Qorti tal-Appell Kriminali Onor. Imħallef Consuelo Albani Mukhtar Ali, LL.D., Dip Matr., (Can) Illum 6 ta' Novembru, 2018 Il-Pulizja Spettur Maurice Dall identita Maltija bin-numru 606830M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli: Fit-28 ta' Settembru, 2016 fil-gimghat ta' qabel u anki fil-31 ta' Jannar, 2017 u fil- granet ta' qabel; Bla hsieb li jisraq jew li jaghmel hsara kontra l-ligi fejn ha l-ligi b' idejh izda biss biex jezercita jedd li jippretendi li ghandu, fixkel lil-Alexandra Agius k/a Zahra u lil Monica Ann Leka Mercieca fil-pusses ta' hwejjighom billi s- serraturi tac-cwievet tal-bibien li jaghtu ghal fuq il-bejt tal-blokka tal- appartamenti ' San Jose' , Triq Plajjet Bognor, Is-Swatar, L-Imsida u l-bejt tal- blokka appartamenti 24, St. Simon Street, Is-Swieqi, Is-Swatar, L-Imsida. Il-Qorti giet gentilment mitluba sabiex f' kaz ta' htija ai termini tal_Art 377 (3) tal- Kap 9 tordna t-tnehhija ta' kull disordni jew inkonvenjent li bih ikun sari r-reat, jew li tordna lill-akkuzat sabiex jikkonforma ruhu mall-ligi fi zmien moghti lilu that dik il- penali li joghgobha timpani l-Qorti fin-nuqqas. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali ta' nhar il-5 ta' Dicembru, 2017, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikolu 85 tal-Kodici Kriminali iddikjarat lill-imputat Peter Paul Qoul hati tal-imputazzjoni dedotta fil- konfront tieghu u illiberatu bil-kundizzjoni li ma jaghmilx reat iehor fi zmien sitt xhur mill-lum u dan ai termini tal-Artikolu 22 (1) tal-Kap 446 tal-Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti, ai termini tal-artikolu 22 (3) tal-Kap 446 tal-Ligijiet ta' Malta spjegat lill-hati fi kliem car, kemm ir-responsabbilita tieghu u x' jigri jekk hu jikkommetti reat iehor matul il-perjodu ta' sitt xhur. Il-Qorti ordnat lil Peter Paul Qoul sabiex, ai termini tal-artikolu 377 tal-Kodci Kriminali, fi zmien gimgha mill-lum jaghti cavetta tal-bibien tal-bjut in kwistjoni, u cioe dak f' San Jose, Triq Plajjet Bognor, Is-Swatar, L-Imsida u wkoll ta' 24, St Simon penali ta' ghaxar ewro kuljum ghal kull gurnata ta' ritard. Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Peter Paul Qoul, prezentat fir-registru ta' din l- Onorabbli Qorti nhar il-11 ta' Dicembru, 2017, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti jogħgobha tirrevoka s-sentenza appellata billi tikkanċellaha fejn l-appellant ġie misjub ħati tal-imputazzjoniji dedotta kontra tiegħu u minflok tagħddi sabiex Rat l-atti kollha tal-kaz. Rat illi l-appellant ħassu aggravat b' din is-sentenza b' dan li l-aggravji tal-appellant huma ċari u manifesti u fis-sempliċita tagħhom jikkonsistu fis-segwenti; Illi l-Qorti tal-Maġistrati bhala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali ma setgħetx legalment u raġjonevolment tasal għas-sejbien ta' ħtija tal-imputazzjoniji kif dedotta stante li mill-assjem tal-evidenza ġie ppruvat li fiż-żewġ okkażżjonijiet li l-appellant biddel is-sellaturi relattivi l-aġir tiegħu ma kienx tali li jwassal għall-estremi tal-elementi meħtieġa sabiex jissustixxi r-reat tar-ragion fattasi; Dwar il-Bdil tas-Serratura fit-28 ta' Settembru, 2016 u fil-Ġimgħat ta' Qabel Illi in primis l-appellant ġie mixli li huwa fixkel lill-kwerelanti fil-pussess ta' ħwejjiġhom fl-ewwel istanza nhar it-28 ta' Settembru, 2016 u fil-ġimgħat ta' qabel; Illi huwa umilment sottomess li l-Ewwel Onorabbli Qorti madanakollu ma setgħetx tasal għas-sejbien ta' ħtija f' dan ir-rigward. Dan qiegħed jingħad stante li mill-provi li tressqu quddiem l-Ewwel Vella Spiteri Qorti rriżulta li meta l-appellant biddel is- sellaturi tal-bibien relattivi nhar it-28 ta' Settembru, 2016 huwa għamel dan bl- aċċettazzjoni