Qorti Civili, Prim'Awla serag Anthony Micallef Castillo Rossi De Giorgio 278/2013AE Joseph Shawish Vs Direttur Generali, Dwana ta' Malta Il-Gimgha, 13 ta' Novembru 2015. Permezz ta' rikors prezentat fit-22 ta' Marzu 2013, l-attur ippremetta u talab:- 1. Illi huwa s-sid tal-bastiment bl-isem Sea Lioness, MFB1775 – u dan kif jirrizulta mil-licenzja tal-bastiment ts-Sajd, Dok A, licenzja numru G5201MFB6730; Illi huwa gie mgharraf nhar il-21 ta' Frar 2013, illi nharget nota ta' qbid fuq il-bastiment tieghu; Illi n-nota ta' qbid, Dok B, inharget fuq il-bastiment tieghu Sea Lioness MFB1775 nhar it-18 ta' Frar 2013; Illi huwa qieghed jipprevalixxi ruhu mill-procedura ai termini tal-Artikolu 73 et seq tal-Kap 37, kif ukoll Art 28 et seq tal-Kap 382, fejn qieghed jitlob ghar- revoka tal-istess nota ta' qbid, u dan sabiex jigi rilaxxat il-bastiment mizmum permezz tal-istess nota, peress illi ma kien hemm ebda raguni fil-fatt jew fil- ligi ghaliex il-bastiment kellu jigi maqbud; Illi l-esponent qieghed jibbaza t-talba tieghu fuq il-fatt illi huwa qatt ma pprovda jew awtorizza b'xi mod l-uzu tal-bastiment imsemmi ghal xi ghan iehor hlief li ghalih huwa rregistrat, u cioe' ghas-sajd; Illi r-raguni ghaliex sari l-qbid u cioe' "fis-17 ta' Frar 2013, il-bastiment fuq imsemmi, intuza bhala mezz ta' garr ta' oggetti suggetti ghall-konfiska taht l- Ordinanza tad-Dwana u l-Att Dwar id-Dazju tas-Sisa" ma hijiex wahda tenibbli stante illi ma hemm ebda dikjarazzjoni ta' x'inhuma l-oggetti li qieghda ssir riferenza ghalihom kif ukoll ma hemm ebda dikjarazzjoni li dawn l-oggetti ma gewx registrati skont il-ligi, ulterjorment ma hemm ebda dikjarazzjoni jew sentenza li din l-allegazzjoni hija wahda li saret res judicata; Illi l-Artiklu 68 tal-Kap 37, li a bazi tieghu harget in-nota ta' qbid, jindika illi wiehed ikun ghamel xjentement uzu minnu fil-garr tal-oggetti suggetti ghall-konfiska taht l-Ordinanza tad-Dwana u l-Att Dwar id-Dazju tas-Sisa; Illi r-rikorrent ghadda l-bastiment lil terzi biex il-bastiment jintuza ghal ghanijiet ta' sajd biss u ghal ebda ghan iehor, u ghalhekk qatt ma seta' jkun jaf dwar l-uzu tal-bastiment ulterjuri ghal dak il-ghan li ghalih ghadda l-istess; Illi r-rikorrent ghadu m'huwiex mgharraf ufficcjalment bid-dettalji tal- allegat incident imsemmi li sehh nhar is-17 ta' Frar 2013, u ghaldaqstant, ma jistax jaghti spjegazzjonijiet ulterjuri ghall-allegat agir ta' terzi, u m'ghandux isofri minn danni a kawza ta' allegat agir ta' terzi; Illi l-agir tat-terzi ghadu ma ghaddiex in gudikat u ghaldaqstant ir-raguni mghotija ghall-hrug tan-nota ta' qbid ghadha m'hijiex ippruvata, u minkejja li l-bazi tal-hrug tan-nota ta' qbid ghadha wahda ta' allegazzjoni u mhux ikkonfermata, id-Dipartiment intimat hareg mandat ezekuttiv minkejja li ma kellux titolu ezekuttiv, u dan bi ksur tad-dispozizzjonijiet tal-ligi; Illi dan ir-rikors qieghed isir ai termini tal-Artikolu 28 et seq tal-Kap 382 u tal-Artikolu 73 et seq tal-Kap 37 tal-Ligijiet ta' Malta. Ghaldaqstant, l-attur