Kopja Informali ta' Sentenza IMHALLEF JACQUELINE PADOVANI GRIMA Seduta tal-21 ta' Novembru, 2014 Citazzjoni Numru. Rat ir-rikors promotur tas-socjeta'attrici tat-30 ta'Lulju 2012 li jaqra hekk: "Illi permezz ta skrittura privata datata 16 ta Mejju 2011 li giet iffirmata miz-zewg kontendenti, hawn annessa u markata Dok A, l-intimati kienu nkarikaw lis-socjeta rikorrenti sabiex irendulhom servizzi ta reklamar tal- proprjeta privata taghhom fuq Illi s-servizzi ta reklamar hekk pattwiti kienu gew kollha debitament esekwiti mis- socjeta rikorrenti skond l-inkariku lilha moghti miz-zewg intimati; Qrati tal-Gustizzja Il-Qorti , Kopja Informali ta' Sentenza Illi da parti taghhom l-intimati kienu obbligati biss li jhallsu ghal tali servizzi ta reklamar fil-kaz li tali proprjeta tinbiegh entro t-terminu ta sentejn mid-data tal- Illi ghalhekk ai termini tal-istess kondizzjonijiet stipulati u pattwiti fil- precitat ftehim, l-intimati huma debituri fil-konfront tas-socjeta rikorrenti fl-ammont ta €13,463 hekk kif miftiehem kontrattwalment bejn l-odjerni kontendenti; Illi ghalkemm interpellati diversi drabi sabiex ihallsu dan id-debitu, inkluz permezz ta ittra ufficcjali ai termini tal-artikolu 166A Kap 12 tal-Ligijiet ta Malta li ggib in- numru 123/12, l-intimati mhux talli baqghu inadempjenti izda addirittura ikkontestaw l-istess pretenzjoni tas-socjeta rikorrenti; Illi ghalhekk is-socjeta rikorrenti kellha tistitwixxxi l-odjerni proceduri halli takkwista titolu esekuttiv fuq il-pretenzjoni kontrattwali kreditrici taghha kontra l- personalment mid-dikjarant; Illi l-fatti fuq esposti li jifformaw il-premessi tat-talbiet li gejjin huma maghrufa Ghaldaqstant is-socjeta rikorrenti titlob bir-rispett illi dina l-Onorabbli Qorti joghgobha ghar-ragunijiet premessi: Tiddikjara li l-intimati huma debituri taghha fis-somma ta €13,463 ai termini tal- precitata skrittura privata ffirmata mill-istess intimati; Tikkundanna konsegwentement lill-istess intimati sabiex ihallsu lis- socjeta rikorrenti l-imsemmija somma ta' € €13,463 bl-imghaxijiet legali dekorribbli mit-2 ta Lulju Bl-ispejjes inkluzi dawk tal-ittra ufficcjali numru 123/12 u ta' mandat ta' sekwestru kawtelatorju prezentat kontestwalment mal-istess ittra ufficcjali u bl-imghaxijiet legali li jkomplu jiddekorru kontra l-intimati li minn issa qed jigu mgunti personalment biex jidhru ghas-subizzjoni." Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Rat illi rikors promotur, d-digriet u l-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati lil intimati skond il-ligi; Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuti Joe u Nathalie konjugi Cameron tas-26 ta'Settembru 18 et seq) li taqra hekk: Illi fl-ewwel lok u minghajr pregudizzju ghas-segwenti, l-azzjoni tal- kumpanija attrici hija wahda li tikser id-drittijiet ta' l-esponenti ghaliex bhala stat ta' fatt il- pretensonijiet u t-talbiet ta' l-imsemmija kumpanija huma infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu respinti in toto kif ser jigi rilevat, u dan ghaliex l-esponenti apparti li ma bieghux il-proprjeta' taghhom tramite l-kumpannija attrici, jixtiequ juru fid-dawl tal-gustizzja illi jezistu numru ta' irregolaritajiet partikolarment marbutin mal- iskrittura datat 16 ta' Mejju 2011, li saru mill-imsemmija kumpannija attrici stess b'nuqqas ta' buona fede fil-konfront taghhom u ksur tad-drittijiet, li tali drittijiet stess huma bazilari u li ghandhom jigu, protetti f'negozju ta' dan it-tip fil-konfront tal- esponenti stess qua konsumaturi wkoll kemm taht il-protezzjoni specjali tal-Kap. tal-Ligijiet ta' Malta, u kemm fid-dawl tal-Ligi Civili nostrana, u li minhabba fihom, l-esponenti qed ikunu ingustament u abbuzivament interpellati sabiex ihallsu 1- ammont ta' flus rikjest, u cioe dak ta' tlettax-il elf erba' mija u tlieta u sittin Ewro (EUR13 ,463) kif ser jigi ppruvat u spjegat in linea u in forza tas-segwenti eccezzjonijiet ulterjuri; Illi minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, u fit-tieni lok, ghalkemm bejn il-partijiet saret skrittura