Kopja Informali ta' Sentenza QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) Seduta tas-17 ta' Novembru, 2014 Edwin Bezzina Francalanza bhala direttur ghan-nom u in rapprezenta tal-kumpanija L&M Camilleri Ltd. Rat ir-rikors ta' Mario Mifsud fejn espona bir-rispett: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi permezz tar-rikors tieghu datat 31 t'Ottubru, 2008 fl-atti tal-ittra ufficjali msemmija l-esponenti umilment talab lil din l-Onorabbli Qorti tirrevoka u thassar it-titolu ezekuttiv li nhareg wara l-ittra ufficjali numru 3648/08 u dan ghar-ragunijiet premessi brevement fl-istess rikors u ghal dak li jista' jirrizulta waqt it-trattazzjoni, dan a tenur tal-artikolu 166A(5) tal-Kodici t'Organizzazzjoni u Procedura Civili (Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta). Illi permezz tar-risposta taghha datata 12 ta' Novembru, 2008 il-mittenti fuq l-istess ittra ufficjali surreferita opponiet it-talba ghar-ragunijiet hemmhekk moghtija u talbet li din l-Onorabbli Qorti tichad ir-rikors ta' Mario Mifsud u tikkonferma l-validita' tat-titolu ezekuttiv rizultanti mill-ittra ufficjali ezekuttiva bin-numru 3648/08 bl-ispejjez kollha ta' dan ir-rikors kontra r-rikorrent. Illi permezz tad-digriet datat 21 ta' Novembru 2008 din l-Onorabbli Qorti cahdet it-talba kontenuta fir-rikors tal-esponenti u zammet ferm it-titolu ezekuttiv imsemmi u dan minghajr ma nstemghu l- partijiet. 166A(5) tal-Kodici t'Organizzazzjoni u Procedura Civili tali decizjoni kellha tittiehed biss wara li l-istess rikors jigi appuntat ghas-smiegh. Illi jirrizulta car illi l-procedura indikata fl-art. 166A ghall-kontestazzjoni tal-ittra ufficjali ezekuttiva ma gietx segwita u ghalhekk ukoll jezistu l-estremi kollha sabiex id-digriet surreferit datat 21 ta' Novembru, 2008 jigi revokat 'contrario imperio' filwaqt illi l-imsemmi rikors jigi appuntat ghas- smiegh qabel tinghata d-decizjoni relattiva fuq l-istess. Ghaldaqstant l-esponenti jitlob li din l-Onorabbli Qorti joghgobha tirrevoka 'contrario imperio' d- digriet taghha datat 21 ta' Novembru, 2008 filwaqt illi tappunta r-rikors tal-esponenti datat 21 t'Ottubru, 2008 ghas-smiegh tal-provi tal-partijiet a tenur tal-art. 166A(5) tal-Kodici t'Organizzazzjoni u Procedura Civili (Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta). Semgħet ix-xhieda, rat id-dokumenti u l-atti kollha pprezentati; Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Rat is-sentenza ta' din il-Qorti diversament preseduta datata l-10 ta' Gunju tas-sena 2009, li permezz digriet taghha tal-21 ta' Novembru 2008 fuq indikat. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Appell datata l-11 ta' Dicembru 2009 li permezz taghha ghar-ragunijiet hemm esposti, ordnat ir-revoka tas-sentenza fuq riferita u rrinvjat l-atti lill-ewwel qorti ghad- decizjoni skont il-ligi. Rat il-verbal fis-seduta tad-9 ta' Novembru 2010 fejn "Il-partijiet infurmaw il-Qorti saret konfuzjoni enormi fil-procedura u ghaldaqstant jitolbu illi l-atti rilevanti jkunu r-rikors promotur datat 2 ta' Dicembru 2008 li ghalih l-intimat jitlob zmien biex jirregistra risposta ghall-istess zmien li tirrizulta mill-process li dahlet fi process zbaljat."1 Rat in-nota tas-socjeta intimata datata s-17 ta' Novembru 2010, li permezz taghha annetta kopja tar- risposta ghar-rikors promotur li kienet giet prezentata fl-atti originarjament nhar it-18 ta' Frar 2009, u li bi zvista tar-Registru giet prezentata fl-atti ta' rikors iehor fl-istess ismijiet bin-numru 59/2009.2 Rat din ir-risposta tas-socjeta intimata ghar-rikors promotur, fejn eccepiet is-segwenti: Illi fl-ewwel lok jigi eccepit ir-res judicata tal-mertu ta' dan ir-rikors stante li d-digriet datat 21 ta' Novembru 2008, ma giex appellat u llum huwa res judicata bejn il-partijiet u Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, it-talba tar-rikorrent ghandha tigi michuda stante li ma jezisti l-ebda rikors datat 21 t'Ottubru, 2008, kif elenkat fit-talba tar-rikorrent; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost u fil-mertu, is-socjeta esponenti taghmel referenza ghar-risposta originali taghha ghar-rikors datat 31 ta' Ottubru, 2008 u zzomm fermi l- 124 tal-process. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza eccezzjonijiet taghha u talbet lil din il-qorti tichad it-talbiet tar-rikorrenti bl-ispejjez kollha kontra tieghu. Rat is-sentenza ta' din il-Qorti diversament preseduta datata d-19 ta' April 2011, li permezz taghha ghar-ragunijiet hemm espressi ir-risposta tal-intimat nomine fl-interezza taghha u irrispengiet it-talbiet tar-rikorrenti Tonna. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Appell datata d-29 ta' Marzu 2012, li permezz taghha ghar-ragunijiet hemm esposti, hassret u rrevokat id-decizjoni tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) datata 19 ta' April 2011 ghaliex hija nulla u bla effett ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi, u rrinvjat l-atti lill-ewwel qorti sabiex jigi trattat u deciz il-mertu tar-rikors promotorju, fid-dawl tar-risposta solllevata mill-intimat appellat, b'dan li l-kaz jigi finalment deciz skont il-ligi. Semghet it-trattazzjoni finali tal-Avukati difensuri tal-partijiet quddiem din il-Qorti kif presjeduta; Il-fatti saljenti li taw lok ghal din is-saga ta' proceduri huma s-segwenti: Fil-31 ta' Ottubru 2008 ir-rikorrent odjern ipprezenta rikors fejn talab ir-revoka tal-Ittra Ufficcjali 2648/08 mahruga taht l-Artikolu 166A tal-Kodici ta' Procedura Civili, ghaliex tali Saret risposta mis-socjeta intimata odjerna u inghata digriet datat 21 ta' Novembru 2008 in kamera. Qrati tal-Gustizzja Ikkunsidrat: Kopja Informali ta' Sentenza Fir-rikors odjern datat 2 ta' Dicembru 2008, ir-rikorrent qed jitlob ir-revoka tad-digriet tal-21 ta' Novembru 2008 ghaliex ir-rikors tal-31 t'Ottubru ma giex appuntat ghas-smiegh. risposta tas-socjeta intimata qatt ma giet inserita fil-process, u dwar dan inghatat decizjoni minn din il-Qorti, wara li l-istess rikors gie appuntat ghas-smiegh fl-10 ta' Gunju 2009; Sar rikors iehor datat 13 ta' Frar 2009 (Nru: 59/09) fejn intalbet is-sospensjoni tat-titolu Dan gie wkoll deciz fl-10 ta' Gunju 2009. B'sentenza tal-Qorti tal-Appell tal-11 ta' Dicembru 2009, is-sentenza ta' din il-Qorti tal-10 ta' Gunju 2009 giet annullata ghaliex ma gewx ikkunsidrati l-eccezzjonijiet tas-socjeta intimata fir-risposta taghha ghall-istess rikors tal-31 t'Ottubru 2008, proprju ghaliex l-istess risposta bi zball lanqas biss kienet iddahlet fil-process, u l-eccezzjoni tar-res judicata qat ma giet deciza b'kap separat ghaliha, qabel jew flimkien mad-decizjoni fil-mertu skont l-Artikolu 730 tal- Kapitolu 12, u allura l-atti gew rinvjati lil din il-Qorti. Quddiem din il-Qorti, giet imdahhla fil-process ir-risposta tas-socjeta intimata, liema risposta giet riprodotta iktar il-fuq. Din il-Qorti iddecidiet il-vertenza b'sentenza tad-19 t'April 2011, li akkoljiet r-risposta tas- socjeta intimata fl-interezza taghha u irrispengiet it-talba tar-rikorrenti Tonna. B'sentenza tal-Qorti tal-Appell tad-29 ta' Marzu 2012, is-sentenza ta' din il-Qorti tad-19 t'April 2011 giet imhassra u revokata ghax kienet nulla u bla effett, u l-atti regghu intbaghtu lura lil din il-Qorti, sabiex jigi trattat u deciz il-mertu tar-rikors promotorju fid-dawl tar- risposta sollevata mis-socjeta intimata. Kunsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-Qorti ser tikkonsidra fl-ewwel lok, l-ewwel eccezzjoni tas-socjeta intimata fis-sens illi il-mertu ta' dan ir-rikors promotur huwa res judicata stante li d-digriet datat 21 ta' Novembru 2008, moghti minn din il-Qorti ma giex appellat u llum huwa res judicata bejn il-partijiet u ghaldaqstant legalment Sabiex tiddeciedi