QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMHALLEF Onor. Abigail Farrugia Mifsud LL.D., Dip. Illum 3 ta' Dicembru, 2015 A B vs C D f'isimha propju u bhala kuratrici tal-minuri I D nominata b'digriet tal-14 ta' Jannar 2011, Direttur tar-Registru Pubbliku u J D li gie kjamat fil-kawza b'digriet tad-29 ta' Marzu 2011 Il-Qorti: Rat ir-rikors guramentat ipprezentat mill-attur, li in forza tieghu, wara li ppremetta : Illi l-esponenti kellu relazzjoni mal-intimata li kemm l- esponenti kif ukoll l-intimata huma persuni mizzewgin u minn din ir-relazzjoni extra-maCli twieldet tarbija bl-isem ta' I D fil-hmistax (15) ta' Marzu 2010; Illi minhabba l-prezunzjoni li hemm fil-Ligi l-minuri kellha ta' bil-fors tigi rregistrata fuq isem ir-ragel ta' C D li jismu J D li mhuwiex il-missier naturali; Illi l-missier naturali huwa l-esponenti A B u dan gie stabbilit wara li l-partijiet marru jaghmlu t-testijiet tad-DNA u irrizulta li l-esponenti huwa l-missier naturali; Illi l-esponenti jixtieq illi bintu tkun irregistrata fuqu u dan billi jitbiddel ic-certifikat tat-twelid; Illi l-esponenti gie awtorizzat sabiex jibda dawn il- proceduri wara li inghalqet il-medjazzjoni; Talab ghar-ragunijiet premessi li l-konvenuta tghid ghaliex din il- Qorti m'ghandhiex : Tiddikjara illi l-esponenti huwa l-missier naturali tat-tarbija Tordna lid-Direttur tar-Registru Pubbliku sabiex jemenda c-certifikat tat-twelid ta' l-istess minuri, fis-sens illi l- esponenti jigi indikat bhala missier l-minuri kif ukoll jitbiddlu l-konnotati l-ohra f'dan is-sens, u li l-istess minuri tibda iggib il-kunjom B; Takkorda lill-esponenti il-kura u l-kustodja ta' l-istess minuri u fin-nuqqas li tilqa din it-talba, takkorda granet u hinijiet ta' access ta' l-esponenti ghall-istess minuri, skont il-provvediment li jidhrilha xierqa u opportuni; Rat il-lista tax-xhieda tal-attur; Rat ir-risposta guramentata tad-Direttur tar-Registru Pubbliku, li permezz taghha eccepixxa : 1. Illi preliminarjament din l-azzjoni tidher li hija intempestiva għaliex ma kienitx preċeduta minn ittra uffiċjali kif hekk jirrikjedi l-Artikolu 86 tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi subordinatament u mingħajr preġudizzju għas suespost, peress li għaddew iktar minn sitt xhur mit-twelid tal-minuri I D, din l-azzjoni kellha tkun preċeduta minn rikors quddiem il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) ai termini tal-artikolu 77Ċ tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta sabiex, wara li din l-Onorabbli Qorti tkun semgħet il- partijiet interessati kollha u qieset id-drittijiet tar-rikorrenti u tal-minuri I, tinkiseb l-awtorizzazzjoni mill-istess Qorti għal-proċediment tal-azzjoni odjerna; Illi, dejjem mingħajr preġudizzju għal fuq espost, huwa indispensabbli għall-integrità u għall-aħjar riżoluzzjoni ta' din il-kawża u kif ukoll minħabba għal dak li jiddisponi l- Artikolu 77A tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta, li jiġu msejjħin fil-kawża ir-raġel tal-intimata J D kif ukoll il-minuri I D li għandha tkun debitament rappreżentata minn kuratur jew tutur maħtur mill-Qorti. il-paternità Illi bla ebda preġudizzju għas-suespost, fuq il-mertu b'mod partikolari dwar l- esponent naturalment mhuwiex edott mill-fatti li ġew iddikjarati fir-rikors ġuramentat u għalhekk huwa jirrimetti ruħu għar-riżultanzi proċesswali u kif ukoll għas-savju ġudizzju ta' din l-Onorabbli Qorti salv però li l-provi migjuba għandhom ikunu l-aħjar u kif ukoll sodisfaċenti f'għajnejn