privat datata 16 ta' Mejju 2077, din hija wahda invalida fil-fatt u fid- dritt, ghaliex l-iktar haga fundamentali bejn iz-zewg partijiet kienet nieqsa fil- principju, u din kienet l-intenzjoni komuni li permezz taghha skritturi privati ta' dan it-tip jakkwistaw il-validita' legali u per konsegwenza l-inforzabilita' taghhom ukoll. Dan ghaliex fil-qasam legali u guridiku tali skrittura kienet wahda dghajfa mill-bidu sal-ahhar ghaliex l-esponenti, u dan skond kif ser jigi ppruvat fil-mori ta' dawn il- proceduri, huma specifikament riedu bil-volonta' espressa taghhom, ibieghu l- proprejta' taghhom, u cioe l-fond "Uranus" Triq Patri Guze Delia, Ħal Qormi u ghalhekk ingaggaw is-servizzi tal-kumpannija "Owners Best", bit-tir uniku u esklussiv, li dawn fil-bejgh tal-imsemmija proprejta', u per konsegwenza, unikament fuq hlas ta' senserija mal-bejgh ta' l-imsemmija proprejta', liema propjeta' Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza infatti giet mibjugha minn kumpanija ohra u cioe "Benestates", u ghalhekk ma hemm ebda hlas ta' senserija dovuta llum. Illi stante dan kollu allura, il- pretensjonijiet kreditarji tal-kumpannija attrici ghall-ammont ta' flus rikjest, u cioe dak ta' tlettax-il elf erba' mija u tlieta u sittin Ewro (EUR13,463) skond l-imsemmija skrittura datata 16 ta' Mejju 2011 mhumiex verament dovuti u ghandom jigu respinti fil-fatt u fid- dritt, fuq il-principju illi, meta is-sens tal-kelma ma jaqbilx ma' dak illi kellhom fi hsiebijiethom il-partijiet, kif ikun jidher car mill-partijijet u mill-provi mehudin kollha Ghandha tipprevali l-intenzjoni tal-partijiet ghaliex "non mens verba sed Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost u sussidjarjament ghat-tieni eccezzjoni, l- esponenti jirrelevaw u jiccaraw illi l-intenzjoni taghhom kienet wahda cara u manifesta kif ser jigi pruvat fil-mori ta' dawn il-proceduri illi l-ammont ta' tlettax-il elf erba' mija u tlieta u sittin Ewro (EUR13,463) kellu jithallas biss jekk il- kumpannija Owners Best jinnegozjaw u jbieghu b'success il-proprejta "Uranus" Triq Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, u fit-tielet lok, l-esponenti jirrilevaw u jiccaraw illi l-ewwel darba li saru jafu illi din il-kumpannija li fil-verita' jisimha 'F. tramite att gudizziarju, u cioe tramite, ittra ufficcjali taht il-provvedimenti tal-166A, u tali procedura mal-ewwel giet respinta u revokata, u inoltre, l-esponenti urew bic-car anki fir-rikors taghhom wara l-Mandat ta' Sekwestru Kawtelatorju illi bhala stat ta' fatt, huma anqas biss kienu jimmaginaw li l-'Owners Best' kienu xi entita' ohra, hlief ghall-bejgh ta' proprjeta' u qliegh minn tali bejgh bhala senserija, u in fatti fuq il- principju ta' buona fede fl-ebda okkazjoni qatt ma' gie spjegat lilhom, dikjarat lilhom, u / jew b'xi mod moqri lilhom, il-kontenut tal-iskrittura privata li huma ffirmaw ghaliha mal-kumpannija rikorrenti F. Advertising Ltd. fis-16 ta' Mejju 2012, u ghalhekk jirrizulta b'mod car hafna illi fid-dawl tac-cirkustanzi partikolari ta' dan il- kaz, l-ammont rikjest mill-istess kumpannija, kemm fl-intenzjoni, fil-manifestazzjoni tal-kunsens tal-esponenti u l-iffirmar taghhom, kien ammont li kellu jithallas bhala estate agency fee, fuq il-bejgh tal-proprjeta' biss, u allura huma qeghdin ingustament jigu nterpellati anki permezz tal-proceduri odjerni, illi jigu ntimati jhallsu ammont ta' Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza flus u cioe dak ta'tlettax-il elf erba' mija u tlieta u sittin Ewro (EUR13,463) ghal xi servizzi ta' reklamar, li per di piu, u b'kull rispett u minghajr pregudizzju ghal dak li inghad, u jekk wiehed jikkunsidra t-tip ta' rekalmar li qed jigi allegat li sar, dan sar purament b'mod abbuziv, b'mod hazin u ghal kollox kontra l-volonta' tal-esponenti ghalih fl-iskrittura datata 16 ta' Mejju 2011 bi ksur tad-drittijiet taghhom bhala konsumaturi wkoll kemm taht il-protezzjoni specjali tal-Kap.378 tal-Ligijiet ta' Malta, u kemm fid-dawl tal-Ligi Civili nostrana; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, u