Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM fil-każ ta' fond kummerċjali, in-nuqqas ta' użu għall-iskop kummerċjali kif joħroġ mill-kuntratt ta' kiri, jitqies bħala użu ħażin tal-ħaġa mikrija u bdil fl-użu, bi ksur tal-obbligi lokatizji – jekk il-kerrej jagħmel mill-ħaġa mikrija użu xorta oħra minn dak li għalih ikun miftiehem, jew preżunt, jew b'mod li bih jista' jġib ħsara lil sid il-kera, sid il-kera jista', skont iċ-ċirkostanzi, jitlob il-ħall tal-kirja MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR. IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tat-18 ta' Ġunju, 2021 Appell Inferjuri Numru: 14/2018/1 LM Eamon Henny (K.I. 069501M), Ingrid Henny (K.I. 598169M) u Mary Henny (K.I. 054310M) ("l-appellati") Ronald John (Mifsud Soler Akkawi 399671009) u martu Janet Marica Tonwuru (Mifsud Soler Akkawi 462841172) u kuraturi deputati għall-istess stante illi huwa assenti u b'digriet tat-23 ta' Marzu 2018 ġie dikjarat illi ma hemmx ħtieġa li jiġu appuntati kuraturi deputati ("l-appellanti") Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM Preliminari 1. Dan huwa appell magħmul mill-intimati Ronald John (Passaport Ingliz issa 'l quddiem "l-appellanti"] mis-sentenza mogħtija fis-27 ta' Jannar, 2021, [minn issa 'l quddiem "is-sentenza appellata"] mill-Bord li Jirregola l-Kera [minn issa 'I quddiem "il-Bord"], li permezz tagħha ċaħad l-eċċezzjonijiet kollha tagħhom u laqa' t-talbiet kollha tar-rikorrenti Eamon Henny (K.I. 462841172), Ingrid Henny (K.I. 462841172) u Mary Henny (K.I. 462841172) [minn issa 'l quddiem "l-appellati"], u għall-fini ta' żgumbrament iffissa terminu perentorju ta' xahar dekorribbli minn dakinhar stess, bl-ispejjeż kontra l-imsemmija appellanti. Il-fatti tal-proċeduri odjerni, kif mhux kontestati, jirrigwardaw il-kirja tal- fond, ossija 'bar', bl-isem "Nag's Head Pub" [minn issa 'l quddiem "il-fond"] li fiż-żmien kien iġib in-numri 131 u 133 fi Triq San Xmun, Xlendi, Il-Munxar limiti ta' Ħal Qormi. Dan kien ingħata lil David Wallace Cassar Gatt u lil martu Frances Cassar Gatt mill-ante kawża tar-rikorrenti, u dan permezz ta' żewġ skritturi rispettivi, u fejn permezz ta' ftehim ulterjuri l-fondi ġew imniffda sabiex b'hekk illum jagħmlu fond wieħed. Imbagħad fis-17 ta' Marzu, 2009, permezz ta' skrittura oħra l-konjuġi Cassar Gatt mifsud aquilina u assenjaw id-drittijiet tagħhom fir- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM Mertu Ir-rikorrenti intavolaw proċeduri quddiem il-Bord permezz tal-preżentata ta' rikors fis-16 ta' Frar, 2018, fejn wara li ppremettew li (a) il-fond ma kienx qed jiġi ġestit għall-iskop li għalih kien ġie mikri u saħansitra kien ilu jinstab magħluq u fi stat ta' abbandun għal aktar minn sena; u (b) l-intimati kienu naqsu milli jonoraw l-obbligi assunti minnhom, talbu sabiex il-Bord: "...għar-raġunijiet premessi, u prevja kull dikjarazzjoni talvolta meħtieġa u neċessarja, jiddikjara u jiddeċiedi illi r-rikorrenti għandhom il-jedd li jitlobu