tal-kwerelanti u b' mod li xorta ma fixkilhomx mit-tgawdija tal- aċċess li kellhom għall-fuq il-bjut tal-blokkok; Illi filwaqt li huwa veru li fiż-żmien qabel it-28 ta' Settembru, 2016 il-kwerelanti kellhom ċwievet li permezz tagħhom huma setgħu jaċċedu fuq il-bjut in kwistjoni, mill-evidenza li tressqet quddiem l-Ewwel Onorabbli Qorti rriżulta li l-kwerelanti aċċettaw il-bdil fis-sellaturi u dan billi huwa paċifiku li għal xhur sħaħ wara tali bdil il-kwerelanti qatt ma għamlu rapporti mal-Pulizija u anzi kkoperaw mal-appellant fir-rigward tal-metodoloġija l-ġdida li kellha tiġi adoperata sabiex jaċċedu fuq il-bjut Illi fil-fatt quddiem l-Ewwel Onorabbli Qorti kemm il-kwerelanta Alexandra Agius k/a Zahra u kif ukoll il-kwerelanta Monica Ann Leka Mercieca stqarrew fuq il-pedana tax- xhieda u bil-ġurament tagħhom illi fix-xhur wara t-28 ta' Settembru, 2016 huma xorta waħda dejjem baqgħu jaċċedu fuq il-bjut billi sempliċiment jitolbu lill- appellant kull darba li kien hemm il-ħtieġa li jagħmlu dan; Illi l-appellant hawnhekk jagħmel referenza umli għall-ġurisprudenza nostrana in materia, fejn kemm il-darba ġew paċifikament enunċjati l-elementi tar-reat tar-raġion Illi dan qiegħed isir billi anależi akkurata tal-elementi relattivi għal dan ir-reat għandha twassal lil din l-Onorabbli Qorti għall-konklużjoni li meta l-appellant biddel is-sellaturi f' Settembru, 2016 ma kienux jissustixxu l-estremi meħtieġa mill- elementi kostitwenti tar-reat addebitat lill-appellant; Illi l-elementi tar-reat in diżamina ġew maġisterjalment miġbura fid-definizzjoni analitika mogħtija mill-Imħallef W. Borg Crockford fis-sentenza ta' din il-Qorti fil-kawża Il- Pulizija v Giuseppe Gafa’ et, b' dan li skond dik is-sentenza l-elementi tar-reat huma: a) att estern li jimpedixxi persuna oħra minn dritt li hija tgawdi , u li jkun sar bid-dissens esplicitu jew implicitu ta' dik il-persuna; b) l-imputat irid jemmen li qed jaġixxi bi dritt; c) ix-xjenza tal-imputat li qed jiehu b' idejh dak li suppost jieħu tramite l-proċess d) li l-att ma jinkwadrax ruhu f' reat aktar gravi"1 Illi bl-istess mod skond is-sentenza mogħtija nhar it-30 ta' Settembru 1996 mill-Qorti ta' l-Appelli Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija v Emmauel Qoul et huma erbgħa l- elementi tar-reat maħsub fl-Artikolu 85 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta u cioe: L-att estern li jispolja lil haddiehor minn haga li jkun qieghed igawdi, liema att ikun esegwit kontra l-opposizjoni espressa jew prezunta ta' dan Il-kredenza li l-att qieghed isir b' ezercizzju ta' dritt. jmissu jsir permezz ta' l-awtorita' pubblika; u Nuqqas ta' titolu li jrendi il-fatt aktar gravi."2 Illi f' dan id-dawl huwa umilment sottomess li meta l-appellant biddel is-sellatura fit-28 ta' Settembru, 2016 jew fil-ġimgħat ta' qabel l-aġir tiegħu ma kienx tali li jwassal għall-estremi rikjesti mill-ewwel element tar-reat addebitat lilu; Illi dan qiegħed jingħad għax il-bdil fis-sellatura ma kienx tali li spolja lill- kwerelanti mit-tgawdija tal-aċċess li kellhom għall-bjut, u dan stante li huma baqgħu jaċċedu fuq il-bjut kull darba li hekk xtaqu, kif del resto jammettu huma stess, kif ukoll billi tali bdil fis-sellatura ma kienx oppost; Illi fil-fatt jiġi umilment sottomess li l-aġir tal-kwerelanti fix-xhur sussegwenti għall- bdil tas-sellaturi kien tali li b' ebda mod ma seta jindika oppożizzjoni għal bdil tas- sellaturi, b' dan li tali bdil ġie pjenament aċċettat. Tabilħaqq jirriżulta anki mix- xhieda mogħtija mill-kwerelanti stess li huma mhux talli ma għamlux rapporti mal-Pulizija fir-rigward tal-bdil tas-sellatura li seħħ f' Settembru, 2016 iżda talli huma kkoperaw bis-sħiħ mal-appellant