MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA 24 ta' Dicembru 2020 Rikors Numru 52/2020 Anthony Borg k/a Borg Bonaci Vs L-Awtorita` tal-Artijiet It-Tribunal, Ra r-rikors ta' Anthony Borg k/a Borg Bonaci ipprezentat fl-10 ta' Lulju 2020 li permezz tieghu ppremetta s-segwenti:- " Illi dan huwa appell mid-decizjoni tal-Awtorita tal-Artijiet li permezz taghha l- encroachment goduta mir-rikorrenti f' Misrah ir-Repubblika, In-Naxxar, giet emendata billi inter alia, tnaqqset l-area lilu gja koncessa, l-istess area lilu gja koncessa u issa imnaqqsa giet spustata, oltre t-talba ta' awment ta' hlas ta' kwazi sitt darbiet, u dan permezz tal-permess TC 006_2020; Illi r-rikorrent jikri minghand id-Direttorat tal-Artijiet, il-hanut li jgib l-isem "Tikka Bar" - 14/15, Triq it-Tezorerija kantuniera ma' Misrah ir-Repubblika, L-Imtarfa, u kien igawdi b'encroachment wiehed u hamsin metru kwadru (51m2) gewwa Misrah ir-Repubblika, In-Naxxar, biswit l-istess hanut, u dana versu l-hlas ta' elf mija u disghin euro (€1190.00) fis-sena, liema hlas kien imhallas sal- 31 ta' Dicembru 2020 (Dokument A1, A2, u A3); Illi bla ebda konsultazzjoni ta' xejn, ftit granet wara li tali hanut rega' nfetah ghall-pubbliku bir-restrizzjonijiet kollha imposti mill-awtoritajiet kompetenti, u dan wara li kien ilu maghluq minhabba fil-pandemija tal-COVID 19, l-istess rikorrent permezz ta' ittra datata 16 ta' Gunju 2020 (Dokument A4), l-Awtorita' appellata, infurmat lir-rikorrent illi "The Lands Authority is hereby notifying that a permit on encroachment terms is to be granted to Mr Anthony Borg k/a Borg Bonaci obo Portelli Ferriggi Bourke ... Illi kif fuq gie espost, ir-rikorrent appellant, kien gia jgawdi l-encroachment u ma kienx konxju ghalfejn l-Awtorita' appellata ghandha l-hsieb li tikkoncedilu encroachment iehor, u kien sorpriz li b'ittra (Dokument A5) datata il-Hadd 21 ta' Gunju 2020, imhollija fil-hanut fuq referut, fit-22 ta' Gunju 2020, bla ebda stennija ta' xejn gie mgharraf li l-encroachment minnu godud u mhallas sal-31 ta' Dicembru 2020, gie hekk emendat ossia sorpassat b'permezz ta' encroachment gdid, b'effett immedjat u bl-effetti negattivi kollha tieghu; Illi r-rikorrenti huwa aggravat b'din id-decizjoni u ghalhekk qed iressaq dan l- appell umilment a tenur tal-artikolu 57 tal-Kap. 563 tal-Ligijiet ta' Malta ghaliex ma hemm l-ebda raguni valida ghaliex l-encroachment gja godut mir-rikorrent appellant kellu jigi spustat, imnaqqas u mitlub ihallas kumpens differenti u daqstant esagerat u sproporzjonat, u dan permezz tal-permess TC 006_2020; Illi l-permess il-gdid ma jemendax il-permess vigenti u gia imhallas sal-31 ta' Dicembru 2020, izda jissorpassah. Il-permess il-gdid ihassar permessi precedent u vigenti; Il-permess il-gdid ghandu effett immedjat, u r- rikorret appellant qatt ma inghata l-opportunita jiehu konjizzjoni, u aktar u aktar jiddiskuti l-kondizzjonijiet marbuta mieghu; Illi permezz tal-permess il-gdid apparti li l-area gja koncessa lir-rikorrent b' encroachment f'Misrah ir-Repubblika giet spustata, din l-istess area zghira (51m2), tnaqqset bi hdax fil-mija (11%) ghal 45.39m2; Illi permezz tal-permess il-gdid il-konsiderazzjoni tal-hlas, mhux proposta b'xi preavviz, izda imposta b'effett immedjat, u dan meta l-encroachment minnu godud kien accettat u imhallas sal-31 ta' Dicembru 2020, oghlijiet sitt darbiet, u dan fi zmen meta l-hanut ghadu qed jipprova jirkupra mill-effetti u r-restrizzjonijiet imposti mill-awtoritajiet kompetenti habba fil-pandemija tal-COVID 19, u dan meta l-istess hanut ghalkemm issa jinsab miftuh qed jigi operat taht xi restrizzjonijiet imposti u rakkomandati mill-awtoritajiet kompetenti habba fil- pandemija tal-COVID 19; cioè meta n-negozju ghadu ma rkuprax, meta l-istess negozju mhux business as usual ; Illi jidher li l-konsiderazzjoni tal-hlas l-gdid impost b'effett immedjat, jeffetwa l- encroachment kollu fl-istess f'Misrah ir-Repubblika, hi fejn hi l- encroachment koncessa. Illi l-imsemmija Misrah ir-Repubblika, mhix xi pjazza zghira, izda pjuttost imdaqqsa. Hija pjazza miftuha