QORTI ĊIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMĦALLEF Onor. Abigail Pullicino LL.D., Dip. Law) Illum, 14 ta' Lulju 2021 A B u b'digriet tal-4 ta' Frar 2021 il-kunjom ġie mibdul għal B C vs Direttur tar-Reġistru Pubbliku, D E u b'digriet tas-27 ta' Frar 2018 ġiet nominata bħala Kuratur Deputat sabiex tirrapprezenta l-interessi tal-minuri F B, u B'digriet tal-21 ta' Mejju 2018 ġie msejjaħ fil-kawza G H Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat tal-attur,1 li permezz tiegħu ppremetta: Illi l-esponent kellu relazzjoni mal-intiata, D E; Illi tul din ir-relazzjoni, nhar id-disgha (9) ta' Lulju tas-sena elfejn u tmienja (2008) twieled il-minuri F B u dan skond kif jirrizulta mic-certifikat tat- twelid hawn anness u mmarkat bhala Dok 'A'; Illi l-imsemmi minuri gie rregistrat b'kunjom l-esponent hekk kif jidher fic- certifikat tat-twelid anness; Illi l-esponent ghamel testijiet xjentifici u genetici sabiex jikkonferma jekk huwa huwiex il-missier naturali u bilogiku tal-imsemmi F B, hekk kif jidhe mid-dokument anness u mmarkat bhala Dok 'B'; Illi mit-testijiet xjentifici u genetici riferiti, irrizulta b'mod car u b'mod inkonfutabbli li l-esponent mhuwiex l-missier naturali u biologiku tal- minuri, F B; Illi ghalkemm, il-minuri F B fic-certifikat tt-twelid suriferit bhala Dok'A' huwa rregistrat fuq isem l-esponent, bhala l-missier, l-esonent jixtieq jichad il-paternita' tal-istess minuri. Jghidu ghalhekk il-konvenuti ghar-ragunijiet premessi ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex: Prevja kull dikjarazzjoni li dina l-Qorti thoss li ghandha taghti fic- cirkostanzi, tiddikjara illi ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi l-esponent m'huwiex il-missier naturali tal-minuri, F B; Tordna lid-Dirttur tar-Registru Pubbliku jhassar minn fuq ic-certifikat tat- twelid tal-minuri F B il-konnotat tal-attur u dan mill-kolonna li tirrapprezenta isem u kunjom il-missier, il-professjoni jew sangha tal- attur, l-eta', post tat-twelid u residenza tal-esponenti, kif ukoll isem u kunjom missier l-esponent u jekk huwiex haj jew mejjet u tawtorizza u tordna kull modifika ohra in vista tal-ewwel talba, u jekk jinhtieg, f'kull att iehor relattiv u sussegweni; Tordna lill-istess konvenut Direttur tar-Registru Pubbliku johrog att tat- Bl-ispejjez kontra l-konvenuti, ngunt ghas-subizzjoni. Rat il-lista tax-xhieda tal-attur; Rat ir-rikors tal-attur ipprezentat kontestwalment mar-rikors promotur fejn talab lill-Qorti jogħġobha taħtar kuratur ad litem sabiex jirrapprezenta l-interessi tal- minuri F B,2 u kif ukoll in-nota tal-konvenuta D E li permezz tal-istess aċċettat il-bandu u ddikjarat li tixtie tidher hi bħala kuratriċi ad litem għal binha minuri.3 B'hekk u permezz ta' digriet datat 27 ta' Frar 2018, il-Qorti ikkonfermat lill-istess D E bħala kuratriċi ad litem għal binha minuri u dan għall-finijiet kollha tal-liġi;4 Rat ir-risposta ġuramentata ta' D E,5 fejn eċċepiet: 1. Fl-ewwel lok, in linea preliminari, huwa essenzjali għall-integrita' tal- ġudizzju illi jiġi msejjaħ fl-kawza ċertu G H, il-persuna li miegħu l-esponenti kellha relazzjoni intima fiz-zmien illi ġie konċepit il-minuri