-impunjazzjoni ta' ntaxxar ta' dritt tal-perit tekniku -f'liema stadju tista' ssir -Art 64, 666(3), 667, 672 tal-Kap 12 FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI ILLUM, 31 t'Ottubru, 2019. Digriet mogħti bil-miftuħ Avukat Ġenerali Rat li fis-seduta tal-21 ta' Marzu 2019 ħatret lill-Perit Elena Davies bħala Rat li fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2019 ir-rikorrenti ingħatat kopja tal-kont tar- rapport tal-istess Perit; Rat it-taxxa tal-ispejjeż u drittijiet tal-perit tekniku maħruġa mir-Registratur fit- 30 t'April 2019 li għandhom jitħallsu proviżorjament mir-rikorrenti; Rat in-Nota tal-rikorrenti tat-2 ta' Lulju 20191 li permezz tagħha spjegat li ma ħallsitx ir-rapport għax ir-rapport ġie vvalutat fuq il-valur tan-nuda proprjeta` minflok fuq il-valur tal-lokazzjoni; Rat li waqt l-udjenza tal-4 ta' Lulju 2019 il-Qorti ġibdet l-attenzjoni tal-partijiet għas-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Ta' Kella Limited v L-Arkitett u Inġinier Ċivili Caruana Dalli P. Mercieca Gauci u stiednet lir-rikorrenti tippreżenta nota ta' sottomissjonijiet; li b'aderenza għall-imsemmi verbal, ir-rikorrenti ppreżentat nota t'osservazzjonijiet fil-15 ta' Lulju 2019; Ikkunsidrat: Illi r-rikorrenti qiegħdha tattakka t-taxxa de quo qabel ma l-perit tekniku ħalfet ir-rapport tagħha. 667, waqt li tkun miexja l-kawża, jista' jsir appell lill-Qorti li tkun ħatret il-perit minn taxxa dwar rapport peritali permezz ta' nota "fi żmien tmint ijiem mill-jum imsemmi fl-artikolu 672 jew, fil-każ li l-periti jkunu ġew iddispensati milli jidhru kif imsemmi f'dak l-artikolu, mill-jum li fih il-periti jew il-partijiet fil-kawża ikunu ġew imgħarrfin bit-taxxa b'ittra mingħand ir-reġistratur." L-Art. 672 jirreferi għall-jum li fih il-perit jidher il- Qorti fil-ġurnata mogħtija għall-pubblikazzjoni tar-rapport; 1 Fol 44 2 deċiża fis-27.05.2016 mill-Qorti tal-Appell komposta minn S.T.O Silvio Sapiano, Onor. Tonio Wallbank, u Onor. Joseph Micallef Castillo Illi skont l-Art. 666, qabel il-pubblikazzjoni tar-rapport, il-Perit irid jippreżenta r-rapport miftuh lir-Reġistratur biex dan jintaxxah u "(2) Il-perit, bla ħsara ta' fejn il-liġi tgħid xort'oħra, ma huwiex obbligat li jippubblika r-rapport tiegħu sakemm id-dritt intaxxat mir-reġistratur ma jkunx ġie mħallas lilu jew imqiegħed f'idejn ir-reġistratur, u r-reġistratur ma jista' jikkomunika lil ħadd ebda parti tar-rapport, sakemm ma jkunx sar il-ħlas jew id- depożitu fuq imsemmi, taħt piena li jħallas lill-perit id-dritt li jmiss lilu". Huwa biss wara li jsir dan il-ħlas jew depożitu, li r-reġistratur idaħħal ir-rapport fl-atti tal-kawża (Art. Illi f'dan il-każ, il-perit tekniku ma ġietx awtorizzata, li taħlef ir-rapport tagħha fir-reġistru, u filfatt sallum għadha ma ħalfitux billi għadha ma tħallsitx. rikorrenti għalhekk ressqet in-Nota tagħha biex tattakka t-taxxa qabel ma r- rapport ġie ppubblikat. Il-Qorti tifhem li n-nota tal-appell biex tiġi impunjata taxxa bħal din tista' tiġi ppreżentata biss wara li r-rapport jiġi ppubblikat, u mhux qabel. Fil-fehma tal-Qorti, meta l-liġi tgħid "fi żmien tmint ijiem mill- jum imsemmi fl-artikolu 672" tfisser perjodu ta' tmint ijiem li jibda mill-jum in kwistjoni, u mhux min-notifika tat-taxxa. Dan peress illi qabel ma r-rapport jiġi mħallas, il-liġi tagħmilha ċara ħafna li r-rapport lanqas biss ikun parti mill-atti Ikun kontro-sens li, fl-atti tal-kawża, jimpunja xi ħaġa li tkun barra mill-istess atti tal-kawża: hawn żgur huwa l-każ li tapplika l-aforiżma quod non Illi biex waslet għal din il-konklużjoni, din il-Qorti mhix qiegħdha tistrieħ fuq l- awtorita` tagħha stess imma għandha l-konfort tal-pronunzjament kemm tal- prim'istanza kif ukoll tal-Onorabbli Qorti tal-Appell in re: Ta' Kella v Abela gauci bogovic. F'dik il-kawża, l-istess bħalma ġara f'din il-proċedura, ġiet ippreżentata, s'intendi fl-istadju tal-prim'istanza, Nota biex