BORD LI JIRREGOLA L-KERA Magistrat Dr. Charmaine Micallef Bremec B.A. LL.D. Illum 14 ta' Settembru 2021 Rikors Numru 101/20 Wara decizjoni moghtija l-erbgha (4) ta' Dicembru tas-sena elfejn u dsatax (2019) fil-proceduri quddiem il-Bord Li Jirregola l-Kera bin-numru 31/2019 Magistrat Dr. Monica Sarsero fl-ismijiet Martin Sant Naudi u Disa Stigh Vs Audrienne Degiovanni-Ciappara Walker Il-Bord, Ra r-rikors imressaq minn Audrienne Degiovanni-Ciappara Walker fis-26 ta' Gunju 2020 li permezz tieghu ppremettiet is-segwenti: "1. Introduzzjoni Illi permezz ta' dan il-prezenti rikors, l-esponent sejra titlob lil dina l-Onorabbli Qorti joghgboha thassar id-decizjoni moghtija nhar l-Erbgha (4) ta' Dicembru tas-sena elfejn u dsatax (2019) u dana ai termini tal-Artikolu 811(b) tal-Kap 12 u dana stante li kif ser jigi spjegat iktar 'il quddiem, jezistu ragunijiet bizzejjed ghal ritrattazzjoni skont il-ligi a tenur tal- artikolu 811(b) tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi permezz ta' sentenza deciza mill-Bord li Jirrekola l-Kera nhar l-erbgha (4) ta' Dicembru tas-sena elfejn u dsatax (2019) kien gie deciz is-segwnti: Li l-esponent thallas lura lir-rikorrent l-ammont totali ta' Eur3,200 rapprezentanti ta' depositu marbut ma' kuntratt ta' kiri ta' lokazzjoni. Talba ghal Ritrattazzjoni Illi fil-proceduri quddiem dan il-Bord l-esponent ma nghatatx smigh xieraq u fil-fatt saret taf b'kumbinazzjoni li nghatat is-sentenza; Illi lanqas ma l-esponent giet notifikata la bir-rikors promutur u lanqas bl-avviz tas-smigh u ghalhekk ma setghetx tidher fil-kawza u lanqas tiddefendi d-drittijiet taghha; Illi l-aggravju tal-esponent huwa wiehed car u manifest u jikkonsisti fil-fatt illi ma nstabet qatt l-ebda notifika permezz ta' affissjoni mar-residenza taghha u lanqas ma nstabu avvizi fl- Ghassa tal-Pulizija u fil-Kunsill Lokali tas-Sliema a tenur tal-Art 187 tal-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili; Fl-artikolu 811(b) tal-Kap 12 il-Qorti ssemmi li wahda mill-partijiet li jkollha interess tista' titlob li kawza tigi ritrattata wara li qabel xejn tigi mhassra dik is-sentenza: "jekk ir-rikors guramentat ma jkunx gie notifikat lill-partijiet telliefa, basta li din il-parti, ghad li ma tkunx giet innotifikata, ma tkunx dehret fis-smigh tal-kawza", Din it-talba ssir b'rikors guramentat a tenur tal-Artikolu 815. Skont l-Artikolu 816 fir-rikors guramentat l-attur ghandu jsemmi wiehed mill-kapi tas-sentenza li jrid jattakka ghar- ritrattazzjoni skont l-artikolu 811 u d-disposizzjonijiet ta' dak l-artikolu li jghoddu ghal dawk ir-ragunijiet kif ukoll ikun hemm spjega ta-fatti biex johorgu r-ragunijiet. Dan iwassal l- obbligu ta' rikorrenti li jipprezenta rikors guramentat jekk ikun qed jitlob it-thassir ta' sentenza li jindika r-ragunijiet tar-ritrattazzjoni. Fl-artikolu 187 (1) jinghad kif issir notifika: "In-notifika ssir bil-kunsinna ta' kopja tal-iskrittura lill-persuna li lilha l-iskrittura ghandha tkun innotifikata, jew billi dik il-kopja tithalla f'idejn membru tal-familja jew tad-dar jew f'idejn wiehed fis-servizz ta' dik il-persuna jew f'idejn il-prokuratur taghha jew persuna awtorizzata minnha biex tircievi l-posta taghha, fil-lok fejn toqghod jew tahdem jew fil-post tax-xoghol