jitlob għar-ragunijiet premessi, lil din l-Onorabbli Qorti sabiex: 1. tiddikjara illi l-bastiment mertu ta' din il-kawza inqabad mill-intimati bi ksur tad-dispozizzjonijiet tal-ligi su riferiti; 2. konsegwentement tirrevoka n-nota ta' qbid bin-numru 17/2013; 3. tordna l-helsien u r-rilaxx tal-istess bastiment a favur tar-rikorrent, u dan skont dawk il-provvedimenti kollha li din l-Onorabbli Qorti jidhrilha xierqa u opportuni. Bl-ispejjez kollha kontra l-intimati, li minn issa huma ngunti ghas-subizzjoni. Permezz ta' risposta prezentata fit-30 ta' April 2013, l-intimat wiegeb:- 1. Illi fir-rigward tal-mertu, l-allegazzjonijiet tar-rikorrent kif dedotti fir-Rikors Promotur huma nfondati fil-fatt u fid-dritt ghar-ragunijiet segwenti li qed jigu elenkati minghajr pregudizzju ghal xulxin: (i) Illi l-qbid ta' konsenja sostanzjali ta' sigaretti li kienet tinstab fuq il-lancja Sea Lioness (li ma giex kontestat) u l-qbid ta' l-imsemmija lancja li sar permezz tan-Nota ta' Qbid li ggib in-numru ta' referenza 17 tas-sena 2013, sar mill-esponent peress li l-lancja Sea Lioness twaqfet mill-membri tal-Forzi Armati fiz-zona kontigwa ta' Malta1 f'cirkostanzi suspettuzi ferm. Fil-fatt, l- esponent gie nfurmat li l-imsemmija lancja kienet giet osservata terfa u itella abbord kaxex ta' sigaretti li kienu qed jinxtehtu l-bahar minn bastiment iehor li kien vicin hafna tal-lancja Sea Lioness. Fil-fatt, meta l-imsemmija lancja giet intercettata, giet ordnata tidhol u turbot mal-moll fil-Marfa taht skorta tal- Forzi Armati. Hemmhekk, l-ufficcjali tad-Dwana u tal-Pulizija ghamlu tfittxija estensiva abbord flimkien fuq l-imsemmija lancja fejn skoprew l-ammont komplessiv ta' 390,000 sigarett sdazjat li fuqhom kien dovut €51,480 dazju tas-SISA; €6,514.56 dazju ta' importanzjoni u €12,474.82 taxxa fuq il-valur mizjud li komplessivament jammontaw ghal €70,469.38 f'telf ta' erarju pubbliku. Ghalhekk l-ufficcjali tad-Dwana ipprocedew bin-Noti ta' Qbid rispettivi u dan ai termini tal-Artikolu 60.68 u 69 tal-Kap 37 u l-Artikolu 17 tal- Kap 382; (ii) Illi dawn huma proceduri in rem ghar-rilaxx ta' l-imsemmija lancja maqbuda ai termini tal-Artiklu 72 et seq tal-Kap 37 u ghalhekk il-kwistjoni hi jekk l-oggetti gewx maqbuda skont il-ligi, u jekk effettivament l-istess lancja kinitx il-mezz tal-garr ta' oggetti li kienu ser jiddahhlu f'Malta b'mod irregolari u bi ksur tal-ligijiet doganali u fiskali. Illi l-Artikolu 68 u 69 tal-Kap 37 jipprovdi b'mod car li l-konfiska ta' kull mezz ta' garr li xjentement tkun giet uzata fil- habi jew transport ta' oggetti li fuqhom ma jkunux gew imhallsa jew kawtelati t-taxxi relattivi hija wahda tassattiva. Fil-fatt, l-esponent jissottometti li taht din il-ligi specjali ma hemm ebda limitazzjoni jew eccezzjoni ghal tali konfiska komtemplata. Effettivament, dak li jrid jigi pruvat mill-esponent a bazi ta' probabilita', huwa sempliciment li l-lancja Sea Lioness intuzat bhala mezz ta' garr ta' l-imsemmija sigaretti sdazjati, irrispettivament mill-fatt li min tali