Prim' Awla tal-Qorti Ċivili Ċitazzjoni numru: 1654/1997 18 ta' Novembru 2019. Il-kawża hi dwar talba għar-rifużjoni tas-somma ta' Lm9,835.20 li l- attriċi ssostni li tħallset indebitament lill-Kontrollur tad-Dwana b'riferenza għall-importazzjoni ta' merkanzija. Rat iċ-ċitazzjoni ippreżentata mis-soċjeta` attriċi fis-16 ta' Lulju 1997 fejn "...illi s-soċjeta` Francis Busuttil & Sons Ltd jimportaw f' Malta diversi prodotti tal-ikel; u billi s-soċjeta` attriċi, f' Mejju tal-1996 importat f' Malta żewġ "containers" ta' ġelati kif jidher mid-dokumenti hawn annessi u mmarkati Dok A; u billi impjegat tas-soċjeta` attriċi ikkunsinna lill-Kontrollur tad-Dwana d-dokumenti kollha neċessarji għar-rilaxx tal-prodotti importati; u billi f' dawn id-dokumenti ikkunsinjati lill-Kontrollur tad-Dwana il-prodotti importati ġew deskritti taħt il-Kodiċi HS2105.00.10.19 u cioe` "ice cream containing by weight of milkfats of 7% or more, of a weigh exceeding 150gm each"; u billi l-ġelati importati kienu f' konfezzjonijiet li jiżnu iktar minnn 150 gramma, kif ukolll f' konfezzjonijiet oħra li jiżnu inqas minn 150 gramma; u billi l-klassifikazzjoni korretta tal-istess tip ta' ġelati f' konfezzjonijiet ta' inqas minn 150 gramma hi taħt HS2105.00.10.11; u billi għalhekk meta kklassifika l-prodotti kollha taħt id-deskrizzjoni HS2105.11.10.19, l- impjegat tas-soċjeta` attriċi għamel żball; u billi dan kien żball ġenwin, anke minħabba l-fatt li l-piżijiet relattivi tal-prodotti in kwistjoni ġew korrettement imniżżla fid-dokumenti kkunsinjati lill-Kontrollur tad-Dwana għar-rilaxx tal- prodotti importati; u billi meta dan l-iżball ġie korrett irriżulta li s-soċjeta` attriċi kien għad fadlilha tħallas is-somma ta' Lm9,835.20 dovuti lill-Gvern ta' Malta bħala dazju fuq l-importazzjoni tal-prodotti importati kif klassifikati korrettement; u billi s-soċjeta` attriċi ħallset minnufih din is-somma; u billi minbarra d-dazju dovut il-Kontrollur tad-Dwana ippretenda li ma jirrilaxxjax il-prodotti importati sakemm is-soċjeta` attriċi ma tiddepożitax somma ulterjuri ta' disat elef, tmin mija u ħamsa u tletin Lira Maltija u għoxrin ċenteżmu (Lm9,835.20), liema somma ulterjuri kienet pretiża mill-Kontrollur tad-Dwana akkont ta' multa eventwali li huwa rriserva d-dritt li jimponi; u billi s-soċjeta`attriċi ħallset din is-somma ulterjuri taħt protest, peress li fin-nuqqas tal- pagament mingħand is-soċjeta` attriċi il-Kontrollur tad-Dwana kien qiegħed jirrifjuta li jirrilaxxja l-prodotti importati lis-soċjeta` attriċi; u billi sa llum il-Kontrollur tad-Dwana għadu la impona u lanqas ma stipula l-ammont tal-penali pretiża minnu; u billi l-liġi tad-Dwana ma tagħti l-ebda jedd lill-Kontrollur tad-Dwana li jimponi multa minħabba l-fatti kif premessi u għaldaqstant is-somma mitluba minnu ma kintx dovuta mis-soċjeta` attriċi; u billi s-soċjeta` attriċi interpellat lill-Kontrollur tad-Dwana sabiex jirrifondilha s-somma ta' Lm9,835.20, imħalla lilu taħt protest akkont ta' multa eventwali u fuq talba tiegħu; u billi l-Kontrollur tad-Dwana qed jirrifjuta li jirrifondi din is-somma lis-soċjeta` attriċi; u billi l-Kontrollur tad-Dwana ġie debitament notifikat bl-ittra uffiċjali fl-24 ta' Ġunju 1997 b'din il-kawża, u dan ai termini tal-artikolu 460 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili tal- Liġijiet ta' Malta; Jgħid il-konvenut għaliex din il-qorti m'għandhiex: (1) Tiddikjara li l-iżball fil-klassifikazzjoni tal-prodott taħt il-Kodiċi HS, imwettaq mill-impjegat tas-soċjeta` attriċi, fiċ-ċirkostanzi hawn deskritti kien, fil-fatt, żball ġenwin. (2) Tiddikjara li l-aġir tas-soċjeta` attriċi ma jagħti lok għall-ebda impożizzjoni ta' multa minkejja l-pretenzjonijiet tal-konvenut. (3) Tordna lill-Kontrollur tad-Dwana jirrifondi