BORD LI JIRREGOLA L-KERA Illum 4 ta' Novembru, 2020 Ra r-Rikors Guramentat tas-socjeta' rikorrenti1 pprezentat quddiem il-Prim'Awla tal- Qorti Civili fis-27 ta' Novembru 2013 : Illi s-socjeta' esponenti hija l-propjetarja tal-fondi bin-numri ufficjali wiehed u tmenin (81), tnejn u tmenin (82), u tnejn u tmenin ittra A fi triq ix-Xatt (The Strand, Il-Kalkara, u l-fondi li jmissu maghhom minn naha ta'wara bin-numru ufficjali tlieta (3) u erbgha (4) fi Triq Sant' Agata, Il-Kalkara. Illi di fatti s-socjeta' esponenti kienet xtrat u akkwistat l-utile dominju temporanju ghaz-zmien li kien fadal mill-koncessjoni enfitewtika originali relattiv ghal dawn il- fondi kollha permezz ta' kuntratt pubbliku datat 15 ta' Marzu, 2012 in atti Nutar Dottor Ian Bejaoui Craus (kopja han annessa bhala Dok. 'B' ) kif sussegwentement korrett permezz ta' kuntratt pubbliku datat 1 ta' Frar, 2013 in atti Nutar Dottor Ian Bejaoui Craus (kopja hawn annessa bhalha Dok 'C' ), filwaqt li xtrat u akkwistat ukoll id-dirett dominju temporanju relattiv ghall-imsemmija fond minghand il- Kapitlu tal-Kattidral permezz ta' kuntratt pubbliku datat 8 ta' April, 2013 in atti Nutar dottor Ian Bejaoui Craus (kopja hawn annessa bhala Dok. 'D') sabiex b'hekk saret il-proprjetarja assoluta ta' dawn il-fondi. Illi l-intimat qieghed jokkupa l-fond bin-numru ufficjali tnejn u tmenin ittra "A" (82A) bl-isem odjen "Amy's" fi Triq ix-Xatt (The Strand ) , Il-Kalkara minghajr ebda' titolu validu . 1 sa 3 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili Illi s-socjeta' esponenti interpellat lill-intimat sabiex jizgombra mill-imsemmi fond u jirrilaxxja l-pusssess battali tieghu a favur tal-istess socjeta' esponenti u dan anke permezz ta'ittra datata 14 ta' Ottubru, 2013 (kopja hawn annessa bhala Dok. "E"). izda l-intimat baqa' inadempjenti u ghalhekk kellha ssir din il-kawza. Illi fil-fehma tas-socjeta' esponenti l-intimat mghandu ebda eccezzjonijiet x'jaghti skond il-ligi biex jiddefendi ruhu mit-talbiet tas-socjeta' esponenti u ghalhekk din il-kawza ghandha tigi deciza bid-dispensa tas-smiegh u skond proceduri specjali sommarji. Jghid ghalhekk l-intimat ghaliex m'ghandhiex din l-Onorabbli Qorti: Tiddeciedi din il-kawza skont it-talba bid-dispensa bis-smiegh a tenur tal-artilolu 169 et sequitur tal-Kap.12 tal- Ligijiet ta' Malta: prevja kull dikjrazzjoni ohra talvolta mehiega u necessarja , tiddikjara u tiddeciedi illi l-intimat qieghed jokkupa l-fond bin-numru ufficjali tnejn u tmenin ittra "A" (82A) bl-isem odjern "Amy's " fi Triq ix-Xatt (The Strand ), Il-Kalkara minghajr ebda titolu validu fil-ligi u ghalhekk huwa obbligat li jizgombra minnu u li jghaddi l-pussess vakant tal-istess lis-socjeta' rikorrenti; u konsegwentement tordna u tikkundanna lill-intimat sabiex, fi zmien qasir u perentorju li jigi lilu stabbilit minn din l- Onorabbli Qorti, jinzgombra mill- fond bin- numru ufficjali tnejn u tmenin ittra "A" (82A) bl-isem odjern "Amy's " fi Triq ix-Xatt (The Strand ) , Il-Kalkara u jghaddi l-pussess vakant tal- istess lis-socjeta' rikorrenti. Bl-ispejjez kollha kontra l-intimat li huwa minn issa ngunt ghas-subizzjoni u b'rizerva ta' kull dritt t'azzjoni ohra spettanti lis-socjeta' rikorrenti kontra l-istess intimat inkluz ghall-hlas tad-danni ghall-okkuppazjoni minghajr titolu tal-fond in kwistjoni. Ra r-Risposta Guramentata tal-intimat quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili3 li permezz taghha l-istess intimat eccepixxa li: Illi preliminarjament qed tigi eccepita l-inkompetenza ta' Dina l-Onorabbli Qorti ratione materiae stante li l-intimat qieghed jokkupa l-fond 