FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI TA' MALTA Magistrat Francesco La Illum l-Hamis, 1 ta' Novembru 2018 Ra ir-rikors promotur ippresentat fit-23 ta' Gunju 2011 fejn ir-rikorrenti talab is-segwenti: Prevja dikjarazzjoni ta' dina l-Qorti illi l-email tieghek intitolata 'Advice Please' mibghuta lil Aloisio fi hdan l-iSptar Mater Dei datata l-24 ta' Gunju 2010 illi kopja tahha hija annessa bhala dokument A u illi taghha inti l-awtrici hija libelluza u malafamanti fil-konfront tar-rikorrenti u ghandha bhala skop illi ittellef jew tnaqqas ir-reputazzjoni tal-istess rikorrenti; 2. Thallas lir-rikorrenti dik is-somma illi tigi likwidata minn dina l-Qorti ai termini tal-artikolu 28 tal-Ligi Dwar l-Istampa (Kap 248) ta' Ottubru 2011 fejn laqa' ghal dak mitlub billi qajjmet is-segwenti difizi: Preliminarjament, illi l-email li hija l-bazi tal-azzjoni attrici giet ottenuta illegalment u bi ksur flagranti tal-Ligi (Kap 440) u ghalhekk ghandha tigi sfilzata mill-process. Minghajr pregudizzju ghall premess, illi fil-kitba ezibita, l-attur la hu identifikat u anqas identifikabbli. Fi-meritu, illi l-kontenut tal-kitba ezibita jammonta ghall-'fair comment'. Semghet ix-xhieda tar-rikorrent George D’anastas moghtija fit 8 ta' Frar 2012. Semghet ix-xhieda ta' Carmen Bezzina, prodotta mil-intiamta, moghtija fis 16 ta' Marzu 2012, u li kienet irceviet l-email meritu tal-kawza odjerna. Rat l-affidavit voluminuz tar-rikorrent George D’anastas ippresentat fit 12 ta' Novembru Semghet ix-xhieda ta' Dr Brigitte Dagostino' prodott mir-rikorrent u moghtija fid 19 ta' April Semghet ix-xhieda ta' Dr Victor Abela Spearing prodott mir-rikorrent u moghtija fl-10 ta' Semghet ix-xhieda ta' Mr Ray Turner prodott mir-rikorrent u moghtija fit-12 ta' Frar 2015. Rat illi fil 11 ta' Novembru 2015 ir-rikorrent iddikjara illi ma kellux aktar provi. (fol 88A) 10. Rat l-affidavit voluminuz ta' l-intimata Becky sytova Rosso ippresentat fil 15 ta' Frar Semghet ix-xhieda ta' Dr Paul Brimmer, prodott mill-intimata u moghtija fil 25 ta' April 2016. Rat l-affidavit ta' Sarah Dingli ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju 2016. Rat l-affidavit ta' Greta Cirillo ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju Rat l-affidavit ta' Michael sytova ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju 2016. Rat l-affidavit ta' Anna Marie Doublesin Azzopardi Arena ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju Rat illi fl-10 ta' Ottubru 2016 l-intimata ddikjarat illi ma kellhiex aktar provi. Semghet il-kontro ezami ta' Becky sytova Doublesin Azzopardi Arena illi saret fit 23 ta' Frar 2017. Semghet il-kontro ezami ta' Becky sytova Doublesin Azzopardi Arena illi saret fil 15 ta' Gunju 2017. Semghet il-kontro ezami ta' Michael sytova illi saret fid 9 ta' Ottubru 2017. Semghet il-kontro ezami ta' Sarah Dingli illi saret fid 9 ta' Ottubru 2017. Semghet il-kontro ezami ta' Dr Paul Brimmer illi saret fil 15 ta' Jannar 2018. Semghet il-kontro ezami ta' Greta Alhaj Chamo Butler illi saret fil 15 ta' Jannar 2018. Semghet il-kontro ezami ta' Annemarie Doublesin Butler illi saret fil 15 ta' Jannar 2018. Rat illi fil 15 ta' Jannar 2018 l-istadju tas-smiegh tal-provi kienet dikjarata maghluqa u l- kawza giet differita ghas-sottomissjonjiet bil-miktub. Rat is-sottomissjoniijet rikorrenti maghmulha bil-miktub fit-22 ta' Marzu 2018. Rat is-sottomissjoniijet intimati maghmulha bil-miktub fil-11 ta' Ottubru 2018. Rat illi fil 15 ta' Ottubru 2018 il-kawza giet differita ghas-sentenza ghallum. Konstatazzjonijiet fattwali. Jirrizulta illi