IMHALLEF JOSEPH ZAMMIT MCKEON Illum it-Tlieta 31 ta` Ottubru 2017 Il-Qorti : I. Rat ir-rikors guramentat ipprezentat fil-11 ta` Lulju 2011 li jaqra :– Certifikat taz-zwieg hawn anness u mmarkat (Dok. L-esponent ottjena d-divorzju minn mal-konvenuta b`digriet mill-Qorti ta` San Pawl il-Baħar fit-18 ta` Dicembru 2007 - Certifikat tad-divorzju hawn anness u mmarkat (DOK. Illi dan id-divorzju gie debitament irregistrat hawn Malta fl-24 Illi permezz ta` Consent Order mill-Qorti ta` San Pawl il-Baħar tat-3 ta` 4. Dicembru 2007 id-divizjoni tal-assi tal-komunjoni tal-konjugi Debono, u fejn gie indikat ukoll li fir-rigward tal-pensjoni kull parti hija intitolata li zzomm il-pensjoni taghha. Illi l-intimata istitwiet ancillary relief proceedings u l-esponent permezz ta` Ordni tal-Qorti ta` San Pawl il-Baħar County Court tal-10 ta` Marzu 2009 (DOK. RD4) gie zvestit ingustament mill-pensjoni kollha dovuta lilu mill-NHS gewwa Marsaskala kif ukoll mill-NHS gewwa l-Iskozja. Illi din il-pensjoni ittiehdet ingustament oltre d-divizjoni tal-assi kif ordnata mill-istess Qorti ta` San Pawl il-Baħar. Illi l-esponent qatt ma gie notifikat bit-talba li saret quddiem il-Qorti Ingliza ghax huwa kien diga` telaq mir-Renju Unit meta huwa kien meqjus bhala notifikat. Irid jigi rilevat li l-esponent qatt ma ssottometta ruhu jew accetta din il-gurisdizzjoni, u ghalhekk ma kellux l-opportunita` li jiddefendi ruhu. Qieghed jigi rizervat ghalhekk kull dritt dwar smigh xieraq. Illi in konsegwenza ta` dawn il-proceduri, l-esponent gie zvestit minn din il-pensjoni appartenenti lilu u moghtija ingustament lill-intimata. l-esponent gie prekluz mid-drittijiet procedurali li tikkoncedilu l-ligi, u ghalhekk din l-ordni tal-Qorti ta` Durham hija wahda nulla u bla effett stante li l-esponent qatt ma gie notifikat b`dawn il-proceduri u ghalhekk din l-ordni qieghda tilledi wiehed mid-drittijiet fundamentali tal-esponent, dak li jinghata smigh xieraq kif provdut fl-Artiklu 39 tal-Kostituzzjoni ta` Malta; Illi finalment irid jigi rilevat li ma tezistix l-ebda azzjoni diretta Ghaldaqstant l-esponent umilment jitlob lil din l-Onorabbli Qorti 9. kontrattwali. Tiddeciedi u tiddikjara li l-procedura in kwantu leziva ta` smigh xieraq fejn l-esponent gie zvestit mill-pensjoni kif inghatat hija nulla u inattentibbli. Tordna, prevja kull ordni u direttiva opportuna, li l-intimata tigi ordnata li tirristitwixxi lill-esponent id-drittijiet u l-intitolament ta` pensjoni, fin-nuqqas u alternattivament. Tiddeciedi li l-intimata kkawzat danni lill-attur bit-tehid tad-drittijiet ta` pensjoni. mill-esponent rizultanti mit-tehid tad-drittijiet ta` pensjoni mill-intimata. Bir-rizerva ta` kull dritt sancit mill-Kostituzzjoni ta` Malta u fundamentali id-drittijiet u l-Konvenzjoni Ewropea dwar tal-bniedem. Rat il-lista tax-xhieda u l-elenku ta` dokumenti. Rat illi ghalkemm l-intimata kienet debitament notifikata skont il-ligi, Semghet ix-xiehda tal-attur u rat il-provi l-ohra li tressqu fil-kors tal- Rat id-digriet li tat fl-udjenza tat-8 ta` Gunju 2017 fejn halliet il-kawza ghas-sentenza ghal-lum in difett ta` ostakolu. Rat l-atti l-ohra tal-kawza. Rat illi ma rrizulta ebda ostakolu sabiex il-kawza tkun deciza llum. Raymond De Battista xehed illi l-proceduri tad-divorzju mal-konvenuta saru fit-3 ta` Dicembru 2007 quddiem il-Qorti ta` San Pawl il-Baħar fl-Ingilterra. Id- dar taz-zwieg kienet assenjata in kwantu ghal 71% lill-konvenuta u in kwantu ghal 29% lilu. Il-konvenuta hadet GBP 320,000 waqt li hu ha GBP 120,000. Il-pensjonijiet inqasmu billi hu zamm il-pensjoni tieghu waqt li l- konvenuta zammet taghha. Stqarr illi fil-kors tal-proceduri tad- divorzju kien hemm hafna tensjoni tant li missier il-konvenuta kien hedded li joqtlu tant li kellu jipprocedi kontra tieghu ghall-harsien tieghu. Inoltre kien imcahhad milli jara lil uliedu. Kien anke marad bil-pressjoni gholja u bid-dipressjoni. Ghalhekk iddecieda li jsib l-ghajnuna tal-familja tieghu gewwa Malta. Kompla jghid illi kif kien ser