82 A, "Amy's The Strand, Il-Kalkara , b'titolu validu fil-ligi u dan in vista' tal-kuntratt ta' sullokazzjoni moghtija a 4 sa 16 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 3 Fol. 22 sa 24 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili favur ta' l-intimat datat il- 5 ta' Mejju, 1987 u ilu jaghmel uzu ininterrot mill- imsemmi fond sa minn ferm qabel mas-socjeta' attrici saret is-sid il-gdid tal- imsemmi fond ; Illi s-socjeta' attrici hija ben konsapevoli tal-okkupazzjoni ta' l-intimat u dan kif jirrizulta' ampjament mill-kuntratt ta' kompro-vendita datat il- 15 ta' Marzu, 2012 (Dok "B" anness mar-Rikors Promotur ) li jistipola' s-segwenti :- "Il- vendituri m'humiex qed jiggarantixxu l-pussess vakanti anzi jiddikjaraw , u l- kumparenti jaccettaw u jiddikkjaraw li huma jafu, illi partijiet mill-propjeta' hawn in vendita' jinsabu okkupati minn terzi u l- Vendituri fuq dana l-att m'huma qed jaghtu ebda garanzija kwalsijasi ta' pussess vakant. Illi bla pregudizzju u fid-dawl ta' dak fuq espress, m'hemm l-ebda rabta guridika bejn is-socjeta' attrici qua s-sid tal-fond mertu tal-kawza u l-intimat qua sub- inkwilin; Illi in vista tas-succepit , is-socjeta' attrici m'ghandha l-ebda kapacita' processwali li tressaq istanza direttament kontra s-sub – inkwilin u ghalhekk jonqosha l- interess guridiku mehtieg fil-ligi. Konsegwentement, l-intimat ghandu jigi liberat mill-osservanza tal-gudizzju bl-ispejjez kontra l-istess socjeta' attrici; Salv eccezzjonijiet ohra jekk ikun il-kaz. Ra d-dokument anness mal-istess Risposta Guramentata4. Ra l-provi kollha mressqa mill-partijiet quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili. Ra s-Sentenza moghtija fl-4 ta' Lulju 20175 li permezz taghha l-Prim'Awla tal-Qorti Civili laqghet l-ewwel eccezzjoni tal-intimat, u ddikjarat li ma kellhiex kompetenza tista' u tiddeciedi din il-kawza, filwaqt li baghtet l-atti lil dan il-Bord kif kompost ghall- kontinwazzjoni. Ra d-dokumenti pprezentati mill-partijiet. Sema' lix-xiehda mressqa minnhom quddiem dan il-Bord. Ra n-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet. Sema' t-trattazzjoni orali tad-difensuri taghhom. 25 sa 27 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 5 Fol. 134 et seq. tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili Ikkunsidra li: B'din il-kawza, is-socjeta' rikorrenti qed titlob li dan il-Bord jiddikjara li l-intimat qed jokkupa l-fond 82A, Amy's, fi Triq ix-Xatt, Il-Kalkara, minghajr ebda titolu validu fil-ligi, u li ghalhekk huwa obbligat jizgombra minnu, u konsegwenement jipprefiggi terminu qasir u perentorju ghall-izgumbrament tieghu mill-istess fond. L-intimat iddefenda ruhu kontra din it-talba billi qal li s-socjeta' rikorrenti kienet taf bl-okkupazzjoni tieghu meta xtrat il-fond, ma' fondi ohra adjacenti, tant li fil-kuntratt tal-akkwist taghha accettat li dan il-fond ma kinetx qed tixtrih bil-pussess vakanti, jew b'xi garanzija dwar pussess vakanti. L-intimat eccepixxa wkoll li m'ghandu ebda rabta guridika mar- rikorrenti, bhala subinkwilin ta' dan il-fond, u li ghalhekk l-istess socjeta' rikorrenti jonqosha l-interess guridiku biex tressaq it-talbiet proposti minnha kontra l-intimat. Ikkunsidra wkoll li: Irrizulta mill-provi li, b'kuntratt tal-15 ta' Marzu 20126 pubblikat min-Nutar Ian Bejaoui Craus, is-socjeta' rikorrenti xtrat minghand diversi komproprjetarji l-utile dominju temporanju ghaz-zmien li kien fadal dakinhar mill-koncessjoni originali li kellha taghlaq fil-31 ta' Dicembru 2015 relattivament ghall-fondi urbani 81 u 82, Triq ix-Xatt, Il-Kalkara, u l-fondi adjacenti 3 u 4, Triq