Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta) Bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali Maġistrat Dr. Donatella M. Mifsud Soler Scott Drago LL.D., Maġ. Illum, 13 ta' Lulju, 2021 Il-Pulizija (Spettur Andy Al Ziyani) -vs- Maria Peresso Fiorentino maghrufa wkoll bhala Marlene, detentrici tal-Karta tal- Identita` numru 3300477M Il-Qorti, Rat l-akkużi miġjuba fil-konfront tal-imputata Maria Peresso Fiorentino u ċioe` talli: Fis-17 ta' Frar, 2021, gewwa Misrah San Duminku, San Ġwann, Malta u/jew f'postijiet u hinijiet ohra f'dawn il-Gzejjer: Insulentat, heddet jew ingurjat bi kliem jew b'mod iehor lil Imhallef Lawrence Robinson u dan bi ksur tal-Artikolu 339(1)(e) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti giet mitluba sabiex f'kaz ta' htija barra milli tapplika l-piena skond il- ligi, tapplika l-artikoli 382A, 383, 384, 385 u 412C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta ghal harsien tal-Imhallef Lawrence Robinson. Il-Qorti giet mitluba sabiex f'kaz ta' htija barra milli tapplika l-piena skond il- ligi, tordna lill-imputata thallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal- esperti skond l-artikolu 533(1) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti giet mitluba sabiex f'kaz ta' htija barra milli tapplika l-piena skond il- ligi, tordna wkoll il-konfiska tal-oggetti kollha esebiti. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Semghet it-trattazzjoni. Ikkunsidrat- Illi l-imputata ssolevat l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni in kwantu li r-reat ravvizat bl-imputazzjoni addebitata hu milqut bil-preskrizzjoni trimestrali - a). galadarba ir-reat ta' ingurja jsehh meta issir l-ingurja w mhux meta l- kwerelant ikun gie mgharraf bil-kliem jew diskors ingurjuz; b). ir-riferta esebita, li ghandha tipprova d-data li fiha l-imputata giet notifikata bl-imputazzjoni tindika zewg dati u ghalhekk japplika l-principju in dubio pro reo. Sottomissjoni ohra tal-imputata hi dik li ghandha tinheles minn kull htija in kwantu ghall-fatt li ma giex pruvat li l-ittra in kwistjoni inkitbet minnha. Ikkunsidrat, Qabel ma din il-Qorti ser tghaddi biex tikkunsidra l-eccezzjoni dwar il- preskrizzjoni, ser tibda billi tikkonsidra is-sottomissjoni li kellha tkun il- prosekuzzjoni li kellha tipprova li l-ittra nkitbet minn Mizzi. Il-Qorti ma taqbilx assolutament ma din is-sottomissjoni. Jibda biex jinghad li dan il-fatt issemma biss fl-ahhar mumenti tal-kawza w propju fis-sottomissjonijiet finali tal-abbli difensur. Tul il-process ma tqajjmet l- ebda kwistjoni dwar minn min effettivament kiteb l-ittra mertu ta' dawn il- proceduri. Ghalkemm id-difiza, fis sottomissjonijiet finali, tqanqal dubbju dwar jekk l-imputata kienitx il-persuna li kitbet l-ittra, madanakollu tul il-process ma tressqet l-ebda prova sal grad tal-ligi spettanti lilha u cioe` sal-grad tal- probabbli, li l-imputata ma kellha xejn x'taqsam mal-ittra inkriminanti. Mhemmx dubbju li l-imputata tgawdi mid-dritt tas-silenzju izda kemm il- darba riedet tqanqal dan il-fatt, kien jispetta lilha li tressaq din il-prova, liema prova qatt ma saret! Jigi sottolinejat ukoll li mill-qari