Qorti tal-Appell Kriminali Spettur Joseph Caruana Borg Illum 27 ta' Novembru 2018 Maltija bin-numru 020194M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali: Talli f'dawn il-Gzejjer fid-29 ta' Frar 2018 u fix-xhur u snin ta' qabel b'diversi atti maghmulin minnu ukoll jekk fi zminijiet differenti u li kisru l-istess dispozizzjoni tal-ligi, u li gew maghmula b'rizoluzzjoni wahda: B'ghemil zieni kkorrompa lil Omissis minuri ta' 15-il sena u Omissis minuri ta' U aktar talli fl-istess cirkostanzi ppartecipa f'attivitajiet sesswali ma' persuni taht l-età u cioe` Omissis minuri ta' 15-il sena u Omissis minuri ta' 15-il sena; U aktar talli fl-istess cirkostanzi, b'xi mezz barra minn dak imsemmi fl- artikolu 203(1) eccita, ghen jew iffacilità l-korruzzjoni ta' persuna ta' taht l-età tas-sess il-wiehed jew l-iehor. Il-Qorti giet gentilment mitluba li f'kaz ta' htija minbarra li tinfliggi l-pieni stabbiliti mil-Ligi, tordna lill-imsemmija persuna sabiex thallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-espert, jekk ikun il-kaz, kif provdut fl-Artikolu 533 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti giet mitluba sabiex barra milli tapplika l-piena skont il-ligi, tapplika wkoll l- artikoli 383, 384 u 385 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta ghas-sigurtà ta' dawn il-persuni hawn fuq imsemmija kif ukoll ghall-familjari taghhom. Il-Qorti giet mitluba li tohrog ordni ta' protezzjoni ai termini tal-artikolu 412(C) tal- Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta, kemm waqt il-mori tal-kawza kif ukoll f'kaz ta' htija ma' kull piena li l-Qorti jidhrilha xierqa. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, tas-26 ta' Awwissu, 2018, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikoli 203(1), 204C(1), 17, 18 u 31 tal-Kodici Kriminali sabet lill-imputat hati tal-ewwel (1) u tat-tieni (2) imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu kif minnu ammessi u kkundannatu tliet (3) snin Stante li t-tielet (3) imputazzjoni nghatat bhala alternattiva ghall-ewwel (1) imputazzjoni li taghha l-imputat instab hati l-Qorti astjeniet milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-istess imputazzjoni. Il-Qorti ordnat id-divjett tal-pubblikazzjoni tal-ismijiet tal-minuri koncernati fi kwalunkwe mezz ta' komunikazzjoni. B'applikazzjoni tal-Artikolu 412C tal-Kodici Kriminali, il-Qorti ordnat il-hrug ta' Ordni ta' Protezzjoni ghal perjodu ta' sentejn (2) millum fejn il-persuni protetti huma Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal- Rat ir-rikors tal-appell ta' John De Carlo, ipprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fit-3 ta' Settembru 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tirriforma s- sentenza billi tikkonferma l-htija filwaqt li thassar u tirrevoka l-parti tal-piena u tinfliggi piena aktar ekwa u gusta. Rat illi l-aggravji tal-appellant John De Carlo huma s-segwenti u cioe`:- Illi l-piena nflitta, tenut kont tac-cirkostanzi, li ser jigu ndikati aktar 'il quddiem hija Illi