QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR. IMĦALLEF ROBERT G. MANGION ILLUM IL-31 TA' OTTUBRU 2019 Ġur. segwenti: Rat ir-rikors maħluf tal-atturi Chantelle Abziyani u Keith Briffa Dimech ppreżentat fis-6 ta' Jannar, 2017 li permezz tiegħu ippremettew u talbu is- Illi l-atturi dahlu f'konvenju ma' l-intimata Ewa Elzbieta Paris, nhar t-tlieta (3) ta' Gunju tas-sena elfejn u sitta (2016) in atti Nutar Dr Roland Spiteri Delmar, (kopja hawn annesa u mmarkata bhala Dok. CM1), fejn l-atturi obbligaw ruhhom li jbieghu, jassenjaw u jittrasferixxi a favur il- Illi imsejha biex tidher ghall-kuntratt l-konvenuta naqset milli taghmel dan minghajr ebda raguni valida fil-ligi. Illi l-atturi huma interessat li dan il-kuntratt isir. Illi l-ammont ta' dsatax -il elf ewro €19,000 thallas bhal depozitu mill- konvenuta u jinsab ghand in-Nutar Dr. Roland Spiteri Delmar. Illi bhala konsegwenza tal-agir tal-konvenuta, l-atturi batew u ghadhom Illi ghaldaqstant l-intimata giet interpellata permezz ta' ittra ufficjali bin- numru 4023/2016 tas-sebgha (7) ta' Dicembru tas-sena elfejn u sittax (2016) sabiex taddivjeni ghall-kuntratt definittiv skont it-termini u garanziji pattwiti; Ghaldaqstant in vista tal-premess, ir-rikorrent umilment jitlob li din l- Onorabbli Qorti joghgobha: Tikkundanna lill-konvenuta sabiex tersaq ghall-pubblikazzjoni ta' l-att tal- u dan taht il-kondizzjonijiet stipulati fil-konvenju fuq imsemmi. Tinnomina Nutar Pubbliku biex jippublika l-att opportun u kuraturi biex jirraprezentaw l-eventwali kontumaci fuq l-att u tiffissa data, lok u hin ghal tali pubblikazzjoni; Tikkundanna l-konvenuta thallas l-ammont ta' €40,000 ghax-xogholijiet fil-fond skont l-iskrittura tas-6 ta' Gunju, 2016. U sussidjarjament jekk dak mitlub fl-ewwel u t-tieni talba mhuwiex valida fil-ligi. Tiddikjara li l-konvenuta ma resqitx ghall-kuntratt minghajr ebda raguni Tiddikjara li d-depositu ta' disat elef u hames mitt euro €19,000 li jinsab Tordna lin-Nutar Dr. Roland Spiteri Delmar jirilaxxa d-depositu ta' dsatax -il elf Tikkundanna l-konvenuta thallas l-ammont ta' €40,000 ghax-xogholijiet fil-fond skont l-iskrittura tas-6 ta' Gunju, 2016. Tiddikjara lill-konvenuta responsabbli ghad-danni sofferti mir-rikorrenti. mir-rikorrenti; Tikkundanna lill-konvenuta thallas id-danni hekk likwidati lir-rikorrenti. Tikkundanna lill-konvenuta thallas l-ispejjez tal-prezenti kawza. Rat ir-risposta ġuramentata ta' Ewa Elzbieta Tramboo Galea ppreżentata fit- 3 ta' Mejju, 2017 fejn jingħad kif ġej: Illi preliminarjament, il-gudizzju tal-atturi mhuwiex integru stante illi jirrizulta illi dawn tal-ahhar mhumiex is-sidien imqas in parte (ko- proprjetarji) mertu tal-vertenza odjerna; Illi wkoll preliminarjament u bla pregudizzju ghas-suespost ir-rikors guramentat huwa monk stante t-talbiet direttament opposti illi jikkontjeni u cioe` minn banda u fl-ewwel talbiet, jitlob ghall-addivjament tal-kuntratt mentri fit-talbiet sussegwenti, senjatament f'punti 4 sal-10, jitlob minflok telf ta' depozitu u hlas ta'danni bi ksur tal-principju electa una via, non In ogni caso t-talbiet 4 sa 10 ma jistaw qatt