FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI IMĦALLEF ONOR. JOSEPH R. AVRAMOVIC LL.D. ILLUM il-Ħamis, 10 ta' Ġunju, 2021. Joseph WEBER u Sansone Cruises Limited (C – 54306) vs L-AWTORITA` GĦAT-TRASPORT F'MALTA Rat ir-Rikors Maħluf imressaq fit-12 ta' Settembru, 2012, li bih u għar-raġunijiet hemm imsemmija, l-atturi talbu li din il-Qorti (a) ssib li l-għemil amministrattiv tal-Awtorita` mħarrka meħud fit-3 ta' Settembru, 2012 fejn għarrfithom li, b'seħħ mill-10 ta' Settembru, 2012, kienet se tissospendilhom il- liċenza u ċertifikati tagħhom bħala operaturi ta' bastimenti kummerċjali (CVOL) kien lil hinn mis-setgħat tagħha ("ultra vires') peress illi ma ħarsitx il-ħtiġijiet 10 ta' Ġunju, 2021 tal-Awtorita` mħarrka huwa wkoll proċedurali mandatorji fit-twettieq ta' dak l-għemil għall-finijiet tal-Artikolu 469A(1)(b)(ii) tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta; (b) issib li l-istess għemil amministrattiv 'ultra vires' għax jikkostitwixxi abbuż tas-setgħat tagħha billi sar għal għanijiet mhux xierqa kif ukoll huwa msejjes fuq konsiderazzjonijiet mhux rilevanti għall-finijiet tal- Artikolu 469A(1)(b)(iii); (ċ) issib li l-istess għemil amministrattiv tal-Awtorita` mħarrka huwa wkoll 'ultra vires' għax imur kontra l-liġi għall-finijiet tal-Artikolu 469A(1)(b)(iv); (d) issib li d-deċiżjoni tal-Awtorita` mħarrka tad-19 ta' Lulju, 2012, dwar is-sospensjoni kienet ġiet fis-seħħ fit-8 ta' Awwissu, 2012, u li s- sospensjoni ta' erbatax-il (14) jum inflitta fuqhom bdiet miexja mid-9 ta' Awwissu 2012 sat-22 ta' Awwissu, 2012; u (v) tordna lill-Awtorita` mħarrka sabiex tieqaf milli tipprova tinforza d-deċiżjoni mgħarrfa lilha fit-3 ta' Settembru, 2012, u dan b'effett mill-10 ta' Settembru, 2012, kif ukoll biex tieqaf milli tipprova tinforza d-deċiżjoni tagħha tad-19 ta' Lulju, 2012, billi s-sospensjoni minnha nflitta laħqet għalqet. Talbu wkoll l-ispejjeż; Rat id-degriet tagħha tat-2 ta' Ottubru, 20121, li bih ordnat in- notifika lill-Awtorita` mħarrka u tat direttivi lill-atturi dwar it-tressiq tal-provi min-naħa tagħhom; Rat it-Tweġiba Maħlufa mressqa mill-Awtorita` mħarrka fil-21 ta' Diċembru, 2012, li biha laqgħet għall-azzjoni attriċi billi, preliminarjament qalet li l-proċeduri għal stħarriġ ġudizzjarju ta' għemil amministrattiv taħt l-Artikolu 469A ma jgħoddux għall-każ skond l-Artikolu 469A(4), billi l-atturi kellhom rimedju xieraq mogħti taħt liġi oħra. Fil-mertu, laqgħet billi qalet li d-deċiżjoni ta' Settembru, 2012, ġiet lill-atturi fit-3 ta' sospensjoni komunikata sussegwentement inforzata wara ċ-ċaħda tal-Mandat ta' Inibizzjoni (Rik. Nru. 1342/12NC) minn din il-Qorti diversament presjeduta, għaldaqstant il-ħames talba hija sorvolata. Ċaħdet li mxiet lil hinn mis-setgħat tagħha ('ultra vires') u għaldaqstant qalet li din il-Qorti jmissha tiċħad it-talbiet attriċi kollha; Rat id-degriet tagħha tal-15 ta' Jannar, 20132, li biħ ħatret lill-Avukat Dolores Falzon bħala Assistent Ġudizzjarju sabiex tisma' il-provi tal-partijiet; Rat id-degriet tagħha tal-5 ta' Diċembru, 20133, li bih laqgħet it-talba mressqa mill-Awtorita` mħarrka b'rikors tagħha tad-29 ta' Ottubru, 20134, sabiex għar-raġunijiet imsemmija fl-istess talba, jiġu eżentati milli jixhdu numru ta' xhieda mħarrka mill-atturi; 1 Paġġ. 19 - 20 tal-proċess 2 Paġ. 43 tal-proċess 3 Paġ. 89 tal-proċess 4 Paġġ. 75 sa 78 tal-proċess 10 ta' Ġunju, 2021 Rat ix-xhieda u d-dokumenti mressqa mill-partijiet quddiem l- Assistent Ġudizzjarju; Rat id-degriet tagħha tal-10 ta' Ġunju, 20145, li bih ħalliet il-kawża għas-sottomissjonijiet bil-miktub; Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet tal-atturi tat-23 ta' Lulju, 20146; Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet tal-Awtorita` mħarrka tal-10 ta' Settembru, 20147, bi tweġiba għal dik tal-atturi; Rat id-degrieti tagħha li bihom ħalliet il-kawża għas-sentenza; Ikkunsidrat: Illi din hija azzjoni ta' stħarriġ ġudizzjarju. L-atturi għandhom liċenza u ċertifikat sabiex joperaw 'water taxi' bl-isem ta' TAKSI u bastiment bl- isem SANSONE. Huma ġew mgħarrfa li l-liċenza tagħhom kienet ser tiġi sospiża għal xi żmien wara li nstab ksur ta' regolamenti marittimi min-naħa tal-atturi. L- Awtorita` kkonfermat id-deċiżjoni tagħha (wara li ngħata żmien lill-atturi biex iressqu appell minn dik id-deċiżjoni) u billi l-atturi ma appellawx, bagħatet tgħarrafhom li kienet sejra tinforza dik id-deċiżjoni. L-atturi jgħidu li l-aħħar avviż mibgħut lilhom mill-Awtorita` jmur lil hinn mis-setgħat tagħha ('ultra vires') billi ż-żmien tas-sospensjoni kien effettivament laħaq għadda. Fil-fehma tagħhom, iż-żmien ta' sospensjoni beda miexi wara li kien għalqilhom iż-żmien tal-appell, u għalhekk it-twissija tal-Awtorita` li kienet ser tgħaddi biex twettaq is-sospensjoni ntbagħtet wara li għadda dak it-terminu. Huma jitolbu li d- deċiżjoni titħassar għaliex saret bi ksur tal-Artikolu 469A(1)(ii)(iii) u (iv) tal- Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi għal din l-azzjoni, l-imħarrkin laqgħu billi, b'mod preliminari, qalu li din il-Qorti m'għandhiex is-setgħa li tisma' il-kawża għaliex l-atturi kellhom rimedju xieraq għall-ilment tagħhom quddiem tribunal ieħor taħt il- Kapitolu 490 tal-Liġijiet ta' Malta. Laqgħet ukoll b'eċċezzjonijiet fil-mertu billi tiċħad x-xiljiet miġjuba kontra tagħha; Illi bħala fatti relevanti li joħorġu mill-atti jirriżulta li l-atturi huma liċenzjati bħala operaturi ta' bastimenti kummerċjali (CVOL) u jħaddmu water 5 Paġ. 154 tal-proċess 6 Paġġ. 156 sa 161 tal-proċess 7 Paġġ. 162 sa 180 tal-proċess 10 ta' Ġunju, 2021 It-tħaddim tas-servizz ta' "water taxi" hu regolat minn Regolamenti8 li l-Awtorita` mħarrka bagħtet tgħarraf bihom lill-operaturi kollha, fosthom lill-atturi, b'ittra tal-24 ta' Mejju, 20129. Fil-11 ta' Lulju, 201210, li kienet qiegħda tisspospendilhom għal erbatax-il (14) jum il-liċenza (CVOL) u ċ-ċertifikati (CVC) taż-żewġ bastimenti maħruġa f'isimhom għall-finijiet tar-regolament 60 tar-Regolamenti11 wara li kellha provi (filmati) fil-pussess tagħha li l-atturi kisru r-regolamenti marittimi. Fl-istess ittra, l-atturi ġew mgħarrfa bil-jedd li huma jressqu s-sottomissjonijiet tagħhom għal konsiderazzjoni mill-Awtorita`; l-atturi ġew mgħarrfa mill-Awtorita` Illi l-atturi ressqu s-sottomissjonjiet tagħhom permezz tal-konsulent legali tagħhom b'ittra tas-17 ta' Lulju, 201212. Fid-19 ta' Lulju, 201213, l- Awtorita` bagħtet tgħarrafhom li, minkejja l-ittra legali, kienet ser tipproċedi bis- sospensjoni għal żmien ta' erbatax-il jum, b'seħħ mis-26 ta' Lulju, 2012; Illi permezz ta' ittra tat-23 ta' Lulju, 201214, l-atturi nfurmaw lill- Awtorita` li riedu jappellaw mid-deċizjoni tad-19 ta' Lulju, 2012. Minħabba f'hekk, l-Awtorita` żammet milli tinforza s-sospensjoni. Madankollu, l-atturi it-Tribunal għar-Revizjoni l-appell quddiem għażlu Amministrattiva (it-Tribunal)15; jressqux Illi fit-3 ta' Settemrbu, 201216, l-Awtorita` għarrfet lill-atturi li, fin- nuqqas min-naħa tagħhom li jressqu appell quddiem it-Tribunal, hija kienet qiegħda tissospendi l-liċenzja u ċ-ċertifikat maħruġa f'isimhom għal erbatax-il jum. Għal din l-ittra, l-atturi wieġbu b'ittra tas-7 ta' Settembru, 2012 (erronjament datata 7 ta' Awwissu, 2012)17, u xlew lill-Awtorita` b'imġiba illegali u lil hinn mis-setgħat tagħha ('ultra vires'); Illi fit-12 ta' Settembru, 2012, l-atturi pproċedew kontra l-Awtorita` bil-ftuħ ta' din il-kawża u b'talba għal ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni, liema talba ġiet miċħuda permezz ta' degriet tas-27 ta' Settembru, 201218. L-Awtorita` għaddiet biex tinforza s-sospensjoni kontra l-atturi19; Illi għal dak li jirrigwarda l-konsiderazzjonijiet ta' natura legali, il- Qorti sejra tibda biex tqis l-eċċezzjoni preliminari mressqa mill-Awtorita` li 8 Regolamenti tal-2009 dwar is-Servizzi tal-Water Taxis (A.L. 71/09, L.S. 499.55) kif emendati 9 Dok. "JM1" f'paġ. 33 tal-proċess 10 Dok. "A" f'paġġ. 7 sa 9 tal-proċess 11 Regolamenti tal-2002 dwar il-Bastimenti Kummerċjali (A.L. 248/02, L.S. 499.23) kif emendati 12 Dok. "B" f'paġ. 11 tal-proċess 13 Dok. "C" f'paġġ. 12 sa 13 tal-proċess 14 Dok "D", f'paġ. 14 tal-proċess 15 Ara x-xhieda ta' Dr Robert Vassallo Grant f'paġġ. 149 sa 150 tal-proċess 16 Dok. "E" f'paġġ. 15 sa 16 tal-proċess 17 Dok. "F" f'paġġ. 17 sa 18 tal-proċess 18 Dok. "GB" paġġ. 106 sa 143 tal-proċess 19 Ara x-xhieda ta' Dr Robert Vassallo Grant f'paġ. 150 tal-proċess 10 ta' Ġunju, 2021 tinbena fuq dak li jiddisponi l-Artikolu 469A(4) tal-Kodiċi tal-Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili. Dak l-artikolu tal-liġi huwa maħsub li jrażżan is-setgħa jew ġurisdizzjoni ta' din il-Qorti ta' kompetenza ġenerali milli tisma' kawża mressqa quddiemha. Ladarba d-dispożizzjonijiet ta' dak l-artikolu huma eċċezzjoni jew deroga għar-regola li l-Qrati għandhom ġurisdizzjoni, jeħtieġ li tali sub-artikolu jitfisser f'sens dejjaq kemm jista' jkun biex ma jġibx fix-xejn l-għan li għalih il- leġislatur daħħal din l-għamla ta' azzjoni reviżorja fil-proċedura lokali; Illi kif diġa` bosta drabi ngħad mill-Qrati tagħna, l-esklużjoni tal- ġurisdizzjoni tal-Qrati li jistħarrġu għemil amministrativ għandha tkun ġustifikata biss jekk il-Qorti tkun sodisfatta li, fil-prattika, persuna kellha rimedju effikaċi u xieraq disponibbli għaliha u hija naqset li tirrikorri għalih bla raġuni tajba20; Illi l-Qorti tifhem li biex il-ġurisdizzjoni tal-Qorti li tistħarreġ għemil amministrattiv titneħħa, ir-rimedju taħt xi liġi oħra mogħti lill-persuna mġarrba b'dak l-għemil irid ikun rimedju xieraq u, fuq kollox, effikaċi21. Irid jintwera wkoll li l-persuna ma nqdietx bir-rimedju l-ieħor b'mod kapriċċuż, f'liema każ ma jkunx xieraq li, minħabba n-nuqqas tagħha, imbagħad iddur għall-kenn tal- azzjoni ta' stħarriġ ġudizzjarju taħt l-Artikolu 469A. Bilkemm għandu għalfejn jiżdied jingħad ukoll li jaqa' fuq il-parti li tallega li kien hemm rimedju ieħor disponibbli għall-persuna mġarrba biex tipprova kif imiss li tassew kien hemm rimedju effettiv u li l-persuna naqset bla raġuni tajba li tinqeda bih; Illi fil-każ tal-lum, jirriżulta li l-atturi kienu jafu li kellhom rimedju li jappellaw mid-deċizjoni li nħarġet mill-Awtorita` tad-19 ta' Lulju, 2012, dan mhux biss għaliex ġew mgħarrfa mill-Awtorita` b'dan il-jedd fl-istess ittra22, iżda wkoll għaliex kienu l-atturi nfushom, permezz tal-konsulent legali tagħhom, li għarrfu lill-Awtorita` li kien fi ħsiebhom jappellaw u talbuha biex ma tipproċedix bis-sospensjoni qabel ma jgħaddi ż-żmien tal-appell23; Illi l-kompetenza li jisma' u jiddeċiedi appelli minn deċiżjoni tal- Awtorita` li fost oħrajn, tissospendi liċenza jew permess maħruġ minnha hija vestita bl-Att dwar l-Awtorita` Għat-Trasport f'Malta24, fit-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva mwaqqaf taħt l-Att dwar il-Ġustizzja Amministrattiva25. Il-liġi nnifisha tagħti jedd ta' appell quddiem il-Qorti tal-Appell lil xi parti li tħossha aggravata mid-deċiżjoni tat-Tribunal26; Ċiv. 6.5.1998 fil-kawża fl-ismijiet Bunker Fuel Oil Company Ltd. vs Paul Falzon et (mhix pubblikata) u App. Ċiv. 5.10.2001 fil- kawża fl-ismijiet Wait vs Chairman Awtorita` tal-Ippjanar (Kollez. Vol: LXXXV.ii.943) 21 P.A. PS 28.1.2004 fil-kawża fl-ismijiet Joseph De Marco et vs Chairman tal-Awtorità tad-Djar et 22 Dok. "C" f'paġġ. 12 sa 13 tal-proċess 23 Dok. "D" f'paġ. 14 tal-proċess 24 Art. 40 tal-Kap. 22 tal-Kap. 10 ta' Ġunju, 2021 Illi fil-każ tal-lum ġara, iżda, li l-atturi ma ressqu ebda appell quddiem it-Tribunal u minflok ipproċedew b'talba għal ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni kontra l-Awtorita` u kontestwalment bil-ftuħ ta' din il-kawża; Illi fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet li saru dwar l-eċċezzjoni taħt eżami, u tal-fatti rilevanti li joħorġu mill-atti, il-Qorti tasal għall-fehma li l- eċċezzjoni hija mistħoqqa u jmissha tintlaqa'. Lill-Qorti jirriżultalha li kemm dwar il-kontestazzjoni u kif ukoll dwar il-ksib tar-rimedju mill-għemil attakkat, l-atturi kellhom għad-dispożizzjoni tagħhom proċedura oħra fejjieda taħt il- Kapitolu 499 li setgħu nqdew biha. L-eżistenza ta' dik il-kontestazzjoni u ta' dak ir-rimedju jneħħi minn idejn din il-Qorti s-setgħa li tisma' u tqis il-kawża mressqa taħt l-Artikolu 469A tal-Kapitolu 12; Illi, terġa' u tgħid, l-ilment ewlieni tal-atturi u li fih il-qofol tal- kawża mressqa minnhom ma huwiex is-siwi tas-sospensjoni, imma minn meta kellha timxi. Fi kliem ieħor, b'din il-kawża tagħhom stess, l-atturi qegħdin jagħrfu li s-sospensjoni li imponitilhom l-Awtorita` ma kinitx bi ksur tal-liġi u wisq anqas lil hinn mis-setgħat tagħha. Dak li jqisu bħala għemil amministrattiv illegali huwa d-deċiżjoni li s-sospensjoni kellha titqies li twettqet hekk kif għalaq iż-żmien lill-atturi biex jappellaw mid-deċiżjoni meħuda f'Lulju. Fis- sottomissjonijiet tagħhom27, l-atturi jargumentaw li hemm differenza bejn l- għemil amministrattiv magħmul mid-deċiżjoni tal-Awtorita` li timponi s- sospensjoni u l-eżekuzzjoni ta' dik id-deċiżjoni. Iqisu li hekk kif għalaq dak iż- żmien, is-sospensjoni mxiet, kienet jew ma kinitx laħqet ġiet inforzata. Din il- Qorti ma taqbilx ma' ħsieb bħal dan u ma jidhrilhiex li għandha tagħti kenn jew appoġġ lil min ikollu rimedju tajjeb biex iressaq kontestazzjoni kontra t-teħid ta' xi deċiżjoni minn awtorita` pubblika, u, għar-raġunijiet tiegħu, ma jagħżilx li jinqeda bih u mbagħad jixli lil dik l-Awtorita` b'imġiba abbużiva jew saħansitra lil hinn mis-setgħat tagħha x'ħin tiġi biex twettaq id-deċiżjonijiet tagħha; Illi l-Awtorita` ressqet provi tajbin biżżejjed biex turi li hija riedet tkun ċerta dwar jekk l-atturi nqdewx bir-rimedju tal-appell lit-Tribunal u sakemm ingħatat tagħrif li wieħed seta' joqgħod fuqu li ma kien sar l-ebda appell, laħaq għadda ż-żmien. Il-mod garbat li bih imxiet l-Awtorita` biex ma taqbadx u twettaq is-sospensjoni tal-liċenza u ċ-ċertifikati bil-possibilità li tikser il-jeddijiet tal-atturi m'għandux jitqies bħala tnikkir jew rinunzja għall-eżekuzzjoni tad- deċiżjoni li ħadet u l-fatt li, meta ntebħet li l-atturi ma kinux appellaw, reġgħet avżathom minn meta kienet se tkun effettiva s-sospensjoni inflitta turi li l- Awtorita` hawnhekk ukoll uriet premura u għaqal fil-mod kif imxiet; 27 Paġ. 159 tal-proċess 10 ta' Ġunju, 2021 Illi għalhekk il-Qorti qiegħda tilqa' din l-ewwel eċċezzjoni preliminari u tara li l-atturi kellhom rimedju tajjeb biex jikkontestaw l-għemil amministrattiv attakkat u għalhekk issib li ma tistax tqis aktar l-azzjoni attriċi mressqa quddiemha; Illi fid-dawl ta' din il-konklużjoni, il-Qorti ssib li ma għandhiex għalfejn tqis l-eċċezzjonijiet l-oħrajn u wisq anqas tista' tgħaddi biex tqis is-siwi tat-talbiet attriċi; Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi l-kawża Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni preliminari tal-Awtorita` mħarrka u ssib li m'għandhiex tisma' l-kawża ta' stħarriġ ġudizzjarju skond l-Artikolu 469A(4) tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta, u dan għaliex il-mod ta' kontestazzjoni u l- ksib tar-rimedju dwar l-għemil li minnu jilmentaw l-atturi tipprovdi għalihom liġi oħra quddiem organu ieħor kompetenti; Tastjeni milli tqis it-talbiet attriċi; u Għalhekk teħles lill-Awtorita` imħarrka milli tibqa' fil-kawża bi spejjeż għall-atturi. Moqrija Onor. Joseph R. Najm LL.D., Imħallef 10 ta' Ġunju, 2021 10 ta' Ġunju, 2021