- Sekwestru kawtelatorju dwar kirja - kompetenza tal-Bord li Jirregola l-Kera jew tal-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili? MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA Digriet Kamerali mogħti llum 23 ta' Diċembru 2019 Fl-atti tal-mandat ta' sekwestru numru 1675/2019 fl-ismijiet:- (KI249712M) Rat il-mandat ta' sekwestru maħruġ fit-2 ta' Diċembru 2019 fl-ismijiet premessi fis-somma ta' €1,118,052 bilanċ ta' kera dovut di fermo għall- perjodu bejn it-18.11.2019 u 17.08.2023 skont kuntratt ta' kirja tas-7 t'Awwissu 2018 tal-ġestjoni tal-fond 60 Triq Wilga, Paceville, Il-Marsa biex tiġi użata bħala guesthouse; Rat ir-rikors ippreżentat fil-5 ta' Diċembru 2019 mis-sekwestrati li permezz tiegħu talbu r-revoka tal-istess mandat għal għadd ta' raġunijiet, fosthom (i) qiegħdin jintalbu ammonti ta' kera għal termini fil-futur li għadhom ma skadewx u għalhekk bi ksur tal-Art. 836(1)(d) tal-Kap 12 u l-ammont fi kwalunkwe każ mhuwiex dovut – art *36(1)(f); (ii) il-mandat inħareġ b'malizja u huwa frivolu u vessatorju ex-Art. Talbu wkoll il-likwidazzjoni u kundanna għall-ħlas ta' penali; Semgħet it-trattazzjoni bil-fomm tal-partijiet Rat li fl-udjenza tad-19 ta' Diċembru 2019 ir-rikors ġie mħolli għad-digriet Rat li waqt it-trattazzjoni bil-fomm, l-avukat tas-sekwestrati qanqal in- nullita` tal-mandat; issottometta li l-mertu huwa ta' kompetenza esklussiva tal-Bord li Jirregola l-Kera u għalhekk il-mandat kawtelatorju kellu Illi fi proċedura bħal din, miftuħa taħt l-Art. 836(1) tal-Kap 12, ma tistax titressaq l-eċċezzjoni tan-nullita` tal-mandat billi l-istess Artiklu jipprovdi għadd ta' raġunijiet għat-tħassir ta' mandat validu; u mhux biex jiġi ddikjarat null; li jfisser li qatt ma kien validu. B'danakollu din il-Qorti hija tal-fehma li għandha d-dover li tissolleva n-nullita` ex officio; għaliex hija ma tista' qatt teżerċita setgħa f'materja li l-liġi ma tagħtihilhiex Illi l-Art. 264 tal-Kap 12 jistabbilixxi r-regola (salv eċċezzjonijiet) li l- eżekuzzjoni tas-sentenzi ssir mill-Qorti li minnha jiġu mogħtija. L- Onorevoli Imħallef William Jaccarini ittraċċja l-ġenesi ta' din in-norma fid-Dritt Trapani, fil-prassi tal-foro, u l-bażi ġuridika tagħha fl-hekk imsejjaħ dritt naturali u fil-loġika: "Issa, hu prinċipju inveterat fil-Qrati Maltin, probabilment oriġinat mid-Dritt Lau, u ċertament secundum si domandi la esecuzione3… Dejjem b'applikazzjoni tal-istess prinċipju... Illi l-liġi tal-proċedura iżda, għalkemm titkellem dwar il-kompetenza tal- Qorti wara s-sentenza, ma titkellimx espressament dwar il-kompetenza tagħha qabel il-kawża, u ċjoe` rigward l-atti kawtelatorji. għandna tal-Appell (Superjuri) li "Il-mandat kawtelatorju hu preordinat għall-preżentata tal-att taċ-ċitazzjoni li fiha u biha l-kreditur attur jiddeduċi l-pretensjoni tiegħu fiż-żmien stabbilit mil- liġi. Il-mandat kellu allura neċessarjament u legalment jiġi ppreżentat fil- foro fejn l-attur ikun intenzjonat li jippreżenta l-azzjoni li għaliha l-mandat ikun jirreferi. Hu allura l-mertu tat-talba attriċi li kellha tiddetermina u Quoties 3, Cod. de Judiciis 3 Gingell v Barone Tate 23.02.1860 Qorti tal-Appell 4 Mangani v Farrugia Vidal 07.03.1895 Qorti tal-Kummerċ; Czerny-Muscat v Cassola 11.12.1902 Prim'Awla, ikkonfermata fil- 11.03.1903 mill-Qorti tal-Appell Kollez. teradika l-kompetenza tal-Qorti li kellha tieħu konjizzjoni tal-kawża u fejn kellu allura jiġi ntrodott, kemm jekk dan ikun kawtelatorju kif ukoll jekk ikun eżekuttiv"5. Din il-Qorti taqbel ma' dan il-pronunzjament. L- atti kawtelatorji huma purament aġġettivali, intiżi sabiex jippreżervaw l- oġġett tad-dritt dedott fil-ġudizzju sakemm tinqata' l-kawża; fi kliem ieħor biex jevitaw il-periculum in mora. Għalhekk huma inċidentali għall- kawża fil-mertu l-istess bħall-atti eżekuttivi, bid-differenza li jokkorru qabel u waqt il-kawża filwaqt li l-atti eżekuttivi isiru wara s-sentenza; Illi b'danakollu, fil-fehma ta' din il-Qorti, kif preżentement ippreseduta, l- prinċipju suespost, ċjoe` li l-Qorti kompetenti fil-mertu għandha wkoll il- kompetenza li tieħu konjizzjoni kemm tal-atti kawtelatorji kif ukoll