jitlaq lejn Malta, il-konvenuta pprezentat ancillary relief proceedings sabiex tipprova twaqqa` l-consent order li kienet saret. L-ghan wara dak il-procediment kien sabiex huwa jitlef is-sehem tieghu mid-dar bil-pretest li huwa kien ser jitlaq lejn Malta. Stqarr illi huwa gie Malta ghax kien mhedded b`hajtu, kien marid, il- konvenuta kissret kull gieh li kellu, u ma hallietux jara lil uliedu. Qal illi lura Malta, huwa qatt ma kien notifikat bl-ancillary relief proceedings li kienu saru sabiex ikun ipprivat mill-pensjoni tieghu. Sahaq illi qabel gie Malta, il-proceduri li kienu nizjati kienu ntizi sabiex huwa jitlef id-29% tad-dar taz-zwieg. Spjega li meta kien Malta, saru proceduri godda li nghaqdu mal- proceduri ta` qabel intizi sabiex ikun imcahhad mill-pensjoni. B`dawn il- proceduri huwa qatt ma kien notifikat. Kompla jghid illi huwa safa` mcahhad mill-pensjoni bla ma kien notifikat bil-procediment tal-Ingilterra. Ghalhekk kien ipprivat mid-dritt li jiddefendi ruhu jew li jqabbad avukat. Stqarr illi mbaghad ircieva court order fejn sar jaf li kienet ittiehdet il- pensjoni kollha tan-National Health Service li kien ilu jigbor fuq zmien ta` 12-il sena. Ghalhekk il-konvenuta spiccat hadet 71% tad-dar taz-zwieg, GBP Hu baqa` b`xejn. Kompla jghid illi l-konvenuta bdiet tahdem Marzu 2008 bhala infermiera specjalizzata. Qal li l-konvenuta tiehu hsieb GP Practice u l-pozizzjoni taghha hija wahda gholja. Waqfet tahdem biss ghal sena u nofs biex tiehu hsieb it-tfal. Anke l-konvenuta ghandha pensjoni. Keith Mamo – Delivery Manager - Durham Civil & Family Justice Centre - ipprezenta kopja tal-petizzjoni ghal divorzju bejn il-partijiet datata 5 ta` Gunju 2007 flimkien ma` kopja tar-risposta u tal-kontro-petizzjoni datata 25 ta` Gunju 2007. Ipprezenta wkoll ordni tal-Qorti moghti fl-10 ta` Marzu 2009. Fisser illi d-district judge jkun spjega l-bazi li fuqu tkun inharget l- Qal illi t-traskrizzjoni ta` dik id-decizjoni tkun accessibbli ghall- partijiet sa zmien tliet snin wara d-decizjoni. Fil-kaz tal-lum, hadd mill- partijiet ma talab ghal kopja ta` t-traskrizzjoni. Spjega li l-avviz ta` smigh ghas-seduta ta` l-10 ta` Marzu 2009 hareg fl- 1 ta` Dicembru 2008 u mar ghand Freeman Johnson Solicitors sabiex ikun notifikat lill-partjiet. sezzjoni ta` pension sharing section. Stqarret illi l-attur ma ghandux drittijiet ghal pensjoni fl-NHS Scheme Qalet illi mhux intitolat jiehu l-ebda pensjoni. Fissret illi kienet ezegwita ordni tal-Qrati Inglizi dwar pension sharing fejn kien deciz li l-NHS pension tal-Iskozja tinghata kollha kemm hi lill- konvenuta. Ghalhekk l-attur tilef id-dritt tieghu ghal pensjoni minhabba dan il-pension sharing agreement. Xehdet illi ma kienu saru l-ebda pagamenti tal-pensjoni. Qalet illi meta l-konvenuta tilhaq l-eta` tal-pensjoni li hija 60 sena, id- drittijiet ghal pensjoni tehodhom hi. Sal-lum l-ammonti tal-pensjoni qed imorru go fond apposta. Gurisdizzjoni Qabel ma tqis il-mertu, din il-Qorti tghid illi jkun opportun jekk taghrbel il-kwistjoni tal-gurisdizzjoni taghha ladarba l-attur qed jikkontesta l-provvediment ta` qorti barranija u l-konvenuta hija assenti minn dawn il-Gzejjer. Il-gurisdizzjoni hija kwistjoni li tista` anke titqanqal ex officio purche dan isir in limine litis (ara - Portelli vs Mc Cormick Dakova et - Kollez. Din il-Qorti hija tal-fehma illi ghandha ssir analizi tal-UE Council Peress illi huwa EU Regulation, Ħal Balzan 1 jaghmel parti mill-corpus juris ta` pajjizna b`effett dirett. Il-Qorti tirrimarka illi ghall-kaz tal-lum ghandu japplika Ħal Tarxien mhux EU Regulation 1215/2012 maghruf ukoll bhala Brussels Recast li ha post Ħal Balzan 1 izda li beda jghodd ghal kwistjonijiet li kienu istitwiti f`Jannar 2015. Annex I ta` Ħal Tarxien ighid illi ghal Malta, l-artikoli li mhumiex applikabbli ai termini ta` l-Artikolu 3(1) huma l-Artikoli 742, 743 u 744 tal- Kodici ta` Organizzazzjoni u Procedura Civili (Kap 12 tal-Ligijiet ta` Malta) u l-Artikolu 549 tal-Kodici tal-Kummerc (Kap 13 tal-Ligijiet