il-liġi; tal-minuri Illi bla ħsara għal premess, biex tirnexxi din l-azzjoni r- rikorrenti jrid jipprova li fiż-żmien bejn it-tliet mitt ġurnata u l-mija u tmenin ġurnata qabel it-twelid tal- minuri I, l- intimata C D kienet wettqet adulterju mar-rikorrenti A B u barra minn hekk jipprova xi fatt ieħor li jistà wkoll ikunu testijiet u provi ġenetiċi li jindikaw lill-A B u/jew jeskludu lir- tal- raġel imsemmija minuri I, u dan ai termini tal-artikoli 77A tal- Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta. tal-intimata J D bħala Illi, dejjem mingħajr preġudizzju għal premess, ir-rikorrent jrid fl-istess waqt jegħleb il-presunzjoni legali maħluqa bis- saħħa tal-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta billi adegwatament u konvinċentement juru li l-pussess ta' stat tal-minuri I D ma jaqbilx mal-att tat-twelid tagħha; Illi subordinatament dejjem bla ħsara għal dak fuq imsemmi, f'każ li din l-Onorabbli Qorti tilqa' t-talbiet tar- rikorrenti huwa importanti li l-kelmiet 'the said' li jinsabu qabel isem J D, senjatament taħt il-kolonna u fir-ringiela fejn hemm indikati t-tagħrif dwar l-omm għandhom ukoll tar- jiġu kkanċellati mill-Att reġistrazzjoni 948 tas-sena 2010 (Dok 'A'); Illi bla ħsara għall-dak fuq ingħad, f'każ li jintlaqaw l-ewwel żewġ talbiet attriċi l-esponenti jinvita lill-istess rikorrenti A B sabiex permezz ta' nota jispeċifika d-dettalji personali kollha tiegħu, senjatament (1) l-isem u l-kunjom, (2) id- dokument tal-Identità, (3) l-età tiegħu meta twieldet il- minuri I D, (4) il-post tat-twelid tiegħu, (5) il-post ta' residenza tiegħu meta twieldet l-imsemmija minuri, (6) isem u kunjom ta' missieru u (7) jekk l-imsemmi missier patern kienx għadu ħaj meta twieldet it-tifla I D. Tali informazzjoni hija meħtieġa biex tiġi eventwalment inseC fl-Atti tat-Twelid tal-imsemmija minuri I D; Illi dejjem mingħajr preġudizzju għal premess, b'referenza għat-tielet talba tar-rikorrenti l-esponenti jwieġeb li huwa mhuwiex il-leġittimu kontradittur tagħha; Illi finalment dejjem mingħajr preġudizzju għas-suriferit, l- esponent jissottometti li fi kwalunkwe każ l-azzjoni tar- rikorrenti mhijiex attribwibbli għal xi għemil jew nuqqas ta' aġir ta' l-esponent u għalhekk huwa m'għandux jiġi assoġġettat għall-ispejjeż tal-kawża istanti; Salv eċċezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti li qegħdin jiġu inġunti in subizzjoni. Rat Pubbliku; Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuta, li in forza taghha eccepiet : tal-konvenut Direttur tar-Registru il-lista Illi l-proceduri huma nulli billi skont il-kopja li giet notifikata lill-intimata ma jidhirx li r-rikorrent ha l-gurament mehtieg skont il-ligi; Illi skont l-Artikolu 77A tal-Kodici Civili kawza sabiex missier jigi dikjarat missier naturali ta' tarbija mwielda fi zwieg trid tigi istitwita kontra l-omm, il-missier zewgha u anke kontra t-tarbija; b'hekk il-proceduri huma milqughta minn difett billi tonqos l-integC tal-gudizzju; Illi skont l-Artikolu 77A tal-Kodici Civili tali proceduri huma permessi biss minghajr pregudizzju ghall-Artikolu 81 tal- Kodici Civili b'dan illi ghalhekk il-proceduri imressqa mir- rikorrent huma improponibbli stante li jwasslu ghal bdil fl- istat tat-tarbija I D; Illi in oltre l-minuri tifforma parti integrali mill-familja tal- intimati D u dejjem gabet il-kunjom D u bhala membru ta' din il-familja li tikkonsisti fil-genituri u zewgt itfal ohra huwa fl-interess taghha li hija tibqa' ggib il-kunjom tal- missier prezunt, ta' ommha u