Onor. Imħallef Consuelo Scerri Herrera, LL.D., Dip Matr., (Can) Qorti tal-Appell Kriminali Il-Pulizja Illum 3 ta' Dicembru, 2019. tal-Identita Maltija bin-numru 694684 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli: F'dawn il-Gzejjer fit-30 ta' Settembru 1997 u fl-ahhar sitt xhur qabel din id-data: Forna jew ipprokura jew offra li jforni jew li jipprokura d-droga kokajina, specifikata fl-ewwel skeda tal-ordinanza, dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap.101 tal-Ligijiet ta' Malta, lil persuna jew persuna/i jew ghal persuna/i, minghajr ma kellu licenzja mill-President ta' Malta u minghajr ma kien awtorizzat bir-regoli tal-1939, ghall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (G.N.292/1939), jew minn xi awtorita moghtija mill-President ta' Malta li jforni d-droga msemmija, minghajr ma' kien fil-pussess ta' awtorizazzjoni ghall-importazzjoni esportazzjoni mahruga mit-tabib Principali tal-Gvern skond id-dispozizzjonijiet 1 tas-6 taqsima tal-Ordinanza msemmija, u minghajr ma kellu licenzja jew xort'ohra awtorizzat li jimmanifattura jew fjorni d-droga msemmija u minghajr ma kellu licenza li jipprokura l-istess droga u dan bi ksur tar-regolament 4 tar- regoli tal-1939, ghall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (G.N.292/1939) kif sussegwentament ammendati u bi ksur tal-Ordinanza Dwar il-Medicinii Perikoluzi, Kap.101 tal-Ligijiet ta' Malta. Ukoll talli kellu fil-pussess tieghu d-droga kokajina, specifikata fl-ewwel skeda tal-ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kap.101 tal-Ligijiet ta' Malta meta ma kienx fil-pussess ta' awtorizazzjoni ghall-importazzjoni jew esportazzjoni mahrug mit-Tabib Principali tal-Gvern, skond id-dispozizzjonijiet tar-4 u tas-6 taqsima tal-Ordinanza u meta ma kienx bil-licenzja jew xort'ohra awtorizzat li jimmanifattura li jforni d-droga msemmija u ma kienx b'xi mod iehor, bil- licenzja mill-President ta' Malta li jkollu fil-pussess tieghu dina d-droga u naqas li jipporova li d-droga msemmija giet fornuta lilu ghall-uzu tieghu skond ir- ricetta kif provdut fir-regolamenti msemmija u dan bi ksur tar-regolament 8 tar- regoli tal-1939 dwar il-Kontrol Intern tad-Drogi Perikoluzi (G.N.292/1939) kif sussegwentament ammendati u bi ksur tal-Ordinanza dwar Perikoluzi Kap.101 tal-Ligijiet ta' Malta; Ukoll illi fit-30 ta' Settembru 1997 u fl-ahhar sentejn qabel dina d-data ghamel lottu klandestin b'weghdiet lill-gugaturi ta' premijiet ta' flus jew ta' haga ohra jew bil-mezz ta' gbir ta' sottoskrizzjonijiet ta' gugati fuq komunikazzjonijiet ta' numri li jaqblu ma' dawk ta' lottu pubbliku jew li jkunu bhalhom; U aktar talli fl-istess data u cirkostanzi ghamiltha ta' ricevitur ta' gugati tal-lottu, minghajr awtorizazzjoni; U nakkuzawk ukoll talli fl-istess data u cirkostanza laghbt gugata (football pools), sew bi hlas fil-pront jew bid-dejn bi ksur tal-Artikolu 16 (3) Kap.131 tal- Ligijiet ta' Malta. Ukoll talli sar recidiv b'sentenza tal-Qorti tal-Magistrati ta' Malta tal-21 ta' Talli kkommetta r-reat tal-akkuza (a) u (b) fi jew gewwa distanza ta' 100 metru mill-perimetru ta' skola, club jew centru taz-zghazagh jew xi post iehor fejn Il-Qorti hija mitluba sabiex tissekwestra f'idejn terzi persuni b'mod generali il-flejjes u l-propjeta mobbli kollha li huma dovuti lill/jew jmissu lill-imputat jew huma propjeta tieghu, kif ukoll sabiex il-Qorti tipprojbixxi lill-imputat milli jitrasferixxi jew xort'ohra jiddisponi minn xi propjeta mobbli jew immobbli. Il-Qorti hija mitluba sabiex barra milli tapplika l-piena skond il-ligi tordna lill-imputat sabiex ihallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-esperti, skond l-artikolu 533 tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali ta' nhar is-26 ta' Gunju, 2019, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikoli 17, 31, 49 u 50 tal-Kap.9 tal- Ligijiet ta' Malta, l-Artikolu 16 (3) tal-Kapitolu 131, l-Artikoli 12 (2) u 13 (2) u l-Artikolu 22 tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kap.101 tal-Ligijiet ta'; Malta, sabet lill- imputat Carmel sive Charlie Grima Almerigo (ID 333287M) mhux hati tat-tielet (3) u tar-raba (4) imputazzjonijiet u minnhom illiberatu skond il-ligi; izda sabithu hati tal-bqija u cioe tal- (1), (2), (5) u (6) imputazzjonijiet u ikkundannatu komplessivament ghall-piena ta' disa (9) xhur prigunerija kif ukoll ghall-multa ta' elf u hames mitt euro (€1,500). Inoltre, il-Qorti ordnat l-konfiska skond il-ligi tal-oggetti kollha elevati (inkluz flejjes) u Rat l-atti kollha tal-kaz. Rat ir-rikors tal-appell tal-appellanti Carmel sive Charles Grima Almerigo, prezentat fir-registru ta' din