QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR. IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO ONOR. Seduta ta' nhar il-Ġimgħa, 24 ta' Novembru 2017 Numru: 14 Appell Ċivili Numru: 1533/1996 JZM Dan huwa appell tas-soċjetà attriċi minn sentenza mogħtija mill- Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-17 ta' Settembru 2013 li ċaħdet talba tal- istess soċjetà attriċi għar-rexissjoni ta' żewġ kuntratti ta' lokazzjoni. Il-fatti relevanti huma dawn: B'kuntratt pubbliku tat-2 ta' Awissu 1990 u ieħor tal-14 ta' Awissu 1990 is-soċjetà konvenuta ħadet b'kiri mingħand is-soċjetà attriċi bini u biċċa art miegħu fil-Madliena. Appell Ċivili Numru 1533/1996 Is-soċjetà konvenuta mbagħad għamlet xogħlijiet ta' bini u xogħlijiet strutturali oħra li bihom allegatament invadiet proprjetà ta' terzi, viz. is- soċjetà Tempesta Company Limited. L-attriċi tgħid illi dawn ix-xogħli- jiet saru bi ksur tal-ftehim tat-2 ta' Awissu 1990 u tal-14 ta' Awissu lilha. L-attriċi tgħid ukoll illi hija ġarrbet danni bħala konsegwenza ta' dak li ngħad hawn fuq, u tgħid ukoll illi l-konvenuta naqset milli tuża l- proprjetà mikrija kif ried il-ftehim. Għalhekk fetħet din il-kawża tallum u talbet illi l-qorti, wara li tgħid illi l-konvenuta naqset milli tħares il- ftehim, tħassar il-kuntratti tat-2 ta' Awissu 1990 u tal-14 ta' Awissu 1990 u tordna l-iżgumbrament tal-konvenuta mill-proprjetà mikrija Il-konvenuta ressqet dawn l-eċċezzjonijiet: »1. illi x-xogħlijiet magħmula mis-soċjetà konvenuta fil-proprjetà lilha mikrija saru ai termini taż-żewġ kuntratti ta' kera ta' bejn il-partijiet datati 2 ta' Awissu 1990 u 14 ta' Awissu 1990 rispettivament; »2. illi l-artikolu 5 ta' kuntratt datat 2 ta' Awissu 1990 jawtorizza lis- soċjetà konvenuta tagħmel xogħlijiet strutturali interni mingħajr il- kunsens tas-soċjetà attriċi filwaqt li l-artikolu 5 tal-kuntratt datat 14 ta' Awissu 1990 jipprovdi illi s-soċjetà konvenuta setgħet tagħmel żvilupp fuq l-art mikrija bil-kondizzjoni li ma jeċċedix għaxar (10) filati; »3. illi fi kwalunkwe każ u bla preġudizzju għall-premess id-diretturi tas-soċjetà attriċi taw l-adeżjoni tagħhom għax-xogħlijiet li saru kemm espressament kif ukoll bl-aċċettazzjoni tal-kera; »4. illi mhux minnu li s-soċjetà attriċi naqset milli tagħmel in-negozju fil-proprjetà mikrija kif stipulat fil-kuntratt lokatizju. Is-soċjetà konvenuta qiegħda tuża il-fond lilha mikri ai termini ta' klawsola 2 tal-kuntratt datat 2 ta' Awissu 1990 li tipprovi illi "The premises are to be used only as a respectable catering establishment"; »5. illi mhux minnu li s-soċjetà konvenuta kisret il-kondizzjonijiet kontrattwali ta' bejn il-partijiet; »6. illi mhux minnu li kien hemm invażjoni bil-bini fuq proprjetà ta' terzi persuni. Kull ma għamlet is-soċjetà konvenuta kien li irranġat spazju żgħir adjaċenti għall-art mikrija sabiex ma jibqax jiġi mitfugħ fiha skart b'mod abbużiv. Illi dan ix-xogħol sar a vantaġġ tas-sidien u mingħajr intenzjoni li tiġi meħuda art ta' ħaddieħor. Fi kwalunkwe każ ma jikkostitwixxix ksur tal-kondizzjonijiet lokatizji.« L-ewwel qorti qatgħet il-kawża billi laqgħet l-eċċezzjonijiet tal-kon- venuta u ċaħdet it-talbiet kollha tal-attriċi. Fissret hekk ir-raġunijiet li wassluha għal din id-deċiżjoni: Ix-xogħlijiet strutturali »Il-klawsola 5 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 li għalih għamlet riferenza speċifika l-kumpannija konvenuta [attriċi?] fil-kawżali taċ- ċitazzjoni taqra hekk – »Fuq l-iskorta tal-aċċertamenti li saru mill-perit tekniku, jirriżulta li l- biċċa l-kbira tax-xogħlijiet saru mill-kumpannija konvenuta fil-konfini tal-fond li kienet kisbet b'kera mingħand il-kumpannija attriċi u li huwa deskritt fil-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990. Il-perit tekniku jirrileva illi għalkemm kien hemm permess tal-iżvilupp rilaxxjat skond il-liġi, il-bini li sar ma kienx mija fil-mija konformi mal-pjanti approvati in partikolari l- bini ta' covered stairs from existing ground floor to basement. Ikompli jgħid illi d-differenzi kienu minimi u limitati għall-qisien tal-kmamar u t- turġien. Tenut kont tal-post fejn saru x-xogħlijiet, tan-natura tagħhom, tal-mod kif kienu esegwiti, tal-fatt li kien hemm permessi tal-iżvilupp rilaxxjati skond il-liġi, u s-superviżjoni ta' perit, din il-qorti mhix tara li kien hemm il-ħtieġa ta' permess espress mill-kumpannija attriċi qabel jibda x-xogħol. »Din il-qorti kkunsidrat b'reqqa l-aċċertamenti tal-perit tekniku, u tgħid illi kull fejn il-perit tekniku kkostata fatti u esprima fehmiet li huma ta' natura teknika fl-essenza tagħhom, għaliex huma frott il-kostat- azzjonijiet, is-sengħa u l-esperjenza tiegħu, hemm din il-qorti sejra toqgħod fuq l-apprezzament li sar mill-perit tekniku, għaliex fil-fehma tagħha ma hemmx fatti jew ċirkostanzi tekniċi oħra li jikkontrastaw hekk nettament mal-fehmiet tekniċi tal-perit tekniku, li jwassluha sabiex tiddiskosta ruħha minnhom. »Fejn imbagħad il-perit tekniku sab li kien hemm parti mill-iżvilupp li kien jeċċedi l-għoli ta' għaxar (10) filati, din il-qorti tirrileva illi l-kwistjoni Appell Ċivili Numru 1533/1996 tal-għoli ta' għaxar (10) filati ma tinsorġix fil-klawsola 5 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 