u jirriprendu l-pussess vakanti tal-fondi li kienu jġibu n-numri 131 u 133 fi Triq San Xmun, Xlendi, Il-Munxar limiti ta' Ħal Tarxien ossija l-bar li jġib l-isem Nag's Head Pub u filwaqt li jawtorizza lill- esponent sabiex jirriprendu l-pussess vakanti tal-istess fondi jordna lill-intimati sabiex jiżgumbraw minn ġol-istess fondi fi żmien qasir u perentorju li jiġi lilhom prefiss minn dan l-Onorabbli Bord. Bl-ispejjeż kontra l-intimati li huma minn issa nġunti in subizzjoni". L-intimati wieġbu fis-16 ta' Marzu, 2018 fejn filwaqt li ċaħdu l- allegazzjonijiet magħmula mir-rikorrenti, huma eċċepew li t-talbiet tal-istess rikorrenti kienu infondati fil-fatt u fid-dritt. Il-Bord wasal għas-sentenza appellata wara li għamel is-segwenti konsiderazzjonijiet rilevanti għal dan l-appell: "Ikkunsidra li: Din hija kawża li r-rikorrenti lokaturi tal-fond kummerċjali 131 u 133, Nag's Head Pub, Triq San Xmun, Xlendi, Il-Munxar, limiti ta' Ħal Tarxien, qed jipprosegwu kontra l- inkwilini tagħhom Ronald John u Janet Marcia Tonwuru, li jgħixu permanentement fl- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM iħollu r-relazzjoni filli, Ingilterra, biex allegatament, l-intimati m'għadhomx jużaw dan il-fond kummerċjali għall-iskop li għaliħ inkera lilhom, u lanqas ma għadhom joperawh għan-negozju. Skont ir- rikorrenti, dan il-fond ilu issa żmien konsiderevoli magħluq, u mhux użat. ta' bejniethom minħabba lokatizja L-intimati jikkontestaw l-allegazzjoni li l-fond mhux jiġi użat għal skop ta' bar, u jinsistu li dejjem użawh skont il-permessi maħruġa mill-awtoritajiet kompetenti, u dejjem iġġestew minnu n-negozju fil-ġeneru li għalih kien mikri lilhom. L-intimati jirritjenu li r-rikorrenti qed jagħmlu minn kollox biex ifixkluhom milli joperaw il-ħanut, għaliex mhumiex kuntenti bl-obbligi li ntrabtu bihom l-awturi tagħhom. Irriżulta mill-provi li r-rikorrenti (fn. 23), żewġt aħwa u zithom materna, huma sidien ta' dan il-fond, użat bħala bar, f'Buġibba, Ħal Tarxien, wara li wirtuh mingħand is-sidien oriġinali Francis u Loreta Theodoulou. Ir-rikorrenti jgħidu li, dak iż-żmien, il-fond kien ġa mikri lill-intimati. Meta xehed ir- rikorrent Eamon Henny fis-17 ta' Mejju 2018, huwa ddikjara li kien ilu ma jara l-fond ġestit għal aktar minn sena, u dan b'detriment għall-avvjament li kellu dan il-ħanut, ġenerat tul is-snin. Sfortunatament, għalkemm jidher li hemm ftehim ta' kiri miktub li jirregola din ir- relazzjoni lokatizja, ħadd mill-partijiet ma ppreżenta kopja tiegħu fl-atti. Ir-rikorrenti jgħidu li l-intimati għandhom dritt jissullokaw il-fond, perὸ m'għandhomx dritt iħalluh mhux użat. In kontroeżami (fn. 205 et seq.), ir-rikorrent Eamon Henny ddikjara li hu qatt ma daħal f'dan il-fond. Qal perὸ li jiftakar li kellu l-imwejjed u s- siġġijiet barra, u li dawn illum tneħħew wara li s-sidien irċevew avviż mill-awtorità kompetenti biex jagħmlu dan taħt piena ta' multi. Ir-rikorrent ċaħad li l-intimat talbu permess biex jerġa' japplika għall-imwejjed u s-siġġijiet fuq barra. 