Sentenza tat-02.11.2020 ECLI:MT:CIV:2020:811164 Sessjoni tal-Vitorja Qorti tal-Maġistrati (Malta) RIK NRU 65/2019: CATANIA FISHERIES LTD (C72318) V. SANJONMAR TRADING LIMITED (C93984) U ALEXANDER ATTARD (K.I. 539270M) (AMMONT DOVUT – KAPITOLU GĦAS-SUBIZZJONI) MAĠISTRAT: DR. VICTOR G. AXIAK 2 ta' Novembru 2020 IL-QORTI, wara li kkunsidrat ir-rikors ta' Catania Fisheries Ltd ("il-kumpanija rikorrenti" jew "ir- rikorrenti") ippreżentat fit-3 ta' April 2019, wara li rat li Sanjomar Trading Limited u Alexander Xuereb Mallia ("l-intimati") ġew notifikati bir-rikors u bl-atti relattivi bil-proċedura tal-pubblikazzjoni u affissjoni b'effett mill-20 ta' Novembru 2020 (ossia' tlett ijiem ta' xogħol wara l-pubblikazzjoni f'gazzetta lokali1), wara li rat illi l-intimati baqgħu ma' daħħlu l-ebda risposta u naqsu milli jidhru għas- seduti fosthom dik tad-19 ta' Ottubru 2020, wara li rat l-kapitolu għas-subizzjoni tal-intimati ippreżentat mill-kumpanija rikorrenti fis-seduta tad-19 ta' Ottubru 2020, wara li rat illi l-intimati għal darb' oħra naqsu milli jidhru fis-seduta tat-2 ta' Novembru 2020, wara li rat id-dokumenti kollha esebiti fil-kawża qed tagħti din is- Sentenza tat-02.11.2020 ECLI:MT:CIV:2020:123803 Sessjoni tal-Vitorja Il-kumpanija rikorrenti qed titlob ir-rifużjoni tas-somma ta' għaxart elef euro (€10,000) għax-xogħol li skond ir-rikorrenti l-intimati obbligaw ruħhom li jagħmlu fil-ħanut tar-rikorrenti li jinsab ġewwa s-supermarket "Pavi" ġewwa In-Nadur liema xogħol ma' ġewx eżegwiti. Bl-ispejjeż inklużi dawk tal-ittra uffiċjali bin-numru 4022/2018 tat-12 ta' Diċembru 2018 u bl-imgħax sad-data tal-ħlas effettiv kontra l- intimati li ġew inġunti għas-subizzjoni tagħhom. L-intimati ġew notifikati bir-rikors u bl-atti relattivi bil-proċedura tal-pubblikazzjoni u affissjoni b'effett mill-20 ta' Novembru 2019 (ossia' tlett ijiem ta' xogħol wara l- pubblikazzjoni f'gazzetta lokali2). L-intimati baqgħu ma' daħħlu l-ebda risposta. Fis-seduta tad-19 ta' Ottubru 2020 l-intimati ma' dehrux u għalhekk il-kumpanija rikorrenti ippreżentat kapitolu għas-subizzjoni tagħhom liema kapitolu ġie approvat mill-Qorti. Fil-kapitolu, ir-rikorrenti talbet lill-intimati 'jipprovaw bil-ġurament li huma debituri tar-rikorrenti fis-somma u għar-raġunijiet indikati fir-rikors'. Il-kawża imbagħad tħalliet għas-subizzjoni tal-intimati għat-2 ta' Novembru 2020. L-intimati għal darb' oħra naqsu milli jidhru fis-seduta tat-2 ta' Novembru 2020 u dan sabiex iwieġbu għad-domanda tar-rikorrenti. Il-liġi u l-każistika kif applikabbli għal din il-kawża L-Artikolu 171(2) tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta li jitratta t-"tmexxija fil-Qrati Inferjuri" jipprovdi testwalment kif ġej: 'Il-kawża għandha titmexxa sommarjament skont l-artikolu 215.' L-Artikolu 215 tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta imbagħad jipprovdi b'riferenza għall- Qrati Inferjuri illi: 'Il-qrati msemmijin fl-artikolu 213 għandhom imexxu sommarjament bl-akbar ħeffa li tkun kompatibbli mal-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, u għandhom iħarsu id- dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu, sa fejn dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu joqogħdu mal-mod li bih għandu jitmexxa fil-qrati hawn fuq imsemmija bħal ma jingħad hawn fuq.' Sentenza tat-02.11.2020 ECLI:MT:CIV:2020:In-Nadur Sessjoni tal-Vitorja L-Artikolu 702(1) tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta jiddisponi kif ġej: 'Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta) u fil-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-kompetenza tagħha inferjuri, it-talba mill-attur għas-subizzjoni tal-konvenut issir fl-avviż imsemmi fl-artikolu 171.' L-Artikolu 699 tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta però jipprovdi ukoll illi: '699.(1) Fil-qrati kollha ta' kompetenza ċivili, il-kapitoli jsiru bil-miktub. Il-kapitoli għandhom jiġu approvati mill-qorti. (2) Il-kapitoli għandhom jiġu ppreżentati lill-qorti waqt is-smigħ tal-kawża għalbiex jiġu approvati' L-Artikolu 713 tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta jgħid illi: 'Il-prova bil-mezz tas-subizzjoni tista' f'kull każ issir sew qabel kemm wara li jinġiebu provi oħra, sew fil-qorti tal-ewwel grad kemm fil-qorti fi grad ta' appell.' It-talba għas-subizzjoni tal-intimati saret mill-kumpanija rikorrenti kemm fir-rikors promotur tagħha u kif ukoll matul is-seduta tad-19 ta' Ottubru 2020. Issa skond l-Artikolu 702(3)(b) tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta inter alia, jekk il- parti, msejjħa għas-subizzjoni, ma tidhirx fil-jum mogħti għas-smigħ tal-kawża u l- pretenzjoni miġjuba quddiem il-Qorti tkun ta' aktar minn ħames mija u tnejn u tmenin euro u erbgħa u tletin ċenteżmu (€ 582.34), kif inhu l-każ f'din il-kawża: 'il-Qorti għandha tħalli l-kawża għal darb'oħra li ma jkunx aktar tard minn ħmistax- il jum mid-data tas-seduta … u l-kapitoli kif ikunu ġew imniżżlin mill-qorti jitqiesu mistqarra kemm-il darba l-parti li tagħha tintalab is-subizzjoni, mingħajr ma tinġieb raġuni tajba għal dak in-nuqqas, terġa' tonqos li tidher fil-jum li għalih il-qorti tkun ħalliet il-kawża kif intqal.' Kif ingħad iżjed 'l fuq, wara li ġie ppreżentat il-kapitolu għas-subizzjoni tal-intimati fis-seduta tad-19 ta' Ottubru 2020, din il-Qorti ħalliet il-kawża għas-seduta tat-2 ta' Novembru 2020 sabiex l-intimati jwieġbu għad-domanda tal-kumpanija rikorrenti. Sentenza tat-02.11.2020 ECLI:MT:CIV:2020:In-Nadur Sessjoni tal-Vitorja Meta fis-seduta tat-2 ta' Novembru 2020 l-intimat naqsu għal darb' oħra milli jidhru sabiex iwieġbu għad-domanda tar-rikorrenti huma effettivament ammettew illi huma debituri tar-rikorrenti fis-somma u għar-raġunijiet indikati fir-rikors. Fil-kawża Anthony Vukovie v. Samwel Foden (Qorti tal-Appell Ċivili, 181/97/01JSP deċiża fit-28 ta' April 1998) il-Qorti tal-Appell qalet illi "din ic-ċirkustanza hi ħafna rilevanti għaliex tfisser illi bin-nuqqas tal-konvenut appellat li jidher biex jikkontesta l-kapitolu, saret prova posittiva li l-ammont reklamat mill-attur kien dovut lilu għal raġunijiet minnu pretiżi u dana bl-ammissjoni – anke jekk negattiva fis-sens ta' non-kontestazzjoni – ta' l-istess konvenut." Pero kif ingħad mill-Qorti tal-Appell (Inferjuri) fis-sentenza Noel Royle v. Tony Reiff. 7/2009/1 PS – 07.07.2010): "… huwa dejjem ta' rilevanza li jigi denotat f'kazijiet ta' din ix-xorta illi l-apprezzament tal-pertinenza u ta' l-influwenza tal-kapitoli tikkostitwixxi valutazzjoni ta' natura diskrezzjonali rizervata lill-gudikant fil-mertu… ghalkemm in-nuqqas ta' twegiba ghal kapitolu taghmel prova posittiva jew argoment indizzjarju ta' prova, il-valur ta' din l- istess prova seta' dejjem jigi mwarrab jekk, fuq l-apprezzament prudenzjali, jinstab li l-oggett tat-talba mhux sufficjentement suffragat minn elementi ohra ta' prova akkwiziti mill-process". Il-Qorti tal-Appell (Superjuri) qalet ukoll fis-sentenza James Alden v. Vincent Ellul Hawes (28.04.2000) illi: "ghalkemm il-kapitoli jitqiesu konfessati pero dan ma jfisserx li l-Qorti kienet obbligata toqghod fuq il-prezunta ammissjoni. Dik il-prova kellha tigi evalwata u meqjusa flimkien ma' kull prova ohra li sa dak l-istadju setghet kienet diga prodotta quddiem il-Qorti". Il-Qorti fliet ix-xhieda li ressqu r-rikorrenti, ċioe l-affidavit ta' Clint Farrugia Smith (Direttur tar-rikorrenti) ippreżentat fis-seduta tad-19 ta' Frar 20203 u t-testimonjanza viva voce ta' Joanna Santangelo (għan-nom tal-Bank of Valletta p.l.c.) mogħtija fis-seduta tad- 19 ta' Ottubru 20204 u mill-assjem tagħhom (inkluż allura l-konfessjoni preżunta Sentenza tat-02.11.2020 ECLI:MT:CIV:2020:123803 Sessjoni tal-Vitorja fuq imsemmija) hija iktar milli sodisfatta li t-talba tal-kumpanija rikorrenti hija ben fondata u jistħoqqilha tiġi akkolta. Deċiżjoni Għal dawn ir-raġunijiet il-Qorti tiddisponi minn din il-kawża billi tilqa' t- talbiet tal-kumpanija rikorrenti b'dan li: Tiddikjara li l-intimati huma debituri tal-kumpanija rikorrenti fis- somma ta' għaxart eleft euro (€10,000) rappreżantanti rifużjoni ta' prezz imħallas lilhom għax-xogħol li l-intimati obbligaw ruħhom li jagħmlu lir-rikorrenti fil-ħanut tar-rikorrenti li jinsab ġewwa s- supermarket "Pavi" ġewwa In-Nadur liema xogħol ma' ġiex eżegwit. Tikkundanna lill-intimati jħallsu lill-kumpanija rikorrenti dan l- ammont flimkien mal-imgħax legali fuq tali ammont dekoribbli mill-20 ta' Novembru 2019 sad-data tal-effettiv pagament. Fir-rigward tal-ispejjeż kif mitluba dawn għandhom jkunu a karigu tal- Maġistrat Reġistratur