iżda fil-klawsola 5 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990 li għaliha ma saret l-ebda riferenza mill-kumpannija attriċi fil-kawżali taċ- ċitazzjoni. Billi din hija materja li tieħu xejra ta' dritt, din il-qorti sejra toqgħod għall-fini ta' fatt fuq dak li teknikament sab il-perit tekniku dwar il-kwistjoni tal-għoli, però għall-fini ta' dritt mhux sejra tagħtiha konsiderazzjoni billi, kif huwa evidenti mill-kawżali, il-kwistjoni tal-għoli tal-għaxar (10) filati ma kenitx sollevata fil-kawżali taċ-ċitazzjoni. … … ... Id-destinazzjoni tal-kirja »… … … fil-klawsola 2 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 kien stipulat illi – »Fil-kuntratt mhijiex definita l-frażi catering establishment. U milli rriżulta mill-provi l-partijiet ma fissrux – mingħajr diverġenzi ta' fehma – dak li riedu jfissru b'dik il-frażi. »Fil-liġi ġenerali il-Malta Travel and Tourism Services Act (Kap. 409 tal-Liġijiet ta' Malta) catering establishment fit-test Ingliż huwa definit – »Norman Alden Ghigo xehed illi Victor Mallia Martin kien għarrfu bl- intenzjoni tiegħu li jagħmel investiment ġol-proprjetà Club 47. Huwa ried jikkonverti dan il-post għal post fejn wieħed seta' jagħmel tiġijiet u private functions. Ir-raġuni għala fil-kuntratt tniżżel l-aġġettiv respect- able kien minħabba l-fatt illi l-fond meta kien jismu Club 47 kien nightclub u f'dik il-ġestjoni kien ħa fama negattiva. Mill-bidu nett, il- ħsieb tal-kumpannija konvenuta kien illi fil-post tagħmel wedding functions and similar. »Fix-xiehda tiegħu Vincent Al Zeyani għas-soċjetà attriċi jgħid illi "waqt id- diskussjonijiet li kellna, l-iskop kien li tinfetaħ first class restaurant. Sal- lum dan il-post qed jintuża biss bħala wedding hall". »Il-perit tekniku kkostata illi "fuq il-post jeżistu catering facilities fil-parti li tmiss mat-triq". »Fuq li xehed Vincent Al Zeyani, qiegħed jingħad illi l-intenzjoni wara l- frażi respectable catering establishment kienet illi l-fond jintuża bħala first class restaurant. Eppure fl-ebda parti tal-kuntratt ma' tniżżel b'mod speċifiku u preċiż illi l-post kellu jintuża bħala restaurant u wisq anqas inkiteb li kien destinat li jkun first class restaurant. Bħala fatt catering establishment għandha sinjifikat aktar wiesa' minn restaurant. Bl- aġġettiv respectable huwa ċar għal din il-qorti illi l-ħsieb tal-partijiet illi t-tmexxija tan-negozju mill-post ikun rispettuż tal-ordni pubbliku u tal- bon viċinat mentri bil-kliem first class wieħed qiegħed imur għall-ottimu fil-kwalità. »Din il-qorti sejra toqgħod fuq dak li nkiteb fil-kuntratt. U dak li xehed Norman Alden Ghigo jagħti aktar affidament minn dak li stqarr Vincent Al Zeyani għax huwa aktar konformi ma' dak li nkiteb. Hija wkoll il- fehma tal-qorti illi fuq il-kriterju tad-daqs fil-kobor huwa improbabbli li l- fond kien intiż speċifikament biex ikun restaurant u mbagħad first class restaurant u allura b'ċirku ta' klijentela aktar ristretta. Huwa aktar probabbli li l-ħsieb kien illi jkun post fejn jingħataw servizzi ta' catering ta' livell attinenti mal-ambjent u mad-daqs tal-post, mingħajr limit- azzjoni partikolari tal-użu purchè jkun respectable. Din il-Qorti tgħid illi post fejn isiru t-tiġijiet jaqa' taħt l-umbrella ta' catering establishment. »(ċ) L-iskonfinament fl-art ta' terzi »Din il-qorti tibda biex tirrileva illi l-art fejn allegatament skonfinat il- kumpannija konvenuta hija proprjetà ta' Tempesta Limited u din tal- aħħar mhijiex parti fil-kawża. »Il-konfini ta' x'kien mikri lis-soċjetà konvenuta jirriżultaw fil-pjanti annessi mal-kuntratt tat-2 ta' Awwissu 1990 u ma' dak tal-14 ta' Awwissu 1990. L-art tagħmel parti minn territorju akbar li huwa muri fid-Dok X anness mal-kuntratt tat-8 ta' Frar 1992 fl-atti tan-Nutar Tonio Lee bejn il-Markiż Scicluna u Tempesta Limited. »Il-kumpannija konvenuta għamlet xogħlijiet li skond il-kumpannija attriċi kienu estendew oltre s-sit fejn kellha b'kera. Għalhekk il- kumpannija attriċi bagħtet lill-Perit David Haidon fuq il-post li ħejja rapport. »Il-Perit Haidon mmarka fuq kopja tal-pjanta tal-kuntratt dik il-parti li fil- fehma tiegħu l-kumpannija konvenuta kienet qiegħda tokkupa mingħajr titolu. »Il-Perit Haidon xehed hekk – »"L-inkarigu tiegħi kien li naċċedi fil-fond Torre Paolina u nistabbilixxi jekk kienx sar forma ta' żvilupp oltre l-limiti tal- proprjetà li kienu ġew indikati lili. »"Irriżultali illi l-parti tal-art ma' ġenb it-triq li tagħti għal ġo Madliena Road indikata fuq ix-xellug tal-pjanta kien sar land- scaping u żvilupp f'dik il-parti murija bil-kulur roża. »"Inoltre fl-għalqa ta' taħt murija bil-kulur aħdar kien sar ukoll xogħol ta' landscaping kif ukoll infetħu twieqi mill-basement level ta' Torre Paolina għal fuq din l-għalqa. »"Dan kollu stabbilejtu wara li żammejt aċċess u dort mal-post. »"Dwar it-twieqi nispjega illi l-għalqa ta' isfel, dik imdawwra bl- aħdar, skond l-informazzjoni li ngħatatli ma kinetx tifforma parti mill-proprjetà f'idejn Torre Paolina Ltd. Il-ħajt tal-basement kien għalhekk ħajt diviżorju u f'dan il-ħajt jidhirli li kien hemm żewġ (2) aperturi forma ta' ħnejja. »"Jiena għidt li l-ħajt il-ġdid huwa ħajt diviżorju mhux għax kien hemm ħajt qabel iżda