Qorti tal-Appell Kriminali Spettur Colin Consiglio Illum 11 ta' Dicembru, 2019 numru 40856A, akkuzata quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Talli ghan-nom u in rapprezentanza ta' Dig 8 Limited (C 76114) u/jew bhala persuna registrata mal-Kummissarju tat-Taxxi skont l-Att XXIII tal-1998 u regolamenti maghmula bis-sahha tal-istess Att, waqt spezzjoni ta' sorpriza li sehhet fl-1 ta' Ottubru 2016 gewwa Sesame li jinsab fi Triq it-Teatru, Santa Luċija, Ta' Kerċem, jew hi jew impjegati taghha jew xi persuna ohra li kienet qed tagixxi ghan-nom taghha, offriet li tipprovdi servizz lil persuna ohra u/jew esponiet ghall-bejgh oggetti waqt li kienet approvati mill-Kummissarju tat-Taxxi u dan bi ksur tal-partiti 1, 2, 3 u 10 tat-Tlettax- il Skeda tal-Att tal-1998 dwar Taxxa fuq il-Valur Mizjud (Att numru XXIII tal-1998) u l-artikoli 51 u 77 (o) 81 u 82 tal-istess Att. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, tat-30 ta' Mejju, 2018, fejn il-Qorti rat l-artikli indikati cioe' partiti 1, 2, 3 u 10 tat- Tlettax-il Skeda tal-Att tal-1998 dwar Taxxa fuq il-Valur Mizjud (Att numru XXIII tal-1998) u l-artikoli 51 u 77 (o), 81 u 82 tal-istess Att. Stante li jirrizultaw l-imputazzjonijiet, il-Qorti kkundannat lill-imputata ghal multa Rat l-atti u d-dokumenti kollha. ta' €2000. Rat il-fedina penali aggornata tal-appellanti esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal- Rat ir-rikors tal-appell ta' Busuttil Carbonaro Vella Scicluna, ipprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fil-15 ta' Gunju 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tilqa' dan l-appell billi THASSAR U TIRREVOKA s-sentenza appellata fejn sabet lill-appellanta hatja tal- tal-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront taghha u konsegwentement TILLIBERAHA minn kull htija u piena; jew alternattivament TIRRIFORMA s- sentenza appellata fil-parti tal-piena inflitta u dan billi minflok timponi piena aktar ekwa u gusta ghac-cirkostanzi tal-kaz. Rat illi l-aggravji tal-appellanti Zhang Vella Scicluna huma s-segwenti u cioe`:- Illi l-Ewwel Aggravju huwa car u manifest u jikkonsisti fis-segwenti u cioe' l- appellant qed jissolleva n-nullità tas-sentenza moghtija mill-Ewwel Onorabbli Qorti nhar it-30 ta' Mejju 2018 fl-ismijiet permessi; Illi dakinhar tas-sentenza l-Ewwel Onorabbli Qorti fil-qari tas-sentenza kemm iddikjarat li sabet lill-esponent hati u kkundannatu ghal multa ta' €2,000; Fil-fatt jirrizulta li l-Ewwel Onorabbli Qorti lanqas biss kienet ghadha kitbet sentenza fil-mument li gie ntavolat dan l-umli appell tal-ghoti tas-sentenza. in sostenn ta' dan l-argument, dakinhar stess li l-gudikant sedenti ghadda ghall- gudizzju tieghu l-avukat firmatarju talab kopja tas-sentenza u minflok intbaghtitlu din il-korrispondenza hawn immarkata bhala Dok A li ma tistax titqies sentenza kemm ghaliex hemm il-mankanzi essenzjali ta' sentenza kif stabbiliti fil-ligi ai termini tal-Art 382 tal-Kap tal-Ligijiet ta' Malta u anke ghaliex fil-hamsa (5) ta' Gunju l-avukat firmatarju rega' talab lill-istess impjegati addetti mal-Ewwel Onorabbli Qorti sabiex ikun jista' jircievi kopja tas-sentenza u twegiba taghha permezz ta' email dakinhar stess kienet li "l-Magt taghmel is-sentenza meta jigi intavolat ir-rikors ta' Illi din il-korrispondenza li ghaddiet bejn l-avukat firmatarju u l-impjegati addetti mal-Ewwel Onorabbli Qorti qed tigi mmarkata bhala Dok B; Illi huwa dritt fundamentali ta' kull akkuzat jew parti fi proceduri li fis-sentenza li tinghata, ikun hemm sentenza bil-motivazzjoni u r-ragunijiet li jkunu wasslu ghall- gudizzju. Din ukoll hija rekwizit ad validitatem stipulat mill-istess Kodici Kriminali. Huwa car u manifest fil-kaz de quo, dawn il-motivazzjonijiet la nghataw u lanqas biss kienu jezistu fil-mument tal-qari tas-sentenza u fil-perjodu shiha