QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMHALLEF Azoitel. Abigail Conrad LL.D., Dip. Illum 20 ta' Dicembru, 2018 A B u R B f'isimha proprju u bhala kuratrici ta' bintha minuri Z B u b'nota tas-16 ta' Mejju 2018 R B irtirat l-atti ta' dawn il-proceduri fil-konfront taghha -vs- Direttur tar-Registru Pubbliku u b'digriet tat-22 ta' Mejju 2018 giet imsejjha fil-kawza R B Il-Qorti: Rat ir-rikors tar-rikorrenti li permezz tieghu ppremettew : Illi r-rikorrenti jinsabu f'relazzjoni li minnha fit-tmienja (8) ta' Jannar tas-sena elfejn u sbatax (2017) twieldet il-minuri Z B; Illi r-rikorrenti R B prezentement tinsab ghaddejja minn proceduri ta' separazzjoni minn ma zewgha l-intimat C B; Illi r-rikorrenti R B ghadha legalment mizzewga lill-intimat C B, il- minuri giet awtomatikament registrata fuq l-intimat C B u dan hekk tat-twelid anness u markat bhala kif Dokument 'A'; Illi ma hemm l-ebda dubju u, oltre minn hekk, ma tezisti assultament l-ebda kontestazzjoni mill-intimat C B u r-rikorrent A B illi missier it-tarbija huwa proprju r-rikorrent A B; Illi l-paternita' tal-minuri Z B giet konfermata permezz ta' testijeti genetici appoziti u dan hekk kif jirrizulta mid-DNA Paternity Test Report anness u markat bhala Dokument B; Illi minkejja diversi tentattivi da parti tar-rikorrenti sabiex il-minuri tigi registrata bhala bint ir-rikorrent A B minghajr il-htiega tal- intavolar tal-kawza odjerna, l-intimat baqa' sal-ahhar juri nuqqas ta' kooperazzjoni shiha; Illi r-rikorrenti ghandhom interess li jigi korrett ic-certifikat tat-twelid tal-minuri Z B; Illi kien ghalhekk li kellha ssir din il-kawza; Talbu in vista tas-suespost li l-konvenuti jghidu ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex : (i) Tiddikjara illi ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi l-missier naturali tal-minuri Z B huwa r-rikorrent A B; (ii) Tordna lid-Direttur tar-Registru Pubbliku sabiex jaghmel il- korrezzjonijiet mehtiega fl-Att tat-Twelid tal-minuri Z B, sabiex il-paternita' ta' l-istess minuri tigi korrettement rispekkjata fl-istess Att tat-Twelid, billi fil-kolonna fejn hemm miktubin id-dettalji tal-missier, ossia tal-intimat C B, l-istess dettalji jigu sostitwiti bid-dettalji tal-missier naturali tal-minuri u cioe' A B; Bl-ispejjez kontra l-intimat li huwa minn issa ngunt ghas-subizzjoni; Rat il-lista tax-xhieda tal-atturi; Rat permezz taghha eccepixxa : (fol. tar-Registru Pubbliku, tal-konvenut Direttur ir-risposta Illi prelimarjament l-atturi ma ddikjarawx taħt liema artikolu tal-liġi qed issejsu din il-kawża istanti, u għaldaqstant ikun ta' benefiċċju għall-esponenti illi l-atturi jagħmlu dan sabiex ir-rikors jista' ġuramentat b'iktar konkretezza; jwieġeb għal dan teċċepixxi Illi bla pregudizzju għas-suespost, l-esponenti qed tassumi illi l-azzjoni odjerna ġiet intavolata abbażi tal-Artikolu 77A jew Artikolu 77B tal-Kodiċi Ċivili. Għalhekk isegwi, illi jekk il-proċedura tal-kawża istanti saret ai termini ta' wieħed minn dawn l-Artikoli, l- atturi ma ottemporawx