Sant'Agata, Il-Kalkara, soggetti ghac-cens annwu u temporanju ta' €2.33 pagabbli lill-Kurja Arciveskovili. B'kuntratt korrettorju tal-1 ta' Frar 2013 pubblikat mill-istess Nutar7, il-partijiet iddikjaraw li l-fond 82, Triq ix-Xatt, Il-Kalkara, kien effettivament inqasam f'zewg fondi, wiehed li zamm in-numru 82 u iehor bin-numru 82A u jismu 'Amie's', drabi ohra maghruf bhala 'Mario', fl-istess Triq ix-Xatt, Il-Kalkara. Il-partijiet kontraenti ccaraw li dan il-fond l-iehor ukoll, bin-numru 33A, kien inkluz fil-bejgh originali. Sussegwentement, fit-8 ta' April 2013, b'att iehor tal-istess Nutar Castaldi Paris8, is-socjeta' rikorrenti xtrat id-drittijiet direttarji kollha, inkluz il- proprjeta' shiha wara l-iskadenza tal-enfitewsi, dwar dawn l-istess fondi, minghand il- Kapitlu tal-Kattidral. B'ittra ufficjali tal-14 ta' Ottubru 2013, ir-rikorrenti interpellat lill-intimat sabiex jizgombra mill-fond mertu tal-kawza, ghaliex pretendiet li huwa kien qed jokkupah minghajr titolu validu fil-ligi. L-intimat ipprezenta kopja ta' skrittura datata 5 ta' Mejju 19879 li permezz taghha Anthony Farrugia Vella sive Zammit inguanez kien issulloka l-hanut 82A, The Strand, Il-Kalkara, lill- 5 sa 8 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 7 Dok. 9 sa 11 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 8 Dok. 12 sa 14 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 9 Fol. 25 sa 27 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili intimat, b'kunsiderazzjoni ta' LM912.50 u bil-kera ta' LM2.50 kuljum, pagabbli kull tlett xhur bil-quddiem, ghal zmien erba' snin. Wara erba' snin, il-kera kellha toghla skond l-gholi tal-hajja. Fl-affidavit tieghu10 mressaq quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili, l-intimat iddikjara li kien kera l-fond mertu tal-kawza minghand Anthony Farrugia Vella sive Zammit inguanez fil-5 ta' Mejju 1987, bil-kera u l-kundizzjonijiet kollha stipulati fil-ftehim imsemmi datat 5 ta' Mejju 1987. Qal ukoll li l-kera kien ihallasha kull xahar lil dan Anthony Farrugia Vella sive Zammit inguanez. Dan miet ghall-habta tas-sena 2006, u wara, l-intimat jghid li baqa' jhallas il-kera lill- armla tieghu Carmen Zammit inguanez. Din giet nieqsa ghall-habta tas-sena 2013, u wara l- mewt taghha, il-kera beda jghaddiha lit-tifla taghhom Pamela Zammit inguanez, li pero' ma tghixx Malta, u l-kera kienet tigborha f'isimha certa Anna AlTumi. L-intimat qal li dan il- hanut ghadu juzah sal-lum, jiftah kuljum mis-7am sa tard filghaxija, u m'ghandux impjieg jew introjtu iehor. L-intimat kompla jghid li, ghall-habta tas-sena 2011, kien kellmu certu Michael Pelinku, li qal li kien is-sid tal-fond in kwistjoni, u offrielu hlas ta' €233,000 biex icedi d-drittijiet lokatizji tieghu. L-intimat tah id-dettalji minghand min kien jikri hu, u qal li kellu jkellem lilha. Wara dan, ma gara xejn aktar, u mbaghad Michael Pelinku gharraf lill-intimat li ma kienx baqaghlu x'jaqsam mal-fond. L-intimat iddikjara li lis-socjeta' attrici ma jafhiex. L-intimat ipprezenta wkoll kopji tal-licenzji kummercjali11 li Anthony Bartolo Seychell sive Zammit inguanez, u huwa nnifsu, kellhom tul is-snin fuq dan il-fond, dejjem ghall-uzu tieghu bhala hanut. L-intimat ressaq ukoll kopja ta' ftehim privat li kellu mal-kumpanija J.P. & A. Properties Limited, datat 18 ta' Dicembru 200712, b'weghda li jivvaka mill-fond mertu tal-kawza, u jcedi d-drittijiet kollha tieghu ghall-hlas imwieghed ta' €232,937.34, soggett ghal diversi kundizzjonijiet, inkluz li l-istess kumpanija tiftiehem mal-okkupanti l-ohra tal- fondi adjacenti biex takkwista l-istess fondi b'pussess vakanti, u tixtri d-drittijiet kollha tad-direttarju fuq l-istess fondi. Il-kundizzjonijiet rizoluttivi kellhom jigu sodisfatti sa Marzu 2009. Meta xehed dwar din l-iskrittura13, l-intimat insista li Michael Pelinku, in rapprezentanza tas-sidien, kien prezenti meta sar dan il-ftehim ghand in-Nutar Mangion. In kontroezami14, l-intimat qal li fl-2015 kien ilu 33 sena fil-fond mertu tal-kawza, minn meta hadu minghand Tony Zammit inguanez. Qal li l-fondi 81 u 82 jinsabu okkupati minn ommu u ohtu, ghalkemm hu gieli raqad hemm ukoll. Il-hanut pero' nsista li kien hadu qabel ma' ommu dahlet tokkupa d-dar ta' hdejh – meta ha l-hanut hu, id-dar kienet toqghod fiha certa Mrs Chanwong, li mbaghad mietet, u fid-dar l-ewwel dahal zijuh, u mbaghad 32 sa 33 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 11 Fol. 42 sa 47 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 12 Dok. 51 sa 53 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 13 Ara xiehda, 20.1.2015, fol. 54 sa 58 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 14 Ara xiehda, 10.12.2015, fol. 101 sa 105 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili L-intimat qal li l-kera dejjem hallasha lil Tony Zammit inguanez, u ma kien jaf lil hadd iehor bhala s-sid. L-intimat ressaq ukoll, b'xhieda tieghu quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili, u bil- permess tal-istess Qorti15, lil Anna AlTumi, Michael Pelinku u l-Perit Jean Pierre Clark. Anna Dalli Bellia ikkonfermat li kienet tigbor il-kera minghand l-intimat, tal-fond mertu tal- kawza, u tghaddiha lil Pamela Zammit inguanez, li tghix l-Irlanda. Il-kera kienet tmur tigborha mill-bar stess, u baqghet taghmel dan sakemm xehdet. L-ahhar kera registrata fuq dan il-ktieb thallset fl-14 ta' April 2015.17 Michael Jechev qal li kien wiehed mis-sidien tal-proprjetajiet madwar il-fond mertu tal-kawza, inkluz dan il-fond, u li din il-proprjeta' kienet giet ghandhom mill-wirt ta' missierhom, qabel bieghuha lis-socjeta' rikorrenti. Qal li jaf li l-intimat jokkupa l-fond mertu tal-kawza, li kien originarjament parti minn dar li kienet tokkupa omm l-intimat, u mbaghad il-hanut qatghuh mid-dar u ghamluh fond separat minghajr il-kunsens tas- sidien ta' dak iz-zmien. Eventwalment, ipprova jitkellem mal-intimat, u ma' ommu, biex jaslu f'arrangament halli johorgu mill-fondi, pero' tant talbu flus li dan l- arrangament ma ntlahaqx. Huwa ddikjara li, bhala sidien tal-fond, qatt ma kellhom relazzjoni lokatizja mal-intimat, qatt ma gharrfuh bhala inkwilin taghhom, u qatt ma rcevew ebda kera minghandu. Il-Perit Jean Pierre Holmes ikkonferma li kien deher fuq il-ftehim privat mal-intimat, ghaliex il-kumpanija tieghu kellha l-hsieb li tixtri l-fond biex tizviluppah. Qal li l- arrangament sar ghaliex l-intimat kien inkwilin tal-fond, ghalkemm iccara aktar tard li ma kienx dahal fil-kwistjoni tat-titolu legali li filfatt kellu l-intimat fuq il-post. Fl-affidavits taghhom imressqa quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili20, it-tlett diretturi u azzjonisti tas-socjeta' rikorrenti nsistew li qatt ma rrikonoxxew lill-intimat bhala inkwilin tal-fond 82A, The Strand, Il-Kalkara, u li minkejja li talbuh jizgombra wara li xtraw dawn il-fondi, dan baqa' jokkupah, b'danni kbar ghalihom ghaliex il-proprjeta' xtrawha biex jizviluppawha. Ikkunsidra wkoll li: 66 sa 68 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 16 Ara xiehda, 7.5.2015, fol. 76 sa 79 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 17 Dok. 70 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 18 Ara xiehda, 7.5.2015, fol. 80 sa 87 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 19 Ara xiehda, 7.5.2015, fol. 88 sa 91 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili 20 Fol. 94 sa 96 tal-atti quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili Wara t-trasferiment tal-kawza quddiem dan il-Bord, fit-28 ta' Gunju 2018, is-socjeta' rikorrenti pprezentat kopja ta' ftehim datat 12 ta' Dicembru 201721 li ghamlet ma' Pamela sive Pam Kroker, xebba Zammit inguanez, bhala inkwilina ta' dan il-fond, li permezz tieghu rrinunzjat u cediet id-drittijiet lokatizji taghha, bi hlas, u ghalhekk l-istess relazzjoni lokatizja spiccat ghal kollox. Hija accettat ukoll li, b'hekk, giet terminata s- sullokazzjoni li missierha kien ghamel dwar dan il-fond lill-intimat, u ntrabtet li tavza b'ittra legali lill-intimat22 li ma kinitx ser taccetta aktar hlasijiet minghandu, li tirrifondilu kull kera zejda mhallsa lilha pro rata, u li tirrevoka kull struzzjoni li setghet tat lil terzi biex jigbru f'isimha dawn il-hlasijiet minghand l-intimat. Is-socjeta' rikorrenti pprezentat ukoll affidavit tal-istess Pamela Muscat Zarb, fejn din iddikjarat li kienet l- unika eredi ta' missierha Anthony Farrugia Vella Zammit inguanez, li dan kien issulloka l-fond mertu tal-kawza lill-intimat, li l-intimat baqa jhallas il-kera l-ewwel lil ommha, u mbaghad lilha bil-mezz ta' Anna AlTumi. Hija ddikjarat bil-gurament ukoll li hadd iehor ma kellu ebda drittijiet fuq dan il-fond, u li l-unika skrittura fir-rigward kienet dik li kien ghamel missierha mal-intimat datata 5 ta' Mejju 1987. Is-socjeta' rikorrenti ressqet b'xhud taghha quddiem dan il-Bord lil Dr. Chris Jovanoski, li kien l-avukat li assistieha fin-negozjati biex xtrat il-proprjetajiet 81, 82 u 82A, The Strand, Il-Kalkara. Huwa spjega kif, wara li rrizulta li l-fond 82A, The Strand, Il-Kalkara, kien sullokat favur l-intimat, is-socjeta' rikorrenti ghamlet ftehim mas-sullokatrici Pamela Kroker, li jirraprezentaha f'Malta l-avukat Martin Muscat Zerafa, li permezz tieghu intemmet il-kirja li kellha, u maghha s-sullokazzjoni tal-intimat. Dawn il-fatti kkonfermahom ukoll Mario Facciol, wiehed mid-diretturi tas-socjeta' rikorrenti, f'affidavit iehor li ressaq quddiem dan il-Bord. In kontroezami26, Mario Ross ccara li, ghalkemm kienu jafu li l-fond mertu tal-kawza kien jinfetah u jinghalaq, il-vendituri taghhom kienu qalulhom li l-okkupant ma kellux titolu u ghalhekk mexxew kontrieh quddiem il-Qorti ordinarja bil-procedura sommarja specjali. Huwa qal li kienu sorprizi meta rrizultalhom li dan kellu sullokazzjoni minghand terz. Meta saru jafu dan, bdew negozjati mat-terz bil-mezz tal-avukat taghha u waslu f'arrangament, li pero' fl-ebda mument ma dahal fih l-intimat, u s-socjeta' rikorrenti lanqas ma kellmitu dwaru. Ir-rikorrenti ma rat ebda prova li kien hemm kirja bejn il- vendituri taghha u Pamela Kroker, is-sullokatur tal-intimat, u ghalhekk ir-rikorrenti baqghet tqisu bhala okkupant bla titlu. Xehed ukoll Dr. Martin Padovani Ginies li kkonferma li agixxa bhala mandatarju ta' Pam Kroker, fuq skrittura ta' rinunzja ghal drittijiet lokatizji fuq il-fond 82A, The Strand, In kontroezami28, huwa ddikjara li l-ittra legali li baghat lill-intimat fuq struzzjoni tal-mandanti tieghu baghatha bil-posta normali, u qatt ma rcieva risposta ghaliha, pero' lanqas ma rcieva l-ittra lura. Huwa baghatha fl-indirizz tal-hanut mertu tal-kawza. Meta xehed l-intimat quddiem dan il-Bord29, huwa kkonferma l-fatti ga dikjarati minnu quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili. Huwa zied jghid li Pamela Kroker ma kellmitux qabel iffirmat il-ftehim privat mas-socjeta' rikorrenti, u li sar jaf bih fil-kors ta' din il- kawza. In kontroezami, huwa kkonferma li ghandu 64 sena u qal li joqghod Ix-Xgħajra. Ommu Stella AlTumi, li kienet toqghod fil-post magenb il-hanut, mietet fl-1 ta' April 2018. L-intimat accetta li kien jaf li, meta kera l-hanut minghand Zammit inguanez, Zammit inguanez innifsu kien inkwilin ukoll tal-post. Huwa qabel ukoll li kienet Anna AlTumi, li kienet tigbor il- kera f'isem Kroker minghandu, li gharrfitu li Kroker ma kinitx lesta taccetta aktar kera minghandu. Wara dan, huwa beda jiddepozita l-kera fil-Qorti. Xehdet ukoll in kontroezami Pamela Mercieca Hounsell, li ccarat li originarjament kien hemm ftehim ta' tmexxija ta' negozju bejn missierha u l-intimat, u mbaghad meta dahlet fix- xena ommha, sar ftehim proprju ta' kiri, li kien jahseb ghall-hlas ta' kera. Meta mbaghad l-intimat qalilha li kienet saret kawza fuq dan il-fond, ghaliha l-inkwiet ma kienx jaghmel sens, tenut kont tal-kera minima li kienet tircievi, u anke ghaliex tghix l-Irlanda u mhux Malta, u kulma kien jinteressaha kien li tohrog mill-istorja. L-intimat talabha tidhol fil-kawza mieghu, pero' hi ma kinitx lesta taghmel dan, u talbitu jakkwista l-interess taghha minghandha. Hu pero' qal li ma kienx interessat. Hija qalet li, meta saritilha l-offerta mis-socjeta' rikorrenti, kienet l-isptar, kwazi qed tmut, u kellha fiducja shiha fl-avukat taghha, allura halliet f'idejh. Ladarba l-intimat kien irrifjuta li jakkwista d-drittijiet taghha, u kien jaf ezatt kif kienu l-fatti, allura fehmet li ma kellhiex ghalfejn tinfurmah bl-arrangament li kienet ser taghmel, jew ghamlet, mas-socjeta' rikorrenti, biex tirrinunzja ghad-drittijiet taghha u tircievi hlas. Ikkunsidra wkoll li: Il-kwistjoni li trid tigi determinata minn dan il-Bord f'din l-istanza hija jekk l-intimat Mario AlTumi baqaghlux jeddijiet kontra s-socjeta' rikorrenti li jiggustifikaw l- okkupazzjoni u l-uzu kummercjali li ghadu qed jaghmel mill-fond proprjeta' taghha 82A, The Strand, Il-Kalkara, wara li s-sullokatrici tieghu Pamela Kroker cediet u assenjat il-jeddijiet kollha taghha, inkluz allura ta' lokatrici, lill-istess socjeta' rikorrenti b'mod li dik ir-relazzjoni lokatizja, li minnha skaturiet ir-relazzjoni sullokatizja tal- intimat, m'ghadhiex tezisti. Fir-rigward tas-sullokazzjoni, il-ligi taghna fl-art. 1613(1) tal-Kodici Civili tipprovdi li 'Fin-nuqqas ta' dispożizzjonijiet oħra partikolari, il-kuntratt ta' sullokazzjoni hu regolat mid-dispożizzjonijiet li jgħoddu għall-kuntratt ta' kiri ...'. L-art. 1620 imbaghad 'Is-sub-konduttur m'għandux kontra sid il-kera ebda jipprovdi wieħed mill-jeddijiet li jmissu lill-kerrej' lanqas 'meta s-setgħa li l-kerrej jikri jew iċedi l-kiri lil ħaddieħor ma tkunx ġiet imneħħija jew tkun ġiet mogħtija espressament, iżda dan kemm-il darba sid il-kera ma … jkunx espressament għaraf lis-sub-konduttur minflok il-kerrej.' (art. Jirrizulta pruvat f'dan il-kaz, tal-anqas fuq bilanc ta' probabiltajiet, li: (i) il-jedd akkwistat mill-intimat fl-1987 biex juza, jgawdi u jmexxi negozju mill- fond 82A, The Strand, Il-Kalkara, kien jedd ta' sullokazzjoni minghand Anthony Farrugia Vella sive Zammit inguanez; l-intimat dejjem hallas il-kera lil dan Farrugia Vella sive Zammit inguanez, u warajh lis-successuri (ii) tieghu, sakemm Pamela Kroker irrifjutat li tircievi aktar kera minghandu; (iii) ma jirrizultax li s-sidien ta' dan il-fond, attwali jew passati, qatt irrikonxoxew lill- intimat bhala inkwilin dirett taghhom dwar dan il-fond, u allura ma tirrizulta ebda relazzjoni lokatizja diretta bejn ir-rikorrenti u l-intimat; (iv) ghall-kompletezza, lanqas ma tressqet prova tar-relazzjoni lokatizja li kienet tezisti bejn is-sidien ta' dan il-fond, passati jew attwali, u Anthony Farrugia Vella sive Zammit inguanez jew is-successuri tieghu, pero' din il-kwistjoni llum hija maghluqa definittivament bil- ftehim li sar bejn ir-rikorrenti u Pamela Kroker li bih, jekk kienet tezisti, giet terminata b'mod definittiv u ghal kollox, kwalunkwe relazzjoni lokatizja li kienet tezisti bejn l-awturi tal-rikorrenti u l-awtur ta' Kroker, jew Kroker stess; l-intimat ma tax il-kunsens tieghu, u lanqas biss kien involut jew mgharraf, bl- (v) arrangament imsemmi ghat-terminazzjoni tal-kirja milhuq bejn ir-rikorrenti u Kroker. Il-kwistjoni li trid tigi determinata allura hija jekk tiswiex fil-konfront tal-intimat it- terminazzjoni tar-relazzjoni lokatizja bejn ir-rikorrenti u s-sullokatrici tieghu, jekk saret minghajr il-kunsens u l-gharfien tieghu, u jekk allura, ladarba qatt ma kien rikonoxxut bhala inkwilin direttament mis-sid, baqaghlux jeddijiet fuq il-fond mertu tal-kawza wara t-tmiem tal-kirja originali. Dawn il-mistoqsijiet wiegbet ghalihom il-Qorti tal-Appell fis-sentenza Wilfred Karl Micallef Camoin et vs Royal Overseas League St. George's Club31 f'kaz fejn il-kirja originali intemmet b'decizjoni ta' dan il-Bord, diversament presjedut, fuq talba tas-sid, u l-fond baqa' okkupat mis-subinkwilin. Minhabba r-rassenja gurisprudenzjali rilevanti riportata, dan il-Bord ser jiccita l-brani rilevanti minn din is-sentenza, ghaliex jghoddu verbatim ghal dan il-kaz: Fil-kawza Cecil Fenech Soler v. Nutar Dottor Vincenzo Maria Borg Hedley, deciza minn din il-Qorti fid-19 ta' Ottubru 1962, giet segwita l-massima "Cessante jure dantis cessat jus adquirentis" : "Jekk is-sub-inkwilin ma jkunx gie rikonoxxut direttament mil-lokatur originarju, it- titolu tieghu ta' sub-inkwilin jispicca jekk is-sullokatur jabbanduna jew icedi favur il-lokatur originarju d-drittijiet tieghu ta' lokazzjoni; b'mod li s-sub-inkwilin, li kien jikri minn ghandu, ma jistax validament, meta l-lokatur originarju jitlob kontra tieghu r-ripreza ta' pussess tal-fond, jinvoka favur tieghu nnifsu dawk ir- regolamenti u jippretendi li ghandu lokazzjoni favur tieghu valida li ghandha tigi rispettata mil-lokatur originarjament, jew mis-sid. Il-Qorti kkonkludiet li: "ladarba spicca t-titolu ta' Ellul bhala inkwilin, spicca wkoll it-titolu derivattiv ta' l-appellant bhala subinkwilin mhux direttament rikonoxxut minn Borg Gusman." Imbaghad, din il-Qorti osservat hekk fis-sentenza taghha fl-ismijiet G.T. Scicluna Refugio v. J. Leone Ganado noe: "Id-dritt tas-sub-inkwilin ghad-detenzjoni tal-fond li jigi sullokat jiddependi mit- titolu tal-lokatur jew sullokatur bhala inkwilin principali, b'mod illi jekk jigi biex jispicca t-titolu tas-sullokatur, jispicca wkoll, fil-konfront tas-sid, it-titolu tas- subinkwilin". Similarment, fil-kawza Francis Ferrando et. v. Avukat Peter AlTumi oo noe, deciza fil-11 ta' Marzu 1994, il-Qorti tal-Kummerc irriteniet hekk: "Illi ghalhekk legalment bejn l-atturi u s-socjeta` konvenuta, anke li kieku ghadha sub-konduttur m'ghandha ebda wiehed mid-drittijiet li kienu kompetenti lill "Neptune Hotel Company Limited" fil-konfront tas- sidien, jigifieri l-atturi. Ghalhekk bir-rinunzja li saret mill-konduttur is- socjeta` konvenuta lanqas ghandha iktar titolu ta' sullokazzjoni. Kif kellha okkazjoni tippronunzja ruhha in materja l-Onorabbli Prim Awla tal-Qorti Civili (Ara Koll. XXXIX – II 625).… "meta jispicca d-dritt tal-konduttur, jispicca mieghu dak tas-sub-konduttur."32 Fil-kawza Giuseppe Zammit Fresta et. v. Ursola Ciantar Cesare et. moghtija fil-11 ta' Dicembru 1950, din il-Qorti kienet irribadiet hekk: "Is-sullokazzjoni a differenza ta' cessjoni ta' drittijiet, tohloq kuntratt gdid ta' kiri li ghalih sid il-kera principali huwa totalment estraneju u li huwa nettament distint millkuntratt originali tal-kirja principali, u ghalhekk, quddiem sid il-kera is-subinkwilin huwa terza persuna." "Ghaldaqstant f'kawza ta' zgumbrament li ssir bejn sid ilkera u l- kondutturi, s-subkonduttur mhux rapprezentat mill-konduttur u ma kellux parti fil-gudizzju. U ghalhekk, is-subkonduttur li jsib ruhu zgumbrat bis-sahha ta' sentenza li tigi moghtija f'dak il-gudizzju, li fih huwa ma kienx ha sehem, ma ghandux dritt jitlob ir-ritrattazzjoni ta' dik il-kawza, avvolja fiha gie ordnat l-izgumbrament." 32 Enfasi ta' dan il-Bord Din il-Qorti hija ta' l-istess fehma li la darba giet fi tmiemha l-kirja originali, ghalhekk ghandu jigi fi tmiemu wkoll kull dritt li kien marbut ma' tali kirja, inkluz kull dritt ta' sub-inkwilinat mahluq jew derivat mill-inkwilini originali. In effetti persuna li tissulloka ma tistax tghaddi lissubinkwilin aktar drittijiet minn dak li kella dritt ghalihom hi. Ghal dan, l-atturi appellati jikkwotaw lil-Laurent "il conduttore non puo' trasmettere un godimento piu' esteso di quello che egli stesso ha"33 … Ghalhekk, gustament il-Qorti ta' l-ewwel grad elenkat numru ta' principji legali li jirregolaw ilmaterja taht diskussjoni u li din il-Qorti qeghda hawn terga' tipproponi peress li huma sunt komprensiv talfehmiet ta' din il-Qorti wkoll (fol.199): "1. Illi s-sullokazzjoni hija kirja gdida, awtonoma u estranea ghall-kirja originali. Illi malli tigi terminata l-kirja originali, jispicca t-titolu ta' l-inkwilin originali u per konsegwenza u awtomatikament jispicca t-titolu derivattiv mit-titolu originali. Illi huwa mmaterjali l-mod kif tigi terminata l-kirja originali, jekk hux volontarjament da parti ta' l-inkwilin originali u cioe` b'rinunzja jew inkella, bhal fil-kaz prezenti, b'imposizzjoni mill-awtorita` gudizzjarja. Il-fattur principali, anzi vitali, huwa l-fatt tat-terminazzjoni tat-titolu originali ta' l-inkwilin. Gia` la darba ssehh din it-terminazzjoni, it-titolu derivanti minnha jispicca. Illi dawn il-principji japplikaw kemm-il darba l-lokatur originali jew sid il-kera principali ma jkunx irrikonoxxa lis-sub-inkwilin."34 Dan l-insenjament gie konfermat fl-intier tieghu sa ricentement mill-Qorti tal-Appell stess fis-sentenzi John A. Xuereb Belli et vs Paul Yassine et35 u Kisinchand Spiteri Piscopo vs Claire Meilak et36. B'applikazzjoni tieghu, dan il-Bord jasal ghall- konkluzjoni li r-relazzjoni lokatizja bejn ir-rikorrenti u Kroker illum hija terminata, u li minkejja li dik it-terminazzjoni saret minghajr l-gharfien u l-involviment tal-intimat bhala subinkwilin, din xorta wahda ghandha l-konsegwenza li tizvestih minn kull jedd li jibqa' jokkupa l-fond 82A, The Strand, Il-Kalkara. 33 Enfasi ta' dan il-Bord 34 Enfasi ta' dan il-Bord 35 15.7.2019 4508 18.7.2017 Ghar-ragunijiet kollha fuq spjegati, dan il-Bord qieghed jiddeciedi din il-kawza billi jichad il-bqija tal-eccezzjonijiet tal-intimat, u jghaddi biex jilqa' t-tieni u t-tielet talbiet tas-socjeta' rikorrenti, u konsegwentement tordna lill-intimat sabiex jizgombra mill- fond 82A, The Strand, Il-Kalkara, u jirrilaxxjah battal favur is-socjeta' rikorrenti, sa mhux aktar tard minn tlett xhur mil-lum. In vista tar-rizultanzi, u partikolarment li l-kirja li kellha s-sullokatrici giet terminata bi qbil mas-socjeta' rikorrenti fil-mori ta' din il-kawza, kull parti ghandha tbati l-ispejjez taghha.