illi mhumiex preceduti mid-dikjarazzjoni effettivament il-konvenju jew ftehim gie meqjus xolt; Illi dak li qieghed jigi msejjah skorettament konvenju mir-rikorrenti (Illi u cioe` rabta bejn min jixtieq ibiegh u min iwieghed li jixtri in effetti mhuwiex hekk, stante illi semai jista' fl-ahjar ipotesi jigi deskritt biss bhala cessjoni jew assenjazzjoni tad-drittijiet miksuba; Illi fil-mertu u minghajr pregudizzju t-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid-dritt u dan kif ser jigi pruvat fil-mori tal-kawza odjerna. Illi in mertu ghalhekk ir-rikors kif intavolat ma jista qatt jirnexxi stante illi l-atturi qed jittentaw illi jressqu lill-intimati ghall-pubblikazzjoni ta' att ma terzi u dan meta, l-istess terzi qatt ma taw il-konfort mehtieg u certament ma intavolaw ebda att guridiku illi permezz tieghu jistaw jinghataw il- garanziji kollha spettanti mill-venditur li jemenu mill-ligi; Illi sallum l-intimata qatt ma giet notifikata jew imqar avzata jekk effettivament il-konvenju msemmi mat-terzi; b) Meta u jekk skadiex c) X'kienu l-kondizzjonijiet vigenti Illi bla pregudizzju ghas-suespost, b'referenza ghat-tieni skrittura (illi gie debitament prezentat mar-rikors promotur u mmarkat bhala Dok CM2) ir- rikorrenti Vassallo u Mifsud qeghdin jidhru bhala kuntratturi: din l- iskrittura wkoll tippekka mqar fl-aktar punti bazici ta' x'ghandu jikkonstitwixxi appalt stante illi qatt u mkien ma mqar kien hemm tentattiv li jiddefinixxi x-xogholijiet li kellhom jitwettqu mill-kuntrattur u li b'hekk il-forma monka ta' l-iskrittura surreferita waslet ghal sitwazzjoni fejn l- intimata kienet ser thallas konsiderazzjoni ta' erbghin elf ewro (€40,000) fuq oggett mhux salvagwardjat bl-iskrittura; Illi l-imsejjah konvenju anqas ma kien jipprovdi lista tal-ghamara, li skont artikolu 23 tal-imsejjah konvenju, kellha tinbiegh lill-konvenuta ghal prezz ta' erbghin elf ewro (€40,000); Li minhabba dawn r-ragunijiet surreferiti, u kif jista' jigi ahjar pruvat fl- andament tal-kawza, t-talbiet attrici m'ghandhomx ikunu milqugha u l- intimata m'ghandiex tigi mgieghla taddivjeni ghall-kuntratt finali jew inkella titlef id-depozitu fuq skrittura li ma kienitx ezegwita b'mod korrett, u li ghalhekk din l-Onorabbli Qorti ghandha tichad it-talbiet tal-parti attrici u konsegwentament ma jifdal xejn hlief li l-partijiet jitpoggew fis-status quo ante bir-restituzzjoni tad-depozitu bhalissa salvagwardjat min-Nutar li Bl-ispejjez kontra r-rikorrenti illi qeghdin minn issa jigu ngunti in subizzjoni, bl-imghaxijiet fuq id-depozitu surreferit u b'rizerva ghad-danni u telf li talvolta jistaw jidderivu kawza tal-vertenza odjerna. Rat l-atti kollha tal-kawża; Rat il-provi kollha li tressqu fil-kors tal-kawża; Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-konvenuta ppreżentata fit-30 ta' Novembru 2018 u n-nota ta' sottomissjonijiet tar-rikorrenti ppreżentata fl- 20 ta' Frar 2019 limitatament dwar l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuta; Semgħet it-trattazzjoni tal-abbli Avukati tal-partijiet dwar l-eċċezzjoni preliminari surriferiti waqt l-udjenza tal-21 ta' Marzu 