QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF JOSEPH AZZOPARDI ONOR. IMĦALLEF TONIO MALLIA Seduta ta' nhar il-Ġimgħa, 2 ta' Novembru, 2018 Kawża Numru 1 Appell Numru 285/18 (Esekuzzjoni Provviżorja) Fl-Atti tar-Rikors Maħluf Numru 994/17AF fl-ismijiet: Labomed Limited (C – 27866) v. John Cachia Yalcin ir-Rikors imressaq mill-kumpannija attriċi appellata (minn issa 'l hemm imsejħa "Labomed") fil-21 ta' Awwissu, 2018, li bih u għar-raġunijiet hemm imfissra, talbet li din il-Qorti jogħġobha tordna l-eżekuzzjoni provviżorja, għall-finijiet tal-artikolu 266 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta, u taħt il-kundizzjonijiet li jidhrilha xierqa tas-sentenza mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-28 ta' Ġunju, 2018 fil-kawża fl-ismijiet premessi u li minnha l-intimat appellant ressaq appell quddiem din il-Qorti u dan fit-termini tal-att ta' konvenju magħmul bejn il-partijiet fid-29 ta' Diċembru, 2015, dwar il-bejgħ ta' liċenza ta' spiżerija (D.L. 160) u dan minħabba l-fatt li l-imsemmija liċenza hija suġġetta għal proċeduri imminenti ta' bejgħ b'irkant taħt l- awtorità tal-Qorti (subbasta); Rat it-Tweġiba mressqa mill-intimat appellant John Cachia Yalcin fil-31 ta' Awwissu, 2018, li biha laqa' għat-talba ta' Labomed billi qal li t-talba ma jmisshiex tintlaqa' minħabba li tikkonsisti f'eżekuzzjoni ta' sentenza li minnha nnifisha hija nulla minħabba nuqqas ta' tħaris ta' dettami tal-proċeduri u milquta b'difett li ġablu ħsara għall- jedd tiegħu ta' smigħ xieraq. Żied jgħid ukoll li t-talba mhijiex mistħoqqa minħabba li l-atti tal-kawża juru sewwa li Labomed kienet taf bil-jeddijiet ta' terzi persuni fuq il-post mertu tal-kawża u fuq il-liċenza marbuta miegħu; Rat l-atti kollha tal-kawża u kif ukoll dawk rilevanti tal- Semgħet it-trattazzjoni tal-avukati tal-partijiet waqt is- smigħ tat-30 ta' Ottubru, 2018, f'liema data ħalliet ir-rikors għal-lum għad-deċiżjoni; atti tas-subbasta; Ikkunsidrat: Illi qabel ma l-Qorti tgħaddi biex tqis jekk għandhiex tilqa' t-talba ta' Labomed, jidhrilha xieraq li tiġbor fil-qosor il-kronoloġija ta' kif ġraw tal- provvediment mitlub, jistgħu jkunu rilevanti u indikattivi; il-partijiet għaliex, għall-finijiet l-affarijiet bejn Illil-appellant huwa t-titolari ta' liċenza bin-Numru DL 160 maħruġa mis-Sovrintendeza tas-Saħħa Pubblika dwar spiżerija bl- isem ta' "Lister Pharmacy" li tinsab fi Triq il-Kbira San Ġużepp fil- Ħamrun1. B'kitba li saret fid-disgħa w għoxrin (29) ta' Diċembru, 20152, il-partijiet għamlu wegħda ta' xiri-u-bejgħ (konvenju) tal-imsemmija liċenza bil-patti u l-kundizzjonijiet hemm imfissra, fosthom dik li l-prezz miftiehem kien ta' ħamsa u tletin elf euro (€ 35,000) li kellha titħallas kif hemm maqbul, u li minnha dakinhar tal-fethim ma tħallset l-ebda biċċa akkont. Il-konvenju ma kienx jistabilixxi żmien għal tali trasferiment, imma jgħid li l-liċenza kellha tkun trasferita sa mhux aktar tard minn dakinhar li jsir l-att tat-trasferiment tal-post. Kemm hu hekk, dakinhar 1 Dok "DC1", f'paġ.5 tal-proċess tal-kawża 2 Dok "DC2", f'paġġ. 6 – 7 tal-proċess tal-kawża ukoll, il-partijiet kienu daħlu fi ftehim oħrajn (erbgħa b'kollox3) ta' wegħda