l-esponent ma huwiex ser jipprova jidhak bil-Qorti anzi ser ikun minn ta' quddiem li jammetti li r-reati tal-kaz in dizamina huma serji hafna, izda pero` is- serjetà tar-reati ma ghandhiex tkun ostaklu sabiex persuna tibbenefika minn sentenza li ma tipprovdix karcerazzjoni effettiv; Illi l-fedina penali tal-appellant hija wahda netta, u meta tara li huwa persuna ta' età avvanzata, ifisser li tul hajtu qatt ma kien jipprofessa fil-kriminalità oltre minn dan, in oltre huwa ammetta mill-ewwel li zbalja, kemm kif deher fl-istqarrija, kif ukoll Illi l-guvintur tar-reati odjerni kellhom hmistax-il sena, kwindi ma kienux ta' età tenera, l-esponent bl-ebda mod ma jrid jinftiehem li r-reati huma inqas gravi, pero` tali ghandu jkun fattur li jimmilità favur piena mhux karcerarja effettiva; Illi tenut kont ta' dan kollu l-esponent jemmen li l-piena ta' habs effettiv huwa kemm accessiv, kif ukoll tal-ebda ghajnuna ghall-appellant sabiex jinghata c-cans biex ikun jista' jsewwi l-hazin li ghamel; Illi s-socjetà Maltija f'dawn l-ahhar zminijiet dejjem sostniet favur il-gustizzja riparattrici, fejn persuna li zbaljat tinghata cans sabiex tkun tista' tintegra fis-socjetà mill-gdid, u kwindi minflok tkun rinnegata tiehu rwol attiv ghat-titjib tal-hajja gewwa pajjizna, u dan ghandu japplika ghal kull reat kommess, kwindi jemmen li l- piena inflitta ma tohloqx bilanc bejn l-aspett retributtiv u dak riformattiv; Illi huwa indesiderali li din il-Qorti tiddisturba l-ezercizzju tal-ewwel Qorti, sakemm tali ma jigix pruvat li sar b'nuqqas manifest lejn ic-cirkostanzi u l-aspetti partikolari tal-kaz, kif effettivament jemmen li gara fil-kaz in dizamina, fejn tali produca piena Dan il-principju kien gie wkoll kristalizzat fis-sentenza fil-kaz il-Pulizija vs. Joseph Douglas moghtija mill-Onorabbli Qorti tal-Appell Kriminali presjeduta mill-Imhallef Patrick D'emanuele fis-26 ta' Jannar 2001, fejn il-Qorti qalet li: "Il-Qorti tal-Appell rarament tbiddel il-piena li tkun imponiet l-ewwel Qorti. Dan taghmlu biss meta jkun manifestament evidenti li dik il-Qorti tkun imponiet xi piena mhux kontemplata mill-ligi ghar-reat in ezami, jew tkun xi piena harxa wisq jew sproporzjonata ghal dak li jkun ghamel il-hati, jew tkun xi piena mhux fil- parametri tal-ligi." Rat il-verbal ta din il-Qorti tal-11 ta Ottubru 2018 fejn din il-kawza giet differita ghal- provediment dwar jekk ir-rikors tal-appell tal-appellanti ghandux il-formalitajiet rikjesti mill-ligi mill-artikolu 419 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta Malta. Rat il-provediment moghti minn din l-Qorti nhar it-23 ta Ottubru 2018 fejn din l- Qorti iddikjarat li n-nuqqas kontemplat mill-Avukat Generali fir-rikros tal-appell ma jaqawax f'wahda minn dawk l-ipotezi imsemmija fl-artikolu 419 u ghalhekk ordnat l-kontinwazzjoni tal-kawza. Semghet lill-partjiet jittrattaw il-kawza fir-rigward tal-piena mposta mill-ewwel Qorti u dan fl-istess seduta tat-23 ta' Ottubru 2018. Ikkunsidrat, Illi l-avukat difensur tal-appellant stqarr li l-ewwel Qorti