Rikors Maħluf Nru 788/2016LM MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA Seduta tal-21 ta' Novembru, 2018 Rikors Maħluf Numru 788/2016LM Pio Thewma (K.I. Numru 590806M) u martu Maria Victoria Thewma (K.I. Numru 027856M) Rat ir-Rikors Maħluf tas-soċjetà attriċi 77 Limited (C36886), (minn issa 'l quddiem is-soċjetà attriċi), ippreżentat fid-9 ta' Settembru, 2016 minn Dr Carl Sharples kif debitament awtorizzat skont l-istatut tal-istess soċjetà attriċi u maħluf minnu stess, li jgħid kif ġej: Illi l-konvenuti kienu s-sidien tal-proprjetà bl-isem 'Mount Royal', fi Triq Rue D'Argens ġewwa Xlendi, Il-Munxar u kienu inkarigaw lis-soċjetà attriċi biex tippresta s- servizzi tagħha bħala negozjatur u aġent biex jinstab il-bejgħ tal-imsemmi fond; Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Illi bejn is-soċjetà attriċi u l-konvenuti kien ġie ffirmat ftehim fl-4 ta' Settembru, 2014 fejn il-konvenuti kienu ħatru lis-soċjetà attriċi 'as its agent, to market and negotiate the property's transfer (by sale, exchange, lease or other title') (vide 'Dok. Illi s-soċjetà attriċi pprestat tali servizzi u avviċinat terzi persuni lejn il-proprjetà fuq imsemmija li kienu interessati jakkwistaw l-istess. In fatti rappreżentanti tas- soċjetà attriċi kienu wrew l-imsemmija proprjetà lil ċertu Remo Hawes (ukoll lis- segretarja tiegħu u lill-perit tiegħu Ix-Xewkija) li kien wera interess fil-proprjetà. Huma kienu wkoll laqqgħu lill-konvenut Pio Thewma mal-istess Remo Hawes, lis- segretarja tiegħu u lill-perit tiegħu Ix-Xewkija; Illi mill-imsemmi inkontru u mid-diskussjonijiet sussegwenti kien jidher li l- partijiet (il-konvenut Pio Thewma u Remo Hawes) kienu verbalment qablu dwar il- bejgħ-u-xiri tal-proprjetà bl-isem 'Mount Royal' fi Triq Rue d'Argens ġewwa Bormla; Illi għal perijodu ta' żmien il-konvenuti ma kinux ikkomunikaw mas-soċjetà attriċi dwar il-kwistjoni u kien solament fi żmien riċenti – wara li s-soċjetà attriċi wettqet riċerka fir-Reġistru Pubbliku – illi hi saret taf li l-konvenuti kienu biegħu l- proprjetà fuq imsemmija għall-prezz finali ta' tmien mija u ħmistax-il elf Euro (€815,000) in atti tan-Nutar Pubbliku Peter Montefort Livingston (vide 'Dok. B' u 'Dok. C' annessi), liema trasferiment seħħ waqt il-perijodu operattiv u effettiv tal-ftehim mas-soċjetà attriċi u ad insaputa tal-istess soċjetà; Illi minn indaġni li wettqet is-soċjetà attriċi jidher li l-kumpratur tal-imsemmija proprjetà kien l-imsemmi Remo Hawes, li fuq l-att finali deher in rappreżentanza ta' soċjetà bl-isem ta' 'Spazio Immobiliare Limited'; Illi għalhekk hemm l-obbligu ta' ħlas tal-commission agency fee ta' 5% da parti tal-konvenuti lis-soċjetà attriċi, liema commission agency fee hi fl-ammont komplessiv ta' tmienja u erbgħin elf, u ħamsa u tmenin Euro (€48,085.00) rappreżentanti 5% tal-prezz tal-bejgħ tal-proprjetà (i.e. €40,750.00) u 18% VAT fuq tali ammont (i.e. €7,335.00); Illi ċiononostante li s-soċjetà attriċi pprestat is-servizzi tagħha lill-konvenuti, ċiononostanti r-rabta kontrattwali deskritta fil-ftehim tal-4 ta' Settembru, 2014, Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM ċiononostanti li l-istess soċjetà kienet parteċipi fl-aspetti saljenti tan-negozju u ċiononostanti li l-konvenuti ġew interpellati b'ittra uffiċjali datata 29 ta' Frar, 2016 (nru. 706/2016) u notifikata fl-4 ta' Marzu, 2016 (vide 'Dok. D' anness) biex jersqu għall-ħlas, l-istess konvenuti baqgħu passivi u inadempjenti; Illi għalhekk is-soċjetà attriċi kellha tiftaħ il-preżenti proċeduri biex tesiġi u tottjeni l-pagament ta' dan l-ammont hawn fuq indikat. Għaldaqstant, jgħidu għalhekk il-konvenuti għaliex m'għandhiex din l-Onorabbli Qorti, prevja kull dikjarazzjoni oħra permessa mil-liġi u mogħtija l-provvedimenti u dikjarazzjonijiet opportuni, jogħġobha – Tiddikjara u tiddeċiedi li s-soċjetà attriċi pprestat servizzi ta' senserija u aġixxiet bħala commission agent fil-bejgħ tal-proprjetà bl-isem 'Mount Royal' fi Triq Rue d'Argens ġewwa Xlendi, Il-Munxar; Tiddikjara u tiddeċiedi li l-konvenuti huma obbligati jonoraw il-ftehim ta' bejn il-partijiet datat l-4 ta' Settembru, 2014 u li l-istess konvenuti għandhom iħallsu lis-soċjetà attriċi l-commission agency fee ta' 5% speċifikata fl-istess ftehim; Tiddikjara lill-konvenuti bħala debituri versu s-soċjetà attriċi fl-ammont komplessiv ta' tmienja u erbgħin elf u ħamsa u tmenin Euro (€48,085.00), jew ammont l-att ġudizzjarju u lis-soċjetà attriċi bħala kreditriċi tal- konsegwentement tiddikjara konvenuti fl-istess menzjonat ammont jew ammont ieħor verjuri; ieħor verjuri, kif deskritt f'dan Tikkundanna lill-konvenuti jħallsu lis-soċjetà attriċi l-imsemmi ammont komplessiv ta' tmienja u erbgħin elf u ħamsa u tmenin Euro (€48,085.00) jew ammont ieħor verjuri. Bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-mandat kawtelatorju ta' sekwestru li qed jiġi mressaq kontestwalment mal-preżenti kawża, tal-ittra uffiċjali datata 29 ta' Frar, 2016 (nru. 706/2016) u bl-interessi bir-rata ta' tmienja fil-mija (8%) fuq l-ammont ta' €40,750.00 (i.e. 5% tal-prezz ta' bejgħ tal-proprjetà) mid-data tan-notifika tal- ittra uffiċjali datata 29 ta' Frar, 2016 (i.e. mill-4 ta' Marzu, 2016), kontra l- konvenuti, li huma minn issa inġunti għas-subizzjoni; b'riserva għal kull azzjoni oħra li tikkompeti lill-attriċi skont il-Liġi, jew l-aventi kawża tagħha, kontra l- konvenuti, jew l-aventi kawża tagħhom. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Rat ir-Risposta Maħlufa tal-konvenuti Pio Thewma (K.I. numru LIVINGSTON) u martu Victoria Thewma (K. I. numru LIVINGSTON) (minn issa 'l quddiem "il- konvenuti"), li ġiet ippreżentata fit-13 ta' Ottubru, 2016, u maħlufa minn Pio Thewma stess, li biha eċċepixxa: Illi t-talbiet tas-soċjetà rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt, u dan għas- segwenti raġunijiet: Illi fl-ewwel lok jiġi eċċepit illi l-ftehim mertu ta' din il-kawża huwa null stante illi ġie ffirmat biss mill-intimat Pio Thewma waħdu; u l-intimata Victoria Thewma, mart l-istess Pio Thewma, ma ffirmatx dan il-ftehim. Illi jiġi ppreċiżat illi l- proprjetà in kwistjoni kienet id-dar matrimonjali tal-intimati, u għalhekk kien hemm il-ħtieġa tal-kunsens tal-konjugi intimati flimkien għall-validità tal-istess; Illi, u dan mingħajr preġudizzju għal dak eċċepit, il-ftehim iffirmat mill-intimat Pio Thewma waħda mas-soċjetà rikorrenti ma kienx ftehim ta' 'sole agency'; Illi ma hi dovuta ebda senserija lis-soċjetà rikorrenti billi n-negozju in kwistjoni ġie konkluż fuq inizjattiva tal-intimati u dan kif se jirriżulta fit-trattazzjoni tal-kawża; Illi, mingħajr preġudizzju għal dak eċċepit, is-soċjetà rikorrenti ma pprestat ebda servizzi a favur l-intimati in konnessjoni mal-konklużjoni tal-bejgħ tal-proprjetà tagħhom u għalhekk lanqas ma hija intitolata għal serviġi stante illi ebda serviġi ma ġew reżi, u dan skont m'hu ser jirriżulta mit-trattazzjoni tal-kawża; Għaldaqstant, ebda ammont ma hu dovut lis-soċjetà rikorrenti mill-intimati. Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri. Rat l-atti kollha tal-kawża. Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti. Semgħet ix-xhieda prodotti mill-partijiet. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Rat il-verbal tal-udjenza tat-28 ta' Mejju, 2018, fejn il-partijiet ingħataw il- fakultà li jippreżentaw noti ta' sottomissjonijiet u fejn il-kawża tħalliet għal- lum għas-sentenza. Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet. Il-kwistjoni bejn il-partijiet Permezz ta' din il-kawża s-soċjetà attriċi qiegħda titlob il-ħlas lilha mill- konvenuti ta' commission bir-rata maqbula bejn il-partijiet ta' ħamsa fil-mija (5%) fuq il-prezz tal-bejgħ ta' proprjetà li s-sidien tagħha kienu l-konvenuti. 4 ta' Settembru, 2014 il-partijiet kienu ffirmaw ftehim li permezz tiegħu kienu inkarigaw lis-soċjetà attriċi tipprestalhom servizzi bħala negozjatur u aġent tal- bejgħ tad-dar residenzjali tagħhom, bl-isem 'Mount Royal', Rue D'Argens, Parti mill-Fgura/Ir-Rabat (Għawdex). Il-partijiet kienu qablu li s-soċjetà attriċi għandha tieħu ħamsa fil-mija (5%) fuq il-prezz tal-bejgħ tal-proprjetà f'każ li negozjatur minn tagħha jintroduċi lix-xerrej mal-konvenuti qua bejjiegħa tal-proprjetà. soċjetà attriċi targumenta li kienet hi li introduċiet lil Remo Hawes, il-persuna li xtara din il-proprjetà, lill-konvenuti. Il-konvenuti jikkontendu li Hawes kien akkwista l-proprjetà f'isem kumpannija li jiġġestixxi hu stess billi laħaq ftehim mal-konvenuti mingħajr l-involviment tas-soċjetà attriċi. Is-soċjetà attriċi, permezz tal-azzjoni odjerna qiegħda titlob lill-Qorti tiddikjara li ġew ipprestati minnha servizzi ta' senserija, u li l-ftehim bejn il-partijiet għandu jiġi onorat billi hi għandha tirċievi ħlas ta' ħamsa fil-mija (5%) commission fuq il-prezz tal- bejgħ tal-proprjetà. Lis-soċjetà attriċi jirriżultalha li l-proprjetà nbiegħet għall- prezz ta' tmien mija u ħmistax-il elf Euro (€815,000) u għalhekk targumenta li hi għandha tirċievi mingħand il-konvenuti s-somma ta' tmienja u erbgħin elf, u Paġna 5 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM ħamsa u tmenin Euro (€48,085) rappreżentanti ħamsa fil-mija (5%) prezz tal- bejgħ tal-proprjetà u tmintax fil-mija (18%) taxxa fuq il-valur miżjud fuq din il- Il-konvenuti min-naħa tagħhom eċċepew li l-ftehim iffirmat mas-soċjetà attriċi huwa null u dan minħabba li kien iffirmat mill-konvenut Pio Thewma waħdu, kif ukoll eċċepew li l-ftehim ma kienx wieħed ta' sole agency. F'dan il-kuntest argumentaw li l-ebda senserija mhi dovuta minnhom lis-soċjetà attriċi. wkoll li l-bejgħ sar fuq inizjattiva tagħhom u li għalhekk is-soċjetà attriċi ma kienet ipprestatilhom ebda servizz. Provi u riżultanzi Kontestwalment mar-rikors promutur ġiet esebita kopja tal-ftehim1 li jirregola dak li ġie pattwit bejn il-partijiet fir-rigward tal-proprjetà inkwistjoni. Fuq dan il-ftehim dehret ċerta Maryanne Zammit Endrich f'isem u għan-nom tas-soċjetà attriċi, li laħqet ftehim mal-konvenut Pio Thewma bħala sid tal-proprjetà bl-isem 'Mount Royal', Rue d'Argens Street, Bormla, fejn il-konvenut ħatar lis-soċjetà attriċi bħala aġent sabiex tirreklama u tinnegozja t-trasferiment tal-proprjetà inkwistjoni. Il-commission miftiehma kienet ta' ħamsa fil-mija (5%) tal-prezz tal-bejgħ. Fuq dan l-istess ftehim il-konvenut aċċetta li m'għandux javviċina jew b'xi mod jikkomunika ma' xerrej potenzjali jekk mhux fil-preżenza tan- negozjatur mis-soċjetà attriċi. 7 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Is-soċjetà attriċi esebiet ukoll kopja tar-reġistrazzjoni fir-Reġistru Pubbliku tal- att tal-bejgħ tal-proprjetà inkwistjoni fl-atti tan-nutar Peter Montefort Livingston li sar fl- 10 t'Awwissu tas-sena 20152, u li permezz tiegħu, il-konvenuti Pio u Victoria Thewma ittrasferew favur is-soċjetà Spazio Immobiliare Limited rappreżentata minn Remo Hawes, detentur tal-karta tal-identità numru 735384A, il-villa bl- isem 'Mount Royal', ġia 'Villino Pace', fit-Telgħa tas-Savoy, ġewwa tas-Sliema, kif ukoll tal-garaxx mingħajr numru, mhux uffiċjalment magħruf bħala numru 1, aċċessibbli minn drive-in privata li tagħti fuq Triq Reggie Miller, Il-Fgura, libera u franka u bid-drittijiet u pertinenzi kollha tagħha. Il-bejgħ sar għall- prezz ta' tmien mija u ħmistax-il elf Euro (€815,000). Ġiet esebita wkoll kopja tal-imsemmi kuntratt bejn min-naħa l-waħda, l- konvenuti, Pio u Victoria Thewma, u min-naħa l-oħra Remo Hawes f'isem u għan-nom ta' Spazio Immobiliare Limited (C 71029).3 Is-soċjetà attriċi esebiet ukoll kopja ta' ittra interpellatorja4 li permezz tagħha l-konvenuti ntalbu jersqu għall-ħlas ta' tmienja u erbgħin elf, u ħamsa u tmenin Euro (€48,085.00) rappreżentanti l-ħamsa fil-mija (5%) commission fuq il-prezz tal-bejgħ tal-proprjetà inkwistjoni u t-taxxa fuq il-valur miżjud dovuta fuq dan l-ammont.5 Fl-udjenza tal-14 ta' Novembru, 2016, xehed Dr Carl Scheiber, rappreżentanza tas-soċjetà attriċi, li qal li hu direttur ta' 77 Limited jew 77 Hu qal li l-kumpannija tipprovdi servizzi ta' senserija għall- bejgħ u l-kiri ta' proprjetà, partikolarment ta' proprjetà kummerċjali u 2 A fol. 8 tal-proċess. 