Qorti tal-Appell Kriminali Illum 6 ta' Novembru, 2018, Maltija bin-numru 782990M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali: Talli nhar it-28 ta' Marzu 2018 ghall-habta ta' 2:40 p.m., fil-jiem, gimghat, xhur ta' qabel gewwa Triq l-Imdina, Il-Fgura, u bnadi ohra f' dawn il-gzejjer, b'diversi atti, li jiksru l-istess disposizzjoni tal-ligi, maghmulin minnu ukoll jekk fi zminijiet differenti u li gew maghmula b'rizoluzzjoni wahda kif dedott fl-Artikolu 18 tal- Ligijiet ta' Malta: Kiser kundizzjoni tal-libertà provizorja imposta mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) presjeduta mill-Magistrat Dr. Grazio Pleven LL.D. nhar il-15 ta' Jannar 2018, b'dan illi naqas milli jobdi l-ordni li ma jsuq l-ebda vettura ta' kwalsiasi xorta u dan bi ksur ta' l-Artikolu 579(2) tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Kiser kundizzjoni tal-libertà provizorja imposta mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) presjeduta mill-Magistrat Dr. Grazio Pleven LL.D. nhar il-15 ta' Jannar 2018, b'dan illi ma jikkomettix delitt iehor ta' natura volontarja waqt li jkun mehlus mill-arrest u dan bi ksur ta' l-Artikolu 579(2) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta; Fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi saq vettura bil-mutur ta' l-ghamla KYMCO Agility 125 bin-numru ta' chassis LG2C20000G2500178 assenjat bin- Numru ta' Registrazzjoni CCE-474 minghajr licenza tas-sewqan, u dan bi ksur ta' l-Artikolu 15(1)(a) tal-Kap. 65 tal-Ligijiet ta' Malta; Fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi uza vettura bil-mutur ta' l-ghamla KYMCO Agility 125 bin-numru ta' chassis LG2C20000G2500178 assenjat bin- Numru ta' Registrazzjoni CCE-474 fit-toroq meta ghall-uzu tal-vettura minnu ma kienx hemm fis-sehh polza ta' assigurazzjoni dwar ir-riskji ta' terzi persuni bi ksur ta' l-Artikolu 3(1) tal-Kap. 104 tal-Ligijiet ta' Malta; lok u cirkostanzi ghamel uzu minn numru ta' identifikazzjoni xort' ohra minn dak moghti mill-Awtorità dwar xi vettura bil- mutur partikolari u dan bi ksur ta' l-Artikolu 15(1A) tal-Kap. 65 tal-Ligijiet ta' ta' Malta; U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi kkommetta serq ta' vettura bil-mutur ta' LG2C20000G2500178 assenjat bin-Numru ta' Registrazzjoni CCE-474, bil- hsieb li jroddha minnufih u dan bi ksur ta' l-Artikolu 288 tal-Kap. 9 tal-Ligijiet U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi volontarjament hassar, ghamel hsara jew gharraq hwejjeg haddiehor mobbli jew imobbli u cioè ghamel hsara lill-proprjetà tal-Gvern ta' Malta, liema valur tal-hsara ma jiskorrix l-hamsin Ewro (€50), bi ksur ta' l-Artikolu 325(1)(b) tal-Kap. 9 tal- Ligijiet ta' Malta; U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi minghajr l-approvazzjoni bil- miktub tal-Kummissarju tal-Pulizija, b'xi mod li jkun, baghbas, nehha, jew biddel numru ta' l-identifikazzjoni fuq vettura bil-mutur; U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi kkommetta reat waqt li kien taht ordni operattiv ta' sentenza moghtija mill-Qorti ta' Malta presjeduta mill- Magistrat Dr. J. Farrugia Briffa LL.D. nhar il-18 ta' Mejju 2015, liema sentenza saret definittiva u ma tistax tigi mibdula; U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi kkommetta reat punibbli bi prigunerija waqt perjodi operattivi ta' sentenzi sospizi ta' prigunerija, liema sentenzi nghataw mill-Magistrat Dr C. Preca LL.D. nhar it-3 ta' Marzu 2016 u mill-Magistrat