FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI IMĦALLEF ONOR. JOSEPH R. LINWOOD LL.D. ILLUM il-Ħamis, 12 ta' Novembru, 2015 Josephine FAILLA, Rita Cachia Gili u Doris Chiao, lkoll ulied il- mejjet Alfred Cachia Gili vs Rita FAILLA Il-Qorti: Rat ir-Rikors Maħluf imressaq fid-19 ta' Ġunju, 2013, li bih u għar- raġunijiet hemm imsemmija, l-atturi talbu li din l-Qorti (i) tistabilixxi l- ammont ta' flus li missierhom Alfred Cachia Gili ta b'titolu ta' donazzjoni lill-imħarrka qabel miet; (ii) issib li tali donazzjoni ma saritx kif trid il-liġi; (iii) issib li għalhekk dik id-donazzjoni ma tiswiex; u (iv) issib li s-somma hekk mogħtija lill-imħarrka jmissha titqies bħala parti mill-massa tal-ġid tal-wirt ta' missierhom Alfred Cachia Gili. Talbu wkoll l-ispejjeż; 12 ta' Novembru, 2015 Rat id-degriet tagħha tat-3 ta' Lulju, 2013, li bih ordnat in-notifika tal-atti lill-imħarrka u tat direttivi lill-atturi dwar it-tressiq tal-provi min-naħa tagħhom; Rat it-Tweġiba Maħlufa mressqa mill-imħarrka fit-30 ta' Lulju, 2013, li biha laqgħet għall-azzjoni attriċi billi, b'mod preliminari, eċċepiet il- preskrizzjoni tal-azzjoni attriċi għall-finijiet tal-artikolu 1224 tal-Kodiċi Ċivili; li jonqos fl-atturi l-jedd legali li jressqu l-kawża għaliex ma jistgħux jattakkaw dak li missierhom seta' għamel f'ħajtu, liema jedd jispetta biss lill-werrieta tiegħu u l-atturi mhumiex werrieta ta' missierhom; li l-azzjoni mressqa saret ħażin għaliex ma tressqitx kontra l-werrieta ta' missier l- atturi u għalhekk l-eċċipjenti mhijiex il-kontradittriċi leġittima tal-istess azzjoni u billi l-artikoli 620(2) u 620(3) tal-Kodiċi Ċivili jagħmluha ċara li f'kawża maħsuba għall-ħlas tas-sehem riżervat, il-ġid tal-wirt tal-mejjet jitqies li jgħodd fih ukoll dak li minnu t-testatur ikun iddispona b'titolu gratuwitu favur xiħadd; li l-atturi ma għandhomx l-interess ġuridiku li jmexxu 'l quddiem din l-azzjoni għaliex l-imsemmi artikolu 620(2) tal- Kodiċi Ċivili diġa' jieħu ħsieb dak li huma jitolbu fil-kawża tal-lum; u eċċepiet ukoll il-litis pendentia skond l-artikolu 792 tal-Kodiċi tal- Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili billi l-istess atturi ressqu kawża oħra bl-istess mertu ta' din il-kawża. Fil-mertu, laqgħet billi ċaħdet li Alfred Cachia Gili taha xi donazzjoni kif jallegaw l-atturi, iżda l-flejjes li għaddhielha tul is-snin li hija u l-imsemmi Alfred Cachia Gili għamlu jgħixu flimkien kienu ħlasijiet maħsuba biex ikunu jistgħu jintużaw għall- ħajja u minħabba l-kuri u s-serviġi li hija tat lill-istess Alfred Cachia Gili u ma sarux b'liberalita'. Żiedet tgħid li wkoll kieku wieħed kellu jqis is- somom lilha mgħoddija bħala 'donazzjoni', ma kien hemm l-ebda nullita' fil-mod kif dawk is-somom għaddew, u f'kull każ, jaqa' fuq l-atturi li jfissru għal liema 'donazzjoni' tirreferi l-kawża tagħhom; Rat id-degriet tagħha tas-26 ta' Settembru, 20131, li bih (i) u b'riferenza jinġiebu għall-ħames