MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA 10 ta' Novembru 2020 Rikors Numru 13/2020 Jan Gove’ Scerri Vs Awtorita` tal-Artijiet It-Tribunal, Ra r-rikors tar-rikorrenti pprezentat fit-13 ta' Frar 2020 li permezz tieghu ppremetta is-segwenti:- " 1. Illi huwa applika biex jixtri s-sehem ta` nofs indiviż ta` għalqa magħrufa Tal-Qwabar li l-Formola GLA 1 – Ref: tinsab GLA1/2019/0769. fl-inħawi Tal-Barrani, ż-Żejtun billi mela Illi huwa ġie mgħarraf b'ittra tat-28 ta` Jannar 2020 illi din it-talba ġiet rifjutata 'il għaliex intqal illi din tmur kontra l-policy TN12(1) tal-Awtorità tal-Artijiet fejn qed jingħad li l-Awtorità tal-Artijiet ma tistgħax tiddisponi minn art agrikola li tinsab barra l-iskema tal-iżvilupp. Illi l-esponenti ħass ruħu aggravat minn din id-deċiżjoni u għalhekk qed jinterponi dan l-appell. Illi l-aggravju tal-esponenti jikkonsisti filli tali policy ma toħroġ imkien mill-liġi u għalhekk meta huwa applika sabiex jakkwista tali sehem indiviż, huwa applika in buona fede bl-impressjoni illi din tista` tiġi milqugħa. Ma kien hemm l-ebda indikazzjoni fl- applikazzjoni tal-bejgħ fuq imsemmija li din ma tapplikax għall-art li hija outside development zone u li hija agrikola. Ġaladarba l-formola hija miftuħa u ġaladarba l-liġi ma tagħmel l-ebda riżerva, legalment ma hemm xejn xi jżomm milli din it-talba tiġi proċessata. Illi inoltre, l-policy in kwistjoni, jekk din verament teżisti, ma hijiex xi dokument li hija ppublikata u lanqas ma hija aċċessibbli mill-website tal-Awtorità tal-Artijiet iżda hija biss deċiżjoni li tista` tinbidel kull meta trid l-istess Awtorità, mingħajr l-ebda avviż lill- pubbliku ġenerali. Illi inoltre, l-esponenti jissottometti illi l-Awtorità m'għandiex il-jedd li toħloq ostakoli fejn dawn ma jeżistux fil-liġi. Għaldaqstant l-esponenti jitlob bir-rispett li dan it-Tribunal jogħġbu: jħassar u jirrevoka d-deċiżjoni fuq imsemmija u konsegwentement jordna li t-talba tal-esponenti għall-proċess tal-bejgħ jiġi proċessat kif hemm dispost fil-Kap. 563 tal- Liġijiet ta` Malta." Ra r-risposta tal-Awtorita` ta' l-Artijiet datata 27 ta' Frar 2020 li permezz taghha eccepiet is-segwenti:- " Illi l-Awtorita' esponenti irceviet l-Appell tal-Appellant Jan Gove’ Scerri. L-Awtorita' ma taqbilx mal-kontenut tar-Rikors tal-Appell hekk kif imressaq u per konsegwenza qieghda tinterponi din l-umli Risposta taghha; Illi din il-kawza u l-appell jitrattaw decizjoni li hadet l-Awtorita' in konnessjoni ma' talba mressqa mill-appellant sabiex jakkwista n-nofs indiviz ta' art agrikola fiz-Zejtun; Illi tajjeb li jinghad illi ghalkemm l-Awtorita' hija vestita b'diskrezzjoni wiesa fit-tehid tad-decizjonijiet taghha, jidher car li f'dan il-kaz id-decizjoni ttiehdet abbazi tal-policies vigenti u ccitati fl-istess decizjoni appellata; Fil-kuntest jidhol l-element ta' dak li huwa "ragonevoli" ('reasonableness') in linea ta' konsiderazzjoni ta' dritt u li ghandu jkun segwit minn awtorita' pubblika meta tiddeciedi jew tezercita d-diskrezzjoni taghha. H.W.R Wade (Administrative Law") jikkumenta hekk – Ikompli hekk – Minn hawn johrog car illi l-Awtorita' Appellata applikat id-diskrezzjoni taghha fil- parametri tar-ragjonevolezza u ghall-konsiderazzjonijiet li huma rilevanti ghall-kaz li kellha quddiemha. Isewgi mis-suespost, bhala konkluzzjoni ghalhekk, li l-Awtorita' Intimata fl-ewwel lok applikat il-ligi u fit-tieni lok agixxiet skont principji amministrattivi u issodisfatt il- principju generali amministrattiv tar-ragjonevolezza ghad-decizjoni taghha [Vide zewg sentenzi fl-ismijiet 'CCD Limited v. Awtorita' Dwar it-Trasport ta' Malta' tal-Prim' tal- PAQC datata 17/6/2013 u tal-Qorti tal-Appell datata 18/7/2017]. L-Awtorita' kellha diskrezzjoni li hija ezercitat fil-limiti tar-ragjonevolezza u per konsegwenza dan it- Tribunal ghandu jkun soddisfatt li l-Awtorita' Intimata