Kopja Informali ta' Sentenza QORTI TA' L-APPELL Seduta tat-12 ta' Novembru, 2014 L-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar u l-kjamata fil-kawza Adelina Rutter Rat ir-rikors tal-appell ta' Adelina Rutter tas-17 ta' Frar 2014 mid-decizjoni tat-Tribunal ta' Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-28 ta' Jannar 2014 fir-rigward ta' PA 5911/07 biex isiru Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza zidiet u alterazzjonijiet inkluz sanzjonar fil-fond 61 Triq il-Madonna tac-Ciccri, Zebbug, Rat ir-risposta tal-konjugi Farrugia u l-Awtorita li ssottomettew li l-appell ghandu jigi michud u d-decizjoni tat-Tribunal konfermata; Rat l-atti kollha u semghet lid-difensuri tal-partijiet; Rat id-decizjoni tat-Tribunal li tghid hekk: Ikkunsidra: Illi dan huwa appell minn terza persuna kontra l-hrug tal-permess bin-numru PA 5911/07, mahrug favur l-applikanta Adelina Rutter wara li dan kien gie approvat mill- Kummissjoni dwar l-Ambjent u l-Ippjanar fl-10 ta' Jannar 2012 rigward zvilupp ta' zidied u alterazzjonijiet, inkluz sanzjonar fil-fond numru 61, sitwatfi Triq il-Madonna tac-Cicri gewwa z-Zebbug, Ghawdex. Ra l-appell ipprezentat mill-Perit Robert Azzopardi Bencini ghall-appellanti,li jaqra' kif gej:- IlIi b'decizjoni ta' l-10 ta' Jannar 2012, iI-Kummissjoni ta' l-Ambjent u l-Ippjanar akkordat permess PA 5911/07 To sanction and proposed additions and alterations, permezz ta' liema l-applikanta Adelina Rutter gie konsentit lilha li tgholli hajt divizorju (diga gholi 20 filatal b' 7 filati aktar. B' hekk l-oghli tal-hajt aprovat permezz ta' PA 5911/07 (mertu ta' dan l-appelll jammonta issa ghal 27 filata. (ara Dokument RM17011201 u Dokument RM17011202) IlIi il- hajt in kwistjoni jiddividi il-fond 61 Triq II-Madonna Tac-Cicri, Ħal Safi (proprjeta ta' l-applikanta Adelina Rutter) u il-bitha retrostanti tal- fond Yorkville Place fi Triq Ghajn Mriehel, Ħal Safi, proprjeta tal- appellant Jane Pisani Cesare! Kif inghad diga supra, dan il- hajt se joghla minn 20 filata ghal 27 filata 'il fug mil- livell tal- bitha ta' l- appellanta. (ara Dokument RM17011201 u Dokument RM17011202) Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza IlIi tenut kont is-suespost, l-appellant qed joggezzjona ghall-hrug ta' dan il- permess in bazi tas- segwenti kunsiderazzjonijiet: • Ghal xi raguni, il- fond ta' l-applikanta ma ghandux bitha retrostanti, u dan minkejja li 1- ligi sanitarja timpani li ma kull plot ikun hemm bitha fuq in-naha ta' wara. Per konsegwenza, u dan peress li l- fond ta' l-applikanta Cini inbena sal- linja konfinanti ta' wara, inholoq terrazin sovrastanti fl- ewwel sular li diga ghandu opramorta ta' 7 filati 'il fuq minn dan 1-imsemmi terrazin. Kwindi, il- hajt divizorju in kwistjoni huwa diga ferm oghla minn hajt li normalment jiddividi zewg btiehi retrostanti li jmissu ma xulxin. • Il-hajt divizorju in kwistjoni, kif approvat in forza tal- permess PA911/07 meritu ta' dan l-appell, ma jservi ghal ebda skop ta' ippjanar peress li d-dritt tal- privatezza tal- applikant huwa diga ggarantit peress li diga jesistu 7 fialti 'il fuq mill- livell tat- terrazin ta' l-applikanta fl-ewwel sular. • Del resto, 1- oghli approvat (u cioe' hajt ta' 27 filata) se jzid konsiderevolment l- umdita u jnaqqas id-dawl fil- fond ta' l-appellanta, u dan meta wiehed jiehu in kunsiderazzjoni l-oghli tal-hajt kif propost, il-qisien tal-bitha tal- fond ta' l-appellanta u il- fatt li l-plot ta' l-appellant huwa relattivament dejjaq. • In oltre, l- oghli propost ser johloq visual intrusion, u dan in vista tal- fatt li is-sit odjern jinsab fil-UCA, u b'hekk imur kontra l-policy UCOI0 tal- Pjan Strutturali. • IlIi di piu, l-oghli tal- hajt imjur kontra d-disposizzjonijiet tal-Policy 9.8 tad- DC 2007, li tipprovdi inter alia: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza IlIi huwa fatt ben risaput li sabiex wiehed ikun konformi mal- Pjan Strutturali, wiehed "irid jizen in- necessita li jigi mgholli il- hajt bejn zewg fondijiet, fil- kuntest prezenti, mal- possibilita li dan jista' johloq inkonvinjent serju liII- girien." (Ara f'dan is-sens decizjoni moghtija minn dan it- Tribunal fit-13 t' Ottubru 2011 fl- ismijiet Charles ellul vs MEPA. IlIi fil-kaz odjern jirrizulta manifestament, li jekk il-hajtjinbena kif approvat, se tinkiser il-policy BEN 1 tal- Pjan Strutturali minghajr ebda kontribut mill- punto di vista ta' ippjanar. IlIi