l-posizzjoni tiegħu ġiet indikata lili bħala l- limiti tal-art ta' Torre Paolina." »Il-perit tekiku għamel l-istħarriġ tiegħu u sab illi fejn huwa indika bil- blu fil-pjanta Dok PJ04 huma xogħlijiet li saru mill-kumpannija konvenuta fejn ma kienx mikri għandha. Appell Ċivili Numru 1533/1996 »Aċċertati dawn il-fatti, din il-qorti tgħid illi hemm materja ta' dritt li trid tippronunzja ruħha dwarha. Għax din il-qorti ma tifhimx x'rilevanza għandu dan l-iskonfinament mal-osservanza tal-pattijiet u kondizz- jonijiet tal-kirja da parti tal-kumpannija konvenuta. Jekk kien hemm dritt ta' azzjoni kontra l-kumpannija konvenuta, dak kien jispetta lil Tempesta Limited, li mhijiex parti fil-kawża tal-lum, u mhux lill-kum- pannija attriċi. U lanqas ma jirriżulta illi Tempesta Limited ħadet azzjoni kontra l-kumpannija attriċi minħabba l-aġir tal-kumpannija kon- venuta. »Għal din il-qorti dan kollu jfisser illi anke jekk aċċertat l-iskonfinament, ma jistax dak il-fatt iservi bħala bażi għat-talbiet tal-kumpannija attriċi kif dedotti. Il-klawsola 10 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 »Fin-nota ta' osservazzjonijiet tagħha, il-kumpannija attriċi tagħmel riferenza għal din il-klawsola, u fuq l-iskorta tad-deposizzjoni ta' Vincent Al Zeyani tipprospetta ksur tal-patt kontenut fil-klawsola 10 li, skond il-kumpannija attriċi, huwa biżżejjed biex iwassal għax-xoljiment tal-kuntratt. Wara li rat l-affidavit ta' Vincent Al Zeyani, qieset ix-xiehda ta' Umberto Chandler, u kkunsidrat dak li kellha x'tissottometti l-kumpannija konvenuta fir-rigward fin-nota responsiva tagħha, din il-qorti tgħid illi, apparti l-fatt illi fiċ-ċitazzjoni l-kumpannija attriċi ma tagħmel l-ebda riferenza għal xi inadempjenza da parti tal-kumpannija konvenuta għal dik il-klawsola, tgħid ukoll illi ma hija sodisfatta propju xejn illi bl-aġir tal-kumpannija konvenuta kien hemm xi ksur ippruvat (u mhux sem- pliċement preżunt jew deżunt) tal-klawsola 10 li jista' jwassal lil din il- qorti biex tirrexxindi l-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990. »… … … din il-qorti tikkondividi l-fehma espressa minn din il-qorti diversament presjeduta fis-sentenza tagħha tat-28 ta' Marzu 2003 fil- kawża Azzopardi Alamango v. Abu Shamala et meta qalet hekk – »"Huwa prinċipju kardinali f'materja ta' kuntratti illi, sa fejn hu konsentit jew possibbli, it-termini tagħhom jiġu mħarsa. Min-naħa l-oħra mhux kull pretest, anke l-aktar wieħed minimali, għandu jservi biex jitwaqqgħu kuntratti jew isservi ta' opportunità lis-sid biex jirrexxindi ftehim meta fil-verità ma teżistix dik is-serjetà tali li kapaċi torbot u tallaċċja kull nuqqas żgħir u insinifikanti mal-fatt ta' l-inadempjenza. »Tenut kont tal-assjem tal-fatti hekk kif risultanti mill-provi, u meqjusa dawk il-fatti fil-kuntest tal-posizzjoni legali, din il-Qorti, għar-raġunijiet kollha waħda waħda li fissret aktar qabel b'mod kapillari, tgħid b'serenità u b'ċertezza morali illi t-talbiet attriċi huma infondati fil-fatt u fid-dritt.« Is-soċjetà attriċi appellat b'rikors tas-7 t'Ottubru 2013 li għalih is- soċjetà konvenuta wieġbet fit-30 t'Ottubru 2013. L-ewwel aggravju tas-soċjetà attriċi jolqot l-argument tal-ewwel qorti illi ma setgħetx tqis il-pattijiet tal-ftehimiet għajr dik numerata 5 fil- kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990. tagħha hekk: Illi l-ewwel qorti kienet żbaljata meta sostniet illi ma setgħetx tieħu konjizzjoni ta' klawsoli kuntrattwali għajr dik numerata 5 fil-kuntratt tat- 2 ta' Awissu 1990. Dan jirriżulta ċar minn sempliċi referenza għall- premessi u t-talbiet taċ-ċitazzjoni. Fil-kawża odjerna l-esponenti talbet lill-qorti "tiddikjara li s-soċjetà konvenuta naqset li tosserva l-patti u kondizzjonijiet tal-lokazzjoni fuq imsemmija u baqgħet hekk inad- empjenti għal iżjed minn 30 ġurnata mid-data li ġie notifikat b'ittra uffiċjali biex jikkonforma ruħu mal-kondizzjonijiet tal-lokazzjonijiet kif fuq ingħad u b'hekk iddekadiet mill-benefiċċji kollha tagħha taħt il-fuq imsemmija kuntratt" u konsegwentement għal din it-talba l-esponenti talbet ukoll lill-qorti biex tirrexxindi kemm il-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 kif ukoll dak tal-14 ta' Awissu 1990 minħabba l-inadempjenza tas-soċjetà konvenuta. Inoltre fil-premessi l-esponenti sostniet illi b'mod in ġenerali l-alterazzjonijiet strutturali mwettqa mill-appellata fil- fondi mikrija lilha b'dawn iż-żewġ kuntratti saru "mingħajr il-permess u l-adeżjoni tas-soċjetà attriċi u bi ksur tal-patti lokatizji", u kien biss bħala istanza waħda minn ħafna li ssemmiet il-klawsola numru 5 tal- kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990. Tant dan hu ovvju li l-punt sollevat mill- qorti qatt ma ġie mqajjem mill-appellata tul il-kors tal-proċeduri u lanqas wara li l-perit tekniku ppreżenta r-rapport tiegħu fejn iċċita l- klawsola numru 5 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990. Inoltre l-appellata stess fin-nota ta' eċċezzjonijiet tagħha ippruvat tiddefendi ruħha kontra t-talbiet tal-esponenti billi qalet li la kisret il-kundizzjonijiet tal-klawsola numru 5 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 u lanqas dawk tal-klawsola numru 5 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990. Huwa evidenti allura li l- kawżali kif dedotta fiċ-ċitazzjoni kienet tikkomprendi alterazzjonijiet strutturali inawtorizzati u alterazzjonijiet strutturali kontra dak stipulat fil-kuntratti tat-2 ta' Awissu 1990 u tal-14 ta' Awissu 1990. X'kienu l- alterazzjonijiet strutturali in kwistjoni (u b'hekk liema klawsola jew klawsoli partikolari ġew leżi) hija materja ta' fatt li tiġi stabbilita fil-kors tal-ġbir tal-provi. U għalhekk ġaladarba anke l-perit tekniku sab li l- esponenti kellha raġun issostni li l-klawsola numru 5 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990 kienet ġiet miksura dan kellu jwassal għax-xoljiment tal-lokazzjoni stante li jikkostitwixxi nuqqas da parte tal-appellata li "tosserva l-patti u kondizzjonijiet tal-lokazzjoni" kif premess miċ- ċitazzjoni. L-esponenti tirreferi ukoll għall-kawża fl-ismijiet Chetcuti v. Vincenti deċiża mill-Qorti tal-Appell fl-14 ta' Novembru 1949 fejn ingħad hekk: "jekk minn dawn il-fattijiet [li jkunu taw lok għall-ġudizzju] jitnissel aktar minn dritt wieħed sabiex id-domanda tkun imressqa 'l quddiem f'ġudizzju ma hemm xejn fil-liġi li l-attur li jippromwoviha ma jkunx jista' jiddeduċihom jekk jittendi li huma intiżi għall-otteniment tal- oġġett propost, salv li l-istess ma humiex inkonċiljabbli. redazzjoni tal-att taċ-ċitazzjoni ma tirrendix dak l-istess att għall- kawżalitajiet tiegħu mhux ċar, iżda se maj turi in forza ta' liema drittijiet (jus petendi) l-attur ikun qiegħed jippromwovi l-azzjoni. Appell Ċivili Numru 1533/1996 ebda preġudizzju ma jitnissel lill-konvenut minn dana l-aġir ġuridiku, il- għaliex huwa jkun jista' jirripudja l-azzjoni attriċi għad-drittijiet kollha radikati fl-att promotorju tal-kawża, li lilu jkun notifikat regolarment skont il-liġi". Issa fil-każ odjern hu ċar mill-att promotur tal-kawża li waħda mill-kawżali tal-azzjoni attriċi hi propju minħabba alterazzjonijiet strutturali u kostruzzjoni bi ksur tal-kuntratti lokatizji. Similment fis- sentenza tat-23 ta' April 1945 fl-ismijiet Raimondo v. Galea Curmi deċiża mill- Qorti tal-Appell ġie ritenut illi ebda nullità ma tirriżulta jekk "il-kawżali tkun indikata mingħajr tifsir dettaljat tal-fatti li fuqhom din il-kawżali tkun ibbażata"; Illi bl-akbar rispett l-ewwel onorabbli qorti tat interpretazzjoni restrittiva wisq tal-kawżali tal-azzjoni intentata mill-esponenti. Jinsab rikonoxxut li l-kawżali tal-azzjoni tista' tkun imfissra anke b'mod impliċitu jew lakoniku: "il-liġi ma tirrikjedix kliem partikolari għal kif għandha tiġi fformolata ċ-ċitazzjoni, imma biżżejjed jiftehem x'ikun qed jitlob l-attur, b'mod li l-kawżali tista' tkun espressa lakonikament u tista' tkun saħansitra indotta mid-domanda, u, jekk ma tkunx ċara biżżejjed fiċ-ċitazzjoni biżżejjed tkun spjegata fid-dikjarazzjoni relattiva" (Dr Stefan Grogan noe v. Philip Newton noe – Qorti tal-Kummerċ, 19 ta' Ġunju 1989; ara wkoll Cini v. Agius deċiża mill-Qorti tal-Appell fl-14 ta' Mejju 1990 u Flores noe v. Bourke et deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-15 ta' Diċembru 1995). Issa fil-każ odjern iċ-ċitazzjoni tirreferi ċar u tond għal alterazzjonijiet strutturali magħmula bi ksur tal- kundizzjonijiet miftiehma fil-kuntratti lokatizji. Jiġi umilment sottomess li dan hu kliem ċar biżżejjed u ma jagħtix lok għal diffikultà biex l- appellata bħala konvenuta tiddefendi ruħha fil-kawża odjerna. Tant l- appellata ma soffriet ebda preġudizzju f'dan is-sens li tat eċċezzjonijiet ben speċifiċi dwar l-alterazzjonijiet strutturali magħmula minnha. L- azzjoni odjerna hija bbażata propju fuq ksur tal-kundizzjonijiet tal-patti lokatizji, u dan kemm minħabba kostruzzjoni u xogħlijiet strutturali inawtorizzati u mhux kif miftiehma u kif ukoll minħabba użu tal-fond lokat mhux konformi mal-użu miftiehem bejn il-partijiet. L-ewwel qorti però interpretat il-kawżali bħala waħda ristretta għal ksur ta' klawsola waħda tal-patt lokatizju u cioè dik numerata 5 fil-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990. Bir-rispett kollu l-azzjoni kif miġjuba hija sostnuta minn kawżali aktar ampja li tkopri ksur in ġenerali tal-kuntratti lokatizji iżda li m'hijiex vaga għaliex tindika li dak il-ksur huwa relatat ma istanzi speċifiċi bħal alterazzjonijiet strutturali u bdil ta' destinazzjoni tal-fond. Ma kien hemm ebda ħtieġa li jiġu elenkati waħda waħda l-klawsoli kollha tal-kuntratti lokatizji li skont l-esponenti kienu ġew miksura. Inoltre huwa ovvju li fiċ-ċitazzjoni r-referenza għall-klawsola numru 5 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 hija biss eżempju wieħed tal-ksur kommess, u dan hu ċar anke peress li qed tintalab ir-rexissjoni taż- żewġ kuntratti lokatizji (tat-2 ta' Awissu 1990 u tal-14 ta' Awissu 1990) u mhux biss ta' wieħed minnhom. Kwindi hu ċar li l-kawżali tal-kawża odjerna jirreferi għal ksur tal-pattijiet lokatizji rigwardanti l-alter- azzjonijiet strutturali u l-użu tal-fond. Inoltre huwa ċar ukoll fil-kawża odjerna li filwaqt li l-oġġett tal-kawża (il-petitum) huwa r-rexxissjoni tal- kuntratti tat-2 ta' Awissu 1990 u tal-14 ta' Awissu 1990 dan qiegħed jintalab fuq il-bażi ta' ksur tal-kundizzjonijiet tal-kirja rigward id- destinazzjoni tal-fond u l-alterazzjonijiet strutturali (li hija l-causa petendi u cioè l-kawżali) – ara, dwar din id-distinzjoni, is-sentenza tal- Qorti tal-Appell tal-14 ta' Mejju 1990 fil-kawża fl-ismijiet Cini v. Agius li kkonfermat is-sentenza tal-ewwel istanza. Ingħad ukoll fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell tat-22 ta' Mejju 1967 fl-ismijiet Emma cumbo v. Mary Pulo et illi "biex ċitazzjoni jista' jingħad li għandha kawżali suf- fiċjentement ċara jeħtieġ li jirriżulta rapport ta' konnessjoni raġjon- evolment identifikabbli bejn il-premessi miġjubin bħala l-kawża tat- talba u t-talba stess kif diretta kontra l-konvenut". Ċertament li fiċ- ċitazzjoni odjerna din ir-rabta hija ċarissima stante li t-talba għar- rexissjoni qed issir a bażi ta' ksur tal-patti lokaizji rigward l-użu tal-fond u l-kostruzzjoni u tibdil strutturali li setgħu isiru fih. L-esponenti tfakkar illi, kif intqal fis-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili tat-30 ta' April 2012, fejn saret ukoll referenza kopjuża għal ġurisprudenza oħra, "il- prassi segwita mill-qrati tagħha hija li formaliżmu eżaġerat ilu ħafna li ġie mnaqqas u limitat u bir-raġun il-liġi qegħda tkun aktar inklinata li tkompli tillimita l-formaliżmu ..." mentri l-linja meħuda fis-sentenza appellata ttendi proprju lejn dan il-formaliżmu eċċessiv li llum il- ġurnata ma jsibx il-favur tal-liġi u l-ġurisprudenza. Fl-aħħar nett dwar il- punt li l-kawżali tal-azzjoni ma għandhiex tiġi interpretata ristrett- ivament l-esponenti tiċċita s-sentenza tal-Qorti tal-Appell tas-17 ta' Mejju 1954 fl-ismijiet Dr Maurice Mizzi Haber Couzin-Wood noe v. Neg. Pietro car noe et: "Fil-każ ta' domanda ta' destinatarju ta' merkanzija kontra l-kaptan jew l-aġent tal-vapur, imma fl-istess ħin jissemma wkoll l-iskambju tal-ixkejjer tal-merkanzija tal-attur ma' dawk ta' destinatarju ieħor bħala fattur tan-nuqqas li minnu jilmenta l-attur, tista' anki, b'ekwipollenza, fuq l-istess ċitazzjoni u fl-istess kawża tiġi affrontata u deċiża l-kwistjoni tar-responsabilità jew le tad-destinatarju l-ieħor, jekk dan ikun ġie msejjaħ fil-kawża. Għax il-fatt tal-kaptan / jew l-aġent tal- vapur ma hux magħmul jikkonsisti f'xi fatt li ma hux bl-ebda mod konness mad-destinatarju ieħor imma hu magħmul jikkonsisti filli sar skambju tal-ixkejjer, cioè fatt li jikkoinvolġi lid-destinatarju l-ieħor". »Inoltre fil-każ odjern mhix kwistjoni li jekk jiġi investigat ksur tal- klawsola 5 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990 minflok dik numerata 5 fil-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 tkun qiegħda tinbidel il-kawżali tad- domanda fiċ-ċitazzjoni għaliex iż-żewġ klawsoli jirreferu għall-kostruzz- joni u alterazzjonijiet strutturali li fuqhom hi bbażata t-talba għar- rexxissjoni tal-kuntratti minħabba ksur tal-pattijiet lokatizji min-naħa tal- appellata. Meta kawża tiġi deċiża fuq kawżali differenti minn dik espressa x-xenarju jkun kompletament differenti bħal per eżempju jekk il-kawża tkun ibbażata fuq delitt ma jistax il-ġudikant jiddeċiedi a bażi tal-istitut tal-kważi delitt (ara Galea v. Tanti Mangion, 14 ta' Frar 1947, Qorti tal-Appell), imma hawnhekk iż-żewġ klawsoli in kwistjoni huma t- tnejn ibbażati fuq il-pattijiet lokatizji dwar xogħlijiet ta' kostruzzjoni u alterazzjonijiet strutturali fil-fond lokat.« Il-kwistjoni hi jekk ir-rexissjoni ntalbitx biss minħabba ksur ta' klawsola partikolari jew inkella, b'mod aktar ġeneriku, minħabba ksur tal-kon- dizzjonijiet tal-ftehim. Li talbet l-attriċi kien illi l-qorti: »1. tiddikjara li s-soċjetà konvenuta naqset li tosserva l-patti u kon- dizzjonijiet tal-lokazzjoni fuq imsemmija u baqgħat hekk inadempjenti għal iżjed minn 30 ġurnata mid-data li ġie notifikat [recte, li (s-soċjetà) ġiet notifikata] b'ittra uffiċjali biex jikkonforma ruħu [recte, biex tikkonforma ruħha] mal-kondizzjonijiet tal-lokazzjonijiet kif fuq ingħad u Appell Ċivili Numru 1533/1996 b'hekk iddekadiet mill-benefiċċji kollha tagħha taħt il-fuq imsemmija kuntratt; It-talbiet huma msejsa fuq dawn il-kawżali: »Billi s-soċjetà konvenuta kienet ġiet lilha mikrija l-bini [recte, kien ġie lilha mikri l-bini] magħruf bħala Club 47 Madliena Rd, Il-Belt Valletta u l- biċċa art adjaċenti miegħu kif aħjar deskritti fil-kuntratti in mertu magħmula fl-atti tan-nutar Dr Tonio Lee tat-2 ta' Awissu 1990 u tal- 14 ta' Awissu 1990; »U billi s-soċjetà konvenuta għamlet diversi xogħlijiet strutturali u kostruzzjonijiet fil-proprjetà lilha mikrija u invadiet bil-bini u xogħlijiet minnha intrapriżi proprjetà ta' Tempesta Company Limited li ma ġietx lilha konċessa in lokazzjoni; »U billi tali alterazzjonijiet strutturali fl-istess fondi saru mingħajr il- permess u l-adeżjoni tas-soċjetà attriċi u bi ksur tal-patti lokatizji, u in partikolari l-klawsola 5 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990; »U billi b'dan il-mod qiegħed jiġi arrekat dannu lis-soċjetà attriċi u ġew miksura l-patti lokatizji; »U billi għalkemm is-soċjetà konvenuta ġiet interpellata b'ittra uffiċjali ta' Awissu 1995 biex terġa' tpoġġi kollox fl-istat oriġinali tiegħu u sabiex tikkonforma ma' kondizzjonijiet stipulati fil-kuntratti ta' lok- azzjoni dina baqgħat ma għamlet xejn; »U billi għalhekk