2019; Rat illi l-kawża tħalliet għal-lum għas-sentenza dwar l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuta. Ikkunsidrat L-Azzjoni Attriċi. L-atturi, bis-saħħa ta' konvenju tat-3 ta' Ġunju 2016 fl-atti tan-Nutar Ronald Spiteri Delmar, obbligaw ruħhom li jbiegħu appartament lill-konvenuta ġewwa Is-Swieqi fejn il-konvenuta kellha tersaq għall-kuntratt finali sas-7 ta' Diċembru 2016 mas-sid oriġinali tal-fond. Saret skrittura privata wkoll fl-istess ġurnata fejn ġie miftiehem li l-konvenuta kellha tgħaddi s-somma ta' erbgħin elf (€40,000) għal xogħlijiet li kellhom isiru ġewwa l-fond u liema somma kellha titħallas sas-7 ta' Diċembru 2016. Il-konvenuta min-naħa tagħha, nonostante li ġiet interpellata mir-rikorrenti sabiex tersaq għall-kuntratt finali permezz ta' ittra uffiċjali, naqset milli tagħmel dan, kif ukoll naqset milli tħallas is-somma ta' erbgħin elf (€40,000) għax-xogħlijiet. Kien għalhekk li r-rikorrenti intavolaw din il- proċedura sabiex din il-Qorti tikkundanna lill-konvenuta tersaq għall- pubblikazzjoni tal-kuntratt u tikkundannaha tħallas is-somma ta' €40,000 surreferita, altrimenti tiddikjara li d-depożitu ta' €19,000 jintilef a favur tar-rikorrenti, kif ukoll tiddikjara li l-konvenuta hija responsabbli għad- danni u tgħaddi sabiex tillikwida l-istess. Min-naħa tagħha l-konvenuta fost diversi eċċezzjonijiet resqet eċċezzjoni preliminari fis-sens illi l-ġudizzju m'huwiex integru u dan peress li r- rikorrenti m'humiex il-proprjetarji tal-fond li tiegħu qegħdin jitolbu lill- konvenuta tersaq għall-kuntratt finali. Din is-sentenza ser tikkunsidra limitatament din l-eċċezzjoni. Ikkunsidrat; Konsiderazzjonijiet. Illi din il-kawża tirrigwarda konvenju fuq konvenju. Ċiv. Nru 369/95GCD) deċiża mill-Qorti tal- Appell (sede Superjuri) fil-25 ta' Frar 2005: "[...] għall-validita` ta' wegħda ta' bejgħ ma hux meħtieġ li min iwiegħed ikun is-sid tal-ħaġa mwiegħda filwaqt li ssir il-wegħda; jekk ma jkunx is- sid, ikollu l-obbligazzjoni li l-ħaġa mwiegħda jiksibha biex ikun jista' jbiegħha, u, jekk ma jseħħlux li jiksibha, b'hekk ma jinħelisx mill- obbligazjoni tiegħu iżda jkollu jwieġeb għad-danni talli ma jkunx wettaq dak li wiegħed. Il-kondizzjoni riżoluttiva, li tingħadd dejjem li ġiet magħmula fil-kuntratti bilaterali, tagħti l-jedd, mhux lill-parti marbuta iżda lill-kreditriċi ta' l-obbligazzjoni, li tħoll il-kuntratt jekk id-debitriċi ta' l- obbligazzjoni ma tħallasx l-obbligazzjoni tagħha. Iżda l-kreditriċi għandha wkoll l-għażla li ġġiegħel lill-parti l-oħra tesegwixxi l-obbligazzjoni, meta dan ikun possibbli." Issir ukoll referenza għas-sentenza mogħtija minn din il-Qorti diversament preseduta fil-kawża fl-ismijiet Joseph Hajami vs. Anthony Briffa Dimech (Ċit Nru 982/1993TM) mogħtija fil-11 ta' Diċembru 2003: "Iz-zmien patwit ghall-validita` tal-konvenju ma jfissirx li l-kumpratur ma jistax, mill-ghada tal-konvenju, jitlob li jigi ppubblikat l-att finali, u kwindi minn jobbliga ruhhu li jbiegh fuq konvenju ghandu, minn dik l-ewwel gurnata, ikun f'posizzjoni iwettaq dak li obbliga ruhu li jaghmel. Fil-fatt, fil-kawza "Sammut Campbell vs