QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA S.T.O. PRIM IMĦALLEF JOSEPH VELLA-CRITIEN Illum il-Ġimgħa, 9 ta' Novembru 2018 Kawża Nru: 21 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Giuseppi Chetcuti, Caterina sytova u Filippa Grech Zammit; u b'digriet tal-4 ta' Jannar 2017 l-atti ġew trasfużi f'isem Raymond Grech Zammit, John Grech Zammit, u Stephen Grech Zammit stante li ommhom Filippa Grech Zammit mietet fil-mori tal- kawża vs Alfred Chetcuti Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat tal-atturi li ġie ppreżentat fil-31 ta' Mejju 2013 fejn ġie premess: Paġna 2 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Illi l-kontendenti huma lkoll aħwa Chetcuti, ulied il-mejtin Francesco Saverino Chetcuti u Angela Chetcuti nee Cascun li mietu rispettivament fil-5 ta' Frar 1990 u fid-9 ta' Frar 1979. Illi bis-saħħa tal-aħħar testmenti tagħhom, wieħed fl-atti tan-Nutar Joseph Henry Samhaoui tat-28 ta' Ottubru 1987 u l-ieħor unica charta fl-atti Nutar Jeanette D’gostino Cutajar tal-14 ta' Jannar 1979, Francesco Saverino Chetcuti u Angela Chetcuti nnominaw b'eredi universali u padruni assoluti tal-ġid kollu tagħhom lill-kontendenti, flimkien f'sehem indaqs u indiviżament bejniethom. Illi konsegwentement, il-ġid kollu li kienu jippossjedu Francesco Saverio Chetcuti u Angela Chetcuti rispettivament fid-data tal-mewt tagħhom għadda għand il-kontendenti, fis-sehem ta' kwart indiviż (1/4) kull wieħed u waħda minnhom. Illi inoltre, bis-saħħa tat-testmenti fuq imsemmija, kemm Francesco Saverio Chetcuti u anke Angelo Chetcuti ħallew ġid partikolari bi prelegat favur kull wieħed u waħda mill-esponenti. Illi l-esponenti qablu li jimmettu lil xulxin fil-pussess tal-prelegati msemmija, pero' sallum il-konvneut baqa' ma resaqx biex jimmetti lill-esponenti fil-pussess tas-sehem tiegħu. Illi inoltre, l-esponenti ilhom żmien li avżaw lill-konvenut li ma jridux jibqgħu jżommu in komun miegħu l-ġid provenjenti lilhom mill-wirt tal-ġenituri tagħhom, u nterpellawh kemm bonarjament u anke uffiċjalment biex jersaq għall-qasma. Illi minkejja d-diversi laqgħat li saru bejn il-partijiet bl-intiża li jaslu, u minkejja d-diversi wegħdiet tal-konvenut li jikkopera, sallum huwa baqa' ma resaqx għall-qasma, u għalhekk kellha ssir din il-kawża. Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi u prevja kull dikjarazzjoni oħra li tirriżulta meħtieġa, l-esponenti jitolbu bir-rispett li din il-Qorti jogħġobha: S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte (1) Paġna 3 tikkundanna lill-konvenuti jersaq għall-ħlas u l-konsenja lill-esponent Giuseppe Chetcuti tal-prelegat tal-fond 54, Our Lady of Angels Street, In-Naxxar, bil-ġnien, kif deskritt fit-tielet artikolu tat-testment unica charta pubblikat min-Nutar Dottor Jeanette D’gostino Cutajar tal-14 ta' Jannar 1979; tikkundanna lill-konvenut jersaq għall-ħlas u l-konsenja lill-esponenti Filippa Grech Zammit tal-prelegati tal-ġnien aċċessibbli mill-fond 36, Triq Ħali, In-Naxxar, u tan-nofs indiviż tal-għalqa 'Ta' Bajdun', fil-limiti ta' Ħal Luqa, kif deskritti fir-raba' artikolu tat-testment unica charta pubblikat min-Nutar Dottor Jeannette D’gostino Cutajar tal-14 ta' Jannar 1979; tikkundanna lill-konvenut jersaq għall-ħlas u l-konsenja lill-esponenti Caterina sytova tal-prelegati tal-fond 14 u 15, Muxi Square, In-Naxxar, u tan- nofs indiviż tal-għalqa 'Ta Bajdun', fil-limiti ta' Ħal Luqa, kif deskritti fir-raba' artikolu tat-testment unica charta pubblikat min-Nutar Dottor Jeannette D’gostino Cutajar tal-14 ta' Jannar 1979; taqsam il-bqija tal-ġid ta' Francesco Saverio Chetcuti u Angela Chetcuti f'erba' porzjonijiet, u l-porzjon rispettiva okkorrendo bl-assistenza ta' perit arkitett.; lill-kontendenti (6) F'każ li jirriżultaw xi beni li mhumiex komodament diviżibbli, tordna l- bejgħ b'liċitazzjoni ta' dawk il-beni, bl-ammissjoni ta' offerti barranin taħt dawn il-provvedimenti xierqa u opportuni, u tordna wkoll li r-rikavat jinqasam bejn il-bejn il-kontendenti fis-sehem rispettiv tagħhom; tinnomina Nutar Pubbliku għall-publikazzjoni tal-att ta' diviżjoni relattiv u kuraturi sabiex jirrappreżentaw lill-eventwali kontumaċi fuq l-istess att. S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Bl-ispejjeż kontra l-konvenut li jibqa' nġunt minn issa għas-subizzjoni. Paġna 4 Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda. Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenut Alfred Chetcuti li ġiet ippreżentata fit- 3 ta' Lulju 2013 fejn ġie eċċepit: Illi huwa ma jopponix għad-diviżjoni mitluba; Illi in kwantu jirrigwarda t-talba għall-immissjoni fil-pussess ta' legati din hija preskritta għat-tenur tal-artikolu 845 tal-Kodiċi Ċivili; Illi inoltre josta għall-parti tat-talbiet tal-attur il-ġudikat fid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell tat-3 ta' Ottubru, 2008 fl-istess ismijiet stante l-art li ġiet trasferita lill-konvenut Alfred Chetcuti tappartjeni lill-istess Alfred Chetcuti u ma tifformax parti mid-diviżjoni; Illi inoltre anke kieku kellha tittieħed in konsiderazzjoni din l-art fid-diviżjoni trid tittieħed in konsiderazzjoni kull propjeta legata jew trasferita mill-ġenituri lill-kondividendi; Illi dwar id-dikjarazzjonijiet fil-paragrafu wieħed sa tlieta tar-rikors promotur ma hemmx kontestazzjoni; Illi fir-rigward tal-fatti fir-raba' paragrafu tħallew imma mhux prelegati lill- werrieta u dan evidentement akkont ta' sehemhom; Illi fir-rigward tal-ħames paragrafu tad-dikjarazzjoni llum kull talba għall- immissjoni fil-ġussess hija preskritta bil-preskrizzjoni ta' għaxar snin mill-mewt tad-deċujus; Illi fir-rigward ta' dak dikjarat fis-sitta u seba' paragrafi kien hemm nuqqas tal- atturi li l-partijiet ma waslux għall-qasma u mhux nuqqas tal-konvenut; S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 5 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Illi l-esponent ma għandux ibati spejjeż tal-kawża. Salvi eċċezzjonijiet oħra billi t-talbiet huma nfondati fil-fatt u fid-dritt. Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-konvenuti u l-lista tax-xhieda. Semgħet lix-xhieda prodotta. Rat li fl-14 ta' Jannar 2015 l-atturi ddikjaraw li kienu għalqu l-provi. Rat li fis-seduta tal-20 ta' April 2015 kienet innominat lill-A.I.C. Valerio Cirillo bħala perit tekniku biex "jirrelata dwar l-ewwel u l-aħħar tliet talbiet tal-atturi". Rat li fid-29 ta' April 2015 l-atturi kienu ppreżentaw rikors fejn wara li aċċennaw għall-fatt li hemm kwistjoni legali li trid tiġi determinata minn din il- Qorti qabel ma jiġi nominat perit tekniku biex jipprepara l-pjan tal-qasma (u senjatament il-kwistjoni dwar jekk il-konvenut għandux id-dritt li jagħżel bi preferenza fuqhom, liema raba mill-għalqa "Tal- Ħrieri" għandha tiġi assenjata lilu fid-diviżjoni), talbu lil din il-Qorti tħassar l-ordni tagħha tal-20 ta' April 2015 li permezz tagħha nnominat lill-perit tekniku biex jirrelata dwar "l-ewwel u l-aħħar tliet talbiet tal-atturi" u tiddiferixxi l-kawża għall- kontinwazzjoni tal-provi tal-konvenut dwar it-talbiet attriċi. Rat li fil-31 ta' Lulju 2015 il-konvenut kien oppona għar-rikors tal-29 ta' April 2015 u argumenta li t-talba fir-rikors promutur hija waħda għal diviżjoni u biex issir diviżjoni wieħed irid jirrikorri għan-nomina ta' perit biex jistabbilixxi l- modalita' kif għandha ssir tali diviżjoni. Rat li fis-seduta tal-4 ta' Novembru 2015 din il-Qorti laqgħet ir-rikors tal-atturi u konsegwentement issospendiet l-inkarigu tal-perit tekniku. S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 6 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Rat li fis-seduta tal-5 ta' Frar 2016, "Il-partijiet jaqblu li l-provi jsiru fuq il- vertenza kollha, iżda imbagħad il-Qorti tiddeċiedi dwar l-estenzjoni tal-legat tal-għalqa Tal-Ħrieri". Rat li fis-seduta tal-20 ta' April 2016 id-difensuri ċċaraw il-punt bażiku ta' kontestazzjoni, u ċjoe' jekk dak li ġie lill-konvenut bħala legat minn missieru hux l-istess oġġett li ġie trasferit lilu minn missieru b'kuntratt. Il-konvenut isostni li huma żewġ oġġetti differenti. Rat li fis-seduta tal-24 ta' Mejju 2017 l-konvenut iddikjara li ma kienx fadallu aktar provi. Rat ukoll li dakinhar il-partijiet qablu li eventwalment irid jiġi nominat Perit Tekniku. Semgħet lid-difensuri tal-partijiet. Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet; Rat l-atti kollha tal-proċess. L-assi tal-ġenituri tal-kontendenti: Il-kawża odjerna hija għall-likwidazzjoni u qsim tal-assi Francesco Saverio Chetcuti u ta' martu Angela Chetcuti nee Cascun li huma l-ġenituri tal- kontendenti aħwa Chetcuti. Jirriżulta li l-assi immobbli ta' kull wieħed mill-ġenituri huma s-segwenti: A: L-assi immobbli ta' Angela Chetcuti (li mietet fid-09.02.1979): - - 3⁄4 indiviż mill-fondi 53 u 54, Triq Sidtna tal-Anġli, Xlendi, Il-Munxar; 1⁄2 indiviż tal-ġnien anness mal-fondi 53 u 54, Triq Sidntna tal-Anġli, In-Naxxar; 5/12 indiviż mill-għalqa "Tan-Nanna" (kejl 1T-1S-5K), tal-Ħrieri, Żebbuġ; 3/5 indiviż mill-għalqa "Il-Wejla" (kejl 3T-5S-5K), tal-Ħrieri ta' fuq, Żebbuġ; S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 7 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte - 3/5 indiviż mill-għalqa "tat-Torri" (kejl 1T-5S-3K), tal-Ħrieri t'isfel sive ta' Karċeppu, Żebbuġ; għalqa "Ta' Bajdun", (kejl 8T) Żebbuġ; 14 u 15, Triq Muxi, In-Naxxar. L-assi immobbli ta' Francesco S. Chetcuti (li miet fil-05.02.1990): 1⁄4 indiviż mill-fondi 53 u 54, Triq Sidtna tal-Anġli, Xlendi, Il-Munxar; 1⁄2 indiviż tal-ġnien anness mal-fondi 53 u 54, Triq Sidtna tal-Anġli, In-Naxxar; 7/12 indiviż mill-għalqa "Tan-Nanna" (kejl 1T-1S-5K), tal-Ħrieri, Żebbuġ; 2/5 indiviż mill-għalqa "Il-Wejla" (kejl 3T-5S-5K), tal-Ħrieri ta' fuq, Żebbuġ; 2/5 indiviż mill-għalqa "tat-Torri" (kejl 1T-5S-3K), tal-Ħrieri t'isfel sive ta' Karċeppu, Żebbuġ; għalqa "Tal-Ħrieri" (kejl 2T-3S) tal-Ħrieri, Żebbuġ (Din pero' ġiet trasferita lill-konvenut bl-att tal-31.12.1988) Francesco Saverio Chetcuti kellu kont bankarju fil-bank HSBC li fih kien hemm is-somma ta' €3,286.90.1 Dispożizzjonijiet testamentarji: Is-suċċessjoni tal-omm hija regolata bit-testment unica charta tal-14 ta' Jannar 1979 fl-atti tan-Nutar Jeanette D’gostino Cutajar, filwaqt li s-suċċessjoni tal-missier hija regolata bit-testment li huwa għamel fit-28 ta' Ottubru 1987 fl-atti tan-Nutar Joseph H. Samhaoui, li permezz tiegħu ħassar kull testment ieħor li kien għamel preċedentement. A: Permezz ta' dan it-testment unica charta, Antonia Chetcuti, flimkien ma' żewġha Francesco Saverio Chetcuti, innominaw lill-erba uliedhom bħala eredi universali f'ishma ugwali bejniethom, u ħallewlhom is-segwenti prelegati: 1 fol 217, Data tal-istatement 26.09.2014 S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte - Paġna 8 lil Giuseppe Chetcuti il-fond 54, Triq Sidtna tal-Anġli, Żebbuġ, li jikkomprendi l-garaxx u l-arja ta' fuqu, il-bitħa ta' wara l-garaxx, kamra ġol-bitħa b'żewġ għorof fuqha u l-arja ta' fuqhom; u l-arja ta' fuq il-fond 53 fl-istess triq, u nofs il-parti ta' fuq tal-ġnien fuq in-naħa tal-garaxx numru 54 fl-istess triq; f'din il-biċċa tal-ġnien hemm żewġt ibjar li minnhom irid jagħti l-ilma lil Filippa Grech Zammit; lil Alfred Chetcuti il-fond 53, Triq Sidtna tal-Anġli, Żebbuġ mingħajr l- arja tiegħu u nofs il-parti ta' fuq tal-ġnien fuq in-naħa tal-fond imsemmi b'żewġt ikmamar; f'din il-parti tal-ġnien; Dan il-fond jikkonsisti f'entrata f'żewġ kmamar fuq it-triq u tnejn oħra warajhom u toilet. Fil-parti tal- ġnien imħolli lill-imsemmi prelegatarju hemm żewġt ibjar oħra li minnhom irid jagħti l-ilma lil oħtu Filippa Grech Zammit. (Ġie ordnat li l-prelegatarji għandhom jaqsmu dan il-ġid bi spiża ugwali wara li l-fondi jiġu stmati minn perit, u kwalunkwe differenza ta' valur tiġi ekwiparata fi flus, fil-waqt li jagħtu Lm200 (€466) kull wieħed lil oħthom Filippa Grech Zammit). lil Filippa Grech Zammit l-ġnien li tidħol għalih minn 36, Triq Ħali, In-Naxxar, bil-patt li tagħlaq il-bieb li hemm bejn dan il-ġnien u l-ambjenti mħollija lil Giuseppe u Alfred Chetcuti, filwaqt li tħalli komunikazzjoni għall-mili tal-ilma mill-ġonna mħollija lilhom; u nofs indiviż tal-għalqa "Ta' Bajdun"; lil Caterina sytova il-fond 14 u 15, Triq Muxi, In-Naxxar; u nofs indiviż tal- għalqa "Ta' Bajdun" bil-patt li tagħti s-somma ta' Lm400 lil oħtha Filippa Grech Zammit; lill-erba' ulied, ir-raba' f'Tal-Ħrieri (bil-kejl kumplessiv ta' 10T) b'mod li Giuseppe u Alfred Chetcuti jieħdu 7 tomniet bejniethom (3.5T kull wieħed) u Filippa u Caterina jieħdu 3 