infliggiet piena eccessiva fuq l-imputat tenut kont ic-cirkostanzi u cioe' l-ammissjoni bikrija tieghu. Stqarr ukoll li f'dan il-kaz jesistu cirkostanzi li ghandhom jimmilitaw favur l-appellant ghall-ghoti ta piena fosthom is-segwenti. L-eta' avvanzata tal-appellant u cioe' l-fatt li ghandu 70 sena. Il-fedina penali netta tieghu. Qatt ma kien investigat qabel mill-pulizija u ghalhekk din kienet l-ewwel inkontru tieghu mal-pulizija esekuttiva. Li din kienet okkorenza ta' darba L-ammissjoni bikrija tieghu sal-moment meta rrilaxja l-istqarrija tieghu a tempo vergine tal- invetigazzjoni. Il-fatt li l-appellant irregistra ammissjoni ma' l-ewwel opportunita' li nghata u ghalhekk ma heliex il-hin prezzjuz tal-Qorti . Li gharaf li zbalja u li kien ghalhekk li irregistra l-ammissjoni iteghu. Min naha l-ohra l-Avukat Generali sostna li din mhiex kwistjoni ta' nuqqas ta' serjeta kif donnha stqarret id-difiza fit -trattazzjoni taghha izda kaz li jittratta ammissjoni ta' bniedem anzjan li kkometta certu avvenimenti koroh fil-konfront ta' diversi munri. Qal li l-effett trawmatiku fuq dawn it-tfal ser jibqa maghhom tul hajjithom kollha. fatt li l-appellant ghandu 70 sena ghandu ikun aggravju ghal-piena u dan ghaliex jaf x'inhi l-hajja u ghalhekk messu aktar zamm il-boghod minn din it-tip ta' attivita' kriminali li pprattika fuq medda ta' zmien. Is-sitwazzjoni hi wahda gravi ghaliex hemm l-intenzjoni tal-appellant f'dak li ghamel u fil-fatt anke l-legislatur gharaf is- serjeta ta' dan kollu ghaliex zied il-piena fir-rigward ta' min jipparteċipa f'attivitajiet sesswali ma'persuna ta' taħt is-sittax-il sena, fejn illum il-piena tibda' b'hames snin prigunerija1 f'kaz ta' htija. Stqarr li mhux minnu li l-appellant ghandu fedina penali netta anzi jirrizulta li hija wahda lil ghandha diversi tebghat fuqha u ghalhekk mhux minnu lanqas li allura din kienet l-ewwel darba li l-appellant kiser dufrejgh mal-ligi. Stqarr ukoll li huwa veru li l-appellant irregistra ammissjoni fl-ewwel seduta wara li inqraw l-akkuzi pero' dan ghamlu wara li hu stess kien gia ammetta l- partecipazzjoni tieghu f'dawn l-akkuzi meta irrilaxja l-istqarrija a tempo vergine tal- investigazzjoni2. Ghalhekk l-avukat shaw hu tal-fehma li s-sentenza moghtija mill- ewwel Qorti m'ghandheix tigi mibdula. 1 Artikolu 204C ( 1) tal-kodii Kriminali 2 Stqarrija tal-appellant esebita fl-atti a fol. Ikkunsidrat, Illi dan huwa appell limitat ghall-piena, peress li mhix qed tigi kontestata d- dikjarazzjoni ta' htija illi saret quddiem l-Ewwel Qorti, pero` qeghda tintalab li tigi riformata l-piena karcerarja. Illi fl-ewwel lok, jinghad li din il-Qorti ma tiddisturbax id-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti fir- rigward tal-piena inflitta hlief jekk din ma tkunx fil-parametri tal-ligi jew jekk tkun sproporzjonata u manifestament eccessiva fic-cirkostanzi. Kif ikkunsidrat fis-sentenza fl- ismijiet 'Il-Pulizija (Spt. 