F B. Fit-tieni lok, l-intimata tirrileva li huwa minnu li hi u l-attur kienu f'relazzjoni flimkien għal diversi snin. Kien tul din ir-relazzjoni illi fid-9 ta' Lulju 2008 twieled il-minuri F B. L-intimata tirrileva illi kien biss wara li saru t-testijiet xjentifiċi u ġenetiċi li ġie kkonfermat li A B ma kienx missier F B. Fl-aħħar lok, l-intimata wisq tissusspetta illi l-missier naturali u bijoloġiku ta' F B huwa l-imsemmi G H, li miegħu fiz-zmien li ġie konċepit il-minuri F, l-esponenti kellha relazzjoni. Dan is-suspett pero' jista' biss jiġi kkonfermat jekk isiru testijiet xjentifiċi ulterjuri. Għal dan il-għan l-intimata sejra tirrimetti ruħha għall-provi li jirrizultaw waqt it-trattazzjoni tal-kawza u għas-savju ġudizzju ta' di l-Onorabbli Qorti. Salv eċċezzjonijiet oħra. L-intimata taf b'dawn il-fatti personalment. Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenuta; Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenut Direttur tar-Reġistru Pubbliku,6 fejn ġie eċċepit: 1. Illi l-esponenti teċċepexxi illi r-rikorent ma ddikjarax taħt liema artikolu qed isejjes din il-kawża istanti. Għaldaqstant l-esponenti hija tal-umli fehma, illi jkun ta' benefiċċju illi r-rikorrent jiddikjara taħt liema artikolu ġiet ippreżentata din l-azzjoni, salv pero' illi l-esponenti tirriżerva d-dritt li tissolleva eċċezzjoniiet ulterjuri, jekk ikun il-każ; Illi bla preġudizzju għas-suespost, l-esponenti tiddikjara li m'hijiex edotta mill-fatti kif ġew iddikjarati mir-rikorrent fir-rikors ġuramentat; Illi stante s-suespost, l-esponenti ħadet konjizzjoni tat-Test Ġenetiku, li ġie ppreżentat mar-rikors ġuramentat (mmarkat bħala Dok 'B') u għaldaqstant tirrimetti ruħha rigward il-mertu tal-azzjoni odjerna, salv illi l-istess Rapport tat-Test Ġenetiku jiġi maħluf mit-tekniku; Illi bla preġudizzju għas-suespost, għandu ukoll jiġi deċiż b'mod definittiv liema kunjom għandu jassumi l-minuri a tenur tal-Artikolu 92 sub-inċiż 6 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi finalment, l-esponent dejjem mingħajr preġudizzju għas-surriferit, l- esponenti tissottometti li fi kwalunkwe każ, l-azzjoni odjerna mhijiex attribwibbli għal xi għemil jew nuqqas ta' għaġir tal-esponenti u għaldaqstant hija ma għandhiex tiġi assoġġettata għall-ispejjeż tal-kawża istanti; Salv eċċezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjeż kontra r-rikorrent li qiegħed minn issa inġunt in subizzjoni. Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenut Direttur; Rat ir-risposta ġuramentata tal-kjamat fil-kawza G H,7 fejn ġie eċċepit: 1. Illi preliminarjament l-intimat jinnega li huwa kien konviventi mal- konvenuta D E u kelli biss relazzjoni sesswali maghha b'mod okkazzjonali; Illi l-konvenuta E qatt ma kellmitu jew interprellatu li minn ir-relazzjoni okkazjonali huma kellhom tarbija jew wild tant li l-istess konvenuta kif ukoll ir-rikorrenti A B ghamlu d-dikjarazzjoni ta' twelied ta' tarbija F B quddiem id-Direttur tar-Reġistru Pubbliku; Illi f'kwalunkwe kaz u minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, kif ser jigi ppruvat fil-mori tal-kawza, il-konvenut m'ghandux jbghati l-ispejjez tal- kawza odjerna peress illi