Qorti tal-Appell (Kompetenza Inferjuri) Imħallef Anthony Rickett Appell numru: 29/15 Marisa Alexiev Schembri (K.I. Numru 830071M) (appellata) vs Direttur Ġenerali tas-Sigurta` Soċjali (appellant) 6 ta' Diċembru 2016. tiegħu, Id-Direttur tas-Sigurta` Soċjali appella minn deċiżjoni tal-Arbitru tad-9 ta' Ġunju 2015 li biha ġiet revokata deċiżjoni li Marisa Alexiev Schembri ma kinitx intitolata għall-għajnuna tal-qagħad minħabba li ma kienx sodisfatt li hi kap tal-familja. Fis-sentenza l-Arbitru ipremetta rappreżentant tad-Dipartiment u Marisa Alexiev Schembri. Ir-rappreżentant spjega li Marisa Alexiev Schembri kienet applikat għall-għajnuna għad-diżimpieg u li ma baqgħatx intitolata billi marret tgħix ma' persuna tas-sess maskili minħabba li skontha kienet bdiet process ta' separazzjoni u ma kellhiex fejn tirrisjedi. Għalhekk id-Dipartiment qiesha bħala li tgħix ma' persuna oħra. Marisa Alexiev Schembri ikkonfermat li kienet għaddejja minn process ta' separazzjoni, u li kienet għal kollox sprovvista mill-assi b'mod li ddeskriviet diffikultajiet ta' natura soċjali li kienet għaddejja minnhom; li ma kellha l-ebda relazzjoni mal- persuna maskili li tgħix magħha; li kienet biss tuża kamra mir-residenza ta' din l-persuna biex almenu jkollha fejn toqgħod; u li kienet qed tipprova tintegra ruħha fid-dinja tax-xogħol. Fid-dawl ta' dawn il-provi, l-Arbitru laqa' l- appell wara li kkunsidra li: "kif dejjem irritjena dan l-Arbitru l-fatt li żewġ persuni, anke jekk ta' sess oppost, fis-sena 2015 ikunu qed jgħixu flimkien mhux neċessarjament tkun ġiet iffurmata familja għal kull effett tal-liġi. "L-Arbitru jikkontendi li kull każ irid jiġi investigat għalih innifsu u biex tirrendi dan il-każ iktar diffiċli għat-teżi tad-Dipartiment, jidher illi ma saret ebda investigazzjoni f'dan il-każ. "Fiċ-ċirkostanzi u fin-nuqqas ta' prova kuntrarja, l-Arbitru ma għandux għaliex ma jemminx il- verżjoni tal-appellanti." L-aggravju tal-appellant hu li l-appellata ma tikkwalifikax bħala kap tal-familja u għalhekk mhix intitolata għall-benefiċċju tal-qagħad. Biex wieħed ikun ikkunsidrat kap irid iġib provi konvinċenti li huwa jmantni lilu nnifsu. F'dan il- każ Marisa Alexiev Schembri messha ġiebet provi li verament isaħħu l-posizzjoni tagħha li hija verament il-kap tal-familja, bħal per eżempju li l-kontijiet tad-dawl, ilma, television u telephone qegħdin fuq isimha u tħallashom hi mill-kont bankarju tagħha; li hi tmantni lilha nnifisha u għalhekk messha ppreżentat rendikont tal-flus li toħroġ sabiex tagħmel dan. Bil-kuntrarju, fl-applikazzjoni tagħha kkonfermat li l-persuna li tgħix miegħu jaħdem, u meta jkun hemm persuna li taħdem skont il-Kap 318 tkun hi li tiġi kkunsidrata kap tal-familja u kien abbażi ta' hekk li d-Direttur wasal għad-deċiżjoni tiegħu. L-arbitru mar kontra l-liġi meta tefa' l-piż tal-prova fuq id-Direttur minflok fuq il- benefiċċjarja. L-appellata la wieġbet għall-appell u lanqas dehret fl-udjenzi miżmuma mill- Qorti. Konsiderazzjoni tal-aggravji. L-Artikolu 2 tal-Kap. 318 jaghti definizzjoni ta' kap tal-familja: "'kap ta' familja' dwar familja li tkun ta' żewġ persuni jew iżjed tfisser dik il-persuna li, fl- opinjoni tad- Direttur, tkun kap tal-familja". L-istess disposizzjoni tipprovdi: "'familja' tfisser persuna waħda li fl-opinjoni tad-Direttur tkun tabita waħedha jew żewġ persuni jew iżjed li fl-opinjoni tad-Direttur ikunu jabitaw flimkien bħala familja..." Ghalkemm skond il-ligi d-Direttur ghandu d-diskrezzjoni sabiex jiddeciedi jekk persuna tikkwalifikax bhala kap tal-familja, id-decizjoni trid tkun wahda ragonevoli. Fl-avviż li l-appellant bagħat lill-appellata, infurmaha li kien ġie deċiż li mhijiex intitolata ghall-għajnuna tal-qgħad għaliex,"mhux sodisfatt li inti l-kap tal-familja". Fis-sentenza Riccarda Cini vs Direttur tas-Sigurta Socjali tas-7 ta' Frar 2007, din il-qorti qalet: (1) dak li jifforma "familja" fis-sens ta' l-Att in diskussjoni mhux bilfors taghmlu l- konsangwinita` jew iz-zwieg, ukoll jekk dawn mhux eskluzi, imma bizzejjed li jkollok bhala pre-rekwizit sitwazzjoni fejn zewg persuni junixxu ruhhom f'relazzjoni ko-abitativa anke barra (2) id-Direttur hu moghti diskrezzjoni biex jiddetermina fil-fehma tieghu l-ezistenza ta' tali familja u tal-kap taghha." Il-qorti kompliet tghid