in oltre is-suespost, l-appellanta tissottometti Ii 1- kunsiderazzjoniet vantati mill- istess appellant fir-risposta ta' l-Avukat Anton Elbourne bid-data tas- 26 ta' Dicembru 2011, (ara risposta fil- file PA 5911/07) gew ghal kollox injorati mill- Kummissjoni. IlIi tenut kont tal-kunsiderazzjonijiet citati supra, l-appellant jitlob bl- umli rispett lil dan l-istess u jiddisponi minn dan konsegwentement jirrevoka l-permess PA 5911/07. jilqa' IIli flimkien ma' dan id-dokument qed jigu inkluzi kopja tad-decizjoni PA flimkien ma l-ircevuta tal-hlas tad-dritt ta' l-appell (Dokument RM1).''; Ra s-sottomissjonijiet tal-Awtorita' dwar l-appell li saru permezz ta' nota li giet ipprezentata lit-Tribunal fl-4 ta' Gunju 2012 u li jaqraw kif gej: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Ra r-risposta ghall-appell prezentata lil dan it-Tribunal mill-Avukat Dottor Mario Micallef Cauchi ghan nom tal-applikanta, li taqra kif gej: llli fl-ewwel lok irid jigi ccarat jekk l-appell sarx minn Jane Pisani Cesare wahedha, u dan billi l-ilment ma kienx sar minnha wahedha izda kien sar ukoll minn zewgha Fortunato Pisani Cesare. Kienet I-istess appellanti li f'appell li kien sar ad istanza taghha quddiem iI-Qorti tal-Appell (Appell numru 9/2006) minn appell ta' dan it-Tribunal (PAB 156/041SB) kienet giet annullata d-decizjoni ta' dan it-Tribunal minhabba li l- okkju ma' kienx shih u cioe' ma kienx fih l-ismijiet kollha tal-partijiet, u l-atti kienu gew rinvijati quddiem dan it-Tribunal biex il-kaz jigi deciz skont il-ligi, u d- decizjoni Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza nghatat minn dan it-1ribunal kif kompost fid-29 ta' Marzu 2012. Dan qed jigi sollevat a skans ta' kull ekwivoku halli l-quddiem l-appellanti odjerna ma jkollie skuza ta' appell iehor quddiem il-Qorti tal- Appell dwar aggravju simili ; IlIi fit-tieni lok mhuwiex minnu li l-esponenti m'ghandhiex bitha fuq in- naha ta' wara tal-fond taghha. Dan jidher car ukoll mill-pjanti approvati. Fuq il-genb tal-bitha hemm store room li tikkonfina mal-bini u fuq il-bejt ta' dan l-store room hemm it-terrazzin li tohrog go fih mill-kamra tas- sodda li I-esponenti ghandha fil-first floor level. II-hajt tal-bini tal- appellanti li jikkonfina mal-bitha tal-esponenti huwa ferm ghola mill-hajt li l-esponenti trid tinnalza bejn il-bini taghha u l-bitha tal-appellanti (b'xi tnejn u tletin filata mill-livel! tal-bitha tall-esponenti). II-hajt Ii l-esponenti trid tinnalza huwa estensjoni ta' dan t-istess hajt u bl-innalzament xorta wahda l-hajt divizorju sa jibqa' baxx aktar mill-skyline tal-bini tal-madwar u sahansitra mill-bini tal-istess appellanti u aktar baxx mill-bqija tal-istess hajt divizorju ; Illi l-aggravju huwa principalment wiehed u cioe' dwar l-innalzament ta' dan il-hajt. Dwar dan hemm ilium l-ostakolu tal-gudikat billi l-innalzament ta' din il-parti tal-hajt divizorju gie konfermat ricentement b'decizjoni ta' dan it-Tribunal tad-29 ta' Marzu 2012 (Appell numru 156/04CF) li kien appell iehor li sar ad istanza tal-appellanti odjerna minn permess PA 5468/96, li kien jittratta proprju wkoll talba ghall-permess ghall- innalzament tal-istess hajt divizorju, u l-apell gie michud u l-permess PA5468/96 gie konfermat. Kopja tad-decizjoni ta' dan it-Tribunal qed tigi hawn annessa u markata A ; Illi b'riferenza ghad-decizjoni ta' dan it-Tribunal fl-appel: Charles Jounaid vs Awtorita' ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar (Appell nru. 544/11 CF, PA1158/09] tat-13 ta' Ottubru 2011, il-fattispeci ta' dak il-kaz m'ghandhom ebda xebh mal-kaz in meritu u ma tista' bl- ebda mod isservi ta' xi precedent ghall-kaz odjern. Fil-kaz odjern huwa l-bini ta' l-appellanti Jane Pisani Cesare li jigi oghla minn ta' l-esponenti Cini u mhux vice versa kuntrarjament ghal dak li kien fil- kaz citat fejn l-bini tal-applikant kien ghola minn dak tal-objector Jounaid. Mhux biss il-bini ta' Pisani Cesare huwa ghola, izda talli I- istess appellant Pisani Cesare ghandha twieqi miftuhin li jharsu direttament ghal gol- proprjeta' tkun kontinwament soggetta ghal soqqezzjoniiiet u vessazzjonijiet da parti tal-appellanti Pisani Cesare. II-htiega li jigi nnalzat il-hajt hija ntiza principalment biex telimina l-vessazzjonijiet u sindikar da parti ta' Farrugia ghal gol-proprjeta' ta' l-esponenti u b'hekk tigi protettata l- privacy taghha. Il-hajt huwa wieheo dobblu kuntrarjament ghall-hajt li