– SERVIZZ TA' REKLUTAGG TA' KANDIDATA PROPOSTA MILL-ATTRICI LILL-KONVENUTA – – TALBA GHALL-HLAS/KUMPENS MILL-ATTRICI MINHABBA TALI REKLUTAGG – – KANDIDATA INIZJALMENT PROPOSTA MILL-ATTRICI IZDA LONG IMPJEGATA TRAMITE TERZI – – MEMORJA TA' INDIVIDWU TIDDGHAJJEF MAZ-ZMIENIJIET – – AWTONOMIJA TAL-KONTRAENTI U PACTA SUNT SERVANDA – – PRINCIPJI LI JIRREGOLAW IL-VINKOLU KUNTRATTWALI – – KUNTRATT PRO FORMA IFFIRMAT MINN PARTI WAHDA: CONTRATTO PER ADESIONE – – AGIR POSTERJURI GHAL KONTRATTAZZJONI GHANDU JIGI KUNSIDRAT – – BONA FIDI U KORRETTEZZA F'KONTRATTAZZJONI – – META NUQQAS TA' KONTRO-EZAMI JDGHAJJEF IL-POSIZZJONI TA' MIN MA JWETTQUX – Udjenza ta' nhar il-Hamis, 5 ta' Novembru, 2020 509106M] GHAN-NOM U IN RAPPREZENTANZA TA' INTERNATIONAL TALENT SOLUTIONS LIMITED [C-77893] BHALA FRANCHISE TA' ANTAL INTERNATIONAL NETWORK1 VERSUS FOCUS BUSINESS SERVICES (MALTA) LIMITED [C-49371] B'Avviz tat-Talba introdott fil-21 ta' Gunju, 2018, l-attur talab li l-konvenuta tigi kkundannata thallasu s-somma ta' tlett elef, mitejn u sitta u hamsin ewro u tmenin centezmi (€3,256.80c) u dan wara li ppremetta hekk: Illi permezz ta' kuntratt ta' Terms of Business datat 24 ta' Mejju 2017 is-socjetà intimata inkarigat lir-rikorrenti sabiex tipprovdi servizzi relattivi ghal introduzzjoni ta' kandidat eligibbli ghall-impjieg bhala Junior Accountant, fi hdan is-socjetà intimata u dan taht il-pattijiet u l-kundizzjonijiet indikati fl-istess kuntratt (anness u mmarkat DOK A); Illi r-rikorrenti ressqet lis-socjetà intimata kandidata idonja ghal impjieg u cioè lil Katia Ricci; 1 L-okkju gie korrett b'digriet fl-udjenza tat-28 ta' Novembru, 218 (a fol. Illi jirrizulta li s-socjetà intimata impjegat lil Katia Ricci minghajr ma avzat lis- socjetà rikorrenti b'dan il-fatt; Illi a tenur ta' klawsola numru 7 tal-istess kuntratt, is-socjetà intimata ghandha thallas lir-rikorrenti s-somma ta' tlett elef, mitejn u sitta u hamsin ewro u tmenin centezmi (€3,256.80c); Illi minkejja li s-socjetà intimata intbghatitilha invoice mir-rikorrenti (annessa u mmarkata DOK B) u kienet interpellata diversi drabi sabiex thallas l-ammont dovut, is-socjetà intimata baqghet inadempjenti. Ghaldaqstant, in vista tal-premess, ir-rikorrenti umilment titlob lil dan l-Onorabbli Tribunal joghgbu: I. Jiddikjara illi s-socjetà intimata hija debitrici tar-rikorrenti fis-somma ta' tlett elef, mitejn u sitta u hamsin ewro u tmenin centezmi (€3,256.80c); Jikkundanna lis-socjetà intimata sabiex thallas lir-rikorrenti is-somma ta' tlett elef, mitejn u sitta u hamsin ewro u tmenin centezmi (€3,256.80c). Bl-ispejjez u bl-imghaxijiet kontra s-socjetà intimata li hija minn issa ngunta in subizzjoni. Il-konvenuta giet notifikat bl-Avviz tat-Talba fis-27 ta' Gunju, 2018 (ara a tergo ta' fol. 11) u ressqet Risposta fis-16 ta' Lulju, 2018 (ara a fol. Illi l-pretensjonijiet tar-rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt; Illi l-ftehim bejn il-partijiet rigwardanti introduzzjoni ta' kandidati ghal impjieg bhala Illi Katia Ricci ma gietx prezentata jew introdotta lis-socjetà intimata mir- Illi l-kuntratt ta' impjieg milhuq bejn Katia Ricci u s-socjetà intimata bl-ebda mod ma jista' jitqies li sehh minhabba azzjoni tar-rikorrenti; Illi kienet is-socjetà Castille Limited li introduciet u prezentat lil Katia Ricci lis- socjetà intimata u krejat diskussjonijiet bejn l-istess billi rrangat laqgha u ghenet fin-negozjati li wasslu ghall-impjegar ta' Katia Ricci; Illi s-socjetà intimata hallset lis-socjetà Castille Limited ghas-servizzi provduti Illi minghajr pregudizzju ghal eccezzjonijiet precedenti, anke a bazi ta' principji ta' ekwità, l-ammont pretiz mir-rikorrenti mhuwiex dovut; Illi minghajr pregudizzju ghal eccezzjonijiet precedenti, l-ammont pretiz huma altament esagerat u r-rikorrenti jridu jgibu prova tal-istess; Illi Katia Ricci ma ghadhiex impjegata mall-kumpannija intimata u hija temmet l-impjieg mall-istess fi zmien ta' prova; Salv eccezzjonijiet ulterjuri. Il-provi tal-partijiet gew dikjarati maghluqa fl-udjenza tat-8 ta' Lulju, 2019 (a fol. 139) u t-Tribunal ha konjizzjoni ta' l-atti processwali intieri u kif ukoll tas- sottomissjonijiet fil-fomm tad-difensuri tal-kontendenti fl-udjenza tad-9 ta' Ottubru, 2019 (a fol. 152)2 u fl-istess udjenza l-procediment thalla ghad-decizjoni, illi qed tigi pronunzjata fl-udjenza tal-lum. It-Tribunal, ikkunsidra l-provi dokumentarji mressqa mill-kontendenti u anke dawk testimonjali u ra u ezamina l-atti kollha processwali; It-Tribunal jikkunsidra; F'dan il-kaz il-fatti tieghu jistghu jigu deskritti billi jigu katalogati l-aspetti saljenti tieghu kif narrati miz-zewg protagonisti tieghu, ossia li jigu elenkati l-fatti kif deskritti mill-parti attrici u wara jigu katalogati kif spjegati mill-parti konvenuta. Il-htiega ta' din id-duplicità hi necessarja fid-dawl tal-pretizi fuq naha u l- allegazzjonijiet fuq in-naha l-ohra u sabiex tohrog id-diversità fl-ottika tal- kontendenti di fronti ghall-istess xenarju Tali differenzazzjoni tghin biex wiehed jifhem ahjar, inter alia, x'qed tippretendi parti u x'qed tikkontesta l-parti l-ohra, l-azzjoni fuq naha wahda u l-qaghda difensjonali fuq in-naha l-ohra, l-attività ta' l-attrici u r-resistenza ghaliha da parti tal- konvenuta, bil-fini ahhari li dawn jigu mkejjla oggettivament ma' evidenza ohra indipendenti sabiex il-verità tkun tista' temergi b'aktar kjarezza u oggettività. Il-fatti skond il-parti attrici huma dawn3: (a) Fl-24 ta' Mejju, 2017 gie ffirmat ftehim bejn il-partiet fejn irregolaw ir- relazzjoni bejniethom permezz ta' liema, u fost oggetti varji ohra, l-attrici fattwali uniku u komuni. 