Rikors Maħluf Nru. 892/2014 QORTI ĊIVILI PRIM' AWLA ONOR. IMĦALLEF LAWRENCE HUIZER Seduta tas-7 ta' Diċembru 2015 Rikors Maħluf Numru: 892/14 LM Kunsill Lokali Siġġiewi u b'digriet tal-20 ta' Novembru 2014 ġie korrett għal Is-Sindku Dr Karol Gabriel u s-Segretarju Eżekuttiv Nikol Callus għan- nom u in rappreżentanza tal-Kunsill Lokali Siġġiewi Rat ir-Rikors Maħluf tas-soċjetà attriċi Xuereb Bros. Limited (C32854) (minn issa 'il quddiem "is-soċjetà attriċi") ippreżentat fl-14 ta' Ottubru 2014 fejn Noel Muscat ikkonferma bil-ġurament, u għar-raġunijiet imfissra talbet li din il- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 8 Rikors Maħluf Nru. 892/2014 Illi s-soċjetà rikorrenti kellha kuntratt ta' appalt għall-ġbir ta' skart domestiku fil-lokal taħt il-ġurisdizzjoni tal-Kunsill Lokali Siġġiewi; Illi dan il-kuntratt t'appalt, mirbuħ mis-soċjetà rikorrenti permezz ta' sejħa għall-offerti maħruġa mill-istess Kunsill intimat, kellu prezz inkluż it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, varjabbli li jiżdied matul is-snin bir-rati kif dikjarati fl-istess sejħa għall-offerti; Illi l-Kunsill Lokali intimat ħallas lis-soċjetà rikorrenti l-prezz fiss kif kien fl-ewwel sena tal-istess appalt għat-tul tad-durata tal-istess appalt; Illi għalhekk is-soċjetà rikorrenti għandha tieħu l-bilanċ ta' tlettax-il elf u ħames (recte) mitt euro (€13,500) mill-Kunsill intimat u dana stante li l- Kunsill intimat ħallas lis-soċjetà rikorrenti s-somma komplessiva ta' sebgħin elf euro (€70,000) fis-sena kull sena, meta skont it-termini tal- is-soċjetà rikorrenti kellha offerta kif aċċettata mill-istess Kunsill, titħallas €72,000 fit-tieni sena, €74,500 fit-tielet sena u €77,000 fir-raba' u l-aħħar sena; Illi l-bilanċ ta' €13,500 favur is-soċjetà rikorrenti għadhom ma tħallsux mill-Kunsill intimat mingħar ebda raġuni valida fil-liġi, u dan minkejja li ġie debitament intimat li jagħmel dan permezz ta' ittra legali tal-14 ta' Novembru 2013; Għaldaqstant jgħid il-Kunsill Lokali intimat il-għaliex din l-Onorabbli Qorti m'għandhiex: 1. Tiddikjara, okkorrendo bl-opera ta' periti nominandi, li l-Kunsill Lokali Siġġiewi huwa debitur tas-soċjetà rikorrenti Xuereb Brothers Limited fl-ammont ta' tlettax-il elf u ħames mitt euro, Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 8 Rikors Maħluf Nru. 892/2014 bilanċ minn somma ikbar, rappreżentanti l-prezz ta' kuntratt għall-ġbir ta' skart domestiku fil-lokal tas-Siġġiewi, fuq talba tal- Kunsill stess. Tordna lill-Kunsill Lokali Siġġiewi sabiex iħallas fi żmien qasir u perentorju lis-soċjetà rikorrenti s-somma ta' tlettax-il elf u ħames mitt euro kif fuq ingħad. Bl-ispejjez u bl-imgħax legali kontra l-Kunsill Lokali Siġġiewi inġunt minn issa għas-subizzjoni. Rat it-tieni eċċezzjoni fir-Risposta Maħlufa tal-konvenuti s-Sindku Dr Karol Gabriel u s-Segretarju Eżekuttiv Nikol Callus għan-nom u rappreżentanza tal-Kunsill Lokali Siġġiewi (minn konvenuti") ippreżentata fis-7 ta' Novembru 2014 li tgħid: "Illi in vena preliminari, hemm l-inkompetenza rationae materiae u dana stante skont klawżola numru 5 u 23 tat-tender document u tal-kuntratt bejn il-partijiet, hemm ġurisdizzjoni esklussiva tal-Local Government Advisory Board liema ftehim ġie ffirmat mill-partijiet odjerni". Rat l-atti kollha tal-kawża u d-dokumenti li ġew esebiti mill-kontendenti. Rat il-verbal tas-seduta tal-21 t'Ottubru 2015 fejn il-kawża tħalliet għas- sentenza dwar l-ewwel eċċezzjoni (din trid tigi "t-tieni") tal-Kunsill konvenut għas-7 ta' Diċembru 2015. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 8 Rikors Maħluf Nru. 892/2014 Ikkunsidrat: hekk: Illi t-tender document u l-kuntratt li ġie ffirmat mill-partijiet (fol 15 sa 16) u l- klawżoli msemmija fit-tieni eċċezzjoni li tassew huma nseriti fihom, jaqraw Illi m'hemmx dubju li kwalunkwe tilwima tista' tiġi sottomessa għal deċiżjoni ta' arbitru, anke jekk dan ifisser li f'ċertu sens tiġi sostitwita l-ġurisdizzjoni tal- L-anqas hemm dubju li jista' jsir ftehim li jaħseb biex tilwim li jista' jinqala' fil-futur jiġi riferit għal arbitraġġ. Skont Artikolu 15(5) tal-Att dwar l- Arbitraġġ (Kap. 387): "Kull ħaġa li tagħti lok għal kwistjoni, ukoll wara li tkun inbdiet azzjoni legali dwarha fil-qorti, tkun tista', kemm-il darba dik il-ħaġa ma Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 8 Rikors Maħluf Nru. 892/2014 tkunx waħda minn dawk imsemmija fis-subartikolu (6), titranġa bil-mezz ta' arbitraġġ jekk il-partijiet kollha fit-tilwima jaqblu li jsir hekk." Illi skont Artikolu 15(3) tal-istess Kap. 387, "Minkejja kull disposizzjoni li hemm fil-Kodiċi ta' Kap. 12. Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili jekk parti fi ftehim ta' arbitraġġ, jew xi persuna li tagħmel it-talba permezz jew bis-setgħa tal-parti, tibda xi proċedimenti legali f'qorti kontra kull parti oħra fil-ftehim ta' arbitraġġ jew xi persuna li tagħmel it-talba permezz jew bis-setgħa ta' dik il-parti, dwar kull ħaġa miftehma li tiġi riferita għall-arbitraġġ, kull parti f'dawk il- proċedimenti legali tista' f'kull żmien qabel ma tressaq xi eċċezzjonijiet jew ieħor fil-proċedimenti, titlob il-qorti li twaqqaf il- proċedimenti, u dik il-qorti jew imħallef tagħha, kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li l-ftehim ta' arbitraġġ ikun sar inoperattiv jew ma jistax jitkompla, għandha tordna li jitwaqqfu l-proċedimenti"1. Rikors jista' jsir minkejja li l- kwistjoni għandha tiġi riferita lill-arbitraġġ biss wara li jiġu eżawriti proċeduri oħra ta' riżoluzzjoni ta' kwistjonijiet." Illi l-Kunsill konvenut ma użax din il-proċedura li permezz tagħha jitlob li l- proċeduri jiġu sospiżi temporanjament jew indefinittivament u minflok għażel li jressaq eċċezzjoni tal-inkompetenza rationae materiae ta' din il-Qorti. Illi l-Avukat Angele Compagno, rappreżentanta tad-Dipartiment tal-Gvern Lokali, prodotta mis-soċjetà attriċi xehdet (fis-seduta 11 ta' Frar, 2015) li sa fejn taf hi Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 8 Rikors Maħluf Nru. 892/2014 ma jeżisti, u qatt ma eżista, il-Local Government Advisory Board (fol. Filwaqt li hemm mekkaniżmu fl-istadju tat-tfigħ tal-offerti, li jikkonsisti fi tribunal imsejjaħ Bord tal-Appelli (fol. 70), wara l-iffirmar tal-kuntratt, jekk ikun hemm tilwima dwaru, il-każ normalment jitressaq il-Qorti (fol. li għamlet riċerka mhux biss fid-Dipartiment tagħha imma wkoll mal-Cabinet Office, ix-xhud (fis-seduta 11 ta' Marzu 2015) kienet f'pożizzjoni li tafferma kategorikament li "il-Local Government Advisory Board ma jeżistix", u qatt ma eżista (fol. Semmiet li jeżisti Local Governance Board li iżda m'għandux kompetenza bħalma msemmi fit-tendering document u l-kuntratt inkwistjoni. Minn riċerka li għamlet din il-Qorti, jirriżulta li dan il-Local Governance Board huwa mwaqqaf taħt il-Local Governance Board Regulations (A.L. 63 tas-sena 2010 - L.S. 363.150) biex jipprovdi rimedju għal amministrazzjoni ħażina minn uffiċjali tal-Kunsilli Lokali u għalhekk ċertament m'għandux ġurisdizzjoni jarbitra fi kwistjonijiet ta' materja kuntrattwali. Riprodotta mill-Kunsill konvenut (fis-seduta 1 ta' Lulju 2015) Dr. Vella xehdet li lanqas hemm xi bord li għandu l-funzjonijiet ta' dak li skont it-tender document u kuntratt huwa msejjaħ il-Local Government Advisory Board (fol Il-konvenut Nikol Callus, Segretarju tal-Kunsill konvenut, xehed li "qas naf x'inhu dan" (fol 84). Illi fil-fehma tal-Qorti, fuq l-iskorta tal-prinċipju li min jallega jrid jipprova, il- Kunsill konvenut kellu jipprova dak kollu allegat fl-imsemmija eċċezzjoni Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 8 Rikors Maħluf Nru. 892/2014 tiegħu. Li jfisser li kellu jipprova mhux biss l-eżistenza tal-klawżola arbitrali (kif fil-fatt għamel) imma wkoll l-eżistenza tal-Local Government Advisory Board. Prova li ma rnexxielux jagħmel għax l-anqas ir-rappreżentanta tad-Dipartiment tal-Gvern Lokali, li hija wkoll avukat, ma rnexxielha titraċċja dan il-bord. Lanqas is-Segretarju Ezekuttiv tal-Kunsill konvenut – li huwa wieħed mill- konvenuti – ma sema' b'dan il-Bord. Huwa kontro-sens li wieħed mill- konvenuti li qed iqajjem l-eċċezzjoni konsistenti fid-deroga tal-kompetenza mill-Qrati ordinarji lejn dan il-Bord, mhux biss jonqos milli jġib prova tal- eżistenza ta' dan il-Bord, imma saħansitra jistqarr li qatt ma sema' bih. jingħad kollox, il-Qorti ssibha stramba kif Advisory Board jista' jkun bord ta' arbitraġġ; għax il-kompetenza ta' "Advisory Board" huwa appuntu li jagħti l- pariri, u mhux jiġġudika jew jarbitra. Illi ġaladarba ma ġietx ippruvata l-eżistenza tal-Local Government Advisory Board, il-klawżoli arbitrarji msemmija fit-tieni eċċezzjoni huma inoperattivi. Skont Artiklu 985 tal-Kodiċi Ċivili, "Il-ħwejjeġ impossibbli… ma jistgħux ikunu oġġett ta' kuntratt" u għalhekk l-imsemmija klawżoli huma nulli u bla effett Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi din il-Qorti qiegħda taqta' kif ġej: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 8 Rikors Maħluf Nru. 892/2014 Tiċħad it-tieni eċċezzjoni preliminari tas-soċjetà konvenuta u tordna li din il- kawża tkompli tinstema' billi jibdew jiġu prodotti l-provi dwar il-mertu. L-ispejjeż ta' din il-proċedura qegħdin jitħallew għas-sentenza finali. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 8 minn 8