hutha; Illi huwa fl-interess tal-minuri illi f'kaz li tigi milqugha t- talba imressqa mir-rikorrent sabiex jgi rikonoxxut li huwa missierha naturali, huwa jigi eskluz milli jkollu il-poter li jezercita s-setghat ta' genitur u dan fit-termini ta' l-artiklu 90(2) billi huwa fl-interess tal-minuri li l-awtoC fuqha tkun biss fdata f'idejn ommha. Dan qieghed jigi mitlub billi r- relazzjoni tal-partijiet kienet wahda furzata, li theddid da parti tar-rikorrent fil-konfront ta' l-omm baqa' ghaddej anke wara t-twelid tat-tarbija, u li r-rikorrenti ma huwiex idoneju sabiex jiehu hsieb tal-minuri; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost it-tielet talba imressqa mir-rikorrent ma tistax tigi proposta f'dawn il- proceduri li huma limitati biss ghal rikonoxximent jew le ta' paternita izda se mai ghandha titressaq bi proceduri separati u distinti; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost ir-rikorrent ma huwiex idoneu li jinghata l-kura u l-kustodja tal-minuri u dan lanqas ikun fl-interess tal-minuri; Illi in oltre kwalunkwe access li din il-Qorti taghti lir- rikorrenti, jekk dan ikun il-kaz, ghandu jkun access limitat mizmum f'centru addattat ghal access supervizzat u dan billi anke t-tentattiv li r-rikorrent jkollu access ghal minuri fic-centru ta' l-Appogg minghajr supervizjoni falla tant li l- Qorti Civili, Sezzjoni tal-Familja giet mitluba kemm mill- intimata kif ukoll mis-social workers sabiex tali access ikun wiehed supervizzat; Illi in oltre kwalunkwe access li din il-Qorti taghti lir- rikorrent, jekk dan ikun il-kaz ghandu jkun access li jipprotegi lill-intimata u lill-membri tal-familja taghha mill- agir tar-rikorrent li sahansitra fil-konfront tieghu hemm anke pendenti proceduri ghal fastidju (harassment) billi huwa baqa jivvessa u jhedded lill-intimata; Ghaldaqstant l-intimata bir-rispett tecepixxi illi t-talbiet imressqa mir-rikorrent ghandhom jigu michuda, bl-ispejjez kontra tieghu; Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenuta; Semghet lix-xhieda illi tressqu; Rat il-provi li gew prodotti, id-dokumenti li gew esebiti u l-atti ta' dan il-procediment; Rat in-noti ta' sottimissjonijiet tal-attur u tal-konvenuta C D. Rat illi l-kawza giet diffeC ghas-sentenza ghallum; Ikkunsidrat : Illi l-Qorti ghandha quddiemha talba relatata mal-paternita' tal- minuri I D li twieldet fil-15 ta' Marzu 2010 minn relazzjoni extra- maCli bejn l-attur B u l-konvenuta C D. Il-Qorti ghandha talba wkoll ghall-access tal-minuri lill attur. Min-naha taghha, l- konvenuta topponi ghat-talba ta' l-attur u dan minhabba li l- proceduri skond hi huma nulli u minhabba li l-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta jaghmilha cara li hadd ma jista' jitlob stat kuntrarju ghal dak li jaghtuh l-att tat-twelid bhala iben imnissel jew imwieled matul iz-zwieg u l-pussess ta' stat li jaqbel ma' dak l-att u li hadd ma jista' jattakka l-istat ta' iben imnissel jew imwieled matul iz-zwieg ta' tifel li jkollu l-pussess ta' stat li jaqbel mal-att tat-twelid tieghu. Hi zzid li kwantu jirrigwarda t- talba ghall-access, dan ghandu jkun wiehed supervizjonat. J D min-naha l-ohra gie kjamat fil-kawza u irrisponda ghall-kawza permezz ta' risposta guramentata1 billi jirrispondi fl-istess binarju ta' martu C D bid-disposizzjonijiet li jsemmi, l-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligjiet ta' Malta u li huwa qatt ma kien mifrud minn ma' martu u li l-minuri I D dejjem iffurmat parti integrali mill-familja tieghu u jkun fl-interess