li d-diskrezzjoni m'hijiex assoluta u li: "Fil-fehma konsiderata taghha l-Qorti tahseb li mhux kull sitwazzjoni fejn tnejn minn nies jew aktar, ghax jghixu taht l-istess saqaf, ghandha tikkreja l-prezunzjoni illi dawn jifformaw familja. Dan ghar-raguni illi mhux eskluz, fic-cirkostanzi zvarjati tal-hajja, illi jista' jkollok qaghda fl-istess dar fejn ikunu separatament qed jabitaw aktar minn familja wahda, b' kap ghaliha, li jkunu indipendenti minn xulxin. Naturalment kollox jiddependi mill-fattispeci singolari u partikolari tal-kaz li jkun qed jigi mistharreg. L-importanti hu li meta tipprezenta ruhha tali sitwazzjoni wiehed m'ghandux jitlaq minn attitudni errata u koncett zbaljat illi ghax sempliciment l-persuni jkunu qed jabitaw fl-istess dar, ergo tezisti dejjem il-kwalifika ta' 'familja'". F'każ ta' persuna li tgħix ma' persuna oħra, mhuwiex biżżejjed li żewġ persuni jabitaw flimkien taħt l-istess saqaf, imma wkoll li jabitaw flimkien "bħala familja". Il-kunċett ta' "familja" mhux definit mill-Kap. Il-fatturi varji li jinċidu fuq il-familja ma jippermettux li jiġi ffissat mudell soċjali uniformi lanqas fl-ambitu tal-istess ordinament ġuridiku. Tentattiv sabiex wieħed jasal il-Qorti diversament għall-qalba tal-kunċett ta' ippreseduta fil-kaz Pauline CassoneHammet v Direttur tas-Sigurta` Soċjali1: "Illi, mbagħad, wieħed irid jara jekk huwiex minnu li t-tifsiriet ta' "familja" u "kap tal-familja" li jinsabu fl-Att m'humiex ċari, kif tippretendi l-appellanti. Fl-ewwel lok irid jingħad li għalkemm l-appellanti tgħid (par 6B tar- ikors promotur) li l-Att ma jagħtix tifsira ċara tal- kelma "dar", jidher li hija kienet qegħda tirreferi għall-kelma "familja", għaliex "dar" m'hija hija waħda mfissra mkien speċifikatament f'dik il- liġi. Min-naħa l-oħra, it-tifsira ta' "familja" elaborata u, f'każ ta' benefiċċji partikolari hemm imsemmija, hemm il-possibilita' li iżjed minn persuna waħda li tgħammar fl-istess dar ma' ħaddieħor titqies bħala "familja" għaliha. - Għajnuna li kienet tirċievi l-appellanti ma ntweriex li kienet waħda minn dawn iċ- ċirkostanzi partikolari msemmija fit-tifsira. Mela, f'dan il-każ, l-opinjoni tad-Direttur dwar jekk l-appellanti u bintha u Zammit jitqisux bħala familja waħda hija kruċjali. Sakemm l-opinjoni tintwera li hija marbuta ma' fatti u ċirkostanzi rejali, m'għandux għalfejn isir stħarriġ dwar jekk dik il- fehma hijiex tajba jew le. B'żieda ma' dan, irid jingħad li l-Qrati tagħna wkoll kellhom okkażjoni jfissru kif għandu jiġi mifhum il-kunċett ta' "familja": u dan mhux biss fil-liġi in ġenerali, imma wkoll f'liġijiet speċjali, u b'mod partikolari taħt il-liġi dwar l-Assistenza Soċjali. F'dawn id-deċiżjonijiet kollha, l-"familja" m'hijiex imliġġma bil-kundizzjoni sine qua non ta' żwieġ u lanqas ta' koabitazzjoni f'qafas ta' dak li llum jissejjaħ common law marriage, imma ta on i en a ta e ersuni je i jed f dar je am jent omuni attri uti ta qsim bejniethom ta da li jseħħ fil-ħajja tagħhom (enfasi miżjuda minn din il-Qorti)"; Ma jirriżultax u anzi l-appellata tiċħad, li hemm xi relazzjoni amoruża bejnha u l-persuna l-oħra. Jidher li l-appellata sempliċiment sabet kenn temporanju f'ċirkostanzi ferm diffiċli għaliha fejn spiċċat ta' fuqha senduqa fil-proċess ta' separazzjoni personali minn ma' żewġha. Dan ma jfissirx li ffurmat familja ġdida. Sa hawnhekk il-qorti taqbel mar-ragunament tal-Arbitru. Pero' persuna waħda tista' wkoll tkun familja. Madankollu skont il-liġi sabiex persuna waħda tkun familja, trid tkun fil-fehma tad-Direttur "ta ita aħedha" (artikolu 2). Ġialadarba l-appellata kienet qegħda tġħix ma' terza persuna fl-istess residenza, ma jistax jingħad li kienet qegħda tgħix waħedha. 1 13.01.2004, Imħallef J. . Lanqas ma ġabet xi prova li kienet qegħda tgħix b'mod indipendenti, bħal per eżempju li tħallas għal bżonnijiet taghha. Kienet l-appellata li semmai kellha tagħti prova li kienet ghal kollox indipendenti minn Wolf Djelassi. Għalhekk id-Direttur kellu dritt li jikkonkludi li l-appellata m'hijiex kap tal- familja, element li kien meħtieġ sabiex tikkwalifika ghall-għajnuna tal-qgħad. Għal da n ir-ra unijiet tilqa l-a ell u tħassar id-deċi joni tal- Arbitru tad-9 ta Ġunju, 2015 u minflok tikkonferma d-deċi joni tal- appellant. S ejje a arigu tal-appellata.