Nhar it-Tnejn 9 ta'Novembru 2015 Il-Qorti , Rat ir-rikors ta' Anthony Bugeja Muscat u Rino Leka tal-4 ta' Dicembru 2012 illi jaqra hekk: Illi permezz ta' ftehim numru 32601, datat 28 ta' Marzu, 2012 l-esponenti kulur Alpine White, chassis WBAFW07167C098653, numru ta' registrazzjoni LTY 178 ghall-valur ta' erbghin elf Ewro (€40,000); licenzja per se tghajjat lil esponenti Rino Leka; liema licenzja hi marbuta Illi fil-jiem sussegwenti minn meta l-vettura giet konsenjata lil atturi, l- esponenti Rino Leka waqt l-uzu tal-istess vettura irrealizza li l-vettura kella difetti li jaghmluha mhux tajba ghal uzu li ghalih il-vettura giet mixtrija jew li kienet mahsuba u li kieku l-attur ma kienx jixtriha jew kien joffri prezz izghar li kieku kien jaf li l-vettura konsenjata ma kelliex l-'extras' li huwa talab Illi l-ispecifikazjonijiet tal-vettura konsenjata komparati mal-mudell li fuqu giet ordnata il-vettura jvarjaw senjatament l-'interior and exterior mirrors' sabiex jgib dana kollu a' formali konjizzjoni tas-socjeta konvenuta fejn sahansitra bdew negozjati kemm mas-socjeta konvenuta lokali kif ukoll mas- socjeta estera BMW gewwa l-Germanja u dan sabiex jigu rizolti dawn id- difetti li hi munita bihom il-vettura; Illi nonostante li s-socjeta konvenuta offriet li tirrimedja u tirranga fejn tista dawn id-difetti dan ma kienx accettabbli ghal esponenti stante' li s-soluzzjoni kienet se tkun wahda temporanja u ma kienx qeghda tinghata l-ebda garanzija li d-difetti ser jittrangaw daqs li kieku l-vettura giet konsenjata kif originarjament ordnata; Illi l-vettura in kwistjoni hija mhallsa fl-intier u lllum il-gurnata hi registrata fuq l-esponenti Anthony Bugeja Muscat; din baqghet inadempjenti ghalhekk kellha ssir din il-kawza; Ghaldaqstant u ghar-ragunijiet kollha premessi, wara illi jsiru d-dikjarazzjonijiet necessarji u jinghataw il-provvedimenti opportuni, tghid is-socjeta konvenuta ghaliex dina l-Onorabbli Qorti m'ghandhiex tilqa t-talbiet attrici u joghgobha: Tiddikjara u tiddeciedi illi l-vettura BMW 520d, 5 series, kulur Alpine White, chassis WBAFW07167C098653, numru ta' registrazzjoni LTY 178 kellha difett li ma jidhirx illi jaghmel il-vettura mhux tajba ghall-uzu li ghalih hi mahsuba jew li jnaqqas il-valur taghha, illi l-attur ma kienx jixtriha jew kien joffri prezz izghar li kieku kien jaf bih. Tikkundanna u tordna lis-socjeta konvenuta tirrifondi dik il-parti mill-prezz li jigi stabbilit minn dina l-Onorabbli Qorti. ghajnuna ta'periti nominandi. Tiddikjara illi s-socjeta konvenuta responsabbli versu l-esponenti ghad-danni minnhom sofferti konsegwenza ta' dan il-kaz. lil esponenti d-danni hekk Rat id-digriet taghha tas-7 ta'Dicembru 2012 fejn apuntat il-kawza ghas-smiegh ghal- Hamis 14 ta' Frar 2013 fid-9.30am; Rat ir-risposta guramentata ta' Muscat Motors Limited tat-23 ta' Jannar 2013 (a fol. 8) li taqra hekk: ILLI preliminarjament, l-esponenti m'ghandu ebda relazzjoni guridika mar- rikorrent Rino Leka, stante illi l-vettura in kwistjoni nxtrat mir-rikorrent l- iehor Anthony Bugeja Muscat u dan kif anke jirrizulta mill-annessi Dokumenti "MM1" ILLl, fit-tieni lok, u wkoll b'mod preliminari, jidher illi r-rikorrenti qed jibbazaw it-talbiet taghhom fuq l-artikolu 1424 tal-Kodici Civili, liema azzjoni hija preskritta ai termini tal-artikolu 1431 tal-istess Kodici Civili; ILLI minghajr pregudizzju ghas-sueccepiet, u fil-mertu, it-talbiet rikorrenti ghandhom jigu respinti bl-ispejjez kontra l-istess rikorrenti, stante illi tali talbiet huma infondati fil-fatt u fid-dritt u dan peress illi l-vettura li giet ikkonsenjata lil Anthony Bugeja Muscat ma fiha ebda difetti u effetivament hija skont l- ordni minnu maghmula fid-9 ta' Frar 2012 kif jirrizulta mill-anness Dokumenti mmarkat "MM1", liema dokumenti huma ffirmati mill-istess ILLI minghajr