li matulha l- imputat seta' il- korrispondenza tal-impjegati addetti mal-Ewwel Onorabbli Qorti li qed tikkonferma li l-gudikant sedenti jghaddi biex taghmel (tikteb) is-sentenza meta jigi intavolat ir-rikors ta' l-appell u ghalhekk per consequenza is-sentenza moghtija u moqrija nhar it-30 ta' Mejju 2018 fil-konfront tal-appellant hija nulla u ma tiswiex fil-ligi kif del resto gie ritenut minn diversi sentenzi tal-Qorti Ewropea Tad-Drittijiet tal-Bniedem - Papon v Ghalhekk din l-Onorabbli Qorti ma ghandhiex triq ohra ghajr li tannulla s- sentenza tat-30 ta' Mejju 2018 fl-ismijiet premessi u terga' tibghat l-atti lura lill-Qorti tal-Magistrati sabiex timxi skont il-ligi u dan sabiex l-esponent ma jigix imcahhad M'hemmx dubju li n-nuqqas ta' dan jikkostitwixxi ksur ta' indoli kostituzzjonali partikolarment tad-dritt ghal smigh xieraq tal-appellant 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Art. 6 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet u Libertajiet tal-Bniedem; Illi minghajr pregudizzju ghall-Ewwel Aggravju, it-Tieni Aggravju tal-appellant huwa car u manifest u jikkonsisti fis-segwenti u cioe' l-inamissibilità tal-proceduri fl- intier taghhom li gew redatti bil-lingwa Maltija u anke meta l-gudikant ghadda biex 3 jaghti l-gudizzju tieghu dan ghamlu bil-lingwa Maltija meta kien jaf li l-imputat odjern ma jifhimx bil-lingwa Maltija; Illi t-Tielet aggravju jigi umilment sottomess li l-prosekuzzjoni ma rnexxielhiex tipprova l-kaz taghha fil-grad li huwa rikjest fil-kamp penali u cioe' minghajr dubju dettat mir-raguni u dan qed jinghad ghar-rigward tal-akkuzi kollha fejn instabet il- li per consequenza s-sejbien ta' htija hija unsafe and B'kull rispett l-ewwel Qorti naqset milli tiehu konjizzjoni sewwa ta' kull difiza mqajma mill-appellanti fit-trattazzjoni tal-kaz quddiemha, u dan huwa rifless minn Bid-dovut rispett ghandu jinghad li meta l-Ispettur Christopher Ducos Abadie xehed bil- gurament dan qal li tkellmu bl-Ingliz ma' certa Li Shou li qaltilhom li kienet ha taghmel l-ircevuti fiskali wara waqt li l-Ispettur Clayton Sari qal li din Li Shou persuna qaltilhom li kellha tippancjahom iktar tard l-ircevuti fiskali. Ilkoll fix-xhieda taghhom sahqu li din Li Shou ikkomunikat maghhom bil-lingwa Ingliza u fid- depozizzjoni lkoll enfasizzaw il-punt li huma ma rawx li l-fond kien servut b'cash Dan huma jikkonfermawh bid-dokumenti li pprezentaw lill-ewwel Onorabbli Qorti. Madanakollu meta Li Shou ittellghet tixhed mill-prosekuzzjoni biex tipprova l-kaz taghha bil-gurament l-istess prosekuzzjoni ma setghetx tikkomunika mhux ghaliex din il-persuna kellha problemi kbar ta' smigh imma anke ghaliex l- istess mhux kapaci titkellem bl-Ingliz ghaliex il-komunikattiva taghha hija biss bil- lingwa Ciniza. Oltre dan l-akkuzata giet murija u kkonfermat iz-Z reading li gie mahrug nhar it-2 ta' Ottubru 2016 ghall-habta tas-siegha ta' filghodu u cioe' wara li ntemmet in-Notte Bianca u zewg Z readings ohra li nhargu qabel id-data li lkoll jikkonfermaw li mhux il-kaz li l-fond ma kienx servut minn cash register. Meta x-xhieda tal-prosekuzzjoni gew mistoqsija mid-difiza biex jikkonfermaw o meno jekk iccekkjawx il-fond kienx servut minn cash register dawn innegaw u qalu li strahu fuq dak li qalet Li Shou, li bil-gurament seta' jigi kkonfermat li ma tafx titkellem bil-lingwa Ingliza, ahseb u ara kemm setghet tikkomunika maghhom dwar il-cash register. Li kieku l-Ispettur tad- Dipartiment riedu jaghmlu xogholhom tajjeb, l-inqas li kellhom jaghmlu huwa li jduru dawra mal-hanut halli jaraw b'ghajnejhom il-post kellux cash register fiskali jew le, li ma sarx. book li jgibu fix-xejn it-tezi tal-prosekuzzjoni. Illi allura l-Qorti ddecidiet kontra l-imputat minkejja l-kunflitt flagranti ta' provi mressqa mill-prosekuzzjoni vis-à-vis Li Shou u n-nuqqas o meno tal-cash