Qorti tal-Appell Kriminali Il-Pulizja Illum 12 ta' Dicembru 2018 identita` Maltija bin-numru 580322(M), li flimkien ma' Emanuel Consiglio u Mario Cini, quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) gew akkuzati talli: Fi Triq il-Kanun St. Venera limiti tal-Hamrun fis-26 ta' Ottubru, 2000 ghal habta ta' 12.35pm flimkien ma persuni ohra, ikkommettew serq ta' madwar LM 884,200.00 fi flus kontanti, Maltin u barranin, fuq van tal-Group 4, liema serq huwa kkwalifikat bil-vjolenza, mezz u valur li jeccedi l-LM100 u tax- xorta tal-haga misruqa; Fi Triq il-Kanun St. Venera limiti tal-Hamrun fis-26 ta' Ottubru, 2000 ghal habta ta' 12.35pm flimkien ma persuni ohra bla ordni skont il-ligi tal- awtorita' kompetenti, u barra mill-kazjijiet li fihom il-ligi taghti s-setgha lil privat jarrestaw lill-hati, arrestaw, zammew u / jew ssekwestraw lil xi persuni u cioe' lil Saviour Cremona Camilleri kontra l-volonta' tieghu, jew taw post biex fih din il-persuna tigi arrestata, mizmuma jew ssekwestrata; Fil-hin li ghamlu d-delitt ta' serq, kellhom fil-pussess taghhom, armi tan- nar, armi regolari, imitazzjoni ta' arma tan-nar jew imitazzjoni ta' armi regolari; Fl-istess data hin lok u cirkostanzi huma garrew armi tan-nar u munizzjon minghajr il-licenzja tal-Kummissarju tal-Pulizija; Minn Triq it-Turisti, Ħal Qormi fil-lejl ta' bejn it-2 u it-3 ta' Awissu 2000 ikkommettew serq ta' vettura tal-ghamla Ford Escort ta' lewn abjad bin- numru tar-registrazzjoni FAE 505, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, valur, hin u xorta tal-haga misruqa u dan ghad-dannu ta' John Mary Trabelsi minn Hal Rausi; Minn Triq il-Qawra Burmarrad, San Pawl il-Baħar, fil-lejl fil-lejl ta' bejn it-2 u it-3 ta' Awissu 2000 ikkommettew serq ta' vettura tal-ghamla Toyota Van ta' lewn abjad bin-numru tar-registrazzjoni AAK 039, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, valur, hin u xorta tal-haga misruqa u dan ghad-dannu ta' Emanuel Demanuele minn Burmarrad, San Pawl il-Baħar; Minn Triq it-Tamar, Burmarrad, San Pawl il-Baħar fil-lejl ta' bejn is-6 u is-7 ta' Settembru, 2000 ikkommettew serq ta' vettura tal-ghamla Hyundai ta' lewn il-fidda bin-numru tar-registrazzjoni EAK 502, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, valur, hin u xorta tal-haga misruqa u dan ghad-dannu ta' Costantino Cocks minn B' Demicoli u / jew terzi persuni; Fid-29 ta' Ottubru 2000 u fix-xahar ta' qabel f' Wied is-Sewda, Ir-Rabat (Għawdex) f' hin mhux maghruf, volontarjament hassru ghamlu hsara jew gharrqu hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli f' vettura tal-ghamla Ford Escort bin-numru tar-registrazzjoni FAE 505 ghad-dannu ta' John Mary Trabelsi liema hsara tiskorri s-somma ta' LM500; Fix-xhur ta' qabel is-26 ta' Ottubru 2000, f' diversi lokalitajiet f' hin mhux maghruf volontarjament hassru ghamlu hsara jew gharrqu hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli u cioe' f' zewg vetturi tal-ghamla Toyota u Hyundai bin numru tar-registrazzjoni AAK 039 ghad-dannu ta' Emanuel Demanuele u EAK 502 ghad-dannu ta' Costantino Cocks u / jew terzi persuni liema hsara ma tiskorrix s-somma ta' LM500 u dan ghad-dannu tal- imsemmija sidien; Lil Emanuel Consiglio wahdu talli fl-istess data, gewwa l-Kwartieri Generali tal-Pulizija l-Furjana filghaxija halef falz quddiem magistrat jew quddiem ufficjal iehor li kellu s-setgha b' ligi li jaghti l-gurament; Lil Mario Cini wahdu akkuzat talli fl-istess zmienijiet u cirkostanzi bhal ufficjal jew impjegat pubbliku kkommetta reat liema reat kellu jissorvelja biex ma jsirx jew li minhabba l-kariga tieghu huwa kellu d-dmir li jimpedixxi; Kif ukoll talli fil-5 ta' Novembru, 2000 u fix-xhur ta' qabel, xjentement laqa' ghandu jew xtara hwejjeg li jew mehuda b' qerq jew akkwistati b' reat sew jekk dan sar f' Malta jew barra minn Malta jew xjentement b' kull mod li jkun indahal biex ibieghom jew imexxiehom; Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, kontra tieghu ma gewx pruvati, sabet lill-akkuzati Mario Cini u Alfred Manduca hatja izda limitatament ghar-reat ta' ricettazzjoni. Ikkundannat lil kull wiehed minnhom sentejn prigunerija li ai termini tal-Artikolu 28A tal-Kap 9 gew sospizi ghal zmien erba' snin mill-lum u dan wara li rat l-Artikolu 334(a), u 279 tal-Kap 9. Artikolu 533 tac-citat Kap u ikkundannat l-imsemmija zewg imputati Cini u Manduca, ghal hlas tal-ispejjes inkorsi f' dawn il-proceduri li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-esperti jew periti fil-proceduri, inkluzi dawk tal-esperti mahtura fl- istadju tal-proces verbal. Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Alfred Manduca, pprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fl-1 ta' Settembru, 2017, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tibdel is- sentenza appellata u dana billi: Tikkonfermaha in kwantu u fejn, u min xhiex, l-esponenti gie liberat; u Thassarha in kwantu sabitu hati tal-imputazzjoni dwar ricettazzjoni; u Dean in kwantu l-piena mposta fuqu. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal- Rat illi l-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-segwenti: Dwar ir-reat ta' Ricettazzjoni Illi l-artikolu 334 ( a ) tal-Kodici Kriminali jistipula illi: Kull min f' Malta xjentement jilqa' għandu jew jixtri ħwejjeġ misruqa, meħuda b' qerq, jew akkwistati b' reat, sew jekk dan isir f' Malta jew barra minn Malta, jew, xjentement, b' kull mod li jkun, jindaħal biex ibiegħhom jew imexxihom, jeħel, meta jinsab ħati - ( a ) jekk il-ħaġa tkun ġejja minn serq, bil-pieni tas-serq, skont il-valur tal-ħaġa" Il-gurisprudenza tghallem li l-elementi li ghandhom jigi ppruvati in sostenn tar-reat ta' ricetazzjoni huma s-segwenti: L-element materjali tar-reat ta' ricetazzjoni jikkonsisti filli l-agent ikun laqa' ghandu, xtara jew indahal biex biegh jew imexxi oggett li huwa effetivament misruq, miksub b' qerq jew akkwistat b' xi wiehed mir- reati dwar hwejjeg akkwistati jew mizmuma kontra l-ligi, u Tali serq, akkwist b' qerq jew akkwist iehor illecitu irid ikun sar minn persuna ohra, cioe' mhux mill-istess persuna li qed tigi akkuzata bir- ricetazzjoni. Fil-kawza fl-ismijiet, ' Il-Pulizija vs Giovanni sive John Zammit Grech' , deciza mill- Qorti tal-Appell Kriminali nhar il-25 ta' Ottubru 2002 ( per S.T.O. Prim Imhallef Emeritus V De Gaetano ) dwar il-provenjenza tal-oggett ricettat intqal hekk: "L-element materjali tar-reat ta' ricettazzjoni jikkonsisti mhux biss filli l- agent ikun laqa' ghandu, xtara jew indahal biex ibiegh jew imexxi xi oggett ( hu x' inhu l-oggett ), izda wkoll filli dak l-oggett kien effettivament misruq, miksub b' qerq jew akkwistat b' xi wiehed mir-reati dwar hwejjeg akkwistati jew mizmuma kontra l-ligi...." L-istess Qorti tikkwota l-gurista Francesco Bonnici Hunt li jghid: Fid-dawl tal-premess, l-esponenti umilment jissottometti, bir-rispett, illi fil-kaz mertu ta' dan l-umli appell, il-Prosekuzzjoni naqset milli ggib mqar prova ammissibbli, [u lanqas ma tefghet xi prova inammissibbli in atti], wahda li hija wahda fil-konfront tal-appellant li permezz taghha tipprova illi: a. Il-flus misjuba fid-dar tal-ko-imputat Cutajar kienu effettivament misruqin; kif ukoll li b. Jekk ghall-grazzja tal-argument u ghall-grazzja tal-argument biss tali flus kienu misruqin, li tali flus kienu l-istess flus li nsterqu nhar is-26 ta' Ottubru, 2000 fil-hold-up fuq il-cash van tal-Group 4. Ghaldaqstant permezz ta' dan l-umli appell, l-esponenti qieghed jikkontendi illi ma ngabitx prova sal-livell ta' minghajr dubju dettat mir-raguni illi l-flus illi nstabu gewwa l-borza illi fuqha suppost instabet impronta wahda tal- esponenti, huma l-istess flus illi nsterqu minn fuq il-vann tal-Group 4 nhar is- 26 ta' Ottubru, 2000. Konsegwentament, fin-nuqqas ta' tali prova, awtomatikament huwa nieqes ukoll l-element materjali li l-oggett akkwistat kien effettivament misruq. Dan l- element materjali huwa sine qua non ghar-reat ta' ricetazzjoni, u fin-nuqqas, bir- rispett, qatt ma setghet tinstab htija. Fil-kaz odjern, bir-rispett jintqal li l-Ewwel Qorti assumiet a bocca baciata li l- flejjes misjuba kienu gejjin mis-serqa. Ghamlet ezercizzju li ma jsibx postu fi proceduri kriminali, izda ghamlet ezercizzju li huwa aktar konsoni mal- ezercizzju tal-fidi maghrufa bhala prestet fidei supplimentum , fejn imliet il-vojt bil-"fidi" li l-flejjes kien proprju dawk gejjin mill-cash van. Bir-rispett jintqal li l-ewwel Qorti naqset ukoll milli tgharraf jigi mghallem a fol. Ghaldaqstant a bazi ta' dan it-taghlim, apparti l-fatt illi sabiex l-esponenti setgha jinstab hati tar-reat ta' ricettazzjoni, il-Prosekuzzjoni kellha l-mhux biss l-obbligu legali li tipprova li l-flus misjuba gewwa l-borza li fuqha allegatament instabet l-impronta tal-esponenti kienu l-istess flus li nsterqu fis-serqa minn fuq il-vann tal-Group 4, izda kellha UKOLL