tomniet bejniethom (1.5T) kull waħda). S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 9 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte B: Permezz ta' dan it-testment, il-missier, Francesco Saverio Chetcuti ħassar it- testmenti kollha preċedenti tiegħu. Huwa nnomina lill-erba' uliedu bħala eredi universali tiegħu f'ismha indaqs, u ddispona kif ġej: - lil Giuseppe Chetcuti legat tal-fond 54, Triq Sidtna tal-Anġli, In-Naxxar, kif deskritt fit-testment unica charta, bl-obbligu li jħallas lil Filippa Grech Zammit Lm200; lil Alfred Chetcuti legat tal-fond 53, Triq Sidtna tal-Anġli, In-Naxxar, kif deskritt fit-testment unica charta, bl-obbligu li jħallas lil Filippa Grech Zammit Lm200; lil Filippa Grech Zammit legat tal-ġnien li tidħol għalih minn 36, Triq Ħali, In-Naxxar, kif deskritt fit-testment unica charta; lil Caterina sytova legat tal-fond 14/15 Triq Muxi, In-Naxxar, bl-obbligu li tagħti s-somma ta' Lm400 lil oħtha Filippa; lil Alfred Chetcuti legat ta' tomna u nofs (1.5T) mill-għalqa "Tal- Ħrieri", liema porzjon għandha tiġi magħżula mill-istess Alfred Chetcuti; lil Filippa Grech Zammit legat ta' Lm300 (€699); lil Filippa Xicluna u lil Caterina sytova legat tal-flus kontanti kollha (esklużi l-flus depożitati fil-banek) bl-obbligu ta' kura u serviġi; it-testatur iddikjara li tul l-aħħar 6 snin huwa dejjem ħallas Lm5 kull erba' ġimgħat lil Giovanni (bin Giuseppe Chetcuti) u li kien anke tah Lm1,260 (€2,936) bħala ħlas għal kura u serviġi; S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 10 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte - it-testatur iddikjara wkoll li hu ddona lil ibnu Giuseppe Chetcuti £1,300 (proprjeta' parafernali tiegħu) u jordna li tiġi kkunsidrata bħala li ġiet imħollija lil Giuseppe Chetcuti akkont tas-sehem tiegħu u għalhekk ma tkunx eżenti mill-kolazzjoni; li fil-fatt kien Il-kuntratt ta' "tpartit" tal-31 ta' Diċembru 1988, "donazzjoni": Illi sena wara li Francesco Saverio Chetcuti għamel it-testment tal-1987, huwa u ibnu l-konvenut Alfred Chetcuti għamlu kuntratt ta' "tpartit" li permezz tiegħu Francesco Saverio Chetcuti ttrasferixxa lil Alfred Chetcuti l-għalqa "Tal-Ħrieri" deskritta bħala li għandha kejl ta' circa 3T u proprjeta` parafernali tiegħu, u Alfred Chetcuti da parti tiegħu ttrasferixxierlu għodda tar-raba' tal- istess valur (Lm200). Madanakollu il-Qorti tal-Appell Superjuri fil-kawża fl-ismijiet "Giuseppe Chetcuti et vs Alfred Chetcuti" (1421/92) fit-3 ta' Ottubru 2008 ikkonkludiet li t-trasferiment tal-għalqa ma kellux jitqies bħala oneruż, imma invece bħala wieħed gratwitu, u li effettivament l-għalqa kienet ġiet mogħtija b'donazzjoni lil Alfred Chetcuti. Provi dwar min għandu l-pussess tal-fondi 53 u 54 fi Triq Sidtna tal-Anġli u l-ġnien ta' miegħu, il-fond 14/15 fi Triq Muxi, u l-għalqa "Ta' Bajdun": Joseph sytova, bin Caterina sytova, xehed illi l-għalqa "Ta' Bajdun" (imħollija b'legat lil ommu u lil zitu Filippa Grech Zammit) ilha f'idejhom minn meta Angela u Francesco Saverio Chetcuti kienu għadhom ħajjin, u li wara li miet Francesco Saverio Chetcuti din inqasmet bejniethom u kulħadd jaf fejn hi tiegħu. L-attur Giuseppe Chetcuti xehed li l-problemi nqalgħu meta kienu marru għand in-Nutar D’gostino biex jaqsmu u kienu saru jafu bil-kuntratt ta' tpartit, tant li kienu spiċċaw fil-kawża fuq imsemmija (1421/92). Qal li kif miet il-missier, hu, Il-Qala u l-konvenut qasmu bejniethom id-dar fi Triq Sidtna tal-Anġli bi qbil S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 11 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte bejniethom skont it-testmenti. Qal li Il-Qala għalqet il-bieb tal-ġnien u ħadet il- ġnien fi Triq Ħali li għadu fil-pussess tagħha sa llum; hu u l-konvenut qabbdu l- perit L-Iklin biex jagħmel l-istima tad-dar skont it-testmenti u mbagħad tellgħu ħajt biex qasmu bejniethom il-bqija tad-dar. Qal li l-ispiża inqasmet bejnu u bejn il-konvenut u kull wieħed ħa l-pussess tal-parti tiegħu. Kompla jgħid li kien hemm ekwiparazzjoni dovuta minnu lill-konvenut u lil Filippa Grech Zammit skont l-istima tal-perit, u spjega li għalkemm ried iħallashom kollox baqa' mwaħħal minħabba fil-kawża