ta` Malta). In vista ta` dan, huma l-artikoli minn 2 sa 7 ta` Ħal Tarxien li huma applikabbli ghal dan il-kaz, ladarba l-konvenuta hija residenti u domiciljata fir-Renju Unit, fatt illi mhuwiex in kontestazzjoni. Saret analizi ta` Ħal Tarxien saret fis-sentenza li tat din il-Qorti diversament presjeduta fid-9 ta` Jannar 2012 fil-kawza "Av. Dr. Edward Civelli noe v. No Stop Technology Limited (C49765)". L-artikolu 2(1) ta` l-EC Regulations 44/2001 jghid … Ghalhekk, generalment il-gurisdizzjoni tissejjes fuq tal-parti mharrka. Interessanti huwa dak li jsemmi l-artikolu 23 ta` l- EC Regulation 44 ta` l-2001 li f`Malta kien applikabbli mill-1 ta` Mejju, 2004. Dan l-artikolu jghid hekk … … Kif qalet din il-Qorti kif presjeduta, fid-decizjoni taghha tat- 23 ta` Jannar, 2007 fil-kawza fl-ismijiet Mrbookmaker.com Ltd. (C27649) vs Stichting De Nationale Sporttotalisator, Entita` Estera, wara ezami tal-Brussels Regulations, persuna b`domicilju fi Stat Membru ghandha tigi imfittxija f`dak l-Istat Membru u dan ghall-fini ta` l-artikolu 2 (1). Dan kien bazat fuq il-principju tad-dritt generali jigi imharrek fid- tal-konvenut, ossija dak li domicilju tieghu (Ara f`dan is-sens ukoll is-sentenza tal- European Court fil-kawza "Athanasios Spiteri Farrugia vs Bankhaus Arapa, Munchmeyer, Hengst and Co., deciza mill-Fifth Chamber fis-27 ta` Settembru 1988, Case no 189/87 European Court Reports 5565, u s-sentenza lokali fl- ismijiet Bell Med Limited C26412 Vs Pari Mutuel Urban deciza mill-Qorti ta` L-Appell Civil Superjuri fit-18 ta` Settembru 2009. fit-30 ta` Il-Qorti tirreferi ghall-kawza deciza Gunju, 2011 minn din il-Qorti presjeduta mill- Imhallef Mark Mayo fl-ismijiet Avukat Dr. vs No Stop Edward Civelli nomine Technology Limited (Citazz. Nru. 1049/10) fejn intqal : "L-abdikazzjoni ghal gurisdizzjoni ta` forum skond il-principji normali legali kif enunzati fil-Council Regulation 44/2001 hi eccezzjoni ghar-regola u bhala tali trid tirrizulta b`mod car u univoku. Din hi l-interpretazzjoni kostanti kif tirrizulta mill- gurisprudenza Maltija u hi l-istess anki fil-forum fis-sentenza deciza mill-First Ewropew Ottubru 2008 fl-ismijiet Nicole Gladwish vs Xi segwenti: Sentenza ohra rilevanti hija dik illi tat din il-Qorti diversament presjeduta fl-4 ta` Dicembru 2014 fil-kawza "Alpha Briggs Mediterranean Limited (C38859) v. Briggs Environmental Services Limited" fejn inghad hekk :- Jidher ghalhekk li l-eccezzjonijiet ghal artikolu 2 fuq riferit ta` din l-EC Regualtion ghandhom jigu interpretati b` mod ristrett. Illi dan ir-Regolament ghandu forza 10.2 Ir-regolament tal-Unjoni Ewropea 44/2001 : 10.2.1. ta` Ligi f`Malta u hu applikabbli b`mod dirett ; Illi dan ir-Regolament japplika ghal 10.2.2. kaz odjern billi dan hu kwistjoni ta` natura civili u mhux eskluz mill-operat tal-istess Regolament ; 10.2.3. tal-Gustizzja numru C - 281/02 minnha wkoll citata fl-istess nota: (ara fol. Illi jirrizulta li s-socjeta` intimata : Hi registrata l-Iskozja, (ara fol 52) ; Topera wkoll l-Iskozja, (ara fol 50) ; Illi ghalhekk ghandu jkun pacifiku li kemm ir- Regolamenti in dizamina u l-kazistika Ewropea li tinforzha, jirrikjedu li wiehed ghandu jigi mharrek fl-istat Membru fejn l-istess intimat ikun domiciljat ; 10.2.8. Illi l-ftehim tal-1 t`April, 2008, pattwit 10.2.9. bejn il-partijiet ma jistabilixxi l-ebda klawsola rigwardanti l-gurisdizzjoni bejn il-kontendenti f`kaz ta` dizgwid ; 10.2.10. ezercitat fl- Oman ; Ikkunsidrat : 11.0. Illi minn ezami tal-fatti kif fuq sintetikament esposti jirrizulta segwenti : 11.1. Illi l-ftehim pattwit fuq riferit gie konkluz f`Malta ; Illi s-socjeta` rikorrenti hi registrata u topera Illi s-socjeta` intimata hi registrata fl-Iskozja Illi l-oggett meritu tal-ftehim hekk pattwit kellu jigi ezegwit l-Oman, (ara fol 77) ; Illi l-oggett tal-istess ftehim kellu jigi Ikkunsidrat : 12. Illi tenut kont tas-suespost ghandu jkun pacifiku li l-anqas l-artiklu 5 tar-Regolament Ewropei Numru 44/2001, ma` japplikaw ghall- vertenza odjerna". Fuq