bil-bicca ta' quddiem tmiss u taghti direttament fuq it-triq principali tal-Belt In-Naxxar - Triq ir-Repubblika; il-bicca fuq ix-xellug tmiss u taghti ghal fuq Triq tat-Teatru l-Antik; u z-zewg nahat l-ohra jaghtu ghal taht il-logog; Illi l-area imcekkna moghtija b'encroachment lir-rikorrent appellant, hija fil- kantuniera tal-imsemmi Misrah ir-Repubblika li taghti ghal taht il-logog; Illi huwa fatt maghruf li Triq ir-Repubblika, hija l-aktar triq importanti ghan- negozju in generali, fil-Belt In-Naxxar; hija dik t-triq li tattira n-nies, sia Maltin u turisti; hija dik it-triq li ghandha l-aktar passing trade, u ovvjament il-partijiet l- ohra tal-Belt huma sekondarji ghal din it-triq principali; Illi similiment, Misrah ir-Repubblika, bid-daqs taghha u okkupata, ossia koncessa b'encroachments differenti lill-azjendi differenti, izda fl-istess generu ta' xoghol, jirbhu jew ibatu mill-posizzjoni tal-encroachment lilhom koncessa, cioè dawk l- azjendi li ghandhom encroachment f'Misrah ir-Repubblika, direttament fuq Triq r-Repubblika, igawdu mhux bil-ftit fuq u a skapitu ghal dawk in-negozji mhux fuq l-istess triq; bhal kollox fil-propjeta' u fin-negozju generat, il-posizzjoni, il-lok tan-negozju offrut, huwa tal-aktar importanza; kif dejjem jinghad fin-negozju tal- propjeta', il-principju ewlieni u tal-aktar importanza huwa u dejjem jibqa' "position, position, position", u l-prezz tal-propjeta', jiddependi minn tali posizzjoni; Illi tali principju huwa applikabbli ghal kwalunkwe titolu jew koncessjoni moghtija, kompriza l-encroachment; izda f'dan il-kaz dan il-principju daqstant bassillari, ma giex applikat fl-encroachments koncessi f'Misrah ir-Repubblika. L- Awtorita appellata din mhux talli ma kkosidrathiex, izda erronjament ikkonsidrat l-istess Misrah ir-Repubblika, bid-daqs kollu taghha, u bil-koncessjonijiet b'encroachments lill-aktar minn azjenda wahda fl-istess generu kompetettiv, bhala entita wahda, meta mhux kull azjenda fl-istess generu kompetettiv inghata encroachment li jghati imqar bi ftit fuq it-triq principali tal-Belt. Dan il-kaz aktar u aktar japplika ghall-encroachment koncess lir-rikorrent appellant meta tali encroachment hija f'kantuniera imwarrba u maqtuha kompletament minn Triq ir- Repubblika; aktar u aktar b-imposizzjoni ta' konsiderazzjoni ghall-hlas awmentata sitt darbiet minn dik precedenti u gja imhallsa sal-31 ta' Dicembru 2020; Illi r-ragunijiet tal-appell odjern jikkonsistu fis-segwenti: Illi bil-permess il-gdid (TC 006_2020), l-encroachment gja koncess lir-rikorrent appellant giet spustata u giet imnaqqsa bi hdax fil-mija (11%) meta din gja imhallsa sal-31 ta' Dicembru 2020; u bil-permess il-gdid, l-encroachment issa koncess lir-rikorrent appellant, dan l-istess gie obbligat ihallas konsiderazzjoni ferm eccessiva; Illi filwaqt li r-rikorrent appellant jifhem li t-titolu tieghu fuq Misrah ir- Repubblika, Ħal Lija huwa wiehed ta' encroachment u li tali titolu huwa wiehed ta' koncessjoni, mgedda minn sena ghal sena, skont diskrezzjoni tal- Awtorita' appellata, l-istess Awtorita' appellata fid-decizjoni taghha agixxiiet b'mod ultra vires, u dan ghaliex tali decizjoni li waslet ghall hrug tal-permess datata il-Hadd 21 ta' Gunju 2020, hija: i. Kuntrarjament ghal dak dettat mill-Ligi u l-pratika amministrattiva, tali decizjoni hija nieqsa mit-trasparenza; Tali decizjoni hija msejsa fuq kunsiderazzjonijiet zbaljati, irrelevanti u li jmorru kontra l-ligi; Tali decizjoni hija ingusta (unfair) u kontra l-aspettattivi legittimi. Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet premessi u kif ukoll ghal dawk ir-ragunijiet kollha li ser jirrizultaw waqt it-trattazzjoni ta' dan l-appell, ir-rikorrenti jitlob sabiex dan l-Onorabbli Tribunal joghgbu, filwaqt li jilqa' dan l-appell, jhassar u jirrevoka ghall-effetti kollha tal- Ligi, d-decizjoni tal-Awtorita` tal-Artijiet ossia l-hrug tal-permess TC006_2020 mgharraf lir-rikorrent appellant it-Tnejn 22 ta' Gunju 2020, permezz ta' ittra datata il-Hadd 21 ta' Gunju 2020." Ra r-risposta tal-Awtorita` ta' l-Artijiet datata 14 ta' Lulju 2020 li permezz taghha eccepiet is-segwenti:- " Illi d-decizjoni mehuda mill-Awtorita Intimata nhar is-16 ta' Gunju 2020 hija wahda gusta u timmerita konferma. Illi l-Awtorita' ghandha kull dritt li ttemm 'encroachment' jew koncessjoni u l- istess Appellant jaf ben tajjeb li ghalkemm il-koncessjoni ilha ghandu s-snin ma jfissirx li din tibqa' ghandu 'ad eternum' jew li tibqa' ghandu shiha u b'mod identiku kif kien igawdiha. Illi fil-kaz odjern ser jirrizulta illi d-decizjoni appellate ttiehdet wara hafna xoghol u studji li saru sabiex id-decizjoni tkun ibbazata fuq sentenza moghtija minn dan l-Onorabbli Tribunal fit-22 ta' Jannar 2019 u kkonfermata mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fil-5 ta' Lulju 2019, fl- ismijiet 'John Vella Friggieri v Awtorita tal- Artijiet'. Illi ghalhekk mhux talli l-Awtorita' agixxiet fil-'vires' taghha u skont il-principji amministrattivi ben stabbiliti meta ezercitat id-diskrezzjoni taghha talli dan ghamlitu abbazi ta' sentenza hekk kif ser jigi ppruvat. Illi m'hemmx dubbju li dan l-Onorabbli Tribunal, hekk kif dejjem ghamel minn mindu gie stabbilit, illi jistharreg id-diskrezzjoni uzata mill-istess Awtorita' u hekk ghandu jaghmel. F'dan il-kaz pero' m'ghandux ikun it-Tribunal li jissostitwixxi b'decizjoni tieghu dak li iddecidiet korrettement l-Awtorita'. Hawnhekk l- Awtorita' Appellata taghmel riferenza ghas-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili datata 12 t'April, 1999 fl-ismijiet; 'Debono v. Awtorita' Dwar it-Trasport Pubbliku' li qalet li meta jkun hemm stharrig gudizzjarju "ma jfissirx li l-Qorti [f'dan il-kaz it-Tribunal] ser tesamina l-mertu tal-kaz quddiem l-Awtorita', imma jekk l-Awtorita' waslet ghad-decizjoni taghha abbazi ta' improper purpose jew konsiderazzjonijiet irrilevanti." Illi l-Awtorita' Appellata kellha kull jedd li twaqqaf 'encroachment' hekk kif del resto ilha taghmel ghal dawn l-ahhar ghexieren ta' snin, izda wettqet dan fl- interess pubbliku u kif ukoll fl-interess li fil-pjazza in kwistjoni ikun hemm kompetituri ohra u dan abbazi ta' 'masterplan' car u dettaljat li dwaru l-Awtorita' ser tressaq il-provi liema 'masterplan' johloq aktar ordni u uniformita' f'din il- pjazza. Illi inoltre id-decizjoni mehuda fir-rigward tal-appellant ittiehdet ukoll fir- rigward tal-opertauri l-ohra fl-istess Pjazza fejn intuzaw l-istess kriterji u gew applikati l-istess principji, fejn qabel tali decizjoni saru diversi laqghat mal- operaturi kollha (u fejn il-kejlijiet li ttiehdu saru fil-presenza taghhom u bl-akbar trasparenza. Illi fil-kuntest jidhol l-element ta' dak li huwa "ragonevoli" ('reasonableness') u li ghandu jkun segwit minn awtorita' pubblika meta tiddeciedi jew tezercita d- diskrezzjoni taghha. H.W.R Polidano (Administrative Law") jikkumenta hekk – Ikompli hekk – Minn hawn johrog car illi l-Awtorita' Appellata applikat id-diskrezzjoni taghha fil-parametri tar-ragjonevolezza u ghall-konsiderazzjonijiet li huma rilevanti ghall-kaz li kellha quddiemha li hekk kif ser jigi ppruvat, twettaq bl-aktar mod car u trasparenti u gie applikat mhux biss ghall-appellant izda ghall-operaturi kollha ta' Pjazza Regina. Illi ghalhekk jsewgi mis-suespost li l-Awtorita' Appellata agixxiet skont principji amministrattivi u issodisfat il-principju tar-ragjonevolezza ghad-decizjoni taghha (Vide ukoll zewg sentenzi fl-ismijiet 'CCD Limited v. Awtorita' Dwar it-Trasport ta' Malta' tal-Prim' tal-PAQC datata 17/6/2013 u tal-Qorti tal-Appell datata 18/7/2017). L-Awtorita' kellha diskrezzjoni li hija ezercitat fil-limiti tar- ragjonevolezza u per konsegwenza dan it-Tribunal ghandu jkun soddisfatt li l- Awtorita' Appellata mxiet legalment korrett. Illi inoltre f'dan il-kaz ser jirrizulta mhux biss illi d-diskrezzjoni tal-Awtorita' kien fil-limiti permissibli, talli ser jirrizulta li d-diskrezzjoni taghha kienet fil-fatt limitata ferm ghaliex hekk kif spjegat, id-decizjoni ttiehdet fil-parametri ta' dak li ordnat sentenza ta' dan it-Tribunal stess fir-rigward tal-allokazzjoni tal-imwejjed u siggijiet fl-istess pjazza. Ghalhekk dan