Ramallah", deciza minn din il-Qorti fit-28 ta' Mejju, 1963, il-Qorti ddikjarat mhux validu konvenju iffirmat bejn il- partijiet u dan peress li l-venditur prospettiv ma kienx proprjetarju wahdu tal-oggett li kien il-meritu tal-konvenju." Il-Qorti fl-istess deċiżjoni iżda tkompli tispjega li "Min naha l-ohra, jekk ix-xerrej prospettiv ikun jaf li l-venditur fuq il- konvenju ma kienx il-proprjetarju, dak il-konvenju jkun validu, ghax meta jigri hekk l-akkwirent ikun qed jassumi fuqu r-riskju ghal dak kollu li jista jinqala` fil-konvenju tal-partijiet l-ohra – "Cassar vs Grech" deciza mill- Onorabbli Qorti tal-Appell fis-16 ta' Mejju, 1995. Fi kliem iehor, akkwirent fuq konvenju ghandu dritt jinsisti li venditur fuq konvenju ghandu jkun f'posizzjoni li jittrasferixxi l-oggett tal-konvenju dak il-mument stess li sar il-konvenju, u dan sakemm ma jirrizultax li l- akkwirent kien jaf li l-venditur prospettiv kellu, fil-frattemp, jaghmel xi haga (ez. jakkwista l-proprjeta jew jaghmel xi alterazzjonijiet fil-fond) qabel ma jkun f'posizzjoni li jittrasferixxi l-proprjeta meritu tal-konvenju." Id-differenza bejn is-sentenzi hawn fuq ċitati għal każ odjern huwa li filwaqt li fil-każ odjern jirriżulta li l-konvenuta kienet ser tidħol fil-kuntratt finali mas-sid oriġinali, nonostante li dan qatt ma kien parti fil-konvenju, fil-kawżi fuq ċitati jirriżulta li l-vendituri l-ewwel kienu ser jakkwistaw il- fond huma imbagħad jerġgħu jittrasferuh lil terzi. Huwa paċifiku bejn il-partijiet, anke hemm konferma da parti tal-atturi1, li meta ġie ffirmat il-konvenju de quo r-rikorrenti ma kinux akkwistaw il- fond u lanqas kienu akkwistaw il-fond meta istitwew dawn il-proċeduri. Dan għaliex jirriżulta li qatt ma kien il-ħsieb tal-partijiet li l-atturi jakwistaw l-immobbli mertu tal-konvenju qabel ma jiġi ppubblikat il- kuntratt ta' kompro-vendita mal-konvenuta. Minn eżami tal-konvenju jirriżulta li l-konvenuta kienet konxja li r- rikorrenti ma kinux is-sidien tal-fond li hija kienet sejra tixtri. Difatti fil- konvenju nsibu kif ġej: Huwa fid-dawl ta' dawn il-premessi li l-konvenuta qiegħda tressaq l- ewwel eċċezzjoni tagħha u ċioe li l-ġudizzju m'huwiex integru. Fil-fehma tal-konvenuta sabiex din il-proċedura tkun waħda valida, l-ittra uffiċjali 1 Affidavit tar-rikorrenti Chantelle Abziyani: 'Fl-istess konvenju gie ddikjarat li fil-mument tal-konvenju l- proprjeta n-kwistjoni ma kienetx tal-vendituri iżda l-ftehim kien li sid l-post kien ser ibiegh l-fond lil konvenuta' – paġna 82 tal-proċess. 2 Enfasi miżjud; paġna 6 tal-proċess. sabiex tersaq għall-kuntratt finali kif ukoll din il-kawża kellha tiġi intavolata mis-sid oriġinali tal-fond. Ikkkunsidrat; Fil-kawża Noel Decelis vs. Peter Curmi Dimech et (Ċit Nru 8/2003PC) deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-25 t'April 2008, li kkonfermat sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri, ġie ritenut "Mill-mument li l-attur intrabat mas-sid originali li huwa jakkwista r- razzett de quo, l-obbligu li dan isehh ghadda fuq spallejh. Bil-konvenju sussegwenti li hu ghamel mal-konvenuti ma jirrizultax li huwa ceda u