2 Ara traskrizzjonijiet relattivi a foll. 3 Din il-kronologija fattwali hi, primarjament, mahruga mix-xhieda ta' Robert J. Sultana fl-udjenza tat-28 ta' Novembru, 2018 (a foll. Skond l-istess ftehim, l-attrici kienet intitolata ghal fee minghand il-konvenuta mahduma u kkalkulata skond certa kundizzjonijiet jew sitwazzjonijiet kontemplati fl-istess ftehim. Il-fee relattiva kellha tigi kommuzurata skond l-ingagg tal-kandidat suggerit mill-attrici abbazi tal- paga annwa grossa moghtija u percepita mill-imsemmi kandidat hekk ingaggjat mill-konvenuta;4 Ghall-habta ta' Ottubru, 2017, fuq instigazzjoni tal-konvenuta (a fol. 37), u wara d-debita ricerka da parti ta' l-attrici, l-attrici gabret dettalji dwar tlett (3) kandidati potenzjali ghall-posizzjoni ta' "Junior Accountant" fi hdan is- socjetà konvenuta u ghall-habta tat-13 ta' Novembru, 2017 (a foll. 26–30) l-attrici ghaddiet l-informazzjoni relattiva lill-konvenuta; Fost tali tlett (3) kandidati prospettivi, kien hemm Katia Ricci. L-attrici ghaddiet il-curriculum vitæ (CV) ta' l-imsemmija kandidata lill-konvenuta ghall-habta tat-13 ta' Novembru, 2017 (a foll. 31–33) u Katia Ricci intghazlet mill-konvenuta biex l-imsemmija posizzjoni fi hdanha (a fol. Ghall-habta ta' bejn it-13 u l-15 ta' Novembru, 2017, l-imsemmija kandidata u l-konvenuta kienu kkomunikaw bejniethom dwar il-potenzjali interview. Madanakollu, sussegwentement, l- istess Katia Ricci infurmat lill-attrici li ma kinitx aktar interessata fil- posizzjoni mal-konvenuta (a fol. interview dwar isirilha Ghall-habta ta' Frar, 2018, l-attrici skopriet li l-istess Katia Ricci bdiet tahdem bhala "Junior Accountant" fi hdan il-konvenuta u dan b'effett minn Dicembru, 2017 (a tergo ta' fol. L-attrci ghamlet din l-iskoperta b'mod accidentali permezz tal-sit elettroniku "LinkedIn" fejn fuq il-profil ta' Katia Ricci kien hemm indikat (u minnha stess dikjarat), inter alia, illi "Accounting Officer at FBS5 – Malta Company Formation [...] 34); Fid-dawl ta' dan kollu, l-attrici tissuspetta illi ghalkemm kienet il-katalist biex tinstab kandidata (Katia Ricci) – li eventwalment giet impjegata mill-konvenuta – il-konvenuta qed tipprova tahrab mill-obbligu ta' kumpens skond il-ftehim ta' bejniethom billi tipprova tavvanza l-argument li l-ingagg relattiv sehh tramite terzi u mhux tramite l-attrici. 5 Abbrevjazzjoni ta' "Focus Business Services", li hu l-istem tas-socjetà konvenuta. Sultana, direttur ta' l-attrici, "min-naha taghna ovvjament li kieku ghadda perjodu ta' zmien estensiv nista' napprezza li jkun ghadda iz-zmien u dak li jkun jaljena rasu. Però minhabba l-fatt li kien hemm komunikazzjonijiet ghaddejjin f'Novembru – mid-November u mbaghad jidher li ftit gimghat wara l-persuna giet impjegata, ghalija qajmet naqra suspett li seta' kien hemm ragunijiet ohra behind it li ma gejniex informati." (a tergo ta' fol. Is-segwenti huma l-fatti kronologici skond il-parti konvenuta, katalogati b'dan il- mod6: (a) Il-konvenuta giet avvicinata minn Robert J. Bonnici Hunt, direttur tas-socjetà attrici, tramite is-sit "LinkedIn" sabiex tippresta s-servizzi relattivi ghar- reklutagg ta' impjegati (a fol. L-attrici kienet ghaddiet kopja ta' ftehim pro forma lill-konvenuta7 izda minhabba l-klawsola li titkellem dwar esklussività, il-konvenuta ma setatx taccetta tali kundizzjoni peress li diga' kellha kuntratti ohra ezistenti ma' kumpanniji terzi dwar reklutagg. Ghalhekk, il-konvenuta xtaqet li tigi inserita klawsola illi "fiha kwalsiasi spettanzi dovuti [lill-attrici] bhala senserija ser ikun mhallas basta li r- reklutagg isir tramite Cardona Zahra." (a tergo ta' fol. Skond id-direttur tal-konvenuta, Bernard Borda Pace, "jiena again ma ittikkjajt l-ebda box minn l-agreement li ried nittikja hu. Cemplitlu [lil Robert J. Bonnici Hunt], ftehmna, qalli ok, u ftehmna li nnizzilha fuq in-naha ta' wara, ghax jien nizziltha. 6 Din il-kronologija fattwali hi primarjament mahruga mix-xhieda ta' Dr. Adrian Tasca fl-udjenza tal-30 ta' April, 2019 (a foll. 104–111) u mix-xhieda ta' Bernard Borda Pace fl-istess imsemmija udjenza (a foll. 105 u a tergo ta' fol. il-konvenuta bdiet Hu qatt ma qalli le jew xi haga; jigifieri hu mall-ewwel beda' jibghatli is-CVs. Jigifieri hu accettah dan l-arrangament."11; tircievi cirricumlum vitæ (CV's) B'mod minghand l-attrici12 dwar kandidati prospettivi, liema CV's il-konvenuta akkumulathom flimkien ma' diversi ohrajn li kienet lahqet irciviet (u li kienet ghadha qed tircievi) minghand sorsi (headhunters) ohra; Fost tali CV's kien hemm dak ta' Katia Ricci spediti mill-attrici fit-13 ta' Novembru, 201713 mibghut b'email li kien jghid, inter alia, hekk: "Please find attached CV and Screening Report for another interesting shortlist for the above-referenced position. 106 u a tergo ta' fol. 18 Il-konvenuta ghandha ftehim ma' din il-kumpannija datat 1 ta' Jannar, 2017 (a foll. kandidata mbaghad sehh u kemm il-konvenuta21 u kif ukoll l-indikata kandidata22 kienu sodisfatti bl-ezitu ta' l-istess. Katia Ricci kienet giet impjegata mal-konvenuta fl-14 ta' Dicembru, 201723 u Castille Staffing Limited kienet giet imhallsa ghas-servizz moghti f'din il-kwistjoni.24 Il-konvenuta tippreciza illi qabel ma Castille Staffing Limited formalment ressqet lil Katia Ricci bhala kandidata prospettiva, hi qatt ma avvicinat lill-istess kandidata personalment: "jiena lis-sinjura Milazzo qatt ma kellimtha direttament, minn informazzjoni. Jigifieri jiena kellimtha wara li [Castille Staffing Limited] kienet ghamlet l-interview; ghamilniha u dejjem through [Castille Staffing Limited] jigifieri; jigifieri assolutament qatt ma ghamiltha u qatt mhux ser naghmilha jigifieri ovvjament."25 Inoltre, il- konvenuta ma kinitx ghamlet kollegament bejn il-kandidata provduta mill- attrici u dik offerta minn Castille Staffing Limited, ossia li din kienet l-istess persuna. Ir-raguni tkun li l-konvenuta kienet irciviet bosta CV's u l- ezercizzju relattiv (ta' skrutinju ta' CV's) ma sarx minn persuna wahda fi hdan il-kumpannija konvenuta. Jiena kont involut imma kien hemm il-kollega tieghi Dunstan u anke Adrian Tasca, li ahna konna qeghdin nahdmu fuqha. Infatti l-interview ma' Katia li eventwalment saret ma saritx minni, imma saret minn Kappara, San Ġwann kollega tieghi. Jigifieri iktar u iktar kienet difficli. Again, kif