certament ikompli jxejjen l-aggravji tal- appellant f'dan ir-rigward. Illi l-Appellant qisu qed jalludi li l-'encroachment' kellu jibqa' kif inhu 'ad eternum'. L-Appellant jaf ben tajjeb li m'hemm l-ebda kondizzjoni li ntrabtet biha l-Awtorita' Appellata f'din il-koncessjoni. Illi dwar iz-zieda fil-hlas tal-koncessjoni, l-esponenti tirrileva li din saret sabiex tkun tirrifletti ir-realta' tal-lum u biex tkun in linea ma' hlasijiet ohra li jingabru minn operaturi ohra fil-Belt In-Naxxar, anke minn zoni li huma anqas prestigjuzi bhal dik in kwistjoni. Ghalhekk, allacjat mal-argumenti supra, dan l-argument dwar iz-zieda huwa wkoll bla bazi ghaliex l-Awtorita' kellha kull dritt illi tiddeciedi dwar il- hlasijiet dovuti specjalment meta dan gie applikat ghall-operaturi kollha fil-Pjazza. Konkluzzjoni Illi ghalhekk bhala konkluzjoni jsewgi mis-suespost li l-Awtorita' Appellata kellha kull jedd li tiehu tali decizjoni dwar l-'encroachment' in disamina bil-processi interni taghha u kif ukoll fid-decizjoni taghha agixxiet skont principji amministrattivi u b'applikazzjoni ta' sentenza tal-Qorti, u per konsegwenza dan it- Tribunal ghandu jkun soddisfatt li l-Awtorita' Appellata imxiet korrettament legalment u b'mod regolari. Ghaldaqstant l-Awtorita' Esponenti qieghda titlob li l-appell hekk kif imressaq jigi respint a spejjez interament tar-Rikorrent." Sema' x-xhieda; Ra d-dokumenti kollha pprezentati; Ra n-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet; Ra li r-rikors thalla ghal-lum ghas-sentenza. Ikkunsidra: Illi r-rikorrent hassu aggravat bit-termini u kundizzjonijiet ta' permess mahrug mill-Awtorita` intimata fil-21 ta' Gunju 2020 li permezz tieghu inghata permess ta' encroachment fuq parti minn Misrah ir- Repubblika gewwa iż-żejtun-Belt In-Naxxar sabiex ipoggi mwejjed u siggijiet. Illi dan l-appell kien miexi ma' appell iehor fl-ismijiet John Vella Friggieri vs Awtorita` ta' l-Artijiet, deciz illum stess, u fuq talba tal-partijiet xi provi mressqa f'dak l-appell gew inseriti wkoll f'dan l-appell biex jaghmlu prova f'dawn il-proceduri. Illi mill-provi mressqa mir-rikorrenti jirrizulta illi huwa jikri l-hanut bl- Ir-rikorrent jispjega illi huwa kien igawdi wkoll minn encroachment ta' wiehed u hamsin metru kwadru (51m2) gewwa Misrah ir-Repubblika, In-Naxxar versu l- hlas ta' elf, mija u disghin ewro (€1190) fis-sena. Jispjega li wara li l- hanut ghamel xi zmien maghluq minhabba l-imxija tal-COVID 19, huwa rcieva ittra datata 16 ta' Gunju 2020 fejn gie infurmat illi kien qieghed jinghata permess gdid u li seta' jingabar mill-edificju tal- Awtorita` intimata mit-22 ta' Gunju 2020 'il quddiem. permezz tal-encroachment il-gdid is-sit koncess lilu gie mnaqqas, gie spustjat u wkoll l-ammont ta' hlas mitlub kien awmentat ghal tlett elef, erba' mija u erbghin ewro (€3440). Ghalhekk hu hass li d-decizjoni kienet wahda ingusta. Illi l-assenjazzjoni ta' diversi parcels gewwa Misrah ir-Repubblika diga kient suggett ta' decizjonijiet li ppronunzja dan it-Tribunal fil- kawzi John Vella Friggieri ezercjenti l-kummerc bl-isem Rafferty Vella Friggieri vs L-Awtorita` ta' l-Artijiet (Rikors Numru 75/18) u S. Camilleri Caterers Ltd vs Awtorita` ta' l-Artijiet (Rikors Numru 71/18) kif eventwalment konfermati mill-Qorti ta' l-Appell (Sede Inferjuri) fl- 2019 fejn l-Awtorita` intimata kienet nghatat direzzjoni ta' kif ghandu jsir l-ezercizzju tat-tqassim tal-Misrah bejn id-diversi stabbilimenti. Mill-provi jirrizulta illi f'Awwissu 2019, u cioe` ftit gimghat wara l- imsemmija sentenza, l-Awtorita` intimata nediet ezercizzju biex taghti effett lill-istess decizjoni. Ghaldaqstant ufficjali tal-Awtorita` intimata marru jiehdu l-qisien tal-internal seating tal-istabbiliment in kwistjoni. Il-Perit Carmen Mion spjegat kif wara s-sentenzi su citati ta' dan it- Tribunal, kif konfermati mill-Qorti ta' l-Appell fl-2019, l-Awtorita` intimata nediet ezercizzju biex hadet il-qisien interni tal-istabbilimenti li kienu applikaw ghal encroachment f'Misrah ir-Repubblika. Hija spjegat li dan l-ezercizzju kien sar bi pre-avviz. Madankollu