fir-raba' lok, jekk wiehed iqis ukoll il- genwinita' tal-esponenti f'dak li qed jinghad, jidher car f'dak li rrizulta wkoll bhala stat ta' fatt, illi tant Joe u Nathalie kienu genwini f'dak li huma kienu jahsbu li ser jiehdu bhala servizz u hlas ghalih bhala agency fee, illi meta kien hemm caqlieqa fir- rikjesta tas-selling price minn EUR326,000 ghal EUR315,000, huma nfurmaw mal- ewwel u b'mod verbali lil Owners Best, bit-tir esklussiv u uniku li dawn tal-ahhar jirsistu fuq dan il-prezz ahhari ta' bejgh u tigi regolata s-senserija fuqhekk, u allura wkoll, illum l-kumpannija attrici ma tistax tippretendi lanqas kieku trid, ammont ta' senserija u/ jew riklamar li ingustament qed jigi mitlub skond dak li verament sar u gie diskuss bejn il-partijiet fl-okkazjoni unika li giet iffirmata l-iskrittura datata 16 ta' Mejju 2011; SALV eccezzjonjiet ulterjuri, jekk ikun mehtieg. Bl-ispejjez tal-prezenti, tan-nota risponsiva li saret fl-Atti tal-Ittra Ufficcjali 166A numru 123 / 2012, u bl-ispejjez relattivi ghar-rikors li sar fl-Atti tal-Mandat ta' Sekwestru Kawtelatorju li sar fil-konfront tal-esponenti min-naha ta' l-kumpannija F. Advertising Ltd. u bl-ingunzjoni in subizzjoni." Rat in-nota ta'sottomissjonijiet tas-socjeta' attrici tas-16 ta'Dicembru 2013 (a fol.81 et seq); Rat in-nota t'osservazzjonijiet tal-intimati Joe u Nathalie konjugi Mifsud tat-18 ta'Marzu Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet; Ikkonsidrat: Mill-provi ta' Vincent Cassar k/a Cassar White, Direttur tas-socjeta' attrici – vide fol. illi l-intimati, li kellhom proprjeta' ghall-bejgh u cioe'"Uranus" Triq Patri Guze Delia Mosta, kienu cemplulhom u rapprezentant tas-socjeta' attrici hejja laqgha fid-dar tal-intimati. din il-laqgha Vincent Cassar k/a Cassar White xhed illi r-rapprezentant tieghu spjega kollox lill-intimati u cioe' illi huma kienu ser juzaw il-website, programmi fuq it-television kif ukoll fuq il- magazine Owners Best sabiex jirreklamaw li l-proprejta' taghhom li kienet ghal bejgh. reklamar kien ser ikun fuq medda ta' sentejn, u l-proprejta' tal-intimati kellha tidher sitt darbiet fil-magazine, tlett darbiet fuq it-television u tul sentejn fuq il-website. Ghal dawn ir- reklami l-intimati ma kienu ser ihallsu xejn, izda jekk il-proprjeta' tinbiegh "direttament minghand l-intimati", l-istess intimati kellhom ihallsu 3.5% tal-prezz tal-proprjeta u cioe tlettax-il elf erba' mija u tlieta u sittin Ewro (Eur13,463); kemm –il darba l-proprjeta tinbiegh Cassar & Cooper, Palmier, Exclusive, Caruana Scovino, Remax, Grands u Massa, is-somma pagabbli lis- socjeta' atttrci tkun ridotta ghal elfejn tmin mija u hamsa u tmenin Ewro (Eur2,885). Vincent Cassar k/a Cassar White xhed li fuq ir-reklami ikun hemm miktub in-numru tat-telephone tal- proprjetarji u dan ghaliex raprezentanti tas-socjeta' attrici ma jressqux nies biex jaraw il- proprjeta' ghal bejgh. Huwa kompla jghid li l-magazine Owners Best ghandu cirkulazzjoni ta' 150,000 u johrog kull xahar. Fl-istess agreement il-klijent jinghata sitt ijiem biex jirrevoka Vincent Cassar k/a Cassar White xhed li huwa qatt ma kellem lill-intimati. Qal ukoll li jekk kemm-il darba l-kuntratt finali isir ghal-prezz aktar baxx minn dak li fuqu ikunu ftiehmu il- partijiet, it-3.5% inkluz il-VAT dovut lis-socjeta' attrici jigi ridott ghal-prezz aktar baxx. Settembru, Novembru u Dicembru, tas-sena 2011 u fi Frar u f'April tas-sena 2012, kif ukoll CD DVD li juru ukoll il-programmi li dehru fuq it-television. Best" u qatt ma issemmiet il-kumpanija F (Advertising) Limited, Cassar k/a Cassar White xhed illi fl- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza 3 tal-process. agreement, tidher is-socjeta' F (Advertising) Limited. L-agreement huwa dak li jinsab a fol. Edward Cassar k/a Cassar White, xhed illi huwa kien "sales rep ma l-Owners Best" vide fol. Huwa ikkonferma illi l-intimati iffirmaw il-ftehim a 3 fil-prezenza tieghu. Huwa xhed illi l-intimati kienu cemplu l-ufficcju tieghu ghaliex kellhom xi proprjeta' ghal-bejgh, sar appuntament u Edward