lis-soċjeta` attriċi is-somma ta' disat elef, tmin mija u ħamsa u tletin Lira Maltija u għoxrin ċenteżmu (Lm9,835.20) imħallsa lilu indebitament mis-soċjeta` attriċi kif premess. Bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-ittra uffiċjali ta' Ġunju 1997, u bl-imgħax kummerċjali minn Mejju 1996 sad-data tal-pagament effettiv". Rat in-nota tal-eċċezzjonijiet tal-Kontrollur tad-Dwana li ġiet ippreżentata fl-14 ta' Mejju 1998, fejn iddikjara: (1) Illi l-ewwel talba tas-soċjeta` attriċi hija irritwali u nulla stante li fl-ewwel lok il-qorti, segwendo l-prinċipju bażilari tas-separazzjoni tal-poteri fl-istat Malti, m'għandhiex ġurisdizzjoni li tissostitwixxi d-diskrezzjoni tal-awtorita` amministrattiva kompetenti b'dik tagħha. L-Artikolu 469A tal-Kap 12 jagħti l-poter lill-qrati li jissindakaw il-validita` tal-egħmil amministrattiv u li jiddikjaraw, jekk ikun il-każ, tali egħmil "null, invalidu u mingħajr effett" iżda mhux li jieħdu l-vesti tal-amministraturi. Illi fit-tieni lok għalkemm din il-qorti għandha l-poter li tissindika dan l-egħmil amministrattiv fil-parametri tal-Artikolu 469A tal-Kap 12, l-istess subinċiż (3) ta' dan l-artikolu jipprovdi li l- azzjoni biex jiġi impunjat l-egħmil trid issir f' sitt xhur minn meta l-persuna interessata issir taf jew setgħet tkun taf b' dan l-egħmil. Billi s-soċjeta` attriċi qed tikkontesta d-deċiżjoni tal-eċċipjent li talab il-ħlas (li hi sejħet bħala "penali") li sar fis-17 ta' Mejju 1996, l-azzjoni odjerna hija tardiva skont l-istess dispożizzjonijiet tal-Artikou 469A(3) u għalhekk inammissibbli. In oltre għall-eċċipjent ma kien hemm l-ebda żball ġenwin min-naħa tas-soċjeta` attriċi iżda biss tentattiv maldestru biex ma jitħallsx dak li kien dovut lill-eċċipjent. (2) Illi subordinatament u mingħajr preġudizzju għall-premess, it-talba attriċi li din il-Qorti tiddikjara li ma kien hemm lok għal ebda impożizzjoni ta' multa hija infondata fil-fatt u fid- dritt billi l-eċċipjent ma esiġa mingħand is-soċjeta` attriċi l-ebda ħlas (ta') multa. L-Artikolu 61 tal-Ordinanza tad-Dwana (Kap 37) jipprovdi li f' każ li uffiċjal tad-Dwana jsib oġġetti fi kwantita` aktar jew differenti minn dawk li jkunu dikjarati mill-importatur, dawk l-oġġetti li jinsabu żejda jew differenti jiġu konfiskati. F' każ ta' oġġetti ta' valur ta' iżjed minn Lm500 il-Ministru responsabbli għad-Dwana jiddisponi minnhom b'mod li jrid hu, mentri f' każ ta' valur inferjuri huwa l-eċċipjent li jiddisponi minnhom kif jista' jistabbilixxi. Illi kif ser jiġi ppruvat waqt it-trattazzjoni tal-kawża, is-soċjeta` attriċi ddikjarat klassifikazzjoni ħażina ta' uħud mill-oġġetti kif ukoll instab li kien hemm kwantita` akbar ta' oġġetti minn dak li ġie dikjarat. (3) L-eċċipjent bl-awtorita` tal-Ministru responsabbli għad-Dwana, ippropona lis-soċjeta` attriċi li din setgħet teħles mill-konfiska tal-oġġetti jekk kienet lesta li tasal għal transazzjoni u cioe` li tħallas il-levy dovut, ammontanti għal Lm10,553 piu` l-ħlas addizzjonali ta' 75% tal- valur. (4) Is-soċjeta` attriċi aċċettat dan il-ftehim u b'hekk żdoganat l-oġġetti importati. Is-soċjeta` attriċi kienet libera li ma takkoljix din il-proposta u tikkontesta l-konfiska fis-sede opportuna. Dan m'għamlitux għaliex akkwijexxiet għall-kundizzjonijiet tal-eċċipjent. Għalhekk huma bla bażi ġuridika l-pretenzjonijiet tas-soċjeta` billi ma sar l-ebda ħlas indebitu minnha lill-eċċipjenti. Hija konsapevolment akkwijexxiet għal din it-transazzjoni u għażlet li ma tikkontestax il-konfiska. Issa li minn rajha għażlet din it-triq ma tistax, skont id-dritt, tippretendi li tieħu lura dak li volontarjament aċċettat li tħallas biex tevita l-konfiska. Dak li effettivament qed titlob is-soċjeta` attriċi hu li din il-Qorti xxejjen