is-soċjetà konvenuta kisret il-kondizzjonijiet kontratt- wali fuq imsemmija u ddekadiet kif previst fl-istess kuntratti mill- benefiċċji kollha tagħha taħt l-istess;« Il-premessi u t-talbiet jolqtu l-pattijiet kollha tal-ftehim; il-klawsola 5 tal- kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 issemmiet biss "in partikolari" u mhux esklużivament, u r-rexissjoni tal-kiri ntalbet ukoll talli "ġew miksura l- patti lokatizji". U lanqas ma jista' jingħad illi konsiderazzjonijiet imsejsa mhux biss fuq il-klawsola 5 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 jistgħu jkunu sorpriża għall-konvenuta, għax il-konvenuta stess fehmet illi r- rexissjoni ma ntalbitx biss minħabba ksur ta' dak il-patt: tant hu hekk illi fit-tieni eċċezzjoni tagħha l-konvenuta laqgħet billi qalet: »2. illi l-artikolu 5 ta' kuntratt datat 2 ta' Awissu 1990 jawtorizza lis- soċjetà konvenuta tagħmel xogħlijiet strutturali interni mingħajr il- kunsens tas-soċjetà attriċi filwaqt li l-artikolu 5 tal-kuntratt datat 14 ta' Awissu 1990 jipprovdi illi s-soċjetà konvenuta setgħet tagħmel żvilupp fuq l-art mikrija bil-kondizzjoni li ma jeċċedix għaxar (10) filati.« Tassew illi ċ-ċitazzjoni setgħet tfasslet b'ħafna aktar attenzjoni iżda dan ma jiġġustifikax l-interpretazzjoni wisq formalistika mogħtija mill- Din il-qorti għalhekk taqbel mal-attriċi illi l-klawsola 5 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990 wkoll kellha titqies. Din il-klawsola tgħid hekk: Dan il-patt iżda jolqot biss il-proprjetà mikrija bil-kuntratt tal-14 t'Awissu 1990 u mhux ukoll il-proprjetà mikrija bil-kuntratt tat-2 ta' Issa, għalkemm il-perit tekniku sab li kien hemm żvilupp ogħla minn għaxar filati, dan l-iżvilupp kien fuq il-proprjetà mikrija bil- kuntratt tat-2 t'Awissu 1990 u mhux b'dak tal-14 t'Awissu 1990, u għalhekk ma jintlaqatx bil-klawsola 5 tal-kuntratt tal-14 t'Awissu 1990. Il-perit fil-fatt irrelata illi l-iżvilupp li jaqbeż l-għoli ta' għaxar filati kien fil-parti murija fuq il-pjanta "RIT 01"1 li turi l-parti mikrija bil-kuntratt tat- 2 ta' Awwissu 1990. Għaldaqstant, dan l-ewwel aggravju ma jistax jintlaqa'. 421 tal-proċess tal-ewwel qorti. Appell Ċivili Numru 1533/1996 Ngħaddu issa għat-tieni aggravju tas-soċjetà attriċi li bih targumenta illi qajla huma ta' rilevanza r-referenzi magħmula mill-ewwel qorti għall-ġurisprudenza dwar l-interpretazzjoni tal-artikolu 1564(1) tal- Kodiċi ĊIvili meta l-kwistjoni tal-alterazzjonijiet strutturali fil-każ tallum kienet espressament indirizzata fil-kuntratti bejn il-partijiet u kienu l- klawsoli kuntrattwali li kellhom jiġu applikati u xejn aktar. tfisser dan it-tieni aggravju tagħha hekk: »Illi inoltre … … … qajla huma ta' rilevanza r-referenzi għall-ġuris- prudenza dwar l-interpretazzjoni tal-artikolu 1564(1) tal-Kap. 16 meta l- kwistjoni tal-alterazzjonijiet strutturali fil-każ odjern kienet espressa- ment indirizzata fil-kuntratti bejn il-partijiet u kienu l-klawsoli kuntratt- wali li kellhom jiġu applikati u xejn aktar. Kif ingħad fis-sentenza fl- ismijiet Ġemma Fenech v. John Mousu’ deċiża mill-Qorti tal-Appell fl- 20 ta' Ottubru 2003, "meta d-diċitura tal-kuntratt hija waħda ċara allura ma huwiex leċitu għall-qorti li tittanta tinterpretah ..." Fil-każ odjern ġaladarba rriżulta li l-appellata għamlet xogħlijiet bi ksur tal-pattijiet miftiehma dan kellu jkun biżżejjed biex tiġi xolta dik il-kirja u kun- siderazzjonijiet dwar jekk ix-xogħlijiet kinux parzjali jew kinux jistgħu jitneħħew fi tmiem il-kirja u kunsiderazzjonijiet oħra simili ma kellhom ebda rilevanza fil-każ odjern;« Peress li ma ntlaqax l-ewwel aggravju tas-soċjetà attriċi – u konseg- wentement ma nstab li kien hemm ebda ksur mis-soċjetà konvenuta tal-pattijiet fil-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990 bħala riżultat tax-xogħlijiet strutturali li għamlet fl-artijiet mikrijin lilha mis-soċjetà attriċi – dan l- aggravju ma jibqax relevanti u l-qorti għalhekk ma tqisux aktar. It-tielet aggravju jolqot il-konklużjoni tal-ewwel qorti illi l-fond mikri qiegħed jintuża bħala "respectable catering establishment" kif irid il- ftehim bejn il-partijiet. L-attriċi fissret l-aggravju hekk: »Illi s-sentenza appellata hija żbaljata meta rritjeniet li l-fond mikri qiegħed jintuża bħala respectable catering establishment in linea mal- kuntratti bejn il-partijiet. B'hekk iż-żewġ fondi huma marbuta li jintużaw esklużiva- ment għal attività ta' catering establishment. … … … Ċertament li b'ammissjoni tal-appellata stess il-fond m'huwiex qiegħed jintuża bħala catering establishment iżda bħala sala għat-tiġijiet. L-ewwel qorti kienet żbaljata meta qalet li post fejn isiru t-tiġijiet jaqa' taħt l- umbrella ta' catering establishment għaliex sala tat-tiġijiet li tinqeda b'outside catering kif tagħmel l-appellata ma tħejjix u ma toffrix ikel lill- klijenti iżda biss il-lokal. Dwar il-kostatazzjoni tal-perit tekniku li fuq il- post hemm catering equipment u li għalhekk qiegħed jintuża bħala catering establishment, jingħad l-ewwel nett li l-perit tekniku huwa arkitett u inġinier ċivili u ma jaqax fil-mansjoni teknika tiegħu li jagħti opinjoni dwar x'jammonta għal catering equipment neċessarju biex ikun hemm catering establishment u