Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta) Bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali Il-Pulizija (Spettur Mark Maric’) (Spettur Nicholas Spiteri Longhurst) -vs- James Zammit Borg, detentur tal-karta tal-identità bin-numru 493546M; Mary Grace Cesare, detentriċi tal-karta tal-identità bin-numru 296980M Rat l-akkużi miġjuba fil-konfront tal-imputati James Galea Muscat u Mary Grace Cesare u ċioè talli: Nhar id-9 ta' Awwissu, 2015, għall-ħabta tas-1800hrs u anke matul is-siegħat ta' qabel, ġewwa In-Nadur: Iffalsifikaw jew biddlu mingħajr kunsens tas-sid, l-ismijiet, il-marki jew is- sinjali distintivi tax-xogħol moħħ, jew xjentement għamlu użu ta' dawn l-ismijiet, makri jew sinjali ffalsifikati jew imbiddlin ukoll jekk minn ħadideħor, mingħajr il-kunsens tas-sid; jew tal-prodott tal-industrija, Xjentement għamlu użu ta' marka, sinjali, tabella jew emblema li jkun fihom indikazzjoni li tista' tqarraq lix-xerrej dwar ix-xorta tal-merkanzija, jew biegħu merkanzija b'din il-marka, sinjal jew emblema; Xjentement qiegħdu fiċ-ċirkolazzjoni, biegħu jew żammew għandhom għall- bejgħ jew importaw għal ħsien ta' kummerċ merkanzżija b'marka, sinjal jew emblema imxebbħin b'qerq. Rat l-akkuża fil-konfront ta' James Zammit Borg waħdu u ċioe` talli: Renda ruħu reċediv ai termini tal-artikolu 49 u 50 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta, wara li ġie misjub ħati b'sentenza tal-qorti ta' Malta, mill-Maġistrat Dr Francesco ‘Tawerghi Spiteri LL..D. datata nhar il-25 ta' Novembru, 2014, liema sentenza hija definittiva u ma tistax tiġi mibdula. Art 49 u 50 Kap 9. Il-Qorti ġiet mitluba sabiex fil-każ ta' ħtija, barra li tinfliġġi l-pieni stabbiliti mil- Liġi, tordna wkoll il-konfiska tal-oġġetti kollha esebiti. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Semghet it-trattazzjoni. Ikkunsidrat: Illi l-parte leza Dr. Jonathan Briffa Zahra xehed kif hu kien ghamel rapport mal- pulizija wara li fid-9 t'Awissu, 2015, kien gie reklamat ghal bejgh fuq Facebook minn certu James Rory Wright,1 Samsung S6 ghal €4002 izda hu ghamillu offerta ghal €370 u l-bejjiegh, Farrugia, accetta. Mort l-Imgarr, wasalt hemm hekk u bghatlu facebook message u ghidtlu: "Wasalt jiena." Qalli: "Ha nibghat wahda lit-tfajla biex tiltaqa mieghek bil- mobile. Giet it-tfajla tieghu, tatni l-mobile, f' kaxxa bajda, bil-kliem Samsung Galaxy S6 fuqu u kollox, xeghelt il-mobile, u kellu xi five per cent (5%) charge u bdejt niccekkja s-software u hekk tal-mobile, biex nara jekk hux kundizzjoni tajba u hekk. … James Zammit Borg ma' ltqajtx mieghu personalment, rajtu biss fuq facebook, pero' minn fuq il-facebook profile qed naghrfu bhala James Zammit Borg. U lit-tfajla tieghu ltqajt maghha l-Imgarr. U qed naghrafha hawn hekk ukoll. ....Bdejt niccekkja l-mobile u s-software u applications kollox kien jindika li kien 1 Ghalkemm fix-xhieda Galea jsemmi lil James Zammit Borg fir-rapport maghmul minnu kien indika l-isem tal-bejjiegh bhala James Rory Wright, vide fol. Jiena lil Mary Grace staqsejtha jekk nistax niccekkja wahda s-serial number u l-Imie number tal-mobile u qaltli ghaliex irrid niccekkjahom. U jiena ghidtilha biex nara jekk il-mobile hux originali, jekk hux misruq, jew taht kuntratt etc. Qaltli: "Le, tista sserrah mohhok, il-mobile originali u tista anke ticcekkja l-camera biex tara l-applications, il-pixels, etc. jiena ccekkjajt dan kollu u fil-fatt hekk kien. Kollox kien jindika kif suppost. .… Qaltli serrah mohhok, il-mobile huwa originali."3 Ix-xhud spjega ha ritratt tal-IMEI u tas-serial numbers u baghthom lil James Zammit Borg. Qalilha li kif jasal lura d-dar ikun f'posizzjoni jiccekja sew minn fuq il- laptop jekk il-mobile kienx wiehed originali jew le. Meta staqsiha kellhiex ricevuta qaltlu li l-mobile inxtara mill-Ingilterra minn missier James u li l- ircevuta kienet ser tigi scanned u mibghuta fuq facebook. "Jien hadt il-mobile, qabel tlaqt bghatt message lil James quddiem it-tfajla tieghu stess u ghidtlu: "Dan l-Imie number u dan is-serial number. Kemm naghmel il-verifiki ulterjuri fuq l-istess mobile." U mort id-dar u dak inhar ma' kellix cans niccekkja l-mobile aktar fid-dettal."4 Ikompli kif l-ghada mar huh u hekk kif kien qed jammira il-mobile prova jiehu ritratt bih li hareg hazin hafna, pprova huwa wkoll u r-ritratt rega' hareg mudlam. Dak il-hin nkwieta u beda jiccekja is-"Ergajt iccekkjajt l-Imie number u rega' ma' telghax, s-serial number rega' tela' ndika li originali...… Jiena nstallajt din l-application fuq il-mobile u rrizulta li certu affarijiet bhal per ezempju manufacturer, il-processor, l-iscreen resolution u hekk, ma' kienux skond is- Samsung Galaxy S6. U ghidtlu [lil persuna li tahdem ma Klikk Computers] u qalli: "Dak il-mobile probbabli mhux originali mela. Jiena dak il- hin bghatt lil James fuq facebook message u ghidtlu biss: "Isma, Gwardamanga, Tal-Pieta' ma' nistax insibu u jekk nista please kemm ingieblek il-mobile lura u ttini l-flus lura." U bghatlu facebook message, malli bghatlu l-facebook message u ghidtlu li ha ntih il-mobile lura u hu jtini l-flus lura, bblokkjani minn fuq facebook. Jiena mbghad staqsejt lil wiehed li kont naf li jaf lil James, ghidtlu: "Isma, ghandek in-numru tieghu jekk jista jkun?" U qalli: "In-numru tieghu jaf inbidel imma ccekkja ghax gieli jitfa xi reklami tal-karozzi fuq Maltapark." Dhalt infittex il-karozzi fuq Maltapark, sibt in-numru tieghu u cempilt lil James. Ma' bediex jaqbadni u bghatlu messagg u ghidtlu: "Jiena skoprejt li l-mobile huwa fake, nixtieq il-flus U ergajt ippruvajt incempillu u l-call ma' Skoprejt li bblukkjani wkoll fuq il-mobile. inkellem lit-tfajla tieghu fuq facebook, ghidtilha: "Isma, dan il-mobile huwa fake, jiena nixtieq il-flus lura, ghax ikolli nimxi kif suppost, inkella." Issa inti ghidtilna biss li ntuk il- flus lura jekk issib il-mobile llokkjat." Ghidtilha: "Le, jiena xtrajt il-mobile bil- patt u l-kundizzjoni li l-mobile hu originali,jiena xtaqt nixtri Samsung S6 Jien kull ma' nixtieq il-flus lura u din l-istorja tieqaf hawn hekk. kull ma' nixtieq il-flus lura."5 Galea jghid li mobile kien jiswa madwar €450 fuq ebay filwaqt li habib tieghu kien xtara wiehed ghal €400, u ghalhekk ra li l-prezz kien fl-istess akkwati. Il-parte leza pprezenta r-riklam li kien deher fuq facebook6 kif ukoll ic-chat relatata mat-transazzjoni7 li ma thalli ebda dubbju dwar il-veracita` ta' dak li jixhed Galea dwar kif sehhew l-affarijiet. Jirrizulta li l-profile hu ta' certu James Rory Wright meta l-isem tal-imputat hu James Zammit Borg u fl-isqarrija l-imputat jghid li hu maghruf bhala 'Ir-Rory'! Mic-chat jidher bic-cjar li l-interess ta' Galea kien li l-mobile ikun wiehed originali tant li saqsa ghall-garanzija tieghu u meta ma sabx l-IMEI baghat messagg lill-imputat il-17:46 tad-9 t'Awissu 2015 u spjegalu li hu kien ser jiehdu izda ried jivverifika dwaru kif imur d-dar.8 Indikattiv hafna kif irrispondieh l-imputat meta staqsieh x'ried jiccekja u Galea jwiegeb billi baghat ritratt tal-IMEI li ried ikun cert li s-serial number/imei kien clean "dw routine check, s'ghada ntik il-konferma[smiley] il-bqija ghadu qisu gdid."9 Farrugia rrispondieh li kien kollox sew filwaqt li zied jghidlu li "Adu gdid ax qas sija uzajtu".10 Jirrizulta kif gja qal li l-ghada talbu biex jirritornah u jiehu lura l-flus wara li l-IMEI u serial number ma setghux jigu verifikati.11 Dr. Briffa Zahra ghadda biex ipprezenta chat li kellhu mal-imputata u hawnhekk jerga' jigi kkonfermat dak li xehed dwaru.12 F'messagg mibghut minnha fil-20:57 tinsisti li ma tafx jekk kienx clone jew le izda tghidlu li hu ried ikun cert li l- mobile ma kienx locked.13 Jinghad li fic-chat kollha li rat il-qorti dan id-diskors li qed talludi ghalih l-imputata ma jirrizulta minn imkien. L-parte leza ried mobile originali tant li hallas ghalih prezz fl-akkwati tal-prezz li bih kien qed jinbieghu mobiles tal-istess mudell. Ix-xhud ikompli jixhed, u fil-fatt jerga' isib konferma ta' dak li jghid meta jinqraw ic-chats mal-imputata li meta ltaqa maghha "Jiena Mary Grace Cesare qaltli, l- ewwel nett assiguratni li l-mobile originali.… Qaltli ccekkja l-applications kif installati, ccekkja anke bl-isem tal-mobile u qaltli wkoll iccekkja l-camera. Qatli l-camera ha turik li sixteen (16) megapixels il-camera, dika l-ahjar mod biex tizgura li l-mobile hu originali.....Dan il-kliem qalituli hi u qaltli wkoll illi r- raguni ghall-bejgh tal-mobile kien ghax dan kien rigal minghand missier James li kien jahdem l-Ingilterra skont hi. U qaltli li James, ihobb prodotti tal-Apple, u dan m' ghogbux il-mobile u ghalhekk xtaq ibieghu mal-ewwel."14 Jirrepeti li dam hafna jipprova jaghmel kuntatt mal-imputat izda gie imblukkat milli jkompli jaghmel kuntatt mieghu.15 Rilevanti sabiex jigi determinat il-mens rea tal-imputati hu l-fatt li anke meta gharrafhom li l-mobile ma kienx originali dawn fl-ebda hin, kif jidher mic-chat, ma semmew li kellhom ricevuta ghalih. Fil-fatt jghid hekk "Le, le, l-ircevuta qatt ma' bghatihieli lanqas. Qatt ma' baghathieli..."16 In kontro-ezami jixhed li hu stess ammetta mal-imputata li kien "a very good clone difficult to trace"17 u wasal ghal din il-konkluzjoni ghaliex "Il-mobile d- dehra tieghu kienet ta' wiehed originali u l-applications li kienu nstallati fuqu kienu kollha tas-Samsung.… Mall-ewwel daqqa t'ghajn dehret kaxxa tas- Samsung… Karti kien hemm ma niftakarx kienux tal-garanzija jew le… kif ircivejtu tajtu lil Ispettur.… biex indunajt li mhux originali kelli ninstalla application biex turik jekk il-mobile phone hux originali jew le, xi haga li dak il- hin meta xtrajtu ma stajtx naghmel."18 Ikompli li meta installa application 'Samsung phone info' hargu numru ta' diskrepanzi bejn l-ispecifications tal- mobile li kien nxtara u dawk li jkollu mudell Samsung S6.19 Galea jerga' jispjega li "Kont ippruvajt nikkuntattja lil James pero James ibblukkani kemm fuq Facebook u anki mill-mobile.… Sintendi jiena lil James kont bghattlu biex itini l- flus lura ghax il-mobile ma kienx originali, mbaghad wara li bblukkani ppruvajt nikkuntattja lil Mary Grace Aquilina Farrugia.… l-ewwel messagi li bdejt nibghat kienu ghal habta tad-disa' ta' filghaxija, mbaghad qabel dawn il-messaggi kienet diga' wegbitni hi u qaltli li l-mobile huwa originali u li tawni mobile originali. Spjegajtilha li l-mobile ma kienx originali ghidtilha tini l-flus lura u hemmhekk imbaghad meta ma rcivejtx risposta ergajt bghattilha fl-ghaxra u nofs fejn ghidtilha li la darba ma rcivejtx risposta ta' xejn ha jkolli nimxi bil-pulizija."21 Illi l-Qorti rat l-istqarrija tal-imputat Zammit Borg fejn mhux talli ma jsemmi imkien li l-mobile kien xtrah missieru mill-Ingilterra izda jghid li, fl-istess jum li offrieh ghall-bejgh, dan kien inbiegh lilu minn wiehed Taljan ghal €370.22 Ma jispjegax ghaliex jekk kien ghadu kemm xtrah mill-ewwel poggieh fuq facebook galadarba kien fl-istess jum li tellghu ghal-bejgh! Il-provi juru li l-mobile gie reklamat fid-9 t'Awissu, 2015 u hu stess jibda biex jghid li "il-hadd li ghadda 9 t'Awissu 2015 avvicinani Taljan...".23Jammetti li ma bediex jirrispondi lill-Galea ghaliex ma kellu ebda intenzjoni jaghtih il-flus lura peress li kien cert li kien biegh mobile originali w il-flus kien nefaqhom!24 L-imputat ftakar li kien irceva ritratt tal- IMEI u serial number u kkonferma li l-laqam tieghu hu "Ir-Rory". L-persuna Taljana tibqa ma tigix identifikata. Jigi sottolinejat li fil-konversazzjoni bejn l- imputati u l-parte leza l-imputat jghidlu li ma kellhux garanzija ghax ma nxtarax minn Malta.25 16 Fol.19 17 Kien il-parte leza stess li esebixxa il-konversazzjoni fejn jghid lil Cesare "irrizulta li dan hu clone tajjeb immense, li difficli hafna tinduna li clone," – a fol.41. Ghalhekk bl-ebda mod ma jista' jitqies li kien hemm xi intenzjoni da parti tieghu li jostura dan il-fatt. Fl-istqarrija taghha l-imputata tghid li dan it-Taljan sahansitra mar wara l-bieb tad-dar u xtraw il-mobile ghax ried juzah James. "Minhabba li ma ghogbux ghax hu juza d-ditta Apple iddecidejna li nbehhuh u ghamilnieh fuq facebook"26 Ghalkemm il-Pulizija ma jidher li ma ghamlet ebda sforz ulterjuri sabiex tiskopri l-identita` ta' dan it-Taljan, jibqa' l-fatt li ma jaghmel ebda sens li ftit tal-hin wara li nxtara bl-iskop li jaghmel uzu mill-istess James, gie deciz li kellhom jitfawh ghall-bejgh ghax fi kliemha stess ma ghogbux ghax juza l-apple! Ghaliex hadd mill-imputati ma taw spjegazzjoni ta' min kien dan it-Taljan sabiex jiehdu sodisfazzjon talli spiccaw fl-inkwiet minhabba li, skond huma, ngannahom? L-imputata tasal tghid li kienu jafuh u ma kienitx l-ewwel darba li xtraw oggetti minghandu u qatt ma kien qarraq bihom, ghalhekk ghaliex baqghet reicjenti dwar l-identita` tieghu?27 Meta tkellmet mal-parte leza Grima kienet sahansitra qaltlu li kien xtrah missier James mill-Ingilterra. Ghaliex allura fl-istqarrija issemmi li nxtara minn Taljan li mar sabhom id-dar taghhom? Illi mhemmx dubbju li dawn l-istqarrijiet tal-imputati ma ghandhomx mis- sewwa, huma inverosimili u frott ta' imaginazzjoni malinja. Illi Dr Stephen Zammit Borg Spiteri Hili jixhed li "Ic-cellulari in kwistjoni m'huwiex awtentiku, .… mid-daqqa t'ghajn bniedem li ma jkunx delettant ma tantx ha jinduna malajr. However malli tqabbdu mas-sistema you realise that the chip tieghu mhux ic-chip li jintuza s-soltu fuq dak il-mudell. Apparti minn hekk anki n-numru IMEI li s-soltu tkun fuq il-kaxxa mhux qeghda hemmhekk u lanqas ic- cellulari n-numru mhux traccat...… Biex inkun car it is a very very very good imitation."28 In kontro-ezami l-espert ikompli jispjega li "ma nahsibx li bniedem fit-triq ha jinduna mal-ewwel. Jekk joqghod jezaminah forsi jigih id-dubbju u ovvjament jekk jaghmel ezami kif ghamilt jien jista' jikkonferma...in lay man terms biex nghidu hekk il-fatt li mhemmx l-IMEI number fuq il-kaxxa diga hija stramba ghax inti fejn suppost tkun, imma inti jekk ma tkunx imdorri faccli ma tindunax...Jekk tixghelu the siftware is more or less the same but its inside which is a bit different… jekk wiehed per ezempju jfittex dak il-mudell u jmur fuq l-internet u joqghod iqabblu ha jsib differenzi jigifieri m'ghandekx bzonn ikollok bilfors programm forensiku biex tinduna...anke fejn jidhol is-SIM card jidher li huwa differenti. Jidher l-istess imma mhuwiex.".29 Issir riferenza ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Mario Giovanni Axiak fejn l-akkuzat kien gie addebitat bir-reati ravvizati fl-artikolu 298(1)(a)(c) u(f) tal- 26 Fol.52 27 Fol.53 28 Fol.69-70 29 Fol.91-92 30 Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, Deciza 25.06.2010, per Onor Magistrat Dr. Audrey Doepfmer. Illi kif intqal aktar 'il fuq f'dan il-kaz l-imputat jinsab akkuzat bir-reati ta' qerq fil-kummerc u fl-industrija u bi ksur tad-drittijiet tal-awtur. In succinct il-Prosekuzzjoni qed tallega li l-imputat iffalsifika jew biddel minghajr l-uzu tas-sid jew altrimenti ghamel uzu minn ismijiet, markji jew sinjali propjeta' ta' Louis Fahmy Gaad u dan minghajr l-uzu tas-sid ta' dawn il-markji jew sinjali distintivi u li spaccja jew qieghed fic- cirkolazzjoni billi poggihom ghall-bejgh merkanzija b'marka, sinjal jew emblema imxebbhin b'qerq. Huwa qed jigi akkuzat ukoll li stampa, immanifattura, idduplika jew biegh jew offra ghall-bejgh prodotti bi ksur tad-drittijiet tal-awtur appartenenti lid-ditta Louis Fahmy Gaad u protetti hawn Malta. Il-Qorti jidrilha li f'dan il-kaz il-Prosekuzzjoni naqset milli ggib l-aqwa u l-ahjar prova sabiex ikunu jistghu ireggu l-akkuzi fil-konfronti tal-imputat, u cioe' hija naqset milli ggib il-prova ta' x'inhuma il-markji, sinjali distintivi jew drittijiet tal-awtur appartenenti lid-ditta Louis Fahmy Gaad. Din il-prova kellha u setghat issir billi jigu prodotti tramite l-Ufficju tal-Kontrollur tal-Propjeta' Industrijali ic-certifikati tarregistrazzjoni tal- imsemmija ditta. F'dan il-kaz kull ma ghandha quddiemha l-Qorti hija kwerela (inserita a fol. 18 tal- process) fejn qed jinghad li s-socjeta' estera Louis Fahmy Gaad Mallia Farrugia hija propjetarja ta' diversi trademarks, ismijiet u disinji u fejn qed jigi allegat li fil-hanut Beaches fi triq it-Turisti, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta) kienu qed jinbieghu diversi oggetti li kienu counterfeit ghaliex kellhom fuqhom l-markji jew disinni falsifikati ta' Louis Fahmy Gaad. Il-Prosekuzzjoni izda fl-ebda stadju ma gabet prova ta' x'inhuma dawn il-markji u disinni li huma propjeta' esklussiva tad-ditta estera Louis Fahmy Gaad. Il-Qorti ghalhekk ma tistghax tivverifika jekk effettivament l-oggetti konfiskati mill-hanut propjeta' tal-imputat mill-Pulizija kienux qed jigu spaccjati bi ksur ta xi drittijiet appartenenti lis-socjeta kwerelanti ghaliex ma ngabitx il-prova ta' x'kienu id-drittjiet appartenenti lis-socjeta' kwerelanti. Illi fil-kaz in dezamina mhemmx dubbju ghal liema marka qed issir riferenza u ghalhekk dak l-element li rriferiet dik il-Qorti li kellu jigi pruvat, fil-fatt gie hekk pruvat. Jirrizulta bic-cjar l-isem tad-ditta u mudell partikolari- Samsung Galaxy S6. Dan jirrizulta mill-mobile u l-kaxxa tieghu esebita kif ukoll mir-relazzjoni tal- espert Farrugia Spiteri Hili. Ma kien fadal ebda htiega ulterjuri ghall-prosekuzzjoni sabiex tidentifika liema marki u disinn kienu gew falsifikati. Illi l-Qorti tal-Appell Kriminali kellha dan xi tghid fis-sentenza fl-ismijiet Il- Pulizija vs Ritienne Shepel:31 Propju huwa hawnhekk fejn l-appellant Avukat Ġenerali mhux qed jaqbel mal-ewwel Qorti kif interpretat dina d-dispożizzjoni u dana peress li anke hekk għas-saħħa tal-argument nieħdu in konsiderazzjoni l- imputazzjonijiet f'daqqa dawna jridu jiġu analizzati fid-dawl tad-dispożizzjonijiet segwenti li nsibu taħt l- artikolu 299 kif ukoll l-arikolu 302 tal-Kodiċi Kriminali; L-artikolu 299 tal-Kodiċi Kriminali jipprovdi li: F'kull wieħed mill-każijiet imsemmijin fl-artikolu 298(1)(a), (b), (ċ) u (d), jitqies li l-akkużat mexa dolożament, kemm-il darba huwa ma jippruvax li ma kellux ħsieb doluż. In oltre l-artikolu 302 tal-Kodiċi Kriminali jipprovdi imbagħad hekk: Fil-każijiet imsemmijin fl-artikolu 298(1)(f), jitqies li l-akkużat mexa dolożament, kemm-il darba ma (a) illi, wara li ħa l-prekawzjonijiet kollha meħtieġa sabiex ma jiksirx id-disposizzjoni tal-paragrafu hawn fuq imsemmi, hu ma kellux, fiż-żmien li għamel id-delitt li fuqu jkun akkużat, raġun jaħseb illi l-marka jew sinjal ma kinux veri; u (b) illi, meta ġie mistoqsi minn membru tal-Pulizija, huwa ta t-tagħrif kollu li seta' jagħti dwar il-persuni li minn għandhom ġieb dik il-merkanzija; u (ċ) illi mill-bqija huwa mexa bla ħażen. … Minn qari akkurat ta' dawn l-artikoli jidher ċar li fil-każ tar-reat tal-qerq fil-kummerċ id-dolo huwa preżunt u l-oneru tal-prova u cioe li l-persuna akkużata ma kienx jaf li l-prodotti huma kontrafatti jiġi spustat fuq l-imputat, vide Il-Pulizija vs Robert Micallef Musu’, deċiża fil-15 ta' Novembru, 2013.32 Dan ifisser li galadarba l- prosekuzzjoni tipprova li l-oġġetti in kwistjoni huma foloz, kif filfatt irnexxielha tagħmel fil-każ odjern, l- oneru tal-prova tax-xjenza ddur lejn id-difiża u mhux kif sostniet l-ewwel Qorti fis-sentenza appellata. Il- Qorti għandha, wara li tgħarbel il-provi kollha li għandha quddiemha, isaqsi hekk l-imputat ħax l- prekawzjonijiet kollha meħtieġa sabiex ma jiksirx id-disposizzjoni tat-tielet imputazzjoni u cioe l-artikolu 298(1)(f) u kif ukoll li hu ma kellux, fiż-żmien li għamel id-delitt li fuqu jkun akkużat, raġun jaħseb illi l- marka jew sinjal ma kinux veri, mill-bqija l-Qorti trid teżamina ukoll hekk mexiex b'ħażen jew le u dana trid tagħmlu wara li tisma' x'għandu xi jgħid l-imputat f'dan is-sens; Fir-rigward tal-ewwel żewġ imputazzjonijiet il-preżunzjoni hi għal darb'oħra tali li l-imputat jitqies li mexa dolożament, kemm-il darba huwa ma jippruvax li ma kellux ħsieb doluż. Dan ifisser li l-Prosekuzzjoni tista' toqgħod siekta u tisma' l-provi mressqa mill-imputat/a; Illi dak li ma qesitx l-Ewwel Qorti madanakollu kien illi, kif gustament jishaq l-Avukat Generali fl-appell minnu imressaq 'il quddiem, hija kellha thares ir-regoli stabbiliti fl-artikolu 299 u 302 tal-Kapitolu 9 u dan ghar-rigward tal-bilanc tal-prova tax-xjenza doluza tal-persuna akkuzata. "F'dawn ir-reati kontra qerq fil-kummerc u fl-industriji "..........… jitqies illi l-akkuzat mexa dolozament, kemm il-darba huwa ma jippruvax li ma kellux hsieb doloz" (Artikolu 299 Kap. 9). Dan ifisser illi l-piz tal-prova twarrab minn fuq spallejn il-prosekuzzjoni w intefghu fuq dawk tal- akkuzat. Dana pero' illi filwaqt il-prosekuzzjoni trid tipprova l-kaz taghha minghajr dubbju dettat mir-raguni, fil-kaz tal-akkuzat huwa ghandu l-obbligu illi jinduci fil-Qorti konvinciment morali bazat fuq preponderanza ta' probabilitajiet. Piz ta' prova ferm anqas minn dak tal- prosekuzzjoni.33" Illi ghar-reati li jitkellem dwarhom l-artikoli 298(1)(a)(b)(c)(d), l-artikolu 299 ighid illi "jitqies li l-akkużat mexa dolożament, kemm-il darba huwa ma jippruvax li ma kellux ħsieb doluż.." Illi imbaghad ghar-reat taht is-subinciz (1)(f) il-ligi tispecifika l-prova li jenhtieglu jaghmel l-akkuzat meta jinghad fl-artikolu 302 illi "jitqies li l-akkużat mexa dolożament, kemm-il darba ma jippruvax - (a) illi, wara li ħa l-prekawzjonijiet kollha meħtieġa sabiex ma jiksirx id-disposizzjoni tal-paragrafu hawn fuq imsemmi, hu ma kellux, fiż-żmien li għamel id-delitt li fuqu jkun akkużat, raġun jaħseb illi l- marka jew sinjal ma kinux veri; u (b) illi, meta ġie mistoqsi minn membru tal-Pulizija, huwa ta t- tagħrif kollu li seta' jagħti dwar il-persuni li minn għandhom ġieb dik il-merkanzija; u (ċ) illi mill- bqija huwa mexa bla ħażen." Maghdud dan, allura, huwa bil-wisq evidenti illi l-appellata kien jenhtiegilha tipprova n-nuqqas ta' hazen minn naha taghha meta hija akkwistat il-merkanzija li kellha intenzjoni tbiegh fil-hanut taghha u dan fuq bazi ta' probabbilita'. Illi ghalkemm l-Ewwel Qorti ma issemmi xejn fid-decizjoni taghha, kif inghad, dwar l-ispustament tal-prova fuq l-akkuzata, izda donnha tidher li qed tixhet dan il-piz fuq il-Prosekuzzjoni, madanakollu mill-motivazzjonijiet minnha maghmula hija tghid li kienet qed temmen lill-akkuzata meta 32 Per Onor. Magistrat Dr, Audrey Doepfmer 33 Il-Pulizija vs Alfred Barrile – App. dina insistiet illi meta xtrat il-brazuletti mertu tal-kaz, fost oggetti ohra minn suq gewwa Sqallija minn ghand persuna ta' nazzjonalita ciniza li hija kienet imdorrija tixtri minn ghandu , din ma kenitx taf illi kienet tezisti id-ditta Tresor Paris u li allura kienet qed tixtri oggetti foloz. Dana tghidu kemm fl-istqarrija rilaxxjata minnha lill-pulizija kif ukoll fix-xhieda taghha quddiem il-Qorti mhux kontradetta mill- Prosekuzzjoni...… Illi din il-Qorti hija tal-fehma kuntrarja billi kien jispetta lill-appellata tipprova n-nuqqas ta' xjenza doluza minn naha taghha u li allura kellha tressaq il-prova fuq bazi ta' probabbilita illi hija ma kellhiex l- intenzjoni kriminuza. Illi allura ma huwiex bizzejjed ghall-appellata tghid illi hija ma kenitx taf li tezisti din il-marka u tieqaf hemm izda kellha tressaq provi ohra li jindikaw in-nuqqas ta' hsieb doluz sabiex twaqqa' l-prova stabbilita mill-Prosekuzzjoni illi l-oggetti illi hija kienet qed tbiegh kienu fil-fatt foloz. L- appellata tistqarr illi tlett icpiepet bl-isem Tresor Paris u bil-kaxxa ukoll b'din il-marka xtrathom mis-suq f'Catania minn ghand persuna ta' nazzjonalita ciniza, minghajr lanqas biss indenjat ruhha tivverifika l- isem x'kien jirrapprezenta qabel tesponi l-merkanzija ghal bejgh. Di piu' la tindika min hi l-persuna minn ghand min xtrat ic-cpiepet u lanqas tindika l-prezz li hallset ghalihom fejn jidher illi lanqas ricevuta ma inghatat ghal dawn ta'l-oggetti mixtrija minnha. Dawn il-fatturi wahedhom kellhom inisslu f'mohh il- gudikant imqar dubbju dwar l-veracita ta' dak li kienet qed tistqarr l-akkuzata. Jidher illi l-appellata ghandha hanut gewwa Rahal il-Gdid ta' nail technician u minn dan il-hanut tbiegh ukoll xi prodotti ta' costume jewellery. Ma jidhirx ghalhekk illi hija xi persuna li ma ghandhiex konoxxenza tad-dinja tal- moda. X'kienu allura il-prekawzjonijiet li hadet l-appellata bhala persuna imdorrija fin-negozju qabel ma esponiet din il-merkanzija ghal bejgh? X'kien it-taghrif li ghaddiet lill-pulizija dwar il-persuna minn ghand min xtrat dawn l-oggetti? Tat informazzjoni dwar il-prezz li xtrat dawn l-oggetti, jekk inghatatx ricevuta, jekk halsitx VAT fuqhom? L-appellata kellha responsabbilta' li tivverifika l-oggetti li hija kienet qed tbiegh fuq is-suq lokali u mhux taqbad u tpoggiehom fil-vetrina minghajr l-icken verifika, haga illum piuttost facili bl-avvanzi li saru fit-teknologija. Illi huwa evidenti ghalhekk illi hija ma irnexxiliex teghleb – imqar fuq bazi ta' probabbilita – il-presunzjoni kontenuta fl-artikolu 299 (dan fir-rigward ta'l-ewwel zewg akkuzi) jew li tipprova fuq bazi ta' probabbilita` t-tlett rekwiziti tal-Artikolu 302 (ghar-rigward tal-paragrafu (f)). Il-fatt wahdu li l-appellata tikkontendi illi hija ma kenitx taf li tezisti din id-ditta jew marka u li allura hija ma setatx tbieghhom hawn Malta ma hijiex wahedha sufficjenti billi ignorantia legis neminem excusat.34 Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti m'ghandix dak il-konvinciment morali bazat fuq il-preponderanza ta' probabilitajiet li l-appellata ma kenitx taf illi kienet qed timporta merkanzija falza w ghalhekk ma ssodisfatx il-vot tal-Artikolu 299 u 302 tal-Kap.9 illi hija ma kellhiex hsieb doluz u li hadet dawk il- prekawzjonijiet kollha necessarji sabiex tassigura ruhha qabel ma tpoggi l-oggetti ghal bejgh illi dawn Issa l-appellata hija akkuzata bmod alternattiv b'tlett reati ikkontemplati fl-artikolu 298(1)(a)(c) u (f). Illi l- Qorti tqies illi l-fattispecje tal-kaz jinkwadraw ruhhom perfettament fid-dispost tas-sub-inciz (1)(f) u dan meta l-appellata qieghdet fic-cirkolazzjoni u bieghet dawn ic-cpiepet foloz.". [sottolinejar tal-Qorti] Illi mill-atti processwali mhemmx dubbju li malli l-imputati gew mgharrfa li l- mobile li kienu bieghu l-jum ta' qabel kien clone, dawn ghamlu minn kollox sabiex jaqtaw kull kuntatt mal-parte leza. Dak li l-Qorti trid tiddetermina izda hu jekk l-imputati kienux konsapevoli ta' dan il-fatt qabel ma l-mobile inbiegh 34 Ara decizjonijiet – il-Pulizija vs Francis Spiteri Longhurst App.Inf 04/01/2008; ara ukoll Il-Pulizija vs Lawrence Vassallo Gat 04/01/2008 – App. lanqas Hemm hafna cirkostanzi li fil-fehma tal-Qorti jimmiltaw favor din it-tezi. Jibda biex jintqal li sa mill-bidu nett ma kienux onesti dwar il-provenjenza tal-mobile: Filwaqt li lill-parte leza qalulu li kien xtrah missier Farrugia mill-Ingilterra, lill- pulizija tawhom informazzjoni differenti u cioe` li kienu xtrawh ftit qabel ma tpogga ghall-bejgh minn wiehed Taljan; Taljan li ghalkemm jigi ammess li kienu jafuh ghax ta' sikwiet xtraw minghandu, baqghu ma indikawhx u dan ghall-ebda raguni. Ghaliex ma ghamlu lill-pulizija jindikawlhom din il-persuna? Il-Qorti temmen li dan 'it-Taljan' ma kienx ghajr a figment of their imagination jew jekk vera ezista u vera xtarwh mingahndu dan kien infurmahom dwar in- nuqqas ta' awtenticita` tieghu u cioe' li kien clone u mhux originali! Xi skop kien hemm sabiex ma jghidux il-verita` jekk wara kollox kienu qablu mieghu fuq il- prezz? Jekk veru kien inxtara ghal James kif jista' jigi spjegat li dan tpogga' ghall-bejgh ftit wara ghal raguni li dan ma ghogbux ghax ihobb juza Apple phones? Sa ma qabel kienu biss ltaqaw mal-parte leza hekk kif bdew issiru in-negozjati dwar il-mobile, weghduh li ser jibghatulu ricevuta scanned fuq facebook. Dan meta kienu jafu li tali riecvuta ma kellhomx. Bla dubbju dan sehh peress li malli offrewh ghal-bejgh kienu konsapevoli tal-fatt li ma kienx originali! Ghaliex meta Dr. Briffa Zahra talab lil Farrugia ghal garanzija dan qallu biss li ma kellux ghax ma kienx xtrah minn Malta? Ghaliex ghazlu li jkunu dizonesti sa mill-bidu net meta qed jippruvaw jaffetwaw il-bejgh jekk verament ma kienux konsapevoli li l-mobile ma kienx originali kif xtaq il-parte leza? Ghaliex minflok ma pprova jispjega ruhu jew minn tal-inqas jiskuza ruhu ma Briffa Zahra, l-imputat dlonk ibblokkja n-numru tieghu u anke minn fuq facebook? Ghaliex anke l-imputata waqqfet kull kuntatt ma' Briffa Zahra? Il-fatt, li kif jghid Farrugia dan gara ghax il-flus nefaqhom u ma kellhux il-hsieb jirritornahom, ukoll juri bic-cjar li l-uniku interess tieghu kien li jipprofitta ruhu mill-ingann minn tieghu. Possibbli filli kien tant amikevoli ma' Briffa Zahra, kif jidher mic-chats, u hekk kif l-ingann tieghu tela' fil-wicc, sparixxa mix-xena minghajr l-icken rimors! Ghalhekk mhemmx dubbju li l-imputati altru li kellhom il-mens rea rekwizita sabiex jissusti r-reat ravvizat bl-artikolu 298(1)(f) tal-Kodici Kriminali. ghamlu l-imputati ghamluh xjentement - l-azzjonijiet taghhom tul il-process tal- bejgh jixhed dan minghajr ombra ta' dubbju! ma kienx originali u ma hasbuhiex darbtejn sabiex jingannaw lil Galea li anke hallewh jistenna ghall-ricevuta li kien talab filwaqt li ingannawh dwar il-vera provenjenza tal-mobile. imputazzjoni, Illi kif inghad il-fattispecje ta' dan il-kaz jinkwadraw fit-tielet imputazzjoni li nghatat bhala kap alternattiv ghall-ewwel u ghat-tieni imputazzjoni u b'hekk il- Qorti ser tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-ewwel u tat-tieni imputazzjonijiet. Illi rigward il-piena il-Qorti hadet in konsiderazzjoni in-natura tar-reat li qed tinstab htija dwaru, ic-cirkostanzi tal-kaz u l-fedina penali taghhom minfejn jirrizulta li Cesare biss ghandha fedina penali netta. Rigward Zammit Borg l- prosekuzzjoni rnexxilha tipprova anke l-addebitu tar-recidiva meta esebiet sentenza tal-25 ta' Novembru, 2014, minnfejn tirrizulta l-identita` tal-imputat.35 Ghal dawn il-mottivi, wara li rat l-artikolu 17 u 298(1)(f) tal-Kapitolu IX tal- Ligijiet ta' Malta, u fil-konfront ta' James Zammit Borg wahdu anke l-artikoli 49 u 50 tal-istess Kapitolu, filwaqt li tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-ewwel u imputazzjoni, tat-tieni tikkundanna lil James Zammit Borg ghal sitt xhur prigunerija filwaqt li tikkundanna lil Mary Grace Cesare ghal hames xhur prigunerija li bl-applikazzjoni tal-Artikolu 28A tal-Kodici Kriminali qed jigu sospizi ghal erbatax il-xahar millum. Inoltre` wara li rat l-artikolu 532A tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta, moqri flimkien mal-artikolu 24 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta, tordna lil hatja jhallsu bejniethom lill-parte leza s-somma ta' €370. Finalment bl-applikazzjoni ta' l-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta qeghda tordna lill-hatja jhallsu bejniethom l-ammont ta' €458.78 rapprezentanti spejjez peritali. Il-Qorti spjegat lill-hatja Cesare l-konsegwenzi jekk tikkommetti reat iehor waqt il-perjodu operattiv ta' din is-sentenza.