il-konsegwenzi kollha li ħolqot l-istess soċjeta` bl-aġir tagħha meta ttentat tevadi l-obbligi fiskali tagħha biex b'hekk tkun ħelset mill-konfiska kif ukoll il-kondizzjonijiet tal-eċċipjent biex dik il- konfiska ma tavverax ruħha. Salv eċċezzjonijiet oħra permessi mil-liġi. Semgħet ix-xiehda prodotta; Rat in-nota tas-sottomissjonijiet tas-soċjeta` attriċi li ġiet ippreżentata fis-26 Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-konvenut preżentata fl-24 ta' Ottubru, 2019. Il-qorti tirreferi għal dawn id-dokumenti li huma ferm rilevanti għall-eżitu tal- ta' Awwissu 2019; kawża fil-meritu:- Ittra1 (mhux iffirmata) mibgħuta mis-soċjeta` attriċi lill- Kontrollur tad-Dwana fejn ġie spjegat hekk: Ittra2 mibgħuta mis-soċjeta` attriċi lill-Kontrollur tad-Dwana fejn fiha spjega li bi żball iddikjarat ġelati taħt HS code flok ieħor: Declared: HS Code 2105.009919: Ice Cream of a weight exceeding Riċevuti maħruġa mid-Dwana: Lm5,324 (riċevuta nru 029036)3 - "levy"; Lm5,324 (riċevuta nru 199112)4 - "pending possible fine" Lm4,511 (riċevuta nru 918835)5 - "levy"; Lm4,511 (riċevuta nru 898053)6 - "pending possible fine". Ittra7 mibgħuta mill-Kontrollur tad-Dwana lis-soċjeta` attriċi fejn infurmaha hekk: Intbagħtet "registered reminder" tal-ittra tal-1 ta' Awwissu 1996. 8 jidher li dan hu żball – suppost jaqra 4511 mhux 4551. 9 konsegwentement suppost jaqra 480 mhux 440. 10 konsegwentement suppost jaqra 2921 mhux 4968. 11 konsegwentement suppost jaqra 718 mhux 678. Ittra reġistrata12 mibgħuta mill-Kontrollur tad-Dwana lis- soċjeta` attriċi fejn infurmaha hekk: Ittra13 mibgħuta mid-difensur tas-soċjeta` attriċi lill-Kontrollur tad-Dwana b'referenza għall-ittra tas-06.03.1997 fejn talbu hekk: Ittra14 mibgħuta mill-Kontrollur tad-Dwana lid-difensur tas- soċjeta` attriċi bi tweġiba għall-ittra tat-18.03.1997 fejn infurmah li: Prospett15 (jidher li redatt mis-soċjeta` attriċi) minn fejn jirriżulta li l-ammont ta' Lm9835.20 li tħallas bħala l-ewwel depożitu huwa kompost minn: (i) Lm4511.04 (rigwardanti levy addizzjonali li kellu jitħallas fuq ġelati li kienu fuq trailer 1) u (ii) Lm5324.16 (rigwardanti levy addizzjonali li kellu jitħallas fuq ġelati li kienu fuq trailer 2). Fir-rigward tal-ammont ta' Lm4511.04 dan huwa kompost minn Lm4,463.52 (id-diskrepanza riżultat ta' dikjarazzjoni ħażina ta' HS code) u Lm47.52 (id-diskrepanza fir-rigward ta' ġelati Mars (MINI) u ġelati Snickers (MINI) li ġew dikjarati bħala 72 u 60 units rispettivament, flok 864 (72 x12) u 720 (60 x 12) units rispettivament. Fir-rigward tal-ammont ta' Lm5324.16 dan huwa kompost minn Lm5,302.56 (d-diskrepanza riżultat ta' dikjarazzjoni ħażina ta' HS code) u Lm21.60 (id-diskrepanza fir-rigward ta' ġelati Bounty (MINI) li ġew dikjarati bħala 60 units flok 720 (60 x 12). (Id-dokumenti MG3 u MG4 u l-"workings" li jidhru fuqhom fil- fatt jikkonfermaw li l-ammonti ta' Lm4511.04 u Lm5,324.16 (total Lm9,835.20) jirrigwardaw il-levy addizzjonali li kellu jitħallas riżultat ta' HS code ħażina u numru skorrett ta' units ta' ġelati MINI. Ittra uffiċjali mibgħuta mis-soċjeta` attriċi lill-Kontrollur tad- Dwana fejn interpellatu biex fi żmien għaxart ijiem jirrifondi s- somma ta' Lm9835.20 "ammont pretiż minnek bħala penali u imħallas lilek indebitament" fis-17 ta' Mejju 1996, bl-imgħax kummerċjali. Mario Scicluna Spiteri, (kien direttur jaħdem mad-Dwana) fl-affidavit16 spjega li fl-14 ta' Mejju 1996 kienu fil-proċess li jkunu rilaxxati żewġ trailers importati mis- soċjeta` attriċi bin-numru AA11362 u CE7184 u dikjarati fuq ir-release orders CE I 67042/13.05.96 (Dok MG1) u CE I 32255/13.05.96 (Dok MG2) Qal li l-uffiċjali tad-Dwana Emanuel Ozman u Ignatius Tibayan irrapurtaw li fost il-prodotti importati kien hemm ġelati li minkejja li ġew dikjarati bħala li jiżnu iktar minn 150 gramma, kienu fil-fatt jiżnu inqas minn 150 gramma, u dan kif jirriżulta mill-invoice 14008 (Dok MG3)17 u l-invoice 90853 Enfasizza li: "Minħabba dan l-iżball fid-dikjarazzjoni l-importatur ħallas Lm9,835 levy inqas fuq dawn il- kunsenji." 