register. Illi dan il-kunflitt fil-provi tal-prosekuzzjoni kellu jwassal biex jinholoq dubju ragjonevoli u huwa principju rassodat illi fil-kamp kriminali l-akkuzi jridu jigu Dan il-kunflitt fil-provi tal-prosekuzzjoni l-appellant itenni illi kellu jwassal biex huwa jigi assolt minn kull imputazzjoni u htija ghaliex fil-kawzi kriminali kollha - inkluz dawk relattivi ghal akkuzi relatati mal-VAT - il-punt tal-partenza ghandu jkun dejjem dak tal-prezunzjoni tal-innocenza u m'hemm l-ebda prezunzjoni li jekk persuna tressaq akkuzat b'akkuzi relatati mal-VAT allura hemm xi prezunzjoni ta' htija b'mod li allura l-oneru tal-prova jigi nvertit u huwa l-akkuzat li jrid jipprova li huwa Huwa car u manifest in kwantu l-Ewwel Onorabbli Qorti strahet esklussivament fuq ix-xhieda tal-ispetturi u skartat ghal kollox il-provi kollha l-ohra in atti li kienu jwasslu ghal prova li dak li qalu huma mhux biss ma kellux mis-sewwa izda huwa Illi minghajr pregudizzju ghall-aggravji precedenti, ir-Raba' Aggravju tal-appellant li qed jinghata b'mod sussidjarju jirrigwarda l-piena. Illi l-multa li l-appellanti giet immultata biex thallas hija eccessiva u sproporzjonata tenut kont tac-cirkostanzi ta' dan il-kaz kif ukoll il-fedina penali netta tal-appellant. Rat is-sentenza taghha preliminari tal-15 ta' Jannar 2019. Semghet ix-xhieda moghtija minn Paul Angileri nhar is-sebgha (7) ta' Mejju, 2019 9 datata l-1 ta' Awwissu, 2017 hija ffirmata minnu ghan-nom tal-Kummissarju tat-Taxxi u dan fil- 5 konfront tal-appellanti fil-kapacita taghha ta' Direttur tas-socjeta Dig 8 Limited. xhud ikkonferma ukoll l-applikazzjoni ghar-registrazzjoni prezentata mill-appellanti fid-dipartiment nhar l-1 ta' Lulju, 2016 ghan nom tas-socjeta Dig 8 Limited u dan Ix-xhud ikkonferma ukoll id-dokumenti esebiti minnu mahruga mill-MFSA fejn hemm indikat li l- appellanti ghandha ir- rappresentanza guridika tas-socjeta Dig 8 Limited liema dokumenti ma gewx kontestati mid-difiza. Semghet ix-xhieda ta' Madatli Spiteri mghotija nhar is-7 ta' Mejju, 2019. huwa jahdem bhala spettur tal -VAT. Ikkonferma li fil-lejl ta' l-ewwel (1) ta' Ottubru 2016, huwa flimkien ma l-ispettur tal-VAT Clayton Sari marru jghamlu xi spezzjonijiet ta' hwienet. Huma marru fil-hanut mgharuf bhala Sesame fi Triq It- Qalu li huma raw hames 'sales' li jammontw ghall hamsin euro (€50) Huma avvicinaw lil min kien qed jaghmel il- biegh u li kienet qed tircievi l-hlas u din qaltilhom li ma kellhiex Cash register u lanqas ktiebfiskali ta' ricevuti tal VAT izda kienet qed tiehu nota tal-biegh li kienet qed taghmel u li kienet ser tiehu hsieb wara. Ikkonferma li tkellem ma mara Asjana bil-Lingwa Ingliza. Jghid li s-sales girl kienet madwar bank ('stall') li kien barra mill-hanut Sesame Qal li cash register fuq il-bank ma rax. Mitlub jara jekk jgharafx lil min kellem dakinhar jghid li ma mhux f'posizjoni li jghamel hekk. Muri id-dokumenti B u C jghid li jgharafhom bhala il-price list li eleva dak innhar min fuq il-post u d-dokument 'B' hija karta miktuba minnu dwar l-allegat biegh li sar fil-presenza tieghu u li ma inharugx fiscal receipts ghalihom. Mistoqsi jekk kienx hemm haddiema ohra dakinhar madwar l-bank jghid li ma hux cert. Mistoqsi jekk tkellimx ma haddiehor fil- hanut jghid li le. Wara ghadda r rapport tieghu l-ufficcju. Qal li gharrafha li mhux support tbiegh minghajr cash register jew ktieb fiskali pero xorta halliha tkompli tbiegh u telaq 'l hemm. Mistoqsi jekk staqsihiex x'kienet il-kariga taghha dakinhar jghid li le kul m staqsiha kien ghal particulars taghha biex Clayton Sari xehed quddiem din il-Qorti nhar il-11 ta' Lulju, 2019 u kkonferma li jokkupa l-kariga ta' Spettur tal VAT. Ikkonferma li nhar l-ewwel ( 1) ta' Ottubru 2016, kien lejl tan -Notte Biana u li kien xoghol San Ġwann u appuntu quddiem il hanut Sesame, fi Triq it- teatru l-antik