r-rikorrent, meta nbdew il-proceduri odjerni, kien Senior Consultant Obstetrician & Gynaecological Surgeon gewwa l-Istpar Mater Dei, liema kariga huwa kien ilu jokkupa sa mis-sena 1992. Jirrizulta illi l-intimata kienet klijenta tar-rikorrent u kienet taht il-kura tieghu ghat-tqala tatt- tarbija li hija eventwalment welldet f'Marzu 2010. Jirrizulta illi fil-25 ta' Marzu 2010 l-intimata, wara sitta u tletin gimgha tqala, weldet lit-tifla taghha gewwa l-Isptar Capua St. James, twelid illi sar permezz ta' operazzjoni ta' cesarja taht it-tmexxija tar-rikorrent, bhala rizultat ta' liema operazzjoni twelditilha tifla fi stat tajjeb minghajr ma kellha ebda kumplikazzjonijiet rizultat tal-operazzjoni. Jirrizulta illi gimghat wara illi l-intimata u t-tifla taghha gew rilaxxjati mill-Isptar minghajr ebda komplikazzjonijet, fit-23 ta' April 2010 l-intimata ddahhlet it-tarbija taghha minhabba problemi fin-nifs illi kienet qieghda tbaghti minnhom meta tixrob il-halib, liema problemi l- imputat tikkontendi li kien rizultat tal-fatt illi t-tifla twieldet ta' 36 gimgha, skond kif qalulha persuni mhux maghrufa mill-Isptar Mater Dei. Jirrizulta illi fl-24 ta' Gunju 2010 l-intimata baghtet email lill-email address "Parentcraft at MDH', fejn hija kienet tattendi ghall-klassijiet qabel ma welldet, fejn qaltilhom is-segwenti: Jirrizulta illi dina l-email spiccat giet iccirkulata gewwa l-Isptar Mater Dei u wasslet fid- Dipartiment tal-Ostetricja u Ginekologija fejn kien jahdem ir-rikorrent, u ratha Carmen Bezzina, infermiera gewwa l-Isptar li kienet taf lir-rikorrent u li kienet taf illi l-intimata kienet pazjenta tar-rikorrent, u ta' dana gharrfet lir-rikorrent. Jirrizulta illi sussegwentement r-rikorrent ikkonfrontaha dwar tali email u hija qalet li tali email ma kienetx intiza sabiex tixxerred u illi hija ma kienetx semmiet lir-rikorrent fl-email – u l-kwistjoni waqqfet hemm. Jirrizulta, madanakollu, illi fl-10 ta' Gunju 2011, ftit anqas minn sena wara, l-intimata kitbet lir-rikorrent, tramite l-Avukat taghha, fejn interpellatu "sabiex fi zmien gimgha inti tersaq ghall-likwidazzjoni u hlas ta' danni li hija sofriet minhabba nuqqasijiet professjonali, htija u negligenza f'intervent li sar fil-25 ta Marzu 2010." Jirrizulta illi ftit jiem wara, u gurnata qabel ma skada t-termini ta' sena ghall-azzjoni ta' il-proceduri odjerni mir-rikorrenti, dana presumibbilment in ritaljazzjoni ghall-ittra illi l-intimata kienet baghtet lir-rikorrent ftit jiem qabel. ta' Gunju 2011 Konsiderazzjoni abbazi tal-provi prodotti Jirrizulta, mill-provi estensivi u voluminuzi prodotti mill-partijiet, illi r-rikorrent, illi kien il- persuna illi l-intimata kienet irrikorriet ghandu bhala Ginekologu meta harget tqila, mument minnhom, lejn l-ahhar tat-tqala, kien inkwetat dwar diffikultajiet illi l-intimata kienet tidher li ghaddejja minnha, liema diffikultajiet setghu kellhom konsegwenzi serji fuq it-tarbija illi l-intimata dak iz-zmien kienet qieghda ggorr maghha. Jirrizulta, mill-istess provi, illi mument minnhom ir-rikorrent hass illi kien aktar opportun, ghall-inkolumita' tat-tarbija gewwa l-guf ta' l-intimata, illi huwa jibda l-process tat-twelid qabel dak previst u ghalhekk baghtha minnufih gewwa l-Isptar Capua St. James, fejn huwa kien jopera privatament. Jirrizulta illi, rizultat ta' dan, fil-25 ta' Marzu 2010, wara operazzjoni ta' cesarja, fl-22.30pm twieldet it-tarbija ta' l-intimata, deskritta fir-records tal-midwife "mother delivered an apparently healthy female". Jirrizulta illi fit-30 ta' Marzu 2010 l-intimata telqet mill-Isptar flimkien mat-tarbija, wara