16 Affidavit ta' Mario Scicluna Spiteri, maħluf 30.11.200, fol 50. Spjega li biex dawn il-ġelati setgħu jiġu rilaxxati, is-soċjeta` attriċi (importatriċi) aċċettat li tagħmel (i) depożitu ta' Lm9,835 għal-levy dovut u (ii) depożitu ieħor ta' ammont ekwivalenti ta' Lm9,835 biex jagħmel tajjeb għal xi deċiżjoni li d-Dipartiment jieħu skont Sezzjoni 61 tal-Ordinanza tad-Dwana minħabba dik id-dikjarazzjoni żbaljata. Xehed ukoll li barra d-diskrepanza fl-imsemmija dikjarazzjoni (li tammonta għal Lm9,835 f' levy addizzjonali) irriżulta wkoll li s-soċjeta` attriċi kienet iddikjarat 2,304 units ta' ġelati, u cioe`: 60 kartuna ta' 12-il ġelat Mini Bounty, 60 kartuna ta' 12-il ġelat Mini Snickers u 72 kartuna ta' 12-il ġelat Mini Mars li pero` kienu fil-fatt jikkonsistu f' 26,208 units ta' ġelati, u cioe`: 60 kartuna ta' 12-il pakkett ta' 12-il ġelat Mini Bounty, 60 kartuna ta' 12-il pakkett ta' 10 ġelati Mini Snickers u 72 kartuna ta' 12-il pakkett ta' 12-il ġelat Mini Mars. F' dan ir-rigward qal li: "Il-levy li ma tħallsitx fuq dawn it-tliet prodotti kienet tlaħħaq Lm678" 19. Kompla jgħid li d-Dipartiment, wara li ra l-ispjegazzjoni tas-soċjeta` attriċi, ikkunsidra li kieku l-uffiċjali tad-Dwana ma ndunawx b'dawk l-iżbalji, li setgħu kienu ta' dannu sostanzjali lill-Gvern, u billi din kienet it-tieni darba20 li s-soċjeta` attriċi għamlet dikjarazzjoni ħażina, iddeċieda li kellha tħallas mhux biss Lm10,513 (Lm9,835 + Lm678) iżda wkoll somma addizzjonali ekwivalenti għal Spjega li s-soċjeta` attriċi ġiet mgħarrfa bid-deċiżjoni tad-Dipartiment permezz ta' ittra datata 6 ta' Marzu 1997. Alan Lauri (Director Compliance & Systems fi ħdan id-Dipartiment tad-Dwana) 19 Dan jidher li huwa żball peress li .03c fuq 23,904 units (26,208 – 2,304) iwassal għal Lm717.12 u mhux Lm678. 20 Xehed li l-każ preċedenti kien jirrigwarda dikjarazzjoni ħażina fuq D.E. 470431/09.03.95 fir-rigward ta' importazzjoni ta' għamara. fix-xiehda tiegħu tal-15 ta' April 201921 xehed li l-commodity code (żbaljata) dikjarata mis-soċjeta` attriċi kienet tfisser 3 ċenteżmi fuq kull individual pack ta' ġelat. Ikkonferma li s-soċjeta` attriċi kienet second time offender u kien għalhekk li kellha tiġi applikata l-multa ta' 75%. F' xiehda sussegwenti fis-seduta tal-24 ta' Ġunju 201922 spjega li fejn ikun hemm kaxxi bil-ġelati fiha, il-levy tkun ikkalkulat fuq kull ġelat. Simon Monreal (li fl-1996 kien impjegat mas-soċjeta` attriċi bħala assistant tal- Commercial Manager) fix-xiehda tiegħu tal-15 ta' April 201923 xehed li d- dikjarazzjonijiet tad-Dwana kien jimlihom ħaddieħor. Ikkonferma li kienu daħħlu l-ġelati in kwistjoni f' kategorija żbaljata (cioe` f'dik ta' iżjed minn 150 gramma flok f'dik ta' inqas minn 150 gramma). Sostna li kien żball ġenwin. Konsiderazzjonijiet. L-ewwel eċċezzjoni ser tintlaqa' għaliex kif ser jiġi spjegat iktar 'il quddiem, hi d-diskrezzjoni tal-konvenut jiddeċiedi jekk hemmx żball ġenwin. Eventwalment il-materja trid tiġi kkunsidrata u deċiża fil-proċeduri li jistgħu jittieħdu kontra l-importatur. It-tieni eċċezzjoni ser tiġi miċħuda. Mario Scicluna Spiteri, uffiċjal tad-dipartiment, fl- affidavit qal li eventwalment il-konvenut iddeċieda li flimkien mas-somma ta' Lm10553, l-attriċi kellha tħallas 75% addizzjonali ta' dik is-somma. fil-bidu ta' Marzu, 1997 l-attriċi kienet infurmata mid-Dipartiment li l-levy dovuta kienet Lm10553 u kellha tħallas ukoll somma addizzjonali ekwivalenti għal 75%, peress li kieku uffiċjali