'Illi ghar-rigward tal-aggravju dwar il-piena, l-principju regolatur hu li mhux normali li tigi disturbata d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti jekk il-piena nflitta tkun tidhol fil- parametri tal-ligi w ma jkun hemm xejn x' jindika li kellha tkun inqas minn dak li tkun fil-fatt. "Ir-Repubblika ta' Illi huwa minnhu li fil-ġurisprudenza nostrana speċjalement dik reċenti, ġie stabbilit li huwa indesiderabbli li l-Qorti Superjuri tiddisturba d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti, madanakollu tali diskrezzjoni trid tkun fundata fuq dispożizzjonijiet tal-liġi speċifiċi li jipprovdu l-bażi legali għad-diskrezzjoni applikata mill-Ewwel Qorti. Infatti Fis-sentenza tal-każ Il-Pulizija vs. Muninger Muscat6 l-Onorabbli Qorti ta' l- "Issa fit-termini tal-Ġurisprudenza ormai kostanti tal-Qrati tagħna, meta jkun hemm ammissjoni huwa xi ftit jew wisq odjuż appell minn piena sakemm din tkun tirrientra fil- limiti li tiprefiġġi l-liġi. Dan huwa hekk peress illi min jammetti jkun qiegħed jassumi ir- responsabbilita' tad-deċiżjoni li jkun ħa u jirrimetti ruħu għall kull deċiżjoni dwar piena li l- Qorti tkun tista' tasal għaliha......M'huwiex normali pero li tiġi disturbata d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti jekk l-piena nflitta tkun tidħol fil-parametri tal-Liġi7 u ma jkun hemm xejn x'jindika li kellha tkun inqas minn dik li tkun ingħatat" 3 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-26 ta' April, 2007 (Appell kriminali numru: 78/2007) 4 Deciza fl-14 ta' Gunju, 1999 5 Deciza fl-24 ta' April, 2003 citata ill-istess Avukat Genrali fit-trattazzjoni tieghu 6 Presjeduta mill-Onorevoli Imħallef Dr. David Parry fil-15 ta' Frar 2012 (255/2011) 7 Sottolinear u enfasi tal-Qorti. Din il-forma mentis tal-Onorabbli Qorti ta' l-Appell Kriminali hija ukoll riflessa f'sentenzi oħra ta' l-istess Qorti fosthom Il-Pulizija vs. Massimiliano Maurizio 8, Il- Bezzina10 . Din il-ġurisprudenza ormai ben kristallizzata u aċċettata in linea ta' prinċipju fil- ġurisprudenza tagħna, tgħallimna illi l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell għandha tbiddel u tvarja l-piena inflitta minn l-Ewwel Onorabbli Qorti, fil-każijiet fejn dik il-piena ma tkunx pjenament imsejsa fuq dispożizzjonijiet tal-liġi. Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija Vs Joseph Young'11: il-Qorti kkunsidrat li 'Ghar- rigward tal-aggravju dwar il-piena, il-principju regolatur hu li din il-Qorti tal-Appell ma tiddisturbax u tvarja d-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti dwar il-piena sakemm din ma tkunx wahda li tohrog mill-parametri tal- ligi jew tkun manifestament eccessiva.' Ikkunsidrat ulterjoment, Ghalhekk il-Qorti ezaminat il-process u appuntu l-provi li jinsabu fih biex tara jekk hemmx ragunijiet li fuqhom hemm bazi li jkun hemm tibdil fil-piena errogata. l-ammissjoni tal-appellant registrata fl-ewwel seduta l-provi huma skarsi pero' ta' importanza kbira hemm l-istatement ta' l-istess appellant u l-Qorti ghalhekk ser taghti d-debita konsiderazzjoni lil dan id-dokument. L-appellant stqarr li kien mizzewweg pero' ilu separat ghal dawn l-ahhar 37 sena. Ghandu erbat itfal u cioe' Julian li twieled fis-sena 1974, Elaine li twiledet fis-sena 1976, Colin li twiled fis-sena 1979 u Daniel li twieled fis-sena 1982. Jghid li hu Qal li ta' sittax-il sena kien jahdem u wara baqa' bhala Fra mal-knisja tal-Balluta ta' San 8 Qorti ta' l-Appell Kriminali (Inferjuri) preseduta mill-Imħallef Joseph Simler Fava Cassar fit-13 ta' Novembru 2003. 