Rikors Maħluf Nru 696/17LM MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA Seduta tas-6 ta' Novembru, 2017 Rikors Maħluf Numru 696/17LM Moawad Ali Moawad Abou Saliba (K.I. 00387A) u Charlene Abou Saliba (K.I. 323024M) Rat ir-Rikors Maħluf ippreżentat fit-2 ta' Awwissu, 2017 mis-soċjetà attriċi HSBC Bank Malta p.l.c. (minn issa 'l quddiem "is-soċjetà attriċi") u maħluf mill-Avukat Dr Claudia Mangion Quintano in rappreżentanza tal-istess soċjetà attriċi, kif debitament awtorizzata, li jgħid kif ġej: Illi l-konvenuti huma debituri tas-soċjetà attriċi fl-ammont ta' mija, sitta u ħamsin elf, disa' mija u dsatax-il Euro u sitta u erbgħin ċenteżmu (€156,919.46) Qorti tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 8 Rikors Maħluf Nru 696/17LM rappreżentanti in kwantu għal mija u sbatax-il elf u tmien Euro u wieħed u disgħin ċenteżmu (€117,008.91) f'bilanċ ta' kapital dovut konċessa b'kuntratt ta' self tat- 28 ta' Ġunju, 2012 fl-atti tan-Nutar Dottor Daniela Garzia (Doc. HSBC 11) in kwantu għas-somma ta' disgħa u tletin elf, disa' mija u għaxar Euro u ħamsa u ħamsin ċenteżmu (€39,910.55) f'interessi illi laħqu ddekorrew fuq l-imsemmi kont sal-10 ta' Marzu, 2017, bl-imgħaxijiet ulterjuri sad-data tal-pagament effettiv; Illi l-bilanċ imsemmija jirriżultaw mill-istatement of account tal-10 ta' Marzu, 2017 hawn anness bħala Doc. Illi għalkemm interpellati sabiex iħallsu l-ammont dovut l-konvenuti baqgħu ma ħallsux l-ammont dovut; GĦALDAQSTANT, il-bank rikorrenti umilment jitlob lil din l-Onorabbli Qorti sabiex, previa kwalsijasi dikjarazzjoni oħra neċessarja u opportuna, jogħġobha: Tiddikjara illi l-konvenuti m'onorawx il-pagamenti miftiehma u b'hekk iddekadew (recte) mill-benefiċċju taż-żmien; Tiddikjara illi l-konvenuti Moawad Ali Moawad Abou Saliba u Charlene Giardino Mifsud Saliba debituri fil-konfront tal-bank attur fis-somma globali ta' mija, sitta u ħamsin elf, disa' mija u dsatax-il Euro u sitta u erbgħin ċenteżmu (€156,919.46) sal-10 ta' Marzu, 2017, bl-imgħaxijiet legali bir-rata ta' tmienja fil-mija (8%) fis-sena mill-11 ta' Marzu, 2017 sad-data tal- pagament effettiv u bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-ittra uffiċjali; Tikkundanna lill-konvenuti biex iħallsu l-ammont ta' mija, sitta u ħamsin elf, disa' mija u dsatax-il Euro u sitta u erbgħin ċenteżmu (€156,919.46) dovuta kif spjegat bl-imgħaxijiet ulterjuri u bl-ispejjeż, inklużi dawk tal- ittri uffiċjali ċċitati mibgħuta lill-intimat li huwa minn issa nġunt għas- subizzjoni. Bl-ispejjeż inkluż dawk tal-ittra uffiċjali numru sitt mija, wieħed u tmenin tas-sena elfejn u sittax (681/2016) datata 26 ta' Frar, 2016 (Dok. HSBC 23) u bl-imgħax ulterjuri mill-10 ta' Marzu, 2017 sad-data tal-pagament finali kontra l-konvenuti li huma minn issa inġunti għas-subizzjoni. Bl-ispejjeż inklużi dawk tal-mandat ta' sekwestru ppreżentat kontestwalment. HSBC 2 huwa l-istatement mhux l-ittra uffiċjali, u l-ittra uffiċjali