Fil-kwistjoni ta' xogħol numru 3008 fl-ismijiet: Qorti ta' l-Appell (Kompetenza Inferjuri) 25 ta' Novembru, 2016. Permezz ta' rikors li ppreżenta fit-Tribunal Industrijali (12 ta' April, 2012), Anthony Farrugia Randon talbu jiddikjara li l-kumpannija intimata, li kienet l- employer tiegħu, aġixxiet bi ksur tal-artikli 25 u 30 tal-ftehim kollettiv, u li fi kwalunkwe każ ġie mkeċċi inġustament minn fuq il-post tax-xogħol tiegħu, billi ċaħad li aġixxa b'mod mhux xieraq fuq ix-xogħol tiegħu kif kien akkużat li għamel bħala raġuni għat-tkeċċija tiegħu. Il-kumpannija wieġbet 1 li qabel l-inċident li wassal għat-tkeċċija tiegħu ir- rikorrent kien ingħata diversi warnings. Fl-inċident in kwistjoni, l-awtoritajiet tal-isptar Mater Dei ilmentaw li ma kienx qed iġib ruħu sew mal-ħaddiema tal- isptar. Il-Kumpannija l-ewwel sejħet is-shop stewards imbagħad bagħtet għar-rikorrent fil-preżenza tagħhom. Ir-rikorrent attenda l-laqgħa u ngħata l- opportunita` jagħti l-verżjoni tiegħu tal-każ. Għalhekk kuntrarjament għal dak allegat mir-rikorrent hija mxiet skont il-ftehim kollettiv. B'sentenza tal-1 ta' Diċembru 2014 it-Tribunal ċaħad it-talba tar-rikorrent. L-aggravji huma: i. It-Tribunal naqas milli jieħu in konsiderazzjoni l-artikolu 25 tal-ftehim kollettiv għas-snin 2011 sal-2013 li sar bejn Multigas Ltd u Multigas Sales Ltd u t-Taqsima tal-Kimika u Enerġija tal-General Workers' Union. 1 Ara fol 22 tal-proċess quddiem it-Tribunal. It-Tribunal għamel interpretazzjoni skorretta tal-klawżola numru 30 tal- Dwar il-meritu. Jirriżulta li l-appellant kellu numru ta' twissijiet: i. Twissija 6 ta' Marzu, 2009, li skadiet skond il-Ftehim Kollettiv; ii. Twissija 7 ta' April, 2010 li ġiet irtirata mill-appellata; iii. Twissija 23 ta' Settembru, 2010 – "kellimt lill-Operations Engineer bi Kliem Thomas u b'mod dispreġattiv kif ukoll għaddejt kummenti negattivi lejn kollega tiegħek waqt il-qadi ta' dmirijietek"; Twissija 21 ta' Lulju, 2011 – "urejt aġir mhux xieraq mal-Operations Engineer billi wżajt kliem dispreġattiv indirizzat lilu, kif ukoll kliem vulgari fil-post tax-xogħol. Barra minn hekk, inti urejt nuqqas ta' koperazzjoni mas-superjuri tiegħek meta heddidt li m'intix lest toqgħod wara l-ħin tax-xogħol jekk jirrikjedi l-bżonn"; v. 8 ta' Awissu, 2011 – l-istess twissija bħal ta' qabel; Hu fatt li fid-decizjoni tat-Tribunal, din il-klawżola ma tissemmix. Dan minkejja li fir-rikors promotur l-appellant ilmenta li l-appellata kienet marbuta bil- Ftehim Kollettiv u skond dik il-klawżola l-impjegat kellu dritt li jingħata l- opportunita' li jiddefendi ruħu. L-appellata ma kkontestatx li dik il-klawżola tapplika għall-każ in eżami. Fil- fatt fit-tweġiba, b'riferenza għall-ewwel aggravju argumentat li segwiet dak li jipprovdi l-ftehim kollettiv u l-appellant ingħata kull opportunita' li jiddefendi ruħu. Madankollu mill-provi jirriżulta mod ieħor: i. Fit-30 ta' Marzu 2012 l-appellat kien bil-leave meta rċieva telefonata mingħand Denise Vella Al Nasser, u ntalab biex minnufih imur fil-post tax- xogħol. Jirriżulta li hekk għamel. Hemmhekk iltaqa' ma' Michael Abela Penza, kap eżekuttiv tal-kumpannija u ġie nfurmat li kien ser jitkeċċa. Bil-mod li saru l-affarijiet ma jistax jingħad li