l-Onorabbli Qorti nhar it-12 ta' Lulju, 2019, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti sabiex tirriforma s-sentenza appellata u dana billi: Tikkonferma fejn ma sabitx lill-esponenti hati tat-tielet u tar-raba' imputazzjoni; Thassarha in kwantu sabitu hati tal-bqija tal-imputazzjonijiet u tilliberah mill- piena hekk imposta fuqu; u Sussidjarjament u minghajr pregudizzju ghat-talbiet precedenti, fl-eventwalita li tichad it-tieni talba, li tvarja l-piena mposta ghal piena aktar ekwa u gusta ghall- Rat Illi l-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-segwenti: A. Dwar l-inammisabilita' tal-istqarrija tal-appellant Hekk kif jixhdu kemm l-atti processwali kif ukoll is-sentenza appellata, b' mod specifiku mix-xhieda tas-Supretendent Neil Vella Coleiro, fil-mori tal-investigazzjoni tal-kaz odjern, l-appellant nhar l-1 ta' Ottubru, 1997 rrilaxxa stqarrija. Kif jemergi mill-imsemmija stqarrija stess, dak in-nhar li giet rrilaxxata l- istqarrija de quo, l-esponenti la nghata d-dritt li jikkonsulta privatament ma' konsulent legali qabel it-tehid ta' tali stqarrija u wisq anqas li jkollu l-konsulent legali tieghu prezenti waqt tali interrogatorju. L-appellant huwa tal-fehema li tali stqarrija hija 'prova' inammissibbli u dana stante li tilledi d-drittijiet tieghu hekk kif imharsa mill-artikoli 6(1) u (3) tal- Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali u dana fid-dawl tal-fatt li ghat-tehid tal-imsemmija stqarrija, kif jemergi mill- istqarrija nnifisha stess, l-esponenti ma kellu l-ebda opportunita li jkellem avukat qabel it-tehid tal-imsemmija stqarrija u wisq anqas li jitlob li jkollu, u kwindi lanqas qatt ma setgha kellu, konsulent legali tal-ghazla tieghu prezenti fizikament matul it-tehid tal-imsemmija stqarrija. Id-dritt ghal smiegh xieraq skond fl-artikolu 6(1) u l-artikolu 6(3)(c) tal- Konvenzjoni Ewropeja gie estiz mill-gurisprudenza Ewropeja mhux biss ghad- dritt li ghalih hija intitolata l-persuna akkuzata matul il-proceduri penali fil- Qorti izda ukoll ghal pre-trial stage u cioe' ghall-istadju meta persuna tkun giet arrestata u interrogata. B'hekk jidher illi r-regola hi li l-Artikolu 6(1) abbinat mal-artikolu 6(3)(c) jitlob u jesigi li s-suspettat ghandu dritt li jikkonsulta ma' avukat kemm qabel tittiehed l- istqarrija tieghu, izda ukoll waqt l-istess tehid tal-istqarrija. Illi dan il-hsieb jemergi a bazi ta' gurisprudenza kopjuza mahluqa mill-ECHR, fosthom u mhux biss il-kaz ta' Dayanan vs Turkey (13/102009) u l-kaz ta' A.T. vs Qieghda ssir referenza wkoll ghal decizjoni tal-Prim' Awla tal-Qorti Civili (Sede Kostituzzjonali) fl-ismijiet 'Il-Pulizija [Spt. nhar is-27 ta' Gunju, 2017 mill-Onor. giet ikkonfermata mill-Qorti Kostituzzjonali nhar l-14 ta' Dicembru, 2018 fejn il- Qorti ddecidiet illi: "Ghal din il-Qorti, il-fatt li persuna ma kinitx assistita minn avukat waqt l-interrogazzjoni jwassal ghal sitwazzjoni fejn l-uzu ta` l-istqarrija mehuda minghajr l-assistenza legali tammonta ghal lezjoni tad-dritt ghal smigh xieraq tal-imputat skont l-Art 6 tal-Konvenzjoni." Dan gie hekk stabbilit mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) fis- sentenza 'Ir-Repubblika ta' Malta vs Rio Lomax et.' deciza nhar it-3 ta' April, 2019 fejn il-Qorti rriteniet illi: "Din il-Qorti tosserva ukoll illi fid-decide taghha l-Qorti Kostituzzjoni ippuntwalizzat illi l-ewwel Qorti ma rritenietx illi kien hemm ksur tal- jedd tal-akkuzat, izda li uzu tal-istqarrija mehuda minghajr assistenza ikun jikkostitwixxi ksur tal-jedd ghal smigh xieraq. Dan iwassal lil din il- Qorti ghall-istess konkluzzjoni talewwel Qorti qabilha, illi ma ghandha ssir ebda referenza ghall-kull stqarrija, miktuba jew orali maghulha maghmulha mill-akkuzati qua persuni suspettati lill-Pulizija fl-assenza ta' avukat ta' fiducja taghhom precedenti l-interrogazzjoni u dan sabiex ma jkun hemm ebda ksur tal-jedd ta' smiegh xieraq fil-konfront tal-akkuzati." Ghaldaqstant a bazi tas-su espost, bir-rispett qieghed jigi sottomess illi a bazi tal- fatt illi l-esponenti ma kellu l-ebda opportunita li jkellem lill-konsulent legali tieghu kemm qabel kif ukoll waqt it-tehid tal-istqarrija rilaxxata minnu stess nhar l-1 ta' Ottubru, 1997, tali stqarrija ttiehdet bi ksur tal-Artikolu 6(1) abbinat mal-artikolu 6(3) tal-Konvenzjoni ghall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali u konsegwentament sabiex l-interessi tal-esponenti jibqghu intatti, kien/huwa mehtieg li l-imsemmija stqarrija ma tigix ikkunsidrata bhala prova ammissabbli u ma jkollha l-ebda piz probatorju. B. Dwar l-apprezzament tal-provi L-esponenti bir-rispett jishaqq illi r-ragunijiet moghtija