kien inbena fil-kaz citat, u l-hajt in kwistjoni bl-ebda mod mhu sa jkun ta' perikolu manifest ghat-terz kif kien fil-kaz citat. Hija sgwidanti I-asserzjoni tal-appellanti li d-dritt ta' privatezza tal- esponenti huwa soddisfatt bil-bini tal-halt kif inhu prezentement meta l-bini tal- appellanti huwa ghola minn dak tal-esponenti b'xi zewg sulari ohra u hemm twieqi li jaghtu direttament ghal fuq il- proprjeta' tal-esponenti. L-inkonvenjent ghalhekk qed tbaghtih l-esponenti u mhux vice-versa bil-gholi tal-hajt kif inhu fil-prezent ; li qeghdha Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza II-hajt li sa jigi nnalzat sa jkun aktar baxx mill-iskyline tal-bini tal- istess appellanti u wkoll aktar baxx mill-bini tal-esponenti, u sa jsir ta' gholi bizzejjed kemm jelimina l- introspezzjoni diretta ghal fuq il- proprjeta' ta' Cini. Mhuwiex assolutament il-kaz li l- innalzament ta' dan il-hajt b'sebpha filati ohra sa jikkawza nuqqas ta' dawl u umdita' fil-bitha tar-rikorrenti. Dan I-ilment sa gie michud mill- General Service's Board li sa zamm access fiI-fond tal-appellanti Farrugia u sab li z-zieda tal-halt hija accettabli u li mhi sa ttellef jew tnaqqas xejn mill-arja u d-dawl fil-bitha ta' Farrugia. Kienet l- istess Farrugia Ii fl-izvilupp li ghamlet fis-snin tmenin fil-fond taghha ma hasbitx ghal dawk il-hwejjeg Ii minnhom qeghdha tilment issa biex iccahhad lill-esponenti mid- dritt taghha li tinnalza l-hajt divizorju; Hija wkoll ghalhekk asserzjoni gratwita minn naha tal-appellanti li linnalzament ta' dan il-hajt ser johloq visual intrusion meta I-skyline tal-bini tal-istess appellanti jibqa' xorta wahda ghola mill-gholi taz- zieda li trid ittella' l-esponenti ; F'dan il-kaz ghalhekk il-Policy BEN1 u Policy UC010 ma japplikawx, u lanqas Policy 9.8 tad-DC2007; Ghaldaqstant l-appell ghandu jigi respint, u l-permess moghti mill-Bord dwar il- Kontroll tal-Permessi bin-numru PA 05911/07 ghandu jigi konfermat.'' Ra il-policy BEN 1, u BEN 2 tal-Pjan ta' Struttura; Ra il-policy bin-numru 1.1 u 9.8 tal-Policy and Design Guidance (2007); Ra il-PA files bin-numri 5911/07, 996/11 u 5468/96; Ra l-atti kollha ta' dan l-appell. Ikkunsidra ulterjorment: Illi l-ilment principali tal-appellanti Jane u Fortunato konjugi Pisani Cesare jirigwarda l- inalzament tal-hajt divizorju li jigi jmiss mal-bitha taghhom li tinsab fil-fond retrostanti l-fond mertu ta' dan l-appell. L-oggezzjoni hija fis-sens li l-hajt propost ser jizdied Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza minn 20 filata ghal 27 filata 'l fuq mill-livell tal-bitha tal-appellanti u dan ser iwassal ghal zieda konsiderevoli fl-umdita' u jnaqqas id-dawl fil-fond taghhom. L-Aggravju dwar ir-res judicata: Illi qabel ma jidhol fil-mertu tal-aggravji mressqa mill-appellanti, dan it-Tribunal ser jistharreg il-kwistjoni sollevata mill-applikanti Adelina Rutter permezz tal-Avukat Mario Micallef Cauchi, rigward decizjoni fuq l-istess mertu moghtija minn dan it-Tribunal kif diversament kompost fl-appell numru 156/04DF, deciz fid-29 ta' Marzu 2012 (fl- ismijiet Fortunato Pisani Cesare u martu Jane Pisani Cesare kontra l-MEPA u l-kjamat fil- kawza Adelina Rutter, tad-29 ta' Marzu 2012). Dr Micallef Cauchi jilmenta illi: "l-aggravju huwa principalment wiehed u cioe' dwar l-innalzament ta' dan il-hajt. Dwar dan hemm illum l-ostaklu tal-gudikat billi l-innalzament ta' din il-parti tal-hajt divizorju gie konfermat ricentament b'decizjoni ta' dan it-Tribunal tad-29 ta' Marzu 2012 (appell numru 156/04CF) li kien appell iehor li sar ad istanza tal-appellanti odjerna minn permess PA 5468/96, li kien jittratta propju wkoll talba ghall-permess ghall-innalzament tal-istess hajt divizorju, u l-appell gie michud u l-permess PA 5468/96 gie konfermat." Illi l-Avukat Dottor Anton Elbourne ghall-appellanti, permezz ta' rikors prezentat fl-1 t'Awwissu 2012, issottometta li ma kienx hemm element ta' res judicata, u dan peress li l-applikazzjonijiet huma differenti u ghaldaqstant talab ir-rikuza ta` dan it- Tribunal. Ghal finijiet ta` kjarezza u a skans ta` ripetizzjoni, ir-rikors imsemmi qieghed jigi hawn riprodott: Illi f'dan l-appell qieghda tintalab ir-rikuza tal-membri tat-Tribunal ta' Revizjoni ta' I- Ambjent u Ippjanar ghas-semplici raguni li huma l-istess membri li esprimew l- opinjoni taghhom u taw d-decizjoni datata disgha u ghoxrin (29) ta' Marzu 2012 fl- Appell Numr 156/04 C , PA 5468/96; IlIi