TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR ĠUDIKATUR Seduta tas-07 ta' Novembru, 2019 David Fauzza (K.I. 361678M) Triq il-Wied Ta' Ruman, Jacqueline Fauzza (K.I. 190373M) Triq il-Karamelli, Numru fuq il-Lista: 27 Ra l-Avviz tat-Talba prezentat mill-attur fl-20 ta' Gunju 2017 li permezz tieghu qed jitlob li l-konvenuta tigi ordnata thallsu s-somma ta' hamest elef ewro (€5,000) liema somma giet avvanzata lilha minnu biex inxtrat l-vettura tal-marka Alfa Romeo 156 bin-numru ta' registrazzjoni IBF 789 liema avvanz sar bi flus kontanti u kif ukoll billi l-konvenuta giet kreditata b'somma pagabbli mill-venditur tal-vettura lill-attur; li l-hsieb kien li s-somma tigi applikata fl-akkwist ta' vettura liema vettura giet effettivament mixtrija; li l-ftehim kien li tali somma kellha tithallas minghajr imghax fi zmien hames (5) snin b'dan li ghaliex fl-epoka l-kontendenti kienu f'rapport ma' xulxin. Ra r-risposta tal-konvenuta li eccepiet li mhux minnu li l-attur sellifha xi flus ; li l-partijiet kienu ilhom f'relazzjoni ghal aktar minn erbatax-il sena u ghandhom tifel Aidan Fauzza li ghandu tlettax-il sena; li tul dawn is-snin z-zewg kontendenti kienu jikkontribwixxu ghall-ispejjez tal-hajja u manteniment tat-tifel u qatt ma kien hemm ebda self reciproku; li jidher bl-aktar mod palezi li din l-istanza hija biss ritaljazzjoni ghal fatt li r-relazzjoni ta' bejn il-kontendenti intemmet madwar sentejn ilu; li assolutament mhux minnu li bejn il- partijiet kien hemm xi ftehim dwar ripagament ta' xi flus. A fol 15 xehed Stephen Plum Portelli in rapprezentanza ta' Transport Malta u kkonferma li l- vettura bin-numru ta' registazzjoni IBF 789 hija tal-ghamla Alfa Romeo 156 ta' kulur griz registrata fuq il-konvenuta u ilha hekk registrata mit-08 ta' Frar 2011. Dwar il-vettura bin-numru ta' registrazzjoni FBD 804 huwa xehed li din tghajjat lil Aaron Bundy u giet skrepjata fis-27 ta' Gunju 2017 li rega xehed a fol 34 u taha spjegeazzjoni dwar dawn iz- Ra l-affidavit tal-attur a fol 27 li permezz tieghu jammetti li ghamel zmien twil f'relazzjoni mal-konvenuta u li huwa kien biegh il-vettura li kellu FBD 804 u taghha gab elf u mitejn ewro (€1,200) u minflokha l-konvenuta xtrat l-vettura IBF 789 u li hallasha huwa cash bl-elf u mitejn ewro (€1,200) li gab mill-bejgh tal-vettura li kellu u hareg tlett elef u tmien L-arrangament maghha kien li hija thallsu lura meta tista minghajr imghax u l-konvenuta kienet qaltlu biex ikellem avukat. b'ghajnejh maghluqa u sahaq li s-somma giet mghoddija lilha b'self. A fol 28 xehed George Grech Balzan li kkonferma li l-vettura inbieghet hamest elef ewro (€5,000) u li l-flus harighom l-attur. minn prezz ikbar ghal karozza. A fol 31 fl-affidavit taghha l-konvenuta tichad li hija kienet dipendenti fuqu u li mhux minnu li l-vettura xtraha l-attur bi flusu biss. Hija tghid li jista jkun li hu hareg xi flus izda zgur li dan qatt ma ghamlu b'self izda bhala rigal fil-kuntest tar-relazzjoni li kienu Meta spiccaw ir-relazzjoni l-attur ha l-Land Rover u l-Pajero u hija zammet l-Alfa Romeo 156 minghajr ebda dizgwid bejniethom. Hija tghid li l-attur qatt ma staqsiha biex taghtih xi flus lura u dan peress li huwa qatt ma sellifha xi flus. Hija tghid li mhux talli qatt ma jhallas