tad-Dipartiment ma ndunawx bl-iżball il-Gvern kien isofri dannu sostanzjali. F'dan ir-rigward issir riferenza għall-ittra datat 6 ta' Marzu, 1997 li hu l-avvż li ntbagħat lill-attriċi, kif ukoll id-dokument datat 27 ta' Jannar Hu ovvju li l-perjodu ta' sitt xhur kontemplat fl-artikolu 469 tal- Kodiċi Ċivili, beda jiddekorri minn meta l-attriċi kienet notifikata bid-deċiżjoni li kien ħa l-konvenut. L-attriċi ippreżentat il-kawża fis-16 ta' Lulju, 199724 meta kienu għadhom m'għaddewx is-sitt xhur. Mis-suespost jirriżulta li fir-rigward tal-merkanzija importata mis-soċjeta` attriċi tramite iż-żewġ containers bin-numri AA11362 u CE7184 kien hemm tliet tipi ta' dikjarazzjonijiet skorretti fuq il-fatturi relattivi: il-ġelati li jiżnu inqas minn 150 gramma ġew ikklassifikati bħala ġelati li jiżnu iktar minn 150 gramma; il-ġelati "mini" ġew dikjarati bħala 192 units (kaxxa) mhux Dawn iż-żewġ diskrepanzi flimkien jissarrafu f'Lm9,835 levy inqas. Proprju għaliex l-uffiċċjali tad-Dwana indunaw bid-diskrepanzi, il-ġelati ma ngħatawx lill-attriċi sakemm għamlet: (a) depożitu fl-ammont ta' Lm9,835 (valur tal-levy addizzjonali dovuta) u (b) depożitu ieħor fl-istess ammont ta' Lm9,835 (biex ikopri kwalsiasi multa li tiġi imposta). il-ġelati "mini" li ġew dikjarati bħala 192 units (kaxxi) fil-fatt kellhom jiġu dikjarati individwalment (26,208) u mhux kull Dik id-diskepanza (bejn 2,304 unit u 26,208 unit) tissarraf f' Lm718 levy inqas. Jidher li din id-diskrepanza fil-fatt ġiet innutata wara li saru ż-żewġ d-depożiti imsemmija. Fis-6 ta' Marzu 1997 il-Kontrollur tad-Dwana informa lis-soċjeta` attriċi li kienet debitriċi fil-konfront tiegħu fl-ammont ta' Lm10,55325 (levy dovuta minnha) u 75% multa - cioe` Lm7,914.75 (total ta' Lm18,467.75), u talabha biex fi żmien ħmistax-il ġurnata tgħaddi id-Dwana u tieħu magħha d-dokumenti relattivi (inkluż ir-riċevuti tad-depożiti li għamlet) sabiex il-kwistjoni tkun tista' tingħalaq. (Peress li s-soċjeta` attriċi għamlet depożiti fl-ammont ta' Lm19,670 (Lm9,835 + Lm9,835) jiġi li fil-fatt ħallset Lm1,202.25 iżjed minn dak mitlub mill- Is-soċjeta` attriċi qegħda ssostni li d-diskrepanza fil-klassifikazzjoni li għamlet fid-dokumenti għar-rilaxx tal-merkanzija, kienet riżultat ta' "żball ġenwin" u għalhekk ma jidhrilhiex li għandha tħallas multa. Issostni għalhekk li d-depożitu ulterjuri ta' Lm9,835 li għamlet għall-finijiet ta' "Pending Possible fine" għandha tingħata lura lilha, u għalhekk għamlet din il-kawża. (Jiġi osservat li l-"iżball ġenwin" issemmih fir-rigward tad-diskrepanza fil-klassifikazzjoni tal-HS Code u mhux ukoll fir-rigward tad-diskrepanza fin-numru tal-units tal-ġelati – cioe` 192 L-Artikolu 6126 tal-Kap 37 (Ordinanza tad-Dwana), kif sostitwit bl-Att XXXVI.1989.3, u kif kien fiż-żmien tal-vertenza (1996), kien jipprovdi hekk: (1) Jekk fiż-żmien tal-eżami minn uffiċjal tad-dwana xi oġġetti jkunu jinsabu fi kwantita` aktar minn, jew differenti minn, dawk li jkunu jidhru fuq il-fattura tal-esportatur jew li jkunu dikjarati mill-importatur jew mill-aġent tiegħu, f'dak il-każ, minkejja dak kollu li jinsab f'xi dispożizzjoni oħra ta' liġi, dawk l-oġġetti li jinsabu żejda jew dawk l-oġġetti differenti għandhom jiġu kkonfiskati u (a) meta l-valur tal-oġġetti li hekk jinsabu fi kwantita` akbar jew differenti jkun ta' ħames mitt lira maltija jew aktar, dawk l-oġġetti li jkunu ġew hekk konfiskati għandhom jitneħħew b'dak il-mod li l-Ministru responsabbli għad-dwana jista' jistabbilixxi; u (b) meta l-valur tal-oġġetti li hekk jinsabu fi kwantita` akbar jew differenti jkun ta' inqas minn ħames mitt lira maltija, dawk l-oġġetti li jkunu ġew hekk konfiskati għandhom jitneħħew hekk kif il-Kontrollur tad-Dwana jista' jistabbilixxi. Dik il-konfiska tkun bla