QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) INFERJURI MAĠISTRAT DOTTOR PAUL COPPINI LL.D. Avviż Numru: 16/2016 D’ALESSANDRO Carmelo sive Charlie Ebejer Falzon vs Anthony Cruz Benitez Illum l-Erbgħa, 21 ta' Novembru 2018 Il-Qorti, Rat l-Avviż li permezz tiegħu l-attur talab lill-konvenut jgħid għaliex m'għandhux jiġi kkundannat li jirritorna lill-attur il-vettura Toyota Rav 4 bin-numru tar-reġistrazzjoni IBP 937 mibjugħa mill-attur lill-konvenut permezz ta' kuntratt a hire purchase datat sitta (6) ta' Settembru 2013, li kopja tiegħu tinsab hawn annessa u mmarkata Dok. A, u dana stante li l-attur qiegħed jeżerċita d-dritt ta' azzjoni tiegħu li jieħu lura l-vettura taħt il- klawsola numru ħamsa (5) ta' l-istess ftehim stante li l-konvenut naqas li jottempra ruħu mat-termini ta' pagamenti ai termini tal-istess kuntratt, u dana kollu f'terminu qasir u perentorju li jiġi prefiss. Għal fini ta' kompetenza jiġi dikjarat li l-ammont involut ma jeċċedic is-somma ta' sitt elef u ħames mitt ewro (€6500). Rat ir-Risposta tal-konvenut li eċċpixxa: 1. Illi fl-ewwel lok din l-kawża hija totalment frivola u vessatorja u saret biss bl-intiża ċara da parti tal-attur li jinqeda bil-proċeduri ġudizzjarji sabiex jipprova jivvessa u jagħmel ħsara lill-konvenut; Illi fit-tieni lok, il-ftehim ta' bejn il-partijiet fuq l-imsemmija vettura diġa kien suġġett ta' kawża quddiem it-Tribunali għal Talbiet Żgħar u wkoll tal-Qorti tal- Appell u għalhekk jirriżulta ċar li dan huwa każ ċar ta' res judicata; Paġna 1 minn 4 Illi fit-tielet lok u dan mingħajr preġudizzju, l-attur kellu għażla fuq l-iskrittura ta' bejnu u tal-konvenut u ċioe' li jew jitlob il-bilanċ jew jieħu lura l-vettura. Illi permezz tal-imsemmija kawża huwa diġa eżerċita l-ewwel għażla u di fatti tilef parti mill- kawża stante li rriżulta li l-vettura kellha bżonn tiswijiet li saru a spejjes tiegħu stess. Illi għalhekk l-attur qed jagħmel din il-kawża peress li s-sentenza tat-Tribunal għal Tabliet Żgħar kif kkonfermata mill-Qorti tal-Appell ma għoġbitux u issa qed jipprova jinqeda b'din l-Onorabbli Qorti biex jerġa jiftaħ kwistjoni altrimenti magħluqa; Illi fir-raba lok u dan dejjem mingħajr preġudizzju bħala stat ta' fatt irriżulta li l- vettura mibjugħa ma kenitx tal-kwalita' pattwita u l-konvenut diġa ħallas kemm lill- mechanic u anke lill-istess attur hekk kif ordnat mit-Tribunal għal Talbiet Żgħar u kkonfermat mill-Qorti tal-Appell; Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti u bl-inġunzjoni għas-subizzjoni tal-istess rikorrenti. Rat id-digriet tagħha tat-22 ta' Novembu 2016 fejn laqgħet it-talba tal-konvenut għall- allegazzjoni tal-atti tal-kawża quddiem it-Tribunal tat-Talbiet Żgħar deċiża fis-16 ta' Settembru 2015 u konfermata fl-Appell fit-8 ta' Lulju 2016. Rat is-sentnza preliminari tagħha tal-25 ta' Mejjju 2017 dwar l-eċċezzjoni tar-res judicata. Rat il-verbal tal-udjenza tal-21 ta' Ġunju 2018 fejn ħalliet il-kawża għall-lum għas- sentenza. Rat in-Noti ta' sottomissjonijiet rispettivi tal-partijiet. Rat l-atti l-oħra tal-kawża. Ikkunsidrat: Il permezz ta' din il-kawża l-attur qed jitlob li l-konvenut jiġi ordnat jirritorna vettura li huwa xtara mingħandu permezz ta' kuntratt ta' hire purchase, billi allegatament ma ħallsux l-ammont kollu dovut. Il-konvenut eċċepixxa preliminarjament ir-res judicata. Din l- eċċezzjoni ġiet miċħuda permezz tas-sentenza tal-25 ta' Mejju 2017. Permezz tat-tielet eċċezzjoni tiegħu l-konvenut jissottometti, mbagħad, li l-attur, wara li kien ġia għamillu kawża biex iħallsu l-bilanċ dovut fuq il-bejgħ ta' karozza li xtara mingħandu, ma jistax issa jitlob ukoll li din il-karozza tiġi ritornta lilu għax ma tħallasx dak il-bilanċ. Ġara li l-konvenut kien xtara karozza mingħand l-attur permezz ta' kuntratt ta' hire purchase.1 Wara li ħallas parti mill-prezz dakinhar stess tal-kuntratt, il-konvenut 5 tal-proċess tal-kawża nru. 15/2014 quddiem it-Tribunal