ghedtlek ukoll diga', li l-ismijiet mhux ser niftakarhom."26 Dawn izda fuq jiddeskrivuha, u jiggustifikawha, minn ottika kompletament diversa. Ghall-parti attrici l-impjieg ta' Katia Ricci mal-konvenuta kien dovut ghall-isforzi unici taghha, filwaqt li ghall-konvenuta l-ingagg ta' l-istess Katia Ricci ma kienx dovut ghall-ghemil tal-attrici izda b'adoperu ta' terzi. Dawn jidhru li huma z-zewg veritajiet assoluti maghrufa lill-kontendenti, izda meta mpoggija akkonfront tohrog lampanti kemm huma punti di vista estremi u divergenti.27 l-istess sitwazzjoni 23 Ara kuntratt ta' l-impjieg a foll. 112 (ic-cheque juri ammont akbar minn dak indikat fil-fattura peress li f'tali hlas kien hemm migbur ammont/pagament ulterjuri ghal servizzi ohra). Ara anke l-kontro-ezami relattiv fejn jirrepeti l-istess haga (a tergo ta' fol. 27 Dwar dan, huwa pertinenti li jigi rilevat illi mal-mghodija taz-zmien, il-memorji umani (bhala rikollezzjonijiet ta' eventi passati) jtendu li jiddeterjoraw, fejn il-kronologija u d-dettall ta' l-istess jigu fuzi u konfuzi. Hemm ukoll it-tendenza, naturali u umana, li tali memorji jiehdu xejra suggettiva u jigu "mtejjba" jew "ameljorati" sabiex in-narrazzjoni tal-fatt narrat taghmel "sens", biex l-istorja rrakkuntata tkun "ahjar", biex certu zbalji jigu "radrizzati" u anke biex ir-rwol tan-narratur johrog aktar "spikkat" fl- Ghalhekk, jaqa' bi dmir fuq dan it-Tribunal li qalb l-evidenza lilu sottomessa, jittenta, bl-ahjar hila li jippossjedi, li jsib il-vera verità tal-grajja ta' quddiemu u dan l'ghaliex "veritas una vis, una facies est". F'tali cirkostanzi, il-qrati taghna ghallmu li, "fl-esperjenza forensika, f'kwazi kull process, ghal kull min jezamina l- provi bl-ahjar reqqa, ghandha temergi xi cirkostanza, jew xi serji ta' cirkostanzi, li tispikka fost il-matassa tal-provi u jkollha forza perswadenti qawwija, jekk mhux konklusiva, tal-kas" (Gio Maria Bogovic v. Giuseppe Bogovic et, Appell Superjuri, 30 ta' Gunju, 1969; mhux pubblikata). Hekk kif ser jintwera aktar 'l isfel, certa provi oggettivi u indipendenti migjuba a konjizzjoni tat-Tribunal ixaqilbu lejn verzjoni u jiddistakkaw ruhhom minn ohra, ossia jaghtu sustanza korroborattiva lil tezi u mhux lill-ohra. Izda, qabel kull approfondiment fil-fattispecji fattwali ta' dan il-kaz, it-Tribunal jehtieg jissenjala certu principji gwida ghal dan il-kaz, liema principji jiddefinixxu l- istanza attrici u kif ukoll id-difiza tal-konvenuta. Tali precetti legali u presupposti guridici huma dawk li gejjin. istorja jew fl-event li jkun qed jigi deskritt jew imfisser. Agguntivament, hemm ukoll it-tendenza – ukoll naturali u umana – li l-memorji taghna jigu – direttament jew le – "kontaminati" minn stejjer u infuwenzi ohra. 2010; pp. 113 et seqq.) li ghalih it- Tribunal jaghmel referenza bla htiega ta' citazzjonijiet. Dan jassumi certu rilevanza fil-kamp guridiku meta wiehed iqies it-taghlim kontemporanju ta' DOMENICO CARPONI-SCHITTAR ("Dal Colloquio Informativo Al Controesame", Giuffrè, ed. B'zieda ma' dan, fid-decizjoni in re Audrey Meli Zammit et v. Mark Anthony Meli Zammit (Prim'Awla, 11 ta' Gunju, 2015) inghad hekk: "bħalma jiġri f'każijiet bħal dawn, il-verżjonijiet tal- partijiet u ta' dawk li setgħu nvoluti magħhom ikunu tabilfors miżgħuda b'doża qawwija ta' apprezzament suġġettiv ta' dak li jkun ġara. Il-Qorti tifhem li kull parti jkollha t-tendenza li tpinġi lilha nnifisha bħala l- vittma u l-parti l-oħra bħala l-ħatja, u dan jgħodd ukoll għall-verżjonijiet li jagħtu dawk il-persuni l-oħrajn li jkunu b'xi mod involuti fl-episodju. Huwa d-dmir tal-Qorti li tgħarbel minn fost dawn il-verżjonijiet kollha u minn provi indipendenti li jistgħu jirriżultaw il-fatti essenzjali li jistgħu jgħinuha tasal biex issib x'kien li tassew ġara u kif imxew l-affarijiet." Dan it-Tribunal diga' kellu okkazzjonijiet fil-passat28 li jitratta l-materja tan-natura ta' rabta kontrattwali u kif il-konvergenza ta' volontajiet distinti f'ghan komuni twelled sitwazzjoni fejn l-awtonomaija inizjali u unilaterali tal-kontraenti tghaddi minn process ta' metamorfosi u eventwalment tnissel qaghda guridika, partikolari u ad hoc, li timponi fuq l-istess awturi kontraenti l-obbligu illi jridu jbaxxu rashom quddiemha u jissubixxu l-effetti taghha. Fi kliem iehor, l-istess awturi ta' l- obbligazzjoni (li volontarjament u liberament fassluha u gabuha in essere) jispiccaw biex isiru meri soggetti taghha meta din tigi kompjuta u finalizzata. Fil-kaz odjern, hemm indubbjament legam kontrattwali kif rakkjuz fil-ftehim ta' l- 24 ta' Mejju, 2017 (a foll. 4–6) u dwar tali rabta t-Tribunal jaghmel is-segwenti osservazzjonijiet ta' natura generali: L-awtur FRANÇOIS LAURENT ("Principii di Diritto Civile", Leonardo (a) Sansone ed. Indubbjament, is-sottoskrizzjoni fuq dokument hi element essenzjali tieghu in kwantu tistabilixxi l-volontà tal-firmatarju li hu qed japprova l-kontenut ta' l-istess u jaghzel liberament li jintrabat skond it-terminu fih stipulati. Di fatti, din l- istess sottoskrizzjoni tassolvi funzjonijiet duplici. Din hija l-posizzjoni klassika li tidentifika s-sitwazzjoni ordinarja u komuni fejn il- kontraenti ghall-ftehim jiffirmawh entrambi fl-istess waqt. Izda jista' jaghti l-kaz illi kuntratt jigi perfezzjonat gradatament (gradwalment) jew progressivament, u fuqu jkun hemm solament il-firma ta' parti u mhux ta' l-ohra. Nonostanti dan in- nuqqas din l-ahhar parti tkun marbuta ma' tali ftehim u tkun xorta wahda vinkolata bih. 28 Ara fost ohrajn is-sentenzi in re Joseph Gaffiero v. Alan Aleksic (Tribunal Ghal Talbiet Zghar, 30 ta' April, 2019) u in re GO plc v. Miguel sive Michael Borg Grech (Tribunal Ghal Talbiet Zghar, 4 ta' Frar, 2020). 