24), iben ir-rikorrenti Mary Henny, ikkonferma dan kollu, u żied jgħid li, sa fejn jaf hu, il-fond ilu minn Mejju/Ġunju 2016 magħluq u mhux użat. Huwa ddikjara li joqgħod eżatt fuq il-fond mertu ta' din il- kawża, allura jaf b'aktar preċiżjoni x'jiġri fih. Qal li l-fond jinsab fi stat ta' abbandun, u dan huwa ta' detriment għall-fond tiegħu sovrappost, fejn jgħixu hu u ommu. Minħabba li l-fond mhux qed jintuża, u m'hu jidħol ħadd fih, żviluppaw anke ħsarat u żbroffi, li qed jikkaġunaw ħsarat fil-ħajt diviżorju tiegħu, u fil-fondi li jinsabu fil- madwar. In kontroeżami (fn. 211 et seq.), Herbert Henny ddikjara li ilu jgħix fuq dan il-fond għal 30 sena, mindu kien għadu garaxx, u mbagħad kien Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM konvertit f'pub, inkluż meta kienu jużawh l-intimati għal dak l-iskop. Qal li mwejjed u siġġijiet kellu kemm barra u anke ġewwa, perὸ ta' barra tneħħew wara li l-intimati ma baqgħux joperaw il-fond, u l-fond spiċċa magħluq għal kollox. Skont ix-xhud, dan ġara wara li ommu rċeviet avviż biex tneħħihom minn fuq il-bankina. Huwa ċaħad li l-intimat talabhom permess biex jerġa' japplika ħalli jagħmel l-imwejjed u s-siġġijiet fit-triq. Huwa ċċara wkoll li x-xogħlijiet għamluhom wara li nfurmaw lill-intimati, inkluż bil-penali ta' kuljum li s-sidien kienu ser jinkorru jekk ma jsirx ix-xogħol. Ċaħad ukoll li l-intimati kellmuhom biex jissullokaw il-fond. Skont ix-xhud, l-aħħar operaturi tal-fond kienu Daryl Tawfiq, li xehed f'din il-kawża, u martu Jane. jindirizzaw l-eċċezzjoni tal-intimati dwar Biex ir-rikorrenti ppreżentaw żewġ atti ta' dikjarazzjonijiet causa mortis, li ġew pubblikati wara l-mewt ta' Mary Doris Henny, omm ir-rikorrenti Eamon u Ingrid, aħwa Henny, u ta' Francis Theodoulou, li kien missier ir-rikorrenti Mary Henny, u n-nannu matern tar-rikorrenti l-oħra. (fn. it-titolu tagħhom, L-istess verżjoni tal-fatti tatha r-rikorrenti l-oħra Ingrid Henny (fn. 61), li tiġi oħt ir-rikorrent Eamon Henny. Bħalhom, hija ddikjarat li l-intimati wrew li ma fadlilhomx interess jaħdmu fil-fond mikri, u li jridu biss jagħmlu sullokazzjoni biex jagħmlu profitt min-negozju tal-kirja. Hija qalet ukoll li s-siti soċjali jindikaw ċar li dan il-fond m'għadux jiġi operat, u li l-attività fih ilha li waqfet mis-sena 2016. In kontroeżami, din ir-rikorrenti (fn. 222 sa 226) kkonfermat il-fatti, inkluż li kellha tinqala' l-bankina fejn l-intimati kellhom l-imwejjed u s-siġġijiet minħabba ordni tal-awtoritajiet. Ix-xhud perὸ qalet li tħalli f'idejn ħuha r- rikorrent Eamon Henny biex imexxi, u għalhekk id-dettalji mhux bilfors tiftakarhom korrettement. Ir-rikorrenti ressqu wkoll b'xhud tagħhom lir-rappreżentant tal-ARMS Ltd, Rueben Carabott Scicluna. (fn. Huwa ppreżenta kopja tal-kontijiet kollha tas-servizzi għall-aħħar għaxar snin (fn. 64 sa 155), minn fejn jirriżulta wkoll l-konsum tagħhom tul dan il-perijodu. Minn dawn jirriżulta li l-meters tad-dawl u l-ilma