l-istess linja kienet id-decizjoni ta` din il-Qorti diversament presjeduta tal-15 ta` Ottubru 2012 fil-kawza : Chemimart Limited Vs Reckitt Benckiser Healthcare International Limited : fejn inghad hekk :- L-Artikolu 3(1) Ir-regola generali hi li persuna ghandha titharrek (Artikolu 2 tar- fil-pajjiz Regolament 44/2001), forum domicilii. M`hemmx l-kumpannija konvenuta hi kontestazzjoni tas- domiciljata Sezzjoni 1 Kapitolu II tar-Regolament 44/2001 jipprovdi li `persuni domiciljati fi Stat Membru jistghu jigu mfittxija fil-qrati ta` Stat Membru iehor biss bis-sahha tar-regoli mnizzla fis-Sezzjonijiet 2 sa` 7 ta` dan il-Kaptiolu.`. Jidher ghalhekk li r-regola generali hi li persuna ghandha tigi mharrka fl-Istat Membru fejn hi domiciljata. fl-Istat Membru L-eccezzjoni ghal Reg 2(1) tal-Brussels 1 tinsab fl-Art 5 :- Qabel ma taghmel ezami tal-Art 5 ta` Ħal Balzan 1, il-Qorti sejra tirreferi ghall-Art 1 li jghid :- Tinsorgi l-kwistjoni ta` jekk il-kaz tal-lum jaqax fl-ambitu ta` l-Art 1 ta` Ħal Balzan 1 jew jekk jaqax taht xi regolament iehor, b` mod partikolari l- Art 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas-27 ta`Novembru 2003 dwar fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta` responsabbilità tal-ġenituri, li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1347/2000. il-ġurisdizzjoni, rikonoxximent u nfurzar ta` sentenzi Fl-Art 3 jinghad illi :- id-divorzju, Fi kwistjonijiet dwar is- separazzjoni legali jew l-annullament taż-żwieġ, il- ġurisdizzjoni ħa taqa` taħt il-kompetenza ta` l-qrati ta` l-Istat Membru (a) f`liema territorju: — "il-konjuġi huma abitwalment residenti, jew — — "il-konjuġi kienu joqgħodu hemm l-aħħar, peress illi xi ħadd minnhom għadu/għadha residenti hemm, jew — "il-konvenut huwa abitwalment residenti, jew — "fil-każ ta` applikazzjoni konġunta, wieħed jew waħda mill-konjuġi huwa abitwalment residenti, jew — "L-applikant huwa abitwalment residenti jekk hu jew hija kienu joqgħodu hemm mill-inqas sena mmedjatament qabel ma` saret l-applikazzjoni, jew — "L-applikant huwa abitwalment residenti jekk hu jew hija kienu residenti hemm mill-inqas sitt xhur immedjatament qabel saret l-applikazzjoni u jekk wieħed jew waħda minnhom huwa ċittadin ta` l- Istat Membru in kwistjoni jew, fil-każ tar-Renju Unit u jew għandha "id- domiċilju" hemmhekk; l-Irlanda, għandu "(b) dwar in-nazzjonalità taż-żewg konjuġi jew, fil- każ tar-Renju Unit u l-Irlanda, dwar "id-domiċilju" taz-żewġ konjuġi`. Dan premess u qabel il-Qorti taghmel indagini ta` liema regolamenti japplikaw ghall-kaz odjern u jekk dan il-kaz tal-lum jaqax taht xi wahda minn dawn l-eccezzjonijiet fuq ravvizati, huwa essenzjali li jigi nnotat li fil-kaz odjern, il-konvenuta minkejja li giet notifikata, baqghet kontumaci u ma rrispondietx ghal kawza odjerna. Fid-dawl ta` dan kollu, il-Qorti taghmel riferenza ghad-decizjoni li tat din il-Qorti diversament presjeduta fil-5 ta` Dicembru 2012 fil-kawza : Boarding School (Malta) Ltd vs Maizie Difesa F`dak il-kaz, il-konvenuta tat l-eccezzjoni tal-gurisdizzjoni fi stadju ulterjuri wara li ressqet eccezzjonijiet fil-mertu. Intqal hekk : Hi l-fehma tas-socjeta attrici illi din l-eccezzjoni mressqa wara li tressqu eccezzjonijiet fil-mertu ghandha tigi skartata ghax messha tqajmet in limine litis u billi ma tressqitx f`dak l-istadju, il- konvenuta issokkombiet ghal gurisdizzjoni ta` dawn il-Qrati. Il-konvenuta sostniet li l-Qorti xorta ghandha gurisdizzjoni a bazi tas-segwenti sentenza. Il-Qorti tal-Appell fil-kawza Dr. Austin Ebejer Falzon noe vs Silvio Dakova noe deciza fit-22 ta` Gunju 1994 qalet hekk: il-konsegwenza ghall-fatt li konvenut ma jkunx eccepixxa jew kompetenza meta ghandu jeccepiha, u fil-kaz li ghandha tigi eccepita in limine litis, ma jkunx eccepiha f`dak l-istadju, m`hijiex necessarjament illi gurisdizzjoni in-nuqqas gurisdizzjoni tal-Qorti Ii tkun. Dana qed jinghad principalment ghal zewg ragunijiet; l-ewwel ghax wahda mhux necessarjament issegwi ghall-ohra, u t-tieni ghaliex fi kwalunkwe