QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF MARK CHETCUTI ONOR. Seduta ta' nhar it-Tnejn, 23 ta' Novembru, 2020. Rat ir-rikors ipprezentat mir-rikorrenti Margaret Labada Muscat, il-Professur Settembru, 2018, li permezz tieghu nghad is-segwenti: "Illi l-esponenti u l-intimata fil-vesti tagħhom bħala eredi, huma lkoll aħwa wlied Salvatore Hillman, li miet fit-30 ta' Ġunju, 1993 u Angela Hillman li mietet fis-27 ta' Marzu tas-sena 2006, u lkoll ko-proprjetarji tal-fondi li jinsabu f'numru 70, 'Midland House', Triq Carlo Manché, Xlendi, Il-Munxar; numru 46, Camilla, Triq Wilġa, Paceville, Floriana; numru 48, Triq Sir Charles Cameron, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar; u 'The Stamp Shop', Triq Manuel Dimech, Iż-Żejtun; "Illi dawn il-proprjetajiet ilhom miżmuma in komuni għal aktar minn tliet snin; "Illi dawn il-proprjetajiet ilhom żmien twil magħluqa, qed issir ħsara lilhom u dan minħabba nuqqas ta' qbil bejn il-partijiet li sarraf ukoll fi proċeduri litiġjużi pendenti; "Illi r-rikorrenti jaqblu li jsir il-bejgħ tal-fondi de quo għall-prezz ta' €145,000 fil-każ tal-proprjetà bin-numru 70, 'Midland House', Triq Carlo Manché, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, kif jirriżulta mill-konvenju datat 6 ta' Jannar, 2018 (Dok. A), li ġiet valutata għall-prezz ta' €150,000 mill-Perit Jonathan Mc Kenna (Dok. B); għall-prezz ta' €200,000 fil-każ tal-proprjetà bin- numru 46, Camilla, Triq Wilġa, Paceville, Floriana kif jirriżulta mill- konvenju datat 25 ta' Settembru, 2017 (Dok. C), li ġiet valutata għall- prezz ta' €180,000 mill-Perit Jonathan Mc Kenna (Dok. D); għall-prezz ta' €490,000 fil-każ tal-proprjetà 'The Stamp Shop', kif ġiet valutata mill- Perit Jonathan Mc Kenna, fi Triq Manuel Dimech, Iż-Żejtun (Dok. E); u għall-prezz ta' €210,000 fil-każ tal-proprjetà sitwata f'numru 48, Triq Sir Charles Cameron, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, kif ġiet valutata mill-Perit Jonathan Mc Kenna (Dok. F); "Illi l-esponenti diġà sabu l-bejgħ tal-fondi 70, 'Midland House', Triq Carlo Manché, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, u 46, 'Camilla', Triq Wilġa, Paceville, Floriana u ġew iffirmati l-kuntratti tal-konvenju datati 6 ta' Jannar, 2018 u 25 ta' Settembru, 2017 rispettivament; "Illi fuq dan il-wirt hemm litiġju bejn l-eredi u żewġ kawżi l-Qorti, waħda fejn l-intimata Victoria Labada Muscat qed tiġi mitluba tagħti rendikont tal- amministrazzjoni, u loħra fejn l-intimata stess talbet it-tħassir tat- Testment ta' omm il-kontendenti, tas-7 ta' Diċembru, 1999; "Illi filwaqt li l-kawża għar-rendikont għadha pendenti quddiem il-Prim Awla, il-kawża dwar it-tħassir ta' testment ġiet deċiża mill-Qorti Prim'Awla Ċivili permezz tas-sentenza tat-17 ta'Ottubru 2017 hawn annessa u mmarkata bħala Dok. G, fejn laqgħet it-talba għat-tħassir tat- testment u ddikjarat illi t-testment ta' Angela Hillman, omm il- kontendenti, datat 7 ta' Diċembru 1999 (Dok. H), hu null u mingħajr effett u ordnat li s-suċċessjoni tal-istess testatriċi tiġi regolata mit- testment preċedenti tal-istess Angela Hillman li jġib id-data tas-17 ta' "Illi din is-sentenza ġiet appellata mill-konvenuti, biss għadha pendenti quddiem il-Qorti tal-Appell. Naturalment id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell ser tinċidi fuq parti tar-rikavat tal-fondi mertu ta’ dan ir-rikors, preċiżament fuq il-porzjon ta’ ħamsa minn kull tmienja (5/8); "Illi omm il-kontendenti fl-aħħar testment li għamlet datat 7 ta' Diċembru, 1999 mertu tal-appell fuq imsemmi, ħalliet bħala eredi lill- kontendenti kollha f'partijiet indaqs, inkluż l-intimata Victoria Labada Muscat, skont l-artikolu numru ħamsa; "Illi għal kull buon fini jiġi dikjarat li jekk l-eredità tiġi regolata mit- testment datat 17 ta' Awwissu, 1994 (qegħdin dejjem nitkellmu fuq sehem l-omm tal-partijiet għaliex in kwantu l-eredità ta' missierhom, proprjetarju ta' nofs indiviż ta' kull wieħed minn dawn il-fondi dan il-wirt iddevolva fuq il-kontendenti (Dok. J)), l-intimata Victoria Labada Muscat tkun eskluża mill-proprjetajiet mertu tal-kawża odjerna; "Illi l-esponenti huma illum imdaħħla fiż-żmien u minħabba raġunijiet ta' saħħa jixtiequ li jiddisponu malajr kemm jista' jkun mill-proprjetà tagħhom; "Illi għal kull buon fini u mingħajr preġudizzju għall-eżitu tal-Appell, ir- rikorrenti jiddikjaraw li tlieta minn tmienja (3/8) ta' kwalsiasi rikavat jgħaddu dejjem f'sehem indaqs lill-kontendenti kollha peress li jifforma parti mill-wirt tal-missier, min-naħa l-oħra d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell tinċidi fuq lil min jispetta r-rimanenti rikavat konsistenti f'ħamsa minn kull tmienja (5/8); "Illi għalhekk ma hemm ebda ġustifikazzjoni mill-intimata għaliex m'għandhiex tersaq għal tali bejgħ kemm-il darba din il-Qorti tordna dan il-bejgħ bil-kundizzjoni li l-porzjon ta' ħamsa minn tmienja (5/8) mir- rikavat li minnu jista' jkollha dritt, jinżamm depożitat il-Qorti sakemm jiġi deċiż l-Appell; "Illi għal kull buon fini u skont l-Artikolu 495A tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta, ir-rikorrenti qed jannettu d-dikjarazzjoni (Dok. K), tagħhom li huma jaqblu li jsir dan il-bejgħ skont il-kundizzjonijiet u l-pattijiet stabbiliti u kif ukoll lista tal-porzjonijiet li tispetta lil kull wieħed u waħda minnhom. "Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi u prevja kull dikjarazzjoni oħra li tirriżulta meħtieġa, l-esponenti qed jitolbu bir-rispett li din l-Onorabbli Qorti jogħġobha: Tawtorizza l-bejgħ tal-fond li jinsab f'numru 70, 'Midland', Triq Carlo Manché, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, bil-prezz, bil-pattijiet u bil-kundizzjonijiet l-oħra kollha stipulati fil-konvenju msemmi datat 6 ta' Jannar, 2018; Tawtorizza l-bejgħ tal-fond bin-numru 46, Camilla, Triq Wilġa, Paceville, Floriana bil-prezz, bil-pattijiet u bil-kundizzjonijiet l-oħra kollha stipulati fil-konvenju msemmi datat 25 ta' Settembru, 2017; Tawtorizza l-bejgħ tal-fond numru 91, 'The Stamp Shop', Triq Manuel Dimech, Iż-Żejtun bil-prezz kif stabbilit fir-rapport ta' valutazzjoni tal-Perit Jonathan Mc Kenna; "4. Tawtorizza l-bejgħ tal-fond 48, Triq Sir Charles Cameron, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, bil-prezz kif stabbilit fir-rapport ta' valutazzjoni tal-Perit Jonathan Mc Kenna; "5. Tordna li l-porzjon ta' tlieta minn kull tmienja (3/8) mir-rikavat tal- bejgħ tal-proprjetajiet kollha jinqasmu b'sehem lil kull wieħed mill- partijiet skont it-Testment tal-ġenituri tal-istess datat 29 ta' April, 1993; "6. Tordna li l-porzjon ta' ħamsa minn kull tmienja (5/8) mir-rikavat tal- bejgħ tal-proprjetajiet kollha jinżammu