eċċezzjoni preliminri quddiemha l-atti tal-kawża Rikors Numru 594/13JA fl-ismijiet "Josephine Attard-Negryeyeva, Rita Cachia Gili u Doris Chiao, lkoll ulied il-mejjet Alfred Cachia Gili vs Jasmine Cachia Gili" biex tinstema' flimkien ma' din il- kawża; u (ii) ordnat li, qabel kull ħaġ'oħra, ssir it-trattazzjoni tal-ewwel, it- tieni u r-raba' eċċezzjonijiet preliminari tal-imħarrka; tal-imħarrka, ordnat Rat id-degriet tagħha tas-6 ta' Marzu, 20142, li bih ordnat li ssir it- trattazzjoni wkoll tal-ewwel paragrafu tat-tielet eċċezzjoni (preliminari) tal-imħarrka; 1 Paġ. 65 tal-proċess 2 Paġ. 152 tal-proċess 12 ta' Novembru, 2015 Semgħet ix-xhieda tal-partijiet; Rat il-verbal tas-smigħ tat-2 ta' Ottubru, 20143 u d-degriet tagħha ta' dakinhar li bih tat lill-partijiet żmien biex iressqu sottomissjonijiet dwar l- eċċezzjonijiet preliminari li tagħhom kienet qiegħda ssir it-trattazzjoni f'dan l-istadju tal-kawża; Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet imressqa mill-imħarrka fl-1 ta' Diċembru, 20144; Rat in-Nota mressqa mill-imħarrka waqt is-smigħ tat-2 ta' Diċembru, 20145, li biha irtirat l-ewwel eċċezzjoni preliminari tagħha dwar il- preskrizzjoni tal-azzjoni attriċi; Rat in-Nota ta' Sottomissjonijiet imressqa mill-atturi fid-19 ta' Jannar, 20156, bi tweġiba għal dik tal-imħarrka; Semgħet it-trattazzjoni ulterjuri tal-avukati tal-partijiet; Rat l-atti kollha tal-kawża; Rat id-degriet tagħha tal-24 ta' Ġunju, 2015, li bih ħalliet il-kawża għal- lum għas-sentenza fuq it-tieni, it-tielet u r-raba' eċċezzjonijiet preliminari; Ikkunsidrat: Illi din hija azzjoni għal tħassir ta' donazzjoni għaliex magħmula bi ksur tal-jeddijiet tal-atturi għas-sehem riżervat mill-wirt ta' missierhom id- donatur, u għaliex ma saritx b'att pubbliku. L-atturi qegħdin jitlobu li jkun stabilit kemm kien l-ammont tad-donazzjoni, u wkoll li l-ammont stabilit jingħadd bħala parti mill-wirt tal-missier ladarba l-Qorti ssib li ma tħarsitx il-liġi dwar is-siwi tad-donazzjoni; Illi għal din l-azzjoni, l-imħarrka laqgħet b'eċċezzjonijiet kemm ta' xejra preliminari u kif ukoll b'eċċezzjonijiet fil-mertu. Fost tal-ewwel, l-imħarrka laqgħet billi qalet li l-azzjoni attriċi waqgħet bil-preskrizzjoni msemmija fl- artikolu 1224 tal-Kodiċi Ċivili (l-ewwel eċċezzjoni preliminari). Laqgħet 3 Paġ. 398 tal-proċess 4 Paġġ. 400 – 7 tal-proċess 5 Paġ. 409 tal-proċess 6 Paġġ. 410 – 2 tal-proċess 12 ta' Novembru, 2015 billi qalet li jonqos fl-atturi l-jedd legali li jressqu l-kawża għaliex ma jistgħux jattakkaw dak li missierhom seta' għamel f'ħajtu, liema jedd jispetta biss lill-werrieta tiegħu u l-atturi mhumiex werrieta ta' missierhom (it-tieni eċċezzjoni); li l-azzjoni mressqa saret ħażin għaliex ma tressqitx kontra l-werrieta ta' missier l-atturi u għalhekk l-eċċipjenti mhijiex il- kontradittriċi leġittima tal-istess azzjoni u billi l-artikoli 620(2) u 620(3) tal- Kodiċi Ċivili jagħmluha ċara li f'kawża maħsuba għall-ħlas