9 Qorti ta' l-Appell Kriminali, presjeduta mill- Imhallef Joseph Simler Fava Cassar fl-14 ta' Ottubru 2003 (155/2003). 10 Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) mogħtija fl-24 t'April 2003 (numru 10/1994). 11 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-10 ta' Dicembru, 2009 (Appell Kriminali numru: 400/2009) Wara beda jahdem ukoll fil-lukandi u fil-fran. Qal li kien gie abbuzat meta kellu sittax-il sena minn qassis gewwa il-post maghruf bhala s-Salesjani tas-Slieama. Dan kien isir fil-kamra tieghu minn qassis illum mejjet. Jiftakar ukoll li kien gie abbuzat ukoll minn pulizija u dan fl-istess perijodu. Jghid li kellu konflitt go fih pero' il-qassis kien ighidlu li dan mhux dnub. Ghalhekk spicca bi-sexual. Ghalkemm jghid li meta kien l-iskola gja kellu dawn it- tendenzi pero' dejjem fittex li j ighix hajja normali ghaliex kien jibza minn Ħaż-Żabbar. Mistoqsi jekk kellux esperjenza ta' nies taht l-eta' jghid li kellu ma guvni li jismu Omissis li ghandu madwar sbatax-il sena (skond ma qallu). u dan waqt li kienu jkunu gewwa Il-Qrendi u wara li kienu ilestu kien itih €20 kul Din grat tlett darbiet. Kien hemm ukoll Omissis li ghandu hmistax-il sena. Dan il-kaz gara fis-sena 2017 fejn waqt li kien jahdem f'hanut tal-pastizzi l-Belt Parti min-Naxxar u dan it-tfajjel kien imur hemm ta' spiss. Dan kien jitkellem mieghu doppju sens u hu kien ikompli mieghu. Wara li kienu jitilqu n-nies kien ighidlu "xi gmiel ta sausage roll" u hu kien jaf ghal xhiex qed jirreferi u kien jidhaq. kien joqghod hdejn il-bank u meta kien jghaddi minn hdejh kien imiss il-parti tieghu u dan it-tifel qatt ma qallu xejn. Qal li darba minnhom kien qieghed hemm qudiem Spjega li kien hemm tifel iehor kuljomu Omissis u wara li kien ghalaq il-hanut rah fit- triq u staqsih jekk riedx li jkolu xjaqsam mieghu u jghamillu 'blow job' u offrihielu €10 biex jghamillu hekk izda dan kien irrifjuta u ghalhekk waqfet hemm. Kellu relazzjoni ma certu Omissis matul is-sena 2012 li kien jghix mieghu dak iz- zmien anzi ighid li kellu kamra fil-karejja fejn kien izomm l-imbarazz u offriehlu biex jghix fiha. Minflokk itih il-flus kien itih blow job. qabad u telaq u inkwieta hafna ghaliex hadd ma kien jaf fejn mar. Jghid li dan ma kienx bi-sexual izda kien ried il-flus. Huwa qatt ma tah flus pero' kien jahsillu il- hwejjeg u isajjarlu kien qisu it-tifel tieghu. Spjega li kien hemm ukoll Omissis hu Omissis li kellu tlttax-il sena u kien offriehlu 8 Din grat darba biss fil-hanut fejn kien jahdem ghaliex it-tifel ma riedx aktar. Jghid li dan ried il-flus biss u ghalhek kien garah 'l hemm u ma regax mar. gara