Kopja Informali ta' Sentenza QORTI TA' L-APPELL KRIMINALI Seduta ta' l-24 ta' Novembru, 2014 Rat l-imputazzjonijiet miġjuba mill-Pulizija Eżekuttiva kontra Jefrin Day talli fit-8 ta' Ġunju 2009 għall-ħabta ta' 00.20 a.m. fil-Belt Marsaxlokk: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza (1) volontarjament kiser il-paċi pubblika u l-bon ordni b'għajjat u ġlied; (2) qal fil-pubbliku kliem indiċenti u oxxen; (3) bi kliem insulenta jew hedded lil Luaei Pace Meli; Għamel qligh ieħor ta' Lm1,100 b'qerq bi ħsara għal Moyra Cesareo u persuni oħra; (4) ħebb għal Luaie Borg sabiex jinġurjah, idejqu jew jagħmillu ħsara; (5) xeħet oġġett iebes fid-direzzjoni ta' Luaie Pace Meli u cioe` tazza u kkaġunalu feriti ta' natura ħafifa skond kif iċċertifika Dr. M. Wubbels Cassar M.D. Il-Qorti ġiet mitluba sabiex tipprovdi għas-sigurta` ta' l-imsemmi Luaie Pace Meli u tapplika l-provvedimenti ta' l-artikolu 383 tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta; Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali tal-21 ta' Ġunju 2011 li permezz tagħha, wara li rat il-verbal ta' dakinhar fejn l-imsemmi Jefrin Day għamel obbligazzjoni in atti li ma jimmolestax jew ikellem lill-kwerelant, iddikjarat il-proċediment eżawrit; Rat ir-rikors ta' appell ta' l-Avukat Ġenerali ippreżentat fil-15 ta' Lulju 2011 li permezz tiegħu talab li din il-Qorti tħassar u tirrevoka s-sentenza appellata u tirrimetti lura l-atti proċesswali quddiem l-ewwel Qorti sabiex jerġgħu jinbdew jinstemgħu l-proċeduri kontra l-imsemmi Jefrin Day jew alternattivament li din l-provi relevanti għall-każ odjern u sussegwentment tiddeċiedi l-każ skond il-liġi; il-Qorti tipproċedi billi tisma' Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza is-sentenza preliminari mogħtija minn din il-Qorti diversament 4. Rat presjeduta fl-20 ta' Settembru 2012 li permezz tagħha rrevokata u ħassret is- sentenza appellata u ddifferixxiet l-kawża għal data oħra sabiex tisma' l-provi kollha hi stess u mbagħad tgħaddi għal sentenza aħħarija; Rat l-atti kollha tal-kawża; rat il-fedina penali aġġornata ta' l-appellat esebita mill-prosekuzzjoni b'ordni ta' din il-Qorti; rat it-traskrizzjonijiet tax-xiehda mismugħa; rat il-verbal tat-28 ta' Frar 2014 li permezz tiegħu l-Avukat Dott. Mark Borg Debrincat għall-appellat eċċepixxa l-preskrizzjoni ta' tliet xhur fil-konfront ta' l-ewwel erba' imputazzjonijiet u l-preskrizzjoni ta' sentejn fil-konfront tal- ħames imputazzjoni ai termini ta' l-artikolu 688(e)(f) tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta; rat in-nota ta' sottomissjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali ppreżentata fil-5 ta' Ġunju 2014; semghet it-trattazzjoni; ikkunsidrat: Din il-Qorti sejra l-ewwel tikkunsidra l-eċċezzjoni ta' preskrizzjoni. L-imputazzjonijiet jirreferu għal inċident li allegatament seħħ fit-8 ta' Ġunju 2009. Il-komparixxi jidher li ġie ffirmat mill-Ispettur Pierre Thompson Aguilar fl- 24 ta' Lulju 2009. Fuq l-istess komparixxi hemm ukoll timbru mill-uffiċċju tal- pulizija ta' Marsaxlokk bid-data