lancja kienet tappartjeni, jew jekk il-persuna li ghaliha kienet tappartjeni l- lancja kinitx direttament jew indirettament konsapevoli ta' dak li kienu qed jaghmlu l-membri tal-ekwipagg fil-mument li nqabdu in flagrante. Ghalhekk, l- argumenti tar-rikorrent huma ghal kollox insostenibbli; Inoltre', ir-rikorrent ghandu rimedji ordinarji fil-ligi jekk jidhirlu li xi membru tal-ekwipagg agixxa illegalment kontra l-interessi tieghu li irrizultaw fil-qbid tal-imsemmija lancja; Salv eccezzjonijiet ulterjuri, jekk ikun il-kaz. Ghaldaqstant, l-esponent bir-rispett jitlob li din l-Onorabbli Qorti joghgobha tichad it-talbiet tar-rikorrent kif dedotti fir-Rikors bhala nfondati fil-fatt u fid- dritt; bl-ispejjez kontra r-rikorrent. Il-qorti semghet il-provi u rat l-atti li jinkludu noti ta' sottomissjonijiet. Permezz ta' dawn il-proceduri r-rikorrent talbu lill-qorti sabiex tordna l- helsien tal-dghajsa Sea Lioness MFB 2563, proprjeta tieghu. L-intimat kien hareg ordni ta' qbid wara li nstabu fuqha kwantita ta' sigaretti li fuqhom ma kienx thallas dazju. Mill-atti jirrizulta li: Ir-rikorrent hu s-sid tal-dghajsa MFB 1775. Fit-18 ta' Frar 2013 l-intimat hareg nota ta' qbid (numru 17/2013) fuq il-dghajsa. Fis-17 ta' Frar 2013 fuq id-dghajsa kien hemm biss Vincent Camilleri Goodson u Noel Martinelli. 1.4 Dakinhar saret tfittixija fuq id-dghajsa minn membri tal-Forzi Armati u tal-pulizija, u nstabu kaxxi ta' sigaretti li fuqhom ma kienx thallas dazju. Il-valur taghhom gie stmat li hu ta' €11,310, b'dazju tas-sisa fl-ammont ta' €51,480; dazju ta' importazzjoni fl-ammont ta' €6,514.56 u Taxxa Fuq Valur Mizjud fl-ammont ta' €12,474.82 (fol. Filwaqt li kontra Vincent Camilleri Goodson u Noel Martinelli ttiehdu proceduri kriminali 2 , s'issa ghadhom ma ttiehdux proceduri kriminali kontra r-rikorrent. Inoltre, l-intimat irrilaxxa d-dghajsa wara li r-rikorrent ta garanzija ta' €23,000. Ir-rikorrent isostni li hu estranju ghal dak li gara. Fil-mument li membri tal-Forzi Armati ghamlu tfittxija fuq id-dghajsa, ma kienx fuqha. Fil-fatt fil-konfront tieghu ma ttiehdux proceduri kriminali. Peress li l-Artikolu 68 tal-Ordinanza tad-Dwana (Kap. 37 tal-Ligijiet ta' Malta) jehtieg li ghal konfiska jkun hemm ix-xjenza fl-uzu tal-vettura jew mezz iehor ta' garr fl-importazzjoni ta' oggetti li fuqhom ma thallasx dazju, fil-kaz in ezami r-rikorrent ma kellux ix-xjenza. Argumenti tal-intimat. Min-naha fl- importazzjoni ta' oggetti li fuqhom ma thallasx dazju, hu bizzejjed biex iwassal ghal konfiska tad-dghajsa. F'dan ir-rigward ghamel riferenza ghall-Artikoli 68 u 69 tal-Kap. Mill-provi rrizulta li d-dghajsa kienet qeghda tintuza ghall-kuntrabandu ta' sigaretti. Inoltre, ghalkemm ir- rikorrent cahad li kien konxju ta' x'kien qieghed isir fuq id-dghajsa tieghu, b'daqshekk ma jfissirx li dan hu minnu. Ovvjament persuna nvestigata ser tichad l-involviment taghha u dan in vista tal- konsegwenzi. Konsiderazzjonijiet tal-qorti. Skond l-Artikolu 68 tal-Ordinanza tad-Dwana:- 2 Il-qorti fehemet li dawn il-proceduri ghadhom pendenti. (1) Il-bastimenti, il-vetturi jew mezzi oħra ta' arr, flimkien ma - wiemel jew annimali u ħwejje oħra li jkun sar xjentement u u minnhom fl-importazzjoni, fl-i bark, fit-twarrib, fit-ti mim, fil-ħabi, jew fil- arr ta' o etti li d-dazju tagħhom ma jkunx imħallas jew li jkunu, taħt din l-Ordinanza, su etti għal konfiska għandhom ji u kkonfiskati". 