l-appellant ingħata l-opportunita' li jipprepara ruħu biex ikun jista' jiddefendi ruħu. Il-prezenza ta' shop stewards tal-Union ma kienx biżżejjed. Kollox seħħ f'daqqa, u hu evidenti li l-appellant lanqas biss kien jaf x'laqtu. Id-deċiżjoni li l-appellant jitkeċċa mill-impieg, kienet ittieħdet sa minn qabel Mifsud tkellem mal-appellant. Tant hu hekk li Mifsud stess xehed: (a) "Ehe yes fuq il-proċess aħna mbagħad kellimit lil Denise Vella Al Nasser HR manager tagħna biex naraw ftit x'ċirkostanzi kienu tal- affarijiet għax jien ħassejt li assolutament kien qed isir abbuż ħa ngħidu hekk tal-fatt li aħna konna qed nagħtu dawn il-maħfriet u konna qegħdin inkunu reasonable u dik kienet tigi abbużata u ma kienx hemm qisu konsiderazzjoni għaliha, allura l-ewwel m'għamilna on the following day jiġifieri tlabtha biex ngħajtu lis- Sur Mansueto, hi nfurmatni li kien qiegħed bil-leave dakinhar pero' xorta kkuntatjajnieh jiġifieri biex jiġi jkellimna. Ukoll is- sinjura Vella Al Nasser ukoll għajtet.… tiegħu tal-Union u fil-presenza ta' wieħed mill-uffiċjali li kien mar l-isptar spjegatilhom daqsxejn il- każ li kien ġara u 'l fatt li aħna konna se nieħdu passi finali fuqhom jiġifieri" (fol. Kompla jgħid li kien għarraf lil dawk li kienu preżenti, ".… li l-każ ħassejna li kien każ ta' tkeċċija" (fol. (b) "Bażikament meta aħna ddiskrivejna l-affarijiet li ġraw jiġifieri li aħna deherilna li kienu ġraw minn dak li kien ġie rappurtat, jien infurmajtu li din kienet the last straw għalina li ħassejna li ma kienx hemm iktar każ ta' chances, jiġifieri u li ħassejna li kien każ ta' dismissal anke minħabba 'l fatt ta' nuqqas ta' apprezzament tal-ambjent li kien tal-isptar u t-tip ta' klijent sensittiv illi kien involut f'dan il-każ" (fol. Bernard Tarhuni, dak iż-żmien shop steward, ukoll ikkonferma li d-deċiżjoni tat- tkeċċija kienet ittieħdet qabel il-laqgħa li għaliha kien preżenti l-appellant2. Dan mhuwiex il-mod kif isiru l-affarijiet. Ta' xejn l-appellata targumenta li l- appellant ingħata l-opportunita' li jagħti l-verżjoni tiegħu (ara stqarrija tal-każ li ppreżentat quddiem ta' sottomissjonijiet), għaliex meta saret il-laqgħa kien diġa ġie deċiż li għandu jitkeċċa. Għalkemm fin-nota ta' sottomissjonijiet spjegat li kien fl-aħħar tal- laqgħa li ttieħdet id-deċiżjoni ta' tkeċċija mill-impieg, il-provi juru mod ieħor. Hu veru li Denise Vella Al Nasser qalet li meta l-kap eżekuttiv tkellem ma' Tarhuni u Cesare, qalilhom "… jekk naraw li dan ir-rapport huwa minnu u li vera din il- ħaġa ġrat, jien probabbli ma jkolli ebda għażla li jien nagħmel dismissal" (fol. Pero' din il-verżjoni ma taqbilx mal-verżjoni li taw Mifsud, Miceli u Cesare. Il-qorti ma tistax temmen lil Vella Al Nasser meta tqies li Mifsud stess qal li l- appellant ċaħad l-akkuża li saritlu. Kieku Mifsud qal il-kliem li qalet Vella Al Nasser u meqjus li l-appellant caħad, probabilment Abela Penza ma kienx ser ikeċċi lill- appellant on the spot. 2 Ara wkoll deposizzjoni ta' Joseph Cesare (fol. 235 et seq) li bażikament ikkonferma li l- appellant qatt ma ngħata l-opportunita' li jiddefendi lilu nnifsu, u li d-deċiżjoni ta' tkeċċija kienet diġa ttieħdet meta l-kap eżekuttiv tkellem mal-appellant. Ovvjament ladarba l-qorti