tas-17 ta' Awissu 2009. Skond il-komparixxi, id- data tas-smiegħ kellha tkun fil-11 ta' Jannar 2010. X'sar f'din il-ġurnata ma jistax jingħad peress illi ma hemm l-ebda verbal. Fl-atti m'hemm l-ebda riferta u għaldaqstant m'hemm l-ebda prova illi sal-11 ta' Jannar 2010 l-appellat kien ġie notifikat. Dan ifisser illi bejn id-data ta' l-allegat in ċident sad-data li fiha kellha tinstema' l-kawża, għaddew aktar minn seba' xhur. Għalhekk, in kwantu jirrigwarda l-ewwel erba' imputazzjonijiet li huma ta' natura kontravvenzjonali u l-perijodu preskrittiv huwa ta' tliet xhur skond l-artikolu 688(f) tal-Kap. 9 tal- Liġijiet ta' Malta, l-azzjoni hi preskritta. Kwantu għall-ħames imputazzjoni, l-azzjoni hi preskrivibbli bid-dekorriment ta' sentejn skond l-artikolu 688(e) tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta. Issa, jidher illi Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza mill-11 ta' Jannar 2010 il-kawża ġiet differita għall-11 ta' Mejju 2010 peress illi fuq l-ewwel faċċata (fol. 1) ġiet ittimbrata d-data tal-11 ta' Mejju 2010 u inoltre a fol. 10 hemm rikors ta' Jefrin Day bl-indikazzjoni tad-data tal-11 ta' Mejju 2010 bħala d-data li għaliha l-kawża tinsab differita. Dan ir-rikors ġie ppreżentat fis-6 ta' Mejju 2010. Il-prosekuzzjoni ssostni illi dan ir-rikors juri illi l- appellat kien jaf bil-proċeduri odjerni u għalhekk għandu jitqies li almenu sa mis-6 ta' Mejju 2010 huwa kien notifikat bl-imputazzjonijiet kontra tiegħu. Skond il-verbal tad-difiża tat-28 ta' Frar 2014, fin-nuqqas ta' riferta li tindika meta l-appellat ġie notifikat, il-Qorti għandha tistrieħ fuq id-data ta' l-ewwel dehra u cioe` kif indikata fin-notament tal-Maġistrat a fol. 2, u cioe` il-21 ta' Novembru 2011. Issa, huwa minnu illi d-data mniżżla fuq il-komparixxi mill-Maġistrat di proprio pugno taqra "21.11.2011", iżda din il-Qorti m'għandha l-ebda dubju illi dan kien laspsus calami. Is-sentenza traskritta (a fol. 12) hija fil-fatt datata 21 ta' Ġunju 2011 u hija ffirmata mill-istess Tanti Mangion; il-verbal tas-seduta huwa datat 21 ta' Ġunju 2011; u n-nota tal-Kummissarju tal-Pulizija ndikanti li kien bi ħsiebu jappella ġiet iffirmata mill-Assistent Kummissarju Neville Saragozza Pisani fil-24 ta' Ġunju 2011 u ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti fis-27 ta' Ġunju 2011. Inoltre l-appell ta' l-Avukat Ġenerali ġie ntavolat fil-15 ta' Lulju 2011. Għalhekk semmai d-difiża kellha tirreferi għad-data tal-21 ta' Ġunju 2011 u mhux tal-21 ta' Novembru 2011 biex issostni l-argument tagħha li l-azzjoni fir-rigward tal- ħames imputazzjoni tinsab preskritta. Il-kwistjoni kollha tirrisolvi ruħha b'referenza għar-rikors imsemmi tas-6 ta' Mejju 2010. Dan ir-rikors jipprovdi testwalment hekk: "Illi l-avukat sottoskrit sejjer ikun impenjat fil-ġuri. "Illi l-esponent għalhekk ser ikun sprovvist mill-avukat ta' fiduċja tiegħu. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza "Għaldaqstant l-esponent jitlob umilment lil din l-Onorabbli Qorti jogħġobha tiddiferixxi l-kawża fl-ismijiet fuq premessi għal data oħra u dan taħt dawk il-provvedimenti xierqa u opportuni." Kif ingħad diġa` fir-rikors ġie ndikat li l-kawża kienet tinsab differita għall-11 ta' Mejju 2010 (fl-intestatura). Minn qari akkurat tar-rikors huwa evidenti illi l- appellat kien jaf li l-kawża tiegħu kienet tinsab differita għal dik id-data u illi ma xtaqx jidher mingħajr l-avukat tiegħu biex jiddefendieh. Kienet għal din ir- raġuni illi huwa talab lill-Qorti biex tiddifferilu l-kawża. Ma jistax għalhekk issa jargumenta illi ma kienx jaf bil-każ, ossia li ma hemmx prova ta' notifika, għax bir-rikors imsemmi huwa kien qiegħed jissottometti ruħu għall-ġurisdidzzjoni ta' l-ewwel Qorti fil-proċeduri inizjati kontra tiegħu. Konsegwentement, jekk is- 6 ta' Mejju 2010 tittieħed bħala d-data li fiha l-appellat ġie notifikat, ma kinux iddekorrew sentejn mid-data ta' l-allegat inċident. Ergo l-eċċezzjoni ta' preskrizzjoni in kwantu jirrigwarda l-ħames imputazzjoni ma tistax tirnexxi. Din il-Qorti sejra għalhekk tgħaddi biex tikkunsidra l-każ fil-mertu u tara jekk hemmx provi beyond a reasonable doubt li l-appellat, kif ġie akkużat, ikkaġuna offiżi ta' natura ħafifa lil Luaie Pace Meli. Li Luaie Pace Meli sofra offiżi ta' natura ħafifa m'hemm l-ebda dubju. Dawn ġew iċċertifikati mit-tabib Dr. Marcel Wubbels Cassar. Inoltre kemm il-Maġġur 1218 Raymond Mellaq kif ukoll Katya Schembri Picco jgħidu li Luaie Pace Meli kellu demm f'wiċċu. L-unika persuna li tgħid illi kien l-appellat li ta daqqa ta' tazza kien Clayton Pace Meli, kuġin ta' Luaie Pace Meli. Ma jgħidx jekk laqtux jew, jekk laqtu, fejn laqtu. Pero` xhieda oħra jippożizzjonaw lill- appellat ħdejn Luaie Pace Meli. Din il-Qorti, mill-assjem tal-provi, hi sodisfatta illi xi offiża ġiet ikkaġunata lil Luaie Pace Meli mill-appellat permezz ta' tazza. Fl-istess ħin m'hemmx dubju illi l-inċident kollu ġie pprovokat bl-aġir ta' Luaie Pace Meli illi ppretenda li jixrob b'xejn u saħansitra xejjer xi daqqa ta' ponn lil ħu l-appellat. A tempo vergine l-appellat qal illi hu ntervjena meta l-imsemmi Luaie Pace Meli u Clayton Pace Meli kienu aggressivi fil-konfront ta' ħuh. Dan naturalment ma jiskolpahx mir-reita` dwar l-offiża li huwa għamel lil Luaie Pace Meli permezz ta' tazza, iżda ċertament huwa fattur li jittieħed in konsiderazzjoni biex tiġi Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Bħalma jrid jittieħed in konsiderazzjoni l-fatt illi Luaie Pace Meli ħafer inkondizzjonatament lill-appellat. Difatti l-proċediment ma jistax jiġi dikjarat eżawrit unikament minħabba l-fatt illi dan ir-reat kien akkompanjat minn reati oħra ta' ordni pubbliku. Għal dawn il-motivi tiddeċiedi billi, filwaqt illi tiddikjara l-azzjoni fir-rigward ta' l-imputazzjonijiet numri wieħed sa erbgħa (1 – 4) preskritta u għalhekk tillibera lill-appellat Jefrin Day minn dawk l-imputazzjonijiet, issibu ħati tal- ħames imputazzjoni u, wara li rat l-artikolu 221(1) tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta, tilliberah bil-kondizzjoni li ma jagħmilx reat ieħor sa żmien xahar millum. Qrati tal-Gustizzja