QORTI ĊIVILI PRIM' AWLA SEDE KOSTITUZZJONALI ONOR IMĦALLEF DR FRANCESCO DEPASQUALE LL.D. LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar it-Tlieta Sebgħa u għoxrin (27) ta' Ottubru 2020 Rikors Numru 124/2020/2 FDP Fl-ismijiet Allan Puglisevich f'ismu proprju kif ukoll bħala leġittimu rappreżentant ta' ibnu minuri Ethan stante li ngħata l-kura u kustodja tiegħu b'digriet tat-8 ta' Novembru 2018, kif ukoll bħala kuratur 'ad litem' ta' ibnu minuri Ethan Vs L-Avukat tal-Istat u Elizaveta Puglisevich Sant Rat ir-rikors għall-ħruġ ta' miżura provviżorja ippreżentat fis-7 ta' Settembru Rat illi fir-rikors għall-ħruġ ta' miżura provviżorja meritu tal-proċeduri odjerni, ir- rikorrenti qajjem is-segwenti vertenzi: a. Illi r-rikorrent Allan Puglisevich u l-intimata Elizaveta Puglisevich Sant huma miżżewgin u għandhom tifel ta' sebgħa snin jismu Ethan. b. Illi l-partijiet sseparaw de facto u, wara li għaddew minn proċeduri ta' medjazzjoni, nedew il-proċeduri ta' separazzjoni. c. Illi r-rikorrent jikkontendi illi l-intimata qiegħda f'relazzjoni ma' persuna bl-isem ta' Kevin Briffa li, r-rikorrent jikkontendi "huwa mdaħħal sew fid-dinja tad-droga" u li jinsab f'pussess ta' varji oġġetti relatati mad-dinja kriminali, fosthom "numru ta' submachine guns". d. Illi waqt il-proċeduri ta' medjazzjoni, ir-rikorrent talab u ottjena l-kura w kustodja tat-tifel Ethan, u dana b'digriet tat-8 ta' Novembru 2018. e. Illi waqt l-istess proċeduri ta' medjazzjoni, fl-istess digriet illi ta l-kura w kustodja tat-tifel minuri lir-rikorrent, l-intimata ngħatat id-dritt ta' aċċess għall-minuri Ethan fi ġranet u ħinijiet prefissi, u dana " ma jsirx taħt is- superviżjoni tal-Aġenzija Appoġġ" u illi "fl-ebda ħin ma jista' jkun preżenti għall-aċċess l-imsemmi Kevin Briffa". f. Illi sussegwentement, l-intimata Elizaveta Puglisevich Sant nediet proċeduri quddiem il-Qorti tal-Familja u, quddiem l-Qorti tal-Familja, ir- rikorrent talab, fost affarjiet oħra, illi l-aċċess ta' l-intimata jkun sorveljat. g. Illi fit-28 ta' Ottubru 2019, il-Qorti tal-Familja ma laqgħetx it-talba tar- rikorrenti u, minflok, akkordat id-dritt ta' l-intimata illi tiġbor it-tifel direttament mill-iskola fil-ġranet meta jkollha aċċess hi filwaqt illi żiedet kundizzjonijiet addizzjonali, fosthom ta' aċċess audio-viżwali fil-jiem meta t-tifel ikun mar-rikorrent. h. Illi fid-29 ta' Ottubru 2019, ir-rikorrent talab illi jingħata l-fakulta' li jappella minn tali digriet kif ukoll jissospendi l-effetti tiegħu iżda, fl-10 ta' Diċembru 2019, ċaħdet it-talba tar-rikorrent. Illi sussegwentement, fis-6 ta' Lulju 2020, ir-rikorrent ippreżenta kawża quddiem il-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali), li magħha sar kontestwalment ir-rikors odjern, fejn talab, fost affarijiet oħra, illi "tordna li l-każ jiġi assenjat lill-Ġudikant ieħor" Illi, permezz tar-rikors odjern, ir-rikorrent talab is-segwenti: Illi fid-dawl taċ-ċirkostanzi hawn fuq imfissra, ir-rikorrent proprio et nomine qiegħed jippreżenta ir-rikors odjern għall-ħruġ ta' miżura provviżorja b'urġenza sabiex jiġu salvagwardjati d-drittijiet ta' ibnu Ethan għall- protezzjoni da parti tal-Qorti. Għaldaqstant, ai termini tal-Artikolu 46(1) tal-Kostituzzjoni u tal- Artikolu 4 tal- Kap 319 tal-Liġijiet ta' Malta, ir-rikorrent proprio et nomine jitlob bir-rispett iili din l-Onorabbli Qorti jogħġobha (1) tiddeċiedi din it-talba b'urġenza, qabel jiftħu l-iskejjel; tad-Drittijiet Fundamentali (2) tagħmel dawk l-ordnijiet, toħroġ dawk l-atti u tagħti dawk id- direttivi li tqis xierqa sabiex twettaq, jew tiżgura li ma jkunx hemm vjolazzjonijiet tad-drittijiet fondamentali tar-rikorrenti pro et noe, b'mod partikolari, iżda mhux limitatament, ma jkunx hemm ksur tal- Artikolu 24 tal-Karta tal-Unjoni Ewropeja, u dan billi tordna li l-effetti tad-digriet maħruġ mill-Qorti Ċivili, Sezzjoni Familja fit-28 ta' Ottubru, 2019 fil-kawża fl-ismijiet: Elizaveta Puglisevich Sant vs Allan Puglisevich [Rikors Ġuramentat numru 15/19 JPG] jiġu sospiżi b'effett immedjat, u b'mod partikolari jiġi sospiż l-ordni li l-intimata Elizaveta Puglisevich Sant għandha tiġbor lill-minuri Ethan mill-iskola kull nhar ta' Tnejn, Erbgħa u Ġimgħa, b'riżerva tal- vjolazzjonijiet li diġa' seħħew. tad-drittijiet spettanti fir-rigward Rat illi fis-7 ta' Settembru 2020, il-Qorti ordnat in-notifika tar-rikors. Rat illi fis-17 ta' Settembru 2020, l-intimata Elizaveta Puglisevich Sant laqgħet għal dak mitlub billi qajjmet is-segwenti difiżi: a. Illi ma jeżistux l-elementi meħtieġa mill-liġi biex tintlaqa' t-talba. b. Illi l-azzjoni tar-rikorrenti hija tentattiv ieħor biex jallontana lill-minuri mill-intimata ommu. c. Illi l-azzjoni odjerna hija tentattiv ieħor biex jimmanipula l-Qorti. Rat illi fit-18 ta' Settembru 2020, l-Avukat tal-Istat laqa' għal dak mitlub billi qajjem varji difiżi fosthom is-segwenti: a. Illi ma jeżistux l-elementi meħtieġa mill-Liġi għall-akkoljiment tat-talba. b. Illi l-għoti ta' tali miżura hija meqjusa bħala ta' "eżerċizzju eċċezzjonali u straordinarju", li fil-każ odjern ma japplikax. Rat illi fl-24 ta' Settembru 2020 saret it-trattazzjoni tal-abbli difensuri tal-partijiet, wara liema data il-kawża tħalliet għal deċiżjoni. Ikkunsidrat Jirriżulta illi permezz tal-proċeduri odjerni, ir-rikorrent qiegħed jitlob lil dina l- Qorti sabiex twaqqaf l-effetti tad-digriet tat-28 ta' Ottubru 2019 mogħti mill-Qorti tal-Familja, u partikolarment dik il-parti tad-digriet fejn l-intimata hija awtorizzata tiġbor lit-tifel direttament mill-iskola. Jirriżulta illi l-azzjoni odjerna hija waħda sabiex dina l-Qorti, fil-kompetenza kostituzzjonali tagħha, toħroġ ordni ta' natura temporanja. Il-Qorti, hawnhekk, tagħmel referenza għall-prinċipji legali illi jirregolaw il-ħruġ ta' dawn l-ordnijiet, liema prinċipji legali ġew imfissra sew fis-sentenza 'Emmanuel Kaar vs Spettur Louise Agius Difesa et' deċiża fit-2 ta' Ġunju 2014, fejn il-Qorti għamlet referenza għall-prinċipji li jirriżultaw minn każistika tal-Qorti ta' Is-Swieqi kif ukoll ta' awturi rinomati fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem, u qalet is-segwenti: "Illi l-miżuri provviżorji huma maħsuba biex iżommu milli ssir ħsara li ma tissewwiex lil vittma ta' ksur ta' jedd fundamentali b'tali mod li ma jsir xejn li jista' jxejjen jew inaqqas mill-awtorita' u l-effikaċja tas-sentenza li tingħata dwar l-istess ilment [fn. 2 Q.E.D.B. 6.2.2003 fil-kawża fl- ismijiet Baldacchino et vs Turkija (Applik. F'dan ir- rigward, biex jista' jingħata rimedju provviżorju, jeħtieġ li min jitolbu juri li hemm każ 'prima facie' ta' ksur ta' jedd fundamentali u li n- nuqqas tal- għoti tal-miżura provviżorja sejra ġġib ħsara li ma titreġġax lura fil-każ tiegħu [fn. Għalhekk, m'huwiex biżżejjed li wieħed joqgħod biss fuq xi sitwazzjoni ipotetika jew li mhix ċerta li sseħħ. Minħabba f'hekk, l-għoti ta' provvediment proviżorju f'kawża ta' allegat ksur ta' jedd fundamentali jitlob li jintwerew ċirkostanzi eċċezzjonali li jagħmluh meħtieġ [fn.4 Deg P.A. (Kost.) AE 16.4.2014 fil-kawża fl- ismijiet Daniel Alexander Mc Harg vs Avukat Vella Spiteri et.] ; "Illi fuq kollox, l-għoti tar-rimedju interlokutorju jew provviżorju ma għandu qatt jintalab jew jingħata b'mod li jippreġudika