jidher car u manifest li z-zewg applikazzjonijiet (jigifieri I-PA 5468/96 u I-PA 5911/07) huwa differenti u ghalhekk bl-ebda mod u manjiera ma jista' wiehed b'xi Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza tigbid tal-immaginazzjoni jikkonkludi li fl-appell odjern hemm r-res judicata ghaliex altrimenti dan ikun ifisser li d-dritt tal-esponenti biex jappellaw mis-sentenza tal-ECP (PA5911/07) mehuda fl-ghaxra (10) ta' Jannar 2012 qieghed jigi michud. II-ligi hija cara u mla tati -ebda lok ghal interpretazzjoni. Kull persuna li thoss ruhha aggravate mid-decizjoni tal-EPC u Ii tkun parti fil-proceduri quddiem I-EPC ghandha dritt tal- appell. Dana d-dritt tal-appell jemani mid-decizjoni tal-EPC mehuda fl-ghaxra (10) ta' Jannar 2012, irrespettivament minn dak li ddecida t-Tribunal ta' Revizjoni ta' l- Ambjent u Ippjanar datata disgha u ghoxrin (29) ta' Marzu 2012 , u cio e aktar minn xahrejn wara; IIli ghalhekk fil-kaz odjern l-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u I-Ippjanar m'ghandha l-ebda ragun li teccepixxi r-res judicata. Hekk dan it-tribunal jakkolji dina l-eccezzjoni tal-istess Awtorita' ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar dana jkun ifisser li r-rikorrenti qieghdin jigu imcahda mid-dritt tal-appell, liema dritt huwa wiehed awtomatiku emanenti mill-ligi u m'huwa bzonn I-ebda permess ta' l-ebda awtorita' jew xi korp iehor biex jigi ezercitat ghaliex jemani mill-ligi nnifisha; Illi pero' zgur li fil-kaz odjern l-membri tat-Tribunal ghandhom jirrikuzaw ruhhom stante li dawn diga esprimew l-opinjoni taghhom fis-sentenza tad-disgha u ghoxrin (29) ta' Marzu 2012 (Appell Numru 156/04 CF , PA 5468/96 u dana fuq il-principju li I-gustizzja mhux biss trid issir imma trid tidher li qieghda ssir. Altrimenti I-ezercizzju tal-appell quddiem dan il-Bord ikun biss semplicement "fiat accompli' u xejn aktar u anqas minn dana. Jekk dana r-rikors ta' rikuza jigi michud dan ikun ifisser li l-principji tal-gustizzja naturali u cioe' "audialteram partem" qieghdin jigu miksura ghaliex jekk it-tribunal odjern li qieghed jisma dan l-appell huwa l-istess Tribunal li ta' s-sentenza tieghu fid-disgha u ghoxrin (29) ta' Marzu 2012 (Appell Nru: 156/04 CF) kif jista' fxi mod jinghad li l-esponenti ghandhom "fair hearing". Naturalment hija haga ovvja u logika Ii dan it-Tribunal kif kompost illum sejjer jiddecidi I-istess kif l-istess Tribunal iddecida fis-sentenza tieghu tad-disgha u ghoxrin (29) ta' Marzu 2012 (Appell Nru: 156/04 CF); Ghaldaqstant ghar-ragunijiet hawn fuq imsemmija l-esponenti qieghdin jitolbu r- rikuza tal-membri tat-Tribunal ta' Revizjoni ta' I-Ambjent u I-Ippjanar.'' Illi dwar il-principju tar-res judicata, l-Awtorita` fir-risposta tal-appell taghha tat-12 ta' Novembru 2012, prezentata minn Dottor Bartolo Bondin, irrilevat li ma kenitx qeghda Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza taqbel mal-appellanti illi kieku kellha tigi milqugha l-eccezzjoni tar-res judicata dan kien ikun ifisser li l-appellanti jitnehhielhom id-dritt ta' l-appell. Illi mis-sottomisjonijiet tal-appellanti, jirrizulta li t-talba principali hija dik sabiex jigi rikuzat dan it-Tribunal, kif diversament kompost. Illi prezentement dan it-Tribunal huwa kompost diversament, ghaldaqstant il-lanjanza ipotizzata mill-appellanti llum il-gurnata hija wahda inezistenti. Fuq l-iskorta ta` dan il-principju, dan it-Tribunal mhux ser jiehu konjizzjoni ulterjuri ta` dan ir-rikors, u lanqas ihoss li ghandu ghalfejn jesprimi opinjoni dwar ir-rikuza mitluba. Illi issa t-Tribunal ser jghaddi biex jezamina l-eccezzjoni preliminari sollevata mill- applikanta fuq il-kwistjoni tar-res judicata. L-elementi tar-res judicata huma ormai llum il- gurnata kristalizzati fil-gurisprudenza taghna, b'mod pacifiku u bl-ebda mod ambigwu. Dan it-Tribunal izda sejjer inizjalment jibda biex jezamina wiehed mit-tlett elementi konstitutivi u kardinali ta' din id-difiza, u cioe` dak li ghandu jkun hemm ezistenti l-istess fatti tal-kawza f'dik in dizamina kif ukoll f'dik precedenti li tkun ghaddiet in gudikat. Jekk dan l-element ma jirrizultax, allura ma jkunx hemm il- htiega li jigu ezaminati l-elementi l-ohra, li dwarhom hemm insenjament abbundanti. Fis-sentenza moghtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili, fl-ismijiet Charles Moran vs Francis X. Peplow et., deciza fil-25 ta' Settembru 2003, gie deciz inter alia illi: "Illi