tal-minuri li tibqa` zzomm il- kunjom D. Il-mertu tal-kaz Il-mertu tal-kaz odjern idur fuq il-fatt jekk ir-rikorrenti irnexxielux jipprova sal-grad rikjest mill-ligi jekk il-wild I D hijiex il-wild naturali tieghu, konsegwentement jipprova li hemm lok li jigu meghluba l-presunzjonijiet legali fil-ligi, li ghall-inqas wahda mic-cirkustanzi mnissla fl-Artikolu 77 tal-Kap 16 tal-Ligijeit ta' Malta, u jekk l-attur irnexxielux jeghleb ukoll il-presunzjoni legali mahluqa bis-sahha ta' l-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti tirrileva li l-minuri I D twieldet fil-15 ta' Marzu 2010 minn relazzjoni extra-konjugali li kellhom l-attur A B u l-konvenuta C D. Il-partijiet it-tnejn li huma kienu mizzewgin u ghadhom mizzewgin sal-lum. Il-konvenuta C D, fiz-zmien li kienet ghaddeja bir-relazzjoni ma' l-attur, ma kenitx separata minn mar-ragel taghha l-konvenut l-iehor J D, anzi ghadha mizzewga u tghix mieghu sal-lum. Illi l-attur illimita ruhhu hafna fil-provi f' din tal-minuri ipprezenta biss test genetiku tad-DNA2 li gie mahluf bil- gurament. Izda il-Qorti tinnota li a fol 141 tal-process gie ipprezentat rapport mill-Agenzija Appogg li jaghti dawl fuq dak li il-kawza u l-filjazzjoni jirrigwarda 1 A fol 95 tal-process 2 Ezebit a fol 109 sa fol 116 tal-process ghaddeja minnu l-minuri. Primarjament il-Qorti tirrileva li l- minuri uriet kif inhi, xi ftit jew wisq konfuza dwar min hu missierha, u dan peress li tirreferi ghall-konvenut J D bhala 'Daddy J', pero' fl-istess hin l-attur3 qieghed izomm relazzjoni tajba mal-minuri I D. Illi min-naha taghhom, il-konvenuta C D u l-kjamat in kawza J D ipprezentaw affidavit taghhom u ghalqu l-provi ghalhekk f'dak li jirrigwarda l-mertu ta' din il-kawza hemm l-affidavits4 li jaghtuna dawl dwar x'inhi l-verzjoni taghhom tal-fatti. L-attrici tghid li hija mizzewga lil J D u minn dan iz-zwieg twieldu zewgt itfal, izda f'Settembru 2007 hija tammetti li bdiet relazzjoni ma' l-attur minn wara dar ir-ragel taghha l-kjamat fil- kawza. Hija tghid li damet b'din ir-relazzjoni extra konjugali ghal sentejn u disa' xhur u fil-15 ta' Marzu 2010 welldet tifla, madanakollu r- relazzjoni ma' l-attur intemmet ghal kollox fil-15 ta' Gunju 2010 u dan wara li twieldet it-tifla. C D issemmi kif l-attur fetah kawza ohra biex jigi regolat l-access tal-minuri u fuq rakkomandazzjoni ta' l-Agenzija Appogg hekk qieghed jaghmel. Hija zzid tghid li t- tifla ghamlet allegazzjoni fuq abbuz fiziku fuq il-minuri izda, mill- provi fil-kawza, dan ma rrizultax. Hija zzid tghid li r-relazzjoni taghha mal-kjamat in kawza zewgha hija wahda tajba hafna u z-zwieg taghha llum issahhah u li l-minuri I D integrat bis-shih kemm mar-ragel taghha l-kjamat in kawza u mat-tfal taghha li huma maggorenni u jhobbuha hafna, hi zzid li l-kjamat in kawza jhobb lill-minuri I daqs li kieku kienet tieghu. Min-naha tieghu J D jirrakkonta kif sar jaf li martu l-konvenuta C D kienet ghaddeja b'relazzjoni extra konjugali ma' l-attur, izda huwa jghid li llum huwa irranga kollox ma' martu u qed jghixu bhala familja maghquda, izda jghid li darba fis-sena 2010 martu C D qaltlu li ma kenitx certa jekk it-tifla hix tieghu jew ta' l-attur u 3 Ara n-nota ta' l-Agenzija Appott a fol 135 tal-process 4 Ara fol 179 tal-process u fol 183 tal-process ta' rikors il-proceduri gew istitwiti permezz fil-fatt marru jaghmlu t-test tad-DNA fid-19 ta' Gunju 2010 u irrizulta li t-tifla mhux tieghu, madanakollu hu jghid li jhobb it-tifla daqs li kienu bintu u jrabbiha bhala t-tifla