fix-xhur sussegwenti billi dejjem talbu u ngħataw aċċess mill-istess appellant; Illi naturalment jiġi argumentat, bir-rispett, illi kieku l-kwerelanti kienu qegħdin jopponu l-bdil tas-sellatura li seħħet nhar it-28 ta' Settembru, 2016 huma kienu jew jagħmlu rapport għand il-Pulizija a tempo vergine, jew tal-għanqas jaġixxu in kawtela tal-allegat dritt ta' tgawdija li kellhom, u mhux jaċċettaw il-ftehim milħuq ma' missierhom u jikkoperaw b' mod sħiħ miegħu biex jaċċedu fuq il-bjut tal-blokkok jagħmel referenza għall-insenjament partikolarment relevanti għal punt in diskussjoni, jgħid illi: 2 Fost diversi sentenzi li jenunċjaw tali elementi ssir referenza għall-Il-Pulizija v Salvatore Begent, Appell Kriminali 14 ta' Diċembru, 1957, Vol. XLI.iv.1506; Il-Pulizija v Carmel sive Charles Begent, Appell Kriminali, 17 ta' Frar, 1995; Il-Puliziia v Carmelo Cachia Gili, 18 ta' Settembru, 1996. miżjuda) Illi għalhekk huwa umilment sottomess li l-istat ta' fatt li pperdura wara l-bdil tas- sellatura li seħħ f' Settembru, 2016 ma jista' qatt jinkwadra ruħu fir-reat tar-ragion Dan billi mhux biss ma ġie pprivat ebda aċċess lill-kwerelanti, iżda talli keinu proprju huma li bl-aġir estern tagħhom immanifestaw l-aċċettazzjoni ta' dak li kien seħħ. Dan kien proprju għax fattwalment il-kwerelanti ma ġew effettivament imfixxkla fl-ebda tgawdija u xorta waħda kien baqalhom aċċess prattiku u raġonevoli għal bjut; Illi jiġi bir-rispett imfakkar illi l-Artikolu 85 mhux intiż biex jipproteġi l-proprjeta`, mobbli jew immobbli, ta' dak li jkun iżda biex jipprevjeni l-użurpazzjoni mill-privat tas-setgħat tal-awtorita` pubblika;4 Illi meta l-appellant biddel is-sellatura f' Settembru, 2016 qatt ma kienet l-intenzjoni tiegħu li jfixkel u jimpedixxi lill-kwerelanti fit-tgawdija ta' aċċess li kellhom għal fuq il-bjut. Tabilħaqq tant il-kwerelanti ma ġewx imfixxkla f' tali tgawdija li huma ma ħadu ebda azzjoni biex jopponu għal dak li kien seħħ, u dan għax huma xorta baqgħu igawdu l-aċċess għall-bejt. Fil-fatt tant kien hemm aċċettazzjoni tal-bdil tas- sellaturi li kien biss diversi xhur wara, ossia fil-laqa' ġenerali tal-condomini li l- kwerelanti talbu biex jitbiddel l-istatus quo l-ġdid. Jiġi bir-rispett sottomess li tali talba fil-laqa' ġenerali hi fiha nfisha prova ċara u nkontestata tal-fatt li l-bdil tas- sellatura f' Settembru, 2016 kienet debitament aċċettata bħala n-norma l-ġdida mill- condomini kollha - tant hu hekk li tali talba lanqas biss għaddiet b' vot maġġoretarju; Illi minn dak kollu hawn fuq magħdud għandu jirriżulta li l-elementi tar-reat, u senjatamanet l-ewwel element, ma seta qatt jiġi kkunsidrat li rriżulta u dan billi l- appellant ma għamel ebda att li bih impedixxa l-aċċess għall-bjut, u wisq għanqas 4 Il-Pulizija v Carmelo Cekic, Appell Kriminali, 4 ta' Novembru, 2002. ma dan seħħ kontra l-oppożizzjoni tal-kwerelanti. Kien biss sussegwentement wara l-aċċettazzjoni tagħhom li l-kwerelanti reġa bdielhom u bdew jitolbu li jerġgħu jingħataw iċ-ċwievet; Illi għalhekk l-Ewwel Onorabbli Qorti kienet, bir-rispett u b' umilta, żbaljata li ssib lill-appellant ħati talli fixkel il-kwerelanti fit-tgawdija tad-dritt ta' aċċess illi huma kellhom fuq il-bjut relattivi meta huwa biddel is-sellaturi nhar it-28 ta' Settembru, 2016 u fil-ġimgħat ta' qabel; Dwar il-Bdil tas-Serratura fil-31 ta' Jannar 2017 u fil-ġranet ta' Qabel. Illi l-appellant ġie mixli li huwa fixkel lill-kwerelanti fil-pussess ta' ħwejjiġhom anki nhar il-31 ta' Jannar, 2017 u fil-jiem ta' qabel; Illi huwa umilment sottomess li anki hawn l-Ewwel Onorabbli Qorti kienet, bid- dovut rispett, żbaljata li ssib il-ħtija fil-konfront tal-appellant. Dan qiegħed jingħad billi mix-xhieda u