dak li jirrigwarda l-punti ta' dritt marbuta mal- eccezzjoni taht eżami, jibda biex jinghad li llum il-gurnata hemm qbil generali kemm fid-dottrina u kif ukoll fis-sentenzi tal-Qrati dwar x'inhuwa mehtieg biex l-eccezzjoni tal-gudikat tista' tintlaqa'. Tlieta huma l-elementi li jmisshom jigu murija minn min iqanqal l-eccezzjoni biex din issehh. Dawn l-elementi huma l-istess oggett (eademres), l-istess partijiet (eadem personae) u l-istess mertu (eadem causa petendi). Huwa siewi li wiehed iżomm quddiem ghajnejh ukoll il-massima li biex dik l-eccezzjoni tirnexxi jehtieg li t-tliet elementi jkunu jikkonkorru ghax, fin-nuqqas, ma jistax jinghad li l-haga hija l-istess (nisi omnia concurrunt, alia res est); Illi minhabba fil-fatt li dik l-eccezzjoni timmira li twaqqaf azzjoni li jkun altrimenti jisthoqqilha tigi meqjusa minn qorti, l-eccezzjoni tal-gudikat ghandha tkun ta' interpretazzjoni dejqa, tant li, f'każ ta' dubju, l-gudikant ghandu jaqta' kontra dik l- eccezzjoni." Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi fil-kaz odjern, dan it-Tribunal qieghed jaqbel mal-appellanti li d-difiza tar-res judicata ma ssibx sostenn f'din il-kawa, u dan ghar-ragunijiet illi ghalkemm i-kawza jirrigwardaw l-istess partijiet kif ukoll l-istess mertu, il-kawza mertu ta' dan l-appell u dik li ghaddiet in gudikat ma jitkellmux strettament fuq l-istess oggett. Jirrizulta b'mod car li l-applikazzjonijiet, ghalkemm simili, m'humiex identici. In oltre mill-applikazzjoni precendenti PA 5468/96 u din l-applikazzjoni odjerna, inbidlu l-policies, fis-sens li lahaq gie fis-sehh il-Pjan Lokali u kien hemm tibdil fil-DC guidance. Skont l-insenjament tal-Qrati taghna in materja, u cioe' illi l-principju tar- res judicata ghandhu jigi interpretat restrittivament, u stante li dan it-Tribunal ihoss li l-ezami ta' dan l-ewwel l-element ihalli dubju f'mohh il-gudikant dwar jekk l- applikazzjonijiet in kwistjoni jittrattawx l-istess 'oggett', dan l-aggravju qieghed jigi michud. Mertu ta' l-appell: Illi l-kwistjoni f'dan l-appell odjern huwa l-hajt divizorju li huwa propost li joghla minn 20 filata ghal 27 filata 'il fuq mil-livell tal-bitha tal-appellanti. Illi mill-att ta' konsiderazzjonijiet ta' sanita`, dan it-Tribunal, filwaqt li m'ghandux il-kompetenza li jiddeciedi fuq tali kwistjonijiet, jinnota li tali proposta giet kunsidrata b'mod favorevoli mill-awtorita` sanitarja, u dan skont id-decizjoni tal-14 ta' Gunju 2011 (a fol 130 fl- inkartament tal-PA 5911/07). L-appellant ikompli billi jghid li l-hajt divizorju, kif gie approvat, ma jservi ghal ebda skop ta' pjanar, peress li l-privatezza tal-applikanta diga' hija garantit ghaliex diga' jezistu seba' (7) filati 'il fuq mil-livell tat-terrazzin ta' l-applikanta fl-ewwel sular. Anzi, skont l-appellanti, l-gholi approvat ser inaqqas l-amenity fil-fond propjeta` taghhom billi ser jitnaqqas id-dawl u jizdied l-umdita'. Dan, skont l-appellanti, imur kontra l- policy BEN 1 tal-Pjan ta' Struttura. Oltre minn hekk, l-gholi approvat ser johloq visual intrusion u allura dan imur kontra l-policy UCO 10 tal-istess Pjan ta' Struttura. Min-naha l-ohra l-applikanta, li favur taghha hareg il-permess mertu ta' dan l-appell, qed issostni li l-inalzament tal-hajt huwa necessarju biex tigi protetta l-privatezza taghha, u dan peress li l-bini tal-appellanti huwa ghola b'xi zewg sulari u hemm twieqi li jaghtu direttaement ghal fuq il-propjeta taghha. Ziedet tghid li mhux il-kaz li l-inalzament tal-hajt ser johloq xi visual intrusion meta dan il-hajt ser ikun baxx aktar mill-bini tal-madwar, inkluz dak ta' l-appellanti. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi fl-ewwel lok dan it-Tribunal osserva li l-kwistjoni ta' bad neighbourliness imemmija fil-policy BEN 1 tal-Pjan ta' Struttura mhux indirizzata lejn kwistjonijiet bejn terzi, in kwantu oggezzjonijiet li huma strettatmet marbutin ma' argumenti relatati ma nuqqas ta' dawl, arja jew privatezza. Il-policy BEN 1 hija ntiza lejn zvilupp li huwa inkopatibbli maz-zona u l-erja fejn jinsab, u li jista jwassal ghall- impatti negattivi fuq il-madwar bhal 'visual intrusion, noise, vibration, atmospheric pollution, unusually high traffic generation, unusual operating times' li jissemmew fl- istess policy u fil-fat qajla dan l-izvilupp propost ser iwassal ghal xi impatti minn dawn. Policy BEN 2 fl-istess Pjan ta' Struttura tahseb rigward id-disinn tal-bini propost li