jirrizulta illi fir-rigward ta' stabbiliment wiehed, u cioe` Kingsway, dan l- ezercizzju sar biss abbazi tal-pjanti li gew sottomessi lill-Awtorita` ta' l-Ippjanar. Fil-fatt il-Perit Carmen Mion, mistoqsija jekk hadux il- qisien u iccekjawx ezatt x'kellu fil-first floor l-istabbiliment Kingsway, qalet hekk "Biex nghidlek ezatt Kingsway morna darbtejn biex niccekkjaw isfel u naraw illi huwa jahdem. Fuq peress li konna mghagglin u konna kienet vicin li rridu nohorgu bir-rizultati u l-pjanti kienu cari nkludejna dak li kien hemm fl-ahhar pjanti approvati fis- '16". Il-Perit Mion spjegat ukoll illi llum il-gurnata Misrah ir-Repubblika huwa regolat b'Masterplan u l-Awtorita` intimata qassmet l- encroachments skont l-istess pjan. Hija tat spjegazzjoni cara ta' kif gew allokati d-diversi siti lid-diversi stabbilmenti nteressati, u cioe` li dawn inhadmu b'mod proporzjonat mal-internal seating areas tad- diversi stabbilimenti, ad eccezzjoni ta' xi varjazzjonijiet zghar li kienu necessarji biex jimxu mal-Masterplan. Illi fir-rigward tar-rata mitluba ghall-koncessjoni, xehdet Fiona Aquilina Alamango, senior manager fi hdan l-Awtorita` intimata, li spjegat li l- encroachments ghandhom rata fissa mal-pajjiz kollu ta' tlieta u ghoxrin ewro u disgha u ghoxrin centezmu (€23.29) kull metru kwadru. Pero`, meta kienu qed jiddiskutu dwar ir-rata li ghandha tigi applikata ghal li kien hemm encroachments ghal Misrah ir-Repubblika raw eccezzjoni ghal din ir-rata fissa u din kienet ir-rata ta' Strada Merkanti gewwa l-Belt In-Naxxar li ghaliha tigi applikata r-rata ta' elfejn, disa' mija u disghin ewro (€2990) ghal kull parcel li fih tnejn u ghoxrin (22) metru kwadru. Tispjega li meta din ir-rata giet applikata ghal kull metru kwadru tat rizultat ta' mija u sitta u tletin ewro (€136). intimata, wara Ghaldaqstant konsultazzjoni mal-Bord tal-Gvernaturi, iddecieda li kellha tigi applikata din ir-rata wkoll ghall-encroachments fuq Misrah ir- Repubblika. Sayan spjegat illi din ir-rata l-gdida kienet diga giet komunikata lis-sidien tad-diversi stabbilimenti qabel inhareg il- permess appellat. Illi t-Tribunal sema' wkoll lil Mark Grima D'amato, Environmental Health Practitioner mad-Direttorat tas-Sahha Ambjentali li spjega illi d- Direttorat imsemmi jistabilixxi kemm stabbiliment jista' jkollu numru ta' covers u dan naturalment ladarba jkolli l-permessi kollha necessarji minghand id-diversi awtoritajiet kompetenti. Jispjega li jekk in-numru ta' covers ikunx gewwa jew barra ma taghmilx differenza ghad- Direttorat. Spjega li biex id-Direttorat johrog in-numru totali ta' covers jaghmel spezzjonijiet biex jara kemm tal- istabbiliment. Mistoqsi b'mod specifiku dwar stabbilment partikolari, u cioe` Kingsway, spjega li l-istess stabbiliment kellu licenzja tal- catering Class 4C u cioe` catering without cooking. F'dan il-kaz id- Direttorat stipula li l-kapacita massima ta' covers kien ta' hamsa u sittin (65). Jispjega li wara li hargu dan il-permess, Kingsway kien ghamel applikazzjoni ohra mal-Awtorita` ta' l-Ippjanar biex ikun jista' jservi ikel imsajjar fuq il-post. Ix-xhud jispjega li l-istess applikazzjoni kienet ghadha quddiem l-Awtorita` ta' l-Ippjanar u li min-naha tad- Direttorat ma kienu ghadhom hargu l-ebda permess gdid. Ikkunsidra: Illi l-aggravji principali tar-rikorrent huma tlieta, u cioe`, illi: l-facilitajiet Kuntrarjament ghal dak dettat mil-Ligi u l-prattika amministrattiva, tali decizjoni hija nieqsa mit-trasparenza; 2. Tali decizjoni hija msejjsa fuq kunsiderazzjonijiet zbaljati, irrelevanti u li jmorru kontra l-ligi; Tali decizjoni hija ngusta (unfair) u kontra l-aspettattivi Illi permezz tal-ewwel aggravju tieghu ir-rikorrent jishaq illi fl-ghoti tal-permess il-gdid dwar l-allokazzjonijiet ta' mwejjed u siggijiet lid- diversi stabbilimenti f'Misrah ir-Repubblika, l-Awtorita` intimata ma mxietx bi trasparenza. Illi t-Tribunal sema' fit-tul lill-Perit Carmen Mion li tat spjegazzjoni cara tal-process kollu sabiex inhareg pjan ta' kif ghandhom jigu allokati d-diversi siti lid-diversi stabbilimenti li urew interess