MALTA TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR ĠUDIKATUR DR. ANNA MALLIA Seduta tas-27 ta' Ottubru, 2017 Numru fuq il-Lista: 16 Joseph Theuma (K.I. 386670M) Ra l-avviz tat-talba tal-attrici prezentat fit-02 ta' Marzu, 2017 li permezz taghha qed titlob il-hlas ta' hamest elef ewro (€5,000) u dan ghal bejgh tal-appartamenti 1, 3, 4, 5, 6, u 7 Nevada, Ball Street, Paceville limiti ta' Il-Fontana permezz ta' kuntratt tad-09 ta' Ra r-risposta tal-konvenut a fol 17 li permezz taghha eccepixxa li ma jiftakarx jekk l- ammont pretiz giex imhallas u li bla pregudizzju ghas-suespost l-ammont pretiz huwa preskritt ai termini tal-Artikolu 2156(d) tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta. Ra l-verbal tal-avukat tal-konvenut a fol 21 li ddikjara li l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni ai termini tal-Artikolu 2156(d) tal-Kap 16 hija dik ta' hames (5) snin u beda jiddekorri mit- 08 ta' Ottubru, 1988 kif ukoll l-ordni tal-inverzjoni tal-provi moghtija minn dan it- Xehed il-konvenut iddikjara li veru li ghamel kuntratt mal-konvenut fid-09 ta' Ottubru, 1986 atti Nutar Tonio Celeste li jinsab esebit fl-atti u li ma jiftakarx li mal-kuntratt huwa kien hallas lil konvenut is-somma ta' tlett elef seba' mija u hamsin lira Maltin (Lm3,750) u jidhirli li hallasha sentejn wara. Ittra ufficjali qatt ma ircieva. Xehdet l-attrici li kkonfermat l-istess kuntratt u li spjega li l-bilanc tal-imghaxijiet damet ma talbithom lill-konvenut ghax ghaddiet minn hafna affarijiet fosthom separazzjoni, mietilha t-tifel u wahda wara l-ohra. Hija kienet tghid lil konvenut li kien ghad fadallu jaghtiha u hu kien jghidilha 'all right'. Darba kien sab lilha u l-eks ragel taghha ghax kien ser ibeghom u mar biex tiffirmalu biex huwa jkun jista nbieghom u qaltlu li mhux ser ezami hija eskludiet li l-konvenut setgha hallas lir-ragel taghha. Il-partijiet ghalqu l-provi, ghamlu noti u trattaw. Ikkunsidra bieghu lil konvenut sitt flats gewwa Paceville ghal prezz ta' tnejn u ghoxrin elf u hames mitt lira Maltin (Lm22,500) li minnhom tlett elef seba' mija u hamsin lira Maltin (Lm3,750) thallsu fuq il-kuntratt u l-bilanc ta' tmintax-il elf seba' mija u hamsin lira Maltin (Lm18,750) kellu jithallas fi zmien sentejn mid-data tal-kuntratt bl-imghaxijiet ta' 6% fis-sena kalkolati a scaletta kull tlett xhur mid-09 ta' Ottubru, 1986. L-ammont ta' tmintax-il elf seba' mija u hamsin liri Maltin (Lm18,750) thallas mill-konvenut aktar minn sentejn wara u ghalhekk skont hi bdew jiskattaw l-imghaxijiet. Il-konvenut gie notifikat bl-ittra ufficjali fl-04 ta' Ottubru, 2016. L-attrici tikkontendi li l-imghax ta' 6% a skaletta beda jiddekorri mid-09 ta' Ottubru, 1986 skont l-imsemmi kuntratt u dan jammonta ghal elfejn tlett mija wiehed u sebghin lira Maltin u erbgha u sebghin centezmu (Lm2,371.74c) u li wara t-08 ta' Ottubru, 1988 l-imghax a scaletta kompla jiddekorri fuq is-somma ta' elfejn tlett mija u wiehed u sebghin liri Maltin u erbgha u sebghin centezmu (Lm2,371.74c) u li ghalhekk is-somma dovuta hija ta' tnax-il elf disa' mija u sebgha u erbghin liri Maltin u tmienja u sebghin centezmu (Lm12,947.78c) cioe' tletin elf mija u sittin ewro u wiehed u ghoxrin centezmu (€30,160.21c) li minnhom l- attrici ghandha dritt ghal sehma ta' nofs cioe' hmistax-il elf u tmenin ewro u hdax-il Rat li l-partijiet ghalqu l-provi, ghamlu noti u anke trattaw il-kawza. Ikkunsidra ulterjorment Li l-konvenut qed jeccepixxi l-preskrizzjoni ta' hames snin skont l-Artikolu 2156(d) tal- Kodici Civili filwaqt li l-attrici tikkontendi li l-preskrizzjoni hija ta' tletin (30) sena stante li l-imghaxijiet a scaletta ghandhom jigu meqjusa parti mill-kapital galadarba kien skada t-terminu ta' pagament. Il-kuntratt mertu ta' din l-kawza cioe dak ta' bejn l-attrici u zewgha u l-konvenut datat 09 ta' Ottubru, 1986 atti Nutar Dottor Tonio Celeste, jghid espressament li: "Dan il-bejgh qed isir bil-prezz miftiehem bejn il-partijiet ta' sebat elef u hames mitt lira Maltija (Lm7,500) li minnhom diga thalset is-somma