din l-eccezzjoni, il-Qorti trid l-ewwel tiddetermina n-natura tal-provvediment li jigi moghti mill-Qorti fil-kuntest tal-Artikolu 166A(5) tal-Kodici ta' Procedura Civili, cioe hux digriet interlokutorju kif qed jissottometti r-rikorrent jew hux digriet definittiv jew ahjar sentenza, kif qed tissottometti s-socjeta intimata. Fis-sentenza Emanuel Formosa Steel v. Perit Arkitett Fred Tufigno et, deciza fl-4 ta' Dicembru 1998, il- Qorti tal-Appell irriteniet hekk: "Id-digrieti kamerali minhabba l-karatteristika taghhom imsemmija ma jistghu qatt jigu kkunsidrati sentenzi (Lawrence Vella Aloisio Gove! et noe v. Lawrence Caruana Box, deciza minn din il-Qorti fit-2 ta' Marzu Hu wkoll pacifiku illi "Wiehed mill-fatturi li essenzjalment jiddistingwu digriet interlokutorju minn sentenza huwa l-fatt li waqt li digriet interlokutorju jista' jigi revokat "contrario imperio" mill-Qorti li tkun proferitu, dan ma jistax isir fil-kaz ta' sentenza (Alfred Marinelli v. Direttur tas-Servizzi Socjali, deciza minn din il-Qorti fl-4 ta' Mejju 1992 Vol. Prim'Awla tal-Qorti Civili3 osservat hekk: "Illi m'hemm dubju li d-distinzjoni bejn degriet u sentenza ghadha tiswa sal-lum il-gurnata. l-ghazla tradizzjonali bejn degrieti interlokutorji u dawk kamerali, il-provvedimenti li ghandhom min- natura ta' degriet jintgharfu minn dawk li jikkostitwixxu sentenza principalment minn jekk dawn jaghlqux il-kwestjoni li dwarha dak il-provvediment ikun inghata. Huwa maqbul b'awtorita' li jekk decizjoni taghlaq il-kwestjoni din tkun sentenza; jekk, min-naha l-ohra, din tipprovdi dwar episodju jew aspett procedurali matul il-kwestjoni, allura titqies bhala degriet.4 Kif inghad b'awtorita'5, dak li jikkostitwixxi sentenza huwa d-definittivita' taghha, fis-sens ta' quando terminat negotium de quo 3 Per Gatt Joseph Dalli Bellia. 29.4.1925 fil-kawza fl-ismijiet Bezzina Darmanin vs Moghrabi Olivier (Kollez. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza agitur, u tista' tkun ta' zewg ghamliet: jew li taqta' l-meritu tal-kwestjoni, jew li tehles lill-imharrek milli joqghod fil-kawza. Min-naha l-ohra, d-degrieti ma jtemmux il-kwestjoni u jinghataw matul is- smigh tal-atti bis-soluzzjoni ta' kwestjonijiet ancillari. L-izjed karatteristika ewlenija fid-degriet hija li ma jikkostitwix gudikat ghall-qorti li tkun taghtu, ghall-kuntrarju ta' dak li jsehh f'sentenza. meqjus li meta f'provvediment il-Qorti tirriserva l-kap tal-ispejjez ghal stadju iehor, dan ikun sinjal car li dak il-provvediment ikun degriet u mhux sentenza;" Dan l-istess insenjament gie ripetut ukoll fis-sentenza Avukat Francis Baldwin noe vs. George Dalli Bellia noe deciza fl-10 ta' Jannar 2007, fejn il-Qorti tal-Appell (sede Inferjuri)6 ghallmet illi "Intqal Pace Axiak -vs- Vincenzo Scotto", Appell Civili, 27 ta' Ottubru 1920 (Kollez. Fil-kaz odjern, l-Artikolu 166A(5) tal-Kodici ta' Procedura Civili jippreskrivi hekk: "(5) Titolu eżekuttiv li jinkiseb skont id-disposizzjonijiet ta' dan l-artikolu, dejjem jekk ma jkunx hemm oppożizzjoni min-naħa tad-debitur, għandu jiġi rexiss u ddikjarat null u bla ebda effett jekk meta ssir talba permezz ta' rikors fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta) jew fil-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex), skont il-każ, li tiġi ppreżentata mid-debitur fi żmien għoxrin ġurnata minn l-ewwel notifika li ssirlu ta' xi mandat eżekuttiv jew xi att ġudizzjarju ieħor imsejjes fuq dak it-titolu, il-qorti tkun sodisfatta: li d-debitur ma kienx jaf b'dik l-ittra uffiċjali għaliex huwa ma kienx notifikat kif imiss; jew (ii) li l-ittra uffiċjali ma kienx fiha l-ħtiġijiet stipulati fis-subartikoli (1), (2) jew (3): Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza B'dan illi dan ir-rikors għandu jiġu appuntat għas-smigħ fi żmien ġimgħatejn." Ghalhekk, il-qofol tal-kwestjoni huwa jekk il-provvediment