ta' xiri-u-bejgħ (konċessjoni sub-enfitewtika temporanja) dwar il-post mnejn titmexxa l-ispiżerija, u ftehim dwar il-bejgħ u xiri tat-tagħmir u l- attrezzji tal-post u tal-istokk li kien hemm fl-ispiżerija sa dakinhar; Illi fid-29 ta' Settembru tal-20174, Labomed interpellat lill-appellant b'ittra uffiċjali biex jersaq għall-kuntratt tat-trasferiment tal- liċenza skond ir-rabta tal-konvenju. Billi l-appellant naqas, fit-2 ta' Ottubru, 20175, Labomed talbet il-ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni kontrih biex iżżommu milli b'xi mod jittrasferixxi l-liċenza tal-ispiżerija lil ħaddieħor. It-talba ta' Bugeja Brewer intlaqgħet b'degriet tal-31 ta' Ottubru, 20176; Illi, fid-dawl tat-terminu minħabba l-ittra uffiċjali, fit-30 ta' Ottubru, 20177, Labomed fetħet il-kawża kontra l-appellant għall- eżekuzzjoni tal-konvenju. L-intimat ikkontesta l-kawża bi Tweġiba Alsford mressqa fl-20 ta' Marzu, 2018; Illi fit-13 ta' April, 2018, il-kumpannija Neofarma Pharmaceuticals Limited ressqet talba kontra l-intimat appellant u martu għall-bejgħ fl-irkant bil-Qorti tal-liċenza8. Din it-talba saret fuq is-saħħa ta' titolu eżekuttiv għas-somma ta' ħames mija u ħamsa u disgħin elf tmien mija u wieħed u sebgħin euro u tlieta u sebgħin ċenteżmi (€ 595,871.73), import ta' prodotti mibjugħa lill-intimat, kif stabilit f'kuntratt pubbliku ta' kostituzzjoni ta' debitu tal-25 ta' Ġunju, 2015, fl-atti tan- Nutar Liza Musumeci, u li kien ġie eżegwibbli b'ittra uffiċjali numru 3785/17. Wara li fid-data iffissata oriġinarjament għall-bejgħ b'irkant fil- 5 ta' Settembru, 2018, il-bejgħ baqa' ma sarx, dan huwa issa maħsub li jsir nhar it-Tnejn, 5 ta' Novembru, 2018, f'nofsinhar; ta' Labomed b'sentenza tat-28 ta' Ġunju, 20189, li minnha l-intimat appellant ressaq appell fit-3 ta' Lulju, 2018; laqgħet Illi t-talba ta' Labomed qiegħda titressaq taħt id- dispożizzjonijiet tas-sub-inċiżi (1), (6) u (7) tal-artikolu 266 tal-Kodiċi tal- Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili li jipprovdu li "(1) Ħlief fil-każijiet imsemmija fl-artikolu 267, sentenza li ma tikkostitwix ġudikat ma tkunx esegwibbli kemm-il darba, fuq talba tal-parti interessata, dik is-sentenza 3 Xhieda tat-Tabib Edward Basile Bowey f'paġ. 30 tal-proċess tal-kawża 4 Dok "DC3", f'paġġ. 8 u 28 tal-proċess tal-kawża 5 Dok "DC4", f'paġ. 9 tal-proċess tal-kawża 6 Dok "LL1", f'paġġ. 6 sa 28 tal-inkartament 7 Dok "LL2" f'paġġ. 29 sa 36 tal-inkartament 8 Subbasta Mobbli Nru. 9/18 Dok "LL4", f'paġġ. 45 – 6 tal-inkartament 9 Dok "LL3", f'paġġ. ma tkunx ġiet dikjarata mill-qorti li tkun esegwibbli provviżorjament. .. .. .. (6) Meta talba għal dikjarazzjoni skont is-subartikolu (1) ma ssirx quddiem il-qorti tal-ewwel grad, dik it-talba tista' ssir lill-qorti fil-grad ta' appell f'kull żmien qabel ma tingħata s-sentenza ta' appell. (7) Il-qorti għandha tiddikjara li s-sentenza tkun esegwibbli provviżorjament jekk tkun soddisfatta illi d-dewmien fl-esekuzzjoni tas-sentenza jkun sejjer aktarx jikkaġuna preġudizzju akbar lill-parti li titlob dikjarazzjoni skont is- subartikolu (1) milli dik l-esekuzzjoni tkun tikkaġuna lill-parti kuntrarja"; Illi huwa stabilit li