jista' jwassal ghal 'incompatible with good urban design, natural heritage, and environmental characteristics' li fil-kaz ezaminat ftit li xejn ser johloq mpatt. Il- principju tal-policy BEN 2 huwa aktar elabort fid-DC Guidance 2007, fil-paragrafu 1.1 (General Design Principles for New Development) li jipprovdi dan li gej: Dawn il-principji, partikolarment dawk fil-punti (a) u (b) japplikaw ukoll rigward il- paragrafu 9.8 ta' l-istess linja gwida li fil-fatt tirregola il-hitan fil-gonna u btiehi talbini, fejn tistipula hekk kif gej: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi l-hajt inkwisjtoni huwa ghola minn 3.4 metri mill-livell terran kif jigi mkejjel mill- bitha tal-appellanti, kif ukoll mill-bitha tal-applikanta. Peress li min-naha tal-fond tal- applikanta jezisti terrazzin fl-ewwel sular li jmiss mal-hajt divizorju, huwa importanti li dan il-hajt ikun gholi bizzejjed biex ikun hemm privatezza favur l-appellanti, minhabba li dan l-istess terrazzin jaghti dirett fuq il-bitha tal-appellanti. F'dan ir-rigward l-appellanti huma sodisfatti li l-gholi ezistenti ta' seba' (7) filati fuq il- livell tat-terrazzin huma bizzejjed li jista' jiggarantixxi privatezza sodisfacenti. F' dan ir-rigward m'hemmx il-bzonn li jghola l-hajt biex jissodisfa l-kriterju (c) imsemmi fil- policy 9.8. Mill-banda l-ohra, l-appellanti jinsistu li l-inalzament tal-hajt qieghed johloq impatt fuq l-amenity tar-residenza taghhom u ghaldaqstant qieghed jikser it- tieni kriterja (b) ta' l-istess policy. L-ewwel ossevazzjoni li jrid jaghmel dan it-Tribunal huwa li l-btiehi bejn il-bini huwa element importanti biex johloq spazzju, dawl u nifs bejn il-bini, u dan huwa karateristika importanti fil-massa u blokki ta' bini fl-ibliet u rhula. Il-policies u r- regolamenti huma ntizi biex dawn il-btiehi ma jigux ngombrati bi strutturi u hitan bla bzonn, u dan biex jibqa' dak l-element importanti ta' ftuh bejn il-bini. Huwa evidenti li l-policy 9.8 tal-linja gwida hija ntiza biex ma joghlewx aktar minn 3.4 metri, u jekk hemm il-bzonn li dan jghola, allura ghandhom jigu sodisfatti l-erba' (4) rekwiziti, fosthom biex jammeljora l-privatezza tas-siti adjacenti. Rigward l-ewwel kriterju, il-hajt huwa mibni bil-gebla tal-franka u ghaldaqstant kompatibli mal-kumplament tal-bini fil-madwar. L-ahhar kriterju mhux applikabbli fil- kaz inezami. It-tieni kriterju huwa mportanti ghall-appellanti peress li l-hajt ser iwassal biex jiddallam u johnoq l-arja tal-appellanti b'hitan gholjin fuq kull naha, kif seta anke jikkonstata dan it-Tribunal waqt l-access fis-sit. Ghaldaqstant l-inalzament tal-hajt ser li jissalvagwardjaw l-ambjent, u l-eminity residenzjali tal-madwar. li huma ntizi tal-policy u l-principji ippjanar ta' Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Dwar it-tielet kriterju, jidher li kien importanti li l-hajt mal-livell tat-terrazzin ikun gholi tal-inqas seba' filati, peress li jmiss u jaghti dirett fuq il-bitha retrostanti. F'dan il-kaz qed jissodisfa dan it-tielet kriterju, u ma jidhirx li hemm bzonn ta' aktar zieda fl- inalzament tal-hajt biex jissodisfa dan ir-rekwezit (c) tal-policy. F'dan ir-rigward, dan it-Tribunal jidhirlu li l-proposta mhux tissodisfa l-kriterji kollha tal-policy 9.8 biex jigi gustifikat l-inalzament tal-hajt tal-bitha odjerna. Il-kwistjoni tal-privatezza qeghda tigi sollevata mill-applikanta u dan huwa l- gustifikazzjoni ewlenija ghall-inalzament ta' dan il-hajt divizorju. Illi mill-access li sar fuq il-fond, kif ukoll minn ritratti ezibiti kemm fl-applikazzjoni oderjna kif ukoll fl- applikazzjoni PA 966/11 ta' l-istess applikanta, li tigi biswit il-fond tal-appellanti, dan it-Tribunal seta' jinnota li t-terrazin huwa espost ghal bini tal-madwar u ghaldaqstant huwa difficli li jkollu privatezza assoluta, filwaqt li l-kamra tas-sodda fl-ewwel sular m'ghandiex apertura li tiftah b'mod dirett fuq il-bitha jew terrezzin ta' wara. Ir-raguni li hemm tieqa ta' terzi (l-appellanti) li thares fid-direzzjoni tal-fond ta' l- applikanta mhux meqjus bhala argument sodisfacenti fir-rigward biex jigi inalzat il- hajt in kwistjoni. Fl-ewwel lok din it-tieqa ma tesporgiex direttament fuq il-propjeta` tal-applikanta, filwaqt li qeghda madwar erba' metri 'l gewwa mill-hajt divizorju (it- tieqa qeghda fil-livell tal-bejt, mal-istess linja tal-kamra tas-sodda fil-livell tal-bejt tal- fond adjacenti proprjeta` ta' l-applikanta, approvat