29 Ara s-sentenza in re Maltacom plc v. Ibrahim Mallia Rapinett (Appell Inferjuri, 6 ta' Frar, 2008). GIORGIO CIAN u ALBERTO TRABUCCHI, op. cit., p. 1508). Dan huwa li gara fil-kaz tal-lum.30 Skjarit dan l-aspett, wiehed jghaddi ghall-aspetti ohra; Issa, minghajr mezzi termini, il-legislatur patriju fl-ewwel sub-inciz (b) ta' l-Art. 992 tal-Kodici Civili jiddetta li, "Il-kuntratti magħmula skont il-liġi għandhom saħħa ta' liġi għal dawk li jkunu għamluhom" u jkompli jzid, fit-tieni sub-inciz, illi, "Dawn il-kuntratti ma jistgħux jiġu mħassra ħlief bil-kunsens ta' xulxin tal-partijiet, jew għal raġunijiet magħrufin mil-liġi." Tali disposizzjoni taghti setgha ta' vinkolu legali, guridikament rikonoxxut, lill-awtonomija privata tal- kontraenti,31 ossia l-volontà taghhom li jaghzlu jintrabtu b'mod reciproku f'legam kuntrattwali, basta li r-rabta hekk imnissla issehh skond l-ordinament guridiku u in konformità mieghu [hawnhekk wiehed jaghmel rikjam ghall-Art. 105435 tal-Kodici Civili li jimponu limiti]; Tali awtonomija tista' facilment tinstilet minn dak li jippreskrivi l-Art. (c) 960 tal-Kodici Civili, illi jiddefinixxi l-kuntratt bhala "konvenzjoni jew ftehim bejn tnejn min-nies jew maħlula obbligazzjoni." Meta l-istess awtonomija tal-partijiet kontraenti tigi abbinata ma' l- osservanza ta' dak li tinnecessita l-ligi bhala sustanza u anke bhala forma (jew tiġi magħmula, regolata, illi bih iżjed, 30 Infatti, id-dirigent ta' l-attrici spjega li, "Ir-raguni hija li hemm referenza ahna mill-kumpannija taghna li qed nipproduci d-dokument u ovvjament hemm spazju ghall-klijent biex japprova t-termini li ahna nipprezentaw. Jigifieri normalment fi procedua noramli ma niolbux li jkun hem mil-firma taghna ghax huwa document li qed nohorgu ahna." (a fol. In kontro-ezami qal illi, "Korrett li ma kienx hemm il- firma taghna u korrett li qbilna [dwar il-ftehim] ghax ovvjament hrignih ahna." (a fol. 32 L-Art. Civ. jghid hekk: "Il-ħwejjeġ biss li ma humiex extra commercium jistgħu jkunu oġġett ta' ftehim." 33 L-Art. Civ. jghid hekk: "Il-ħwejjeġ impossibbli, jew ipprojbiti mil-liġi, jew kuntrarji għall- egħmil xieraq, jew għall-ordni pubbliku, ma jistgħux ikunu oġġett ta' kuntratt." 34 L-Art. Civ. jghid hekk: "Il-kawża hija illeċita meta hija pprojbita mil-liġi jew kuntrarja għall- egħmil xieraq jew għall-ordni pubbliku." 35 L-Art. Civ. jghid hekk: "Kull kondizzjoni kuntrarja għall-egħmil xieraq, jew għall-ordni pubbliku, jew ipprojbita mil-liġi, jew illi ġġiegħel l-esekuzzjoni ta' haġa impossibbli, ma tiswiex, u tagħmel ma jiswiex il-ftehim li jkun jiddependi minnha." formalità), hemmhekk tinholoq l-obbligazzjoni kuntrattwali. Tali obbligazzjoni tohloq vinkolu li jorbot lill-kontraenti f'legam li ghandu jigi rispettat, onorat, imhaddem u ezegwit. tirregolahom. Meta l-partijiet ghall-kuntratt jifthiemu, inter alia, dwar l' "an" (l- (d) oggett), dwar il-"quando" (il-meta) u dwar il-"quomodo" (il-metodu jew il-kif) ta' l- att li ghandu jigi kompjut, f'dak il-preciz mument tinholoq qaghda awtonoma mill- volontà l- kontrattazzjoni l-istess imbaghad tiehu hajja propria indipendenti, regolata bil- principju ben not ta' "pacta sunt servanda". B'hekk jinghalaq cirku immaginarju fejn il-partijiet ghall-kuntratt li taw bidu ghalih u holquh, darba mahluq u perfezzjonat in-negozju guridiku, l-istess kuntratt jakkwista fonti t'obbligazzjoni vinkolanti a se stante u dan propju ghax, salv kazijiet eccezzjonali [vide Art. 960 u 992(1) tal-Kodici Civili, fuq citati, jinqraw flimkien skond in-norma li tghallem illi "ex antecedentibus et consequentibus fit optima interpretatio."36 Dak l-impenn kontrattwali li jitnissel lill-privati dik il-libertà 36 Kwalsiasi interpretazzjoni ta' disposizzjoni tal-ligi hija l-ahjar miksuba (optima interpretatio) meta mehuda u kkunsidrata fl-isfond tal-ligi shiha u tad-disposizzjonijiet li jippreceduha (antecedentibus) u dawk li jigu warajha (consequentibus). Ghalhekk, il-kliem m'ghandux jittiehed singolarment u/jew in vacuo. Id-disposizzjoni m'ghandiex tinqara u tigi nterpretata in lontananza mill-kuntest shih tal-legislazzjoni li tabbraccjaha stante li, "Naturalment wiehed ma jistghax iwarrab minn quddiem ghajnejh il-kontest kollu tal-ligi in kwistjoni u ligijiet ohra li jistghu jkunu rilevanti: «tota lege perspecta» " (Grazio Alghaze v. Vivian Wallbank German noe, Appell Superjuri, 25 ta' April, 1969; mhux pubblikata). Dan ir-ragunament irribadietu s- sentenza fl-ismijiet L. & A. Camilleri Limited v. Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Mizjud (Appell Superjuri, 5 ta' Ottubru, 2001; mhux pubblikata) fejn intqal illi, "fil-waqt illi l-kelma tal-ligi kien jehtieg li tigi rispettata fl-applikazzjoni taghha, dan ma jfissirx illi s-sinnifikat letterali tal-kelma wahdu kien dak li kellu jwassal ghal interpretazzjoni gusta taghha. Anke l-kelma tal-ligi kellha tigi interpretata fl-isfond tas- FRANÇOIS LAURENT, op. cit., §424, p. 367); Ghaldaqstant, jista' jigi generalment konkluz illi l-kuntratt jiggenera (f) bejn il-partijiet, awturi liberi tieghu, vinkolu guridiku u tali legam guridiku jipproduci effetti li jitraxxendu l-volontà tal-partijiet, liema effetti jridu jigu minnhom subiti u liema effetti, salv kazijiet eccezzjonali, ma jistghux jigu respinti. Dan ghax il- kuntratt jimplika akkordju, cioè l-volontà tal-partijiet li jaccettaw programm specifiku definit li ghalih jissottoskrivu. f'regolament kontrattwali minnhom Dan hu proprju dak li sehh fil-kaz taghna. Is-sottoskrizzjoni da parti tal- tal-ftehim precedentement konfezzjonat u propost mill-attrici konvenuta generikament jissimbolizza, u intrinsikament ifisser, l-accettazzjoni tar-rabta reciproka taghhom versu numru ta' obbligazzjonijiet li ghalihom assoggettaw il- kondotta taghhom minn dak il-mument specifiku 'l quddiem, u cioè li parti tippresta servizz (i.e., issib u tressaq kandidat idoneju) u l-parti l-ohra tirrikonoxxi l-istess u tikkumpensah (i.e., thallas il-commission relattiva). F'dan il-kaz izda hemm iz-zieda ta' aspett alkwantu anomalu u ferm partikolari. Dan jinsab fil-fatt li parti kontraenti (il-konvenuta) – meta wasal ghandha l-abbozz pre-konfezzjonat tal-ftehim da parti ta' l-attrici – uriet li ma kinitx kuntenta