jew fl-indirizz postali taghha ........". Fis-subartikolu 3 isemmi li hekk id-dhul fil-post tar-residenza ta' persuna ma jkunx jista' jsir, jew il-post tar-residenza taghha ma jkunx maghruf il-Qorti tista' tordna n-notifika bl-affissjoni u pubblikazzjoni; Il-ligi tal-procedura hija ta' ordni pubblika - Vol XVII p1 p 879: Il-ligi ta' procedura hi ta' ordni pubblika u kwindi ghandha tigi "osservata alla lettera e non per equipollens"; Ir-rekwiziti ta' notifika korretta huma ta' natura ta' orfni pubbliku u bhala tali ghandhom jigu osservati ad ungeum (ara Qorti tal-Appell 14.06.2001, Maltacom Plc vs Carmel u Mary Doris L-interpretazzjoni korretta ta' dan kollu, inkluz procedura li ilha tintuza ghal tant snin hi li wara li jkun hemm riferta negattiva jkun hemm attentat ta' notifika wara l-hinijiet legali u f'kaz ta' ezitu negattiv issir applikazzjoni tan-notifika permezz tal-proceduta tal-affissjoni u pubblikazzjoni; Illi l-esponent taghmel referenza ghal dak li gie ritenut fis-sentenza deciza fl-4 ta' Novembru, 2009 Citazzjoni Numru 161/2007 Alfred Yassin u Grace Yassin vs. Anton Betts u Dr Maria "wiehed irid ipoggi lilu nnifsu fil-posizzjoni tal-konjugi Yassin li f'daqqa wahda sabu lilhom infushom zvestiti mill-art de quo wara li minhabba li ma qrawx jew ma ndunawx bil- pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern u gazzetta lokali. Wara kollox ftit huma n-nies li joqoghdu ta' kuljum jaraw dan it-tip ta' avvizi". Il-procedura tal-affissjoni u pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern u gazzetta lokali hija procedura straordinarja u ghandha ssir b'kawtela kbira ghaliex jekk ma ssirx kif suppost tkun qieghda timpingi fuq id-dritt ta' fair hearing. Fis-sentenza fl-ismijiet Francis sive Frank Micallef Fava vs Raymond Spiteri k/a Spiteri Shaw noe (PA 28/4/2003) il- Qorti rriteniet illi: "Tajjeb li jigi hawn osservat illi una volta l-Qorti taderixxi mat-talba konducenti ghan-notifika tal-att bl-affissjoni, imbaghad, jinkombi li l-formalita' shiha tad- dispost tal-ligi msemmi tigi segwita u ezegwita. Dan, fil-fehma ta' din il-Qorti, hu di rigore, tant li jiddistingwi t-test tal-ligi fl-istat attwali taghha minn dak li kien precedentement qabel l-emendi introdott ghall-Kodici bl-AP XXIV tal-1995..." Illi l-konsorzju esponent huwa tal-fehma konvinta li jissussistu l-esterni rikjesti fil-ligi sabiex tintalab it-thassir tad-decizjoni impunjata; Illi huwa ghalhekk aktar minn evidenti illi n-notifiki kollha tal-att processwali ma nstabux u ghalhekk il-vjolazzjoni tal-principju kardinali "audi alteram partem". Illi l-esponent ghalhekk ma giex notifikat kif suppost u tezisti raguni sufficjenti biex jintalab ritrattazzjoni taht l-artikolu 811(b) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta; 3. Talba Ghaldaqstant, l-esponent filwaqt li tirriserva d-dritt li tressaq sottomissjonijiet ulterjuri umilment titlob lil dina l-Onorabbli Qorti joghgobha, prevja kwalsiasi dikjarazzjoni opportuna u necessarja: (1) Tiddikjara u tiddeciedi li a bazi tal-premess jezistu ragunijiet bizzejjed ghal ritrattazzjoni skont il-ligi a tenur tal-Artikolu 811(b) tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta; (2) Thassar u tannulla s-sentenza tal-Bord li Jirregola l-Kera li giet deciza 