depożitati l-Qorti sakemm jiġi deċiż l-appell mis-sentenza tas-17 ta' Ottubru 2017; "7. Taħtar kuratur għall-eventwali kontumaċja tal-intimata. "Bl-ispejjeż kontra l-istess intimata." Rat ir-Risposta ta' Victoria Labada Muscat, ipprezentata fit-18 ta' Ottubru, 2018, li permezz taghha eccepiet: Illi preliminarjament, dawk fost ir-rikorrenti li huma assenti minn dawn il-Gżejjer għandhom ikunu rappreżentati minn mandatarji permezz tad-debiti strumenti ta' prokura; "2. Illi bla ħsara għall-premess, u wkoll preliminarjament, jiġi eċċepit lis alibi pendens u sussidjarjament is-soprasessjoni, in konnessjoni mal- kawża fl-ismijiet 'Victoria Labada Muscat vs Mary Faridi et', (Ċitazzjoni Numru 799/2006), pendenti fil-Qorti tal-Appell, in kwantu l-istess kawża tinċidi fuq il-validità tat-testment ta' Angela Hillman tas-7 ta' Diċembru, 1999, u konsegwentement fuq l-ishma tal-komproprjetarji, kif del resto jammettu r-rikorrenti stess fl-istqarrija tagħhom esebita bħala 'Dok. Illi bla ħsara għall-premess, u wkoll preliminarjament, l-irritwalità tar- rikors promutur ta' din l-azzjoni billi d-dikjarazzjoni mitluba a tenur tal- artikolu 495A (2) tal-Kodiċi Ċivili ġiet iffirmata minn waħda biss mir- rikorrenti; "4. Illi bla ħsara għall-premess, u wkoll preliminarjament, it-tielet u r- raba' talbiet tar-rikorrenti huma intempestivi u karenti minn kull interess ġuridiku, li m'għandhom ebda akkwirent prospettiv u ebda konvenju in konnessjoni mal-immobbli li dwarhom ġew dedotti l-istess talbiet. in kwantu ex admissis jistqarru Illi bla ħsara għall-premess, l-eċċipjenti toġġezzjona għal din l- azzjoni intiża biex tisforza l-bejgħ ta' proprjetà immobbli bil-għan li r- rikavat mill-bejgħ jiġi miżmum fir-Reġistru ta' din l-Onorabbli Qorti minħabba litiġji oħrajn bejn il-komproprjetarji, liema bejgħ sfurzat ser iwassal biex l-eċċipjenti tiġi mċaħħda minn kull żieda fil-valur tal- proprjetà immobbli in kwistjoni, filwaqt li sehemha mill-prezz rikavat ser jibqa' marbut fil-qrati mingħajr ma jħalli ebda frottijiet, liema ċirkostanzi jikkostitwixu preġudizzju gravi u nġust fil-konfront tagħha; "6. Illi bla ħsara għall-premess, l-eċċipjenti jidhrilha li l-prezzijiet u valuri esposti mir-rikorrenti huma baxxi, li huma gravement preġudizzjevoli fil-konfront tagħha; "7. Illi bla ħsara għall-premess, l-eċċipjenti tirrileva li l-konvenju konkluż mir-rikorrenti ma' terzi dwar il-fond bin-numru sebgħin (70) u magħruf bl-isem 'Midland House', fi Triq Carlo Manché, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, jimponu fuq il- bejgħ il-kondizzjoni li l-immobbli in vendita huwa konformi mal-permessi tal-bini u mal-liġijiet tas-sanità u tal-ippjanar, u dan meta r-rapport peritali kkummissjonat u esebit mir-rikorrenti huwa għal kollox priv minn kull konstatazzjoni fir-rigward; "8. Illi bla ħsara għall-premess, l-eċċipjenti tirrileva li l-proprjetà bin- numru sitta u erbgħin (46), u magħrufa bl-isem 'Camilla', fi Triq Wilġa, Paceville, Floriana, qed tinbiegħ kif okkupata b'titolu ta' kirja protetta, u fl-istess ħin b'garanzija tal-pussess battal, u għalhekk l-eċċipjenti ma tistax tiġi mġiegħla tintrabat b'kondizzjoni li mhux se tkun possibbli tonora; "Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri. "Bl-ispejjeż kontra r-rikorrrenti, li huma lkoll inġunti in subizzjoni." Rat is-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tal-4 ta' Frar, 2019, li permezz taghha l-kawza giet deciza fis-sens illi: Tiċħad l-eċċezzjonijiet tal-intimata; "2. Tilqa' l-ewwel talba tar-rikorrenti, u tawtorizza l-bejgħ tal-fond indikat bin-numru 70, 'Midland', Triq Carlo Manché, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, bil-prezz, u bil-pattijiet u kundizzjonijiet l-oħra kollha stipulati fil-konvenju tas-6 ta' Jannar, 2018; "3. Tilqa' t-tieni talba tar-rikorrenti, u tawtorizza l-bejgħ tal-fond indikat bin-numru 46, 'Camilla', Triq Wilġa, Paceville, Floriana, bil-prezz, u bil-pattijiet u kundizzjonijiet l-oħra kollha stipulati fil-konvenju tal-25 ta' Settembru, 2017; "4. Tilqa' t-tielet talba tar-rikorrenti, u tawtorizza l-bejgħ tal-fond indikat bin-numru 91, 'The Stamp Shop', Triq Manuel Dimech, Il-Qrendi, bil-prezz, u bil-pattijiet u kundizzjonijiet l-oħra kollha stipulati fil- konvenju tad-19 ta' Novembru, 2018; "5. Tilqa' r-raba' talba tar-rikorrenti, u tawtorizza l-bejgħ tal-fond indikat bin-numru 48, Triq Sir Charles Cameron, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, bil-prezz, u bil-pattijiet u kundizzjonijiet l-oħra kollha stipulati fil-konvenju tad-19 ta' Novembru, 2018; "6. Taħtar lin-nutara pubbliċi li rrediġew l-imsemmija konvenji, sabiex fi żmien xahar mil-lum jippubblikaw l-att finali ta' bejgħ u għal dan il- għan jistabbilixxu data, ħin u post; "7. Taħtar lill-avukat Dr Michael Dilley bħala kuratur sabiex jirrappreżenta lill-intimata jekk tonqos milli tidher għall-pubblikazzjoni tal-atti finali ta' bejgħ; "8. Tordna li mir-rikavat tal-bejgħ ta' dawn il-proprjetajiet, jitwarrab ammont li jekwivali għal ħames minn tmien ottavi (5/8) mill-prezz, liema ammont għandu jiġi iddepożitat mill-kuratur l-avukat Dr Michael Dilley taħt l-Awtorità tal-Qorti, fi żmien xahar mid-data tal-pubblikazzjoni ta' kull wieħed mill-atti tal-bejgħ; "9. Tordna li l-ispejjeż ta' din il-proċedura għandhom jitħallsu mill- partijiet fis-sehem ta' kwint (1/5) kull wieħed." konsiderazzjonijiet: Dik il-Qorti tat is-sentenza taghha wara li ghamlet is-segwenti "Ir-rikorrenti qegħdin jagħmlu użu mill-proċedura maħsuba taħt l- artikolu 495A tal-Kodiċi Ċivili sabiex jitolbu lill-Qorti tawtorizza l-bejgħ ta' erba' proprjetajiet indikati minnhom, liema proprjetajiet huma miżmuma f'komunjoni bejn il-partijiet f'din il-kawża, anki jekk f'dan l- istadju għad mhux ċert kemm hu s-sehem ta' kull wieħed mill-partijiet fir-rigward tal-proprjetajiet indikati minnhom, u dan in vista tal-fatt li din il-proprjetà ġejja minn wirt li parti minnu qiegħed jiġi kkontestat quddiem il-Qrati. Ġie aċċertat mill-Qorti li r-rikorrenti li pproponew dawn il- proċeduri għandhom bejniethom il-maġġoranza tal-ishma fl-imsemmija proprjetatjiet, u li huma ser jibqa' jkollhom tali maġġoranza, ikun x'ikun l-eżitu tal-proċeduri pendenti bejn l-istess partijiet li bħalissa jinsabu quddiem il-Qorti tal-Appell. Għal din it-talba speċifika tar-rikorrenti fuq naħa, hemm oġġezzjoni tal-intimata fuq in-naħa l-oħra, li qiegħda tressaq għadd ta' eċċezzjonijiet, filwaqt li toġġezzjona għall-bejgħ ta' dawn il-proprjetajiet kif qiegħed jiġi propost mir-rikorrenti. "L-eċċezzjoni preliminari mogħtija mill-intimata li dawk fost ir-rikorrenti li huma assenti minn dawn il-gżejjer, għandhom ikunu rappreżentati minn mandatarju speċjali