FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR Seduta ta' nhar l-Erbgha, 31 t'Ottubru 2018 Ra t-talba ta' l-attrici mressqa fit-2 ta' Novembru 2017 u li permezz taghha ppremettiet illi s-somma ta' tliet mija u tmienja u tmenin Euro u hamsa u tletin centezmu (€388.53) mitluba mill-attrici tirraprezenta spejjez sborsati mill-attrici minhabba hsara fl-appartament taghha dovut minhabba perkolazzjoni ta' ilma tal- medda ta' snin bejn 2012 u 2017 mit-terazzin tal-fond sovrastanti propjeta' tal- Paġna 1 Bl-ispejjez kontra l-konvenuti. Ra r-risposta prezentata mill-konvenuti fit-30 ta' Novembru 2017 fejn eccepew illi l- hsarat indikti mill-attrici mhumiex minhabba xi perkolazzjoni tal-ilma tal-fond tal- esponenti, kif ser jigi ppruvat waqt il-kawza. Ghalhekk it-talbiet attrici ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kontra taghha. Sema' x-xiehda tal-partijiet; Sema' t-trattazzjoni ta' l-abbli avukati difensuri tal-partijiet, u ra n-nota ta' referenzi prezentata mill-attrici fit-22 ta' Gunju 2018; Ra li l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza. Ikkunsidra: Paġna 2 Illi l-attrici qed titlob tliet mija u tmienja u tmenin Euro u hamsa u tletin centezmu (€388.53) minghand il-konvenuti minhabba li ssostni li garrbet hsara fil-fond taghha li qieghed taht dak tal-konvenuti, u dan minhabba dhul ta' l-ilma fis-saqaf Illi l-Perit David Zampa xehed illi ra t-tbajja fis-saqaf ta' l-attrici, u qal li d-dhul ta' l-ilma seta' kien dovut ghal katusa tal-floor drain kif ukoll il-fili tal-madum ta' l-art ta' fuq is-saqaf in kwestjoni. Illi xehed ukoll l-Inginier Matthew Celestino mill-kumpanija CHI Consultants li izda ma kienx mar hu fuq il-post. Xehed ukoll Pierre Gatt Meli li qal li ghal xi Marzu jew April tas-sena 2017 kienu qed isiru xi xoghlijiet fil-bejt tal-konvenuti, u ra li kienu qed jibdlu d-drain ta' l-ilma. Qal li fil-lok fejn kienu qed jinbidlu l-kanni, kemm l-art u kemm il-hajt kienu mxarrbin. Illi l-attrici prezentat ukoll sensiela ta' dokumenti2 li permezz taghhom tat rendikont ta' dak li qed titlob fil-kawza odjerna. L-attrici3 ddikjarat illi kienet ilha tigri wara l- konvenut Silvio Berry Brincat minhabba t-tbajja li kellha fis-saqaf, izda dan kien evaziv u baqa' ma gabx il-perit tieghu sabiex jara kif ha jirranga. lil konsulenti specjali sabiex bl-apparat taghhom jidentifikaw is-sors tal-hsara, u prezentat ir-rapport taghhom, mnejn kien jirrizulta illi fit-terazzin tal-konvenuti kien hemm hrug ta' l-ilma minn god-drain li kien qed jispicca jidhol fit-torba u l-konkos tas-saqaf. In kontro-ezami qalet li kemm-il darba naddfet is-saqaf bil-bleach,u li anke kienet tbajjad. Illi l-konvenut Silvio Griscti Berry Brincat qal li l-grouting ta' l-art tat-terrazzin tieghu kien perfett u ghalhekk m'ghamel l-ebda manutenzjoni fih. Qal ukoll illi kien hemm Paġna 3 katusa li kien hemm tumbata zghira fiha li tiehu minn got-terrazzin ghal gol-gulley u l-ilma kien qed jerga' lura fil-katusa. Dan l-ilma li kien qed jirritorna, skond il- konvenut, ma kienx qed jinzel 'l isfel, izda kien qed jevapora u jxarrab l-ewwel zewg filati tal-hajt ta' fuqu. Qal li mal-plumber marru biex jirrangaw dan id-difett partikolari fil-katusa, u meta kissru, sabu li t-torba kienet niexfa. Illi permezz ta' nota ta' eccezzjonijiet ulterjuri prezentata fil-11 ta' Mejju 2018, il- konvenuti eccepew il-preskrizjoni ai termini ta' l-Artikolu 2153 tal-Kap. 16 tal- Ligijiet ta' Malta. Ikkunsidra ulterjorment: Illi dwar l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni, jirrizulta illi l-attrici kienet xtrat il-fond in kwestjoni fl-2013, u dak iz-zmien kien hemm diga' l-problema in kwestjoni. preskrizzjoni eccepita mill-konvenuti hija dik tas-sentejn. It-Tribunal jinnota izda li ma sab fl-atti l-ebda provi dwar il-fondatezza ta' din l-eccezzjoni. Jekk xejn, il- konvenuti strahu fuq id-dikarazzjonijiet maghmula mill-attrici nfisha, li izda ma kinux determinanti ghal kollox dwar meta l-hsarat bdiet. xehdet dwar meta l-hsara spiccat, perjodu dan li jikkoincidi mal-perjodu wara t- tlestija tax-xoghlijiet li ghamlu fil-bejt taghhom il-konvenuti. Pero' jirrizulta wkoll illi anke skond rapport tal-perit ta' l-attrici li jisab a fol. 24, il-problema fis-saqaf Ta' min isemmi izda illi din kienet hsara kontinwa u li baqghet ghaddejja, tant li ghalkemm l-attrici kienet tuza rimedji terga' tidher il-problema. Paġna 4 intqal4: Illi ghal dak li jirrigwarda l-aspetti legali tal-eccezzjoni taht eżami, jibda biex jinghad li f'kull każ li tittella' eccezzjoni tal-preskrizzjoni, huwa mehtieg li fl-ewwel xoghol jigi determinat minn mindu l-preskrizzjoni tal-azzjoni ghandha tibda titqies. tal-Qorti li tqis dan il-fatt krucjali, ghaliex meta tali data mill-provi mressqa ma tistax titqies, il-Qorti trid awtomatikament tichad l-eccezzjoni; Illi, kif inghad iżjed 'il fuq, l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni trid tinghata tifsira restrittiva, u ghalhekk jekk ikun jeżisti xi dubju dwar l-applikabilita' taż-żmien preskrittiv minn dak li jirriżulta mill-atti, tali dubju ghandu jmur kontra l-eccipjent. ebda mod li l-attur huwa mehlus milli jressaq provi konvincenti fl-istadju tal-provi fil- mertu, biex isejjes l-allegazzjonijiet tieghu. Illi bilkemm ghandu ghalfejn jinghad li l-preskrizzjoni (specjalment dik tax-xorta li toqtol il-process) hija istitut li, min-natura tieghu, irid jitqies fil-limiti stretti li tapplika ghalih il-ligi u jitfisser dejjem b'mod li ma jgibx fix-xejn il-ghan illi ghandu isir haqq fuq is-sustanza tal-kwistjoni. Illi t-Tribunal jinnota illi lanqas ma jirrizulta jekk it-terminu minn meta kellha tibda tiddekorri l-preskrizzjoni giex determinat b'mod definittiv, bhal ma lanqas ma rrizulta jekk l-istess terminu giex interrott, u dan peress li kellhom ikunu l- konvenuti li jindikaw, fil-provi taghhom, minn meta kellu jibda jiddekorri l-perjodu ta' preskrizzjoni, haga din li lit-Tribunal ma tirrizultalux. Filwaqt li r-rapport ta' l- tilmenta dwar manifestazzjonijiet ta' hsara ferm aghar, u cioe' tbajja kannella fis- 4 Deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fit-30 t'Ottubru 2003, per Onor. Pelinku Joseph. Paġna 5 saqaf. It-Tribunal jaghmel referenza wkoll ghas-sentenza Frans Albani et vs. Paul Mattei stabbilit allura illi it-terminu minn meta kellu jibda jidekorri il-preskrizzjoni ghall-azzjoni odjerna ma setax jigi determinat b'mod definittiv u kwindi lanqas jekk l- istess setax gie interrott, billi l-konvenuti appellati naqqsu [sic] milli iressqu provi sufficjenti dwar l-ececzzjoni sollevata minnhom, tant illi kien kwazi impossibbli li jigi stabbilit iz-zmien minn meta kellu jibda jiddekorri it-terminu preskrittiv, din il-Qorti hija tal-fehma illi l-ewwel aggravju tal-atturi appellanti huwa wiehed gustifikat u jisthoqq akkoljiment. Illi dan appena msemmi kien propju kaz fejn ma giex stabbilit b'mod car minn liema punt kellha tibda tghodd il-preskrizzjoni, bhal fil-kaz odjern. It-Tribunal ghalhekk jiddikjara illi l-eccezzjoni ulterjuri mressqa mill-konvenuti m'ghandhiex tintlaqa'. Illi dwar il-mertu, il-konvenuti jirrikonoxxu illi fil-katusa tad-drain in kwestjoni kien hemm difett partikolari, fis-sens li kien hemm tumbata li kienet qed iggieghel l-ilma jerga' lura u jevapora. Jishqu izda illi dan l-ilma ma kienx qed jinzel 'l isfel fis-saqaf ta' l-attrici, ghaliex anke meta qalghu biex isewwu, it-torba kienet niexfa. Illi min-naha l-ohra l-attrici produciet rapporti ta' konsulenti specifici f'dan il-qasam, oltre ghax-xiehda tal-perit ta' fiducja taghha, li ma gewx kontradetti b'xi prova Fuq kollox izda jirrizulta illi l- konvenuti, b'dikjarazzjoni taghhom stess, m'ghamlux xoghlijiet fil-grouting tat- terrazzin taghhom, izda wara li rrangaw il-katusa tad-drain, l-attrici ma baqghetx tesperjenza problemi. Dan ukoll fih innifsu huwa indikattiv tas-sors tal-problema Dan apparti li hemm prova oggettiva, min-naha tal-konsulenti mqabbda mill-attrici, illi l-problema kienet wahda ta' 'leakage' min-naha tal-katusa tal- konvenuti, li kien qed iservi biex it-torba u l-konkos jixorbu u jassorbu l-ilma, 5 Qorti ta' l-Appell (Sede Inferjuri) – 18 ta' Gunju 2014 Paġna 6 minghajr ma necessarjament ikun hemm it-torba mxarrba matul is-saqaf kollu. Ghal dawn ir-ragunijiet, it-Tribunal jiddikjara illi l-attrici rnexxielha ggib il-prova illi Ghaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeciedi dan il-kaz billi filwaqt li jichad l- eccezzjonijiet kemm originali u kemm ulterjuri tal-konvenuti, jilqa t-talbiet ta' l- attrici u jikkundanna lill-konvenuti ihallsu lill-attrici s-somma ta' tliet mija u tmienja u tmenin Euro u hamsa u tletin centezmu (€388.35), bl-imghax mid-data tal- L-ispejjez ikunu kollha a kariku tal- Paġna 7