FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI IMĦALLEF ONOR. JOSEPH R. DALLI GOLDEN LL.D. ILLUM l-Erbgħa, 20 ta' Diċembru, 2017 CLAROSA HOTELS LIMITED (C – 35483) vs APS BANK LIMITED, Bank of Valletta plc għal kull interess li jista' jkollu, u Rosario Sollars u Claudia Previ Buttigieg Scicluna għal kull interess li jista' jkollhom Rat ir-Rikors Maħluf imressaq fit-18 ta' Novembru, 2013, li bih u għar-raġunijiet hemm imsemmija, il-kumpannija attriċi titlob li din il-Qorti (a) ssib li l-ftehim ta' garanzija milħuq bejnha u bejn il-Bank imħarrek APS Bank Limited huwa null u bla effett skond id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 1233(1) tal-Kodiċi Ċivili; (b) issib li, għalhekk il-garanzija bankarja bin-numru G72TFC20107 maħruġa mill-Bank imħarrek Bank of Valletta plc hija nulla u bla effett għall-istess raġunijiet fuq imtennija; (ċ) issib li l-Bank imħarrek APS Bank Limited ma kellu ebda jedd li jitħallas minn flejjes tagħha l-ammont ta' tlieta u għoxrin elf, tmienja u erbgħin ewro, u disgħa u sittin ċenteżmu (€23,048.69) bi ħlas tal-imsemmija garanzija; u (d) tikkundanna lill-Bank imħarrek APS Bank Limited iħallasha lura l-ammont imsemmi ta' tlieta u 20 ta' Diċembru, 2017 għoxrin elf, tmienja u erbgħin ewro u disgħa u sittin ċenteżmu (€23,048.69). Talbet ukoll l-ispejjeż tal-ittra uffiċjali bin-numru 882/2013 u tal-protest ġudizzjarju 231/2013, u l-imgħaxijiet b'seħħ mill-11 ta' Marzu 2010; Rat id-digriet tagħha tas-25 ta' Novembru, 20131, li bih ordnat in- notifika lill-partijiet imħarrka, u tat direttivi lill-kumpannija attriċi dwar it- tressiq tal-provi min-naha tagħha; Rat it-Tweġiba Maħlufa mressqa fit-23 ta' Diċembru, 2013, li biha l-Bank imħarrek APS Bank Limited (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "APS") jilqa' billi jgħid li l-garanzija bankarja nħarġet u ġiet imġedda mill-Bank of Valletta plc (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "BOV") favurih fuq talba maħruġa mill-kumpannija attriċi nnifisha; li l-garanzija bankarja tħallset fuq talba tal-APS u ma kienet marbuta mal-ebda kundizzjoni jew obbligu ta' verifika dwar ir-rabtiet kuntrattwali li l-imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco kellhom ma' APS. Għaldaqstant il-garanzija bankarja ħalqet obbligu ċar lejn APS minn BOV u hija awtonoma u mhux anċillari jew aċċessorja mal-obbligi assunti mill-imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco, in-nuqqas tal-element ta' aċċessorjeta' jiddistingwiha mill-elementi meħtieġa taħt id-dispożizzjonijiet tal- artikolu 1925 jgħoddu d- dispożizzjonijiet tal-artikolu 1233 tal-istess Kodiċi. Jiċħad li ntlaħaq xi ftehim bil-fomm bejn il-kumpannija attriċi u l-APS, u jgħid li l-ħlas relattiv jiswa billi sar skond dak maqbul fil-garanzija bankarja; tal-Kodiċi Ċivili. Għalhekk, lanqas ma Rat it-Tweġiba Maħlufa mressqa fit-23 ta' Diċembru, 2013, li biha l-BOV jilqa' billi jgħid li l-garanzija bankarja hija waħda valida skond il-liġi. Il-ħruġ tal-garanzija bankarja saret fuq talba tal-istess kumpannija