4 ta' Dicembru 2019 fil-proceduri quddiem il-Bord li Jirregola l-Kera bin-numru 31/2019 Magistrat Dr. Monica Sarsero; (3) Tordna r-ritrattazzjoni tal-kawza fl-ismijiet erbgha (4) ta' Dicembru tas-sena elfejn u dsatax (2019) fil-proceduri quddiem il-Bord li Jirregola l-Kera bin-numru 31/2019 b'dana li l-kawza mismugha mill-gdid fil-meritu, f'data li joghgobha tiddestina dina l-Onorabbli Qorti ghal dan il-ghan, biex b'hekk ir-rikorrenti jkun jista' jhares id-drittijiet skont il-ligi." Ra r-risposta ta' Martin Sant Naudi u Disa Geiser ipprezentata fit-12 ta' Ottubru 2020 li permezz taghha eccepew is-segwenti:- Illi fl-ewwel lok u in linea preliminari, l-esponent ritrattat jeccepixxi bir-rispett in- nullita' tal-att gudizzjarju li permezz tieghu r-ritrattand fethet dawn il-proceduri ghar- ritrattazzjoni tas-sentenza in kwistjoni u cioe il-kawza fl-ismijiet Sant Naudi et vs Degiovanni- Ciappara Walker bin-numru ta' riferenza 31/2019 deciza fl-erbgha (4) ta' Dicembru tas-sena elfejn u ghoxrin (2020), u dan ai termini tal-artikolu 789(1)(d) tal-Kapitolu 12 tal- Ligijiet ta' Malta, u cioe li l-att imsemmi huwa nieqes minn partikolarita essenzjali espressament mehtiega mill-ligi, in kwantu ma jirrispekkjax id-dettami procedurali imposti: a. Mill-Artikolu 815 tal-istess Kap. 12 li jirrikjedi li "it-talba ta' ritrattazzjoni, f'qorti tal-ewwel grad, ghandha issir b'rikors guramentat1."; b. Mill-Artikolu 156(1)(a) tal-istess Kap. 12 li rikors guramentat jkun fih "dikjarazzjoni li tfisser b'mod ċar u sewwa l-oġġett tal-kawża f'paragrafi numerati separatament, sabiex isaħħaħ it-talba tiegħu u jiddikjara wkoll liema fatti huwa jaf bihom personalment2"; u c. Mill-Artikolu 156(1)(d) tal-istess Kap. 12 li jirrikjedi li "f'kull rikors guramentat ghandu jkun hemm stampat b'ittri cari u precizi taht l-intestatura tal-Qorti dan il-kliem li gej: "Min jircievi dan ir-rikors mahluf kontra tieghu ghandu jipprezenta r-risposta mahlufa tieghu fi zmien ghoxrin (20) jum mid-data tan-notifika, cioe minn meta jirceviha. Jekk ma tigix ipprezentata r-risposta mahlufa bil-miktub kif trid il-ligi saz-zmien imsemmi, il-Qorti tghaddi biex taghti id-decizjoni skont il-ligi." Illi ghar-ragunijiet premissi l-att gudizzjarju ntavolat mir-ritrattand Audrienne Degiovanni-Ciappara Walker ghandu jigi dikjarat null u bla effett; Illi fit-tieni lok, in linea preliminari u minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, ir-ritrattati jeccepixxu n-nullita' tar-rikors promotur intavolat mir-ritrattand, stante li r-ritrattat Martin Sant Naudi gie notifikat bl-istess rikors bil-lingwa Maltija, liema lingwa, kif taf ben tajjeb ir-rittrattand, ir-ritrattati ma jifhmuhiex, ma jaqrawhiex u ma jiktbuhiex - stante li huma stranjieri - u mhux ukoll bil-lingwa Ingliza kif mehtieg a tenur tal artikolu 5(2) tal-Kapitolu 189 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, fit-tielet lok u fil-mertu, it-talbiet tar- ritrattand huma infondati fil-fatt u fid-dritt in kwantu ma tezisti ebda raguni valida sabiex l-kawza in kwistjoni tigi ritrattata ai termini tal-provvedimenti tal-artikolu 811(b) citat mir-ritrattand, u dan minhabba l-fatt illi ir-ritrattand giet debitament notifikata validament u skond il-formalitajiet rikjesti mil-Ligi