Kopja Informali ta' Sentenza QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) Seduta tas-17 ta' Novembru, 2014 (Spettur Carol Eldessouki) Wara li rat l-imputatazzjonijiet datati 5 ta' Ġunju, 2014 fil-konfront ta' Daryl Armatys ta' 21 sena, imwieled Pieta', nhar is-6 ta' Dicembru, 1992, iben Jude Sanchez De Giorgio u Ingrid xebba Mercieca Minuti, u residenti 38A, Hill Dale, Triq Birżebbuġia, Santa Luċija, Ta' Kerċem u detentur tal-karta tal- identita' numru 852725M fejn l-imputat ġie mixli talli : - Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Bejn ix-xhur ta' Dicembru, 2012 u Jannar, 2013 ġewwa Birzebbuġa xjentement laqa' għandu jew xtara ħwejjeg misruqa, meħuda b'qerq jew akkwista b'reat, sew jekk dan sar f'Malta jew barra minn Malta, jew xjentement, b'kull mod li jkun, indaħal biex ibiegħhom jew imexxihom; Talli kkommetta reat li għalih hemm piena ta' priġunerija fil-perjodu operattiv ta' sentenza sospiża mogħtija nhar is-16 ta' April, 2013 mill-Maġistrat Dr. Natasha Loftus Fenech Pomroy LL.D. Kif ukoll talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi rrenda ruħu reċidiv skont sentenza mogħtija lilu, liema sentenza huma definittivi u ma tistax tiġi mibdula u dan bi ksur tal-Artikoli 49 u 50 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta. Rat li matul is-seduta tas-7 ta' Lulju 2014 l-Uffiċjal Prosekutur ikkonferma l-imputazzjonijiet bil-ġurament tiegħu u matul il-kors tal-eżami tal-imputat skont l-Artikoli 392 u 370(4) tal- Kodiċi Kriminali l-istess imputat wieġeb li ma kellux oġġezzjoni li l-każ jigi trattat bi proċedura sommarja; Rat il-kunsens tal-Avukat Ġenerali a fol 11 li permezz tiegħu iddikjara li kien qiegħed jagħti l-kunsens tiegħu sabiex dan il-każ jiġi trattat bi proċedura sommarja; Rat li matul l-istess eżami tal-imputat ai termini tal-Artikolu 392(1) tal-Kodiċi Kriminali, l- imputat, debitament assistit mill-Avukat Franco Farrugia Vidal, in definittiva tenna li ma kienx ħati tal-imputazzjonijiet miġjuba kontrih. Rat li l-Uffiċjal Prosekutur iddikjara li għalaq il-provi tiegħu matul is-seduta tas-6 t'Ottubru 2014 filwaqt li d-difiża ddikjarat li ma kellhiex provi f'dan il-każ. Semgħet il-provi prodotti; Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet. Ikkunsidrat : - Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi sid il-mobile phone, Aldo Klindo, tenna li huwa kien xtara l-mobile phone Nokia N8 Minn irċevuta CFX 1 a fol 50 jirriżulta li dan kien xtara l-mobile phone de quo fil-11 ta' Frar 2011 versu l-prezz ta' €499 li pero ħallas minnhom €370 stante li €129 minnhom kienu jirrapreżentaw discount mogħti lilu mill-Kumpanija venditriċi Go minħabba li kien għamel kuntratt għal sentejn. Dan jgħid li f'Diċembru tal-2012 (mingħalih li kienu t-8 ta' Diċembru) għall-ħabta tal-22:00 huwa kien mar jagħmel transazzjoni bankarja fl-ATM tal-APS Bank li tinsab quddiem il-Knisja ta' Santa Luċija, Ta' Kerċem. Huwa għamel it- transazzjoni u hekk kif kien sejjer l-hemm sema' xi ħaġa pero ma kienx irrealizza li kien Biss xi ħames minuti aktar tard huwa rrealizza li kien waqalu l-mobile phone u mar lura. Beda jċempel dan in-numru, iżda ħadd ma beda L-għada mar jagħmel id-denunzja tat-telf tal-mobile phone fl-għassa tal-Pulizija. Huwa jtenni li kien għall-ħabta ta' Ottubru jew Novembru 2013 li l-Pulizija