l-obbligu legali li tipprova li Degiorgio kien konsapevoli tal-provenjenza llecita ta' tali flejjes. Tifli kemm tifli l-atti processwali, tali konsapevolezza tal-appellant ma temergi minn imkien. Ghalhekk, l-esponenti jikkonkludi li fid-dawl ta' dawn in-nuqqasijiet kollha, l- Ewwel Onorabbli Qorti, bir-rispett, ma setghet qatt ragjonevolment u legittamement tasal ghall-konkluzjoni li l-appellant huwa hati tar-reat ta' ricettazzjoni. Dan l-aggravju wahdu, jikkontendi l-esponenti huwa bizzejjed sabiex jrendi s- sentenza moghtija mil-Ewwel Qorti bhala wahda li ma hijiex safe and satisfactory for confirmation upon appeal. Dwar l-Inkjesta Magisterjali, il-Fingerprint u l-livell tal-prova Dan l-aggravju qieghed jingab il-quddiem minghajr pregudizzju ghall- aggravju precedenti u jittratta numru konsiderevoli ta' nuqqasijiet legali u fattwali lkoll marbuta mal-gbir, preservazzjoni u nterpretazzjoni tal-"provi" in konnessjoni mal-finger print. Dan l-aggravju sejjer jigi maqsum f' numru ta' subtitoli sabiex kull ilment jkun mgharbul l-ewwel fl-isfond wahdani tieghu u b' hekk jkun jista` jigi mifhum ahjar il-komplessita ` ta' dan l-aggravju. Ghandu jigi nnotat ukoll li l-esponenti kien diga gab dawk kollu li ser jsegwi a formali konjizzjoni tal-Ewwel Qorti, madanakollu, imkien fis-sentenza ma hemm xi riferenza dwar is-segwenti ilmenti jekk kienux qedghin jigu skartati, mwarrba jew xort' ohra, ghajr referenza brevi dwar il-validita` legali tal- konkluzzjonijiet ta' l-espert Joseph El Werfelly Falzon u r-risultat ta' Fenech Pomroy. g B.1 Dwar l-irwol tal-Magistrat inkwirenti fl-inkjesta magisterjali B.1.a Dwar l-Access fuq il-post tar-reat In linea generali, il-Magistrat Inkwirenti hu fdat lilu l-inkarigu li fil-kazijiet previsti mil-ligi, jinvestiga r-reat jew il-fatt rapportat lilu u jzomm l-access li l- ligi tipprevedi u fl-ahharnett jirredigi l-proces verbal. Dan kollu jifforma parti integrali mill-process generali tar-ricerka tal-verita' u jikkonsisti principalment fil-gbir u preservazzjoni ta' dawk il-provi kollha, diretti jew indiretti, li l- Magistrat Inkwirenti jidentifika bhala pertinenti ghar-reat in kwistjoni. Dan il-hsieb legali jemergi mill-artikolu 546 (1) tal-Kodici Kriminali li jistipula: "Bla hsara tad-disposizzjonijiet tas-subartikoli li jigu minnufih wara dan, wara r- rapport, id-denunzja jew il-kwerela ta' reat li jista' jinghata l-piena ta' prigunerija ghal izjed minn tliet snin, u jekk is-suggett materjali tar-reat ikun ghadu jezisti, ghandu jigi deskritt l-istat tieghu, bid-dettalji kollha wiehed wiehed, u ghandu jigi msemmi l- istrument u l-mod li bih dan l-istrument seta' jgib l-effett. Ghall-finijiet ta' kull investigazzjoni bhal din, ghandu jsir access fuq il-post. Di piu' l-artikolu 546(3) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jghid hekk: "Meta r-reat li ghandu jigi investigat ikun serq, li ma jkunx serq bi vjolenza kontra l- persuna, il-Magistrat jista' minflok li jaghmel access fuq il-post, jordna lil ufficjal tal- Pulizija mhux taht il-grad ta' spettur biex jistabbilixxi l-fatti rilevanti, u l-ufficjal hekk mahtur u kull fotografu jew espert iehor li jkunu qed jghinuh ghandhom jixhdu fl- inkjesta fuq il-fatti investigati u stabbiliti minnhom u ghandhom jipproducu r-ritratti kollha li jkunu ttiehdu u l-oggetti jew id-dokumenti l-ohra kollha li jkunu rilevanti ghall-investigazzjoni taghhom." Illi fid-dawl tal-artikolu 262 tal-Kodici Kriminali: "( 1 ) Is-serq huwa ikkwalifikat bil-"vjolenza" - ( a ) meta jsir flimkien ma' omicidju, ma' offiza fuq ilpersuna, jew ma' sekwestru tal- persuna, jew ma' theddid, bil-miktub jew bil-fomm, ta' omicidju, jew ta' offiza fuq il- persuna jew ta' hsara fil-proprjetà; ( b ) meta l-halliel jipprezenta ruhu armat, jew meta l-hallelin, ghad li ma jkunux armati, jipprezentaw ruhhom izjed minn tnejn;..." Ghaldaqstant tenut kont kemm tal-artikolu 546(3) kif ukoll tal-artikolu 262(1), it-tnejn tal-Kodici Kriminali, stante li r-reat in kwistjoni kien jinvolvi serq aggravat bi vjolenza, il-Magistrat kellu l-obbligu u d-dmir legali li jaghmel access in persona fuq il-post tar-reat. Fil-kaz de quo minn imkien ma jirrizulta li l-Magistrat Inkwirenti mar fuq il-post fejn sehh il-hold up, ossia f' Santa Santa Luċija, Ta' Kerċem, kif ukoll fil-post fejn instabet ammont sustanzjali tar-res furtiva, ossia Birzebbugia gewwa d-dar ta' l-ko-imputat Cutajar. Minflok ghamel dan l-access hekk kif titlob il-ligi, il-Magistrat Inkwirenti nnomina lil Perit Richard Shoieb sabiex l-access jaghmlu huwa. Ghaldaqstant a bazi tas-su espost kollu, fl-umli fehma tal-esponenti, l-ewwel Onorabbli Qorti kellha tiddikjara illi dak kollu li rrizulta waqt access monk u difettuz legalment huwa inammissibbli stante li ma ghandu l-ebda effett u sahha legali a bazi tal-principju ' quod nullum est, nullum produciet effectum' . B.1.b Dwar ir-relazzjoni ta' Dr. Veronica Shoieb Bishop pregudizzju ghas-su espost u fid-dawl ta' dak sottomess fil-punt precedenti, ossia punt numru B.1.a, l-appellant jikkontendi illi l-hatra ta' Dr. Veronica Shoieb sabiex tisma' x-xhieda bil-fakulta' li tamministra gurament ma kienetx wahda legalment possibbli stante li kien l-irwol tal-Magistrat Inkwirenti li legalment kellu d-dmir u l-obbligu li jaccedi fuq il-post u li jisma' x-xhieda taht gurament. L-esponenti jaghmel referenza ghal sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali fl- ismijiet ' Il-Pulizija vs Omissis' 4, fejn il-Qorti f' sitwazzjoni simili, kellha l- opportunita' li tishaqq: Illi l-ewwel aggravju tal-appellant jirrigwarda nuqqas ta' tharis ta' l-artikoli 546, 548 u 646 tal-Kodici Kriminali. L-appellant jibda' biex jghid li x-xhieda Francesco Giles De Brincat, Lee Livori Bonici Monpalao u Stephanie Livori Bonici Monpalao, ghalkemm kienu xehdu darbtejn u cioe' l-ewwel darba fl-inkjesta quddiem il-perit nominat mill- Qorti, Dr. S. Filletti w darba fl-istruttorja fil-process kontra Costantino Felice u Clint Bellante, qatt ma xehdu viva voce quddiem l-Ewwel Qorti f' din il- kawza. Inoltre l-hatra ta' Dr. Filletti da parti tal-Magistrat Inkwirenti biex hu jiehu x-xiehda ta' dawn il-persuni bil-gurament ma kienetx taqa' taht ir-rwol ta' perit tekniku izda tal-Magistrat Inkwirenti li jkun qed imexxi l-inkjesta skont l-artikolu 546 ( 3 ) tal-Kodici Kriminali. Dan is-subartikolu hu intiz biex jillimita l-poteri tal-Magistrat Inkwirenti milli jiddelega ufficjal tal-Pulizija biex izomm l-access biex jistabilixxi l-fatti rilevanti. L-appellant ghandu ragun li l-Magistrat Inkwirenti f' dan l-kaz – trattandosi ta' serq bi vjolenza kontra l-persuna - ma setax minflok jaghmel access fuq il-post, jordna lill-Ufficjal tal-Pulizija mhux taht il-grad ta' spettur biex jistabilixxi l-fatti rilevanti, kif ghamel meta nnomina lill-istess Spettur tal-Pulizija Carlo Haj Moussa sabiex izomm access minnufih u jistabilixxi l-fatti rilevanti w jirrelata bil-miktub. Peress li dan ma setax isir, kien skorrett ukoll il-Magistrat Inkwirenti meta nnomina:- "biex jassisti lill-imsemmi Spettur tal-Pulizija waqt l-access, lil Dr. Zarb Darmanin Cohen bhala espert tekniku sabiex jaghmel stima ta' l-oggetti jew hsarat in kwistjoni u sabiex jisma' x-xhieda bil-gurament u jiehu x-xhieda [recte; "xiehda"] taghhom bil-miktub u jistabilixxi l-fatti kollha rilevanti."(emfasi ta' din il-Qorti ) Issa huwa minnu li l-artikolu 549(3) jiddisponi li x-xiehda tax-xhieda mismugha fl-access ghandha tigi imdahhla wkoll fil-process verbal u skont is-subartikolu (4) din ix-xiehda ghandha tittiehed bil-mod li tittiehed ix- xiehda li jinsemghu mill-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti istruttorja w ghandha l-istess effett, pero' , in vista' ta' dak li jipprovdi l-artikolu 550, u cioe' li tali xhieda jistghu jingiebu quddiem il-Qorti Istruttorja fuq talba tal- Pulizija, mill-Avukat Generali w mill-persuna mixlija biex jixhdu viva voce, 4 Deciza nhar il-21 ta' Jannar, 2010 per Onor. Imhallef J. Galea Trabelsi u dan ma sarx, din il-Qorti tqis li in vista' tal-irregolarita' tan-nomina ta' Dr. Filletti biex jassisti lill-Ispettur kif fuq intqal, ladarba dawn ix-xhieda ma gewx prodotti biex jixhdu viva voce f' dan il-process, dawn m' ghandhomx ikunu ammissibbli." Jigi mfakkar ukoll illi fin-nomina generali (a fol. Seq. tal-Process Verbal ) jidher li Dr. Veronica Shoieb giet appuntata bhala "Espert Legali", minn liema nomina ma jirrizultax li Dr. Shoieb nghatat il-fakolta' li tisma' x-xhieda bil-gurament, u dana minkejja li meta nghalaq il-Process Verbal inghad is- segwenti: "Fuq tali rapport, l-Magistrat sottofirmat ordna li ssir inkjesta fuq il-post fejn sehh il-hold-up. Ghalhekk innomina lil [...] Dr. Veronica Shoieb bhala Espert Legali biex tirrelata dwar il-kaz fuq imsemmi u dan wara li tisma' x-xhieda bil-fakulta' li tamministra l-gurament" Illi l-appellant jaghmel riferenza