attriċi, u nħarġet bil-kundizzjoni li titħallas fuq talba li ssirilha mill-APS mingħajr il- ħtieġa li l-BOV jivverifika jekk it-talba hijiex mistħoqqa. Għaldaqstant il-ħlas sar lill-APS wara li talba li għammilu skond it-termini tl-istes garanzija u minħabba f'hekk kull ħlas magħmula taħtha jiswa skond il-liġi. Itemm jgħid li hu mhux marbut b'xi ftehim bil-fomm li sata' sar bejn il-kumpannij attriċi u l- imħarrkin l-oħrajn fil-kawża, li għalih huwa "res inter alios acta"; Rat li minkejja li l-imħarrkin Sollars u Previ Buttigieg Scicluna laqgħu n- notifika tal-atti, ma daħħlux Tweġiba Maħlufa biex jilqgħu għat-talbiet attriċi. Irid jingħad li l-imħarrka Claudia Previ Buttigieg Scicluna kienet dehret quddiem il-Qorti fl-ewwel dehra u iddikjarat li riedet tikkontesta l-kawża u li kienet se titlob il- ħatra ta' avukat għall-Għajnuna Legali biex jidher għaliha2; 1 Paġ. 35 tal-proċess 2 Verbal f'paġ. 52 tal-proċess 20 ta' Diċembru, 2017 Rat d-degriet tagħha tas-27 ta' Mejju, 20143, li bih ħatret l-Avukat Maria Dolores Haber bħala Assistent Ġudizzjarju sabiex tiġbor il-provi tal- partijiet; ix-xhieda mressqa mill-partijiet quddiem Ġudizzjarju, magħduda l-provi dokumentali minnhom imressqa; Rat il-verbal tas-seduta quddiem l-Assistent Ġudizzjarju tas-27 ta' Mejju, 20164, li bih il-partijiet qablu li ser iressqu s-sottomissjonjiet tagħhom bil-miktub; Rat in-Nota ta' Sottomissjonjiet tas-17 ta' Ġunju, 20165, imressqa mill-kumpannija attriċi; Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet tat-8 ta' Awwissu, 20166, imressqa mill-bank imħarrek BOV b'risposta għal dik tal-kumpannija attriċi; Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet tas-19 ta' Awwissu, 20167, imressqa mill-bank imħarrek APS b'risposta għal dik tal-kumpannija attriċi; Rat li l-imħarrkin Sollars u Previ Buttigieg Scicluna ma ressqu ebda Nota ta' Sottomissjonijiet b'risposta għal dik tal-kumpannija attriċi, minkejja li ngħataw żmien biżżejjed biex jagħmlu dan; Rat l-atti kollha tal-kawza; Rat id-degrieti li bihom ħalliet il-kawża għas-sentenza; Ikkonsidrat: Illi din hija azzjoni għal dikjarazzjoni ta' nullita ta' garanzija bankarja (minn issa 'l hemm imsejħa "il-Garanzija"), u sabiex jintraddu lura l- flejjes imħallsa taħtha. Il-kumpannija attriċi (minn issa 'l hemm imsejħa "Clarosa") tgħid li l-obbligazzjoni tagħha abbażi tal-Garanzija hija waħda fidejussorja (ta' garanzija) u teħtieġ li ssir bil-miktub ad validatem kif trid il-liġi fl-artikolu 1233 tal-Kodiċi Ċivili, ħaġa li ma saretx, u li għaldaqstant twassal għan-nullita tagħha, u għar-radd lura tal-flejjes illi nħarġu fuq l-istess Garanzija. 