tintrabat ezattament skond kif propost mill-parti kontraenti l-ohra (l-attrici) u ghazlet tiffirma l-ftehim bla ma timmarka klawsoli li kienu jirrikjedu "tick-the box" u bi kwalifika f'forma ta' klawsola ad hoc inserita fl-ahhar tal-ftehim miktuba bl- idejn. Din il-klawsola taqra hekk: "FEES: CONTINGENCY ASSIGNMENT: ONLY IF HIRING IS SUCCESSFUL VIA ANTAL (INTERNATIONAL TALENT SOLUTIONS LIMITED)". sens kollu tad-disposizzjoni taht ezami u kif din tinkwadra fl-ispirtu tal-legislazzjoni shiha. Principji dawn li japplikaw fl-interpretazzjoni ta' kull disposizzjoni ta' dritt ...". Ara wkoll Mary Anne Randisi et v. Kummissarju tat-Taxxi Interni (Appell Inferjuri, 9 ta' April, 2010). Ma jidher li kien hemm l-ebda reazzjoni da parti tal-parti attrici dwar tali klawsola u kwalifika mill-konvenuta (hlief ghal email fejn l-attrici donnha tghid li tifhem u tapprezza l-posizzjoni tal-konvenuta f'dan ir-rigward39). Anzi, jidher li l-attrici attivat ruhha u bdiet tibghat informazzjoni dwar kandidati prospettivi lill- konvenuta. Allura d-domanda hija din: il-klawsola inserita mill-konvenuta fil- kuntest tal-ftehim hija legittima u valida u torbot l-attrici? Dan l-aspett, pekuljari u partikolari, jaghti lok ghal dawn is-senjalazzjonijiet introduttivi tal-kwezit: Materja bhal din hawn ventilata tqajjem bla dubju kwistjoni ta' (i) interpretazzjoni u l-aktar dik ta' l-indagini tal-probabbli volontà komuni tal-partijiet kontrenti u tar-ricerka ta' l-elementi ta' l-intenzjonijiet rispettivi konfluwenti f'dik l- istess volontà komuni li, skond l-Art. 992(1) tal-Kodici Civili, tikkostitwixxi l-ligi tal- kuntratti (George Attard Cachia et v. Richard Eldridge, Appell Inferjuri, tal-15 ta' Lulju, 2009). F'dan ir-rigward, u bhala osservazzjoni generali, jinghad mill-Qorti ta' Kassazzjoni Taljana illi, "I criteri di ermeneutica contrattuale fissati dagli artt. 2293 tas-sena 2003]40 In aggjunta, l-istess Qorti ta' Kassazzjoni kienet ukoll affermat illi, "L'indagine diretta a 38 vide klawsola numru 2 tal-ftehim (a fol. Ghat-Tribunal dan jindika li l- attrici kienet qed tifhem ir-rikjesta tal-konvenuta. Infatti, wara tali email tal-attrici, il-konvenuta bghatet email 48-il minuta b'mieghu anness kopja scanned tal-ftehim minnha sottoskritt, bl-ebda kaxxa relattiva "ticked" u bil-klawsola l-gdida fl-ahhar tieghu. M'hemm l-ebda korrispondenza ulterjuri ezibita fejn l- attrici oggezzjonat jew qanqlet xi kwistjoni ghal dan kollu. 1724 tas-sena 1974];41 Generalment, f'materja ta' interpretazzjoni ta' kuntratti ghandha (ii) tkun ippreferita dik l-interpretazzjoni li l-aktar tikkorrispondi ghall-ghaqda tas- sinjifikati rizultanti mill-konsiderazzjoni tad-diversi klawsoli tal-kuntratt (f'dan il- kaz, il-ftehim). Ikun zball jekk wiehed jiffoka l-attenzjoni tieghu fuq xi klawsola partikulari, svixxerata jew distakkata mill-kumplament. Min hu msejjah biex jiddeciedi ghandu, invece, jezamina wkoll x'portata ghandha tigi attribwita, fic- cirkustanzi pekuljari, lill-klawsoli l-ohra tal-kuntratt in kwantu, kif maghruf, id- diversi klawsoli tieghu jservu ghall-interpretazzjoni ta' xulxin b'mod illi l-kuntratt irid jigi interpretat bhala tout ensemble. Hu, infatti, kanoni importanti ta' l- interpretazzjoni ta' kuntratti taht il-Kodici Civili illi, "l-klawsoli kollha tal-kuntratt jitfissru l-wahda bl-ohra, billi lil kull klawsola jinghata s-sens illi jidher mill-att kollu" (vide Art. 1008 tal-Kodici Civili u in re Karen Marie Grima k/a Kokavessis v. Direttur tas- Sigurtà Socjali, Appell Inferjuri, tat-23 ta' Jannar, 2009); Il-punctum temporis relevanti ghas-soluzzjoni ta' dilemma bhal din (iii) tinsab f'dak li gara precizment fid-data ta' l-iffirmar tal-ftehim de quo da parti tal- konvenuta. Atteggjamenti u/jew fatti konkomitanti u posterjuri ghal tali data ghandhom jigu ukoll evalwati ghal kwadru shih tal-vicenda sabiex jitfghu dawl fuq l-intenzjoni u volontà tal-kontreanti li wasslithom jintrabtu b'tali ftehim. 1667 tas-sena 1963];42 Dak li gara wara l-ftehim jitfa dawl fuq il-vertenza odjerna. Huwa vera li hawn m'ghandniex xenarju fejn lahaq iddekorra ammont ta' zmien apprezzabbli wara l- kontrattazzjoni, izda min ghandu jiggudika jista' jislet nferenzi ta' kondotta biex jirrisali ghall-volontà antecedenti u konkomitanti tal-partijiet fuq il-medesima skrittura. Ghalhekk, l-element ta' l-ghemil ta' kontraent imkejjel mal-kwantità ta' zmien dekors jista' jigi rimpjazzat, f'determinati cirkostanzi, ma' dak tal-kwalità ta' l-istess agir. Fil-kaz in specie, il-konvenuta ma indikat u ma mmarkat l-ebda klawsoli "tick-the box" fuq tali ftehim li jitkellem dwar in-natura tar-rabta proposta mill-attrici u l- istruttura tal-kumpens relattiv. Allura jidher li ma kinitx tikkondividihom u ma riditx tintrabat bihom. Anzi, il-konvenuta ghazlet iddahhal klawsola ad hoc u gdida fl-ahhar tieghu b'animu ta' sostituzzjoni ta' l-ohrajn li ma xtaqietx tintrabat bihom. L-attrici ma qanqlet l-ebda ilment dwar il-fatt li l- ebda klawsola "tick-the box" fil-ftehim taghha ma giet immarkata43 u lanqas ma wriet li l-klawsola inserita mill-konvenuta ma kinitx accettabbli ghaliha. Lanqas ma wriet li offriet xi rezistenza ghall-ispjegazzjoni kontenuta fl-email kontestwali da parti tal-konvenuta fejn hemm imfisser kif din xtaqet tintrabat. Anzi, jirrizulta mill-provi li l-attrici fehemet u apprezzat il-qaghda tal-kovenuta, implicitament accettat tali aspetti u mmedjatament attivat ruhha u bdiet tibghat informazzjoni dwar kandidati prospettivi lill-konvenuta. Ghat-Tribunal, l-ghemil sussegwenti ta' l-attrici jista' solament jigi interpretat, imfisser u kunsidrat bhala atteggjament li kien qed jikkondividi dak li xtaqet il- konvenuta skond kif minnha senjalat fil-klawsola ad hoc u skond dak minnha espress fl-email spejgattiv taghha. Addizzjonalment, il-klawsoli destinati li jigu "ticked" baqghu "un-ticked" u dwar dan l-aspett l-attrici ma jidhirx li ssollevat xi ilment jew talbet kjarifika. Ghalhekk, ghat-Tribunal, l-inizjali