u inota li kien hemm 'stall ' quddiem il hanut u kien qed isir xi biegh ta' take away food minn fuqu. Qal li kkonfronta lil xi persuna li kienet qeda tbiegh u din kkonfemratlu li ma kellhiex cash register u lanqas ktieb fiskali tal – Pero qaltlu li kienet qed tiehu hsieb is-sales u kienet ser tiehu kont wara. Qal li kellimha bil-linqgwa Ingliza. Mistoqsi jekk kellux diffikolta biex jikkonumika maghha jghid li ma jiftakarx pero jaf li seta jiddiskuti maghha l- kwistjoni dwar nuqqas ta' cash register u kotba fiskali. Qal li kien hemm bank quddiem il- hanut u l- biegh kien qed isir minn hemm. Mistoqsi jekk jgharafx lill-akkuzata jghid li ma Qal li hu u Chris Raimondo tkellmu maghha u din qaltilhom li kienet impjegata, tathom l karta ta' identita taghha meta giet mistoqsija u gharfithom li ma kellhiex cash register. Jghid li fil-hanut ma dahalx ghaliex ma setghax minhabba l- Li Shuji xehdet nhar il-15 ta Ottubru 2019 bl-ghajnuna ta' interpretu u dan ghaliex ma setghetx titkellem jew tifhem il-Lingwa Ingliza. Spjegat li dakinhar tal ewwel (1) ta' Ottubru, 2016 hija kienet qed tbiegh qudiem il- hanut Sesame. Spejgat li kienet qed tigbor ricevuti minghand il-klijenti li kienu qed ihalsu gewwa. Spjegt li kien il- lejl ta' Notte Bianca kien hemm hafna nies u ma setghetx tisma sew. Tghid li hija ghandha problema tas- smeigh ukoll ghaliex ghandha il- kancer f widnejha. Spjegat li l-hanut hu zghir hanfa u dakinhar kienet qeda tghin fuq barra ghaliex kien hemm in-nies. Fuq il-bank kien hemm l-ikel 'on display' u ma genbu bank iehor bil- L-ikel kien qed jinzamm f'zewg 'warmers' zghar li kienu fuq il-bank. Gol-hanut kien hemm tlett minn nies u hija kienet fuq Kienet ilha hemm tahdem mis-7.00p. sa l-10.00pm. F'hin minnhom taf li mar spettur fuqha u talabha l-karta ta' identita taghha ghaliex tohrog l- ircevuti tal-Vat. Tikkonferma li ma tafx titkellem u lanqas tifhem l-Ingliz. L-appellanti Zhang Vella Scicluna xehdet u spejgat li hija sid l-hanut Sesame u dakinhar tan Notte Bianca tas- sena 2016 kienet ilha tahdem il-gurnata kollha tidhol u tohrog mill- hanut mill-10.00 a.m sa l-ghada sas-1.00a.m. Qalet li dakinhar pero ma kienitx sajret u qadet tissorvelja dak li kien qed isir. Fl-ebda hin ma rat xi spettur u hadd ma kellimha fuq xi sales li kienu qed isiru. Qalet li safejn taf hi il-biegh gie registrat tant li kien hemm iz -Z readings eebiti fl-atti u hargu il -fiscal receipts. Semghet lill-partijiet jitrattaw il-kawza u dan fis-seduta tal-15 ta' Ottubru, 2019 meta l –partijiet irrimettew ruhhom ghall-atti processwali. Ikkunsidrat, Il-Qorti rat il-verbal taghha tal 11 ta' Dicembru, 2019 (fol 33) fejn l-Avukat Generali talab li z-zewg dokumenti annessi mar-rikros tal-appell tal-appellant Zhang Vella Scicluna jigu sfilzati minn dan il-process u dan ghaliex huma dokumenti godda u dan in ommgg mal-principju li fil-Qorti tal-Appell ma jistghux jigu esebiti dokumenti godda. Rat dak li wiegeb l-avukat difensur li sostna li dawk iz-zewg dokumenti kienu gew esebiti proprju sabiex isahhu l-ewwel aggravju procedurali tieghu. il-kontenut taghhom u rat li verament gew prezentati biex jikkollobraw dak li l- appellanti qalet fl-ewwel aggravju taghha u cioe li hija ma kellhiex kopja tas- sentenza meta in effetti l-avukat difensur taghha gie biex jipprepara dan ir- rikors tal Ghalhekk fl-interess tal-gustizzja li din il-Qorti trid taghmel it-talba ta' l-isfilz ta' l-Avukat Generali qed tigi michuda Jirrizulta mill-atti u appuntu mill-email datata 30 ta' Mejju, 2018 fil- hin tal- 11.19 li l- avukat difensur tal-appellanti kien kiteb lir-rgistratur tal-Qorti, Doris Borg Brincat fejn ghamlilha referenza ghal kaz tal-appellant u talabha kopja tas-sentenza li inghatat mill-Qorti. Jidher li fil-5 ta' Gunju, 2018 ir-registratur tal-Qorti baghtet email lill-avukat difensur tal-appellant Dr Charlon