fis-sistema legali tagħna (għall- kuntrarju ta' dak li kien jgħodd sal-1963), sentenza mogħtija li ma tkunx saret ġudikat ma tistax tkun eżegwita provviżorjament jekk mhux bil- permess tal-Qorti. F'dan ir-rigward, il-Qrati qiesu li "il-Qorti hawnhekk ma għandha quddiemha ebda presunzjoni li s-sentenzi bħala regola ma jistgħux jiġu esegwiti jew xi 'desideratum' f' dan is-sens, għaliex sentenza ta' Qorti tal-ewwel grad, għalkemm mhix ġudikat, hija dejjem konklużjoni tal-Qorti fuq il-każ u tiswa iżjed minn sempliċi argumenti. Kieku ma kienx hekk ma kinitx tinkiteb id- disposizzjoni in kwistjoni. Il- liġi… tgħid biss li s-sentenzi li ma għaddewx in ġudikat mhumiex esegwibbli minnhom innifishom u jirrikjedu dikjarazzjoni speċjali biex isiru esegwibbli imma fejn il-Qorti tkun sodisfatta li hemm aktar preġudizzju jekk is-sentenza ma tiġix esegwita allura s-sentenza tal- ewwel grad issir ekwipollenti għal waħda finali salv li fl-ewwel każ l- esegwibilità tkun provviżorja mentri fit-tieni tkun definitiva"10; tingħata s-sentenza aħħarija Illi fid-dawl ta' dak li għadu kemm issemma, ma hemm l-ebda dubju li s-sentenza miksuba favur Labomed hija titolu eżekuttiv. Bil-fatt li l-intimat appella minnha, inżammet għalissa l- eżegwibilità tagħha minħabba li l-appell iwaqqafha milli ssir ġudikat sakemm l-intimat ma jabbandunax l-appell tiegħu11. Iżda l-liġi tagħti li, fiċ-ċirkustanzi xierqa, sentenza tal-ewwel istanza li minnha jkun sar appell tista' tkun eżegwita b'mod provviżorju jekk kemm-il darba ssir talba f'dan ir-rigward minn min tkun ingħatat favurih is-sentenza appellata. Tista' ssir talba wkoll taħt din id-dispożizzjoni tal-liġi biex tintalab l-eżekuzzjoni parzjali provviżorja ta' sentenza12; Illi Labomed qiegħda titlob li titħalla teżegwixxi s- sentenza appellata billi fi żmien qasir ta' ftit jiem il-liċenza mertu tal- istess sentenza tista' tinbiegħ f'irkant ta' ħwejjeġ mobbli ordnat f'atti ta' subbasta mnedijin minn kreditur tal-intimat appellant. Il-Qorti tqis li din 10 P.A. 10.6.1964 fil-kawża fl-ismijiet Formosa utrinque (Kollez. Vol: XLVIII.ii.1033) 11 P.A. TM 20.3.2003 fil-kawża fl-ismijiet Heritage Estates Ltd vs Avukat Victor Azzopardi Muscat 12 App. Ċiv. 10.5.2005 fil-kawża fl-ismijiet Martin Chandler vs Moira Chandler iċ-ċirkostanza hija waħda determinanti tal-kwestjoni, kif sejjer jitfisser aktar 'il quddiem f'dan il-provvediment; Illi fil-każ li l-Qorti għandha quddiemha, u fil-qagħda attwali, l-intimat appellant għandu ma' wiċċu, min-naħa l-waħda, sentenza (li sallum għadha mhijiex ġudikat) li torbtu biex jersaq għall- bejgħ tal-liċenza skond il-ftehim tal-konvenju u, mill-banda l-oħra, proċeduri eżekuttivi ta' bejgħ b'irkant taħt l-awtorità tal-Qorti fuq talba ta' kreditur terz. Fiż-żewġ ipoteżi, huwa jitlef il-liċenza għaliex tgħaddi f'idejn ħaddieħor. Fi kliem ieħor, il-ħsara li jġarrab li kieku l-Qorti kellha tilqa' t-talba ta' Labomed ma tkunx agħar għalih milli kieku jsir il-bejgħ tal-liċenza bl-irkant ġudizzjarju. Fil-każ ta' Labomed, jekk tintlaqgħalha t- talba tagħha għall-eżekuzzjoni provviżorja tas-sentenza, telimina t-terzi mix-xena u jkun jifdal il-kwestjoni tad-deċiżjoni tas-siwi tal-appell imressaq