ai termini tal-procedura stipulata f'artikolu 187(3) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta (kif mixhud mir-riferti u l-pubblikazzjonijiet rispettivi, kopja ta' liema qed jigu hawn annessi w immarkati bhala "Dok. A"), u dan wara li l-esponenti ritrattati gew debitament awtorizzati sabiex jaghmlu dan minn dan l-Onorabbli Bord, kif diversament presjedut, u specifikament permezz ta' digriet datat l-erbatax (14) ta' Mejju tas-sena elfejn u dsatax (2019) (vide "Dok. Illi r-ritrattati jafu personalment b'dawn il-fatti kollha personalment 1 Enfasi mizjuda 2 Enfasi mizjuda Illi gjaladarba jigu akkolti dawn l-eccezzjonijiet, allura mbaghad l-ispejjez kollha relatati mal-procedura odjerna ghandhom jigu sopportati interament mill-attrici." Ra illi permezz tar-rikors promutur ir-rikorrenti ressqet talba ghat-thassir ta' sentenza ta' dan il-Bord datata 4 ta' Dicembru 2019 u dana sabiex issir trattazjoni mill-gdid tal-kawza bin-numru 31/2019; Ra illi permezz tal-ewwel eccezzjoni taghhom l-intimati eccepew illi l-att gudizzjarju li permezz tieghu r-rikorrenti fethet dawn il-proceduri huwa null stante li ma giex guramentat, u kif ukoll ghandu nieqsa ghadd ta' rekwiziti ohra li jsawwru rikors guramentat ai termini tal-artikolu 156 tal-Kapitolu 12 tal- Ligijiet ta' Malta; In vista ta' din l-ewwel eccezzjoni, fid-19 ta' Ottubru 2020, ir-rikorrenti intavolat rikors guramentat fejn talbet lil dan il-Bord joghgbu jordna s-sostituzzjoni tar- rikors promutur ipprezentat fis-26 ta' Gunju 2020 b'rikors guramentat li gie anness mal-istess rikors; Illi fis-26 ta' Ottubru 2020 l-intimati irrispondew ghar-rikors intavolat fid-19 ta' Ottubru 2020 fejn opponew is-sotituzzjoni mitluba ghar-ragunijiet indikati fl- istess risposta. Ra d-digriet Tieghu tad-29 ta' Ottubru 2020 li permezz tieghu awtorizza lir- rikorrenti tipprezenta rikors guramentat li jissodisfa l-kriterji kollha tal-ligi. Ra illi fis-seduta tal-21 ta' Jannar 2021, in vista tad-digriet moghti fid-29 ta' Ottubru 2020, l-intimati irtiraw l-ewwel zewg eccezzjnijiet taghhom, pero talbu li jipprezentaw eccezzjoni ulterjuri fis-sens illi r-rikorrenti ddekadiet mid-dritt taghha li tintavola dawn il-proceduri; Ra illi fl-istess seduta l-intimati nghataw permess jintavolaw l-eccezzjoni ulterjuri, liema eccezzjoni giet intavolata fid-29 ta' Jannar 2021 u li permezz taghha eccepew is-segwenti:- "Illi permezz tal-fakolta moghtiha lilhom minn dan l-Onorabbli Bord waqt is-seduta ta' nhar id-disgha (9) ta' Dicembru tas-sena elfejn u ghoxrin (2020), l-esponenti ser jghaddu sabiex iressqu eccezzjoni ulterjuri ghat-talbiet tar-ritrattand, Audrienne PantallerescoCiappara Walker; Illi, in linea preliminari u minghajr pregudizzju ghal dak eccepit fir-risposta taghhom, ir- ritrattati jeccepixxu illi l-azzjoni tar-ritrattand Audrienne PantallerescoCiappara Walker, sa fejn hija msejjsa fuq l-artikolu 811(b) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta hija milquta bid-dekors tat-tliet (3) xhur li jibdew jghoddu mill-gurnata li fiha r-ritrattand tkun giet taf bis-sentenza - u dan ai termini tal-artikolu 818(1)(b) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta. Illi ghal kull buon fini qed jigi ssottolineat il-fatt illi r-rikors promotur difettuz gie