tas-sehem riżervat, il-ġid tal-wirt tal-mejjet jitqies li jgħodd fih ukoll dak li minnu t- testatur (it-tielet eċċezzjoni); li l-atturi ma għandhomx l-interess ġuridiku li jmexxu 'l quddiem din l-azzjoni għaliex l-imsemmi artikolu 620(2) tal-Kodiċi Ċivili diġa' jieħu ħsieb dak li huma jitolbu fil-kawża tal-lum (ir-raba' eċċezzjoni); u eċċepiet ukoll il-litis pendentia skond l-artikolu 792 tal-Kodiċi tal- Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili billi l-istess atturi ressqu kawża oħra bl-istess mertu ta' din il-kawża (il-ħames eċċezzjoni); iddispona b'titolu gratuwitu favur xiħadd Illi dwar il-ħames eċċezzjoni preliminari, il-Qorti ipprovdiet billi ordnat li jinġiebu quddiemha l-atti tal-kawża 593/13JA biex tinstema' flimkien ma' din; Illi b'nota tat-2 ta' Diċembru, 2014, l-imħarrka irtirat l-ewwel eċċezzjoni preliminari dwar il-preskrizzjoni; Illi din is-sentenza sejra tqis it-tieni, t-tielet (l-ewwel paragrafu) u r-raba' eċċezzjonijiet preliminari; Illi mill-atti tal-kawża joħorġu dawn il-fatti rilevanti li jixħtu dawl fuq il-każ u fuq dak li għalissa l-Qorti trid tiddeċiedi dwaru. It-tliet atturi huma aħwa mill-istess missier. Il-missier, Alfred Cachia Gili kien infired legalment minn ma' omm l-atturi, Mary Cachia Gili, bis-saħħa ta' kuntratt nutarili ta' firda personali tas-17 ta' Frar, 1983; Illi Alfred Cachia Gili kien daħal f'relazzjoni mal-imħarrka u minnha kellu tifla, Jasmine, li twieldet fl-1993; Illi Alfred Cachia Gili miet testat fl-24 ta' Diċembru, 20127. Il-wirt tiegħu huwa regolat b'żewġ testmenti: l-ewwel wieħed magħmul fid-9 ta' Mejju, 1996, fl-atti tan-Nutar Dottor Carmel AlKalbash; waqt li t-tieni wieħed sar fit-23 ta' Marzu, 2006, fl-atti tan-Nutar Dottor Mark Anthony Long; 7 Dok "A", f'paġ. 4 tal-proċess 8 Dok "D", f'paġġ. 12 – 5 tal-proċess 9 Dok "E", f'paġġ. 9 – 11 tal-proċess 12 ta' Novembru, 2015 Illi fl-ewwel testment, Cachia Gili ħalla l-użufrutt tad-dar li kien jgħix fiha fi Triq in-Newl, f'Ħaż-Żebbuġ, Malta, lill-imħarrka u lil bintha, b'kulma jinsab fiha mill-għatba 'l ġewwa li ma kienx diġa' tal-imħarrka għaliex mixtri minnha. Ħalla b'legat lil bint l-imħarrka l-imsemmija dar fi proprjeta' assoluta. Ordna li l-atturi wliedu jieħdu biss il-leġittima, u ħatar lil bintu Jasmine (bint l-imħarrka) bħala l-werrieta tiegħu universali; Illi fit-tieni testment, Cachia Gili ħalla lill-imħarrka b'legat garaxx fi Triq Ħal Mula, f'ĦażIs-Swatar, L-Imsida, fi proprjeta assoluta, u kkonferma l-ewwel testment, b'mod li ried li ż-żewġ testmenti jinqraw flimkien; Illi din il-kawża nfetħet fid-19 ta' Ġunju, 2013. Dakinhar ukoll, l-atturi fetħu kawża kontra Jasmine Kabar li biha u għar-raġunijiet hemm imsemmija, talbu li l-Qorti ssib li huma għandhom jedd jieħdu s- sehem riżervat mill-wirt ta' missierhom, wara li l-Qorti tillikwida dak il-wirt, magħdud miegħu dak kollu li missierhom Alfred Cachia Gili seta' ta lil kull min kien b'mod gratuwitu matul ħajtu, u