illi kie accertat illi l-ebda minnhom ma kellhom problemi, fejn ir-rapport tal-midwife jghid "Both discharged home – no complaints". Jirrizulta illi fit-22 ta' April 2010, l-intimata dahhlet it-tarbija gewwa l-Istpar Mater Dei ssofri minn problemi biex tiekol li setghu ikollhom konsegwenzi serji, u wara illi inghatat il- kura kollha mehtiega, giet rilaxxjata hamest ijiem wara. Jirrizulta illi waqt illi kienet l-Isptar persuni gewwa l-Isptar wissuha illi dawna l-problemi kienu dovut ghal fatt illi t-tarbija twieldet qabel il-gestazzjoni shiha li supost ikollha tarbija. Jirrizulta illi gimghat wara illi t-tarbija giet rilaxxjata mill-Isptar, u hekk kif l-intimata kienet qieghda tbaghti minn 'birth-related post traumatic stress disorder', kif minnha ammess (fol 105A), hija kienet qrat artikolu fuq it-Times of Malta fejn, fi kliema stess "iddeskriva kif ir- rata ta' interventi mhux necessarji u cesarji kienu qed jikbru f'Malta" (fol 106) u ghalhekk kitbet lill-parentcraft u baghtet l-email meritu tal-kawza odjerna sabiex taqsam maghhom l- esperjenza taghha u akkuzat l-agir tal-konsulent u tabib taghha illi, skond hi, iperikola hajjet it-tarbija taghha u uzaha bhala "a lump of meat or a cash cow". Konsiderazzjonijiet dwar id-difiza mressqa Jirrizulta illi l-intimata, fid-difiza taghha, qajjem tlett difizi principali, ossija (1) illi l-email giet ottjenuta illegalment mir-rikorrent, (2) illi r-rikorrent qatt ma kien identifikat u (3) illi l- kitba kienet attwalment 'fair comment'. Dwar il-legalita' tal-email fil-pussess tar-rikorrenti, jirrizulta, mill-provi prodotti, illi l-email intbghatet mill-'parentcraft', illi kienet ir-recipjent tal-email meritu tal-kawza odjerna, lill- infermjiera Carmen Bezzina illi minnufih gharrfet illi l-kontenut tal-email kienet tirrigwarda ir- rikorrent, u ghalhekk hija ghaddiet kopja tal-email minufih lill-infermjiera illi tahdem flimkien mar-rikorrent, ossija Tessie Lupi, li sussegwentement ghaddietha lir-rikorrent. Ghalhekkk l-akkuza, taht l-premessa ta' difiza, maghmulha fil-konfront tar-rikorrent hija wahda bla bazi u tali linja difensjonali ma tistax titqies favorevolment. Il-Qorti ma tistax, f'dana l-istadju, ma tosservax illi kull min jaqbad u jibghat messagg b'mezz elettroniku, inkluz permezz ta' email, irid ikun konsapevoli tal-fatt illi tali messagg jista facilment jigi mxerred fil pubbliku, kemm mir-recipjent tal-email kif ukoll minn terzi illi jkunu rcevew il-messagg u l-mittenti ma ghandu ebda mezz sabiex jikkontrolla u/jew jipproibixxi illi dana jsehh, u ghalhekk l-utilizz ta' tali servizz modern ta' komunikazzjoni, jista dejjem iwassal ghall-pubblicita', anke jekk dana ma jkunx l-intenzjoni tal-mittenti – dana jfisser illi wiehed ghandu juza b'ferm aktar kawtela tali mezzi ta' komunikazzjoni peress illi jistghu facilment idahhlu lill-mittent f'xi kontroversja mhux mahsubha. Dwar id-difiza li r-rikorrent ma kienx identifikat u/jew identifikabbli fl-email illi baghtet l- intimata, il-Qorti tosserva illi tali email intbghatet lis-servizz ta' 'Parentcraft', illi huwa servizz pprovdut mill-qwiebel kemm qabel kif ukoll wara t-twelid u huwa servizz intrinsikament konness mad-Dipartiment tal-Ostetricja u Ginekologija. Jirrizulta illi, fil-kawza Alphonse Lupi vs Joseph Plum et, deciza mill-Qorti ta' l- Appell (Superjuri) fil 15 ta' Jannar 1997, intqal is-segwenti: Dwar l-identifikazzjoni tal-persuna allegatament malafamata hu ghal kollox immaterjali x'kienet l-intenzjoni ta' l-artikolista jew x'kellu f'rasu meta kiteb l- artikolu jew jekk f'mohhu dik il-persuna kinitx jew le