l-provi prodotti rriżulta, lil hinn minn kull dubju raġjonevoli, li meta l-appellant biddel is-sellaturi f' Jannar, 2017 huwa għamel dan unikament sabiex ireġġa lura l-istatus quo antae, ossia peress li l-kwerelanta Alexandra Agius k/a Zahra kienet hi stess sgassat is-sellaturi eżistenti fuq suġġeriment tal- amministratur tal-blokkok; Illi mix-xhieda prodotta quddiem l-Ewwel Onorabbli Qorti, u senjatamanet anki mix-xhieda ta' Alexandra Agius k/a Zahra stess, irriżulta bħala paċifiku li wara li t-talba tal- kwerelanti biex jingħataw iċ-ċwievet tal-bibien li jagħtu għall-bjut ġiet miċħuda fil- laqa' tal-condomini, l-istess Alexandra Agius k/a Zahra għazlet li taġixxi di privato braccio hi stess u biddlet is-sellaturi b' mod abbusiv u illegali; Illi dan ġie kompletament ammess quddiem l-Ewwel Onorabbli Qorti li nonostante dan xorta għaddiet sabiex issib il-ħtija fil-konfront tal-appellant talli b' reazzjoni immedjata għall-aġir kriminuż tal-kwerelanti Alexandra Agius k/a Zahra aġixxa tempestivament in leġittima difeża tad-drittijiet proprjetarji tiegħu; Illi ġie diversi drabi awtoritevolment magħdud mill-Qrati nostrana illi; "Illi kif dejjem gie ritenut element importanti kostituttiv ta' dar-reat hu dak intenzjonali fis-sens li l-agir ta' dak li jkun irid ikun magħmul bil-ħsieb li hu qed jeżerċita dritt li jaħseb li għandu għad-distinzjoni mir-reati ta' serq jew danni volontarji fuq proprjeta' ta' ħaddieħor per eżempju. Għalhekk hemm bżonn li issir indaġni fuq il-movent li jkun wassal lill-persuna li kkommettiet dar-reat biex taghmel dak li ghamlet. L-element materjali invece jikkonsisti filli wiehed jippriva persuna ohra minn xi dritt fuq haga li ghandu t-tgawdija taghha. Ir-reat ma jissussistix meta l-att materjali jikkonsisti fir-retenzjoni ta' pussess li dak li jkun gja ikollu. Hemm bżonn li jkun hemm att pożittiv li jippriva lit-terz, jew ifixklu filpussess tal-ħaġa...Ir-reat ma jissustix meta l-att materjali jikkonsisti fir-ritenzjoni ta' pussess li dak li jkun ġja kellu."5 (Enfasi miżjuda) Illi minn dan jinsilet il-prinċipju li imputat ma jinstabx ħati tal-imputazzjoni tar- ragion fattasi una volta l-aġir tiegħu jkun xprunat mill-intenzjoni li jipproteġi l- proprjeta tiegħu, ossia meta jkun aġixxa in leġittima difeża. Konkordi f' tali ħsieb huma wkoll l-awturi li jagħtu lok għad-duttrina li fformulat il-ġurisprudenza Illi fis-sentenzi Il-Pulizija v Alfred Cuschieri Mizzi mogħtija mill-Qorti tal-Appell nhar l-10 ta' Jannar tas-sena 1983 u anki fis-sentenza Il-Pulizija v Michael Anastasi Sammut mogħtija mill- Qorti tal-Maġistrati nhar l-20 ta' Lulju, 2006 ġie kkwotat bran mill-Maino, fejn dan tal-aħħar jgħid is-segwenti: "la massima via vi repellere licet non e soltanto appplicabile (Enfasi miżjuda); Illi dan il-ħsieb hu sostnut bil-fatt li hemm differenza bejn min iżomm il-pussess ta' xi ħaġa li jkun qed igawdi u min min naħa l-oħra ifixkel lil ħaddieħor fit-tgawdija ta' 5 Il-Pulizija v Carmel Ruscica, Appell Kriminali, 13 ta' Jannar, 2012. xi ħaġa. Tal-ewwel ma jwettaq ebda reat filwaqt li fit-tieni istanza r-reat jiġi Dan huwa abbażi tal-prinċipu qui continuat non attentat; Illi tabilħaqq l-istess Maino, fuq l-iskorta tal-Carrara, jgħid: Illi dan il-principju ġie wkoll enunċjat mill-Carrara meta jghid: "Dunque, non puo' (Enfasi miżjuda) Illi tal-istess ħsieb huwa l-Antolisei: Illi l-istess Antolisei jkompli jispjega li l-persuna li għandha l-pussess ta' oġġett u tieħu dawk il-passi kollha meħtieġa sabiex tħares l-interessi tagħha, ma tkunx tikkommetti dak li huwa jiddefinixxi bħala ' violenza sulle cose' , mitlub sabiex jiġi radikat dan ir-reat u jgħid li: Illi fl-aħħar hu anki l-Crivellari li jispjega li: Illi fuq l-iskorta