kienu infurmawh li kienet intraċċjaw il-mobile phone tiegħu. Wara li ssuplixxa informazzjoni ulterjuri lill-Pulizija ġie definittivament stabbilit li dan il-mobile phone rintraċċjat mill- Pulizija kien fil-fatt tiegħu. PS307 Jerry Ferencevic ikkonferma li fid-9 ta' Diċembru 2012 kienet saret denunzja minn Aldo Klindo li fil-jum ta' qabel għall-ħabta tas-19:45 kien waqalu l-mobile phone ħdejn l-ATM tal-APS Bank f'Misraħ il-Knisja f'Birżebbuġia. Id-denunzjant ma kienx induna mill-ewwel b'dan u ntebaħ ftit ħin wara u meta mar lura fuq il-post dan il-mobile ma sabux. Eżebixxa wkoll il-PIRS a fol 21 minn fejn kien ukoll jirriżulta li wara indaġini li saret mas-service provider Go plc ġie stabbilit li l-mobile phone in kwistjoni kien qiegħed jiġi wżat mill- Xehed ukoll Anthony Emsting għal Go plc. Dan stqarr li wara li saret talba mill-Pulizija fil-21 ta' Jannar 2014 dwar jekk IMEI number 355361044107248 kienx intuża ma xi linja tal-Go plc. Fil-fatt irriżulta li bejn it-23 ta' Jannar 2013 u l-20 ta' Jannar 2014 dan kien ipperjat mal-linja telefonika 79074777, liema linja kienet reġistrata f'isem l-imputat. L-Ispettur Carol Eldessouki tenniet li verament il-Pulizija għamlu kuntatt mas-service provider dwar dan il-mobile phone mitluf. Fil-fatt minn indaġini li saret ukoll mas-service provider irriżulta li dan il-mobile phone kien qiegħed jiġi wżat mill-imputat. Hija kienet sejħitlu l- uffiċju tagħha nhar il-25 ta' Marzu 2014 fejn kelmitu u wara li kkonsulta mal-Avukat dott. Franco Farrugia Vidal sarulu xi mistoqsijiet u rrilaxxja stqarrija li tinsab eżibita a fol 4. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Fil-fatt minn din l-istqarrija jirriżultaw diversi punti li huma l-pern li fuqu jistrieħ dan il-każ. Il-punti saljenti huma s-segwenti : Qabel ġiet rilaxxjata din l-istqarrija l-imputat kien ikkonsulta l-Avukat Franco L-imputat jiċħad li huwa seraq dan il-mobile phone. Jgħid li xtrah mingħand żewġ persuni barranin li jitkelmu b'lingwa barranija (li ma jispeċifikax x'kienet). Lilu kelmuh bl-ingliż u dawn kellhom ħafna affarijiet f'basket, urewh mobile phone u huwa xtrah versu l-prezz ta' €150, għalkemm talbuh aktar minn hekk. Meta xtrah huwa la ingħata charger u l-anqas materjal ieħor li solitament ikun hemm Jgħid li huwa dejjem kellu wires tan-Nokia. Meta xtara dan il-mobile huwa ma ġieħx f'moħħu li dan il-mobile setgħa kien misruq. Mistoqsi jekk setgħax jiddeskrivi lil dawn in-nies, l-imputat jgħid li huwa ma setgħax jgħid għaliex jista jkun ġew bil-vapuri!! U dan skond dak li kien qed jaħseb hu. Jifatkar li kienu karnaġġjon half-caste. Ma kienx jaf jgħid minn liema pajjiż ġejjin dawn in-nies. Jikkonferma li n-numru tal-mobile 79074447 huwa tiegħu u kien ilu jużah għal madwar tliet snin. kien jaħseb li kien għal Diċembru. Mistoqsi għaliex xtara dan il-mobile phone l-imputat itenni li huwa kellu bżonn dan il-mobile għax kien ġdid. Dak il-mudell partikolari għoġbu u beda jniżżel il-prezz u xtrah. Jgħid li dak iż-żmien kien jiswa ftit iżjed. Mistoqsi jekk kienx fil-fatt ra dan il-mobile ħdejn l-ATM li kien hemm f'Misraħ il- Knisja u mhux il-bogħod minn fejn joqgħod hu, l-imptuat tenna li ma kienx veru dan. Anzi sfida lill-Ispettur sabiex tiċċekkja mal-cameras li hemm installati fil-viċin. Fuq ordni tal-Qorti xehed l-espert forensiku