fuq imsemmija. Il-konvenut Alfred Chetcuti fl-affidavit tiegħu kkonferma li l-qasma bejn il- fondi 53 u 54 Triq Sidtna tal-Anġli, In-Naxxar, u l-ġnien li jmiss magħhom diġa' saret fiżikament bejnu, bejn l-attur Giuseppe Chetcuti u bejn l-attriċi Filippa Grech Zammit u kkonferma li kull parti qegħda fil-pussess ta' kull wieħed. "Il-fond numru 53 Triq Sidtna tal-Anġli, Xlendi, Il-Munxar, huwa r-residenza tiegħi u ilu hekk għal żmien twil waqt li l-fond numru 54 Triq Sidtna tal-Anġli, In-Naxxar, ġie mħolli b'legat lil ħija Ġużeppi skont stima ta' perit, u huwa fil-pussess tiegħu billi daħal fih. Kien hemm ġiardina ma' dawn il-fondi li kellha tinqasam bejn tlieta sa biex biċċa tmur mal-fond 53 waqt li biċċa oħra kellha tmur mal-fond numru 54, waqt li t-tielet biċċa għand Filippa Grech Zammit. Fil-fatt hekk ġara u kull biċċa qiegħed fil-pussess ta' kull wieħed minn dawn." Kontro-eżaminat ikkonferma li kien inqasam il-ġnien bejnu u bejn l-atturi Giuseppe Chetcuti u Filippa Grech Zammit (skont it-testmenti). Ikkonferma wkoll li l-għalqa "Ta' Bajdun" tinsab fil-pussess tal-aħwa bniet Filippa Grech Zammit u Catherine sytova u li l-fond 14/15 Triq Ħal Muxi huwa okkupat esklussivament minn Catherine sytova (u dan skont id-dispożizzjonijiet testamentarji relattivi). Huwa kkonferma illi l-unika kwistjoni li fadal, u li minħabba fiha qatt ma saret il-qasma, tirrigwarda l-għelieqi f'Tal-Ħrieri li kienu jiffurmaw parti mill-ereditajiet tal-ġenituri. Jirriżulta allura li l-fondi 53 u 54 f' Triq Sidtna tal-Anġli u l-ġnien ta' miegħu, il-fond 14/15 fi Triq Muxi, u l-għalqa "Ta' Bajdun" kollha effettivament jinsabu fil-pussess tal-prelegatarji li lilhom ġew imħollija rispettivament. S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 12 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Din il-Qorti għalhekk issa ser tgħaddi biex tikkunsidra l-kwistjoni dwar l- għelieqi f'Tal-Ħrieri". Provi dwar l-għelieqi f' "Tal-Ħrieri": Illi kif fuq spjegat, il-konjuġi Sciortino, ġenituri tal-kontendenti, kellhom tlett (3) għelieqi ndiviżi bejnithom mir-raba' Tal-Ħrieri, filwaqt li l-missier waħdu kellu għalqa waħda (1) oħra li kienet proprjeta' parafernali tiegħu. L-għelieqi, li jinsabu fil-limiti tas-Siġġiewi / Żebbuġ, u l-ishma rispettivi tal-ġenituri fihom huma s-segwenti2: (1) l-għalqa magħrufa "Tan-Nanna", fil-kuntrada Tal-Ħrieri, bid-dritt ta' passaġġ minn fuq raba' ieħor, Ins. 2981/1945 u Ins 3354/1945: Kejl: Ishma: Pjanta: (2) 1T-1S-5K ekwivalenti għal 1405.12mk (1124.10+187.35+93.67) Omm 5/12 (585.47mk); Missier 7/12 (819.65mk) fol 191 l-għalqa magħrufa "Il-Wejba", fil-kuntrada tal-Ħrieri (Tal-Ħrieri Ta' Isfel) bid-dritt li tisserva miż-żewġt ibjar li jeżistu fl-għalqa ta' Filippo Pawley, u tuża l-kamra li hemm fl-istess porzjon, Ins. 3T-5S-5K ekwivalenti għal 4402.72mk (3372.3+936.75+93.67) Omm 3/5 (8071.63mk); Missier 2/5 (1761.09mk) fol 185 l-għalqa magħrufa "Tat-Torri" (Tal-Ħrieri ta' Fuq, sive Tal-Karċeppu) 1T-5S-3K ekwivalenti għal 2117.06mk(0582.5+406.32+50.61) Omm 3/5 (1270.24mk); missier 2/5 (846.82mk) fol 186 2 Dan kif jirriżulta mir-riċerki pubbliċi Dok 'GS5' (fol 80-96) u Dok 'GS6' (fol 97-162) S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 13 l-għalqa magħrufa "Tal-Ħrieri" fil-kuntrada Tal-Ħrieri 2T-3S ekwivalenti għal 2810.25mk (1024.2+226.90) Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte (4) Kejl: Proprjeta' parafernali tal-missier 1. Il-kejl totali ta' dawn l-għelieqi għalhekk jiġi li huwa ta' 9T-3S-3K3 (ċjoe' ftit iktar minn 9 tomniet u nofs) ekwivalenti għal 10,735.15mk4. Angela Chetcuti, omm il-kontendenti, jiġi li kellha kejl totali ta' 4782.91mk, filwaqt li Francesco Saverio Chetcuti kellu kejl totali ta' 5779.56mk. Issa d-dokumenti rilevanti għall-kwistjoni dwar it-tliet għelieqi f'Tal- Ħrieri huma s-segwenti: 14.01.1979 Testment unica charta tal-ġenituri tal-kontendenti, fl-atti tan- Nutar Dr Jeannette D’gostino Amaira, fejn fir-rigward tar-raba f'Tal- Ħrieri iddisponew hekk: "It-testaturi miżżewġin Chetcuti għal wara mewthom it-tnejn iħallu b'titolu ta' prelegat lil uliedhom Alfred, Giuseppe, Caterina sytova u Filippa Grech Zammit, ir-raba f'tal-Ħrieri limiti tas-Siġġiewi, tal-kejl kumplessiv ta' għaxart itmien b'mod illi Alfred u Giuseppe imisshom tlett itmien u nofs kull wieħed minnhom, u tomna u nofs kull waħda minn Caterina u Filippa." 