tieghu u ghalih m'hemm l-ebda distinzjoni bejn it-tfal. Dwar l-ewwel eccezzjoni tal-konvenuta C D Dawn li gie guramentat fil-process li ghandha quddiemha l-Qorti fis-6 ta' Dicembru 20105, liema gurament ittiehed u ghalhekk il-kawza giet istitwita permezz tal-procedura rikjesta u ghalhekk din l- eccezzjoni m'ghandha l-ebda fundament legali u qeghda tigi michuda. Dwar l-ewwel eccezzjoni tad-Direttur tar-Registru Pubbliku ai termini ta' l-Artikolu 86 tal-Kap 16 tal-Ligjiet ta' Malta Illi din l-eccezzjoni giet sorvolata u dan peress li l-attur baghat zewg ittri ufficcjali6 ai termini ta' l-Artikolu 86 tal-Kap 16 tal- Ligijiet ta' Malta, datati 24 ta' Mejju 2011 u 13 ta' Gunju 2011 u ghalhekk il-Qorti mhux se tiehu konjizzjoni ulterjuri ta' din l- eccezzjoni. Dwar it-tieni eccezzjoni tad-Direttur tar-Registru Pubbliku u tal-kjamat in kawza ai termini ta' l-Artikolu 77C tal-Kap 16 tal-Ligjiet ta' Malta Illi rigward din l-eccezzjoni l-attur, in adempjiment ta' dak li tghid il-ligi fl-artikolu 77 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, ipprezenta rikors a fol 100 li gie milqugh minn din il-Qorti fis-16 ta' Novembru 2011 u ghalhekk anke ghar-rigward din l-eccezzjoni il-Qorti ser tieqaf milli tkompli tiehu konjizzjoni ulterjuri taghha. 5 Ara l-gurament imnizzel fuq wara ta' fol 1 tal-process liema gurament ittiehed mill-PL Edgar Galea Valletta 6 Ara fol 119 u fol 122 tal-process Dwar l-eccezzjonijiet tad-Direttur tar-Registru pubbliku, tal- konvenuta C D u tal-kjamat in kawza J D ghal dak li jghid l- Artikolu 77A u l-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligjiet ta' Malta Illi l-Artikolu 77A jghid is-segwenti: "Bla ħsara għal dak li jiddisponi l-artikolu 81, kull min jgħid li huwa l-missier naturali ta' tifel mwieled fiż-żwieġ, jew il-werrieta tiegħu jekk huwa jkun miet qabel ma jitwieled it-tifel, jista' jmexxi b'rikors ġuramentat quddiem il-qorti kompetenti kontra l- mara, ir-raġel u t-tifel, jew il-werrieta rispettivi tagħhom jekk xi ħadd minnhom ikun mejjet, sabiex huwa jiġi dikjarat bħala l- missier naturali tat-tifel u dan jekk kemm-il darba huwa jirnexxilu jipprova li fiż-żmien bejn it-tliet mitt ġurnata u l-mija u t-tmenin ġurnata qabel it-twelid tat-tifel il-mara kienet wettqet adulterju miegħu u barra minn hekk jipprova xi fatt ieħor li jista' wkoll ikunu testijiet u provi ġenetiċi u xjentifiċi li x'aktarx jeskludu lir-raġel tagħha bħala l-missier naturali tat-tifel." Illi l-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta jghid is-segwenti: "(1) Ħadd ma jista' jitlob stat kuntrarju għal dak li jagħtuh l-att tat-twelid bħala iben imnissel jew imwieled matul iż-żwieġ u l- pussess ta' stat li jaqbel ma' dak l-att. (2) Hekk ukoll, ħadd ma jista' jattakka l-istat ta' iben imnissel jew imwieled matul iż-żwieġ ta' tifel li jkollu l-pussess ta' stat li jaqbel mal-att tat-twelid tiegħu." Illi ghal dak li jirrigwarda l-Artikolu 77A tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, primarjament l-attur ha hsieb li jikkjama fil-kawza lir-ragel tal-konvenuta, u cioe' lil J D, tant illi l-istess kjamat in kawza ipprezenta r-risposta guramentata tieghu a fol 95 tal-process, oltre dan l-attur, permezz ta' rikors a fol 35 tal-process, ukoll talab li jinhatru kuraturi deputati biex jirraprezentaw l-interessi tal-minuri I D u ghalhekk id-Direttur tar-Registru Pubbliku u l- konvenuta C D ma jistghux jivvantaw li dawn il-proceduri huma tad-Direttur il-hames u s-sitt eccezzjoni milquta minn difett billi tonqos