għalhekk dwar dan il-punt l- ewwel qorti kellha toqgħod unikament fuq l-analiżi tagħha stess, u fit- tieni lok jingħad ukoll illi waqt l-aċċess li sar fuq il-post ħareġ been ovvju li l-equipment li hemm fil-fond huwa biss biex jiġi msaħħan l-ikel li jkun ġie ppreparat band'oħra u li effettivament ma kien hemm ebda indikazzjoni li din il-kċina fil-fatt qiegħda tintuża (kif jidher biċ-ċar mir- ritratti fil-proċess li juru kċina vojta u ma hemm ebda sinjal li dan l- apparat qiegħed jintuża, kif ukoll hemm mankanza totali ta' provvisti jew prodotti, kemm għall-konsum kif ukoll għat-tindif, li normalment wieħed jistenna li jsib imqar fl-iktar kċina bażika aħseb u ara fi kċina li trid tipprepara l-ikel għall-klijenti). Huwa ovvju li biex ikun hemm catering establishment jeħtieġ li jkun hemm post b'faċilitajiet biex jiġi ippreparat l-ikel fuq il-post u mhux sempliċement li wieħed jipprovdi sala li tiġi fornita b'ikel permezz ta' outside catering għaliex inkella l- element ta' catering jiġi assolutament eskluż. L-esponenti jinnotaw illi l-liġi tagħti definizzjoni ta' 'catering establishment' (bl-Ingliż) jew 'stabbiliment li jipprovdi ikel' (bil-Malti) fil-Kap. Tourism Services Act) fejn jiġi deskritt hekk: "'stabbiliment li jipprovdi ikel' tfisser kull bini, lokal jew stabbiliment ieħor, inkluż kull kjosk, ikun kif ikun deskritt, li jipprokura ikel u, jew, xorb, inkluż kull inbid u spirti, għall-konsum". Issa huwa ċar illi meta l-appellata tikri s-sala għal tieġ jew attività oħra u l-ikel jiġi ipprovdut minn outside caterer separat, l- appellata tkun sempliċement qiegħda tagħmel il-qligħ mill-kiri tal-post u ma tkunx qiegħda tipprovdi ikel bi prezz. Anke mill-accounts tal- kumpanija jidher li l-uniku attività tagħha hija li tikri s-sala u ma hemm ebda konnessjoni ma' preparazzjoni ta' ikel. Kwindi l-attività tal- appellata ma taqax taħt dak li l-liġi tiddeskrivi bħala catering establish- »Illi inoltre u mingħajr preġudizzju għas-suespost l-ewwel qorti ma tatx biżżejjed importanza lill-ewwel kelma tal-frażi respectable catering establishment. Issa jekk wieħed iħares lejn l-Ordni dwar il-Klassijiet ta' Użu fl-Ippjanar tal-Iżvilupp (Leġislazzjoni Sussidjarja 504.09) jidher li mentri stabilimenti li jipprovdu ikel u xorb huma klassifikati bħala Class 6, sala għat-tiġijiet tiġi li tikkwalifika taħt Class 7 u b'hekk hemm ukoll qabża fil-kwalità u klassifikazzjoni tal-fond. Inoltre l-użu tal-kelma Appell Ċivili Numru 1533/1996 'respectable' tidher li kienet intenzjonata biex issir għażla bejn tip ta' catering establishment u ieħor li altrimenti jaqgħu fl-istess kategorija. Ta' min jinnota illi fl-2009 l-appellata applikat mal-Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar biex tagħmel bdil ta' użu f'parti mill-fondi mikrija u cioè "to use part of existing premises, Il-Qrendi, as a snack bar (Class 6)". Ċertament li snack bar ma jistax jitqies bħala respectable catering establishment kif kellhom f'moħħhom il-partijiet meta daħlu fil-kuntratt ta' lokazzjoni. Dan il-permess bin-numru 3737/09 inħareġ favur is-Sur Victor Mazzitelli (ara dok 'MEPA1'). Inoltre, waqt l-aċċess li żamm fuq il-post il-Perit Tekniku Robert Ciantar Pisani huwa innota li "dik il-parti li preċedentement kienet tikkorrispondi għal Club 47 illum hi attrezzata b'sufani, bar area u aċċess indipendenti mit-triq". Ċertament li dan mhux ir-respectable catering establishment li dwaru qablu l-partijiet li kellu jkun l-użu destinat tal-fond skont il- kuntratt u ma jidhirx li qed jiġi offrut xi servizz ta' catering minn din il- parti tal-fond, u lanqas ma jidher li hu konness mal-bqija tal-proprjetà mikrija. Dan ifisser li din il-parti għandha tintuża biss in konnessjoni mal-attività ta' respectable catering establishment kif pattwit fil-kuntratti tat-2 ta' Awissu 1990 u tal-14 ta' Awissu 1990. Kwindi jekk ebda ikel m'hu qed jiġi ppreparat fil-post li qabel kien magħruf bħala Club 47 allura żgur li ebda attività konnessa miegħu ma hi awtorizzata skont il-patti lokatizji. Jidher ukoll mill-objects tal- kumpannija li din għandha enfasi konsiderevoli fuq għanijiet in kon- nessjoni mal-catering bħal per eżempju "to carry on and engage in the trade and business of confectioners and caterers" iżda jidher li mill-kiri tal-fond bħala sala tat-tiġijiet ma hi qed tagħmel ebda negozju minn dawk prinċipalment u speċifikament dettati bl-objects clause tal- kumpannija appellata;« Din il-qorti m'għandha l-ebda dubju li l-konklużjoni li waslet għaliha l- ewwel qorti dwar din il-kwistjoni hija ġusta u kwindi din il-qorti qiegħda tagħmel tagħha l-konsiderazzjonijiet u r-raġunament li wasslu lill- ewwel qorti għal din il-konklużjoni. Likieku huwa minnu – kif tallega s-soċjetà attriċi appellanti – li l-intenz- joni tal-partijiet fil-kuntratti in kwistjoni kienet li l-postijiet mikrija lis- soċjetà appellata setgħu jintużaw biss bħala 'restaurant' jew inkella bħala 'first class restaurant ma kinitx tintuża l-frażi 'respectable catering establishment' iżda kienu jintużaw il-kliem 'restaurant' jew 'first class restaurant', jew inkella kienu jinkludu definizzjoni tal-frażi 'respectable catering establishment' fil-kuntratt imsemmi biex din tkun tfisser 'restaurant' jew 'first class restaurant' biss; Sewwa osservat l-ewwel qorti illi: »… Bħala fatt catering establishment għandha sinjifikat aktar wiesa' minn restaurant. Bl-aġġettiv respectable huwa ċar għal din il-qorti illi l- ħsieb tal-partijiet illi t-tmexxija tan-negozju mill-post ikun rispettuż tal- ordni pubbliku u tal-bon viċinat ...