bil-permess PA 996/11). L-istess argument jista' jwassal biex kull proprjeta` u bitha tigi maghluqa b'hitan gholjin, ghax wara kollox anke bini faccata ta' xulxin f'toroq jew spazji miftuha jista' jwasslu ghal nuqqas ta' privatezza, u dan certament li min-naha ta' ippjanar mhux accettabli. Huma importanti li jigi sottolinejat li dan it-Tribunal, anke skont l-insenjament tal- Qrati tal-Appell, irid jikkunsidra kwistjonijiet ta' ambjent u ippjanar, u japplika dawk il- pjanijiet u l-policies kif elenkati fl-artikolu 69 tal-Kap. Dan it-Tribunal ma jistax jiddeciedi fuq kwistjonijiet purament civili, u dan stante li mhux il-forum kompetenti li jiddeciedi vertenzi civili bejn il-partijiet. Ghal dawn il-motivi, dan it-Tribunal qieghed jilqa' l-appell u konsegwentement jordna li jigi revokat il-permess moghti lill-applikanta Adelina Rutter fit-13 ta' Marzu 2012, u jordna lis-Segretarju tal-Awtorita` ta' Malta u l-Ippjanar biex johrog permess gdid sa tletin (30) gurnata wara li l-appellanta tibghat pjanti godda minghajr dik il- parti tal-proposta fejn titlob l-inalzament tal-hajt divizorju. Ikkunsidrat Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza L-aggravji tal-appellant huma s-segwenti: It-Tribunal iddecieda hazin meta cahad l-eccezzjoni tar-res judicata u dan fuq is-sahha ta' decizjoni bejn l-istess partijiet tat-Tribunal tad-29 ta' Marzu 2012 PA 5468/96; It- Tribunal fil-mertu mar kontra dak deciz mill-Qorti tal-Appell fis-sentenza tat-28 ta' Gunju 2012 fl-ismijiet Jane Pisani Cesare et vs Supretendent tas-Sahha Pubblika meta dak li ntqal fil- mertu f'dik il-kawza kien jorbot lit-Tribunal. L-appellant jirreferi specifikament fejn il-Qorti tal- Appell qalet li l-inalzament tal-hajt mhux ser jeffettwa l-arja u d-dawl tal-bitha tal-konjugi L-appellant izied illi kienu l-konjugi Pisani Cesare li ghollew il-binja taghhom u ma jistghux jippretendu issa li ser ikollhom inkonvenejent bl-inalzament tal-hajt mitlub meta ma hemm ebda servitu favurihom jew limitazzjni li l-appellanti tizviluppa l-proprjeta taghha. oltre t-Tribunal zbalja meta ddikjara li t-terrazzin tal-appellanti hu espost ghal bini tal- madwar. Jirrizulta bhala fatt illi hu minn genb wiehed biss li l-bini tal-appellanti hu separat minn fondi ta' terzi. Ghal bqija n-nahat l-ohra jmissu ma' bini tal-istess appellanti. fir-rigward tat-terzi hemm hitan ta' 35 filata li jisseparaw dan il-fond mill-bitha tal-appellanti. L-ewwel aggravju Qabel jigi trattat dan l-aggravju tajjeb li wiehed iqis sew il-materja li qed tigi diskussa minn din il-Qorti. Permessi ta' zvilupp huma marbutin ma' sit mhux ma' persuna tant li bit-tibdil tal- proprjetarju tas-sit, il-permess ma jsofri ebda tibdil u jibqa' jsegwi l-izvilupp li gie kommess bl- F'materja ta' ppjanar il-Qorti tqisha difficli tirrikoncilja l-istitut tar-res judicata applikata ghal sentenzi tal-Qrati ma decizjoni ta' Tribunal li ghalkemm ghandu poteri quasi gudizjarji pero l-materja trattata hi kwazi kwazi limitata biss ghal idonjeta tas-sit ghall-izvilupp propost tenut kont tal-ligijiet pjanijiet u policies in vigore. In fatti kull permess ma jolqot ebda dritt civili ta' terz ghaliex kull ma jaghti dritt permess ta' zvilupp hu illi s-sit jista' jigi zviluppat skond il-permess moghti salv kwistjonijiet li ma jaqghux strettament fl-ambitu ta' ligijiet ta' ippjanar. Maghdud dan, din il-Qorti mhix sejra, f'dan il-kaz, tikkonsidra jekk l-eccezzjoni tar-res judicata kinitx permissibbli ghaliex ma hemmx argumenti f'dan is-sens mill-partijiet. pero sejra tikkunsidra parti mill-imsemmi aggravju u cioe jekk id-decizjoni tal-istess Tribunal Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza diversament kompost moghtija fid-29 ta' Marzu 2012 b'xi mod impedietx lil dan it-Tribunal odjern jikkonsidra l-kwistjoni prinicpali f'din il-vertenza cioe l-inalzament tal-hajt divizorju bejn il-proprojeta tal-applikanta u dik tat-third party objector. Jirrizulta mill-atti li hemm saga ta' applikazzjonijiet u permessi u cahdiet bejn l-istess partijiet u l-istess zvilupp u hu ferm facli li wiehed jigi indott ghal zball ghalkemm f'kazijiet bhal dawn il-gudikant juza attenzjoni u prudenza komplikazzjonijiet ulterjuri b'xi zball li jista' jigi indott fih minhabba l-kobba imhabbla li hafna drabi l-partijiet stess jikkrejaw. Bhala fatti relatati ma' dan l-aggravju jirrizulta lil Qorti illi gia bejn il-partijiet jidher li jezisti gudikat fejn il-hajt in