ghall-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Grazio Catalogna et deciza fit-28 ta' Novembru 2013 fejn il-Qorti tal-Appell Kriminali qalet is-segwenti: "Jinghad fil-bidu nett li dina mhijiex l-ewwel darba illi din il-Qorti qed tigi nfaccata b' sitwazzjoni bhal din fejn nuqqas ta' attenzjoni minn naha tal- Magistrat fid-digriet ta' nomina ta' espert iwassal ghal konsegwenzi serji illi jaffettwa l-process gudizzjarju kollu. Il-Magistrati jridu jifhmu kemm huwa mportanti li jkunu precizi fin-nomini taghhom u liema espert ghandu l- fakulta' illi jiehu x-xhieda bil-gurament u liema m' ghandux. Peress illi l-Ligi stess tezigi illi l-espert ghandu jkollu t-tali fakulta' specifikament imsemmija fin-nomina tal-hatra. Issa fil-kaz tas-Scene of the Crime Officers il-fakulta' li jisimghu x-xhieda bil-gurament hija ntrinsika fin-nomina taghhom u f' dawn il-kaz il- Magistrat m' ghandux ghalfejn kull darba jnizzel illi l-esperti mahtura qeghdin ikunu wkoll moghtija l-fakulta' jisimghu x-xhieda bil-gurament. F' kazijiet ohra pero' din l-awtorizazzjoni ma tistax tigi prezunta u trid tirrizulta mill-Atti. F' dan il-kaz sfortunatament, lapsus calami jew mhux, it-tekniku John Banavage ma giex moghti l-fakulta' illi jisma' x-xhieda bil-gurament." Il-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kawza fl-ismijiet ' Ir-Repubblika ta' Malta vs Jason Mifsud Vassallo' 5 sostniet: "S' intendi, certi decizjonijiet il-Magistrat Inkwirenti bil-fors johodhom, anzi, jista' jigi affermat li minghajr l-ezercizzju ta' din il-funzjoni, l-ufficju tieghu, f' diversi kazijiet jisfa' bla sens. Hekk, per ezempju, f' kazijiet ta' mewt rapportati lilu, huwa ghandu jindaga c-cirkostanzi li wasslu ghal dik il-mewt u jistabbilixxi hiex aktarx jew certament wahda accidentali u indipendenti minn kull htija doluza jew kolpuza ta' terzi jew inkella hiex proprju r-rizultat ta' tali komportament ta' terzi. L-istess jinghad ghal kazijiet fejn jigu rapportati lilu eventi li prima facie ikunu jipprezentaw sembjanzi ta' reat. Hi certament l-funzjoni tal-Magistrat Inkwirenti li jinvestiga, okkorrendo permezz ta' esperti, c- cirkostanzi kollha tal-kaz u jipprova jasal ghal konkluzjoni dwar jekk verament sarx reat u jekk hemmx provi tali li jippuntaw lejn xi hadd partikolari li jista' jigi nvestigat ulterjorment jew addirittura akkuzat. " ( sottolinear tal-esponenti ) Ghalkemm id-duttrina tal-qrati taghhna hija cara u tonda, ossia li huwa l- Magistrat Inkwirenti u hadd iktar li ghandu jasal ghall-konkluzjoni dwar jekk verament sarx reat u jekk hemmx provi li jippuntaw lejn xi hadd partikolari, Dr Veronica Shoieb fir-relazzjoni taghha f' diversi stanzi tikteb: "L-esponenti tissottometti umilment li ghandhom jittiehdu l-istess proceduri kriminali kontra Alfred Manduca… minhabba l-involviment li huma kellhom fis-serqa tas-26 ta' Ottubru, 2000..."6 "B' dan pero li proceduri kriminali ghandhom ukoll jittiehdu: kontra kull wiehed minnhom talli fl-istess hin u fl-istess jum imsemmija, ghamel jew xjentement zamm jew kellu ghandu jew taht il-kontroll tieghu xi sustanza esploziva..."7 "Kontra Alfred Manduca u Joseph Manning talli fl-istess data u jum imsemmija huma xjentement laqghu ghandhom karozza misruqa… kontra d-disposizzjonijiet tal-art. "L-esponenti tissottometti li hemm ksur tal-Artikolu 86 tal-Kap 9 tal- Ligijiet ta' Malta" e. "...ir-reat ta' serq hu wkoll ikkwalifikat permezz tal-mezz ai termini tas- 263 ( b ) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta." Fid-dawl tas-su espost kollu, l-esponenti jaghmel referenza ghal dak li sostniet il-Qorti tal-Magistrati ( Malta ) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fis- sentenza fl-ismijiet ' Il-Pulizija vs Joseph Manning et.' 9: "Illi, tenut kont ta' dan, hija din il-Qorti BISS li ghandha tiddeciedi jekk l- imputati humiex hatja jew le tal-imputazzjonijiet addebitati fil-konfront taghhom" Ghal kull buon fini jigi mfakkar l-artikolu 546 ( 3 ) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta: "Meta r-reat li ghandu jigi investigat ikun serq, li ma jkunx serq bi vjolenza kontra l- persuna, il-Magistrat jista' minflok li jaghmel access fuq il-post, jordna lil ufficjal tal- Pulizija mhux taht il-grad ta' spettur biex jistabbilixxi l-fatti rilevanti, u l-ufficjal hekk mahtur u kull fotografu jew espert iehor li jkunu qed jghinuh ghandhom jixhdu fl- inkjesta fuq il-fatti investigati u stabbiliti minnhom u ghandhom jipproducu r-ritratti kollha li jkunu ttiehdu u l-oggetti jew id-dokumenti l-ohra kollha li jkunu rilevanti ghall-investigazzjoni taghhom." B' hekk stante li l-hatra ta' Dr. Shoieb hija bi vjolazzjoni tal-ligi, dak kollu minnha riskontrat ma ghandu l-ebda sahha legali. B' dan ifisser li dak kollu li sar minn Dr. Veronica Shoieb ma huwiex legalment korrett stante l- 36 tar-Relazzjoni VA 7 Ibid. 37 tar-Relazzjoni VA 9 Deciza nhar id-19 ta' Ottubru, 2016 per Mag. applikazzjoni tal-principju quod nullum est, nullum producit effectum. B' hekk dak kollu li kkonkludiet Dr. Shoieb huwa ex lege null ab initio. B.2 Dwar l-elevar u l-komparazzjoni tal-impronti digitali B.2.a L-inammissabbilita' tar-relazzjoni tal-espert Joseph El Werfelly Falzon Bishop pregudizzju ghas-su espost, fil-kaz odjern, PS 337 Joseph El Werfelly Falzon gie mqabbad sabiex jaghmel ezami komparattiv tal-impronti digitali minn fuq lifters jew ritratti u jqabbilhom mas-swaba' ta' sitt suspettati. Madanakollu, stante li huwa kien fiz-zmien in kwistjoni, membru fil-Korp tal-Pulizija u li sahansitra ppartecipa fl-investigazzjoni tal-kaz de quo, l-esponenti jikkontendi tali relazzjoni ppreparata minn El Werfelly Falzon ma tistax titqies bhala prova ammissibbli u li tali hatra qatt ma setghet legalment issir. Stante li dan il-punt, fl-umli fehma tal-esponenti huwa pjuttost car, huwa ma huwiex ser jiddilunga dwar l-istess, izda jaghmel referenza fost l-ohrajn, ghas-sentenza deciza nhar it-22 ta' Mejju, 1991 mill-Qorti Kostituzzjonali fl-ismijiet Nicholas Haj Moussa vs Kummissarju tal- Pulizija fejn intqal: "min-naha l-ohra ma hemmx dubju li ufficjal tal-pulizija huwa subaltern tal- Kummissarju tal-Pulizija li huwa l-parti kuntrarja fil-process kriminali, u li huwa direttament responsabbli ghat-tmexxija tal-prosekuzzjoni. Hu veru illi bin-nomina taghhom, il-persuni nominate ma jibqghux periti ex parte, la tal- prosekuzzjoni u lanqas tad-difiza, imma jsiru esperti tal-Qorti. Pero' , fid- dawl tal-principju – kultant abbuzat – li l-gustizzja mhux biss ghandha ssir, imma ghandha wkoll tidher li qed issir – din il-Qorti jidhrilha li mhux konducenti ghal smiegh xieraq li jigu nominati fil-proceduri Kriminali esperti li mhux biss ghandhom konnessjoni mill-qrib mal-prosekuzzjoni, imma fil-fatt huma dipendenti taghha; Il-Qorti ma tistax ma tirriflettix ukoll fuq ic-cirkustanzi, anki ricenti, fejn gew allegati u pruvati rregolaritajiet mill-aktar serji waqt investigazzjonijiet mill-pulizija, li wkoll wasslu ghal proceduri kriminali minnhom kontra persuni, anke fil-konsapevolezza tal-innocenza taghhom, stabbilita wara mill-Qrati. Dan jirrendi ghalhekk impellenti ghal "fair trial" li l-esperti nominati mill-Qorti, ikunu kompletament indipendenti minn influwenzi ta' xi parti jew ohra fil-kawza" Ghalkemm tali relazzjoni ma hiex wahda ammissibbli u skont il-ligi, madanakollu jidher bic-car illi tali relazzjoni kienet ikkunsidrata u meqjusa bhala prova ammissibbli mill-Ewwel Onorabbli Qorti tant hu hekk illi a fol. 3 tas-sentenza appellata, l-Ewwel Onorabbli Qorti taghmel referenza ghar- relazzjoni ta' PS673 Joseph El Werfelly Falzon. Bir-rispett kollu, pero' fl-umli fehma tal- appellanti tali referenza ma setghet qatt issir stante li tali relazzjoni mhiex wahda ammissibbli u skont il-ligi. Ghaldaqstant, a bazi tas-su espost kollu, tali relazzjoni ma kellha tinghata l-ebda widen u valur ai fini ta' sejbien tal-htija. B.2.b Generali Dwar finger prints u l-ligi tal-evidenza Dan il-punt qieghed jingieb il-quddiem minghajr ebda pregudizzju ghall- aggravji precedenti. Illi kif inhu nnotat fis-sentenza appellata10, l-appellanti nstab hat a bazi tas- "sejba tal-impronta komparata posittivament mas-saba xellugi l-kbir tal- imputat." Tali impronta nstabet fuq borza li go fiha nstabu parti mill-flus allegatament misruqa fejn allegatament tali impronta suppost qablet ma' wiehed mis-swaba' tal-esponenti. Madanakollu, meta wiehed janalizza profondament l-atti processwali kollha, wiehed jinnota illi kemm il-process tal-elevar ta' tali impronta kif ukoll l-ezami ta' komparazzjoni tal-istess impronta huma mifnijin b' diversi nuqqasijiet li indubbjament joholqu dubju ragonevoli dwar: Jekk gietx elevata xi forma ta' impronta jekk kinitx verament tikkorrispondi ma' wiehed mis-swaba' tal-esponenti. Huwa principju rassodat illi l-provi fil-kamp kriminali jistghu ikunu diretti kif ukoll indizjali. Madanakollu meta dawn ikunu provi indizzjali, ikun jehtieg li dawn ikunu univoci, iwasslu ghal konkluzjoni wahda u b' tali mod li jkunu sufficjenti ghall-konvinciment morali li ma jhalli l-ebda lok ghal xi dubju ragonevoli.11 Di piu' il-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza "Il-Pulizija vs Jason Lee Cocks et."12 sostniet li: 'Provi jew indizzji cirkostanzjali ghandhom ikunu univoci, cioe' mhux ambigwi. Ghandhom ikunu indizzji evidenti li jorbtu lill-akkuzat mar-reat u li jwasslu, mehuda lkoll flimkien, ghall-konkluzjoni li kien l-akkuzat u hadd aktar, anzi l-akkuzat biss, li kien il-hati u li l-provi li tressqu kienu inkompattibbli mal-presunzjoni tal-innocenza tieghu." In oltre il-Qorti tal-Magistrati fl-ismijiet ' Il-Pulizija vs Victor Runza' 13, sostniet li ghalkemm il-kaz tal-Prosekuzzjoni jistrieh fuq il-fatt li nstabu l-impronti digitali tal-imputat fuq flixkun tal-whisky misjub fil-fond fejn sehhet is-serqa; madanakollu dan fih innifsu ma jfisser xejn u huwa biss prova li l-imputat mess dak il-flixkun tal-whiskey u xejn aktar. 