ta' din id-duttrina, diversi drabi rakkolta u applikata anki minn din l-Onorabbli Qorti, għandu jirriżulta li fil-każ odjern l-appellant ma seta qatt jinstab ħati tar-reat addebitat lilu meta huwa biddel is-sellaturi f' Jannar, 2017; Illi dan qiegħed jingħad għax kien inkontestat quddiem l-Ewwel Onorabbli Qorti li dan seħħ immedjatament wara li l-kwerelanti stess kienet b' mod abbusiv biddlet is- sellaturi tal-bibien tal-bjut relattivi. Fil-fatt il-verita hi li kienet il-kwerelanta Alexandra Agius k/a Zahra li għażlet li teżerċita dritt li tippretendi li kellha u pprivat lill-appellant mit-tgawdija li kellu kontra r-rieda espressa tal-istess, u dan il- għaliex fuq is-suġġeriment tal-amministratur Mario Colombo. ippretendiet li kellha xi jedd tagħmel dan; Illi meta l-appellant għalhekk għażel li jirrimuovi dak li kienet għamlet il- kwerelanti Alexandra Agius k/a Zahra f' Jannar, 2017 huwa kien sempliċiment qiegħed jaġixxi biex jikkonserva l-istatus quo antae, ossia biex jibqa jgawdi dak li kellu qabel l-azzjoni ta' Alexandra Agius k/a Zahra - il-kontroll fuq l-aċċess għal bjut relattivi; Illi ta' min jirrileva li l-appellant ħa din l-azzjoni b' mod immedjat u tempestiv peress li kien diġa immanifesta b' mod ċar l-oppożizzjoni tiegħu għall-mozzjoni mqajjma fil-laqa' ġenerali tal-condomini, b' dan pero li in vista tal-fatt li l-kwerelanta Alexandra Agius k/a Zahra hija bintu huwa għażel li ma jagħmel ebda rapport mal-Pulizija Illi dan kolllu mhux talli rriżulta quddiem l-Ewwel Onorabbli Qorti iżda talli lanqas biss kien kontestat, u x-xhieda kollha, inkluż iż-żewġt kwerelanti u anki l- amministratur tal-blokkok Mario Colombo., taħt il-ġurament tagħhom ammettew li dawn kienu l-fatti kif ġraw; Illi għalhekk l-appellant umilment jissottometti li anki hawn l-Ewwel Onorabbli Qorti kienet, bir-rispett, żbaljata ssib lill-imputat ħati tal-imputazzjoni miġjuba kontra tiegħu u dan billi l-aġir tiegħu f' Jannar, 2017 ma kienx tali li jagħti lok għas- sejbien ta' ħtija fir-rigward tal-addebitu tar-reat maħsub fl-Artikolu 85 tal-Liġijiet ta' 10, ittra li giet mibghuta mill-adminsitrator lill-appelant fit-30 ta Dicembru 2016 a fol. Semghet ix-xhieda prodotta mill-prosekuzzjoni, lill-appellant jixhed minn jeddu u b'mod volontarju u ix-xhieda tad-difiza. Ikunsidrat. dar u kien waqaghha u bena zewg blokki minflokha u kien ta flat kull wiehed lill- uliedu u kien zamm il-ground floor ghalih u zamm ukoll il-common parts. illi biex tidhol fuq il-bejt kien hem bieb u mis-sena 2013 u cioe is-sena meta nbiet il- blokka sa Settembru 2016 l-ahwa kollha kellhom aaccess liberu ghall-bejt. Gara illi f'Settembru, 2016 missierha l-appellant qabad u ddecieda unilateralment minghajr ma avzhom u biddel is-serratura tal-bieb u b'hekk ostkolalhom l-access liberu li kellhom ghal dan il-bejt. Qalet illi kienet kelmet lil misierha dwar din il-kwistjoni u dan qallha li hekk ried jghamel bla raguni u infurmhom li jekk riedu jitilghu fuq i-bejt kellhom jinfurmawh minn qabel u huwa itihom access. Spejgat li infurmat l-adminsitrator dwar din il- kwistjoni stante li fil-kuntatt taghha ija kellha access ghall-bejt u dan ipprova ikellem Taf li kien hemm xi laqgha tal-condominium sabiex jipprovaw jiehdu decizjoni dwar din il-pendenza izda kien hemm tie u ghalhekk ma ittihed l-ebda vot minkejja li l- adminsitrator setgha jivvota. Baqghu li l-adminsitrator kellu ikellem lil wiehed mill- ahwa li ighix l-Ingilterra. Wara xi zmien qalet li tkellment mal-administrator dwar din il-kwisjtoni u dan qallha beix tbiddel is serratura u tghati kopja tac-cwievet il-godda lill-inkwilini kollha tal-blokka. Hija ghalhekk fuq din l-istruzzjoni ghamlet hekk fl-10 ta Jannar 2017, u ghaddiet