3 Paġ. 63 tal-proċess 4 Paġ. 271 tal-proċess 5 Paġġ. 272 – 286 tal-proċess 6 Paġġ. 290 – 300 tal-proċess 7 Paġġ. 303 – 8 tal-proċess 20 ta' Diċembru, 2017 Clarosa kienet talbet u kisbet il-ħruġ tal-imsemmija Garanzija minn BOV favur APS b'ħarsien tad-dejn li l-imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco kien għad għandhom ma' APS; Illi, minn naħa l-oħra, il-banek imħarrkin APS u BOV jgħidu li l- Garanzija hija awtonoma u mhux anċillari jew aċċessorja mar-rabtiet assunti mill-imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco. Din l-awtonomija fiha nnifisha tiddistingwi l-Garanzija, mertu ta' din il-kawza, mill-garanzija kif regolata mill- artikoli 1925 et seq tal-Kodiċi Ċivili, li għaliha jgħodd l-artikolu 1233 tal- Kodiċi Ċivili, iżda li ma jgħoddx għall-Garanzija. Għaldaqstant kull ħlas li sar lil APS bis-saħħa tal-Garanzija jiswa u m'għandhom jintraddu lura ebda ammonti kif pretiżi minn Baluci; Illi bħala fatti relevanti għal din il-kawża jirriżulta li l-imħarrkin Sollars u Previ Buttigieg Scicluna kienu għal xi żmien l-azzjonisti u diretturi ta' Clarosa5, li kienet tmexxi lukanda u li kellha marbut magħha dejn mal-APS9. F'xi żmien matul l-2009, l-imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco ftehmu li jbiegħu l-interessi kollha tagħhom fil-lukanda (u għalhekk ukoll fi Baluci) lil Dottor Marco Scerti Seychell; Illi bħala parti mill-ftehim, kellu jsir kuntratt nutarili ta' self li bih Baluci taqta' d-dejn li kellha ma' APS. Dan is-self ġie finanzjat mill-BOV11. Jirriżulta wkoll illi kien hemm dejn ieħor ta' erbgħa w għoxrin elf ewro (€24,000) dovuti lill-APS mill-imħarrkin Sollars u Spiteri Sacco12. Biex l-APS seta' jikkanċella l-ipoteka maħruġa fuq il-ġid ta' Clarosa13, APS talab li jingħata garanzija bankarja għall-ammont ta' erbgħa w għoxrin elf ewro (€24,000)14 imsemmija aktar 'il fuq. Baluci laqgħet din il-kundizzjoni magħmula minn APS15, u kemm hu hekk ressqet talba għll-ħruġ tal-Garanzija mal-BOV16. Din il-Garanzija kienet tagħmel ukoll parti mis-'sanction letter' maħruġa minn BOV lil Clarosa f'Ottubru tal-200917 Il-Garanzija nħarġet favur l-APS fil-11 ta' Marzu, 201318. Fost il-kundizzjonijiet imniżżla u maqbula fil-Garanzija kien hemm li l-Garanzija titħallas fuq talba tal-APS, u li l-BOV ma kienx obbligat jistħarreġ jekk ir-raġuni li APS ressqet it-talba kenitx tajba jew mistħoqqa; 8 Ara x-xhieda ta' Raymond Pitre’ f'paġġ. 70 – 1 u ta' Mark Risso f'paġ. 118 tal-proċess 9 Ara x-xhieda ta' Raymond Pitre’ f'paġ. 72 tal-proċess u ta' Mark Risso fil-kontro-eżami f'paġġ. 122 – 3 tal-proċess 10 Xhieda ta' Dr Marco Risso f'paġġ. 214 – 5 tal-proċess 11 Dok. "MS" f'paġġ. 89 – 97 tal-proċess 12 Ara x-xhieda ta' Raymond Pitre’ f'paġ. 117 tal-proċess u ta' Jonathan Bonnici f'paġ. 175 tal-proċess 13 Ara Dok. "B" f'paġġ. 15 – 17 tal-proċess u x-xhieda ta' Mark Risso mogħtija fil-kontro-eżami f'paġ. 124 tal-proċess 14 Ara e-mail mibgħuta mill-Avukat Buhagiar Brincat Etim datata 10 ta' Marzu 2010 f'paġġ. 114 – 5 tal-proċess 15 Ara e-mail mibgħuta minn-Nutar Malcolm Scaletta datata 11 ta' Marzu, 2010 f'paġ. 114 tal-proċess 16 Ara Dok. "JS1" f'paġġ. 245 – 6 tal-proċess 17 Dok "MSZ", f'paġġ. 240 – 4 tal-proċess 18 Ara Dok. "Ċ" f'paġ. 23 tal-proċess 20 ta' Diċembru, 2017 Illi lil hinn minn din il-Garanzija, u marbut magħha, ma ntlaħaq ebda ftehim bejn l-APS u Clarosa19; Illi Clarosa tgħid li l-ftehim li hi laħqet mal-APS biex tinħareġ Garanzijja kien li din kellha tkun waħda