3 u 4 tas-sentenza appellata 11 "Il-Pulizija vs Carmelo Mifsud Vassallo" deciza nhar is-7 ta' Mejju, 2010 mill-Qorti tal-Appell Kriminali per Onor. Scerti Seychell M. El Werfelly Falzon 12 Deciza nhar il-15 ta' Gunju,1998 13 Deciza nhar is-27 ta' Mejju, 1999 Huwa l-istess f' dan il-kaz (accettando ai fini ta' argument li l-prova hija valida). Il-fingerprint misjuba tfisser biss li semmai xi darba l-esponenti miss il- borza, u xejn aktar. F' dan il-kaz ghandna sitwazzjoni fejn ghax suppost instabet fingerprint tal- appellant fuq borza li nstabet fil-proprjeta' tal-ko-imputat Cini u li go fiha allegatament instabu parti mill-flus misruqa, mela allura nsibu lill-appellant hati tar-reat ta' ricetazzjoni flimkien mal-ko-imputat Cini. Bir-rispett kollu, dan ir-ragunar ma jaghmel l-ebda sens, specjalment fid-dawl tal-fatt li ma tezisti l-ebda prova ohra li tikkorrabora tali konkluzjoni. Kieku kellna naddottaw dan ir-ragunar, kieku dan kien ifisser Ii kull persuna trid toqghod b' seba' ghajnejn fejn tmiss u ma tmissx ghaliex jekk ma taghmilx dan, facilment tista' ssib ruhha fl-inkwiet mal-Pulizija u mal-Ligi. Rodwell u Borg Schembri fil-linji gwida ' Guidelines for Evidence Collection and Archiving' 15 jiktbu: Fid-dawl tas-su espost, issa wiehed irid necessarjament jara jekk tali ligi ta' evidenza gietx segwita fil-kaz odjern. Minn issa l-appellant jiddikjara li dan ma huwiex il-kaz fil-proceduri odjerni. B.2.c L-impronta ta' min hi? Tal-esponenti jew ta' George Livori Bonici Mompalao? 15 tar-relazzjoni tieghu jinnota illi, "fuq il-borza vojta ta' lewn ahmar u abjad b' xi kliem bhal "TIP TOES SHOE STORES" fuqha, b' spaga ta' lewn ahmar li kien mdahhal fil-parti ta' fuq tal- istess borza w li gie dokumentat bhala dok 00 CZE 209 gew zvillupati tnax-il impronta. Sussegwentament, jehtieg issir referenza ghar-relazzjoni tal-espert PS103 Joseph El Werfelly Falzon fejn dan l-espert gie mqabbad sabiex jaghmel ezami komparattiv tal-impronti digitali. 16 ta' din ir-relazzjoni El Werfelly Falzon jikteb, "illi l-esponent ghamel ezami komparattiv bejn id-dokument 00 CZE SG 1 u d-dokumenti… u PGPP 6 formola tal-marki tal-pali tal-idejn ta' Alfred Manduca numru tal-karta tal-identita' PS103 u rrizulta illi din l- impronta taqbel mas-saba' l-kbir tal-id ix-xellugija ta' Alfred Manduca numru tal-karta tal-identita' 495826 (M) u li joqghod 45, Triq il-Kappuccini San Ġwann dokument PGFP 6." 17 tal-istess relazzjoni ssir referenza ghall-faxxikolu fotografiku f' punt numru F.1 tal-istess espert forensiku SAN ĠWANN Joseph El Werfelly Falzon jikteb li qieghda ssir referenza ghall-"foto kopja tal-formola tal-impronti digitali dokument PGFP 1 ta' Alfred Manduca numru tal-karta tal-identita 408668 ( M ) u li joqghod numru 45, Triq il-Kappuccini L-Iklin." Mela jekk il-formola PGFP 6 hija ta' Alfred Manduca, il-formola PGFP 1 ta' min hi?? Skont ir-relazzjoni tal-istess espert, din il-formola PGFP 1 hija ta' George Livori Bonici Mompalao. Fil-fatt il-formola PGFP 1 ma ghandix l-impronti digitali ta' Alfred Manduca. Il-formola PGFP 1 hija ta' certu George Livori Bonici Mompalao.16 16 Ghandu jigi mfakkar illi George Livori Bonici Mompalao kien investigat ukoll mill-Pulizija in konnessjoni mal-kaz odjern, madanakollu baqghu ma ttiehdu l-ebda proceduri kriminali fil-konfront tieghu. 36 tar-relazzjoni taghha, issottomettiet illi ghandhom jittiehdu "proceduri kriminali ukoll kontra Alfred Manduca, George Livori Bonici Mompalao u Joseph Manning minhabba l-involviment li huma kellhom fis-serqa tas-26 ta' Ottubru, 2000". Mela jekk il-formola li min fuqha ttiehdu l-impronti ai fini ta' tqabbil hija ta' George Livori Bonici Mompalao, kif jista' qatt jintqal li tali fingerprint hija tal-esponenti Manduca meta hija ta' George Livori Bonici Mompalao!! 17 Fuq borza ta' lewn ahmar u abjad b' xi kliem bhal "TIP TOES SHOE STORES" jew fuq borza hamra bic-cavetta mwahhla maghha bil-marka Grupp 4 Securitas? Hekk kif PS 673 Joseph El Werfelly Falzon nforma lill-Magistrat Inkwirenti dwar dan il- qbil, il-Magistrat Inkwirenti ordna l-arrest tal-esponenti u dan a bazi tal-fatt "illi l-impronti digitali u cioe is-seba l-kbir ( thumb finger ) tal-id il-leminija tal- esebit PGFP6 ( l-impronti mehuda fuq ordni ta' din il-Qorti u li jappartjenu lill- istess Alfred Manduca) jaqbel ma' dak misjub fuq l-ezebit numru 006ZESGQ (Ritratt ta' lifter mehud fuq borza li fiha kienu jingarru l-flus tal-hold up u misjuba mill-Pulizija fil-fond 24, St. George' s Road, Is-Swatar, L-Imsida )"( sottolinear tal- esponenti )18 15 tar-relazzjoni tieghu jinnota illi tali impronta nstabet "fuq il-borza vojta ta' lewn ahmar u abjad b' xi kliem bhal "TIP TOES SHOE STORES" fuqha". Il-Magistrat Inkwirenti nhar it-12 ta' Novembru, 200019, filwaqt li beda jsaqsi lill-esponenti dwar tali borza li fuqha nstabu l-impronti tieghu, ghamel referenza u ta' deskrizzjoni specifika tar-repert li allegatament fuqha instabet il-print tal-esponenti u l-Magistrat Grixti taha deskrizzjoni bhala: "borza hamra bic-cavetta mwahhla maghha bil-marka Grupp 4 Securitas." Dan jpoggina fi kwadru fejn ir-repert li fuqu suppost hemm fingerprint tal- esponenti Degiorgio hija jew: Option A: Borza vojta ta' lewn ahmar u abjad bil-kliem Tip Toes Shoe Stores; jew Option B: Borza li fiha kienu jingarru l-flus; jew 17 Fil-fatt Dr. Shoieb bbazat tali konkluzjonijiet fuq ix-xhieda tal-ko-imputat Formosa; tali xhieda huma inammissibbli fil-konfront tal-esponenti. Fil-fatt il-ko-imputat Formosa fl-istqarrija rilaxxata minnu nhar is-7 ta' Novembru, 2000 stqarr illi "Niftakar li xi tmienja jew disgha xhur ilu kont iltqajt ma' certu wiehed George li naf li jghidulu l-Gobon. Naf ukoll li huwa miz-Zurrieq u li ommu toqghod Rose Street, L-Imqabba… Dak in-nhar li ltqajt ma' dan George jien kont liebes l-uniformi tax-xoghol bhala ufficjal tal-Group 4. Ma niftakarx jekk kontx sejjer jew gej mix-xoghol pero niftakar li dan George kien qalli "Mela inti ma' tal-Group 4 tahdem?" Meta jiena ghidtlu iva dan staqsieni "meta ha naghmlu serqa?" Sussegwentament fi stqarrija ohra rilaxxata mill-ko-imputat Formosa nhar it-8 ta' Novembru, 2000, Formosa jikkonferma illi George Livori Bonici Mompalao huwa l-istess persuna illi huwa jirreferi ghalih bhala George galea bonaviaElgabaeiDizdar u li huwa l-istess persuna li laqghu mal-persuni l-ohra fuq il-gibjun taz-Zurrieq u li mieghu kellu kuntatt kontinwu rigward dan il-hold up. Terga' ssir referenza ghal Milton: "confusion, worse confounded" Jeffrey Jenkins fid-deposizzjoni tieghu ta' nhar id-19 ta' Lulju 2016 jikkonferma illi kieku tali impronta giet elevata minn fuq borza hamra bic-cavetta mwahhla maghha u bil-marka Grupp 4 Securitas, huwa ma kienx jiddeskrivi tali borza bhala borza bil-kitba ' Tip Top Shoe Stores' B.2.e Il-famuz lifter li suppost huwa tal-esponenti ma jezistix Jigi mfakkar illi fil-kaz odjern ghal xi raguni illi hija pjuttost inspjegabbli, kien hemm diversi esperti illi, min ghal raguni u min ghal ohra rrifjutaw milli jaghmlu ezami komparattiv minn fuq il-lifters illi l-Prosekuzzjoni sostniet illi elevat. Madanakollu lanqas nistghu nkunu nafu b' certezza illi tali lifters gew effettivament elevati stante li dawn qatt ma gew prodotti mill-prosekuzzjoni u ma humiex parti minn dawk l-ezebiti mizmuma mir-Registratur tal-Qrati. Joseph Cachia Enriquez rrifjuta illi jaghmel dan l-ezami komparattiv ghal ragunijiet ta' sahha20, il-prokuratrici legali Juliana Cox rrifjutat li taghmel dan l-inkarigu "minhabba l-kumplessita' inerenti mat-teknika tal-fotografija"21 filwaqt li l-esperta Nathalie Debarro wara li pprezentat l-ezami ta' komparazzjoni taghha permezz tar-relazzjoni mmarkata Dok NZ, nhar il-15 ta' Dicembru, 2003 hija sostniet illi r-relazzjoni taghha ghalkemm damet "xhur shah"22 tahdem fuqha kien "fiha