tiġi mpunjata taxxa ta' rapport tal-perit tekniku li kien għadu mhux ippubblikat. Il-Prim'Awla jidher li qablet mas-sottomissjoni tal-Perit Tekniku li t-terminu jibda jgħaddi mid-data tal-pubblikazzjoni, għalkemm imbagħad ma qablitx li din l-irritwalita` kellha twassal għan-nullita` tal-Att in kwistjoni: Il-Perit Belhadj jgħid ukoll illi, ukoll jekk it-talba titqies li saret sew taħt l- art. 667, saret qabel ma beda jgħaddi ż- żmien ta' tmint ijiem mogħti f'dak l- artikolu, li jgħid illi t- talba ssir "fi żmien tmint ijiem mill-jum imsemmi fl- artikolu 672 [il-jum tal-pubblikazzjoni tar-rapport] jew, fil-każ li l- periti jkunu ġew iddispensati milli jidhru kif imsemmi f'dak l-artikolu, mill-jum li fih il-periti jew il-partijiet fil-kawża jkunu ġew imgħarrfin bit-taxxa b'ittra mingħand ir- reġistratur". Tassew illi kien jagħmel aktar sens li kieku t-talba saret wara li r-rapport kien pubblikat, billi huwa diffiċli tifhem kif ir-rikorrenti setgħet tattakka t- taxxa ta' relazzjoni qabel ma kienet taf x'fiha dik ir-relazzjoni. Madankollu, il-fatt illi t-talba saret qabel iż-żmien ma huwiex waħda mir-raġunijiet taħt l- art. 789 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili għala t-talba titqies li ma tiswiex. F'kull każ, ir-rapport issa ġie pubblikat u kull nuqqas issewwa bis-saħħa tal-ius superveniens"; Illi l-Qorti tal-Appell ma qablitx mal-konklużjoni tal-Ewwel Qorti. Hija sabet li l-proċedura addottata mill-Ewwel Qorti kienet fil-fatt dik ikkontemplata fl-Artiklu 64, fejn iż-żmien jibda' jgħodd minn dakinhar li tinħareġ it-taxxa – u mhux minn meta jiġi ppubblikat ir-rapport: "Kwindi anke l-Qorti mexxiet il-kaz a bazi tal-Artikolu 64 in kwantu ghall- proċedura. Din il-Qorti taqbel ukoll mal-appellant illi anke l-istess fatt li l-ligi taghmel distinzjoni ċara u sostanzjali bejn it-termini li applikabbli taħt iz- żewġ artikoli huwa iz-żewġ sitwazzjonijiet u r-rimedji li tindika l-istess liġi. Il-Qorti żżid tghid li kieku tħalli li parti tattakka tassazzjoni ta' perit tekniku skont l-Artikolu 64 tkun qed tistultifika l-provvediment li jipproteġi lill-istess perit (biex taċċerta li jitħallas3) billi ma tobligaħx jiżvela l-kontenut tar-rapport qabel ma jitħallas. (Artikolu 666 (2) tal-Kap. tad-distinzjoni netta bejn indikazzjoni "Hu biżżejjed maghruf illi: 3 enfasi miżjuda minn din il-Qorti "Din mhix kwestjoni ta' legalizmu jew formaliżmu żejjed. Hi invece kwestjoni ta' applikabilita` o meno ta' norma proċedurali speċjali. Il-Qorti temmen, bhal qrati oħra qabilha, illi "waqt li l-formaliżmu eċċessiv għandu jiġi evitat m'ghandux lanqas pero` jidħol jew jiġi inkoraġġit permessivizmu inġustifikat" Vol XXXII.i.712; Francis T. lles noe v. Ed. Sapiano et, Appell, Sede Inferjuri, 14 ta' Frar 1973"; Illi għalhekk in-nota tar-rikorrenti ġiet ippreżentata intempestivament u din il-Qorti mhix sejra tieħu konjizzjoni tagħha qabel ma l-Perit Tekniku titħallas; anke jekk il-ħlas isir taħt riżerva inkella jsir depożitu għand ir-reġistratur bla ħsara għad-dritt tar-rikorrenti li timpunja t- Naturalment f'dan l-istadju l-Qorti mhix sejra tidħol fil-mertu tas-siwi tat-taxxa, li sejra tħalli impreġudikat; Illi din il-Qorti tista' tieqaf hawn iżda tħoss li għandha żżid, otiber, dan l-kumment: fil-każ li l-periti jkunu ġew iddispensati milli jidhru kif imsemmi fl-artiklu 672 (li mhux il-każ f'din il-proċedura), it-terminu jibda jgħaddi "mill-jum li fih il-periti jew il-partijiet fil-kawża ikunu ġew imgħarrfin bit-taxxa b'ittra mingħand ir-reġistratur" – u allura anke qabel ma r-rapport ikun ġie ppubblikat. Din id-disposizzjoni tista' toħloq proprju anomalija kkontemplata mill-Qorti tal-Appell fid- deċiżjoni msemmija. Ikun iktar għaqli kieku t-terminu jibda jgħaddi, almenu għall-partijiet fil-kawża, ukoll f'dan il-każ, minn meta l-perit jaħlef ir-rapport tiegħu u r-rapport jiġi notifikat lilhom; Spejjeż ta' dan il-provvediment a kariku tar-rikorrenti.