li taghti l-Qorti meta tiddeciedi ai termini ta' dan l-Artikolu 166A(5) jekk it-titolu ezekuttiv hux validu jew null huwiex degriet interlokutorju jew huwiex sentenza, jew digriet definittiv. Fl-opinjoni konsiderata ta' din il-Qorti, it-twegiba ghandha tkun li dan il-provvediment huwa sentenza jew digriet definittiv, ghaliex dan il-provvediment jiddetermina b'mod definittiv – suggett ovvjament ghad-dritt t'appell, kif ser jinghad iktar l-isfel – il- validita tat-titolu ezekuttiv miksub ai termini tal-Artikolu 166A(5). Fl-opinjoni ta' din il-Qorti, certament ma kinietx l-intenzjoni tal-legislatur, li wara li Qorti tiddikjara li t-titolu ezekuttiv ikun ghal grazzja tal-argument validu jew invalidu, dik l-istess Qorti, fuq rikors ta' xi wahda mill-partijiet, tirrevedi d-decizjoni taghha, u tiddikjara li t-titolu ezekuttiv huwa wiehed invalidu jew validu, skont il-kaz. Dan apparti kwistjonijiet ta' ksur ta' drittijiet fundamentali li jistghu jinqalghu kieku din kienet vera l-intenzjoni tal-legislatur. Il-Qorti tal-Appell (sede Inferjuri)7 kellha okkazzjoni tikkunsidra n-natura ta' dan il-provvediment moghti taht l-Artikolu 166A(5) fis-sentenza Panta Marketing & Services Ltd v. George Cremona Camilleri, deciza fit-12 ta' Dicembru 2002. F'din il-kawza, il-Qorti kienet tat provvediment taht l-Artikolu 166A(5) u gie intavolat appell minn dan il-provvediment. L-appellant issolleva preliminarjament il- kwistjoni li l-provvediment moghti taht l-Artikolu 166A kien inappellabbli. Il-Qorti tal-Appell ma qablitx ma din is-sottomissjoni u rriteniet hekk: "Ibda biex, fis-sistema delinejata mill-Kodici ritwali taghna l-opposizzjoni ghall-atti ezekuttivi, u in partikolari fejn ikun mahsub li tinkiseb in-nullita jew rexxissjoni taghhom trid issir bi procediment kontenzjuz, u konkluza bi provvediment li jirrapprezenta l-karatteristici ta' sentenza emessa wara l-konkluzjoni ta' provvediment introdott u zvolt skond il- forma tal-process kontenzjuz ordinarju. Fit-tieni lok, il-principju mperanti jibqa' dejjem dak illi, salv li l-ligi ma tipprovdix xort' ohra, sentenza ta' qorti jew tribunal inferjuri hi soggetta ghall-appell." Fid-dawl ta' dan l-insenjament, din il-Qorti m'ghandhiex dubbju li l-provvediment moghti taht l- Artikolu 166A(5) irid "jirrapprezenta l-karatteristici ta' sentenza" u huwa soggett ghall-appell. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Fid-dawl tas-suespost, l-unika konkluzjoni li din il-Qorti tista' tasal ghaliha hija li jekk ir-rikorrent hass ruhu aggravat bil-provvediment moghti minn din il-Qorti tal-21 ta' Novembru 2008 minhabba allegati nuqqasijiet procedurali u/jew sostantivi, ir-rimedju tieghu kien li jappella minn dak il- Huwa vera li fil-kaz odjern dan il-provvediment gie moghti kameralment u mhux fil- Qorti bil-miftuh, u allura ghandu wahda mill-karatteristici ta' sentenza nieqsa, izda fl-opinjoni tal- Qorti dan ma jista' qatt ibiddel in-natura tal-provvediment bhala wiehed definittiv u finali, kif Jekk ir-rikorrent hass ruhu aggravat ukoll mill-fatt li l- provvediment inghata kameralment u mhux fil-Qorti bil-miftuh, allura, dan kellu jifforma wiehed mill-aggravji tar-rikorrent fl-appell tieghu. Ovvjament, illum il-gurnata, il-provvediment ta' din il-Qorti tal-21 ta' Novembru 2008 dwar il-validita Konkluzjoni Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti qieghda: 1. tilqa' l-ewwel eccezzjoni tas-socjeta intimata u tiddikjara li l-provvediment moghti fil-21 ta' Novembru 2008 minn din il-Qorti llum huwa res judicata bejn il-partijiet; 2. tiddikjara li l-procedura addottata mir-rikorrent fir-rikors promotur odjern hija irritwali, u 3. tichad it-talbiet fir-rikors promotur tar-rikorrent tat-2 ta' Dicembru 2008. L-ispejjez ta' dawn il-proceduri, ghandhom jigu subiti mir-rikorrent. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Qrati tal-Gustizzja