mill-Ewwel Staples Qorti ghas-sejbien tal-htija tieghu ma jistghu qatt jigu accettati. Dan qieghed jinghad fid-dawl tal-fatt stante li l-ewwel Onorabbli Qorti, waqt l-ezercizzju taghha tal-apprezzament tal-provi, naqset milli tiehu konjizzjoni ta' diversi nuqqasijiet fl-evidenza prodotta mill-Prosekuzzjoni u li fuq tali nuqqasijiet l- ewwel Onorabbli xorta wahda sabet htija. Kif jemergi minn qari akkurat tas-sentenza appellata, matul it-tnejn u ghoxrin (22) sena illi ilu ghaddej dan il-process gudizzjarju dwar dawk l-imputazzjonijiet konnessi ma' droga, ossia l-ewwel u t-tieni imputazzjoni migjuba kontra l- esponenti, il-Prosekuzzjoni resqet biss "ipotezijiet" u xejn aktar. Fil-fatt, l-ewwel Onorabbli Qorti a fol. 7 tas-sentenza appellata dwar il-provi relatati ma' dawn iz-zewg imputazzjonijiet issostni illi: "Ghal dak li jirrigwarda l-imputazzjonijiet (1) u (2) jidher li l-Prosekuzzjoni ressqet is-segwenti zewg ipotezijiet u cioe: ..." (sottolinear tal-esponenti) L-esponenti jishaq illi fil-kawza odjerna l-Prosekuzzjoni ppruvat taghmel Ghandu jigi mfakkar illi jkun perikoluz hafna u detrimentali ghad-drittijiet fundamentali tal-individwu li kieku l-Qrati Kriminali jibdew jistriehu fuq ipotezijiet biex jaslu ghall-gudizzju. Lil hinn mil-livell tal-prova illi rnexxielha tilhaq il-Prosekuzzjoni1, l-ewwel Onorabbli Qorti kkonkludiet illi fil-waqt li l-Prosekuzzjoni irnexxielha tipprova il-Prosekuzzjoni naqset milli tipprova l-konnessjoni bejn l-appellant u d-droga illi allegatament instabet fil-front garden fir-residenza tal-appellant. 1 Liema livell, ossia dak tac-certezza morali, fl-umli fehma tal-esponenti, il-Prosekuzzjoni naqset milli tilhaq. Illi stante li l-ewwel Onorabbli Qorti ma sabitx htija in kwantu ta' din id-droga illi allegatament instabet fil-front garden tal-appellant u ddisponiet mill-korp tal- provi riferibbiliment ghal tali ipotezi, l-esponenti f'dan l-appell mhux ser joqghod jidhol f'dawk il-provi ezebiti u relatati ma' tali ipotezi li effettivament baqghet ma gietx pruvata u ser jiffoka fuq l-ipotezi illi tikkoncerna ix-xhud B.3 Dwar ix-Xhud George Willmott Permezz tas-sentenza appellata, l-ewwel Onorabbli Qorti ikkonkludiet illi... "Wara li hasbet fit-tul u ezaminat bir-reqqa l-evidenza skond il-kriterji tal- process penali, l-Qorti hi tal-fehma illi l-Prosekuzzjoni irnexxielha tipprova sal- Din il-Qorti hi konvinta minn dak li qal ix-xhud George Willmott" Illi sabiex l-esponenti setgha jinstab hati li pprokura d-droga kokaina, il- Prosekuzzjoni kellha l-obbligu legali u morali li tipprova n-ness bejn l-esponenti u l-allegat susatanza illi kien jikkonsma ix-xhud George Willmott u l-provenjenza tal-imsemmija sustanza lil hinn minn kull dubju dettat mir-raguni2. Sabiex tipprova dan in-ness, li fl-umli fehma tal-esponenti, huwa l-pern tar-reat il-Prosekuzzjoni u eventwalment Onorabbli Qorti ghazlet li tistrieh kompletament fuq id-depozizzjoni ta' George Willmott ta' nhar it-13 ta' Novembru, 2006. Ghandu jigi mfakkar illi ghalkemm l-artikolu 638(2) jistipula illi: B'dan kollu, f'kull każ, ix-xiehda ta' xhud biss, jekk emmnut minn min ghandu jiggudika fuq il-fatt, hija bizzejjed biex taghmel prova shiha u kompluta minn bir-rispett jinghadd illi xhud wiehed ikun bizzejjed u l-Qorti tkun tista' ssejjes id-decizjoni taghha fuq id-depozizzjoni tal-istess xhud, JEKK: Id-deposizzjoni tal-imsemmi xhud tkun wahda li ma thalli l-ebda dubju f'mohh il-gudikant; 'Il-Pulizija vs Dylan Teksen deciza nhar it-8 ta' Lulju, 2016 per Mag. Dr. N. Galea Falzon liema sentenza hija wahda res judicata Jekk jithalla xi dubju; jingiebu aktar provi li jsostnu l-istess deposizzjoni u reo' tali dubju ghandu jigi interpretat favur l-akkuzat. Illi ghalkemm l-Ewwel Onorabbli Qorti fis-sentenza kkontestata stqarret illi "Din il-Qorti hi konvinta minn dak li qal ix-xhud George Willmott" l-esponenti b'umilta u b'rispett ma jistax jaqbel ma' tali dikjarazzjoni. jifli d-deposizzjoni ta' George Willmott wiehed jinnota illi ghalkemm il-kaz tal-Prosekuzzjoni huwa bbazzat kollu kemm hu fuq dan ix- xhud, tali xhieda hija altru milli univoka, imma l-oppost u cioe' mibnija u mghobbija b'ekwivoci li jrendu tali deposizzjoni bhala wahda intenabli u Dan ghandu jinqara fid-dawl tal-fatt illi x-xhud fuq il-pedana tax-xhieda kien selettiv ferm fix-xhieda tieghu u ghal aktar min-nofs il-mistoqsijiet illi sarulu, ix- xhud wiegeb illi "ma jiftakarx" imbaghad ikkonferma l-verzjoni illi ta lill-Pulzija Din l-istess reazzjoni hija cara wkoll meta ix-xhud George Willmott reggha gie mitlub jixhed in kontro ezami nhar il-11 ta' Novembru, 2011.3 Fejn ghal darba ohra f'din l-udjenza ix-xhud ikun