QORTI ĊIVILI (SEZZJONI FAMILJA) ONOR.IMHALLEF JACQUELINE MAC KAY GRIMA LL.D., LL.M. (IMLI) Illum, it-Tnejn 30 ta' Novembru 2020 JB u b'digriet tal-11 ta' Dicembru 2018 giet nominata l-istess JB bhala Direttur tar-Registru Pubbliku Rat ir-rikors guramentat ta' JB datat 6 ta' Dicembru 2018, a fol 1 et seqq., li jaqra hekk: Illi hija kellha relazzjoni ma' SZ, minn liema relazzjoni twieled tifel bl-isem ta' SB nhar X (certifikat ta' twelid hawn anness u immarkat bhala DOK A) Illi l-esponenti nhar it-22 ta' Ottubru, 2013 fethet kawza kontra l-intimat fl- ismijiet, 'JB noe vs SZ et' (nru:Y) sabiex huwa jaghraf lill-minuri SB fuq ic- certifikat tat-twelid hawn fuq imsemmi bin-numru X. Illi minkejja li saru t-testijiet xjentifici fil-kawza supraindikata, minn liema irrizulta b'mod car u b'mod inkonfuttabli li SZ huwa l-missier naturali u bijologiku tal-minuri (dokument anness u mmarkat bhala DOK 'B"), l-intimat u dan ghar-ragunijiet u cirkostanzi lill hinn mill-esponenti stante li kienet ghaddejja minn turbulanza f'hajjitha. Illi l-esponenti tixtieq li l-imsemmi SZ jaghraf lill-ibnu fuq l-att ta' twelid relattiv ghal finijiet u l-effetti kollha tal-ligi u dan ai termini tal-artikolu 86A tal-Kodici Illi ghalhekk kellha ssir din il-kawza. Ghaldaqstant u ghar-ragunijiet premessi, prevja kull dikjarazzjoni li dina l- Onorabbli Qorti jidhrilha xierqa, l-esponenti titlob bir-rispett lil dina l-Onorabbli Tiddeciedi u tiddikjara illi l-intimat SZ bhala missier naturali u bijologiku tal- minuri SB li twieled f'X; Tordna li l-minuri SB jibqa' maghruf b'kunjom ommu u cioe 'ZB'; Tordna illi l-intimat Direttur tar-Registru Pubbliku jhassar minn fua l-Att tat- Twelid tal-minuri SB (liema Att g]andu numru X rispettivament), il-kliem 'unknown father' u minflok jitnizzel isem l-intimat, SZ bhala l-missier tal-minuri u kif ukoll jigi mizjud kull fejn jehtieg referenza ghall-intimat senjament izda mhux biss, ismu kunjomu, il-post tat-twelid tieghu, il-post tar-residenza tieghu, isem u kunjom missier l-intimat u jekk l-istess missier tal-intimat huwiex haj jew mejjet, l-eta' tal-intimat u kwalsiasi taghrif iehor relattiv ghall-intimat u li jidhru mal-Att tal-Twelid citat; Bl-ispejjez. Rat li l-atti tar-rikors u d-dokumenti esebiti ġew debitament notifikati skond il-liġi; Rat ir-risposta guramentata tad-Direttur tar-Registru Pubbliku datata 14 ta' Jannar 2019, a fol 24 et seqq., li taqra hekk: Illi preliminarjament l-esponent jeccepixxi illi mar-rikors guramentat hemm nieqes l-awtorizzazzjoni ta' din l-Onorabbli Qorti sabiex jigu appuntati il- kuraturi deputati sabiex jirraprezentaw l-interessi tal-minuri; Illi bla hsara ghas-suespost u preliminiarjament ukoll, l-esponent jecepixxi illi f'gieh il-korrettezza legali tajjeb li jigi ccarat illi minkejja li kienu nbdew proceduri ta' paternita'fis-sena 2013 u dan permezz tal-azzjoni bin-numru 221/2013 RGM, din l-azzjoni kienet giet dezerta stante li l-attrici kienet baqghet ma hallsitx ir-rapport peritali. Ghaldaqstant, il-minuri ma setghax jigi legalment rikonoxxut mill-missier naturali tramite l-istess azzjoni; Illi bla hsara ghal premess u fil-meritu, l-esponent jirrimetti ruhu ghar-rizultanzi