kopja tac-cavetta lil adminsitator u dan sabiex jghati kopja lill-kull Rega' ma tahomx kopja u kien ghalhek illi marret tghamel rapport l-ghassa ghaliex ma setghetx tkompli b'din is-sitwazzjoni. Mistoqsija jekk missierha kienx gabar ic-cavetta li kellha tas-serratura meta biddel is- serratura tghid li le, ic-cvetta baqghet ghandha pero' minghajr ma kellha l-access liberu li gawdiet qabel. Mario Colombo. l-adminsitrator xehed fl-istess seduta u kkonferma dak kolu li qalet Ikkonferma li l-inkwilini tal-blokka kollha kellhom access liberu ghall-bejt sakemm l-appellant iddecida li jbiddel is-serratura minghajr permesss ta' Qal li huwa pprova jikkomunika mieghu sabiex itihom kopja tac-cavetta izda Ikkonferma li verament kien hemm laqgha tal-condominium izda l- membri ma waslu ghall-ebda' arrangament dwar din il-kwistjoni u kien baqa' maghhom li kellu jikkomunika ma huhom li jghix barra minn Malta biex isaqsih ghall-opinjoni tieghu. Ikkonferma li fl-ahhar tas-sena 2016 Sandra Agius k/a Zahra kienet kellmitu mill-gdid fuq din il-kwisjtoni u dan qallha biex tmur tbiddel is-serratura u ittih kopja tac-cavetta biex jghaddiha lil kulhadd. Ikkonferma li din Agius k/a Zahra hekk ghamlet u ghaddietlu kopja tac-cavetta il-gdida u huwa ghamel kopji u ghaddihom lil kulhadd inkluz l- appellant u lil huhom li jghix barra ghax baghtilhielu bil-posta. Qal li imbaghad sar jaf ghaliex hu ma jghix fil-blokka li l-appellant rega' biddel is- serratura u ma tahomx kopja tac-cavetta u kien dak in-nhar li ddecida li ma jibqax administrator tal-blokka ghax ra li ma setax jimxi 'l quddiem. Mistoqsi x'gara bejn Settembru 2016 u Jannar 2017 dwar l-access tal-bejt jghid li ma jafx ghaliex hu ma jghix hemm pero' minghalilh qalulu li kellhom jitolbu lil missierhom biex itihom l-access meta jkollhom bzonn u dan kien itihom l-access Monica Leka Mercieca xehdet u qalet li hi ukoll tigi bint l-appellant u oht Sandra Ikkonfermat dak kollu li qalet Sandra Agius k/a Zahra. Qalet li taf li misierha Qalet li kull darba li missierha jbiddel is-serratura qatt ma tahom cavetta tas- Taf li bejn dawn iz-zewg okkazjonijiet kien hemm okkazjoni meta biddlet is-serratura Sandra Agius k/a Zahra pero' meta ghamlet hekk hi fuq struzzjoni tal- adminsitrator din tathom kopja tac-cavetta. Ikkonfermat li qabel ma missierha l- appellant biddel is-serratura f 'Settembru, 2016 hija kellha access liberu ghal bejt bhal kulhadd min kien jghix fil-blokka. Tghid li pero' wara kellha l-access ostakolat u kellha kull darba titlob lil missierha biex itiha access. Ikkonfermat li kien itiha l-acces L-appellant xehed minn jeddu u b'mod volontarju u kkonferma li kien hu li biddel Mistoqsi ghaliex kien ghamel hekk qal li bintu kien tghid li kull ma jigri fuq il-bejt hija responsabilta' tieghu u ra li xi hadd minn uliedu kien tellgha zewg minn nies handikappati fuq il-bejt u ma ghogbitux l-idea u ghalhekk iddecida li jostkolalhom l-accss liberu. Qal li verament ma tahomx kopja tac-cavetta tas-serratura il-gdida izda kien jifthilhom kull meta kienu jitolobuh. Qal li hemmhekk tieghu u jiddecidi hu. serratura f'Jannar u xi gimgha wara meta inghata kopja tac-cavetta il-gdida minghand Mario Colombo. rega' mar fuq il-bejt u biddel is-serratura u dan kien Mistoqsi mill-Qorti jekk tax xi kopja tac-cavetta lil xi hadd jghid li le u mhux ser jghati ghaliex kieku ma kienx ikun hemm raguni ghaliex ibiddel is-serratura. Ikkonferma li sa Settembru 2016 uliedu kollha kellhom access liberu ghall-bejt u dan ddecida li ibiddel l-access unilaterlament f' Settembru meta biddel is-serratura ghall- Ikkonferma li mbaghad minn dakinhar 'l quddiem meta riedu jitilghu fuq il-bejt uliedu kellhom jitolbu lilu u bi ftehim maghhom kien