QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Illum it-Tlieta, 24 ta' Ottubru 2017 Rikors Ġuramentat Numru: 73/2016 PC Il-Qorti, Rat ir-Rikors Guramentat li permezz tiegħu l-attur, wara li ppremetta: Illi kmieni fis-sena 2016 l-esponenti daħal f'kuntratt ta' kera mal-intimati li permezz tiegħu huwa kera mingħandhom tliet proprjetajiet separati ix-Xagħra, konsistenti minn garaxx Marsalforn limiti taż-Żebbuġ, Għawdex, l-appartament magħruf bħala "Flat 1, Blk, Bruka Flats, Triq il-Wied, L-Isla, u penthouse internament immarkata bin-numru sitta (6), Triq Torri Tinghi, Xlendi, Il-Munxar; Illi din il-kirja suppost li saret għal perijodu ta' tliet (3) snin, u dakinhar tal-ftehim, huwa ħallas il-kera ta' dawk it-tliet (3) snin sħaħ ammontanti għal tmienja u għoxrin elf u tmine mitt euro (€28,800) lill-intimati; f' "Tal-Mielħa Court", Triq Paġna 1 minn 6 Illi kontestwalment mal-ħlas, l-intimati għaddew lill-esponenti ċ-ċwievet ta' dawn it-tliet fondi u l-pussess tagħhom effettivament għadda f'idejh; Illi f'dak iż-żmien l-esponenti kien għaddej minn problemi mentali li jirrenduh temporanjament mhux kapaċi li jidħol f'kuntratti, u l-intimati intebħu b'din l-inabbilita' tal-esponenti u ħadu vantaġġ minnha, kif sejjer jirriżulta waqt it-trattazzjoni tal-kawża u konsegwentement il-kuntratt relattiv huwa vvizzjat b'nuqqas ta' kunsens validu u minħabba nkapaċita' mentali da parti tal-esponenti; Illi inoltre tnejn mill-proprjetajiet mikrija lill-esponenti ma humiex, jew almenu dakinhar tal-kuntrtt ma kienux, in konfromita' mal-permessi neċessarji mingħand l-Awtorita' ta' Malta tal-Ambjent u l-Ippjanar, illum l-Awtorita' tal-Ippjanar, sabiex tkun tista' tintuża għall-iskop li għaliha ġiet mikrija, kif sejjer jirriżulta dettaljatament waqt it-trattazzjoni tal- kawża; Illi għalhekk il-kuntratt konkluż bejn il-kontendenti għandu wkoll jiġi annullat minħabba inadempjenza kuntrattwali da parti tal-intimati, kif sejjer jirriżulta waqt it-trattazzjoni tal-kawża; Illi finalment, għalkemm l-esponenti għandu ideja vaga li dakinhar li ġie konkluż il-kuntratt ta' kera, ġiet iffirmata xi forma ta' skrittura f'dan is- sens, huwa ma ngħatax kopja ta' din l-iskrittura. Barra minn hekk, meta beda jinsisti li jingħata kopoja ta' dak li ffirma, l-intimati bdew isostnu li qatt ma ġiet iffirmata xi tip ta' skrittura; Illi jekk huwa hekk, allura l-kuntratt ta' kera huwa null għaliex ma huwiex konformi ma' dak li jirrikjedu l-Artikoli 1531A et seq tal-Kodiċi Ċivili; Illi sussegwentement, meta beda jirkupra mill-fażi manika li kien għaddej minnha, u ntebaħ b'dak li kien ġara, l-esponenti ripetutatament talab lill- kontro parti sabiex jersqu sabiex jiġi rexiss il-kuntratt ta' bejniethom u jirrifondu lura lilu l-ħlas li kien sar minnu, imma l-intimati bdew kontinwament joffur verżjonijiet kontradittorji u konfliġġenti ta' dak li seħħ, u finalment irrifjutaw li jottemporaw ruħhom ma' dak mitlub Paġna 2 minn 6 Illi sabiex jeżimi ruħu minn kull responsabbilita' fir-rigward tal-fondi mikrija lilu, l-esponenti qiegħed kontestwalment jiddeposita dawn iċ- ċwievet taħt l-awotrita' ta' din l-Onorabbli Qorti. Talab lill-konvenuti jgħidu għaliex m'għandiex din il-Qorti: 1. Tiddikjara li