xi inezattezzi."23 Ghalkemm Debarro ssosstni illi r-relazzjoni taghha kien fiha xi inezattezzi, waqt il-kontro-ezami taghha ta' nhar id-19 ta' Lulju, 2016, hija naqset milli tinforma lill-Qorti x' kienet verament ir-raguni principali li gghelitha tiddubita minn xogholha u li konsegwentament sabiex tiddikjara li x-xoghol li kienet ghamlet ammont sustanzjali ta' hin tahdem fuqu bhala inpreciz. Ghalkemm l-appellant jifhem u jemmen li jinsab pregudikat b' tali dikjarazzjoni tal-esperta Debarro stante li ma jistax jibbaza kompletament fuq ir-rizultanti ta' dan l-ezami komparattiv, madanakollu ghall-fini ta' kontroll jehtieg issir referenza ghal din ir-relazzjoni. Fir-rapport taghha Nathalie Debarro wara li ghamlet l-ezamijiet necessarji fuq id-dokumenti illi kien analizza aktar qabel l- "espert" ex parte Joseph El Werfelly Falzon ( cioe dok. 00 CZE SG 1A u 00 CZE SG 1B ) u qablithom ma' dak tal-ko-imputati, rrizultalha illi ma jaqblux ma' dawk tal- esponenti. Madwar hdax-il sena ta' stennija wara, il-Prosekuzzjoni sabet espert, cioe lil Philip Maric’, li kien dispost sabiex ghal darb' ohra jaghmel dan l-ezami ta' komparazzjoni. Philip Maric’ ghal kuntrarju ta' dak li kkonkludiet Nathalie Debarro, fir-relazzjoni tieghu a fol. 21, jikteb illi l-impronta misjuba fuq dok. 00 CZE SG 1A u CZE SG 1B taqbel ma' wiehed mis-swaba' tal-esponenti. 614 tal-Atti Processwali 22 Vide kontro-ezami ta' Nathalie Debarro ta' nhar id-19 ta' Lulju, 2016 23 Vide fol. 598 tal-Atti Processwali Di piu' meta wiehed iqabbel ir-relazzjoni u l-ezami maghmul minn Nathalie Debarro u dak li ghamel Philip Maric’ wiehed jinnota illi ghalkemm iz-zewg esperti ghamlu l-ezamijiet taghhom fuq l-istess 95 dokument, huma qablu fuq 89 u kien hemm nuqqas ta' qbil vis-à-vis sitt dokumenti inkluzi fir-rigward ta' dok. 00 CZE SG 1A u CZE SG 1B. Ghaldaqstant tesizti differenza ta 6.3% bejn iz-zewg relazzjonijiet.24 Fid-dawl ta' dawn id-divergenzi kollha jehtieg jigi mfakkar ukoll illi s-sors li minn fuqu qieghed jinghad li gie elevat xi lifter, fil-kaz odjern xi forma ta' borza (ghaliex lanqas fuq dan il-punt ma jaqblu l-provi), baqa' qatt ma gie mghoddi lill-esperti ghall-ezami komparattiv. Fil-fatt l-espert Joseph El Werfelly Falzon kemm fid- deposizzjoni tieghu ta' nhar it-30 ta' Novembru, 200025 kif ukoll f' dik ta' nhar id-19 ta' Lulju, 2016 ikkonferma illi: "...ma nghatajtx id-dokumenti originali, jigifieri l-oggett minn fejn gew elevati l-fingerprints, ossia l-oggett li jikkorispondi ghall-lifter, la gie muri lili u wisq anqas mghoddi lili." El Werfelly Falzon jikkonferma wkoll illi stante li ma kienx hu illi eleva tali impronta, ghaldaqstant kellu "[j]oqghod fuq l-inkaratament li jkun hemm miktub fuq il-lifter jew inkella fuq ir-ritratt." Biex tkompli zzid ma' dawn id-divergenzi kollha, ghalkemm l-espert El Werfelly Falzon kif ukoll Philip Maric’, li ' suppost' ghamlu ezami komparattiv ta' dawn l- impronti digitali, jsostnu illi tali impronta illi taqbel ma' dik tal-esponenti nstabet fuq id-dokument immarkat bhala Dok. 00 CZE SG 1 madanakollu l- Magistrat Inkwirenti a fol. 220 tal-Process Verbal jistipula illi l-impronta tal- esponenti "[t]aqbel ma dik misjub fuq l-ezebit numru 006ZESGQ." Dan in-nuqqas ta' qbil jikkonfermah ukoll l-espert Joseph El Werfelly Falzon stess meta nhar id-19 ta' Lulju, 2016 jsostni illi ma jistax ikun illi tali dokument kien immarkat hekk u anke jekk ghall-grazzja tal-argument, u ghall-grazzja tal- argument biss tali dokument kien jezisti, El Werfelly Falzon ikkonferma illi "kieku kien isemmih fir-rapport tieghu"26 Apparti mill-fatt illi la s-sors li suppost minn fuqu giet elevata l-impronta u wisq anqas n-numru tad-dokument li minn fuqu ttella' l-lifter ma jaqblu u li sahansitra l-ebda xhud ma kkonferma illi ra l-borza msemmija mill-Magistrat Inkwirenti jew inkella li gabar xi lifters minn fuq tali borza, il-Prosekuzzjoni matul is-sittax-il sena li ilu ghaddej dan il-kaz naqset milli f' xi hin jew iehor tezebixxi r-ritratt tal-lifter li fuqu hadmu l-esperti, ossia Dok 00 CZE SG 1 skont Joseph El Werfelly Falzon u Philip Maric’ jew inkella Dok 006ZESGQ skont il-Magistrat 24 Jigi mfakkar kif l-esperti tal-analizi komparattiv ma jaghmlux hekk a bazi ta' xjenza izda a bazi ta' ezami viziv soggettiv ghalihom. 84 tal-atti processwali 26 Vide Deposizzjoni ta' Joseph El Werfelly Falzon ta' nhar id-19 ta' Lulju,2016 Fil-fatt fid-dawl ta' dawn in-nuqqasijiet kollha, l-esponenti inkariga lid-difensur tieghu sabiex titfittex fizikament tali lifter fost l-esebiti. Tali ezercizzju sar taht is-supervizzjoni tad-Deputat Registratur u s-sotto iffirmat jikkonferma li l-lifter li suppost analizza Philip Maric’ u li suppost juri impronta digitali tal-esponenti MA JEZISTIX. B.2.f L-Influenzar tal-espert forensiku Philip Maric’ Dan il-punt qieghed jitqajjem minghajr pregudizzju ghal dak kollu su espost b' mod specjali ghall-fatt illi tali lifter ma jezistix. L-esponenti jaghmel referenza ghad-digriet moghti mill-ewwel Harley Mcnee Qorti ta' nhar is-27 ta' Frar, 2013 fejn permezz ta' tali digriet, l-espert Joseph El Werfelly Falzon li fil-kaz de quo kellu rwol investigattiv u hejja wkoll rapport inammissibbli (a bazi tal-kariga li huwa kien jokkupa fil-Korp tal-Pulizija fiz- zmien tal-kaz odjern), gie mahtur bhala messaggier bl-inkarigu li jwassal il- lifters, inkluz il-lifter 00 CZE SG 1A u 00 CZE SG 1B li suppost fuqu instabet l- impronta tal-esponenti jew ta' George Livori Bonici Mompalao minnu stess, ghall-ezamijiet komparattivi li kellu jaghmel fuqhom l-espert Philip Maric’. Ghalkemm fil-mori ta' dawn il-proceduri, l-esponenti oggezzjona ghal tali kariga stante li fiz-zmien tal-kaz de quo Joseph El Werfelly Falzon, skont id-deposizzjoni tieghu stess nhar is-27 ta' Frar, 201327 jixhed illi "dak iz-zmien kont surgent in charge mill-fingerprint sections u kont immur fuq scenes of crime" kif ukoll a bazi tal-fatt illi l-espert Joseph El Werfelly Falzon ma seta' qatt jitqies bhala persuna imparzjali u idoneja sabiex ghal fini ta' sigurta' , kontinwita' ta' trasferiment ta' evidenza u ghar-retta amministrazzjoni id- dokumenti bil-marka tas-swaba' u dan tenut kont tal-fatt illi l-istess El Werfelly Falzon kien diga ghamel tali ezercizzju hu stess. Minghajr ebda dubju, u kif fuq kollox jikkonferma El Werfelly Falzon stess wara li mar personalment gewwa l-San Ġiljan u qeda l-inkarigu mghoti lilu, ossia li jwassal tali dokumenti lil Philip Maric’, xi forma ta' kuntatt bejn Maric’ u El Werfelly Falzon kien hemm zgur. Probabbilment, aktarx iva milli le, tenut kont tal-fatt illi l- inkarigu ta' Maric’ kien li jaghmel l-istess ezami komparattiv li kien ghamel El Werfelly Falzon stess hdax-il sena qabel, waqt din il-komunikazzjoni sar ukoll xi kliem dwar ir-rizultanzi li jemergu mir-rapport ta' El Werfelly Falzon, cioe' li wahda mill- impronti taqbel ma' wiehed mis-swaba' tal-esponenti. Fid-dawl ta' tali inkontri u komunikazzjoni, kif jista' wiehed ikun legalment u ragonevolment cert illi Maric’ ma kienx influenzat mir-rizultanzi li jemergu mir-rapport ta' El Werfelly Falzon meta El Werfelly Falzon kien l-uniku wiehed li sab impronta wahda li taqbel? tal-gustizzja Seq. tal-Atti Processwali Ghaldaqstant, meta wiehed jifli b' reqqa l-atti processwali kollha, wiehed jinnota illi l-istess persuna, ossia Joseph El Werfelly Falzon serva diversi inkarigi u cioe' : a. Kellu x' jaqsam mil-lat investigattiv stante li kien jifforma parti mill-korp b. Kellu x' jaqsam mill-aspett forensiku u jaghmel ezami komparattiv fuq lifters li baqghu qatt ma gew prodotti u jhejji rapport fuq tali ezami; kif ukoll c. Li jwassal tali lifters gewwa Il-Fontana sabiex ikun jista' jaghmel l-istess ezercizzju Philip Zarb Adami, ta' il-qadi jaghmel diversi tali u certament waqt komunikazzjonijiet. Min-naha l-ohra, lil Nathalie Debarro, li kienet l-unika esperta li ma qablitx mar-rizultanzi li jemergu mir-rapport ta' Joseph El Werfelly Falzon kif ukoll minn dawk ta' Maric’ hadd qatt ma kellimha u avvicinaha kif kienet waslet ghal tali konkluzjoni. Fid-dawl tas-su espost, in sintesi x' jemergi fuq din l-impronta digitali? Ma huwiex car minn fuq xhiex suppost giet elevata l-impronta. L-impronta hija tal-esponenti jew ta' George Livori Bonici Mompalao? Liema espert ser jitwemmen Debarro jew Maric’? Fejn huwa l-lifter fizikament ta' din l-impronta?? Fid-dawl ta' dan kollu, din il-"prova" hija ammissibbli? Fid-dawl ta' dan kollu, din il-"prova" hija univoka? Fid-dawl ta' dan kollu, din il-"prova' hija prova li ma thalli l-ebda dubju? Fid-dawl ta' dan kollu, a bazi ta' din il-"prova" l-esponenti kif setgha qatt jinstab hati tar-reat ta' ricetazzjoni? B.3 Dwar il-livell ta' provi prodotti Illi sabiex il- Prosekuzzjoni kellha d-dmir legali li tforni lill-Qorti b' evidenza u provi li ma jhallu lok ghall-ebda dubju dettat mir-raguni. jinstab hati