xi sentejn qabel meta it- tifel kellu hdax-il sena u kien mar ighid li l-appellant Qal li fis-sena 2015 kien hemm tifel mis-Somalia li ghandu hmistax-il sena . imur ifittxu u jghamillu blow jo b. Anzi ighid kemm hu lilu kif ukoll hu lilu. Mistoqsi jekk kienx jaf li kien qed ighamel hazin jghid "Iva ovvja, il-hazin nahseb li kulhadd jaf x'inhu". Jghid ukoll li jiddispjacih ta' dak li gara u li ma kienx ser jirrepeti Rat ukoll il-fedina penali tal-appellant esebita fl-atti a fol. jirrizulta li ghandu 6 convictions registrati fuqha li jikkoncernaw ksur tal- Ordinanza tat- traffiku fejn gie ordnat ihallas ammendi u multi, l-ahhar wahda registrata hi fis-sena 2006 u ghalhekk ghalkemm mhiex fedina penali netta l-fedina penali tieghu mhijiex allarmanti. ma kienx korrett meta qal li din kienet l-ewwel darba li l-appellant kiser dufrejgh Fil-kawza I-Pulizja vs Carmen Briffa Raggio,12, il-Qorti kkristalizzat propju dan il- principju, u cioe illi Qorti ta' Appell, ma tiddisturbax il-piena errogata minn l-Ewwel Qorti, sakemm ma jigiex manifestament pruvat illi l-Ewwel Qorti, tkun naqset milli tati importanza lil xi aspett jew cirkostanza partikolari tal-kaz. F'dan l-istadju, ssir referenza wkoll ghas-sentenza fI-ismijiet ta' ll-Puliziia vs Fis-sentenza precitata, il-Qorti sahqet fuq il-bzonn, illi persuna ghandha tinghata cans iehor fil-hajja taghha, la darba turi car illi hemm ir-rieda ta' bidla14. (li f'dan il-kaz zgur li ma giex provat li kien hemm). 12Ddeciza mill-Qorti ta' l-Appell Kriminali fis-sitta u ghoxrin (26) ta' Frar, tas-sena elfejn u disgha (2009) 13 Deciza millOnorabbli Qorti tal-Magistrati fis-sebgha (7) ta' Novembru, tas-sena elfejn u tmienja (2008) 14 Enfazi ta din l-Onorabbli Qorti Fl-ikkalibrar tal-piena l-Qorti trid tara l-fattispecji tal-kaz li jkun u ftit li xejn tista' tigi gwidata minn dak li jkun gie deciz minn Qrati ohra f'kazijiet fejn il-fatti specji jkunu Din il-Qorti ghalhekk ma tistax taghti l-impressjoni li qisu xejn m'hu xejn, u ghalhekk thoss li ghandha tinidirzza dan il-kaz bl-aktar mod serju sabiex l-imputat jaghraf li zbalja, bil-ghan li l-piena li inghatat tiswih bhala deterrent ghall-futur. Il-Qorti hawnhekk taghmel referenza gha-ssentenza moghtija mill-Qorti tal-Appelli Kriminali fl-ismijiet Pulizija Schembri Bell Speranza Galea Valletta M.m.bin Abdo Borg Schembri fejn inghad li:- 'Ghalkemm meta persuna tammetti l-htija taghha fi stadju bikri tal-proceduri - u ma jistax ikun hemm stadju aktar bikri mill-gurnata tal-presentata ta' dak li jkun quddiem il-Qorti - Qorti ghandha normalment tikkonsidra il-possibilita` ta' xi tnaqqis fil-piena konformement mar-regoli li, minn zmien ghal zmien, gew formulati minn din il-Qorti u mill-Qorti Qorti ta' Gustizzja Kriminali ma ghandha qatt tikkarga d-doza tal-piena ikkopera mal-Pulizija fil-kors investigazzjonijiet taghhom jew ma jkunx ammetta fi stadju bikri tal-proceduri, jew addirittura jkun ikkontesta l-kaz u jkun instab eventwalment hati. Il-gudikant m'ghandux izid il-piena minhabba kwistjonijiet