Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Donatella M. Mifsud Buhagiar Chiarenza LL.D., Mag. Illum, 12 ta' Dicembru, 2017 Il- Pulizija (Spettur Matthew Herbert) -vs- Robert Borg Zammit, detentur tal-karta tal-identità numru 344475M Kumpilazzjoni Nru. 740/14 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputat Robert Borg Zammit u ċioè talli: F'Gunju, 2014 u fix-xhur u snin ta' qabel, b'diversi atti magħmulin minnu fi żmienijiet differenti iżda li jiksru l-istess dispożizzjoni tal-liġi, minn ġewwa l- hanut tieghu f'83, 'Evergreen', Triq San Tumas Floriana, ikkommetta serq ta' elettriku għad-dannu tal-Korporazzjoni Enemalta, liema serq huwa aggravat bil-mezz u bil-valur li jaqbeż €2,329.32; Fl-istess perjodu, ikkorrompa uffiċjal jew impjegat pubbliku, liema uffiċjal jew impjegat pubbliku, in konnessjoni mal-kariga jew impieg tiegħu, talab, irċieva jew aċċetta għalih jew għal ħaddieħor xi rigal jew wegħda jew offerta ta' xi rigal fi flus jew f'utli ieħor, jew ta xi vantaġġ ieħor, li għalihom huwa ma kellux jedd, u barra milli aċċetta l-ħlas, il-wegħda jew l-offerta, dan l-istess uffiċjal jew impjegat fil-fatt naqas li jagħmel dak li hu fid-dmir tiegħu li jagħmel; Fl-istess perjodu kkorrompa u kien kompliċi ma' uffiċjal jew impjegat f'amministrazzjoni pubblika, jew ikkorrompa u kien kompliċi ma' impjegat tal- Gvern jew mal-Gvern, liema impjegat sew jekk ma kellux jedd li jesiġi flus jew ħwejjeġ oħra bħala salarju tad-dmirijiet tiegħu, jew akkont tal-Gvern jew ta' stabbiliment pubbliku, taħt il-libsa tal-kariga tiegħu, esiġa dak li l-liġi ma tippermettix, jew iżjed minn dak li tippermetti l-liġi, jew qabel iż-żmien li jmiss skont il-liġi; Fl-istess perjodu kkorrompa u kien kompliċi ma' uffiċjali jew impjegat pubbliku, liema uffiċjal jew impjegat għal xi vantaġġ privat tiegħu jew għall- benefiċċju a' xi persuna jew entità oħra, għamel użu ħażin minn flejjes tal- Gvern jew tal-privat, karti tal-kreditu jew dokumenti, titoli, atti jew ħwejjeġ mobbli, illi kienu ġew fdati lilu minħabba l-kariga jew impjieg tiegħu. Rat in-nota ta' l-Avukat Generali tad-29 ta' Dicembru, 2016,1 permezz ta' liema baghat lill-imputat biex jigi gudikat minn din il-Qorti bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali kif mahsub fis-segwenti artikoli: Fl-artikoli 18, 23 u 31 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta; Fl-artikoli 261(b)(c), 263, 264, 267, 278, 279(b) u 280(2) tal-Kapitolu 9 tal- Ligijiet ta' Malta; Fl-artikoli 112, 115, 119, 120 u 42 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta; Fl-artikoli 42, 112, 114, 119 u 120 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta; Fl-artikoli 42 u 127 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta; u Fl-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Rat li l-imputat ma kellux oggezzjoni li l-kaz jigi trattat bi procedura sommarja. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Semghet it-trattazzjoni finali. Ikkunsidrat: Illi wara li kienet giet prezentata kwerela datata nhar it-30 ta' Gunju, 2014, mill-Korporazzjoni Enemalta, is-socjeta` derubata,2 kien hemm rinunzja tal-istess kwerela mill-parte leza fejn din iddikjarat li ma kien baqghala ebda pendenza rigward dan il-kaz u ghalhekk kienet qed tirrinunzja Vide ukoll xhieda ta' PS8545 Alexander Sammut Caligari a fol.108. minghajr rizerva ghall-passi kriminali fil-konfront tal-imputat.3 Kif deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kaz fl-ismijiet Il-Pulizija vs Paul Brincat Mummery:4 Illi fil-waqt li originarjament dawn ir-reati kienu prosegwibbli mill-Pulizija ex officio, bl-introduzzjoni tal-artikolu 283A u bl-emendi introdotti bil-proviso ghall-artikolu 326 (1) tal-Kodici Kriminali, ghar- reati in dizamina, bl-Att XXII tas-sena 2005, ma jista' jittiehed ebda procediment jekk mhux bil- kwerela tal-parti offiza, f' dan l-kaz ovvjament l-Enemalta Corporation. Hu ovvju ghalhekk li, in vista ta' dawn l-emendi, kienet mehtiega l-kwerela tal-parti offiza biex il-Pulizija setghet tipprocedi kontra l-appellant, f' Mejju, 2006..... Ghal dawn il-motivi, din il-Qorti wara li rat l-artikolu 283A tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, tiddikjara il-procediment ezawrit fir-rigward tal-ewwel imputazzjoni. l-Qorti Jibqa' ghalhekk biex genwinament hi perplessa kif minkejja din ir-rinunzja fin-nota ta' rinviju ghall-gudizzju xorta gew indikati l-artikoli relatati mal-ewwel akkuza. Illi ghalhekk ser tghaddi biex tikkunsidra biss l-akkuzi ta' komplicita` fil- korruzzjoni, komplicita` fil-konkussjoni u komplicita` fl-istorn u l-provi li ngiebu biex jissostanzjaw l-imsemmija akkuzi o meno. Korruzzjoni: It-Tieni Imputazzjoni Mill-istqarrija tal-imputat jirrizulta biss li persuna li ddentifikaha minn sett ta' ritratti murija lilu bhala "Martin", kienet avvicinatu u offriet li jaghmillu sistema biex jiffranka fuq il-kontijiet tad-dawl. Jghid li dan Martin kien hu li ghamillu ix-xoghol fuq il-meter.5 Jghid li kien rah dakinhar li sar il-ftehim imbghad meta ghamel ix-xoghol mifthiem. Martin jgie indikat fuq ir-ritratt numru 7 li jirreferi ghal Martin Santoc Spice Bileci.6 Illi ghalkemm Carmel Camilleri Darmanin jsemmi li mill-investigazzjonijiet li kienet qed taghmel l-Enemalta irrizulta li l-meters mbghabsa kienu ta' certu installers, minn imkien ma jsemmi dawn l-installers min kienu.7 Illi fir-rapport tal-esperti nominati gie kkonstatat li l-smart meter gie miftuh billi: "1. Il-vit li jinsab fil-wicc tal-Smart Meter tnehha permess ta' ghodda specjali esebita fil-mori tal-process Blanco vs Martin Santoc Spice Bileci, esebit numru KA 86/16".8 Pero` mill-atti ma jirrizulta ebda tentattiv minn naha tal-prosekuzzjoni sabiex jintefa' dawl dwar kif dik il-bicca ghodda spiccat esebita fl-atti fl- ismijiet Il-Pulizija vs Martin Santoc Spice Bileci, u aktar importanti lil minn kienet tappartjeni u ghaliex kienet qed tintuza minnu!! Kif artikolat fis-sentenza Ir-Repubblika ta' Malta vs Salvatore sive Rapa Zerafa Le Gros 9 R .20.", Illi jintqal ta spiss f' din l-Awla li "circumstantial evidence does not lie but it may deceive" u li biex din it-tip ta' prova tista' twassal ghall-inferenza ta' htija trid tkun univoka w mhux thalli miftuha aktar minn possibilita' wahda oltre dik ta' htija. F'sentenza ohra, Il-Pulizija vs Alfred Sciberras Mc Cormick intqal dan:10 Qabel ma din il-Qorti ser tiddiskuti l-fatti specie tal-kawza odjerna, thoss li ghandha tfakkar lil Prosekuzzjoni, li l-grad ta' prova li ghandha tilhaq hu dak li ma jhalli ebda ombra dettat mir-raguni 7 Fol.34-36 u fol.80-82 8 Fol.196 9 Qorti Kriminali, per Onor. Imhallef Dr. Joseph Schulz-Pace Kiss Guillaumier, Seduta tat-3 ta' Dicembru, 2004 Numru 14/2002. 