evaziv ferm fir-risposti tieghu u fejn jaqbel lilu jaghzel li jiftakar u meta ma jaqbilx lilu jirrispondi "ma nafx" u "ma niftakarx" specjalment meta l-sitess xhud ikun qieghed jigi mistoqsi dwar ir-relazzjoni illi huwa kellu ma' bint l-esponenti! Bir-rispett kollu pero ghalkemm mhux mistenni minn xhud illi jiftakar id-dettalji u l-irqaqat kollu illi jkun ghadda minnhom, madakollu minn xhud illi fuqu cirkustanzi odjerni, huwa minn ta' lanqas mistenni li jiftakar kemm kien jixtri Minkejja dan kollu, ix-xhud George Willmott mhux talli ma jiftakarx dawn id- dettalji bazici izda ghall-maggoranza tal-mistoqsijiet maghmulha lilu, jaghzel illi jwiegeb li ma jiftakarx jew li ma jafx. B'hekk l-esponenti jistaqsi kif qatt leggittimament u ragjonevolment l-Ewwel Qorti tasal sabiex temmen li l-Prosekuzzjoni b'dan ix-xhud ippruvat il-kaz taghha sal-livell tal-prova minnha mistenni skond l-obbligi legali taghha ossia c- B.3 Dwar is-Sustanza allegatament ikkunsmata minn Willmott Dan l-aggravju qieghed jingieb 'il quddiem minghajr pregudizzju ghall-aggravji Permezz tal-ewwel u tat-tieni imputazzjoni, l-esponenti jinsab akkuzat inter alia illi forna jew ipprokura d-droga kokaina u/jew kellu fil-pussess tieghu d-droga Illi stante li l-ewwel Onorabbli Qorti iddisponiet mill-korp tal-provi f'dak li jikkoncerna l-allegat bott tal-Bovril illi nstab fil-gnien ta' quddiem ir-residenza tal-esponenti u sabet htija biss a bazi tax-xhieda ta' George Willmott, l-esponenti ser jargumenta dwar kif lanqas jekk ghall-grazzja tal-argument u ghall-grazzja tal-argument biss dak li qal Willmott kellu jitqies bhala prova kontra l-appellant, tali prova ma tilhaqx il-livel rikjest mil-Ligi. Jibda biex jinghad illi ghalkemm Willmott stqarr illi kien jixtri d-droga kokaina mignhad l-esponenti, il-Pulizija fl-ebda moment ma sabu d-droga fuq Willmott izda kien Willmott innifsu illi qal illi kien jabbuza mid-droga kokaina u li allegatament kien jixtri din id-droga minghand l-esponenti. Illi fil-proceduri odjerni, l-esponenti jinsab specifikament akkuzat illi huwa kien fil-pussess u forna d-droga kokaina, pero effettivament fejnha il-prova illi Illi tifli kemm tifli l-atti processwali, din l-allegata sustanza illi allegatament gie ppruvat illi tali sustanza, dejjem kieku kellna nassumu illi kienet tezisti, hija l-Qrati taghna kellhom jibdew jibbazaw il-gudizzju taghhom fuq dak li jghidu x- xhieda, kieku ma kienx ikun hemm il-htiega tal-hatra tal-espert – imma l-Ligi Procedurali tirrkejedi mod iehor. F'dan ir-rigward l-esponenti jaghmel referenza ghal sentenza deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta)4 fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Jason Monaco' nhar is-27 ta' April, 2015 fejn dwar dan il-punt, il-Qorti tal-Magistrati rriteniet illi: "Fin-nuqqas ta' kwalsiasi analizi, madankollu, il-Qorti m'hijiex f'posizzjoni li tkun taf minn x'hiex kienu komposti dawn il-preparati u konsegwentement lanqas m'hija f'posizzjoni li tkun taf jekk dawn il-pilloli jew preparati Dihydrocodeine jidhlux fil-parametri tal-esenzjoni indikata fit-Taqsima III imsemmija. Kull dubju ghandu jmur favur l-imputat u ghaldaqstant, f'dawn ic- cirkostanzi, il-Qorti ma tistax tasal ghall-konkluzjoni illi tali pilloli huma medicina perikoluza kif definita taht il-Kapitolu 101 u ghalhekk lanqas li huma kolpiti bl-Artikolu 7(2) tal-Kap. 260 tal-Ligijiet ta' Malta." ta' dina l-Onorabbli Qorti ta' nhar is-16 ta' Mejju, 2019 fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Emad Newton' fejn dwar in-nuqqas ta' analizi tas-sustanza mertu tal- imptuazzjonijiet, il-Qorti kkonkludiet illi: "Gialadarba ma saret l-ebda analizi tas-sustanza suspettata raza mehuda mill- pjanta tal-Cannabis u, stante li l-imputazzjonijiet mahruga fil-konfront tal- appellant jirrigwardaw il-bejgh jew it-traffikar kif ukoll il-pussess tar-raza mehuda mill-pjanta Cannabis jew xi preparazzjonijiet li jkollhom bhala bazi din ir-raza, din il-Qorti tikkonkludi li l-Prosekuzzjoni ma resqitx l-ahjar prova, ma lahqitx il-grad ta' minghajr dubju dettat mir-raguni u ghalhekk din il-Qorti ma tistax tikkonferma lhtija tal-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tal-appellant." Fid-dawl tal-premess, b'mod partikulari mill-mod kif xehed George Willmott kif ukoll fin-nuqqas ta' prova hekk kif tikkontempla l-Ligi, l-esponenti jemmen illi huwa ma setgha qatt jinsatab hati illi kellu fil-pussess tieghu u li forna u/jew B.4 Konkluzjoni A bazi ta' dawn in-nuqqasijiet, l-esponenti umilment jishaqq illi fil-kaz odjern is- sentenza tal-ewwel Onorabbli Qorti mhux safe and satisfactory stante li meta jigu kkunsidrati il-provi prodotti