għal żmien li jagħlaq20 ta' sena jew sentejn. Tgħid li dan il-ftehim kien wieħed bil-fomm21. Il-Garanzija ġiet imġedda mill-BOV madwar erba' (4) darbiet wara li ġiet awtoriżżata tagħmel dan minn Nappa. Għall-aħħar talba li saritilha, Clarosa ma tatx il-kunsens tagħha u fit-12 ta' Ġunju, 201323, l-APS talab li l-ammont ta' erbgħa u għoxrin elf ewro (€24,000) jitħallas minn BOV bis-saħħa tal-Garanzija (li sa dakinhar ma kinitx għadha għalqet). L-ammont tħallas mill-BOV lill-APS fit-12 ta' Ġunju, 201324; Illi fit-3 ta' Ġunju, 201325, Clarosa ressqet protest ġudizzjarju kontra l-imħarrkin billi talbet lil APS tieqaf milli tippretendi xi jeddijiet kontra tagħha bis-saħħa tal-Garanzija, u lill-protestati l-oħrajn milli b'xi mod iħallsu lill-protestat APS taħt il-Garanzija. Fit-18 ta' Novembru, 2013, Clarosa fetħet din il-kawża; Illi bħala konsiderazzjonijiet ta' natura legali, il-Qorti tqis li għandha tibda biex tqis l-ewwel eċċezzjoni tal-APS u t-tieni eċċezzjoni tal- BOV, li jgħidu li mhux talli Clarosa kienet taf bil-ħruġ tal-Garanzija, imma talli saħansitra awtorizzat lill-BOV sabiex joħroġha favur l-APS; Illi mill-provi li tressqu mill-partijiet jirriżulta li Mark Risso ħa l-kariga ta' direttur fi Clarosa f'Lulju tas-sena 200926, xhur qabel ma nqalgħet il-kwestjoni mertu ta' din il-kawża, u li ffirma d-dokumenti marbuta kemm mas-surroga tad-dejn mill-BOV, kif ukoll biex tinħareġ il-Garanzija bankarja. F'dan l-aħħar każ, it-talba għall-ħruġ tal-Garanzija kienet saret minn Baluci f'April tal-201027, li jfisser ġimgħat qabel il-pubblikazzjoni tal-kuntratt ta' self mogħti minn BOV lil Baluci; Illi l-Qorti ssib li, fid-dawl ta' dawn ir-riżultanzi kollha, u tas- sehem li d-direttur kemm f'ismu personali (bħala l-persuna interessata fix-xiri tal-kumpannija), kif ukoll f'isem Baluci ħa fil-laqgħat li kienu saru bejn il- partijiet, ma jista' bl-ebda mod jingħad li Baluci sabet dan kollu ma' wiċċha 19 Ara x-xhieda ta' Raymond Pitre’ f'paġ. 72A tal-proċess 20 Ara x-xhieda ta' Mark Risso f'paġ. 120 tal-proċess 21 Ibid paġ. 121 tal-proċess 22 Ara Dok. "JS3" f'paġġ. 249 – 252 tal-proċess 23 Ara Dok. "JS2" f'paġ. 248 tal-proċess u l-affidavit ta' Jonathan Bonnici f'paġ. 261 tal-proċess 24 Ibid paġ. 262 tal-proċess. Ara wkoll paġġ. 100 – 1 tal-proċess 25 Dok "F", f'paġġ. 27 – 9 tal-proċess 26 Dok. "IVG1" f'paġ. 210 tal-proċess 27 Ara Dok "JS", f'paġġ. 168 – 9 tal-proċess 20 ta' Diċembru, 2017 għall-għarrieda, jew li ma kinetx taf minn qabel il-kuntratt x'qed jiġri u x'kien qed jitlob APS u l-konsegwenzi li dan kien ser iġib miegħu; Illi għalhekk, fid-dawl ta' dawn ir-riżultanzi, il-Qorti ssib li l- imsemmija eċċezzjonijiet huma tajbin u sejra tilqagħhom; Illi l-Qorti tgħaddi issa biex tqis is-seba' eċċezzjoni tal-APS, u l- ħames eċċezzjoni tal-BOV. Filwaqt li l-APS jiċħad li kien hemm ftehim bil- fomm biss bejnu u Clarosa, min-naħa l-oħra, l-BOV jgħid li kwalunkwe ftehim li seta' kien hemm, ma jolqotx lilu, u għalih hija res inter alios acta; Illi Baluci tgħid li l-Garanzija kienet intalbet, għal