li ġiet esebita a fol. 21 bin-notifika pożittiva tal- konvenuti a fol. 22 hija numru 1216/13 tal-25 ta' April, 2013. Qorti tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 8 Rikors Maħluf Nru 696/17LM Rat in-Nota ta' Ammissjoni tal-konvenut Moawad Ali Moawad Abou Azzopardi Galdes Giappone ippreżentata waqt l-udjenza tas-27 ta' Settembru, 2017 (minn issa 'l quddiem "il-konvenut") illi permezz tagħha ammetta t-talba tas-soċjetà attriċi. Rat illi l-konvenuta Charlene Giardino Mifsud Saliba (minn issa 'l quddiem "il-konvenuta") għad li kienet debitament notifikata bir-Rikors Akkawi, naqset milli tippreżenta risposta maħlufa entro t-terminu mogħti lilha mil-liġi u għalhekk għandha titqies li hi kontumaċi għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi. Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti. Rat ix-xhieda mressqa mis-soċjetà attriċi. Rat il-verbal tal-udjenza tat-13 ta' Ottubru, 2017, fejn il-konvenuta ngħatat l- oportunità li tippreżenta nota ta' sottomissjonijiet ai termini tal-artikolu 158(10) tal-Kap. 12, u fejn il-kawża tħalliet għal-lum għas-sentenza. Il-kwistjoni bejn il-partijiet Is-soċjetà attriċi, il-Bank HSBC Bank Malta p.l.c., ipproċeda kontra l-konvenuti għall-ħlas lura tas-somma ta' €156,919.46, bħala bilanċ dovut minn somma akbar mogħtija lilhom b'self mis-soċjetà attriċi flimkien mal-imgħax sal-10 ta' Marzu, 2017, oltre l-imgħax ulterjuri mill-11 ta' Marzu, 2017 sad-data tal-ħlas Qorti tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 8 Rikors Maħluf Nru 696/17LM Il-konvenut Moawed Ali Moawed Abou Saliba ammetta t-talbiet tas- soċjetà attriċi filwaqt li l-konvenuta Charlene Giardino Mifsud Saliba kienet kontumaċi fil- proċeduri odjerni u lanqas ħadet l-opportunità li tissottometti nota ta' sottomissjonijiet ai termini tal-Artikolu 158(10) tal-Kap. Provi u riżultanzi Min-naħa tas-soċjetà attriċi ġie ppreżentat affidavit ta' Doreen Harvey, impjegata tas-soċjetà attriċi fid-dipartiment tar-Recoveries tas-soċjetà attriċi. Ix-xhud tagħmel riferiment għall-kuntratt ta' bejgħ u akkwist datat 28 ta' Ġunju, 2012 fl-atti tan-nutar Daniela Garzia li kien sar bejn il-konvenuti bħala xerrejja u l-kumpanija B and J Developments Company Limited rappreżentata minn Hamza Fenech Pace, bħala bejjiegħa7, fejn permezz tal-ewwel parti tal-imsemmi kuntratt, il-konvenuti kienu ngħataw self tas-somma ta' €117,409 mis-soċjetà attirċi biex bihom iħallsu parti mill-prezz tal-fond numru 3, Anastasia Court, Triq is-Santwarju Puniku, Kerċem fis-somma ta' €110,409 u jitħallsu wkoll lill-periti, kuntratturi u fornituri ta' materjal fis-somma ta' Dan is-self inħareġ a bażi ta' sanction letter8 datata 19 ta' Ġunju, 2012, fejn il-konvenuti kienu ntrabtu li jħallsu lura s-self permezz ta' pagamenti ta' €437.17 fix-xahar għal perjodu ta' 480 xahar. Ix-xhud tikkonferma li l- konvenuti kienu għamlu biss ħlas ta' €1,511.51 bħala repayments, l-aħħar pagament fl-4 ta' Diċembru, 2012 u