ħsara għal kull azzjoni li tista' tittieħed kontra l-importatur jew l- aġent tiegħu, jew kontra t-tnejn, skond xi dispożizzjoni oħra tal-liġi. (2) Id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) ta' dan l-artikolu ma għandhomx jgħoddu meta l- awtorita` kompetenti tkun sodisfatta li d-diskrepanza tkun ġrat minħabba żball ġenwin. (3) Għall-finijiet tas-subartikolu (2) ta' dan l-artikolu "awtorita` kompetenti" tfisser meta l-valur tal-oġġetti li jinsabu fi kwantita akbar jew differenti minn dak li jidher fuq il-fattura tal- esportatur jew li jiġi dikjarat mill-importatur jew mill-aġent tiegħu (a) ikun ta' ħames mitt lira Maltija jew iktar, il-Ministru responsabbli għad-Dwana; (b) ikun anqas minn ħames mitt lira Maltija, il-Kontrollur tad-Dwana. Permezz tal-Att XII.2001.7 imbagħad żdiedu is-segwenti subartikoli mal- (4) Meta sabiex jiġi stabbilit jekk xi oġġetti humhiex differenti minn dawk li jkunu jidhru fuq il- fattura tal-fornitur jew li jkunu dikjarati mill-importatur jew mill-aġent tiegħu, tkun tinħtieġ li ssir xi analiżi xjentifika jew perizja teknika, il-konklużjonijiet milħuqa mid-Dwana dwar ix- xorta, il-kontenut jew karatteristiċi oħra tal-oġġetti jistgħu jiġu biss kontestati f'xi proċedimenti jekk jintwera illi dawk il-konklużjonijiet huma tali li l-ebda persuna raġonevoli ma kienet tasal għalihom. Minkejja kull dispożizzjoni li hemm f'dan l-artikolu, il-Kontrollur jista' jagħżel li jagħti lura l-oġġetti kkonfiskati lill-importatur meta dan jaqbel li jħallas dak id-depożitu jew dawk id-depożiti lil, u kif ikun determinat mill-Kontrollur, sakemm il-Kontrollur jikkalkula l-prezz attwali li jrid iħallas l-importatur għall-oġġetti u f'dan il-każ il-prezz li jrid jitħallas għal dawn l-oġġetti ma jistax jaqbeż is-somma totali depożitata mill-importatur. Kull meta xi każ ikun trattat skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu (a) ta' dan is- subartikolu, id-deċiżjoni tal-Kontrollur dwar il-prezz li jkun irid jitħallas għall-oġġetti tkun finali u konklussiva. Għalkemm dawn is-subartikoli daħlu fis-seħħ fl-2001, jidher li l-Kontrollur xorta kien jagħti l-oġġetti konfiskati lill-importatur meta dan tal-aħħar jħallas id- depożitu jew depożiti li jitlob il-Kontrollur. Fil-fatt fil-każ "Calbian Co Ltd vs Kontrollur tad-Dwana, (1785/98) deċiża mill-Qorti tal-Appell Superjuri fis- 27 ta' Jannar 2006, l-istess Qorti tal-Appell osservat li: "huwa car li qabel ma dahlu fis-sehh l-emendi tal-2001, l-Artikolu 61 ma kienx jikkontempla r- rilaxx tal-merkanzija versu l-hlas ta' depozitu u din kienet biss prassi li addotta d- Dipartiment." Inċidentalment dan il-każ fih ċirkostanzi pjuttost simili għal dak tal-lum. Hekk per eżempju dwar it-talba tas-soċjeta` importatriċi Calbian Co Ltd li jiġi dikjarat li l-iżball fid-dokumenti kien riżultat ta' "żball ġenwin", il-Qorti tal-Appell irriteniet li din ma setgħetx tintlaqa': "...ghax huwa evidenti minn dak hawn fuq riportat27 li l-kwistjoni tal-genwinita` o meno, ossia ta' zball genwin, riferibbilment ghad-diskrepanzi ta' dak li jkun gie dikjarat, hija mhollija esklussivament fid-diskrezzjoni ta' l-"awtorita` kompetenti", u fic-citazzjoni attrici ma hemm ebda allegazzjoni li tali diskrezzjoni giet b'xi mod uzata mill-imsemmija awtorita` b'mod abbuziv." Hekk ukoll fil-każ odjern, is-soċjeta` attriċi imkien fiċ-ċitazzjoni ma allegat li d- deskrizzjoni tal-"awtorita` kompetenti" ġiet użata abbużivament. Il-Qorti tal-Appell ikkunsidrat ukoll il-kwistjoni dwar jekk il-pagament ta' depożitu ulterjuri sabiex jiġu rilaxxati l-oġġetti (cioe` il-pagament ta' depożitu ieħor fl-istess ammont ta' dak imħallas bħala levy jew dazju jew ETI fuq il- merkanzija mhux iddikjarata jew iddikjarata ħażin), jammontax għal ftehim mal- Kontrollur li