9 tal-proċess. 18 tal-proċess. 18 tal-proċess. 31 tal-proċess. Paġna 7 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM residenzjali. Huwa qal li l-klijenti tal-kumpannija, jew aħjar is-sidien tal- proprjetajiet, normalment jagħtu mandat u jidħlu fi ftehim mal-kumpannija attriċi sabiex din tkun tista' tirreklama l-proprjetajiet tagħhom u tirreferihom għall-konsiderazzjoni ta' xerrejja potenzjali. Huwa spjega li min-naħa tas- soċjetà attriċi jsir investiment f'kampanja ta' marketing u li din il-kampanja ssir kemm fuq bażi lokali kif ukoll internazzjonali. Qal ukoll li x-xogħol tas- soċjetà attriċi jestendi għal negozjar tat-termini dwar il-prezz tal-bejgħ bejn ix- xerrej u l-bejjiegħ, u li meta jsir il-kuntratt, il-kumpannija tieħu l-brokerage fee tagħha. Ix-xhud kompla jgħid li kien hemm persuna li infurmatu li l-konvenuti kellhom proprjetà bl-isem 'Mount Royal' ġewwa Rue d'Argens, Il-Fgura/Ir-Rabat (Għawdex) li kienet għall-bejgħ, u li kien tahom in-numru tas-sid tagħha sabiex seta' jiġi stabbilit kuntatt miegħu. Ix-xhud jgħid li kien ntlaħaq ftehim mas-sid, il- konvenut, dwar il-mod kif il-proprjetà setgħet tiġi reklamata u offruta lill- klijenti tas-soċjetà attriċi. Qal ukoll li ġie allokat budget għar-reklamar ta' din il-proprjetà. Ix-xhud qal ukoll li l-proprjetà ġiet diskussa, ittieħdu ritratti u ġew ippreparati pjanti tagħha u sar il-ftehim bil-miktub mal-konvenuti. li hu ma kienx involut f'dawn in-negozjati, u l-ftehim ġie ffirmat minn rappreżentant tas-soċjetà azzopardi casha, ċerta Maryanne Zammit Endrich, u mill-konvenut Pio Marinelli-xhud qal li r-reklami jsiru fost l-oħrajn bix-xiri ta' spazju fuq ġurnali lokali, fuq il-websites tal-kumpannija, kif ukoll fuq spazju tar-reklamar mixtri mingħand siti barra minn Malta. Spjega wkoll li l-ftehim li kellhom mal- konvenuti kien li s-soċjetà attriċi ma tkunx hi s-sole agency għar-reklamar ta' din il-proprjetà. Kompla jgħid li kien bis-saħħa ta' din il-kampanja ta' reklamar li l-konvenuti tlaqqgħu max-xerrej Remo Hawes, u spjega kif dan kien ċempel fl- uffiċċju tas-soċjetà attriċi bl-ispeċifikazzjonijiet tal-proprjetà li kien qiegħed Paġna 8 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM ifittex, u aġenta mis-soċjetà attriċi marret tiltaqa' miegħu sabiex jispjegalha x'kien qiegħed ifittex. Kien sar ukoll ftehim ma' Remo Hawes sabiex jiġi assigurat li l-aġenta ma tinqabiżx, minħabba li dan il-klijent partikolari spjega li hu kien qiegħed jaġixxi għan-nom ta' klijenti li kienu qegħdin ifittxu proprjetà Ix-xhud qal li r-relazzjoni kummerċjali bejn il-partijiet bdiet wara li l-imsemmija Maryanne Zammit Endrich kienet ħadet lil Remo Hawes u lill-kollega tiegħu, ċerta Vanessa Sammut Spiteri, jaraw numru ta' proprjetajiet li kienu l-aktar iqarrbu għall- ispeċifikazzjonijiet mogħtija minn Hawes, u wara li raw il-proprjetà mertu ta' din il-kawża, Hawes u din Vanessa Sammut Spiteri kienu wrew interess fiha tant li ħadu l-perit magħhom fuq is-sit. Ix-xhud kompla jgħid li wara t-tieni laqgħa, kienet saret laqgħa oħra fejn Hawes kien għamel offerta ta' prezz għax-xiri ta' din il-proprjetà. L-offerta ta' Hawes kienet ta' bejn seba' mija u ħamsin elf u tmien mitt elf Euro. Ix-xhud qal ukoll li hu kien ra lill-konvenut Pio Thewma fl- uffiċċji tas-soċjetà attriċi meta dan għamel l-ewwel laqgħa man-negozjaturi. Huwa qal ukoll li Hawes kien iltaqa' miegħu personalment meta ġew diskussi l- ispeċifikazzjonijiet ta' dak li kien qiegħed ifittex għall-klijenti tiegħu. kompla jgħid kif għajnhom bdiet togħkorhom meta f'salt wieħed Hawes qal li l- klijent tiegħu ma kienx għadu interessat fil-proprjetà, kif ukoll allega li kien nesa li kienet Maryanne Zammit Endrich mill-uffiċċju tas-soċjetà attriċi li wrietu l- proprjetà. Fid-dawl tal-fatt li fl-aħħar mill-aħħar kien Hawes nnifsu li xtara l- proprjetà, ix-xhud qajjem dubju dwar jekk l-allegat klijent li Hawes allega li kien qiegħed jaġixxi f'ismu, kienx verament jeżisti jew le. Ix-xhud qal li huwa kien baqa' moħħu fil-proprjetà, u li darba minnhom qagħad jifli l-applikazzjonijiet tal-Awtorità tal-Ippjanar li jkun hemm fil-gazzetti, u sab isem Remo Hawes bħala applikant sabiex jagħmel żvilupp fil-proprjetà mertu tal-kawża. Qal li n- Paġna 9 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM negozjatur Maryanne Zammit Endrich marret fuq il-post tieħu ritratti tal-applikazzjoni u fuqha kien hemm isem Remo Hawes. Qal ukoll li meta avviċinaw lill-konvenuti Thewma, dawn qalulhom li kienu sabu xerrej direttament huma. hemmhekk li s-soċjetà attriċi fittxet li tieħu passi legali fil-konfront tal- Ġie spjegat li minkejja diversi tentattivi biex il-partijiet jaslu għal ftehim bejniethom, il-konvenuti ma ridux jittransiġu. Ix-xhud spjega wkoll kif il- proprjetà inkwistjoni nbiegħet bil-prezz ta' tmien mija u ħmistax-il elf Euro (€815,000) kif jirriżulta mill-att tal-akkwist, u għalhekk ħamsa fil-mija (5%) ta' dak l-ammont jiġu erbgħin elf, seba' mija u ħamsin Euro (€40,750) li fuqhom trid tiżdied it-taxxa fuq il-valur miżjud, sabiex b'hekk l-ammont totali jiġi tmienja u erbgħin elf, u ħamsa u tmenin Euro (€48,085), li hu l-ammont li s- soċjetà attriċi qiegħda tippretendi li tirċievi mingħand il-konvenuti bħala senserija dovuta lilha. Fl-udjenza tal-25 ta' Jannar, 2017 xehdet Maryanne Zammit Endrich Turner, li qalet li hi kienet ilha impjegata bħala property negotiator ma' 77 Grand Estates għal madwar erba' snin, u li x-xogħol tagħhom jinvolvi senserija (brokering) ta' proprjetajiet li s-sidien tagħhom ibiegħu, billi jirreklamawhom fuq il-website, u fuq spazji għar-reklamar. Hija qalet li r-rwol tagħha fil-kumpannija huwa li ddaħħal proprjetajiet ġodda ta' sidien li jkunu jridu jbiegħu jew jikru l-proprjetà tagħhom mal-kumpanija li taħdem magħha, billi tmur tagħmel spezzjonijiet fuq il-post, tieħu informazzjoni bħal pjanti, ritratti u ssir ukoll valutazzjoni tal-proprjetà. Ix-xhud qalet li s-sidien jiffirmaw l-commission agreement fejn jingħata permess sabiex il- il-mandate u 7 Kopja ta' ittra mibgħuta lill-konvenuti Micallef fis-16 ta' Lulju, 2015 a fol. 58 tal-proċess. 68 tal-proċess. Paġna 10 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM proprjetà tiġi reklamata u jkunu jistgħu jittieħdu xerrejja potenzjali biex jarawha. Hija qalet li fuq il-mandate isir ftehim dwar il-commission ta' 5% pagabbli lin-negozjatur. Ix-xhud qalet li kien hemm sensar indipendenti li kien informa lil 77 Limited li l-konvenuti xtaqu jbiegħu l-proprjetà tagħhom, u hi kienet diġà ħadet għadd ta' klijenti jaraw il-proprjetà. Qalet li bħala parti mix- xogħol tagħha hi kienet marret tieħu xi ritratti fuq is-sit, rat li hemm pjanta u saret il-valutazzjoni tal-post. Qalet li meta ġie ffirmat il-ftehim mal-konvenut għall-bejgħ tal-proprjetà, kien hemm preżenti s-Sinjura Thewma. li l-proprjetà bdiet tiġi rreklamata, u kull darba li intwera interess fiha, kienu jieħdu lil dawk li kienu interessati biex jarawha. Qalet li waqt il-viewings normalment kien ikun hemm preżenti l-konvenut Pio Thewma. Ix-xhud kompliet tgħid kif darba fost l-oħrajn hi kienet qiegħda l-uffiċċju tal- kumpannija meta ċempel ċertu Remo Hawes, li għaddieha mal-assistenta personali tiegħu, Vanessa Sammut Spiteri minħabba li hu ma kienx jitkellem bl- Ingliż. Sammut Spiteri kienet qalet lix-xhud li hi u Remo Hawes kienu ġew Malta mill- Italja, u li kienu qegħdin ifittxu proprjetà għall-iżvilupp. Ġiet proposta laqgħa bejn ix-xhud Maryanne Zammit Endrich, Vanessa Sammut Spiteri u Remo Hawes, liema laqgħa nżammet f'Tas-Sliema, u meta l-partijiet iltaqgħu, ix-xhud ġiet infurmata li Remo Hawes kellu kumpannija jisimha Butterfly Investments Limited, li kienet ukoll speċi ta' aġenzija tal-proprjetà, u li bħala kumpannija kellhom klijenti li kienu qegħdin ifittxu li jinvestu fi proprjetà hawn Malta. Ix-xhud qalet li bħala prassi, meta jkun hemm negozjati ta' dak it-tip, jiġi ffirmat non-disclosure agreement, kemm sabiex titħares il-kunfidenzjalità kif ukoll sabiex jiġi ssalvagwardjat il-jedd ta' min iressaq il-partijiet biex jikkonkludu n-negozju, li jieħu commission. Ix-xhud kompliet tgħid li Remo Hawes ttieħed l-uffiċċju tas- soċjetà attriċi sabiex jitkellem mad-diretturi tagħha, Dr Carl Sharples u Graham Woods 11 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Brown, li dawn min-naħa tagħhom fasslulu exclusive agreement li kien validu għal perijodu ta' sena. Ix-xhud kompliet tgħid li hekk kif ġie ffirmat dak il- ftehim, hija kienet għamlet tfittixija għall-proprjetajiet ispeċifikazzjonijiet mogħtija lilha minn Remo Hawes, u ftit wara hi infurmatu li kienet sabet xi proprjetajiet li setgħu jintwerew lil Hawes. Qalet li fost il- proprjetajiet li hi ħasbet li setgħu jinteressaw lil Hawes u Sammut Spiteri, kien hemm il-proprjetà tal-konvenuti fil-Gżira, bl-isem 'Mount Royal'. tgħid kif meta waslu fuq il-post, kien fetaħ Pio Thewma, il-konvenut, għalkemm martu Victoria kienet hemm preżenti wkoll. Ix-xhud qalet li hi wriet il-proprjetà lill-klijenti li kienu magħha, li min-naħa tagħhom ħadu xi ritratti, u li xi ġranet wara dawn kienu kkuntattjawha u qalulha li xtaqu jieħdu perit fuq is-sit sabiex jieħu l-kejl. Ix-xhud qalet li fil-fatt ġie ffissat appuntament ieħor mal-konvenuti Micallef, sabiex Porta, Sammut Spiteri u hi setgħu jmorru fuq is-sit mal-perit Lanfranco, li ħa l-kejl. Vanessa Sammut Spiteri min-naħa tagħha ħadet xi kejl mill-ġdid tal-post. Ix-xhud kompliet tgħid li sadanittant l-informazzjoni li kellha kienet li Remo Hawes kien qiegħed f'kuntatt mal-klijenti tiegħu sabiex jiġu stabbiliti l-valutazzjonijiet tal-proprjetajiet, u xi ġranet wara kien reġa' kkuntattjaha fejn qalilha li kienu ser jagħmlu offerta fuq żewġ proprjetajiet. xhud qalet li Hawes kellu offerta li kienet bejn seba' mija u għoxrin elf u seba' mija u ħamsin elf Euro, u li dakinhar stess li ċemplilha l-klijent, hi kienet marret mal-manager Mr Talamayan sabiex tinforma lill-konvenuti bil-prezz offrut Ix-xhud kompliet tgħid li meta infurmat lill-konvenuti bl-offerta ta' Porta, dawn qalulha li jrid jitla' fil-prezz biex huma jikkunsidraw li jagħmlu negozju miegħu, u dan minħabba li diġà kellhom interess fil-proprjetà minn xi ħaddieħor. Sussegwentement Porta kien aċċetta li jgħolli l-offerta, u hi għaddietha lill-konvenuti Micallef, li min-naħa tagħhom aċċettawha. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 12 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM ukoll li Porta kien infurmaha li l-klijenti tiegħu kienu ser jiġu Malta fl-ewwel ġimgħa ta' Ottubru tal-2014, u li kollox kien lest biex jiġi finalizzat il-bejgħ. Qalet li jum minnhom Porta mar fl-uffiċċju tas-soċjetà attriċi biex jiġbor xi pjanti ta' proprjetà oħra, u dan qalilhom li kien irrabjat minħabba li l-klijenti li ġew mill-Italja suppost biex jikkonkludu n-negozju fuq din il-proprjetà, kienu ġew Malta biex jiddevertu u telqu lura mingħajr ma kkonkludew xejn. spjegat kif l-imġiba ta' Porta qanqlitilha suspetti: "Jien … bqajt niltaqa' miegħu fuq proprjetajiet oħra u baqa' jiġi, niltaqgħu u nurih proprjetajiet oħra u bqajt nistaqsih. Fil-fatt wara xi ħmistax għidtlu 'fuq ta' Mount Royal kif ser nibqgħu?' Hu litteralment qalli ma niftakarx liema proprjetà hi. Għidtlu 'dik li hemm Savoy Hill, dik il-villa li ħadna l-pjanti u ritratti, ħadtek kemm- il darba ma' Vanessa jew Vanessa ġiet waħedha għax int kont tkun l-Italja u issa qed tinsa wkoll liema proprjetà hi?' Huwa pprova li jiena ninsa l-proprjetà." Ix-xhud kompliet tgħid kif fix-xhur ta' wara hija kellha klijenti oħra li kienu interessati fil-proprjetà inkwistjoni, u kif hi kienet għamlet kuntatt mas-Sinjuri Micallef, li min-naħa tagħhom kienu infurmawha li huma kienu biegħu l- proprjetà direttament, u mhux permezz ta' aġenti. Ix-xhud qalet li hi għaddielha minn moħħha li seta' kien Remo Hawes li xtara l-proprjetà, iżda meta staqsiet lill-konvenuta dwar dan, din kienet weġbitha li ma kienx il-każ. Ix-xhud kompliet tgħid kif jum fost l-oħrajn Dr Carl Sharples kien ra l-avviżi tal- ippjanar fuq il-gazzetta, u minn hemm kien irriżulta l-isem ta' Remo Hawes li kien għamel applikazzjoni għall-iżvilupp ta' din l-istess proprjetà. kompliet tgħid li hi kienet ċemplet lill-koppja Micallef, li min-naħa tagħhom baqgħu jinsistu li l-klijent li xtara d-dar kien avviċinahom direttament. ukoll li hi kienet marret tħabbat il-bieb tad-dar tal-konjugi Thewma flimkien mas-Sur Sammut, li kien is-sensar li oriġinarjament kien infurmaha li dawn xtaqu jbiegħu l-proprjetà tagħhom, iżda Victoria Thewma kienet baqgħet Qrati tal-Ġustizzja Paġna 13 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM tinsisti li min xtara l-proprjetà kien mar direttament, u li huma kienu biegħu l- proprjetà għall-prezz ta' tmien mija u ħmistax-il elf Euro (€815,000). hemmhekk li s-soċjetà attriċi ddeċidiet li tipproċedi billi tieħu passi legali fil- konfront tal-konvenuti. Is-soċjetà attriċi esebiet ukoll kopja tal-applikazzjoni għall-ħruġ tal-permess relattiv li nħareġ f'isem Remo Hawes u Planet Investments Limited, bil-perit inkarigat mill-proġett ikun indikat bħala l-perit Lanfranco9, u kopja tal-permess kif maħruġ.10 Is-soċjetà attriċi esebiet ukoll kopji tal-affidavits ta' Graham Martin Talamayan, ta' Iara Vanessa Sammut Spiteri u ta' Emanuel sive Leli Pearce. Martin Vidal qal li bejn Awwissu tal-2013 u April tal-2016 hu kien jaħdem bħala general manager u direttur mhux eżekuttiv tas-soċjetà attriċi u qal li f'dak ir-rwol kellu l-inkarigu speċifiku li jissorvelja l-proċess tal-bejgħ tal- proprjetà li jsir min-negozjaturi tal-kumpannija. Ix-xhud qal ukoll li hu kien responsabbli mill-iżvilupp tal-kuntratti ta' bejgħ u marketing użati mis-soċjetà attriċi. Ix-xhud kompla jgħid li b'differenza minn diversi kuntratti użati minn aġenziji oħra, il-kuntratt speċifiku użat mis-soċjetà attriċi jistabbilixxi illi l- bejjiegħ hu obbligat iħallas it-tariffi stabbiliti mis-soċjetà attriċi f'każ li l-bejgħ isir fil-perijodu tal-kuntratt, irrispettivament minn min ikun introduċa x-xerrej mal-bejjiegħ. Ix-xhud qal li l-konvenut Pio Thewma daħal fi ftehim bħal dan meta ffirma l-ftehim mal-kollega tiegħu Maryanne Zammit Endrich. Ix-xhud qal li waqt in-negozjati dwar il-bejgħ ta' din il-proprjetà, hu kien akkumpanja lil Maryanne Zammit Endrich f'laqgħa li saret fil-proprjetà tal-konvenuti, u li għaliha kienu preżenti l- 89 tal-proċess. 90 tal-proċess. 98 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 14 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM konvenuti flimkien mat-tifel tagħhom. Hu qal li huma kienu spjegaw f'termini preċiżi li kien hemm offerta minn ċertu Remo Hawes għax-xiri ta' din il- proprjetà f'isem il-kumpannija tiegħu Butterfly Investment Limited. kompla jgħid li f'April tal-2014 Porta kien daħal fi ftehim esklussiv mas-soċjetà attriċi f'isem il-kumpannija tiegħu, u li permezz ta' dan il-ftehim is-soċjetà 77 Grand Estates ingħatat il-mandat esklussiv li tfittex proprjetà immobbli adegwata skont l-ispeċifikazzjonijiet mogħtija minn Hawes. Fost il-proprjetajiet meqjusa bħala adegwati u li kienu jikkonformaw mal-ispeċifikazzjonijiet stabbiliti minn Hawes, kien hemm il-proprjetà tal-konvenuti Thewma. ikkonkluda billi qal li l-impressjoni mogħtija lin-negozjaturi tas-soċjetà attriċi kienet li kemm Hawes kif ukoll il-konjugi Thewma kienu qegħdin jistennew risposti mingħand terzi, b'mod separat minn xulxin. Qal ukoll li kienet din ir- raġuni li għaliha l-partijiet ma kinux resqu għall-iffirmar ta' konvenju. spiċċa billi qal li kien biss ħafna żmien wara li l-esponenti tas-soċjetà attriċi ġew mgħarrfa li kien Hawes stess li kien għamel offerta lill-konjugi Thewma, liema offerta ġiet milqugħa minnhom, tant li l-partijiet ikkonkludew il-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà. Is-soċjetà attriċi ppreżentat l-affidavit ta' Iara Vanessa Vassallo Bondin, li qalet li fiż-żmien rilevanti hi kienet is-segretarja ta' Remo Hawes. Ix-xhud qalet li hi kienet akkumpanjat lil Hawes għal laqgħa ma' Maryanne Zammit Endrich biex jiddiskuti magħha l-ispeċifikazzjonijiet tal-klijenti tiegħu. F'din il-laqgħa Hawes kien żvela li hu kellu klijenti Taljani interessati fix-xiri ta' postijiet għall-iżvilupp hawn Malta, u li dawn kienu partikolarment interessati fix-xiri ta' palazzi żgħar. xhud qalet li wara din l-ewwel laqgħa, kienet saret laqgħa oħra fl-uffiċċji tas- 99 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 15 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM soċjetà attriċi, speċifikament ma' Graham Talamayan u mal-avukat Carl Sharples, u wara din il-laqgħa Hawes kien aċċetta li jiffirma l-exclusive non-disclosure agreement ma' 77 Limited. Hija kompliet tgħid li Maryanne Zammit Endrich kienet uriethom diversi proprjetajiet fuq medda ta' diversi xhur, u li huma kienu f'kuntatt kontinwu permezz tal-email. Ix-xhud qalet li hi kienet ikkomunikat lil Maryanne Zammit Endrich l-informazzjoni li l-klijenti ta' Porta kellhom jaslu Malta għall-bidu ta' Ottubru tal-2014. Ix-xhud qalet li fost il-proprjetajiet li raw kien hemm dar kbira bl-isem ta' 'Mount Royal', f'Rue d'Argens, liema vista saret fil- preżenza tal-konvenuti, li kienu s-sidien tad-dar. Qalet li fl-istess ġurnata huma kienu ntwerew għadd ta' proprjetajiet fl-istess żona f'TasIx-Xgħajra. ikkonfermat li wara dakinhar, hi kienet talbet lil Maryanne Zammit Endrich bugeja blanshard l- aċċess għall-proprjetà sabiex ikunu jistgħu jittieħdu xi ritratti u sabiex ikun jista' jmur fuq is-sit il-perit ta' Remo Hawes u jieħu l-kejl. Hi kompliet tgħid li sussegwentement għal din il-laqgħa, hi kienet reġgħet lil Maryanne Zammit Endrich sabiex din tiffissa laqgħa għal Porta, li għaliha kienu preżenti kemm Zammit Endrich kif ukoll Sammut Spiteri u li kienet saret fl-uffiċċji tas-soċjetà attriċi. Ix-xhud qalet li hi tiftakar li Hawes kien kuntent ħafna tant li awgura lil Maryanne Zammit Endrich għall-fatt li kienet hi li identifikat il-proprjetà inkwistjoni. kompliet tgħid kif wara ftit taż-żmien, kien hemm laqgħa oħra fl-uffiċċji tas- soċjetà attriċi dwar għadd ta' proprjetajiet oħrajn, u waqt din il-laqgħa Maryanne Zammit Endrich kienet qajmet il-kwistjoni dwar il-proprjetà 'Mount Royal'. Kien f'din il-laqgħa li Remo Hawes kien infurmahom li l-klijenti li hu kien qiegħed jistenna li jiġu mill-Italja kienu ġew Malta għal btala u li qajla wrew interess fil-proprjetà. Ix-xhud kompliet tgħid li hi tiftakar li wara diversi xhur Maryanne Zammit Endrich kienet talbet laqgħa ma' Hawes, u li għal din il-laqgħa kienu preżenti Remo Hawes, Graham Talamayan, Dr Carl Sharples, Maryanne Zammit Endrich u hi, u Qrati tal-Ġustizzja Paġna 16 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM li d-diskussjoni kienet dwar l-estensjoni għall-exclusive non-disclosure agreement li Hawes kien iffirma mas-soċjetà attriċi. Kien proprju waqt din il- laqgħa fejn l-esponenti tas-soċjetà attriċi akkużaw lil Porta li hu kien mar jinnegozja mas-sidien tal-proprjetà minn wara daharhom. Ix-xhud qalet li hi kienet involuta f'kull stadju tan-negozjati bejn Porta u s-soċjetà attriċi, u dan minħabba li Porta ma jifhimx bl-Ingliż, u għalhekk kienet meħtieġa l-preżenza tagħha għal skopijiet ta' traduzzjoni. Hi qalet li hi dejjem kellha l-impressjoni li s-soċjetà attriċi kienet qiegħda tieħu interess attiv fl-eventwali bejgħ ta' din il- proprjetà. Is-soċjetà attriċi ppreżentat ukoll l-affidavit ta' Emanuel sive Leli Vella Borg, li qal li hu kien membru tal-Korp tal-Pulizija, u li fis-sena 2011 kien stazzjonat ġewwa l-għassa ta' Ir-Rabat (Għawdex) fejn sar jaf lil Pio Thewma. Ix-xhud qal li l- konvenut kien qallu li xtaq ibiegħ il-villa fejn kien joqgħod flimkien ma' martu, bl-isem ta' 'Mount Royal' u li xtaq li jdaħħal tliet mija u ħamsa u sittin Lira Maltin (LM365,000) minn dan il-bejgħ. Kien talab ukoll l-assistenza tax-xhud sabiex jgħinu jbiegħha, u kien ftiehem miegħu li jekk in-negozju jirnexxi, kien ser iħallsu s-senserija. Ix-xhud kompla jgħid li hu kien jaf li Dr Carl Sharples kellu kumpannija li tagħmel xogħol ta' senserija, u kien għalhekk li ħaseb biex jinforma lilu li kien hemm din il-villa għall-bejgħ. Ix-xhud kompla jispjega kif hu kien għadda n-numru tal-konvenut lil Dr Sharples sabiex dawn ikunu jistgħu jinnegozjaw bejniethom. Qal li l-involviment tiegħu wasal s'hemm biss, u li sussegwentement hu kien ħareġ mill-istorja. Ix-xhud qal li wara xi sentejn jew aktar hu kien irċieva telefonata mingħand Dr Sharples li kien qallu li kien hemm problema bil-bejgħ tal-proprjetà inkwistjoni, u li wara li bħala kumpannija 102 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 17 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM huma kienu ressqu xerrej lill-konvenuti, dawn kienu ftiehmu bejniethom minn wara dahar kulħadd. Ix-xhud qal li hu kien saħansitra attenda għal laqgħa fl- uffiċċji tas-soċjetà attriċi fejn kien ġie spjegat in-negozju propost bejn il- partijiet, u kif kien sar bejgħ tal-proprjetà inkwistjoni mingħajr ma ġiet involuta s-soċjetà attriċi. Ix-xhud kompla jgħid kif dakinhar stess li kienet saret din il-laqgħa, Dr Sharples, Maryanne u Graham Talamayan kienu ddeċidew li jmorru jkellmu lil Pio Thewma fid-dar tiegħu. Qal li kienet fetħitilhom il-mara tiegħu, u li hekk kif rahom Pio Thewma beda jgħid li ma jafhomx u li ma kienx qiegħed jagħrafhom. qal ukoll li l-mara tiegħu, Victoria Thewma, kienet infurmathom li l-bejgħ ma' Remo Hawes kien diġà sar, u li Hawes kien avviċinahom direttament, filwaqt li ċaħdet li kienet is-soċjetà attriċi li laqqgħet il-partijiet. Ix-xhud ikkonkluda billi qal li meta hu u Maryanne Zammit Endrich raw kif il-konvenuti kienu qegħdin iġibu ruħhom, huma kienu qabdu u telqu mingħandhom. Fit-3 ta' April, 2017 inżammet seduta quddiem l-Assistent Ġudizzjarju Dr Daniela Ciangura Woods:, sabiex instemgħet ix-xhieda tal-konvenut Pio Il-konvenut qal li għandu kundizzjoni newroloġika15, kundizzjoni tmur lura għas-sena 2012. Meta ġie muri l-ftehim datat 22 ta' Diċembru, 2011 bejn Pio Thewma u s-soċjetà attriċi esebit a fol. 87 tal-proċess, ix-xhud qal li t-tipa li d-dokument hu miktub biha hi żgħira wisq għalih biex jaqrah, iżda għaraf kemm ismu kif ukoll il-firma tiegħu fuq l-istess dokument. Qal ukoll li hu ġieli ffirma ftehim ieħor simili għal dak ma' aġenziji oħrajn tal- bejgħ tal-proprjetà. Il-konvenut kompla jgħid kif darba fost l-oħrajn kienet ċemplitlu Maryanne Zammit Endrich li infurmatu li għandha xi nies interessati biex 14 A fol. 130 tal-proċess. 