mill-Prosekuzzjoni u dawk prodotti in difesa Archibold u l-gurisprudenza nostrana evidentement jezisti fil-kaz odjern u dan fid-dawl tal-fatt illi l-Prosekuzzjoni ma rnexxiliex tilhaq il-livell rikjest mil-Ligi u C. Dwar l-Aggravju tad-Distanza Dan l-aggravju qieghed jingieb 'il quddiem minghajr pregudizzju ghall-aggravji Fil-proceduri odjerni, l-esponenti gie akkuzat ukoll illi kkommetta l-imsemmija reati f'post, fi/jew gewwa centru u jew f'distanza ta' mitt metru minn post fejn Illi fl-umli fehma tal-esponenti, fid-dawl tal-provi prodotti, l-esponenti jemmen illi dan l-aggravju baqa' qatt ma gie ppruvat sal-grad rikjest mil-Ligi. Permezz tas-sentenza appellata, l-ewwel Onorabbli Qorti ikkonkludiet illi ghal dak li jirrigwardja dan l-aggravju tad-distanza, il-prosekuzzjoni rnexxielha tipprova din l-imputazzjoni permezz tax-xhieda tal-Perit Richard Faridi. Illi kemm mix-xhieda kif ukoll mir-rapport tal-perit Richard Faridi a fol. seq tal-atti processwali jemergi bic-car illi l-espert "sabiex jaqdi l-inkarigu lilu Dan jidher bic-car ukoll mill-pjanta mehmuza mal- L-espert ikkonkluda illi "jirrizulta li parti mill-kullegg tal-Libjani jaqa' f'distanza ta' anqas minn mitt metru mill-post ta' fejn kien instab dan il-flixkun" Minkejja dan kollu, mid-deposizzjoni tad-diversi ufficjali tal-Pulizija illi kienu involuti f'tali investigazzjoni, jirrizulta bl-aktar mod car u skjett illi r-residenza tal-esponenti ma kienetx gewwa Triq Jean houel, ossia mill-post illi sari l-kejl, izda tali rsidenza kienet gewwa Triq Bertha Quay. Fil-fatt PC10 fid-deposizzjoni tieghu ta' nhar il-21 ta' Ottubru, 2005 jikkonferma illi "kien baghtni s-Sur Neil Vella Coleiro nosserva Triq Bertha Quay Ta' Giorni u r- residenza tal-imputat."5 Minkejja li mit-traskrizzjonijiet jirrizulta illi PC10 jghid li din ir-residenza tinsab gewwa 'triq Bertha Quay', PS 1261 jghid illi din ir-residenza tinsab fi 'Triq Bird',6s-Supretendent Neville Faridi jghid li r-residenza tal-appellant tinsab jghid illi r-residenza tal-appellant kienet fi 'Triq Berta Cage'7, l-esponenti jifhem u japprezza li dan sar stante l-ezercizzju ta' transcribing u ma hemm l-ebda dubju illi tali varjaniz jirreferu kollha ghall-istess triq, u cioe Triq Bertha Kilg Minkejja dan kollu jemergi bl-aktar mod car illi r-residenza tal-esponenti mhiex qieghda fi Triq Jean Houel u konsegwentament il-kalkoli kollha maghmula mill- Perit Richard Faridi fil-waqt li huma tajba mil-lat ta' kejl, pero' dan il-kejl jirreferi ghal locus iehor li mhuwiex il-fond mertu ta' dawn il-proceduri. Konsegwentament fid-dawl ta' tali kalkoli, ma jista' qatt jirrizulta illi hemm anqas minn 100 metru mill-post fejn allegatament ikkommetta r-reati ravvizati fl- ewwel u fit-tieni imputazzjoni ghal post fejn normalment jiltaqghu z-zghazagh. D. Dwar il-htija taht il-Hames Imputazzjoni Dan l-aggravju qieghed jigi mressaq 'il quddiem minghajr pregudizzju ghall- ta' Malta. Permezz tal-hames imputazzjoni, l-esponenti jinsab akkuzat illi laghab gugata sew bi hlas fil-pront jew bid-dejn bi ksur tal-Artikolu 16(3) tal-Kap 131 tal-Ligijiet Tifli kemm tifli l-atti processwali, ma tezisti lanqas imqar prova wahda illi effettivament tipprova illi l-esponenti laghab tali gugata. Tant kemm tezisti mankanza assoluta ta' tali provi, l-ewwel Onorabbli Qorti bl- ebda mod u manjiera ma tispjega kif waslet ghall-htija taht din l-imputazzjoni. 98 tal-Atti Processwali 6 Fol. 107 tal-Atti Processwali 7 Fol. 165 tal-Atti Processwali L-esponenti bir-rispett jemmen illi stante li l-Prosekuzzjoni naqset milli tipproduci provi illi jippruvaw tali akkuza, a bazi tal-massima legali 'Onus hati ta' din l-imputazzjoni u konsegwentament kellu jigi liberat minnha. E. Dwar il-Piena Minghajr pregudizzju ghal dak kollu su espost u fl-eventwalita' biss li l-punti precedenti jigu skartati minn dina l-Onorabbli Qorti, l-esponenti huwa tal-fehma li diversi cirkustanzi ghandhom ikunu ikkunsidrati ghall-fini ta' piena. Dwar it-Trapass taz-Zmien Fid-dawl tat-trapass taz-zmien illi ghadda mill-fatti mertu tal-kaz odjern ghas- sentenza tal-Ewwel Onorabbli Qorti, l-esponenti jhoss illi l-piena ta' prigunerija hekk kif inflitta fuqu mill-Ewwel Onorabbbli Qorti hija harza wisq. Ghandu jigi mfakkar illi l-incident mertu tal-kaz sehh fl-1997 u gew decizi nhar is- 26 ta' Gunju, 2019 madwar tnejn u ghoxrin sena Minn dan kollu jemergi illi l-esponenti ilu jistenna li ssir gustizzja minnu ghal Illi f'dan l-istadju ssir referenza wkoll ghas-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs. Geoffrey Costa' deciza mill-Qorti ta' l-Appell Kriminali nhar id-29 ta' Jannar, 2001, fejn