l-intimat qatt qabel ma giet ipprezentata din il- kawza ma kien affaccjat mill-konvenuta E bit-talba sabiex jaghraf lill- minuri F B bhala ibnu; Salv eccezzjonijiet ulterjuri. Rat l-Att tat-Twelid tal-minuri F B, bin-numru progressiv 2341 tas-sena 2008;8 Rat in-nota maħlufa minn Dr Marisa Cardona datata 29 ta' Ottubru 2018,9 fejn ġie anness l-affidavit tagħha stess u kif ukoll ir-rapport xjentifiku rigward il- paternita' ta' F B, redatt minnha stess fejn ġie kkonfermat illi A B C ma huwiex il-missier naturali ta' F B; Rat in-nota maħlufa minn Dr Marisa Cardona datata 10 ta' Lulju 2019,10 fejn ġie anness l-affidavit tagħha stess, fotokopji tal-karti tal-identita' ta' D E u G H, ritratt tal-minuri F B, u kif ukoll ir-rapport xjentifiku rigward il-paternita' tal-minuri F B, redatt minnha stess fejn ġie kkonfermat illi G H huwa l-missier naturali ta' F B; Rat l-affidavit tal-attur A B C;11 Rat in-nota ta' G H bid-dettalji kollha tiegħu;12 Rat illi fl-udjenza ta' nhar il-4 ta' Frar 2021, ġie ddikjarat mill-konvenuta illi l- minuri għandu jassumi kunjomha u ċjoe' 'E';13 Rat l-atti kollha tal-proċediment; Rat illi l-kawża tħalliet għas-sentenza in difett ta' ostakolu għal-lum.14 Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET: L-Azzjoni Odjerna: Il-Qorti għandha quddiemha talba intavolata mill-missier, jew aħjar minn raġel li għal numru ta' snin kien maħsub li huwa l-missier, għaċ-ċaħda tal-paternita` tiegħu versu l-minuri F B. L-attur jikkontendi li minkejja li l-minuri huwa rreġistrat bħala ibnu, dan m'huwiex il-wild naturali u bijoloġiku tiegħu. Għalhekk permezz ta' din il-kawża, qiegħed jitlob lill-Qorti sabiex tiddikjara li huwa mhux l- il-missier naturali korrezzjonijiet neċessarji fiċ-ċertifikat tat-twelid tal-minuri billi l-konnotati tiegħu jiġu kanċellati minn fuq l-istess ċertifikat. tal-istess minuri u sabiex sussegwentement Il-Prinċipji Legali: Il-Qorti rat is-Subtitolu III tat-Titolu II tal-Kodiċi Ċivili, illi jirrigwarda il- filjazzjoni tal-ulied imnissla jew imwielda barra iż-żwieġ, partikolarment l- Artikolu 99, illi fuqu hija msejsa l-kawża odjerna. Dana jistipula: "L-att li bih jiġi magħruf tifel imnissel u mwieled barra miż-żwieġ jista' jiġi attakkat mit-tifel kif ukoll minn kull min ikollu interess." L-Azzjoni Odejrna b'Applikazzjoni tal-Prinċipji Legali: Il-fatti saljenti għall-kaz odjern huma s-segwenti: L-attur u l-konvenuta D E kienu f'relazzjoni minn Lulju 2000; Għal ħabta ta' Ottubru 2007, il-konveuta għarfet lill-attur li kienet qiegħda tistenna tarbija u huwa kien il-missier; L-attur jikkontendi li hekk kif sar jaf li l-konvenuta kienet qiegħda tistenna tarbija minn tiegħu, huwa beda jaħdem ħafna u jġemma l-flus sabiex jixtri fond sabiex imorru jgħixu fih bħala familja; Ġie ddikjarat ukoll li l-attur qatt ma ssuspetta li l-konvenuta kienet gidbitlu jew qarqet bih, u b'hekk ma kellux dubji li din seta' kellha relazzjoni ma' ħaddieħor; v. Meta twieled il-minuri, l-attur għaraf lil minuri bħala ibnu b'mod uffiċċjali; Wara tmien snin li twieled it-tifel, l-attur sab messaġġ fuq iċ-ċellulari tal- konvenuta mibgħut lilha minngħand ex-kollega tal-konvenuta stess, fejn kien hemm miktub "jien