QORTI CIVILI PRIM'AWLA ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 8 ta' Novembru, 2018 John Mc Ewen. u Grace Mc Ewen. f'isimhom proprju u f'isem Right Productions Limited vs Louise Caruana Pulls u b'digriet tal-15 ta' Jannar 2010 il-Qorti tordna li jizdiedu l-kliem "f'isimha personali" u Etienne Zahra f'isem is-socjetà House of Tuning (HOT) Limited (C-91886) Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat tal-atturi John Mc Ewen. u Grace Mc Ewen. f‟isimhom proprju u f‟isem Right Products Limited, li permezz tiegħu wara li ġie premess illi: L-esponenti kien jikri l-fond 24B u 25 gewwa Triq il-Gzira, Gzira li kien maghruf bhala "Car Classics", illum maghruf bhala House of Tuning u dana minghand is-sid attwali Marthese Cutrona. L-esponenti ma xtaqx ikompli fil-kera tal-imsemmi fond, u b‟kuntratt datat 29 ta‟ Ottubru 2007 l-esponenti ceda u assenja l-kirja ta‟ dan il-fond favur il-konvenuta Louise Caruana Pulls versu s- somma ta‟ tmintax-il elf sitt mija u erba‟ u tletin Ewro u disa‟ u disghin centezmu (€18,634.99), pagabbli fi hdax-il elf sitt mija u sitta u erbghin Ewro u seba‟ u tmenin centezmu (€11,646.87) mal-approvazzjoni ta‟ overdraft favur il-konvenuta Louise Caruana Pulls u dana sal-Gimgha 2 ta‟ Novembru 2007, u l-bilanc ta‟ sitt elef disa‟ mija u tmienja u tmenin Ewro u tnax-il centezmu (€6,988.12) pagabbli fi tlett pagamenti ta‟ elfejn u tlett mija u disa‟ u ghoxrin Ewro u seba‟ u tletin centezmu (€2,329.37) u dan flimkien mal-imghax ta‟ tmienja fil-mija fis-sena (8%) pagabbli fuq ir-rata tal-kapital, dan skond Dokument "A". Il-konvenuta Louise Caruana Pulls baqghet qatt ma hallset l- imsemmija pagamenti hekk minnha dovuti. Inoltre l-esponenti Right Products Limited forniet lill-konvenuti b‟merkanzija u dana f‟forma ta‟ stock u oggetti li kienu jinstabu fl-imsemmi hanut meta l-kirja tal-istess giet assenjata lill- konvenuta Louise Caruana Pulls fl-ammont ta‟ €37,988.79 ghal liema stock u oggetti l-konvenuti baqghu ma hallsux. L-inventarju tal-imsemmija stock jinstab indikat fid-Dokument "B" hawn anness u l-invoices relattivi ghall-istess qed jigu mmarkat Dokument "C". L-esponenti jiddikjaraw li sa fejn jafu huma, l-konvenuti m‟ghandhom l-ebda eccezzjonijiet fil-ligi x‟jaghti kontra din it- talba. Intalbet din il-Qorti sabiex: (a) Tipprocedi ghas-sentenza skond it-talbiet attrici bid- dispensa tas-smiegh tal-kawza ai termini tal-Artikolu 167 tal-Kap. 12 tal-Ligijiet ta‟ Malta. (b) Tiddikjara li l-konvenuti in solidum bejniethom huma debituri tal-atturi, ghall-ammont ta‟ €44,976.91. ammont imsemmi dovut lill-atturi. Bl-ispejjez, inkluz dawk tal-mandat ta‟ sekwestru numru 1504/09 ipprezentat fl-4 ta‟ Settembru 2009, kontra l- konvenuti li minn issa ngunti ghas-subizzjoni. Rat id-dokumenti annessi. Rat is-sentenza ta‟ din il-Qorti diversament presjeduta tal-14 ta‟ Ottubru 2010 li permezz tagħha laqgħet it-talbiet attriċi kif dedotti bid-dispensa tas-smigħ a tenur tal-artikolu 167 et sequitur tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta‟ Malta. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Appell tas-27 ta‟ Frar 2015 li permezz tagħha rrevokat il-provvediment li permezz tiegħu l- ewwel Qorti ppostponiet il-kawża biex tiddeċidiha skont l- artikolu 167 et sequitur tal-Kap. 12, irrevokat u ħassret is- sentenza tal-14 ta‟ Ottubru 2010 u ordnat li l-atti jerġgħu jintbagħtu quddiem din il-Qorti sabiex il-konvenuti jingħataw żmien jippreżentaw risposta ġuramentata u biex il-kawża tinstema‟ skont il-liġi. Rat li l-kawza giet assenjata lil din il-Qorti presjeduta biex tkompli tinstema‟ u tinqata‟. Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenuta Louise Caruana Pulls li permezz tagħha eċċepiet illi: Fir-rigward tat-talba ghall-hlas tal-bilanc li ghadu dovut ai termini tal-iskrittura datata 29 ta‟ Ottubru 2007, ammontanti ghal €6988.12 (sitt elef disa‟ mija u tmienja u tmenin Ewro u tnax-il centezmu) l-intimata qed tammetti t-talba. Ghal dak li jirrigwarda t-talba ghall-hlas tal-istock fl-ammont ta‟ €37,988.79 (sebgha u tletin elf disa‟ mija u tmienja u tmenin Ewro u disa‟ u sebghin centezmu) fil-konfront taghha, din ghandha tigi michuda bl-ispejjez kontra l-atturi billi hija qatt ma xtrat xejn minghand l-atturi u kwalunkwe negozju fir- rigward tal-istock, l-atturi kienu ghamluh mas-socjetà House of Ghalhekk f‟dan ir-rigward l-ebda ammont mhu dovut lir-rikorrenti minghand l-intimata. Il-fatt hawn fuq dikjarati tafhom hi personalment. Salv eccezzjonijiet ohra. Bl-ispejjez kontra r-rikorrenti ingunt in subizzjoni. Rat illi minkejja li debitament notifikata, is-soċjetà konvenuta House of Tuning (HOT) Limited ma ppreżentat l-ebda risposta għat-talbiet miġjuba kontriha. Semgħet ix-xhieda prodotti. Rat in-nota ta‟ sottomissjonijiet tal-atturi. Semgħet it-trattazzjoni finali tal-partijiet. Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza. Rat l-atti kollha tal-kawża. Ikkunsidrat illi permezz ta‟ din l-azzjoni, l-atturi qegħdin jitolbu solidum lill-konvenuti lill-Qorti bejniethom iħallsu s-somma ta‟ €44,976.91, rappreżentanti pagament dovut skont skrittura ta‟ ċessjoni ta‟ kirja u ħlas għall-merkanzija fornita. Mill-provi prodotti jirriżulta li l-attur kien jikri fond ġewwa l- Gżira magħruf bħala „Car Classics‟. Is-soċjetà attriċi, li tagħha huwa direttur, kienet tiġġestixxi negozju konsistenti fil-bejgħ ta‟ aċċessorji tal-vetturi. Dan in-negozju kien ġestit mill- imsemmi fond kif ukoll minn fond ieħor band‟oħra. Peress illi ma xtaqx ikompli fil-kirja tal-fond tal-Gżira, l-attur ċeda l-kirja favur il-konvenuta Louise Caruana Pulls permezz skrittura datata 29 ta‟ Ottubru 2007. F‟din l-iskrittura ġie miftiehem illi l-attur kien qiegħed iċedi l-kirja tal-ħanut lill-konvenuta „versu s-somma ta' tmint elef lira Maltin (Lm8,000), pagabbli kwantu għal ħamest elef lira (Lm5,000) appena tiġi approvata l-Overdraft tal- akkwirenti, sa l-Ġimgħa, 2 ta' Novembru 2007, u l-bilanċ ta' Lm3,000 f'tliet pagamenti ta' mhux inqas minn Lm1,000 kull ta' fil-mija tmienja sena, l-ewwel pagament fi żmien sena mill-ħlas tal-Lm5,000, flimkien mal-imgħax fis-sena (8%) dekorribbli mid-data tal-ħlas ta' Lm5,000 u pagabbli ma' kull rata tal-kapital.