10 Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Guikatura Kriminali, Deciza 28.02.2005 per Onor. Magistrat Dr. Consuelo Camilleri Darmanin Farrugia Grungo. u mhux xi grad ta' prova li ma jhalli ebda ombra ta' dubbju. Id-dubbji ombra, ma jistghux jitqiesu bhala dubbji dettati mir-raguni. Fi kliem iehor dak li gudikant irid jasal ghalih huwa li, wara li jqis c- cirkostanzi u l-provi kollha u b'applikazzjoni tal-boun sens tieghu ikun moralment konvint minn dak l-fatt li trid tipprova l-Prosekuzzjoni. Kif gie ritenut fis-sentenza Il-Pulizija v Paul Gil moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar t-tlieta ta' Marzu 2000: "Hija dejjem l-Prosekuzzjoni li trid tipprova l-elementi kollha tar-reat u dan permezz ta' provi jew diretti jew indizzjarji u sal-grad tal-konvinciment morali tal-gudikant." Jigi rilevat li prova cirkostanzjali trid twassal ghal prova univoka u cioe l-unika interpretazzjoni li dik il-prova cirkostanzjali hija wahda biss u meta tali prova tkun ekwivoka, din il-prova ma jkollha ebda prova legali. Din il-Qorti taghmel referenza ghal dak li ntqal fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v David Busuttil Dougal deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar s-sbatax ta' Gunju, 1998 dwar prova cirkostanzjali u cioe li: "Provi cirkostanzjali huma bhal katina li tintrabat minn tarf ghal tarf b'sensiela ta' ghoqiedi li jorbtu ma xulxin u li flimkien jwasslu fl-istess direzzjoni." Illi ser issir riferenza ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Saveria sive Saverin Attard Luck fejn il-Qorti tal-Magistrati ghamlet ezami funditus dwar ir-reat ravvizat bl-artikolu 115 tal-Kodici Kriminali: 11 Illi minn ezami ta'l-artikolu 115 tal-Kodici Kriminali li jikkontempla r-reat ta' korruzzjoni jirrizulta illi l-elementi bazici li jridu jigu ippruvati huma essenzjalment erba' u cioe: 1. in-natura ufficjali jew pubblika ta'l-impieg tal-persuna ikkoncernata.12 2. li dik il-persuna irceviet jew accettat flus, jew xi rigal, jew weghda jew offerta u dawn ma ikunux dovuti skond il-ligi.13 11 Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, Deciza 30.06.2010 per Onor. Magistrat Dr. Edwina Johnston 12 Vide ukoll Il-Pulizija vs Joseph Spiteri Colombo (Appell, Deciza 19 ta' Lulju, 1982). 13 Vide ukoll Il-Pulizija vs Lawrence sive Lorry Mansour et (Appell, Deciza 25 ta' Lulju, 1986) 3. li dana jkun in konnessjoni ma'l-istess kariga jew impieg. 