28.10.1987 Testment ta' (Francesco) Saverio Chetcuti fl-atti tan-Nutar Joseph Henry Hills fejn fir-rigward tar-raba f'Tal-Ħrieri iddispona hekk: "It-testatur qiegħed iħalli b'titolu ta' legat in piena proprjeta' lil ibnu Alfred Chetcuti bis-sostituzzjoni volgari ta' uliedu, tomna u nofs mill-għalqa imsejħa "Tal-Ħrieri" fil-limiti ta' Ħal Luqa, 3 Tomna fiha 6 sigħan, u siegħ fih 10 kejliet 4 Tomna: 2671.2mk; siegħ: 187.35mk; kejla 18.735mk 5 Fol 13 et seq 6 Fol 17 et seq S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Paġna 14 liema porzjon ta' tomna u nofs tiġi magħżula mill-istess legatarju." 31.12.1988 Kuntratt ta' tpartit fl-atti tan-Nutar Antonio Arena li permezz tiegħu Francesco Saverio Chetcuti ittrasferixxa b'titolu ta' tpartit lil ibnu Alfred Chetcuti l-għalqa Tal-Ħrieri limiti taż-Żebbuġ bil- kejl ta' "tlett elef tlett mija sitta u erbgħin punt tnejn metri kwadri" 3364.2mk8 b'valur ta' Lm200 u in kontro-kambju u bl- istess titolu ta' tpartit Alfred Chetcuti ittrasferixxa lil missieru Francesco Giles Chetcuti għodda ta' Lm200.9 03.10.2008 Sentenza tal-Qorti tal-Appell Superjuri fil-kawża fl-ismijiet Giuseppi Chetcuti et vs Alfred Chetcuti (1421/92) fejn ġie deċiż li l-kuntratt tal-1988 huwa effettivament wieħed ta' donazzjoni u mhux wieħed ta' tpartit. Din il-Qorti tagħmel is-segwenti osservazzjonijiet u kunsiderazzjonijiet fir- rigward: (i) Minkejja li fit-testment unica charta tal-1979 ġie dikjarat li r-raba' tal- ġenituri f'Tal-Ħrieri għandu kejl kumplessiv ta' 10 tomniet (11,241mk) jirriżulta mill-provi li l-kejl kumplessiv huwa fil-fatt ta' ftit iktar minn 9.5 tomniet (10,735.15mk). (ii) Bit-testment tal-1987 li għamel Francesco Saverio Chetcuti huwa ħassar biss id-dispożizzjonijiet tat-testment unica charta tal-1979 fil-konfront tiegħu, iżda mhux ukoll dawk fir-rigward ta' martu (kif jippretendu l- atturi). Għaldaqstant, għal dak li jirrigwarda l-prelegat tar-raba' kumplessiv li kellu hu u martu f'Tal-Ħrieri għad irid jingħata effett fir- rigward tas-sehem ta' Angela Chetcuti. 7 Fol 184 et seq 8 Jidher li l-figura tniżżlet erronjament 3364.2mk flok 3346.2mk, kif imnizzel bil-kliem 9 Din l-art kienet ġiet assenjata lil Francesco Saverio Chetcuti b'att ta' diviżjoni ppubblikat min-Nutar Nikola Fenech Pomroy tas-07.02.1960 S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Paġna 15 xejn mill-għalqa magħrufa bħala Tal-Ħrieri (f'Tal-Ħrieri) iżda kellha ishma f'kull waħda mit-tlett għelieqi l-oħra (Tan-Nanna, Il-Mosta u tat- Torri). Din il-Qorti hija tal-fehma li kull sehem li kellha Angela Chetcuti fit-tlett għelieqi (5/12, 3/5 u 3/5 rispettivament) għandu jinqasam bejn il- kontendenti fil-porzjon ta' 7/10 għall-aħwa subien (Giuseppe u Alfred) u 3/10 għall-aħwa bniet (Caterina u Filippa) u dan sabiex jirrifletti l-l-mod kif tqassam il-prelegat tar-raba' f'Tal-Ħrieri bejn il-kontendenti permezz tat- testment unica charta. Għalhekk Giuseppe u Alfred għandhom jieħdu 7/20 kull wieħed (14/20 bejniethom) filwaqt li Caterina u Filippa għandhom jieħdu 3/20 kull wieħed (6/20 bejniethom) mill-ishma li kellha ANGELA BELHAJ f'dawn it-tlett għelieqi, u ċjoe': Tan-Nanna Giuseppe: 7/20 ta' 5/12 7/20 ta' 5/12 Alfred: 3/20 ta' 5/12 Caterina: 3/20 ta' 5/12 Filippa: omm 5/12: = 7/48 (35/240) = 7/48 (35/240) = 3/48 (15/240) = 3/48 (15/240) Il-Wejba Giuseppe: 7/20 ta' 3/5 7/20 ta' 3/5 Alfred: 3/20 ta' 3/5 Caterina: 3/20 ta' 3/5 Filippa: Tat-Torri Giuseppe: 7/20 ta' 3/5 7/20 ta' 3/5 Alfred: 3/20 ta' 3/5 Caterina: 3/20 ta' 3/5 Filippa: omm 3/5: = 21/100 = 21/100 = 9/100 = 9/100 omm 3/5: = 21/100 = 21/100 = 9/100 = 9/100 (iii) Fil-fehma ta' din il-Qorti l-għalqa parafernali ta' Francesco Saverio Chetcuti li l-istess Francesco Saverio Chetcuti ttrasferixxa lill-konvenut fl-1988, hija l-istess għalqa li minnha kien ħalla lill-istess konvenut legat ta' tomna u nofs permezz tat-testment li għamel is-sena ta' qabel, fl-1987. S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Paġna 16 Dan qed jingħad