manteniment ghal ibnu issa qieghed jippretendi li thallsu ghal rigali mixtrija fil-kuntest tar-relazzjoni twila li kellhom. A fol 56 in kontro-ezami l-konvenuta tghid li jekk huwa hareg xi haga ghax-xiri tal- karozza dan ghamlu ghax ma kienux ifittxu ghall-affarijiet u hija kienet thallas xi kontijiet Hija tichad li ghandha taghti u mistoqsija jekk ma ghandhiex taghti xejn ghax kienu rigal hija wiegbet li le. Semgha lil partijiet jitrattaw il-kas. Ikkunsidra, Illi din l-kawza tikkoncerna talba maghmula mill-attur sabiex dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenuta thallas lill-attur is-somma ta' hamest elef ewro (€5,000) rapprezentanti self brevi manu maghmul minnu meta l-konvenuta xtrat il-vettura in kwistjoni fit-08 ta' Frar 2011 d-data ta' meta tali vettura giet registrata f'isimha rapprezentanti self brevi manu maghmul minnu u uzat bhala pagament akkont ghax-xiri ta' tali vettura . Il-kawza giet intavolata fis-sena 2017. Il-konvenuta min-naha l-ohra qed tghid li tali somma qatt ma nghatat lilha b'self izda kienet rigal tenut kont ir-relazzjoni twila ta' bejniethom u li huma qatt ma kienu jfittxu ma' xulxin u li tali talba qed issir mill-attur ghax ir-relazzjoni ta' bejniethom intemmet. Il-piz tal-prova jinkombi fuq min jallega. L-attur jallega ftehim ta' self brevi manu u li tali self kellu jithallas lura meta tista l-konvenuta u bla imghax. Kif irriteniet diversi drabi l-Qorti, bhal fil-kawza Borg vs Cassar Prim Awla 25.4.2002: "Il-gudikant fil-kamp civili ghandu jiddeciedi fuq l-provi li jkollu quddiemu meta dawn jinducu fih dik ic-certezza morali li kull tribunal ghandu jfittex u mhux fuq semplici possibilitajiet; imma dik ic-certezza morali hija bizzejjed bhala li hi bazata fuq il- proponderanza tal-possibilitajiet." Illi minn ezami tad-deposizzjonijiet moghtija mill-partijiet jirrizultaw divergenzi notevoli bejn il-verzjoni tal-fatti moghtija mill-attur u dik moghtija mill-konvenut. 'mhux kwalunkwe' tip ta' konflitt ghandu jhalli lill-Qorti f'dak l-istat ta' perplessita' li minhabba fih ma tkunx tista tiddeciedi b'kuxjenza kwieta u jkollha taqa' fuq ir-regola tal- Il-konflitt fil-provi sakemm il-bniedem jibqa soggett ghall-izbalji tal- percezzjonijiet tieghu u ghal passjoni huma haga li l-Qrati jridu jkunu dejjem lesti ghaliha....Meta l-kaz ikun hekk il-Qorti ma ghandhiex taqa' comb fuq l-iskappatoja tad- dubju imma ghandha tezamina bl-akbar reqqa jekk xi wahda miz-zewg verzjonijiet fid- dawl tas-soliti kriterji tal-kredibilita' u specjalment dwar il-konsistenza u verosomiljanza ghandhiex teskludi lill-ohra anke fuq il-bilanc tal-probabilita' u tal-preponderanza tal-provi ghax dawn f'kawza civili huma generalment sufficjenti ghal konvinciment tal-gudikat... Anzi, f'kazijiet bhal dawn aktar ma jkun il-konflitt bejn verzjoni uohra aktar tidher l- possibilita tal-qerq da parti ta' xi wiehed mil-kontendenti' – Prim Awla per Imh M. Atkins jigi stabbilit jekk il-flus de quo kienu moghtija b'self jew b'donazzjoni dan it- Tribunal jaghmel referenza ghas-segwenti decizjonijiet: u mil-linja difensjonali Assunta mil-konvenuta appellant din tikkampa t-tezi taghha fuq l- fat tad-donazzjoni tal-oggetti moghtija lilha mill-attur bl-eccezzjoni ta' mejda. kwestjoni tal-aspett