l-integC tal-gudizzju, u ghal dan il-ghan it-tieni eccezzjoni tal-konvenuta C D u t-tielet eccezzjoni tad-Direttur tar-Registru Pubbliku gew sorvolati u l-Qorti mhux ser tiehu konjizzjoni ulterjuri taghhom. Izda issa l-Qorti bilfors trid tezamina l-fatti biex taghti gudizzju fuq tar-Registru Pubbliku, it-tielet eccezzjoni tal-konvenuta D u t-tielet u l-hames eccezzjoni tal-kjamat in kawza J D. Illi ghal dak li jiddisponi l-Artikolu 77A tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, l-attur irnexxielu jipprova sal-grad rikjest mill-Ligi li l- konvenuta C D wettqet adulterju mieghu fiz-zmien bejn it-tliet mitt gurnata u l-mija u tletin gurnata qabel it-tewlid tat-tifla minuri, u dan gie tat-testijiet xjentifici ippruvat permezz ipprezentati f'dan il-process, kif ukoll gie dikjarat fl-affidavits tal- kjamat in kawza u tal-konvenuta, tant li l-kjamant in kawza hass li kellu jaghmel it-testijiet tad-DNA ukoll, huwa jghid hekk, "nghid illi darba minnhom fis-sena 2010 marti C kienet qaltli li ma kienitx certa jekk it-tifla I kienitx tieghi jew ta' A. Allura jiena mort naghmel it-test tad-DNA u fil-fatt ir-rizultat ta' dan it-test tad-DNA huwa datat 29 ta' Gunju 2010 u minnu irrizulta li t-tifla I ma kienitx tieghi. Jien naf li t-test tad-DNA ghamiltu qabel ma mar jaghmlu A." Izda pero' kemm id-Direttur tar-Registru Pubbliku, kemm il- konvenuta D u l-kjamat in kawza D kollha jiccitaw l-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, b'dan li qed jghidu fi kliem iehor li l-attur ma jistax jitlob stat kuntrarju ghal dak li ghandha I D fl- att tat-twelid u l-pussess ta' stat ta' tifla imwielda minn koppja mizzewga. Ghalhekk l-attur irnexxielux jeghleb il-presunzjoni legali mahluqa bis-sahha ta' l- Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligjiet ta' Malta, u jekk ingabux provi sal-grad rikjest mill-Ligi li juru li l-pussess ta' l-istat tal-minuri I D ma jaqbilx ma' l-att tat-twelid taghha. il-Qorti jekk Il-Qorti qeghda taghmel referenza ghall-Artikolu 67 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta li jghid hekk, "L-iben imnissel matul iz-zwieg jitqies li hu bin zewg ommu". Din il-prezunzjoni tingheleb biss jekk jigi ppruvat li t-tifla I ghandiex l-istat ta' tifla imwielda fiz- zwieg jew inkella ghandiex l-istat ta' tifla imwielda minn relazzjoni extra-konjugali. Il-Qorti se taghmel referenza wkoll ghall-Artikolu 80 tal-Kap 16 tal-Ligjiet ta' Malta li jiddeskrivi ezatt xi jfisser stat legittimu, il- Ligi tghid is-segwenti: "(1) Il-pussess tal-istat ta' iben leġittimu jiġi stabbilit minn ġabra ta' fatti li, meħudin flimkien, jiswew biex juru r-rabta ta' filjazzjoni u ta' demm bejn it-tifel u l-familja li hu jgħid li hi l-familja tiegħu. (2) L-ewlenin fost dawn il-fatti huma: (a) illi t-tifel ikun ġieb dejjem il-kunjom tal-missier li tiegħu hu jgħid li huwa l-iben; (b) illi l-missier ikun ittrattah bħala ibnu, u, f'dik il-kwalità, ħaseb għall-manteniment u edukazzjoni tiegħu, u sabiex jikkollokah; (ċ) illi t-tifel ikun ġie dejjem magħruf bħala tali man-nies; (d) illi huwa jkun ġie magħruf bħala tali mill-familja." Il-kjamat in kawza J D u l-konvenuta C D jisqhu li l-minuri I D integrat tajjeb hafna fil-familja taghhom, tant li hutha jhobbuha hafna u li l-istess J D dejjem tratta lil minuri daqs li kieku bintu. Dan huwa ikkonfermat anke mis-social workers ta' l-Agenzija Appogg li jghidu li l-minuri I D tirreferi ghall-kjamat in kawza bhala "Daddy Jess", dan juri car li l-minuri integrat fil-hajja familjari taz-zwieg