mhux biss minħabba l-isem tal-għalqa (li huwa ndikat bħala "Tal-Ħrieri" fiż-żewġ atti) iżda wkoll minħabba l-kejl tagħha. Permezz tat-testment tal-1987 il-missier ħalla b'titolu ta' legat lill- konvenut Alfred Chetcuti tomna u nofs mill-għalqa msejħa "Tal-Ħrieri" b'dan li t-tomna u nofs minn tali għalqa tiġi magħżula mill-istess Alfred Chetcuti. Tomna u nofs fiha 1686.15mk (1124.1+562.05). Issa l-kejl tal- porzjonijiet indiviżi li kellu l-missier f'kull waħda mit-tlett għelieqi l-oħra (Tan-Nanna, Il-Mosta u tat-Torri) kien ta' 819.65mk, 1761.09mk u 846.82mk. Il-porzjon indiviż li kellu f'kull waħda mill-għelieqi "Tan- Nanna" u "Tat-Torri" lanqas biss ikejlu tomna u nofs, filwaqt li l-porzjon li kellu fl-għalqa "Il-Wejba" kienet ftit biss iktar minn tomna u nofs (1761.09mk), u allura lanqas biss jagħmel sens li jagħti lil-legatarju l- fakolta' li "jagħżel" 1686.15mk minnha u jħalli biss 74.94mk – li jiġu biss erba' kejliet! Dan apparti l-fatt li s-sehem tiegħu kull waħda mit-tliet għelieqi (inkluż "Il-Wejba") huwa sehem indiviż: għalhekk lanqas biss kien f'pożizzjoni li jippermetti lil xi legatarju tiegħu "jagħżel" l-estenzjoni tal-legat tiegħu ta' tomna u nofs minnha. Bilfors allura li kien qed jirreferi għall-għalqa parafernali tiegħu li tkejjel invece 2810.25mk. Is-sena ta' wara, il-missier "partat" ma ibnu l-konvenut l-għalqa "Tal- Ħrieri" permezz tal-kuntratt tal-1988. Kif fuq spjegat, il-Qorti tal-Appell Superjuri kkonkludiet li dan ma kien tpartit xejn iżda kien invece donazzjoni. Il-kejl tagħha huwa indikat bħala ta' "tlett elef tlett mija sitta u erbgħin punt tnejn metri kwadri" (erronjament indikat bħala 3364.2mk flok 3346.2mk) li jiġu ftit inqas minn tliet tomniet. (Jiġi ppreċiżat li l- għalqa "Tal-Ħrieri" fiha kejl ta' żewġ tomniet u nofs (2T 3S) ekwivalenti għal 2810.25mk u għalhekk jidher li hemm diskrepanza ta' nofs tomna / 3 sigħan.) Issa skont l-Artikolu 702(3) tal-Kodiċi Ċivili, jekk il-legatarju ikun akkwista l-ħaġa mingħand it-testatur b'titolu gratwitu, il-legat jitqies bħala imħallas. Alfred Chetcuti effettivament akkwista l-legat ta' tomna u nofs mill-għalqa "Tal-Ħrieri" meta missieru ttrasferielu (b'donazzjoni, skont id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell) l-għalqa kollha kemm hi (inkluż it- S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 17 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte tomna u nofs) is-sena ta' wara, u allura għandu jitqies li l-legat ta' tomna u nofs tħallas. Ifisser għalhekk li mill-ishma li kellu FRANCESCO SAVERIO BELHAJ f'kull waħda mit-tliet għelieqi l-oħra (Tan-Nanna, Il-Wejba u tat-Torri), u ċjoe' 7/12, 2/5 u 2/5 rispettivament, il-kontendenti għandhom 1⁄4 kull wieħed, u ċjoe': Tan-Nanna Giuseppe: 1⁄4 ta' 7/12 1⁄4 ta' 7/12 Alfred: Caterina: 1⁄4 ta' 7/12 1⁄4 ta' 7/12 Filippa: Il-Wejba Giuseppe: 1⁄4 ta' 2/5 1⁄4 ta' 2/5 Alfred: Caterina: 1⁄4 ta' 2/5 1⁄4 ta' 2/5 Filippa: Tat-Torri Giuseppe: 1⁄4 ta' 2/5 1⁄4 ta' 2/5 Alfred: Caterina: 1⁄4 ta' 2/5 1⁄4 ta' 2/5 Filippa: (vii) Isegwi li s-sehem kumplessiv (ċjoe' mill-wirt taż-żewġ ġenituri) li għandu kull wieħed mill-kontendenti fir-rigward ta' kull waħda mit-tliet għelieqi huwa s-segwenti: S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Paġna 18 Jirriżulta li t-tliet għelieqi jinsabu fil-pussess tal-konvenut. L-eċċezzjoni dwar il-preskrizzjoni: Minħabba ċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, din il-Qorti ħalliet din l-eċċezzjoni għall-aħħar. tal- ssolleva preskrizzjoni ai termini tal-Artikolu 845(1) li jipprovdi hekk: "L-azzjoni biex jintalab wirt, jew legat, jew is-sehem riżervat, sew fis- suċċessjonijiet b'testment kemm ukoll f'dawk ab intestato, tispiċċa bl-egħluq ta' għaxar snin mill-ftuħ tas-suċċessjoni." l-eċċezzjoni Il-konvenut fir-risposta tiegħu S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 19 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Illi din il-preskrizzjoni ġiet interpretata mill-Qrati tagħna bħala waħda akkwiżittiva u mhux estintiva. Il-prinċipju li fuqu huwa mibni l-imsemmi artikolu hu dak li jwaqqaf kawżi ta' wirt jew sehem minn wirt kontra min, għaż- żmien ta' għaxar snin, ikun żamm f'idejh bħala