ebda pregudizzju ghas-suespost, l-esponenti ippruvat tasal ghal ftehim mar-rikorrenti minghajr ebda pregudizzu ghad-drittijiet taghha, u dan sabiex tinstab soluzzjoni bonarja izda dan ma sehhx mhux minhabba xi Salv eccezzjonijiet ulterjuri skont il-ligi." Rat id–dokumenti ezebiti u l-atti kollha tal-kawza; Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet; Ikkonsidrat: Il-kwistjoni li ghandha quddiemha din il-Qorti ghall-ezami hija dik t'eccezzjoni preliminari, ta' preskrizzjoni ta' sitt xhur sikkome l-kuntratt ta' bejgh gie ffirmat fid-9 ta' Frar 2012 u sussgwentement fis-27 ta' Marzu 2012 li fiha giet konsenjata il-vettura indikata fir-rikors promotur ghal skopijiet tar-regoli tal-ADT u fit-3 t'April 2012 l- vettura giet fizikament konsenjata f'idejn l-atturi. Meta l-attur De Roemer sive Rino Leka ha l-konsenja fizika tal-vettura, huwa ddikjara "jiena indunajt bihom (d-difetti) mal-ewwel u gibed l-attezzjoni tas-socjeta' intimata mal-ewwel dwar d-difetti." 'Spray' tal-bagoll tal-vettura kien difettuz. Fix-xhieda tieghu Leka jghid illi l-vettura tintuza bhala Taxi. Illi kien hu li hallas ghall vettura izda peress li Anthony Anthony Bugeja Muscat kellu licenzja ta' Taxi hareg il- MM2, Leka kkonferma li l-firma kienet t'Anthony Bugeja Muscat fuq il-kuntratt ta' bejgh tal-vettura rilevanti. L-attur Leka ezebixxa nota' b'dokumenti – Vide fol.20 u 21 li fih jidhru l- Dan id-dokument huwa identiku ghal dak gie ezebit mis-socjeta' intimata a fol. 23 et seq. xhed illi huwa ghandu permess ta' Taxi u d-driver Huwa xhed illi kien nnegozja Rino Leka mas-socjeta' intimata dwar il-karozza, u dwar l-ispecifications u l-hlas. David Diugo Sales Manager tas-socjeta' intimata xhed illi kienet giet ordnata l- vettura fid-9 ta' Frar 2012 u ezebixxa Dok. Huwa xhed illi fuq dan d- Fuq Dok. DS 2 a fol.35 jidher illi sar zball u cioe zewg specifications li ma kienux inkluzi fl-ewwel kuntratt tad-9 ta' Frar 2012 ma gewx riflessi fil-vettura inkwistjoni. Huwa stqarr illi dawn l-options jew specifications pero kienu mehtiega ghaliex din kienet ordni specjali ta' vettura li kienet ser tintuza bhala Taxi. Huwa xhed di piu', illi l-mirja bl-anti-dazzle function kienet specification extra 'l ghaliex ma kienitx inkluza jew indikata fl-ewwel ordni ta' Frar 2012, u li l-interior Sissons xhed li l-vettura kienet konsenjata fit-3 t'April 2012. Sissons xhed illi kien sar ilment fil-31 ta' Mejju 2012 u ezebixxa Dok. Sussegwentement, kien sar ftehim intern bil-ghan li l-partijiet jasslu ghal soluzzjoni fejn sahhansitra kien gej espert minn barra biex jwahhal il-mirja u jinstalla dak li kien nieqes, izda l-attur ma tfaccax biex jsiru l-aggustamenti – Vide fol. 43A xhed illi ma setghax jghid jekk l-espert barrani kienx gej specifikament ghal din il-karozza biss ghaliex seta' gie ukoll ghal karozzi ohra; li l-atturi ma gabux il-vettura ghall-aggustamenti; li s-socjeta' intimata kienet sejra taghmel dawn l-aggustamenti minkejja li ma kienux indikati fl-ordni tad- 9 ta' Frar 2012. Ikkonsidrat: 43H ezebixxa Dok. D li huwa service history tal-vettura meritu 62 et seq., ezebixxa l-korrispondenza permezz ta'emails dwar l-istess karozza – Dok. Bejjiegħ hu obbligat jagħmel tajjeb għad-difetti li ma jidhrux tal-ħaġa mibjugħa li jagħmluha mhux tajba għall-użu li għalih hija maħsuba, jew li jnaqqsu il-valur tagħha tant illi x-xerrej ma kienx jixtriha jew kien joffri prezz iżgħar, li kieku kien jaf bihom.1 1 Artikolu 1426 tal-Kapitolu 16 Di piu' Il-bejjiegħ ma jweġibx għad-difetti li jidhru, cioe' dawk li x-xerrej seta' jsir jaf bihom waħdu.2 Ghad-difetti latenti jew li ma jidhrux, il-bejjiegh jwiegeb ghalihom anke meta ma jkunx jaf bihom salv jekk jkun obbliga ruhu bla garanzija.3 Ghal-difetti latenti jew mohbija x-xerrej ghandu ghazla ta' zewg azzjonijiet – azzjoni redibitorja,- cioe' fejn