jifthilhom. Ikkonferma ukoll li bintu Sandra bidlet is-serratura u li inghata kopja tac-cavetta l- gdida pero' xi jiem wara reg'a biddel is-serratura mill-gdid. Peter Paul Qoul junior xehed in difesa u kkonfrma dak kollu li qal missiru l- Salv li qal li meta missieru biddel is-serratura f'Settembru kien talbu biex jigbor ic-cwievet il-qodma u kien tah il-kopja tieghu. Altrimenti kull ma qal kien ikkonfemra il-fatti kif gja spejgati. Semghet lill-partijiet jittrattaw il-kaz. Jidher mill-analizi tal-provi prodotti kemm tal-prosekuzjzoni u tad-difiza li fuq il- fatti ma hemmx kontestazzjoni. Jirrizult abhala fatt is-segwenti. Li l-appellant bena blokk appartamenti u ta' flat lill-uliedu u zamm il-ground Illi huwa kien thom access liberu ghall-bejt. cioe' fis-sena 2013 sa Settembru 2016. Illi kulhadd gawda minn dan l-access minn smeta gie kostruwit il-blokk u Illi f'Settembru 2016 l-appellant biddel is-serratura u ostakola l-access liberu li kellhom l-inkwilini u sidien tal-blokk. Illi f'Jannar 2017 Sandra Agius k/a Zahra bidlet is-serratura mill-gdid u ghaddiet kopja tac-cavetta lil kulhadd tramite l-adminsitrator. Illi fil-frattemp u cioe' minn Settembru 2016 sa Jannar 2017 l-inkwilini kienu jaccessq il-bejt wara li jiftiehmu ma l-appellant biex itihom l-access. Dan ma baqax Illi f'Jannar 2017 l-appellant rega' biddel is-serratura, zamm ic-cavetta ghalih u kien ghalhekk li sar dan ir-rapport ta' raggion fattasi. Illi jidher li l interpretazzjoni legali li qed tinghata mill-partijet hija differenti u dan ghaliex il-prosekuzzjoni qed tghid li l-appellant qabad u biddel l-istatus quo tal- access meta bidel is-serratura u ma hallix lill-inkwlinini ikomplu igawdu mill-access Waqt li d-difiza issostni li l-istatus quo f'Jannar kien gia inbidel u dan ghaliex l-inkwilini li ma ghamlux rapport meta l-appellant biddel is-serratura l-ewwel darba Ghalhekk meta l-appellant ghamel li Ikkunsidrat ulterjorment. L-appellant gie akkzuat bir-reat ta' raggion fattasi kif previst fl-artikolu 85 tal-Kodici Dan l-artikolu hu, in sustanza, konkordanti mal-artikolu 168 tal-Ligijiet Penali li kienu allura vigenti fid-Due Sicilie, u ghalhekk l-istudju jista' jigi agevolment bazat fuq il-kommentaturi ta' dan l-artikolu. Hu cert li fil-ktieb tieghu Programma -, Carrara jiddefinixxi l-elementi kostitwiti kif deskritti fil-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija v Galea Gatt Fava fejn gie deciz li "Ir-reat ta' raggion fattasi jigi kommess minn min, fl-ezercizzju ta' dritt li jippretendi li ghandu hadd fil-pussess ta' hwejjgu li dak ix-xi hadd ikun qed jgawdi. mfisser, biex ikun hemm dana r-reat iridu jikkonkorru certu elementi kif l magisterjalment migbura fid-definizzjoni analitika moghtija mill-Imhallef W. Borg Crockford fis-sentenza ta' din il-Qorti fil-kawza "Il-Pulizija vs. Giuseppe Gafa’ et. " att esterni li jispolja lil xi hadd iehor minn haga li jkun qieghed igawdi, liema att ikun ezegwit kontra l-opposizzjoni, espressa jew presunta, ta' dan il-hadd iehor; il-kredenza li l-att qieghed isir b'ezercizzju ta' dritt; il-koxjenza fl-agent li hu qieghed jaghmel 'di privato braccio' dak li jmissu jsir in-nuqqas ta' titolu li jirrendi l-fatt aktar gravi . (ara fost diversi sentenzi Il- "Element importanti kostituttiv ta' dar-reat hu dak intenzjonali fis-sens li l-agir ta' dak li jkun irid ikun maghmul bil-hsieb li hu qed jezercita dritt li jahseb li ghandu ghad-distinzjoni mir-reati ta' serq jew danni volontarji fuq proprjeta' ta' haddiehor Ghalhekk hemm bzonn li issir indagni fuq il-movent li jkun wassal lill- persuna li ikkommettiet dar-reat biex taghmel dak li ghamlet. L-element materjali invece jikkonsisti filli wiehed jippriva persuna