s-soċjetà attriċi kienet interpellathom Qorti tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 8 Rikors Maħluf Nru 696/17LM permezz ta' ittra uffiċjali9 li ma kinux wieġbu għaliha. Għalhekk is-soċjetà attriċi kellha tipproċedi kontra l-konvenuti permezz ta' din il-kawża għas- somma ta' €156,919.46 skont statement a fol. 12 tal-proċess konsistenti minn €117,008.91 bħala bilanċ ta' kapital dovut u €39,910.55 bħala imgħaxijiet sal- 10 ta' Marzu, 2017. Is-soċjetà attriċi qiegħda titlob ukoll il-ħlas ta' imgħax ulterjuri mill-11 ta' Marzu, 2017 sal-pagament effettiv. Kunsiderazzjonijiet legali L-ewwel kwistjoni li din il-Qorti trid teżamina huwa l-fatt li għalkemm il- konvenuta hija kontumaċi, ma jfissirx li din hi xi ammissjoni awtomatika tat- talbiet tas-soċjetà attriċi u li hija responsabbli għall-ħlas flimkien mal- konvenut li ammetta t-talbiet attriċi. l-istitut tal-kontumaċja jew kontumelja ma tfissirx abbandun tal- kontestazzjoni: "Jinsab deċiż ukoll illi "biex tissussisti l-kontumaċja din trid tkun kemm fl-atti kif ukoll fl-udjenza. Huwa manifest għalhekk li assenza mill-att trid tiġi konfermata b'assenza wkoll mill-udjenza fis-sens sħiħ tal-kelma" – Benny Muxi Attard nomine vs. Maximillian Amri nomine, Appell, 30 ta' Ġunju, 1997; Costantino Dalipi vs. George Quick, Appell, 28 ta' Mejju, 1990. Minn dan jitnissel illi l-kontumaċja strutturalment trid tissussisti kemm fil-forma kif ukoll fis-sustanza; Dan iwassal għal din ir-riflessjoni l-oħra. "Għalkemm il-konvenut jibqa' kontumaċi, dan ma jagħtix lok ghall-preżunzjoni tal-abbandun tal-liti, għad-difett ta' eċċezzjonijiet leġittimi, jew għal adeżjoni għad-domanda, 9 L-ittra uffiċjali hija datata 25 ta' April, 2013, a fol. 21, u jirriżulta li l-konvenuti ġew debitament notifikati fit-2 ta' Mejju, 2013, fol. Qorti tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 8 Rikors Maħluf Nru 696/17LM imma, invece, għas-supposizzjoni ta' remissjoni għall-ġustizzja tat- tribunal" (Kollez. I, pġ. Fi kliem ieħor, l-invokazzjoni tal-prinċipju "pro contumacies omnia jura clamant" (Ara Kollez. II, pġ. indipendentement mill-kontumaċja Minn dan isegwi illi "l-ġudikant għandu jeżamina jekk it-talba hix – ġustifikata Giuseppe Kalashnikov vs. Giovanni D'Agostino, Qorti tal-Kummerċ, 24 ta' Novembru, 1934 (Kollez. III, pġ. Una volta li l- kontumaċja ma tfissirx ammissjoni imma tfisser kontestazzjoni "l-attur xorta jibqa' li jrid jipprova t-talbiet tiegħu u l-premessi għalihom" – Joseph Sicari sive Jesmond Zammit Laferla vs. Brian u Jeffrey J. Zammit Laferla nomine, Appell, 27 ta' Marzu 1996."10 tal-konvenut" Fis-sentenza fl-ismijiet Ruth Copperstone vs. Noel Copperstone intqal illi: "Hu paċifiku li l-kontumaċja ma hijiex ammissjoni" u "skont kif dejjem ġie riferut minn dawn il-Qrati l-kontumaċja għandha tiġi interpretata wkoll bħala oppożizzjoni u l-Qorti għalhekk tidħol f'ċerti dettalji li tħoss illi huma meħtieġa biex tistabbilixxi l-verità