QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) (C5553), u Laferla Insurance f'isimha stess u bhala agent tas-socjetà Illum, 08 ta' Novembru 2017 Rat r-rikors tar-rikorrent, permezz ta' liema jitlob li l-Qorti tikkundanna lill-intimati ihallsu lir-rikorrent: is-somma ta' tmint' elef, erba mija u hamsa u tmenin Ewro u erbghatax il-centezmu (€8,485.14c) liema somma hija dovuta lir- rikorrent, rapprezentanti indenniz dovut lil Attur wara li avvera ruhu riskju – u cioè, serq tal-vettura – li kien kopert mill-polza ta' assigurazzjoni b'numru 7869 P89896904-12, mahruga fir-rigward tal-vettura tat-tip Daihatsu Gouder Valletta, numru tar-registrazzjoni LAF 659 ghal-valur ta' sebat elef Ewro (€7,000) ghas-sena 2012, kif A', flimkien ma l-ammont ta' elf seba mija u sittin Ewro u sitt centezmi (€1,718.08c) rapprezentanti kiri ta' vettura bejn it- 28 ta' Novembru 2013 sat-28 ta' Frar 2014. Bl-ispejjez komprizi dawk tal-ittra ufficjali tat-18 ta' Marzu, 2014, kif ukoll l-ispejjez kollha ta' dan ir-rikors u ta' proceduri legali ulterjuri illi jistghu jittiehdu, u bl-imghaxijiet kif permess mill-Ligi, li jigu ikkalkolati sa mill-8 ta' Novembru, 2012 sad- data tal-pagament effettiv kontra l-konvenuti illi huma minn issa ingunti ghas-subizzjoni. Rat ukoll ir-risposta tal-intimati: Illi l-isem tas-socjetà konvenuta Middlesea Insurance plc huwa Hemm lok ghal korrezzjoni tal- atti f'dan is-sens. Tali korrezzjoni ma hiex opposta u l-atti korretti ma jinhtiegux notifika mill-gdid salv illi r-risposta bl- eccezzjonijiet odjerni tkun ukoll ghall-atti korretti. Illi t-talbiet attrici ghandhom jigu michuda bl-ispejjez ghas- segwenti ragunijiet: a. Illi l-azzjoni proposta mill-attur hija nsostenibbli billi skont il-polza ta' assikurazzjoni, bazi legali ta' din l-azzjoni, dissidwu bejn il-kontendenti fuq is-somma pagabbli lill- attur skont il-polza ta' assikurazzjoni tieghu ghandu jigi b. Fil-meritu, is-somma pagabbli lill-attur taht il-polza ta' assikurazzjoni tieghu, u in vista tat-telf meritu tal-claim li sar taht il-polza €300 liema somma giet offruta mill- konvenuti lill-attur diversi drabi u finalment depozitata mill-ecipjenti taht l-awtorità ta dina l-Onorabbli Qorti b'cedola ta' Depositu numru 422/14 li tista' tigi liberament zbankata mill-attur ghas-saldu ta' din il-pretenzjoni. c. Illi l-polza ta' assikurazzjoni mahruga lill-attur hija polza ta' imdemnità illi minnha l-qliegh ossija rikavat massimu illi jista' jircievi l-assikurat huwa illi jigi kumpensat ghal hsara li sofra. Illi fil-kaz odjern ifisser, illi jircievu hlas ekwivalenti ghal valur tal-vettura mitlufa dakinhar tat-telf d. Illi ma huwiex apert lill-attur illi jitlob illi jigi risarcit sew tal-valur tal-vettura assikurata u kif ukoll tal-kiri ta' vettura ohra u dan ghaliex il-polza ma tikkontemplax risarciment ghal kiri ta' vettura f'dawn ic-cirkustanzi u kif ukoll ghaliex ma huwiex koncepibbli illi ssir din ix-xorta ta' e. Salvi eccezzjonijiet ohra. Bl-ispejjez kontra l-attur ingunt minn issa ghas-subizzjoni. Semghet il-provi. Rat l-atti kollha tal-kawza. Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-intimati tat-13 ta' Jannar 2017. Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tar-rikorrent tal-20 ta' Frar 2017. Semghet is-sottomissjonijiet orali ulterjuri tal-partijiet. Rat u qieset id-dokumenti u provi kollha prodotti. Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza. Ikkunsidrat: tghid hekk: Illi din hija sentenza preliminari dwar il-kompetenza o meno tal-Qorti fejn il-kuntratt vigenti bejn il-partijiet ikun jinkludi klawsola ta' Illi l-intimati ressqu eccezzjoni preliminari ghat-talba tar-rikorrent illi Illi l-azzjoni proposta mill attur hija nsostenibbli billi skont il-polza ta' assikurazzjoni, bazi legali ta' din l-azzjoni, dissidwu bejn il-kontendenti fuq is-somma pagabbli lill-attur skont il-polza ta' assikurazzjoni tieghu ghandu jigi sottomess Illi l-ewwel punt li ghandu jigi ezaminat hu jekk il-kaz quddiem il-Qorti jaqax jew le taht il-Kapitolu 387 Dwar l-Arbitraggi. Illi fil-kawza odjerna r-rikorrent qieghed jitlob li jithallas somma flus il-vettura ta' assikurazzjoni mal-intimati. Illi r-Raba' Skeda tal-Kapitolu 387 tal-Ligijiet ta' Malta li jirregola l- "Kull tilwima civili jew kummercjali, li ma tkunx wahda li jkollha x'jaqsam ma' talba ghal danni ghall-hsara fil- persuna, li tkun tilwima li torigina minn: (a) kollizjoni bejn vetturi, jew (b) hsara involontarja fi proprjetà li tinvolvi l-vetturi ..." ghandha tigi sottomessa ghall-Arbitragg. Illi mill-qari ta' dan l-Artiklu huwa car illi l-kazijiet li qeghda tikkontempla hawn il-ligi huma dawk ta' (1) kollizjonijiet u (2) hsara involontarja fil-vetturi. Il-kaz quddiem il-Qorti llum ma jinvolvix la kollizjoni u lanqas hsara involontarja u dan ghaliex il-vettura ma kinitx involuta f'incident izda kienet misruqa. Ma hemmx dubju li s-serq ma hux att involontarju, ghall-kuntrarju min jisraq ikun qed jaghmel att konsapevoli, u ghalhekk il-kaz odjern ma jista' qatt jaqa' taht ir-Raba' Skeda tal-Kapitolu 387. Illi li din l-iskeda tirrigwarda biss vetturi involuti f'kollizjonijiet u hsara involontarja huwa gia ben stabbilit fil-gurisprudenza taghna minn skorta ta' sentenzi.1 Kull materja ohra tibqa' biss kompetenza tal-Qorti ordinarja. Illi ghalhekk din l-eccezzjoni tal-intimati ma tistax tigi milqugha. Illi, fit-tieni lok, l-Artiklu 15(3) tal-Kapitolu 387 jghid hekk: Nru. 33/2015, deciza 21 ta' Mejju 2015 bl-iskorta ta' sentenzi fihom kwotati. Minkejja kull disposizzjoni fil-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili jekk parti fi ftehim ta' arbitraġġ, jew xi persuna li tagħmel it-talba permezz jew bis- setgħa tal-parti, tibda xi proċedimenti legali f'qorti kontra kull parti oħra fil-ftehim ta' arbitraġġ jew xi persuna li tagħmel it-talba permezz jew bis-setgħa ta' dik il-parti, dwar kull ħaġa miftehma li tiġi riferita għall-arbitraġġ, kull parti f'dawk il-proċedimenti legali tista' f'kull żmien qabel ma tressaq xi eċċezzjonijiet ieħor fil- proċedimenti, titlob lil dik il-qorti li twaqqaf il-proċedimenti, u dik il-qorti jew imħallef tagħha, kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li l-ftehim ta' arbitraġġ ikun sar inoperattiv jew ma jistax jitkompla, għandha tordna li jitwaqqfu l-proċedimenti. Rikors jista' jsir minkejja li l-kwistjoni għandha tiġi riferita lill-arbitraġġ biss wara li jiġu eżawriti proċeduri oħra ta' riżoluzzjoni ta' kwistjonijiet. L-intimati naqsu milli jaghmlu tali rikors ai terminu tal-Artiklu 15(3) tal-istess Kapitolu 387 sabiex jattakkaw l-gurisdizzjoni ta' din il-Qorti, liema rikors ai termini tal-istess Artiklu kellu jsir qabel ma jigu prezentati l-eccezzjonijiet. Illi ghalhekk l-istess intimati bil-prezentata tal-eccezzjonijiet taghhom irrinunzjaw ghal tali eccezzjoni u ma setghux iressqu tali eccezzjoni bhala eccezzjoni fin-nota tal-eccezzjonijiet taghhom ghaliex stante li ma ghamlux dak ir-rikors ad hoc li tezigi l- istess ligi, allura ssottomettew ruhhom ghall-gurisdizzjoni tal-Qorti ordinarja. Illi tali rikors huwa fakultattiv, però jekk l-intimat jaghzel li jissokkombi ghall- u jkun qed gurisdizzjoni tal-Qorti ordinarja. Fit-tielet lok, l-intimati naqsu milli jippruvaw sodisfacentament illi huma provdew lir-rikorrent bil-kopja tal-polza tal-assikurazzjoni kif titlob il-ligi u dan kif jirrizulta mix-xhieda ta' Mark Grima a folio 43A et sequitur tal-process. tal-process jichad li qatt inghata kopja tal-polza tal-assikurazzjoni. Ghalhekk kwalunkwe klawsola fl-istess polza inkluz dik dwar l- Arbitragg ma tistax torbot lill-partijiet. Illi fir-raba' lok, mill-provi mressqa jirrizulta li r-relazzjoni guridika bejn il-partijiet taqa' taht il-kwazi kuntratt u ghalhekk taqa' fil- gurisdizzjoni tal-Qorti ordinarja. Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti qeghda tichad din l-eccezzjoni tal- intimati bl-ispejjez kontra taghhom.