ma nafx kif A qed irabbi tifel mhux tieghu u ma tibzax? Jibza min ghandu x'jitlef Jess!"; Hekk kif l-attur ikkonfronta lil konvenuta, din bdiet tibki u iddikjarat miegħu li ma kienetx taf min kien missier il-minuri, izda hekk kif l-attur baqa' jippersisti din ikkonfessat li missier il-minuri kien G H, il-ġar tal- ġenituri tagħha; Wara ftit zmien, sar test ġenetiku fejn irrizulta illi l-minuri ma kienx iben l-attur u b'hekk ġiet intavolata din il-kawza sabiex l-attur ma jibqgħax imnizzel u ddikjarat bħala missier il-minuri. Ikkunsidrat: Illi t-talba tal-attur hija msejsa fuq Artikolu 99 tal-Kodiċi Ċivili, liema azzjoni tagħti lok għal denegata paternita'. Il-konvenuta D E ssollevat l-eċċezzjoni preliminari fejn talbet li jiġi kjamat fil-kawza G H, filwaqt li rrimettiet ruħha għad-deċizjoni tal-Qorti. Min-naħa l-oħra, il-konvenut G H filwaqt li jikkonferma li kellu relazzjoni sesswali ma' D E, huwa jirrileva li qatt ma kien infurmat illi huwa jista' jkun il-missier naturali tal-minuri li weldet D E. Magħdud ma' dan, id-Direttur tar-Reġitru Pubbliku ssolleva numru ta' eċċezzjonijiet li jridu jiġu trattati. B'referenza għall-ewwel eċċezzjoni preliminari tal-konvenut Direttur tar- Reġistru Pubbliku, li tirrigwarda l-kwistjoni li l-attur ma ddikjarax taħt liema artikolu tal-liġi huwa qiegħed jippernja l-azzjoni odjerna, liema eċċezzjoni ġiet sorvolata fl-udjenza tat-2 ta' Mejju 2018 fejn ġie ddikjarat illi l-kawza ġiet ibbazata fuq Artikolu 99 u 100 tal-Kodiċi Ċivili. Għaldaqstant ma hemmx iktar lok li din il-Qorti tieħu konjizzjoni ulterjuri tal-imsemmija eċċezzjoni. Magħdud ma' dan u fir-rigward tal-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuta D E, fejn talbet lill-Qorti sabiex jiġi kjamat fil-kawza G H, jirrizulta li tali eċċezzjoni ukoll ġiet sorvolata hekk kif fl-udjenza tat-2 ta' Mejju 2018 il-Qorti laqgħat tali eċċezzjoni. Madanakollu, il-Qorti ser tipprovdi dwar l-irwol tal-kjamat fil-kawza iktar 'il quddiem f'din is-sentenza. Fir-rigward tal-mertu tal-kaz odjern, il-Qorti rat iz-zewġ affidavits ta' Dr Marisa Cardona ipprezentati u debitament maħlufa nhar id-29 ta' Ottubru 2018 u 10 ta' Lulju 2019, fejn ikkonfermat illi ħadet kampjun orali ta' D E, A B C, F B u G H, fejn irrizulta illi A B C, detentur tal-karta tal-identita' bin-numru 172232M, ma huwiex il-missier naturali ta' F B, izda rrizulta li l-missier naturali tal-imsemmi minuri huwa G H, detentur tal-karta tal-identita' 940339M. Illi kif dejjem irritjeniet il-Qorti, f'kawżi bħal dawn, il-provi xjentifiċi u ġenetiċi huma l-prova reġina u għalhekk il-Qorti tista' tiddependi fuqhom mingħajr analiżi ta' provi oħra. It-test xjentifiku fejn ġie elevat kampjun minn fuq l-attur ġie kkonfermat bil-ġurament u konsegwentament jelimina kull dubju dwar il- paternita` tal-minuri. Għaldaqstant, il-provi miġjuba quddiem din l-Onorabbli Qorti juru bl-aktar mod ċar u inekwivoku li F B m'huwiex il-wild naturali u bijoloġiku tal-attur. Għalhekk il-Qorti tara li m'hemm l-ebda raġuni għalfejn m'għandhiex tilqa' it-talbiet kif dedotti. F'dan ir-rigward, il-Qorti tixtieq tissottolineja illi ġie pprezentat lilha rizultat ta' test ġenetiku li jistabbilixxi li