Dr I. Nnam Deezua LL.D. nhar il-31 ta' Mejju 2016 u li saru definittivi u ma jistawx jigu mibdula; U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi sar recidiv wara li gie ikkundanat ghal-reat b'diversi b'sentenzi moghtija mill-Qorti ta' Malta, diversament presjeduti liema sentenzi saru definittivi u ma jistawx jigu mibdula u dan ai termini ta' l-Artikoli 49 u 50 tal-Kap. 9 tal-ligijiet ta' Malta; Il-Qorti giet mitluba sabiex f'kaz ta' htija barra milli tapplika l-piena skont il-ligi tiskwalifika lill-hati milli jkollu jew milli jikseb licenzja tas-sewqan ghal zmien li l- Qorti jidhrilha xieraq, u dan skond l-Artikolu 15(3) tal-Kap 65 tal-Ligijiet ta' Malta; Il-Qorti giet mitluba sabiex f'kaz ta' htija tikkundanna lill-akkuzat/i ghal hlas ta' spejjez li jkollhom x'jaqsmu mal-hatra ta' esperti jew periti fil-proceduri hekk kif ikkontemplat fl-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta; Il-Qorti giet mitluba sabiex tirrevoka l-helsien mill-arrest tal-imputat u kif ukoll tarresta lill-imputat mill-gdid. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, tad-9 ta' April, 2018, fejn il-Qorti wara li rat u kkunsidrat l-Artikoli 28B, 49, 50, 288, 289, 325(1) (b) u (c) u 579 tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, l-Artikoli 15(1)(a) u 15 (1A) tal-Kap. 65 tal-Ligijiet ta' Malta, l-Artikolu 3(1) u (2)(b) tal-Kap. 104 tal-Ligijiet ta' Malta u r-Regolament 44(4) tal-Legislazzjoni Sussidjarja 368.02, il-Qorti filwaqt li tenniet li qed tillibera lill-imputat mid-disa' akkuza migjuba fil-konfront tieghu: Tenniet li qed issib lill-imputat hati tat-tielet, raba', hames, sitt, seba', tmien u hdax-il akkuzi dedotti fil-konfront tieghu u kkundannatu ghal perjodu ta' ghaxar data ta' din is-sentenza; A tenur tal-Artikolu 15(3) tal-Kap. 65 tal-Ligijiet ta' Malta, skwalifikat lill-imputat milli jkollu jew jikseb licenzja tas-sewqan ghall-perjodu ta' ghaxar (10) xhur mid- Tenniet li qed issib lill-imputat hati tal-ewwel u t-tieni akkuzi dedotti fil-konfront tieghu u filwaqt li rrevokat contrario imperio id-digriet ghall-helsien mill-arrest datat 15 ta' Jannar 2018 u ordnat l-arrest mill-gdid tieghu, ikkundannatu ghall- perjodu ta' sitt (6) xhur prigunerija. Il-Qorti in oltre ordnat li d-depozitu ta' ghaxart elef Euro (€10,000) u l-garanzija personali ta' ghaxart elef Euro (€10,000) jigu konfiskati a favur il-Gvern ta' Malta; u Tenniet li qed issib lill-imputat hati tal-ghaxar akkuza dedotta fil-konfront tieghu izda, fid-dawl tal-ammissjoni fi stadju bikri tal-proceduri, ghazlet li tittratta fil- konfront tal-imputat billi a tenur tal-Artikolu 28B(2)(b) tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, bidlet l-ordni originali moghti fis-sentenza fl-ismijiet "Il-Pulizija v. Marius Hafiz Saadallah" pronuncjata mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) presjeduta mill-Magistrat Dr. Charmaine Preca LL.D. fit-3 ta' Marzu 2016 u minflok il-perjodu operattiv ta' sentejn (2) hemm stabbilit, stabbiliet perjodu operattiv ta' tliet (3) snin dekoribbli mid-data ta' din is-sentenza u bidlet l-ordni originali moghti fis-sentenza fl- ismijiet "Il-Pulizija v. Marius Hafiz Saadallah" pronuncjata mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) presjeduta mill-Magistrat Dr. Ian Nnam Deezua LL.D. fil-31 ta' Mejju 2016 u minflok, il-perjodu operattiv ta' erba' (4) snin originarjament dekoribbli mid-data ta' dik is-sentenza issa jibda jiddekorri mid-data ta' din