kaz, kif sewwa gie osservat fir-risposta ta` l-appell, kwistjonijiet ta` gurisdizzjoni u ta` nuqqas ta` kompetenza jistghu jitqajjmu anke mill-Qorti ex officcio; Qalet ukoll hekk: Kwantu jirrigwarda n-natura ta` din l-eccezzjoni ta` nuqqas ta` gurisdizzjoni tal-Qrati Maltin, u cjoe` jekk hijiex wahda dilatorja jew perentorja, evidentement l-appellant qed jikkonfondi l-kwistjoni ta` meritu u kwistjoni ta` azzjoni. Dak illi qalet l- ewwel Qorti huwa fis-sens illi l-eccezzjoni in kwistjoni hija ta` natura perentorja ta` l-azzjoni quddiem dawn il-Qrati u dana qalitu biex tispjega illi effettivament setghet tiehu konjizzjoni ta` l- eccezzjoni sollevata mill-konvenuti msemmija Dan l-argument isegwi dak li qalet l-ewwel Qorti cioe illi: L-eccezzjoni in kwistjoni hija kontra I-gurisdizzjoni cjoe` ta` inkompetenza assoluta in kuntrast ma` u ghall-inkompetenza relattiva bejn id-diversi Qrati taghna. Mhix pero` assoluta fis-sens gurisdizzjonali, in kwantu I-Qrati taghna f`kazijiet bhal dawn - kieku ma kienx ghal ftehim bejn il-partijiet; kien ikollhom gurisdizzjoni konkomitanti ma` Qrati esteri; Fil-kawza tal-gurisdizzjoni l-eccezzjoni nghatat ferm wara eccezzjonijiet fil-mertu fi stadju avvanzat tal-proceduri quddiem il-Qorti Prim` Istanza. Din il-Qorti pero tqis illi din is-sentenza inghatat ghalhekk ir-relevanza taghha hi newtralizzata b`dak li jghid ir-Regolament u l-gurisprudenza Ewropea li tinterpretah. sitwazzjonijiet L-artikolu ta` gurisdizzjoni esklussiva li ebda wahda minnhom ma hi applikabbli ghal kaz in kwistjoni u ghalhekk qed jigi injorat ghall-iskop ta` din il-vertenza. Il-kwistjoni fil-fehma tal-Qorti tirrisolvi ruhha fl- interpretazzjoni ta` dan l-artikolu tar-Regolament. Jirrizulta b`mod car mill-atti illi meta l-konvenuta il-Qorti Maltin, ma ghamlet ebda oppozizzjoni ghal gurisdizzjoni ta` dawn il-Qrati u fil-fatt l-eccezzjonijiet taghha kienu fil-mertu tal- l-konvenuta ma azzjoni proposta. oggezzjonatx ghal gurisdizzjoni illi hi accettat li l-kawza tigi deciza mill-Qrati Maltin. l-eccezzjonijiet ghandha il-Qorti tal-konvenuta darba din kienet is-sitwazzjoni kristallizata bis- sottomissjoni ghal gurisdizzjoni tal-Qorti Maltija ma tistax fi stadju sussegwenti tbiddel il-hsieb u titlob li l-kawza tinstema` minn Qorti ohra. Dan imur kompletament kontra l-ispirtu tar-Regolament 44/2001 u kontra l- insenjament tal-Qorti Ewropea il-Qorti tabbraccja. li tat Fid-decizjoni fil-kawza : Etienne Vella Grima pro et noe vs Attorney General et : il-Qorti Kostituzzjonali ttrattat kwistjoni ta` gurisdizzjoni, meta l-konvenuta ma qajjmet l-ebda kwistjoni ta` gurisdizzjoni fir-risposta taghha. Fl-isfond tal-premess, il-Qorti tqis li ladarba l-konvenuta - ghad illi kienet debitament notifikata - ma ressqet l-ebda eccezzjoni dwar il-gurisdizzjoni ta` din il-Qorti, il-konvenuta qaghdet u accettat il- gurisdizzjoni ta` din il-Qorti. Smigh xieraq L-attur jilmenta illi quddiem il-Qorti ta` San Pawl il-Baħar kien ivvjolat id-dritt tieghu ghal smigh xieraq hekk kif ittutelat bil-Kostituzzjoni u bil- Konvenzjoni. Bhala punt ta' dritt, ma hemmx wisq x'jinghad dwar il-jedd ghal smigh Ma hemmx dubbju illi l-attur kellu d-dritt li jigi notifikat bid-data tas- smigh tal-procedura istitwita kontra tieghu mill-konvenuta dwar ancillary relief. Fid-decizjoni li din il-Qorti diversament presjeduta tat fit-2 ta' Frar 2016 fil-kawza : Edward Hartley vs L-Avukat Generali et : inghad hekk :- jew nuqqas L-artikolu 6 tal-Kap. 319 u l-artikolu 39 tal- Kostituzzjoni ma jipprovdux ghal dritt ta' appell wisq anqas ghal dritt ta' notifika, izda jekk dan il- jedd qed jinghata bil-ligi inkluz l-obbligu li ssir in- notifika tal-avviz tas-smigh, f'dan il-kaz anki lil appellant innifsu, kull nuqqas li ghalih ma jistax jinstab htija fl-appellant ghandu jittiehed bhala cahda ta' dritt u garanzija li jiddefendi ruhu kif imiss skond l-artikolu 39 tal- Kostituzzjoni tal- Konvenzjoni......Stabbilit l-obbligu tan-notifika da parti tal-awtoritajiet gudizjarji u l-konsegwenti