Cassar k/a Cassar White acceda fil- proprjeta' tal-intimati "imbaghad spjegajtielhom ezatt il-procedura taghna kif tahdem," u cioe' illi l-proprjeta' tkun reklamata "fuq il-magazine Owners Best fuq it-televizjoni u fuq l- internet,… u spjegajt ezatt bhala fees taghna x'hi nhuma dovuta. Hdimnihom dak il-hin quddiemhom u kulhadd all right u iffirmajna"- vide fol. Edward Cassar k/a Cassar White xhed li huwa ha ir-ritratti u d-dettalji tal-post u ikkonferma r-ritratti li Wara xi hames jew sitt gimghat l-intimati kienu urew ix-xewqa li jitbiddel xi ritratt u infatti kienu biddluh. Edward Cassar k/a Cassar White nnega illi l-ispjegazzjoni kien ta biss lill- intimat 'l ghaliex l-konvenuta Nathalie Cameron lanqas biss kienet prezenti u giet aktar tard u intalbet tiffirma minghajr ma kienet taf x'qed jigri. l-intimati kellhom sitt ijiem sabiex jikkancellaw il-ftehim u din "zgur li din spjegajtielha" – Jirrizulta li l-ftehim gie iffirmat fis-16 ta'Mejju 2011. Mitlub jghid jekk kemm –il darba, f'Gunju 2011 l-intimat kien tahom struzzjonijiet biex inehhu l-proprjeta' tieghu minn fuq Owners Best ghaliex ma kienx sodisfatt bir-reklamar li sar, Cassar k/a Cassar White jinnega. jghid kemm-il darba l-intimati fehmux li s-servizz li kien ser jinghata minn Edward Cassar k/a Cassar White kienx biss ta' estate agency u mhux servizz ta' reklamar, Cassar k/a Cassar White xhed illi huma kienu fhemu li s-servizz ta'reklamar kien dak li ser jinghata u dan mija fil-mija. Cassar k/a Cassar White kompla jishaq li l-ftehim gie spjegat lill-intimati. Mitlub jghid jekk il-ftehim inqarax lill-intimati, Cassar k/a Cassar White jghid is-segwenti: "li qrajtu jew le ma niftakarx ezatt, jekk ma qrajtux jew le bhala Qrajtu jigifieri ghaddejtu hekk." – vide fol. Ghalkemmm Cassar k/a Cassar White sostna li normalment il-kuntratt jinqara lil klijenti, ma kienx cert f'dan il-kaz jekk kien qrah jew le, fol. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza 42 Edward Cassar k/a Cassar White ikkonferma li hu ta kopja tal-ftehim originali lill-intimati. Cassar k/a Cassar White xhed ukoll li l-ispjegazzjoni kien ta ukoll lit-tifel tal-intimati u li hu kien mar ma kollega tieghu Jonathan Petroni. Fix-xhieda tieghu Petroni a fol. 49 et seq. ikkonferma x-xhieda ta' Edward Cassar k/a Cassar White u spjega li hu kien qara il-ftehim bl-Ingliz waqt li Edward Cassar k/a Cassar White beda jispjegalhom dak li kien qed jinghad bil-Malti. Osman ikkonferma l-firem tal-intimati kienu saru fil-prezenza Mill-affidavit ta' John Cezek a fol. 55, jirrizulta illi meta kien qieghed d-dar tal-intimati, kienu gew tal-Owners Best minhabba li l-konjugi Cameron riedu jbieghu id-dar. Huwa stqarr li l- uniku diskors li sar kien: "kull ma intqal kien li jekk ibieghhuha l-Owners Best huma kellhom jiehdu 3.5% bhala estate agency fee, u jekk l-istess proprjeta' tinbiegh minn terza persuni jew entitajiet huma kienu ser John Cezek xhed li l-agreement la gie moqri u lanqas spjegat lill-intimat Joseph Cameron 'l ghaliex dak il-hin il-mara tieghu ma kienitx prezenti. Kien iffirma Joseph Cameron u kif kienu hergin ir-rapprezentanti tal-Owners Best dahhlet Nathalie Cameron, gie spjegat lilha l-istess diskors li inghad lil Joseph Cameron u iffirmat hi wkoll. Borg xhed li kien hemm okkazzjoni ohra meta kien prezenti, waqt li accedew ir-rapprezentanti tal-Owners Best fid-dar tal- Dan gara 'l ghaliex l-intimat Joseph Cameron ma kienx kuntent bir-ritratt kif ittiehdu, u f'dik l-okkazzjoni Joseph Cameron baqa' jishaq mar-rapprezentant tal-Owners Best li ried jirtira b'effett immedjat mill-Owners Best. "Baqa' jinsisti mieghu u qallu li xi Raprezentant tal-Owners Best baqa' jinsisti li kellu jiehu ritratt godda waqt li l-intimat irrispondieh "ghamel int pero jien ma rridx izjed li nuza l-estate 56 ikkonferma l-affidavit ta' John Cezek. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza 59 ikkonferma li huwa ghazel lill-Owners Best bhala l- agenzija li kellha tbiegh il-proprjeta' tieghu. Sar appuntament, id-dar intoghgbot, ittiehdu r-ritratti u r-rapprezentant tal-Owners Best beda jimla karta: "Huma hadu r-ritratti u wara pogga bilqeghda mal-mejda u mela karta. Spjegali illi jekk l- Owners Best ibieghu d-dar huma stess permezz tal-estate services taghhom, ahna kellna nhallsu 3.5% tal-prezz li konna ftehmna kellha tinbiegh id-dar u jekk id-dar tinbiegh minn xi hadd iehor, agenzija jew individwu, allura huma kienu intitolati biss ghal 0.75%. jien qbilt u iffirmajt. Nel frattemp waslet il-mara li wkoll kellha tiffirma l-istess karta. Il-mara tieghi mill-ewwel staqsiet dwar il-figuri ta' xi Eur13,000 u Eur2,800 li kienu jidhru fuq din il-karta. spjegalha ezatt dak li kien qal lili cioe' li wahda hija l-ammont totali dovut lil Owners Best fil-kaz li l-proprjeta' tinbiegh minnhom u l-ohra kienet l-ammont dovut jekk id-dar tibiegh minn xi hadd iehor. Wara dan il-mara tieghi Nathalie iffirmat ukoll. Mit-tnejn minn nies li gew dakinhar kien Edward Cassar k/a Cassar White li tkellem biss madwar il- Pero l-ewwel il-ftehim sar mieghi u d-diskors kien semplici hafna u kif gia ghidt dirett fuq il-punti li semmejt, filwaqt li dan l-istess Edward Cassar k/a Cassar White tkellem fuq open agency u li fiz-zmien tlett xhur huma kienu ser ibieghu l-proprejta'. Meta giet il- mara aktar tard, id-diskors kien biss fuq l-ammonti biss u x'jirraprezentaw kif gja semmejt aktar 'l fuq." In segwitu tar-ritratt li deher f'Gunu 2011 l-intimati raw illi r-ritratt ma kienx adatt, cemplu lill-Owners Best u informawhom illi r-ritratt ma kienx ghogobhom u ma riedux li il- proprjeta' taghhom tibqa' tidher fuq il-kotba taghhom. L-intimat xhed li rapprezentanti tas- socjeta' rikorrenti fil-fatt ma cempluwx lura u hu baqa' jcempel biex ifakkarhom sabiex inehhu id-dar minfuq il-kotba taghhom. Ghadda z-zmien u regghu cemplu lill-Owners Best informahom li d-dar ma riedix li tibqa' taht l-agency agreement maghhom u li ma kienx hemm rispons. Illi ghalhekk l-intimati ddecidew li jaghmlu tabella bil-mobile numbers taghhom fuq il-faccata tad-dar. Illi r-rapprezenatanti tal-Owners Best kienu accedew id-dar tal-intimati u hadu ritratti kontra l-volonta' taghhom, minkejja illi l-intimati baqghu jaghmluha cara li ma riedux li d-dar taghhom tibqa' tidher fuq il-kotba tal-agenzija. wara kienu rcevew telefonata minn Ben Estate Agency li raw it-tabella tan-numru tal- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza mobiles, ghamlu appuntament u hadu ir-ritratti. gabet klijent li kien interessat li jixtri id-dar. Il-konvenju gie iffirmat f'Novembru 2011. 60 ikkonfermat l-affidavit ta' zewgha. 63, afferma li kien huwa li kien cempel lill-Owners Best, spjega li r-rapprezentant tas-socjeta' attrici kien identika ruhu bhala "open agent" u semma biss ir-rati. Ix-xoghol tar-reklamar ma gie imsemmi qatt. Ikkonferma li iffirma l- kuntratt u hallew kopja tieghu. Mifsud xhed illi l-print kien irqiq wisq u ma setghax jaqrah , lanqas bin-nuccali ma seta' jarah – a fol. Mifsud baqa' jishaq li hadd ma spjegalu il- kontenut tal-ftehim, u hadd qatt ma cempillu biex juru interess fil-proprjeta'. Ikkonferma illi fir-ritratt tad-dar tieghu fuq il-magazine Owners Best kien jidher in-numru Mifsud cahad illi r-rapprezentant tal-Owners Best informawhom kemm –il darba sejra tidher id-dar fuq il-magazine. Tant illi meta dehret id-dar l-ewwel darba, l-intimat widdibhom sabiex inehhu dar minn fuq il-kotba taghhom "ghax ma ghobobnix ix-xoghol, huma injorawni kemm il-darba"- vide fol. Ikkonferma l-firma tieghu fuq id-dokument. L-intimat ikkonferma li huwa qatt ma baxxa l-prezz miftiehem tad- L-intimati xhedu li l-post fill-fatt inbiegh minn Ben Estates ghal prezz ta' Eur 297,000. 