is-sentenza. In kwantu rigwarda t-talba tal-Prosekuzzjoni sabiex l-imputat jigi kkundannat ihallas l-ispejjez relattivi ghan-nomina ta' Esperti a tenur tal-Artikolu 533(1) tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti astjeniet milli tiehu konjizzjoni ta' tali talba stante li f'dawn il-proceduri ma gew nominati l-ebda Esperti u ma tressqet l-ebda prova dwar in-nomina ta' Esperti f'kuntest ta' Inkjesta. In fine l-Qorti ordnat li kopja ta' din is-sentenza tigi komunikata lill-Avukat Generali entro t-terminu prefiss fil-Ligi ta' sitt ijiem tax-xoghol. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal- Rat ir-rikors tal-appell ta' Mario Hafiz Saadallah, ipprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fid- 19 ta' April 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tvarja s-sentenza tal- Qorti tal-Magistrati (Malta) fl-ismijiet Pulizija (Spettur Sergio Portelli Theuma) vs Mario Hafiz Saadallah tad-9 ta' April 2018 fis-sens li tikkonfermaha in kwantu din sabet lill- appellant mhux hati tad-disa' (9) akkuza migjuba kontrih, u lliberatu minn tali akkuza, u in kwantu sabitu hati tal-akkuzi 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 10 u 11 izda tirrevokaha in kwantu din sabitu hati tas-6 akkuza kif ukoll in kwantu infliggiet pieni u ordnijiet iebsa, b'dan li tikkundannah ghal sanzjonijiet aktar miti. Rat illi l-aggravji tal-appellant Mario Hafiz Saadallah huma s-segwenti u cioe`:- Illi l-ewwel aggravju jirrigwarda s-sejba tal-htija tal-esponent fir-rigward tas- Kif inghad, l-esponent ma kienx qed jaqbel ma' numru ta' akkuzi li sarulu, pero` accetta li jirregistra ammissjoni wara li l-Ufficjal Prosekutur qabel li jirtira l-akkuza numru sitta (6), kif jirrizulta car mill-verbal tas-seduta tad-29 ta' Marzu 2018. Minkejja li s-sitt akkuza giet irtirata (u allura l- ammissjoni ma tirreferix ghaliha) l-Ewwel Onorabbli Qorti sabitu hati ta' din is-sitt akkuza u kkundannatu ghaliha wkoll. Illi t-tieni aggravju jirrigwarda l-piena erogata ghas-sejba tal-htija fir-rigward Bla pregudizzju ghall-ewwel aggravju rigwardanti s-sitt akkuza u dak li gie sottomess hemmhekk, il-kumplament tal-akkuzi huma akkuzi li solitament, fis-seduta tat-traffic u fis-seduta tal- collisions, l-imputati jigu kkundannati ghal multa, u mhux ghal sentenzi ta' Huwa inspjegabbli kif ghal akkuzi li l-Qorti tal-Magistrati 5 diversament presjeduta tiffaccja bil-mijiet u tikkundanna permezz ta' multi, hawnhekk mhux biss il-Qorti m'ghazlitx li tinfliggi multa bhal ma kwazi dejjem isir anke meta l-akkuzati ma jammettux il-htija taghhom, talli marret ghal piena ta' prigunerija effettiva wisq harxa, u dan minkejja li ghalkemm kellu diversi riservi, l-esponent ghazel li jammetti l-akkuzi kollha biex jikkopera mal-prosekuzzjoni u jiffranka hin prezzjuz tal-Qorti. sussegwentement instab hati, ukoll il-piena ta' ghaxar xhur prigunerija hija Illi t-tielet aggravju jirrigwarda l-piena erogata u l-ordnijiet moghtija in segwitu ghas-sejba tal-htija tal-1 u t-2 akkuzi. sottolineat li ghalkemm l-esponent zbalja meta saq mutur biex imur jiffirma l- bail book fl-Ghassa tal-Pulizija ta' Hal Qormi, dan in-nuqqas gie instigat mill- premura li l-esponent hass li ghandu jmur jiffirma l-bail book, u l-paniku li qabdu meta beda jahrablu l-hin u beza' li ma kienx ser jirnexxielu jaghmel Il-prosekuzzjoni pprezentat il-bail book u dan jikkonferma li l-esponent gie arrestat hekk kif kien ghadu kif mar jiffirmah. Mill-gdid jigi nnotat