15 Ġie esebit rapport mediku fir-rigward, a fol. 115 tal-proċess. Paġna 18 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM jaraw il-proprjetà tiegħu, u li fil-fatt din kienet marret id-dar tiegħu. Hu qal li ma jiftakarx jekk l-agreements li ffirma mas-soċjetà attriċi kinux ġew iffirmati qabel dik il-laqgħa jew le, iżda ftakar li ż-żewġ agreements kienu ġew iffirmati minnu fl-istudju tad-dar tiegħu. Qal ukoll li hu ma jafx x'fihom dawn id- dokumenti u li għalih dawn kienu biss "karti bħall-oħrajn", u li lanqas wara li nfetħet il-kawża ma kien qrahom sabiex jara x'fihom. Il-konvenut qal li hu ma jafx min hu Remo Hawes u lanqas ma ftakar isem is-soċjetà Spazio Immobiliare Qal ukoll li hu qatt ma ltaqa' ma' dawn l-ismijiet. Qal ukoll li n-negozju dwar il-bejgħ tal-proprjetà kienu ħadu ħsiebu martu u bintu, u li hu ma jiftakarx li dawn qatt iddiskutew il-bejgħ tad-dar miegħu. Il-konvenut qal ukoll li hu ma jafx x'inhi r-raġuni għalfejn Maryanne Zammit Endrich kienet marret ma' xi nies fid-dar tiegħu. Meta ġie muri r-ritratt ta' Iara Vanessa Sammut Spiteri, il- konvenut qal li ma jafx min hi u li lanqas isimha ma jfakkru f'xejn. hu ma jiftakarx li Sammut Spiteri qatt marret fil-proprjetà 'Mount Royal', u li lanqas l-isem ta' Leli Sammut li kien fil-Pulizija ma jfisser xejn għalih. Ix-xhud ċaħad ukoll li kien jaf min hu Graham Talamayan jew li l-perit Ix-Xewkija qatt aċċeda fid- Fl-udjenza tal-10 ta' April, 2017 xehdet Dr Yvette Al Rashid, Assistent Reġistratur Qrati u Tribunali Ċivili, li kkonfermat li ma ġew ippreżentati l-ebda atti ġudizzjarji, ittri uffiċjali, jew protesti ġudizzjarji min-naħa tal-konjugi Thewma kontra 77 Limited, u li sabet rekord wieħed ta' ittra uffiċjali mibgħuta minn 77 Limited kontra Thewma li għandha r-referenza 706/16, li ntbagħtet fid-29 ta' 134 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 19 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Fl-udjenza tal-14 ta' Ġunju, 2017 xehdet il-konvenuta Victoria Abela Camilleri, li kkonfermat li hi, flimkien mal-konvenut Pio Thewma, kienet is-sid u residenti fil-proprjetà 'Mount Royal', Rue D'Argens, Ir-Rabat (Għawdex). Ix-xhud qalet li għall- ħabta tas-sena 2009 il-konvenut Pio Thewma kien marad, u kienu ddeċidew li jbiegħu d-dar minħabba li kienet kbira wisq għalihom. Hi qalet li fil-bidu li ddeċidew li jbiegħu din id-dar, huma kienu waħħlu karta bin-numru tagħhom mal-bieb, u kull min kien interessat biex jaraha, kien imur iħabbtilhom. qalet li kien hemm okkażjonijiet fejn kienu jċemplu aġenti biex jistaqsu jekk il- proprjetà kinitx għall-bejgħ. Ix-xhud allegat li f'dak iż-żmien il-konvenut ma kienx f'qagħda li jinnegozja ma' aġenti jew ma' xerrejja prospettivi tad-dar, u li Maryanne Zammit Endrich kienet għamlet kuntatt mal-konvenut Pio Thewma dwar il- bejgħ ta' din id-dar. Hi kompliet tgħid li l-konvenuti kellhom ftehim iffirmat ma' diversi aġenti, iżda qalet li hi ma kinitx iffirmat il-ftehim ma' 77 Limited, u li l-ftehim inkwistjoni kien iffirmah il-konvenut waħdu, meta hi ma kinitx id- dar, tant li allegat li Marianne Zammit Endrich 'approfittat' ruħha mill-fatt li hi ma kinitx id-dar. Qalet ukoll li kull aġent li wera interess li jirreklama l-proprjetà tagħhom, ingħata CD bir-ritratti tad-dar kif inhi minn ġewwa. Ix-xhud spjegat x'ġara b'dan il-mod: "Kienet tkellmet (Maryanne Zammit Endrich) fuq persuna Taljana, però dan hi u Falzon Farrugia rajt jiena u fil-fatt darba minnhom ċemplitli qaltli, għax in the meantime konna għollejna l-prezz, kien seven hundred ten, u qaltli, 'ħares dak sejjer l-Italja', qaltli, 'offrielkom ten thousand oħra jiġifieri seven hundred twenty thousand biex tistennewh ġimgħa'. Għidtilha, 'Maryanne jiena ħa nagħtik ġimgħa ċans, in the meantime għandi ħafna nies ġejjin ma nistax noqgħod pendenti fuqek.' Fil-fatt lanqas biss ċemplitli. Ċempiltilha jien, għax kelli n-nies għaliha, qaltli, 'ma tanix risposta', u għidtilha, 'Maryanne mela jien I'm going to go ahead, ma nistax nitlef in-nies', u baqgħet hekk u ma smajtx aktar mingħandha." il-ġimgħa d-dieħla nċempillek għax jiena 156 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 20 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Ix-xhud qalet li n-negozjati ma' Maryanne Zammit Endrich kienu saru f'Awwissu jew f'Settembru, u li sadanittant kienu marru diversi persuni jaraw il-proprjetà, fosthom anki ħafna barranin. Il-konvenuta qalet li darba minnhom, f'Jannar, kien ħabbat il-bieb u kienet sabet raġel Taljan li kellu interpretu miegħu, li kien qalilha li kien interessat fid-dar. Hi kompliet tgħid li hi dawritu mad-dar. Għall- mistoqsija tal-Qorti jekk din kinitx l-ewwel darba li kienet qiegħda tara lil dan it-Taljan, ix-xhud wieġbet fl-affermattiv. Qalet ukoll li sadanittant, in vista tal- fatt li kien hemm interess fil-proprjetà minn numru ta' barranin, hi u r-raġel tagħha kienu ddeċidew li jgħollu l-prezz. Hi kompliet tispjega li dan it-Taljan kien qiegħed jirrappreżenta kumpannija tiegħu stess bl-isem ta' 'Butterfly Investments' u li hu kien speċifika, waqt li kien qiegħed jitkellem magħha, li fuq il-kuntratt irid jitniżżel li għandha titħallas commission lilu, in vista tal-fatt li hu kien qiegħed jagħmilha ta' aġent għal terzi li wrew interess li jixtru l- proprjetà. Ix-xhud qalet li tul in-negozjati ma' dan it-Taljan, il-kumpannija 77 Limited ma ssemmiet qatt, u waqt dawn in-negozjati, ħadd aktar ma kien involut ħlief il-koppja Micallef u 't-Taljan'. Hi kompliet tgħid li l-partijiet resqu għall-iffirmar ta' konvenju għall-bejgħ ta' din il-proprjetà, u li darba minnhom kienet ċemplitilha Maryanne Zammit Endrich u staqsietha jekk kinux biegħu l-proprjetà u hi weġbitha li kienu fuq konvenju. Qalet ukoll li darba fost l-oħrajn kien ħabbat il-bieb tad-dar, u meta fetħet kienet sabet lil Graham Talamayan u lil persuna oħra, li bdew jgħajjtu magħha u jallegaw li lix-xerrej Taljan, kienu ħaduh huma għand il-konvenuti. Ix-xhud spjegat kif hi kienet qaltilhom li hi qatt ma kienet ratu b'għajnejha qabel dakinhar li mar iħabbtilha hu, u li meta r-rappreżentanti ta' 77 Limited qalulha li dan il-bniedem kienu qegħdin fi trattattivi miegħu huma, hi kienet qaltilhom biex ifittxu lilu, għaliex hi lil dan il- bniedem qatt ma kienet ratu qabel. Qalet ukoll li sussegwentement bintha Qrati tal-Ġustizzja Paġna 21 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM kienet għamlet kuntatt ma' rappreżentanti ta' 77 Limited, u li r-rappreżentant li kellimha kien qalilha li, "One way or another, jien il-flus mingħand xi ħadd irridhom, jekk mhux mingħandu, mingħandkom." Qalet ukoll li sadanittant dan ir-raġel Debono Cachia Castelletti baqa' jiċħad li kien mar għand il-koppja Thewma ma' rappreżentanti ta' 77 Limited. Hi kompliet tgħid li sussegwentement, hi u r- raġel tagħha kienu saru jafu li veru kien hemm laqgħa bejn Maryanne Zammit Endrich, il-manager ta' 77 Limited u dan it-Taljan, iżda li tali laqgħat qatt ma saru fil- preżenza tas-sidien. Il-kontroeżami tal-konvenuta Victoria Spiteri Hili sar fit-12 ta' Lulju, 2017, fejn kkonfermat li hi u żewġha għandhom dokument iffirmat ma' 77 Limited: "Għandna karta ffirmata bħal ma konna niffirmaw mal-aġenti kollha. Il-konvenuta kkonfermat li din il-'karta' ġiet iffirmata mir-raġel tagħha. Minkejja li r-raġel tagħha Pio Thewma kien xehed li wara li ffirma dawn il-karti, hu kien tefagħhom f'file u ma wriehom lil ħadd, lanqas lill-mara tiegħu, il- konvenuta, Victoria Thewma xehdet li hi ġieli kienet rat dawn il-karti qabel inbdew il-proċeduri odjerni. Il-konvenuta ikkonfermat li hi kienet taf b'dawn id-dokumenti, u li meta saret taf bihom hi kienet ċemplet lil Maryanne Zammit Endrich u avżatha biex ma terġax iċċempel lir-raġel tagħha, u talbitha biex meta jkollha bżonn xi ħaġa, iċċempel lilha. Qalet ukoll li din kienet tinjoraha, u li kull darba li kien ikollha bżonn xi ħaġa, kienet tagħmel kuntatt ma' Pio Thewma. konvenuta kkonfermat li kienet taf li kien hemm ftehim tal-2011 u ftehim ieħor tal-2014, u li hi min-naħa tagħha qatt ma avviċinat lil 77 Limited u kkontestat dawn l-agreements. Hi qalet li kienet taf li jekk is-soċjetà attriċi 168 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 22 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM tbiegħ il-proprjetà tagħhom, din tkun intitolata għal 5% commission fuq il- prezz tal-bejgħ. Il-konvenuta qalet ukoll li hi kienet ħallset il-commission lil Hi kompliet tispjega x'ġara b'dan il-mod: "L-agreement kien ma' Remo Hawes li meta ddiskutejna wara li ġie l-ewwel darba u ddiskutejna l-prezz, qalli u nieżel mit-talba li tlabtu. Għidtlu, "ħa nċempel, niddiskutieha u nagħtik risposta." Iddiskutejtha mar-raġel u mat-tfal għax jiena din għalija kienet esperjenza ġdida li kien imexxi kollox ir-raġel u t-tifla qaltli "let's go ahead". Però imbagħad meta ġejna għall-agreement qalli, "seven seventy f'idejk però fuq il-kuntratt jitniżżel l-eight fifteen ..." mingħalija għax bil-five percent commission tiegħu. Fil-fatt imbagħad meta għamilna l-kuntratt, tana karta. Għandna karta hawnhekk li lilu tajtu l-commission." Il-konvenuta kompliet tgħid li hi l-commission xorta waħda ħarġitha, u li din tħallset lil Butterfly Investments, filwaqt li x-xiri tal-proprjetà sar minn Remo Hawes, għalkemm ma setgħetx tiftakar għan-nom ta' min kien qiegħed jixtri. qalet ukoll li minkejja li kienet għamlet riċerka fuq il-kumpannija Butterfly Investments, ma kienet għamlet l-ebda riċerka oħra dwar Planet Investments Limited jew fuq Spazio Immobiliare Limited, li huma kumpanniji li wkoll kienu rappreżentati minn Remo Hawes. Hi qalet li din ir-riċerka saret minħabba li f'dak iż-żmien kien hawn għajdut li ħafna Taljani kienu qegħdin jinvestu fi proprjetajiet hawn Malta għal skopijiet ta' ħasil ta' flus. Il-konvenuta qalet ukoll li minkejja li Remo Hawes kien ħatar lin-nutar Peter Montefort Livingston sabiex iħejji l-konvenju, waqt l-iffirmar tal-konvenju hija kienet assistita min-nutar tal- għażla tagħha, li kien in-nutar Bartholomeo Thewma. Il-konvenuta kkonfermat li qabel hi ltaqgħet ma' Remo Hawes, u qabel saret taf min hu jew x'jismu, Maryanne Zammit Endrich minn 77 Limited diġà kienet infurmatha li kien hemm Taljan interessat fil-proprjetà, u li kienu lesti li jagħmlu laqgħa għall-partijiet kollha involuti sabiex jiddiskutu t-termini u l-kundizzjonijiet tal-bejgħ. Il-konvenuta qalet li sa dak iż-żmien, il-prezz li huma kienu qegħdin jitolbu u l-prezz li kien Paġna 23 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM offrut lilhom mill-persuna li ressqitilhom Maryanne Zammit Endrich, li sa dakinhar huma ma kinux jafu min hu, kien ta' seba' mija u għoxrin elf Euro (€720,000). Victoria Thewma qalet li hi ma tafx jekk il-persuna li attwalment xtara l- proprjetà, Remo Hawes, kienx l-istess persuna li kienet qiegħda tirreferi għalih Maryanne Zammit Endrich, u staqsiet x'kienet ir-raġuni li dan wera ruħu dispost li jakkwista l-proprjetà bil-prezz ta' seba' mija u sebgħin elf Euro (€770,000) meta kellu ċ-ċans li jakkwista bil-prezz ta' seba' mija u għoxrin elf Euro Qalet ukoll li bejn offerta u oħra kien għadda ż-żmien. qalet li Maryanne Zammit Endrich kienet tkellmet mal-konvenuti għall-ħabta ta' jew Settembru tas-sena 2014, filwaqt avviċinahom direttament f'Jannar tas-sena 2015. Sadanittant il-konvenuti kienu laħqu awmentaw il-prezz. Ix-xhud ma setgħetx tiftakar Remo Hawes kemm-il darba kien mar għandhom, u qalet li jista' jkun li dan mar għandhom tliet darbiet. Qalet ukoll li dan dejjem kien ikun akkumpanjat minn interpretu, ċerta Vanessa Sammut Spiteri. Ix-xhud ċaħdet li kien hemm xi okkażjoni fejn Remo Hawes mar id-dar tagħha ma' Vanessa Sammut Spiteri fil-preżenza ta' Graham Talamayan jew ta' xi rappreżentant ta' 77 Limited. Il-konvenuta madanakollu qalet li għall-ħabta t'Awwissu kienu saru għadd ta' laqgħat ma' Graham Talamayan u ma' Maryanne Zammit Endrich fejn ġie diskuss il-bejgħ tal-proprjetà inkwistjoni, għalkemm hi kkonfermat ukoll li qatt ma kien ikun preżenti Remo Hawes għal dawn il- laqgħat. Qalet ukoll li lanqas Vanessa Sammut Spiteri ma kienet tkun preżenti għal dawn il-laqgħat u li l-ewwel darba li rat lil Vanessa Sammut Spiteri kien f'Jannar tas- sena 2015 meta din kienet marret id-dar tagħha ma' Remo Hawes bħala interpretu tiegħu. Lill-konvenuta sarilha riferiment għall-fatt li r-raġel tagħha, Pio Thewma fix-xhieda tiegħu kien qal li hu qatt ma sema' bl-isem ta' Remo Hawes jew ta' Spazio Mobbiliari Limited, u li la hi u lanqas bintu qatt ma kienu Qrati tal-Ġustizzja Paġna 24 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM tkellmu dwar il-bejgħ tal-proprjetà miegħu. Il-konvenuta qalet li r-raġel tagħha diġà kellu problemi ta' saħħa dak iż-żmien, u kkonfermat li kien hu li ffirma l- ftehim ma' 77 Limited. Il-konvenuta qalet li r-raġel tagħha kellu problema minħabba li kien jinsa, anki jekk kien jagħraf x'inhu għaddej. Il-konvenuta qalet li fl-2011, meta ġie ffirmat l-ewwel ftehim ma' 77 Limited, ir-raġel tagħha kien għadu f'saħħtu u li l-problemi ta' saħħa mmanifestaw ruħhom fl- 2014 meta ġie ffirmat it-tieni ftehim. Il-konvenuta baqgħet issostni li l-ewwel darba li rat lil Vanessa Sammut Spiteri kien meta din akkumpanjat lil Remo Hawes bħala interpretu tiegħu, u li kull darba li marru jkellmuha, kienu jkunu huma t- tnejn biss u ħadd aktar. Il-konvenuta qalet ukoll li anki jekk kien hemm drabi fejn il-perit Lanfranco mar fuq il-post, hi ma kinitx toqgħod mal-periti u mal- persuni li jmorru jaraw id-dar. Lix-xhud sarilha riferiment għall-parti tal- affidavit ta' Vanessa Sammut Spiteri fejn qalet li l-konvenuta kienet preżenti għal laqgħa fil-proprjetà bl-isem 'Mount Royal' bejn Remo Hawes, Maryanne Zammit Endrich u tas-sidien tad-dar. Ix-xhud iżda baqgħet tgħid li lil Vanessa Sammut Spiteri hi qatt ma ratha qabel dakinhar li marret għandha ma' Remo Hawes f'Jannar tal-2015. Il-konvenuti ppreżentaw l-affidavit ta' Michelle Pirotta Ebejer, li tiġi bint il-konvenuti, li qalet li d-dar tal-ġenituri tagħha kienet ilha għall-bejgħ għal madwar ħames snin qabel ġraw l-avvenimenti mertu tal-kawża. Qalet li l-ġenituri tagħha kienu ffirmaw ftehim ma' kull aġenzija tal-proprjetà li hawn f'Malta, u li l-viewings tad-dar kienu jsiru fuq bażi regolari ħafna. Ix-xhud qalet li dak iż-żmien li bdew jippruvaw ibiegħu d-dar il-ġenituri tagħha, kienu jmorru ħafna kuntratturi jaraw il-proprjetà li ma kinux joffru prezz aċċettabbli, u kien biss wara li l- ġenituri tagħha waħħlu tabella li tindika li d-dar kienet għall-bejgħ, li beda jkollhom viewings tal-proprjetà fuq bażi regolari. Tanti qalet li kienu jmorru 19 A fol. 181 tal-proċess. Paġna 25 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM ħafna nies jaraw il-proprjetà billi jħabbtu fuq il-bieb tad-dar wara li jindunaw li din kienet għall-bejgħ. Qalet ukoll li f'dak iż-żmien missierha kien marad, u li kienet ommha li kienet tieħu ħsieb in-nies li jmorru jaraw id-dar, tant li l- ftehim ma' diversi aġenti kien li dawn kellhom imorru jaraw id-dar biss meta jkun hemm preżenti ommha l-konvenuta Victoria Thewma, għalkemm dan kien ftehim li qatt ma kien imħares mill-aġenti ta' 77 Limited. Ix-xhud qalet li huma qatt ma ntrabtu b'sole agency agreements ma' xi aġenzija waħda, u li hi qatt ma kienet preżenti meta x-xerrejja potenzjali kienu jmorru jaraw id-dar. xhud kompliet tgħid li darba fost l-oħrajn ommha kienet infurmatha li rappreżentanti mis-soċjetà attriċi kienu ċemplulha u qalulha li kellhom offerta ta' għaxart elef Euro (€10,000) aktar mit-talba tal-konvenuti, jekk dawn kienu disposti jistennew ġimgħa għall-iffirmar tal-konvenju. Iżda ommha kienet infurmathom li jekk ma kienx ser ikun hemm xi ftehim bil-miktub, hi kienet ser tibqa' għaddejja bil-viewings tal-proprjetà. Ix-xhud qalet ukoll li wara dan l- episodju, l-ebda rappreżentant tas-soċjetà attriċi ma reġa' kellimhom jew avviċinahom. Ix-xhud qalet li f'Jannar tas-sena ta' wara, Remo Hawes kien mar iħabbat id-dar tal-ġenituri tagħha flimkien mal-interpretu tiegħu. kompliet tgħid li Remo Hawes wera interess kbir li jixtri, u li hekk kif intalab il- prezz ta' tmien mija u ħmistax-il elf Euro (€815,000), dan aċċettah mill-ewwel. Hu kien qalilhom li d-dar ma kienx ser jixtriha waħdu, iżda li kien hemm numru ta' Taljani li kienu ser jinvestu miegħu, filwaqt li hu kien ser jieħu commission. li kien ħallielhom Porta kienet ta' Butterfly Investments, li kienet kumpannija tiegħu personali. Iżda meta ġie ffirmat il- konvenju, l-akkwist sar minn kumpannija b'isem differenti, u li kienet kumpannija tiegħu flimkien ma' partners oħrajn li kellu. Ix-xhud kompliet tgħid li l-konvenju għall-bejgħ tal-proprjetà kien sar fid-dar tal-ġenituri tagħha u dan Qrati tal-Ġustizzja Paġna 26 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM minħabba fl-istat ta' saħħa ta' missierha. F'Ġunju tal-2015, waqt li hi kienet ix- xogħol, kienet ċemplitilha ommha li infurmatha li xtaqet tkellimha, u kien dakinhar li hi saret taf li rappreżentanti minn 77 Limited kienu marru d-dar tal- ġenituri tagħha u bdew jgħajjtu ma' ommha u jallegaw li din kienet biegħet id- Ix-xhud qalet li dakinhar stess hija kienet tkellmet man-nutar Peter Montefort Livingston, li kien in-nutar imqabbad minn Hawes, li qalilha biex ma tagħtix kas dak li kienu qegħdin jgħidu r-rappreżentanti tas-soċjetà attriċi. Sussegwentement hija kienet ċemplet lil Graham Talamayan u qaltlu li dak li għamel ma kienx sewwa, speċjalment minħabba fl-istat ta' saħħa li kienu fih il-ġenituri tagħha. Ix-xhud qalet ukoll li sakemm kienet fuq it-telephone ma' Talamayan, semgħet mara tgħajjat u titgħajjar fl-isfond. Hi qalet li Graham Talamayan kien qalilha li jidher li missierha, il-konvenut Pio Thewma, m'għandux ħtija għal li ġara, iżda kompla jgħidilha wkoll li huma l-flus riduhom, jew mingħand Hawes jew mingħand missierha. Hi kkonkludiet billi qalet li l-kuntratt ta' trasferiment favur Porta sar u dan mingħajr l-intervent ta' 77 Limited. Ix-xhud ikkonkludiet billi qalet li f'Settembru tas-sena 2015 kien sar il-kuntratt ma' Hawes, u li f'Settembru 2016 kienu ġew issekwestrati l-flus kollha li kellha ddepożitati ommha Victoria Thewma, fuq talba tas-soċjetà attriċi. Fl-udjenza tal-25 ta' Ottubru, 2017 xehed Antoine Markham, li jiġi t-tifel tal- konvenuti u li qal li l-villa li kellhom il-ġenituri tiegħu kienet ilha ftit tas-snin għall-bejgħ u li ma kienx hemm ftehim ta' sole agency ma' xi kumpannija jew oħra. Hu qal ukoll li d-dar setgħet tinbiegħ mis-sidien direttament ukoll. xhud qal li n-negozju dwar il-bejgħ ta' din id-dar kienet qiegħda tieħu ħsiebu ommu, minħabba li missieru ma kienx fi stat ta' saħħa li seta' jkompli jagħmel Qal ukoll li hu kien aktar ħsiebu f'saħħet missieru u f'saħħet nannuh li 20 A fol. 184 tal-proċess. Paġna 27 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM kien jgħix mal-ġenituri tiegħu, milli fil-bejgħ tad-dar. Ix-xhud kompla jgħid li r- raġuni għalfejn ma kienx hemm ftehim ma' aġenzija waħda biss kienet li huma riedu jbiegħu d-dar mill-aktar fis possibbli u għalhekk irreklamawha b'kull mezz possibbli, inkluż bit-twaħħil ta' tabella mal-faċċata. Ix-xhud kompla jgħid li negozjaturi minn 77 Limited marru d-dar tal-ġenituri tiegħu kemm-il darba u jiftakar li Maryanne Zammit Endrich u Graham Talamayan ġieli marru d-dar tal-ġenituri tiegħu. Hu kompla jgħid li darba fost l-oħrajn ommu kienet infurmatu li kellha xerrej potenzjali li wera interess qawwi fid-dar, tant li kien qalilha li kienet ser issir laqgħa anki mal-avukat tiegħu sabiex jiffinalizzaw il-bejgħ. bħala familja huma kienu għamlu riċerki dwar il-kumpannija Butterfly Investments, li dan it-Taljan jidher li kien qiegħed jaġixxi f'isimha, u dan sabiex ikunu ċerti li ma kienx hemm ħasil ta' flus involut. Ix-xhud qal li hu ltaqa' ma' Remo Hawes dakinhar li sar il-bejgħ tal-proprjetà, fejn għall-kuntratt iltaqgħu ma' mejda Remo Hawes u l-avukat tiegħu, l-avukat tal-konvenuti, u n-nutara tal-partijiet, flimkien mal-konvenuti u wliedhom. Ix-xhud qal li sa fejn jiftakar hu ma kien hemm l-ebda sensar preżenti. Ix-xhud qal ukoll li wara li sar il- kuntratt, hu kien ġie mgħarraf li s-soċjetà attriċi kienet qiegħda tfittixhom għas-senserija minħabba li bdew jgħidu li lil Remo Hawes kienu ressquh huma mal-bejjiegħa. Mistoqsi jekk jistax ikun li hu kien ra lil Hawes xi darba oħra qabel il-kuntratt, ix-xhud qal li ma jistax ikun, għaliex kieku kien jagħrfu. ukoll li meta ltaqa' miegħu l-ewwel darba għall-kuntratt, dan kien ħadlu b'idu u introduċa ruħu, u għalhekk kien ċar li hu qatt ma ltaqa' miegħu qabel. Ix-xhud qal ukoll li hu qatt ma kien involut fin-negozjar tal-proprjetà tal- ġenituri tiegħu, u li hu ma kien involut mal-ebda aġenzija tal-proprjetà minn dawk kollha li l-ġenituri tiegħu kellhom ftehim magħhom. Qal li hu jiftakar episodju wieħed meta kienet marret Maryanne Zammit Endrich id-dar tal-ġenituri Paġna 28 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM tiegħu, u din kienet marret f'ħin li normalment missieru kien ikun qiegħed jistrieħ. Ix-xhud qal li hu jiftakar li Maryanne Zammit Endrich marret fid-dar tal-ġenituri tiegħu diversi drabi, u li meta kienet tkun akkumpanjata minn xi ħadd, dan Ix-xhud qal ukoll li ma jiftakarx li qatt xi darba mar xi perit ma' Maryanne Zammit Endrich biex jieħu kejl tal-post. Ix-xhud ikkonferma li lil Hawes hu rah l-ewwel darba fuq il-kuntratt ta' bejgħ tal-proprjetà tal-ġenituri tiegħu, u li hu qatt ma kien rah qabel, lanqas meta kien mar waħdu biex jara l- proprjetà. Ix-xhud qal li kienet ommu li kienet infurmatu li kien mar raġel ta' nazzjonalità Taljana jara d-dar, u li dan ippreżenta ruħu b'business card. hu kien offra li jagħti l-għajnuna tiegħu sabiex jiġi stabbilit li din il-kumpannija verament kienet teżisti. Ix-xhud qal li hu personalment qatt ma kien ra lil Maryanne Zammit Endrich u lil Graham Talamayan flimkien mal-perit Ix-Xewkija u ma' Remo Hawes fid-dar tal-ġenituri tiegħu. Fl-udjenza tad-29 ta' Novembru, 2017 xehed l-avukat Carlo Cilia Tortell, li kkonferma li hu kien iltaqa' mal-konvenuti fir-residenza tagħhom, fejn kien hemm preżenti t-tfal tagħhom, u li din il-laqgħa kienet saret rigward il- kuntratt ta' bejgħ tal-proprjetà illum imsejħa 'Palazzo Savoia', dak iż-żmien kienet magħrufa bħala 'Mount Royal'. Huwa qal li hu kien mar għal din il- laqgħa sabiex jassisti lill-klijent tiegħu Remo Hawes għan-nom ta' Butterfly Ix-xhud qal li l-involviment tiegħu beda fil-perijodu bejn l-iffirmar tal-konvenju u l-pubblikazzjoni tal-att, u dan minħabba rappreżentanti ta' 77 Limited kienu aċċedew għall-fond inkwistjoni u kien intqal ħafna diskors lill-konvenuti. Ix-xhud qal li kienet saret skrittura fil- preżenza tiegħu fejn il-konvenuti kienu qablu li ser iħallsu s-somma ta' ħamsa 192 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 29 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM u erbgħin elf Euro (€45,000) bħala estate agency fees lil Butterfly Investment, u dan fil-preżenza wkoll tan-nutar tagħhom. Waqt il-kontroeżami, ix-xhud qal li l-klijent tiegħu huwa Remo Hawes li għandu diversi soċjetajiet, u li fil-kuntest ta' din il-kawża, huwa kien assista lil Remo Hawes in rappreżentanza tas-soċjetà Butterfly Investments Limited. li l-klijent tiegħu kien infurmah li appena wasal Malta, dan beda jdur xi real estate agents, fosthom 77 Real Grand Estates, u kien daħal iffirma standard form agreement magħhom. Qal ukoll li l-klijent tiegħu Remo Hawes kien ikkonfermalu li 77 Real Grand Estates kienu wrewh diversi proprjetajiet, fosthom dik mertu ta' din il-kawża, li hu ra minn barra u għoġbitu, però kollox Ix-xhud ikkonferma li l-klijent tiegħu kien infurmah li kellu ftehim bil-miktub mas-soċjetà attriċi, u li dan kien ftehim ta' kollaborazzjoni bejniethom. Ix-xhud qal ukoll li meta Hawes kien interessat fil-proprjetà, hu kien talab l-assistenza tal-perit Ix-Xewkija sabiex dan jagħtih parir dwar jekk il-proġett hux fattibbli jew le. Ix-xhud qal li hu jaf li 77 Limited ma kinux parteċipi fil-konklużjoni tal-bejgħ, u dan minħabba li kien Remo Hawes li ra kartellun imwaħħal mal-bieb tad-dar tal-konvenuti li kien jgħid 'for sale from the owner', u li hu kien mar iħabbat id-dar tagħhom direttament. xhud esebixxa kopja tal-iskrittura privata22 li ġiet iffirmata bejn Garcia u Victoria Thewma u Butterfly Investments Limited dwar il-ħlas ta' ħamsa u erbgħin elf Euro (€45,000) bħala 'estate agency fees' mill-konvenuti lil Butterfly Ġiet esebita wkoll kopja ta' email mibgħuta lil Dr Carlo Shawky minn Graham Talamayan, li tirreferi għall-fatt li l-offerta li kien għamel 202 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 30 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM kienet ġiet aċċettata mill-konjugi Thewma, sussegwentement din l-offerta ġiet irtirata minnu stess.23 Fl-udjenza tal-24 ta' Jannar, 2018, xehed Remo Porta24 li kkonferma li hu żviluppatur tal-proprjetà. Ix-xhud qal li hu jaf lill-konjugi Thewma bis-saħħa tan-negozju li kien sar fuq il-proprjetà bl-isem 'Villa Savoia', drabi oħra 'Mount Hu qal li l-proprjetà nxtrat f'isem Spazio Immobiliare Limited, il- kumpannija li għamlet l-iżvilupp tal-proprjetà. Ix-xhud ikkonferma li hu kellu sħab oħra miegħu f'din is-soċjetà u li hu kien l-amministratur tagħha. kkonferma wkoll li hu sar jaf li l-proprjetà inkwistjoni kienet għall-bejgħ bis- saħħa ta' 77 Limited. Qal li hu kien qabbad perit biex jistabbilixxi l-kejl ta' din il-proprjetà li kienet intiża għall-żvilupp, iżda dan ma tantx kien tal-fehma li hu għandu jikkunsidra l-proprjetà inkwistjoni għall-proġett li kellu f'moħħu, minħabba li kien hemm proprjetà oħra f'Dingli Street li kienu qegħdin fi trattattivi dwarha. Madanakollu sakemm tefa' offerta fuq din il-proprjetà f'Dingli Street, din laħqet inbiegħet, u kien hemmhekk li hu reġa' beda jikkunsidra li jixtri l-proprjetà tal-konvenuti. Ix-xhud qal li f'Jannar hu avviċina lis-sinjuri Thewma u beda negozjati magħhom direttament. Ix-xhud ikkonferma li l-ewwel darba li sar jaf b'din id-dar kien permezz ta' 77 Limited. Madanakollu hu kkonferma wkoll li meta beda jikkunsidra li jixtri d-dar hu, ma reġax involva lil 77 Limited, l-aktar minħabba li kien għadda ħafna żmien, u qal li meta s-segretarja tiegħu kienet indunat li mal-faċċata tad-dar kien twaħħal in-numru tat-telephone tas-sidien, hu kien iddeċieda li jagħmel kuntatt mas- sidien b'mod dirett u mhux permezz tas-soċjetà attriċi. Ix-xhud qal li hu daħal jara l-proprjetà biss f'Jannar, u dan wara li kienu fallew in-negozjati għax-xiri 206 tal-proċess. 208 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 31 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM tal-proprjetà f'Dingli Street. Ix-xhud qal ukoll li hu jevita li jidħol fid-djar hu, u għalhekk jibgħat dejjem lill-perit tiegħu. Remo Hawes xehed ukoll li meta beda jikkunsidra x-xiri tal-proprjetà bis-serjetà, hu nnegozja direttament mas-sidien. Ix-xhud spjega n-negozju tiegħu b'dan il-mod: Ix-xhud kompla jispjega li l-proprjetà inkwistjoni nxtrat mis-soċjetà Spazio Immobiliare Limited, li żviluppat il-proprjetà. Meta l-iżvilupp kien lest, l- appartamenti nbiegħu permezz tas-soċjetà Butterfly Investments Limited. li Butterfly Investments Limited taġixxi bħala aġenzija għall-bejgħ tal- proprjetà. Hu kkonferma li Iana Vanessa Sammut Spiteri kienet is-segretarja tiegħu li kienet takkumpanjah f'diversi laqgħat sabiex tittraduċi dak kollu li jintqal minħabba li hu ma jifhimx bil-lingwa Ingliża. Ix-xhud ikkonferma li Sammut Spiteri kienet preżenti waqt l-inkontri li hu kellu mal-konjugi Thewma f'Jannar. Mistoqsi in kontroeżami dwar ir-rwol tiegħu f'kull waħda mis-soċjetajiet imsemmija f'dawn il-proċeduri, ix-xhud qal li hu amminsitratur tas-soċjetajiet qal li Planet Investments Limited kienet ġiet xolta minħabba li wħud mill- imsieħba tal-kumpannija ma baqgħux attivi fiha. Hu kkonferma li minbarra li kien amministratur ta' dawn is-soċjetajiet, hu kellu wkoll sehem żgħir fihom. Ix-xhud ġie muri d-dokument a fol. 57 tal-proċess, li kien ġie ffirmat minnu Qrati tal-Ġustizzja Paġna 32 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM f'isem u għan-nom ta' Butterfly Investments Limited, u minn Dr Carl Sharples għan-nom ta' 77 Limited, fejn ġiet maqbula klawsola li testwalment taqra: Ix-xhud spjega li hu kien ra d-dar mertu ta' din il-kawża ma' rappreżentanti tas-soċjetà attriċi, u li dak iż-żmien hu kien interessat f'diversi proprjetajiet oħra. Qal ukoll li kien biss diversi xhur wara li hu ra t-tabella bid-dettalji tas- sidien imwaħħla mal-bieb ta' barra, u li kien hemmhekk li hu ddeċieda li jitlob lis-segretarja tiegħu tagħmillu appuntament mas-sidien sabiex Ix-xhud qal ukoll li hu fittex li jibni relazzjoni li permezz tagħha hu jkun jista' jikkollabora mas-soċjetà attriċi, u kien għalhekk li kien talab lis-segretarja tiegħu tiffissa inkontru magħhom. Ix-xhud qal li hu ra d-dar inkwistjoni wara li ġie ffirmat dan il-ftehim mas-soċjetà attriċi ċjoè wara April Qal li darba fost l-oħrajn hu kien għaddej fil-karozza mas-segretarja tiegħu u ma' Maryanne Zammit Endrich, u din kienet indikatlu l-proprjetà mertu ta' din il-kawża u qaltlu li kienet għall-bejgħ. Qal li dakinhar hu ma kienx interessat li jakkwista din il-proprjetà u li anki l-perit tiegħu kien qallu li kien hemm prospetti aktar interessanti mix-xiri tal-proprjetà mertu ta' din il-kawża. xhud ikkonferma li hu kien mar jara l-proprjetà darba waħda biss, u li hu kien mar jaraha fil-preżenza tal-perit Ix-Xewkija u tas-segretarja tiegħu, għalkemm qal li jista' jkun li magħhom kien hemm ukoll Maryanne Zammit Endrich. ikkonferma li t-terminu ta' validità tal-ftehim li hu kellu ma' 77 Limited kien ta' sena, mis-26 ta' April, 2014 sas-26 ta' April, 2015. ix-xhud ikkonferma wkoll li Qrati tal-Ġustizzja Paġna 33 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM l-konvenju mal-konvenuti Micallef ġie ffirmat fi Steel tal-2015, meta l-imsemmi ftehim mas-soċjetà attriċi kien għadu viġenti. Ix-xhud ċaħad li qabel Jannar tal- 2015 hu kien għamel xi tip ta' offerta lill-konvenuti Micallef għax-xiri ta' din il- proprjetà. Fl-udjenza tas-16 ta' Frar, 2018 xehed l-avukat Carl Sharples in kontroeżami25, li kkonferma li l-ftehim li l-konvenuti kellhom mas-soċjetà attriċi ma kienx ftehim ta' esklussività. Ix-xhud ikkonferma li anki jekk hu personalment ma kienx involut fin-negozjati li saru fir-rigward tal-proprjetà mertu ta' din il- kawża, in-negozjaturi li kellu jaħdmu miegħu kienu jżommuh infurmat fir- Ix-xhud ikkonferma li x-xerrej għall-proprjetà nstab permezz ta' reklamar barra minn Malta. Ix-xhud ikkonferma li s-soċjetà attriċi kellha ftehim ma' Butterfly Investments fir-rigward ta' proprjetajiet li jinsabu ġo Ix-xhud qal li hu jaf li Remo Hawes kien talab laqgħa mas-soċjetà attriċi sabiex jagħmel offerta fir-rigward tal-proprjetà bl-isem 'Mount Royal', Rue d'Argens, bejn Il-Fgura u Paceville, San Ġiljan. Ix-xhud ċaħad li l- offerta ta' Porta fil-verità kienet saret rigward proprjetà f'Dingli Street u mhux fir-rigward tal-proprjetà mertu ta' din il-kawża. Qal ukoll li l-offerta ta' Porta Ix-xhud qal li l-konvenut Pio Thewma kien attenda għal laqgħa fl-uffiċċji tas-soċjetà attriċi fid-29 ta' Diċembru, 2014, u li hu ċert minn dan minħabba li l-konvenut kien introduċa ruħu miegħu. Peralta kompla jgħid li l-offerta ta' Porta kienet saret verbalment lil Maryanne il-manager tagħha Graham Talamayan kkomunikaw lill-konvenuti. ikkonferma sussegwentement Remo Hawes kien irtira l-offerta tiegħu u wera li ma kienx għadu interessat fil-proprjetà. Ix-xhud ikkonferma li wara din l-offerta s- 25 A fol. 216 tal-proċess. Paġna 34 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM soċjetà attriċi ma baqgħetx involuta fin-negozjar dwar din il-proprjetà. qal li possibbilment ma kinitx il-klijenta ta' 77 Limited li xtrat il-proprjetà, u ċioè Butterfly Investments, u li s-soċjetà attriċi ma ressqet l-ebda offerta da ikkonferma li l-arranġament li s-soċjetà attriċi kellha ma' Emanuel Pearce kien li dan jirċievi commission meta s-soċjetà attriċi titħallas il-commission tagħha. Hu kkonkluda billi qal li s-soċjetà attriċi bagħtet ittra legali lil Remo Hawes, iżda li ma ttieħdu ebda passi ulterjuri fil-konfront tiegħu. Fl-udjenza tas-16 ta' Frar, 2018 xehdet in kontroeżami Maryanne Zammit Endrich Cachia Caruana, li qalet li hi kienet qiegħda tinnegozja l-bejgħ tal-proprjetà mertu ta' din il-kawża, u li hi kienet ġiet infurmata li din il-proprjetà tinsab għall-bejgħ minn ċertu Leli Sammut. Ix-xhud qalet li hi ma kinitx taf bl-istat ta' saħħa tal- konvenut Pio Thewma fiż-żmien meta kienu għaddejjin dawn in-negozjati, u dan minkejja li hi kienet saret taf lill-konvenuti Thewma tajjeb tul dan iż-żmien. Ix-xhud ikkonfermat li minkejja li hija kienet marret fid-dar tal-konvenuti diversi drabi, ħafna mid-drabi kien ikun hemm biss Pio Thewma u mhux il-mara tiegħu ukoll. Ix-xhud ikkonfermat li l-ftehim li jirregola r-relazzjoni bejn il- partijiet kien ta' open agency agreement u mhux sole agency agreement. xhud qalet li mhux veru li l-ewwel darba li hi wriet il-proprjetà 'Mount Royal' lil Remo Hawes dan ma kienx daħal ġewwa iżda baqa' fil-karozza, u qalet li hu kien daħal u ra l-proprjetà minn fuq s'isfel. Qalet ukoll li wara li Hawes ra din il- proprjetà flimkien ma' numru ta' proprjetajiet oħra f'Tas-Sliema, kienet saret laqgħa u kien hemm ix-xogħol kollu lest għal meta suppost li kellhom jiġu l- klijenti ta' Hawes minn barra. Ix-xhud qalet li waqt din il-laqgħa Remo Hawes 220 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 35 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM kien akkumpanjat minn Vanessa Sammut Spiteri, u li dawn kienu għamlu offerta fuq il-proprjetà mertu ta' din il-kawża, u fuq proprjetà oħra f'Arturo Mercieca Ix-xhud allegat li minkejja li Porta kien jgħid li kien qiegħed jaġixxi f'isem klijenti tiegħu, hu probabbilment ried dawn il-proprjetajiet għalih stess. Ix-xhud qalet ukoll li l-konvenuti Micallef qatt ma kienu attendew għal xi Ix-xhud qalet li hi baqgħet f'kuntatt ma' Remo Porta minħabba f'negozju dwar proprjetajiet oħra, iżda qalet li wara nofs Ottubru, kull darba li hi kienet tistaqsih kif kien baqa' fuq il-proprjetà bl-isem 'Mount Royal', Porta kien ibiddel id-diskors tant li f'punt minnhom beda jgħid li ma jistax jiftakar liema hi l-proprjetà 'Mount Royal', u li minkejja li hi bdiet tgħidlu li hi l- proprjetà li kienu ħejjew il-pjanti tagħha u ddiskutew dwarha, hu baqa' jgħid li ma jistax jiftakar liema hi. Ix-xhud qalet li wara In-Nadur, Remo Porta għamel minn kollox biex inessiha l-proprjetà: "Jekk hu qed jgħidli illi nesa l-proprjetà, l-ewwel qalli li kellu n-nies u ġew u ħadu good time Paceville u telqu 'l hemm biex inessini. Meta erġajt iltqajt miegħu ġimgħa wara, qalli li lanqas biss … jiftakar liema proprjetà hi. Kien mas-segretarja dak in-nhar l-uffiċċju tagħna. Ġie jiġifieri għax konna qegħdin niddiljaw fuq xi ħaġa oħra. Ipprova jnessini din il-proprjetà litteralment." Fl-udjenza tad-9 ta' Marzu, 2018 sar il-kontroeżami ta' Graham Everson, li qal li s-soċjetà attriċi kellha żewġ tipi ta' ftehim, open agreement u exclusive agreement, għalkemm ma setax jiftakar x'tip ta' ftehim kien hemm mal- konvenuti fir-rigward tal-proprjetà mertu ta' din il-kawża. Ix-xhud qal li hu kien preżenti meta Remo Hawes kien qal li għandu klijenti interessati li jixtru l- proprjetà mertu tal-kawża flimkien miegħu. Ix-xhud qal li f'dak iż-żmien, Porta 231 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 36 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM kien qal li kien qiegħed jistenna konferma mill-klijenti tiegħu li setgħu jottjenu fondi mill-bank għat-twettiq tal-proġett. Il-kontroeżami tax-xhud Emanuel magħruf bħala Leli Pearce sar fid-19 ta' April, 201828, li kkonferma li hu kien sar jaf li l-konjugi Thewma xtaqu jbiegħu d-dar residenzjali tagħhom b'kumbinazzjoni, wara li kien mistieden għandhom għal attività soċjali. Qal ukoll li hu kien ta n-numru tagħhom lil Dr Carl Sharples minħabba li kien jaf li dan għandu aġenzija tal-bejgħ tal-proprjetà. li hu ma ftiehemx dwar modalità ta' ħlas ma' Dr Sharples, iżda meta sar jaf bl- istorja, hu kien offra li jmur ikellem lill-konvenut Pio Thewma. ikkonferma li fil-fatt kien mar ikellem lill-konvenut, iżda dan beda jgħidlu li mhux jagħrfu u biex ma jkellmux. Qal ukoll li l-mara tal-konvenut, Victoria Thewma, talbitu biex ma jkellimx lil żewġha, u li meta ra hekk, hu kien telaq mingħandhom. Fl-udjenza tat-28 ta' Mejju, 2018 sar il-kontroeżami tax-xhud Iara Vanessa Bartolo, li qalet li hi kienet daħlet fil-proprjetà mertu ta' din il-kawża flimkien ma' Remo Hawes u ma' Maryanne Zammit Endrich, u li dakinhar, it-tlieta li huma kienu daħlu ġewwa. Hi qalet li Hawes kellu xi klijenti li kellhom jaslu mill- Italja f'Ottubru, u li qabel dawn waslu kienu tlestew il-pjanti tal-proprjetà. xhud qalet ukoll li meta ġew Malta dawn qalu li ma kinux interessati, u kienu raw id-dar minn barra biss. B'riferiment għall-allegazzjoni tagħha li Porta kien wera interess fil-proprjetà, ix-xhud qalet li wara li Porta kien ra l-affarijiet mal- perit tiegħu, hu kien iddeċieda li l-prezz għax-xiri tal-proprjetà kien għoli wisq, u għalhekk kien iddeċieda li ma jkomplix bin-negozjati għax-xiri tagħha. 239 tal-proċess. 