l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell Kriminali rreteniet illi: "It-trapass taz-zmien jista' jagevola lill-persuna akkuzata ghall-fini ta' piena meta huwa juri li tul dak iz-zmien hu jkun zamm lura mill- ksur serju tal-ligijiet u wera certu impenn biex jirriforma." Oltre minn hekk, meta wiehed iqis it-trapass esagerat ta zmien minn meta sehhew il-fatti li taw lok ghal dawn l-akkuzi u d-data tas-sentenza, ossia madwar tnejn u ghoxrin sena shah, ma jistax ikun li l-appellant ma jhossx ruhu aggravat bil-piena It-trapass wahdu, anke fuq skorta ta' kazistika tal-Qrati taghna, kellu jgib mieghu riduzzjoni konsiderevoli tal-piena. Illi fir-rigward tat-trapass taz-zmien, l-esponenti jaghmel referenza ghal kawza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs. Mario Monaco' deciza mill- Qorti tal-Appell Kriminali fl-24 ta' Novembru, 2004 per Onor. Borg Costanzi David Vella Gregory f'din is-sentenza din l-Onorabbli Qorti kienet ghamlet referenza ghal kawza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs. Nikola Klindo' et deciza fit-2 ta' Ottubru, 2002 u applikat il-principju segwenti: 'Issa apparti li kif gje spjegat aktar il fuq f' din is-sentenza l-appellanti jew uhud minnhom kienu huma stess il-kagun ta' parti miz-zmien li fih twal il-process , il- fattur tat-trapass taz-zmien ma jnaqqas xejn mir- responsabbilta' kriminali tal-hati. Jista' pero ' f'xi kazi jigi konsidrat ghall-fini tal-piena kif gie ritenut fil-kazijiet appena citati u kif gie ritenut minn din il-Qorti diversament preseduta fil-kawza "Il-Pulizija Di piu' l-esponenti jaghmel referenza ghas-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fl-ismijiet 'Beck vs Norway' 8 fejn il-Qorti esprimiet ruhha rigwrd dan il-punt u sostniet is-segwenti: 8 Nru. Tal- Applikazzjoni: 89287/95 u dciza nhar is-26 ta' Gunju, 2001 A bazi tas-su espost, fil-kaz odjern l-esponenti umilment jishaq illi ghandha tigi segwita din il-prassi mfahhra mill-Qorti ta' L-Imdina u l-piena erogata fil- konfront tieghu ghandha tigi mnaqqsa ghal wahda aktar miti. Dwar l-Addebitu tar-Recidiva L-ewwel Onorabbli Qorti kkonkludiet sodisfacentament ppruvat permezz tal-produzzjoni tas-sentenza ta' nhar il-21 ta' Permezz tal-imsemmija sentenza, ezebita a fol. kien instab hati u kkundannat ihallas multa ta' tlett mitt lira Maltin (LM 300) Fid-dawl tal-gurisprudenza ta' dina l-Onorabbli Qorti9, sakemm ma ssirx il- prova mil-prosekuzzjoni li piena konsistenti f'multa giet imhallsa fis-shih, dik id- decizjoni, dejjem jekk res judicata, ma tistax titqies li hija prova valida ai fini tal- artikoli 49 u 50 tal-Kodici Kriminali. Minn imkien fl-atti ma tezisti l-prova li dik il-multa thallset u/jew li giet skontata in segwitu ghal konverzjoni tal-istess fi prigunerija. Ghanda ssir referenza ghal sentenza ta' dina l-Onorabbli Qorti fl-ismijiet 'Il- Pulizija vs Joseph Aidi'10 fejn il-Qorti ddecidiet illi: "Maghdud dan, madanakollu hemm ostakolu iehor li izomm lil din il-Qorti milli tqies dawn id-decizjonijiet ai fini tal-addebitu tar-recidiva. ghalkemm kif inghad ma jenhtiegx li issir l-prova permezz tar-Registratur tal- Qorti li dawn is-sentenzi ghaddew in gudikat u dan ghal motivi migjuba, madanakollu din il-Qorti tara illi kien jenhtieg ghal Prosekuzzjoni li jigi ippruvat is-segwenti u dan dejjem ai fini ta' dak dispost fl-artikoli 50 u 289 tal- Illi kif inghad f'zewg sentenzi jirrizulta illi l-appellanti wehel il-piena tal-multa. Sabiex allura id-decizjoni tista tintuza ai fini ta' recidivita' kif mahsub fl-artikolu 50 tal-Kodici Kriminali jenhtieg li issir il- prova illi dik is-sentenza giet skontata permezz tal-hlas tal-multa." 9 Il-Pulizija v. Richard Thorpe, deciza 13/10/10 appel 233/2010 per Onor. Imh. J. Danilovic Lagana 10 Deciza nhar it-28 ta' Gunju, 2017 per Onor. Imhallef E. Grima A bazi tas-su espost kollu, l-Ewwel Onorabbli Qorti ma kelliex ragun meta fis- sentenza appellata sostniet illi l-addebitu tar-recediva fie ppruvat skond il-Ligi. Ghaldaqstant stante li ma ngabet l-ebda prova li turi li tali multa giet mhallsa, l- Ewwel Onorabbli Qorti ma setghet qatt ssib lill-appellant Spiteri hati taht l- Semghet lill-partijiet jittrattaw dan l-appell u jirrimettu ruhhom ghall-atti processwali u konsegwenement talbu li din il-Qorti tghaddi sabeix tghati is-sentenza taghha. Ikkunsidrat; Illi din il-Qorti qabel ma tqis l-aggravji mressqa mill-appellant sejra tibda' billi taghmel L-Ewwel Qorti fil-parti disposittiva pprovdiet li: 'GHAL DAWN IL-MOTIVI DIN IL-QORTI, wara li rat l-Artikoli 17, 31, 49 u 50 tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, l-Artikolu 16(3) tal-Kapitolu 131, l-Artikoli 12(2) u 13(2) u l-Artikolu 