pprezentat mir-ritrattand nhar is-sitta u ghoxrin (26) ta' Gunju tas-sena elfejn u ghoxrin (2020) u jirrikonoxxi li sa minn tal-anqas d-data tal-prezentata, r-ritrattand "fil-fatt saret taf b'kumbinazzjoni li nghatat is-sentenza", u l-istess rikors promotur gie formalment sostitwit permezz tar-rikors guramentat appozitu biss fid-disgha (9) ta' Dicembru tas-sena elfejn u ghoxrin (2020), u ghaldaqstant l-azzjoni mressqa mir-ritrattand hija kjarament milquta bid-dekadenza ta' tlett (3) xhur, liema perjodu ma huwiex soggett ghas-sospenzjoni jew interuzzjoni permezz ta' atti gudizzjarju;" Sema' t-trattazzjoni dwar l-eccezzjoni ulterjuri tal-intimati; Ra illi r-rikors thalla ghal-lum ghal sentenza dwar l-istess eccezzjoni. Ikkunsidra: Illi l-iter ta' dan ir-rikors kien wiehed kemmxejn sfortunat ghaliex gie pprezentat b'nuqqas ta' formalitajiet kif rikjest fl-artikolu 815 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta. Illi permezz ta' Nota ipprezentata mir-rikorrenti fit-3 ta' Dicembru 2020 hija pprezentat "kopja guramentata tal-avviz promutur" u dan kif giet diretta taghmel permezz tad-digriet tad-29 ta' Ottubru 2020. Illi essenzjalment il-kopja tar-rikors ipprezentata fit-3 ta' Dicembru 2020 tinkludi fiha l-avviz rikjest minn artikolu 158 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta u wkoll il-gurament tar-rikorrenti tal-istess rikors. Illi l-intimati ghalhekk qeghdin jishqu illi r-rikorrenti ddekadiet mit-terminu moghti mil-ligi entro liema hija setghet tipprezenta r-rikors odjern, u cioe` tliet (3) xhur minn meta r-rikorrenti saret taf bis-sentenza li nghatat fil-4 ta' Dicembru 2019. Illi skont l-intimati, ir-rikorenti kienet zgur taf bis-sentenza tal-Bord Li Jirregola l-Kera fis-26 ta' Gunju 2020, u cioe` fid-data li hija ipprezentat ir-rikors promutur. Ghalhekk mill-imsemmija data sad-data tat-3 ta' Dicembru 2020, f'liema data giet ipprezentata kopja tar-rikors promutur guramentata, kienu lahqu ghaddew oltre tliet (3) xhur. Illi min-naha l-ohra ir-rikorrenti tishaq illi l-fatt li hija ssanat ir-rikors promutur ma jfissirx illi hija ddekadiet mid-dritt taghha li tintavola l-proceduri odjerni. Hija tissottometti illi l-att sottomess minnha fit-3 ta' Dicembru 2020 huwa kontinwazzjoni u mhux att ex novo. In oltre, gie sottomess illi l-istess intimati accettaw illi l-att promutur gie sanat u dan kif verbalizzat fis-seduta tal-21 ta' Jannar 2021, tant illi talbu li jipprezentaw Nota ta' eccezzjonijiet ulterjuri u mhux nota ta' eccezzjonijiet gdida. Illi dan il-Bord jikkondividi l-fehma tar-rikorrenti. Ir-rikorrenti ssanat ir-rikors promutur billi pprezentat kopja guramentat tal-istess. Illi fil-fehma tal-Bord dan ma hux att li gie pprezentat mill-gdid, imma att li gie sanat. Ghaldaqstant il-Bord huwa tal-fehma illi jekk ir-rikorrenti kienet fit-terminu stipulat bil-ligi meta hija pprezentat ir-rikors fis-26 ta' Gunju 2020, ma tezisti l-ebda dekadenza tad-dritt taghha li tippromwovi l-azzjoni odjerna. DECIDE Ghaldaqstant, il-Bord jaqta' u jiddeciedi billi jichad l-eccezzjoni ulterjuri tal- intimati u jordna l-prosegwiment tas-smiegh tar-rikors. Bl-ispejjez ta' din is-sentenza kontra l-intimati. Dr. Charmaine Micallef Bremec Magistrat Diane Cassar Simmonds Deputat Registratur