inqraw darba qabel intbagħat il-kont għall-perijodu sa Jannar 2012, u mbagħad ġieli nqara biss il-meter tad-dawl, fl-aħħar snin. Il-meter tal-ilma qatt ma reġa' nqara. Il-konsum attwali fl-aħħar snin kien relattivament baxx. Il-bqija tal- kontijiet inħarġu fuq stimi ta' użu tas-servizzi. Mir-rendikont tal-ħlasijiet preżentat mill-istess xhud, jirriżulta li hemm bilanċ x'jitħallas ta' €143.31 sa Mejju 2018. (fn. Ir-rikorrenti ressqu wkoll b'xhud tagħhom lir-rappreżentant tal-Awtorità tat-Turiżmu (fn. 13 Ara xhieda ta' Dr. Maria Lisa Augugliaro, 16.7.2018, fol. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM kkonfermat li l-fond mertu tal-kawża għandu liċenzja kummerċjali ta' bar second class, li ġiet traferita f'isem l-intimat fis-7 ta' Awissu 2009. Eventwalment, huwa applika u ottjena wkoll liċenzja biex minn dan il-fond jopera snack bar ukoll. Mill-kopja tal-liċenzja preżentata, jidher li l-intimati kienu jirċievu l-korrispondenza fl-indirizz tagħhom fl-Ingilterra. (fn. Il-Bord sema' wkoll ix-xhieda ta' Daryl Tawfiq (fn. 180 sa 182), li ddikjara li kien imexxi n-negozju ta' dan il-bar fl-interess ta' Ronald Bruno Olivier, wara li dan mar lura lejn l-Ingilterra. Meta xehed fl-2018, huwa ddikjara li l-fond kien ilu tlett snin magħluq. Iddikjara wkoll li, sa fejn jaf hu, fil-post ma kien baqa' jsir xejn aktar. In rieżami, ix-xhud qal li l-parti ta' quddiem il-bar, fuq il-bankina, fejn kien hemm l-imwejjed, ġiet żgumbrata u tneħħiet għal kollox wara li l-bar kien diġà magħluq. Fl-affidavit tagħhom (fn. 202 sa 204), l-intimati ddikjaraw li huma ġew assenjati l-kirja ta' dan il-ħanut fis-17 ta' Marzu 2009; qabilhom il-fond kien mikri lill- kopja Cassar Gatt. Skont l-intimati, il-kirja oriġinali kienet kostitwita b'żewġ kuntratti, wieħed datat 17 ta' Frar 2003 u l-ieħor 3 ta' Frar 2004, u kienet tinkludi d-dritt tal- proroga awtomatika għal perijodi ta' 15-il sena 'l wieħed, sa massimu ta' għaxar prorogi. Skont l-intimati, il-kwistjonijiet mar-rikorrenti bdew ftit wara li ħadu l-kirja l- istess intimati, għaliex ir-rikorrenti ma ridux jaċċettaw il-kundizzjonijiet tal-lokazzjoni, kif kienu stipulati mill-awturi tagħhom Borg. Qalu li r-rikorrenti riedu kera ogħla, perὸ huma rrifjutaw, u mbagħad ircevew xi karti bl-avukat, perὸ sussegwentement dik it- talba ġiet rinunzjata. L-intimati ddikjaraw li, wara sentejn, ir-rikorrenti reġgħu talbu awment, u kienu lesti jwaqqfu l-pendenza jekk l-intimati jaċċettaw tibdil fil- kundizzjonijiet tal-kiri. Intant, skont l-intimati, huma kellhom problemi minħabba ntejjen u żbroff ta' drenaġġ minn proprjetà li kienet tappartjeni lir-rikorrenti, u għalkemm ir-rikorrenti kienu jafu b'dawn il-problemi, għamlu ftit li xejn biex isolvuhom. Skont l-intimati, ir-rikorrenti kienu l-kaġun ewlieni għalxiex huma ma baqgħux joperaw il-bar, senjatament meta ħaffru l-ispazju ta' quddiemu fit-triq biex neħħew il-parti fejn kienu jitpoġġew l-imwejjed barra. Skont l-intimati wkoll, huma kienu fil-proċess