4. li l-iskop ikun illi l-persuna taghmel jew ma taghmilx id-dmir tieghu/taghha.14 Illi b'rabta ma' din id-disposizzjoni tal-ligi, l-Avukat Generali iccita wkoll l-artikolu 120, fejn titqies bhala komplici il-persuna li tikkorrompi l-ufficjal pubbliku. Illi ghalhekk l-ewwel element essenzjali ghal kummissjoni ta' dana ir-reat huwa n-natura ufficjali jew pubblika ta'limpieg tal-persuna li qed tigi korrota. Illi l-artikolu 92 imbaghad jiddisponi testwalment illi: "Taht il-frazi generali 'ufficjal pubbliku' jidhlu mhux biss l-awtoritajiet kostitwiti, civili u militari, izda wkoll dawk il-persuni kollha li huma mahtura skond il-ligi sabiex jamministraw xi parti tas-setgha ezekuttiva tal- Gvern, jew biex jezegwixxu xi dmir iehor pubbliku impost mil-ligi, sew gudizzjarju kemm amministrattiv kif ukoll tax-xorta l-wahda u l-ohra." Fis-sentenza citata dik il-Qorti kompliet hekk: ......Illi l-artikolu 120 iqis lil persuna li tikkorrompi ufficjal pubbliku bhala komplici fir-reat previst f'dana il-kaz fl-artikolu 115. Illi l-ligi taghti definizzjoni ta' min jitqies li huwa komplici fl-artikolu 42 fejn hemmhekk jigu ikkontemplati hames sitwazzjonijiet fejn persuna tirrendi ruhha komplici. Illi mill-qari ta' dina d-disposizzjoni tal-ligi jidher car illi f'kull cirkostanza ikkontemplata irid ikun hemm 'l hekk imsejjah common design bejn l-awtur u ilkomplici. Ma hux necessarju, kif tikkontendi id-difiza illi l-komplici ikun ghamel xi forma ta' qliegh huwa innifsu u cioe' ikun kiseb xi vantagg finanzjarju. ...… Illi kif gie deciz f'kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Mario Brincat Mummery et. deciza fit-30 ta' Lulju 2009, mill- Qorti ta'l-Appelli Kriminali: "Il-korruzzjoni li dwarha qeghdin nitkellmu hi, skond id-duttrina prevalenti, karatterizzata minn ftehim volontarju bejn l-ufficjal (jew impjegat) pubbliku u l-persuna li tikkorrompi (li, kif inghad, hija kkunsidrata fil-ligi taghna bhala komplici) permezz ta' liema ftehim jitwieled veru u proprju pactum sceleris." 14 Vide ukoll Il-Pulizija v. Alfred Inguanez (Appell, Deciza 2 ta' Mejju 1985) 15 Illum l-artiklu 115 tal-Kodici Kriminali 16 Illum l-artiklu 120 tal-Kodici Kriminali Mill-provi quddiema din il-Qorti minn imkien ma jirrizultalha li l-imputat volontarjament u konsapevolment ghamel xi ftehim ma ufficjal jew impjegat pubbliku. Illi din il-Qorti ma tistax tifhem x'setgha gieghel lill-Pulizija Custo takkuza lill-imputat b'komplicita` fir-reati ta' korruzzjoni, konkussjoni u storn, it-tieni sar-raba akkuza (liema reati sussegwentement gew indikati fin-nota ta' rinviju ghall-gudizzju), meta ma tiffigura minn imkien il- persuna tal-ufficjal impjegat pubbliku, element essenzjali tal- imsemmija reati. Lanqas ma jirrizulta li l-imputat kien jaf li dak li kien qed jaghmel dan Galea Farrugia, kien in konnessjoni mal-istess kariga jew impieg tieghu. Ghaldaqstant b'zewg elementi tant essenzjali sabiex jissusisti r-reat ta' korruzzjoni mankanti, mhemmx dubbju li l-imputat ghandu jigi liberat minn din l-imputazzjoni. Jibqa' li jigu kunsidrati ir-reati ravvizati bl-artikoli 112 u 127 tal-Kodici Kriminali, fejn ukoll jinhtiehu, bhala element essenzjali, il-figura tal- ufficjal pubbliku. Konkussjoni:It-Tielet Imputazzjoni Reiff riferenza ghas-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali fl-ismijiet Il- Pulizija vs Emanuel Mifsud:17 It-tieni aggravju jirrigwarda l-imputazzjoni fejn l-appellat gie akkuzat bi ksur ta' l-artikolu 112 tal- Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Dan l-artikolu jipprovdi: "Kull ufficjal jew impjegat f'amministrazzjoni pubblika, jew kull impjegat tal-Gvern jew mal- Gvern, sew jekk ikollu kemm jekk ma jkollux jedd li jesigi flus jew hwejjeg ohra bhala salarju tad-dmirijiet tieghu, jew akkont tal-Gvern jew ta' stabbiliment pubbliku, illi, taht il- libsa tal-kariga tieghu, jesigi dak li l-ligi ma tippermettix, jew izjed minn dak li tippermetti l- ligi, jew qabel iz-zmien li jmiss skond il-ligi, jehel, meta jinsab hati, il-piena ta' prigunerija minn tliet xhur sa sena." L-elementi mehtiega biex jissussisti dan ir-reat huma: (1) il-karattru pubbliku tar-reo, (2) li jesigi xi haga llegalment, (3) taht il-libsa tal-kariga tieghu. Terga' ssir riferenza ukoll ghas-sentenza Il-Pulizija vs Alfred Sciberras Mc Cormick:19 Illi l-imputat huwa primarjament akkuzat bir-reat dispost fl-artikolu 112 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta u cioe "Ufficjal Pubbliku li jesigi flus kontra l-ligi" li jiddisponi s-segwenti: "Kull ufficjal jew impjegat f'amminstrazzjoni pubblika u/jew kull impjegat tal-Gvern jew mal-Gvern, jew jekk ikollu, kemm jekk ma jkollux, jedd li jesigi flus jew hwejjeg ohra bhala salarju tad-dmirijiet tieghu, jew akkont tal-Gvern jew ta' stabbiliment pubbliku, illi taht l-libsa tal-kariga tieghu, jesigi dak li l-ligi ma tippermettix, jew izjed minn dak li tippermetti l-ligi, jew qabel iz-zmien li jmiss skond l-ligi..." Dan hu reat komunement maghruf bl-ingliz bhala dak ta' 'unlawful exaction'. ..… impjegat Illi ghalhekk huwa t'amministrazzjoni pubblika jew persuna impjegata mal-Gvern jew mill-Gvern. Il-ktieb tal-ligi huwa wiesgha hafna u ghalhekk jinkludi kull persuna li huwa direttament jew indirettament fis-servizz pubbliku. B'hekk kwalunkwe persuna li m'ghandhix dan l-impjieg, ma tistax tinstab hatja ta' dan r-reat anke jekk talab xi flejjes jew oggetti ta' valur zejda waqt il-qadi ta' dmirijietu anke jekk ittanta jghamilha ta' ufficjal pubbliku. Ghalhekk il-kariga ta' ufficjal pubbliku hija element inerenti ta' dan r-reat u mhux cirkostanza aggravanti bir-reat. Mill-banda l-ohra, jekk il-persuna li qed titlob l-flus jew hag' ohra li mhix dik skond l-ligi, tinsab f'dan is-servizz pubbliku kif fuq deskritt huwa immaterjali jekk ghandu jew m'ghandux skond l- impjieg tieghu, d-dritt li jircievi flus jew effetti ta' remunerazzjoni ghas-servizzi tieghu jew akkont tal-Gvern jew stabbiliment pubbliku iehor. Din id-disposizzjoni ghandha tigi nterpretata b'mod generali ghaliex r-reat huwa wiehed li jista jigi kommess minn kwalsiasi tip t'ufficjal, kemm jekk jithallas b'mod regolari b'salarju, b'imqieta jew anke jekk jaghti servizz gratuwitu. It-tieni element huwa li jintalab flus jew haga li mhux dovut legalment 'unlawful exaction'. Dak li jitlob il-malvivent ghandu jkun dak li mhux intitolat ghalih jew huwa in eccess ghal dak li huwa intitolat ghalih, jew li huwa mitlub qabel ma huwa dovut. Il-pubbliku ghandu jkun protett minn tali forma ta' dan r-reat tant ikrah. Ir-reat huwa komplet [u ma jissejjahx attentat anke skond l-awturi famusi] meta hemm t-talba illecita bl-ingliz 'exaction', anke jekk il-vittma ma tkunx halset jew accettat li thallas dak li kien mitlub ihallas illegalment. Dan hu reat formali u dak li l-ligi thoss li ghandha tipprevjeni ma hux d-dritt ta' pussess privat izda d-dritt pubbliku li l-istat ghandu jiggarantixxi li jagixxi b'mod gust u ekwu tramite r-rappresentanti tieghu u cioe l-impjegati pubblici, u dan d-dritt huwa vjolat meta impjegat pubbliku jesigi dak li mhux intitolat ghalih jew hu in eccess ghal dak li hu intitolat ghalih jew jesigi dak li ma jkunx ghadu dovut lilu. Ghalhekk b'dan nifhmu ahjar dak li trid il-ligi meta fid-disposizzjoni fuq imsemmija insibu l- kelma "tesigi" u cioe fis-sens li ghandha tifhem li rikjesta llecita hija bizzejjed ghal esistenza ta' dan r-eat u m'hemmx bzonn li dak li jkun, ikun ircieva dak li talab jew ahjar esiga. Lanqas ma huwa necessarju skond l-ligi li l-ufficjal pubbliku li jesigi flus jew hwejjeg, jaghmel dan ghal gwadan tieghu. Huwa reat anke jekk dak l-ufficjal jesigi flus jew hwejjeg mhux dovuti legalment u jircievi u jehodhom ghal gwadan tal-Gvern. Fit-tielet lok, huwa mehtieg li dak li jghamel ufficjal pubbliku, ghamlu fil-qadi ta' dmirijietu. Mhux necessarju li l-malvivent li jitlob il-flus jew hwejjeg illegalment, jaghmel hekk b'mod volut "knowingly", izda semplicement huwa rikjest li jigi ppruvat li dak li ghamel u cioe esiga l-flus jew hwejjeg ghalih meta ma kienx intitolat li jaghmel hekk. Mhemmx dubbju li mill-fatti specie tal-kaz in dezamina ma kien hemm ebda apparenza ta' legittimita` da parti tal-kondotta ta' Martin, u dak li gie mitlub jaghmel ma jirrizultax li ghamlu taht "il-libsa jew kulur tal-kariga tieghu". Jerga' jigi sottolinejat li ma ngabet ebda prova li Martin kien ufficjal pubbliku jew ghall-inqas li l-imputat kien konsapevoli tal- kariga tieghu bhala tali!! Illi F. Antolisei20 jghid dan dwar ir-reat ta' konkussjoni, fejn anke jiddistingwieh mir-reat ta' storn jew 'peculato': Ghalhekk anke jekk ghall-grazzja tal-argument kellu jigi pruvat li Martin Santoc pace sciortino Bileci kien ufficjal pubbliku u dak li ghamel ghamlu taht "il-libsa jew kulur tal-kariga tieghu", jibqa' l-fatt li s-suggett passiv fir-reat taht l- artikolu 112 qatt ma jista' jiffigura bhala komplici izda biss bhala vittma, altrimenti l-kondotta tas-suggett passiv tinkwadra ruha f'komplicita` fir- reat ta' korruzzjoni ai termini tal-artikolu 120 tal-Kodici Kriminali. Hu precizament minhabba dan l-element li l-artikolu 120 tal-Kodici ma jinkludix ukoll l-artikolu 112. L-istess konsiderazzjonijiet japplikaw ghar- reat ravvizat bl-artikolu 127 tal-Kodici Kriminali. Fuq dan l-insenjament u fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet gja maghmula, l- imputat qed jigi liberat ukoll minn din l-imputazzjoni. Storn: Ir-Raba Imputazzjoni Imbghad rigward ir-raba imputazzjoni ravvizata bl-artikolu 127 tal- Kodici Kriminali, il-Qorti qalet hekk fis-sentenza taghha fl-ismijiet Il- Pulizija vs Carmel Bugeja Micallef:21 "Illi fir-rigward tar-reat ikkontemplat fl-artikolu 127, il-Qorti ser tapplika l-istess argumentazzjoni. Hawnhekk