imxiet legalment korrett. Ghaldaqstant l-Awtorita' Esponenti qieghda titlob li l-appell hekk kif imressaq ijgi respint a spejjez interament tar-Rikorrent Jan Gove’ Scerri. " Sema' x-xhieda; Ra d-dokumenti kollha pprezentati; Sema' t-trattazzjoni tal-partijiet; Ra li r-rikors thalla ghal-lum ghas-sentenza. Ikkunsidra: Illi r-rikorrenti hassu aggravat b'decizjoni tal-Awtorita` intimata datata 28 ta' Jannar 2020 li permezz taghha gie mgharraf illi l-applikazzjoni tieghu sabiex tohrog tender fuq bicca art agrikola maghrufa Tal-Qwabar, fl-inhawi Tal-Barrani, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, li l-familja tieghu ghandha nofs indiviz taghha kienet qieghda tigi rifjutata stante li l-istess talba kienet tmur kontra l-Policy TN12 (1), liema Policy tghid illi l-Awtorita` intimata ma tistghax tiddisponi minn art agrikola li tinsab barra miz-zona ta' zvilupp. Illi r-rikorrent spjega illi n-nofs indiviz tal-ghalqa in kwistjoni li ghandha l- familja tieghu gej minn wirt, filwaqt li n-nofs indiviz l-iehor huwa proprjeta` tal- Gvern. Ghalhekk huwa talab li n-nofs indiviz proprjeta` tal-Gvern jinhareg b'tender. Wara li ssottometta l-applikazzjoni tieghu1, kif kien iggwidat li jaghmel minn ufficjali tal-Awtorita` intimata, huwa gie mgharraf illi t-talba tieghu kienet tmur kontra Policy TN12 kif spjegat iktar 'il fuq. Spjega illi meta huwa staqsa, tramite r-rapprezentant legali tieghu, ghal iktar dettalji dwar il-Policy citata, huwa gie nfurmat illi din kienet Policy interna u mhux disponibbli ghall-pubbliku. Illi fil-mori ta' dawn il-proceduri r-rikorrent talab lill-Awtorita` intimata tipprezenta l-avvizi tat-tenders li hargu fl-ahhar hames (5) snin dwar trasferiment ta' art agrikola taht kwalsiasi titolu. Fil-fatt, ir-rapprezentant tal-istess Awtorita` ipprezentat dokument b'din l- koncessjonijiet kollha dwar art agrikola proprjeta` tal-Gvern kienu kollha b'titolu ta' qbiela.2 Mistoqsija fuq tender partikolari, u cioe` l-Avviz Numru 58 ippubblikat fit-22 ta' Mejju 2020, u cioe` sit f'Wied Hanzir, limiti tas-Siggiewi, liema sit hareg b'tender ghall-bejgh, ir-rapprezentant tal-Awtorita` spjegat illi ghalkemm dan is-sit jinsab barra z-zona ta' zvilupp, l-istess sit ma hux art agrikola pero` kien dumping site. Min-naha tieghu ir-rikorrent jishaq, anke permezz ta' ritratti pprezentati minnu, illi s-sit indikata fl-Avviz Numru 58 fil-fatt hija art agrikola ghaliex hemm il-hamrija. Ikkunsidra: Illi r-rikorrent qieghed jattakka d-decizjoni appellata principalment fuq zewg kunsiderazzjonijiet, u cioe`, fuq il-fatt illi l-Policy citata qatt ma giet ipprezentata f'dawn l-atti jew inghata taghrif dwarha lir-rikorrent u wkoll ghaliex id-decizjoni hija wahda arbitrarja. Jissottometti wkoll illi ladarba l-ligi ma tohloqx limitazzjonijiet dwar x'jista' u ma jistghax tiddisponi minnu l-Awtorita` intimata, allura l-istess Awtorita` ma tistghax taghmel hi stess tali limitazzjonijiet. Illi ai termini tal-artikolu 7 (c) tal-Kapitolu 563 tal-Ligijiet ta' Malta l-Awtorita` intimata ghandha d-dmir li "tamministra bl-akbar mod assolut sabiex isir l-aħjar l-informazzjoni minn fejn użu tal-art kollha tal-Gvern ta' Malta u kull art li tifforma parti mill-isfera pubblika bħall-perimetru tal-kosta, ix-xtut, portijiet, mollijiet, puntuni, portbeaches, postijiet ta' nżul, irmiġġi, kanali, akwadotti, lagi, spieri naturali, irdum, widien, pjazez pubbliċi, toroq, sqaqien, korsiji, rotot ta' aċċess għall- postijiet pubbliċi oħra inkluż dawk li jwasslu għall-perimetru tal-kosta, boskijiet, parki, żoni ta'importanza ekoloġika jew ambjentali u s-siti ta' importanza kulturali, soċjali, jew storiċi." Illi t-trasferiment ta' artijiet tal-Gvern hija regolata b'artikolu 31 tal-Kapitolu 573 tal-Ligijiet ta' Malta, liema artikolu jelenka d-diversi modi kif il-Gvern jista' jiddisponi mill-art pubblika. Di