QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR. Seduta ta' nhar il-Gimgha 30 ta' Ottubru 2015 Dawn huma: appell principali maghmul mill-konvenuta, u appell incidentali maghmul mill-attur minn sentenza moghtija mill-Qorti Civili [Sezzjoni Familja] fis-7 ta' Lulju 2014 li permezz taghha dik il-Qorti: ippronunzjat il-hall taz-zwieg b'tort indaqs tal-partijiet u awtorizzat lill- istess partijiet jghixu separatament minn xulxin; iddikjarat ix-xoljiment u l-likwidazzjoni tal-komunjoni tal-akkwisti u ordnat il-bejgh 'Sueloen', Triq Alessio Xuereb, Taz-Zwejt, Il-Marsa [a bazi tal-prezz tal-prezz ta' €245,000] u tal-fond 'Cycas' Triq it-Turisti, St Peter's, Ħaż-Żabbar [a bazi tal-prezz ta' €67,000] u l-garaxx sottostanti bin-numru 79 [a bazi tal- prezz ta' €25,000] u r-rikavat jinqasam f'ishma ndaqs bejn il-partijiet wara li l-konvenut jippreleva s-somma ta' €13,461 u jithallas il-bank kreditur – u dan wara li jghaddu sentejn millum; ordnat ukoll li l-kontijiet bankarji lokali kif ukoll bonds, poloz t'assigurazzjoni u investimenti ohra kollha f'Malta kemm f'isem il-partijiet wahedhom jew konguntivament ghandhom jinqasmu f'ishma ndaqs bejn il-partijiet; awtorizzat lill-partijiet izommu l-oggetti parafernali llum fil-pussess taghhom; filwaqt li cahdet il-bqija tat-talbiet; u ordnat li l-ispejjez kollha ghandhom jithallsu mill- partijiet f'ishma ndaqs. Il-konvenuta appellanti qeghda tibbaza l-appell taghha fuq erba' aggravji li jirrigwardjaw is-segwenti aspetti: [1] il-htija tas-separazzjoni attribwita liz-zewg partijiet f'ishma ndaqs; [2] il-likwidazzjoni u l- assenjazzjoni tal-komunjoni tal-akkwisti; [3] il-manteniment ghat-tifel u [4] l-akkollazzjoni tal-ispejjez gudizzjarji. Ghar-ragunijiet indikati fir-rikors minnha prezentat, il-konvenuta qed titlob lil din il-Qorti li s-sentenza appellata tigi mhassra fit-termini tal- aggravji mressqa minnha fl-istess rikors: [i] f'dik il-parti fejn l-ewwel Qorti ppronunzjat is-separazzjoni bejn il-partijiet b'tort indaqs; [ii] f'dik il-parti fejn l-ewwel Qorti illikwidat il-komunjoni tal-akkwisti u ordnat il-bejgh tal- tal-partijiet - bir-rikavat jinqasam bejniethom u bl-appellat jippreleva s-somma ta' €13,461 - wara li jghaddu sentejn mis-sentenza; Min-naha tieghu l-attur appellat qed jibbaza l-appell incidentali tieghu fuq tliet aggravji li jirrigwardjaw is-segwenti aspetti: [A] l-oggetti mobbli, senjatament l-ghamara li hemm fiz-zewg fondi fuq indikati u z- zewg vetturi tal-partijiet; [B] l-ispejjez ta' manutenzjoni maghmula minnu fil-fond tal-Qawra; u [C] it-terminu ta' sentejn moghti mill-ewwel Qorti lill- partijiet sabiex dawn jibqghu jirrisjedu fil-fondi fejn qed jghixu llum qabel ma jsir il-bejgh taghhom. Ghar-ragunijiet indikati fir-risposta tieghu l-attur qed jitlob li l- appell tal-konvenuta jigi michud u l-appell incidentali tieghu jigi milqugh "...1) tordna illi l-effetti mobbli kollha li jinsabu fil-proprjetajiet kollha tal- kontendenti, ossija fid-dar matrimonjali u kif ukoll fl-appartament gewwa Is-Swieqi u kif ukoll iz-zewg vetturi li jinsabu fil-pussess taghhom tal- marka Hyundai u Peugeot 106 jigu maqsuma f'zewg porzjonijiet, liema porzjonijiet jigu assenjati wahda lill-appellanti u l-ohra lill-appellat billi jigi nominat perit biex jaghmel il-likwidazzjoni mitluba u jipproponi pjan ta' divizjoni u nutar sabiex jircievi l-att relattiv: 