li minkejja li d-dnub tal-esponent kien wiehed venjali, frott ta' paniku u ebda intenzjonijiet hziena ulterjuri, l-Ewwel Qorti stranament uzat id tal-hadid u nfliggiet il-piena massima u s-sanzjonijiet l- aktar severi li kellha ghad-disposizzjoni taghha: piena massima, ri-arrest tal- imputat, konfiska tad-depozitu (li gia' kien wiehed iebes ta' €10,000) u l- konfiska tal-garanzija (li wkoll kienet wahda iebsa ta' €10,000). dawn is-sanzjonijiet kollha mhumiex proporzjonati mid-"dnub" li ghamel l- Kieku l-esponent saq vettura biex mar jisraq jew mar iwegga' lil xi hadd, wiehed kien jifhem li dan il-ksur tal-kundizzjoni tal-helsien mill-arrest ghandha timporta piena li tkun eqreb lejn il-massimu, pero` li l-esponent kiser din il-kundizzjoni proprju biex ihares kundizzjoni ohra li kienet imposta fuqu zgur ma jimmeritahx piena iebsa, inqas u inqas il-massimu, bis-sanzjonijiet Aktar minn kull haga ohra, pjuttost kienet tkun xierqa piena aktar Rat l-atti kollha tal-kaawza inkluz id-dokumenti kollha esebiti. Rat dak li gie verbalizzat fis-seduta tad-29 ta' Marzu 2018 (fol. 10) u cioe' li l-ispettur Sergio Portelli Theuma kien qed jirtira is-sitt akkuza u dan qabel ma halef l-akkuzi migjuba Rat illi f'dik l-istess seduta l-imputat qua appellant kien irregistra ammissjoni ghall- akkuzi kollha kif dedotti kontra tieghu u dan minkejja li l-ewwel Qorti tatu zmien xieraq sabeix jirrikonsidra l-ammissjoni tieghu. Rat dak verbalizzat mid-difiza fis-seduta tal-4 ta' April 2018 fejn stqarr li ma kienx qed jikkontesta l-fatt li s-sentenzi esebiti inghataw fil-konfront tal-imputat illum Rat ukoll ic-certifikat mediku markat bhala dok LC1, esebit minn Dr Cutugno ghan- nom tal-appellant fis-seduta tal-4 ta' April, 2018 mahrug mit tabib tal-Facilita' Korrettiva ta' Kordin dwar griehi li l-appellant kellu f'riglejh u li jikkontendi li a kawza ta' tali griehi l-istess imputat ma setghax imur bil-mixi sal-ghassa ghal fini biex jiffirma skond id-digriet ghall-helsien mill-arrest. Ikkunsidrat, Jidher li f'din il-kawza l-appellant kien irregistra ammissjoni fl-ewwel opportunita' li giet mghotija lilu u cioe' mal-prezentata pero' minkejja dan interpona appell ghaliex qed jikkontesta il-piena inflitta mill-ewwel Qorti ghaliex fl-ewwel lok jemmen li ma jinstab hati tas-sittt akkuza stante li din kienet giet irtirata mill- prosekuzzjoni qabel ma inqraw l-artikoli waqt li fil-fehma tieghu il-piena li inghatat dwar l-akkuzi l-ohra kienet hija wahda eccessiva. Fil-fatt fl-appell tieghu jghid is- segwenti fit tieni aggravju tieghu: " Huwa inspjegabbli kif ghal akkui li l-qorti tal-Magistrati diversament preseduta tiffccja bil-mijjiet u tikkundanna permezz ta' multi, hawnhekk mhux biss il-Qorti jammetux il-htija taghhom, talli marret ghal piena ta' prigunerija effettiva wisq harxa u dan minkejja li ghalkemm kellu diversi riservi, l-esponent ghazel li jammetti l- akkuzi kollha biex jikkopera mal proskeuzzjoi u jiffranka hin prezzjuz tal-Qorti." Jinghad bla tlaqliq qabel ma din il-Qorti titratta ma l-aggravji tal-appellant li l- paraguni huma odjuzi u fil-kriminal kull kaz ghandu l-fatti specie tieghu u kull Qorti timxi kif jidhrilha hi dejjem fl-interess tal-Gustizzja purche' s-sentenzi taghha ikunu fil-parametri tal-ligi. Bhalma qalet din il-Qorti kif presjeduta fis-sentenza taghha fl-ismijiet Il-Pulizija v. Jonathan Mc Elhatton moghtija fis-26 ta' Mejju 2001: "Issa fit-termini tal-gurisprudenza ormai kostanti tal-Qrati