id-dolo mehtieg ukoll isarraf fil-fatt illi l-ufficjal pubbliku japproprja ruhu jew jisraq flus jew oggetti ohra mobbli sabiex jaghmel profitt u dana b'abbuz tal-fiducja lilu moghtija fil-kariga li jokkupa. Huwa jikkwota dak li ighid l-Imhallef Caruana Cuschieri: "Embezzlment is a 21 Qorti ta' Gudikatura Kriminali (Ghawdex), Onor. Magistrat Dr Edwina Johnston; 31.05.2012 Kif ritenut fis-sentenza fis-sentenza Il-Pulizija vs. Alexander Mc Keown et.:22 "Wiehed mill-elementi tar-reat ta` storn [Art. 127 - Kodici Kriminali] huwa li l-oggetti in kwistjoni jkunu gew fdati lill-individwu minhabba il-kariga jew impieg tieghu. Kjarament, jew ikun hemm dan l-affidament ta` l-oggetti, jew inkella jkun hemm it-tehid taghhom "invito domino" li hu element tas-serq. Wiehed minn dawn l-elementi ovvjament jeskludi lill-iehor relativament ghall- istess fatt." Fis-sentenza Il-Maesta tar-Re vs Flask Schembri Mc Intyre et, il-Qorti Kriminali ddikjarat:23 Illi gie deciz min din l-Qorti, kompsota minn tlett Imhallfin, fil-kawza "Davies vs Vella Mamo"deciza fis-6 ta' April, 1943, illi d-delitt ta' storn kontemplat fl-artikolu 125 tal-Kap.12......huwa specjali ghall- ufficjal jew impjegat publiku; u persuna li ma jkollhiex dik il-kwalita` anke jekk tghin lill-uffijal publiku, ma tistax tigi akkuzata ta' komplicita` taht dik id-disposizzjoni, ghaliex ikun qieghed jonqos element essenzjali ghal dik id-disposizzjoni, u cjoe il-kwalita` ta' ufficjal jew impejgat pubbliku li jkollu taht idejh il-haga stornata in forza ta' dak l-ufficju tieghu..… Illi fil-kaz "Rex vs Victor Abela Saliba" deciz ukoll minn din l-qorti kollegjalment komposta fis-6 ta' Lulju 1943, gie mantenut l-istess principju. U gie spjegat li f'kaz ta' reati simil, il-kwalita` ta' ufficjal pubbliku (u kwindi l-fatt li l-haga tkun fdata lilu minhabb l-karika tieghu) ma ghandhiex bhala bazi l- facilitazzjoni ta' l-ezekuzzjoni tar-reat, imma l-vjolazzjoni ta' dover specjali inkombenti lill-ufficjal pubbliku (li jkollu l-haga fdata lilu) u ghalhekk bhala cirkustanza esklusivament personali ma hijiex kommunikabli. Illi l-principju ta' non-kommunikabilita`, minhabba li si tratta mhux ta' kwistjoni ta' facilitazzjoni, imma ta' vjolazzjoni ta' dover specjali, propunjat f'dawn is-sentenzi huwa accettat mill-Pessina..… Xi (Dig. U ghandu jigi nutat li persuna tigi sottoposta ghal dak id-dover mhux biss ghax tkun ufficjal publiku imma ghax il-haga tkun giet fdata lilha minhabba l-karika; u ghalhekk mhux bizzejjed li tkun ufficjal publiku biss, minghajr ma jkun hemm l-affidament tal-haga. Kollezzjoni ta' Decizjonijiet tal-Qrati Superjuri, Vol.XXXIVC.iv. fol.930 Infatti diversament, kieku ma tigix segwita din it- teorija, jista jkun hemm dan l-assurd; ........Il-kwalita` ta' ufficjal pubbliku serviet ta' facilitazzjoni ghar-reat, imma b'dan kollu ma tistax tikkomunika ruhha lill-komplici, ghaliex ic-cirkustanza ta' ufficjal publiku, akkopjata ghall- affidament tal-haga stornata minhabba l-kariga, hija mhux aggravanti, imma element tar- reat specjali; u l-komplici, li, ankorke` hu ufficjal publiku, ma kellux pero` l-haga fdata lilu, ma setax jikkometti