ghal kollox estraneji. Is-semplici fatt li persuna li tkun qed tigi investigata tibqa' siekta u ma tikkoperax mal- Pulizija, jew, meta tkun qed tigi interrogata, tichad li tkun wettqet ir-reat, fih innifsu m'ghandhiex tkun cirkostanza li tiggustifika zieda fil-piena. Kuntrarjament jinghad, per ezempju, ghall-kaz fejn ir-res furtiva ma tkunx giet ritornata meta l-qorti tkun sodisfatta li din ghadha fil-pussess jew taht il-kontroll tal-hati - f'kaz simili, zieda fil-piena tkun gustifikata.' Il-process mentali li gudikant ghandu jsegwi, ghalhekk, hu li l-ewwel jiddetermina x'ghandha tkun ("oggettivament") il-piena li kieku ma kienx hemm l-ammissjoni tal- hati u/jew il-koperazzjoni tieghu fil-kors ta' l-investigazzjoni u wara, f'kaz li jkun hemm tali ammissjoni u/jew koperazzjoni, jara jekk il-kaz partikolari jkunx 15 Deciza fil-5 ta' Mejju 2003 jimmerita "discount" minhabba dik l-ammissjoni u/jew koperazzjoni. Naturalment huwa mpossibbli li wiehed jiddetermina a priori x'inhi l-piena idoneja, u hu ghalhekk li jkun hemm il-process kollu sabiex il-gustizzja ssir kemm mal- individiwu kif ukoll mas-socjeta'. Il-Qorti trid tikkunsidra diversi cirkustanzi, u kriterji ohra, li ghandhom jitqieghdu fil-kfief tal-mizien qabel ma tiddeciedi fuq il-piena, u cioe': l-gravita` tar-reat, il-mod kif ikun twettaq, l-impatt fuq is-socjeta`, l-hsara rizultanti, jekk wiehed ghamilx tajjeb ghal dik il-hsara, l-koperazzjoni u l-ghajnuna li wiehed ikun ta lill-pulizija fil- kors tal-investigazzjoni (li f'dan il-kaz kien hemm ghajnuna), l-ammissjoni bikrija (b'mod li l-istat ma jinkorrix f'aktar spejjez – li f'dan il-kaz kien hemm), jekk il- persuna misjuba hatja hix perikoluza u/jew x'indikazzjonijiet hemm li hija tista' terga' tikkommetti reat iehor (simili jew ta' xorta ohra), u hafna u hafna cirkostanzi Jinghad ukoll b'referenza ghas-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appelli Kriminali fl- ismijiet Il-Pulizija v.Maurice Cozzo li, 'filwaqt li gudikant, fil-ghoti tal-piena ghandu jiehu kont tal-impatt tar-reat fuq is-socjeta`, tar-reazzjoni tas-socjeta` ghal dak it-tip ta' reat (tali reazzjoni hija r-rifless ta' dak l-impatt), il-gudikant mhux qieghed hemm biex jissodisfa l-ghajta ta' dawk li, ma' kull sentenza, tarahom jiktbu fil-gazzetti jew f'xi blog fuq l- internet biex jikkritikaw kollox u bl-addocc ghax minghalihom li saru issa esperti anke fil-ligi u fil- mod kif is-sentenzi ghandhom jigu decizi.' Kif qal Lord Justice Garilli fil-kawza R v. Woods:: Dan kollu qed jinghad ghaliex filwaqt li l-appellant talab li jkun hemm riforma fis- 16 deciza fit- 13 ta' Novembru, 2009 sentenza u cioe' fil-piena inflitta fl-ebda hin ma wera sinjal ta' riforma w ghalhekk jidher li jirraprezenta minaccja ghas-socjeta' ghalaiex hemm il-possibilta li jirrepeti Dan kollu ma jistax ma jigix rifless fil-piena fis-sentenza tal-Qorti. dan ir-reat ghandu konsegwenzi koroh hafna fuq l-vittmi minuri molto piú meta tqis li ma hawn l-ebda prova li inghataw xi assistenza medika biex jindirizzaw