tikkundanna lill-imsemmija Jasmine Cachia Gili, bħala l-werrieta ta' missierha (u missier l-atturi) biex tħallashom is-somma hekk likwidata bħala s-sehem riżervat li kull waħda minnhom imissha mill-imsemmi wirt; taħt eżami Illi jidher xieraq li fil-konsiderazzjonijiet ta' natura legali marbutin mal- eċċezzjonijiet preliminari ir-raba' eċċezzjoni preliminari, ladarba l-imħarrka fi stadju inoltrat tat-trattazzjoni irrinunzjat b'nota għall-ewwel eċċezzjoni preliminari tal- preskrizzjoni. Dan jingħad ukoll għaliex it-tieni eċċezzjoni u l-ewwel paragrafu tat-tielet eċċezzjoni preliminari jiddependu mill-mod kif il-Qorti sejra tiddeċiedi r-raba' eċċezzjoni preliminari; tagħha Illi fir-raba' eċċezzjoni preliminari l-imħarrka tgħid li jonqos fl-atturi l- interess ġuridiku li jagħmlu l-kawża. Hija tgħid hekk għaliex tqis li l-atturi ma jistgħu jieħu mill-azzjoni tagħhom l-ebda benefiċċju li mhux diġa' mogħti lilhom taħt l-artikolu 620 tal-Kodiċi Ċivili. Iżżid tgħid li tant dan huwa minnu li l-istess atturi nqdew bl-imsemmija dispożizzjoni tal-liġi biex fetħu kontestwalment kawża oħra kontra l-werrieta ta' missierhom biex jieħdu s-sehem riżervat imħolli lilhom skond il-liġi; Illi min-naħa tagħhom l-atturi jisħqu li huma għandhom kull interess li jwaqqgħu d-donazzjoni li huma jgħidu li missierhom ta lill-imħarrka għaliex "minn din id-deċiżjoni jiddependi kemm hu s-sehem riżervat tagħhom fil-kawża l-oħra li qed timxi kontestwalment ma' din il-kawża"11 Nru. 594/13JRM 11 Nota ta' Sottomissjonijiet, f'paġ. 411 tal-proċess 12 ta' Novembru, 2015 u terġa' ttenni li "l-utilita' ta' din il-kawża hija indispensabbli a fini ta' komputazzjoni tas-sehem riżervat . . ."12. Huma jżidu jgħidu li l-azzjoni tagħhom kienet meħtieġa għaliex id-donazzjoni li missierhom għamel lill- imħarrka ma saritx lill-werriet/a tiegħu u għalhekk jgħidu li l-artikolu 620(3) ma jgħoddx għal donazzjoni bħal dik magħmula mil-imħarrka. Minn dawn is-sottomissjonijiet, il-Qorti tara li joħroġ ċar li l-għan ewlieni tal-azzjoni attriċi hija waħda dikjaratorja; Illi l-Qorti tqis li meta wieħed iħares lejn is-siwi ta' eċċezzjoni li tqanqal dubju dwar jekk hemmx tassew l-interess ġuridiku tal-parti attriċi li ssostni l-kawża, wieħed irid iżomm ma' dak li jipprovdi l-artikolu 780 tal- Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta u mal-prinċipji li sa minn żmien twil ilu ssawru biex ifissru x'inhu meħtieġ biex tali interess isejjes il-jedd tal- azzjoni. Biex tali interess ikun tutelat minn karattru ġuridiku, irid ikun iwassal għal riżultat ta' utilita' u vantaġġ għal min irid jeżerċita l-jedd13, b'mod li jekk l-azzjoni ma tistax twassal biex tipproduċi tali riżultat għal min jibdiha, dik l-azzjoni ma tistax treġi14. Kien minħabba dan il-prinċipju li għadd ta' sentenzi ċaħdu l-jedd tal-azzjoni lil min ried jikseb b'sentenza biss dikjarazzjoni mingħajr oġġett materjali15; Illi, minbarra dan, u dejjem għal dak li jirrigwarda l-aspett