li jkollhom permess li jpoggu mwejjed u siggijiet fl- imsemmi Misrah. Illi t-Tribunal jinnota illi kuntrarjment ghal dak mistqarr mir-rikorrent, is-sidien tad-diversi stabbilimenti inghataw pre- avviz ta' meta kien se jitkejjel l-internal seating area ta' kull stabbiliment. Dan ifisser illi r-rikorrent ma jistghax jghid illi huwa kien sajm ghal kollox minn dak li kienet qieghed jigri. Illi wara li dan it- Tribunal qies l-iter kollu tal-process li ghamlet l-Awtorita` intimata, ma jirrizultalux illi l-process tat-tehid tad-decizjoni appellata ma kienx wiehed trasparenti. Illi fil-fehma tat-Tribunal, l-Awtorita` intimata ma hix obbligata li kull pass li taghmel tikseb l-approvazzjoni tal-partijiet interessati, dan dejjem sakemm ir-ragunijiet li fuqhom issejjes l-istess decizjonijiet u l-istess decizjonijiet ikunu ragjonevoli u entro l-poteri taghha. Li kieku l-Awtorita` intimata kellha tikseb l-approvazzjoni ghal kull pass li taghmel, kieku hafna mid-decizjonijiet jibqghu ma jittiehdu qatt jew jigu prolungati b'mod esagerat ghaliex, hafna drabi, dejjem se jkun hemm punti li xi parti jew ohra ma taqbilx maghhom. Illi kif gia inghad, il-Perit Carmen Mion spjegat pass pass x'sar qabel inharget id-decizjoni appellata. Dan it-Tribunal jifhem li fl-ahhar mill- ahhar l-Awtorita` intimata trid tiehu d-decizjonijiet taghha, b'dana illi kull persuna aggravata jkollha d-dritt tirrikorri quddiem dan it-Tribunal ghal revizjoni tal-istess decizjoni. Illi r-rikorrent jilmenta illi huwa gie pprezentat bil-fait accomplit u ma kienx hemm diskussjonijiet qabel hareg l-istess permess. Illi t-Tribunal ifakkar li hawn si tratta ta' art pubblika u li din qieghda tigi koncessa sabiex ir-rikorrent jaghmel negozju minnha. Kwindi d-diskrezzjoni tal-Awtorita` intimata, sakemm tkun fil-limiti tar-raguni, hija wiesgha hafna u dana anke ghaliex bhala Awtorita` ghandha l-obbligu li tamministra l-art pubblika bl-ahjar mod possibbli. Jekk l-Awtorita` intimata hasset illi l-ahjar mod kif kellha tamministra dan il-Misrah kien li twaqqaf permess li kien vigenti biex tohrog permess iehor, allura sakemm l-istess decizjoni tkun fl-ahjar interess tal-qadi ta' dmirijietha allura dan setghet taghmlu, salv dak li se jinghad iktar 'il quddiem. Illi permezz tat-tieni aggravju r-rikorrent jishaq illi d-decizjoni appellata ttiehdet abbazi ta' kunsiderazzjonijiet zbaljati, irrilevanti u li jmorru kontra l-ligi. Illi jirrizulta illi l-uniku kunsiderazzjoni li hadet l-Awtorita` intimata biex waslet ghad-decizjoni taghha dwar l- allokazzjoni in kwistjoni kien abbazi tas-sentenza precedenti ta' dan it- Tribunal, u cioe` li l-entita` tal-encroachment ghandha tirrifletti l- internal seating area. Permezz tax-xhieda tal-Perit Sutton, hareg car illi l-proporzjonijiet hargu abbazi tal-internal seating area. Din kienet id-direzzjoni ta' dan it-Tribunal u kwindi, dan l-istess Tribunal, ma jsibx li din kienet kunsiderazzjoni zbaljata, irrilevanti jew illegali. Illi ghalhekk issa jrid jigi ezaminat jekk l-ezercizzju tal-kalkolu tal- internal seating area giex esegwit b'mod gust u ekwu. Illi dan it-Tribunal jirrileva illi fil-mori ta' dan l-appell tressqet prova importanti li ma tressqitx fil-process precedenti Numru 75/18, u dan riferibbilment ghar-rapprezentant tad-Direttorat tas-Sahha Ambjentali, liema Direttorat jistabilixxi n-numru ta' covers permessi ghal kull stabbiliment ta' catering, u cioe` kemm stabbiliment jiflah jaqdi nies tenut kont tad-daqs u tal-infrastruttura addobbat biha. Illi filwaqt li huwa veru li fis-sentenza fil-kawza numru 75/18 dan it-Tribunal ta direzzjoni lill-Awtorita` intimata dwar x'ezercizzju ghandha tadopera, u cioe` li kellha "terga' taghmel ezercizzju fejn tiehu l-kejl intern ta' kull stabbiliment li huwa okkupat minn imwejjed u siggijiet, anke jekk ikun il-kaz fil-presenza tal-Periti tal-partijiet koncernati, u l-Pjazza terga' tigi riallokata skont l-internal area okkupata mill-imwejjed u siggijiet ta' kull stabbilment b'dan illi ghandu jkun hemm bilanc bejn kemm stabbiliment ghandu mwejjed u siggijiet gewwa u dak li