75 et seq xhedet li hija ma tifhimx bil-lingwa Ingliza u ghaldaqstant ma setghetx taqra l-kuntratt. Hija ikkonfermat li l-prezz ta' Eur350,00 miftiehem originarjament ma Owners Best qatt ma naqqsitu ghal Eur335,000. Wara il-bejgh bil-prezz ta' Eur 297,000 minn Ben Rnjak Nathalie Cameron ikkonfermat li ma nformatx lil 80A et seq, ikkonferma illi l-agreement ma giex moqri jew spjegat lill-intimat jew lil martu u dawn gew moghtija biss ic-cifri ta' kemm kienet sejra tinbiegh id-dar u dak dovut lill-Owners Best, kemm –il darba huma kienu ha jbieghu id-dar. 80L et seq ikkonferma illi huwa ghandu taghrif baziku hafna tal-lingwa Ingliza u m'ghandux O level tal-Ingliz. Huwa xhed illi ma kienx qara il- ftehim ghaliex ma jidholx fl-affarijiet tal-genituri tieghu. Huwa ikkonferma li rapprezentant Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza tal-Owners Best spjegaw biss ic-cifri u kienu damu biss xi kwarta. Ikkonferma li sema lir- rapprezentant jghid illi ser tidher fir-rivista taghhom u fuq it-televizjoni ukoll u xejn aktar. Innega illi tnaqqas il-prezz fit-tieni laqgha' mar-rapprezentanti tal-Owners Best. Jan Cameron ikkonferma illi l-kelma "reklam" qatt ma semmiet, u kif ukoll li ssemmiet biss Owners Best u qatt ma issemmiet is-socjeta' F (Advertising) Limited- vide fol. Ikkonsidrat: Illi meta wiehed janalizza l-kuntratt innfisu cioe dak ezebit a fol. 3, wiehed malajr jinduna: Illi l-print tal-kuntratt hu rqiq u zghir hafna u jinqara biss b'diffikulta kbira; Illi l-print huwa griz fuq karta griza li jghamilha aktar difficli li jinqara il-print irqieq Isem ta' F (Advertising) Limited huwa kopert bil-logo ta'Owners Best; Il-paragrafu fil-parti ta' fuq kompletament indecifrabbli ghaliex l-ahhar linja hija stampata fuq strixxa kulurita bil-blu qawwi u ma tistghax tinqara addirittura; Illi s-somma pagabbli indikata fil-kuntratt u cioe' Eur 13, 463, hija pagabbli fi zmien L-obbligu tal-hlas ta' Eur 13, 463 jibqa' jissussisti anki fejn ma jsirx bejgh izda isir xi forma ta' ftehim iehor (u din il-Qorti qeghda tipprezumi 'l ghaliex l-ahhar linja hija indeciffribbli, kif inghad iktar 'l fuq f'paragrafu numru erbgha), inkluz "exchange, Fejn il-bejgh jsir permezz ta' estate agent indikat, l-fee tas-socjeta' rikorrenti tkun ta' Eur2,885 b'obbligu ta'avviz ta' dan bil-hin u post tal-konvenju, u d-dritt ta'prezenza ta' rapprezentant tas-socjeta' attrici, 'l ghaliex fin-nuqqas, l-ammont shih ta' Eur 13, Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-Qorti tippreciza illi minkejja fix-xhieda jissema illi somma indikata fil-kuntratt cioe' Eur 13, 463 hija mahduma fuq 3.5% tal-prezz tal-immobbbli, dan ma huwiex indikat jew rifless fil-kuntratt. Lanqas ma hemm mahsub fil-ftehim x'jigri kemm – il darba l-prezz tal-immobbli ma jintlahaqx u il-proprjeta' tinbiegh ghal prezz aktar baxx, u dana minkejja id-dikjarazzjoni gratwita ta' Vincent Cassar k/a Cassar White; Kwalununkwe ftehim bil-fomm li sar bejn il-partijiet qabel l-iffirmar tal-ftehim huwa Il-ftehim jawtorizza lis-socjeta' attrici tottieni kwalunwe informazzjoni dwar il- proprieta' mill-awtoritajiet koncernati u korpi governattivi. Illi mill-provi prodotti irrizulta b'modd lampanti illi l-koppja Mifsud, koppja avvanzati f'eta u b'edukazzjoni bazika, gew "informati" bil-kontenut tal-kuntratt b'modd l-aktar telegrafiku. Huma kienu gew informati bil-valur tal-proprejta' cioe' fl-ammont ta' Eur326,000 u b'3.5% percentwali bhala agency fees jekk tinbiegh il-proprjeta' u li f'kaz li tinbiegh permezz ta' wahda mill-estate agency indikata fil-kuntratt jkollhom jhallsu Eur2,885. Tant illi hu hekk illi l-intimati genwinament hasbu li s-socjeta' attrici hija Estate Agency u L-intimati ssollevaw l-eccezzjonijiet ta'nuqqas ta' buona fede u ta' ksur tad-drittijiet protetti Illi fil-ligi Civili hekk kif imnissla fil-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta fir-rigward l-obbligi taht il-Kapitolu 378. kuntrattwali tesigi : (1) Il-kuntratti magħmula skont il-liġi għandhom saħħa ta' liġi għal dawk li jkunu għamluhom. (2) Dawn il-kuntratti ma jistgħux jiġu mħassra ħlief bil-kunsens ta' xulxin tal-partijiet, jew għal raġunijiet magħrufin mil-liġi. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-kuntratti għandhom jiġu esegwiti bil-bona fidi, u jobbligaw mhux biss għal dak li jingħad fihom, iżda wkoll għall-konsegwenzi kollha li ġġib magħha l-obbligazzjoni skont ix-xorta tagħha, bl- ekwità, bl-użu jew bil-liġi. Illi skond l-insenjament moghti fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell Civili fl-ismijiet "Pia Attard Luck vs Mondial Travel" Appell Civili Nru. 4/08, deciz fis-7 ta' Novembru 2008 il-kuncett ta' Il-Qorti wara li qieset fil-fond x-xhieda kollha prodotta, hi tal-fehma illi kien hemm nuqqas gravi ta' buona fede da parti tas-socjeta' attrici li pprogettat ruha bhala estate agency, ezigiet mizati ta' estate agency meta bhala stat ta' fatt kienet lesta taghti biss servizzi ta' Jan Cameron xhed li qatt ma kien sema il-kelma "riklam" mir-rapprezentant tas-socjeta' attrici fil-kors shih taz-zewg laqghat u li dan gie konfermat mhux biss mill-intimati li baqghu jemmu li kienu qeghdin jittrattaw ma estate agency (u dan sa kemm kienu rcevew l-ittra ufficjali minghand is-socjeta' attrici) izda ukoll mix-xhud indipendenti John Cezek. Din il-Qorti taghraf illi l-versjoni tal-intimati li l-kuntratt ma giex moqri lilhom f'ebda hin gie filfatt korroborrat minn Edward Cassar k/a Cassar White li ma setghax jafferma li qraha lill- Il-Qorti twarrab il-verzjoni ta Osman – (dik li kien qraha bl-Ingliz waqt li Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza m'hijiex verosimili. Cassar k/a Cassar White ttraducielhom bil-Malti) bhala wahda assurda, m'ghadhiex mis-sewwa u Illi di piu' il-Qorti taghraf illi s-socjeta' attrici naqqset mid-dover ta' buona fede fil-modd ta' kif gie stampat il-ftehim b'tipa irqieqa, zghira u griza fuq karta griza li taghmilha impossibbli ghal persuna ta'eta avvanzata li jaqraha. Dana apparti il-fatt illi l-klawsola fl- ahhar paragrafu fuq ix-xellug li tidher li hi l-klawsola mill-aktar onoruza hija kompletament illegibbli ghaliex t-tipa griza cara qeghda fuq strixxa ta'kulur blu qawwi. sinjifikat tal-klawzola wiehed jista' biss jiddecifraha kemm-il darba huwa midhla ta' kuntratti Illi dan jwassal il-Qorti tghaddi biex tezamina il-ftehim fid-dawl tal-protezzjoni moghtija lil kull konsumatur permezz tal-Kapitolu 378 tal-Ligijiet ta'Malta. Din il-Qorti taghmel accenn ghal dak ritenut fis-sentenza hawn taht citata qabel ma tezamina fid-dettal l-import tal- Artikolu 44 tal-Kapitolu 378 tal-Ligijiet ta'Malta fuq il-kaz in ezami. Infatti l-Qorti tal-Appell Civili fl-ismijiet F.Advertising Limited vs Simon u Rita konjugi Attard deciza fil-21 ta'Mejju 2010 xtaqet : "...tattira l-attenzjoni dwar l-importanza, u wkoll, l-esigenza illi l- kontrattazzjonijiet tax-xorta hawn ikkontemplati fid-dokument a fol. 18 jigu rigwardati mhux biss u semplicement mill-perspettiva tal- minn rapport bejn konsumatur u kummercjant fil-vigenza tal-ligi specjali dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur (Kapitolu 378), u dwar liema hu rakkomandabbli li din ghandha ssib postha fil-Kodici kontrattazzjonijiet ta' din in-natura huwa imperattiv illi jigi jekk certi klawsoli joholqux skwilibriju sinjifikattiv lill-interessi tal-konsumatur tas-servizz u allura ghandhomx jigu dizapplikati ipso jure, ukoll fejn ma jkunx oggett ta' impunjattiva specifika da parte tal-konsumatur. ovvju fic-cirkostanzi attwali fejn huma komunitarji illi dan l-ezercizzju ghandu jkun ic-centru fokali f'kontrattazzjonijiet ta' dan il-generu fejn it-termini jkunu pre- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza In fatti Artikolu 44(1) (2) tal-Kapitolu 378 jipprovdi: fissati mill-bejjiegh jew provvditur tas-servizz, u mhux pre-negozjati bejn il-partijiet. Dan hu hekk gjaladarba l-finalita` attribwita mil- legislatur komunitarju, riprodotta fil-ligi specjali taghna, tibqa' dik ta' l-ezami tal-gustizzja ta' l-iskambji bejn il-kontraenti u tal- kontroll gudizzjali dwar l-ekwilibriju tal-prestazzjoni; Il-gurisprudenza moderna tal-Qorti Ewropeja tabbunda sew dwar dan f'diversi oqsma u setturi ekonomici, ad ezempju, f'rapporti ta' assikurazzjoni, rapporti bankarji, kuntratti ta' medjazzjoni immobiljari jew ta' operazzjonijiet turistici, kif ukoll fix-xorta ta' (Enfasi ta' din il-Qorti) iddaħħlet. (1) Ma jistgħux jintużaw f'kuntratti li jsiru mal-konsumatur espressjonijiet mhux ġusti, jew espressjonijiet jew kombinazzjoni ta' espressjonijiet li jkunu mhux ġusti f 'illi jkollhom bħala skop jew effett xi wieħed mill-iskopijiet u effetti msemmija fis-subartikolu (2), u kull espressjoni pprojbita kif hawn aktar qabel imsemmi li tiddaħħal f 'xi kuntratt li jsir mal- konsumatur għandha titqies bħallikieku qatt ma tkun hekk (2) L-espressjonijiet imsemmija fis-subartikolu jinkludu espressjonijiet li jkollhom l-iskop jew l-effett li - (k) jipprojbixxu lill-konsumatur milli jikseb it-tħassir tal-kuntratt jekk il-kummerċjant jonqos milli jwettaq l-obbligazzjonijiet tiegħu; Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza (m) ikunu irrevokabilment jorbtu lill-konsumatur b'pattijiet li ma kellu ebda opportunità reali li jifhem sew qabel ma jagħmel il- (u) jobbligaw lill-konsumatur li jwettaq l-obbligazzjonijiet tiegħu fejn il-kummerċjant ma jwettaqx tiegħu; Huwa evidenti illi l-ftehim iffirmat bejn il-kontendenti fis-16 ta'Mejju 2011 li jinsab ezebit a 3 huwa ftehim li jikkontieni espressjonijiet mhux ġusti, jew espressjonijiet jew kombinazzjoni ta' espressjonijiet li mhumiex ġusti il-ghaliex ghandhom bħala skop jew effett xi wieħed mill-iskopijiet u effetti ta' dak mahsub fis-subartikolu 2, subincizi (k), (m), (u) tal- Artikolu 44 tal-Kapitolu 378. Dana qieghed jinghad il-ghaliex il-ftehim a fol. 3 jobbliga lil konsumatur u cioe' lill-intimati f'dan il-kaz, iwettqu l-obbligazzjonijiet tal-hlas anki fejn il-kummercjant ma jwettaqx tieghu 44(2)(u)) u dan il-ghaliex l-intimati kienu obbligati jaghmlu l-pagament minkejja li l- proprjeta' ma nbieghetx bis-sahha tar-reklami taghhom, izda nbieghet permezz ta' estate agency li ma hijiex inkluza fil-lista tal-agenziji arbitrarjament maghzula mis-socjeta' Skond il-ftehim din l-obbligazzjoni tal-hlas tas-somma indikata u cioe Eur13,463 hija enforzabbli anka f'kaz li l-bejgh ma jsirx fi zmien sentejn, izda issir kwalunkwe transazzjoni fuq il-proprejta' inkluz management agreement jew lokazzjoni. 3 jipprojbixxi lill-intimati jikseb it-thassir tal-kuntratt anki meta s-socjeta' rikorrenti naqqset milli twettaq l-obligazzjonijiet taghha, kif stabbilit mill- intimati meta, minkejja illi r-ritratt, muri fl-ewwel riklam kien juri parti sostanzjali tal- proprejta' tal-gara u l-intimati widdbu lis-socjeta' rikorrenti li ma riedux illi jibqghu marbuta bil-ftehim, is-socjeta' rikorrenti baqghet tesigi u tenforza il-kuntratt u dana bi ksur tal- Arikolu 44(2)(k) tal-Kapitolu 378. Kif jirrizulta mill-provi r-rapprezentanti tas-socjeta' attrici naqqset milli tispjega l-import reali tal-kuntratt lill-intimati, liema kuntratt kien bil-lingwa Ingliza u milqut minn nuqqasijiet indikati aktar 'l fuq f'din is-sentenza, b'modd li l-intimati ma kellhom ebda opportunita' Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza tal-Kapitolu 378. reali li jifhmu l-pattijiet kontenuti fl-istess kuntratt u dan bi vjolazzjoni tal-Artikolu 44(2)(m) Il-Qorti tqis ghaldaqstant li l-ftehim tas-16 ta'Mejju 2011 iffirmat bejn il-kontendenti huwa nieqes mill-buona fede mistenni mill-kontraenti socjeta attrici, b'hekk jivvjola l-Artikolu 993 tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta u jmur kontra l-protezzjoni tal-konsumatur mahsub fl-Artikolu 44(1) u (2)(k), (m) w (u) tal-Kapitolu 378 tal-Ligijiet ta' Malta. Bl-operat tal- Artikolu 44(1) tal-Kapitolu 378 jirrizulta illi l-Qorti ghandha tqis illi l-espressjonijiet ingusti fuq indikati bħallikieku qatt ma jkunu hekk imddahhla fil-ftehim. Jirrizulta mix-xhieda tal- intimati illi l-bejgh tal-proprjeta' rilevanti saret tramite Ben Estate ergo, xejn m'hu dovut mill-intimati lis-socjeta' attrici. Illi l-Qorti tqis li ghandha tilqa' l-ewwel u t-tieni eccezzjoni tal-intimati u ghaldaqstant ma taghrafx l-utilita' li tezamina l-eccezzjonijiet l-ohra tal-intimati. Illi ghal dawn il-mottivi l-Qorti taqa' u tiddeciedi billi tilqa' l-ewwel zewg eccezzjonijiet tal- intimati, tastieni milli tiehu konjizzjoni tal-eccezzjonijiet l-ohra tal-intimati u tichad it-talbiet Bl-ispejjez kif mitluba kontra l-istess socjeta' attrici. Qrati tal-Gustizzja