li jirranġaw il-post minn ġewwa biex ikunu jistgħu jissullokawh. Jgħidu li kellhom koppja interessati, li kien fi ħsiebhom jifthuh f'April 2018. Skont huma, kienet din ir-raġuni għalxiex kienu akkwistaw il-jeddijiet lokatizji fuq dan il- fond, u ħallsu prezz konsiderevoli. L-intimati qalu li tkellmu mat-tifel tar-rikorrenti fuq dawn il-pjanijiet tagħhom, u deher li ma kienx hemm diffikultà, perὸ immedjatament wara rċevew din il-kawża. Meta nfurmaw b'dan lis-subinkwilini prospettivi, dawn tilfu l-interess. Huma jiċħdu li abbandunaw il-fond, u skont huma, jiġu Malta regolarment biex jaraw li kollox sew. Huma ddikjaraw li reġa' għandhom nies interessati biex Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM jissullokaw dan il-fond, imma anke dawn ma jridux jagħmlu dan qabel tintemm din il- kawża. In kontroeżami1, l-intimat Ronald Bruno Olivier iddikjara li mexxa dan il-fond bħala pub minn Lulju 2009 sa Novembru 2010, meta mbagħad mar lura għal kollox L-Iklin, u ħalla lil Daryl Tawfiq biex jopera l-fond minfloku. Huwa nsista li l-fond ma ssullokah lil ħadd, u li wara Novembru 2010 baqa' joperah hu bil-mezz ta' Daryl Tawfiq. Qal li hu baqa' jiġi regolarment Malta, anke biex jara l-post, u rahom b'għajnejh iħaffru l-bankina li kien hemm quddiem l-istess fond, kif jidher fir-ritratt ezibit. (fn. 228) Fost dawn, kien hemm Herbert Henny, it-tifel tar-rikorrenti Mary Henny. Ikkunsidra wkoll li: Sfortunatament, dan il-Bord baqa' sprovvist mill-kuntratt/i tal-kiri li jirregolaw ir- relazzjoni lokatizja bejn il-partijiet fuq il-fond 131 u 133, Nag's Head Pub, Triq San Xmun, Xlendi, Il-Munxar. Għalkemm din ir-relazzjoni tirriżulta pruvata, u mhix kontestata minn parti jew oħra, il-Bord ma jistax jikkummenta, jew jiddeċiedi, dwar ksur ta' kundizzjonijiet lokatizji, u ser jiddeċiedi fuq it-talbiet biss abbażi tal-liġijiet viġenti tal- kiri. Bdiet meta bdiet din il-kirja, u indipendentement minn liema liġi tapplika għaliha, il- lokatur għandu dritt li l-fond mikri jintuża għall-iskop li għalih ikun inkera, u l-inkwilin għandu l-obbligu fundamentali korrispettiv li juża l-fond bħala bonus paterfamilias għall-iskop li għalih ikun ġie mikri lilu. (fn. 1554(a) tal-Kodiċi Ċivili) Wara l- emendi bl-Att X tal-2009, il-liġi issa tipprovdi ċar li 'Fil-każ ta' fond kummerċjali, in- nuqqas ta' użu għall-iskop kummerċjali kif joħroġ mill-kuntratt ta' kiri jitqies bħala użu ħażin tal-ħaġa mikrija skont l-artikolu 1555.' (fn. 1555A(3) tal-Kodici Civili) L- art. 1555 imbagħad jipprovdi hekk: Jekk il-kerrej jagħmel mill-ħaġa mikrija użu xorta oħra minn dak li għalih ikun miftiehem, jew preżunt skont l-artikolu preċedenti, jew b'mod li bih jista' jġib ħsara lil sid il-kera, sid il-kera jista', skont iċ-ċirkostanzi, jitlob il-ħall tal-kirja. Dawn l-emendi kkonvertew f'liġi l-posizzjoni ġurisprudenzjali stabbilita li n-nuqqas ta' użu tal-fond mikri għall-iskop li għalih ikun inkera – f'dan il-każ użu kummerċjali – jitqies bħala użu ħażin, u