jista' jigi allokat lilu fuq barra", l-istess direzzjoni kienet giet moghtija mit- Tribunal peress li skont il-provi prodotti f'dak il-process, fl-opinjoni tal-istess Tribunal, kien l-iktar mod oggettiv li bih seta' jsir il-kalkolu. Madankollu jirrizulta illi l-Awtorita` intimata ma kejjlitx l-internal area tal-istabbilimenti kollha billi hadet il-qies fuq il-post, u dan riferibbilment ghall-istabbilment Kingsway. Bir-rispett kollu, dan it- Tribunal ma jistghax jifhem kif l-ufficjali tal-Awtorita` intimata accedew darbtejn fl-imsemmi stabbiliment pero` ma ttihidx l-internal seating area tal-first floor u qaghdu biss fuq kalkolu abbazi ta' pjanti tkejjilx il-first floor kien li l-Awtorita` intimata kienet mghaggla biex tohrog ir-rizultati!1 Illi t-Tribunal jinnota li l-ezercizzju tal-kejl sar fuq diversi xhur u kwindi tali raguni hija inaccettabbli. stabbilit mid-Direttorat In oltre, it-Tribunal jirrileva, illi f'din il-kawza giet prodotta prova ferm importanti u ferm iktar oggettiva milli jittiehed kejl intern. Permezz tax-xhieda tar-rapprezentant tad-Direttorat tas-Sahha Ambjentali dan it-Tribunal huwa f'posizzjoni ferm ahjar minn dik li kien fiha meta ippronunzja s-sentenza precedenti tieghu fil-kawza Rikors numru 75/18. Quddiemu, dan it-Tribunal, ghandu kriterju li d-diversi operaturi tal-istabbilimenti in kwistjoni huma konxju tieghu u li dwaru ma jirrizultax li ghandhom xi oggezzjoni, u cioe` in-numru ta' covers tas-Sahha Ambjentali. permess kif Ghaldaqstant, filwaqt li t-Tribunal jaqbel mar-rikorrent illi l-ezercizzju tal-kejl kellu xi nuqqasjiet, fosthom illi l-istabbiliment Kingsway ma ttihidlux il-qies tal-internal area kif suppost ghaliex l-istess qies ittiehed minn fuq pjanta, jirrileva illi ngabet prova oggettiva li ma thalli l-ebda lok ta' x'ghandu jew m'ghandux jitkejjel. Ghalhekk it-Tribunal se jkun qieghed jaghti direzzjoni lill-Awtorita` intimata f'dan is-sens sabiex jigu allokati l-parcels lil kull stabbiliment. Illi permezz tat-tielet aggravju, ir-rikorrent irrileva li d-decizjoni appellata hija ngusta u kontra l-aspettattivi legittimi tieghu. Illi t- Tribunal jirrileva illi r-rikorrent kien jaf l-entita` tad-drittijiet li kellu fuq is-sit in kwistjoni, drittijiet li setghu jigu mwaqqfa fi kwalunkwe hin mill-Awtorita` koncedenti. Ir-rikorrent jilmenta wkoll mill- immedjatezza ta' encroachment imhallas sal-ahhar tas-sena 2020. Illi t-Tribunal jaghmel referenza ghal artikolu 31H (ii) u (iv) tal-Kapitolu 573 li jghidu s-segwenti: "(ii) Meta l-awtorità kompetenti tagħti l-jedd lil xi ħadd jokkupa art b'encroachment hija jkollha l-jedd li teħodha lura meta trid u għal liema raġuni trid u l-persuna li tkun tgawdi mill-encroachment trid trodd lura b'mod immedjat jew fid-data mitluba u l-awtorità ma tkunx responsabbli għal ebda telf jew ħsara mġarrba minn dik il- persuna minħabba l-fatt li jkun ġie mitmum l-encroachment; (iv) Il-fatt b'encroachment għal żmien definit ma jwaqqafx l-awtorità kompetenti milli titlob li tieħu l-art lura qabel ma jkun għalaq dak iż-żmien u l-persuna li tkun tgawdi minn dak l-encroachment ma jkollha l-ebda jedd fuq dik l-art ħlief li tieħu lura l-flejjes li tkun ġiet ħallset żejda lill-awtorità kompetenti minħabba li ma tkunx okkupat l- art għaż-żmien kollu speċifikat fl-encroachment." tad-decizjoni stante tkun ħallset flejjes biex Illi l-ligi hija pjuttost cara u m'hemmx lok ghal ebda interpretazzjoni. Madankollu, siccome` kien hemm ghaddej permess li kien jiskadi fil- 31 ta' Dicembru 2020, ried ikun hemm raguni impellenti biex f'nofs ta' sena l-Awtorita` intimata twaqqaf il-permess u tohrog iehor gdid b'kundizzjonijiet godda. Illi r-raguni principali ghall-emendi fil- permessi gia` ezistenti kien il-hrug tal-Masterplan u wkoll peress li kien hemm stabbiliment gdid li ghamel talba sabiex jinghata permess ta' encroachment fuq l-istess Misrah. Illi dan it-Tribunal ma jarax illi kien hemm xi raguni impellenti sabiex f'nofs id-dekors ta' permess vigenti l-Awtorita` intimata temenda tali permessi biex stabbiliment iehor jinghata parti mill-Pjazza b'encroachment. Illi