Fil-fatt ghal tali fini, l-attrici annettiet mar-rikors promotur kopja tar- Rapport tat-Test Genetiku, liema rapport jonqos jigi mahluf mit-tekniku Dr Illi bla hsara ghas-suespost, f'kas li jintlaqaw it-talbiet attrici, l-esponent jistieden lil konvenut SZ sabiex jipprezenta d-dettalji personali kollha tieghu, permezz ta' nota li tispecifika senjatament: (1) in-numru tal-karta tal-identita tieghu, (2) Ismu u kunjomu, (3) L-eta' tieghu meta twieled SB, (4) Il-post tat-twelid tieghu, (5) Il- post ta' residenza tieghu meta twieled SB, (6) Isem u kunjom ta' missieru, u (7) Jekk l-imsemmi missier patern kienx ghadu haj meta twieled SB. informazzjoni hija mehtiega sabiex tigi eventwalment inserita fl-Att tat-Twelid tal- Illi bla pregudizzju ghas-suespost, l-esponenti jirrileva illi l-partijiet kontendenti ghandhom jiddeciedu b'mod definittiv liema kunjom ghandu jassumi SB u dan a tenur tal-Artikolu 92(5) tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi finalment dejjem minghajr hsara ghal fuq espost, l-esponent jissottometti li fi kwalunkwe kaz l-azzjoni tar-rikorrenti mhijiex attribwibbli ghal xi ghemil jew nuqqas ta' agir tal-esponent u kwindi huwa ma ghandux jigi assoggettat ghall- ispejjez tal-kawza istanti; Salv eccezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjes kontra r-rikorrenti li qieghdin jigu ingunti in subizzjoni. Rat ir-risposta guramentata ta' SZ, datata 28 ta' Jannar 2019, a fol 28, li taqra hekk: Illi preliminarjament din l-azzjoni hekk imressqa mill-attrici hi ntempestiva in kwantu ma kienitx preceduta minn ittra ufficjali sabiex tinterpella lill-esponenti biex ikun jista' jaghraf lil ibnu u dan skont kif inhu rikjest mill-Artikolu 86 tal- Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi minghajr pregudizzju ghal dak suespost u fil-mertu, l-esponenti mhux jikkontesta l-fatt li l-minuri SB huwa ibnu u ghalhekk ma hemmx oggezzjoni fir- rigward tat-talbiet attrici; Illi finalment dejjem minghajr hsara ghal fuq espost, l-esponenti jissottometti li fi kwalunkwe kaz l-azzjoni tal-attrici m'hijiex attribwibbli ghal xi ghemil jew nuqqas ta' agir tal-esponenti u kwindi ma ghandux jigi assoggettat ghall-ispejjez tal- Salv eccezzjonijiet ulterjuri permessi mill-ligi; Bl-ispejjez kontra l-attrici li qieghda minn issa tigi ingunta in subizzjoni. Rat l-atti u d-dokumenti kollha esebiti; Rat ic-certifikat tat-twelid aggornat tal-minuri (vide fol 54); Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet; Ikkonsidrat; Din hija sentenza esklussivament dwar il-kap tal-ispejjez, wara illi l-partijiet l-iben minuri tal- partijiet gie ufficjalment rikonoxxut mill-intimat SZ fl-24 ta' April 2019, kif jirrizulta mic- 54 tal-atti. In vista ta' dan ir-rikonoxximent ir-rikorrenti cediet it-talbiet taghha izda zammet ferm it-talba sabiex l-ispejjez jigu mhallsa mill-intimat. Il-Qorti rat illi l-kundanna ghall-hlas tal-ispejjez hija regolata mill-ligi u cioe l-artikolu 223 tal- Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta li jipprovdi hekk: "(1) Kull sentenza definittiva għandha tikkundanna lit-tellief għall-ispejjeż. (2) Fil-każijiet kollha, il-qorti tista' tordna li kull parti għandha