jista' jżomm kwalsiasi ammont minnu in in linea ta' multa. il-każ il-Kontrollur kien impona multa ta' 50%). Il-Qorti tal-Appell osservat hekk: "Ma jistax jigi kkontestat li mill-provi rrizulta li s-socjeta` appellanti ftehmet ma' l-appellat li tiddepozita s-somma mitluba minnu sabiex tkun tista' tottjeni r-rilaxx tal-merkanzija. Min-naha l-ohra pero` ma jidhirx li f'dak l-istadju kien intlahaq ftehim li l-appellat izomm nofs id-depozitu sabiex tinghalaq il-vertenza. Dan jirrizulta mill-ittra li ntbaghtet mill-appellat lis-socjeta` appellanti u li hija ezebita a fol. 20 tal-process. Fl- istess ittra naqraw li l-appellant gie mitlub biex imur fl-ufficcju tad-Dwana u jiehu xi dokumenti mieghu, "in order to settle the matter". Kliem li jindika li sa dak il-mument kien ghadu ma ntlahaq l-ebda ftehim ma' l-appellant dwar il-hlas dovut lill-appellat. Fil-fatt l-appellant kien wiegeb ghal din l-ittra permezz ta' l-avukat tieghu u oggezzjona li jhallas xi ammont in eccess tad-dazju (fol. 59 tal-process). Jidher ghalhekk li l-offerta li ghamel l-appellat ma gietx milqugha min-naha ta' l-appellant u f'dawn ic-cirkostanzi wiehed ma jidhirx li jista' jikkonkludi li ntlahaq ftehim bejn ilkontendenti kif sostna l-appellat fl-ittra tieghu tat-3 ta' Frar 1998 (fol. Hekk ukoll f'dan il-każ il-Kontrollur tad-Dwana kien fl-ittra tas-6 ta' Marzu 1997 insista mas-soċjeta` attriċi li hija tmur fl-ufiċċju tad-Dwana bid-dokumenti "in order to settle the matter" u f'dan il-każ ukoll wieġbet tramite d-difensur tagħha, fejn qaltlu li xtaqet li l-kwistjoni tibqa' "pending until we had the occasion to 14 ta' Mejju, 199628 l-attriċi kienet għamlitha ċar daqs il-kristall li d-depożitu fir- 27 Hawnhekk kienet qed tirreferi għall-Artikolu 61 tal-Kap 37. Mhemmx provi li l-kontendenti kkonkludew transazzjoni. evidenti wkoll mill-affidavit ta' Mario Scicluna Spiteri.29 Għaldaqstant, il-qorti ma taqbilx mat-teżi tal-konvenut li l-kwistjoni kienet ġiet tranżatta. Ir-riferenza li għamel il-konvenut għall-ittra datata 6 ta' Marzu, 1997 ma tgħinux għaliex mhemmx prova li wara dakinhar il-kontendenti waslu fi ftehim bonarju. Tant hu hekk li ftit xhur wara l-attriċi ppreżentat il-kawża. Fl-istess sentenza fuq imsemmija, il-Qorti tal-Appell osservat:- "Gialadarba ma rrizultax li kien intlehaq ftehim bejn is-socjeta` appellanti u l-appellat sabiex tinghalaq il-vertenza, il-Kontrollur tad-Dwana seta' liberament jipprocedi kontra l-importatur skond il-provvedimenti tal-Kap. 37 li jikkontemplaw it-tehid ta' proceduri kriminali kontra l- importatur u li bhala piena tikkontempla wkoll il-hlas ta' dazju addizzjonali. Proceduri li ma jirrizultax li ttiehdu mill-appellat ghaliex ikkunsidra li kellu d-dritt li jzomm id-depozitu mhallas mill-appellant. Fil-fehma ta' din il-Qorti, l-appellat agixxa skorretement meta qabad u infligga penali ta' 50% fuq l-ammont iddepozitat mieghu mis-socjeta` appellanti. Min-naha l-ohra fic-citazzjoni is-socjeta` appellanti ssostni li l-hlas lill-Kontrollur tad-Dwana sar indebitament ghaliex dak li gara kien minhabba zball genwin li ha l-agent taghha u l-agir taghha ma kien jaghti lok ghal ebda imposizzjoni ta' hlas ta' multa. Din hija materja li kellha tigi trattata fi proceduri kriminali li setghu jittiehdu kontra l-importatur skond il-provvedimenti ta' l- Ordinanza. Dak kien il-forum adatt sabiex jigi determinat kellix tigi imposta xi multa fuq l- importatur minhabba ksur tal-provvedimenti tal-Kap. 37, multa li l-appellant isostni li ma kellhiex tapplika ghaliex dan kien kaz ta' zball genwin – kwistjoni din, dwar il-genwinita` ta' l-izball, li, kif rajna, hi rimessa ghad-diskrezzjoni ta' l-"awtorita` kompetenti" ghall-anqas ghall-finijiet ta' l-Artikolu 61 dwar il-konfiska. Li huwa zgur hu li