PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI Seduta ta' nhar it-Tnejn, 5 ta' Lulju, 2021 Rikors Maħluf Nru: 560/2021 Din hija sentenza finali dwar żewġ talbiet mressqa minn Pauline Kabar kontra Albert Vella-Critien sabiex titħallas is-somma ta' €30,000; B'rikors maħluf imressaq fl-10 ta' Ġunju, 2021, l-attriċi fissret li hija daħlet f'konvenju mal-konvenut biex tixtri xi postijiet f'Ħaż-Żebbuġ. Mal-konvenju, l-attriċi ħallset €30,000 bħala depożitu akkont tal-prezz. Ġara iżda, li l-konvenju skada u minkejja li l-attriċi talbet anke permezz ta' ittra uffiċjali, sabiex il-konvenut irodd lura dawn it-€30,000, dan baqa' ma raddhomx; Daħla Għalhekk billi skont l-attiriċi s-somma ta' €30,000 hija ċerta, likwida u dovuta, u billi dejjem fil-fehma tal-attriċi, l-imsemmi Albert Vella-Critien m'għandux eċċezzjonijiet xi jressaq kontra din it-talba għall-ħlas, hija talbet lil din il-qorti sabiex: «Tgħaddi għas-sentenza bid-dispensa tas-smigħ ai termini ta' l-Art. 167 et seq tal-Kap. Tikkundanna lill-intimat iħallas lir-rikorrenti s-somma ta' tletin elf euro (€30,000) u dan għar-raġunijiet fuq imsemmija; Bl-imgħax mis-6 ta' April, 2021, data tal-ittra uffiċjali numru 1309/2021 mibgħuta mir-rikorrenti lill-intimat, u bl-ispejjez, komprizi dawk tal-ittra uffiċjali tas-6 ta' April, 2021 numru 1309/2021 kontra l- intimat li minn issa hua ngunt biex jidher in subizzjoni.» B'digriet kamerali mogħti fl-14 ta' Ġunju, 2021, il-qorti ordnat in-notifika ta' dan ir-rikors maħluf lil Albert Vella-Critien u tagħtu l-jedd li jekk irid iressaq nota fir-reġistru tal-qorti jew fl-udjenza, sabiex biha jattakka l-proċedimenti magħmula mill-attriċi, bħala mhux regolari jew li ma jgħoddux għall-każ, u dan hekk kif jinsab imfisser fl-artikolu 170(1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta. Fl-istess digriet il-qorti poġġiet il-kawża għas-smigħ għal nhar it-Tnejn, 5 ta' Lulju, 2021 u wissiet lill-imħarrek li jekk huwa ma jidhirx għal dan is-smigħ, il-qorti sejra tiddeċiedi minnufih il-kawża billi tilqa' t-talbiet tal-attriċi, skont l-artikolu 170 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta; Albert Vella-Critien ġiet notifikat fis-17 ta' Ġunju, 2021 (ara paġna 11 tal-atti) u għażel li ma jressaq l-ebda nota skont l-artikolu 170(1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta biex jikkontesta s-siwi ta' dawn il-proċeduri; Madankollu l-imsemmi Albert Vella-Critien deher għas-smigħ tal-5 ta' Lulju, 2021 u dakinhar permezz tal-avukat tiegħu saħaq li huwa għandu jingħata l-jedd li jikkontesta din il-kawża għaliex b'riferenza għas-sentenza Edgar Scott Drago et v. Prestige Apartments Limited et, deċiża fit-23 ta' Novembru, 2020, huwa għandu l-jedd li jżomm id-depożitu mħallas fuq il-konvenju jekk ix-xerrej ma jkollux raġuni tajba biex ma jidhirx għall-kuntratt; B'konvenju magħmul fit-12 ta' Settembru, 2019 quddiem in-Nutar Mary sive Mariella Day (ara paġni 5 sa 6 tal-atti), Pauline Kabar u Albert Vella-Critien intrabtu li jidħlu f'kuntratt ta' xiri-u-bejgħ għall-ammont ta' €500,000: (i) ta' dar, bl-isem ta' 'Kenworth House'; u (ii) ta' garaxx, li t-tnejn jinsabu fi Triq l-Imdina, Birkirkara; Fuq il-konvenju, l-attriċi ħallset lil Albert Vella-Critien is-somma ta' €30,000 bħala parti Il-kuntratt ta' xiri-u-bejgħ, li kellu jsir sa mhux aktar tard mill-20 ta' Diċembru, mill-prezz sħiħ ta' €500,000; B'ittra uffiċjali tas-6 ta' April, 2021 (ara paġna 14 tal-atti), l-attriċi talbet lill- konvenut biex irodd lura dawn it-€30,000 li kienet ħallset fuq il-konvenju. ittra uffiċjali waslet għand il-konvenut fit-12 ta' Mejju, 2021; L-attriċi stqarret fl-affidavit tagħha, li ġie mehmuż mar-rikors maħluf (ara paġna 8 tal-atti), li Albert Vella-Critien ma ħallas xejn mis-somma ta' €30,000 u li fil-fehma tagħha, huwa m'għandu l-ebda eċċezzjoni x'jagħti biex ma jħallasx; Konsiderazzjonijiet M'hemmx għalfejn illi ngħidu, il-proċeduri sommarji (aktar