ta' elf mitejn u hamsin lira Maltija (Lm1,250) u tithallas rivevuta mentri l-kompratur jobbligu ruhu li jhallas il-bilanc ta' sitt elef mitejn u hamsin lira Maltija (Lm6,250) lill-venditur accettanti fi zmien sentejn mil- lum bl-interessi tas-sitta fil-mija (6%) fis-sena kalkolati a scaletta kull tlett xhur mil-lum u in kawtela ta' dan l-pagament tal-bilanc ta' prezz u interessi relattivi l-ventidur qieghed jirriserva a favur tieghu l-privilegg specjali spettanti lilu fuq l-proprjeta' minnu trasferita Illi l-attrici ma ppruvatx meta sar dan l-pagament u qed tikkalkula l-interessi mill- iskadenza ta' sentejn mid-data tal-kuntratt cioe' mid-09 ta' Ottubru, 1988. Illi ghalhekk il-qofol tal-kwistjoni f'din l-kawza huwa jekk dawn l-imghaxijiet la jemanu mill-kuntratt jaqghux taht il-preskrizzjoni ta' tletin sena ai termini tal-Artikolu 2143 tal- Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta kif qed tikkontendi l-attrici jew dik ta' hames snin kif qed jikkontendi l-konvenut ai termini tal-Artikolu 2156(d) tal-istess Kap . Izjed il quddiem izidu jghidu illi: Il-kuntratt bejn l-partijiet sar fid-09 ta' Ottubru, 1986 atti Nutar Dottor Tonio Celeste; Il-bilanc dovut skont l-imsemmi kuntratt thallas fi zmien sentejn cioe' sad-09 ta' Illi bhala fatti: Il-konvenut gie notifikat bl-ittra ufficjali fis-07 ta' Ottubru, 2016 jumejn qabel l- iskadenza ta' tletin sena. (fol. Il-kawza giet notifikata lil konvenut fl-10 ta' Marzu, 2017. Illi l-Artikolu 2143 tal-Kodici Civili jipprovdi: 'L-azzjonijiet kollha, reali, personali, jew misti jaqghu bil-preskrizzjoni eghluq tletin sena u ebda opposizzjoni ghal preskrizzjoni ma tista ssir minhabba n-nuqqas ta' titolu jew ta' bona fidi.' L-eccezzjoni tal-preskrizzjoni ta' hames snin li qed jinvoka l-konvenut hija a bazi tal- Artikolu 2156(d)(e) u (f) tal-Kodici Civili. Illi l-Artikolu 2156 jipprovdi meta hija applikabbli l-preskrizzjoni ta' hames snin u l-Artikolu 2156(d) jsemmi : 'l-azzjonijiet ghall-hlas ta' imghaxijiet ta' somom mehuda b'self jew taht titolu iehor u in generali ta' dak kollu li jithallas bis-sena jew kull tant zmien iehor aqsar minn sena; 2156 (e) jsemmi: 'l-azzjonijiet ghar-radd ta' flus moghtija b'self jekk is-self ma jirrizultax minn att pubbliku u 2156 (f) l-azzjonijiet ghal hlas ta' kull kreditu iehor li gej minn operazzjonijiet kummercjali jew minn hwejjeg ohra meta l-kreditu ma jkunx jaqa' skont din l-ligi jew ligijiet ohra taht preskrizzjoni aqsar jew ma jkunx jirrizulta minn att Filwaqt li l-attrici tikkontendi li dawn l-imghaxijiet a scaletta huma parti mill-kapital u ghalhekk huma imghaxijiet komposti l-konvenut jikkontendi li dan mhux il-kaz ghax ma humiex imghaxijiet komposti u ma jistghux jigu konsiderati bhala parti mill -kapital u ghalhekk hija applikabbli l-preskrizzjoni ta' hames snin. Illi veru li l-Artikolu 1142 tal-Kodici Civili li tieghu jaghmel referenza l-konvenut jikkontempla l-possibilita' ta' imghax fuq imghax u jimponi c-cirkostanzi ta' kif u meta kreditur jista jitlob l-imghax fuq l-imghaxijiet maghluqa. Dan l-Artikolu jrid jinqara mat- tlieta precedenti li flimkien jirregolaw id-danni dovuti meta jkun hemm ksur t' obbigazzjoni li jkollha bhala oggett 'il-hlas ta' somma determinata' (art 1139 Kodici Izda jinghad ukoll l-partijiet kienu ftehmu fil-kuntratt mertu ta' din l-kawza li l- imghaxijiet ghandhom ikunu komposti u ghalhekk dan it-Tribunal ma ghandu ebda dubju li t-talba tal-attrici hija talba bazata fuq l-kuntratt mertu ta' din l-kawza u li ghalhekk tapplika l-preskrizzjoni ta' tletin sena ai termini tal-Artikolu 2143 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta. Ara kieku l-partijiet ftehmu mod iehor dwar imghaxijiet kieku l- konvenut kien ikollu ragun izda dan ma garax u l-attrici qed titlob l-imghaxijiet skont il- kuntratt li sar bejnha u zewgha u l-konvenut. Ghaldaqstant l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni kif sollevata mill-konvenut qed tigi michuda u t-Tribunal jordna l-prosegwiment tal-kawza dwar il-mertu. Spejjez fil-gudizzju finali.