l-Kap. 37 jikkontempla hlas ta' multi f'kaz li l- importatur jinstab hati ta' ksur tal-provvedimenti tal-Ordinanza tad-Dwana. Id-depozitu surreferit li thallas mis-socjeta` appellanti sar fuq rikjesta tal-Kontrollur tad-Dwana. Fi kliem iehor, la sar bi "zball genwin" kif tippretendi s-socjeta` appellanti, fil-fehma ta' din il-Qorti l- appellat agixxa skorrettement meta qabad u infligga penali ta' 50% fuq l-ammont iddepositat mieghu mis-socjeta` appellanti (hekk ara l-ewwel talba taghha) u lanqas pero` ma jista' jigi ritenut li s-socjeta` ghamlet l-imsemmi depozitu minn rajha. Bizzejjed jinghad illi li kieku dan id-depozitu ma sarx, il-merkanzija ma kenitx tigi rliaxxjata lill-importatur. Mis-suespost ghalhekk isegwi li s-socjeta` appellanti ma setghetx tinsisti ghal dikjarazzjoni li dak li ghamlet kien gej minn "zball genwin". Ghall-istess raguni, darba li l-Kontrollur naqas milli jimxi mal-proceduri kif hemm stabbilit fil-ligi tad-dwana, vigenti dakinhar, li r-rikjesta ghal fini ta' depozitu ma kenitx temani mal-ligi, u stabbilit ukoll li ma giet konkluza l-ebda transazzjoni valida dwar id-depozitu bejn il-partijiet, allura necessarjament isegwi li dan l-ammont kwantu ghall-intier tieghu, thallas mis-socjeta` attrici lill-Kontrollur indebitament." Il-qorti ma tara l-ebda raġuni għalfejn m'għandhiex taddotta dak ir-raġunament. Għandha raġun l-attriċi li l-liġi tad-Dwana fiż-żmien in kwistjoni ma kienet tagħti ebda jedd lill-konvenut li jimponi multa f'każijiet bħal dak in eżami. Skont l-affidavit ta' Mario Scicluna Spiteri, l-attriċi ħallset is-somma ta' Lm9,835 bħala levy dovuta fuq il-ġelati li individwalment kienu jiżnu inqas minn 150 gramma, u li kienu soġġetti għal rati ta' levy miżjud ta' 3 ċenteżmi iktar. oħra ta' Lm9,835 li fi kliem Mario Scicluna Spiteri tħallset, ".… biex jagħmel tajjeb għal xi deċiżjoni li d-Dipartiment jieħu skont Sezzjoni 62 tal-Ordinanza tad-Dwana imħabba din id-dikjarazzjoni żbaljata".30 Effettivament dak id-depożitu kellu jagħmel tajjeb għal xi multa. "Id-Dipartiment wara li ra l-ispjegazzjoni tal-importatur ikkonsidra li bili dan l- iżball seta' kien ta' dannu sostanzjali għall-Gvern, li kieku dawk l-iżbalji ma ndunawx bihom l-uffiċjali tad-Dwana, u billi din kienet it-tieni darba li dan l- importatur kien għamel dikjarazzjoni ħażina, iddeċieda li F. Busuttil & Sons kellhom iħallsu l-ammont dovuta ta' Lm10,513 u somma addizzjonali ekwivalenti għal 75% tal-ammont dovut. L-importatur ġie mgħarraf b'din id- deċiżjoni fis-6 ta' Marzu, 1997". It-total ta' Lm10,513 jinkludi fih is-somma ta' Lm678 levy li kellha x'taqsam ma ġelati oħra (ara spjegazzjoni li ta Mario Scicluna Spiteri fl-affidavit a fol. Fil-kawża mhemmx kontestazzjoni dwar il-levy dovuta fuq il-ġelati. L-ilment tal-attriċi hu biss dwar il-multa. Għaldaqstant, il-levy kienet ta' Lm10,513. Kif spjegat l-attriċi għamlet depożitu ta' Lm19,670. B'hekk l-attriċi għandha jedd li tirċievi lura s-somma ta' wieħed u għoxrin elf tlett mija u tletin ewro (€21,330) (Lm9,157).31 Għal dawn il-motivi tiddeċiedi l-kawża billi:- Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni sa fejn kompatibbli ma' dak li ngħad hawn fuq u tiċħad l-ewwel talba. Tiċħad it-tieni eċċezzjoni. Tiċħad l-eċċezzjonijiet fil-meritu. Tilqa' l-kumplament tat-talbiet attriċi sa fejn kompatibbli ma' dak li ngħad hawn fuq u tikkundanna lill-konvenuta tħallas lill-attriċi s- 30 Ara riċevuti a fol. 31 Lm19670 (total ta' flus li ħallset lid-Dwana bħala levy u depożitu ta' multa) – Lm10,513 (levy żejda dovuta) = Lm9157. somma ta' wieħed u għoxrin elf tlett mija u tletin ewro (€21,330) bl-imgħax mid-data tal-ittra uffiċjali tal-24 ta' Ġunju, 1997. Spejjeż jinqasmu in kwantu għal 85% a karigu tal-konvenut u 15% a karigu tal-attriċi.