2) tordna lill-appellanti sabiex thallas lill-appellat zewgha sehmha mill-ispejjez inkorsi fil-manutenzjoni u tisbih tal-komun tal-blokka ta' appartamenti li fih jinsab il-post ta' villeggjatura gewwa Is-Swieqi; 3) tordna l-bejgh tad-dar matrimonjali u kif ukoll tal-post ta' villeggjatura gewwa Is-Swieqi b'mod immedjat. "Bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra l-attrici." Il-fatti relevanti huma dawn. Il-partijiet izzewwgu fl-4 ta' April twieled fit-23 ta' Frar 1994 u li ghalhekk fiz-zmien li bdew il-proceduri Matul iz-zwieg it-tifla kienet tghix mal-genituri taghha, filwaqt li t- tifel wara sena li twieled beda jghix ghand iz-zija tieghu, oht l-attur, hlief fil-weekends meta t-tifel kien jghix mal-genituri tieghu. Il-konvenuta tghid li matul il-gimghat hi kienet tmur kuljum ghand oht ir-ragel biex tara Il-konvivenza matrimonjali kienet karatterizzata b'litigji kontinwi principalment minhabba l-hin li l-konvenuta kienet taghmel barra mid- dar, kemm minhabba impenji ta' xoghol, kif ukoll ghal affarijiet ohra, bhal studju u partecipazzjoni fl-attivitajiet tal-komunita`. konvenuta tghid li l-attur kien dominanti u pussessiv, filwaqt li l-attur jghid li l-konvenuta ma kellha ebda interess fih izda kien mohha fl- attivitajiet barra mid-dar u li ma kinitx tati priorita` lill-affarijiet li jikkoncernaw il-familja. Rizultat ta' inkwiet matrimonjali bejn il-partijiet, fl-24 ta' Gunju 2007 l-attur hareg mid-dar matrimonjali, sitwata f'San Gwann, u mar jabita fil-post tal-villegjatura tal-partijiet sitwat fil-Qawra, izda ghal bidu xorta baqa' f'kuntatt mat-tfal u kien jidhol id-dar meta ma tkunx hemm il- konvenuta biex jevita li jinqala' l-inkwiet. Iz-zewg partijiet qablu lil meta l-konvenuta kienet ghamlet xi xhur id-dar peress li kienet ma tiflahx l-attur kien dar biha u ha hsiebha u f'dak il-perjodu r-relazzjoni ta' bejniethom "kienet ahjar".1 segwenti konsiderazzjonijiet: L-ewwel Qorti waslet ghad-decizjoni taghha wara li ghamlet is- "Illi l-Qorti wara li eżaminat sewwa l-atti, jidhrilha li ż-żwieġ tkisser prinċipalment minħabba l-aspettattivi diversi li kellhom il-partijiet miż- żwieġ u inkompatibilita' ċara ta' karattru. L-affidavits ċitati jindikaw sewwa l-problemi li kellhom il-partijiet, l-aktar mill-aspett karatterjali tant li spiċċaw dejjem jiġġieldu b'mod aħrax. Il-Qorti jidhrilha li f'dawn iċ- ċirkostanzi huwa evidenti li l-partijiet ma kienux kumpatibbli biex jgħixu flimkien. ("Caterina Spiteri Colombo vs Benedict Spiteri Colombo" – deċiża mill- Prim' Awla fit-13 ta' Ġunju 1967). "KURA U KUSTODJA "Illi kif jidher mill-atti, t-tfal li l-partijet kellhom miż-żwieġ illum laħqu l-eta' maġġorenni u jaħdmu; kwindi ma hemmx lok għall-provvediment fir- rigward tagħhom. "MANTENIMENT "Illi lanqas ma hemm lok għal manteniment fir-rigward ta' xulxin għaliex il-partijiet it-tnejn li huma fil-preżent jinsabu mpjegati. "PROPRJETA' "(Beni immobbli) "Illi d-dar matrimonjali nbniet fuq art li kien xtara l-attur għas-somma ta' mitejn u ħamsin Liri Maltin (Lm250) skont l-iskema ta' dak iż-żmien tal- Awtorita' tad-djar; ma hemmx dubju li skont ġurisprudenza riċenti (wara s-sentenza "Van De Wakker Saliba Meli Muscat vs George Meli Muscat" tat-28 ta' Marzu 2003) din għandha tifforma parti mill-komunjoni tal-akkwisti peress li dak iż- żmien tal-akkwist il-partijiet kienu ġja' għarajjes u kienu applikaw