permezz tad-debiti strumenti ta' prokura, ġiet sorvolata wara li Margaret Labada Muscat, permezz ta' nota, esebiet in atti l- prokuri tat-tliet ħutha li jinsabu assenti minn Malta, u għaldaqstant din l-eċċezzjoni mhix qiegħda tintlaqa'. "L-intimata in sostenn tal-argument tagħha li l-bejgħ tal-proprjetajiet indikati mir-rikorrenti jista' jikkawżalha preġudizzju gravi, eċċepiet il-lis alibi pendens u talbet is-soprasessjoni ta' dawn il-proċeduri sakemm ikun hemm eżitu finali mill-Qorti tal-Appell dwar il-kwistjoni tal-validità tal-aħħar testment ta' omm il-kontendenti. Ir-rikorrenti jgħidu li l-ebda waħda mill-kawżi l-oħra li hemm bejn il-partijiet ma hija dwar il-bejgħ tal-proprjetajiet mertu ta' din il-proċedura, stante li waħda mill-kawżi hi għar-resa conti da parti tal-intimata, filwaqt li kawża oħra hija dwar il- validità o meno tal-aħħar testment ta' omm il-kontendenti. Il-Qorti kkonsidrat ukoll li hi m'għandhiex tidher fuq kuntratt għall-bejgħ ta' proprjetajiet li hi għadha ma tafx jekk għandhiex sehem minnhom, jew kemm hu tali sehem. F'dan il-kuntest intqal ukoll li jista' jkun hemm obbligi da parti tal- bejjiegħa, li l-intimata ma tkunx tista' tonora. Il-Qorti qieset li għalkemm huwa minnu li d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell sejra tinfluwixxi fuq l-ishma tal-partijiet u b'mod partikolari fuq jekk l-intimata għandhiex xi sehem minn dawn il-proprjetajiet jew le, ma jkun qiegħed jinħoloq l-ebda preġudizzju gravi għaliha jekk hi tidher fuq il-kuntratti relattivi għat- trasferimenti tal-imsemmija proprjetajiet, sakemm fuq il-kuntratti ta' ikun hemm provvediment għas-salvagwardji kollha trasferiment maħsuba mil-leġiżlatur sabiex la l-intimata u lanqas ħadd mill-partijiet ma jsofri l-ebda preġudizzju minn dan it-trasferiment, u sakemm is- sitwazzjoni partikolari li jinsabu fiha l-partijiet tkun riflessa fl-atti ta' trasferiment relattivi, u din tkun aċċettabbli għall-partijiet kollha fuq il- kuntratt, inkluż għax-xerrejja prospettivi. "L-intimata eċċepiet ukoll li d-dikjarazzjoni annessa mar-rikors promutur mhix iffirmata minn kull wieħed mir-rikorrenti. F'dan ir-rigward, il-Qorti kkonsidrat id-dispost tal-artikolu 495A (2) li jgħid illi: li qiegħda "It-talba lill-Qorti għandha ssir permezz ta' rikors li miegħu jkun hemm annessa dikjarazzjoni mis-sidien fejn jaqblu li jsir il-bejgħ kif ukoll prospett li jkun juri l-għadd u l-valur tal-ishma li kull wieħed minnhom ikollu kif ukoll il-pattijiet u l-kondizzjonijiet li taħthom ikun sar il-bejgħ. ..." "Il-ħsieb ta' dawk fost ir-rikorrenti li huma assenti minn Malta u li taw prokura mill-aktar ċara lil Margaret Labada Muscat sabiex tirrappreżenta l- interessi tagħhom f'dak kollu li hu marbut mal-eredità tal-ġenituri tagħhom, hu espress b'mod mill-aktar ampju u ċar f'kull waħda mill- prokuri esebiti. Huwa minnu li d-dikjarazzjoni annessa mar-rikors mhix iffirmata minn kull wieħed mir-rikorrenti, iżda biss minn Margaret Labada Muscat li għandha prokuri ta' ħutha sabiex tirrappreżentahom f'dawn il- proċeduri u sabiex tagħmel dak kollu neċessarju sabiex tħares l- interessi tagħhom f'dak kollu li għandu x'jaqsam mal-eredità tal-ġenituri tal-partijiet, iżda f'dan ir-rigward id-dikjarazzjoni tas-sidien għandha tiġi kkunsidrata bħala parti integrali mir-rikors promutur, li lanqas ma kellu għalfejn jinħalef mill-parti li ppreżentatu. Fil-kuntest tar-rekwiżiti l-oħra stabbiliti b'dan id-dispost tal-liġi, il-Qorti kkonsidrat li minkejja li l-għadd u l-valur tal-ishma ta' kull wieħed mir-rikorrenti ma jistax ikun stabbilit qabel ikun hemm deċiżjoni finali mill-Qorti tal-Appell (Rikors Maħluf Nru 799/2006), madanakollu hu ċert li r-rikorrenti għandhom il-maġġoranza tal-ishma, u f'każ li jkun hemm konferma tas-sentenza tal-prim istanza, saħansitra tat-totalità tal-ishma. "L-intimata eċċepiet li t-tielet u r-raba' talba kontenuti fir-rikors promutur huma intempestivi, minħabba li r-rikorrenti ma kellhom ebda xerrej prospettiv għaż-żewġ proprjetajiet hemm indikati. Madanakollu fil-mori ta' din il-proċedura saru żewġ konvenji, li t-tnejn li huma ġew esebiti in atti, li juru li hemm promessa ta' bejgħ lil terzi tal-proprjetajiet li hemm riferiment għalihom fit-tielet u fir-raba' talba fir-rikors promutur, u għalhekk anki din l-eċċezzjoni għandha tiġi miċħuda. "L-intimata ssejjes l-oġġezzjoni ewlenija tagħha għall-bejgħ propost billi tgħid li kwalsiasi sehem li hi jista' jkollha mir-rikavat tal-bejgħ ta' dawn il-proprjetajiet ser jinżamm il-Qorti, u dan f'ċirkostanzi fejn il-prezz tal- proprjetà mistenni jibqa' jogħla minn żmien għal żmien, il-flejjes ipperċepiti mill-bejgħ ta' din il-proprjetà ser jinżammu ddepożitati fil- Qorti mingħajr ma jitħallsu lilha mqar imgħaxijiet fuqhom. Il-Qorti kkonsidrat li kull wieħed mill-partijiet f'kawża ta' din ix-xorta jkollu interess li jassigura l-ogħla prezz possibbli għall-bejgħ tal-proprjetà indikata minnu, u għaldaqstant il-biżgħa espressa mill-intimata li tgħid li l-proprjetà mhix ser tinbiegħ bi prezz tas-suq, mhijiex fondata. Tqies li s-sitwazzjoni ta' komproprjetà bejn il-partijiet issa pperdurat għal għadd ta' snin, u ġew istitwiti dawn il-proċeduri sabiex ikun hemm żblokk għas-sitwazzjoni bejn il-partijiet, fl-istess waqt li jidher li hemm interess minn terzi sabiex jakkwistaw dawn il-proprjetajiet, tant li ġew iffirmati konvenji għat-trasferiment tagħhom. Ir-rikorrenti argumentaw li huma qegħdin jikbru fl-età, u li ma jixtiqux iħallu problemi għal uliedhom, uħud minnhom ukoll residenti barra minn Malta, u dan anki fid-dawl tar- realtà li f'każ li xi ħadd mill-partijiet fil-kawża jiġi nieqes, is-sitwazzjoni ser tikkomplika ruħha aktar minħabba li dejjem ser jidħlu persuni b'ideat ġodda sabiex jieħdu kwalsiasi sehem li jista' jkollhom minn dan il-wirt. L-oġġettiv ewlieni tar-rikorrenti hu li dawn il-proprjetajiet jiġu llikwidati sabiex il-partijiet la jkollhom problemi bejniethom, u lanqas iħallu problemi għal ta' warajhom. "L-intimata wriet ruħha opposta anki għall-prezzijiet li bihom ser tinbiegħ din il-proprjetà, stante li qalet li l-prezz pattwit bejn ir-rikorrenti u x-xerrejja prospettivi hu wieħed baxx, u li ma jirrispekkjax il-valuri fis- suq tal-proprjetà. Il-Qorti kkonsidrat li filwaqt li huwa minnu li forsi l- intimata ma kellhiex ċans tippreċiża prezz jew pretensjoni ta' valur fir- rigward ta' kull waħda minn dawn il-proprjetajiet, madanakollu huwa ferm inverosimili li r-rikorrenti ser ibiegħu proprjetajiet tagħhom bi prezz aktar baxx minn proprjetajiet simili fis-suq. Wara kollox ir-rikorrenti huma ċerti mis-sehem tagħhom, filwaqt li teżisti l-possibilità, li jekk il- Qorti tal-Appell tikkonferma s-sentenza mogħtija