4.2 Mill-provi li tressqu ma jidhirx li r-rikorrent kien komplici fl-agir kriminali ta' haddiehor. Min-naha l-ohra hu evidenti li dawk prezenti fuq id-dghajsa Sea Lioness kienu jafu bil-presenza tas- sigaretti li fuqhom ma thallasx dazju (ara per ezempju l- istqarrija ta' Noel Martinelli lill-pulizija, fol. Mill-provi rrizulta kif fuq id-dghajsa ma kien hemm l-ebda attivita' ta' sajd ghaddejja u d-dghajsa kienet qeghda tintuza biex jingarru s- sigaretti li d-dazju taghhom ma thallasx. L-Artikolu 68 tal-Kap. 39 ma jaghmilx distinzjoni jekk sid il-mezz tal-garr ikunx jaf jew le bl-attivita' kriminali. F'dan ir-rigward f'sentenza tal-Qorti tal-Appell fil-kawza Helen Samantha Cuffaro Libreri vs Kontrollur tad-Dwana deciza fid-29 ta' Ottubru 2010, intqal: "Illi minn qari ta' Artikolu 68(1) tal-Kap. 37 jirrizulta bla ebda dubju illi x-xjenza li qieghed jitkellem fuqha l-legislatur hija ta' dak li jkun qieghed juza l-bastiment. Imkien il-ligi ma taghmel distinzjoni bejn is-sid u l-utent tal-istess bastiment. Ghalhekk fejn il-ligi ma tiddistingwix lanqas m'ghandhom jiddistingwu dawn il-Qrati. Il-Qorti taghmel referenza wkoll ghas-sentenza "Francis Camilleri Goodson pro et noe. vs Kontrollur tad-Dwana" deciza mill-Qorti ta' l-Appell (Sede Inferjuri) fl-10 ta' Ottubru 2005, kif ikkwotata b'approvazzjoni mill-ewwel Qorti, liema kawza kienet tixbah hafna lill-kawza odjerna. F'dik is-sentenza l- Qorti spjegat b'mod car hafna l-kuncett tax-xjenza f'Artikolu 68 tal-Kap 37. Din il-Qorti ma thossx li hemm ragunijiet validi ghaliex ghandha tiddipartixxi mill-hsibijiet enuncjati fis-sentenza kwotata. Din il-Qorti taghmel referenza wkoll ghas-sentenza Guido Martinelli vs Kontrollur tad-Dwana deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fit-31 ta' Ottubru 2008 fejn f'cirkostanzi simili il- Qorti, segwiet l-istess hsibijiet u qalet: "Il-Qorti wara li e aminat il-provi fid-dettal, thoss li huwa probabbli li l-attur ma kienx jaf x'inhu għaddej u li l-operazzjoni li fiha kienet ser tinkiser il-ligi kienet saret min-nies oħrajn. Madankollu kif sewwa eccepixxa l-intimat, din il-procedura tal- konfiska hija waħda in rem u l-buonafede u innocenza tal- proprjetarju tal-oggett konfiskat ma jaffetwawx il-validita' tal- konfiska jekk l-oggetti konfiskati jkunu il-corpus delicti fis-sens li jkunu ddaħħlu kontra l-Ordinanza tad-Dwana jew sar attentat biex dan isir – ara s-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Cara Limited vs Kontrollur tad-Dwana deci a fis-27 ta' Frar, 2003." 