Għal Talbiet Żgħar Paġna 2 minn 4 sussegwentement ħallas pagament iehor akkont, imma kien baqa' bilanċ ta' €2574.97ċ, li l-konvenut irrifjuta li jsalda qabel ma tiġi solvuta l-kwistjoni dwar spejjeż li kellu jagħmel biex tissewwa ħsara f'din il-karozza, li l-attur ma kienx qallu bihom meta begħhielu. F'dak il-kuntratt kien ġie stipulat li: "F'kaz li x-Xerrej jonqos li jhallas zewg pagamenti mensili jew ammont ekwivalenti, is-Sid ikollu d- dritt (a) Jew li jitlob kull bilanc li jkun ghadu dovut mix-Xerrej li jsir dovut immedjatament; (b) Jew li jiehu lura l-vettura minghand ix-Xerrej u ma jirrestitwixxi ebda ammont imhallas lilu Permezz tal-kawża msemmija quddiem it-Tribunal għal Talbiet Żgħar, hekk kif il- konvenut kien waqa' moruż fil-pagamenti, l-attur talab il-ħlas tal-bilanċ dovut biex b'hekk ġie li għażel li jwetteq l-ewwel opzzjoni. Bis-sentenza tat-Tribunal, kif konfermata fl-Appell, il-konvenut ġie kundannat iħallas il-bilanċ dovut, nieqes l-ispejjeż li kellu jagħmel biex isewwi l-vettura mibjugħa lilu mill-attur.3 L-attur pero' rrifjuta li jaċċetta dan il-bilanċ, kif hekk imnaqqas, u l-konvenut, biex jeżimi ruħu mir- responsabilita' spiċċa biex ddepożita dan il-bilanċ taħt l-awtorita' tal-Qorti. Bit-tielet eċċezzjoni tiegħu fil-kawża presenti, l-konvenut qed jargumenta li l-attur issa ma kellu ebda dritt li jdur għat-tieni opzzjoni li kellu fil-kuntratt ta' hire purchase u jfittex ukoll li jingħata lura l-karozza mibjugħa, u dan a bażi tal-prinċipj li: "electa una via non datur recursus ad alteram." Kif jingħad fis-sentenza riportata a Vol XLIII pI p55, "il-principju tal-"Electa una via" li mhux miktub f'termini generali u pozittivi f'ebda ligi, sew antika sew gdida, gie mill-interpreti tad- Dritt Vella Bellizzi affermat bhala konsegwenza ta' hafna testi partikulari, li kienu assumewh bhala regola ta' dak li kien gie dispost minnhom. Skond dawn l-istess testi differenti, dawk li nterpretaw l-istess Dritt Vella Bellizzi holqu l-principju li fil-konkors alternattiv ta' hafna azzjonijiet, l-ezercizzju ta' wahda minnhom tolqot u testingwi l-azzjonijiet l-ohra."4 Is-sentenza li minnha hija meħuda din il-kwotazzjoni, tkompli telabora li: "… d-dottrina u l-gurisprudenza huma wkoll konkordi li ma hemmx lok aktar għal din ix-xelta, ossia ozzjoni, tal-kontraent, jekk fuq l-azzjoni l-ewwel maghzula jkun intervjena gudikat favorevoli ghalih bejnu u l-kontrent l-iehor; għax allura jidhol l-element tal-pregudizzju tal-kontraent l-iehor, in kwantu li dan jitlef il-posizzjoni stabbilita bil-gudikat … L-opzzjoni ghalhekk hemm lok għaliha 2 Ara klawsola 5 tal-kuntratt; ibid. 3 Ara sentenza tal-Qorti tal-Appell Inferjuri tat-8.07.2016 a fol. 106 -109 tal-process ta' dik il-kawża 4 App.Inf. Paġna 3 minn 4 waqt li l-kawża tal-ewwel tkun ghadha miexja, imma mhux wara li tkun giet maqtugħa b'sentenza li ghaddiet in gudikat..."5 Fil-każ in eżami nsibu li l-attur, għax ma kienx sodisfatt bis-sentenza tal-Qorti tal- Appell msemmija, fetah il-kawża presenti f'tentattivi li issa jieħu lura l-karozza minflok il-bilanċ dovut kif stabilit f'dik is-sentenza. Dan pero', a bażi tal-prinċipji hawn ċitati ma setgħax jagħmlu ġialdarba dik is-sentenza kienet għaddiet in ġudikat. Wara kollox anke l-istess kuntratt ta' hire purchase iffirmat mill-kontendenti, kien jistabilixxi b'mod inekwivoku ż-żewġ opzzjonijiet bħala alternattivi u mhux kumplementari għal xulxin, u dana bl-użu tal-kelma "jew" f'kull opzzjoni. Għal dawn il-motivi, billi tikkonsidra t-tielet eċċzzjoni tal-konvenut bħala waħda ġustifikata, tilqa' l-istess eċċezzjoni u tiċħad it-talba attriċi, bl-ispejjeż, sew tas-sentenza preliminari tal-25 ta' Mejju 2017 u dik presenti, jkunu, fiċ-ċirkostanzi, kontra l-attur. (ft) Paul Vella Grima (ft) Silvio Cruz Benitez D/Reġistratur Vera Magro Parnis Għar-Reġistratur 21.11.2018 – Avv16.2016 – Ebejer Falzon Carmelo sive Charlie vs Cruz Benitez Anthony 1111 Paġna 4 minn 4