tar-reat ta' ricetazzjoni, Fil-kaz de quo, l-appellanti jsostni illi l-provi migjuba ma jwaslux ghac-certezza morali hekk kif rikjesta mil-ligi. Fl-umli fehma tal-esponenti, l-ewwel Onorabbli Qorti ikkonkludiet erronjament li: Il-flus huma parti mir-res furtiva u li; Il-fingerprint hija tal-esponenti u li; Allura Manduca jista' jinstab hati tar-reat ta' ricetazzjoni! Illi hekk kif sostniet l-Qorti tal-Appell Kriminali28, "L-impronti digitali (u dawk palmari) huma forma ta' prova indizzjarja – "circumstantial evidence" – li kif qal Lord Vigna fil-kaz DPP v. Kilbourne [1973] AC 729, p. 758 "...works by cumulatively, in geometrical progression, eliminating other possibilities." Il-kwistjoni kollha hi mhux jekk l-impronta instabitx f' post pubbliku jew f' post privat jew anqas pubbliku – il- kwistjoni kollha hi jekk, fid-dawl tac-cirkostanzi kollha, il-post fejn instabet l-impronta tikkonvincix lill-gudikant lil hinn minn kull dubbju dettat mir- raguni li dik l-impronta saret mill-persuna li lilha tappartjeni fil-kors tal- kommissjoni minn dik l-istess persuna tar-reat li bih tkun akkuzata jew fil- kors ta' xi atti li jammontaw ghall- anqas ghal tentattiv ta' dak ir-reat." Di piu' issir referenza wkoll ghas-sentenza fl-ismijiet ' Il-Pulizija vs Jonathan Camoin' , fejn hawnhekk l-unika prova prodotta kienet impronta li nstabet fuq ir- res furtive, fejn il-Qorti tal-Magistrati ppreseduta mill-Mag. Dr. N. Giles De Brincat ddecidiet li: "Illi, fir-rigward tal-kawza odjerna, jezisti dubbju dettat mir-raguni dwar jekk l-imputat huwiex hati tal-imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu. Illi l- provi li hemm fl-atti ghalhekk ma humiex sufficjenti ghal sejbien ta' htija, provi li fil-kamp penali iridu jindikaw lil hinn minn kull dubbju dettat mir- raguni l-htija tal-imputat. Illi fil-verita', madanakollu, fl-atti processwali ma hemm l-ebda prova ohra li turi illi l-imputat kien prezenti fuq ix-xena tar- reat, ghajr ghal impronti digitali li jistghu jindikaw diversi ipotesijiet u mhux certezzi u li ma jistghu qatt ikunu prova univoka u ma jistghu qatt iwasslu lil din il-Qorti ghal konkluzjoni wahda. (sottolinear tal-esponenti) L-esponenti jaghmel referenza ghal sentenza moghtija minn dina l-Qorti tal- Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fl-ismijiet ' Il-Pulizija vs Joseph Manning et' 29 in konnessjoni mal-fatti mertu ta' dawn il-proceduri kontra ko-imputati ohra, liema imputati gew ddikjarati mhux hatja. F' dan il- kaz citat, il-Prosekuzzjoni sahqet li l-involviment tal-imputati fil-hold up huwa wiehed car tenut kont tal-fatt illi d-DNA tal-imputati nstabet fuq zewg balaklavi li allegatament gew intuzati fis-serqa investigata. Min-naha l-ohra il- Qorti kkonkludiet: "Illi l-Qorti tista' tispekula dwar jekk l-imputati kellhomx xi involviment f' dak li huma qed jigu akkuzati bih f' dawn il-proceduri, madanakollu dawn huma biss kongetturi u xejn ibbazat fuq provi konkreti fl-atti. Dak li jirrizulta mill-atti processwali jista' jindika diversi ipotesijiet u mhux certezzi u li ma jista' qatt ikun prova univoka u ma jista' qatt jwassal lil din il-Qorti ghal konkluzjoni wahda. Illi fil-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Joseph Consiglio et moghtija fil-15 ta' Jannar 2016, il-Qorti tal-Appell Kriminali rriteniet issegwenti: 28 Il-Pulizija vs Noel Livori Bonici Mompalao ta' nhar it-30 ta' Dicembru, 2014 per Onor. Imhallef V. Lee 29 Deciza nhar id-19 ta' Ottubru, 2016 per Mag. "Din il-Qorti hasbet fit-tul dwar ic-cirkostanzi kollha ta' dan il-kaz kif jemergu mill-provi inkluzi dawk li fuqhom strahet l-ewwel Qorti u din il- Qorti waslet ghall-konkluzjoni li fuq dawk ic-cirkostanzi l-ewwel Qorti ma setghetx ragionevolment tasal ghall-konkluzjoni li waslet ghaliha u cioe` li l-imputati appellanti huma hatja minghajr dubbju dettat mir-raguni tal- imputazzjonijiet migjuba kontra taghhom. L-aktar ' il boghod li wiehed jista' jasal fuq l-iskorta tal-provi prodotti huwa li dawn jiggeneraw suspett ragonevoli li l-imputati ikkommettew l-ghemil imputat lilhom mill- Prosekuzzjoni, izda prova sa dan il-grad ma hix bizzejjed sabiex jintlahaq il- grad gholi ta' prova mehtieg ghas-sejbien ta' htija fil-qasam tad-dritt penali". Illi, mehud dan kollu li nghad hawn fuq in konsiderazzjoni, jirrizulta li fil- kawza odjerna jezisti dubbju dettat mir-raguni dwar jekk l-imputati humiex hatja tal-imputazzjonijiet migjuba kontra taghhom. Illi l-provi li hemm fl- atti ma humiex sufficjenti ghal sejbien ta' htija, provi li fil-kamp penali jridu jindikaw lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni l-htija ta' l-imputat." Di piu' l-espert forensiku Philip Maric’ stess a fol.9 tar-rapport tieghu jikteb: Di piu' l-espert tal-impronti digitali PS 659 Hughes fid-deposizzjoni tieghu ta' nhar id-19 ta' Lulju, 2016 jikkonferma illi: "Nizviluppa l-prints, jigifieri nezamina l-oggett li ghandi quddiemi, jitla' l- fingerprint, biss ma nistax naghti enclosure fuq kemm ilu hemmhekk"30 In oltre l-espert Joseph El Werfelly Falzon meta mistoqsi jekk jistax jghid meta fingerprint tkun tpoggiet fuq l-oggett, jikkonferma illi dan ma jistax jaghmlu ghaliex dan jiddependi minn diversi fatturi fosthom mill-bniedem stess li jkun mess l- oggett in kwistjoni.31 4 ta' din id-deposizzjoni 31 Vide fol. 3 tad-deposizzjoni ta' Joseph El Werfelly Falzon ta' nhar id-19 ta' Lulju, 2016 L-esponenti jaghmel referenza wkoll ghas-sentenza fl-ismijiet ' Il-Pulizija vs Roderick Felice Kind' deciza mill-istess Qorti illi ddecidiet il-kaz odjern u fl-istess jum, fejn l-Ewwel Onorabbli Qorti sostniet: " … il-Qorti ssibha difficli li fuq impronta digitali wahda, per di piu' , mhux daqstant tirritenih responsabbli minghajr dubbju dettat mir-raguni" Ghaldaqstant, jemergi bic-car illi fil-kaz odjern l-unika prova ammissibbli li ressqet il-Prosekuzzjoni kienet indizzju cirkostanzjali wiehed u allura certament dan l-indizzju ma jista' jorbot mal-ebda forma ta' evidenza ohra kif ukoll fi illi huwa zgur li din il-prova mhix wahda univoka, specjalment meta tigi kkunsidrata li jezitu dubji ragonevoli fir-rigward ta' Jekk gietx elevata xi forma ta' impronta; 2. Jekk tali impronta kinitx verament tikkorrispondi ma' wiehed mis-swaba' tal-esponenti stante li Zahra ma qablitx mal-esperti kollha fir-relazzjoni preliminari taghha In oltre fid-dawl tal-fatt illi l-esponenti u l-ko-imputat Cutajar kellhom relazzjoni ta' affinita' u kienu jiltaqghu b' mod regolari stante li Cutajar mizzewweg lil oht l-esponenti Manduca, l-esponenti seta' facilment mess tali borza li fuqha nstabet l-impronta tieghu u sussegwentament l-istess borza ntuzat minn persuna ohra sabiex jinhbew xi flus gewwa fiha. Ghaldaqstant a bazi tas-su espost kollu, kif ukoll fid-dawl tal-massima legali in dubio pro reo, fl-umli fehma tal-esponenti, l-Ewwel Onorabbli Qorti ma setghet qatt issib lill-appellant hati tar-reat ta' ricetazzjoni a bazi tal-uniku indizzju cirkostanzjali ekwivoku prodott mill-Prosekuzzjoni u allura kellha tilliberah anke minn din l-imputazzjoni. Semghet trattazzjoni, Ikkunsidrat, Illi l-ewwel aggravju intentat mill-appellant huwa wiehed ta' indoli legali billi jikkontendi illi l-elementi legali li isawwru ir-reat ta' ricetazzjoni lilu imputat ma jikkonfigurawx mill-atti tal-kawza u dan ghal diversi ragunijiet fosthom illi ma hemmx prova illi l-flejjes misjuba mill-pulizija fir-residenza ta'l-ko-imputat Mario Cini kienu l-istess flejjes misruqa fil-hold up li sar fuq il-vann tal-"Group 4" u di piu' illi jekk dan kien il-kaz kellu jigi ippruvat illi fil-mument illi l-appellant laqgha fil- pussess tieghu dawn il-flejjes huwa kien konsapevoli li dawn kienu gejjien mill- kummissjoni tar-reat. Illi din il-Qorti ezaminat bir-reqqa l-atti processwali piuttost voluminuzi u irriskontrat difett procedurali li jidher li sfugga kemm lill-Ewwel Qorti, kif ukoll lill-Prosekuzzjoni u lill-appellant. Illi minn qari tac-citazzjoni jirrizulta illi dan l-process penali gie istitwit kontra tlieta minn nies u cioe' Emanuel Consiglio, li kien il-persuna impjegat mad-ditta tal-"Group 4" u kien is-sewwieq tal-vann meta sehh il-hold-up, l-appellant akkuzat li kien komplici f'din is-serqa, u Mario Cini, li ghalkemm ma kienx involut fil-kummissjoni tar-reat ta' serq, madanakollu kien dik il-persuna li fir-residenza tieghu, u precisament taht is-sodda, instabu l-flejjes li allegatament gew misruqa. Fuq wahda mill-boroz fejn kienu mizmuma dawn il-flejjes instabet impronti digitali Issa minn ezami tal-iter processwali ghandu jirrizulta illi l-investigazzjonijiet tal- pulizija kienu wasslu sabiex l-appellant jigi implikat fil-kummissjoni tal-hold-up. Madanakollu fid-decizjoni taghha, l-Ewwel Qorti wasslet ghal konkluzjoni illi kemm mill-provi migbura fl-in genere, kif ukoll tul il-kumpilazzjoni ma kien hemm ebda prova li holqot ness bejn is-serqa u