ruħhom mal-proċedura iskritta fl-istess dispożizzjonijiet tal-liġi. Dan għaliex, Artikolu 77A u Artikolu 77B tal-Kodiċi Ċivili jistipulaw rispettivament illi: (i) F'każ li kull min jgħid li huwa l-missier naturali ta' tifel imwieled fiż-żwieġ, dan jista' jimxi kontra l-mara, ir-raġel u t-tifel jew il-werrieta rispettivi tagħhom, sabiex huwa jiġi dikjarat bħala l-missier naturali tat-tifel; u (ii) Tali talba għal-dikjarazzjoni ta' paternita' tista' tiġi eżerċitata mill-mara permezz ta' rikors ġuramentat quddiem il-qorti kompetenti kontra r-raġel tagħha, il-missier naturali u t- tifel tagħha mwieled fiż-zwieġ; Għaldaqstant, din il-kawża istanti kellha tiġi ppreżentata mill- allegat misser (skont Artikolu 77A) jew mill-omm (skont Artikolu 77B), u mhux mit-tnejn flimkien; Illi bla ħsara għal premess, l-esponenti tirrileva illi tali rikors ġuramentat seta' jsir biss fi żmien sitt (6) xhur mit-twelid tal-minuri tal-Kodiċi Ċivili. Z B u dana ai Għaldaqstant, stante li t-terminu preskritt fil-liġi ttermina, il- l-atturi proċeduri jistgħawx jottemporaw ruħhom mal-liġi u jagħmlu rikors lil din l-Onorabbli Qorti sabiex tawtorizzhom sabiex ikomplu bil-proċeduri istanti; Illi bla preġudizzju għas-suespost, l-esponenti tissottometti illi fil-mertu u b'referenza partikolari għall-paternita' in kwistjoni tal- minuri Z B, hija ma hijiex edotta mill-fatti li ġew iddikjarati mill-atturi fir-rikors ġuramentat u għaldaqstant tirrimetti ruħha għar-riżultanti proċesswali u kif ukoll għas-savju ġudizzju ta' din l-Onorabbli Qorti; Illi stante s-seuespost, huwa neċessarju f'dan l-istadju illi sabiex tirnexxi din il-kawża istanti, jrid ikun hemm il-prova illi fiż- żmien bejn it-tlett mitt ġurnata u l-mija u tmenin ġurnata qabel it- twelid tal-minuri Z B, kien hemm adulterju da parti R B u di piu' dan għandu ukoll jiġi ppruvat permezz ta' xi fatt ieħor, inter alia, testijiet ġenetiċi li jeskludu lil C B, bħala l-missier naturali tal- imsemmija minuri Z B; Illi għalkemm jidher illi ġie ppreżentat test tad-DNA, kemm-il darba dan jitqies li huwa wieħed validu, xorta jeħtieġ illi jkun maħluf mit-tekniku Dr. Marisa Tanti Mangion. Barra minn hekk, għandu jkun opportun illi t-tekniku, tagħti l-ispjegazzjoni tagħha rigward l- iżball mniżżel fit-tieni (2) paġna tar-Rapport tat-test tad-DNA, hekk kif isem A B tniżżel darbtejn fir-Rapport, filwaqt illi isem C B ma tniżżilx. Naturalment dan isir salv li din l-Onorabbli Qorti ma tħossx il-ħtieġa illi tali test ġenetiku għandu jerġa' jsir mill-ġdid ai termini tal-Artikolu 100A tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi bla preġudizzju għas-suespost, f'każ li din l-Onorabbli Qorti tilqa' t-talbiet tar-rikorrenti, l-esponenti titlob lil A B sabiex permezz ta' nota jispeċifika d-dettalji personali kollha tiegħu, senjatament: (1) l-isem u l-kunjom tiegħu, (2) id-dokument tal- Identità, (3) l-età tiegħu meta twieldet il-minuri Z B, (4) il-post tat- twelid tiegħu, (5) il-post ta' residenza tiegħu meta twieldet l- imsemmija Z B, (6) isem u