tal-atti eżekuttivi – in kwantu t-tnejn li huma jikkostitwixxu materja anċillari għall-mertu tal-kawża - ma japplikax awtomatikament għat-Tribunali, billi dawn għandhom ġurisdizzjoni limitata6. Interessanti li hemm sentenza ta' din il-Qorti, ippronunzjata iktar minn seklu ilu, li tesprimi fehma usa u iktar liberali minn dik addottata minn din il-Qorti kif preżentement ippreseduta, fil-każ tal-eżekuzzjoni tas-sentenzi: " Che per l'articolo 290 5 Charles Farrugia Vidal v Tarcisio Mangani 05.10.1998 Qorti tal-Appell (Superjuri) LXXXII.ii.977 6 tant hu hekk, li l-leġislatur spiss jiddetermina espressament dwar kif għandha ssir l-eżekuzzjoni ta' sentenza. Per eżempju, fil-każ tat-Tribunal Għal Talbiet Żgħar (Kap 380 Art 10(4)), u t-Tribunal tal-Konsumatur, jistatuwixxi li l-eżekuzzjoni għandha ssir mill-Qorti tal-Maġistrati. Fil-każ tal-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba is-setgħa tal-infurzar hija vestita fil-Bord stess (Kap 199, Art. Fil-Kap 267, Employment Commission Act jingħad hekk: "3.(1) Il-Kummissjoni jkollha ġurisdizzjoni li tisma' utiddeċiedi kull talba magħmula minn xi persuna skont l- artikolu120(8) u (9) tal-Kostituzzjoni talli, dwar impieg, xi distinzjoni,esklużjoni jew preferenza li ma tkunx ġustifikabbli f'soċjetàdemokratika tkun saret jew ingħatat bi ħsara għaliha minħabba l-opinjoni politika tagħha.(2) Meta talba kif intqal qabel tkun saret lill-Kummissjoniskont id-disposizzjonijiet ta' dan l-Att, il-Kummissjoni tista'tagħmel dawk l-ordnijiet, toħroġ dawk l-atti u tagħti dawk id-direttivi li tqis xierqa sabiex, twettaq, jew tiżgura t-twettiq tad-disposizzjonijiet tal-artikolu 120(8) tal-Kostituzzjoni" Din is-sentenza, għalkemm, kif għadu kif ingħad, din il-Qorti ma taqbilx għal kollox magħha, enunċjat prinċipju sinifikanti billi estendiet għat-tribunali kollha dak li l-Kodiċi japplika limitatament għall-Qrati; Illi mhux ikkontestat li d-dritt kawtelat jaqa' taħt il-kompetenza tal-Bord li Jirregola l-Kera. Il-kweżit jekk dak li japplika għall-Qrati japplikax dejjem għal tribunali oħrajn huwa, għall-fini ta' din il-proċedura, akkademiku, billi fil-każ tal-Bord li Jirregola l-Kera l-leġislatur innifsu jagħtih is- setgħat kollha tal-Qorti. Skont il-Kapitlu 69: (1) Il-Bord għandu l-istess setgħat mogħtija mill-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili lill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili. (2) L-esekuzzjoni tad-deċiżjonijiet tal-Bord bil-mod stabbilit fil-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili tmiss lill- istess Bord. Kull mandat jew ordni maħruġ mill-Bord għandu jkun iffirmat miċ-chairman u ċċertifikat mir-Reġistratur jew mill- Iskrivan tal-Bord; Illi l-liġi speċjali għalhekk tagħti espressament lill-Bord li Jirregola l- Kera l-istess setgħat li għandha din il-Qorti, inkluża s-setgħa li toħroġ il-mandati. Il-liġi ma tispeċifikax jekk il-mandati li tirreferi għalihom humiex kawtelatorji, eżekuttivi, jew it-tnejn. Japplika għalhekk il- prinċipju li fejn il-liġi ma tiddistingwix, l-interpretu lanqas għandu Din il- Qorti, kif issa preseduta, ma tistrieħx fuq l-awtorita` tagħha stess biss, imma għandha l-konfort ta' pronunzjament ieħor tagħha, kif diversament ippreseduta, fi kwistjoni identika għal dik quddiemha kif issa ppreseduta, li "Skont l-artiklu 20 l-Bord għandu l-istess setgħat mogħtija lill- Prim'Awla tal-Qorti Ċivili li jinkludi l-kompetenza li jordna l-ħruġ ta' mandati (kawtelatorji jew eżekuttivi)(ara wkoll artiklu 21 tal-Kap 69"8; Illi fiċ-ċirkostanzi, l-Qorti ma jidhrilhiex li għandha timponi l-penali; Illi għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tilqa' t-talba tar- rikorrent u tħassar u tirrevoka l-Mandat ta' Sekwestru Kawtelatorju Numru fl-ismijiet premessi in kwantu li dan il-Mandat huwa null u bla effett filwaqt li tiċħad it-talba għall-impożizzjoni ta' penali. L-ispejjeż jitħallsu mis-soċjeta` intimata. 8 Rikors Revoka Numru 246/2015 fl-atti tal-Mandat ta' Sekwestru kawtelatorju numru 166/15 fl-ismijiet: North Services Limited (C 18689) vs Meir Houghton (ID: 11945A) 28.04.2015, Prim'Awla, per Onor. Imħ. L-emfasi miżjuda minn din il-Qorti.