l- jedd tar-rikorrenti li ghandu jigi notifikat biex ikun jista jidher quddiem il-Qorti biex jinstema' l-appell tieghu fil-prezenza tieghu u li fin-nuqqas ikun qed jigi michud lilu d-dritt li jinstema' fil-gurnata u hin appuntati, trid issa issir l-prova jekk dan il-jedd fatt, giex michud ghalkemm wahda li fic-cirkostanzi tista' tkun spinuza u difficli meqjusa l-fatti pruvati. lilu. Din hi kwistjoni ta' Ghall-fini tal-kawza tal-lum, il-parti rilevanti ta` l-Art 39 tal- Kostituzzjoni huwa it-tieni subinciz (2) li jaqra hekk – Il-parti rilevanti ta` l-Art 6 tal-Konvenzjoni ghall-kaz tal-lum huwa l- ewwel subinciz (1) li jaqra hekk – Kull qorti jew awtorita` ohra gudikanti mwaqqfa b`ligi ghad-decizjoni dwar l- estensjoni ta` drittijiet jew obbligi civili ghandha tkun indipendenti u imparzjali ; u meta l-proceduri ghal decizjoni bhal dik huma mibdija minn xi persuna quddiem qorti jew awtorita` ohra gudikanti bhal dik, il-kaz ghandu jigi moghti smigh xieraq gheluq zmien ragonevoli. l-pubbliku Fid-decizjoni tad-drittijiet civili u ta` l-obbligi tieghu jew ta` xi akkuza kriminali kontra tieghu, kulhadd huwa ntitolat ghal smigh imparzjali u pubbliku tribunal fi zmien ragonevoli minn indipendenti u imparzjali mwaqqaf b`ligi. Is- sentenza ghandha tinghata pubblikament izda l- istampa u jigi eskluz mill- proceduri kollha jew minn parti minnhom fl- interess tal-morali, ta` l-ordni pubbliku jew tas- sigurta` nazzjonali f`socjeta` demokratika, meta l- interessi tal-minuri il-protezzjoni tal-hajja privata tal-partijiet hekk tehtieg, jew safejn ikun tal-qorti rigororament f`cirkostanzi specjali meta tista` tippregudika l-interessi tal-gustizzja. l-pubblicita` fil-fehma jista` Fil-premessi, ir-rikorrent allega li kien hemm ksur tad-dritt tieghu ghal smigh ghaliex huwa ma giex notifikat bit-talba li saret quddiem il-qorti Ingliza. Sostna li huwa kien diga` telaq mir-Renju Unit meta kien meqjus bhala notifikat. Allega wkoll li qatt ma ssottometta ruhu jew accetta l-gurisdizzjoni tal- Dan premess, jibda biex jinghad li l-kwistjoni ta` l-oneru tal-prova hi wahda ta' indoli civili. L-istanza tal-lum kienet promossa quddiem il-qrati ordinarji, ghalkemm jedd naxxenti mill- jissemma allegat ksur ta' Kostituzzjoni u mill-Konvenzjoni. Il-prova ta` din l-allegata vjolazzjoni trid issir mill-parti li tallega li sehh dak il-fatt. Fuq dik il-parti tinkombi l-prova fuq bilanc ta` probabilitajiet. Fis-sentenza li tat fis-26 ta` Settembru 2013 fil-kawza "Chef Choice Limited vs Raymond Giordmaina et" din il-Qorti diversament presjeduta qalet hekk :- … Illi l-Qorti tqis li, għalkemm il-grad ta' prova fil-proċediment ċivili m'huwiex wieħed tassattiv daqs dak mistenni fil-proċediment kriminali, b'daqshekk ma jfissirx li l-provi mressqa jridu jkunu anqas b'saħħithom. Il- prova mistennija fil-qasam tal-proċediment ċivili ma tistax tkun sempliċi supposizzjoni, suspett jew konġettura, imma prova li tikkonvinċi lil min irid jagħmel ġudizzju. Iżda f'każijiet mibnija fuq id-delitt jew il-kważi-delitt, l- aktar meta jkun hemm imdaħħal xi egħmil tal-qerq tal-parti mħarrka huwa ammess li "f'kawża ċivili d-dolo jista' jiġi stabbilit anke permezz ta' presunzjonijiet u ndizji, purke' s'intendi jkunu serji, preċiżi u konkordanti, b'tali mod li ma jħallu l-ebda dubju f'min hu msejjaħ biex jiġġudika" (ara - P.A. PS - Emanuel Borg Padovani Ginies vs David Camilleri Bellizzi et - konfermata mill-Qorti tal- Appell fid-19.6.2006). Illi minbarra dan, il-parti attriċi għandha l-obbligu li tipprova kif imiss il-premessi għat-talbiet tagħha b'mod li, jekk tonqos li tagħmel dan, iwassal għall-ħelsien tal-parti mħarrka (ara - App. Il-fatt li l-parti mħarrka tkun ressqet verżjoni li ma taqbilx ma' dik imressqa mill-parti attriċi ma jfissirx li l-parti attriċi tkun naqset minn dan l-obbligu, għaliex jekk kemm-il darba l-provi ċirkostanzjali, materjali jew fattwali jagħtu piż lil dik il-verżjoni tal-parti attriċi, l-Qorti tista' tagħżel li toqgħod fuqha u twarrab il-verżjoni tal-parti mħarrka. Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-parti mħarrka ma tressaqx provi tajba jew ma tressaq provi xejn kontra l-pretensjonijiet tal-parti attriċi, ma jeħlisx lil din milli tipprova kif imiss l-allegazzjonijiet u l-pretensjonijiet tagħha (ara - App. Illi huwa għalhekk li l-liġi torbot lill-parti f'kawża li tipprova dak li tallega (ara l-Art. 562 tal-Kap 12) u li tagħmel dan billi tressaq l-aħjar prova (Art. 559 tal-Kap 12). … Iżda dak li jgħodd f'kawża m'huwiex l-għadd tax-xhieda mressqa għaliex "il-fatt li xhieda jkunu ġew prodotti minn parti partikolari f'kawża ... ċertament ma jfissirx li l-Qorti hija marbuta li temmen b'għajnejha magħluqa, jew li temmen aktar, dak kollu li dawn ix-xhieda jgħidu 'favur' il- parti. Fuq kollox, ix-xhud ma jiġix prodott biex jixhed 'favur' parti jew 'kontra' oħra, imma jiġi prodott biex jgħid il-verita`, il-verita` kollha, u xejn anqas minn dik il-verita` kollha" (ara - App. Ċiv. 19.6.2006 - Emanuel Borg Padovani Ginies vs David Camilleri Bellizzi et) Illi l-Qorti tqis li, iżda, bħal ma jiġri f'każijiet bħal dawn, il-verżjonijiet tal-partijiet u ta' dawk li setgħu nvoluti magħhom ikunu tabilfors miżgħuda b'doża qawwija ta' apprezzament suġġettiv ta' dak li jkun ġara. Il-Qorti tifhem li kull parti jkollha t-tendenza li tpinġi lilha nnifisha bħala l-vittma u l-parti l-oħra bħala l-ħatja, u dan jgħodd ukoll għall-verżjonijiet li jagħtu dawk il- persuni l-oħrajn li jkunu b'xi mod involuti fl-episodju. Huwa d-dmir tal-Qorti li tgħarbel minn fost dawn il-verżjonijiet kollha u minn provi indipendenti li jistgħu jirriżultaw il-fatti essenzjali li jistgħu jgħinuha tasal biex issib x'kien li tassew ġara u kif imxew l-affarijiet ; Illi l-Qorti tifhem li, fil-kamp ċivili, il-piż probatorju m'huwiex dak ta' provi lil hinn mid-dubju raġonevoli (ara App. Iżda fejn ikun hemm verżjonijiet li dijametrikament ma jaqblux, u li t-tnejn jistgħu jkunu plawsibbli, il-prinċipju għandu jkun li tkun favorita t-teżi tal-parti li kontra tagħha tkun saret l- allegazzjoni (ara - P.A. NC - 28.4.2004 - Frank Genuis Butler et vs William Ruggier et). Ladarba min kellu l-obbligu li jipprova dak li jallega ma jseħħlux iwettaq dan, il-parti l-oħra m'għandhiex tbati tali nuqqas u dan bi qbil mal-prinċipju li actore non probante reus absolvitur (ara P.A. LFS - 18.5.2009 - Col. Min-naħa l-oħra, mhux kull konflitt ta' prova jew kontradizzjoni għandha twassal lil Qorti biex ma tasalx għal deċiżjoni jew li jkollha ddur fuq il- prinċipju li għadu kemm issemma. Dan għaliex, fil-qasam tal-azzjoni ċivili, l- kriterju li jwassal għall-konvinċiment tal-ġudikant għandu jkun li l-verżjoni tinstab li tkun waħda li l-Qorti tista' toqgħod fuqha u li tkun tirriżulta bis- saħħa ta' xi waħda mill-għodda proċedurali li l-liġi tippermetti fil-proċess Ċiv. 19.6.2006 - Emanuel Borg Padovani Ginies vs David Camilleri Bellizzi Fit-twettiq ta' eżerċizzju bħal dak, il-Qorti hija marbuta biss li tagħti motivazzjoni kongruwa li tixhed ir-raġunijiet u l-kriterju tal-ħsieb li hija tkun ħaddmet biex tasal għall-fehmiet tagħha ta' ġudizzju fuq il-kwestjoni mressqa Dan premess, il-valutazzjoni tal-provi hija fondata fuq il- principju tal-konvinciment morali u liberu tal-gudikant. Fil-kaz tal- lum, din il-Qorti tghid - minghajr l-icken esitazzjoni – illi l-attur ma gabx provi li jsostnu sal-grad rikjest mil-ligi dak li qieghed jallega. Ghazel li jixhed hu biss - bla ma kkorrabora dak li kien qed ighid bi provi oggettivi bhal dokumenti li juru li tassew ma kienx notifikat bil- proceduri esteri li l-esitu taghhom qieghed jikkontesta. Abbazi ta` li xehed l-attur, irrizulta li l-ancillary relief proceedings kienu promossi fiz-zmien meta huwa kien ghadu jabita fir-Renju Unit. Infatti kien notifikat bil-procediment, izda skont l-attur, dik il- procedura kienet saret biss biex il-konvenuta tiehu wkoll sehmu mid-dar taz- zwieg, mhux biex tiehu l-pensjoni tieghu. Kien imbaghad wara illi mal- procediment inizjali – li kien notifikat bih – zdiedu talbiet li jolqtu