Johnston fl-09.54 am b'kopja tal verbal tas-seduta b'referenza Jidher ukoll li fil-15 ta' Gunju, 2018 ghall-habta ta' 12.43 l-istess deputat regghet baghtet email ohra lill-avukat difensur tal-akkuzata fejn infurmah li l-Magistrat "taghmel is-sentenza meta jigi intvolat rikors tal- appell' u ghalhekk fid-dawl ta din l- email verament ir-rikorrenti ma setghax kellha kopja tas-sentenza li inghata fil- konfront taghha qabel ma intavolat l-appell taghha. Ikkunsidrat Jinghad fl-ewwel lok li s-sentenza li nghatat mill-Qorti skond il-verbal datat 30 ta' Mejju 2018 (fol. 3) inghatat fit-30 ta' Mejju 2019. Illi l-appellanti dak in-nhar stess iffirmat is-sospensjoni tal-esekuzzjoni tas-sentenza (fol. 19) u ghalhekk infurmat l- Qorti bl-intensjoni taghha li tinterponi appell mis-sentenza taghha. Illi jikkonsegwi li l-appellanti kellha zmien tnax il-jum tax-xoghol biex tintavola l- appell taghha skond l-artikolu 417 (1) tal-kodici kriminali u konsegwentment kellha zmien sas-17 ta' Gunju, 2019 biex tipprezenta r- rikors taghha. gie intavolat fil-15 ta' Gunju 2019. Jidher minn qari tal-email mibghuta minn Doris Borg Brincat lill-avukat ta l-appellanti li sal -15 ta' Gunju 2019 is-sentenza tal-Qorti ma kienitx ghadha miktuba u konsegwentement ghalhekk dak li gie mistqarr mill- avukat tal-appellanti li ma kellux kopja tas- sentenza f' idejh biex ikun jista jikteb ir- rikors tal- appell tieghu huwa minnu. Illi pero jinghad li huwa inghata succint tas-sentenza permezz ta' kopja tal-verbal permezz ta' email nhar il-5 ta' Gunju 2019 ( fol. 26) fejn fuq din l-email kien hemm indikat dak kollu li sehh fl-awla min xehed, x'dokumenti gew esebiti, l-artikoli tal- ligi dwar l-akkuzi li giet akkuzata bihom l-appellanti u l-artikoli tal- ligi tal -akkuzi li instab hati taghhom u l-piena. Dawn huma l-fatti li gew riprodotti fis-sentenza esebita fl-atti a fol 17 minghajr referenza ghal min xehed u ghalhekk anke li kieku l- appellant kellu f idejgh kopja tas- sentenza kif skritta u publikata ma kienx ikollu pregudizzju ghaliex ma hemm l-ebda informazzjoni ohra li ma kellux f'idejgh qabel ma intavola ir-rikors tal appell tieghu. Issa l-artikolu 377 ighid illi meta jingħalaq is-smigħ tal-kawża, il-qorti, dak in-nhar stess, jekk jista' jkun, tagħti s-sentenza, billi tillibera jew tikkundanna l-imputat. L- artikolu 382 tal-Kodici Kriminali imbaghad jindika dak li ghandu ikun fiha is- sentenza ad validitatem meta jinghad: "Il-Qorti, meta tagħti s-sentenza kontra l-imputat, għandha tgħid il-fatti li tagħhom dan ikun ġie misjub ħati, tagħti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il- Kodiċi jew ta' kull liġi oħra li tkun tikkontempla r-reat." Din id-disposizzjoni tal-ligi allura ma tinnecessitax illi s-sentenza tinkiteb mill- Magistrat jew inkella li din tkun wahda motivata. Illi fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali l-Pulizija vs Albert Micallef Lowell 25.07.1994 intqal : "il-Qorti tosserva illi la l-artikolu 377(1) u lanqas l-artikolu 382 ma jirrikjedu li s-sentenza tinkiteb mill-Magistrat; dak li trid il-ligi hu dak li jghid il-Magistrat meta jaghti s-sentenza jigi registrat u riprodott fil-kopja tas-sentenza. Dak illi hemm fuq il-komparixxi huma l- appunti tal-Magistrat, mhux is-sentenza. ........." Illi r-ratio legis wara l-artikolu 382 huwa illi s-sentenza tkun cara fis-sens illi kemm il- persuna akkuzata kif ukoll kull min huwa parti fid-decizjoni jifhmu x'kienu dawk il- fatti li dwarhom l-persuna akkuzata tkun qed tigi misjuba hatja, taghti l-piena ghal dawk il-fatti li qed jistabilixxu ir-reita' u jissemmew id-disposizzjonijiet tal-ligi li dwarhom qed tinstab il-htija. Issa ma hemmx dubbju illi id-decizjoni ta'l-ewwel Qorti hija cara fis-sens illi hija sabet htija ghall-unika akkuza dedotta fil-konfront ta' Il-Qorti imbaghad ghaddiet sabiex terroga