4.4 Min-naha l-ohra din il-qorti3, fir-riferenza kostituzzjonali Mario Harris vs Direttur Generali (Dwana) et deciza fit-23 ta' Ottubru 2014, osservat: "il-Qorti qiegħda tasal għall-fehma li ma jirri ultax li r-rikorrent tabilħaqq arrab jew jista' j arrab ksur tal-jedd tiegħu għat- tgawdija pa ifika ta' ħwej u taħt l-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni, partikolarment dwar l-aspett ta' sproporzjon tagħha. Din il-fehma waslet għaliha għal aktar minn ra uni waħda. Fl-ewwel lok, għalkemm fir-rigward tad-Direttur intimat il-konfiska tal-vann hija tassattiva bla ma tħallilu diskrezzjoni, ma jistax jingħad l-istess għas- setgħat ta' orti fit-tħaddim tal-imsemmi artikolu . l- fatt li r-rikorrent innifsu nieda pro edura taħt l-artikolu tal-istess rdinanza jix ed li l-li i nnifis a tagħti rimedju ta' stħarri u diskrezzjoni li jistgħu jwasslu biex, fi pro edura ta' natura ivili, l- bid ta' xi o ett magħmul mid-Direttur intimat jista' jitwa a' billi l- Qorti tordna r-rilaxx ta' dak l-o ett favur sidu, wara pro ediment li fi sid il-ħa a nnifsu jista' jagħti a ra unijiet tajbin biex tagħ el li tagħmel dan". Din il-qorti m'hijiex konvinta li dan ir-rimedju jezisti taht il-ligi u anzi jidher li l-Artikolu 68 tal-Kap. 37 ma jatix diskrezzjoni lill- 4 Enfazi mizjuda. qorti, gialadarba ma jaghmilx distinzjoni bejn min iwettaq l-att u s-sid tal-oggett li jinqabad mill-intimat. Hu minnu li l-ligi fl- Artikolu 73 tikkontempla procedura specjali sabiex persuna tipproponi kawza biex l-oggetti maqbuda jinhelsu, madankollu meta kaz jigi quddiem il-qorti trid tapplika l-ligi sostantiva. 'Il fatt li persuna tista' tikkontesta nota ta' qbid, il-qorti xorta jkollha tapplika l-ligi sostantiva ghal fatti tal-kaz li jkollha quddiemha. Jekk mill-provi jirrizulta li l-mezz tal-garr intuza xjentement fil- garr ta' oggetti li d-dazju taghhom ma thallasx, il-konfiska hi ex lege. L-Artikolu 68 ma jipprovdix ghal eccezzjoni fil-kaz li s-sid ma kellux x'jaqsam fir-reat. Tant dan hu minnu li l-Artikolu 67 tal-istess ligi jipprovdi li oggetti li jkunu nqabdu taht id- disposizzjonijiet tal-Kap. 37 u li jigu esibiti fil-qorti waqt proceduri gudizzjarji, f'kaz ta' sejbien ta' htija jsiru proprjeta tal- il-qorti m'ghandhiex diskrezzjoni. Hawn ukoll provvediment ma jaghmilx distinzjoni proprjeta ta' min huma l- oggetti, u anzi l-Artikolu 67 jibda bil-kliem: "B'dak kollu li jinsab f'kull ligi ohra.....". Ghalhekk f'kazijiet taht il-Kap. 37 ma japplikax dik il-parti tal-Artikolu 23 tal-Kodici Kriminali (Kap. 9) li jipprovdi li l-corpus delicti ma jigix konfiskat meta persuna ".… li ma tkunx hadet sehem fid-delitt, ikollha jedd fuq dawk l- oggetti". Fattur li jsahhah il-fehma tal-qorti kemm f'kazijiet ta' kuntrabandu l-ligi, fir-rigward tal-konfiska tal-corpus delicti, ma taghmilx distinzjoni bejn min iwettaq ir-reat u s-sid li ma jkunx ha sehem fid-delitt. 4.5 Ghaldaqstant, jezistu l-elementi kontemplati fl-Artikolu 68 tal- jistghux Ordinanza jintlaqghu. Ghal dawn il-motivi til a' d-difiza tal-intimat proposta f'paragrafu 1(ii) tat-twegiba u tichad it-talbiet tar-rikorrent bl-ispejjez kontra tieghu.