taghna, meta jkun hemm ammissjoni huwa xi ftit jew wisq odjuz appell minn piena sakemm din tkun tirrientra fil-limiti li tipprefiggi l-ligi. Dan huwa hekk peress illi min jammetti jkun qieghed jassumi r-responsabilita` tad-decizjoni li jkun ha u jirrimetti ruhu ghal kull decizjoni dwar piena li l-Qorti tkun tista' tasal ghaliha. Naturalment dan ma jfissirx li din il- Qorti u Qrati ohra ta' appell ma jidhlux f'ezami akkurat tac-cirkostanzi kollha biex jaraw jekk il-piena nflitta kienitx eccessiva jew le. Mhuwiex normali pero`, li tigi disturbata d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti jekk ilpiena nflitta tkun tidhol fil- parametri tal-ligi u ma jkun hemm xejn x'jindika li kellha tkun inqas minn dik li tkun Illi dan il-hsieb gie ukoll konfermat ricentenemet minn din il-Qorti diversament preseduta fil-kawza fl-ismijeit Il-Pulizija (Spettur Godwin Gellel) Vs Annabelle Hafiz Saadallah Rodrigues fejn intqal is-segwenti:- 1 Deciza fis-26 ta' Mejju 2004. 2 Deciza fil-5 ta' Lulju 2018. "Kif wisq drabi ritenut minn din il-Qorti, ma huwiex normali li qua Qorti tal-Appell Kriminali, tiddisturba d-diskrezzjoni ezercitata mill-Ewwel Qorti fil-kominazzjoni tal- piena sakemm din ma tkunx fil-parametri tal-ligi u ma jkun hemm xejn x'jiddimostra li kellha tkun anqas minn dik li tkun fil-fatt erogata"3 Kif gie ritenut minn dawn il-Qrati u b'mod partikolari mill-Qorti tal-Appell Kriminali (kolleggjali) fis-sentenza taghha fil-kawza "Ir-Repubblika ta' Malta vs. Mario Zerafa Le Gros", l-ammissjoni bikrija mhux bilfors jew dejjem, jew b'xi forma ta' dritt jew awtomatikament, tissarraf f'riduzzjoni fil-piena. Ir-regoli generali li ghandhom jiggwidaw lill-Qrati meta jkun hemm ammissjoni gew imfissra mill-Qorti Kriminali fis-sentenza preliminari taghha "Ir-Repubblika ta' Malta vs. Nicholas Gialanze", [24.2.1997]; u mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis- F'din l-ahhar sentenza dik il- il-bran segwenti mill-BLACKSTONE'S CRIMINAL 3 Il-Pulizija vs Nikola Nnam Deezua et. 2.10.2002; Il-Pulizija vs Maurizio Ricca 13.11.2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs David Duncan 14.6.1999 u r-Repubblika ta' Malta vs Eleno sive Lino Iskander 24.4.2003 kif citati fis-sentenza Ir-Repubblika ta' Malta vs ommisis u Noel Testone 3.12.2015 4 Deciza fil-5 ta' Lulju 2002 Ikkunsidrat ulterjorment, Illi dwar l-ewwel aggravju u cioe' li l-ewwel Qorti sabet lill-appellant hati tas-sitt akkuza meta din l-akkuza kienet giet irtirata mill-prosekuzzjoni l-appellant ghandu ragun jappella u ghalhekk l-ewwel Qorti messha ddikjarat li mhiex ser tiehu konjizzjoni ta' tali akkuza stante li giet irtirata qabel ma gew mahlufa l-akkuzi u ghalhekk fil-mument meta l-imputat tressaq il-Qorti dik l-akkuza gia ma kienitx Konsegwentment ser ikun hemm varjazzjoni fis-sentenza appellata f'dan ir- Dwar dik il-parti tas-sentenza moghtija tal-ewwel Qorti fejn sabet lill-appellant hati tat-tielet, tar-raba, tal-hames, tas-sitt, tas-seba', tat-tmien u tal-hdax-il akkuza jinghad li l-appellant gie kkundannat ghaxar xhur prigunerija effettiva . Dwar it-tielet akkuza u cioe talli saq vettura bil-mutur tal-ghamla KYMCO minghajr licenzja tas-sewqan naxxenti mill-artikolu 15(1)(a) tal-Kap 65 jinghad li l-piena stabilita mill-ligi f'kaz ta' htija hija "il-piena tal-multa ta' mhux iżjed minn elf u mitejn euro (€1,200) jew tal-priġunerijata' mhux iżjed minn sena". Dwar ir-raba' akkuza u cioe' li saq vettura fi triq pubblika meta ma