il-piena ghal dan ir-reat billi ikkundannat lill-appellanti sabiex thallas multa ta' elfejn euro (€2,000). esebita fl-atti hija iffirmata mill-Magistrat. Kwindi billi l-vot tal-ligi jidher illi huwa sodisfatt, dan ma igibx in-nullita tas- sentenza impunjata billi kien bil-wisq evidenti illi abbazi tal-fatti esposti quddiem l- Ewwel Qorti, hija kienet qed issib il-htija ghall-uniku reat li bih l-appellanti kienet giet akkuzata. Illi huwa minnu ukoll dak li tilmenta dwaru l-appellanti illi hija kellha kull dritt tinghata il-kopja tas-sentenza li kellha tifforma parti mill-atti. Il-mument li hij tablet is-sospensjoni tal-appell kien indikattiv li xtaqet tappella u ghalhekk zgur li ma kellhiex tistenna dak iz-zmien kollu biex tinghata kopja taghha. ghaddew mistax il-jum u kien ghad ma kellheix kopja u u dan ghaliex l-akkuzat ghandu kul dritt ikun jaf kif gie deicz il-kaz tieghu. Huwa dritt fundamentali tieghu li ikun f 'posizjoni li isegwi il process krinminali tieghu mill-bidu sa l-ahhar inkluz ghalhekk li jinghata kopja tas-sentenza bie xjintaola l-appell tieghu. Mhuwiex gust u lanqas sew li akkuzat jinghata biss kopja tal-verbal biex huwa ikun jista' jinqeda biha ghal fini biex ihejji l-appell! Dan qed jinghad ghaliex jista jghati in-nullitajiet li talvolta johorgu mis-sentenza u l-appellant ma jkunx ipprepara aggravju fuqhom fir rikors tal appell teighu f'kaz li ma jkollux kopja taghha u b'hekk jigi impoggi f'sitwazzjoni zvantaggjuza (li pero ma kienx il-kaz odjern). Ghalhekk l-appellant ghandu dritt li jinghata kopja tas sentenza fi zmien ragonevoli qabel ma jinterponi l-appell tieghu. L-intensjoni ta' tnax il-jum legislattiv sabiex jigi intavolat appell mhux qieghed hemm sabiex il-Magistrat jitkeb s-sentenza izda qieghed hemm sabiex l-appellant ikollu iz-zmien jipprepara ir-rikors tal appell Izda dan in-nuqqas ta' l-ewwel Qorti li ma tatx kopja tas-sentenza lill-appellant fi zmien rgonevoli ma tistghax tikkostitwixxi nullita sostanzjali tas-sentenza impunjata li hija cara fid-decide taghha. Illi ghal kul min ghandu interess fis-sistema gudizzjajra nostrana fuq nota differenti din il-Qorti ma tistax ma tirrimarkax illi ghalkemm il-ligi ma tirrikjediex ad validitatem fil-kamp penali illi d-decizjoni tkun wahda motivata, madanakollu meta si tratta ta' akkuzi ta' natura penali fejn addirittura jista ikun hemm multi konsiderevoli bhal fil kaz in desamina , kull persuna li tinsab rinfaccjata bil-periklu li jigi kundannat ihallas multa pekunjarja qawwija ghandha il-jedd tkun taf ir-raguni li wassal lill-Qorti sabiex issibha hatja tal- akkuza. Illi fil-fehma umli ta' din il-Qorti il-motivazzjoni hija l-essenza ta' kull gudikat li ghalkemm ma hemmx ghalfejn li tkun xi wahda elaborata u tista' tkun anke skematika, specjalment fil-kawzi sommarji, madanakollu b'hekk mhux biss tigi assigurata t-trasparenza tal-gudizzju imma wkoll tkun tista' tigi verifikata l-gustizzja Din il-motivazzjoni ghandha tinghata minnufih mal-qari tad-decizjoni anke jekk kif inghad fi ftit kliem, izda b'tali mod illi l-persuna ikkundannata tkun tista' tifhem ir-raguni li wassal ghal dik il-kundanna u b'hekk anke tkun f'posizjoni li Dan kollu qed jinghad b'zieda ma l-ewwel sentenza li inghatat minn din il-Qorti nhar il-15 ta' Jannar, 2019 fejn pero ma kienx gie trattat il-fatt jekk id dokumenti annessi mar rikors promotur ghandhomx jigu sfilzati. Dwar it-tieni aggravju u cioe li l-Qorti ghaddiet biex tat is- sentenza bil-Lingwa Maltija jinghad in primis li skond l-artikolu 516 (1) tal kodici Kriminali: 516.