ghadda formalment id-drittijiet tieghu fuq il-konvenuti. primarjament jinkombi fuqu li jara li dak li gie miftiehem bejnu u bejn is- sid originali jitwettaq. Kieku ghamel hekk u, in konsegwenza ta' dan, sar hu s-sid tar-razzett qabel ma skada l-konvenju (li gie pprorogat) li ghamel mal-konvenuti, allura f'dak il-kaz l-attur seta' facilment imbaghad jinterpella lill-konvenuti biex jaddivjenu ghall-att finali u, fin-nuqqas, jghaddi ghat-tieni pass, dak jigifieri li jharrikhom konformement, u mhux Fi kliem iehor, kien l-obbligu ta' l-attur li jara li dak li huwa ftiehem mas-sid tar-razzett in vendita ma jiskadix minghajr ma tkun ittiehdet il-procedura gudizzjarja opportuna biex dak li gie miftiehem jibqa' salvagwardat." Mill-atti ma jirriżultax li l-atturi eżebew kopja tal-konvenju li huma allegatament għandhom ma' terzi. Dan qed jingħad peress li ex admissis l-atturi ma humiex is-sidien tal-immobbli mertu tal-konvenju de quo. Ciononostante, adixxew lill-Qorti sabiex tordna lill-konvenuta taddivjeni fuq kuntratt pubbliku ta' xiri u bejgħ ma' terzi injoti. T'ħares kif tħares lejħ l-att promotur, huwa evidenti illi f'kawża fejn qed jintalab ordni sabiex jiġi ppubblikat kuntratt ta' kompro-vendita, li s-sidien tal-immobbli għandhom per forza jkunu parti f'tali proċeduri. L-atturi għażlu li mal-konvenuta jersqu fuq konvenju ordinarju. jirriżultax mill-atti il-konvenju li l-atturi allegatament għandhom ma' terzi, hekk ukoll ma jirriżultax jekk ingħatawx mis-sidien attwali id-dritt li jresqu fuq il-kuntratt finali persuni ohra minflok l-atturi. Kienet tkun sitwazzjoni ben diversa kieku ġie ppruvat li l-atturi fuq l- allegat konvenju mistur irriżervaw id-dritt li jċedu d-drittijiet tagħhom naxxenti minn dak il-konvenju lil terzi. F'dak il-każ kien ikun leġittimu għall-atturi li jitrasferixxu d-drittijiet tagħhom naxxenti minn dak il- konvenju lill-konvenuta bil-korrispettiv għal tali ċessjoni. għażlu li jimxu mod ieħor. Il-posizzjoni legali ma titbiddilx sempliċement għaliex fil-konvenju hemm imniżżel illi mill-prezz ta' €190,000 l-ammont Il-Qorti tosserva li anke fl-ittra uffiċjali tagħhom tas-7 ta' Diċembru 2016 li l-atturi ppreżentaw kontra l-konvenuta, għal darb' oħra naqsu milli jsemmu li l-kuntratt kellu jsir ma' ħaddiehor. Jibqa' sallum mistur jekk verament kienx hemm konvenju ieħor u jekk kien hemm, kienx għadu validu u ma' min. Din il-Qorti tifhem li ladarba l-ftehim finali kien ser isir mas-sid oriġinali l-obbligu li l-bejgħ isir qatt m'għadda għand ir-rikorrenti iżda baqa' f'idejn is-sid oriġinali. In vista ta' dan il-Qorti hija tal-fehma li s-sid oriġinali kellu jkun parti f'dawn il-proċeduri. In-nuqqas tas-sidien attwali tal-proprjeta' immobbli mertu tal-konvenju de quo milli jkunu parti f'dawn il-proċeduri ġudizzjarji jirrendi l-ġudizzju Għal dawn il-motivi l-Qorti qed tilqa' l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuta li l-ġudizzju mhux integru u tillibera lill-istess konvenuta mill-osservanza tal-ġudizzju. Tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri tat-talbiet attriċi. Bl-ispejjeż kontra l-atturi. Imħallef Deputat Reġistratur