żmien qasir u bħala miżura provviżorja biex tagħmel tajjeb għad-dejn li l-imħarrkin Sollars u Previ Buttigieg Scicluna kellhom f'isimhom ma' APS. Lil hinn mill-fatt li din l-istqarrija ma ġiet ippruvata bl-ebda mod minn Baluci, din il-kundizzjoni ma tirriżultax mid-dokument tal-Garanzija nnifisha. Għall-kuntrarju, lill-Qorti jirriżultalha illi Clarosa tat l-awtoriżżazzjoni tagħha minn tal anqas erba' darbiet biex kull darba l-Garanzija tiġġedded u ż-żmien tagħha jittawwal28; Illi fid-dawl ta' kitba hekk ċara u ta' xhieda min-naħa ta' Baluci li hi nieqsa minn konsistenza, il-Qorti ma ssibx li tista' toqgħod fuq ix-xhieda tad- direttur ta' Clarosa jew li torbot fuqha. Dan jingħad ukoll fid-dawl tar-regola li m'għandhiex titressaq prova li tmur kontra prova miktuba, jekk mhux għal raġunijiet serji u eċċezzjonali. Fil-każ tal-lum lill-Qorti ma jirriżultawlhiex dawn tal-aħħar; Illi bl-istess mod ma ntweriex li Clarosa fissret lil BOV ir-raġuni għaliex APS talab il-Garanzija jew x'seta' kien hemm wara l-qafas li wassal biex Clarosa titlob il-Garanzija minbarra s-self mingħand BOV. F'kull każ, Clarosa ma tgħid imkien li l-Garanzija maħruġa minn BOV ingħatat fuq termini li Clarosa ma kinitx talbithom jew li kienu differenti minn dawk mitluba. Għalhekk, jgħid sewwa BOV li ċ-ċirkostanzi li setgħu wasslu lil Baluci biex titlob il-ħruġ tal-Garanzija kienu xi ħaġa ta' bejn Clarosa u APS u li hu ma kienx jidħol xejn f'dan u lanqas kien meħtieġ li jidħol f'dan ladarba Clarosa kienet tat struzzjonijiet ċari għall-ħruġ tal-Garanzija; Illi għaldaqstant il-Qorti ssib hawnhekk ukoll li l-imsemmija eċċezzjonijiet huma tajbin u sejra tilqagħhom; Il-Qorti issa sejra tqis il-mertu prinċipali ta' din il-kawża. Il- konsiderazzjonjiet legali f'dan ir-rigward huma tnejn: l-ewwel, jekk il- 28 Paġġ. 104 – 112 tal-proċess 20 ta' Diċembru, 2017 Garanzija maħruġa mill-BOV lil APS għandhiex titqies bħala kuntratt ta' garanzija kif mifhuma fl-artikolu 1925 tal-Kodiċi Ċivili; u t-tieni, jekk tgħoddx għal garanzija bankarja l-formalita' tal-kitba meħtieġa taħt l-artikolu 1233 tal- istess Kodiċi; Illi l-liġi tagħna tqis il-garanzija bħala dak il-kuntratt li bih wieħed jintrabat lejn kreditur li jissodisfa l-obbligazzjoni ta' wieħed ieħor29. Din ir- rabta tkun tgħodd ukoll jekk il-persuna li tkun obbligata lejn il-kreditur ma tkunx intalbet turi l-qbil tagħha jew saħansitra ma tkunx taf b'dik ir-rabta30. Il- garanzija meta magħmula bi kliem ġenerali, tkun tgħodd kemm għall- obbligazzjoni prinċipali u kif ukoll għal dak li jkun aċċessorju għad-dejn31. Iżda wkoll, meta l-garanzija tkun ingħatat b'mod solidali, il-kreditur ikun jista' jdur għall-ħlas fuq il-garanti mill-ewwel32, mingħajr ma jkollu jdur l-ewwel fuq id-debitur li jkun naqas li jħallas fiż-żmien33. Fl-obbligazzjonjiet kummerjali, is-solidarjata' tal-garanti mad-debitur ewlieni hija preżunta34; Illi għar-rigward tal-formalita' biex tiġi kostitwita l-garanzija, kulma titlob il-liġi hu li din tkun espressa35 u li ssir bil-miktub36; Illi l-kwestjoni ewlenija