ta' ommha l-konvenuta C D. Madanakollu l- Qorti ma tistax ma tinnutax li l-kjamat in kawza u l-konvenuta ftit xhur wara t-twelid tal-minuri hassew li kellhom jaghmlu t-test tal-paternita' u dan gie pruvat anke mit-test tal-paternita' ta' l- attur li huwa datata fl-istess xahar ta' Gunju 2010. Dan ifisser li dan it-test sar volontarjament mill-partijiet u dan qabel ma giet istitwita din il-kawza. Dan ifisser li l-kjamat in kawza minn dejjem kien propens li jemmen li t-tifla minuri I mhix tieghu ghalkemm kif jghud hu "inhobbha qisha binti u nrabbiha l-istess bhat-tfal tieghi". Kif ukoll il-konvenuta u l-kjamat in kawza ma gabu l-ebda prova biex juri li t-tifla I hija maghrufa bhala bint il-kjamat in kawza J D man-nies. Kuntrarjament l-attur, ghamel diversi tentattivi anke quddiem il- Qorti biex jistabilixxi relazzjoni mat-tifla I D, tentattivi li fil-bidu ma kienux qeghdin jigu opposti mill-konvenuta, u mill-kjamat in kawza, izda kif ir-relazzjoni bejn il-konvenuta u l-attur spiccat, dawn it-tentattivi ta' l-attur bdew isibu l-ostakoli min-naha tal- konvenuta, b'dan li l-attur kellu jirrikorri ghall-Qorti. Fil-fatt il- Qorti tat sentenza 288/2012 AL fl-ismijiet A B vs C D datata 10 ta' Marzu 2015 ghar-rigward l-access tal-minuri, haga li l-attur kien diga' qieghed jezercita' ghal snin shah kif jirrizulta mill- process u kien qieghed jifforma relazzjoni mal-minuri I D u dan kif jirrizulta anke mill-konkluzjonijiet tal-haddiema socjali ta' l- Agenzija Appogg. Illi dan jistabbillixxi l-fatt ukoll li l-minuri I hija ga maghrufa li ma twelditx mill-unjoni konjugali bejn il- konvenuta C D u l-kjamat in kawza J D. Ghalhekk il-Qorti ma tistax u mhux se tinjora li l-minuri I ghandha relazzjoni tajba ma' l-attur li iktar ma jghaddi zmien iktar qeghda tifjorixxi7. F'dan il-kuntest qed issir referenza ghall-kawza Pierre Labada Castaldi vs Direttur tar-Registru Pubbliku et noe (Prim' Awla datata 10 ta' Mejju 1996) fejn il-Qorti ghamlet referenza ghall- kaz deciz mill-Qorti Ewropea ghad-Drittijiet tal-Bniedem Kroon et vs The Netherlands deciz fis-27 t'Ottubru 1994, fejn il-Qorti Ewropea ghamlet referenza ghal dawk li jissejhu "family ties", il-Qorti qalet hekk, 7 Ara n-nota ta' l-Agenzija Appogg ipprezentata fit-8 t'April 2011 a fol 41 tal-process Il-Prim' Awla tal-Qorti Civili fil-kawza citata qalet li minkejja l- presunzjoni legali mahluqa ai termini ta' l-Artikolu 81 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta, "iktar ma jghaddi z-zmien aktar qed taqbad l-gheruq il-fehma li r-realtajiet biologici socjali ghadhom jipprevalu fuq il-prezunzjoni legali li pater est quem iustaw nuptaie demonstrant. Fil-kaz ta' Kroon versus The Netherlands, il-Qorti Ewropea hadet in konsiderazzjoni li n-nozzjoni ta' familja ma kinitx ristretta biss ghar-relazzjonijiet ibbazati fuq iz-zwieg izda tapplika wkoll ghal de facto family ties ohra fejn il-partijiet ikunu qed jghixu flimkien izda mhux fl-ghaqda taz-zwieg. Huwa fid-dover ta' l-istat li jagixxi b'mod li din ir-relazzjoni tkompli tizviluppa fl-interess ta' l- istess minuri. Ghalhekk l-artikolu 81 tal-Kodici Civili m'ghandux johloq ostakolu ghall-akkoljiment tat-talbiet ta' l-attur." Fil-kawza odjerna m'ghandiex familja de facto quddiemha li qed tohloq il-family ties kif deskritti fil-kawza hawn fuq precitata, madanakollu, jezistu legami familjari tal-minuri ma' l-attur kif gie ampjament ippruvat u deskritt mill-Agenzija Appogg f'din il- kawza, u li l-attur sa mill-bidu kellu access ghall-minuri anke ordnat