QORTI TAL-APPELL IMĦALLEF TONIO MALLIA ONOR. IMĦALLEF JOSEPH AZZOPARDI Seduta ta' nhar il-Gimgħa 25 ta' Novembru 2016 L-Awtorita` għat-Trasport f'Malta Il-Kummissarju tal-Artijiet Dan hu provvediment wara talba tal-Awtorita` għat-Trasport f'Malta għar-revoka contrario imperio ta' digriet mogħti minn din il-Qorti fit-12 ta' Jannar, 2016, li bih appell tagħha fil-kawża premessa ġie dikjarat deżert peress li ma tħallsitx il-kawtela relattiva. L-Awtorita` rikorrenti qed tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Civili (Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta) hi kienet eżenta milli tipproduċi l-kawtela li trid il-liġi f'każ ta' appell. partijiet l-oħra fil-kawża jopponu din it-talba għax iqisu li l-Awtorita` rikorrenti ma hijiex waħda minn dawk l-entitajiet eżenti milli jagħmlu l- kawtela skont l-imsemmi artikolu. Ikkonsidrat: Illi din il-Qorti tinnota li l-Artikolu 249(4) tal-imsemmi Kap. 12, jeżenta mill-ħlas ta' kawtela interalia lill-Gvern ta' Malta u korporazzjonijiet pubbliċi; ma tissemmiex awtorita` pubblika. Bħala prinċipju, ir-regola ġenerali hi li, ħlief f'każijiet speċifikati mil-liġi, kull min jintavola appell irid, qabel l-ewwel appuntament tas-smiegħ, jiddepożita biżżejjed flus fir-reġistru tal-Qorti biex jagħmel tajjeb għall-ispejjeż tar-reġistru u tal- parti l-oħra marbuta mal-appell. Kull eċċezzjoni għal din ir-regola trid tkun espressa u ċara u toħroġ mil-liġi. F'dan il-każ, kif ingħad, il-liġi ma teżentax lil awtorita` milli tagħmel dan id-depożitu, pero`, l-istess Awtorita` rikorrenti tissottometti li hi għandha l-istess tifsira bħal korporazzjoni, u kwindi hi "inkorporata" b'anoloġija fl-Artikolu 249(4) Din il-Qorti ma taqbilx mas-sottomissjoni tal-Awtorita` rikorrenti. sistema guridiku Malti jeżistu kemm korporazzjonijiet pubbliċi, kif ukoll awtoritajiet pubbliċi, u darba l-gvern ħoloq iż-żewg entitajiet, b'mod distint, ma jistax jingħad li t-tnejn huma l-istess. għandhom personalita` ġuridika independenti mill-membri tagħha, pero`, entitajiet. ma humiex l-istess, u hemm liġijiet differenti li jirregolaw iż-żewġ Il-Leġislatur jaf bid-differenza għax għal skopijiet ħoloq korporazzjoni u għall-oħrajn ħoloq awtorita`. Fil-fatt, korporazzjoni pubblika hija definita Hija, għalhekk, entita` governattiva li timmansjona ruħha f'attivitajiet mhux proprjament marbuta mal-funzjoni tradizzjonali ta' gvern, iżda aktar bħala entita` ta' negozju. Fil-fatt, fit-teżi li fl-2003 ipprepara Dr. Neville Attard Parnis bħala parti mill-istudju tiegħu qabel ma – a case study in the WSC), huwa jfisser korporazzjoni bħala li twieldu Korporazzjoni tinħoloq bħala "indħil" mill- gvern f'settur li jista' jkun hemm parteċipazzjoni tal-privat, u bi skop li f'dak is-settur ikun hemm ċerta kontroll f'interess tal-poplu (bħal per eżempju, Gozo Channel Co. Ltd., Malta Investment Management Co. dik il-materja. Awtorita` pubblika, minn naħa l-oħra, hija mezz kif ċerti funzjonijiet governattivi jiġu, bħal speċi "farmed out" għall-aħjar amministrazzjoni ta' Fil-fatt, awtorita` pubblika hija imfissra fil-Wiktionary bħala "any authority public life" li allura, ma tehodniex lill hinn mill-involviment tal-awtorita` f'setturi li huma normalment funzjoni tal-gvern. L-Awtorita` rikorrenti inħolqot "to administer" aspett tal-ħajja pubblika, mhux biex tiggverna u lanqas bħala "a business entity". Awtorita` pubblika ma għandhiex funzjoni governattiva (bħal ma għandu kunsill lokali fil-limiti tal-liġi u l- lokal tagħha), u lanqas ma hi korporazzjoni pubblika, li għandha tifsira legali u prattika differenti. Tant il-Legislatur jirrikonoxxi d-differenza, li mhux biss holoq, b'mod separat u distint, iż-żewġ entitajiet, iżda fl-istess Kap. 12 imsemmi, meta jitkellem fuq ħlasijiet li jridu jsiru mal-ftuħ ta' kawżi, f'Tariffa A, klawsola 4(1)(a), jirreferi, b'mod espress, għall-kawżi "mibdija mill-gvern, jew minn awtorita` jew korporazzjoni pubblika". Dan juri li l-Legislatur stess jagħmel distinzjoni bejn awtorita` u korporazzjoni pubblika, u jqis li wahda ma tinkludix lill-oħra. Hu veru li fil-kawża "Zarb Coaches Ltd. v. Awtorita` għat-Trasport f'Malta" deċiża minn din il-Qorti, Sede Inferjuri, fl-4 ta' Ottubru 2013, intqal li l-Awtorita` "għandha l-istatus ta' korporazzjoni pubblika", iżda dik il-kawża ma kenitx tippernja fuq it-tifsira ta' awtorita`, iżda fuq min minn żewġ awtoritajiet kien responsabbli għall-manutenzjoni tat-triq, jekk hux l-awtorita` konvenuta jew il-Ministeru tar-Riżorsi u Affarijiet Rurali. Inoltre, dik l-istqarrija saret mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) u ma ġietx repetuta mill-Qorti tal-appell. Din il-Qorti kwindi, tara li, fid-dawl tal-prinċipju li kull eċċezzjoni għal regola ġenerali trid tingħata interpretazzjoni litterali u limitata, ma tarax li l-Awtorita` rikorrenti setgħet tgawdi mill-eżenzjoni kontemplata fl-Artikolu 249(4) tal-Kap. Din il-Qorti trid tissenjala wkoll li l-awtorita` rikorrenti la għamlet nota fl-atti tal-kawża biex tissenjala dan il-punt meta hija irċeviet mingħand ir-reġistratur it-talba għall-ħlas ta' kawtela, u lanqas ma tela' rappreżentant għall-udjenza tat-12 ta' Jannar, 2016, quddiem din il-Qorti sabiex jissolleva tali pretensjoni. Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi, tgħaddi biex tiċħad it-talba tal- Awtorita` tat-Trasport f'Malta kif kontenuta fit-talba tagħha tad-19 ta' Silvio Cimen Prim Imħallef Deputat Reġistratur df Tonio Kolomiyko Bonnici Giordano Joseph Glynn Giordano