tal-attwalita' tal- interess f'attur, irid jintwera li dak l-interess jibqa' jseħħ matul il-ħajja kollha tal-azzjoni16, u mhux biss fil-bidu tagħha, għaliex jekk dan l- interess jintemm fix-xejn, il-konsegwenza immedjata tkun li l-imħarrek jinħeles milli jibqa' fil-kawza17. Hu stabilit ukoll mill-Qrati li dak li jfisser l- interess tal-attur għandu jkun jidher mill-att innifisu li bih tinbeda kawża18, u għalkemm il-mottiv tal-interess mhux meħtieġ li jkun imsemmi fir- Rikors Maħluf, għandu jirriżulta mill-provi jekk kemm-il darba jiġi kuntrastat19; Illi l-interess mhux tabilfors ikun wieħed li jiġi kwantifikat f'somma determinata ta' flus jew ġid, u jista' jeżisti wkoll fejn jimmira li jħares jew jagħti għarfien għal jedd morali jew suġġettiv20, imbasta l-jedd invokat ma jkunx wieħed ipotetiku21; Ċiv. 13.2.1953 fil-kawża fl-ismijiet Hamer' vs Baxter Schembri (Kollez. Vol: XXXVII.i.56); Maġ (Għ) AE 2.11.2007 fil- kawża fl-ismijiet Francis Micallef Camilleri vs Anġelina Micallef Camilleri 14 P.A. 7.1.1953 fil-kawża fl-ismijiet Holland vs Siegersma (Kollez. Ċiv. 29.4.2008 fil-kawża fl-ismijiet Gordon Seychell Bezzina et vs Dr. John C. Portelli et; u P.A. AE 26.9.2013 fil-kawża fl- ismijiet Josanne Tirchett vs Rev. Sr. Claudia Kokavessis noe et (mhix appellata) 16 App. Ċiv. 10.11.2014 fil-kawża fl-ismijiet Doris Mesimer noe vs Anthony Shepel 17 App. Ċiv. 17.2.1993 fil-kawża fl-ismijiet Siegersma et noe vs Salomone (Kollez. Ċiv. 3.12.1984 fil-kawża fl-ismijiet Gesualdi vs Peplow (Kollez. Vol: LXVIII.ii.232) u l-għadd ta' sentenzi hemm imsemmija 19 Ara App. Ċiv. 12.12.1983 fil-kawża fl-ismijiet Ignazio Gollcher vs Michael Ellard et (mhix pubblikata) 20 P.A. 13.10.1952 fil-kawża fl-ismijiet Pace Mascari vs Seychell Bezzina noe et (Kollez. Ċiv. 15.12.1932 fil-kawża fl-ismijiet Spiteri Farrugia vs Mc Cormick (Kollez. 12 ta' Novembru, 2015 Illi b'żieda ma' dan kollu xieraq jingħad li jaqgħu taħt skrutinju tal-Qrati wkoll dawk l-azzjonijiet li, għalkemm imsejsin fuq jedd tal-attur, ikunu maħsuba esklussivament biex jagħmlu ħsara lill-imħarrek mingħajr ma jagħtu l-ebda vantaġġ utli lill-attur, għajr is-"sudisfazzjon" li jkun qagħbar lill-istess imħarrek. Dawn l-azzjonijiet huma magħrufa fid-duttrina bħala acta ad aemulationem. F'każijiet bħal dawn, id-duttrina tqis li azzjonijiet ta' din l-għamla huma saħansitra illegali u jonqos fihom l-interess ġuridiku meħtieġ22; Illi fil-każ li l-Qorti għandha quddiemha llum joħroġ ċar mill-premessi tar- Rikors maħluf tal-atturi li l-għan ewlieni tal-azzjoni tagħhom hija li jwaqqgħu donazzjoni li huma jgħidu li missierhom kien għamel favur l- imħarrka. Il-ħsieb wara dan l-għan ewlieni huwa li, ladarba titwaqqa' dik id-donazzjoni, l-ammont donat jerġa' jmur lura fl-assi tal-wirt tal-missier u b'hekk isaħħaħ is-sehem li kull waħda mill-atturi jmissha mis-sehem riżervat ta' dak il-wirt. Lil hinn mill-kwestjoni dwar jekk kienx hemm tabilħaqq donazzjoni, il-Qorti tara