mill-Prim Awla, l- intimata ma jkollha ebda sehem minn dawn il-proprjetajiet u għalhekk dawn l-oġġezzjonijiet tagħha jkunu servew biss biex jipperduraw sitwazzjoni ta' komproprjetà sfurzata u xejn mixtieqa mill-maġġoranza tas-sidien, u biex dawn jitilfu l-opportunitajiet li ġewhom li jbiegħu l- proprjetajiet inkwistjoni bi prezz li huma wara kollox qiesu li hu ġust u qablu miegħu. "L-intimata qanqlet ukoll dubji dwar il-legalità tal-konvenji ffirmati, u qalet li f'każ minnhom ingħatat garanzija li l-post li qiegħed jinbiegħ hu konformi mal-liġijiet tal-ippjanar, u dan meta tali konformità mal-liġijiet tal-ippjanar ma ġietx stabbilita, u r-rapport peritali li tħejja fir-rigward tal- istess proprjetà hu nieqes għal kollox minn dettalji dwar il-konformità o meno mal-liġijiet tal-ippjanar, filwaqt li fir-rigward tal-proprjetà fi Triq Wilġa, Paceville, hemm persuna tirrisjedi fil-proprjetà li għandha kirja protetta u għalhekk il-proprjetà ma tistax tinbiegħ bil-garanzija tal- paċifiku pussess. Il-Qorti qieset dawn il-lanjanzi mressqa mill-intimata, li tgħid li hi ma tistax tintrabat li tonora kundizzjonijiet li taf minn issa li mhux ser tkun tista' tosserva, sabiex tiġġustifika l-oppożizzjoni tagħha għall-bejgħ ta' dawn il-proprjetajiet. Il-Qorti kkonsidrat li minkejja t- tħassib espress mill-konvenuta f'dan ir-rigward, hi ma ġabet l-ebda prova li fil-fatt il-proprjetà fi Triq Carlo Manché, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, mhix konformi mal-liġijiet tal-ippjanar, u li għalhekk ngħatat xi garanzija fiergħa mir- rikorrenti lill-akkwirent prospettiv. Bl-istess mod, il-konvenuta esprimiet tħassib dwar il-fatt li l-fond ġewwa Wilġa Street, In-Naxxar, jinsab okkupat minn inkwilini li jgawdu minn kirja protetta, u dan meta l-fond qiegħed jinbiegħ bil-garanzija tal-paċifiku pussess. Il-garanzija tal- paċifiku pussess tingħata sabiex jiġi assigurat li l-akkwirent tal-proprjetà ma jsofri minn l-ebda molestji fit-titolu tiegħu u ma jkun hemm l-ebda pretensjoni ta' jeddijiet reali vantati minn terzi fuq il-proprjetà li tkun qiegħda tiġi akkwistata minnu. Minkejja li d-distinzjoni bejn il-garanzija tal-paċifiku pussess u l-garanzija tal-pussess battal taf tkun kemxejn neboluża, madanakollu m'hemm l-ebda konflitt bejn l-għoti tal-garanzija tal-paċifiku pussess fuq konvenju jew kuntratt ta' bejgħ, jekk fl-istess waqt fuq il-kuntratt jiġi stabbilit u ppreċiżat li l-fond suġġett għall-bejgħ jinsab okkupat minn terzi li jgawdu minn kirja protetta fuq l-istess fond, kif inhu l-każ in eżami. Il-Qorti kkonsidrat li m'hemm l-ebda ksur tal- garanziji mogħtija mir-rikorrenti fuq il-konvenju meta fuq l-istess kuntratt qegħdin jistabbilixxu li fond hu mikri minn terzi. "F'dan l-istadju l-Qorti tħoss li jkun ta' siwi li tissellef minn dak stabbilit f'deċiżjoni ta' din il-Qorti diversament preseduta fl-ismijiet Gordon Zerafa Giusti et vs Angela sive Gillian Curmi Dimech Zammit Haber et1 , fejn il- Qorti għamlet issegwenti osservazzjonijiet: In-nuqqas "Il-kondizzjonijiet li jistgħu jagħtu lok għal din l-azzjoni minn qari ta' dawn is-subinċiżi huma s-segwenti: "1. Il-komunjoni tal-ħaġa għal aktar minn għaxar snin2 bejn il- komproprjetarji kollha; "2. In-nuqqas ta' pendenza ta' azzjoni għall-qsim tal-proprjetà in komun; "3. In-nuqqas ta' ftehim dwar il-bejgħ ta' proprjetà partikolari bejn il- komproprjetarji kollha; "4. Ir-rieda tal-maġġoranza tal-komproprjetarji fil-qies tal-valur tal-ishma li jsir il-bejgħ tal-istess proprjetà; "5. li qed joġġezzjonaw jekk il-bejgħ tal-proprjetà ssir bil-kondizzjonijiet u pattijiet proposti mill-maġġoranza tal-komproprjetarji. "Qari ta' dawn ir-rekwiżiti neċessarji biex il-Qorti tordna jew tiddeklina li tordna bejgħ juri illi din it-talba hi waħda ristretta bejn il-komproprjetarji ċioé bejn dawk li jridu l-bejgħ (il-maġġoranza skont il-qies tal-ishma) kontra dawk li ma jridux. Hi azzjoni intiża biex ma ttellifx ċans ta' bejgħ vantaġġjuż tal-istess proprjetà fl-interità tagħha a skapitu ta' proprjetarju wieħed jew iżjed in komun mal-oħrajn u li ma għandhomx il-maġġoranza tal-ishma. Il-liġi ma tippostulax a priori li jkun sar konvenju ta' bejgħ. Għalkemm ma teskludix li l-maġġoranza tal-komproprjetarji jkunu daħlu f'konvenju però tali konvenju ma jagħti ebda drittijiet lill-akkwirent prospettiv fuq l-ishma tal-minoranza riluttanti li jbiegħu jekk il-bejgħ tal- ishma tagħhom flimkien ma' dawk li jridu l-bejgħ ma jiġix sanċit mill-Qorti a bażi ta' talba taħt dan l-artikolu. Il-Qorti trid tevalwa biss, fost kondizzjonijiet oħra, jekk bejgħ kif postulat mill-maġġoranza hux ser ikun ta' preġudizzju gravi għall-minoranza." ta' preġudizzju gravi tal-komproprjetarji "Il-Qorti qieset dak li ġie sottomess mill-partijiet f'din il-kawża, partikolarment dwar l-element tal-preġudizzju gravi eċċepit mill-intimata bħala ġustifikazzjoni għall-oġġezzjoni tagħha għal bejgħ prospettat. "Il-Qorti tinsab konvinta li fiċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, tenut kont il- fatt li l-intimata, li hi s-sid ta' sehem minoritarju, jew addirittura tista' ma tkun sid tal-ebda sehem f'dawn il-proprjetajiet, mhi ser issofri l-ebda preġudizzju bit-trasferiment ta' dawn il-proprjetajiet, speċjalment bis- salvagwardji addizzjonali li r-rikavat mill-bejgħ ta' dawn il-proprjetajiet fis-sehem ta' ħamsa minn tmien ottavi għandu jinżamm iddepożitat fir- Reġistru tal-Qorti sakemm ikun hemm eżitu finali għall-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Appell, filwaqt li r-rimanenti tlieta minn tmien partijiet jistgħu jinqasmu bejn il-partijiet f'din il-kawża skont id- 1 30.06.2011 (P.A.) 2 Dan ġie llum imnaqqas għal tliet snin. dispożizzjonijiet testamentarji mħollija mill-missier, u għalhekk qiegħda tawtorizza l-bejgħ tal-proprjetajiet mertu ta' dawn il-proċeduri." Rat ir-rikors tal-appell tal-konvenuta Victoria Labada Muscat, li permezz tieghu talbet lil din il-Qorti tilqa' l-appell taghha, thassar tirrevoka u tikkancella s-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tal-4 ta' Frar, 2019, fl- ismijiet premessi u minflok tghaddi sabiex tichad it-talbiet kollha tal-atturi previa l-akkoljiment tal-eccezzjonjiet taghha. Bl-ispejjez taz-zewg istanzi Rat ir-risposta tal-appell tal-atturi li permezz taghha talbu lil din il- Qorti tichad l-appell u tikkonferma s-sentenza tal-4 ta' Frar, 2019, moghtija mill-Prim'Awla fil-kawza fl-ismijiet premessi, bl-ispejjez taz-zewg Semghet lid-difensuri tal-partijiet jitrattaw l-appell waqt is-smigh tal- Rat l-atti kollha tal-kawza u d-dokumenti esebiti; Ikkonsidrat: Illi l-azzjoni attrici hija wahda mressqa taht l-Artikolu 495A tal- Kodici Civili (Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta) biex