‟ Fuq l-iskrittura deher ukoll Etienne Zahra f‟isem is-soċjetà konvenuta House of Tuning (HOT) Limited sabiex jiggarantixxi l-obbligi ta‟ Louise Caruana Pulls. Jirriżulta li meta l- attur ċeda l-kirja favur il-konvenuta, fil-ħanut kien hemm merkanzija konsistenti fi stock u oġġetti oħra li tagħhom l-attur qatt ma tħallas. Il-konvenuta ammettiet it-talba għal dak li għandu x‟jaqsam mal-bilanċ pendenti ta‟ €6988.12 dovut fuq l-iskrittura tad-29 ta‟ Ottubru 2007. Għal dak li jirrigwarda t-talba għall-ħlas ta‟ stock u oġġetti oħra, il-konvenuta teċċepixxi li hija qatt ma xtrat xejn mingħand l-atturi stante li kwalunkwe negozju dwar din il-merkanzija l-atturi kienu għamluh mas-soċjeta konvenuta u mhux magħha. Minkejja li debitament notifikata, is-soċjetà konvenuta baqgħet kontumaċi. Madanakollu, huwa magħruf li l-kontumaċja ma tfissirx u ma tistax tiġi ekwiparata ma‟ ammissjoni. Infatti kif ġie ritenut fis-sentenza fl-ismijiet Blye Engineering Co. Ltd vs Philip Zahra Troisi et deċiża fit-22 ta' Gunju, 2005, mill-Qorti tal-Appell Inferjuri: "… huwa wkoll prinċipju ben stabbilit illi għalkemm il- konvenut jibqa' kontumaċi dan ma kellux jinftiehem bħala li hu abbanduna kull eċċezzjoni li seta' jagħti fil-kawża u ammetta d-domanda. Sta għall-ġudikant li jeżamina jekk it-talba hix ġustifikata, indipendentement mill-kontumaċja tal-konvenut. Din il-kawża tistrieħ prinċipalment fuq il-kredibiltà tax-xhieda u fuq l-apprezzament illi din il-Qorti trid tagħmel fuq id- deposizzjonijiet tagħhom. Kif qalet din il-Qorti diversament presjeduta fil-kawża fl-ismijiet George Tramboo Galea vs Joseph Attard Portughes, deċiza fit-30 ta‟ Ottubru 2003: "Fil-kamp ċivili ghal dak li hu apprezzament tal-provi, il- kriterju ma huwiex dak jekk il-ġudikant assolutament jemminx l-ispjegazzjonijet forniti lilu, imma jekk dawn l- istess spjegazzjonijiet humiex, fiċ-ċirkostanzi żvarjati tal- ħajja, verosimili. Dan fuq il-bilanċ tal-probabilitajiet, sostrat bażiku ta' azzjoni ċivili, in kwantu huma dawn, flimkien mal-proponderanza tal-provi, ġeneralment bastanti ghall- konvinċiment. Għax kif inhu paċifikament akkolt, iċ- tal- ċertezza morali hi ndotta mill-preponderanza probabilitajiet. Dan għad-differenza ta' dak li japplika fil- kamp kriminali fejn il-ħtija trid tirriżulta mingħajr ma tħalli dubju raġjonevoli. Kif kompla jingħad fl-imsemmija kawza "Farrugia vs Farrugia", "mhux kwalunkwe tip ta' konflitt għandu jħalli lill-Qorti f'dak l-istat ta' perplessita' li minħabba fih ma tkunx tista' tiddeċiedi b'kuxjenza kwieta u jkollha taqa' fuq ir-regola ta' "in dubio pro reo"". suffiċjenti għall-konvinċiment Il-konflitt tal-provi huma xi ħaġa li l-Qrati jridu min dejjem ikunu lesti għaliha. Il-Qorti għandha teżamina jekk xi waħda miż-żewġ verżjonijiet, fid-dawl tas-soliti kriterji tal-kredibiltà u speċjalment dawk tal-konsistenza u verosimiljanza, għandhiex verżjoni teskludi lill-oħra, anke fuq bilanċ ta‟ probabiltajiet, u tal-preponderanza tal-provi, għaliex dawn, f‟kawżi ċivili huma tal-ġudikant ġeneralment (Farrugia vs Farrugia, deċiża mill-Prim‟Awla tal-Qorti Ċivili fl-24 ta‟ Novembru 1966). Fil-kawża odjerna, l-attur jikkontendi li mal-konvenuti kien ftiehem illi huma kellhom jagħżlu l-merkanzija li jridu jżommu u jħallsuh tagħha. Għalhekk, sar inventarju tal-oġġetti li kienu ser jibqgħu fil-ħanut u sussegwentement huwa ħareġ numru ta‟ fatturi għall-ħlas. Ikompli billi jgħid illi dawn il-fatturi ħariġhom fuq is-soċjetà konvenuta għaliex din biss