kienitx koperta b' polza ta' sigurta liema reat hu naxxenti mill-artikolu 3(1) tal-Kapitolu 104 f'kaz ta' htija jinghad li l-piena hi "fil-każ tal-ewwel reat, multa ta' mhux anqas elfejn,tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletinċenteżmu (€2,329.37) iżda ta' mhux iżjed minn erbatelef, sitt mija u tmienja u ħamsin euro u ħamsa usebgħin ċenteżmu (€4,658.75) jew priġunerija għalżmien ta' mhux iżjed minn tliet xhur, jew il-multa u l-priġunerija flimkien" Dwar il-hames akkuza u cioe' li ghamel uzu minn numru ta' identifikazzjoni xort' ohra minn dak moghti mill-Awtorita dwar xi vettura naxxenti minn l-artikolu 15(1A) tal-Kapitolu 65 f'kaz ta' htija il-piena hi "multa ta' mhux iżjed minn elf u mitejn euro(€1,200) jew priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sitt xhur jewgħal dik il-multa u priġunerija flimkien". Dwar is-seba' akkuza u cioe talli volontarjament ghamel hsara jew gharraq hwejjeg haddiehor liema valur ma jiskorrix il-€50 naxxenti mill-artikolu 325 (1) (c) il-piena f'kaz ta' htija "jekk l-ammont tal-ħsara ma jkunx jiskorri l-mitejn u ħamsin euro (250), il- piena ta' priġunerija għal perjodu li ma jaqbiżx is-sitt xhur" Dwar it-tmien akkuza u cioe' talli fl-istess data u cirkostanzi minghajr l- approvazzjoni tal-Kummissarju tal-Pulizija b'xi mod li jkun baghbas, nehha jew biddel numru ta' identifikazzjoni fuq vettura bil-mutur naxenti mill-artikolu 44 tal- Legislazzjoni Sussidajarja 368.02 f'kaz ta' htija il-piena hi "dik ta' multa ta' mhuxiżjed minn elf u mitejn euro (€1,200), jew priġunerija għal żmienta' mhux iżjed minn sitt xhur, jew dik il-multa u priġunerijaflimkien, sakemm ma tkunx tapplika penali ogħla taħt xi liġi oħra,f'liema każ il-Qorti għandha tapplika dik il-penali oħra jew din il-penali miżjuda bi grad jew b'żewġ gradi, skont liema waħda hi l-ogħla". Dwar il-hdax-il akkzua u cioe dik tar-recidiva jinghad li skond l-artikolu 50, f'kaz ta' htija l-akkuzat jista' teħel piena akbar bi grad wieħed mill-piena stabbilita għaldak id-delitt ieħor. Ghalhekk fid-dawl tas-suespost l-piena inflitta mill-ewwel Qorti taqa fil-parametri Illi huwa minnhu li fil-ġurisprudenza nostrana speċjalement dik reċenti, ġie stabbilit li huwa indesiderabbli li l-Qorti Superjuri tiddisturba d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti, madanakollu tali diskrezzjoni trid tkun fundata fuq dispożizzjonijiet tal-liġi speċifiċi li jipprovdu l-bażi legali għad-diskrezzjoni applikata mill-Ewwel Qorti. Infatti Fis-sentenza tal-każ Il-Pulizija vs. Spiru Glanville l-Onorabbli Qorti ta' l- Appell presjeduta sostniet: "Issa fit-termini tal-Ġurisprudenza ormai kostanti tal-Qrati tagħna, meta jkun hemm ammissjoni huwa xi ftit jew wisq odjuż appell minn piena sakemm din tkun tirrientra fil-limiti li tiprefiġġi l-liġi. Dan huwa hekk peress illi min jammetti jkun qiegħed jassumi ir-responsabbilita' tad-deċiżjoni li jkun ħa u jirrimetti ruħu għall kull deċiżjoni dwar piena li l-Qorti tkun tista' tasal għaliha......M'huwiex normali pero li tiġi disturbata d- diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti jekk l-piena nflitta tkun tidħol fil-parametri tal-Liġi u ma jkun hemm xejn x'jindika li kellha tkun inqas minn dik li tkun ingħatat" Din il-forma mentis tal-Onorabbli Qorti ta' l-Appell Kriminali hija ukoll riflessa f'sentenzi oħra ta' l-istess Qorti fosthom Il-Pulizija vs. Massimiliano Cassar Vassallo , Il- 5 Deciza mill-Onorevoli Imħallef Dr. David Fleri Soler fil-15 ta' Frar 2012 (255/2011) 6 Qorti ta' l-Appell Kriminali (Inferjuri) preseduta mill-Imħallef Joseph Preca Fava Cassar fit-13 ta' Novembru 2003 7 Qorti ta' l-Appell Kriminali, presjeduta mill- Imhallef Joseph Preca Fava Cassar fl-14 ta' Ottubru 2003 (155/2003). Bezzina8 . Din il-ġurisprudenza ormai ben kristallizzata u aċċettata in linea ta' prinċipju fil-ġurisprudenza tagħna, tgħallimna illi l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell għandha tbiddel u tvarja l-piena inflitta minn l-Ewwel Onorabbli Qorti, fil-każijiet fejn dik il-piena ma tkunx pjenament imsejsa fuq dispożizzjonijiet tal-liġi. Dan il- prinċipju kien ġie ukoll kristallizzat fis-sentenza fil-każ il-Pulizija vs. Joseph Sofia Delicata, fejn il-Qorti qalet li: "Il-Qorti tal-Appell rarament tbiddel il-piena li tkun imponiet l-ewwel Qorti. taghmlu biss meta jkun manifestament evidenti li dik il-Qorti tkun imponiet xi piena mhux kontemplata mill-ligi ghar-reat in ezam10i, jew tkun xi piena harxa wisq jew sproporzjonata ghal dak li jkun ghamel il-hati, jew tkun xi piena mhux fil-parametri tal- Illi r-raison d'être ta' dan l-aggravju, mhuwiex li tiġi nflitta xi piena ħarxa u ezemplari fuq l-appellat. iżda li tiġi inflitta l-piena kif prevista mil-Liġi stess. L-unika motivazzjoni li għandhu l-esponent sabiex iressaq dan l-Aggravju hi li tiġi mħarsa r-retta amministrazzjoni tal-ġustizzja, fis-sens li l-piena nflitta għandha tkun għall-inqas il-minimu ta' dik kontemplata fil-Liġi. L-esponent ovvjament mhux ser jidħol fil-mertu jekk il-piena għandiex tingħata fil-minimu jew le – dik diskrezzjoni ta' din l-Onorabbli Qorti, wara li tkun semgħat il-kaz odjern. Inoltre, d-diskrezzjoni tal-Qorti fl-għoti tal-piena għandha tiġi eżerċitata fil-parametri li tipprovdi l-Liġi stess, altrimenti ma jkollniex is-saltna safja tad-dritt. X'inhuma ir-ragunijiet il ghaleix fil-fehma tal-appellant huwa ma kellux jingahta din il-piena huma dawk riflessi fit-tieni aggravju tieghu u cioe li stante li dawn l-akkuzi 8 Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) mogħtija fl-24 t'April 2003 (numru 10/1994). 9 Qorti ta' l-Appell Kriminali presjeduta mill-Imħallef Patrick Duncan fis-26 ta' Jannar 2001 jaqghu fil-kompetenza originarja ta' l-ewwel Qorti, l-Qorti messha ghaddiet u mponiet multa u mhux tat-sentenza ta' prigunerija. Bir-rispett kollu l-kwisjtoni tal- piena hija imhllija f'idejn il-gudikant li ghandu jiddecidi. L-uniku parametri li hu marbut bih il-gudikant hu dak li johrog mill-ligi u cioe' li jimponi piena li taqa' bejn il-minimu u massimu taghha. Din ma kienitx kwisjtoni fejn il-Qorti kellha xi ragunijiet speċjali u straordinarji fejn setghet tizsel taht il-minimum kif dispost fl- artikolu 21 tal-Kodici Krminali. Ghalhekk il-piena inflitta mill-ewwel Qorti fir rigward ta' dawn is-sebgha akkuzi Dwar is sejbien ta' htija fir-rigward l-ewwel u t-tieni akkuza jinghad is segwenti:- L-appellant gie akkuzat talli kiser kundizzjoni tal-liberta provisorja imposta mill- Qorti tal-Magistrati ( Malta) preseduta mill-allura Magistrat llum Onorevoli Imhallef Grazio Pleven nhar il-15 ta' Jannar 2018 b'dan illi naqas li jobdi l-ordni li ma jsuq l- ebda vettura ta' kwalsiasi xorta u li ma jikkomettix delitt iehor ta' natura volontarja waqt li jkun mehlus mill-arrest dan bi ksur tal-artikolu 579 (2) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta. "Kull persuna li tonqos milli tħares xi waħda mill-kondizzjonijiet imposti mill-qorti