Kurt Fiteni li ġie mqabbad mill-Qorti sabiex safejn possibbli jiddetermina ir-rate of depreciation tal-istess mobile phone u jistabbilixxi jekk l-allegat prezz ta' €150 allegatament imħallas mill-imputat kienx valur li realistikament kien jirrifletti l-prezz fis-suq għal dik l-għamla ta' mobile phone f'Diċembru 2012. stħarriġ li għamel dan l-espert, prevji l-kawteli li l-kalkoli magħmula minnu kienu ibbażati fuq stimi u ċerti assunzjonijiet, huwa stabbilixxa li l-prezz li allegatament ġie mħallas ċjoe l- €150 kien jidher kemxejn baxx meta wieħed iqis l-istampa kollha stante li l-istess espert kien itenni li l-figura kienet iddur bejn €160 u €250; għalkemm huwa kien iħoss li l-valur tiegħu kien ikun eqreb lejn il-€200. Ikkunsidrat : - Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Din il-Qorti hija rinfaċċjata b'dilemma fejn minn banda l-unika prova li resqet il- Prosekuzzjoni biex issaħħaħ il-kommissjoni tar-reat de quo kienet l-istqarrija tal-imputat – li għar-raġunijiet aktar l-isfel imsemmija fiha diversi fatti li (sa ċertu punt, minbarra l-element tal-prezz) fiha diversi aspetti li jippuntaw lejn l-integrazjoni tar-reat ta' riċettazzjoni. banda l-oħra hija storja li fiha wisq mill-ingredjenti u sterjotipi oħra misjuba fi stejjer tipiċi f'dan il-qasam, u f'oqsma ta' kriminalita ordinarja oħra bħax-xiri u pussess ta' drogi u oġġetti illegali oħra – fejn il-venditur ikun deskritt bħala persuna barranija, ismu mhux magħruf, ġensu mhux magħruf, il-kumpratur ma jkunx jafu qabel jew tkun l-ewwel darba li ltaqa' miegħu, jitkellem lingwa li l-kumpratur ma jkunx jaf iżda wara jispiċċaw jitkelmu ma xulxin b'xi lsien barrani, ibiegħu u jixtru oġġetti minn fuq l-idejn, mingħajr riċevuti jew possibilita li ta' audit trail, ix-xerrej ma jkunx f'qagħda li jiddeskrivi lil din il-persuna – minkejja li suppost ikun tkellem magħha u wkoll għamel negozju magħha; u x-xerrej ma jkunx f'qagħda jagħti l-anqas l-aktar dettalji bażiċi fuq din il-persuna. ingredjenti ta' storja fittizja maħluqa biex tgħatti l-verita ta' kif seħħew il-fatti. Din il-Qorti mhix temmen l-istorja rakkuntata mill-imputat fl-istqarrija rilaxxjata minnu; u peress li l-prosekuzzjoni ta' da nil-każ tistrieħ prinċipalment fuq din l-istqarrija, l-istess Qorti ma tħosshiex li tkun "safe and satisfactory" li tistrieh fuq din l-istorja sabiex tkun tista ssawwar ħtija fl-imputat. Jidher li l-anqas l-Ispettur tal-Pulizija ma niżlitilha din l-istorja għaliex mit-tip ta' mistoqsijiet li bdiet tagħmel turi li qajla kienet qegħda temmen lill-imputat meta kien qed jirrakkonta dik Tant hu veru dan li l-aħħar domanda utli li għamlet lill-imputat, wara li kienet semgħet l-istorja tiegħu, kienet "ara nghidlekx sew li dan il-mobile inti rajtu hdejn l-ATM li hemm f'Misrah il-Knisja, mhux il-boghod minn fejn tabita inti, xi tghidilna?" Ir-risposta tal- imputat kienet li ma kienx hekk u saħansitra sfidaha biex tmur tiċċekja l-cameras li hemm fil-viċinanzi. Biss din hija l-unika prova li fuqha l-Prosekuzjoni kienet qed issejjes il-każ tagħha ta' riċettazzjoni. U peress li din l-istorja mhix qed titwemmen, għar-raġunijiet miġjuba aktar il- fuq, din il-Qorti ma tistax issib lill-imputat ħati tal-imputazzjoni prinċipali miġjuba kontrih. Mill-banda l-oħra temmen aktar it-teżi li fil-fatt l-imputat sab dan il-mobile phone u minflok mar jirrapurtah għażel li jżommu u jużah. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza l-oħra l-istorja fl-istqarrija kellha titwemmen, il-Qorti mhix konvinta moralment li l-element kollha tar-reat tar-riċettazzjoni ġew integrati. Il-Qorti temmen li miċ-ċirkostanzi rakkuntati mill-imputat fl-istqarrija, kien hemm ingredjenti biżżejjed għalbiex persuna ordinarja setgħet, miċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, raġonevolment tkun taf li l-oġġetti akkwistati kien ġejjin minn provenjenza kriminuża. Il-fatt li l-oġġett huwa mobile phone – ismu miegħu – oġġett żgħir u mobbli ħafna, mibjugħ minn persuni barranin assolutament mhux magħrufa mix-xerrej, liema persuni kellhom diversi affarijiet oħra li kienu għall-bejgħ, għall-bejgħ minn fuq l-idejn – u mhux minn xi stabbilitment jew ħanut tal-apparat ċellulari, mibjugħa mingħajr dokumenti jew apparat ieħor li solitament jinbiegħu ma apparat ta' mobile phone - anke li jkun użat – bħal chargers, batteriji eċċetra, il-fatt li l-prezz tiegħu kien €150 (li għal mobile phone ta' dak it-tip, l-istess espert itenni li raġonevolment kien iġib valur qrib il-€200), kienu fatti li magħquda u magħduda flimkien kellhom almenu jsawru suspett f'moħħ ix-xerrej li dan il- Oltre minn hekk, il-prezz allegatament imħallas – u ċjoe meta l-imputat ħareġ bl-istorja li l- mobile kien xtrah bi prezz ta' €150 – huwa prezz li sa' ċertu punt iġib il-boċċa qrib il-likk għax din iċ-ċifra, għalkemm l-espert Fiteni jiddeskriviha bħala baxxa xorta waħda hija qrib il-minimu imsemmi minnu bħala li setgħet kienet tirrapreżenta valur possibbli għal dak il-mobile phone f'dik il-kundizzjoni – ċjoe dik ta' €160. Biss dan l-element tal-prezz ma jridx jittieħed in konsiderazzjoni f'isolament u maqtugħ mill-kumplament taċ-ċirkostanzi li fihom l-allegat negozju sar. Il-prezz setgħa ma kienx wieħed baxx ħafna u sproporzjonat għall-oġġett mertu tal-bejgħ - iżda dan ma jfissirx li ċ- ċirkostanzi l-oħra kollha flimkien ma setgħux xorta waħda raġonevolment iwasslu lix-xerrej li jissuspetta li l-oġġett mibjugħ ma kienx akkwistat bis-sew. Biss huwa minnu li meta l- prezz mitlub ikun joqrob sew lejn il-valur reali tal-oġġett, ix-xerrej ikun aktar dispost li jemmen li l-oġġett ma jkunx ġej minn provenjenza kriminuża – sakemm verament min ibigħu ma jkunx bejjiegħ daqshekk tajjeb li minbarra li jkun riċettatur ikun ukoll jaf jigdem lix-xerrej fil-laħam il-ħaj. Dan huwa wkoll element ta' dubju raġjonevoli li f'każ li l-istorja Biss hemm ukoll aspett ieħor li ħasseb lil din il-Qorti. Aldo Klindo jgħid li tilef il-mobile Mill-istħarriġ tal-Pulizija mal-Kumpanija Go plc irrizulta li dan il-mobile bejn it-24 ta' Jannar 2013 u l-20 ta' Jannar 2014 kien qed jintuża mill-imputat. L-imputat ma Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza jidentifikax eżattament meta huwa ġie fil-pussess tal-istess mobile phone. ta' Diċembru, pero ma hemmx ċertezza dwar dan. Li hu żgur li mill-24 ta' Jannar 2013 kien beda jużah u dan jirriżulta mill-provi. Biss bejn it-8 ta' Diċembru u l-24 ta' Jannar hemm 47 jum differenza li fihom oġġett mobbli bħal mobile phone setgħa faċilment biddel l-idejn Mill-banda l-oħra kif allegatament l-istess mobile phone wasal f'idejn l-istess persuni barranin ma hu xejn ċar. Kif intqal mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kawża "Il- Pulizija vs Giovanni sive John Cali" deċiża nhar il-25 t'Ottubru 2002 : Kif jispjega l-gurista Francesco Fenech Caruana (fil-kumment tieghu dwar l-Artikolu 648 tal-Kodici Penali Taljan – artikolu li huwa ftit differenti mid-disposiszzjoni taghna izda li dwar il-provenjenza tal-oggett ricettat huwa simili ghal taghna): Fi kliem iehor, il-prosekuzzjoni kellha tipprova bhala fatt li l-oggetti meritu ta' l- ewwel imputazzjoni – iz-zewg Land Rovers – kienu jew insterqu, jew gew akkwistati b'qerq jew altrimenti akkwistati kontra l-ligi minn xi hadd iehor qabel ma dawn gew Kellha tipprova wkoll – u dan issa a rigward ta' l-element formali tar-reat – li Cali kien konsapevoli tal-provenjenza llecita taz-zewg vetturi. wiehed ma jridx ihallat, kif donnha jidher li ghamlet l-ewwel qorti, l-element materjali ma' l-element formali. Anke jekk, ghall-grazzja ta' l-argument, l-appellant kien konsapevoli (fis-sens li haseb jew kien jemmen) li l- vetturi kienu "tainted" (per ezempju, minhabba l-prezz baxx li bihom xtrahom), dan ma jezonerax lill- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza prosekuzzjoni milli tipprova li l-oggetti in kwistjoni kienu effettivament ta' provenjenza illecita kif fuq imfisser. Bid-dovut rispett, dan l-element ukoll huwa dubbjuż f'dan il-każ. Mill-banda l-oħra, hemm ġurisprudenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali, fejn f'każijiet analogi (fejn persuna ssib oġġett li minn natura tiegħu u miċ-ċirkostanzi juru li l-oġġett li jkun ġie nieqes la kien res nullius u l-anqas res derelictae, l-imputat jirrispondi għar-reat ta' serq tal- oġġett u mhux għal xi reat ieħor. F'dan is-sens il-Qorti tagħmel riferenza b'mod partikolari għas-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali fl-ismijiet "Il-Pulizija vs Jean Claude Farrugia Cremona" deċiża nhar it-30 ta' Settembru 2004 mill-Imħallef Joseph Loftus Farrugia Vidal fejn intqal – Kif gie ritenut mill-Qorti Kriminali fil-kawza " REX vs. BOUHLEL PORTELLI THEUMA " [1.7.1941] (HARDING J. - "Recent Criminal Cases Annotated" p. 33 et seq.), fejn il- fattispecji kienu kwazi identici ghal dan il-kaz, skond il-gurisprudenza nostrana, kull min jiehu l- pussess ta' oggett li jsib mitluq taht cirkostanzi li jindikaw li dak l-oggett jappartjeni lil xi hadd u li ma kienx gie abbandunat minn sidu , i.e. li ma jkunx res nullius jew res derelicta , ikun hati tar-reat ta' serq. (ara ukoll appelli kriminali "Il- Magħdud kollox, din il-Qorti tqis li fuq il-bażi tal-provi prodotti u għar-raġunijiet legali hawn fuq imsemmija, ma tistax serenament issib lill-imputat ħati tal-ewwel imputazzjoni miġjuba kontrih. Stante li t-tieni u t-tielet imputazzjonijiet huwa sussidjarji u dipendenti fuq sejbien ta' ħtija tal-ewwel imputazzjoni, una volta mhux ser ikun misjub ħati fuqha l-anqas ma jista' jiġi misjub ħati fuq it-tieni u t-tielet imputazzjonijiet. Għaldaqstant, wara li rat l-Artikoli 334(a), 28A u 28B, 49 u 50 tal-Kodiċi Kriminali, din il- Qorti qegħda ssib lill-imputat Daryl Armatys mhux ħati tal-imputazzjonijiet miġjuba kontih u minnhom tilliberah minn kull ħtija u piena. Mogħtija illum is-17 ta' Novembru 2014 fil-Qrati tal-Ġustizzja, Il-Qala. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Qrati tal-Gustizzja