numru ta' nies li jzommu gid immobbli flimkien in komun, jithallew ibieghuh b'ordni tal-Qorti u dan skont il-prezzijiet indikati fil-konvenji rispettivi u/jew fil-valutazzjoni maghmula mill-perit arkitett inkarigat mir-rikorrenti. B'dan illi ntalab li s- sehem ta' tlieta minn tmienja (3/8) mir-rikavat tal-bejgh tal-proprjetajiet kollha jinqasmu b'sehem lil kull wiehed mill-partijiet skont it-testment tal- genituri taghhom tad-29 ta' April, 1993, filwaqt li s-sehem ta' hamsa minn tmienja (5/8) mir-rikavat tal-bejgh, jigu depozitati l-Qorti sakemm jigi deciz l-appell li jgib referenza 799/2006. Intalab ukoll li jinhatar kuratur sabiex jidher f'kaz tal-eventwali kontumacja tal-konvenuta. Il-Prim'Awla tal-Qorti Civili laqghet it-talbiet attrici kif dedotti u ordnat li l-ispejjez tal-kawza jithallsu mill-partijiet fis-sehem ta' kwint kull resqet l-appell in ezami li jissejjes fuq hames aggravji li jistghu jigu migbura fil-qosor hekk: (i) l-ewwel Qorti zbaljat meta ddecidiet li l-ewwel eccezzjoni taghha kienet sorvolata bil-fatt li gew ezebiti l-prokuri fl-atti tal- kawza, minghajr ma l-atti ta' l-assenti gew assunti formalment mill- mandatarju taghhom; (ii) l-ewwel Qorti ma kellhiex tilqa' t-talbiet attrici meta ghad hemm pendenti bejn il-kontendenti l-kawza 699/2006 (Recte:799/2006); (iii) it-tielet aggravju tal-konvenuta jirreferi ghall-fatt li l-ordni li jsir il-bejgh bil-kondizzjoni li parti mir-rikavat jibqa' depozitat fir- Registru tikkostitwixxi pregudizzju gravi ghaliha; (iv) l-atturi naqsu milli jgibu prova li l-prezz offrut ghall-immobbli kien wiehed gust fis-suq u li taghha kellha tigi milqugha. kwindi ma jikkostitwix pregudizzju gravi ghaliha; u (v) li t-tmien eccezzjoni Jibda billi jigi indirizzat l-ewwel aggravu tal-appellanti, fejn tilmenta li l-ewwel Qorti fehmet hazin l-ewwel eccezzjoni taghha, in kwantu ma kinitx qieghda teccepixxi li l-kawza saret minn persuna f'isem haddiehor minghajr l-awtorizzazzjoni mehtiega, izda kienet qieghda teccepixxi li dawk li fost l-atturi huma assenti minn Malta kellhom jigu debitament rapprezentati fil-gudizzju nnifsu u dan billi jigi debitament rifless fl-okkju tal-kawza wara li l-atti jigu assunti mill-mandatarju nkarigat. Issostni li din mhix biss teknikalità, izda ghandha konsegwenza processwali, ghall- finijiet ukoll ta' gbir ta' spejjez u ghalhekk il-mandatarju mahtur ma kellux semplicement jezebixxi l-prokuri, izda kellu wkoll jassumi l-atti tal-kawza f'isem dawk l-assenti u la dan ma sarx, baqa' jippersisti difett procedurali. Jigi osservat li fil-verità, l-ewwel eccezzjoni preliminari tal- konvenuta appellanti hija fis-sens li "dawk fost ir-rikorrenti li huma assenti minn dawn il-Gzejjer ghandhom ikunu rapprezentati minn mandatarji permezz tad-debiti strumenti tal-prokura." Qorti gustament rriteniet li ladarba gew ipprezentati l-prokuri fl-atti tal- kawza, din l-ewwel eccezzjoni giet sorvolata. Kif jinghad mill-appellati fir- risposta taghhom, l-eccezzjoni nnifisha ma kinitx qieghda tattakka difett fl-okkju tal-kawza. Kwindi ladarba din il-materja ma gietx sollevata in prim'istanza, m'ghandhiex issa tigi trattata fl-istadju tal-appell. Inoltre, lanqas ma jista' jinghad li din il-materja twassal ghal nullità, peress li kif inghad minn din il-Qorti, fis-sentenza taghha tal-14 ta' Frar, 1994, fil-kawza fl-ismijiet Maurice Damato Mc Kenna nomine v. Edgar "biex tigi kontemplata nullità jrid jigi ppruvat illi dik il-bidla fir- rapprezentanza rrekat pregudizzju lill-parti l-ohra, liema pregudizzju ma jistax jigi rimedjat hlief bis-sanzjoni tan-nullità, anki ghaliex il- korrettezza tar-rapprezentanza tinteressa primarjament lill-persuna rapprezentata u l-aktar li jrid jigi protett huwa dak l-interess." Applikati dawn il-principji ghall-kaz in ezami, ma tarax li dan l-ewwel aggravju tal-konvenuta appellanti ghandu jintlaqa', ladarba ma jirrizulta l- ebda pregudizzju minn dan il-fatt ghall-appellanti u ghalhekk ser jigi Ħ' Attard, wara li din il-Qorti rat ukoll li l-Artikolu 175(2) u (3) tal- Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta (Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili) jaghti s-setgha lil din il-Qorti tordna li jsiru l-korrezzjonijiet mehtiega anki fis-sentenza ta' prim istanza. Dawn is-subartikoli jipprovdu fis-sens illi din il-Qorti tista' tordna jew tippermetti, f'kull zmien sas-sentenza, li jissewwa inter alia kull zball fl-isem tal-partijiet, jew fil-kwalità li fiha huma jidhru, kif ukoll tista', sa dakinhar li taghti s-sentenza u taqta' l-kawza, tordna minn jeddha li tissewwa kull omissjoni jew zball gudizzjarju jew amministrattiv f'att gudizzjarju. Fil-fatt fis-sentenza ta' din il-Qorti, fil-kawza fl-ismijiet El Aida Chaffey noe v. Gollcher noe, tal-14 ta' Marzu, 1988, inghad: "dan l-artiklu (175) .. serva u gie uzat mill-Qrati taghna biex jigu evitati duplicità ta' kawzi u dak il-formalizmu rigoruz li hafna drabi kien iwassal biex jigi stultifikat il-kuncett ta' gustizzja. Il-Qorti ziedet imbaghad li 'dan ma wassal qatt biex tigi stultifikata l-istess ligi li tipprojbixxi kull korrezzjoni li tkun tbiddel is-sustanza tal-azzjoni jew tal-eccezjoni" Fid-dawl ta' dawn il-konsiderazzjonijiet, huwa ritenut xieraq li ghalkemm din il-Qorti ser tichad dan l-aggravju, izda tordna lir-Registratur sabiex taghmel in-notament opportun fl-okkju tal-kawza. Dan jitqies xieraq ukoll ghall-fini tal-provvediment tal-Artikolu 1005 tal-Kap. 12 sollevat mill- Ghal dan il-ghan il-Qorti ordnat fil-verbal tas-seduta tallum li l-okkju jigi korrett. Fit-tieni aggravju taghha, il-konvenuta appellanti tilmenta li l-ewwel Qorti ma kellhiex tilqa' t-talbiet tal-atturi meta ghad hemm pendenti bejn il-kawza il-konvenuta, attrici il-kawza, qieghda timpunja l-ahhar testment maghmul minn omm il-kontendenti fil-kawza Dik il-kawza tinsab pendenti fl-appell, wara li nghatat decizjoni in prim'istanza li kienet iddikjarat l-imsemmi testment bhala null Kwindi l-appellanti ssostni li qabel ma jigu eppurati l-proceduri gudizzjarji li jinfluwixxu sostanzjalment fuq l-ishma li kull wiehed mill- kontendenti ser ikollu fil-proprjetajiet komuni, ma jistax isir il-bejgh taghhom, peress li fuq il-kuntratt ta' bejgh ghandu jkun spjegat b'mod car is-sehem indiviz li kull venditur ser jitrasferixxi, id-dritt tieghu fuq il-prezz, tar-responsabbiltajiet fil-konfront Wara kollox, jinghad li mill-att tal-akkwist ser jiskaturixxu d- drittijiet u l-obbligazzjonijiet reciproci tal-vendituri u l-kumpratur. L- appellanti tikkritika lill-ewwel Qorti, in kwantu ghalkemm osservat li l- preokkupazzjonijiet jigu sorvolati billi jiddahhlu s- salvagwardji mehtiega fl-att tal-bejgh, sabiex jigu