l-kuntratt ta' kera konluż bejn il-partijiet huwa null minħabba inkapaċita' u vizzju fil-kunsens da parti tal-attur; Tiddikjara wkoll li dak il-kuntratt għandu jiġi wkoll annullat minħabba l-inadempjenza kuntrattwali da parti tagħkom, billi, kif sejjer jirriżulta waqt it-trattazzjoni tal-kawża intom inqastu milli tikkonsenjaw l-oġġett tal-kirja fi stat li seta' jintuża mill-attur għall- iskop li għalih kien ġie mikri; Tiddikjara wkoll li, jekk huwa minnu kif qed issostnu intom stess, li qatt ma ġiet iffirmata skrittura li tirregola l-kundizzjonijiet tal-kirja, dak il-kuntratt huwa wkoll null minħabba li jonqos li jissodisfa r- rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 1531A tal-Kodiċi Ċivili; Tiddikjara u tikkonstata li għalhekk l-attur huwa intitolat jitlob ir- rifużjoni tal-ammont ta' tmienja u għoxrin elf u tmien mitt ewro (€28,800) imħallsa minnu lilkom bħala kera minn quddiem għall- perjodu ta' tliet snin sħaħ li matulhom suppost kellha ddum fis-seħħ il-kirja; Konsegwentement tikkundannakom sabiex tirriforndu lill-attur din l- istess somma bl-imgħaxx b'effett mid-data tan-notifika lilkom tal-ittra uffiċċjali tas-6 ta' Lulju 2016 – Ittra Nru. 299/2016. ta' tal-mandat inklużi dawk sekwestru ppreżentat Bl-ispejjeż kontestwalment kontra tagħkom. Bl-inġunzjoni għas-subizzjoni illi għaliha minn issa intom inġunti. Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenuti li permezz tagħha eċċepew: 1. Illi preliminarjament din l-Onorabbli Qorti ma hix kompetenti sabiex tisma' l-kawża odjerna stante li skont il-Liġi kull kwistjoni in konnessjoni ma' kirja hija kompetenza esklussiva tal-Bord li Jirregola Paġna 3 minn 6 l-Kera u fil-fatt l-Artikolu 1525 tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta jagħti lill-Bord "kompetenza esklussiva li jiddeċidi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri ta' fond urban u ta' dar għall-abitazzjoni u ta' fond kummerċjali"; Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, it-talbiet attriċi huma infondati fil-fatt u fid-dritt stante li ma kien hemm l-ebda ftehim ta' kera kif qiegħed jallega l-attur, iżda kif ġia' ġie spjegat lill-attur kien hemm ftehim li permezz tiegħu l-attur kellu jikri l-proprjeta' lil terzi u jgħaddi parti mir-rikavat lill-esponenti; Illi ma huwiex minnu dak li qiegħed jiġi allegat li l-attur kien qiegħed ibati minn xi tip ta' inkapaċita' mentali tant li l-attur kien dejjem luċidu u dan kif sejjer jiġi ppruvat matul il-kors tal-kawża; Illi konsegwentement għalhekk, ma hemm l-ebda tip ta' ftehim jew kuntratt ta' kera li għandu jiġi rexiss hekk kif qiegħed jitlob l-attur; Illi ma hux minnu li l-attur għadda xi flejjes fl-ammont li qiegħed jiġi allegat fir-rikors ġuramentat u għalhekk ir-raba' u l-ħames talba għar- rifużjoni u l-kundanna għall-ħlas tal-ammont imsemmi għandha tiġi konsegwentement miċħuda; Salv eċċezzjonijiet oħra fil-fatt u fid-dritt. Rat id-digriet tagħha tat-23 ta' Mejju 2017 fejn ħalliet il-kawża għal-lum għas-sentenza preliminari dwar l-eċċezzjoni tal-inkompetenza mqajjma mill-konvenuti. Rat in-Nota ta' sottomissjonijiet tal-attur dwar din l-eċċezzjoni. Rat l-atti l-oħra tal-kawża. Ikkunsidrat: Illi permezz ta' din il-kawża l-attur qed jitlob