245 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 37 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM xhud qalet li meta hi kkomunikat mal-perit Lanfranco minn jeddha, hija dejjem għamlet dan fuq talba ta' Remo Hawes. Ix-xhud ikkonfermat li Porta kien interessat f'għadd ta' proprjetajiet f'Tas-Sliema. Qalet ukoll li Porta qatt ma għamel offerta lil Micallef għax-xiri tal-proprjetà 'Mount Royal' minħabba li l- prezz kien jafu. Hi qalet ukoll li kienet preżenti meta ġie ffirmat il-konvenju għax-xiri tal-proprjetà, u li n-negozju bejn Porta u Thewma kien sar wara li Porta kien għaddej bil-karozza tiegħu mill-inħawi ta' din id-dar u kien ra n- numru tas-sidien imwaħħal fuq barra, u kien iddeċieda li jagħmel kuntatt magħhom. Konsiderazzjonijiet legali Il-Qorti eżaminat l-evidenza kollha li tressqet mill-partijiet f'din il-kawża, sabiex tevalwa fl-ewwel lok jekk ir-relazzjoni kontrattwali bejn il-partijiet, u d- dinamika li biha żvolġiet din ir-relazzjoni, għandhiex twassal lill-Qorti tiddikjara li l-konvenuti għandhom iħallsu lis-soċjetà attriċi commission ta' 5% fuq il- prezz tal-bejgħ tal-proprjetà inkwistjoni bħala kumpens għas-servizzi reżi minnha, u dan skont il-ftehim viġenti bejn il-partijiet, li kien jistabbilixxi illi l- ħlas ta' 5% tal-prezz ikun dovut lis-soċjetà attriċi f'każ illi - Is-soċjetà attriċi argumentat li kienet hi li sabet lix-xerrej interessat, u li kienet hi li laqqgħet l-konvenuti max-xerrej Remo Hawes, li minn dak li jirriżulta mill- provi kien qiegħed jidher in rappreżentanza ta' kumpanniji varji. Il-konvenuti Thewma kellhom ftehim imsejjaħ agency agreement mas-soċjetà attriċi, u li Qrati tal-Ġustizzja Paġna 38 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM permezz tiegħu kienu qablu li s-soċjetà attriċi kellha tipprestalhom dawk is- servizzi kollha li toffri aġenzija tal-proprjetà bħalma huma reklamar, negozjar dwar it-termini tal-bejgħ u dwar il-prezz, u t-tressiq ta' partijiet interessati biex jaraw il-proprjetà, bil-kundizzjoni li f'każ li negozjatur mis-soċjetà attriċi jintroduċi x-xerrej tal-proprjetà lill-konvenuti, dawn kellhom iħallsu lis-soċjetà attriċi 5% tal-prezz tal-bejgħ tal-proprjetà bħala commission fee. Min-naħa l- oħra s-soċjetà attriċi kellha wkoll trade agreement ma' Remo Hawes, li kien qiegħed jidher f'isem u għan-nom ta' Butterfly Investments Limited, liema ftehim kien iffirmat fis-26 ta' April 2014, u li permezz ta' dan il-ftehim kien hemm qbil li s-soċjetà attriċi kellha tiegħu l-commission dovuta mill-bejjiegħ f'każ li jiġi konkluż kuntratt ta' bejgħ ma' Butterfly Investments Limited. soċjetà Butterfly Investments Limited qablet ukoll li hi min-naħa tagħha ma tikkomunikax mal-bejjiegħ jew ma' xi rappreżentant tiegħu la direttament u lanqas indirettament, sakemm mhux fil-preżenza ta' xi ħadd min-negozjaturi tas-soċjetà attriċi. Mill-provi jirriżulta li Remo Hawes kien avviċina lis-soċjetà attriċi minħabba li kien qiegħed ifittex proprjetajiet hawn Malta bi speċifikazzjonijiet partikolari, u kien għalhekk li hu, f'isem is-soċjetà Butterfly Investments Limited, iffirma t- trade agreement mas-soċjetà attriċi, li permezz tiegħu l-partijiet qablu li jikkollaboraw bejniethom sabiex Hawes jingħata l-assistenza meħtieġa biex jidentifika l-proprjetà li xtaq isib. B'mod separat il-konvenuti wkoll iffirmaw ftehim mas-soċjetà attriċi sabiex din tirreklama l-proprjetà tagħhom u tressaq lejhom partijiet interessati li jakkwistaw il-proprjetà tagħhom. Mill-provi prodotti f'din il-kawża jirriżultaw diverġenzi sostanzjali bejn dak li qalu rappreżentanti tas-soċjetà attriċi, u dak li qalu l-konvenuti Thewma min-naħa, u Remo Hawes min-naħa l-oħra. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 39 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Il-Qorti kkunsidrat dak li qalet Maryanne Zammit Endrich fix-xhieda tagħha, aġenta mas-soċjetà attriċi, li qalet li kienet hi li f'Awwissu tal-2014 uriet il-proprjetà mertu tal-kawża lil Remo Hawes u lis-segretarja tiegħu Vanessa Sammut Spiteri. ġie kkorraborat mix-xhieda ta' Vanessa Sammut Spiteri nnifisha, li wkoll qalet li hi kienet rat il-proprjetà inkwistjoni flimkien ma' Remo Hawes f'xi żmien qabel In-Nadur tal-2014. Ottubru kien ix-xahar indikat minn Hawes li fih kellhom jaslu mill-Italja l-klijenti li f'isimhom kien ser isir l-akkwist tal-proprjetà. Sammut Spiteri però ma setgħetx tikkonferma jekk dakinhar li marru jaraw il-proprjetà l- ewwel darba, kienx hemm il-konvenuti preżenti jew le. Bonazzoli qalet li dakinhar stess li marru jaraw il-proprjetà, Hawes kien talabha tiftiehem ma' Maryanne Zammit Endrich sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess għad-dar mertu tal-kawża sabiex jittieħdu ritratti, jittieħed perit fuq il-post u jsir xogħol preparatorju ieħor, u dan minħabba li x-xogħol li kien qiegħed jagħmel Porta tramite Butterfly Investments Limited kien qiegħed isir għal terzi li kienu interessati li jakkwistaw proprjetà hawn Malta. Bonazzoli saħansitra xehdet li waqt laqgħa li Hawes kellu ma' Maryanne Zammit Endrich fil-preżenza tagħha, dan kien awgura lil Zammit Endrich talli rnexxielha ssib il-proprjetà inkwistjoni. Bonazzoli qalet ukoll li fil- fehma tagħha s-soċjetà attriċi ħadet interess attiv fil-bejgħ ta' din il-proprjetà. Dan kollu ġie miċħud minn Remo Hawes li baqa' jsostni li hu kien sab il- proprjetà inkwistjoni waħdu u mingħajr l-għajnuna u l-intervent ta' ħadd, wara li ra tabella mwaħħla mal-bieb ta' barra tal-proprjetà li kienet tindika li din kienet għall-bejgħ. Madanakollu meta ġie mitlub jiċċara x-xhieda tiegħu in vista ta' dak li qalu xhieda oħrajn, li hu kien mar jara l-proprjetà inkwistjoni f'xi żmien f'Awwissu tas-sena 2014, dan qal li jista' jkun li hu kien mar jara l- proprjetà ma' Maryanne Zammit Endrich, fil-preżenza tal-perit Ix-Xewkija u ta' Vanessa Borg Delicata tal-Ġustizzja Paġna 40 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Bonazzoli, u dan minkejja li f'imkejjen oħra tax-xhieda tiegħu qal li hu kien jibgħat lill-perit jara l-proprjetajiet waħdu. Min-naħa l-oħra kien hemm ix-xhieda tal-konvenuti konjugi Thewma. Micallef, li mill-provi ħareġ li għandu kundizzjoni li taffettwalu l-memorja, ma ftakar xejn minn dak li ġie suġġerit lilu, u saħansitra qal li la kien qiegħed jagħraf lir-rappreżentanti tas-soċjetà attriċi u lanqas persuni oħrajn li hu kien jitkellem magħhom, bħalma kien is-sensar Emanuel Pearce. Il-konvenut qal li hu ma ndaħalx fin-negozjati dwar il-bejgħ tal-proprjetà u li kien ħalla kollox f'idejn martu u bintu. Madanakollu jirriżulta li kien Pio Thewma li ffirma l- ftehim mas-soċjetà attriċi u li bis-saħħa tiegħu dawn bdew jirreklamaw u jressqu xerrejja prospettivi biex jaraw din il-proprjetà. xhieda tiegħu, liema allegazzjoni sfat kontradetta minn martu ftit wara, li hu ma kien wera l-ftehim ma' 77 Limited lil ħadd, u li kien tefgħu f'file ma' dokumenti oħra mingħajr ma ddiskutieh ma' ħadd. Martu Victoria Thewma min-naħa tagħha qalet li minħabba fl-infermità ta' żewġha, hi kienet talbet lill-aġenti biex jikkomunikaw magħha biss dwar in- negozju fuq id-dar. Madanakollu fix-xhieda tagħha Thewma qalet li hekk kif kellha mingħand Maryanne Zammit Endrich l-offerta tal-prezz ta' Hawes, li hi qatt ma semmiet b'ismu, hi kkonsultat ma' żewġha u ma' bintha dwar dan. kkontradixxiet dak li qal żewġha li l-ftehim li ffirma mas-soċjetà attriċi ma kien urieh lil ħadd, meta qalet li hi kienet taf x'fih dan il-ftehim għalkemm ma kinitx Victoria Thewma allegat ukoll li l-ewwel darba li hi rat lit-Taljan Hawes akkumpanjat minn Sammut Spiteri, kien f'Jannar tal-2015, għalkemm Vanessa Borg Delicata tal-Ġustizzja Paġna 41 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Sammut Spiteri u Remo Hawes t-tnejn li huma qablu li huma kienu daħlu jaraw id-dar tal-konvenuti f'Awwissu tal-2014. Awwissu tal-2014 inzerta li hu l-istess żmien li fih, skont dak li xehdet Victoria Thewma, hi u r-raġel tagħha kellhom laqgħa ma' Graham Talamayan u ma' Maryanne Zammit Endrich fl-uffiċċji tas-soċjetà attriċi dwar il-bejgħ ta' din il-proprjetà. Quddiem dawn id-diverġenzi, il-Qorti tqis li meta jkun hemm kuntrast bejn ix- tal-partijiet, il-kriterju determinanti mhuwiex jekk il-ġudikant assolutament jemminx dak li jkun ġie spjegat lilu, iżda jekk dawk l- ispjegazzjonijiet humiex verosimili fiċ-ċirkostanzi żvarjati tal-ħajja.30 Il-grad ta' prova rikjest fil-kamp ċivili huwa dak li biżżejjed li jkun inissel ċertezza morali f'moħħ il-ġudikant li tkun indotta minn preponderanza ta' provi meqjusa fuq bilanċ ta' probabbilitajiet.31 Mhux l-ewwel darba li l-Qorti tkun rinfaċċjata b'verżjonijiet opposti għal xulxin, anzi meta każ ikun kontestat fuq il-provi u mhux fuq l-interpretazzjoni tal-liġi, x'aktarx li huwa proprju dak li jiġri, ċjoè li jkun hemm verżjonijiet konfliġġenti. Fis-sentenza fl-ismijiet George Ciangura vs. Joseph Agahi intqal illi: "Fil-kamp ċivili għal da li hu apprezzament tal-provi, il-kriterju mhuwiex dak jekk il-ġudikant assolutament jemminx l-ispjegazzjonijiet forniti lilu, imma jekk dawn l-istess spjegazzjonijiet humiex, fiċ-ċirkostanzi żvarjati tal-ħajja, verosimili. Dan fuq il-bilanċ tal-probabbiltajiet, sostrat bażiku ta' azzjoni ċivili, in kwantu huma dawn, flimkien mal-preponderanza tal- provi, ġeneralment bastanti għall-konvinċiment. Għax kif inhu paċifi- kament akkolt, iċ-ċertezza morali hi indotta mill-preponderanza tal- probabbiltajiet." 31 Vide wkoll Samhaoui vs. Begent, P.A., 08.04.1994, Borg vs. Manager tal-Intrapriża tal-Ħalib, P.A., 17.07.1981, Salamone Reynaud vs. Ryabokon. (Vol.LXX.II.144) u Muscat Monsigneur vs. Sawan, App. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 42 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Bl-istess mod il-Qorti tal-Appell fis-sentenza fl-ismijiet Perit John M. Parnis vs. Fithome Ltd33 irriteniet illi: "Il-Qorti trid timxi fuq is-soliti kriterji ta' kredibilità, konsistenza u verosimiljanza tax-xhieda fuq bażi ta' bilanċ ta' probabbiltajiet li huma suffiċjenti f'kawża ċivili."34 Illi fis-sentenza fl-ismijiet Frank Ellul Hawes Mercieca Gauci et vs. William Pitre’ et35, il-Qorti kkonkludiet illi: "In tema legali jiġi osservat li huwa prinċipju fil-ġurisprudenza li f'każ ta' żewġ verżjonijiet diametrikament opposti u li jkunu plawsibbli jew possibbli dan jiffavorixxi l-konvenuti in bażi għall-prinċipju li onus probanti incumbit ei qui diciit non ei qui negat (App. Huwa l-attur li jrid jipprova l-fatti minnu premessi u allegati fiċ-ċitazzjoni. Mill-banda l- oħra però mhux kwalunkwe tip ta' konflitt għandu jħalli lill-Qorti f'dak l- istat ta' perplessità li minħabba fih ma tkunx tista' tiddeċiedi b'kuxjenza kwieta u ikollha taqa' fuq ir-regola "in dubio pro reo". Il-konflitt tal-provi, sakemm il-bniedem jibqa' soġġett għall-iżbalji tal-perċezzjoni tiegħu u għall-passjoni, huwa ħaġa li l-Qrati jridu jkunu dejjem lesti għaliha, imma meta dan il-kunflitt ma jkunx ġej minn sempliċi differenza ta' opinjoni fuq affarijiet li jippermettu ċertu grad ta' tolleranza u li għalihom sewwa ingħad "tot homines tot sentetiae", u lanqas ma jkun ġej minn versjonijiet differenti "bona fide" fuq inċidenti li jiġru u jintemmu malajr u għallarrieda eż. identità, veloċità ta' veikoli, u ċirkostanzi oħra subitanei li fuqhom skont l-esperjenza komuni, is-sensi jistgħu jitqarrqu, imma għall-kuntrarju dan il-konflitt ikun jirrigwarda fatti u abitudinijiet li jkunu setgħu ġew osservati f'perijodu twil ta' snin bħal f'dan il-każ, allura isir ċar li wieħed mill-kontendenti jkun ħalla l-interess u l-passjoni tiegħu jegħlbuh u b'hekk jabbuża mill-proċess ġustizzja. Meta l-każ ikun hekk il-Qorti m'għandhiex taqa' ċomb fuq l-iskappotoja tad-dubju, imma għandha teżamina bl-ikbar reqqa jekk xi waħda mill-verżjonijiet, fid-dawl tas-soliti kriterji ta' kredibilità u speċjalment dawk tal-konsistenza u Qrati tal-Ġustizzja Paġna 43 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM versosimiljanza, għandhiex teskludi lill-oħra, anke jekk fuq bilanċ tal- probabilità u preponderanza tal-provi, għax dawn, f'kawżi ċivili, huma ġeneralment suffiċjenti għall-konvinċiment tal-ġudikant." Din il-Qorti tagħmel riferiment wkoll għas-sentenza fl-ismijiet Joseph Bartolo Farrugia vs. Philip Zammit fejn ingħad illi: jikkostitwixxu "In materja ta' provi, ir-regoli l-aktar prevalenti fl-ordinament ġuridiku tagħna jidhru li huma dawn: a) Ibda biex ir-regola tradizzjonali tal-piż tal-provi timponi a kariku tal- parti li tallega fatt l-oneru li ġġib il-prova tal-eżistenza tiegħu. Tali oneru hu ugwalment spartit bejn il-kontendenti, sija fuq l-attur li jsostni l-fatti l-bażi tad-dritt azzjonat minnu (actori favorevoli incumbit probatio), sija fuq il-konvenut għas-sostenn tal-fatt miġjub minnu biex jikkontrasta l-pretiża tal-attur (reus in excipiendo fit actor) – Ara Vol. XLVI, P.i, p.5. b) Fil-kors tal-kawża dan il-piż jista' joxxilla minn parti għall-oħra, għax, kif