it-trawna Effetti ta' dawn l-atti sesswali certament hallew marka li difficilment tista' tithassar fuq il-hajja tal-vittmi koncernati fejn l-imputat/appellant aprofitta minn persuni vulnerabbli u li kellhom bzonn direzzjoni fil-hajja izda minflok uzahom sabiex jissodisfa lilu nnifsu. Dan l-agir hu inacettabli taht kul cirkostanza u certament ghalhekk kundannabli .17. L-appellant li hu stess ighid kien vittma ta' abbuz messu talab l-ghajnuna fiz-zmien proprizju u mhux qabad u ghamel l-istess u ttrawmatizza vittmi minrui ohra. Ghalhekk din il-Qorti trid taghti messagg lis-socjeta' li akkuzi bhal dawn huma ta' min jistmerrhom u ghalhekk tali stmerrija ghandha tigi riflessa fis-sentenza18. Mhemmx dubbju li l-piena ta' tlett snin prigunerija taqa' fil-parametri tal-ligi. meta inghatat l-ewwel sentenza sa illum ma kien hemm l-ebda tibdil fil- komportament tal-appellant u dan ghaliex ma ghadda minn l-ebda kura psikjatrika jew addirittura ma wera lil Qorti l-ebda pass li ha sabiex jindirizza din il-problema li Fl-ebda hin ma hemm xi hjiel li l-appellant ghamel xi talba ghall- Illi huwa veru li l-imputat ghandu fedina penali relattivament nadifa salv ghal xi kontravenzjonijiet u reat zghir w ghalhekk ghandu jigi trattat kwazi kwazi bhala a first time offender, pero' dan ma jfissirx li l-Qorti ghandha turi xi klemenza mieghu molto piú meta tqis li r-reati li taghhom l-ewwel Qorti sabitu hati huma reati li jkexkxu lis-socjetá bl-aktar mod sever u huwa minn dan l-agir u komportament li l- 17 Enfazi ta din l-Onorabbli Qorti. 18 Enfazi ta din l-Onorabbli Qorti. Qorti trid tipprotegi lic-cittadini dghajfa u vulnerabbi ta' din s-socjeta, biex ma jkunx hemm ripetizzjoni ta' reati simili19. Stante li l-imputat fl-ebda stadju tal-procediment ma wera l-bzonn li jigi nvistat minn xi tabib psikjariku jew li jinghata xi kura medika u ghalhekk f'dawn ic- cirkostanzi il-Qorti thoss li ghandha tittrattah bhala imputat bil-facilitajiet mentali tieghu kollha tajbin. Dan qed jinghad minkejja li l-istess appellant kien gie abbuzat meta kien zghir u ghalhekk zgur li ghandu bzonn l-ghajnuna. Il-Qorti thoss li ghandha tkun severa mieghu fl-applikazzjoni tal-piena tieghu sabiex tibghat wkoll messagg lis-socjetá li l-Qorti mhux ser taccetta dawn it-tipi ta' reati u li hija qeghda hemmhekk sabiex filwaqt li taghmel gustizzja mal-akkuzat, tipprotegi wkoll minuri li jigu abbuzati. Ghaldaqstant din il-Qorti qieghda tichad l-appell tal-appellant u tikkonferma is- sentenza moghtija mill-ewwel Qorti fl-intier taghha kemm fir rigward ta' htija kif ukoll fir-rigward ta' piena. Il-Qorti tordna li l-isem u partikolaritajiet tal-vittmi m'ghandhomx jigu pubblikati fuq il-mezzi kollha tax-xandir u dan fl-interess ta'l-istess minuri Il-Qorti wara li rat il-Kap. 518 tal-Ligijiet ta' Malta tordna lir-Registratur tal-Qrati Civili u Tribunali sabiex l-imputat jitnizzel fuq ir-Registru ndikat fl-imsemmi Att u ghal dan il-ghan tordna li kopja ta' din is-sentenza tigi komunikata lill-imsemmi 19 Enfazi ta din l-Onorabbli Qorti.