unilateralità tal-konvenuta li ddahhal klawsola gdida (abbinat mal-fatt li ghazlet li ma timmarkax ir-relattivi klawsoli "tick-the box" 43 L-attrici tirrikonoxxi li l-ebda kaxxa ma giet "ticked" (ara a fol. fuq il-ftehim) giet reza komuni bl-apparenti passività jew non-attività kuntrarja ta' l-attrici li ghazlet thaddem il-kontrattazzjoni lilha trazmessa u tibda' tirricerka kandidati prospettivi u tibghat l-informazzjoni mehtiega lill-konvenuta, ben konsapevoli ta' l-emeda riportata mill-konvenuta u li certu klawsoli baqghu "un- ticked". Jekk l-attrici kellha rizervi dwar xi wahda minn dawn l-affarijiet (jew entrambi), wiehed kien legittimament jistenna li hi tittenta tikkjarifika ulterjorment jekk kinitx qed taqbel jew le mal-manifestazzjoni tax-xewqat tal-konvenuta. Il- kwalità t'ghemil esternata mill-attrici, allura, kien ifisser li kienet apparentement kuntenta u sodisfatta bil-kwalifiki riportati fil-legam kuntrattwali ad opra tal- konvenuta.44 Din il-konkluzjoni taghti biss twegiba lil aspett wiehed, fost diversi, li jipprezenta dan il-kaz, ossia li l-klawsola ad hoc introdotta mill-konvenuta fil-ftehim de quo ghandha, fic-cirkostanzi, tinghata valur u li din torbot fuq l-attrici. Jifdal kweziti ohra li ghad iridu jigu mistharrga, u cioè jekk – immaterjali mill-imsemmija klawsola ad hoc – l-ingaggjar u l-eventwali impjieg tal-kandidata Katia Ricci sehhx tramite l-operat ta' l-attrici jew le. Jekk jirrizulta illi tali impjieg sehh tramite l-operat ta' l-attrici, tiskatta l-klawsola ad hoc imdahhal mill-konvenuta li tillegittima t-talba attrici proprju ghax ikun "hiring … successful via Antal International Talent Solutions Limited." Min-naha l-ohra, jekk jirrizulta altrimenti, il-konvenuta ma il-ftehim, irrispettivament mill-esistenza ta' tali klawsola ad hoc. F'dan l-istadju, it-Tribunal ihoss li ghandu jiftah parentezi biex jirrikjama l- attenzjoni ghal certa principji bazilari, izda ferm u ferm important, f'xenarju ta' legam kuntrattwali.45 Kif ghandu jkun mistenni u maghruf, il-kondotta konkomitanti u sussegwenti taghhom fi thaddim tal-vinkolu kontrattwali raggjunt ghandha tkun wahda ta' solidarjetà u ta' reciprocità, bazata fuq korrettezza u animata b'bona fidi,46 hekk kif previst fl-Art. Ghalhekk, is-segwenti precetti huma siewja li jinzammu in mira: 44 Infatti fil-kontro-ezami tieghu, Robert J. Sultana jistqarr, dwar il-klawsola l-gdida,illi, "kif inhija miktuba kif espresso minn FBS ghalija tikkonferma l-kontenut tal-kuntratt. So, ghalija dik mhix interpretazzjoni; fil-fatt ghalhekk ma keli l-ebda oggezzjoni meta l-klijent ried jipproponiha" (a tergo ta' fol. 45 Tali principji diga' jinsabu rikalkati fid-decizjonijiet, fost ohrajn, in re in re Impel Communications Co. Ltd v. Gerard Avallone et (Tribunal Ghal Talbiet Zghar, 15 ta' Ottubru, 2018), in re Joseph Gaffiero v. Alan Aleksic (Tribunal Ghal Talbiet Zghar, 30 ta' April, 2019), in re Avukat Dr. John Mattei v. Christopher Mattei et (Tribunal Ghal Talbiet Zghar, 9 ta' Jannar, 2019) u in re Perit Charles Gaffiero et v. Brian Puglisevich Bugeja Grixti (Tribunal Ghal Talbiet Zghar, 13 ta' Jannar, 2020) li lkoll ghaddew in gudikat. 46 Fuq il-principju ta' bona fidi ara s-sentenza in re Carmelo Mattei et v. Concetta Augugliaro (Appell Inferjuri, 28 ta' Frar, 2007) u dik in re Michael Connor et v. Joseph Zammit Spiteri (Appell Inferjuri, 9 ta' Lulju, 2008). Il-Qorti ta' Kassazzjoni Civili Taljana (kaz nru. L-istess binarju ta' hsieb jinsab traccjat fis-sentenza ta' l-imsemmija qorti barranija datata l-4 ta' Marzu, 2003 (kaz nru. (b) Minn dan jiddixxendi li l-bona fidi tippervadi kull kontrattazzjoni, sia jekk hi il- kompravendita), wahda unilaterali (bhal m'huma t-testament jew id- donazzjoni) jew kuntratt bejn aktar minn zewg kontraenti (bhal m'hi l- krejazzjoni ta' "joint venture" bejn tliet entitajiet jew izjed jew l-ftehim ta' sub-inkwilinat meta jidher is-sid flimkien ma' l-inkwilin u s-sub-inkwilin). Tant hu hekk, illi l-bona fidi hi dejjem prezunta, salv il-prova kuntrarja ai termini ta' l-Art. 993 wiehed jiddezumi illi fl-intenzjoni tal-legislatur patriju, il-principji ta' bona fidi u ta' korrettezza huma intizi bhala rekwiziti etici fil-kondotta tal-partijiet f'kull rapport obbligatorju, ossia bhala kriterji ta' reciprocità, finalizzati, in sostanza, biex izommu r-rapport guridiku ezistenti bejn il-partijiet f'binarju wiehed, ekwilibrat u proporzjonali. B'dan rilevat, tali principji jsejhu lill- kreditur biex jiehu qies ta' l-interessi tad-debitur tieghu u, fl-istess waqt, jirrikjamaw l-attenzjoni tad-debitur ghall-interessi tal-kreditur; Agguntivament, il-bona fidi hi dik il-mizura komportamentali li kull kontraent hu mistenni li jhaddan kemm qabel, kemm waqt u kif ukoll wara l-kontrattazzjoni, mhux biss in rispett tan-norma kodifikata fl-imsemmi Art. 993, u mhux biss in konformità mal-principju generali ta' "alterum non lædere",48 izda anke in kollegament man-norma komportamentali ta' "bonus pater familias" statwita fl-Art. Il-bona fidi hi regola li minnha titwieled dik l-obbligazzjoni fiducjarja bejn il-kontraenti illi, vicendevolment, igibu ruhhom b'manjiera korretta wiehed versu l-iehor, ossia li kontraent, filwaqt li jippersegwi l-interessi proprji, jhares ukoll dawk tal-kontraent l-iehor. Il-bona fidi, ghalhekk, tista' tissejjah bhal dik l- obbligazzjoni ta' fiducja, inerenti ghal jew abbinata ma' kull pattwizzjoni, kemm singola u kif ukoll kollettiva, kemm semplici u kif ukoll komplessa, civili jew kummercjali, li tohrog minn negozju bejn tnejn jew aktar individwi, liema obbligazzjoni komportamentali tassigura li parti kontraenti tinsab b'onestà u b'sincerità tintrabat ma', u thaddem, dak promess jew pattwit f'rapport guridiku li jkun qed jigi mahluq jew li diga' tnissel. Tinfetah parentesi biex jigi sottolinejat li dan mhux kuncett distakkat mil-ligi skritta (ad ezempju, l-Art. 1031 u l-Art. L-osservazzjonijiet fuq maghmula japplikaw ghall-kaz tal-lum