mharsa d-drittijiet taghha, hija ma specifikatx x'inhuma dawn is-salvagwardji, izda aghar minn hekk, l-ewwel Qorti ordnat li jsir il-bejgh tal-proprjetajiet involuti skont il-pattijiet tal-konvenji ezebiti, kwindi ma hemm ebda salvagwardji soprasessjoni peress li l-kawza 799/2006 tinfluwixxi radikalment fuq il- mod kif ser isir il-bejgh ta' proprjetà komuni. jinghad soprasessjoni tas-smigh ta' kawza, tista' tintlaqa' bhala eccezzjoni ghar- regola generali li kull kawza ghandha tinstama' sakemm tigi maqtugha (Artikolu 195 (1) tal-Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta). Tali talba tintlaqa' b'mod eccezzjonali, meta tali smigh fl-istess waqt ta' zewg kawzi ma jkunx jista' jsir u tinghata taht kondizzjonijiet serji bizzejjed biex dan isir. kwalunkwe kaz, il-kawza li ggib referenza 799/2006, li tinsab appellata, u li fil-mertu titratta, il-validità o meno tal-ahhar testment ta' omm il-partijiet, giet appuntata wkoll quddiem din il-Qorti. qeghdin issa jigu trattati kontemporanjament u ser jigu decizi f'daqqa, din il-parti tal-aggravju qieghda tigi sorvolata. Imiss li jigu indirizzati l-ilmenti tal-appellanti rigward is-salvagwardji li hija ssemmi fit-tieni aggravju taghha. Tajjeb li jinghad li fl-eccezzjonijiet taghha hija wriet it-thassib taghha fis-sens li: (I) fil-kaz tal-konvenju konkluz fir-rigward tal-fond numru 70, maghruf bhala "Midland House", Triq Carlo Manche, Ħal Farrug, Ħal Luqa, hemm kondizzjoni li l-immobbli in vendita huma konformi mal-permessi tal-bini u mal-ligijiet tas-sanità u ta' l- ippjanar; u (II) fil-kaz tal-proprjetà bin-numru 46, bl-isem "Camilla", Triq Wilga, Paceville, Iż-Żebbuġ (Ghawdex), qed tinbiegh kif okkupata b'titolu ta' kirja protetta u fl-istess hin b'garanzija tal-pussess battal. L-ewwel Qorti kkoncediet li t-trasferiment tal-proprjetà jsir "sakemm fuq il-kuntratti ta' trasferiment ikun hemm provvediment għas-salvagwardji kollha maħsuba mil-leġiżlatur sabiex la l-intimata u lanqas ħadd mill-partijiet ma jsofri l- ebda preġudizzju minn dan it-trasferiment, u sakemm is-sitwazzjoni partikolari li jinsabu fiha l-partijiet tkun riflessa fl-atti ta' trasferiment relattivi, u din tkun aċċettabbli għall-partijiet kollha fuq il-kuntratt, inkluż għax-xerrejja prospettivi." -minghajr ma dahlet fil-mertu ta' x'ghandhom ikunu dawn is-salvagwardji. Minn qari tal-klawsola numru 10 tal-konvenju tas-6 ta' Jannar, 8 tal-process, jirrizulta li jinghad: "The said 10 tal-process). qari tar-rapport tal-perit inkarigat mill-atturi appellati, jinghad li minn harsa lejn il-website tal-Awtorità tal-Ippjanar, ma jirrizultax li hemm xi llegalitajiet, minkejja li fl-istess paragrafu jinghad ukoll li, din il-website mhux dejjem tkun aggornata u mhix daqstant preciza. mhux ritenut ghaqli li l-vendituri jaghtu garanzija fuq permessi ta' bini a bazi ta' dak ir-rapport u ghal din ir-raguni, il-klawsola numru 10 ghandha B'dan illi s-socjetà akkwirenti fuq dak il-konvenju ghandha tinghata l-opportunità sabiex tiddeciedi jekk ghadhiex interessata takkwista l-imsemmi fond tenut kont il-bidla fil-kondizzjoni. Hekk ukoll fil-kaz tal-konvenju datat 25 ta' Settembru, 2017, (Dok. 27 tal-process) ghall-fond bin-numru 46, bl-isem "Camilla", Triq klawsola numru 4 tal-istess konvenju jinghad ukoll: "Vendors undertake Sabiex jigi eliminat kull dubju, wara din il-frazi ghandu ghandhom jindirizzaw adekwatament it-thassib tal-appellanti. Imiss li jigi trattat it-tielet aggravju tal-appellanti, dak fejn tilmenta li meta l-ewwel Qorti laqghet it-talbiet attrici u ordnat li jsir il-bejgh, bil- kondizzjoni li parti mir-rikavat jibqa' depozitat fir-Registru, dan jikkostitwixxi pregudizzju gravi ghaliha. Dan jinghad minnha peress li tikkontendi li d-depozitu fir-registru tal-qrati m'huwa ser ihalli ebda frott ghaliha u ghalhekk issostni li l-bejgh ghandu jsir wara li l-pendenzi gudizzjarji jigu definiti finalment u kwindi bil-valuri relattivi ghal dik l- epoka, li ghad ikun oghla, peress li maz-zmien,il-valur tal-proprjetà dejjem Hija taghmel referenza ghall-konsiderazzjonijiet tal-ewwel Qorti, inkluz dik tal-età tal-kontendenti fil-kawza bhala rrilevanti, peress li bejgh pregudizzjevoli jibqa' tali u l-età tal-appellati ma waqqfithomx milli jressqu appell fil-kawza 799/2006. Hekk ukoll issostni li, ladarba l-bejgh isir bil- prezz tal-lum, minkejja li tikkontesta li dan ser isir bl-ahjar prezz possibbli, xorta ser isarraf f'pregudizzju gravi ghaliha, peress li dan ikun jista' jigi zbankat biss ladarba tkun deciza wkoll il-kawza li ggib referenza 799/2006 minghajr ebda mghax jew frott, mentri jekk il-bejgh isir wara l- proceduri precitati, il-bejgh isir bi prezz awmentat li jkun ottenibbli f'dik l- epoka u dan ghall-beneficcju tal-komproprjetarji kollha. Ghalhekk il-bejgh propost mill-atturi appellati kellu jitqies gravament pregudizzjevoli Ghandu jinghad mal-ewwel, li wahda mill-kondizzjonijiet mehtiega sabiex tirnexxi azzjoni taht l-Artikolu 495 A tal-Kapitolu 16 (Kodici Civili) hija n-nuqqas ta' pregudizzju gravi tal-komproprjetarji joggezzjonaw, jekk il-bejgh tal-proprjetà ssir bil-kondizzjonijiet u pattijiet proposti mill-maggoranza tal-komproprjetarji. Kif inghad minn din il-Qorti fis-sentenza taghha tas-27 ta' Jannar, 2017, fil-kawza fl-ismijiet Nutar "Meta l-ligi fl-artikolu msemmi issemmi l-kelma pregudizzju tinftiehem li dan irid ikun gravi – b'tali mod li l-bejgh eventwali tal-proprjeta` in kwistjoni jkun biex wiehed juza terminu bl-ingliz "manifestly unfair ghad- dissident. "… Din il-Qorti zzid tghid li biex tiddeciedi li ma taderixxix ghat-talba ghall-bejgh mhux bizzejjed li l-konvenut jesebixxi stimi li juri differenza fil-valur tal-proprjeta` li finalment jekk tinqasam bejn il-koproprjetarji tkun relattivament zghira. L-iskop tal-Artikolu 495A mhuwiex biex jigi assigurat bi precizjoni l-valur tal-proprjeta` fis-suq – xi haga finalment soggettiva sia pure bil-beneficcju tal-perizja teknika – izda li tassikura bejgh bi prezz gust (li jkun assikurat ghaliex miftiehem fil-konvenju) li ma jilledi lill-ebda propjetarju." Filwaqt li din il-Qorti taghmel dawn il-konsiderazzjonijiet taghha wkoll, tabilhaqq m'ghandux ikun li l-preokkupazzjoni ta' wiehed mill- komproprjetarji izomm b'ostagg lill-komproprjetarji l-ohra milli jipprocedu Il-prezz m'ghandux ikun l-uniku konsiderazzjoni tal- Qorti li tkun qieghda titratta talba taht l-Artikolu 495A. Kwindi lanqas ma tista' titqies censurabbli l-konsiderazzjoni tal-ewwel Qorti li l-kontendenti jinsabu kollha f'età avvanzata u li l-appellati wrew ix-xewqa li ma jhallux kwistjonijiet warajhom lill-werrieta taghhom. Madankollu, konsidrat li l- kawza li ggib referenza 799/2006 qieghda tigi trattata