tal-ittra, il-prova ewlienija, ma hemm xejn li jindika li din l-ittra mhux gejja minghand l-imputata. L-istess Kemm fl-informazzjoni li fiha, kif ukoll fil-konenut taghha, ma hemm xejn li jista' jwassal lil din il-Qorti tiddubita li l-imputata kienet il-firmatarja w l- ittra taghmel riferenza ghall-fatti w mittenti ta' din informazzjoni fuq il-posizzjoni ta' Membru Parlamentari Ewropew u ghal dak li sehh fl-andament tal-kawza fl-ismijiet Onor. Marlene Peresso Fiorentino ("l-appellanta") vs. Onor. David Azzopardi Bencini ("l-appellat"); kawza li giet deciza mill-Onor. Imhallef Robinson nhar it-2 ta' Dicembru, 2020,1 fejn gie michud l-aggravju tal-appellanta w "ikkonfermat s-sentenza appellata fl-intier tagħha." Ghalhekk hu bil-wisq evidenti min kellu interess fl-andament u senjatament fl- ezitu tal-istess kawza. Kien jinkombi fuq l-imputata li xxejjen din il-prova cirkostanzjali w dan bl-ghodda li jipprovdu d-drittijiet procedurali spettanti lid-difiza. Ikkunsidrat, Meta ssehh l-Ingurja? I. L-imputata tissottometti li l-ingurja ssehh biss meta dak il-kliem jew kitba jigu kommunikati lil terzi u mhux meta dik il-kitba jew kliem jibqa bejn il-persuna ingurjata w l-awtur tal-ingurja. Il-Qorti ma taqbilx. Fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali, Il-Pulizija vs Joseph Fenech Magrin,2 il- Qorti ddistingwiet l-ingurja taht l-Artikolu 252 tal-Kodici Kriminali, illum abrogat, li necessarjament jirrikjedi l-figura tat-terz biex jimmaterjalizza, minn dak ravvizat bl-artikolu 339(1)(e) tal-Kodici Kriminali, reat li bih tinsab imputata Mizzi: L-ewwel qorti sabet lill-appellant hati tar-reat ta' ingurja skond is-subartikolu (1) ta' l-Artikolu 252 tal-Kodici Kriminali, li jipprovdi li "[K]ull min, bil-hsieb li jtellef jew inaqqas il-gieh ta' xi hadd, iwegghu bi kliem, b'gesti, b'kitba, b'disinji jew b'xi mod iehor, jehel, meta jinsab hati, il-piena ta' prigunerija ghal zmien mhux aktar minn tlett xhur jew il-multa". Bid-dovut rigward lejn l-ewwel qorti, dik il-qorti ma setghet qatt issib lill-appellant hati skond dina d-disposizzjoni. Biex ikun hemm ir-reat ta' ingurja skond l-Artikolu 252, il-kliem (jew gesti, kitba, ecc., skond il-kaz) ingurjuzi iridu jkunu gew komunikati, direttament jew indirettament, lil terza persuna – imqar terza persuna wahda – ghax b'hekk biss jista' jitwettaq il-hsieb li jkollu l-agent li jtellef jew inaqqas il-gieh tal- persuna ingurjata ("with the object of destroying or damaging the reputation of any person", fit- test Ingliz). Kliem, gesti, kitba jew disinji ingurjuzi li jigu ndirizzati mill-agent lill-persuna li 1 Appell Inferjuri Numru 246/2018/1 LM 2 Per Onor. Vella Vincent Axlag, Deciza 30 ta' April, 2001; Appell Nru 8/2001 jkun qed joffendi izda li jibghu bejniethom it-tnejn huma puniti bhala kontravvenzjoni skond il-paragrafu (e) ta' l-Artikolu 339(1) tal-Kodici Kriminali. Il-fatti li rrisultaw f'dan il-kaz kienu ghalhekk jinkwadraw ruhhom f'dan ir-reat kontravvenzjonali, u mhux fid-delitt kontemplat fl-Artikolu 252 imsemmi.