kunjom ta' missieru u (7) jekk l- imsemmi missier patern kienx għadu ħaj meta twieldet t-tifla Z B. Tali informazzjoni hija meħtieġa biex tiġi eventwalment inserita fl- Atti tat-Twelid tal-minuri Z B; Illi bla preġudizzju għas-suespost il-partijiet kontendenti għandhom jiddeċiedu b'mod definittiv liema kunjom għandha tassumi Z B a tenur tal-Artikolu 92 (6) tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi subordinatament, dejjem bla ħsara għal dak fuq imsemmi, f'każ li din l-Onorabbli Qorti tilqa' t-talbiet tar-rikorrenti huwa importanti li l-kelmiet 'the said' li jinsabu qabel isem C B, senjatament taħt il-kolonna u fir-ringiela fejn hemm indikati t-tagħrif dwar l-omm għandhom ukoll jiġu kkanċellati mill-Atti tat-Twelid tal- minuri Z B; Illi finalment dejjem mingħajr preġudizzju għas-suriferit, l- esponenti tissottometti li fi kwalunkwe każ l-azzjoni tar-rikorrent mhijiex attribwibbli għal xi għemil jew nuqqas ta' aġir ta' l- esponenti u għalhekk hija m'għandhiex tiġi assoġġettata għall- ispejjeż tal-kawża istanti; Salv eċċezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti li qegħdin minn issa inġunti in subizzjoni. Rat illi l-konvenut C B, debitament notifikat1, ma ppreżentax risposta ġuramentata, u b'hekk huwa kontumaċi il- proċeduri. Rat illi l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenut id-Direttur tar-Reġistru Pubbliku ġiet issorvolata permezz ta' nota ta' R B u ta' A B ippreżentata fis-7 ta' Diċembru 20172, illi permezz tagħha, inter alia, huwa rrilevaw illi l-proċeduri odjerni huma msejsa ai termini tal-Artikolu 77A u 77B tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta; Rat illi permezz ta' nota iddatata is-16 ta' Mejju 2018, l-attriċi R B, irtirat il-proċeduri fil-konfront tagħha stess. 1 Fl-1 ta' Settembru 2017, Riferta a fol. Rat illi permezz ta' digriet iddatat it-22 ta' Mejju 2018, il-Qorti laqgħet it-talba tal-attur A B sabiex l-istess R B tiġi kjamata fil- kawża; Illi b'hekk ġiet sorvolata it-tieni eċċezzjoni tal-konvenut id-Direttur tar-Reġistru Pubbliku; Rat illi l-attur kiseb l-awtorizzazzjoni ta' din il-Qorti, ai termini tal- Artikolu 77C tal-Kodiċi Ċivili, permezz ta' digriet iddatat il-15 ta' Novembru 20183 sabiex jipproċedi bil-kawża odjerna minkejja t- trapass ta' sitt xhur mit-twelid tal-minuri Z B. Rat illi in vista ta' dan, it-tielet eċċezzjoni sollevata mill-konvenut Direttur ġiet sorvolata. Rat illi permezz ta' nota ippreżentata fit-23 ta' Novembru 20184, il- kjamata fil-kawża R B, iddikjarat illi ma topponix għat-talbiet tar- rikorrent A B kif kontenuti fir-rikors promotur, salv għall-kap tal- ispejjeż li għalihom hija m'għandhiex tinżamm responsabbli. Rat l-atti kollha tal-proċediment inkluż l-affidavit tal-attur u tal- kjamata fil-kawża, kif ukoll it-testijiet xjentifiċi ġenetiċi redatti minn Dottor Marisa Tanti Mangion; Rat illi l-kawża ġiet differita għas-seduta odjerna sabiex tingħata s- sentenza; Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET Illi l-Qorti għandha quddiemha talba da parti tar-rikorrent relatata mal-paternita' ta' Z B imwielda lill-kjamata fil-kawża R B, xebba Buttigieg, nhar it-8 ta' Jannar 20175; Illi l-attur jikkontendi li minkejja li Z twieldet lill-kjamata fil-kawża R B li hija legalment miżżewġa lill-konvenut C B, l-istess Z mhijiex bint l-imsemmi C B 47; 5 Ċertifikat tat-twelid relattiv, fol. l-korrezzjonijiet neċessarji iżda hija bintu. Proprju minħabba l-preżunzjonijiet legali naxxenti mil-liġi, l-istess Z ġiet imniżżla fiċ-ċertifikat tat-twelid bħala l-wild naturali tal-intimat C B, qua żewġ omm it-tarbija. Illi preżentement il-konvenut C B u l-kjamata in kawża R B jinsabu għaddejjin minn proċeduri ta' separazzjoni personali. Għalhekk permezz ta' din il-kawża, ir-rikorrent qiegħed jitlob lill- Qorti sabiex tiddikjara li l-attur huwa l-missier naturali ta' Z u sabiex sussegwentement fiċ- ċertifikat tat-twelid tagħha billi l-konnotati ta' C B jiġu kkanċellati minn fuq l-istess ċertifikat u jiġu sostitwiti bil-konnotati tal-attur bħala l-missier. Il-Qorti rat is-Subtitolu I tat-Titolu II tal-Kodiċi Ċivili6, illi jirrigwarda il-filjazzjoni iż-żwieġ, partikolarment l-Artikolu 77A, illi fuqu hija msejsa l-kawża odjerna. Dan jistipula: 77A. Bla ħsara għal dak li jiddisponi l-artikolu 81, kull min jgħid li huwa l-ġenitur naturali ta' wild imwieled fiż-żwieġ, jew il-werrieta tiegħu jekk huwa jkun miet qabel ma jitwieled il-wild, jista' jmexxi b'rikors ġuramentat quddiem il-qorti kompetenti kontra l-konjuġi li wiled, il-konjuġi l-ieħor u l-wild, jew il-werrieta rispettivi tagħhom jekk xi ħadd minnhom ikun mejjet, sabiex huwa jiġi dikjarat bħala l-ġenitur naturali tal-wild u dan jekk kemm-il darba huwa jirnexxielu jipprova li fiż-żmien bejn it- tliet mitt ġurnata u l-mija u t-tmenin ġurnata qabel it-twelid tal-wild, il-konjuġi li wiled kien wettaq adulterju miegħu, u barra minn hekk jipprova xi fatt ieħor, li jista' wkoll ikunu testijiet u provi ġenetiċi u xjentifiċi li x'aktarx jeskludu lill-konjuġi l-ieħor bħala l-ġenitur naturali tal-wild. 6 Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta; Rat illi mit-testijiet ġenetiċi ta' paternita` redatti minn Dottor Marisa Tanti Mangion, u minnha debitament maħlufa7, jirriżulta illi A B ma jistax jiġi eskluż li mhux il-missier bijoloġiku ta' Z. Il-probabilita` ta' paternita hi ta' 99.9999%. Rat ukoll l-affidavit tal-istess Marisa Khedri fejn hija kkonfermat li hija prelevat il-kampjuni orali ta' R B I.D. 773498(M), Z B (D.O.B. 08.01.2017) u ta' A B I.D. 767385(M). Mit-testijiet li għamlet irriżulta illi A B hu l-missier naturali ta' Z B. Rat l-affidavit tal-attur A B9 illi spjega li huwa kien daħal f'relazzjoni ma' R B wara li din tat bidu għall-proċeduri ta' separazzjoni fil- konfront ta' żewġha C. Minn din ir-relazzjoni fit-8 ta' Jannar 2017, twieldet it-tifla li huma semmew Z. Ftit ġranet wara t-twelid tat- tarbija, ix-xhud mar ir-Reġistru Pubbliku sabiex jirreġistra lit-tarbija, fejn ġie informat illi ladarba omm it-tarbija kienet miżżewġa, it- tarbija ma setgħetx titniżżel bħala bintu, iżda skond il-liġi kellha titniżżel bħala bint żewġ ommha. Huwa sostna li mir-Reġistru informawh illi billi dina kienet sitwazzjoni relattivament komuni, għaliha kien hemm proċedura gratwita u faċli fejn il-partijiet kollha kellhom imorru r-Reġistru flimkien u jiġi dikjarat li C B m'huwiex il-missier naturali ta' Z, u x- xhud tagħha. Meta R ikkuntattjat lil żewġha l-konvenut u spjegatlu s-sitwazzjoni, dan għarrafha li ma kellu ebda intenzjoni li jgħinha f'dawn il-proċeduri. Illi l-kjamata fil-kawża R B qua omm it-tarbija Z ma tiċħadx, anzi li hija kellha relazzjoni extra-maritali mal-attur. tikkonferma, Tikkonferma wkoll illi l-minuri Z hija l-frott ta' din ir-relazzjoni extra- maritali tagħha kif ġie kkonfermat mit-testijiet xjentifiċi tad-DNA. Permezz tal-affidavit tagħha10 hija tikkorrabora in toto ix-xiehda mogħtija mill-attur. jiġi reġistrat bħala 5 u fol. rikjest mil-liġi Illi fil-mertu, il-każ kollu jdur jekk ir-rikorrent irnexxilux jipprova sal- grad tiegħu u konsegwentement jipprova li hemm lok li jiġu megħluba l- preżunzjonijiet legali emanenti fil-liġi u li għall-anqas waħda miċ- ċirkostanzi komminati f'Artikolu 77A tal-Kodiċi Ċivili, ġja ċċitat, ġiet ippruvata. L-aqwa prova, f'kawżi bħal din, huma t-testijiet xjentifiċi u ġenetiċi, li fil-każ odjern ikkonfermaw illi l-attur huwa il-missier bijoloġiku ta' Z B. It-test xjentifiku, hekk kif ikkonfermat bil-ġurament, jegħleb kull preżunzjoni legali relatata mal-paternita' tat-trabi mnissla fiż- żwieġ u jelimina kull dubju dwar l-istess paternita'. Għaldaqstant, il-provi miġjuba quddiem din l-Onorabbli Qorti juru bl-aktar mod ċar u inekwivoku li Z hija l-wild naturali tar-rikorrent u mhux tal-intimat C B. Inoltre, id-dikjarazzjoni maħlufa tal-kjamata in kawża R B, qua omm it-tarbija, ikkonfermat li fil-perjodu tat-tnissil tat-tarbija, hija kellha relazzjoni extramaritali mal-attur. Illi għalhekk il-Qorti tara li m'hemm l-ebda raġuni għalfejn m'għandhiex tilqa' it- talbiet attriċi. Rat illi d-dettalji tal-attur kif mitluba mill-konvenut Direttur tar- Reġistru Pubbliku huma s-segwenti11: 1) Isem u kunjom: A B 2) Id-dokument tal-identita`: 0321987(M) 3) L-eta` tiegħu meta twieldet il-minuri: disgħa u għoxrin (29) 4) Il-post tat-twelid ta' A B: Pieta`, Malta 5) Il-post tar-residenza tiegħu meta twieldet il-minuri: Gwardamanga, Tal-Pieta' 6) Isem u kunjom missieru: N B 7) Jekk in-nannu patern kienx ħaj jew mejjet meta twieldet il- Dwar il-kunjom li għandha tassumi l-minuri Z 11 Dawna jirriżultaw mir-rikors ġuramentat , mill-kopja tal-liċenzja tas-sewqan tal-attur, fol. 24, mill-kopja tal-karta tal-identita` tal-attur esebita fol. 42 u min-nota ippreżentata minnu fil-25 ta'Ottubru 2018, fol. Illi rigward il-kunjom li għandha tassumi l-minuri, ġiet ippreżentata nota mill-attur u mill-kjamata in kawża12, fejn huma ddikjaraw illi l- kunjom li għandha tassumi l-minuri Z huwa dak ta' B. Il-konvenut C B, kif ingħad, huwa kontumaċi u ma lissen ebda opinjoni. Fil-każ odjern, iċ-ċirkostanzi huma tali li kemm il-missier naturali tat-tarbija kif ukoll żewġ ommha għandhom l-istess kunjom ta' "B" biex b'hekk m'hemm l-ebda kwistjoni dwar il-kunjom li għandha tassumi l-minuri li għandha tibqa' magħrufa, bħalma hija diġa magħrufa, bil-kunjom "B". Dwar il-kap tal-ispejjeż L-attur isostni illi dawn il-proċeduri setgħu ġew evitati kieku mhux għall-pika u għall-atteġġjament pwerili tal-konvenut C B. Illi kieku huma adoperaw il-proċedura ssuġġerita mir-Reġistru Pubbliku, il- proċeduri setgħu ġew evitati u b'hekk kienu jiffrankaw ħafna ħela ta' ħin u anke spejjeż billi huma ħallsu erba' mija u ħamsin Ewro biex sar it-test tad-DNA. R B tikkorrabora dan. Huma t-tnejn tal- fehma li m'għandhomx jiġu assoġġettati għall-ispejjeż tal-kawża. Il-konvenut Direttur tar-Reġistru Pubbliku jissottometti li l-azzjoni odjerna mhijiex attribwibbli għal xi għemil jew nuqqas tiegħu u għalhekk jagħmel l-istess asserzjoni u cioe li m'għandux jiġu assoġġettat għall-ispejjeż tal-kawża. Dwar l-ispejjeż, il-Qorti m'għandha l-ebda dubju li dawn għandhom ikunu sopportati b'mod ugwali bejn il-ġenituri naturali tal-minuri, għaliex it-tifla ġiet konċepita bl-għemil tagħhom u ta' ħadd iktar. Dejjem kienet din il-fehma tal-Qorti, u m'hemm l-ebda raġuni għaliex il-Qorti għandha titbiegħed minn dan il-prinċipju tagħha il-każ partikolari. L-azzjoni odjerna hija direttament f'dan attribwibbli għall-għemil tal-kjamata fil-kawża u tal-attur flimkien, u għalhekk għandhom ikunu huma flimkien li jbatu l-ispejjeż kollha tal-kawża inkluż tat-testijiet ġenetiċi esebiti. In vista li l-minuri ġiet imnissla u mwielda sakemm il-konvenuta kienet (u għadha) miżżewġa, din l-azzjoni ta' filjazzjoni ma setgħetx tiġi skartata, u għalhekk l-ispejjeż m'għandhomx ikunu sopportati mill-intimat 12 Nota ddatata il-25 ta' Ottubru 2018, fol. bħalma jippretendu l-attur u l-kjamata in kawża. Kemm l-intimat C B u wkoll id-Direttur tar-Reġistru Pubbliku ma kellhom ebda sehem fit-tnissil tat-tarbija u b'hekk m'għandhomx jiġu assoġġettati għall- ispejjeż. DEĊIDE Għal dawn il-motivi, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża u tiddisponi mill-eċċezzjonijiet tal-konvenut id-Direttur tar-Reġistru Pubbliku billi: Tiddikjara illi l-minuri Z imwielda fit-8 ta' Jannar 2017, m'hijiex il-wild naturali u bijoloġiku tal-konvenut C B; iżda hija l-wild naturali u bijoloġiku tal-attur A B; Tordna lill-konvenut Direttur tar-Reġistru Pubbliku sabiex iħassar minn fuq iċ-ċertifikat tal-twelid tal-minuri Z, innumerat seba' mija u tmienja u ħamsin tas-sena elfejn u sbatax (758/2017), kwalsiasi konnotazzjoni li tirreferi għall-konvenut C B, kif ukoll il-kliem "the said" mill-konnotati tal-omm; Minflok, fil-kolonna bid-dettalji tal-missier, iniżżel id-dettalji tal-attur kif jirriżultaw iktar 'il fuq f'din is-sentenza; Tordna illi l-minuri Z tibqa' magħrufa bil-kunjom B; Bl-ispejjeż, inkluż l-ispejjeż tat-testijiet xjentifiċi tad-DNA esebiti fl- atti tal-proċediment odjern, ikunu sopportati b'mod ugwali mill-attur A B u mill-kjamata fil-kawża R B.