jikkonsenja l-oggett mibjugh u jitlob ir-radd tal-prezz jew l- azzjoni stimatorja, fejn jżomm il-ħaġa mibjugha u jitlob lura parti mill-prezz li jiġi stabbilit mill-Qorti.4 Skond l-Artikolu 1429 tal-Kapitolu 16 jekk il-bejjiegh li kien jaf bid-difett tal-haga mibjugha huwa responsabbli mhux biss ghar-radd lura tal-prezz izda ukoll ghal hlas ta' Danni; izda huwa responsabbli biss ghal prezz u spejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-bejgh jekk ma kienx jaf bid-difett. Artikolu 1431 tal-Kapitolu 16 jistipola: "L-azzjoni redibitorja u l-azzjoni stimatorja jaqgħu bil- preskrizzjoni, għal dawk li huma immobbli, bl-egħluq ta' sena minn dak in-nhar tal-kuntratt, u, għal dawk li huma ħwejjeġ mobbli, bl-egħluq ta' sitt xhur minn dak in-nhar tal-kunsinna tal-ħaġa mibjugħa". Ikkonsidrat: Illi mil-provi prodotti huwa inkontestat li l-vettura BMW 520d 5 Series numru ta' registrazzjoni LTY 178 giet ordnata fid-9 ta' Frar 2012 giet konsenjata lill-atturi fis-27 ta' Marzu 2012 ghal finijiet tar-rekwiziti tal-ADT waqt li fit-3 t'April 2012 giet 2 Artikolu 1425 tal-Kapitolu 16 3 Artikolu 1426 tal-Kapitolu 16 4 Artikolu 1427 tal-Kapitolu 16 Il-Qorti tqis illi t-termini ta' preskrizzjoni ta' sitt xhur jibda jidekorri mit-3 t'April Il-kawza odjerna giet istitwita fl-4 ta'Dicembru 2012. Jrid jinghad illi t-terminu moghti fl-Artikolu 1431 japplika mhux biss ghall-actio L-atturi jikkontendu illi huwa veru li t-trattattivi bejn il-kontendenti ma jistghux jitqiesu li jinterrompu l-preskrizzjoni izda l-accettazzjoni da parti tas-socjeta' intimata li taghmel t-tiswijiet jew l-aggustamenti,kienet fattur li jinterponi l-preskrizzjoni. Illi ghalhekk meta l-vettura giet msejha f'Lulju fil-garage tas-socjeta' intimata ghat- tiswijiet dan, skond l-atturi kien jfisser illi l-preskrizzjoni giet interrotta – Vide Dok. Ikkonsidrat: Il-Qorti ezaminat il-gurisprudenza nostrali kif ukoll awturi notevoli f'dan il-qasam. "Issa fil-kaz tal-attur huwa ma jistax jitlob riparazzjoni tal- magna imma sostituzzjoni taghha: dan huwa l-inqas li jista' jitlob fl-interess tal-istess venditur: seta' talab ir-rexissjoni tal- kuntratt u jitlob il-flus lura, li hallas ghal motor car kollu imma huwa ma jridx iwaqqa' l-vendita' u ghalhekk irid biss id-diferenza tal-prezz tal-magna jekk il-konvenut ma iridx jibdlilha biss il-magna, anzi l-attur iddikjara illi huwa pront biex ihallas ghad-deprazzament tal-magna in kwistjoni: biex dejjem ma jaggravax lill-konvenut." Din il-kwistjoni ggib in diskussjoni n-natura inerenti tal-azzjoni odjerna –l-azzjoni attrici hija verament actio aestimatoria jew azzjoni ghan-nuqqas ta' prezz minhabba li l-oggett mibjugh m'huwiex tal-kwalita' mifthema skond Artikolu 1390 tal-Kapitolu 16? fejn allura il-preskrizzjoni hija ta' sentejn? Huwa fatt inkontestat illi l-attur qieghed jilmenta illi l-vettura tieghu wasslet Malta mhux skond l-ispecifications li huwa kkontratta mas-socjeta intimata. Jghid car u tond illi huwa nduna b'dana in- nuqqas immedjatament. mill-Qorti tal-Appell: In fatti fil-kaz Buttigieg vs Hist deciz 16 ta' Frar 1945 Vol XXXII.I.163 gie affermat Jekk l-oggett ma jkunx konformi ghal-ftehim, ma hemmx vizzju redibitorju, imma jkun kaz ta' inadempienza ta' kuntratt li ma ghandha x'taqsam xejn mal-garanzija tal-vizzji redibitorji illi ghalhekk mhux applikabbli l-preskrizzjoni fuq dekadenza ta' xahar (illum sitt xhur ghall mobbli) imma dik il- preskrizzjoni ta' sentejn. Huwa evidentissmu illi l-attur Vella b'modd immedjat intebah illi l-vettura ma Huwa daqstant iehor evidenti illi l-bejjiegh ma jwiegibx ghad-difetti illi jidhru. Illi ghaldaqstant l-Qorti tqis illi l-azzjoni ta'inadempjenza kontrattwali ma hijiex preskritta skond il-ligi u ghaldaqstant tichad l-eccezzjoni tas-socjeta' intimata . Spejjez riservati ghal vertenza finali