[emfazi tal-Qorti] Imbghad fis-sentenza tal-istess Qorti, diversament preseduta, fl-ismijiet Il- Pulizija vs Carmelo Spiteri Petrovic intqal:3 L-Avukat Generali qieghed jappella mid-decizjoni ta' l-ewwel Qorti rigward it-tieni imputazzjoni. L-aggravju tieghu huwa fis-sens li meta l-ewwel Qorti kkonkludiet li ttheddid kontra gudikant huwa kontemplat espressament f'artikolu iehor tal-Kodici u ma japplikax l-artikolu 339(1)(e) tal-Kodici Kriminali, hija ghamlet enuncjazzjoni zbaljata ta' l-ipotesi tal-ligi. L-appellant Avukat Generali jghid li l-artikolu l-iehor tal-Kodici Kriminali li jikkontempla theddid kontra gudikant huwa l-artikolu 93 u li skond l-awturi u gurisprudenza kostanti, dan ir-reat japplika biss meta t-theddid isir fil- prezenza tal-gudikant jew ta' persuna ohra msemmija f'dik id-disposizzjoni. Isostni ghalhekk li fil- kaz in ezami l-artikolu 339(1)(e) tal-Kodici Kriminali ghandu jitqies applikabbli. Din il-Qorti taqbel ma' l-appellant. Ghalhekk l-ewwel Qorti ma kinitx korretta meta qalet li l-artikolu 339(1)(e) tal-Kodici Kriminali mhuwiex applikabbli. Hawn si tratta ta' theddid li allegatament sar mhux fil-prezenza tal-gudikant, u b'hekk l-imsemmi artikolu huwa applikabbli. [sottolinejar tal-Qorti] 3 Per Onor. Imhallef Dr. David Riolo; Deciza 22 ta' Gunju, 2005; Appell Kriminali Numru. Inoltre` d-difiza tissotometti li r-reat t'ingurja jsehh malli jigi mlissen il-kliem ingurjuz jew meta si tratta ta' kitba, meta jigi miktub il-kliem ingurjuz. Dan jorbot mal-eccezzjoni taghha dwar il-preskrizzjoni, peress li l-ittra ggib id- data tal-15 ta' Jannar, 2021, izda giet ricevuta mill-Onor. Vella Lawrence Robinson fis-17 ta' Frar, 2021. L-artikolu 41(2) tal-Kodici Kriminali jipprovdi: (2) It-tentattiv ta' kontravvenzjoni ma jaqa' taħt ebda piena, ħlief fil-każijiet imsemmijin espressament mil-liġi. Dwar meta effettivament jimmaterjalizza r-reat ta' "inguria"Antolisei jghallem dan:5 Ghalhekk mhemmx dubbju li r-reat ravvizat bl-artikolu 339(1)(e) tal-Kodici Kriminali jissawwar meta jsir/u maghruf/a l-kliem jew kitba ingurjuza jew ta' theddid. Ikkunsidrat, Meta saret in-Notifika tal-imputata? Id-difiza tikkontendi li dan ir-reat kontravvenzjonali gie preskritt peress li l- imputazzjoni inharget fit-12 ta' Mejju, 2021, izda l-ittra allegatament inkitbet 4 xhur qabel fil-15 ta' Jannar, 2021. Minn naha taghha, l-abbli prosekuzzjoni ssostni li z-zmien ghall-preskrizzjoni beda jiddekorri mill-jum li fih inqrat l-ittra mill-persuna ingurjata, l-Onor. Il-Qorti tal-Appell Kriminali, fid-decizjoni taghha fl-ismijiet Il-Pulizija v. Joseph Ali Farag ikkunsidrat: F'dan ir-rigward din il-Qorti taghmilha cara li r-regola ghandha tkun li l-ufficjal prosekutur ghandu jigi preparat ghall-udjenza, u dan ifisser li ghandu jiehu hsieb li jkollu disponibbli r-riferti kollha neccesarji, sia tax-xhieda u sia tal-imputat jew akkuzat, kif ukoll ir-riferta li turi n-notifika tac- citazzjoni ghall-fini tas-sospensjoni kontemplata fis-subartikolu (1) tal-Artikolu 687 tal-Kap. Jekk dawn ir-riferti ma jkunux disponibbli u jekk ma jkunx hemm raguni verament valida ghal tali indisponibbilita` -- u n-nuqqas ta' ko-ordinament bejn id-diversi ghasses, jew distretti jew reparti tal-Korp tal-Pulizija m'ghandhiex bhala regola titqies bhala raguni valida -- il-Qorti tal-Magistrati