l-pensjoni tieghu. Skont l-attur, huwa ma kienx notifikat bit-talbiet agguntivi. Tajjeb jinghad illi abbazi ta` li xehed ir-rapprezentant ta` l-NHS Pension Scheme fl-Ingilterra, l-attur tassew ma kienx ghad ghandu dritt ghal pensjoni, u li meta l-konvenuta tilhaq l-eta` pensjonabbli, id-dritt ghal pensjoni tiehdu hi. Fl-istess waqt pero` l-attur ma ressaq ebda prova li turi li meta nghatat l-ordni mid-Durham County Court tal-10 ta` Marzu 2009, kien hemm lezjoni tad-dritt tieghu ghal smigh xieraq. Infatti mill-atti ma jirrizulta propju xejn illi minnu l-Qorti tista` tiddeduci illi l-attur ma kienx kienx notifikat bl-ancillary relief proceedings. Kienet esebita kopja ta` l-ordni tal-County Court ta` Durham tal-10 ta` Marzu 2009 (ara fol 16 sa 24). Minn imkien fid-dokument ma tirrizulta xi informazzjoni dwar notifika o meno tal-attur. Fid-dokument, kull ma jinghad huwa illi l-attur ma kienx prezenti mhux li l-attur ma kienx debitament notifikat. Minn ezami tal-kopja ta` l-petition for divorce li tinsab esebita a fol 200 sa 204, jirrizulta li Freeman Zammit Peregin Solicitors kienu l-avukati tal- konvenuta. Ma tressqet l-ebda prova ulterjuri li turi illi effettivament Freeman Zammit Peregin Solicitors ma pprocedewx bin-notifika tal-attur ghall-udjenza ta` l-10 ta` Marzu 2009. Kien jinkombi fuq l-attur li jressaq provi konvincenti li juru li huwa qatt ma kien debitament notifikat bl-udjenza ta` l-10 ta` Marzu 2009 fejn inghatat l-ordni li qieghed jittenta illi jimpunja bil-kawza tal-lum quddiem dawn il-qrati (mhux quddiem il-qrati tal-Ingilterra) abbazi ta` allegat ksur ta` smigh xieraq li allegatament sehh mhux f`din il-gurisdizzjoni izda l- Ingilterra. Hekk kif fl-Ingilterra nstemghu zewg persuni fuq talba tal-attur, hekk ukoll kien messu l-attur talab illi jixhed rapprezentant minn Freeman Zammit Peregin Solicitors li jidher li kienu l-ufficjali addetti min-notifika tal-atti. Lanqas ma talab - wara li ha vizjoni tal-atti li waslu mill-Ingilterra bhala prova ghall-fini ta` din il-kawza – illi jerga` jixhed ghall-fini ta` kjarifika ulterjuri tal-atti d-Delivery Manager ta` San Pawl il-Baħar Civil & Family Justice Centre, u dan peress illi mid-deposizzjoni rrizultat notifika skont il-lex fori. Tajjeb illi jigi rimarkat ukoll illi, minn qari ta` l-ordni, jirrizulta li kien hemm dritt li l-attur odjern jitlob li l-ordni jigi varjat jew mibdul, kif ukoll dettalji dwar kif kien ser jigi notifikat dan l-ordni lill-attur. Insibu miktub hekk :- L-attur ma ressaq l-ebda prova li huwa pprova jikkontesta l-ordni kif kellu kull jedd illi jaghmel u kif ighid l-ordni stess. Ghal din il-Qorti din il-karenza ta` provi hekk sostanzjali tirrifletti negattivament fuq il-komportament tal-attur fl-assjem tieghu. Minflok kien pront ha l-mizuri kollha li kien jaghtih il-forum li hareg l-ordni sabiex jagixxi dwar l-ordni stess, ghazel li jittenta dan il-procediment quddiem qorti ta` gurisdizzjoni ohra, li ma kienet bl-ebda mod involuta fil-hrug tal-ordni, sabiex tkun hi li tordna azzjoni rimedjali kontra dak l-ordni, fuq il-pretest ta` ksur tal-jedd ta` smigh xieraq, liema vjolazzjoni bl-ebda mod ma kienet ippruvata. Din mhijiex qorti ta` revizjoni. Marco noe vs Lidia Santucci et : il-Qorti tal-Appell qalet hekk :- "L-għarfien ta` sentenzi ta` qrati ta` stati membri tal-Unjoni Ewropea mill-qrati ta` stat membru ieħor hu msejjes fuq il-fiduċja reċiproka, viz. illi l- qorti għandha temmen illi l-qorti fi stat membru ieħor imxiet b`korrettezza u b`ħarsien tal-kriterji ta` smigħ xieraq. " Ghalkemm il-kawza tal-lum mhijiex sejha biex din il-Qorti taghti esekuzzjoni ghal sentenza moghtija minn qorti ta` pajjiz membru tal-UE, il- principju jibqa` jghodd illi l-oneru tal-prova li l-attur kien ipprivat mill-jedd ghal smigh xieraq kienet tispetta lill-attur, oneru li l-attur jirrizulta li ma ssodisfax kif trid il-ligi. Ghar-ragunijiet kollha premessi, il-Qorti qeghda taqta` u tiddeciedi din il-kawza billi tichad it-talbiet kollha tal-attur, spejjez ghall-attur.