bħala tali biex akkwistaw il-plot. "Illi l-attur qed jitlob li jiġi kreditat is-somma ta' wieħed u għoxrin elf, erba' mija u wieħed u sittin Ewro (€21,461) għal spejjeż li ħareġ hu. Il- konvenuta min-naħa tagħha qalet li hija wkoll ħarġet spejjeż għalkemm ma esibitx dokumenti kif għamel l-attur. Mill-kumpless tal-provi l-verżjoni tal-konvenuta tidher pero' xorta kredibbli u għalhekk arbitrio boni viri l- Qorti se tikkreditaha fis-somma ta' tmient elef Ewro (€8,000), u għalhekk l-attur għandu jippreleva favur tiegħu s-somma ta' tlettax-il elf erba' mija wieħed u sittin Ewro (€13, 461) wara li tinbiegħ il-proprjeta' (stmata mitejn u ħamsa u erbgħin elf Ewro (€245,000) mill-perit tekniku). Madankollu l-Qorti se tawtoriżża lill-konvenuta biex tgħix fid-dar għal sentejn mid-data tas-sentenza biex tilħaq tirranġa s-sitwazzjoni tagħha billi għandha t-tfal jgħixu magħha, sia pure maġġorenni. "Illi l-appartament il-Qawra (stmat sebgħa u sittin elf Ewro (€67,000) għandu ukoll jinbiegħ iżda l-attur għandu jkollu sentejn żmien jabita fih, kif ukoll għandu jinbiegħ il-garaxx (stmat ħamsa u għoxrin elf Ewro (€25,000). Dwar xi owners' fees u spejjeż oħra mħallsa mill-attur in konnessjoni mal-appartament, billi huwa ilu issa xi snin jgħix fih ma hux il-każ li l-Qorti tieħu konjizzjoni tagħhom. "(Beni mobbli) "Illi l-partijiet għandhom xi ishma f'soċjetajiet u kontijiet bankarji (indikati mill-attur ċjoe' konvenut fil-kawża l-oħra, a folio 1101 u 1102 tal-proċess tal-kawża 122/08 JA) li naturalment għandhom jinqasmu b'mod ugwali bejniethom. "Illi kull parti għandha żżomm il-mobbli li preżentement għandha fil- pussess tagħha peress li jidher li dawn huma oġġetti prevalentement "Illi l-Qorti ma jidhrilhiex li hemm l-estremi biex tapplika l-effetti tal- artikolu 48 et sequitur tal-Kodiċi Ċivili. L-Aggravji Din il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza moghtija minnha llum fil-kawza 122/08 fl-ismijiet inversi u ghall-istess konsiderazzjonijiet hemm maghmula taddotta l-konkluzjonijiet minnha raggjunti f'dik il- kawza kemm dwar l-appell principali tal-konvenuta kif ukoll dwar l-appell incidentali tal-attur, b'mod li qed tiddisponi mill-aggravji fil-kawza prezenti bl-istess mod kif iddisponiet minnhom fil-kawza 122/08. Ghar-ragunijiet premessi tilqa' z-zewg appelli limitatament kif ser jinghad: tordna li meta jinbieghu l-postijiet tal-partijiet, minn sehem l- attur tal-kumunjoni jitnaqqas nofs il-pagamenti tal-loans u l-ispejjez relatati mal-loans maghmula mill-konvenuta mis-27 ta' Gunju 2007 sad- data tal-bejgh relattiv u dan l-ammont jigi mghoddi lill-konvenuta; tordna li l-ghamara u l-effetti mobbli ezistenti f'dawn il-postijiet jinqasmu b'mod konkordat bejn il-partijiet ugwalment, jew inkella jinbieghu mal-postijiet u r-rikavat jinqasam ugwalment bejn il-partijiet; tirrevoka dik il-parti tas- sentenza appellata fejn l-ewwel Qorti awtorizzat lill-partijiet kull wiehed jghix fil-post fejn qed jghix fil-prezent ghall-perjodu ta' sentejn qabel ma jsir il-bejgh tal-postijiet, u, minflok, tordna li dan il-perjodu jigi ridott ghal sena biss; tordna wkoll li kull parti zzomm il-vettura li ghandha fil- Tikkonferma s-sentenza appellata ghall-bqija; L-ispejjez tal-proceduri odjerni, kemm in prim istanza kif ukoll dawk relatati maz-zewg appelli jkunu a karigu taz-zewg partijiet fi kwoti Deputat Registratur Ld/df