tkun gustifikata li tibqa' ghaddejja bis-smigh tal-kawza minghajr ma taghti differiment ghall- produzzjoni tar-riferta li tkun mehtiega bhala prova, u din il-Qorti (ta' l-Appell Kriminali) ukoll m'ghandhiex tammetti l-prova ta' dik ir-riferta (li allura tkun prova gdida – Artikolu 424). Dan qed jinghad mhux biss ghax mhux sew li, minhabba nuqqas ta' preparazzoni da parti tal- prosekuzzjoni, ix-xhieda joqghodu jingiebu biex jixdhu ghal darb'ohra, izda wkoll ghax hija massima procedurali li jekk parti ma taghmilx il-prova li hija mistennija minnha fiz-zmien li suppost taghmilha, il-qorti ghandha semplicement tqis li dik il-prova ma saritx u tipprocedi fuq dik il- premessa. L-istess Qorti, diversament preseduta, fid-decizjoni taghha fl-ismijiet Il- Pulizija vs Jason Nathan rriteniet:7 Issa hu veru li l-appellant , ghalkemm xehed, ma ddeponiex dwar meta hu gie notifikat bic- citazzjoni w ma ressaq ebda prova dwar dan. Pero', una volta li tinghata l-eccezzjoni tal- preskrizzjoni , hija l-Prosekuzzjoni li trid tirribattiha bil-prova tan-notifika li normalment issir bl- esebizzjoni tar-riferta relattiva. Dan ma sarx f' dan il-kaz u ghalhekk, ladarba ma giex pruvat li l- appellant kien effettivament gie notifikat bic-citazzjoni sat-12 ta' Mejju, 2002, din il-Qorti m'ghandhiex alternattiva hlief li tilqa' dan l-aggravju w tiddikjara l-akkuza li tefa' oggetti iebsin lejn il-persuni fuq imsemmija bhala preskritta. Gara izda li d-data tan-notifika kif miktuba w mhazza, ma tippermettix lil Qorti tistabbilixi sal- grad rikjest, il-jum li fih tqassmet. Dan sehh meta kien cjar li fis-seduta kellha tigi trattata l-kwistjoni dwar meta giet notifikata bl-imputazzjoni l-imputata, kif jixhed id-digriet ta' din il-Qorti tat-3 ta' Gunju, 2021. Ghalkemm il-prosekuzzjoni pprovdiet kopja tar-riferta, tenut kont tal-mod dilettantesk ta' kif giet korreguta l-ewwel data, kellu jigi mharrek l-ufficjal risponsabbli minn tali notifika fi sforz biex issir maghrufa d- data li fiha effettivament saret in-notifika tal-imputata. 6 Per S.T.O. Prim Imhallef incent Axlag; Deciza 12 ta' Ottubru, 2007; Appell Kriminali Numru. 206/2007 7 Per Onor Vella Joseph Gravino Kephart, Deciza 30 ta' Gunju, 2004; Appell Kriminali Numru. Hu ferm stramb kif l-ufficjal li qassam ir-riferta ghazel li jikteb numru fuq iehor minflok ma kitbu mill-gdid; dan numru wiehed kien u certament ma kienx ser jikkawza xi sforzi straordinarji biex jinkiteb taht jew fuq id-data tal-jum originali. Ghalkemm il-Qorti jidrilha li d-data hi dik tal-14 ta' Mejju, 2021, u ghalhekk entro termine, tenut kont li l-ittra giet ricevuta fis-17 ta' Frar, 2021, mill-provi prodotti ma jistax jigi determinat sal-grad rikjest mill-ligi li l-azzjoni kriminali odjerna tressqet entro termine. Ghaldaqstant din il-Qorti, anki kif d'altronde hija obbligata taghmel mill-ligi stess billi tali eccezzjoni hija sollevabbli ex officio, qeghda tilqa' l-eccezzjoni tal- preskrizzjoni sollevata mill-imputata, u tiddikjara l-azzjoni kriminali bhala wahda preskritta. Ghal dawn il-motivi din il-Qorti qeghda tiddikjara l-azzjoni mressqa fil- konfront tal-imputata bhala wahda preskritta w kwindi hija estinta.