dak it-titolu ta' reat ghalkemm seta' ikkometta titolu ta' reat iehor. Fl- ewwel kaz hemm it-titolu ta' serq (reat komuni) pju` l-aggravanti, kommunikabbli ghax serviet ta' aggravanti; fit-tieni kaz hemm titolu specjali ta' reat, biss dik ic-cirkustanza (ufficjal publiku pju l- affidament tal-haga minhabba l-karika) ma hijiex aggravanti, imma element kostituttiv tar-reat stess, u dak li fih ma tirrikorrix dik ic-cirkustanza ma jistax jikkometti, mhux l-aggravanti, imma ma jistax jikkometti t-titolu stess ta' dak ir-reat specjali. ...Illi minn ezami tal-att tal-kawza...jirrizulta li f'dan il-kaz il-haga allegata stornata kienet taht idejn akkuzat wiehed biss, in forza tal-ufficju tieghu, cjoe` ta' Guzeppi Fenech. Iz-zewg ko-akkuzati l- ohra huma, jew kienu, ukoll impjegati pubblici, sija pure fl-istess dipartiment, imma l-haga stornata ma kienitx fdata lilhom in forza tal-impjieg taghhom.… Illi ghalhekk la darba tonqos dik i-cirkustanza, ma hemmx lok ghall-komplicita` - salva konsiderazzjoni diversa ta' l-allegat ghemil taghhom, anki in bazi ghall-kwalita` taghhom ta' impjegati publici, kif allegat mill-prosekuzzjoni. [emfazi u sottolinejar tal-Qorti] Mir-rizultanzi processwali u fuq l-insenjament appena citat, fejn tonqos milli tiffigura l-persuna tal-ufficjal jew impjegat pubbliku, qatt ma tista' tinstab htija dwar din l-imputazzjoni tenut kont li l-meters, il-haga stornata, ma rrizultatx li qatt kienet taht idejn l-imputat u wisq inqas ma kienet fdata lilu in forza tal-ufficju tieghu. Tenut kont tar-rinunzja tal-kwerela mill-Korporazzjoni Enemalta fir- rigward tal-ewwel akkuza, il-Qorti tkun qed tonqos serjament jekk ma tosservax li f'kazijiet fejn il-proceduri jkunu ttiehdu bi kwerela tal-parte leza bhala ma hu l-kaz odjern, fejn ikunu anke gew mahtura esperti sabiex jissostanzjaw l-akkuzi addebitati u dan bi spejjez konsiderevoli ghall- amministrazzjoni tal-Qorti, liema akkuzi sussegwentement jigu estinti bir- rinunzja tal-kwerela meta l-imputat ikun issalda d-debitu tieghu mal- kwerelant, huwa unikament ir-Registratur tal-Qorti li jittrasforma ruhu bhala l-parte leza. Dan ghaliex filwaqt li hu jkun iffinanzja l-hlas ghall-esperti nominati biex jissostanzjaw l-akkuzi addebitati lill-imputat fuq talba tal-kwerelant, hekk kif issir ir-rinunzja mill-istess kwerelant li jkun gie kkumpensat mill- imputat, ir-Registratur tal-Qorti jigi prekluz minn kull dritt li jirkupra spejjez minnu inkorsi sabiex jigi sostanzjat il-kaz tal-istess kwerelant; din hi rizultat tal-fatt li l-artikolu 533 tal-Kodici Kriminali jipprovdi biss ghal hlas tal-ispejjez peritali f'kazijiet fejn (i) ikun hemm kundanna fil- proceduri li jkunu gew istitwiti (ii) ex officio. Min-naha l-ohra tezisti lacunae fl-artikolu 380(1) tal-Kodici Kriminali peress li din id-disposizzjoni ma tinkludix ukoll l-artikolu 283A tal-istess Kodici li jaghti setgha lill-Qorti tiddeciedi ukoll fuq l-ispejjez. Ghalhekk fid-dawl tas-suespost il-Qorti filwaqt li tiddikjara procediment ezawrit rigward l-ewwel imputazzjoni, qed tillibera lill-imputat minn kwalunkwe htija u piena fuq l-akkuzi kollha l-ohra ghar-ragunijiet imsemmija.