flimkien ma' dik in ezami, minn din il-Qorti, multo magis ma tregix il-preokkupazzjoni tal- appellanti, in kwantu dik il-pendenza gudizzjarja ser tkun issa definita u ghalhekk m'hu ser ikun hemm ebda trapass ta' zmien li jista' jservi ta' pregudizzju ghall-appellanti. B'hekk l-appellanti tkun tista' taghmel uzu shih mis-sehem taghha mir-rikavat tal-bejgh, minghajr xkiel, inkluz li tinvesti l-flus bl-aktar mod vantagguz li jidhrilha xieraq, li jista' jrendi l- Dan l-aggravju ghalhekk ser jigi michud ukoll. Imiss li jigi trattat ir-raba' aggravju tal-appellanti, dak fejn jinghad li l-atturi naqsu milli jressqu prova li l-prezz offrut ghall-proprjetà in kwistjoni kien wiehed gust fis-suq u kwindi li ma jikkostitwixxix pregudizzju gravi ghaliha u dan a bazi tal-principju li min jallega jrid jipprova. appellati jsostnu li ressqu din il-prova permezz tal-istima tal-perit inkarigat minnhom, din l-istima ma gietx ikkonfermata bil-gurament u ghalhekk ma tirreferi ghall- provvediment tal-Artikolu 563A tal-Kap. 12, issostni li fin-nuqqas tal-atturi appellati li jipproducu lill-perit taghhom bhala xhud, dik il-persuna ma haditx ir-responsabbilità tal-opinjoni taghha permezz ta' gurament u L-appellati naqsu li jitolbu wkoll in-nomina ta' perit tekniku. L-appellanti tikkritika lill-ewwel Qorti talli qalet li huwa inverosimili li r-rikorrenti ser ibieghu proprjetajiet taghhom bi prezz aktar baxx minn proprjetajiet simili fis-suq, sabiex b'hekk targumenta li l-procedura taht l-Artikolu 495A giet reza superfluwa. Ghalkemm l-ewwel Qorti, rriteniet inverosimili li s-sidien b'maggoranza jbieghu jekk mhux bi prezz gust, irrikonoxxiet li l-atturi riedu jbieghu sabiex "jehilsu" u ma jhallux problemi ghal uliedhom, konsiderazzjonijiet li fil-fehma taghha, jimmilitaw kontra xulxin. Konsiderazzjoni ohra zbaljata skont l-appellanti, hija dik li l-ewwel Qorti qalet li l-oggezzjonijiet taghha jistghu jservu biss sabiex tipperdura sitwazzjoni ta' komproprjetà sfurzata li tista' twassal li l-maggoranza tas-sidien jitilfu l-opportunità li giethom li jbieghu l-proprjetajiet in kwistjoni, bil-prezz li huma jqisu gust u qablu mieghu, mentri jekk s-sentenza appellata li ggib referenza 799/2006 tigi kkonfermata fl-appell, kapaci li l-konvenuta lanqas ikollha sehem minn dawk il-proprjetajiet. Mentri l-appellanti ssostni li dan huwa zbaljat peress li hija, f'kull kaz, ghandha interess bhala eredi ta' missierha u ghalhekk il- prezz jinteressaha dejjem u li dan kollu jsahhah l-argument taghha dwar is-soprasessjoni. f'waqt minnhom osservat li jista' jkun il-kaz li, il-konvenuta appellanti, ma jkollha ebda sehem mill-proprjetà in kwistjoni, peress li fi kwalunkwe kaz il-konvenuta kellha sehem mill-istess proprjetà derivanti mill-wirt tal- missier, kwindi l-interess taghha li tissalvagwardja d-drittijiet taghha fuq il-proprjetà in vendita jibqa' vigenti minkejja l-ezitu tal-kawza 799/2006. Min-naha l-ohra, ghalkemm il-ligi taghna ma tiffavorixxix il-komunjoni tal- proprjetà, tajjeb li jigi enfasizzat il-punt imsemmi fil-konsiderazzjoni maghmula taht l-ahhar aggravju, li l-qrati li jkunu rinfaccati b'talbiet taht l- artikolu tal-ligi in ezami, il-prezz mhuwiex l-unika konsiderazzjoni li ghandhom jaghmlu meta jikkonsidraw tali azzjoni. Tant hu hekk, li fis- subinciz (6) tal-Artikolu 495 A, il-ligi tipprovdi li meta l-Qorti tigi biex tivvaluta jekk ikunx hemm xi pregudizzju serju ghal xi wiehed mill- komproprjetarji, hija ghandha tqis kull fattur rilevanti, inkluz il-valur tal- proprjetà u l-prezz tal-bejgh, u tista' ghal dan il-ghan tordna li ssir stima tal-proprjetà, skont kif tipprovdi l-istess kodici (Artikolu 306 tal-Kap. Ghalhekk din il-Qorti ma tara xejn censurabbli fil-fatt li l-ewwel Qorti, rriteniet inverosimili li s-sidien b'maggoranza jbieghu jekk mhux bi prezz gust, jew li kkonsidrat ukoll l-età avvanzata tal-kontendenti fil-kawza u l- preokkupazzjoni taghhom li ma jhallux il-problema tikber warajhom. Kif inghad minn din il-Qorti fis-sentenza taghha tal-5 ta' Ottubru, Ħal Tarxien dan l-aggravju tal-appellanti jirrigwarda l-preġudizzju serju li jissemma fis-subartikoli (1) u (6) tal-artikolu 495A tal-Kodiċi Ċivili. Il-liġi titlob li, fil-qies ta' preġudizzju bħal dak, il-Qorti għandha tiżen kull fattur rilevanti magħdud il-valur tal-proprjeta' u l-prezz tal-bejgħ. Minn kliem il-liġi, allura, joħroġ ċar li l-prezz li jkun miftiehem huwa biss waħda minn għadd ta' ċirkostanzi li Qorti tista' tqis biex tara jekk il-parti intimata hijiex jew le se ġġarrab preġudizzju li kieku l- bejgħ awtoriżżat ikollu jsir. X'aktarx li, minħabba n-natura partikolari tal-proċedura taħt l-artikolu 495A, il-prezz miftiehem ikun l-aktar kwestjoni li tnissel in-nuqqas ta' qbil bejn il- komproprjetarji: imma l-prezz mhuwiex il-kejl waħdieni li l-liġi tirreferi għalih, għaliex kieku l-kliem tal-liġi kien ikun mod ieħor. Kemm hu hekk, jidher li l-Qrati qiesu bħala preġudizzju gravi kundizzjonijiet f'konvenju li kienu jwarrbu l-għoti tal-garanzija tal- paċifiku pussess jew l-għoti ta' garanzija li l-ġid għandu l-permessi kollha tal-bini meta dan ma kienx il-każ3; "27. Illi għar-rigward tal-preġudizzju serju jew gravi minħabba l-bejgħ li jkun se jsir, dan irid ikun ta' sura tali li jkun manifestament inikwu għall- parti mġarrba4. Madankollu, biex Qorti tiddeċiedi jekk tilqax jew le talba għall-bejgħ ma huwiex biżżejjed li l-parti intimata tressaq stejjem li juru differenza fil-valur tal-proprjeta' fejn id-differenza fil-valur bejn il-prezz miftiehem u l-valur fl-istima tkun relattivament żgħira. Kif ingħad, l- iskop tal-artikolu 495A mhuwiex biex jiġi assigurat bi preċiżjoni l- valur tal-proprjeta' fis-suq, imma li tara li l-bejgħ isir bi prezz xieraq li ma jġib ħsara lill-ebda proprjetarju;" (enfasi ta' din il-Qorti) Applikati dawn il-principji ghall-kaz in ezami, ghalkemm ghandha ragun l-appellanti meta tghid li l-principju huwa dak li min jallega jrid jipprova, huwa minnu wkoll li l-piz tal-prova joxxilla minn parti ghal ohra fil-kawza. Il-principju ewlieni li jirregola l-piz probatorju jibqa' dejjem dak li min jallega jrid jipprova, dak li fil-gurisprudenza taghna, jigi deskritt hu ugwalment spartit bejn il-kontendenti fil-kawza, sija fuq l-attur li jsostni l-fatti favorevoli li jikkostitwixxu l-bazi tad-dritt azzjonat minnu -actori incumbit probatio, sija fuq il-konvenut ghas-sostenn tal-fatt migjub minnu biex jikkontrasta l-pretiza ta' l-attur - reus in excipiendo fit actor. Ċiv. 27.1.2017 fil-kawża fl-ismijiet Nutar Richard Lepre’ Eltramsy et vs John Lepre’ Eltramsy et App. Ċiv. 327/16 12 5 ta' Ottubru, 2018 is-sens is-sentenza moghtija minn din il-Qorti (Sede Inferjuri), fil-kawza