l-hrug ta' permess gdid f'nofs ta' sena huwa ta' pregudizzju kbir ghall-maggor parti tal- istabbilimenti fil-pjazza u ta' gwadann ghal stabbiliment wiehed biss. Illi ghalhekk ried jintlahaq bilanc bejn id-diversi nteressi kummercjali fil-Pjazza. Dan il-bilanc, fil-fehma ta' dan it-Tribunal, seta jintlahaq biss jekk l-Awtorita` intimata tonora l-permessi li tat sal-31 ta' Dicembru 2020 u tohrog il-permessi bil-kundizzjonijiet il-godda mill- 1 ta' Jannar 2021. B'hekk l-istabbilimenti li kellhom il-permessi diga mahruga ikollhom zmien bizzejjed biex jadattaw ghar-realta` gdida. Illi ghalkemm huwa fatt li l-Awtorita` intimata ghandha dritt twaqqaf permess ta' encroachment kif u meta trid, dan ma jfissirx illi ma tridx taghti kont lil min hu nteressat tar-raguni ghal tali decizjoni. Tali decizjoni trid tkun sorretta wkoll minn kunsiderazzjonjiet ragjonevoli. Ghaldaqstant it-Tribunal qieghed jilqa' in parte t-tielet aggravju, anke jekk illum il-gurnata l-imsemmi perjodu, u cioe` l-31 ta' Dicembru 2020, kwazi skada. Illi finalment, ir-rikorrent jishaq illi l-agir tal-Awtorita` intimata huwa ngust meta wiehed iqis li minbarra l-bdil fl-allokazzjoni tal-imwejjed u s-siggijiet, l-Awtorita` imponiet zieda fil-hlas ta' kwazi tliet (3) darbiet izjed mil-lum ghal ghada. Illi t-Tribunal iqis li l-Awtorita` intimata ghandha dritt timponi tali zidiet. It-Tribunal iqis illi l-art hija wahda pubblika, u f'dan il-kaz pjazza prominenti f'pajjizna, u ghalhekk iqis li hu gust li c-cahda tal-pubbliku in generali li jgawdi l-istess pjazza tigi korrisposta bi hlas gust. Illi t-Tribunal jirrileva wkoll illi, skont il- provi prodotti, il-fatt li kien se jkun hemm l-awment fil-hlas ma kinitx ta' sorpriza ghall-istabbilimenti stante li l-Awtorita` intimata diga kienet infurmathom li kien se jkun hemm awment. Illi t-Tribunal jifhem illi l-qabza fil-hlas hija konsiderevoli, pero` jqis li fic- Illi huwa wkoll minnu li s-sitwazzjoni meta hareg il-permess il-gdid u s-sitwazzjoni prezenti ma hix wahda Madankollu, filwaqt li t- Tribunal japprezza li forsi l-awment se jgib xi ftit tat-tbatija ghar- rikorrenti, min-naha l-ohra iqis li c-cahda tal-pubbliku minn art pubblika sabiex isir negozju minnha tiggustifika tali awment bil-mod kif esigietu l-Awtorita` intimata. Illi dwar l-aggravju illi kull parti tal- Misrah gie trattat bl-istess mod ghal dak li ghandu x'jaqsam hlasijiet, it-Tribunal iqis li l-Misrah huwa wiehed ewlieni fil-belt kapitali u kull rokna tieghu ghandha l-importanza taghha u ghalkemm huwa Misrah pjuttost imdaqqas, madankollu ma ghandux dak il-kobor li wiehed jista' jiddifferenzja bejn il-posizzjonijiet tal-istabbilimenti. Irid jinghad illi l-allokazzjoni li nghatat lir-rikorrent tigi vicin l-istatwa tar- Regina Beattie u vicin il-Bibljoteka Nazzjonali. Kwindi, ghalkemm mhux direttament fuq Triq ir-Repubblika, xorta hija vicin ta' attrazzjonijiet importanti. Illi fil-fehma tat-Tribunal, kull parti tal- pjazza in kwisjtoni tista' tigi kkunsidrata bhala importanti u ta' valur. Ghaldaqstant, it-Tribunal, filwaqt li jqis il-hlas mitlub ghal kull metru kwadru bhala wiehed gust u ekwu fic-cirkostanzi, huwa tal-fehma illi sabiex jigu allokati l-parcels lil kull stabbiliment, l-Awtorita` intimata ghandha timxi mal-prova oggettiva tan-numru ta' covers permessi mid- Direttorat tas-Sahha Ambjentali flimkien mal-linji gwida tal-OCA Policy, u ghalhekk ghandha taghmel ezercizzju mill-gdid fejn l- allokazzjoni ta' encroachment lid-diversi stabbilimenti tinhadem in proporzjon man-numru ta' covers awtorizzat mill-imsemmi Direttorat. DECIDE Ghaldaqstant it-Tribunal, ghar-ragunijiet hawn fuq enuncjati u sa fejn hu kompatibbli ma' dak li ntqal hawn fuq, qieghed jirrevoka d- decizjoni appellata hekk kif kontenuta fid-decizjoni ossia permess datat 21 ta' Gunju 2020 li jinsab ipprezentat a fol. 11 tal-process. In vista tac-cirkostanzi partikolari tal-kaz l-ispejjez jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet. ___________________ Dr. Charmaine Cilia Pisani President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva