FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI MAGISTRAT NATASHA GALEA SCIBERRAS B.A., LL.D. Kawza Nru: 293/2010 Illum: 28 ta' Novembru 2018 Il-Pulizija (Spettur Jesmond J. Prospero) vs Adrian Anastasi (ID 94771(M)) Il-Qorti, Wara li rat l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tal-imputat Adrian Anastasi ta' 30 sena, iben Joseph u Jane nee` Prospero, imwieled In-NadurFloriana nhar it-28 ta' Dicembru 1979, residenti 9, Triq it-Trinita` Mqaddsa, L-Imqabba u detentur tal-karta tal-identita` numru 79447(M); Akkuzat talli f'dawn il-Gzejjer, nhar id-29 ta' Novembru 2009, kif ukoll f'dawn l- ahhar granet, f'hinijiet differenti u fi bnadi ohra f'Malta: Kellu fil-pussess tieghu d-droga eroina specifikata fl-ewwel skeda tal- Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap. 101 tal-Ligijiet ta' Malta, meta ma kienx fil-pussess ta' awtorizzazzjoni ghall-importazzjoni jew ghall- esportazzjoni mahrug mit-Tabib Principali id- disposizzjonijiet tar-4 u s-6 Taqsima tal-Ordinanza u meta ma kienx bil- licenzja jew xort'ohra awtorizzat li jimmanifattura jew li jforni d-droga msemmija u meta ma kienx b'xi mod iehor bil-licenzja mill-President ta' Malta li jkollu d-droga msemmija fil-pussess tieghu u naqas li jipprova li d- droga msemmija giet fornuta lilu ghall-uzu tieghu skont ir-ricetta kif provdut fir-regolamenti msemmija u dan bi ksur tar-regoli tal-1939 dwar il-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN 292/1939) kif sussegwentement emendati u bi ksur tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap. 101 tal-Ligijiet ta' Malta, liema droga nstabet f'tali cirkostanzi li juru li ma kinitx ghall-uzu esklussiv tieghu; Aktar talli kkommetta reat waqt li kien taht Ordni ta' Probation moghtija mill-Qorti ta' Malta, preseduta mill-Magistrat Dr. L. Calleja Smith LL.D. nhar is-6 ta' Frar 2009, liema sentenza saret definittiva u ma tistax tigi mibdula. Il-Qorti giet mitluba sabiex barra milli tapplika l-piena skont il-ligi, tordna lill- imputat ihallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-esperti, skont l- Artikolu 533 tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Rat l-atti kollha tal-kaz u d-dokumenti ezebiti, inkluz l-Ordni tal-Avukat Generali ai termini tas-subartikolu (2) tal-Artikolu 22 tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi (Kap. 101), sabiex din il-kawza tinstema' minn din il-Qorti bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali; Rat ukoll illi fis-seduta tal-15 ta' Ottubru 2014, il-partijiet iddikjaraw illi kienu qeghdin jezentaw lill-Qorti kif preseduta, milli terga' tisma' l-provi mressqa sa dakinhar, quddiem il-Qorti kif diversament preseduta; Semghet trattazzjoni finali tal-partijiet. Ikkunsidrat: Illi l-fatti li taw lok ghal dan il-kaz kienu s-segwenti: In segwitu ta' diversi rapporti li saru gewwa l-Ghassa tal-Pulizija tal-Hamrun dwar allegat abbuz ta' droga fil-fond bin-numru 9, Triq it-Trinita` Mqaddsa, L-Imqabba u b'mod partikolari wara rapport anonimu lill-pulizija nhar id-29 ta' Novembru 2009, il-pulizija ossia PS 3774, PC 519, PC 507 u PC 283 accedew fil-fond imsemmi, fejn sabu lill- imputat odjern flimkien ma' tliet persuni ohrajn, fosthom certu Robert Santangelo. Minn tfittxija li saret fil-fond, instabu oggetti relatati mal-uzu tad-droga, kif ukoll qartas bi trab kannella suspettat eroina fuq il-persuna ta' wiehed minn dawn il- persuni – skont l-Ispettur Joseph LaRosa, fuq il-persuna tal-imputat odjern u skont PS 4235 Conrad Cutajar Conti, fuq il-persuna ta' Robert Santangelo. L-imputat flimkien mat-tliet persuni l-ohrajn gew arrestati sabiex isiru investigazzjonijiet ulterjuri. L-imputat irrilaxxja stqarrija nhar id-29 ta' Novembru 2009 u dan wara li huwa nghata s-solita twissija skont il-ligi, ossia illi ma kienx obbligat li jwiegeb ghad- domandi li kienu ser isirulu, izda dak kollu li jghid kien ser jitnizzel bil-miktub u seta' jingieb bhala prova. Sussegwentement, fl-istess jum, l-imputat ikkonferma din l-istqarrija tieghu bil-gurament quddiem il-Magistrat Inkwirenti ai termini tal- Artikoli 24A(12) u (13) tal-Kap. 101 tal-Ligijiet ta' Malta. Kif tajjeb tissottometti l-abbli difensur tal-imputat fit-trattazzjoni finali taghha, din l-istqarrija giet rilaxxjata mill-imputat fi zmien meta l-ligi Maltija ma kinitx tipprovdi lill-persuna arrestata d-dritt li tottjeni parir legali qabel l-interrogatorju taghha, liema dritt dahal fis-sehh fl-10 ta' Frar 2010, permezz tal-Avviz Legali 35/2010. F'dan ir-rigward il-posizzjoni legali llum hija wahda cara. Kif inghad, jirrizulta wkoll illi l-imputat ikkonferma din l-istqarrija tieghu bil- gurament quddiem il-Magistrat Inkwirenti, li wkoll wissa lill-imputat bid-dritt tieghu li jibqa' sieket u illi ma jwegibx ghal ebda domanda li ssirlu. Naturalment, ma jirrizultax illi l-imputat inghata d-dritt ghall-assistenza legali mill-Magistrat Inkwirenti qabel din ix-xhieda, li nghatat fl-istess jum li giet rilaxxjata l-istqarrija. Dak li trid tikkunsidra l-Qorti ghalhekk huwa jekk il-posizzjoni legali u prevalenti llum dwar l-istqarrija rilaxxjata minn persuna suspettata jew arrestata lill-Pulizija Wittebrood hijiex applikabbli wkoll fir-rigward ta' stqarrija li tigi kkonfermata bil- gurament quddiem Magistrat Inkwirenti u ta' xhieda quddiem tali Magistrat Inkwirenti, meta tali persuna lanqas ma tkun inghatat d-dritt ghall-assistenza legali qabel din ix-xhieda. il-kwistjoni deciza mill-Prim'Awla (sede Din kienet Kostituzzjonali) fl-10 ta' Mejju 2017, fir-referenza Kostituzzjonali li saret lilha minn din il-Qorti, fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Josric Xuereb Fiorini) vs Josianne Nolan, liema sentenza ghaddiet in gudikat. F'dak il-kaz, Nolan kienet irrilaxxjat stqarrija lill-Pulizija Wittebrood fi Frar 2004, fiz-zmien ghalhekk meta hija ma kellhiex jedd fil-ligi illi tottjeni parir legali qabel l-interrogatorju taghha, u ftit tal-hin wara, hija dehret quddiem il-Magistrat Inkwirenti, fejn mhux biss ikkonfermat din l-istqarrija, izda kompliet tixhed b'mod dettaljat. Ghal darb'ohra, Nolan ma nghatatx id-dritt li tikkonsulta ma' avukat ghaliex kif inghad, din ma kellhiex dan il-jedd fiz-zmien in kwistjoni. F'din is-sentenza, il- Qorti ghamlet referenza inter alia ghas-sentenza tal-Qorti Ewropea dwar id- Drittijiet tal-Bniedem fil-kaz A.T. v Luxembourg tad-9 ta' April 2015, f'liema kaz ir-rikorrenti kien gie interrogat mill-pulizija minghajr l-assistenza ta' avukat, minkejja li talab tali assistenza u l-ghada gie interrogat mill-gdid minn Borg Degiorgio Investigattiv, inghata d-dritt li jkun assistit minn avukat u effettivament gie assenjat avukat u sussegwentement gie interrogat fil-presenza tieghu, izda r- rikorrenti lmenta illi ma nghatax il-possibilita` li jikkomunika mal-avukat qabel u waqt dan l-interrogatorju u in oltre illi s-semplici presenza tal-avukat, meta dan seta' biss jibqa' sieket, ma kinitx tikkostitwixxi assistenza reali u effettiva. Dwar il-principji ta' dritt applikabbli f'dak il-kaz, dik il-Qorti sostniet hekk: F'dak il-kaz, dwar il-fatt illi r-rikorrenti gie mcahhad mid-dritt ta' assistenza legali waqt l-interrogatorju tieghu mill-pulizija, il-Qorti nnutat li fiz-zmien in kwistjoni, il-ligi vigenti kienet tipprekludih minn tali assistenza. Ghalkemm huwa nnega l- akkuzi migjuba kontra tieghu u m'ghamel l-ebda dikjarazzjoni inkriminanti f'dan l-istadju, biss il-Qorti enfasizzat li l-istadju investigattiv ta' proceduri kriminali huwa ta' importanza krucjali stante li l-provi li jingabru f'dan l-istadju jiddeterminaw il-qafas li fih tigi kkunsidrata l-akkuza li talvolta imputat jew akkuzat jigi mixli biha. Il-Qorti tal-Appell li ggudikat u kkonfermat il-htija tar- rikorrenti f'dak il-kaz, kienet espressament irreferiet ghall-istqarrijiet li kien irrilaxxja r-rikorrenti waqt l-interrogatorju tieghu mill-pulizija u sabet li ma kienx konsistenti fihom. Ghalhekk, qalet il-Qorti, certament illi ma jistax jinghad illi dawn ma kellhom l-ebda influwenza fuq id-decizjoni finali. Dwar l-ilment tar-rikorrenti li huwa ma nghatax il-possibilita` li jikkomunika mal- avukat assenjat lilu qabel l-interrogatorju tieghu mill-Imhallef Investigattiv, il- Qorti wkoll sabet ksur tal-Artikolu 6(3)(c) flimkien mal-Artikolu 6(1) tal- Konvenzjoni u dan wara li osservat is-segwenti: Il-Qorti ghalhekk tinnota illi skont din id-decizjoni, minkejja li r-rikorrenti gie assenjat avukat qabel it-tieni interrogatorju tieghu, din id-darba minn Borg Degiorgio Investigattiv, la darba huwa ma nghatax l-opportunita` li jikkomunika mal-istess qabel tali interrogatorju, tali assistenza ma kinitx wahda effettiva, bir-rizultat li gie ddikjarat illi d-dritt tieghu ghal smiegh xieraq kien gie lez. Dik il-Qorti ghamlet referenza wkoll ghal sentenza ohra tal-istess Qorti diversament preseduta fl-ismijiet Raymond Mifsud Bonnici vs Avukat Generali deciza fid-29 ta' Marzu 2017, fejn inghad hekk: Huwa ormai inkontestabbli li l-artikolu 39 tal-Kostituzzjoni u l-artikolu 6 tal- Konvenzjoni jipprotegu d-dritt ta' persuna suspettata li titlob l-assistenza ta' avukat sa mill-ewwel interrogatorju li jsirilha mill-pulizija, ghajr ghal cirkustanzi mpellenti li jippermettu r-restrizzjoni ta' dan id-dritt; Fi kwalunkwe kaz, kull restrizzjoni ghal dan id-dritt m'ghandhiex tippregudika rrimedjabilment id-drittijiet tal-akkuzat taht il-Kostituzzjoni u l-Konvenzjoni; It-thaddim ta' dawn il-principji huwa partikolarment necessarju f'kazijiet fejn persuna tkun iffacjata b'akkuzi serji ghaliex huwa fl-isfond tal-pieni l-aktar iebsa li r-rispett tal-Istat lejn id-dritt ghal smiegh xieraq ghandu jkun garantit sal-oghla grad f'socjeta` demokratika; Id-dritt tal-akkuzat jigi pregudikat b'mod irrimedjabbli meta huwa jirrilaxxja stqarrijiet minghajr assistenza legali, anke jekk b'mod volontarju u wara li nghata s-solita twissija mill-Pulizija, liema stqarrijiet jintuzaw kontrih fil-proceduri kriminali li jinfethu kontra tieghu; Inoltre, ghalkemm ic-cahda ta' dan id-dritt hija wahedha leziva rrispettivament mill-vulnerabilita' o meno tal-persuna ndagata, jekk jigi muri li fl-istadju tal- interrogazzjoni l-persuna nvestigata tkun fi stat fragli, dan ukoll ikollu mpatt negattiv fuq id-dritt ghas-smiegh xieraq ta' dik il-persuna fil-proceduri li jkunu tmexxew kontriha. Stabbiliti dawn il-principji din il-Qorti però ma tistax ma tiehux in konsiderazzjoni gurisprudenza aktar ricenti li fil-fehma taghha sahhet dak minnha enfasizzat fid- decizjonijiet surriferiti, cioè kemm kienet incisiva u determinanti l-istqarrija mehuda qabel l-emendi msemmija tas-sena 2010, allura bla dritt ta' assistenza legali senjatament waqt l-interrogazzjoni, fil-process kriminali innifsu u l-aktar il- piz moghti lilha mill-Qorti fid-decizjoni taghha, jekk instabet htija. Dan ghaliex ebda stqarrija hekk mehuda ma tista tigi apprezzata jekk mhux fid-dawl tal- proceduri kriminali fl-intier taghhom u b'mod partikolari l-impatt taghha fuq il- gudizzju finali." [sottolinear tal-Qorti] Wara li fis-sentenza taghha Il-Pulizija vs Josianne Nolan, il-Qorti rreferiet ukoll ghas-sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Clayton Nolan deciza fit-13 ta' Frar 2017, fejn il-Qorti ghamlet distinzjoni bejn dawk il-kazijiet fejn il-proceduri kriminali jkunu ntemmu u dawk li jkunu ghadhom pendenti u fejn fir-rigward ta' dan l-ahhar kaz, sostniet illi la darba l-proceduri jkunu ghadhom pendenti ma jkun sehh ebda ksur tal-jedd ghal smiegh xieraq, izda jkun hemm dan il-ksur jekk isir uzu mill-istqarrija (mehuda minghajr il-jedd ghall- assistenza legali) fil-process kriminali, kompliet hekk: "Din il-Qorti taqbel perfettament mal-insenjament tal-Qrati fid-deċiżjonijiet ċitati. L-Avukat Ġenerali ma ġab l-ebda ġustifikazzjoni għaliex kien hemm restrizzjoni għall-aċċess tar-rikorrenti għall-avukat ħlief li l-liġi kif kienet ma kinitx tipprovdi għal tali dritt favur persuna arrestata. B'applikazzjoni ta' dawn il-prinċipji, il- Qorti ssib illi minkejja li d-dritt tar-rikorrenti għal smigħ xieraq ma ġiex leż f'dan l-istadju, ċertament illi sseħħ leżjoni f'każ illi l-istqarrija li tat lill-pulizija fit-13 ta' Frar 2004 u dik li għamlet aktar tard dak inhar quddiem il-Maġistrat Inkwerenti jibqgħu jagħmlu parti mill-proċeduri kriminali pendenti quddiem il-Qorti referenti. Il-Qorti ma tistax ma tikkunsidrax ukoll illi r-rikorrenti kellha biss tmintax-il sena meta seħħ dan l-episodju u kienet l-ewwel darba li ġiet arrestata u tressqet il- Qorti, fejn mhux biss ikkonfermat l-istqarrija tagħha kif kienet minghaliha li ser tagħmel, iżda effettivament irrilaxxat stqarrija oħra pjuttost dettaljata u dan kollu mingħajr ma kienet ingħatat xi forma ta' assistenza legali, bir-riżultat illi, kif jikkonferma wkoll l-Ispettur Josric Xuereb Fiorini, hija kienet aġitata waqt li kienet qiegħda tirrilaxxa l-istqarrija tagħha." [sottolinear tal-Qorti] Jirrizulta ghalhekk illi a bazi tas-sentenzi minnha citati, f'dan l-ahhar kaz, il-Qorti qieset bl-istess mod l-istqarrija li giet rilaxxjata mir-rikorrenti lill-Pulizija Wittebrood u x-xhieda taghha moghtija quddiem il-Magistrat Inkwirenti u dan stante li fiz-zewg kazijiet, ma kinitx inghatat id-dritt ghall-assistenza legali. Qieset ukoll in oltre il-vulnerabilita` tal-persuna interrogata ossia li kienet ta' eta` tenera u li din kienet l-ewwel darba li kienet giet arrestata u mressqa quddiem il-Qorti. Il-Qorti tqis ukoll illi l-jedd ghall-assistenza legali gie anke estiz f'dawk il-kazijiet fejn akkuzat gie moghti l-jeddijiet kollha vigenti skont il-ligi ta' pajjizu, inkluz id- dritt tieghu ghas-silenzju u meta huwa kien effettivament ezercita dan id-dritt u ma wiegeb ghall-ebda mistoqsija maghmula lilu. F'tali cirkostanzi, il-Qorti Ewropea ukoll sabet li kien hemm vjolazzjoni tal-artikolu 6(3) u dan ghaliex ma kienx ikkonsulta ma' avukat biex jispjegalu l-jeddijiet tieghu skont il-ligi dwar id-dritt tieghu ghas-silenzju u d-dritt li ma jinkriminax ruhu, b'dan ghalhekk illi l-Qorti implikat illi t-twissija moghtija mill-ufficjal investigattiv m'hijiex bizzejjed. F'Dayanan v Turkey, deciza fit-13 ta' Ottubru 2009, il-Qorti Ewropea qalet hekk: Din il-Qorti hija konxja wkoll mis-sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali fl-ismijiet Il- Pulizija vs Tyrone Sumame u Barrile vs Amanda LaRosa decizi t-tnejn fit-22 ta' Frar 2013, fejn il-Qorti sabet illi l-uzu tal-istqarrija rilaxxjata lill-pulizija, minghajr l-assistenza ta' avukat, ikun bi ksur tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni u dan ghaliex din ma nghatatx f'cirkostanzi li jiggarantixxu l-legittimita` tal-istess, tenut kont tal- vulnerabilita` tal-istess Fenech u Agius ossia tal-eta` taghhom, fiz-zmien li ttiehdet l-istqarrija. Dik il-Qorti kkonkludiet ukoll li ma jistax jinghad l-istess fir-rigward ta' stqarrijiet mahlufa quddiem Magistrat Inkwirenti ai termini tal-Artikolu 24A(12) u (13) tal-Kap. 101 tal-Ligijiet ta' Malta u dan ghaliex "Il-preżenza ta' maġistrat, uffiċjal ġudizzjarju indipendenti mill-pulizija, hija garanzija biżżejjed illi l-istqarrija tingħata b'għażla ħielsa, volontarjament, u ma tiġix imgiegħla jew meħuda b'theddid jew b'biża', jew b'wegħdiet jew bi twebbil ta' vantaġġi." Biss il-Qorti tinnota illi wara dawn is-sentenzi u wara li sussegwentement, inghatat is-sentenza Mario Prospero v. Malta mill-Qorti Ewropea, saru zviluppi gurisprudenzjali in linea ma' din l-ahhar sentenza, kif jirrizulta mis-sentenzi citati izjed 'il fuq, inkluz dawk moghtija mill-Qorti Kostituzzjonali. In oltre ricentement, fil-5 ta' Ottubru 2018, fil-kawza fl-ismijiet Christopher Viacava vs Avukat Generali et, f'liema kaz ir-rikorrenti kien inghata l-jedd ghall-parir legali qabel irrilaxxja wahda miz-zewg stqarrijiet tieghu, il-Qorti Kostituzzjonali qalet hekk dwar l-istqarrijiet rilaxxjati mill-istess rikorrenti minghajr il-jedd ta' assistenza legali waqt l-interrogatorji tieghu: Mill-premess jirrizulta manifest li l-istqarrijiet rilaxxjati mir-rikorrent ser ikollhom kif fil-fatt gja` kellhom quddiem il-Qorti Kriminali impatt fil-proceduri kriminali, mhux in kwantu ghall-ammissjonijiet, izda in kwantu l-kontenut taghhom kien ittiehed in konsiderazzjoni fil-quantum tal-piena imposta fuqu mill-Qorti Kriminali, u issa huwa car li anke l-Qorti tal-Appell Kriminali ser tiehu konsiderazzjoni tal-kontenut tal-istqarrijiet f'dan ir-rigward. Ghalhekk, ghalkemm il-proceduri kriminali ghadhom pendenti u ghalhekk ma jistax f'dan l-istadju jigi determinat jekk kienx hemm lezjoni ta' smigh xieraq f'dawk il-proceduri, jekk l- istqarrijiet jithallew fil-process tal-proceduri kriminali, dawn wisq probabbilment ser isir uzu minnhom mill-Qorti tal-Appell Kriminali bi pregudizzju jew vantagg ghall-akkuzat fil-kwantifikazzjoni tal-piena, kemm dik karcerarja kif ukoll ghal dak li tirrigwarda l-multa li tista' tigi imposta. Fid-dawl tal-premess it-tehid tal-istqarrijiet zgur li ser ikollhom impatt fuq l- ezitu tal-process kriminali u, ladarba dan isir, x'aktarx ser isir ksur tad-dritt tal- rikorrent ghal smigh xieraq tenut kont tal-fatt li dawn gew rilaxxjati mir-rikorrent fl-assenza ta' avukat li jassistih. Ghalhekk huwa xieraq li, filwaqt li f'dan l-istadju ma jistax jinghad jekk kienx hemm lezjoni ta' dan id-dritt fundamentali tar- rikorrent peress li l-proceduri kriminali ghadhom pendenti, dawn ma jithallewx jibqghu fl-inkartament tal-process kriminali." [sottolinear tal-Qorti] Il-Qorti tqis illi mill-gurisprudenza tal-Qorti Ewropea huwa evidenti li m'huwiex bizzejjed li jigi assigurat li l-persuna suspettata jew arrestata tkun giet mwissija li ghandha d-dritt ghas-silenzju, izda ghandha tinghata wkoll id-dritt ghall-assistenza legali sa mill-bidu nett tal-investigazzjoni tal-pulizija. Il-Qorti Ewropea ma jidhirx li taghmel distinzjoni bejn stqarrija rilaxxjata lill-pulizija u stqarrija guramentata quddiem awtorita` gudizzjarja, minkejja li din tal-ahhar hija indipendenti mill- Pulizija Wittebrood. Fil-fehma tal-Qorti, la darba dan id-dritt ghandu jinghata meta persuna arrestata taghmel stqarrija lill-pulizija, anzi mill-fazijiet inizzjali tal- investigazzjoni, l-istess ghandu japplika fir-rigward ta' stqarrija guramentata moghtija quddiem awtorita` gudizzjarja, f'dan il-kaz il-Magistrat Inkwirenti, b'mod partikolari meta wiehed iqis illi stqarrija guramentata, min-natura taghha u proprju ghaliex hija guramentata, ghandha izjed sahha u valur probatorju minn stqarrija rilaxxjata lill-pulizija. F'dan il-kaz, il-Magistrat Inkwirenti, kif diga` inghad, rega' wissa lill-imputat bid-dritt tieghu ghas-silenzju izda oltre minn hekk, ma kienx f'posizzjoni li jaghtih id-dritt ghall-assistenza legali la darba dan ma kienx possibbli taht il-ligi Maltija. Fil-fehma tal-Qorti, minkejja l-indipendenza tal-Magistrat Inkwirenti, dan tal-ahhar m'ghandux il-funzjoni ta' avukat difensur, ma jagixxix ta' sostitut tieghu, anzi certament li m'huwiex tenut u m'ghandux jaghti pariri lill-persuna suspettata jew arrestata li tidher quddiemu biex tigguramenta l-istqarrija taghha jew sabiex tixhed. F'dan il-kaz, diga` kien evidenti minn dak li kien stqarr mal-pulizija, illi l-imputat eventwalment kien ser jigi akkuzat bir-reati li bihom gie mixli f'dawn il-proceduri. Imbaghad, meta wiehed iqis illi fis-sentenza ricenti tal-Qorti Kostituzzjonali li ghaliha saret referenza izjed 'il fuq, minkejja illi r-rikorrenti f'dak il-kaz, kien inghata l-jedd li jikkonsulta ma' avukat qabel l-ewwel interrogatorju tieghu u anke ezercita dan il- jedd, il-Qorti ordnat illi dawn ma jithallewx fl-inkartament la darba kien ser ikollhom impatt fuq l-ezitu tal-process kriminali – f'dak il-kaz, kuntrarjament ghal dan il-kaz, l-ezitu in kwantu l-piena u mhux in kwantu l-htija o meno tal-istess rikorrenti la darba huwa rregistra ammissjoni fil-proceduri – u dan stante illi ma nghatax il-jedd ghall-assistenza legali waqt l-interrogatorji tieghu, izjed u izjed jidhrilha illi ghandha tqis kemm l-istqarrija tal-imputat odjern rilaxxjata minnu lill- Pulizija Wittebrood, kif ukoll ix-xhieda tieghu quddiem il-Magistrat Inkwirenti, li kienu certament ta' pregudizzju ghalih, bhala inammissibbli u ghalhekk qeghda tiskartahom. Dan naturalment japplika wkoll u bl-istess mod ghal kwalsiasi referenza li ssir mix-xhieda tal-Prosekuzzjoni ghal dak kollu li stqarr l-istess imputat qabel jew waqt l-interrogatorju tieghu, kif ukoll quddiem il-Magistrat Ikkunsidrat ulterjorment: Skartati ghalhekk kemm l-istqarrija rilaxxjata mill-imputat lill-pulizija, kif ukoll ix-xhieda tieghu quddiem il-Magistrat Inkwirenti, jehtieg illi l-Qorti tikkunsidra l- imputazzjonijiet odjerni fid-dawl tar-rimanenti provi formanti parti mill-atti processwali. L-Ispettur Joseph LaRosa xehed darbtejn f'dawn il-proceduri ossia nhar is-17 ta' Jannar 2012 u nhar it-8 ta' Lulju 2013.1 Huwa jghid illi dakinhar tad-29 ta' Novembru 2009, wara li l-pulizija rceviet sensiela ta' rapporti fis-sens illi gewwa l- fond numru 9, Triq it-Trinita`, L-Imqabba kien qed ikun hemm grupp ta' zghazagh li kienu qeghdin jiehdu d-droga u wara li fl-istess jum dahal rapport simili, huwa baghat lill-pulizija sabiex jaghmlu tfittxija f'dan il-post. Skont ix-xhud, hekk kif habtu, Adrian Anastasi fetah il-bieb u saritlu tfittxija, waqt liema tfittxija, fuq il- persuna tieghu, instab qartas bid-droga eroina. Ix-xhud jghid ukoll x'qal l-imputat lill-pulizija prezenti wara din is-sejba – xhieda din illi hija inammissibbli ghaliex dak li seta' ntqal mill-imputat intqal minnu minghajr il-jedd ghall-assistenza legali u fi kwalunkwe kaz tikkostitwixxi detto del detto, bhal del resto, il-bqija tax- xhieda tal-Ispettur Agius li ma kienx prezenti ghat-tfittxija in kwistjoni. Xehed ukoll PS 1195 Conrad Cutajar Conti, li kien prezenti ghal din it-tfittxija u effettivament huwa l-unika ufficjal tal-pulizija minn dawk li kienu prezenti, li xehed f'dawn il-proceduri. Jghid illi dakinhar, kienu rcevew rapport fis-sens illi fir-residenza fuq imsemmija, dahlu erba' persuni li kienu qeghdin jabbuzaw mid- droga. Jghid hekk: "Ovvjament ahna morna fuq il-post, wara li dahlet din it- telefonata, habbatna l-bieb, fejn mit-tieqa tar-residenza li tigi kwazi sular gholi, hareg Adrian Anastasi, li qed naghrfu hawnhekk fl-awla u qalilna li niezel u nizel, fetah il-bieb u ahna prattikament bqajna telghin, dhalna fil-kamra tieghu, fejn hemmhekk kien hemm erba' persuni ohra li dawn kienu Nikolina Boulter, Kevin Sanchez, Robert Santangelo, fejn dawn dehru mahsudin fil-presenza taghna, fejn dawn saret tfittxija kemm fuqhom u anke fil-kamra, li hi ta' Adrian, fejn hemmhekk instabu diversi oggetti relatati mad-droga, bhalma huma marfa mahruqha, diversi lighters, pakketti tar-Rizla u dawn l-oggetti, fejn imbaghad saret tfittxija fuq Robert Santangelo, fejn hemmhekk instabet sachet kannella li din giet elevata."2 8 sa 10 tal-process u a fol. 54 u 55 tal-process. 48 u 49 tal-process. Huwa evidenti illi la darba skartata l-istqarrija u x-xhieda tal-imputat odjern quddiem il-Magistrat Inkwirenti, ix-xhieda ta' PS PS Conrad Cutajar Conti hija prova determinanti u dan ghaliex, kif inghad, kuntarjament ghall-Ispettur Joseph LaRosa, huwa kien wiehed mill-ufficjali tal-pulizija li kienu prezenti fuq il-post meta saret it-tfittxija in kwistjoni. Fil-waqt illi x-xhieda tal-Ispettur Agius fis-sens illi l-qartas in kwistjoni nstab fil-pussess tal-imputat odjern tibqa' biss detto del detto u ghalhekk taghmel prova biss tal-fatt illi dak il-kliem intqal, izda mhux tal- veracita` tieghu, mill-banda l-ohra x-xhieda tas-Surgent Cutajar Conti, li kif inghad kien prezenti, tipponta mhux lejn l-imputat odjern, bhala l-persuna li kienet fil- pussess tad-droga eroina, izda lejn terza persuna li kienet ukoll prezenti fil-fond in kwistjoni. F'dawn ic-cirkostanzi, il-Qorti tqis ghalhekk illi ma jirrizultax sodisfacentement ippruvat fil-grad rikjest mil-ligi, illi fil-jum in kwistjoni, l-imputat instab fil- pussess tad-droga eroina u per konsegwenza ma jistax jinstab hati tal-ewwel imputazzjoni kif dedotta fil-konfront tieghu. Fir-rigward tat-tfittxija li wasslet ghall-kaz odjern, la jirrizulta l-pussess 'semplici' u ghalhekk wisq inqas il-pussess aggravat tad-droga eroina. In kwantu l-pussess semplici, reat kompriz u nvolut fir- reat ikkontemplat fl-ewwel imputazzjoni, huwa veru illi fix-xhieda tieghu f'dawn il-proceduri, l-imputat meta mistoqsi mill-avukat difensur "Dan il-kaz imur lura ghall-2009. Spjega lill-Qorti jekk kellekx xi problema"3, huwa jwiegeb illi kellu problema tal-eroina, izda mbaghad mistoqsi kemm kellu zmien fiz-zmien in kwistjoni, huwa jghid illi kellu 25 sena. La darba l-imputat twieled f'Dicembru 1979, isegwi illi huwa kellu 25 sena fis-snin 2004/2005. Veru wkoll illi l-imputat jghid illi kien jiehu d-droga kuljum, izda tenut kont tal-fatt illi x-xhieda tieghu kienet wahda generika, mentri l-imputazzjonijiet odjerni jirreferu specifikatament ghad-29 ta' Novembru 2009 u l-ahhar granet ta' qabel din id-data, a bazi tax- xhieda tal-istess imputat, il-Qorti tista' biss tassumi illi f'dawk il-jiem l-imputat kien fil-pussess tad-droga eroina u ghalhekk, f'dawn ic-cirkostanzi, ma jidhrilhiex li tista', lil hinn minn kull dubju ragjonevoli, tikkonkludi illi l-imputat kien fil- pussess ta' tali droga f'dawn il-jiem. Ghaldaqstant, il-Qorti tqis illi l-ewwel imputazzjoni fil-konfront tal-imputat ma tirrizultax sodisfacentement ippruvata. La darba m'hijiex tinstab reita` fl-imputat in kwantu l-ewwel imputazzjoni, isegwi wkoll illi huwa ma jistax jinstab hati tat-tieni imputazzjoni. 82 tal-process u t-twegiba a fol. Konkluzjoni Ghal dawn il-motivi, il-Qorti qed issib lill-imputat mhux hati tal-imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu u qeghda tilliberah minnhom. Konsegwentement, lanqas m'hija tordna lill-imputat sabiex ihallas l-ispejjez tal- esperti mahtura f'dawn il-proceduri. Tordna d-distruzzjoni tad-droga esebita bhala Dokument MB, hekk kif din is- sentenza tghaddi in gudikat u dan taht il-harsien tar-Registratur li ghandu jirredigi proces-verbal li jiddokumenta l-procedura tad-distruzzjoni, liema dokument ghandu jigi nserit fl-atti ta' din il-kawza mhux aktar tard minn hmistax-il jum minn tali distruzzjoni. Natasha Cassar Mockridge Bugeja Brewer Magistrat