QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Rat ir-Rikors tas-socjeta' attrici pprezentat fir-Registru ta' din il-Qorti nhar it- 22 ta' Novembru 2019 fejn talbet lil din il-Qorti tikkundanna lil konvenuta thallas lilha s-somma ta' hdax-il elf u erba' mitt Euro (€11,400.00) oltre l- interessi sad-data effettiva tal-hlas, liema ammont hu rapprezentanti hlas tal- bilanc dovut fuq il-prezz tal-vettura Toyota Vitz targata FBX-886, liema vettura giet akkwistata permezz ta' kuntratt 'hire and purchase' bejn il-partijiet datat hamsa (29) ta' Marzu tas-sena elfejn u dsatax (2019) (hawn anness). Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Magistrat Dr. Rachel Chetcuti Theuma B.A. LL.D. Rat li l-konvenuta giet notifikata bir-Rikors promotur u bl-avviz tas-smigh tal- kawza fil-5 ta' Frar 20201; Rat illi l-konvenuta baqghet ma deheritx quddiem il-Qorti biex tikkontesta l- kawza u lanqas ma pprezentat ebda risposta in linea ta' kontestazzjoni; Rat illi fis-seduta tat-13 ta' Lulju 2020 gie pprezentat kapitolu ghas-subizzjoni Rat ukoll illi fl-udjenza tat-23 ta' Lulju 2020, il-konvenuta wara li gie msejjha diversi drabi, naqset milli tidher biex twiegeb ghall-kapitolu ghas-subizzjoni Semghet ix-xhieda ta' Thorn Tagliaferro fis-seduta tat-23 ta' Lulju 2020 u semghet ukoll ix-xhieda ta' Luke Staples fis-seduta tat-8 ta' Ottubru 2020; Semghet it-trattazzjoni tal-abbli difensur tas-socjeta` attrici waqt l-udjenza tat-8 Rat il-provi u d-dokumenti kollha esebiti; Rat illi l-kawza giet imhollja ghal-lum ghas-sentenza; tal-konvenuta. ta' Ottubru 2020; Rat l-atti kollha; Ikkunsidrat; Illi b'din l-azzjoni is-socjeta` attrici qieghda titlob il-hlas ta' somma fuq il-prezz tal-vettura bin-numru Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Magistrat Dr. Rachel Chetcuti Theuma B.A. LL.D. registrazzjoni FBX-886 li giet konsenjata lill-konvenuta taht titolu ta' hire purchase skont ftehim datat 29 ta' Marzu 2019. Illi fis-seduta tat-23 ta' Lulju 2020, il-konvenuta wara li gie msejha diversi drabi, naqset milli tidher ghas-subizzjoni. Illi skont kif jirrizulta mid-dispozizzjonijiet tal-Artikolu 702 et seq. tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta, u skont kif jinsab ukoll pacifikatament ritenut fil- gurisprudenza tal-Qrati taghna2, in-nuqqas minghajr raguni valida tas-subent li jidher u jwiegeb ghall-kapitoli tas-subizzjoni - li del resto huma intizi biex jaghmlu prova tad-domanda attrici - jitqies bhala prezunta konfessjoni. Madanakollu, billi s-subizzjoni hija biss wahda mill-mezzi ta' prova ta' fatt li tista' tingieb in sostenn tat-talba attrici, huwa wkoll risaput3 li din il-prova wahedha mhux necessarjament bizzejjed biex l-piz tal-prova inkombenti fuq l-attur ghas-success tal-pretensjoni tieghu. Jinghad ukoll illi l- gudikant m'huwiex marbut f'kull kaz bil-konfessjoni li tista' tirrizulta min- nuqqas li jitwiegbu l-kapitoli tas-subizzjoni, jekk din tikkuntrasta ma' provi ohrajn li jirrizultaw mill-atti processwali, u dan in omagg ghall-principju actor Kif inqtal in propositu mill-Qorti tal-Appell fis-sentenza fl-ismijiet James Vella Smith et v. Vincent Barbieri, bin-nuqqas tal-konvenut li jwiegeb ghall-kapitoli, dawn "… … … jitqiesu konfessati pero` dan ma jfissirx li l-Qorti kienet obbligata toqghod fuq dik il-prezunta ammissjoni. Dik il-prova kellha tigi evalwata u meqjusa flimkien ma' kull prova ohra li sa dak l-istadju setghet Ikkunsidrat; 2 Ara Leonard Palmer Morewood vs Manwel Borg Camilleri et – deciza mil-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fl-4 ta' Gunju 2018. 2357/1996, deciza 28 ta' April 2000. Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Magistrat Dr. Rachel Chetcuti Theuma B.A. LL.D. Illi fil-kaz odjern, oltre ghas-subizzjoni tal-konvenuta, il-kumpannija attrici ressqet kopja tal-ftehim ta' hire-purchase datat 29 ta' Marzu 2019 li permezz tieghu l-konvenuta intrabtet illi thallas il-prezz ta' €12,000 permezz ta' pagamenti mensili fis-somma ta' €200 li kellhom jithallsu fl-29 gurnata ta' kull xahar, u pprezentat ukoll kopji tal-kambjali illi gew konsenjati lilha mill- konvenuta ghall-hlas ta' kull pagament li jaghlaq skont kif miftiehem fil-ftehim in kwistjoni5. Illi x-xhud Thorn Tagliaferro, impjegat tas-socjeta` attrici, xehed illi wara li hallset tliet pagamenti, il-konvenuta ma baqghetx thallas skont il-ftehim, bil- konsegwenza illi huwa dovut minghandha bilanc fuq il-prezz tal-vettura fis- somma ta' €11,400 u dan kif jirrizulta mill-istatement of account Dok. Xehed ukoll illi sussegwentement is-socjeta` attrici giet infurmata li kien sar rapport li l-vettura kienet instabet mahruqa. Illi x-xhud Luke Staples, sales manager tas-socjeta` attrici xehed illi l-vettura Toyota Vitza bin-numru ta' registrazzjoni FBX-886 inharqet fit-23 ta' Settembru 2019 izda ma kienetx assikurata kontra l-hruq u kienet assikurata biss kontra riskji ghal terzi persuni. Ikkonferma illi l-vettura tinsab fil-pussess Ikkunsidrat; Il-Qorti fehmet illi din m'hijiex azzjoni cambiaria ghaliex evidentement, is- socjeta` attrici ma mxietx skont id-dispozizzjonijiet tal-Artikolu 253(e) tal-Kap. 12 u f'kull kaz, jigi osservat illi bosta mill-kambjali li nhargu ghall-hlas tal- prezz tal-vettura, li jinsabu esebiti in atti, ghadhom sal-lum mhux skaduti. Jirrizulta minflok, illi l-azzjoni odjerna ghall-hlas tal-ammont bilancjali dovut fuq il-vettura, tinsab imsejsa fuq il-klawsola 7 tal-ftehim tad-29 ta' Marzu 2019, Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Magistrat Dr. Rachel Chetcuti Theuma B.A. LL.D. liema klawsola jaghti jedd lis-sid, ossia s-socjeta` attrici, illi jitlob il-hlas immedjat tal-bilanc dovut fuq il-prezz tal-vettura f'kaz inter alia ta' "default on Il-Qorti tosserva illi skont il-klawsola 7.2 u 7.2.1 tal-istess ftehim ta' hire purchase, il-morozita` tal-Hirer (f'dan il-kaz, il-konvenut) fil-pagamenti tal- prezz tal-vettura, twassal ghat-terminazzjoni ipso iure [sic.] tal-kuntratt kif ukoll taghti l-jedd lis-socjeta` attrici, bhala s-sid tal-vettura, li titlob u tikseb ir- restituzzjoni immedjata tal-pussess fizika tal-vettura. Huwa sinjifikanti wkoll li gie miftiehem fl-istess skrittura, dejjem skont il-klawsola 7.2, illi f'kaz ta' restituzzjoni tal-pussess tal-vettura lis-socjeta` attrici, l-istess socjeta` attrici ghandha l-jedd titlob il-hlas tad-differenza bejn il-bilanc dovut fuq il-prezz tal- vettura skont il-ftehim, u l-prezz tal-vettura wara li din terga' tinbiegh presumibbilment, lil terzi. Dan premess u stabbilit, il-Qorti ma ghandha ebda diffikolta` illi tqis illi f'dan il-kaz, in-nuqqas tal-konvenuta li twiegeb ghall-kaptiolu ghas-subizzjoni, ipprovoka il-konfessjoni taghha ghat-talba ghall-hlas tal-bilanc shih tal-prezz u, b'applikazzjoni tal-Artikolu 702(3) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta, tqis ukoll li l-kapitolu gie debitament mistqarr u accettat mill-istess konvenuta fil- kwadru tal-konsiderazzjonijiet fuq maghmula. ippruvat mix-xhieda ta' Thorn Tagliaferro u Luke Staples illi l-konvenuta hija moruza ai termini tal-ftehim ghaliex naqset milli thallas iktar minn pagament wiehed mensili dovut skont il-ftehim u konsegwentement, bl-applikazzjoni tal- klawsola 7 tal-ftehim, is-socjeta` attrici ghandha l-jedd li titlob il-hlas immedjat tal-bilanc dovut fuq il-prezz tal-vettura. Ikkunsidrat; Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Magistrat Dr. Rachel Chetcuti Theuma B.A. LL.D. Illi fil-kaz in dizamina, ghalkemm il-Qorti hija tal-fehma li s-socjeta` attrici ghandha jedd, minhabba l-morozita` tal-konvenuta fil-hlas tar-ripagamenti mensili ai termini tal-klawsola 7 tal-ftehim, ghall-hlas tal-bilanc tal-prezz, madanakollu, mill-provi jirrizulta illi l-vettura giet konsenjata lura lis-socjeta` attrici u tinsab fil-pussess taghha. Ghaldaqstant, il-Qorti tqis illi l-istess attrici ghandha timxi skont dak li gie pattwit fil-klawsola 7.2 u tnaqqas mill-bilanc tal- prezz lilha dovut skont il-ftehim, il-prezz tal-vettura li giet hekk ritornata lilha. Dan qed jinghad ghaliex galadarba jirrizulta illi l-vettura giet ritornata lis- socjeta` attrici u tinsab fil-pussess taghha, jekk tintlaqa' t-talba taghha ghall- hlas tal-bilanc kollu dovut fuq il-prezz tal-vettura, kif del resto minnha mitlub il-proceduri, hija indebitament a skapitu tal-konvenuta u l-Qorti trid tara li dan ma jsirx. hija tal-fehma illi s-socjeta` attrici, galadarba giet reintegrata fil-pussess tal- vettura li taghha hija wara kollox is-sid licenzjat6, ghandha jedd ghall-hlas tal- bilanc tal-prezz mhux imhallas, wara li jitnaqqas minn dan il-bilanc il-valur tal- vettura u mhux tal-bilanc kollu dovut. Jehtieg ghalhekk illi l-vettura tinbiegh taht l-awtorita' tal-Qorti sabiex is- socjeta` attrici tithallas id-differenza bejn il-bilanc tal-prezz mhux imhallas skont il-ftehim, cioe` s-somma ta' hdax-il elf u erba' mitt Euro (€11,400) u r-rikavat mill-bejgh tal-vettura, u dan b'applikazzjoni tal-klawsola numru 7.2 tal-ftehim. Wara kollox, din il-Qorti bhala l-Qorti tal-Magistrati (Malta) ghandha s-setgha, skont l-Artikolu 213 tal-Kapitolu 12 illi f'kaz li ma tiġix ippruvata t-talba kif imfissra fir-rikors, iżda jiġi ppruvat jedd ieħor, għad li dan il-jedd l-ieħor ma jkunx jidħol sewwa fit-talba oriġinali, hija tista' tiddeċiedi fuq dan il-jedd l-ieħor kif ikun ġie hekk ippruvat, fuq l-istess rikors. Ikkunsidrat finalment; 49 u 50. Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Magistrat Dr. Rachel Chetcuti Theuma B.A. LL.D. Kwantu ghall-imghax, billi ma jirrizultax illi l-obbligazzjoni hija wahda kummercjali anke ghaliex kif diga` nghad, l-azzjoni odjerna m'hijiex wahda ta' natura kambjarja, dan ghandu interpellazzjoni ufficjali li saret lill-konvenut a tenur tal-Artikolu 1141(2) tal- Izda, f'dan il-kaz, billi ma giet esebita l-ebda interpellazzjoni ufficjali, il-Qorti tqis illi l-konvenuta giet interpellata ufficjalment ghall-ewwel darba ghall-hlas tal-ammont mertu ta' din il-kawza bil-prezentata tar-rikors promotur fit-22 ta' Novembru 2019. Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi, abbazi tal- konsiderazzjonijiet kollha fuq maghmula, filwaqt li tiddikjara li l- Malta Limited, tikkundanna lill-istess konvenuta sabiex thallas lill-istess socjeta` attrici d-differenza bejn is-somma ta' hdax-il elf u erba' mitt Euro (€11,400.00) rapprezentanti l-bilanc mhux imhallas fuq il-prezz tal-vettura targata FBX-886 bl-imghax dovut mit-22 ta' Novembru 2019, u l-valur tal- vettura, u dan billi s-socjeta` attrici ghandha qabel xejn tipprocedi minnufih bil-bejgh tal-imsemmija vettura taht l-awtorita` tal-Qorti b'dan illi mis-somma ta' €11,400 ghandu jitnaqqas il-quantum tar-rikavat tal- L-ispejjez jithallsu mill-konvenuta. Illum, 29 ta' Ottubru 2020 Magistrat Dr. Rachel Chetcuti Theuma B.A. LL.D.