bdil fl-użu, bi ksur tal-obbligi lokatizji. (fn. 21 Ara l-aktar rassenja tal-Appell pronunzjament ġurisprudenzjali fil-materja fis-sentenza Carmelo Theodoulou Grixti et vs Joseph Tonna De Lorenzo (per Imħ. ricenti mill-Qorti (Inferjuri) jinkludi Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM F'dan il-każ, wara li qies il-provi kollha li tressqu quddiemu, u b'mod partikolari l-provi oġġettivi, senjatament ix-xhieda tal-aħħar operatur tal-bar Daryl Tawfiq li xehed ċar li l-fond kien ilu mat-tlett snin, illum aktar, ma jintuża għall-iskop li għalih kien mikri, u wkoll ix-xhieda tar-rappreżentant tal-provditur tas-servizzi tad-dawl u l-ilma, li wriet konsum limitat ferm kemm ta' dawl u anke ta' ilma fl-aħħar snin f'dan il-fond, il-Bord jinsab moralment sodisfatt, fuq bilanċ ta' probabiltajiet, li l-intimati kisru l-obbligu tagħhom li jużaw il-fond in kwistjoni għall-iskop li għalih kien mikri lilhom, tal-anqas matul dawn l-aħħar erba' snin. L-intimati llimitaw ruħhom għax-xhieda tagħhom bil- kitba, u ma ressqu ebda provi oħra biex jissostanzjaw l-allegazzjonijiet tagħhom li kien hemm xi raġunijiet oġġetti, lil hinn mill-kontroll tagħhom, li mpedewhom milli jagħmlu dan l-użu. Il-Bord jinsab sodisfatt ukoll li l-qlugħ tal-bankina fejn l-intimati kienu jpoġġu l-imwejjed mat-triq pubblika kien event inċidentali, li seħħ wara li l-fond kien ilu diġà magħluq b'mod permanenti, u li bl-ebda mod ma kien il-kaġun tal- waqfien permanenti tal-attività kummerċjali minnu. Effettivament, l-intimati ilhom għaxar snin li waqfu minn din l-operazzjoni, u anke jekk kienu intitolati jissullokaw il- fond, dan baqgħu ma għamluhx u l-fond ħallewh magħluq. L-allegazzjonijiet l-oħra kollha tal-intimati li għal dan jaħtu r-rikorrenti bl-aġir malizzjuż u vessatorju tagħhom baqgħu assolutament mhux pruvati." L-appellanti ppreżentaw ir-rikors tal-appell tagħhom fis-16 ta' Frar, 2021, fejn talbu lil din il-Qorti sabiex tħassar u tirrevoka s-sentenza appellata billi tiċħad it-talba tal-appellati, bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-istess appellati. Jidher li l-aggravju prinċipali tal-appellanti huwa li l-Bord ikkonsidra li l-fond kien ġie abbandunat, meta mill-provi kien irriżulta li huma kienu qegħdin fil-proċess li jissullokaw l-istess fond lil terzi. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 8 minn 12 L-appellati wieġbu fis-16 ta' Marzu, 2021 fejn taw ir-raġunijiet tagħhom għalfejn l-appell odjern għandu jiġi miċħud u s-sentenza appellata tiġi Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM Ir-Risposta tal-Appell kkonfermata. Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Din il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkunsidra l-aggravju ewlieni mressaq mill- appellanti, flimkien mas-sottomissjonijiet magħmula mill-appellati fit-tweġiba tagħhom, u dan fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet magħmula mill-Bord fis- L-appellanti jispjegaw li huma jħossu ruħhom aggravati bis-sentenza appellata għaliex il-Bord qies li huma kien abbandunaw il-fond. huma, kien ħareġ ċar mill-provi illi huma kienu qegħdin fil-proċess li jissullokaw l-imsemmi fond lil terzi, proprju skont id-dritt li kien ingħata lilhom fil-kuntratt ta' lokazzjoni, kif konfermat in kontroeżami mill-appellati stess. għamlu xi xogħlijiet fil-fond, imma kif irriżulta mill-provi, is-sullokazzjoni ġiet imwaqqfa għal żewġ raġunijiet, it-tneħħija tas-siġġijiet u tal-imwejjed fuq barra meta tkissret il-bankina mill-appellati stess u l-ftuħ tal-proċeduri odjerni. L-appellati qabelxejn jikkontendu li huwa prinċipju sew assodat fil- ġurisprudenza tagħna, tal-appell m'għandhiex apprezzament tal-provi li tkun għamlet l-ewwel qorti, u dan għajr f'ċirkostanzi eċċezzjonali. Fil-mertu, jirrilevaw li wħud mill-ilmenti mressqa mill-appellanti fir-rikors tagħhom ma kinux jirriżultaw mill-provi, anzi kien jirriżulta l-oppost. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 9 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM Mill-provi rriżulta li l-fond kien ilu magħluq u abbandunat sa mis-sena 2015. Għal dak li jirrigwarda l-allegat dritt ta' sullokazzjoni pretiż mill-appellanti, l- appellati jissottomettu li fil-każ ta' Daryl Tawfiq ma kinitx saret sullokazzjoni iżda dan kien iġġestixxa l-fond f'isem l-appellanti, sakemm iddeċieda li ma xtaqx ikompli u l-fond ingħalaq. Dwar is-sottomissjoni tal-appellanti li l-fond kien ser jiġi sullokat lil terzi, l-appellati jirrilevaw li l-ebda prova ta' dan ma ġiet prodotta. L-istess irrilevaw fir-rigward tal-allegazzjoni tal-appellanti, li huma, l-appellati kienu b'xi mod xekkluhom fid-dritt tat-tgawdija tal-fond mikri lilhom. Fil-fatt l- appellati jkomplu jissottomettu, l-unika prova li ressqu l-appellanti kienet permezz tal-affidavit konġunt tagħhom. Il-Qorti tikkonsidra li s-sentenza appellata hija waħda tajba, u dan kemm fir-rigward l-apprezzament tal-fatti li għamel il-Bord, kif ukoll fl-għażla tal- prinċipji legali applikabbli għall-każ odjern skont il-ġurisprudenza kostanti. il-Qorti tieħu l-opportunità sabiex tgħid li dawn ġew imfissra sew fis-sentenza ta' din il-Qorti stess tas-16 ta' Diċembru, 2020 fl-ismijiet Carmelo Theodoulou Grixti et vs. Joseph Tonna De Lorenzo, kif saħansitra għamel riferiment għaliha l-Bord. L-ewwel osservazzjoni ferm rilevanti tal-Bord kienet li huwa kien sprovvist mill-kuntratt/i tal-kiri tal-fond li kien jirregola r-relazzjoni lokatizzja bejn il-partijiet, u għalhekk kien ser jiddeċiedi t-talbiet tar-rikorrenti skont il- liġijiet viġenti tal-kiri. Il-Qorti tgħid li mingħajr din il-prova, huwa minnu li l-Bord ma setax ikkonferma dak li ftehmu bejniethom il-partijiet u għalhekk sewwa għaraf li kienet il-liġi viġenti li kellha tiġi applikata għar-relazzjoni lokatizzja. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 10 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM 13. il-Bord għadda sabiex għamel riferiment għal dawk l-artikoli tal-liġi li huma applikabbli fil-każ odjern, fejn qiegħda ssir allegazzjoni min-naħa tal- appellati li l-appellanti bidlu d-destinazzjoni tal-fond meta ħallewh magħluq. Bord iċċita s-subartikolu 1555A(3) u l-artikolu 1555 tal-Kodiċi Ċivili u rrileva li permezz tal-emendi li seħħew bl-Att X tal-2009, saret liġi l-pożizzjoni ġurisprudenzjali stabbilita. Tajjeb osserva l-Bord li fil-każ odjern irriżulta li l- appellanti kienu kisru l-obbligu tagħhom li jagħmlu użu mill-fond inkwistjoni għall-iskop mikri għal mill-inqas l-aħħar erba' snin. In sostenn tal- konstatazzjonijiet tiegħu, il-Bord għamel riferiment kemm għax-xhieda tal- aħħar operatur tal-fond Daryl Tawfiq, li xehed b'mod inekwivoku li l-fond kien ilu aktar minn tliet snin ma jintużax għall-iskop li kien mikri għalih, u anki għax- xhieda tar-rappreżentant tal-provditur tas-servizzi tad-dawl u tal-ilma, fejn irriżulta l-konsum limitat ferm tad-dawl u tal-ilma fil-fond fl-aħħar snin. hawn tgħid li prova aktar ċara minn hekk ma setax ikun hemm sabiex turi li l- appellanti kienu naqsu mill-obbligi tagħhom skont il-liġi meta ħallew il-fond magħluq għal żmien konsiderevoli. Ġaladarba l-Bord stabilixxa li l-fond kien tassew inżamm magħluq kif allegat mill-appellati, il-Qorti tirrileva li kien jonqos li jikkonsidra l-allegazzjoni tal-appellanti li dan ma kienx ħtija tal-appellati. Fil-fatt il-Bord osserva li l- appellanti min-naħa tagħhom kienu llimitaw il-provi tagħhom għall-affidavit tagħhom stess, mingħajr ma ressqu ebda prova oħra in sostenn tal- allegazzjonijiet tagħhom li kien hemm raġunijiet barra mill-kontroll tagħhom li żammewhom milli jagħmlu użu mill-fond. L-appellanti kienu allegaw li l-qlugħ tal-bankina barra l-fond, kienet sfrattat kull attività kummerċjali fih, iżda l-Bord Qrati tal-Ġustizzja Paġna 11 minn 12 Appell Inferjuri Numru 14/2018/1 LM korrettement osserva li dan seħħ sew wara li l-fond kien ingħalaq b'mod Il-Bord irrileva li kien saħansitra għaxar snin qabel li l-appellanti nnifishom waqfu mill-gestjoni tiegħu, u jekk huma kienu intitolati li jissullokaw il-fond, dan m'għamluhx u l-fond ħallewh magħluq. Il-Bord qal ukoll li l- allegazzjonijiet l-oħra tal-appellanti, li l-appellati aġixxew b'mod malizzjuz u vessattorju, ma kinux ġew ippruvati. Il-Qorti tikkondividi dawn il-konklużjonijiet u l-konstatazzjonijiet kollha tal-Bord u tagħmilhom kollha tagħha, u tgħid li m'għandha xejn x'iżżid magħhom. Tiddikjara li għal dawn ir-raġunijiet, hi ma ssibx ġustifikat l-aggravju tal- Għar-raġunijiet premessi l-Qorti tiddeċiedi dwar l-appell tal-appellanti billi tiċħdu, u filwaqt li tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier tagħha, tilqa' t- talbiet tal-appellati u tiċħad l-eċċezzjonijiet tal-imsemmija appellanti. L-ispejjeż tal-ewwel istanza jibqgħu kif deċiżi, filwaqt li dawk tal-appell odjern appellanti, u tiċħdu. huma wkoll a karigu tal-appellanti. Onor. Dr Lawrence Sireci LL.D. Fabri Rosemarie Corlett Deputat Reġistratur Qrati tal-Ġustizzja Paġna 12 minn 12