sid il-ġid tal-wirt jew ta' dik il- parti li dwarha titmexxa kontrih azzjoni ereditarja. Fil-kawża "Alfred Zammit Moore et vs Carmelo Zammit Moore" deċiża mill-Qorti tal-Appell Superjuri fis-27 ta' Ottubru 2017, ġie ritenut hekk: "Il-preskrizzjoni taħt dak l-artikolu titqies waħda akkwiżittiva u għalhekk teħtieġ mhux biss il-mogħdija ta' żmien iżda wkoll il-pussess, bil-kwalitajiet kollha li jrid l-art. 2107(1) tal-Kodiċi Ċivili – fosthom li jkun "mhux ekwivoku" – f'idejn dak li jressaq l-eċċezzjoni". Issa jirriżulta li l-prelegati li tagħhom qed tintalab l-immissjoni fil-pussess fit- tieni, tielet u r-raba' talbiet, effettivament jinsabu fil-pussess tal-prelegatarji rispettivi, u għaldaqstant tali talbiet huma fil-fehma ta' din il-Qorti superfluwi, u allura lanqas hu l-każ li titqies l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni fil-konfront tagħhom. Fir-rigward tat-tliet għelieqi in kwistjoni dawn jinsabu fil-pussess tal-konvenut. Il-konvenut jippretendi li t-tomna u nofs (1.5T) li tħalliet lilu b'legat permezz tat-testment tal-1987 ma tiffurmax parti mill-art li akkwista bil-kuntratt tal-1988 (u allura skont hu jiġi li tifforma parti minn waħda mit-tliet għelieqi l-oħra f'Tal- Ħrieri: ċjoe' Tan-Nanna, Il-Mosta jew tat-Torri.) Kif fuq spjegat din il-Qorti rriżultalha li dan mhux il-każ, u li invece t-tomna u nofs li tħalliet lilu b'legat hija nkluża fit-trasferiment tal-għalqa magħrufa bħala "Tal-Ħrieri" f'Tal-Hrieri, mertu tal-kuntratt tal-1988. Issa għalkemm il-konvenut, kif ingħad, jippretendi li t-tomna u nofs imħollija lilu bħala legat bit-testment tal-1987 tifforma parti minn xi waħda mit-tliet għelieqi, u għalkemm it-tliet għelieqi jinsabu fil-pussess tiegħu, ma jistax jitqies li t-tomna u nofs in kwistjoni ġiet akkwistata minnu bil- preskrizzjoni tal-għaxar snin ai termini tal-Artikolu 845(1). Dan qed jingħad għaliex minkejja li qed jippretendi li tomna u nofs minn waħda mit-tliet għelieqi S.T.O. Prim Sant Naudi Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Paġna 20 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte hija tiegħu, tali tomna u nofs baqgħet qatt ma ġiet identifikata, u għalhekk ma jistax jingħad li kien jippossjediha animo domini inekwivokament. DEĊIŻJONI Għal dawn il-motivi din il-Qorti tiddeċiedi billi: (i) tilqa' l-ewwel (1) talba u tiddikjara li l-assi ereditarji tal-konjuġi Chetcuti, ġenituri tal-kontendenti huma s-segwenti: il-fondi 53 u 54, Triq Sidtna tal-Anġli, In-Naxxar; il-ġnien anness mal-fondi 53 u 54, Triq Sidtna tal-Anġli, In-Naxxar; l-għalqa "Tan-Nanna" (kejl 1T-1S-5K), tal-Ħrieri, Żebbuġ; l-għalqa "Il-Wejla" (kejl 3T-5S-5K), tal-Ħrieri ta' fuq, Żebbuġ; l-għalqa "tat-Torri" (kejl 1T-5S-3K), tal-Ħrieri t'isfel sive ta' Karċeppu, Żebbuġ; l-għalqa "Ta' Bajdun", (kejl 8T) Żebbuġ; il-fond 14 u 15, Triq Muxi, In-Naxxar; €3,286.90 f'kont bankarju fl-HSBC. tastjeni milli tieħu konjizzjoni tat-tieni (2), tielet (3) u r-raba' (4) talbiet, stante li l-immobbli msemmija fihom diġa' jinsabu fil-pussess tal-prelegatarji relattivi; u mis-somma li jifdal ta' €2588, is-sehem ta' kull wieħed mill-aħwa (1/4) hu ta' €647 oltre imgħaxijiet, iżda peress li Giuseppe ħa £1,300 u skont it-testment tal-1987 għandhom jitqiesu li ħadhom akkont tas- sehem tieghu. Ghalhekk is-somma ta' €2,588 trid tinqasam 1/3 kull wieħed u waħda bejn Il-Qala, Caterina u Alfred Chetcuti; tilqa' l-ewwel parti tal-ħames (5) talba u tiddikjara li l-kontendenti għandhom kwart (1⁄4) indiviż kull wieħed mid-depożitu bankarju fl- HSBC fl-ammont ta' €3,286.90 u kwalsiasi imgħaxijiet li ddekorrew fuqu mill-2014 'l hawn, u li fir-rigward tat-tliet għelieqi f'Tal-Ħrieri S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018 Rik Ġur Nru: 517/13 JA Sentenza in parte Paġna 21 magħrufa bħala Tan-Nanna, Il-Mosta u tat-Torri, l-ishma tagħhom huma kif ġej: it-tieni parti tal-ħames (5) talba u l-kumplament tat-talbiet jiġu deċiżi fi stadju ulterjuri wara li din il-Qorti jkollha l-fehmiet tekniċi fuqhom. L-ispejjeż jibqgħu riservati għall-ġudizzju finali. Joseph Portelli Theuma S.T.O. Prim Imħallef Deputat Reġistratur S.T.O. Prim Imħallef Joseph Portelli Theuma 9 ta' Novembru 2018