mill-Qorti, b'dan li kien qieghed jifforma relazzjoni mal- minuri ta' missier u bint. B'hekk il-Qorti temmen li t-tifla minuri I D sa minn twelidha ma kelliex l-istat legittimu ai termini ta' l- Artikolu 80 tal-Kap 16 tal-Ligjiet ta' Malta u dan ghar-ragunijiet tal-Ligijiet Illi skond tal-Kap 16 ta' bejniethom. ir-raba' eccezzjoni tal-konvenuta C' D u s-sitt hawn fuq spjegati, u ghalhekk il-presunzjoni legali ai termini ta' l-Artikolu 81 ta' Malta giet sodisfacjentement meghluba mill-attur. Ghalhekk dawn l-eccezzjonijiet ma jistghux jigu akkolti. Dwar eccezzjoni tal-kjamat in kawza J D Illi gie pruvat b'mod sodisfacenti li l-minuri qeghda tghix fin- nukleju familjari taz-zwieg tal-konvenuta C D flimkien mal- kjamat in kawza J D u z-zewg uliedhom l-ohra magorenni mwielda miz-zwieg is-sentenza 288/2012 AL fl-ismijiet A B vs C D deciza 10 ta' Marzu 2015, ghalkemm l-attur nghata access ghall-minuri I D, il-kura u kustodja ta' l-imsemmija I nghatat fl-ahjar interess tal-minuri lil C D. Tenut kont ukoll tal-fatt li l-istess minuri ghandha relazzjoni tajba wkoll mal-kjamat in kawza J D, li wara kollox kif dikjarat minnu stess jrabbiha u jitratta lill-istess minuri qisha tieghu, u tenut kont ukoll tal-fatt li llum il-gurnata l-minuri ghandha hames snin maghluqa u kienet dejjem maghrufa bil-kunjom D, il-Qorti qeghda tordna fl-ahjar interess tal-minuri I, li l-minuri I tibqa' zzomm il-kunjom D u mhux dak ta' B. Dwar il-hames eccezzjoni tal-konvenuta C D u s-seba' eccezzjoni tal-kjamat in kawza J D Is-'setgha tal-genitur' kif deskritta fl-Artikolu 90 tal-Kap 16 tal- Ligijiet ta' Malta hija l-'kura u kustodja' kif bdiet tissejjah iktar recenti fl-ambitu ta' kuntratti u sentenzi ghal dak li jirigwarda t- tfal minuri. Il-Qorti mhux ser tiehu konjizzjoni ulterjuri ta' din l- eccezzjoni u dan peress li din l-kura u kustodja tat-tifla I D diga' giet deciza b'sentenza li hi res judicata b'rikors guramentat 288/2012 AL deciza fl-10 ta' Marzu 2015 fl-ismijiet A B vs C D. Dwar is-sitt, is-seba', t-tmien u d-disa' eccezzjoni tal- konvenuta C D u t-tmien u d-disa' eccezzjoni tal-kjamat in kawza J D Dawn l-eccezzjonijiet huma decizi fil-kawza 288/2012 AL deciza fl-10 ta' Marzu 2015 fil-kawza fl-ismijiet A B vs C D li llum il- gurnata saret res judicata u ghalhekk il-Qorti mhux ser tiehu konjizzjoni ulterjuri taghhom. Decide Ghal dawn il-motivi, il-Qorti qeghda taqta' u tiddeciedi din il- kawza billi: Tilqa' l-ewwel talba attrici u tiddikjara li l-minuri I D hija l- wild naturali ta' l-attur A B; Tilqa' limitatament it-tieni talba attrici u tordna lid-Direttur tar-Registru Pubbliku sabiex fl-att tat-Twelid tal-minuri I D bin-numru t'iskrizzjoni 948 tas-sena 2010, ihassar il- konnotati kollha tal-missier u cioe' ta' J D u minflok jissostitwihom bid-dettalji kollha ta' A B bil-karta ta' l- identita' numru 828303M iben B B li kien haj fiz-zmien meta twieldet il-minuri, imwieled iz-Zebbug, Malta u li fiz- zmien tat-twelid tal-minuri kellu sebgha u erbghin (47) sena u kien residenti n-Naxxar8, b'dan pero' li l-istess minuri m'ghandhiex tiehu l-kunjom ta' l-attur u ghandha tibqa' tissejjah bil-kunjom 'D'; Tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tat-tielet talba attrici. Bl-ispejjez fic-cirkostanzi jibqghu bla taxxa, ad eccezzjoni ta' l- ispejjez tad-Direttur tar-Registru Pubbliku u tal-kjamat in kawza J D li ghandhom jinqasmu b'mod ugwali bejn l-attur A B u l- konvenuta C D. 8 Informazzjoni mghotija mill-attur permezz ta' nota ezebita a fol 131 tal-process