li jiġi annullat kuntratt ta' kera li allegatament għamel mal-konvenuti, għad-divesi raġunijiet indikati fir-Rikors tiegħu. Il-konvenuti eċċepew preliminarjament l- inkompetenza ta' din il-Qorti, ġialadarba hawn si tratta minn materja ta' kirja, u jiċċitaw l-artikolu 1525 tal-Kap. 16 f'dan ir-rigward. Paġna 4 minn 6 Illi bl-emendi li saru għall-Kap. 16 bl-Att X tal-2009, l-artikolu 1525 ġie jaqra hekk: "Il-Bord li Jirregola l-Kera (hawn aktar 'il quddiem f'dan it-titolu msejjaħ ''il-Bord tal-Kera'') maħtur bis-saħħa tal-Ordinanza li Tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta' Bini għandu kompetenza esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri ta' fond urban u ta' dar għall-abitazzjoni u ta' fond kummerċjali. Kirjiet oħra jaqgħu taħt il-kompetenza tal-qrati ta' ġurisdizzjoni ċivili u fil-każ ta' raba' taħt il-Bord dwar il-Kontroll tal- Kiri tar-Raba' maħtur bid-disposizzjonijiet tal-Att dwar it-Tiġdid ta' Kiri ta' Raba." Imma l-kwistjoni li trid tiġi deċiża f'din il-kawża hija n-natura vera tar- relazzjoni li hemm bejn il-kontendenti. Minn naħa l-attur qed jikkontendi li l-ftehim ta' kera li għamel mal-konvenuti huwa null għax ma ġewx osservati l-formalitajiet rikjesti mil-liġi u għax allegatament kienet tonqos fih il-kapaċita' mentali meta daħal fl-istess ftehim. Minn naħa l-oħra l- konvenuti qed isostnu li ma kien hemm ebda ftehim ta' kera bejn il- kontendenti, imma xi tip ta' ftehim ieħor. Għalhekk sakemm ma jiġix stabilit li tassew kien hemm kirja valida bejn il-kontendenti, żgur li ma jistax ikun kompetenti l-Bord tal-Kera biex jiddeċidi l-kwistjoni presenti. Dan il-Bord għandu kompetenza speċifika u limitata bil-liġi. Jitratta kwistjonjiet rigward kirjiet ta' fondi urbani, djar ta' abitazzjoni u fondi kummerċjali, imma jrid ikun hemm kirja eżistenzi, ħaġa li fil-każ in eżami għadha nċerta u qed jintalab li tiġi appuntu determinata b'din il-kawża. A tenur tal-artikolu 50(2)(b) tal-Kap. 12, din il-Qorti għandha: tagħha, bla ħsara għad- "attribuzzjoni dispożizzjonijiet tal-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u tal-artikolu 4 tal-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea, tieħu konjizzjoni tal-kawżi kollha tax-xorta ta' dawk illi, skont l-artikolu 32, huma ta' kompetenza tal- Prim'Awla tal-Qorti Ċivili." L-artikolu 32(2) tal-istes Kodiċi jistipula li: "Il-Qorti Ċivili taqta' l-kawżi kollha ta' natura ċivili jew kummerċjali, u dawk il-kawżi l-oħra kollha li l-liġi tgħid espressament li għandha tieħu konjizzjoni tagħhom." li bis-saħħa superjuri, Paġna 5 minn 6 Għalhekk għamel sew l-attur li ntavola l-kawża tiegħu quddiem din il- Qorti, li bħall-Prim'Awla għandha l-kompetenza titratta l-materji kollha, mhux ta' kompetenza ta' xi Qorti, tribunal jew Bord ieħor, speċifikament indikati mil-liġi. Għal dawn il-motivi, filwaqt illi tikkonfema l-kompetenza tagħha li tkompli tisma l-kawża presenti, tiċħad l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuti, u tħalli l-kawża għall-kontinwazzjoni. L-ispejjez jibqgħu riservati. (ft) Paul Papps Compagno Maġistrat D/Reġistratur Vera Abela Cuschieri Għar-Reġistratur 24.10.2017 – Sup73.2016 – Robert Licari vs John Sciortino et 1289 Paġna 6 minn 6