22 tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kap. 101 tal- Ligijiet ta'; Malta, ssib lill-imputat Carmel sive Charlie Grima Almerigo (ID LAGANA) mhux hati tat-tielet (3) u tar-raba (4) imputazzjonijiet u minnhom tilliberah skond il-ligi; izda ssibu hati tal-bqija u cioe tal-(1), (2), (5) u (6) imputazzjonijiet u tikkundannah komplessivament ghall-piena ta' disa (9) xhur prigunerija kif ukoll ghall-multa ta' elf u hames mitt euro (€1,500). Il-Qorti tordna l-konfiska skond il-ligi tal-oggetti kollha elevati (inkluz flejjes) u Mill-artikoli li l-Qorti ghamlet referenza ghalihom jirrizulta li ma hemm l-ebda subartikolu (2) fl-artikolu 12 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta filwaqt li l-artikolu 13(2) tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta huwa inapplikabbli ghal kaz odjern. naha l-ohra l-artikolu 22 tal-Kapitolu 101 indikat b'mod generiku mill-Ewwel Qorti jinkorpora fih fost reati ohra, l-ewwel (2), t-tieni (2) u s-seba' (7) imputazzjoni. Din il- Qorti sejra ghalhekk tikkunsidra jekk dawn l-indikazzjoni ta' artikoli inezistenti jew inapplikabbli ghal kaz odjern iwasslux ghan-nullita' tas-sentenza. F'dan ir-rigward, din il-Qorti tibda billi taghmel referenza ghall-artikolu 382 tal- 16 Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta li jaqra: 'Il-qorti, meta tagħti s-sentenza kontra l-imputat, għandha tgħid il-fatti li tagħhom dan ikun ġie misjub ħati, tagħti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il- Kodiċi jew ta' kull liġi oħra li tkun tikkontempla r-reat'. (Emfazi mizjuda); Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Carmelo Vella k/a Vella Gregory) vs Stephen De Bono' gie kkunsidrat li: 'l-aggravju tal-appellant dwar in-nullita' tas-sentenza ghandu jigi akkolt mhux biss ghaliex l- Ewwel Qorti naqset li ssemmi l-fatti li taghhom l- appellant instab hati, imma ukoll ghaliex, kif irriskontrat din il-Qorti "ex officio", fis-sentenza appellata l-Ewwel Qorti ccitat artikoli li mhux biss ma gewx indikati lilha mill- Avukat Generali fin-Nota tieghu, imma artikoli li jew huma inezistenti jew Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt R. Vella) Vs Dennis Klindo Attard Manicolo' gie kkunsidrat li: 'Skond l-artikolu 382 tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti tal-Magistrati, meta taghti s- sentenza kontra l-imputat, ghandha tghid l-fatti li taghhom dan ikun gie misjub hati, taghti l-piena w ssemmi l-artikolu tal-Kodici Kriminali jew ta' kull ligi ohra li tkun tikkontempla r-reat; Illi skond gurisprudenza kostanti ta' din il-Qorti n-nuqqas li jigi rispettat strettament il-vot tal-ligi fl-artikolu 382 jimporta n-nullita' tas-sentenza appellata. Dan ghaliex dan-nuqqas jammonta ghal nuqqas ta' formalita' sostanzjali fis-sens Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Kevin Burns) vs Edward Peplow' gie ikkunsidrat ukoll: 'Illi gie ukoll ritenut li l-indikazzjoni tal-artikolu hazin jew addirittura l- indikazzjoni tal-ligi skorretta hu ekwiparat ma n-nuqqas ta' citazzjoni tal- artikolu tal- ligi li tahtu tkun instabet htija. (ara "Il-Pulizija vs. Mario Teksen" u ohrajn) (Emfazi mizjuda u data tas-sentenza citata tinstab aktar l-isfel fin-noti ta' qiegh il-pagna). Il-Qorti fis-sentenza fl-ismijiet Christopher Alden' ikkunsidrat: 'Illi jikkoncedi x' jikkoncedi l-appellant dwar l-izball li ttiehed mill-Ewwel Qorti meta giet biex ticcita l-artikolu tal-ligi li tahtu kienet qed issib htija, huwa fatt li l- Ewwel Qorti erronjament iccitat artikolu ta' Kapitolu tal-Ligijiet ta' Malta hazin ghax minnflok iccitat il-Kapitolu 9, cioe' l-Kodici Kriminali, ccitat il-Kapitolu 12 u cioe' l-Kodici tal- Organizzazzjoni w Procedura Civili. Illi dan skond gurisprudena ormai stabilita jgib in-nullita' tas-sentenza appellata w ghalkemm ma hemm ebda aggravju dwar dan fir-rikors tal-appell, din il-Qorti "ex officio" ma tistax thalli dan l-izball ghaddej qiesu ma kien xejn u - tikkonferma, tvarja ksur ta' dak li jiddisponi l-artikolu 382 tal-Kap. Dan l-izball jammonta ghal nuqqas ta' formalita' sostanzjali li jwassal ghan-nullita' tas-sentenza appellata w l-Qorti tal- Appell ghandha tannulla w thassar dik is-sentenza w tisma l-kawza mill-gdid fil-mertu. (Emfazi mizjuda u dettalji tas-sentenzi citati jinsabu aktar l-isfel fin-noti ta' qiegh il-pagna) Ikkunsidrat; B'zieda ma dan, din il-Qorti tinnota ukoll li ghalkemm l-appellant gie akkuzat b'seba' (7) imputazzjonijiet, il-Qorti fil-kunsiderazzjonijiet taghha ikkunsidrat l-ewwel zewg imputazzjonijiet rigwardanti traffikar u pussess ta' droga kokaina, ikkunsidrat ukoll it- tielet (3) u r-raba' (4) imputazzjonijiet dwar gugati kif