li l-għan ta' din l-azzjoni attriċi huwa wieħed immirat lejn azzjoni oħra, fis-sens li ssemma aktar qabel. Ma huwiex għan fejn ir-rimedju aħħari jintalab u jinkiseb f'din il-kawża. B'xiehda ta' dan wieħed jirreferi għat-tielet (3) talba li l-atturi jagħmlu fil- kawża miftuħa kontra bint l-imħarrka fejn jissemmew espressament it- talbiet attriċi magħmula f'din il-kawża; Illi f'dan ir-rigward, il-Qorti tagħraf li l-imħarrka ma kenitx il-werrieta ta' missier l-atturi, imma hija biss legatarja u, bħala legatarja, mhijiex il- persuna li kontra tagħha l-werrieta jridu jmexxu biex jieħdu s-sehem riżervat merfugħ lilhom mil-liġi. Tagħraf ukoll li l-imħarrka stqarret li Alfred Cachia Gili għaddhielha globalment somma flus23 (jekk hux f'daqqa jew le għad irid ikun stabilit sewwa) li qegħdithom f'kont bankarju intestat f'isimha24. Hekk ukoll tagħraf li, sa mill-1996, Alfred Cachia Gili kien diġa' wera r-rieda tiegħu li lill-atturi wliedu jħallihom biss il-leġittima (kif kien għadu jissejjaħ is-sehem riżervat dak iż-żmien) u li dan setgħet tagħmel tajjeb għaliha xi somma flus imwarrba għal dan il-għan; Illi, iżda, il-Qorti ma tarax li l-atturi, minkejja dawn iċ-ċirkostanzi kollha, kellhom tassew għalfejn jiftħu din il-kawża kontra l-imħarrka. Fl-ewwel lok, kif sewwa targumenta l-imħarrka fis-sottomissjonijiet tagħha, jekk tabilħaqq li l-premessi tal-azzjoni tallum jinbnew fuq il-kwestjoni tad- donazzjoni u s-siwi tagħha, it-talba tagħhom għal-likwidazzjoni u l-ħlas tas-sehem riżervat kienet titwettaq ukoll fil-kawża li huma fetħu kontra l- 22 Cfr. 56-8 u 89- 91. 23 Xhieda tagħha fil-kontro-eżami 2.10.2014, f'paġġ. 372 – 4 tal-proċess 24 Dokti "RA18" u "RA24", f'paġġ. 301 u 317 tal-proċess 12 ta' Novembru, 2015 werrieta Jasmine Cachia Gili (bint l-imħarrka). Dan jingħad għaliex jekk ikollu joħroġ li huwa minnu li Alfred Cachia Gili iddispona minn ġid f'ħajtu b'liberalita' lil kull min seta' kien, kull waħda minn dawk id- disponimenti "titwaqqa'" għall-finijiet tal-likwidazzjoni tas-sehem riżervat mingħajr l-ebda ħtieġa li l-Qorti toqgħod tara jekk dawk id-donazzjonijiet kinux jew le skond il-liġi. Fit-tieni lok, jekk ser joħroġ li huwa minnu li missier l-atturi għamel għotjiet ta' liberalita', hija l-werrieta li trid twieġeb għall-imputazzjoni li trid issir fil-massa tal-ġid tal-wirt li tħallielha u mhux id-donatarja; min-naħa l-oħra, jekk kemm-il darba kellu joħroġ li ma kien hemm l-ebda għotja b'liberalita' imma għal xi kawża jew obbligazzjoni oħra, xorta waħda joħroġ li din l-azzjoni tal-lum ma tkun tal-ebda fejda għall-finijiet tal-azzjoni l-oħra li l-atturi fetħu kontra l-werrieta biex jieħdu s-sehem riżervat imħolli lilhom minn wirt missierhom. Fit-tielet lok, huwa evidenti li l-għan tal-atturi li jħassru d-donazzjoni li jgħidu li missierhom għamel id- donazzjoni: kif ingħad qabel il-ħsieb huwa dak ta' azzjoni dikjaratorja li tabilfors issib il-benefiċċju tagħha fil-kawża l-oħra miftuħa