jingħad, 'jista jkun ġie stabbilit fatt li juri prima facie li t-teżi tal-attur hija sostenuta – Ara Vol. XXXVII, P.i, p.577; ċ) Il-ġudikant adit mill-meritu tal-każ hu tenut jiddeċiedi iuxta allegata et probata, u dan jimporta illi d-deċiżjoni tiegħu tiġi estratta unikament mill-allegazzjoni tal-partijiet. Jiġifieri, minn dawk iċ-ċirkustanzi tal-fatti dedotti għab-bażi tad-domanda jew tal-eċċezzjoni u l-provi offerti mill- partijiet. Jikkonsegwi illi d-dixxiplina tal-piż tal-provi ssir bażi tar-regola legali tal-ġudizzju in kwantu timponi fuq il-ġudikant il-konsiderazzjoni li l- fatt allegat mhuwiex veru għax mhux ippruvat; d) Il-valutazzjoni tal-provi hu fondat fuq il-prinċipju tal-konvinċiment liberu tal- apprezzament tar-riżultanzi probatorji u allura hu liberu li jibbaża l- konvinċiment tiegħu minn dawk il-provi li hu jidhirlu li huma l-aktar attendibbli u tiegħu. Naturalment dik id-diskrezzjoni tiegħu hi soġġetta għal dak il-limitu legali impost fuqu mill-artikolu 218 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u tal-ġudikant. Lilu hu mogħti idoneji għall-formazzjoni l-poter diskrezzjonali tal-konvinċiment Qrati tal-Ġustizzja Paġna 44 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Proċedura Ċivili li jrid li fis-sentenza tingħata motivazzjoni raġonata li tikkonsenti l-kontroll tal-ħsieb loġiku segwit fuq appell interpost mis- sentenza. Motivazzjoni din, li jekk jinstab li tirrispondi mal-loġika u r- razzjonalità, kif ukoll koerenti mal-elementi utilizzati allura skont ġurisprudenza konkordi, ma tiġix disturbata minn Qorti ta' reviżjoni – Ara b'eżempju Ramchand Sceberras Trigona noe vs. Jessie Fitouri – App. 30 ta' Ġunju, 1912, Kollez. Fl-aħħar nett jingħad fil-kawża fl-ismijiet Lawrence u Anthony Pavlovic pro et noe "Kif tajjeb għalhekk ġie ritenut mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fis- sentenza in re: Enrico Bartolo Burlo’ vs. Martin Farrugia Bozac, mogħtija fis-17 ta' Marzu, 2003 (ara wkoll sentenzi b'deċiżjonijiet simili in re: E Muscat Monsigneur vs. Sawan, Qorti ta' l-Appell, 25 ta' Frar, 1952; u Paul Salamone Reynaud vs. C. Ryabokon., Appell Ċivili, 5 ta' Marzu, 1986),"Il-ġudikant fil-kamp ċivili, għandu jiddeċiedi fuq il-provi li jkollu quddiemu, meta dawn jinduċu fih dik iċ- ċertezza morali li kull tribunal għandu jfittex, u mhux fuq sempliċi possibilitajiet, imma dik iċ-ċertezza morali hija biżżejjed, bħala li hija bażata fuq il-preponderanza tal-probabiltajiet"."39 Il-Qorti tinsab konvinta abbażi tal-provi mressqin quddiemha li s-soċjetà attriċi għamlet dak kollu possibbli, tramite n-negozjaturi tagħha, sabiex tassigura li tinstab proprjetà li kienet konformi mal-ispeċifikazzjonijiet mogħtija lilha minn Remo Hawes, li f'din it-tranżazzjoni kummerċjali ppreżenta ruħu bħala persuna li qiegħda tirrappreżenta l-interessi ta' terzi li xtaqu jakkwistaw proprjetà ta' ċerta dimensjonijiet f'Malta. Il-Qorti kkunsidrat li ma nġabet l-ebda prova f'dawn il-proċeduri li Remo Hawes tabilħaqq kien qiegħed jaġixxi għal terzi, u tqis li hu ferm inverosimili li dan kien qiegħed jaġixxi f'isem terzi meta avviċina lis-soċjetà attriċi u ffirma trade agreement magħha. Jidher li dan Porta ma kienx qiegħed jaġixxi in bona fede fil-konfront tas-soċjetà attriċi, u li anki fl- 39 Ara wkoll Bugeja vs. Sant Naudi, P.A., 30.10.2003. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 45 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM akkwist tal-proprjetà mertu ta' din il-kawża, hu nħeba wara għadd ta' kumpanniji maħluqa minnu sabiex l-ewwel ġie ffirmat konvenju bejn il- konvenuti u s-soċjetà Planet Investments Limited, liema soċjetà ġiet xolta sad- data tal-iffirmar tal-kuntratt, sabiex Porta ppreżenta ruħu bħala amministratur ta' dawn is- soċjetajiet. Il-Qorti kkonsidrat ukoll li l-kawża odjerna ma ġietx istitwita kontra Remo Hawes jew kontra xi kumpannija rappreżentata minnu, iżda kontra l-konvenuti li s-soċjetà attriċi tallega li mxew b'mala fede fir-relazzjoni kummerċjali li kellhom magħha. Il-konvenuti, min-naħa tagħhom isostnu li l- ftehim iffirmat minn Pio Thewma mas-soċjetà 77 Limited huwa null u mingħajr effett, u dan minħabba li l-ftehim kien ġie ffirmat minn Pio Thewma waħdu fir- rigward ta' proprjetà li kienet id-dar matrimonjali u r-residenza ordinarja tal- konjugi Thewma. F'dan ir-rigward il-Qorti kkunsidrat li Victoria Thewma, mart il-konvenut, ma jidher li għamlet xejn biex tattakka l-validità ta' dik l-iskrittura, li sakemm ma tiġix attakkata fi proċeduri appożiti tibqa' valida. Barra minn hekk tali skrittura kienet tirregola biss l-modalità li biha s-soċjetà attriċi kienet ser toffri l-proprjetà inkwistjoni għall-bejgħ u ċertament ma tistax titqies bħala strument li bih ġie ttrasferit xi jedd reali jew personali fuq din il-proprjetà.40 Jirriżulta wkoll li l-konvenuta Victoria Thewma qatt ma kkontestat ir-rwol tas- soċjetà attriċi fit-tentattivi kollha li din għamlet sabiex tinbiegħ il-proprjetà mertu tal-kawża, tant li hija kienet tikkomunika man-negozjaturi ta' 77 Limited, u f'Awwissu tas-sena 2014 saħansitra attendiet għal laqgħa dwar il- 40 L-artikolu 1326 (1) tal-Kodiċi Ċivili jipprovdi illi: "Atti li jeħtieġu l-kunsens taż-żewġ partijiet miżżewġa iżda li jitwettqu minn parti waħda mingħajr il-kunsens tal-parti l-oħra jistgħu jkunu annullati fuq it-talba tal-parti l-aħħar imsemmija meta dawk l-atti jkunu dwar it-trasferiment jew il-ħolqien ta' jedd reali jew personali fuq proprjetà immobbli; u meta dawk l- atti jkunu dwar proprjetà mobbli dawn jistgħu jkunu annullati biss meta l-jeddijiet fuqhom ikunu ngħataw b'titolu gratuwitu." Paġna 46 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM bejgħ tal-proprjetà tagħha fil-preżenza ta' Graham Talamayan u ta' Maryanne Marinelli din l-eċċezzjoni għandha tiġi miċħuda. Il-konvenuti eċċepew ukoll in sostenn tal-pretensjoni tagħhom li l-ebda ħlas mhu dovut lis-soċjetà attriċi, li l-ftehim li kellhom mas-soċjetà attriċi ma kienx wieħed ta' sole agency, u li għalhekk l-ebda senserija mhi dovuta lis-soċjetà attriċi. Il-konvenuti allegaw ukoll li huma kienu diġà ħallsu senserija fl-ammont ta' ħamsa u erbgħin elf Euro (€45,000) lil Butterfly Investments Limited, kif rappreżentata minn Remo Hawes, għalkemm ma nġabet ebda prova ta' dan il- ħlas, għajr għal skrittura privata bid-data tal-24 ta' Frar, 2015, iffirmata minn Pio u Victoria Thewma u minn Remo Hawes, li permezz tagħha l-konjugi Thewma qablu li għandhom iħallsu l-ammont ta' ħamsa u erbgħin elf Euro lil Butterfly Investments Limited bħala 'estate agency fees' mal-bejgħ tal-proprjetà bl-isem 'Mount Royal', Rue d'Argens, Parti mill-Fgura. Dan id-dokument, li kopja awtentikata tiegħu tinsab esebita a fol. 202 tal-proċess, ġie esebit mill-avukat Carlo Shawky, li kien il-konsulent legali ta' Remo Hawes. Jekk attwalment sarx jew le dan il-ħlas, ma jirriżulta minn imkien mill-proċess, u l-unika ħaġa li hi stipulata fil-kuntratt tat-trasferiment hija li l-proprjetà inkwistjoni nbiegħet għall-prezz ta' tmien mija u ħmistax-il elf Euro (€815,000). L-att tal-akkwist tal-proprjetà mkien ma jsemmi li hemm ħlas ta' senserija dovuta lil xi ħadd, u l-Qorti għandha dubju dwar jekk dan il-ħlas miftiehem bejn il-konvenuti Thewma u Butterfly Investments Limited sarx jew le, stante li ma nġabet ebda prova li dan il-ħlas sar. Il-konvenuti jargumentaw li l-ebda ħlas ta' senserija mhu dovut lis-soċjetà attriċi, u dan in vista tal-fatt li skont huma, is-soċjetà attriċi ma pprestatx servizzi ta' senserija lilhom, u dan minħabba li s-servizzi mogħtija lilhom Paġna 47 minn 51 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Nru 788/2016LM minnha ma wasslux għal tlaqqigħ tax-xerrej Remo Hawes magħhom il- bejjiegħa. Jirriżulta però mill-provi li kien biss bl-intervent tas-soċjetà attriċi li Remo Hawes ttieħed fil-proprjetà tal-konvenuti u sar jaf li din kienet għall- bejgħ. Il-ftehim li l-konvenuti kellhom mas-soċjetà attriċi kien speċifiku ħafna, u kien jistabbilixxi li l-5% commission hi dovuta meta negozjatur tas-soċjetà attriċi jintroduċi xerrej lill-bejjiegħ tal-proprjetà, u dan ikun propens li jakkwista l-istess proprjetà skont it-termini stabbiliti mill-bejjiegħ. Mill-provi jirriżulta li kienet Maryanne Farrugia Vidal mis-soċjetà attriċi li ħadet lil Remo Hawes fid-dar tal-konvenuti, dawritu fiha, u spjegatlu t-termini u l-kundizzjonijiet tal- bejgħ, u li saħansitra dan għamel offerta, dak iż-żmien ta' seba' mija u għoxrin elf Euro (€720,000) għax-xiri tal-istess, tant li din kienet ikkomunikat din l- offerta mal-konvenuti. Il-fatt li n-negozju bejn Hawes u l-konvenuti tkompla wara xi żmien, anki jekk bi prezz differenti minn dak li kienu qegħdin jitkellmu dwaru fl-2014, stante li kif spjegat il-konvenuta Victoria Thewma, il-prezz tal- proprjetà beda jiżdied b'rata mgħaġġla f'dawk iż-żminijiet, ma jneħħi xejn mill- obbligi kuntrattwali li kemm Porta kif ukoll il-konvenuti kienu marbuta bihom fil-konfront tas-soċjetà attriċi. li s-soċjetà attriċi kellha mal- konvenuti, liema ftehim allura għandu s-saħħa ta' liġi bejn il-partijiet, jistipula b'mod ċar li l-obbligu tal-ħlas ta' commission bir-rata ta' 5% jiskatta hekk kif ikun hemm tlaqqigħ b'suċċess tax-xerrej mal-bejjiegħ. il- klawsola numru 1 tal-ftehim41, taqra hekk: 7 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 48 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Il-Qorti kkunsidrat it-termini ta' din il-klawsola speċifika li kienu marbuta biha l-konvenuti fil-konfront tas-soċjetà attriċi, u qieset li mill-provi jirriżulta li kien biss bl-intervent tas-soċjetà attriċi 77 Limited li Remo Hawes tlaqqa' mal- Il-konvenuta Victoria Thewma qagħdet attenta fix-xhieda tagħha biex ma ssemmix lil Hawes b'ismu, tant li dejjem irreferiet għalih bħala "it- Taljan", iżda anki dan huwa indikattiv tal-fatt li l-konvenuti ma mxewx bil-bona fede rikjesta f'relazzjonijiet ta' din ix-xorta, tant li minkejja li Maryanne Farrugia Vidal xehdet li wara li s-soċjetà attriċi saret taf li l-konvenuti kienu ffirmaw konvenju għat-trasferiment tal-proprjetà u din staqsiet lil Victoria Thewma jekk setax kien Remo Hawes x-xerrej, din kienet weġbitha li n-negozju tal-proprjetà kien sar bejn il-bejjiegħ u x-xerrej direttament, mingħajr l-involviment ta' ħadd. kieku, kif allegaw il-konvenuti, huwa minnu li l-ewwel darba li semgħu b'Remo Hawes jew li rawh kien f'Jannar tal-2015, ma kien ikollhom l-ebda problema jikkonfermaw li kien hu li xtara l-proprjetà meta saritilhom mistoqsija diretta mill-esponenti tas-soċjetà attriċi f'dan ir-rigward. Għaldaqstant il-Qorti tqis li l-konvenuti għandhom iħallsu commission agency fee ta' 5% lis-soċjetà attriċi, fl-ammont komplessiv ta' tmienja u erbgħin elf, u ħamsa u tmenin Euro (€48,085), rappreżentanti l-5% tal-prezz tal-bejgħ tal- proprjetà inkwistjoni (€40,750) u 18% taxxa fuq il-valur miżjud fuq dan l- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 49 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża kif ġej: Tiċħad l-eċċezzjonijiet kollha tal-konvenuti; Tiddikjara u tiddeċiedi li s-soċjetà attriċi pprestat servizzi ta' senserija u aġixxiet bħala commission agent fil-bejgħ tal-proprjetà bl-isem 'Mount Royal' fi Triq Rue d'Argens ġewwa Xlendi, Il-Munxar; Tiddikjara u tiddeċiedi li l-konvenuti huma obbligati jonoraw il-ftehim ta' bejn il-partijiet datat l-4 ta' Settembru, 2014 u li l-istess konvenuti għandhom iħallsu lis-soċjetà attriċi l-commission agency fee ta' 5% speċifikata fl-istess ftehim; Tiddikjara lill-konvenuti bħala debituri versu s-soċjetà attriċi fl- ammont komplessiv ta' tmienja u erbgħin elf u ħamsa u tmenin Euro (€48,085.00), u konsegwentement tiddikjara lis-soċjetà attriċi bħala kreditriċi tal-konvenuti fl-imsemmi ammont; lill-konvenuti jħallsu lis-soċjetà attriċi ammont komplessiv ta' tmienja u erbgħin elf u ħamsa u tmenin Euro Bl-ispejjeż u bl-imgħaxijiet legali mid-data tas-sentenza sad-data tal-ħlas effettiv, kontra l-konvenuti. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 50 minn 51 Rikors Maħluf Nru 788/2016LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 51 minn 51