ukoll l-addebitu tar-recidiva u l- aggravanti tar-reati tal-ewwel zewg akkuzi f'distanza ta' mitt (100) metru mill-perimetu ta' skola, club kew centru taz-zaghzagh jew post fejn jiltaqghu z-zaghzagh u ghalhekk l- imputazzjonijiet fis-sentenza enumerati bhala sitta (6) u sebgha (7), izda naqset milli tikkunsidra l-hames (5) imputazzjoni. Dan il-fatt wahda ma jgibx in-nullita' tas- sentenza stante li l-artikolu 382 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta ma jirrikjedix li l- Qorti tnizzel il-kunsiderazzjonijiet taghha, izda dak li huwa krucjali huwa li ma jkunx hemm dubju ta' xiex l-imputat ikun instab hati. Fil-parti disposittiva l-Ewwel Qorti indikat li ma sabitx htija tat-tielet (3) u tar-raba' (4) imputazzjonijiet izda li sabet htija tal-bqija u cioe' 'tal-(1), (2), (5) u (6) imputazzjoni' ghalhekk minkejja li tressqu seba' imputazzjonijiet inkluz l-aggravanti u l-addebiti tar- recidiva, il-parti disposittiva tas-sentenza appellata tindika sitt imputazzjonijiet. nuqqas ta' kjarita minnu innifsu igib in-nullita' tas-sentenza appellata. Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt. Pierre Lomax Connor) Vs Joseph Eminyan' ġie kkunsidrat li: 'F'dan il-kaz mhuwiex car ghal x'hix l-emmenda ta' mitt lira qeghda tigi addebitata, jekk huwiex ghat-tieni akkuza li tellef il-gieh ta' Davinia Galea u weggagha bi kliem b'gesti jew b'xi mod iehor jew inkella ghat-tielet akkuza li remgha z-zibel f'post pubbliku. L-Ewwel Qorti ma ppronuncjatx ruhha dwar din it-Tielet akkuza, ghad li rreferiet ghall-artikolu 4 tal-Avviz Legali 344/2005 meta giet biex erogat il-piena. Ma hemmx dubju illi dan l-izball jwassal ghan-nullita` tas- sentenza. Kif qalet il-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Mario Teksen deciza 3 ta' Frar 1995 "in-nuqqas ta' osservanza ta' dak li hemm provdut fl-artikolu 382 tal-Kodici Kriminali jammonta ghan-nuqqas ta' formalita` sostanzjali". Dan iwassal ghan-nullita` tas-sentenza w kwindi ghandha terga` tinstema mill-gdid. Illi kif gie kkunsidrat fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt. 'Minn ezami akkurat tal-parti konklussiva tas-Sentenza appellata, ssib illi verament l-Ewwel Qorti ddikjerat illi qieghda ssib lill-appellant hati mighajr ma tispecifika ghall- liema mputazzjonijiet qieghda tiddikjara dan, pero' mbaghad meta giet biex tinfliggi l-multa, ddikjarat illi dana qed taghmlu ghal kull wahda miz-zewg imputazzjonijiet. Fil-fatt irrizulta tliet imputazzjonijiet u ergo, fejn f'nifs il- Qorti qieghda tiddikjara lill-appellant hati prezubilment ghat-tliet imputazzjonijiet qieghda tikkundannah biss ghal tnejn. L-artiklu 382 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi li meta l-Qorti taghti s-Sentenza, "Ghandha tghid il-fatt illi taghhom dan ikun gie misjub hati, taghti l-piena u ssemmi l-Artikli ta' dan il-Kodici jew ta' kull Ligi ohra li jkun ikkontempla dan ir-reat." l-Qorti hija marbuta illi taghti l-fatti illi taghhom l-appellant ikun gie misjub hati dana jfisser illi ghandu jkun hemm id-dikjerazzjoni ta' htija ghax altrimenti huwa nutli illi ssemmi l-fatti, jsegwi f'kaz ta' mputazzjoni multipla illi l-Qorti jew imputazzjonijiet u taghti l-piena skont il-kaz. Hawnhekk ghandna sitwazzjoni konfuzjonarja fejn f'nifs il-Qorti qed tiddikjara lill-appellant hati u fl-iehor qieghda tikkundannah ghal zewg imputazzjonijiet minghajr ma tiddikjara x'qieghda taghmel bit-tielet imputazzjoni. Bir-ragun, l- appellant ma jistax jitqieghed fis-sitwazzjoni ta' ncertezza minghar ma jkun jaf ta' xiex qed jinstab hati u ta' xiex qed jigi kkundannat l-emmenda. F'pozizzjoni bhal din twassa ghan-nuqqas ta' formalita sostanzjali u l-ewwel Sentenza hija suggetta ghal censura ghan-nuqqas ta' dikjarazzjoni ta' xiex l-akkuzat qed jinstab hati (ara Il- Pulizija vs Joseph Teksen appell kriminali 15 ta'Marzu, 2012). Ghalhekk peress illi s-Sentenza appellata hija karenti minn dan l- element l-ewwel aggravju ta' l- appellant jimmerita konferma.' Ghalhekk gialadarba jirrizulta li mhux biss l-Ewwel Qorti fis-sentenza appellata iccitat artikoli zbaljati jew inapplikabbli izda anke jirrizulta li fil-parti dispositiva tas-sentenza l-Qorti indikat sitt imputazzjonijiet u mhux sebgha, dan in-nuqqas imqajjem ex officio minn din il-Qorti irendu s-sentenza tal-Ewwel Qorti nulla stante li kif hawn fuq ikkunsidrat jirrizulta li l-artikolu 382 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta ma giex wara li rat l-artikolu 428(3) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta tordna li l-kaz jigi trattat mill-gdid fil-mertu u l-aggravji tal-appellant jigu kkunsidrati bhala parti mis- sottomissjonijiet in difeza.