l-appellant ghajr ghall-impronti digitali imsemmija li madanakollu ma instabitx fuq ix-xena tar-reat izda biss xi jiem wara fil-lok fejn giet misjuba ir-res furtiva. Dawn il-fatti probatorji, ghalhekk x'aktarx wasslu lill-Avukat Generali sabiex fin-nota ta' rinviju ghal gudizzju mibghuta lill-Qorti tal-Magistrati fit- termini tal-artikolu 370(3) tal-Kodici Kriminali jimputa fil-konfront tal-appellant l- artikolu 334(a) tal-Kodici Kriminali li jitkellem dwar ir-reat tar-ricettazzjoni, fost l- artikoli l-ohra marbuta mar-reati tas-serq aggravat, sekwestru tal-persuna, hsara volontarja fost ohrajn, liema reati kienu gew indikati originarjament fic-citazzjoni. Mhux l-istess madanakollu jista' jinghad ghar-reat ta' ricettazzjoni. inharrget l-akkuza u t-tlett imputati tressqu il-Qorti taht arrest, wara li gew elenkati d-disgha akkuzi lilhom imputati, li l-ebda wahda ma titkellem dwar ir-reat tar- ricettazzjoni, isewgu dawk l-akkuzi partikolari ghal xi wiehed minnhom fejn l-ahhar zewg akkuzi jaqraw hekk: "Lil Mario Cini wahdu akkuzat talli fl-istess zminijiet u cirkostanzi bhal ufficjal jew impjegat pubbliku kkometta reat liema reat kellu jissorvelja biex ma jsirx jew li minhabba l-kariga tieghu huwa kellu d-dmir li jimpedixxi; Kif ukoll talli fil-5 ta' Novembru, 2000 u fix-xhur ta' qabel, xjentement laqa' ghandu jew xtara hwejjeg li gew mehuda b' qerq jew akkwistati b' reat sew jekk dan sar f' Malta jew barra minn Malta jew xjentement b' kull mod li jkun indahal biex ibieghom jew imexxiehom;" (sottolinjar u emfazi tal-Qorti) Dan ma jistax hlief ifisser allura illi l-akkuza tar-ricettazzjoni fic-citazzjoni giet imputata biss lil Mario Cini u mhux ukoll lit-tnejn l-ohra fejn l-akkuzi addebitati lilhom lkoll, inkluz allura lill-appellant Manduca, jitkellmu dwar is-serq aggravat referibbli ghal hold-up, is-sekwestru tal-persuna, il-pussess tal-arma tan-nar waqt il- kummissjoni tad-delitt, serq ta' vetturi u ir-reat tal-hsara volontarja. Illi ciononstante l-Avukat Generali fin-nota ta' rinviju ghal gudizzju ghogbu jimputa lit-tlett akkuzati bir-reat tar-ricettazzjoni meta kien evidenti mill-bidunett illi l- kumpilazzjoni dwar dan ir-reat kellha issir biss fil-konfront ta' Mario Cini. "… l-iskop ewlieni tal-kumpilazzjoni tal-provi quddiem il-Qorti tal- Magistrati (Malta) bhala Qorti Istruttorja huwa precizament sabiex wiehed jaghmel process istruttorju fejn, in segwitu ghall-fatt li persuna titressaq il- Qorti mixlija li tkun wettqet reat li jezorbita l-kompetenza originali tal-Qorti tal-Magistrati, jibdew jingabru l-provi, kemm dawk favur, kemm dawk kontra tal-persuna imputata sabiex eventwalment l-Avukat Generali ikun f'posizzjoni jiddetermina jekk jakkuzax lil dik il-persuna bil-kommissjoni ta' reati quddiem Qorti ta' Gudikatura Kriminali/Qorti Kriminali.32" "Izda meta l-Avukat Generali jiddeciedi li jipprocedi fit-termini ta'l-artikolu 370(3) tal-Kodici Kriminali billi rrinvija l-atti ghall-gudizzju mill-Qorti tal- Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, in-nota ta' rinviju ghall-gudizzju tassumi rwol simili ghal dak ta' l-att ta' akkuza quddiem il- Qorti Kriminali. Fin-nota ta' rinviju ghall-gudizzju skont l-artikolu 370(3) ma jistghux jizdiedu reati li dwarhom ma tkunx saret il-kumpilazzjoni; l- Avukat Generali, naturalment, jista' jnaqqas reat jew reati u anke jzid skuzanti. Bhal fil-kaz ta' l-att ta' akkuza, jekk fin-nota ta' rinviju ghall- gudizzju taht l-imsemmi artikolu 370(3) l-Avukat Generali jakkuza lil xi hadd bhala awtur ta' reat, il-Qorti tal-Magistrati, wara li tkun akkwistat il- kompetenza bil-kunsens ta' l-akkuzat (art. 370(3)(c)), tista' ssibu hati ta' tentattiv ta' dak ir-reat, jew ta' reat iehor anqas gravi izda kompriz u involut f'dak ir-reat, jew bhala komplici f'dak ir-reat. .… Issa, fil-kaz in dizamina, l- 32 App.Inf Il-Pulizija vs Francesco sive Godwin Sammut Hili – 18/04/2012 Avukat Generali rrinvija mhux skont l-Artikolu 433(5) izda skont l-Artikolu 370(3); ghalhekk ma jistax jippretendi li l-Qorti Inferjuri setghet issib lill- appellat hati ta' xi reat iehor, salv, naturalment, dak li ghadu kif inghad dwar it-tentattiv, ir-reat anqas gravi izda kompriz u involut, u l-komplicita`.33" ".… Fin-nuqqas ta' indikazzjoni differenti mill-Avukat Generali, l-artikoli citati mill-Avukat Generali u l-akkuza originali jridu jigu ezaminati flimkien ghal dak li jirrigwarda l-fattispecji partikolari tal-kaz.34 " Illi sahansitra d-dicitura tal-artikolu 370 jindika illi l-Avukat Generali jista' fid- diskrezzjoni tieghu jiddeciedi li l-kaz ghandu jigi deciz mill-qorti inferjuri u dan meta persuna tkun giet akkuzata b'reat li igorr piena bejn sentejn u (illum bl-emendi il- godda) tnax-il sena prigunerija, b'dan ghalhekk illi huwa evidenti illi ir-rinviju ghandu ikun marbut mal-akkuza u mhux ma reati ohra mhux addebitati lill-persuna Illi allura, ghalkemm l-appellant ma iqanqalx aggravju marbut ma' dan il-punt ta' dritt procedurali, hija l-fehma ta' din il-Qorti illi qatt ma setghet tinstab htija ghal reat li dwaru ma kenitx saret il-kumpilazzjoni u dan billi l-appellant qatt ma gie akkuzat bir- reat tar-ricettazzjoni, liema reat gie addebitat unikament lill-ko-akkuzat Mario L-Avukat Generali ma setax bir-rinviju mibghut lill-Qorti tal-Magistrati fit- termini tal-artikolu 370(3) tal-Kodici Kriminali izid reat fil-konfront tal-appellant li dwaru huwa qatt ma gie akkuzat u li kwindi dwaru qatt ma saret il-kumpilazzjoni, ghalkemm dan huwa reat alternattiv ghal dak tas-serq. appell il-Pulizija vs Filippa Dghoughi: " ....eppure r-ricettazzjoni hija delitt mhux ta' komplicita fis-serq, imma delitt ghalih.35" Illi maghmula din l-osservazzjoni, il-Qorti xortawahda ser tghaddi biex tezamina l- aggravji imressqa 'il quddiem mill-appellant b'dik ewlenija marbuta mas-sejbien ta' htija ghar-reat ta' ricettazzjoni, li kif inghad, ghalkemm indikat mill-Avukat Generali fin-nota ta' rinviju ghal gudizzju tieghu, madanakollu qatt ma gie addebitat lill- appellant fl-akkuza mahruga fil-konfront tieghu. 33 Appell Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija v. Michael Woollard deċiż fis-7 ta' Diċembru 2001 34 App.Inf Il-Pulizija vs Francesco sive Godwin Sammut Hili – 18/04/2012 35 Deciza 18/05/1937 Illi ghalkemm minn ezami tal-atti jirrizulta illi l-appellant kien gie implikat fil-hold up mertu ta' dawn il-proceduri penali mill-ko-akkuzati tieghu u dan kif johrog mill- istqarrijiet minnhom rilaxxjati lill-pulizija, madanakollu mhux biss dawn l-istqarrijiet wara l-izviluppi gurisprudenjzali u legali marbuta mal-validita' taghhom meta mehuda minghajr l-assistenza legali, ma baqghux jitqiesu bhala prova ammissibbli in atti, izda u fuq kollox, din il-konfessjoni maghmula mill-ko-akkuzati f'dawn l-istess stqarrijiet ma setghet qatt tikkostitwixxi prova ammissibbli fil-konfront tal-appellant u dan diment illi l-proceduri taghhom baqghu sub iudice, kif fil-fatt sehh f'dan il-kaz, billi l-proceduri fil-konfront ta' dawn it-tlieta minn nies kien wiehed u uniku. Illi l- Ewwel Qorti ghalhekk gustament skartat dawn l-istqarrijiet bhala prova fil-konfront ta'l-imputati kollha fejn allura huma ma setghu qatt jitqiesu bhala xhieda kompetenti fil-konfront ta' xulxin. Dan ghaliex il-ko-imputat mhuwiex xhud kompetenti fil- konfront tal-ko-imputati l-ohra, hlief fic-cirkostanza imsemmija fl-artikolu 636(b) tal- Kodici Kriminali, liema disposizzjoni tal-ligi ma issibx applikazzjoni f'dan il-kaz. Illi l-artikolu 661 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jghid hekk: "Konfessjoni ma taghmilx prova hlief kontra min jaghmilha, u mhix ta' pregudizzju ghal ebda persuna ohra. Illi fid-decizjoni moghtija fil-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Saada Catalogna et deciza fis- 16 ta' Novembru 2006, din il-Qorti, kif diversament ippresjeduta qalet hekk: "Fil-waqt li l-Ewwel Qorti kienet korretta legalment meta qalet li ma tistax tqis l-istqarrija ta' kull wiehed miz-zewg ko-imputati kontra xulxin a tenur tal-Artikolu 661 fuq citat u ghamlet sew meta ghamlet hekk, kienet skorretta meta qalet jew implikat li setghet tqis ix-xhieda tal-ko-imputat kontra l-ko- imputata l-ohra, l-appellanti odjerna, jekk ikollha "cirkostanzi ohra li jservu ta' provi biex jikkorroboraw dak li qal l-imputat" cioé ko-imputat. Illi l-pozizzjoni korretta hija li jghidu x' jghidu ko-imputati jew ko-akkuzati kontra xulxin qatt ma jista' jiswa bhala prova kontra l-ko-imputat/i jew ko- akkuzat/i iehor jew ohrajn. Din ir-regola giet sahansitra interpretata u estiza mill-gurisprudenza biex anki tkopri kazijiet fejn persuni li jkunu akkuzati bl-istess reat imma fi proceduri separati lanqas ma jkunu producibbli kontra xulxin, hlief meta l-process tax-xhud ikun gie deciz definittivament." Jifdal ghalhekk bhala l-unika prova in atti l-impronti digitali tal-appellant, Dokument PGFP6, li fil-fehma