l-mixi nnifsu tal- proċedura li fiha jintalab u bl-ebda mod ma għandu jintuża biex jorbot idejn il-Qorti li tagħtih dwar il-mod kif fl-aħħar mill-aħħar tagħti s- sentenza tagħha jew kif tikkunsidra bis-serenita' jew l-indipendenza meħtieġa l-provi u l-argumenti li l-partijiet iressqu quddiemha." Jirriżulta wkoll illi, kif qalet il-Qorti fl-istess kawza fuq indikata, Illi l-miżuri provviżorji huma maħsuba biex iżommu milli ssir ħsara li ma tissewwiex lil vittma ta' ksur ta' jedd fundamentali b'tali mod li ma jsir xejn li jista' jxejjen jew inaqqas mill-awtorita` u l-effikaċja tas-sentenza li tingħata dwar l-istess ilment . F'dan ir-rigward, biex jista' jingħata rimedju provviżorju, jeħtieġ li min jitolbu juri li hemm każ prima facie ta' ksur ta' jedd fundamentali u li n-nuqqas tal-għoti tal-miżura provviżorja sejra ġġib ħsara li ma titreġġax lura fil-każ tiegħu. Għalhekk, m'huwiex biżżejjed li wieħed joqgħod biss fuq xi sitwazzjoni ipotetika jew li mhix ċerta li sseħħ. Minħabba f'hekk, l-għoti ta' provvediment proviżorju f'kawża ta' allegat ksur ta' jedd fundamentali jitlob li jintwerew ċirkostanzi eċċezzjonali li jagħmluh meħtieġ" Jirriżulta, finalment, illi kif intqal fil-kawża Angelo Ferrando Cutajar Abdul Karim vs L- Avukat Ġenerali: Fl-ewwel lok jiġi ribadit minn din il-Qorti li f'materja tal-hekk imsejjħa interim measures huwa ċar l-insenjament ta' din il-Qorti li tali miżuri għandhom jittieħdu biss f'każijiet ta' urġenza u saħansitra f'każijiet ta' "urġenza estrema" fejn in-nuqqas ta' teħid ta' tali miżuri jirriżulta, jew jażżarda li jirriżulta, fi ħsara irreparabbli għall-interessi vitali tal-parti konċernata jew għall-perkors tal-eżami li l-Qorti jkun jeħtieġilha tagħmel [fn. Joseph Kaar v. Avukat Ġenerali, 1/7/2013, li ċċitat b'approvazzjoni mill-ktieb "Theory and Practice of the European Convention on Human Rights" ta' Van Mc Cormick et (4 ediz. 2006, paġna 113)]. Din il-Qorti rriteniet ukoll li miżuri ad interim huma indikati f'każijiet eċċezzjonali [fn. Federation of Estate Agents v. Direttur Ġenerali Kompetizzjoni, deċiża 25 ta' Settembru 2014]". Jirriżulta, fil-każ odjern, illi l-elementi ta' urġenza u ħsara irreparabbli fuq imsemmija ma ġewx debitament ippruvati u dana stante illi, għalkemm ir-rikorrent jikkontendi illi, in vista tad-digriet tal-Qorti tal-Familja tat-28 ta' Ottubru 2019, fejn, inter alia, pprovdiet drittijiet ta' aċċess lill-intimata illi ma jaqbilx magħhom ir-rikorrent, tali digriet qiegħed jikkawża ħsara irreparabbli lit-tifel minuri Ethan, attwalment tali assersjonijet ma huma korroborati minn ebda persuna kwalifikata f'dak il-qasam u hija dettata unikament mill-fatt illi għaddejjin proċeduri ta' separazzjoni bejn il-partijiet, u xejn aktar. Jirriżulta wkoll illi fid-digriet tat-28 ta' Ottubru 2019, il-Qorti tal-Familja ipprovdiet biex tappunta Child Psychologist sabiex proprja tevalwa l-istat tal- minuri Ethan u ghalhekk tikkunsidra l-ilmenti u tħassib espressi mir-rikorrent fil- proċeduri odjerni, liema nomina r-rikorrent qiegħed issa jittenta illi jirrevoka permezz tal-proċeduri odjerni. Għalhekk, it-talba tar-rikorrent ma tistax tiġi kkunsidrata favorevolment. Konklużjoni Il-Qorti; Wara illi rat l-atti kollha proċesswali kollha ppreżentati quddiemha fl-ambitu ta' dana ir- rikors, Wara illi semgħet it-trattazzjoni ta' l-abbli difensuri tal-partijiet, Tgħaddi beix taqta' u tiddeċiedi l-vertenza billi: Tiċħad it-talba tar-rikorrent Allan Puglisevich kif dedotta, u għalhekk, Spejjeż tal-proċeduri odjerni ikunu a kariku tar-rikorrent. Francesco Ofosu LL.D. LL.M. (IMLI) Imħallef Rita Sheldon Deputat Reġistratur