fl- ismijiet Joseph Spiteri Debono v. Philip Benoit Trepa Torres fit-12 ta' April, 2007). Huwa minnu li kien ikun aktar ghaqli li l-prova mressqa mill-atturi appellati, konsistenti f'diversi rapporti ta' valutazzjoni tal-perit tekniku inkarigat minnhom, li jkunu debitament mahlufa sabiex jikkostitwixxu L-Isla, l-atturi appellati ma ressqux biss dawk il- valutazzjonijiet, izda f'kull kaz, huma ressqu kopja tal-konvenju propost minnhom, ghal kull proprjetà suggett tal-azzjoni odjerna. il-prezzijiet indikati fil-valutazzjoni tal-perit ex parte u l-prezz rizultanti mill- konvenji jirrizulta s-segwenti: Proprjetà Valutazzjoni perit ex parte Konvenju: Data u Prezz 6/1/2018 - €145,000 Filwaqt li l-prezz fil-kaz tal-ewwel proprjetà, huwa kumparabbli mal- valutazzjoni tal-perit u fil-kaz tat-tieni proprjetà, il-prezz fil-konvenju sahansitra jissupera l-istima tal-perit ex parte, fil-kaz tat-tielet u r-raba' proprjetà, tirrizulta diskrepanza notevoli bejn l-istima tal-perit ex parte u l- prezz fuq il-konvenju ta' €40,000 fil-kaz tat-tielet proprjetà u ta' €30,000 fil-kaz tar-raba' proprjetà. Ghalkemm l-istima ta' perit jista' jkollha element ta' soggettività, izda fil-fehma ta' din il-Qorti, konsidrata d-diskrepanza, huwa ritenut li kien nuqqas tal-konvenuta appellanti li ma ressqet l-ebda stima da parti taghha, gialadarba permezz tal-eccezzjonijiet taghha, hija kienet qieghda tikkontesta l-valutazzjoni maghmula mill-perit tal-atturi appellati. tenut kont id-diskrepanza fil-valuri bejn dak stmat mill-perit inkarigat mill- appellati u l-prezz pattwit permezz tal-ahhar zewg konvenji, sabiex ikun hemm serhan il-mohh ukoll dwar il-prezz tal-proprjetà in vendità, u dan fl- interess tal-vendituri kollha, fil-kaz tal-ahhar zewg konvenji, din il-Qorti ser tiehu l-provvediment opportun. Ghalhekk ser tordna li dawn iz-zewg proprjetajiet jinbieghu bi prezz medju bejn il-valutazzjoni maghmula mill- perit inkarigat mill-atturi appellati u dak indikat fil-konvenju. t-tielet konvenju ghandu jigi emendat sabiex il-prezz tal-bejgh ikun dak ta' €470,000, filwaqt li r-raba' konvenju ghandu jigi emendat il-prezz ta' bejgh Salv dejjem id-dritt tal-akkwirenti rispettivi fuq l-ahhar zewg konvenji li jiddikjaraw ghadhomx interessati jakkwistaw il-fond rispettiv, tenut kont il-bidla fil-prezz. Ghalhekk dan ir-raba' aggravju ser jintlaqa' in parte kif appena spjegat. Jonqos li jigi trattat l-ahhar aggravju, dak fejn l-appellanti tilmenta li kellha tigi milqugha t-tmien eccezzjoni taghha, u cioè ghalkemm fil-kaz tal-proprjetà numru 46, bl-isem "Camilla", Triq Wilga, Paceville, fil- konvenju jinghad li din il-proprjetà hija mikrija minn terzi, fl-istess waqt tinghata lill-vendituri bil-garanzija tal-pussess battal. Il-konvenuta appellanti ssostni li hija ma tistax tigi ordnata taghti din il-garanzija, meta din tinsab nieqsa mill-oggett tal-bejgh. Tishaq li l-ewwel Qorti qieghda thallat il-garanzija tal-pussess battal mal-garanzija tal-pacifiku pussess (li hija garanzija fil-konfront tal-evizzjoni). Mentri meta bejjiegh jiggarantixxi li qieghed ibiegh bil-garanzija tal-pussess battal (jew vakanti), dan ifisser li l-post mibjugh ma jkun okkupat minn hadd, haga li mhix possibbli gialadarba l-proprjetà in vendita hija mikrija lil terzi. Ghalhekk din l- eccezzjoni taghha hija tajba u kellha tigi milqugha. Fil-verità dan l-ilment tal-konvenuta appellanti gie indirizzat taht it- Din il-Qorti, bhal ta' qabilha taprezza pjenament id- distinzjoni bejn il-garanzija tal-pacifiku pussess u dik tal-pussess battal, ghalhekk huwa ritenut li l-konvenju bla dubju jaghmilha cara li l-proprjetà hija suggetta ghad-drittijiet ta' kera favur terzi. L-uniku dubju li possibbilment jista' jitqajjem huwa fir-rigward tal-klawsola numru 4 tal- parte u filwaqt li: spjegat qabel, sabiex ikun hemm konsistenza, wara din il-frazi ghandu li ghandu jkun hemm aktar problemi dwar il-garanzija sollevata mill- Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet kollha hawn qabel spjegati, din il-Qorti tiddisponi mill-appell interpost mill-konvenuta appellanti billi tilqghu in (1) tikkonferma s-sentenza tal-ewwel Qorti tal-4 ta' Frar, 2019, fil-kawza fl-ismijiet premessi, limitatament sa fejn laqghet l-ewwel talba tal-atturi u awtorizzat il-bejgh tal-fond bin-numru 70, "Midland", Triq Carlo Manche, L-Isla, bil-prezz u kondizzjonijiet l-ohra stipulati fil-konvenju tas-6 ta' Jannar, 2018, b'dan illi fil-kaz tal-klawsola numru 10 ghandha tigi Is-socjetà akkwirenti ghandha tinghata l-opportunità sabiex tiddeciedi jekk ghadhiex interessata takkwista l-imsemmi fond tenut kont il-bidla fil-kondizzjoni. Il-konvenju ghandu jigi emendat f'dan is-sens fi liberi li jinhallu mill-konvenju; zmien xahar mil-lum u fin-nuqqas, il-komparenti fuq il-konvenju jkunu (2) tikkonferma s-sentenza tal-ewwel Qorti tal-4 ta' Frar, 2019, fil-kawza fl-ismijiet premessi, sa fejn laqghet it-tieni talba tal-atturi u awtorizzat il- bejgh tal-fond bin-numru 46, "Camilla", Triq il-Wilga, In-Naxxar, bil-prezz stipulat fil-konvenju tal-25 ta' Settembru, 2017. B'dan illi, fir-rigward tal- Hawn ukoll, il-konvenju ghandu jigi emendat f'dan is-sens fi zmien xahar mil-lum u fin-nuqqas, il- komparenti fuq il-konvenju jkunu liberi li jinhallu mill-konvenju; (3) tikkonferma s-sentenza tal-ewwel Qorti tal-4 ta' Frar, 2019, fil-kawza fl-ismijiet premessi, sa fejn laqghet it-tielet talba tal-atturi u awtorizzat il- b'dan illi l-prezz fuq l-imsemmi konvenju ghandu jigi emendat ghas- somma ta' erba' mija u sebghin elf Ewro (€470,000). Fin-nuqqas li l- konvenju jigi emendat f'dan is-sens fi zmien xahar mil-lum, il-komparenti fuq il-konvenju jkunu liberi li jinhallu mill-istess konvenju; (4) tikkonferma s-sentenza tal-ewwel Qorti tal-4 ta' Frar, 2019, fil-kawza fl-ismijiet premessi, sa fejn laqghet ir-raba' talba tal-atturi u awtorizzat il- bejgh tal-fond 48, Triq Sir Charles Cameron, Ħal Farrug, Ħal Luqa, b'dan illi l-prezz fuq l-imsemmi konvenju ghandu jigi emendat ghas-somma ta' mija u hamsa Fin-nuqqas li l-konvenju jigi emendat f'dan is-sens fi zmien xahar mil-lum, il-komparenti fuq il-konvenju jkunu liberi li jinhallu mill-istess konvenju; (5) tikkonferma l-hatra tan-nutara fir-rigward tal-konvenji rispettivi u tal- avukat kuratur sabiex jirraprezenta lill-konvenuta appellanti, f'kaz li tonqos milli tidher fuq il-konvenji kif spjegat; (6) tordna li r-rikavat tal-bejgh jinqasam bejn il-kontendenti fil-kawza fid- dawl tas-sentenza fil-kawza 799/2006, li qieghda tigi deciza llum ukoll. L-ispejjez in prim'istanza jibqghu kif deciz mill-ewwel Qorti, filwaqt li l- ispejjez ta' din l-istanza jinqasmu bin-nofs (1/2) bejn l-atturi appellati u l- Deputat Registratur rm