tal-espert Philip Maric’ kien jaqbel mal-impronti digitali elevat u immarkat bhala Dokument 00CZESG01, li gie misjub fuq basket tal-plastik ahmar u abjad bil-kliem fuqu "Tip Toes Shoe stores" li go fih instabu parti mill-flus li allegatament gew misruqa fil-hold-up u li kienu mohbija fir-residenza ta' Mario Cini Fl-istqarrija tieghu Cutajar li dawn il-basktijiet ghaddiehomlu l-appellant u li hu kien jaf li dawn kienu il-flus li gew misruqa fid-delitt mertu ta' dan il-kaz. Din il-konfessjoni izda ma tiswiex fil-konfront tal-appellant u ma taghmel l-ebda prova kontrih u ghandha tigi skartata, gjaldarba l-Prosekuzzjoni ghogobha tixli lil Cutajar fl-istess proceduri mal-appellant minflok stenniet biex tikseb kundanna fil-konfront ta' dan Cutajar li imbaghad kien isir xhud kompetenti fil- Dan izda ma sehhx bil-konsegwenza illi din il- Illi ghalhekk wiehed jistaqsi, dina l-prova wahedha kienet sufficjenti sabiex twassal lill-Ewwel Qorti ghal konvinciment morali illi l-appellant kellu f'xi zmien wara li sehh il-hold-up il-pussess tar-res furtiva, kollha jew parti minnha? wahdu seta' iwassalHa allura ghal konkluzjoni illi jekk verament meta kellu dak il- pussess huwa kien konsapevoli illi l-istess kienu provenjenti minn dan id-delitt? huwa principju rassodat illi l-provi fil-kamp kriminali jistghu ikunu kemm diretti kif ukoll indizjali, izda dawn tal-ahhar iridu ikunu univoci, iwasslu ghal konkluzjoni wahda u iridu ikunu sufficjenti tali biex inisslu konvinciment morali f'mohh il- gudikant lil hinn minn kull dubbju ragjonevoli mir-reita' ta'l-imputat. Illi skartati bhala prova dak dikjarat mill-ko-akkuzati l-ohra fl-istqarrijiet minnhom rilaxxjati billi huma inammissibbli skont il-ligi u dan stante illi l-kaz taghhom kien ghadu sub-iudice sal-mument fejn sar il-gudizzju fil-konfront tal-appellant, ma setax jinholoq ness bejn is-serqa li saret tal-flus u l-appellant billi ma hemm l-ebda prova in atti li torbtu mal-kummissjoni ta' dan ir-reat. tpoggi lill-persuna tal-appellant fuq ix-xena tar-reat fl-ghodwa tas-26 ta' Ottubru tas- Illi allura gustament l-Ewwel Qorti ma setatx issib htija fl-appellant ghall- involviment tieghu f'dan id-delitt. Illi huwa fatt ippruvat, izda, illi instab ammont konsiderevoli ta' flus fir-residenza tal- Dawn kienu mohbija taht saqqu ta' sodda marbuta f'boroz ta' plastik, kutri u skufji. Kien biss fuq wiehed mill-basktijiet u precisament dak ta' lewn ahmar u abjad tal-plastik bil-kliem fuqu "Tip Toes Shoe Store" li instabet impronti digitali wahda li qabblet mas-subgha l-ohxon tal-id ix-xellugija tal-appellant. L-appellant, kif kellu kull dritt li jaghmel skont il-ligi ma joffriex ix-xiehda tieghu. Abbazi ta' din il-prova indizjarja l-Ewwel Qorti sabet htija ghar-reat ta' ricetazzjoni billi fil-fehma taghha dak il-finger print kien jixhed il-fatt illi f'xi hin l-appellant zgur mess dak il-basket fejn kien hemm il-flus. Illi ghalkemm huwa minnu li l-Ewwel Qorti setghet tasal ghal konkluzjoni illi l- appellant f'xi zmien kien mess b'idejh il-basket tal-plastik ta' lewn ahmar u abjad bil- kliem fuqu "Tip Toes Shoe Store", madanakollu dan ma ifissirx per konsegwenza illi huwa qabad ukoll il-flus b'idejh. Dan ghaliex ma huwiex possibbli fl-ewwel lok li jigi stabbilit iz-zmien meta il-basket intmess mill-appellant, jekk hux qabel il-kummissjoni tad-delitt tas-serq tal-flus jew wara. Lanqas jista' jigi stabbilit jekk meta intmess dak Dan ghaliex il-provi li hemm fl-atti jindikaw illi meta il-flus inhargu mill-bank HSBC u tpoggew fil-vann tal-"Group 4", dawn kienu ippakkeggjati b'mod differenti u mhux fil-basket tal-plastik l-ahmar bil- Tghid hekk Marisa Sammut Hili li xehdet in rapprezentanza tal-bank "il-flus jigu mpoggija f'boroz appoziti bl-ittri HSBC liema ittri jsiru permezz tal-kitba taghna. Fuq il-boroz ikun hemm immarkat it-tip ta' munita u cioe' ta' liema pajjiz tkun l-ammont. Dawn il-boroz jitpoggew f'boroz ohra li allura ma jkollha l-ebda indikazzjoni, nissiggilawhom b'tag tal-Group 4 .… u jkunu issiggillati b'comba." Tghid imbaghad illi dawn is-sigilli jigi ittimbrat minn rapprezentanti tad-Dwana36. Meta imbaghad jixhed Saviour Cremona Camilleri li kien il-persuna impjegat mal-"Group 4", li flimkien mal-imputat Emanuel Consiglio, kellu ir-responsabbilta` tal-garr ta' dawn il- flejjes huwa jiddeskrivi dawn il-boroz bhala "boroz ta' kulur abjad issigillati.37". Illi allura l-provi li hemm fl-atti jindikaw illi meta instab il-basket tal-plastik l-ahmar bil-flus fih, ma jidhirx illi dan kien l-istess tip ta' basket uzat mill-bank ghaz-zamma tal-flus biex jigu trasportati. Lanqas ma hemm prova fl-atti illi dawk l-istess flus inharrgu minn dawn il-basktijiet u tpoggew mill-malviventi jew il-komplici taghhom wara li insterqu gewwa dan il-basket ahmar. Kif ma hemmx prova dwar il- provenjenza ta' dan il-basket u jekk dan kienx fil-pussess tal-appellant qabel jew wara s-serqa. Dan ifisser illi il-katina tal-evidenza marbuta ma' dan l-impronti digitali ghandha holqa nieqsa. Illi l-Qorti tista' tasal ghal diversi supposizzjonijiet marbuta mal-presenza tal-fingerprint tal-appellant fuq dan il-baskett tal-plastik, izda dawn jibqghu kongetturi u jieqfu ferm 'il boghod mic-certezza morali li trid il-ligi ghal fini Dan fin-nuqqas ta' provi ohra kemm diretti kif ukoll indizzjarji li jistghu jindikaw l-involviment tal-appellant f'xi stadju tal-kummissjoni ta' dan il-hold-up. Minn din id-definizzjoni semplici li ighaddielna l-Antolisei johorgu zewg elementi essenzjali mehtiega sabiex jissussisti dan delitt xjentement jakkwistaw jew jigu fil-pussess ta' l-oggetti derivanti minn dak id- delitt u dan dejjem bl-iskop li jiksbu xi vantagg. Dwar l-ewwel element jispjega: Issa kif inghad sabiex jissussiti r-reat tar-ricettazzjoni jenhtieg li jigu ippruvati l- elementi kollha li isawwruh. Dan ifisser illi fl-ewwel lok irid jigi ippruvat li sehh delitt, imbaghad illi l-oggetti formanti parti mill-investigazzjoni jkunu provenjenti minn dak Wara dan jenhtieg ghal Prosekuzzjoni tipprova illi dawk l-oggetti kienu fil- pussess tal-persuna akkuzata bir-reat ta' ricettazzjoni anke jekk ghal xi zmien qasir, izda fuq kollox illi meta kien hemm dak il-pussess, dan kien abbinat max-xjenza illi l- Finalment imbaghad l-element tal-qliegh minn dak il-pussess jew akkwist fil-persuna tar-ricettatur irid jigi ippruvat. Illi l-ezercizzju li kellu isir mill-Ewwel Qorti allura kien illi tistabbilixxi jekk l-unika prova indizzjarja li kien hemm fl-atti, kenitx tipponta b'univocita' lejn dawn l-elementi Huwa minnu illi l-appellant ma jaghtix spjega dwar kif dak l-impronti digitali spicca fuq il-basket li fih instabu l-flus, madanakollu huwa kellu d-dritt ghas-silenzju iktar u iktar ghaliex il-prova, fil-fehma ta' din il-Qorti ma kenitx tipponta f'direzzjoni Dan ghaliex ghalkemm bis-sejbien ta' dak il-fingerprint inkriminatorju kien evidenti li l-basket l-ahmar bil-kliem "Tip Toes" intmess mill-appellant, dan ma ifissirx, kif inghad, illi meta intmess minnu dan necessarjament kellu l-flus fih. Lanqas ma ifisser illi dan il-basket intmess minnu biss meta tqieghdu il-flus go fih u li allura huwa f'xi hin kellu fil-pussess tieghu dawk il-flejjes. "L-impronti digitali (u dawk palmari) huma forma ta'prova indizzjarja - "circumstantial evidence" - li kif qal Lord Vigna fil-kaz DPP v. Kilbourne [1973] AC 729, p. 758 "...works by cumulatively, in geometrical progression, eliminating other possibilities." Il-kwistjoni kollha hi mhux jekk l-impronta instabitx f'post pubbliku jew f'post privat jew anqas pubbliku - il-kwistjoni kollha hi jekk, fid-dawl tac-cirkostanzi kollha, il-post fejn instabet l- impronta tikkonvincix lill-gudikant lil hinn minn kull dubbju dettat mir- raguni li dik l-impronta saret mill-persuna li lilha tappartjeni fil-kors tal- kommissjoni minn dik l-istess persuna tar-reat li bih tkun akkuzata jew fil- kors ta' xi atti li jammontaw ghall-anqas ghal tentattiv ta' dak ir-reat39." Illi allura maghmula din l-esposizzjoni tal-fatti probatorji u abbinati mat-taghlim gurisprudenzjali, mehud in konsiderazzjoni ukoll id-difett procedurali rizultanti mill- atti tal-kawza, din il-Qorti ma tistax taqbel mal-fehma milhuqa mill-Ewwel Qorti u l- kundanna maghmula fil-konfront tal-appellant ghar-reat ta' ricettazzjoni. Illi fid-dawl ta'dawn il-konkluzjonijiet din il-Qorti ma tarax illi ghandha ghalfejn Ghal dawn il-motivi, l-appell tal-imputat Alfred Manduca qed jigi milqugh, il-Qorti ghalhekk tghaddi biex tirriforma s-sentenza appellata billi tirrevokaha fejn sabet lill- appellant hati tal-akkuza tar-ricettazzjoni, u fejn huwa gie ikkundannata ghal perijodu ta' sentejn prigunerija, li gie sospiz ghal zmien erba' snin u fejn huwa gie ikkundannat ihallas l-ispejjez peritali marbuta mal-kaz, u tikkonfermaha fil-bqija. ghalhekk biex tillibera lill-appellant minn kull htija u piena. Vera Cali