« Din il-qorti hija tal-fehma li l-ħsieb tal-partijiet għal dawn il-kuntratti kien illi l-postijiet jintużaw biex jiġu provduti servizzi ta' catering (i.e. servizzi ta' ikel u xorb) ta' livell li jixraq lill-ambjent u d-daqs tal-post, mingħajr limitazzjoni partikolari tal-użu, sakemm ikun jirrispetta l-ordni pubbliku, l-ambjent ta' madwar il-post kif ukoll in-nies li joqgħodu fil- Peress illi post fejn isiru t-tiġijiet u funzjonijiet oħra privati huwa, fil- fehma ta' din il-qorti, post li jista' jiġi jitqies bħala 'respectable catering establishment' – u dan minħabba li jiġi provdut ikel u xorb matul dawn il-funzjonijiet u dawn il-funzjonijiet ma jagħtu l-ebda fama ħażina lill- post – is-soċjetà konvenuta m'għamlet l-ebda użu li ma huwiex dak li jaħesb għalih il-ftehim bejn il-partijiet. Fil-fehma ta' din il-qorti, huwa irrilevanti jekk: i. is-soċjetà konvenuta tinqediex b'outside catering jew jekk tħejjix l-ikel hi stess fuq il-post; ii. jekk l-apparat fil-fond jintużax biss biex jiġi msaħħan l-ikel; u iii. jekk l- ikel jiġix servut biss lin-nies li jkunu mistiedna għal dawn il-funzjonijiet. Il-fatt waħdu li jiġu servuti l-ikel u x-xorb għall-konsum tan-nies fil- Appell Ċivili Numru 1533/1996 postijiet mikrijin lis-soċjetà konvenuta huwa prova biżżejjed li dawn huwa tassew stabbilimenti li jipprovdu l-ikel (jew 'catering establish- ments' bl-ingliż) u dan kompatibilment ukoll mad-definizzjoni ta' 'stabbiliment li jipprovdi ikel' fl-Att dwar Servizzi tal-Ivvjaġġar u tat- Turiżmu għal Malta (Kap. 409 tal-Liġijiet ta' Malta). Din il-qorti tosserva wkoll li ma tistax tqis l-ilment imressaq mis-soċjetà attriċi li s-soċjetà konvenuta allegatament għamlet talba mal-awtorità kompetenti sabiex parti mill-postijiet mikrijin lilha jintużaw bħala snack bar peress illi t-talba tal-istess attriċi biex jiġi prodott dokument li juri dan ġiet miċħuda mill-ewwel qorti.2 Barra minn hekk, prova ta' talba biex il-post jitħalla jintuża bħala snack bar ma hijiex prova li effettiva- ment intuża bħala snack bar. Għal dawn ir-raġunijiet, it-tielet aggravju tas-soċjetà attriċi ma jistax jintlaqa'. Ngħaddu issa għar-raba' aggravju tas-soċjetà attriċi li fissritu hekk: »Illi s-sentenza appellata naqset li tikkunsidra l-fatt li ġaladarba s- soċjetà appellata għaddiet biex tagħmel żvilupp fil-fondi mikrija u b'dak l-iżvilupp marret oltre l-konfini tal-kirja u invadiet proprjetà ta' terzi jiġi li l-appellata għamlet użu ħażin u mhux konsentit tal-proprjetà mikrija. L- invażjoni ta' proprjetà mhux lilha mikrija hija ċara u hija s-suġġett tal- kawża numru 1546/1996 fl-ismijiet Tempesta Limited v. Torre Paolina Limited li miexja id f'id ma' din il-kawża;« Din il-qorti ma tistax ma taqbilx ma' dak li qalet l-ewwel qorti li "jekk kien hemm dritt ta' azzjoni kontra l-kumpannija konvenuta, dak kien jispetta lil Tempesta Limited … mhux lill-kumpannija attriċi." 329 sa 346 tal-proċess. Mill-atti tal-proċess ma jirriżultax illi Tempesta Limited bdiet proċeduri kontra s-soċjetà attriċi minħabba dak li allegatament għamlet is- soċjetà konvenuta u lanqas ma jirriżulta li s-soċjetà attriċi ġarrbet xi forma ta' preġudizzju bħala konsegwenza ta' dawn ix-xogħlijiet li saru mis-soċjetà konvenuta. Għaldaqstant, dan l-ilment m'għandu l-ebda rilevanza fil-kuntest tal-ftehim bejn il-partijiet. Dan ir-raba' aggravju għalhekk qiegħed jiġi miċħud. Fl-aħħar aggravju tagħha s-soċjetà attriċi tgħid illi s-sentenza appell- ata ma tatx ir-raġunijiet għala ma sabitx li kien hemm xi ksur tal- klawsola numru 10 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990. aħħar aggravju hekk: »Illi fl-aħħar nett is-sentenza appellata ma indikatx adegwatament ir- raġunijiet li għalihom ma kinitx qed tqis li kien hemm xi ksur tal- klawsola numru 10 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990. L-esponenti ġabet provi u spjegat fid-dettall fix-xiehda ta' Vincent Al Zeyani sensiela sħiħa ta' irregolaritajiet li jagħtu lok għal ksur tal-klawsola numru 10 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 u tal-klawsola numru 8 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990. Dawn il-provi ġew skartati mill-ewwel qorti mingħajr ma kien hemm provi adegwati min-naħa tal- appellata biex jirribattu dak sollevat mill-esponenti;« Is-soċjetà attriċi appellanti ma ressqet l-ebda provi li juru li għad għandha isħma fis-soċjetà konvenuta. Għaldaqstant ma seħħilhiex li turi illi l-klawsola numru 10 tal-kuntratt tat-2 ta' Awissu 1990 u l- Appell Ċivili Numru 1533/1996 klawsola numru 8 tal-kuntratt tal-14 ta' Awissu 1990 japplikaw għall- każ tallum. Dan l-aħħar aggravju, għalhekk, ma jistax jintlaqa'. Għal dawn ir-raġunijiet il-qorti tiċħad l-appell u tikkonferma s-sentenza L-ispejjeż kollha tal-kawża, kemm tal-ewwel grad kif ukoll tal-appell, tħallashom is-soċjetà attriċi appellanti. Giannino Tyson Ghigo Schembri Latman Noel Moran Schembri Latman Deputat Reġistratur ld