f'din il-kawża hija jekk il-Garanzija kenitx obbligazzjoni sussidjarja għall-obbligazzjoni li l-imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco kellhom ma' APS, jew jekk kenitx rabta awtonoma li Clarosa daħlet għaliha favur APS. Għalhekk, is-soluzzjoni ta' din il-kwestjoni tindirizza l- eċċezzjonijiet l-oħrajn fil-mertu kemm ta' APS u kif ukoll ta' BOV; Illi fil-fehma tal-Qorti, il-Garanzija li Clarosa talbet lil BOV biex joħroġ favur APS ma tistax titqies bħala garanzija għall-obbligazzjoni li l- imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco kellhom ma' APS. Miċ-ċirkostanzi li joħorġu mill-atti tal-kawża, aktar huwa l-każ li l-Garanzija li APS talab mingħand Clarosa kienet maħsuba li tagħmel tajjeb għar-rabtiet ta' Clarosa nnifisha37. Fi kliem ieħor, il-BOV ma ntrabatx u la bħala debitur b'mod prinċipali (jew ko- debitur) mal-imħarrkin Tabone u Spiteri Sacco u lanqas bħala garanti fl- eventwalita' li d-debituri ma jissoddisfawx l-obbligazzjoni tagħhom; Illi tajjeb li wieħed iqis li l-garanzija bankarja hija sura ta' servizz bankarju maħsub biex iserraħ moħħ il-persuna "garantita" minn xi biżgħa jew 1925 tal-Kap. 1928(12) tal-Kap. 1930(1) tal-Kap. 1935(b) tal-Kap. 1934 tal-Kap. 115(2) tal-Kap. 1929 tal-Kap. 1233(1)(ċ) tal-Kap. 16 37 Ara wkoll f'dan is-sens id-degriet mogħti mill-P.A AE. fit-30.3.2011 fil-kawża fl-ismijiet HSBC Bank Malta plc vs Crown Hotels Limited, li referenza għalih issir ukoll fis-sentenza mogħtija fis-26.9.2013 u f'dik tal-Qorti tal-Appell tat-28.3.2014 20 ta' Diċembru, 2017 tħassib dwar jekk titħallasx għal xi servizz li tkun tat jew rabta li din tkun daħlet fiha ma' ħaddieħor. Huwa servizz li żviluppa mill-prassi bankarja u magħruf mid-Dritt bankarju. Din ix-xorta ta' garanzija ġiet għaldaqstant meqjusa mill- Qrati tagħna38 bħala waħda awtonoma, u tiddistingwi ruħha mill-istitut ta' garanzija proprja (fidejussjoni) billi hemm nieqes fiha ta' aċċessorjeta'. Fil-każ li l-Qorti għandha quddiemha llum, dan huwa msaħħaħ mill-fatt li l-Garanzija kellha titħallas mill-BOV fuq talba mressqa mill-APS39, mingħajr il-ħtieġa li l-BOV tistħarreġ jekk dak mitlub kienx dovut40; Illi fid-dritt Taljan, il-garazija bankarja ssib xebh mal-kuntratt ta' "assicurazione fideiussoria" jew "cauzione fideiussoria", magħrufa wkoll bħala "assicurazione cauzionale"41, filwaqt illi fid-dritt Ingliż hija mqabbla mal- kuntratt ta' "indemnity"; Illi ladarba l-garanzija bankarja taqa' f'dan il-qafas, wieħed irid jagħrafha mill-garanzija kif magħrufa bħala istitut ċivili marbuta mat-twettiq ta' rabtiet kontrattwali. PS 16.3.2005 fil-kawża fl-ismijiet Avukat Dottor Victor E. Crisafulli vs HSBC Bank Malta p.l.c. 10.11.2009 Nru. 3947 42 Zampa & Giles Leyland's Mercantile Law (17th Edit), paġġ. 20 ta' Diċembru, 2017 Illi dawn is-siltiet jixħtu dawl siewi fuq il-kwestjoni mqajma minn Clarosa, fid-dawl tal-fatti li ħarġu mill-provi mressqa mill-partijiet. Mill-provi mressqa, din il-Qorti ssib li l-BOV irċeviet talba mill-APS sabiex tħallasha is- somma ta' tlieta u għoxrin