tal-fatti"11. Għalhekk din il-Qorti sejra xorta teżamina l-provi u d-dokumenti prodotti biex tkun f'pożizzjoni li tistabbilixxi jekk it-talbiet attriċi ġewx ippruvati skont il-liġi. Illi abbażi tal-kuntratt datat 28 ta' Ġunju, 2012 fl-atti tan-nutar Daniela Garzia, tal-kundizzjonijiet tas-sanction letter datata 19 ta' Ġunju, 2012, kif ukoll tal-istatement ippreżentat mis-soċjetà attriċi12, jirriżulta illi s-somma mitluba fir-Rikors Maħluf hija dovuta. Is-somma dovuta lis-soċjetà attriċi ġiet ammessa mill-konvenut, apparti li jirriżulta wkoll mix-xhieda ta' Doreen Hartley li l-konvenuti ma kinux wieġbu għall-ittra uffiċjali mibgħuta 10 Appell Ċivili – Għawdex, numru. 35/2001/1 fl-ismijiet SMS Insurance Agency Limited v.s Irving & Co. Ltd, 07.07.2005. Qorti tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 8 Rikors Maħluf Nru 696/17LM lilhom mis-soċjetà attriċi wara li kienu waqfu mill-ħlas tal-pagamenti mensili mill-4 ta' Diċembru, 2012 'il quddiem. Tqis għaldaqstant illi jirriżulta mill-provi prodotti li l-konvenuti ma onorawx il- pagamenti mensili li obbligaw ruħhom li jagħmlu lis-soċjetà attriċi u b'hekk iddekadew mill-benefiċċju tat-terminu u skattat għalhekk il-kundizzjoni fil- kuntratt tat-28 ta' Ġunju, 201213 li tgħid: "Is-self huwa għal żmien stipulat. Jekk però jkun hemm Ksur tal-Obbligi kif huma msemmija fuq l-anness dokument imsejjeħ 'General Conditions Regulating Loans', li jifforma parti integrali mis-Sanction Letter (liema Sanction Letter u General Conditions qed jiġu annessi bħala Dokument 'C'14, kwalunkwe somma li tispetta lill-Bank issir immedjatament dovuta u pagabbli flimkien mal-imgħaxijiet u l-ispejjeż relattivi, meta l-Klijenti jiġu avżati bil-ksur minnhom tal-obbligi tagħhom permezz ta' ittra uffiċjali, u fejn huma jonqsu li jirregolarizzaw is-sitwazzjoni fi żmien ħmistax (15) il-jum. … … ..." Tqis għalhekk illi soċjetà attriċi ppruvat sal-grad rikjest mil-liġi li s-somma mitluba hija dovuta mill-konvenuti. Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża kif ġej: Tiddikjara illi l-konvenuti ma onorawx il-pagamenti miftiehma u b'hekk iddekadew mill-benefiċċju taż-żmien; Qorti tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 8 Rikors Maħluf Nru 696/17LM Tiddikjara illi l-konvenuti Moawad Ali Moawad Abou Saliba u Charlene Giardino Mifsud Saliba debituri fil-konfront tas-soċjetà attriċi fis-somma ta' mija, sitta u ħamsin elf, disa' mija u dsatax-il Euro u sitta u erbgħin ċenteżmu (€156,919.46) sal-10 ta' Marzu, 2017, bl-imgħaxijiet legali bir-rata ta' tmienja fil-mija (8%) fis-sena mill-11 ta' Marzu, 2017 sad- data tal-pagament effettiv u bl-ispejjeż; Tikkundanna lill-konvenuti biex iħallsu s-somma ta' mija, sitta u ħamsin elf, disa' mija u dsatax-il Euro u sitta u erbgħin ċenteżmu Bl-ispejjeż kontra l-konvenuti u bl-imgħax legali bi tmienja (8%) fil-mija fuq is-somma ta' €156,919.46 mill-11 ta' Marzu, 2017 sal-pagament effettiv. Qorti tal-Ġustizzja Paġna 8 minn 8