ohra minn xi dritt fuq haga li ghandu id-dgawdija taghha. " Fuq kollox: "L-Artikolu 85 huwa intiz biex dak li jkun ma jiehux il-ligi b'idejh, u ghalhekk l- iskop wara din id-disposizzjoni – bhad-disposizzjonijiet fil-kamp civili dwar l-actio Kif tajjeb gie mfisser fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija Vs Lofaro :- "l-Artikolu 85 tal-Kodici Kriminalili jittratta dwar ir-ragion fattasi, bl-ewwel rekwizit tieghu, kjarament iqis bhal agir kriminali kull att ta' xi hadd li jfixkel lil xi haddiehor fil-pussess ta' xi haga li qed igawdi. L-imsemmi artikolu, ghalhekk, jittutela l-pussess tal-haga u mhux necessarjament ukoll il-propjeta' taghha. ghalhekk, tinkludi l-uzu jew tgawdija ta' dik il-haga. Li hu importanti, ai fini ta' l-Artikolu 85 tal-Kap. 9, dejjem riferibbilment ghall-ewwel element kostituttiv tieghu huwa jekk effettivament sa dik in-nhar li sar dan l-allegat att ta' spoll mill-appellant, kellhomx il-kwerelanti l-pussess, ossija l-uzu u/jew it- tgawdija tal-fond in kwistjoni." Jinghad ukoll fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija Vs Cutajar Paris Eileen li:- "Element importanti kostituttiv ta' dar-reat hu dak intenzjonali fis-sens li l-agir ta' dak li jkun irid ikun maghmul bil-hsieb li hu qed jezercita dritt li jahseb li ghandu (sottolinear ta din il-Qorti) ghad-distinzjoni mir-reati ta' serq jew danni volontarji fuq proprjeta' ta' Ghalhekk hemm bzonn li issir indagni fuq il-movent li jkun wassal lill-persuna li ikkommettiet dar-reat biex taghmel dak li ghamlet. L-element materjali invece jikkonsisti filli wiehed jippriva persuna ohra minn xi dritt fuq haga li ghandu it-tgawdija taghha." Illi fil-kaz in desamina jirrizulta bic-car li l-appellant ostakola lill-kwerelanti mill- access liberu li kellhom u dan billi qabad u arbitrarjament biddel is-serratura mhux darba izda darbtejn biex jostakola l-access taghhom. Illi dak li tghid id-difiza li l- jirrizulta l-oppost u cioe' li l-appellanti esasperaw ruhhom bl-agir ta' missierhom li jkun ostinat u jibqa' jippriva lilhom mid-dritt tghhom li jgawdu l-acces li kellhom tant kien ta' esasperazzjoni l-agir tal-appellant li anke l-adminsitrator ceda' u ma baqax jamminsitra l-blokka. Din mhiex xi kwisjtoni ta' vim vi repellere kif mistqarr mid-difiza fit-trattazzjoni Crivellari dwar din id-difiza ighid: Antolisei ukoll jispjega f'dan ir rigward li : Ghalhekk tajjeb titaqsi meta hu applikabbli d-difiza ta vim vi repellere licet? naghmlu referenza ghal dan il-principju qed nittrataw l-att legali sabiex b'forza ripellata b'forza soggetta ghar-regola generali li l-forza ser tintuza mhux ghal skop ta' tpattija izda biex dak li jkun jiddefendi hwejgu. Naturalment il-forza uzata trid tkun fil-limiti naturali taghha. Dwar dan il-principju Professor Anthony J. Vella Bellizzi isostni li: Illi pero' din il-Qorti tipprovdi li sabiex dan il-principju jissusti huwa importanti li l- att biex tirripella il-forza f'dan il-kaz it- tibdil tas-serratura isir bla telf ta' zmien u mhux gimgha wara kif gara f'dan il-kaz ta' tibdil ta' serratura f' Jannar 2017. Din id- Ghalhekk din il-Qorti qieghda tichad l-appell tal-appellant u tikkonferma is-sentenza tal-ewel Qorti fl-intier taghha kemm fir-rigward tal-mertu kif ukol fir-rigward tal- Qieghda wkoll tikkonferma dik il-parti tas-sentenza fejn ordnat lill-appellant sabiex ai termini tal-artikolu 377 tal- Kodici Kriminali fi zmien gimgha m'illum jaghti cavetta tal-bibien tal-bjut in kwisjtoni u cioe' f' San Jose, Triq il-Plajjet Bognor, Iż-Żurrieq u wkoll ta' 24, St Simon Street, Is-Swatar, L-Imsida lil Alexandra Agius k/a Zahra u Monica Leka Mercieca taht penali ta' ghaxar euro (10) kuljum ghal kul gurnata ta' ritard.