(1) L-ilsien Malti jkun l-ilsien tal-qrati u, bla ħsara tad-dispożizzjonijiet tal-Att dwar Proċeduri Ġudizzjarji (Użu tal-Ilsien Ingliż) il-proċeduri kollha għandhom isiru b'dak l- Jinghad li f'kaz li l-akkuzata hija barranija u ma tifhimx l-lingwa Maltija jew ikun hemm xi xhud li ma jistax jiddeponi bil-lingwa Maltija allura s-sub inciz (2) ta l- artikolu 517 jipprovdi li :- (2) Meta xi persuna akkużata ma tifhimx l-ilsien li bih ikunuqed isiru l-proċeduri jew tiġi miġjuba xi xiehda, dawk il-proċedurijew xiehda għandhom jiġu interpretati lilha jew mill- qorti jew minninterpretu li jiġi mogħti lilu l-ġurament Naturalment f'dan l-kaz ahhari jispetta lill-avukat difensur tal-parti li jinforma li Qorti dwar dan sabiex in segwitu l-Qorti tghaddi biex tinnomina persuna idoneja biex taghmel it-traduzzjoni necessarja. F'dan il-kaz li fl-atti quddiem l-ewwel Qorti ma jirrizultax li kien hemm xi talba maghmula mill-appellanti sabiex il-proceduri jinzammu bil-Lingwa Ingliza u lanqas sabiex ikun hemm xi interpretu ghal dak li kien qed isehh fl-awla anke waqt li kien hemm ix-xhieda jiddeponu bil-lingwa Maltija. termini tal- Judicial Proceedings Act li l-proceduri jinzammu bl-Ingliz. Jinghad li l- appellanti kienet ben rappresentata minn avukat difensur li semmai kellu l obbligu li iqajjem din il-materja quddiem l-ewwel Qorti fi stadju opportun u promotur. quddiem din il-Qorti saret din it-talba u l-Qorti laqghet l-istess bili tablet lix-xhieda jiddepon bil-lingwa Ingliza u nnominat interpretu biex ix-xhud Suji Li tixhed bil- lingwa Ciniza liema xhieda giet tradotta ghall-ligwa Maltija. partijiet ma kellhomx oggezzjoni li s-sentenza tinghata bil-Malti Ghalhekk fid-dawl ta dak li sehh fil-Qorti ta l-appell, l-appellanti ma sofriet l-ebda pregudizzju qiddiem din il-Qorti state li regghet semghet ix-xhieda kollha mil-gdid u l-appellanti segwiet sew l-andament ta dawn il-proceduri u allura issa ma jistax jinghad li l-proceduri huma monki u ghalhekk dan it tieni aggravju qed jigi ukoll Dwar it- tielet aggravju u cioe li l-prosekuzzjoni ma irnexxilhiex tipprova l-kaz taghha sal-grad rikjest mil-ligi u cioe minghajr dubju dettat mir- raguni din il-Qorti ghandha s- segwenti xi tghid. Hu principju ormaj stabilit fil-gurisprudenza ta' din il-Qorti (kemm fil-kaz ta' appelli minn sentenzi tal-Qorti tal-Magistrati kif ukoll fil-kaz ta' appelli minn verdetti w sentenzi tal-Qorti Kriminali) li din il-Qorti ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il- provi maghmul mill-Ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzzjoni li dik il-Qorti setghet ragonevolment u legalment tasal ghall-konkluzzjoni li waslet ghaliha. din il-Qorti ma tirrimpjazzax id-diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill-Ewwel Qorti, izda taghmel apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l-Ewwel Qorti kienetx ragjonevoli fil-konkluzzjoni taghha. Jekk izda din il- Qorti tasal ghall-konkluzzjoni li l-Ewwel Qorti fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment tasal ghall-konkluzzjoni li waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura mpellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id- 13 diskrezzjoni w konkluzzjoni. (ara f'dan issens "inter alia" l-Appell Kriminali : "Il- Pulizija vs. Raymond Caruana Lauri et." [12.5.94; "Ir-Republika ta' Malta vs. George Aquilina Harmsworth" [14.2.1989]; "Il-Pulizija vs. Carmel sive Chalmer Merghni Sbouai" [31.5.1991]; "Il- Illi din il-Qorti kelha l-obbligu li tesamina mill-gdid il-provi imresqa stante li ix- xhieda taghhom ma kienitx giet dattilografata. Jinghad minnufih ghalhekk li l-provi li ghandha quddiemha din il-Qorti mhux necesarjament huma l-istess bhal dawk Pero jinghad li meta xehdet ix-xhud principali Shuji Li Jidher li fil-fatt din ix-xhud ma titkellimx wisq u lanqa tifhem wisq il-LIngwa Ingliza. tal-appellanti biss izda mix-xhud Christopher Ducos Abadie ghaliex meta gie msitoqsi jekk Clayton Sari li tkellem ma din ix-xhud fl-investigazzjoni tieghu dakinhar tal- incident ukoll jghid b'referenza jekk tafx l-lingwa Ingliza li ma jiftakarx jekk kellomx diffikolta biex jitkelmu maghha