fatti, fil-proviso ta' artikolu 31 (b) tal-Kapitolu 573 tal-Ligijiet ta' Malta, li jitratta dwar trasferiment b'irkant, wiehed isib illi ebda art ma tkun tista' tiġi trasferita jekk ma tkunx f'żona ta' żvilupp ta' bini skont xi liġi li tkun fis-seħħ minn żmien għal żmien. Madankollu dan il-proviso japplika biss ghal bejgh b'irkant u mhux ghal bejgh wara sejha ghall-offerti ai temini tas-subinciz (a). Dan huwa wkoll rifless fid-dicitura tal-istruzzjonijiet fil- formula tal-applikazzjoni in kwistjoni, u cioe` "Form GLA1". Illi t-Tribunal josserva illi ghalkemm ma ngabux provi illi l-art in kwistjoni hija barra miz-zona ta' zvilupp, ma jirrizultax li hemm xi kontestazzjoni illi fil-fatt dan huwa l-kaz. Fil-fatt ir-rikorrent stess ikkompara l-kaz tieghu ma kazijiet ohra li jaqghu barra z-zona ta' zvilupp. Illi ghalhekk minn qari tal-artikolu 31 tal- Kapitolu 573 huwa car illi l-Awtorita` intimata ma tistghax tiddisponi minn art li ma tiffurmax parti minn zona ta' zvilupp jekk ikun se jsir bejgh b'irkant u mhux meta jkun hemm sejha ghall-offerti ai termini tal-artikolu 31 (a) tal-Kapitolu 573 tal-Ligijiet ta' Malta. Illi wara li t-Tribunal ghamel l-osservazzjonijiet t'hawn fuq, allura jibqa' li jigi ezaminat x'tghid ic-citata Policy TN12 (1) peress li din kienet il-bazi tar-rifjut tal-applikazzjoni odjerna. Illi t-Tribunal josserva illi l-Awtorita` intimata ma pprezentat l-ebda Policy fl-atti ta' dawn il-proceduri u lanqas ma gie prodott xi ufficjal mill-istess Awtorita` biex jelabora fuq l-istess Policy jekk forsi din hija xi Policy mhux miktuba, biex forsi jitfa' dawl dwarha, bhal meta perezempju dahlet fis-sehh. Illi t-Tribunal ghandu decizjoni msejsa fuq "il-bahh" totali. It- Tribunal huwa tal-opinjoni illi Policies ta' dan it-tip mhux biss ghandhom ikunu miktuba izda wkoll maghmulin pubblici fejn kulhadd jista' jaccessahom minn fuq il-website tal-Awtorita` intimata. Minn dan kollu fuq il-website tal-Awtorita` dwar din il-kwisjtoni. Illi filwaqt li l-Awtorita` intimata ghandha d-dover tamministra bl-ahjar mod possibbli l-art kollha tal-Gvern, il-policies u d-decizjonijiet taghha ghandhom Jekk din il-Policy tezisti ghandha tkun facilment accessibbli u mhux tinzamm sigrieta. Ghalhekk fl-opinjoni tat-Tribunal, l-Awtorita` intimata naqset meta f'decizjoni taghha iccitat Policy li mbaghad lanqas biss giet esebita jew nghatat xi informazzjoni ta' valur dwarha quddiem dan it-Tribunal. Kwindi dan it-Tribunal ma jistghax jaghti ragun lill-Awtorita` intimata meta fir-risposta taghha issottomettiet illi hija applikat id-diskrezzjoni taghha fil-parametri tar- ragjonevolezza. L-Awtorita` kienet karenti ghal kollox fil-provi mressqa quddiem dan it-Tribunal biex b'hekk l-istess Tribunal ma jista' bl-ebda mod jissindika jekk tali decizjoni kinitx ragjonevoli jew le. Kwindi, fin-nuqqas ta' spjegazzjoni x'wassal lill-Awtorita` intimata tasal ghad-decizjoni taghha, ir- rikorrent ghandu ragun jilmenta illi d-decizjoni appellata hija wahda arbitrarja u msejsa fuq Policy li ma ssibx il-fondament taghha fil-ligi. Ghaldaqstant it-Tribunal, fin-nuqqas totali ta' spjegazzjoni da parti tal-Awtorita` intimata dwar id-decizjoni appellata, tqis illi l-aggravji tar-rikorrent huma misthoqqa u kwindi d-decizjoni appellata qiegheda tigi annullata. Madankollu dan it-Tribunal ma jistghax jaghmel l-ordni kif rikjesta mir-rikorrent fit-talba tieghu, u cioe` ghaliex din tibqa' dejjem fid-diskrezzjoni tal-Awtorita` intimata. DECIDE Ghaldaqstant, it-Tribunal, ghar-ragunijiet hawn fuq esposti, qieghed jilqa' l- appell tar-rikorrenti fit-termini hawn fuq enuncjati u jannulla d-decizjoni appellata filwaqt li jichad l-eccezzjonijiet tal-Awtorita` initmata. Bl-ispejjez kontra l-Awtorita` intimata. ___________________ Dr. Charmaine Schembri Hillyer President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva