293(d) Kap 12 - abbuż tad-dritt ġudizzjarju b'mandat kawtelatorju -nuqqas ta' utilita` ekonomika għall-eżekutant – ħwejjeġ li ma jistgħux jiġu maqbuda - magni u għodda – xjenza jew arti tad-debitur - QORTI ĊIVILI ILLUM, 6 TA' DIĊEMBRU 2018 FAHRENHEIT FREIGĦT FORWARDERS CO LIMITED (C17421) ELAINE SANT GALEA (KI 721857M) Rat ir-Rikors Ġuramentat imressaq fil-25 ta' Lulju 2011 minn Market Handle Limited li permezz tiegħu wara li ppremettiet illi: 1. l-esponenti kienet topera uffiċċju minn ġewwa Market Handle Building, GF Agius Soldanis Road, Il-Belt Valletta u n-negozju tagħha kien illi tagħti servizzi ta' – fost affarijiet oħra – business consultancy, marketing u reklamar u kienet tispeċjalizza fuq servizzi illi għandhom x'jaqsmu ma' internet u mobiles; 2. sabiex armat u bdiet topera l-imsemmi uffiċċju għamlet investiment sostanzjali ta' flus u xiri ta' apparat elettroniku u kompjuters u kienet timpjega madwar ħmistax-il impjegat fuq bażi full time; 3. xtrat u akkwistat diversi oġġetti u affarijiet mobbli meħtieġa għal użu f'uffiċċju fosthom xi għamara ta' l-uffiċċju mingħand il-kumpanija konvenuta Alfa 4. nhar id-29 ta' Ottubru 2010, il-kumpanija Alfa Company Limited talbet u kisbet kontra l-kumpanija esponenti mandat ta' qbid kawtelatorju bin-numru 1674/2010 fl-ismijiet Alfa Co Ltd vs Market Handle Limited; 5. fl-atti ta' dan il-mandat ta' qbid kawtelatorju, il-kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd talbet illi l-kumpanija konvenuta l-oħra Fahrenheit Freigħt Forwarders Co Ltd tiġi maħtura bħala kunsinnatarju sabiex iżżomm l-oġġetti maqbuda ġewwa l-fond Begonia Stores, Triq il-Pitkali Attard, u b'digriet mogħti minn dina l-Onorabbli Qorti nhar l-4 ta' Diċembru, 2010 dina t-talba tal-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited ġiet milqugħa; 6. sadanittant u senjament nhar is-16 ta' Novembru 2010, il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited ipproċediet billi ippresentat kawża bil-proċedura tal- giljottina fl-ismijiet Alfa Company limited vs Market Handle Limited bir-rikors maħluf bin-numru 1183/2010/CFS sabiex tikseb il-kanonizzazzjoni tal-kreditu allegatament dovut lilha; 7. nhar is-16 ta' Diċembru 2010, il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited esegwiet il-mandat ta' qbid kawtelatorju surreferit fuq l-oġġetti kollha illi kienu jinstabu fl-uffiċċju operat mill-kumpanija esponenti b'dan illi fuq talba ta' l-istess kumpanija konvenuta Alfa company Limited l-oġġetti maqbuda ma ġewx elevati u tħallew fl-imsemmi uffiċċju; 8. nhar id-19 ta' Jannar 2011, waqt l-ewwel udjenza tal-kawża fl-ismijiet Alfa Company Limited vs Market Handle Limited bir-rikors maħluf bin-numru 1183/2010/CFS permezz ta' digriet mogħti minn dina l-Onorabbli Qorti, il- kumpanija esponenti giet awtorizzata tikkontesta l-kawża mibdija kontra tagħha skond il-liġi; 9. l-għada stess jiġifieri nhar l-20 ta' Jannar 2011, u evidentement bħala ritaljazzjoni, il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited kisbet l-elevazzjoni ta' l-oġġetti kollha illi kienu ġja ġew maqbuda bil-mandat ta' qbid kawtelatorju bin-numru 1674/2010 fl-ismijiet Alfa Company Limited vs Market Handle Limited u konsegwentement dawn l-oġġetti tqiegħdu taħt il-ħarsien u żamma tajba tal-kunsinnatarju il-kumpanija konvenuta Fahrenhiet Freigħt Forwarders Co Ltd li kellha skond id-digriet ta' dina l-Onorabbli Qorti żżomm l-istess oġġetti ġewwa l-fond Begonia Stores, Triq il-Pitkali, Il-Ħamrun; Illi għall-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt Forwarders Co Limited iffirmat il-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito li minn riċerka li għamlet il-kumpanija esponenti mhijiex la direttur, la azzjonista, la segretarja, la rappreżentanta ġudizzjarja jew legali tal-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt Forwarders 11. għalhekk il-kumpanija konvenuta Fahrenhiet Freigħt Forwarders Co Ltd u Elaine Ellul Lanfranco Sestito, jew min minnhom, ħadu pussess fiżiku ta' l-oġġetti maqbuda u elevati permezz tal-mandat ta' qbid kawtelatorju ġja imsemmi u b'hekk – skond il-liġi – assumew, huma ir-responsabilita` għall- preservazzjoni xierqa ta' dawn l-oġġetti; 12. b'dan kollu il-kumpanija esponenti ġiet imwaqqfa ħesrem milli topera b'danni inġenti sostanzjali u kien għalhekk u f'tentattiv illi tkun tista terġa tibda bl-operat tagħha illi nhar it-22 ta' Marzu 2011 hija ippresentat ir-rikors bin-numru 293/2011/CFS fl-ismijiet Alfa Company Limited vs Market Handle Limited u senjatament sabiex il-mandat ta' qbid kawtelatorju sufferit jiġi revokat in parte peress illi l-oġġetti maqbuda – ad eskluzjoni ta' dawk l-oġġetti mibjugħa mil- kumpanija konvenuta Alfa Company Limited - kienu meħtieġa għat-tagħlim jew l-eżerċizzju ta' xi xjenza jew ta' xi arti tad-debitur skond ma jiddisponi l-artikolu 293 tal-kap 12 tal-Liġjiet ta' Malta u illi fiċ-ċirkostanzi u anke peress illi l- pretensjoni tal-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited kienet aktar milli kawtelata, ma kienx raġonevoli illi fiċ-ċirkostanzi il-mandat ta' qbid imsemmi jinżamm fis-seħħ fl-intier; 13. sussegwentement tul il-mori tas-smiegħ tal-kawża u tar-rikors imsemmi fil- paragrafu preċedent, waqt l-udjenza ta' nhar l-14 ta' Ġunju 2011, il-kumpanija esponenti u l-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited laħqu ftehim illi l- kumpanija konvenuta Alfa Company Limited tieħu lura l-oġġetti mibjugħa lil- kumpanija esponenti għas-saldu tal-pretensjonijiet tagħha u tieħu xi għamara oħra sabiex tagħmel tajjeb għall-ispejjeż inkorsi minnha filwaqt illi l-appart l-ieħor inkluż dak elettroniku u l-kompjuters illi kien fihom informazzjoni vitali għall- operat tal-kumpanija esponenti jittieħdu lura mill-istess kumpanija esponenti; 14. meta r-rappreżentanti tal-kumpanija esponenti u r-rappreżentanti tal-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited marru għand ir-rappreżentanti tal-kumpanija Fahrenheit Freight Forwarders Co Limited u għand il-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito, huma ġew infurmati illi l-oġġetti maqbuda ma inżammewx ġol-fond, Begonia Stores, Triq il-Pitkali, Attard iżda ittieħdu ġewwa container ġo sit f'Has Sabtan, Bubaqra, Iż-Żurrieq; 15. meta l-kontendenti marru f'dan is-sit f'Has Sabtan, Bubaqra, Iż-Żurrieq huma sabu is- siġilli tal-container maqtugħin u l-oġġetti kollha mobbli illi kellhom jiġu rilaxxati lill-kumpanija esponenti, fosthom l-apparat elettroniku, kompjuters u servers illi kellhom databases ta' informazzjoni vitali għall-operat tal-kumpanija esponenti kienu neqsin jew ġew misruqa filwaqt illi l-oġġetti mobbli illi kellhom jiġu rilaxxati lill-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited kienu għadhom hemm għalkemm daneġġjati, dwar dan l-akkadut saret wkoll inkjesta maġisterjali; 16. in vista ta' dana kollu, il-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt Forwarders Co Limited u l-konvenuta l-oħra Elaine Sant Galea, jew minn minnhom, bħala kunsinnatarju illi kienu ħadu l-pussess fiżiku ta' l-oġġetti maqbuda, naqsu milli josservaw l-obbligi imposti fuqhom skond il-liġi u għalhekk huma passibbli għad- danni ikkaġunati lill-kumpanija esponenti u l-imgħaxijiet. Naturalment dawn id- danni għandhom jinkludu, fost affarijiet oħra, mhux biss il-valur ta' l-oġġetti illi ġew nieqsa iżda wkoll il-valur tax-xogħol sabiex inġabret l-informazzjoni kollha kontenuta fuq l-apparat elettroniku u l-kompjuters kif wkoll it-telf ta' xogħol u Madanakollu, meta ġew interpellati jersqu għal-likwidazzjoni u ħlas ta' danni ikkaġunati lill-kumpanija esponenti, dawn il-konvenuti mhux biss baqgħu inadempjenti iżda saħansitra ċahdu illi b'xi mod huma passibbli għad-danni; 17. anke l-kumpanija konvenuta l-oħra Alfa Company Limited hija responsabbli għad-danni fil-konfront tal-kumpanija esponenti u dana peress illi – fost raġunijiet oħra – hija inkarigat bħala kunsinnatarju persuna mhux ta' ħila u di piu esegwiet mandat ta' qbid kawtelatorju fuq oġġetti mhux suġġetti għal qbid skond il-liġi u peress illi l-elevazzjoni tal-oġġetti kollha minn ġewwa l-uffiċċju li kienet qegħda topera l-kumpanija esponenti sar b'malizja u bħala manuvra ta' arm twisting; Talbet illi dina l-Onorabbli Qorti jgħoġobha: tiddeċiedi l-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freigħt Forwarders Co Ltd u l-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito, jew min minnhom, huma responsabbli għad-danni kollha illi ġew ikkaġunati lill-kumpanija esponenti meta huma naqsu mill-obbligu tagħhom ta' kunsinnatarju għal ħarsien u żamma tajba ta' l-oġġetti maqbuda u elevati; 2. tillikwida d-danni sofferti mill-kumpanija esponenti minħabba l-imsemmi aġir tal-kumpanija konvenuta u l-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito; 3. tikkundanna lill-imsemmija kumpanija konvenuta u lill-konvenuta Elaine Ellul Lanfranco Sestito iħallsu d-danni hekk likwidati, flimkien ma l-imgħaxijiet legali, fuq l- istess, lill-kumpanija esponenti; 4. tiddikjara u tiddeċiedi illi bil-ħruġ tal-mandat ta' qbid kawtelatorju bin-numru 1674/2010 mill-kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd kontra l-kumpanija esponenti u jew il-mod abbużiv, illegali u malizzjuż illi bih ġie esegwit, kif wkoll bil-fatt illi l-istess kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd inkarigat bħala kunsinnatarju persuna mhux ta' ħila, il-kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd ikkaġunat danni lill-kumpanija esponenti; tillikwida l-imsemmija danni u tikkundanna lill-kumpanija konvenuta Alfa Co Ltd tħallas lill-kumpanija esponenti is-somma hekk likwidata in linea ta' danni; Rat ir-Risposta Ġuramentata ta' Alpha Company Limited1; Rat ir-Risposta Ġuramentata ta' l-intimati l-oħrajn2 fejn eċcepew illi: 1. m'humiex responsabbli għal-azzjonijiet ta' terzi ignoti li sgassaw is-siġilli tal- Qorti u serqu xi oġġetti minn ġol-container de quo. Il-kunsinnatarju għadu responsabbilita` ta' bonus paterfamilias liema responsabbilita` ma twassalx biex hu jassigura li terzi ma jisirquħx; Alfa Trading Limited ħarġet mandat ta' qbid kontra Market Handle Limited fl- ammont ta' madwar €39,000. Is-soċjeta` intimata ġiet appuntata kunsinnatarja wara l-mandat. Irriżulta illi l-marixxal tal-Qorti li esegwixxa l-mandat, qabad oġġetti ta' valur aktar minn dawk indikat fis-sekwestru. Jingħad għal kull buon fini illi l-marixxal tal-Qorti jidher li għamel żewġ skorrettezzi meta esegwixxa l-mandat: a. Illi eċċeda serjament, jekk dak allegat minn Market Handle Limited għandu xi sembjanza ta' verita`, il-valur mitlub fil-mandat. b. Illi mar kontra l-liġi, artikolu 293(B) tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, res applikabbli l-artikolu 846(3), meta eleva oġġetti neċessarji għal professjoni tad-debitur. Il-liġi titkellem dwar dokumenti u kotba li llum jiġu estiżi loġikament għal dokumenti eletroniċi. Għal dawn l-iskorrettezzi ma għandhomx ibatu l-intimati. It-trailer kontenenti l-oġġetti maqbuda kellu jitqiegħed post ieħor minħabba li l- MEPA irtirat outline development permit fuq il-fond fejn kien it-trailer u allura dan kellu jitmexxa f'post ieħor fejn trailers oħra. Terzi mhux magħrufa sgassaw dan it-trailer bis-siġill tal-Qorti u serqu minnu diversi oġġetti. Dan huwa kkonfermat minn inkjesta maġisterjali. Illi r- responsabbilita` tas-soċjeta` intimata hi dik ta' bonus paterfamilias, li ma testendix għal assikurazzjoni li terzi ma jaqtgħux is-siġill tal-Qorti u jisirqu xi oġġetti. Għalhekk l-intimati ma għandhomx ebda responsabbilita għall-akkadut. Bla preġudizzju għal kull ċaħda ta' responsabbilita` jiġi eċċepit illi l-valur pretiż mis-soċjeta` rikorrenti almenu kif jirriżulta fil-mandat 1006/11 hu lampantement esaġerat. Is-soċjeta` rikorrenti stqarret li naqsulha oġġetti tal-valur attwali ta' madwar €40,000 iżda għamlet mandat kontra is-soċjeta` rikorrenti għal ammont ta' €450,000 billi qed tippretendi li tilfet xi xogħol u informazzjoni li kellha fuq il-kompjuters misruqa, Illi tali pretensjoni hi inveritiera u rriżorja. Dan peress illi: a. Is-soċjeta` rikorrenti jidher li baqgħet taħdem wara id-data tal-elevazzjoni, u dan juri li mhux veru li tilfet xi informazzjoni. b. Illi is-soċjeta` rikorrenti lanqas biss kellha biex tħallas lil min isupliha bl-għamara tal-uffiċċju, aħseb u ara kemm kellha informazzjoni ta' klijenti ta' valur tant inġenti. c. Illi is-soċjeta` rikorrenti kienet ilha li bdiet taħdem ftit xhur biss u mhux verosimili li kellha xi volum ta' xogħol. d. Illi bonus paterfamilias mhux biss iżomm backup tal-informazzjoni kollha fuq il- kompjuters kif suppost imma wkoll iżomm tali backup f'post sikur u mhux fuq il- post tax-xogħol. Illi għalhekk żgur illi is-soċjeta` kellha backup ta' kull dokument fil-kompjuters, u jekk le hemm kontributorjeta assoluta fin-negligenza tal-istess soċjeta` għal kwalunkwe Danni. e. Illi l-ammont mitlub hu irriżorju u jidher li l-awment esponenzjali qed isir Illi tali mandat ta' sekwestru ikkaġuna danni serji lis-soċjeta` intimata u qiegħed jipperikola li din ma tistax tkompli bl-attivita` tagħha u ser titlef klienti u jkollha tiddikjara għexieren ta' impjegati bħala redundant u is-soċjeta` intimata diġa` ppreżentat ċitazzjoni għad-danni kontra is-soċjeta` rikorrenti. Kwantu għal eċċipjenti Elaine Caruana Melbourne din ma hijiex rappreżentanti tas- soċjeta` intimata imma sempliċiment tiddeputizza għal Managing Director tas- soċjeta` meta dan ma jkunx presenti, Għalhekk hija ma għandha ebda responsabbilita f'din il-materja. Rat ir-rikors tal-attriċi tal-15 ta' Settembru 2011 li permezz tiegħu talbet it-tneħħija mill- atti tal-kawża tat-Tweġiba Maħlufa mressqa mill-konvenuti Fahrenheit u Sant Galea fit- 13 ta' Settembru 2011; Rat id-Digriet tagħha tat-12 ta' Jannar 20123 li permezz tiegħu ċaħdet it-talba msemmija; Rat illi fil-mori tal-kawża, il-kumpanija attriċi permezz ta' nota ta' ċessjoni4 ċediet il- kawża fil-konfront tal-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freight Forwarders Co.Limited u l-konvenuta Eliane Caruana Melbourne u b'hekk ċediet l-ewwel tlett talbiet tagħha kif ukoll dik il- parti tar-raba' talba illi għandha x'taqsam mal-ħatra tal-kumpanija konvenuta Fahrenheit Freight Forwarders Co. Limited da parti tal-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited u l-espletar tal-istess inkarigu. Iktar tard il-kumpanija attriċi ċediet ukoll5 dik il-parti tar- raba talba illi permezz tagħha dina l-Qorti kienet intalbet tillikwida d-danni u tikkundanna lil-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited tħallas tali danni; Semgħet ix-xhieda bil-ġurament; Rat id-dokumenti kollha esebiti, l-atti kollha tal-każ; Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-kumpanija attriċi Market Handle Limited datata 15 ta' Rat in-nota ta' sottomissjonijiet responsiva ta' Alfa Trading Company Limited datata 31 Mejju 2018; Ikkunsidrat: Illi din il-kawża sfat quddiem din il-Qorti peress illi fid-29 ta' Ottubru, 2010, il- kumpanija konvenuta Alfa Company Limited talbet u kisbet il-ħruġ tal-Mandat ta' Qbid kawtelatorju (1674/2010) kontra l-kumpanija attriċi Market Handle Limited għas-somma ta' tmienja u tletin Ewro, seba' mija u erbgħa u sittin Ewro u tnejn u ħamsin ċentezmu (€38,764.52) wara li l-kumpanija attriċi xtrat xi mobbli u oġġetti oħra għall-uffiċċju tagħha mingħand l-istess Alfa Company Limited iżda ma kinitx ħallset dak kollu dovut minnha u kien baqa' xi bilanċ pendenti fuq l-imsemmija mobbli. Sussegwentament għal dan il-mandat, il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited fis-16 ta' Novembru 2010 (1183/2010) fetħet kawża bil-giljottina (1183/2010CFS) fejn talbet il-kanonizzazzjoni Illi fis-16 ta' Dicembru 2010 permezz tal-Marixxall tal-Qorti, gie eżegwit il-mandat ta' qbid kawtelatorju suriferit u kienet saret lista tal-oġġetti li jinsabu fl-uffiċċju tal-attriċi iżda l-elevazzjoni ma seħħitx dakinhar għaliex Alfa Company Limited ddeċidiet illi ttihom chance sabiex jirregolaw ruhom6. Għalhekk dak inhar kienet saret biss l-elenku tal-oġġetti li jinsabu fl-uffiċċju tal-attriċi u li eventwalment kienu se jiġu elevati qabel ma l-konvenuta Alfa iddeċidiet illi tagħti ftit aktar żmien lil attriċi sabiex tħallas dak li hu dovut minnha. F'din il-lista kien hemm elenkati ukoll l-kompjuters u t-tagħmir Illi fid-19 ta' Jannar 2011 waqt l-ewwel udjenza tal-kawża 1183/2010, il-Qorti ppermettiet lil Market Handle tippreżenta t-tweġibha tagħha sabiex tikkontesta l- proċedura tal-giljottina. L-għada, il-kumpanija konvenuta eżegwiet il-mandat ta' qbid kawtelatorju u elevat l-oġġetti kollha li kienu jinstabu fl-uffiċċju tal-attriċi inkluż il- kompjuters u servers li kellhom l-informazzjoni kollha bżonnjuża għal-kumpanija u li l- attriċi kellha bżonn biex tkompli topera, għajr għal xi bozoz imwaħħlin mas-saqaf7. L- oġġetti maqbuda kellhom jinżammu mill-kumpanija Fahrenheit Freigħt Forwarders Co.Limited ġewwa fond f'H'Attard; Illi l-attriċi issostni illi l-elevazzjoni tal-oġġetti permezz tal-mandat ta' Qbid kawtelatorju sar b'mod abbużiv, illegali u malizzjuż u dan għaliex l-elevazzjoni saret bħal att ta' ritaljazzjoni wara li ġurnata qabel l-elevezzjoni, l-attriċi ingħatat il-fakulta li tikkontesta l-kawża mibdija min Alfa permezz ta' proċedura bil-giljottina. Kien propju għalhekk illi l-attriċi fethet din il-kawża. L-attriċi tkompli tgħid illi hija ġja`b kienet ħallset in parti tal- oġġetti illi kienet xtrat minngħand Alfa iżda xorta waħda ġew elevati l-oġġetti kollha li kienu fl-uffiċċju tal-attriċi inklużi dawk illi ma kienux ġew mixtrija mingħand Alfa għaliex ġew elevati kompjuters, servers u tagħmir elettroniku illi kienu jservu bħala għodda għax-xogħol tal-attriċi. Konsegwenza t'hekk, l-attriċi tilfet l-uffiċċju li kienet kriet u l-impjegati tagħha u ma setgħetx tkompli topera fil-qasam tagħha; Illi għalhekk fit-22 ta Marzu 2011 u cioe' xaharejn wara li seħħet l-elevazzjoni tal- mobbli, permezz ta' rikors (293/2011/CFS)8 fil-kawża Alfa Company Limited vs Market Handel Limited, l-attriċi tablet lil Qorti sabiex il-mandat ta' qbid kawtelatorju su riferit, jiġi revokat in parti għal dawk il-mobbli li ma kienux mixtrija mingħand il-konvenuta ai termini tal-Artiklu 293 (b) ta-Kap 12. Apparti minn hekk, l-attriċi irribadiet illi t-talba ta' Alfa Company Limited diġa` kienet ikkawtelata peress illi kien sar ħlas akkont u għalhekk il-mandat ma kellux jibqa' in seħħ fl-intier tiegħu ai termini tal-Artikolu Il-kumpanija konvenuta Alfa Company Limited assenjat il-ħtija lil Marixxall tal- Qorti u qalet illi kienu ġew elevati oġġetti neċessarji għal-professjoni tad-debitur u li l- Marixxall tal-Qorti eċċeda serjament il-valur mitlub fil-mandat; Illi fil-mori ta' dan ir-rikors, il-partijiet laħqu ftehim fis-sens illi Alfa Company Limited kellha tieħu lura dawk l-oġġetti kollha illi biegħet lil attriċi u ma jittiehidx in konsiderazzjoni illi diġa` kienet irċiviet ħlas akkont. L-attriċi kellha tagħmel tajjeb għal- ispejjeż jew bi flus jew billi Alfa Company Limited tieħu għamara żejda oltre' dak illi kienet biegħet lil attriċi. Infatti kien sar verbal f'dan is-sens fis-seduta tal-14 ta' Gunju 2011.9 Wara dan il-ftheim, din il-kawża kienet tħalliet għaċ-ċessjoni skond l-imsemmi verbal u l-attriċi kienet ċediet l-imsemmi rikors ta' revoka in parti tal-mandat ta' qbid kawtelatorju.10 Il-konvenuta Alfa kellha tirtira l-oġġetti mifthema mingħand il- Illi l-kumpanija Fahrenheight Freigħt Forwarders Co.Limited li kienet il-kunsinnatarju ċaqalqet l-oġġetti li kienu ġew elevati permezz tal-mandat ta' qbid kawtelatorju minn ġewwa H'Attard għal ġo trailer ġewwa sit f'Has Saptan f'Ħal Il-Gżira mingħjar ebda awtorizzazzjoni tal-Qorti. Eventwalment l-oġġetti ġew misruqa għajr għal dawk l-oġġetti Kunsiderazzjonijiet Illi m'hemm l-ebda kontestazzjoni illi l-oġġetti kollha illi kienu jinsabu fl-uffiċċju tal- attriċi ġew elevati inkluż kompjuters u tagħmir iehor li kienu jservu sabiex l-istess Illi l-kumpanija attriċi issostni illi l-mandat de quo ġie eżegwit b'mod abbużiv, illegali u malizzjuż għal żewġt raġunijiet: (i) L-elevazzjoni saret bħala att ta' ritaljazzjoni minħabba l-fatt illi l-kumpanija attriċi ingħatat il-fakulta li tikkontesta l-kawża mibdija kontra tagħha permezz tal-proċedura ta' giljottina minn kumpanija konvenuta Alfa Company Limited. Apparti minn hekk il- kumpanija konvenuta kienet tħallset gia in parti għal-oġġetti mibjugħa lil attriċi u meta eżegwit il-mandat ta' qbid kawtelatorju fuq l-oġġetti mobbli kollha juri li l-mandat ġie maħruġ u eżegwit b'mod abbużiv, illegali u malizzjuż. (ii) Il-kumpanija konvenuta Alfa elevat l-oġġetti kollha tal-attriċi bi ksur tal-Artikolu 293 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta; III (i) Abbuż tad-dritt Illi s-soċjeta` attriċi qiegħdha titlob lil din il-Qorti biex tordna lis-soċjeta` konvenuta tħallas danni allegatament sofferti mill-attriċi bħala konsegwenza li l-konvenuta għażlet li teżerċita d-dritt tagħha li titlob u tiskeb il-ħruġ ta' mandat ta' qbid. Issa huwa prinċipju sagrosant li min juża' dritt li għandu, qatt ma jista' jkun passibbli għad-danni li jista' jikkawża fl-eżercizzju tad-dritt tieghu: qui suo iure utitur non videtur damnum facere. L- attriċi pero' qegħda tistieden lil din il-Qorti biex tapplika t-teorija opposta għal din l- aforiżma, ċjoe` dik ferm dibattuta tal-abbuż tad-dritt, li skontha li l-ebda dritt mogħti mil- liġi ma huwa assolut imma ċirkoskritt b'diversi modi kemm socjali kif ukoll morali. Jingħad minn uħud li dritt eżerċitat barra mill-konfini ta' dawn il-parametri isir abbuż u Illi filwaqt li l-aforiżma li għadha kif issemmiet għandha għeruq antiki u stabbiliti, il- formula abbuż tad-dritt fl-esperjenza kontinentali għandha ħajja relattivament ferm qasira ta' inqas minn seklu. Sa minn meta tfaċċat, kellha rejazzjonijiet mill-aktar varjati: kien hemm min eżaltaha b'toni mistiċi; u kien hemm oħrajn li kkritikawha bl-iktar mod aħrax b'espressjonijiet ta' preokkupazzjoni u ta' biża'. Kultant din il-formola dehret il- mezz l-iktar sod u orginali biex jiġi miksub kriterju tal-leġittimita` formali tal-atti umani; drabi oħra dehret bhala t-theddida l-iktar perikoluża għaċ-ċertezza tal-ligi; responsabilita'. Illi d-dottrina li tiċħad il-problema "ġuridika" tal-abbuż tinsisti fuq l-inkompatibilita` taż- żewġ espressjonijiet "abbuż" u "dritt" li jinstabu flimkien fil-formola "abbuż tad-dritt"; tiċħad is-sitwazzjoni ta' "konflitt ta' drittijiet" li hija l-bażi tal-premessa tal-abbuż; u tara kontradizzjoni loġika insuperabbli fi-pretiża "relattivita` tad-drittijiet" (Attard Williams, Tabilħaqq, l-abbuż tad-dritt huwa fenominu socjali, imma skond l-istess duttrina, dan definittivament ma jappartjenix għar-realta` ġuridika pożittiva; Illi l-kunċett ta' abbuż tad-dritt twieled fl-ambitu tar-reġim liberali tas-seklu dsatax. Fil- kodiċijiet tal-Ewropa kontenentali, il-kodiċijiet tad-dritt privat li saru wara l-kodiċi ta' Napuljun (l-ewwel fosthom il-kodiċi Tedesk u l-kodiċi Svizzeru) introduċew id-divjet espress ma jeżistix fil-kodiċijiet ta' Napuljun u tal-ewwel kodiċi tal-proċedura tal-Italja fejn ir-reviżjoni tal-kunċett tad-dritt soġġettiv u l-iżvilupp tal-kunċett ta' abbuż tad-dritt huma r-riżultat ta' proċess kritiku esegwit min-naħa ta' ġewwa tas-sistema mill-prattika u mid-dottrina. Fil-Kodiċi Ċivili Malti, insibu dan il-kunċett b'mod espress fl-artiklu 1030 tieghu: kull min jaghmel użu ta' jedd tiegħu fil-qies li jmiss ma jweġibx għall-ħsara li tiġri b'dan l-użu. conditor tal-Kodiċi Ċivili, Ir-Rabat (Malta), ma jikxifx is-sors li fuqu bbaża din in- l-eżekutat: Illi l-Qrati tagħna ma sabux abbuż fil-fatt waħdu li l-mandat iħalli effetti drastiċi fuq "Illi s-soċjet intimata ssostni li dan il-mandat qiegħed letteralment jaqtalha saqajha u ma jippermettiliex li topera stante li ma tistax tħallas lill-impjegati tagħha, l-kera għall-fond minn fejn topera u d-diversi spejjeż operattivi tagħha'; "Illi kieku s-soċjet intimata osservat l-obbligi tagħha ma kienx ikun hemm bżonn li jinħareġ dan il-mandat, li wara kollox kellu jinħareġ għaliex l-esponent ma felaħx aktar isofri preġudizzju, liema preġudizzju kkawżalu, u għadu qed jikkawżalu, "Illi f'dan il-kuntest, il-Prim'Awla tal-Qorti Civili11 minnu li mandat ikollu effetti drastiċi u dan proprju għax il-Qorti "… ma tistax tinsa kienet ferm ċara u saħqet li hu għalkollox li, sewwasew minħabba l-effetti drastiċi iseħħu konsegwenzi kultant serji li jħallu l-effetti tagħhom fuq il-parti intimata. Kemm hu hekk, il-Qorti tifhem sewwa li r-rikorrent qiegħed iġarrab ħsara kontinwa bil- Mandat fis-seħħ ma' kull jum li jgħaddi. Din il-ħsara ma tistax madankollu tkun ir- raġuni biex il-Mandat jitneħħa. Kieku l-liġi kellha titfisser b'dan il-mod, l-ebda Mandat effettiv ma jibqa' fis-seħħ ladarba jiġi muri li l-parti intimata f'dak il- Mandat tkun qiegħda tbati"12; Illi f'tema ta' mandati kawtelatorji, il-ġurisprudenza tagħna identifikat l-abbuż f'każijiet ta' mala fede, vessatorjeta` u negliġenza grossolana. L-artiklu 836(9) tal-kodiċi ritwali, introdott bl-emendi tal-1995, ikkodifika w applika l-prinċipji elenkati fil- ġurisprudenza ta' qabel in materja, dwar l-eżerċitazzjoni ta' azzjoni ta' danni wara l-ħruġ 11 Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, Tereza ‘Alamango Sestito vs. Desmond Stanley Eminyan, 29 ta' Lulju, 2005 Imħallef Lawrence Coleiro Grech ta' mandat kawtelatorju, u minn ezami tal-istess raġunijiet hemm elenkati fl-istess artikolu 836, fejn l-azzjoni in ġenerali tista' tirnexxi; Illi l-pożizzjoni dwar kawża ta' danni b'konsegwenza diretta ta' ntavolar ta' rikors għall- ħruġ ta' mandat kawtelatorju (f'dak il-każ mandat ta' inibizzjoni) kienet ġiet ikkristallizzata saħansitra qabel l-emendi tal-1995 fil-kawża fl-ismijiet Jane Vassallo Grixti vs Nicholas Spiteri Cappello kif ġej :- Huwa prinċipju fondamentali illi min jdritt li jispetta lilu ma jistax jitqies li f'dan l-ezercizzju ikun responsabbli għall-hsara li bħala konsegwenza jista' jbati ħaddiehor, in omaġġ għall-massima qui suo iure utitur, non videtur damnum facere, bil-konsegwenza li d-dritt għar-rikors għall-protezzjoni tal-Qorti, huwa dritt li l-eżercizzju tiegħu miċ- ċittadin m'għandu bl-ebda mod jiġi mxekkel. Tali dritt m'għandux jigi abbużat. ċ. Il-fatt li t-talba ta' min ipprovoka l-proċeduri tiġi miċħuda mill-Qorti, bl-ebda mod ma tfisser li bilfors sar abbuż mid-dritt li tiġi adita l-Qorti. veru ukoll li l-liġi hija soġġetta għal diversi nterpretazzjonijiet li l-partijiet jafdaw fil- ġudikant biex jinterpreta u jiddeċiedi dwarhom. d. Tali abbuż jiġi riskontrat biss f'każijiet eċċezzjonali u dan kważi dejjem f'kazijiet ta' vessatorjeta`15 li tkun ġejja mil-mala fede jew dolo jew għallinqas negliġenza gravament kolpuża16, fejn min ikun adixxa lill-Qorti għall-ħruġ ta' tali mandat kawtelatorju jkun ibbażah fuq ċirkostanzi manifestament "priva di qualsiasi fondamento 13 Prim'Awla, 10.01.1992, per Cipriott J.Prospero Saliba 14 Demajo v Page – 24.01.1895 Prim'Awla, Kollez. Illi fost raġunijiet oħrajn li jelenka l-Artiklu 836(9) hemm dik li "(d)… t-talba tar- rikorrent tkun waħda li ssir b'malizzja, tkun frivola jew vessatorja". Ċirkostanzi dawn li huma kwistjoni ta' fatt li jrid jiġi evaluwat skont iċ-ċirkostanzi partikolari ta' kull każ; Illi l-Qrati tagħna qiesu bħala abbuż meta mandat kawtelatorju jintalab mhux biex jiġi kkawtelat dritt, imma sempliċiment bħala rikatt biex l-eżekutat iċedi għar-rieda tal- eżekutant taħt il-piż li jġib miegħu il-mandat: "Ir-rabta ta' Mandat ta' Inibizzjoni m'għandhiex tintuża bħala arma ta' theddid jew ġegħiel (arm twisting) lill-parti intimata li, jew tagħmel dak li tixtieq il-parti rikorrenti jew ma tagħmel xejn. B'dan il-mod, il- Mandat ma jibqax għodda li tħares il-jedd prima facie tal-parti rikorrenti, imma ssir sarima li żżomm lill-parti intimata milli tgawdi l-jeddijiet tagħha. Il-Qorti hi tal-fehma li qatt ma kienet ir-rieda tal-liġi li l-Mandat ta' Inibizzjoni jinbidel f'arma bħal din."19 Fi kliem ieħor, ħadd ma jista' jeżerċita dritt b'kuntrast mal-iskop li għalih ikun twaqqaf mil-leġislatur; Illi forma oħra t'abbuż fl-eżerċizzju tal-atti kawtelatorji ġie identifikat mid-duttrina Taljana20 meta l-mandat ikun sar speċifikament u esklussivament bl-iskop li jagħmel ħsara lill-eżekutat mingħajr ma jkun sejjer jieħu l-ebda vantaġġ u l-ebda utilita` konkreta; Illi huwa proprju dan li qiegħed isostni s-soċjeta` attriċi fin-nota ta' sottomissjonijiet tagħha. B'danakollu, ma jirriżultax li ressqet provi konvinċenti in sostenn ta' din l- allegazzjoni. Ma jirriżultax li s-soċjeta` konvenuta ma kellhiex ħtieġa li tikkawtela l- kreditu tagħha permezz tal-ħruġ tal-mandat in kwistjoni; anzi għall-kuntrarju ċ- ċirkostanzi finanzjarji prekarji li jidher li s-soċjeta` attriċi sabet ruħha fihom kienu altru milli jiġġustifikaw il-biża' li l-kreditu in kwistjoni kien fil-periklu li jiġi eluż; VI paġna 560. 19 Avukat Dr John Mula vs. Direttur tal-Kuntratti, P.A., 18.07.2008. Illi għall-kuntrarju jidher li fl-eżekuzzjoni tal-mandat in kwistjoni, is-soċjeta` konvenuta Alfa Company Limited imxiet b'kawtela u prudenza. Fis-16 ta' Dicembru 2010 tat opportunita` oħra biex jintlaħaq ftehim mal-attriċi u għalhekk ma saritx mill-ewwel l- elevazzjoni tal-oġġetti suġġetti għal-mandat ta' qbid kawtelatorju. Kieku l-uniku oġġettiv tagħha kien li tpoġġi lill-attriċi fi stat li ma setgħetx topera aktar kienet televa l-oġġetti dak inhar stess kif kellha kull dritt li tagħmel; III (ii) Ksur tal-Artikolu 293 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta Illi skont dan l-Artiklu, mhumiex soġġetti għal-qbid il-magni u l-għodda meħtieġa għat- tagħlim jew l-eżerċizzju ta' xi xjenza jew xi arti tad-debitur. Illi a min jinnota illi f'Diċembru 2010 kien hemm lista sħiħa mhejjija mill-Marixxall tal- Qorti meta ġie eżegwit il-mandat tal-Qbid kawtelatorju li kienet tinkludi l-kompjuters u t- tagħmir li l-attriċi kellha bżonn għal-prosegwiment tax-xogħol tagħha. L-attriċi fl-ebda mument ma nterpellat illi dawn l-oġġetti huma bżonjużi għax-xogħol tagħha. l-elevazzjoni, l-attriċi baqgħet siekta ukoll dwar t-tagħmir ellettroniku li kellha bżonn. L-elevazzjoni saret fl-20 ta' Jannar 2011 u r-rikors biex il- mandat jiġi revokat in parti sar fit-22 ta' Marzu 2011 u cioe xahrejn wara li saret l- elevazzjoni tal-oġġetti. Irid jingħad ukoll illi l-attriċi kienet ċediet tali rikors għax kien intlaħaq ftehim bejn il-partijiet; III(ii)(a) testi tal-liġi preżenti u ta'qabel Illi Artiklu 293(1) tal-kodiċi ritwali jagħti lista ta' oġġetti li ma jistgħux ikunu soġġetti għal qbid, fosthom: "(d) il-magni u l-għodda meħtieġa għat-tagħlim jew l-eżerċizzju ta' xi xjenza jew ta' xi arti tad-debitur, tal-konjuġi tiegħu jew tat-tfal tiegħu; "(e) il-bhejjem u l-għodod meħtieġa għall-biedja u xi frott kemm jekk imqaċċta jew mhux imqaċċta mill-art"; L-artiklu msemmi ġie emendat diversi drabi, iżda l-parti korrispondenti tiegħu baqgħet sostanzjalment l-istess21 u kienet taqra hekk: Din in-norma proċedurali għandha l-għeruq tagħha fil-leġislazzjoni anterjuri22: III (ii)(b): it-test preżenti huwa iktar restrittiv minn dak tal-ligi anterjuri Illi l-imħallef Paolo Pelinku, f'sentenza antika23, josserva li d-disposizzjoni fil-liġi l- ġdida hija iktar ristrettiva minn dik tal-liġi l-antika: "Il Codice vigente nel succitato Għall-eżattezza, filwaqt li l-liġi l-antika kienet tirreferi għal arti e mestieri l-liġi l-ġdida tirreferi għal scienze u arti; III(ii)(ċ): l-eżenzjonijiet mill-qbid huma eċċezzjonali u allura għandhom jiġu nterpretati b'mod restrittiv u litterali Il-prinċipju tal- 331 tal-Ordinanza VI.1855 22 Kodiċi Grech Mizzi Guntrip, para XXIV, L-Imsida. interpretazzjoni restrittiva kien applikabbli anke għal-liġi l-antika. ġudikanti ta' allura bdew jestendu s-sinifikat ta' dawn il-kliem, Paceville, San Ġiljan ħareġ il- Bandu tas-26 ta' Settembru 178726 li bih ilmenta minn din l-interpretazzjoni estensiva, u ordna li l-liġi tiġi applikata letteralment, bla estensjoni".27 "Trattandosi ta' privileġġ, hu obbligu tat-tribunal li japplika l-liġi fis-sens letterali, b'effett restrittiv (Preca Trapani, Borg Padovani Ginies vs. Barbara 21 ta' Frar 1896, Vol XV, p.403); Illi kif tajjeb inghad fis-sentenza aktar ricenti fl-ismijiet Catherine Borg Cesareo pro et noe v Direttur tas-Sigurta` Soċjali' deċiża nhar il-31 ta' Jannar 2001: "Illi din il-Qorti tħoss li dan l-artikolu għandu jigi interpretat b'mod restrittiv. jfissirx li ma jiġux kunsidrati ċ-ċirkostanzi kollha tal-każ u n-neċessitajiet għall-għixien diċenti ta' dak li jkun. Pero` jrid ikun hemm bilanċ bejn id-diffikultajiet tad-debitur u min-naħa l-oħra li l-kreditur għandu jitħallas dak li hu dovut lilu, għaliex fin-nuqqas ta' dan tkun qed isir nuqqas ta' ġustizzja kontra l-kreditur"; III(ii)(d): ma tistax issir estenzjoni tal-eżenzjonijiet abbażi tal-ekwita` Illi l-eżenzjoni mill-qbid ma tistax tiġi estiża abbażi tal-kunsiderazzjoni li "l-ekwita` trid li jitħallew lil kull debitur il-mezzi biex jaqla' x'jiekol"28: III(ii)(e): il-kelma 'arti' tkopri l-artiġġjanat (e.g. furnar, mastruxaxxa) iżda mhux għal tipi ta' xogħol ieħor bħal kuċċier. Illi b'applikazzjoni tal-interpretazzjoni restrittiva, l-imħallef Paolo Cachia Barbara kkonkluda li (i) kuċċier ma kienx eżentat minn mandat ta' qbid, għax kien jeżerċita mestiere u mhux arte u li (ii) żiemel, karozzin u l-aċċessorji tagħhom ma jistgħux jitqiesu bħala għodda: Illi typewriter, skrivanija, pultruna tal-iskrivanija, electric table lamp, xkafef għall- kampjunarji ta' commission agent setgħu jiġu maqbuda, għaliex "l-attur la huwa xjenzjat u lanqas artista, u wisq improprjament ġew imsejjħin strumenti l-oġġetti fuq indikati."31 Illi kif ġie deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-kawza fl-ismijiet 'Busuttil Stevens vs Vassallo Grixti', deciza fis-7 ta' Marzu 1951, "il-kelma arti użata fil-liġi ma tikkomprendix biss l-arti liberali u dawk li jissejħu belle arti' imma anke l-arti mekkaniċi u industrijali u għalhekk hu protett b'dik id-disposizjoni (ġja` artikolu 304) tant l- artista' kemm l- artiġjan'. L-oġġetti esklużi jridu jkunu skond ma qalet l-Onorabbli Qorti tal-Kummerċ fil-kawza Fino vs Grech Mizzi' deċiż fit-12 ta' Dicembru 1938 mhux biss konnessi man- negozju tad-debitur izda jridu jkunu mezzi indispensabbli għall-għexien tad-debitur. bażi ta' dawn il-prinċipji, l- istess Onorabbli Qorti tal-Kummerċ b'sentenza mogħtija fil- 11 ta' April 1986 fil-kawża fl-ismijiet Borg Cesareo vs Dare' kienet iddeċidiet li l- għodda ta' mastrudaxxa ma jistgħux jinqabdu"; Illi skond il-Maltese – English Dictionary ta' Joseph Ripard il-kelma arti hija mfissra bħala "art, skill, craftsmanship". F'sentenza li ddeċiet li jaqgħu taħt l-eżenzjoni magna li tagħġen u ħmar li jdawwarha, użati minn furnar, jaqgħu taħt l-eżenzjoni, intqal illi: III(ii)(f): ma taqax taħt l-eżenzjoni attivita` kummerċjali Illi din il-Qorti ippreseduta mill-kompjant Imħallef J.R. Azzopardi Arnaud, fis-sentenza fl-ismijiet Limited' deċiża nhar it-12 ta' Lulju 2001 iddeċidiet li nħareġ validament mandat ta' qbid fuq crane li kien meħtieġ għax-xogħol ta' soċjeta` ` kummerċjali li kienet tagħmel xogħol ta' kostruzzjoni: "Illi għalhekk il-konklużjoni logika tal-istess interpretazzjoni hija li dak li qed jiġi protett huma dawk l-oġġetti neċessarji ghall-istruzzjoni u eżerċizzju tax-xjenza u arti u mhux l-għodda anke jekk neċessarji għax-xogħol u għall-eżerċizzju tal- kummerċ jew attivita` kummerċjali tad-debitur, f'dan il-każ kumpanija li hija involuta f'xoghol jew produzzjoni tal-materjal għall-kostruzzjoni jew aċċessorju għal tali attivita`. "Illi ċertament li taħt dan l-aspett crane lanqas jikkwalifika bħala magna neċessarja għall-ezercizzju tal-arti, iġġebbed kemm iġġebbed is-sinfikat tal-kelma arti". Illi l-istess irraġunat din il-Qorti ippreseduta mill-Onor car Lorraine Schembri Debono Grech: - "Tajjeb li jigi osservat li l-artikolu 293 gie sostitwit in toto bl-Att XII tas- sena Illi fil-fehma ta' din il-Qorti, l-kliem "xjenza jew arti", ma jistgħux jikkomprendu attivita` mprenditorjali." III(ii)(ġ): tifsira tal-kliem magna u għodda "Bil-kelma magna l-liġi ntendiet, kif ġie ritenut mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili Yarovoy vs Leka Mercieca, 29 ta' Nov. 1886, u l-Qorti tal-Kummerċ Dante Scicluna Muscat v Borg Debono Grech, 17 ta' Jannar 1929 – Vol XI, p. 204, u Vol. Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi, din il-Qorti taqta' u tiddeċiedi r-rikors billi tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-ewwel tlett talbiet u tiċħad ir-raba' talba tal-kumpanija attriċi fil-konfront tas-soċjeta` konvenuta Alfa Company Limited biss kif limitata bin- nota tal-14 ta' Novembru 201335, tasjeni milli tieħu konjizzjoni tar-raba talba fejn din hija kontra l-konvenuti l-oħrajn; bl-ispejjez kontra s-soċjeta` attriċi nklużi dawk tad- digriet tal-12 ta' Jannar 2012. 34 Vincenzo Scott Galan v Emmanuela Del Priore 12.12.1952 Qorti tal-Appell XXXVI.i.365 35 fol 217