mill-intimat appellant; Illi, kieku wieħed kellu joqgħod biss fuq it-tqabbil bejn il-ħsara li jġarrbu l-partijiet bl-ilqugħ jew biċ-ċaħda tat-talba għall- eżekuzzjoni provviżorja tas-sentenza, wieħed ma jsibhiex bi kbira jasal biex jgħid li Labomed iġġarrab ħsara akbar jekk it-talba tagħha ma tintlaqax milli kieku jġarrab l-intimat appellant li kieku t-talba kellha tintlaqa'. Madankollu, il-Qorti ma tistax tinjora l-fatt ukoll li l-atti tas- subbasta jikkostitwixxu att eżekuttiv imnissel minn titolu eżekuttiv13 u t- trażżin tiegħu bit-teħid ta' proċeduri oħra bħalma huwa r-rikors tallum irid jittieħed b'serjetà u b'reqqa qabel ma tintlaqa' talba bħal din; Illi l-għaref difensur ta' Labomed issottometta li jekk kemm-il darba kellu jitħalla jsir il-bejgħ b'irkant tal-liċenza u ma tintlaqax it-talba tagħha għall-eżekuzzjoni provviżorja tas-sentenza, ikun ifisser li s-sentenza li ngħatat ma tkun tiswa xejn aktar għaliex, f'każ li l-appell imressaq mill-intimat appellant ma jintlaqax, ma jkunx għad hemm fuq xiex wieħed jeżegwixxi l-istess sentenza meta ssir ġudikat; Illi t-talba li Labomed ressqet f'din l-istanza mhijiex biss motivata mill-fatt li hemm iffissata s-subbasta tal-liċenza, imma tolqot l-istess att eżekuttiv jekk kemm-il darba kellha tintlaqa'. F'dan ir- rigward, il-Qorti tqis li għalkemm l-artikolu 266(7) isemmi t-tqabbil bejn il- ħsara rispettiva li jkunu se jġarrbu l-partijiet bl-eżekuzzjoni provviżorja mitluba, ma jistax ikun li ma jittiħidx qies ukoll taċ-ċirkostanza tal-effetti li l-għoti ta' eżekuzzjoni provviżorja tħalli fuq xi att eżekuttiv maħruġ minn Qorti bis-saħħa ta' titolu eżekuttiv favur ħaddieħor. Din il-qagħda kienet tirrikorri xorta waħda li kieku, fil-każ tallum, l-intimat ma appellax mis- sentenza, ladarba s-subbasta ntalbet qabel ma kienet ingħatat is- 273(d) tal-Kap 12 sentenza tal-ewwel Qorti u kienet magħrufa minn l-istess Labomed saħansitra waqt li kienet għadha qiegħda tinstema' l-kawża; Illi kemm hu hekk, fis-sentenza fuq imsemmija ta' Formosa (li kienet tirrigwarda każ ta' kustodja ta' minuri), il-Qorti laqgħet it-talba għall-eżekuzzjoni provviżorja ta' sentenza li kienet appellata, fuq is-saħħa tal-jeddijiet spettanti lit-terz (il-minuri) u mhux fuq il-ħsara li jġarrbu l-ġenituri tiegħu (li kienu l-partijiet fil-kawża li dwarhom ingħatat is-sentenza) bi tqabbil bejniethom. Dan ifisser li parti mid- diskrezzjoni li trid tinqeda biha Qorti meta tiġi biex tilqa' jew tiċħad talba għall-eżekuzzjoni provviżorja ta' sentenza, tinvolvi l-qies ta' ċirkostanzi legali oħrajn aċċertati; Illi ladarba li f'din l-istanza l-għażliet miftuħa lil din il- Qorti huma ċirkoskritti min-natura partikolari tat-talba, u fid-dawl tal- kunsiderazzjonijiet li għadhom kemm saru, il-Qorti ma ssibx li Labomed tatha raġunijiet tajbin biżżejjed biex twassalha biex tilqa' t-talba tagħha; Għal dawn ir-raġunjiet, il-Qorti qiegħda tiċħad it- talba ta' Labomed biex tawtoriżżaha teżegwixxi s-sentenza appellata. Fiċ-ċirkostanzi, l-ispejjeż marbutin ma' dan l-episodju, jibqgħu mingħajr taxxa bejn il-partijiet. Joseph Serracino Inglott Prim Imħallef Joseph R. Greenaway Labada Tonio Sabino Labada Deputat Reġistratur rm