indentifikata. Hu ghal kuntrarju materjali t-test ta' l-artikolu u jekk il-qarrej ordinarju anke jekk ben informat meta jaqra l-artikolu jasalx biex jidentifika l-persuna ta' l-attur. Dana b'mod naturali u minghajr processi kumplikati ta' eliminazzjoni jew analizi xort'ohra. Dan ukoll b'certu grad ta' certezza. Jirrizulta ukoll illi fil-kawza Onor Angelo Lupi vs Nicholas Zerafa Le Gros et, deciza mill- Prim Awla tal-Qorti Civili fid 29 ta' Settembru 2011, intqal illi: Biex azzjoni ta' libell bl-istampa tirnexxi, l-kitba li tkun trid tabilfors tkun marbuta ma' l-persuna tal-parti attri i, imqar jekk tkun indiretta jew "velata taħt xi figura jew oħra ta' espressjoni", u dan lil hinn minn jekk il-kittieb tal-istampat kellux f'moħħu lil dik il-persuna meta kiteb dak li kiteb. Madankollu, l-fatt li persuna ma tissemmiex b'isimha f 'artiklu ma jfissirx li hija m aħħda milli tmexxi 'l quddiem azzjoni ta' libell taħt l-Att dwar l- stampa, jekk kemm-il darba mill- kontenut tal-istess artiklu joħro ar min kienet il-persuna li dwarha nkiteb dak li nkiteb. 'dan ir-rigward, huwa mi mum li l-identita' tal-parti malafamata tista' tin ieb minn artikli oħra jew materjal ieħor li jkun inkiteb u li jitfa' dawl fuq l- identita' mistura tal-persuna fl-artiklu inkriminat, imqar jekk il- materjal l-ieħor ikun jikkonsisti f 'kitba oħra sussegwenti tal-parti mħarrka. mma l-kejl jibqa' dejjem wieħed li l- e er izzju jrid jitqies mill-perspettiva tal-qarrej li għalih l- artiklu jkun maħsub; Jirrizulta, mill-provi prodotti, illi ghalkemm il-kontenut tal-email ma jsemmi mkien lir- rikorrent, l-intimata, illi tidentifika lilha nniffisha fl-istess email u permezz tal-email address taghha, u tirrakkonta l-esperjenza taghha dwar tqala illi kienet ghadha kemm ghaddiet minnha, liema indikazzjoni kienet sufficjenti, ghall-min jahdem fid-Dipartiment tal- Ostetricja u Ginekologija, sabiex jasal ghal konkluzjoni biex jigi identifikat dwar min kienet qed tikteb u tilmenta u lejn min l-akkuzi kienu diretti. Jirrizulta illi dana kien anke kkonfermat mill-fatt illi certa Carmen Bezzina, terza persuna illi ma kienetx ir-recipjenti originali tal-email, minnufih indunat illi l-intimata kienet qed taghmel referenza ghar-rikorrent fl-akkuzi taghha. Jirrizulta, ghalhekk, illi d-difiza illi r-rikorrent ma kienx identifikat ma hijiex wahda illi dina l-Qorti tista tikkunsidra favorevolment. Dwar id-difiza ta' 'fair comment', l-intimata tishaq illi l-allegazzjonjiet kollha minnha maghmulha fl-email kienu korretti u ghalhekk kellha kull dritt illi taghmel tali kummenti u konkluzjonijiet. Jirrizulta illi, kif kien stqarr Lord Demanuele Farrugia fil-kawza London Artists Ltd v Littler [1969] 2 Jirrizulta ukoll illi dwar jekk id-difiza ta' "fair comment" tregix, fis-sens jekk dak illi qal l- intimat ghandhux jitqies bhala allegazzjoni ta' fatt jew "fair comment", l-Qorti taghmel referenza ghal dak illi stqarr Lord Stevens f'diskors illi kien ghamel lill-House of Commons fis-sena 1952 [AC 345], fejn qal is- segwenti: Jirrizulta illi l-intimata allegat, fl-email taghha, illi r-rikorrent gidbilha u gieghlha taghmel operazzjoni ta' cesarja minghajr ma kien mehtieg. Allegat ukoll illi qieghed lit-tarbija f'riskju u li dana l-agir tieghu sehh ma pazjenti ohra wkoll u kien intiz biss sabiex jaqla l- flus minn fuqha. Jirrizulta, madanakollu, illi ebda minn tali allegazzjonijiet ma gew sostanzjati ghajr ghall- supossizzjonijiet medici u xhieda ta' membri tal-familja taghhom ibbazati wkoll fuq konkluzjonijet mhux professjonali taghhom. Jirrizulta, mill-banda l-ohra, illi t-tarbija twieldet f'sahhitha u baqghet f'sahhitha sakemm giet rilaxxjata mill-Isptar Capua St. James, u dana kif ikkonfermat kemm minn Carmen Bezzina, illi kienet il-midwife illi kienet responsabbli ghat-tqala u Dr Victor Abela Spearing, illi kien il-Paedatrician illi ha hsieb it-tarbija waqt it-twelid u anke wara – u l-intimata ma ressqet ebda prova illi t-tarbija soffriet xi konsegwenzi kif minnha allegat, ghajr ghall-fatt illi zmien wara kellha problema biex tiekol ghal ftit jiem, li terzi qalulha kien rizultat tal-fatt illi twieldet ta' 36 gimgha. Jirrizulta ukoll illi fl-ebda mument mat-tarbija kienet mqieghda f'riskju, u dana jidher car minn dokumentazzjoni esebita mil-istess intimata (u anke mir-rikorrent stess). Jirrizulta car illi r-rikorrent qieghda l-funzjonijet tieghu bhala Gineologu b'success u welled it-tarbija ta' l-intimata w ma kkawza l-ebda hsara la lit-tarbija u wisq anqas lill-intimata, illi sussegwentement kellha zewgt it-tfal ohra. Jirrizulta, ghalhekk, illi minn dak illi allegat l-intimata fi-konfront tar-rikorrent, ma hemm assolutament xejn sostanzjalment veru, bir-rizultat illi d-difiza ta' 'fair comment' minnha utilizzata ma tistax tregi u ma tistax titqies favorevolment minn dina l-Qorti. Konsiderazzjonijiet dwar danni Jirrizulta illi, fit-talba promotorju tieghu, ir-rikorrent talab illi l-intimata tigi kkundannata Jirrizulta, madanakollu, illi ghalkemm il-Qorti giet inondata b'dokumentazzjoni teknici u medici in sostenn tal-argumentazzjoni tar-rikorrent, imkien ma kien hemm indikazzjoni dwar danni monetarji illi attwalment ir-rikorrent sofra. Jirrizulta ukoll, illi l-Qorti ma tistax ma tosservax b'disappunt li l-kawza odjerna iddilunat eccessivament ghal aktar minn sebgha snin, liema dewmien certament ma jista jigi bl-ebda mod attribwit lill-Qorti, izda huwa dovut principalment ghax numru konsiderevoli ta' talbiet ta' differiment da' parte tar-rikorrent personalment jew inkella tal-konsulent legali tar- rikorrent, liema dewmien certament ghandu jitqies meta l-Qorti qieghda tikkunsidra d-danni li ghandhom jigu likwidati w l-ispejjez. Jirrizulta, finalment, illi huwa accettat, kemm mir rikorrent kif ukoll mill-intmata stess illi fil-mument illi hija kitbet l-email illi wasslet ghal-proceduri odjerna, hija kienet ghaddejja 'birth-related post traumatic stress disorder', liema sitwazzjoni certament kienet wahda mir-ragunijiet ghaliex l-intimata ghazlet illi tibghat l-email illi, kif tistqarr hija stess fl- affidavit taghha, ma kienetx kompliet issegwiha meta rat illi ma rceviet ebda risposta minghand il-grupp 'parentcraft' (fol 106). Ghalkemm ma jistax jitqies bhala skuzanti ghar- responsabbilta' ta' l-intimata ghal dak illi hija kitbet, certament ghandha titqies bhala fattur hija u tiddetermina d-danni li ghandhom jigu likwidati Konkluzjoni Il-Qorti, Wara illi rat il-provi kollha prodotta quddiemha, u wara illi rat is-sottomissjonijeit bil-miktub ta' l- abbli difensuri taz-zewgt partijiet Tghaddi biex taqta u tiddeciedi l-kaz billi Tichad l-eccezzjonijiet kollha ta' l-intimata, Tilqa it-talbiet attrici, u ghalhekk, filwaqt illi Tiddikjara illi l-kontenut tal-email datata 24 ta' Gunju 2010 u mibghuta mill-intimata lill grupp 'Parentcraft', kien libelluz u malafamanti fil-konfront tar-rikorrent George D’anastas. Tikkundanna lill-intimata thallas lir-rikorrent George D’anastas is-somma ta' elf Euro (€1,000). Imghax sad-data tal-pagament effettiv ikun a kariku ta' l-intimata. Ghar-ragunijiet fuq gia indikati, kull parti ghandha tbaghti l-ispejjez taghha Magistrat Francesco La Rita Diacono Deputat Registratur