u ghandhom jinzammu fl-isfond ta' dak kollu li ser jitkompla jinghad f'din id-decizjoni. It-Tribunal jikkunsidra ulterjorment; Fil-kaz taghna, id-diverbju bejn il-kontendenti hi bazikament jekk Katia Ricci gietx impjegata mis-socjetà konvenuta bl-adoperu ta' l-isforzi tas-socjetà attrici jew le. It-twegiba li jasal ghaliha dan it-Tribunal huwa li l-attrici m'ghandhiex ragun fit-tezi taghha u dan ghar-ragunijiet li gejjin: (i) tinfluwenzalha d-decizjoni Dan huwa hekk fid-dawl, inter alia, tax-xhieda ta' l-istess Katia Ricci. Din sostniet illi ghalkemm huwa minnu li l-kumpannija attrici kienet hadet id-dettalji taghha u kienet ser tghaddihom lill-konvenuta, l-istess attrici kienet qed twettaq interview ma kumpannija ohra (i.e., Trident) u tmur fid-direzzjoni ta' tali kumpannija terza (u mhux lejn dik tas-socjetà konvenuta).49 Wara li sehh interview ma' tali kumpannija terza u Katia Ricci ma intghazlitx, waqaf il-kuntatt mas-socjetà attrici. F'dan ir-rigward Katia Ricci affermat: taghha biex "… kien ikkuntatjani hu [i.e., Robert J. Sultana], kien hallieli messagg li kellu lista' ta' availabilities ghal vacancies certa fid-Dipartiment ta' l- accountancy, ghax jiena fuq il-finance kont qed infittex. U kien hemm zewg kumpaniji li kien qisu interessawni u qalli dwarhom; fosthom kienu FBS [i.e., il-konvenuta] u Trident ukoll, u tnejn li huma qalli bhal speci fuqhom u hekk; imma qisu iktar ippuxjani biex naghmlu interview ma' Trident. U fil-fatt sar l-inverview ma' Trident. Mort ghall- interview u spiccat hemm. U waqfet hemm ma' Robert, ma bqajniex in contact jew hekk. Imbaghad jigifieri hemmhekk spiccajna ma' Robert. Imbaghad kont ghadni qed infittex ovvjament ghax kont ghadni minghajr xoghol u kien hemm agenzija ohra li jisimha Castille fejn qaltli fuq FBS, u tkellimna naqra iktar fuq FBS u I went for the interview." (a fol. 49 Dan huwa xi ftit jew wisq kondiviz minn Robert J. Bonnici Hunt waqt il-kontro-ezami tieghu (ara senjatament a fol. "imbaghad imxejna ghal Trident, u jiena qisni kont iktar ghal Trident, peress li tkellimna iktar fuqha u hu [i.e., Robert J. Bonnici Hunt] ppuxxjani biex naghmlu l-[interview]." (a tergo ta' fol. "… ovvjament jghidli b'vacancies; tipo jiena fuq accounts executive kienet il-position u hekk. 101) u "hu [i.e., Robert J. Bonnici Hunt] qalli qisu iktar ippuxxjani ghal Trident qalli; ghax jien qabel dan kont qed nahdem ma' l-EMD kumpannija lawfirm u hekk. Qalli qisha Trident iktar tixbah ma' l-EMD. Qalli anke inti biex ikollok idea qisek tibqa' ma' l-istess settur ta' kumpanija u hekk; qalli go for an interview ghand Trident milli FBS. FBS kienet qisha harira izghar bhala compared ma' EMD; allura qisu qalli biex inkomplu l-istess linja ta' kumpanija [...] iggajdjani ghal Trident" (a fol.  Meta mostoqsija mit-Tribunal min, fil-fehma taghha, wasslek biex eventwalment tigi impjegata mas-socjetà konvenuta, Katia Ricci affermat, bla ebda ezitazzjoni, illi kienet il-kumpannija Castille Staffing Limited (a tergo ta' fol. 102) u meta domandata l'ghaliex kienet ta' dik il-fehma, l-istess sostniet illi, "Le qisu mohhi rraguna mela jekk qed tghidli ghal Trident qisna we compared companies, ma past experiences u kollox bhal speci u qalli [i.e., Robert J. Bonnici Hunt] go for Trident, u waqfet hemm. U mbaghad qisni meta mort ghal Castille bdejna nitkellmu aktar u bdiet tispjegali li aktar fuq il-kumpannija u hekk; u jiena ma jien ser nitlef xejn bhal speci; fl-ahhar minn l-ahhar I want a job bhal speci. Imma daqshekk, ma' Robert ma dahalt f'dik is- sitwazzjoni ta' FBS. Imbaghad jiena qtajt il-kuntatt." (ibid.) Katia Ricci tispjega wkoll kif qatet il-kuntatt minn ma' Robert J. Bonnici Hunt f'dawn il-kliem: "Wara l-interview [ma' Trident] imbaghad ovvjament hu [i.e., Robert J. Bonnici Hunt] ghamilli follow-up, wara l-intverview Trident ghamilli follow-up hu; kif mort, u taf inti, biex tiehu naqra feedback u whatever. Imma mbaghad kien qalli li ma kien hemmx second invterview min-naha taghhom ta' Trident u waqafna hemmhekk. L-attrici ghazelt li ma twettaqx kontro-ezami lil Katia Ricci sabiex certu narrazzjonijiet fattwali jigu, possibilment, skjariti. Ghalhekk, in-narrattiva taghha thalliet f'qaghda tali li timmina serjament it-tezi avvanzata mill- attrici. Tali narrazzjoni fattwali tissahhah meta kombinata ma' dik ta' Nicky t'impjieg. Farrugia (in rapprezentanza ta' Castille Staffing Limited)50 fejn hemm spjegazzjoni ta' x'sehh dwar l-istess kandidata di fronti ghas-socjetà konvenuta. Id-direttur ta' l-attrici, Robert J. Bonnici Hunt, sostna li l-kumpens a favur ta' l- attrici mill-konvenuta kien dovut jekk il-kandidat propost minnha jintghazel "meta ahna mill-konvenuta ghall-finijiet nipprezentaw kandidat, jekk dak il-kandidat imur ghand il-klijent [i.e., il- konvenuta] u l-klijent jaccetta li jaghmillu interview, il-klijent jigi marbut maghna li l-kandidat li pprezentajna ghandu six months minn meta ahna nkunu prezentajnieh. Issa jekk il-kandidat jew kandidata tigi maghzula jigifieri hired mill-kumpannija that for me implies that Cardona Zahra has been successful and hiring the candidate."51 F'dan il-kaz hareg illi l-kandidata Katia Ricci ma ghamiltx interview mal-konvenuta, li l-istess kandidata ghazlet triq ohra diversa minn dik fid-direzzjoni ta' impjiegg mal-konvenuta (ghax hekk inghatat parir taghmel mill-attrici) u li, ergo, ma gietx reklutata in kollegament ma' l-isforzi ta' l-attrici izda tramite kumpannija ohra terza. Ghalhekk dak in-nexus dirett, preskritt u mehtieg mir-rabta kontrattwali (salv ghal dak li ser jinghad infra dwar il-klawsola numru 7), kien gie nieqes ghax interrott minn avvenimenti ohra. Apparti dan ma jistax jghaddi inosservat illi l-attrici kienet esplicitament ikkomunikat lill-konvenuta n-nuqqas ta interess ta' Katia Ricci li tersaq ghal-interview maghha. F'dak il-mument, il-konvenuta kienet gustifikata tiskarta lil Katia Ricci bhala kandidata proposta mill-kumpannija attrici u, bhala