kellha VAT number. L-attur jgħid illi l-konvenuti baqgħu ma ħallsux il-bilanċ ta‟ €6988.12 dovut fuq l-iskrittura ta‟ ċessjoni tal-kirja u lanqas għall-istock u oġġetti oħra li kienu fil-ħanut. Ikompli billi jgħid li huwa beda jinkwieta li mhux ser jitħallas meta sar jaf mingħand terzi li l-konvenuti kienu qegħdin iżarmaw il-ħanut bil-moħbi tiegħu. Għalhekk, huwa mar il-ħanut fejn sab lil Etienne Zahra li qallu li kien ser iċempillu biex imur ħa jieħu l- lura għaliex il-ħanut kienu ser jagħlquh. merkanzija Madanakollu, iżid jgħid li qatt ma sema‟ mingħandu u qatt ma rnexxielu jerġa jikkomunika mal-konvenuti. Skont l-attur, il-konvenuti kemm il-darba kienu qalulu li Zahra ma kellux il-mezzi u li għalhekk il-konvenuta Louise Caruana Pulls kienet toħroġ il-flus kollha għan-negozju. Fil-fatt, huwa esebixxa kopja ta‟ ċekk maħruġ lilu mill-konvenuta, liema ċekk il-konvenuta kkonfermat l-awtentiċità tiegħu. L-attur għalhekk jispjega li l-flus dejjem kien jirċevihom mingħand il-konvenuta li ċertament kienet parti fil-ġestjoni tan-negozju. L-attur jinsisti li l-konvenuta kienet sikwit tkun il-ħanut u dejjem kienet tkun preżenti meta jsir xi negozju. L-attur ippreżenta kopja tal-memorandum u l-istatut tas- soċjetà konvenuta minn fejn jirriżulta li meta ġiet kostitwita l- kumpannija fl-24 ta‟ Ottubru 2007, il-konvenuta Louise Caruana Pulls kienet direttur flimkien ma‟ Etienne Zahra. Hija rriżenjat mill- kariga fit-30 ta‟ Jannar 2010. L-atturi ressqu lill-konvenut sabiex jixhed dwar il-ftehim li kellhom il-partijiet. Huwa ikkonferma li kien qiegħed jagħraf il- firma tiegħu fuq l-inventarju u l-fatturi annessi mar-rikors promotur, speċifikament li dawn kienu l-fatturi li kien joħroġ l- attur. Huwa jgħid li l-ħanut kien ħadu flimkien mal-konvenuta Louise Caruana Pulls. Madanakollu jinsisti li l-ftehim bejn il-partijiet kien fis-sens illi l-merkanzija li kien hemm fil-ħanut kellha tinbiegħ on consignment u li allura l-attur kellu jitħallas wara li tinbiegħ il-merkanzija filwaqt li l-oġġetti li ma jinbiegħux kellu jeħodhom lura. Ikompli billi jgħid illi kien l-attur li qatt ma mar u ħa l-merkanzija li ma kienitx inbiegħet u li hu u l-konvenuta kienu għalhekk krew garaxx sabiex jerfgħu l-merkanzija fiha imma kien far id-drenaġġ u l-merkanzija nqerdet. Il-Qorti tibda billi ttenni li f‟dawn il-proċeduri l-konvenut nomine huwa kontumaċi. L-allegazzjoni tiegħu li l-ftehim bejn il-partijiet kien wieħed ta‟ bejgħ on consignment kellha ssir permezz ta‟ eċċezzjoni formali kif trid il-liġi tal-proċedura. Fi kwalunkwe każ, il-Qorti mhijiex sodisfatta li l-partijiet ftehmu li l-merkanzija tal-ħanut kellha tinbiegħ on consignment. prinċipalment għaliex il-konvenut ma jikkontestax il-fatturi esibiti mill-attur, anzi jgħid li dawn kien qiegħed jagħrafhom bħala l-fatturi li kien joħroġ l-attur u li fuqhom kien qiegħed jagħraf ukoll il-firma tiegħu. Mhuwiex verosimili li l-attur kien ser joħroġ dawn il-fatturi, jew li l-konvenut kien se jiffirma għalihom, kieku l-ftehim kien li l-merkanzija kellha l-ewwel tinbiegħ sabiex l-attur jitħallas. Il-Qorti hija mħassba wkoll dwar il-verżjoni tal-konvenut dwar x‟sar minnha l-merkanzija wara li għalqu l-ħanut. Dan għaliex minkejja li jibda billi jgħid illi l-merkanzija li kien għad baqa‟ kienet inqerdet, aktar tard jikkontradixxi ruħu meta jgħid li l- affarijiet li kien għad baqa‟ kien biegħhom lill-ħwienet, li ma jiftakarx jekk kienx biegħ stock mill-ħanut u saħansitra anke li dan kien stock antik u ma setax ibiegħu. Fl-aħħar jgħid li jidhirlu li kien għad fadal xi ħaġa mill-istock imma ma jagħti l- ebda spjegazzjoni għalfejn ma raddx lura din il-merkanzija lill- attur jew x‟sar minnha. Jekk il-merkanzija ma ġietx ritornata lill-attur, huwa dovut il-ħlas tagħha. Il-konvenuta teċċepixxi biss li hija m‟għandha xejn xi tħallas lill-atturi għaliex in-negozju dwar il-merkanzija sar mal- konvenut għan-nom tal-kumpannija u mhux magħha personali. Minkejja li l-konvenuta tgħid ukoll illi l-istock kien fornit fuq bażi ta‟ bejgħ on consignment, hija ma ressqet l-ebda eċċezzjoni f‟dan is-sens u kif diġa ntqal, din il-Qorti tqis li ma ntwerix li l-merkanzija ngħatat fuq din il-bażi. Il-konvenuta tkompli billi tgħid illi hi qatt ma ntrabtet personalment sabiex tħallas għall-merkanzija għaliex kienet is-soċjetà konvenuta li qiegħda tiġġestixxi n-negozju. X‟sar mill-merkanzija wara li għalaq il-ħanut tgħid illi ma tafx. Il-Qorti tinnota li c-cessjoni tal-kirja saret minn Louise Caruana Pulls personalment. Hija tammetti illi skond l-iskrittura hija debitrici tal-atturi fis-somma ta‟ €6988.12. Madanakollu din il-Qorti hija tal-fehma li l-atturi ma ppruvawx ir-responsabbilità ta‟ Louise Caruana Pulls ghall-hlas tal-merkanzija. Il-fatt illi gieli ghamlet pagamenti personalment m‟ghandux iwassal biex jirrendiha responsabbli ghall-hlas tad-dejn. Mhuwiex kontestat illi f‟dak iz-zmien Etienne Zahra u Louise Caruana Pulls kienu f‟relazzjoni Mhuwiex kontestat illi hija kienet tippartecipa fil- gestjoni tan-negozju. Madanakollu, jirrizulta illi kwazi l- invoices kollha li dwarhom qed jigi mithlub hlas jirrigwardaw House of Tuning hlief ghal xi uhud li huma mmarkati bhala Client: Etienne. Wiehed ragonevolment jassumi li dan jirreferi ghal Etienne Zahra. Ma jirrizultax pruvat l-involviment ta‟ Louise Caruana Pulls fix-xiri tal-merkanzija. Jirrizulta pruvat illi l- merkanzija nxtrat mis-socjetà. Ghal dawn ir-ragunijiet il-Qorti taqta‟ u tiddeciedi billi tastjeni milli tipprovdi ulterjorment dwar l-ewwel talba; tilqa‟ t-tieni talba fis-sens illi tiddikjara illi Louise Caruana Pulls hija debitrici tal- atturi biss fl-ammont ta‟ sitt elef disa‟ mija u tmienja u tmenin Ewro u tnax-il centezmu (€6988.12c) u Etienne Zahra f‟isem is- socjetà House of Tuning huwa debitur tal-atturi fis-somma ta‟ erba‟ u erbghin elf disa‟ mija u sitta u sebghin Ewro u wiehed u disghin centemzi (€44,976.91c); tilqa‟ t-tielet talba b‟dana illi tikkundanna lil Louise Caruana Pulls thallas lill-atturi l-ammont ta‟ sitt elef disa‟ mija u tmienja u tmenin Ewro u tnax-il centezmu (€6988.12c) u tikkundanna lil Etienne Zahra f‟isem is-socjetà House of Tuning (HOT) ihallas lil-atturi l-ammont ta‟ erba‟ u erbghin elf disa‟ mija u sitta u sebghin Ewro u wiehed u disghin centemzi (€44,976.91c). L-ispejjez tal-kawza ghandhom jinqasmu kwantu ghal 1/6 li jithallsu minn Louise Caruana Pulls u 5/6 jithallsu minn Etienne Zahra f‟isem is-socjetà House of Tuning (HOT) Limited.