bil-lingwa Ingliza pero irnexxilhom (li fiha innifisha tindika certu diffikolta) jiddiskutu li ma kellheix cash register jew manual fiscal Bhal f'kul kawza ohra ta' natura kriminali, il-prosekuzzjoni hija tenuta tressaq l-ahjar prova sabiex tipprova l-akkuzi taghha. F'dan il-kaz resqet liz-zewg VAT inspectors li marru fuq il-post u kkonfermaw dak li raw u lix-xhud Suji Vella Scicluna li tat storja differenti L-Vat inspectors jghidu li dakinahr tan-notte Bianca raw lil Suji Li tbiegh affarijiet tal-ikel minn fuq bank quddiem il-hanut Sesame. Jghidu li kien hemm hafna niex u dan ghaliex kien il-lejl ta Notte Bianca. Jispjegaw kif fil-fatt ghal hin li damu hemm saru hames transazzjonijiet u i-xhud Suji LI ma hargitx ricevuta Mistoqsija jekk dahlux fil-hanut jghidu li ma dahlux u mistoqsija jekk tkelmux mal-appellanti jghidu li ma takbux ghaliha. tlett sieghat mis-7.00p.m sal-10.00 u kient qeda tqassam l-ikel lin-nies minn fuq bank quddiem il-hanut Sesame. Tghid li kien hemm l-ikel f'zewg warmers li kienu fuq bank u fuq bank iehor kien hem mil-friken, skieken, srievet u afarijiet kon simili. Qalet li f'daqqa u l-hin marru fuqha ewgt irgiel u urewha l karta ta identiat taghhom u ghalhekk fehmet li talbutha l karta ta identita taghha u uriethom lilha. hija ghmalet xi biegh bla ma kien hemm hlas fiskali daru. Tghid li l-cash register kien jinsab fil-hanut u l-klijent l-ewwl kien ihallas gewwa u wara jghaddi l-ircevuta ilha u hija tghati l-ikel lil dak li jkun. Qalet li l-Vat inspectors ma tantx tkelmu maghha ghaliex hi ma titkellimx l-lingwa Ingliza u wisq inqas tifhimha, ghandh marda f'widnejha u b''hekk lanqas bis tisma sew. Ehdet ukoll l-appellanti Zhang Li li qalet li hija sid il-hanut Sesame u dakinhar tan Mistoqsija jekk tkelmitx mal-Vat inspectors tghid li le u lanqas biss rathom jew gie mitkelma dwarhom. Spjegat li quddiem il-hanut taghha kien hemm bank li minn fuqu kienet qed tqassam l-ikel per oil-hlas ghall-ikel kien isisr gewwa biex ikollha sorvelja. Ikkonfermat li ix-xhud Suji LI ma titkellimx bil-lingwa Ingliza u fl-ebda hin ma qaltilha li kienu marru xi inspectors. Ghalhekk jidher li sid il-hanut li kienet fuq il-post lanqas biss giet mitkelma dakinhar Jidhe rukoll I l-Vat inspectors tkelmu ma persuna li ma titkellimx il- lingwa Ingliza u strahu fuq dak li allegatament raw. molto piu meta tqis li kien hemm problema ta lingwa l-prosekuzzjoni setght harket lill-klijenti li ghamlu l-akkwist sabeix jikonemraw li ma inghatawx ricevuta. jinghad ghaliex fl-atti hemm esebiti ricevuti fiskali. dok B hija tieghu u hemm hekk hemm indikat is-sales li allegatament saru mix xhud Fil-fatt ighid li saru hames sales fix-xhieda tieghu u l prezz ta' kul - sale qieghed fuq il-karta dok 'B'. Ikkonferma li saru zewg sales ta' hames ( 5) eruros , zewg sales ta' hmistax-il (15) euro u sale wahda ta' ghaxar (10) euro . id-dokument 'C' hija l- price list tal- affarijiet li kien hemm ghall-biegh. ta' din il-lista ma jidhirx li l-affarijiet indikati ghall-biegh kellhom prezz li mhux wiehed tond izda kellu centesmi ukoll, ghalhekk mhuwiex rejali li l-biegh li allegatament sar kif rapportat mill-ufficcjalt tal Vat sar ghall –rezz indikat minnu fil- 15 karta dok B. Il-Qorti kienet tippretendi li kien ikun hem xi prezz ta' xi oggett partikolari jew almenu jghidu li raw lill-klijent jixtri haga partikolari u jqabluha mal- prezz indikat minnhom kif muri fil-lista esebita fl-atti . Din il-Qorti ma thossx li l-prosekuzzjoni ressqet l-ahjar prova biex tikkonvinci lil Qorti li fill-fatt l-appellanti ghandha tinstab hatja tal-akkuza kif addebitata fil- Ghalhekk din il-Qorti qieghda tilqa' l-appell tal-appellanti u thassar u tikkancella s- sentenza moghtija mill-ewwel Qorti fil-konfront taghha nhar it-30 ta' Mejju, 2018 fl- ismijiet premessi u tillibera lill-appellanti minn kull htija u piena.