tbati l-ispejjeż tagħha, meta kull waħda mill-partijiet tkun it-telliefa f'xi punt tal-kawża, jew meta jindaħlu kwistjonijiet diffiċli tal-liġi, inkella għal xi raġuni tajba oħra." Hawnhekk il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet HLB Buonanno & Buonanno vs Josette Petras Muscat deciza mill-Qorti tal-Appell fis-16 ta' Settembru 2004 fejn dwar dan l-artikolu gie spjegat "Jinsab ritenut illi "minn din id-disposizzjoni esplicita jirrizulta car u manifest li l- Qorti meta tittempera l-ispejjez ma tistax tmur aktar l'hemm milli tordna illi l- ispejjez ma jigux intaxxati; salvi eccezzjoni specjalissimi" (Kollez. Huwa rikonoxxut pero` li jezistu kazijiet li fihom ma tkunx qed issir gustizzja mal- parti proceduralment sokkombenti jekk ma tigix b'danakollu mehlusa ghal kollox mill-ispejjez. Gie infatti enuncjat illi "l-imsemmija disposizzjonijiet tal-ligi taghna ma jidhirx li kkonsidraw dawk ir-regoli bhala normi talment tassattivi u nflessibbli illi ma jippermettux f'certi kazijiet illi l-parti proceduralment vincitrici tehel l- ispejjez kollha" (Kollez. B'ezemplari din is-sentenza ssemmi l- kaz fejn il-proceduri jsiru fl-interess esklussiv tal-attur u l-konvenut ma jkollu l- ebda nteress li jikkontesta u s-sokkombenza tieghu tkun wahda sempliciment Hekk insibu a Vol XXXIII pII p55 illi "jekk l-atturi jridu dikjarazzjoni mill- Qorti l-ligi ma tipprojbix illi l-Qorti tippresta l-ufficcju taghha biex taghti dik iddikjarazzjoni pero` a spejjez ta' min jitlobha, jekk il-parti l-ohra ma tikkontestax id-dikjarazzjoni". Ezemplari iehor hu dak fejn l-attur jitlob il-korrezzjoni tal-atti tal- Anke hawn di norma l-ispejjez jigu sopportati mill-attur." Il-Qorti taghraf illi mill-provi ma jirrizultax jekk l-intimat Z kienx gie nfurmat mir-rikorrenti dwar it-twelid tal-minuri u dwar il-fatt li huwa l-missier meta l-minuri twieled, u ghalhekk il-Qorti ma tistax tikkonkludi illi l-intimat naqas, minghajr raguni valida, illi jirrikonoxxi l-minuri mat-twelid tieghu sabiex tigi evitata l-htiega li jigu intavolati proceduri gudizzjarji ghal dan l-iskop. jirrizulta illi r-rikorrenti kienet diga fethet proceduri kontra l-intimat sabiex jirrikonoxxi lil minuri, waqt liema proceduri kienu saru t-testijiet xjentifici necessarji u fl-2014 kien irrizulta indiskuttibilment minn dawn it-testijiet illi l-intimata SZ huwa l-missier bijologiku tal-minuri. Dawn il-proceduri kienu marru dezerti, u jirrizulta illi fiz-zmien li ddekkorra minn dakinhar, l- intimat Z ma rikonoxxix lil ibnu minn jeddu qabel ma gew intavolati dawn il-proceduri. ta' dan kollu, l-Qorti tqis illi l-partijiet B u Z ghandhom ibghatu l-ispejjez taghhom, filwaqt illi l- ispejjez tad-Direttur tar-Registru Pubbliku ghandhom jithallsu fi kwoti ugwali mill-istess B u Z. Ghal dawn il-motivi il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi filwaqt li tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tat-talbiet tar-rikorrenti in vista tan-nota ta' cessjoni taghha tat-2 ta' Ottubru 2019, tordna illi r-rikorrenti u l-intimat SZ ghandhom ibghatu l-ispejjez taghhom, filwaqt illi l-ispejjez tad-Direttur tar-Registru Pubbliku jithallsu fi kwoti ugwali minn JB u SZ.