elf, tmienja u erbgħin ewro u disgħa u sittin il- ċenteżmu (€24,048.69)44, liema ammont kien kopert bil-Garanzija u ladarba t- talba ta' APS saret fi żmien meta l-istess Garanzija (għalkemm mhux imġedda min-naħa ta' Clarosa) kienet għadha fis-seħħ, l-ammont tal-Garanzija ġie dovut u l-ħlas li BOV wettaq lil APS kien f'waqtu; Illi l-Qorti tgħid għalhekk, li l-Garanzija li dwarha Clarosa fetħet din il-kawża ma kenitx obbligazzjoni aċċessorja, imma rabta awtonoma. F'dan ir-rigward, il-Qorti taqbel ma' sottomissjoni magħmula minn BOV45 li saħansitra l-liġi proċedurali46 tagħraf il-karatteristika awtonoma tal-garanzija bankarja. Minħabba f'hekk, ma jgħoddux għall-każ il-ħtiġiet mitluba mil-liġi fl-artikolu 1233(1)(ċ) tal-Kodiċi Ċivili; Illi fid-dawl ta' dawn il-konsiderazzjonjiet, il-Qorti tasal għall- fehma illi BOV mexa mal-obbligi li kienu jirriżultaw fil-ftehim li laħaq mal- APS, liema ftehim, intlaħaq wara li BOV ġie awtoriżżat li hekk jagħmel minn Clrosa nnifisha u fi żmien meta l-istess Garanzija kienet għadha fis-seħħ. Għaldaqstant il-Qorti ma ssibx li l-ewwel talba hija mistħoqqa u mhijiex sejra tilqagħha; Illi ladarba l-Qorti waslet għal din il-fehma, ifisser li t-tieni talba attriċi wkoll ma tistax tintlaqa' u dan għaliex Baluci sejset il-każ tagħha kollu fuq il-kawżali tan-nuqqas ta' formalita' msemmija minnha fl-ewwel talba. Kemm hu hekk, it-tieni talba nnifisha tgħid li n-nuqqas ta' siwi tal-garanzija jirriżulta "għar-raġunijiet fuq premessi". Matul il-kors tar-rikors promotur ma ssemmiet l-ebda kawżali oħra47; Illi għalhekk, lanqas it-tieni talba attriċi ma tista' tintlaqa'; Illi minn dan joħroġ li t-tielet u r-raba' talbiet attriċi ma jifdilhomx raġuni biex li sar indebitament u li jrid jintradd lura. Ladarba meta BOV ħallas lil APS taħt il- Garanzija, dik il-Garanzija kienet għadha fis-seħħ u ladarba t-talba ta' APS saret 43 E.P. Naili et al, Ellinger's Modern Banking Law (5th Edit, 2011), paġġ. 878 – 880 44 Ara paġ. 102 tal-proċess 45 Nota ta' Sottomissjonijiet tiegħu f'paġ. 300 tal-proċess 46 Ara proviso tal-art. 849 tal-Kap 12 47 Ta' min jgħid li fil-protest ġudizzjarju Clarosa kienet semmiet raġuni oħra, imma din ma semmithiex fil-kawża tal-lum u għalhekk il-Qorti ma tistax tqisha bla ma twettaq ultrapetizzjoni. jitkellmu dwar ħlas jintlaqgħu, għaliex 20 ta' Diċembru, 2017 taħt il-kundizzjonijiet li għalihom seta' jsir il-ħlas, ma sar l-ebda ħlas indebitu jew mhux mistħoqq u wisq anqas, għalhekk, hemm xi ħlas x'jintradd lura48; Illi għalhekk il-Qorti ma ssibx li l-imsemmija talbiet jistħoqqilhom jintlaqgħu; Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qegħda taqta' u tiddeċiedi kawża Tiċħad it-talbiet attriċi bħala mhux mistħoqqa fil-fatt u fid-dritt; Tilqa' l-eċċezzjonijiet kollha Limited u Bank of Valletta p.l.c. billi huma mistħoqqa; u imħarrek APS Bank Tordna li l-ispejjeż kollha tal-kawża jitħallsu mill-kumpannija attriċi. Moqrija Grech Mizzi. Joseph R. Caruana Scovino LL.D., Xlendi, Il-Munxar 20 ta' Diċembru, 2017 1021 u 1022 tal-Kap 16 20 ta' Diċembru, 2017