l-missier naturali tal-minuri huwa G H. Il-Qorti tinnota illi l-attriċi fl-ebda stadju ma talbitha, anke permezz ta' xi kontrotalba appożita, sabiex l-imsemmi G H ikun iddikjarat bħala l-missier naturali u bijoloġiku ta' binha F B, u dan minkejja li talbet illi dan ikun ikkjamat fil-kawża. Il-Qorti tfakkar illi "Kif ampjament jirrizulta mill-gurisprudenza nostrali l- principji guridici in materia jipprovdu li: (i) Il-Qorti ghandha toqghod ghat- termini tad-domanda jew domandi; u s-sentenza ghandha tkun konformi ghad- domanda. Jekk imbaghad il-Qorti tiddeciedi fuq kawzali diversa, id-decizjoni taghha tkun extra petita; (ii) hemm l-extra petita jew l-ultra petita meta tigi sostitwita ghall-azzjoni jew ghad-domanda avvanzata mill-attur, azzjoni jew domanda ohra li minnu ma gietx proposta, jew meta d-decizjoni tmur iktar 'l hemm mid-domanda jew azzjoni avvanzata".15 Għaldaqstant il-Qorti hija prekluza milli tiddeċiedi kwistjonijiet oħra li għalihom ma ġietx ifformulata talba speċifika u b'applikazzjoni ta' dan għal kaz odjern, il- Qorti hija limitata li tiddeċiedi biss dwar il-kwistjoni ta' denegata paternita', u l- kwistjoni ta' rikonoxximent tal-minuri għandha ssir bi proċedura ad hoc in vista li l-konvenuta ma utilizzatx ir-rimedji disponibbli lilha li setgħu jiġu utilizzati fil- proċeduri istanti. Magħdud ma dan, il-Qorti tissottolineja ukoll illi a kuntrarju ta' sitwazzjonijiet li jirrigwardaw is-setgħa tal-ġenitur,16 il-Qorti ma għandha l-ebda diskrezzjoni wiesgħa fir-rigward ta' kwistjonijiet li jikkonċernaw il-filjazzjoni tal-ulied. B'hekk il-Qorti tissolleċita lill-omm ossia lill-konvenuta D E sabiex taġixxi fl-aħjar interess tat-tifel u tagħmel dak li huwa neċessarju biex iċ-ċertifikat tat-twelid tiegħu jkun jirrifletti din il-verita` u biex il-minuri jkun magħqud ma' missieru naturali u bijoloġiku. B'referenza għar-raba' eċċezzjoni tad-Direttur tar-Reġistru Pubbliku u dan fir- rigward tal-kunjom li għandu jassumi l-minuri, il-Qorti tara illi fl-udjenza tal-4 ta' Frar 2021, il-konvenuta infurmat lill-Qorti li l-minuri għandu jassumi kunjomha. Wara li l-Qorti evalwat Artikolu 92 tal-Kodiċi Ċivili, il-Qorti tara li fiċ-ċirkostanzi odjerni l-minuri ma għandux għazla oħra ħlief li jassumi kunjom ommu, ossija 'E'. DEĊIDE: Għal dawn il-motivi, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi billi tiddisponi mill- eċċezzjonijiet tal-konvenuti, u tipprovdi hekk kif ġej: 15 Ara s-sentenza fl-ismijiet Ronald Milyutina et vs Paul Trigg, deċiza mill-Qorti tal-Appell nhar it-2 ta' Marzu 16 Ara Artikolu 149 tal-Kodiċi Ċivili. Tiddikjara illi l-attur A B C ma huwiex il-missier naturali u bijoloġiku ta' F B imwieled lill-konvenuta D E nhar id-9 ta' Lulju 2008; Tilqa' it-tieni talba u tordna lill-konvenut Direttur tar-Reġistru Pubbliku sabiex jaffettwa l-korrezzjoni neċessarja fl-Att tat-Twelid ta' F B li jġib in- numru progressive 2341 tas-sena 2008, u dan billi l-konnotati kollha tal-attur A B C, filwaqt li jdaħħal il-kliem "missier mhux magħruf"; tordna ukoll illi l-minuri għandu jassumi l-kunjom 'E'; Tilqa' it-tielet talba. Bl-ispejjez, inkluz tat-testijiet ġenetiċi, għandhom ikunu sapportati mill- konvenuta D E.