kwistjoni kellu jkun ta' ghoxrin filata (ara sentenza Qorti tal-Magistrati 176/93PC bejn l-applikant u t-third party objectors). Li gara hu illi permezz ta' PA 5468/96 l-applikant Adelina Rutter talbet fost affarijiet ohra li tgholli l-hajt divizorju b'seba' filati. L-Awtorita akkordat il-permess b'ittra datata 28 ta' Mejju Pendenti l-appell, peress illi t- terminu ghall-izvilupp moghti fil-permess kien ser jiskadi, intalab renova tieghu (PA 1902/09). Biex pero l-kwistjoni tikkomplika aktar ruhha, l-istess Adelina Rutter ghamlet il-prezenti applikazzjoni PA 5911/07 biex tissanzjona xi illegalitajiet fil-permess PA 5468/96, taghmel xi zidiet u alterazzjonijiet fosthom li tgholli l-hajt divizorju b'seba' filati kif jidher mar-rapport tal- Awtorita fejn l-istess Awtorita ma sabitx oggezzjoni biex jigi inalzat il-hajt. ta' Mejju 2009, l-Awtorita kienet irrifjutat ir-renova minhabba illegalitajiet fuq is-sit kontra dak approvat fil-permess PA 5468/96. L-effett li seta' kellu r-rifjut tar-renova tal-permess PA 5468/96 jidher li gie injorat min kulhadd fl-appell quddiem it-Tribunal mertu tal-istess applikazzjoni tant li fid-29 ta' Marzu 2012 it- Tribunal tal-Appell cahad l-appell tat-terz u kkonferma l-izvilupp bil-PA 5468/96. Minn din id- decizjoni ma sar ebda appell. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Dan l-iter travaljat iwassal issa ghal applikazzjoni odjerna li fl-istadju quddiem l-Awtorita gie approvat b'ittra tal-Awtorita tat-13 ta' Marzu 2012. It-Tribunal invece irrevoka dak il-permess almenu fejn jirrigwarda l-inalzament tal-hajt, bid-decizjoni tieghu tat-28 ta' Jannar 2014. Il-Qorti tqis illi t-Tribunal, aktar milli kellu jikkunsidra l-elementi formalistici tal-istitut tar-res judicata fl-isfond ta' dawn il-fatti, kellu jikkonsidra xi drittijiet gew konferiti bid-decizjoni tat- Tribunal ta' Revizjoni fid-29 ta' Marzu 2012 lil Adelina Rutter almenu in kwantu l-inalzament tal- hajt divizorju u jekk dawn id-drittijiet kienux jikkostitwixxu drittijiet kweziti li jimpingu fuq kull decizjoni futura tal-istess Tribunal. Bl-istess mod it-Tribunal kellu wkoll jikkonsidra x'effett seta' kellu semmai c-cahda tar-renova tal-permess PA 5468/96 fuq l-istess gudikat tad-29 ta' Marzu 2012 u jekk b'xi mod it-Tribunal bis-sentenza tieghu mertu tal-appell prezenti setax Hu minnu illi l-aggravji mressaq mill-appellant mhux preciz f'dawn it-termini izda s-sustanza tal-aggravju hu wiehed cioe li d-decizjoni tad-29 ta' Marzu 2012 mehuda mit-Tribunal rigward l-inalzament tal-hajt ma setghetx tigi injorata jew mibdula b'decizjoni ohra tal-istess Tribunal. Il-kwistjoni legali ma kinitx pero jekk hemmx l-ostakolu tar-res judicata izda dak tad-dritt Din hi kwistjoni ta' ordni pubblika fejn jidhlu permessi validi ezistenti u l-Qorti tqis illi ghandha tigi kunsidrata bid-debita serjeta li jisthoqqilha li tigi deciza. ttellifx lil partijiet mid-drittijiet li jivventilaw il-kwistjoni fil-fora li taghti l-ligi tal-ippjanar, tqis li ghandha tirrimetti l-atti lit-Tribunal biex jisma' l-aggravju mill-perspettiva legali li din il-Qorti Ghalhekk dan l-aggravju qed jigi milqugh fi-sens espost. Dan l-aggravju ma fihx mertu. Fl-ewwel lok it-Tribunal mhix obbligat jintrabat ma' gudikat tal- Qorti sakemm dak il-gudikat mhux qed jitratta espressament l-applikazzjoni in kwistjoni. F'dan il-kaz il-Qorti kienet qed titratta kwistjoni ta' sanita li mhux kompitu jew parti mill- mansjonijiet tat-Tribunal u ghalhekk il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti maghmula taht dak l- aspett ma jorbtux lit-Tribunal. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza In kwantu ghat-tieni parti tal-aggravju, l-appellant qed jitlob li l-Qorti tissindaka l- apprezzament tal-fatti mit-Tribunal li mhux punti ta' ligi li fuqhom wiehed jista' jappella u ma jirrizultax lil din il-Qorti li sar xi elenku skorrett ta' fatti li inducew lit-Tribunal jasal ghal konkluzjoni zbaljata mill-lat tal-ligi ta' ippjanar. Ghalhekk dan l-aggravju qed jigi michud. Ghalhekk il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' l-appell ta' Adelina Rutter limitatament ghal dak deciz b'din is-sentenza u kwindi tirrevoka d-decizjoni tat-Tribunal ta' Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-28 ta' Jannar 2014, u tirrinvija l-atti lura lit-Tribunal biex jiddeciedi l-appell in linea ma' dak deciz. L-ispejjez fic-cirkostanzi jibqghu bla taxxa. Qrati tal-Gustizzja