magħrufa bħala l- proċeduri bil-giljottina) imsemmija fl-artikolu 167 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta huma minnhom infushom ta' natura eċċezzjonali għaliex dawn jitbiegħdu mill- prinċipju ġenerali tal-liġi li jrid li kawża għandha tinqata' wara li l-qorti tieħu qies tal-provi u tas-sottomissjonijiet tal-partijiet fil-kawża; Kemm hu hekk, fil-proċeduri bil-giljottina l-attur jitlob lill-qorti sabiex hija tgħaddi għas-sentenza tagħha fuq dak li jiġi mressaq lilha mill-istess attur u dan mingħajr il-possibilità ta' kontroll min-naħa tal-parti mħarrka. Għalhekk kif ingħad f'Emmanuel Alzeni v. I.T. Properties Limited deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-12 ta' Diċembru, 2005, «F'dawn iċ-ċirkostanzi tkun mgħobbija b'responsabbilità akbar billi, mingħajr l-intervent tal-kontro parti, hu mistenni minnha li tilqa' t-talba kif proposta»; Il-liġi tagħti żewġ rimedji lill-imħarrek biex iwaqqaf il-proċeduri sommarji: (i) billi jqajjem permezz ta' nota li għandha tiġi ppreżentata fir-reġistru jew fl-udjenza, li l- proċedura bil-giljottina mressqa mill-attur, «mhix regolari jew ma tgħoddx għall- każ»; jew (ii) billi jġib prova prima facie li hu għandu eċċezzjonijiet tajba x'jagħti jew kontro-talba valida xi jressaq fil-mertu (ara Carmel Abela Azzopardi vs. Paul Cordina Sacco, Appell Superjuri tal-11 ta' Mejju, 2015); Il-konvenut huwa ħieles li jinqeda biż-żewġ rimedji flimkien biex il-proċeduri ma jibqgħux bil-giljottina; Jekk issir nota li l-proċedura mressqa mill-attur «mhix regolari jew ma tgħoddx għall-każ» u din tiġi milqugħa mill-qorti, allura ma hemmx għalfejn li dik il-qorti tidħol fil-kwestjoni ta' jekk prima facie jidhirx li l-konvenut għandu eċċezzjonijiet tajba x'jagħti jew kontro-talba valida xi jressaq fil-mertu, għax f'dak il-każ il-qorti għandha mill-ewwel tawtorizza lill-konvenut biex jippreżenta l-eċċezzjonijiet tiegħu, kif provdut fl-artikolu 170(2) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta (ara inter Appell Superjuri tas-16 ta' Frar, 2014); Fil-każ tagħna, Albert Vella-Critien ma ressaqx nota biex jattakka r-regolarità tal- proċedura li trid tuża' l-attriċi biex tinqata' din il-kawża. waqt l-udjenza tal-5 ta' Lulju, 2021, li għandu eċċezzjoni waħda xi jressaq kontra l-attriċi; Din l-eċċezzjoni waħdanija hija: li huwa għandu l-jedd li jżomm id-depożitu ta' €30,000 għaliex l-attriċi ma kellhiex raġuni tajba biex ma tersaqx għall-kuntratt ta' xiri-u-bejgħ. Biex isaħħaħ id-difiża tiegħu, il-konvenut għamel riferenza għas- sentenza Edgar Scott Drago et v. Prestige Apartments Limited et deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-23 ta' Novembru, 2020, li skont hu, kien fiha ċirkostanzi simili għal din il-kawża; Fil-fehma ta' din il-qorti, iżda din l-eċċezzjoni li jrid iressaq il-konvenut mhijiex waħda mistħoqqa lanqas mad-daqqa t'għajn; Fil-konvenju tat-12 ta' Settembru, 2019 (ara paġna 5 u 6 tal-atti) ma hemm l-ebda klawsola li tgħid li l-attriċi Pauline Kabar kienet qiegħda tħallas xi kapparra li setgħet tintilef skont l-artikolu 1359 tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta, jekk il- kuntratt finali ma jsirx. Mod ieħor, il-ħlas ta' €30,000 li sar minnha fuq il-konvenju ġie deskritt, «bħala ħlas akkont tal-prezz»; Hekk ukoll, fil-konvenju tat-12 ta' Settembru, 2019 ma hemm l-ebda klawsola li Pauline Kabar kellha titlef is-somma ta' €30,000 illi hija ħallset bħala parti mill- prezz, jekk hija ma tiffirmax il-kuntratt ta' xiri-u-bejgħ; Dan l-aħħar punt huwa fattur importanti ħafna li jbiegħed għalkollox din il-kawża mis-sentenza ta' Edgar Scott Drago et v. Prestige Apartments Limited et, li l- konvenut semma waqt l-udjenza tal-5 ta' Lulju, 2021; Tabilħaqq fil-kawża Edgar Scott Drago et v. Prestige Apartments Limited et kien hemm klawsola fil-konvenju li kienet tgħid hekk: Issa jekk wieħed jifli l-konvenju tat-12 ta' Settembru, 2019, li huwa l-mertu ta' din il-kawża, wieħed ma jsibx klawsola bħal din; Tassew, imkien f'dan il-konvenju ma hemm miktub li Pauline Kabar kellha titlef l-ammont li hija ħallset bħala parti mill-prezz, jekk il-kuntratt ma jsirx b'tort tagħha. Għalhekk fin-nuqqas ta' klawsola ta' forfeitable deposit, il-konvenut Albert Vella-Critien ma jista' jsib l-ebda wens fis-sentenza Edgar Scott Drago et v. Prestige Apartments Limited et, u dan lanqas prima facie, biex iwaqqa' t-talbiet attriċi; Fuq kollox, hija ġurisprudenza miżmuma li meta att ta' konvenju jagħlaq, bla ma jkun sar il-kuntratt, l-effetti legali jkun li kull parti terġa' titpoġġa lura fil-qagħda li kienet dakinhar qabel ma sar il-konvenju (ara Martin Frederick Callus Mizzi et v. Jonathan Wayne Sciberras Vella et deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-13 ta' Marzu, 2018); Ifisser dan, li kull parti tkun trid trodd lura kull benefiċċju li setgħet kisbet bis- saħħa tal-konvenju (ara David Gouder Valletta et v. Michael Kabar et deċiża mill- Prim'Awla tal-Qorti Ċivili nhar it-30 ta' Ġunju, 2020 u Christine Corlett Grumley v. Dr. Godfrey Gauċi Demanuele Farrugia deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-25 ta' Mejju, 2007); Fost il-benefiċċji li jridu jiġu mrodda lura, hemm il-flejjes kollha li jkunu ġew imħallsa bħala parti mill-prezz tax-xiri (ara inter alia Olive Gardens Investments Limited v. Charles Mallan De Trafford et deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-31 ta' Mejju, 2019, Jeffrey John Schembri Picco v. Adrian Melillo Fenech deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-18 ta' Lulju, 2017, Chain Services Limited v. Leo Mamo. et deċiża mill-Qorti tal- Appell fis-27 ta' Jannar, 2017, Kruger Brent Development Limited v. P.A.M. Limited deċiża mill-Qorti tal-Appell fid-25 ta' Novembru, 2016, Gerit Company Limited v. A.M. Developments Limited et deċiża mill-Qorti tal-Appell fid-29 ta' Mejju, 2015, Alfred Calleia et v. Perit Anton Zarb Piscopo et deċiża mill-Qorti tal- Appell (Sede Inferjuri) fil-5 ta' Marzu, 2010, Angelo Stevens v. John Maniscalco Holland et deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-30 ta' April, 2009 u Gloria De Giorgio v. J. L. J. Construction Company Limited deċiża mill-Qorti tal-Appell fl-1 ta' Frar, F'ċirkostanzi bħal dawn għalhekk, ladarba l-konvenut la ressaq ilmenti dwar is- siwi tal-proċediment sommarju mibdi mill-attriċi u lanqas ma wera li huwa għandu xi eċċezzjoni fejjieda x'jagħti biex jtħalla jikkontesta l-kawża, il-qorti sejra tissokta billi tilqa' t-talbiet tal-attriċi, hekk kif jgħid u jrid l-artikolu 170 tal-Kap 12 tal- Liġijiet ta' Malta; Dwar l-imgħax mitlub mill-attriċi, il-qorti bit-tħaddim tal-artikoli 1139 u 1141(2) tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta ħa timxi fuq ir-rata ta' tmienja fil-mija fis-sena, li għandhom jibdew minn dakinhar illi saret sejħa għall-ħlas b'att ġudizzjarju. Jirriżulta li l-attriċi kienet ippreżentat ittra uffiċjali bin-numru 1309/2021 fis-6 ta' Din l-ittra uffiċjali ġiet milqugħa minn Albert Vella-Critien fit-12 ta' Mejju, 2021 u għalhekk l-imgħax fuq is-somma ta' €30,000 għandu jitlaq minn dakinhar; Għaldaqstant għar-raġunijiet fuq imsemmija din il-qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il- Deċiżjoni kawża billi: i. Tilqa' l-ewwel talba tal-attriċi biex tipproċedi għas-sentenza mingħajr smigħ skont l-artikoli 167 et sequitur tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta; u Tilqa' t-tieni talba tal-attriċi u b'hekk tikkundanna lil Albert Vella-Critien iħallas lil Pauline Kabar, is-somma ta' €30,000, bl-imgħax bit-8% fis-sena, li jibda mid- data tan-notifika tal-ittra uffiċjali fit-12 ta' Mejju, 2021 sad-data tal-ħlas effettiv; Tordna wkoll li l-ispejjeż kollha marbuta ma' dawn il-proċeduri, magħdud magħhom l- ispejjeż tal-ittra uffiċjali bin-numru 1309/2021, għandhom jitħallsu kollha kemm huma Imħallef Deputat Reġistratur