Kopja Informali ta' Sentenza Seduta tas-27 ta' Novembru, 2014 Citazzjoni Numru. Carmel sive Charles Coutts u martu Maria Carmela Coutts li ghandhom il-karta tal-identita` rispettivament bin-numru 20161(M) u 721921(M) Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza b`digriet tat-23 ta` Ottubru 2012 gew kjamati in kawza l-aventi kawza tas-socjeta` konvenuta, ossia l-eredi ta` Salvatore Camilleri Bellizzi u l-eredi ta` Nazzareno Tasca ; b`digriet tas-16 ta` April 2013 gew mahtura Dr Simon Law Attard Zammit u l-P.L. Nadine Pace Callus bhala Kuraturi Deputati sabiex jirrapprezentaw l-eredi ta` Salvatore Camilleri Bellizzi u l-eredi ta` Nazzareno Tasca Il-Qorti : Rat ir-rikors guramentat prezentat fis-6 ta` Settembru 2012 li jaqra hekk– Illi permezz tal-kuntratt notarili tad-19 ta` Settembru 1994 pubblikat min-nutar Dottor Joseph Armatys huma xtraw u akkwistaw minghand is-socjeta` intimata porzjoni ta` art diviza u fabbrikabbli, formanti parti minn territorju ta` Ghajn Blat, markata bhala plot hamsa u hamsin (55) u li kienet indikata fuq il-pjanta annessa mal-kuntratt tal-akkwist, b`faccata wahda fuq triq il-Maqdes u faccata ohra fuq Triq Gherien, fil-kontrada ta` Ghar Dalam, fil- limiti ta` Ħad-Dingli, tal-kejl superficjali komplessiv il-parti fabbrikabbli ta` cikra mitejn u tmintax punt sebgha hames metri kwadri (218.75m2) u l-parti stradali li giet ukoll mibjugha bl-att ghandha l-kejl ta` cirka mija wiehed u sebghin punt tnejn hamsa metri kwadri (171.25m2) u konfinanti mit- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Tramuntana ma` Triq Gherien, mill-Punent ma` Triq il-Maqdes, min-Nofsinhar mal-plot numru sitta u hamsin (56) beni tal-kumpannija venditrici jew l-aventi kawza taghha, u mil-Lvant ma` beni tal-eredi ta` Dottor Louis Triganza, kif soggetta ghas-subcens annwu u perpetwu ta` hmistax-il lira u erbgha u hamsin centezmu (Lm15.54) illum €36.20 jaggrava l-imsemmija plot 55, bid-drittijiet u l-gius kollha taghha. Illi permezz tas-sentenza moghtija minn din il-Qorti fil-25 ta` Ottubru 2011 fil-kawza li ggib in-numru 1858/95 fl-ismijiet "Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et" kif ukoll ghall-kawza numru 75/96 fl-ismijiet "Joseph Cocchiara et vs Peter Cini Custo" fejn gie deciz illi attwalment "Il-Qorti qieset sew ir- relazzjonijiet tal-ewwel perit u tal-periti addizzjonali. Qieset illi r-relazzjoni tal- periti addizzjonali saret wara survey tal-art u tqabbil akkurat ta` pjanti u hija tal-fehma illi ma ntwera xejn li ghandu jitfa` dubbju fuq l-ahhar konkluzjoni tal- periti addizzjonali. Ghalhekk hija tal-fehma illi ghandha toqghod fuq din il- konkluzjoni. Ghal dawn ir-ragunijiet il-Qorti taqta` l-kawza billi tghid illi : (1) dik il-parti tas-sit numru sitta u hamsin (56) tal-kejl ta` mija u tletin metru kwadru u nofs (130.5m2) murija b`kulur kannella car, fuq il-pjanta ADM 10, a fol 403 tal-process hija proprjeta` tal-atturi billi qeghdin fuq art taghhom; (2) izzomm lill-protestanti milli jaghmlu xoghlijiet godda fuq dik il-parti tas-sit u tikkundanna lill-konvenuti sabiex fi zmien xahrejn minn meta din is-sentenza ssir finali jnehhu minn fuqha x-xoghlijiet kollha li huma ghamlu u jrodduha lura lill-atturi ; (3) tikkundanna lill-konvenuti u lill-imsejha fil-kawza flimkien ihallsu l-ispejjez kollha tal-kawza – dan huwa bla hsara ghal kull jedd illi l- konvenuti jista` ghandhom kontra l-imsejha fil-kawza." Illi, kif intwera fil-parti dizpozittiva tas-sentenza hawn fuq appena citata, din l-Onorabbli Qorti waslet ghal din il-konkluzjoni wara li gew nominati, b`kollox, erba` periti, stante li kien hemm ukoll nomina ta` periti addizzjonali, li ghamlu survey tat-territorju u kwistjoni u ssottomettew il-konkluzjonijiet taghhom lill-Qorti ghall-konsiderazzjoni taghha, liema konkluzjonijiet il-Qorti abbraccjat. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi bhala stat ta` fatt illum din is-sentenza tfisser li attwalment dak li suppost xtraw u akkwistaw ir-rikorrenti huwa wkoll mhux taghhom fl-intier tieghu izda huwa ta` haddiehor, stante li l-art mixtrija mir-rikorrenti hija wkoll affetta mill-konsiderazzjonjiet li ghamlu l-periti mahtura mill-Qorti u ghalhekk l- imsemmija bicca art qatt ma setghet giet traferita validament lir-rikorrenti. Illi l-proprjeta` akkwistata mir-rikorrenti hija wkoll affetta mill- istudju li ghamlu l-periti mahtura mill-qorti u kien ghalhekk illi hekk kif gew istitwiti l-proceduri kontra Joseph Coutts, iben l-esponenti, ir-rikorrenti ghazlu li ma jaghmlu xejn – b`hekk imminimizzaw l-ispejjez u konsegwentement anke d- danni. Huma tempestivament ipprezentaw il-protest gudizzjarju taghhom kontra socjeta` intimata fl-1 ta` Dicembru 1995 u waqfu hemm jistennew l-esitu finali tal-imsemmija kawzi. Illi ai termini tal-imsemmi kuntratt is-socjeta` intimata ggarantiet il-pacifiku pussess tal-proprjeta` li bieghet lir-rikorrenti b`ipoteka generali tal- assi taghha, liema pussess pacifiku gie disturbat b`rizultat tal-imsemmija sentenza ta` dawn il-qrati u r-rikorrenti ma jistghux igawdu dak li huma attwalment xtraw u akkwistaw minghand is-socjeta` intimata u ghalhekk hemm il-lok ghar-rexxissjoni tal-imsemmi kuntratt stante li llum irrizulta li dak pattwit fil-kuntratt ma setax javvera ruhu stante illi l-intimata ma kinitx il-proprjetarja tal-art kollha trasferita lir-rikorrenti permezz tal-kuntratt fuq riferit, kif ukoll ghall-indenniz konsegwenzjali favur ir-rikorrenti. Illi in vista tal-proceduri fuq citati r-rikorrenti ma setghux jizviluppaw l-art mixtrija u dan id-dewmien ikkawza danni ulterjuri lir-rikorrenti fin-nefqa zejda li llum iridu jinkorru biex jizviluppaw artijiet simili. Illi dan il-fatt ikkawza danni lir-rikorrenti konsistenti, inter alia, (a) fl-imghax dekorribbli fuq is-somma ta` Lm12,341 (illum €28,754.53) prezz imhallas ghall-akkwist tal-imsemmija art mid-data tal-pagament ossija d-data tal-pubblikazzjoni tal-att, (b) fil-hlas annwali tac-cens li gie mhallas mir- rikorrenti lis-socjeta` intimata Central Mediterranean Development Corporation Limited, gia` Holiday Estates Limited, (c) fl-imghax fuq l-istess ammont tac-cens Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza imhallas, (d) fl-ispejjez notarili, hlas ta` boll u spejjez ancillari ghall-akkwist tal- art in kwistjoni, (e) fil-prezz li llum tiswa` art simili ghal dik in kwistjoni, (f) fid- differenza tal-prezz sabiex ir-rikorrenti jistghu jizviluppaw plot simili ghal dik mertu tal-kawza, kif riedu jaghmlu huma, u (g) fl-ispejjez kollha relatati mal- pubblikazzjoni tal-kuntratt relattiv. Tghid ghalhekk is-socjeta` intimata ghaliex din il-Qorti ma ghandhiex, prevja kwalsiasi dikjarazzjoni mehtiega illi l-art in kwistjoni ma kinitx tappartjeni lis-socjeta` intimata meta trasferitha lir-rikorrenti (1) tordna r- rexxissjoni tal-imsemmija att pubbliku tal-4 ta` Gunju 1993 li permezz tieghu s- socjeta` intimata bieghet u trasferiet l-art hemm indikata lir-rikorrenti, (2) tinnomina kuratur ghall-eventwali kontumaci, (3) tinnomina Nutar sabiex jircievi l-att relattiv, (4) tiffissa l-lok, gurnata u hin ta` meta ghandu jigi pubblikat l-istess att ta` rexxissjoni, skont kif previst fl-ewwel talba, (5) tiddikjara li hija responsabbli ghad-danni kollha subiti mir-rikorrenti, inkluz ghar- ragunijiet fuq imsemmija, b`rizultat tal-fatt li nbieghet lir-rikorrenti art li ma kinitx taghha, (6) jigu likwidati d-danni sofferti mir-rikorrenti u dan jekk hemm bzonn bl-opera ta` periti nominandi, (7) tikkundanna lis-socjeta` intimata thallas lir-rikorrenti dawk id-danni hekk likwidati minn din il-Qorti – kollox skont kif intqal fuq u ghar-ragunijiet fuq premessi. Bl-ispejjez kollha komprizi dawk relatati mal-kuntratt ta` rezzissjoni fuq indikat u dawk ta` zewg protesti gudizzjarji kontra s-socjeta` intimata li minn issa tibqa` ngunta ghas-subizzjoni taghha. Rat il-lista tax-xhieda ndikati mill-atturi. Rat in-nota ta` l-atturi tas-26 ta` Settembru 2012 wara d-digriet ta` din il- Qorti diversament presjeduta tal-20 ta` Settembru 2012. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Rat ir-risposta guramentata li pprezentat il-kumpannija konvenuta fid-19 ta` Ottubru 2012 li taqra hekk – Illi preliminarjament l-atturi ma kinux parti mill-kawza citazzjoni numru 1858/95 fl-ismijiet Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et, deciza mill- Prim`Awla tal-Qorti Civili fil-25 ta` Ottubru 2011, u lanqas ma kienu parti mill- kawza citazzjoni numru 75/96 fl-ismijiet Joseph Cocchiara et vs Peter Cini Custo deciza mill-Prim`Awla tal-Qorti Civili fil-25 ta` Ottubru 2011 u ghalhekk bl- applikazzjoni tal-principju res inter alios acta, dawk is-sentenzi ma jistghux jaghmlu stat ta` fatt jew ligi fil-konfront tal-atturi ; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, l-azzjoni attrici ghar- rexissjoni tal-kuntratt hija preskritta ai termini tal-Artikolu 1407 tal-Kodici Civili ; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, it-talba attrici ghal likwidazzjoni tad-danni hija preskritta ai termini tal-Artikolu 2153 tal-Kodici Civili ; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost it-talbiet attrici huma nfondati fil-fatt u fid-dritt ghaliex ma hemm l-ebda dikjarazzjoni fil-konfront taghhom li kien hemm evizjoni tal-art ; Illi minghajr pregudizju ghas-suespost u ghall-integrita` tal- gudizzju, f`dawn il-proceduri ghandhom jigu kjamati in kawza l-aventi kawza Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza tas-socjeta` konvenuta, jigifieri minghand min is-socjeta` konvenuta xtrat, ossia l- eredi ta` Salvatore Camilleri Bellizzi u l-eredi ta` Nazzareno Tasca ; Salv eccezzjonijiet ulterjuri. Rat il-lista tax-xhieda ndikati mill-kumpannija konvenuta. Rat in-nota li l-atturi pprezentaw fl-24 ta` Ottubru 2012. Rat id-digriet li din il-Qorti diversament presjeduta tat fl-14 ta` April 2013 fejn laqghet it-talba tal-kumpannija konvenuta ghall-hatra ta` kuraturi deputati sabiex jirrapprezentaw lill-eredi mhux maghrufa ta` Salvatore Camilleri Bellizzi u Nazzareno Tasca li minghandhom akkwistat is-socjeta` konvenuta. Rat ix-xiehda bl-affidavit tal-attur, ta` James Muscat Mallia, ta` Gordon Tasca, u Rat id-dokumenti li kienu annessi ma` l-affidavits. Rat in-nota b`dokumenti li pprezentaw l-atturi quddiem din il-Qorti kif presjeduta fil-21 ta` Mejju 2014. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Semghet il-kontroezami tal-attur fl-udjenza tat-2 ta` Gunju 2014. Rat id-digriet taghha moghti fl-udjenza tat-30 ta` Gunju 2014 fejn halliet il-kawza ghas-sentenza in difett ta` ostakolu. Rat l-atti l-ohra tal-kawza, inkluz in-noti ta` osservazzjonijiet tal- kumpannija konvenuta u tal-atturi, li kienu prezentati wara li l-kawza kienet diga` thalliet ghas-sentenza. Pero` fl-atti tirrimarka l-aktar lid-difensuri tal-partijiet li ma kien messhom qatt ipprezentaw noti ta` osservazzjonijiet wara li l-kawza kienet diga` thalliet ghas-sentenza, minghajr l-assens tal-Qorti. L-icken haga li kien messhom ghamlu hija li josservaw il-procedura u jitolbu permess mill- Qorti qabel jipprezentaw in-noti. Il-Qorti ma sfilzatx in-noti unikament sabiex il-partijiet ma jgarrbu l-ebda pregudizzju. Ikkunsidrat : Sintesi tal-provi Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza L-attur xehed li bis-sahha ta` kuntratt tad-19 ta` Settembru 1994 fl-atti tan-Nutar Joseph Henry Armatys, hu u martu xtraw minghand is-socjeta` konvenuta porzjoni ta` art diviza u fabbrikabbli li tifforma parti minn territorju ta` Ghajn Blat. Spjega li din l-art kienet immarkata bin-numru 55 u kellha faccata fuq Triq il-Maqdes fil-kuntrada ta` Ghar Dalam b` kejl ta` 218.75 metri kwadri. Spjega li l-parti stradali giet ukoll mibjugha u kellha kejl ta` 171.25 metri kwadri. L-art kienet soggetta ghal subcens annwu u perpetwu. Stqarr illi fid-29 ta` Novembru 1995, Joseph Cocchiara u ohrajn ipprezentaw protest fejn sostnew li l-art kienu akkwistaw l-atturi kienet tappartjeni lilhom. Ghalhekk hu u martu pprezentaw protest kontra s-socjeta` konvenuta li minghandha kienu xtraw. Billi sab ruhu f`dik is-sitwazzjoni, l-attur ighid illi ma beniex halli ma jidholx f`aktar spejjez. Xehed illi permezz ta` sentenza tal-25 ta` Ottubru 2011 fil-kawza Citaz. Nru. 1858/95 kien deciz li l-art li tinsab magenb l-art li xtara hu, u li kienet f`idejn ibnu, kienet tal-familja Cocchiara. Skond is-sentenza, l-art kellha tinghata lura lill-familja Cocchiara. Huwa accetta l-esitu tas-sentenza, u minkejja li pprova jsib soluzzjoni bonarja, ma rnexxielux. Il-Qorti kkonkludiet li l-art li kienet fil- pussess tat-tifel tieghu kienet tappartjeni lill-familja Cocchiara wara li tqabbdu periti li ghamlu survey tat-territorju. Meta hu ghamel il-kuntratt mas-socjeta` konvenuta, din kienet tat il-garanzija tal-pacifiku pussess b`ipoteka generali. Ladarba ma setghux igawdu l-proprjeta` li xtraw, kienu qeghdin jitolbu r- rexxizzjoni tal-kuntratt flimkien mal-likwidazzjoni u l-hlas tad-danni. Fisser illi minhabba l-kawza li kienet istitwita mill-familja Cocchiara, huwa ma zviluppax l-art li kien akkwista ; id-dewmien ikkawza hafna danni partikolarment in-nefqa zejda biex tinxtara art ohra. F`Jannar 2013, il-familja Cocchiara pprezentat protest iehor u huwa wiegeb li kien sejjer joqghod fuq is- sentenza tal-qorti. Inkarika estate agent u perit biex jippreparaw stima tad- danni sofferti u dawn ikkonkludew li d-danni huma (i) l-imghax dekorribbli fuq il-prezz ta` Lm 12,341, liema imghax jammonta ghal €43,706.88c ; ii) il-hlas anwali tac-cens fis-somma ta` €687.80c ; (ii) l-imghax fuq ic-cens li thallas : Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza €55.02 ; u (iv) l-ispejjez notarili, il-hlas ta` l-boll u spejjez ohra fl-ammont ta` €2208.25c. Hallas ukoll €266 lill-perit tieghu ; €15 lin-nutar biex ta l-gurament lill-perit meta ghamel l-affidavit ; u €90 hlas lil Dhalia Estate Agency. Skond il- perit u r-real estate agent, sabiex huwa jakkwista art u jizviluppaha kif kellu l- intenzjoni jaghmel, ried ihallas €379,381.22. Ghalhekk kien qed jitlob kumpens fl-ammont ta` €426,410,17. Fil-kontroezami, l-attur ikkonferma li huwa akkwista l-plot in kwistjoni f`Settembru 1994. Joseph Coutts jigi t-tifel tieghu. Dan xtara l-plot 56. Huwa ma kienx involut fil-kawza li Cocchiara ghamlu lil ibnu. Kontra tieghu qatt ma saret kawza. Meta akkwista l-art, kienet art rurali u huwa qatt ma zviluppaha ghax kien ircieva mandat ta` inibizzjoni biex ma jizviluppahiex. Huwa sostna li l- art thalliet fl-istess stat hlief li llum Cocchiara dawwru l-art b`hajt u huwa ma jistax jidhol fl-art tieghu. Il-kawza li kienet deciza kontra t-tifel tieghu kellha riperkussjonijiet fuq l-art tieghu peress li fir-rapport tal-periti addizzjonali tnizzel illi l-plot 55 hija nkorporata mal-proprjeta` ta` Cocchiara. Il-hajt li bena Cocchiara kien skond is-sentenza. Perit James Muscat Mallia xehed illi huwa kien inkarikat mill-attur biex jara l- art in kwistjoni u jistma l-ispiza involuta biex l-attur jizviluppa l-art illum. Il- konkluzjoni tieghu kienet illi d-differenza fl-ispiza bejn iz-zmien meta l-attur xtara l-art li spicca ma gawdiex u llum kienet ta` Lm 11,500. L-ammont jirrapprezenta biss id-differenza biex l-attur jizviluppa l-art in shell. Biex il- binja tigi kompletata, kien hemm bzonn ta` Lm 11,500. Ghalhekk in-nefqa zejda kienet ta` Lm 23,000. L-attur kien ser ikollu jixtri sit iehor ; illum plot ta` dak id- daqs tiswa bejn Lm 120,000 u Lm 130,000 u kwindi medja ta` Lm 125,000. It- telf tal-attur jammonta ghal Lm 148,000. Ma` din il-figura, iridu jizdiedu l- ispejjez notarili u t-taxxa mahduma fuq prezz ta` Lm 125,000 : total ta` €17,470. In aggunta hemm l-ispejjez peritali u tal-MEPA fl-ammont ta` €950 flimkien mal-ispejjez ghall-istallazzjoni tad-dawl u tal-ilma fl-ammont ta` €645. Irrimarka wkoll li d-dritt tal-perit sabiex tigi zviluppata l-plot il-gdida tammonta ghal €4,800 waqt li l-ispiza tad-drenagg tiswa €800. Ma` dan kollu hemm il-VAT fuq id-drittijiet tan-nutar u tal-perit fl-ammont ta` €9875.92. Ghalhekk id-danni tal-atturi huma €379,381.22. Qrati tal-Gustizzja Ikkunsidrat : L-ewwel talba Kopja Informali ta' Sentenza Gordon Tasca xehed illi huwa kien inkarikat mill-attur biex jispezzjona u jivvaluta plot 55, Triq il-Maqdes, Ħad-Dingli. Wara li acceda fuq il-post u ghamel il-kostatazzjonijiet tieghu, ikkonkluda li l-valur kurrenti fis-suq ta` l- proprjeta` kien ta` bejn il-€275,000 u il-€280,000. Simon Ticehurst xehed li ghamel spezzjoni tal-plot 55, Triq il-Maqdes, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta) wasal ghal valur taghha fis-suq fl-ammont ta` €285,000. Ghalkemm bl-ewwel talba l-atturi qeghdin jitolbu r-rexxissjoni ta` kuntratt bid-data tal-4 ta` Gunju 1993, huwa evidenti ghal din il-Qorti li l-4 ta` Gunju 1993 hija data zbaljata ghaliex kemm fil-premessi u kif ukoll waqt il- gbir tal-provi rrizulta li l-atturi xtraw u akkwistaw minghand is-socjeta` konvenuta l-art in kwistjoni permezz ta` kuntratt tad-19 ta` Settembru 1994 fl- atti tan-Nutar Dottor Joseph Armatys u huwa dak il-kuntratt, li ghar-ragunijiet illi fissru, qeghdin jitolbu lil din il-Qorti biex tirrexxindi. Imkien ma jirrizulta kuntratt iehor li ghamlu l-partijiet fl-4 ta` Gunju 1993. Ghalhekk kull ma sejra tghid il-Qorti minn issa `l quddiem jirrigwarda l-kuntratt tad-19 ta` Settembru 1994. A fol 106 et seq tal-process, kien esebit mis-socjeta` konvenuta l-kuntratt tad-19 ta` Settembru 1994 (Dok AMB1). Jirrizulta li l-atturi xtraw u akkwistaw il-plot 55 minghand is-socjeta` konvenuta. Fost il-pattijiet u kondizzjonijiet tal- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza bejgh, is-socjeta` konvenuta ggarantiet il-bejgh skond il-ligi b`ipoteka general ital-beni kollha taghha. Mill-atti jirrizulta li l-kjamati fil-kawza baqghu kontumaci. atti, ma jirrizultax li s-socjeta` konvenuta ressqet provi. Ghall-mertu tal-ewwel talba, is-socjeta` konvenuta laqghet bl-ewwel u bir-raba` eccezzjonijiet taghha. Riferibbilment ghal dawn l-eccezzjonijiet, il-Qorti tosserva li fid-29 ta` Novembru 1995 Joseph Cocchiara u ohrajn kienu pprezentaw protest gudizzjarju kontra l-atturi u kontra s-socjeta` s-socjeta` konvenuta (fol 37 et seq). Fit-tielet paragrafu ta` l-protest, il-protestanti allegaw illi meta s-socjeta` konvenuta qassmet is-sit fi plots, fosthom il-plot 55 li akkwistaw l-atturi, dik il-plot dahlet fl-art li kienet tappartjeni lilhom u li l-awtur taghhom Carmelo Cocchiara kien akkwista fl-1936. Ghalhekk il-protestanti ddiffidawhom lill-atturi milli jaghmlu xogholijiet fil-parti tal-plot 55 li kienet indikata fil-pjanta li kienet annessa mal- protest. Jirrizulta li in segwitu l-atturi pprezentaw protest gudizzjarju kontra s- socjeta` konvenuta fejn infurmawha li ser izommuha responsabbli ghad-danni minhabba dik l-irregolarita` (ara fol 42 et seq). In segwitu l-familja Cocchiara pprezentat protest iehor kontra l-atturi u kontra s-socjeta` konvenuta fejn talbet ir-rilaxx favur taghha ta` dik il-parti tal-plot 55 li kien allegat li tappartjeni lill- familja Cocchiara (ara fol 44 et seq). Dan il-protest kien segwit minn kontroprotest tas-socjeta` konvenuta fejn sostniet li l-art li bieghet ma kenitx tappartjeni lill- familja Cocchiara (fol 51 et seq). Dawn l-ahhar atti saru wara li kienet deciza l- kawza Citaz. Nru. 1858/95 fil-25 ta` Ottubru 2011. Kienet esebita wkoll ittra legali tal-14 ta` Jannar 2014 li l-atturi baghtu lill-familja Cocchiara fejn ghamlu car il-fatt illi wara s-sentenza tal-25 ta` Ottubru 2011 huma ma kienu sejrin imissu xejn mill-art li akkwistaw bil-kuntratt tal-1994 (fol 50). Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-Qorti ezaminat is-sentenza moghtija tal-25 ta` Ottubru 2011 fl-ismijiet "Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et" (fol 64 et seq). Jirrizulta li l-atturi ma kinux parti fil-kawza ; lanqas kienu kjamati fil-kawza ; kif lanqas talbu li jintervjenu fil-kawza in statu et terminis. Is-socjeta` konvenuta kienet kjamata fil-kawza. Il-kawza kienet titratta l-plot 56 mhux il-plot 55. Din tal-ahhar hija mertu ta` din il-kawza. Minn qari ta` s-sentenza, jirrizulta li l-periti addizzjonali kienu effettivament ikkonkludew li parti mill-plot 56 bil-kejl ta` 130.5 m.k. kienet dahlet fuq l-art ta` l-atturi. Il-Qorti ghamlet taghha l-fehma tal-periti addizzjonali u ddikjarat li dik il-parti tal-plot 56 tal-kejl ta` 130.5 m.k. hija proprjeta` ta` l-atturi f`dik il-kawza u cioe` tal-familja Cocchiara. Fl-isfond tal-premess, il-Qorti taghmel dawn l-osservazzjonijiet dwar l- ewwel u r-raba` eccezzjonijiet tas-socjeta` konvenuta :- Fis-sitt premessa tar-rikors guramentat, jinghad illi s-socjeta` konvenuta tat garanzija tal-pacifiku pussess tal-proprjeta` li kienet bieghet lill- atturi izda dan il-pussess pacifiku kien disturbat effett tas-sentenza tal-25 ta` Ottubru 2011 fil-kawza fl-ismijiet "Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et". Ghalhekk billi ma jistghux igawdu dak li huma attwalment kienu akkwistaw, hemm lok ghar-rexxissjoni tal-kuntratt u ghar-risarciment ta` danni. Kif dedotta din il-premessa, jidher li l-azzjoni attrici hija imsejsa fuq l-Art 1409 tal- Kap 16 li jaqra hekk :- "Għalkemm fil-kuntratt tal-bejgħ ma tkunx ġiet miftiehma l-garanzija, il- bejjiegħ għandu de jure jagħmel tajjeb lix-xerrej għall-evizzjoni li ttellfu l-ħaġa mibjugħa, kollha jew biċca minnha, u għas-servitujiet u piżijiet li ħaddieħor jippretendi fuq dik il-ħaġa, u li ma jkunux ġew imsemmijin fil-kuntratt." Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-Qrati taghna ttrattaw il-kwistjoni ta` meta tavvera ruhha l- evizzjoni. Fis-sentenza taghha tad-19 ta` Jannar 2005 fil-kawza "Mary Law vs Darker Building Construction Limited", din il-Qorti (PA/PS) osservat illi :- "L-evizzjoni li jippreciza l- Artikolu 1409 tal-Kodici Civili tivverifika ruhha meta jirrizulta li l-proprjeta` tal-haga mibjugha, jew xi dritt reali fuqha, tispetta lil terza persuna, f`liema eventwalita` x-xerrej isofri l-esproprijazzjoni tal-haga b`effett tar-rivendika tal-jeddijiet hekk vantati fuqha mit-terz". Fil-fehma ta` din il-Qorti, is-sentenza tal-25 ta` Ottubru 2011 fil- kawza fl-ismijiet "Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et" ma jidhirx li tista` tikkwalifika bhala evizzjoni in kwantu kienet azzjoni diretta lejn plot 56 li kienet akkwistata minn iben l-atturi, mhux lejn il-plot 55 li nbieghet lill-atturi. Fis-sentenza ta` din il-Qorti (PA/AE) moghtija fl-1 ta` Novembru 2012 fil-kawza "Brian Cristina et vs Joseph Formosa Ventura et" il-Qorti rrilevat li ladarba l-kawza kienet imsejsa fuq l-Art 1409 tal-Kap 16, il-konvenuti kellhom ragun meta gabu l-argument li l-atturi ma kellhomx id-dritt ifittxu rimedju taht il-garanzija tal-pussess pacifiku, ladarba ma kienet sehhet l-ebda evizzjoni. Il- Qorti fissret li :- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza " Minn qari tal-provvedimenti mill-Artikolu 1409-1423 tal-Kodici Civili hu altru milli evidenti li l-jedd tal-azzjoni titwieled mill-evizzjoni. Tant hu hekk li l-preskrizzjoni biex xerrej jezercita din l-azzjoni hu ta` sentejn " … li jibdew ighoddu minn dak-nhar illi s-sentenza li biha x- xerrej ikun gie kkundannat tghaddi f`gudikat.". La ma giet verifikata l-ebda evizzjoni ma hemm ebda obbligu ta` rizarciment ta` danni kif kontemplat mill-Kodici Civili ghal kaz tal- garanzija tal-pacifiku pussess tal-haga mibjugha." Hekk ukoll fil-kawza Ta` Kapaci Ltd vs Joseph Johnston et din il-qorti qalet:- "Billi ghadu mhux maghruf jekk il-kawza maghmula minn terzi hix sejra tintrebah jew tintilef, ma jistax jinghad li sehhet l-evizzjoni. L- art. 1409 tal-Kodici Civili jghid illi l-bejjigh jaghmel tajjeb lixxerrej "ghall-evizzjoni li ttellfu l-haga mibjugha, kollha jew bicca minnha", u mhux meta jkun hemm biss tehdida tattelfien tal-haga. L-art. 1423 ukoll, dwar preskrizzjoni, ighid illi l-preskrizzjoni tibda tghaddi "minn dak in- nhar illi ssentenza li biha x-xerrej ikun gie kkundannat tghaddi f`gudikat". Dan huwa applikazzjoni tal-principju illi contra non valentem agere non currit præscriptio; sakemm ma hemmx sentenza finali kontra x-xerrej dan ikun ghadu non valens agree ." (enfasi ta` din il-qorti). Huwa minnu wkoll li fis-sentenza tat-3 ta` Ottubru 2013 fil-kawza "Romaro Limited vs George Chlach et" din il-Qorti (PA/AE) kienet osservat li kien hemm sentenzi bhal "Ta` Kapaci Limited vs Joseph Johnston et" (PA/AE) tat-18 ta` Settembru 2012 fejn kien inghad li ghall-fini ta` evizzjoni hu wkoll accettat li m`hemmx ghalfejn ikun hemm sentenza li biha x-xerrej ikun tilef il- haga : "F`azzjoni ta` garanzija, bhal ma hi dik tallum, mhux bilfors ikun mehtieg illi x-xerrej ikun bata evizzjoni bis-sahha ta` sentenza li tghid illi ma ghandux Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza titolu tajjeb fuq l-art ; ikun bizzejjed illi x-xerrej juri illi t-titolu li tah il-bejjiegh ma kienx tajjeb, hekk li jkun ghalxejn illi jikkontesta talba minn terzi ghal evizjoni, jew jiftah kawza hu biex jirrivendika l-haga minghand terzi, ghax il- kontestazzjoni jew il-pretensjoni tieghu x`aktar illi ma tirnexxix" . 9) Madanakollu, minn evalwazzjoni tal-ftit li gie prezentat fil-kawza tal-lum mill-kawza fl-ismijiet "Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et" din il-Qorti mhijiex konvinta li l-atturi tilfu l-art taghhom jew parti minnha. Kieku riedu l-atturi setghu jipproponu l-azzjoni petitorja pero` mhux hekk ghamlu. Inoltre is-socjeta` konvenuta, wara li kienet deciza "Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et" u ntbaghat protest mill-familja Cocchiara dwar il- plot mertu ta` din il-kawza, minkejja l-ezitu ta` dik id-decizjoni, ghadha tinsisti li dik l-art mibjugha lill-atturi kienet propjeta` taghha. 10) Din il-Qorti hija tal-fehma li ma tressqux provi bizzejjed sabiex tkun konvinta illi l-atturi qua xerrejja urew illi t-titolu li tathom is-socjeta` konvenuta ma kienx tajjeb. Lanqas ma ntalbet il-hatra ta` perit tekniku sabiex jassisti lill-Qorti fl-evalwazzjoni ta` jekk verament il-konkluzjonijiet tal-periti addizzjonali kienux jirrigwardaw ukoll l-art mertu ta` din il-kawza. Fid-dawl ta` dawn in-nuqqasijiet fil-kwadru tal-provi, din il-Qorti mhijiex konvinta li jkun kollu ghalxejn li l-atturi jikkontestaw talba minn terzi ghal evizzjoni taghhom jew li jiehdu azzjoni sabiex jirrivendikaw il-haga minghand terzi. Li kieku l- Qorti kellha ghad-disposizzjoni taghha l-inkartament kollu tal-kawza "Joseph Lang tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Pirotta et vs Joseph Coutts et" forsi kien ikollha l-fatti u l-konkluzjonijiet aktar cari quddiemha. Il-kwadru tal-provi li jaghmlu l-atti ta` din il-kawza bil- mankanzi tieghu ma jwassalx lill-Qorti biex tikkonkludi kif talbu l-atturi. 11) Li l-atturi kien messhom jaghmlu kien li jiksbu gudikat mill-qorti li l-art de qua li akkwistaw minghand is-socjeta` konvenuta jew parti minnha ma kenitx propjeta` tas-socjeta` attrici meta nbieghet lill-atturi izda kienet tappartjeni lil terzi. L-atturi ma marrux ghal din it-triq. Ma rrizulta propju l- ebda impediment legittimu ghall-atturi li jmorru ghat-triq tac-certezza minflok jirrikorru ghall-esitu ta` l-kawza "Joseph Cocchiara et vs Joseph Coutts et" li kienet tittratta dwar plot ohra u fejn l-atturi ma kienux parti sabiex jittentaw l- azzjoni tal-lum skond l-Art 1409 tal-Kap 16, disposizzjoni li ghandha l- parametri, taghha kif irrizulta mill-gurisprudenza citata. fl-ewwel eccezzjoni tas-socjeta` konvenuta, hemm riferenza ghal sentenza tal-25 ta` Ottubru 2011 fil-kawza kawza "Joseph Cocchiara et vs Peter Cini Custo". Billi l-Qorti baqghet sajma ghal kollox minn provi dwar din il-kawza, sejra tiskarta r-referenza li saret. Ghalhekk filwaqt li qeghda tilqa` l-ewwel u r-raba` eccezzjonijiet tas-socjeta` konvenuta, il-Qorti qeghda tichad l-ewwel talba attrici. Fl- istess waqt qeghda tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tat-tieni eccezzjoni. Ikkunsidrat : It-tieni, it-tielet u r-raba` talbiet Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Dawn it-tliet talbiet huma direttament konsegwenzjali ghall-akkoljiment tal-ewwel talba. Ghalhekk respinta l-ewwel talba, qeghdin jigu michuda wkoll dawn it-tliet talbiet. Ikkunsidrat : Il-hames, is-sitt u s-seba` talbiet Anke dawn it-tliet talbiet huma konsegwenzjali ghall-akkoljiment tal- ewwel talba. Ghalhekk respinta l-ewwel talba, qeghdin jigu michuda wkoll dawn it-tliet talbiet. In vista ta` dan, il-Qorti qeghda tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tat-tielet eccezzjoni. Ghar-ragunijiet kollha premessi, il-Qorti qeghda tiddeciedi din il-kawza billi :- Tilqa` l-ewwel u r-raba` eccezzjonijiet tas-socjeta` konvenuta. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Tichad it-talbiet kollha tal-atturi. Tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-eccezzjonijiet l-ohra Tordna lill-atturi sabiex ihallsu l-ispejjez kollha ta` din il-kawza. Qrati tal-Gustizzja