oggettiv tal-materja ossija tal-att materjali li f'dan il-kaz certament jezisti gjaladarba l-oggetti jinsabu fil-pussess tal-konvenuta d-donazzjoni tirrikjedi wkoll bhala element essenzjali taghha l-aspett soggettiv ossija l-prova tal-anim tal-liberalita'." Kif ritenut fis-sentenza fl-ismijiet Carmela Mulvaney vs Rosaria Axiaq et Prim Awla 17.10.1949 Kollez Vol XXXIII p II p416 "ghall-effikacja guridika tad-donazzjoni huwa mehtieg (1) li l-oggett mobbili moghtija b'rigal ikun tenwi u proporzjonat ghall- kondizzjonijeit ekonomici tad-donanti; (2) li r-rigal ikun akkompanjat mit-tradizzjoni tal- oggett donat u b'mod li dan jghaddi immedjatament u rrevokabilment f'idejn id-donatarju; u (3) li d-donanti jkollu effettivament il-volonta li jiddona u li jizvesti ruhu immedjatament u irrevokabilment mill-oggett li jkun irid jiddona." Il-kwestjoni hawn involute trid allura tigi ezaminata fl-ambitu ta' dawn l-elementi in intenzjonali specifiku tal-allegata donazzjoni. konsidrazzjoni tal-fatti processwali tajjeb li jigi sottolinejat li "min jallega d-donazzjoni ghandu l-obbligu li jipprovaha tant jekk tkun donazzjoni propria kemm jekk tkun donazzjoni rimuneratorja ossija mproprja kemm jekk tkun donazzjoni mista. kaz sabiex ikun hemm dikjarazzjoni gudizzjarja li sehhet id-donazzjoni jrid ikun hemm L-Artikolu 1753(1) tal-Kodici Civili jiddisponi li d-donazzjoni hija nulla jekk ma ssirx b'att pubbliku. Madanakollu t-tieni sub inciz ikompli billi jghid li din id-disposizzjoni ma tghoddx: " ghal rigali li jinghataw minn id ghal id ta' flus jew ta' hwejjeg mobbli korporali ohra jew ta' titoli ghal portatur jekk is-somma jew il-valur tahhom ikun zghir meta jitqiesu l-kondizzjoni tal-persuni u cirkostanzi ohra. " Fis-sentenza taghha tad-19 ta' Novembru 2001 fl-ismijiet: Margaret Buttigieg Vella vs Anthony Sammut Jurcik l-Qorti tal-Appell qalet hekk: "hu car li f'sitwazzjoniiet bhal dawn fejn ikun ammess li l-flus ikunu gew mghoddija taht xi titolu lill-konvenut u fejn ikun hemm kunflitt dwar taht liema titolu jkunu gew hekk trasferiti multo magis meta l-konflitt ikun dwar jekk it-titolu jkunx wiehed onoruz ossija gratuwit u kull dubbju fl-interpretazzjoni tal- provi kellu jmur favur min ikun effettivament avanza l-flus. Dana fis-sena li kellha tigi favorita l-interpretazzjoni li kienet inqas gravuza ghalih. " Mill-provi ma jirrizultax li l-attur qatt talab lill-konvenuta biex thallsu lura u l-ewwel pass tieghu kien permezz ta' dawn il-proceduri. Ebda sejha gudizzjarja ghal hlas ma saret da parti tal-attur qabel bdew dawn il-proceduri u sakemm damet ir-relazzjoni ta' bejn il- partijiet. Jirrizulta li l-attur kien jghix fil-fond tal-konvenuta minghajr hlas, li kienu jikkontribwixxu t-tnejn ghal hajja, u li huwa kien jghix b'pensjoni tad-dizabilita' u hija bl- Mill-assjem tal-provi dan it-Tribunal jasal biex jemmen il-verzjoni tal- konvenuta u jqis li l-attur naqas li jgib prova sodisfacenti li s-somma mitluba hekk moghtija lill-konvenuta kienet ta' titolu ta' self u jikkondividi li kienu jezistu provi sufficjenti fuq bazi ta' probabilita' li dak l-istess ammont inghata lill-konvenuta b'mod gratuwit u bhala rigal. Ghaldaqstant dan it-Tribunal qed jichad it-talba tal-attur bl-ispejjez kontra l-istess attur.