konsegwenza, kienet ukoll legittimata tikkunsidraha zvinkolata mill- adempiment kuntrattwali. Jekk imbaghad habat li terzi regghu avvanzaw isem Katia Ricci – ghax kienet ghadha disponibbli u tfittex impjieg – u l- istess kandidata ghamlet interview u ghazlet taccetta l-offerta t'impjieg tal- jirrispekkjax ghemil konvenuta, dan huwa b'infrazzjoni tar-rabta li l-konvenuta kellha ma' l-attrici, aktar u aktar meta l- istess attrici kienet infurmat lill-konvenuta li l-istess kandidata ma kinitx aktar disponibbli jew propensa taccetta offerti ta' xoghol. Ghat-Tribunal, allura, huwa alkwantu inawdit li l-istess kumpannija li inizjalment ghazlet lil Katia Ricci, imbaghad tibda' timbutaghha fid-direzzjoni ta' potenzjali employer minflok iehor (i.e., lejn Trident u mhux lejn il-konvenuta), tibghat tgharraf lill-konvenuta li tali kandidata m'ghandha l-ebda interess tiltaqa' ghal interview mal-konvenuta u wara – ghax li Katia Ricci giet 50 Ara a foll. effettivament impjegata mal-konvenuta, izda ad opra ta' kumpannija terza (Castille Staffing Limited) – tezigi li l-legam kuntrattwali bhal donnu jigi ri-attivat u rispettat ad unguem u tistenna kumpens. Dan ma tantx huwa agir ta' kontraent li qed jimxi mal-kanoni ta' korrettezza u ta' bona fidi deskritti aktar kmieni u, f'tali cirkostanzi, l-invokar tal-klawsoli numru 7 u 18 tal-ftehim ma taggjovahx. Il-bona fidi kienet tiddetta ghemil divers fuq il-parti attrici. Hi ma setatx lecitament tikkunsidra l-impjieg ta' Katia Ricci li sehh bi sforzi taghha meta kienet hi stess li iddirottat l-attenzjoni tal-kandidata lejn employer iehor (i.e., Trident) u tinforma b'dan lill-konvenuta (email tal-15 ta' Novembru, 201754). Ghalhekk, l-istess attrici ma setatx tistenna li tibbenefika minn servizz li effettivament qatt ma gie moghti, li minnu tittenta tislet xi frott u tigi addirittura kumpensata. U lanqas l- attrici ma tista' tinvoka l-effetti tal-klawsoli numru 7 u 18 a beneficcju taghha 59 u spjegazzjoni ta' Robert J. Bonnici Hunt a tergo ta' fol. peress li fix-xenarju probatorju emergenti f'dan il-kaz, l-istess klawsoli m'huma xejn hlief mekkanizmi opressivi, altament drakonjani u assolutament privi minn sens ta' korrettezza kuntrattwali, liema sens kien decizament jiddetta mod iehor.55 Huwa f'cirkostanzi simili illi l-gustizzja ekwitattiva vestita f'dan it-Tribunal ex Art. 6 u Art. 7(1) tal-Kapitolu 380 tal-Ligijiet ta' Malta tigi attivata u tiehu s- sopravvent fuq precetti apparentement leciti u dan sabiex sitwazzjoni ingusta mhux biss tigi debitament indirizzata, izda wkoll radrizzata bil-ghan li l-iskwilibriju li tali sitwazzjoni tohloq jigi mill-gdid ekwilibrat u kalibrat in vista tal-fatti pruvati. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet hawn fuq maghmula, dan it-Tribunal ma jarax li t- talba attrici hi meritevoli t'akkoljiment. Qabel l-gheluq ta' din is-sentenza, ma jkunx futili jigi mfakkar illi, "Hu fil-poter diskrezzjonali tal-gudikant li jislet mill-istess provi dik il-prova li hu jqis l-aktar attendibbli u affidabbli ghall-formazzjoni tal-konvinciment u li jwarrab jew jiskarta dik il-prova li hu jqis inkompatibbli mar-ratio decidendi adottata." Inoltre, kontendent fi proceduri gudizzjarji (kemm attur u kif ukoll konvenut) ma jistax jippretendi illi min ghandu jiggudika ghandu jaccetta bhala sagrosant l- assunzjonijiet kollha tieghu kontra l-konvinzjonijiet ta' min hu tenut jiggudika (vide Antoine Gambin v. Paul Zammit Spiteri, Appell Inferjuri, 27 ta' Frar, 2008) ghax, kif maghruf, il-gudikant, f'sede civili, hu fakoltizzat bid-diskrezzjoni li japprezza l- elementi probatorji akkwiziti u li jispogola minnhom dawk il-fonti ta' provi li hu jidhirlu l-aktar idoneji biex isostni d-decizjoni tieghu (vide Anthony Brignone et v. Victor cumbo et, Appell Inferjuri, 9 ta' Jannar, 2008). Anzi, jinsab sahansitra rikonoxxut illi anke jekk sabiex tasal ghar-ratio decidendi tas-sentenza, il-qorti ta' l-ewwel grad taghzel tistrieh kwazi ghal kollox fuq ir-rizultanzi istruttorji forniti minn parti wahda, u mhux fuq l-assjem tal-provi, dan ma jgibx ghal daqshekk illi s-sentenza hi radikalment hazina jew erroneja (ara f'dan is-sens vide Bonalco Aluminium Limited v. John Azzopardi Casha, Zerafa Inferjuri, 12 ta' Dicembru, 2007). GIURISPRUDENZA ITALIANA" Anno XLVII – 1977; UTET 1979, massima nru. §444 55 Tali ineffikacja mhix kollegata mar-regolarità tal-ftehim izda mal-produzzjoni tal-effetti tieghu. Lanqas ma hi marbuta mal-volontà tal-partijiet li kkuntrattaw izda mal-konsegwenza tad-difett originarju ta' l- istipulazzjoni kontrattwali Ghalkemm din is-sentenza ma tirreferix specifikatament ghal kull prova dokumentarja u kull deposizzjoni testimonjali u kull sottomissjoni maghmula mid-difensuri – filwaqt li jigi assikurat li dawn gew kollha ezaminati – l- omissjoni taghhom hi dovuta ghall-fatt li dak ommess ma kienx rilevanti ghall- kunsiderazzjonijiet hawnhekk intraprizi.56 In fine, it-Tribunal jaggungji osservazzjoni obiter. It-Tribunal japprezza u jifhem il- fatt li ftehim jigi redatt b'manjiera biex jinghalqu certu lacunæ (jew loopholes57) li jafu jwasslu ghal certu abbuz. Madanakollu, ftehim m'ghandux lanqas jigi msarraf f'ghodda iebsa u unilaterali li sservi ta' komfort jew protezzjoni ghal- kontraent wiehed biss, filwaqt li thalli lill-kontraent l-iehor kwazi mnezza minn kull fakultà jew setgha. Ghalhekk, filwaqt li kwalsiasi abbuz ghandu jkun kundannat, it-Tribunal jirrakkomanda lill-parti interessata biex timmodifika, temenda, tibdel jew taggusta idonejament certi "terms and conditions" biex kwalsiasi eventwali fethim u/jew kuntrattazzjoni tkun wahda ekwilibrata u gusta ghall-kontraenti kollha. GHALDAQSTANT, ghall-motivi u kunsiderazzjonijiet hawn fuq maghmula u konsistentement maghhom, it-Tribunal qed jiddeciedi dan il-kaz billi, filwaqt li jakkolji l-eccezzjonijiet tas-socjetà konvenuta, jichad it-talba attrici, bl-ispejjez gudizzjarji marbuta ma' dawn il-proceduri a karigu ta' l-istess attrici. ft.