fid- digriet tagħha li bih tagħti l-ħelsien mill-arrest taħt garanzija tkun ħatja ta' reat u teħel, meta tinsab ħatja, il-piena ta' multa jew ta' priġunerija għal żmien ta'erba' xhur sa sentejn, jew għal multa u priġunerija flimkien12" Illi ma hux minnu ghalhekk li l-ewwel Qorti imponiet il-massimu permess mill-ligi meta kkundannat lil-appellant prigunerija ta' sitt xhur, ppittost li resqet lejn il- minimu taghha. Illi in vista tal-fedina penali tal-imputat li hija wahda reflettarja hafna u li minkejja li kiser dufrejgh mal-ligi f'diversi okkazzjonijeit u inghata diversi pieni differenti ma tghallimx mill-esperjenzi tieghu u ma gharafx jisfrutta l- opportunitajiet li nghata tant li sahansitra anke nghta il-liberta provisroja darbtejn fl- 12 Enfasi ta' din l Qorti istess kawza l-Qorti thoss li l-piena moghtija mill-ewwel Qorti f'dan ir-rigward Huwa minnu pero' li ordnat il-konfiska tal-flejjes moghtija mill-appellant bhala garanzija personali fl-ammont ta' €10,000 u fil-konfront ta' depositu ta' €10,000 euro ighaddu favur il-Gvern ta' Malta. Dwar il-konfiska tal-flejjes l-Qorti taghmel referenza ghal kliem tal-ligi u appuntu ghal dak li hemm indikat fis-sub inciz (2) tal- aratikou 579 tal-kodici kriminali li jghid li l-Qorti f'kaz ta' htija ghandha ukoll tordna li " l-ammont stabbilit fil-ħelsien mill-arrest taħt garanzija għandu13 jiġi konfiskat favur il- Gvern ta' Malta" Dan ifisser li l-Qorti m'ghandhiex diskrezzjoni izda ghandha tordna il-konfiska bhala konsegwenza tal-ksur tar-reat u bhala kosnegwenza tal-piena. Dwar il-ghaxar akkuza u cioe' li l-appellant kkometta reat punibbli bi prigunerija waqt perijodu operattiv ta' sentenzi sospizi ta' prigunerija liema sentenzi inghataw mill-Magistrat Dr. Charmaine Preca nhar it 3 ta' Marzu 2016 fejn gie kkundannat ghal prigunerija ta' sitt xhur sospiza ghall- perijodu operaattiv ta' sentejn (2) hemm stabilit tistabilixxi perijodu operattiv ta' tlet (3) snin dekorribli mid data ta' din is- sentenza u tibdel l-ordni moghtija fis-sentenza fl-ismijiet il-Pulizija vs Marius Hafiz Saadallah moghtija mill-Magistrat Dr Ian Nnam Deezua nhar il-31 ta' Mejju 2016 fejn gie dekoribbli mid-data ta' dik is sentenza issa tali perijodu ta' ergbha snin prigunerija sospiza jibda jiddekorru mid data ta' din is sentenza. Illi din il-Qorti ma ghandhiex ghalfejn tvarja din il-parti tad-decisjoni moghtija mill-ewwel Qorti stante li in effetti tieghu li qisha bibbja mimlilja reati registrati fuqha. Ghalhekk din il-Qorti qieghda tilqa' l-appell tal-appellant fir-rigward fejn sabet lill- imputat hati ta' sitt akkuza u minflok qieghda tastjeni milli tiehu konjizzjoni taghha stante li din giet irtirata mill- prosekuzzjoni qabel ma gew mahlufa l-akkuza pero' fir 13 Enfasi ta' din il-Qorti rigward tal-kumplament tas-sentenza tikkonfermaha fl-intier taghha kemm fir- rigward tas-sejba ta' htija anke firrigward tal-piena inflitta. Qiegdha ukoll tikkonfermaha f'dik il-parti fejn ordnat l-iskwalifika tal-licenzja tas- sewqan ghall-perijodu ta' ghaxar xhur mill illum f'12.00a.m. Qieghda ukoll tikkonferma dik il-parti fejn tas-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti fejn astjeniet milli tiehu konjizzjoni tat-talba tal-prosekuzzjoni sabiex tikkundanna lill-appelllnt biex ihallas l-ispejjes konnessi mal-hatra ta' esperti peress li f'dawn il- proceduri il-prosekuzzjoni ma resqet l-ebda prova dwar in-nomina ta' esperti f'kuntest ta' inkjesta jew quddiem din l-istess Qorti.