kkonkludiet li l-appellant ma ngħatax l-opportunita' li jiddefendi ruħu, it-tieni aggravju jsir superfluwu3. Fil-fehma tal-qorti wasal iz-zmien li f'Malta jiġu ntrodotti regolamenti dwar il- proċedura li għandha tigi segwita f'każ ta' materji relatati ma' tkeċċija u dixxiplina, abbinat b'konsegwenzi legali fejn il-prinċipal jonqos milli josserva dak li jipprovdu r-regolamenti. Madankollu, mill-liġi attwali ma jirriżultax li l- fatt li l-appellant ma kellux l-opportunita' li jiddefendi ruħu qabel l-appellata keċċietu, allura t-tkeċċija kienet inġusta. It-Tribunal Industrijali għandu l- ġurisdizzjoni li jisma' u jiddeċiedi dawk il-każijiet fejn jiġi allegat li t-tkeċċija saret għal raġuni inġusta (artikolu 75 tal-Kap. Materja li titratta dwar il- meritu tal-każ. Skond l-Att, tkeċċija inġusta tfisser: (a) It-temm tal-impieg mill-prinċipal li ma ssirx biss minħabba redundancy jew għal raġuni xierqa (good and sufficient cause) skond l-Att jew regolamenti magħmula taħtu; jew (b) Ksur tad-disposizzjonijiet tal-artikolu 64(4); jew (c) Għalkemm issir minħabba redundancy jew raġuni xierqa, ikun diskriminatorju kif imfisser fl-Att jew regolamenti magħmula taħtu; Quddiem it-Tribunal kull parti ngħatat l-opportunita' li tressaq il-provi li riedet, min-naħa tal-appellata biex turi li kien hemm raġuni xierqa għalfejn l- appellant tkeċċa u min-naħa tal-appellant biex jirribatti l-provi li ressqet l- appellata. Wara li saret it-trattazzjoni it-Tribunal iddeċieda li kien hemm raġuni xierqa għat-tkeċċija. Dwar dan it-Tribunal qal: "Għar-rigward il-mertu tal-każ it-Tribunal huwa konvint li Anthony Farrugia Randon ingħata diversi opportunitajiet sabiex jirriforma u jbiddel l-attitudni tiegħu. Impjegat huwa responsabbli għall-azzjoni tiegħu. It-Tribunal jagħmel nota għal fatt li l-appellant qal li kien ċempel lill- Multigas u ġie nfurmat sabiex iċ-ċilindri iħallihom fejn kienu. Din il-prova ma nġabitx kif ukoll it-Tribunal jisħaq fuq l-aspett tal-ingann li l-appellant ipprova jagħmel. Żgur li l-prinċipal ma tax ordni sabiex iħallihom hemm. Hu kien jaf li ġja kellu diżgwid fuq l-istess lant tax-xogħol u għandu jkun jaf li huwa jirrapreżenta l-prinċipal tiegħu u għalhekk għandu jġib ruħu b'sens ta' customer service tajjeb għall-aħjar interess tal-kumpannija u mhux ifittex li jaħrab minn xogħolu. It-Tribunal iħoss illi l-kumpannija Multigas Ltd mexa tajjeb fil-konfront tal-appellant u t-talba tiegħu mhix ġustifikata". Appell jista' jsir biss fuq punt ta' liġi. Fir-realta' t-tielet aggravju tal-appellant mhu xejn għajr stedina sabiex din il-qorti tevalwa ċertu provi mill-ġdid u tasal għal konklużjoni differenti minn dik li wasal għaliha t-Tribunal. Ħaġa li mhux suppost issir ġialadarba dritt ta' appell hu mogħti biss fuq punt ta' liġi (artikolu 82(3) tal-Kap. Il-qorti tistqarr li fil-parti tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni, it- Tribunal seta' daħal f'iktar dettall. Madankollu, f'dawn il-każijiet it-Tribunal hu 3 Li jitratta dwar il-proċedura kontemplata fi klawżola 30 tal-Ftehim Kollettiv. M'għandux ikun li din il-qorti tiskarta l-konkluzjoni li jkun wasal għaliha t-Tribunal wara l-apprezzament tal-provi li jkun għamel u minflok tasal għal konklużjoni differenti għas-sempliċi fatt li jkun jidhrilha li hi iktar flokha. F'kull każ l-appellant ibbaża dan l-ilment fuq l-argumenti li: i. It-Tribunal ikkontradixxa lilu nnifsu meta semma x-xhieda li ressaq l- appellant biex juri li kien hemm ordni sabiex ma jdaħħalx it-tankijiet tal-gass ġewwa, u fl-istess waqt qal li l-appellant naqas milli jressaq prova f'dan ir-rigward – hu evidenti li t-Tribunal kien qiegħed jirreferi għal fatt li l-appellant ma semmiex min kienet il-persuna li suppost tkellem magħha u qaltlu biex it-tankijiet tal-gass ma jdaħħalhomx fil-post fejn idaħħalhom is-soltu, apparti li lanqas ma ressaq dik il-persuna bħala xhud. Fir-rigward ta' dak li xehedu Patrick Agius k/a Zahra u Brian Wittebrood, dawn sempliċement irrakkontaw x'qalilhom l-appellant u mhux x'jafu personalment. It-Tribunal qal sew li l-appellant ma ressaqx provi li kien irċieva ordni biex it- tankijiet ma jdaħħalhomx fil-post tas-soltu, in kwantu tali prova ma teżistix. Fil-fatt l-appellant lanqas biss xehed dwar dan. It-Tribunal naqas milli jelabora dwar x'irriżulta mill-konfront li kien sar bejn ix-xhieda Patrick Agius k/a Zahra, Brian Wittebrood, Bernard Saliba Mizzi u John Fava Pace – hu evidenti li t-Tribunal m'emminix lil Agius k/a Zahra u Wittebrood li qalu li ma kienx inqala' incident mal-appellant. Hu veru li dawn iż- żewg xhieda għal darba darbtejn insistew li ma kien ġara xejn meta l-appellant qalilhom li ma kienx ser idaħħal it-tankijiet fil-post tas- soltu, pero' Bernard Saliba Mizzi u John Mizzi Cremona qalu li t-tagħrif li ngħataw minn Wittebrood u Agius k/a Zahra hu li l-appellant kien kellimhom ħażin u ma daħħalx it-tankijiet tal-gass fil-post fejn kien idaħħalhom is-soltu. Il-qorti taraha ferm improbabbli li Saliba Mizzi u Mizzi Cremona vvintaw din il-verżjoni meta skond dak li xehedu Wittebrood u Agius k/a Zahra, kien hemm okkażjoni meta l-appellant ma daħħalx it-tankijiet fil- post tas-soltu għaliex qalilhom li dik kienet l-ordni li kellu4. Kieku dan l-episodju ma ġiex irrakontat minn Wittebrood u Agius k/a Zahra, Saliba Mizzi u Mizzi Cremona ma kinux ser ikunu jafu bih, ċjoe' li kien hemm okkażjoni meta t-tankijiet tal-gass ma ddaħħlux fil-post tas-soltu. Għalhekk probabilment, li kieku fil-laqgħa tad-29 ta' Marzu 2012 ma ssemmiex tali fatt flimkien mal-mod kif aġixxa l-appellant, ma kienx ikun hemm raġuni għalfejn Ferrante u Catania jagħmlu rapport f'dak is-sens lis-superjuri tagħhom. Dan iktar u iktar meta il-laqgħa (fol. 86-93) ma f'korrispondenza skambjata qabel jissemmiex li kien hemm inċident mal-appellant. Hu evidenti li t- Probabilment kieku Ferrante u Catania vvintaw każ kontra l- appellat, kien jitniżżel ismu u mhux jingħad li kien persuna 'having a big build'. Tribunal emmen il-verżjoni li taw Saliba Mizzi u Mizzi Cremona, kif kellu dritt li jagħmel. Għal dak li jirrigwarda l-kumment tat-Tribunal li kien hemm ingann min-naħa tal-appellat, dan kien relatat mal-fatt li l- appellant qal lil Wittebrood u Agius k/a Zahra li kellu ordni biex ma jdaħħalx it- tankijiet fil-post tas-soltu. Kumment li sar ġialadarba m'hemmx prova li uffiċjal tal-kumpannija kien ta ordni simili lill-appellant. Għal dawn il-motivi tiċħad l-appell bl-ispejjeż kontra l-appellant.