mill-atturi u li diġa' taħseb għal konsiderazzjoni ta' dikjarazzjoni bħal dik. Fir-raba' lok, jekk kemm-il darba din l-azzjoni saret biex biha l-assi f'idejn l-imħarrka jinżammu milli jitwarrbu sakemm tinqata' l-kawża kontra bintha, allura dan jikxef għan li jissarraf f'azzjoni ta' emulazzjoni li l-mira tagħha tibdilha f'waħda x'aktarx vessatorja. Fil-ħames lok, il-Qorti ma tistax taqbel mal-atturi fit-tifsira li huma jagħtu lill-artikolu 620(3) tal-Kodiċi Ċivili, meta jgħidu li dak l-artikolu jaħseb biss f'donazzjonijiet li l-mejjet ikun għamel favur il-werrieta u ma jgħoddx għal donazzjoni bħalma jgħidu li għamel mal-imħarrka (li kienet il-konkubina tiegħu u mhux il- werrieta). Il-kliem tal-liġi huwa ċar li l-imputazzjoni għall-finijiet tal- kalkolu tas-sehem riżervat issir ukoll fir-rigward ta' "dak kollu li minnu t- ikun testatur, b'titolu gratuwitu, ukoll iddispona favur ta' xi ħadd", u għalhekk mhux biss favur ta' xi werriet maħtur minnu; lill-imħarrka mhuwiex sempliċement dak f'kontemplazzjoni ta' żwieġ, jwaqqgħu Illi fid-dawl ta' dawn il-konsiderazzjonijiet, il-Qorti tasal għall-fehma li jonqos tassew fl-atturi l-interess ġuridiku li jressqu u jmexxu 'l quddiem din l-azzjoni tagħhom kontra l-imħarrka u għalhekk ir-raba' eċċezzjoni preliminari hija tajba u sejra tintlaqa'; Illi ladarba l-Qorti sejra tilqa' r-raba' eċċezzjoni ma jifdal l-ebda raġuni għalfejn għandha tgħaddi biex tistħarreġ ukoll it-tieni eċċezzjoni preliminari u l-ewwel paragrafu tat-tielet eċċezzjoni u dan għaliex il- konsiderazzjonijiet magħmulin aktar qabel jixħtu dawl ukoll fuq dawk l- eċċezzjonijiet ir-raba' imressqin eċċezzjoni preliminari, fis-sewwa jinstiltu minnha. Huwa minnu li t-tieni f'sekwenza qabel li, għalkemm 12 ta' Novembru, 2015 eċċezzjoni preliminari tittanta tidħol f'kunsiderazzjonijiet dwar kemm jgħoddu għall-każ id-dispożizzjonijiet tal-artikoli 1753 u 1770 tal-Kodiċi Ċivili. Il-Qorti, madankollu, ma tara l-ebda siwi li tistħarreġ dan l- argument partikolari, jekk mhux għal raġunijiet ta' eżami għal kollox akkademiku tal-fondatezza tal-azzjoni attriċi, eżerċizzju li, minħabba dak li waslet għalih il-Qorti dwar ir-raba' eċċezzjoni preliminari, ma jifdallu aktar l-ebda skop f'dan il-waqt. Għaldaqstant, ladarba l-Qorti sejra ssib li jonqos fl-atturi l-interess ġuridiku li jmexxu 'l quddiem din il-kawża, hija sejra tastjeni milli tqis aktar l-imsemmija żewġ eċċezzjonijiet; Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi billi: Tilqa' r-raba' eċċezzjoni preliminari tal-imħarrka u ssib li jonqos fl- atturi l-interess ġuridiku li jressqu u jmexxu 'l quddiem din l-azzjoni tagħhom kontra l-imħarrka; Tastjeni milli tqis it-tieni eċċezzjoni preliminari u l-ewwel paragrafu tat-tielet eċċezzjoni, fid-dawl tal-premess; u Teħles lill-imħarrka mill-ħarsien tal-ġudizzju, bi spejjeż għall-atturi. Moqrija Yarranton. Joseph R. Drake LL.D., Imħallef 12 ta' Novembru, 2015 Carmen Pesa Deputat Registratur 12 ta' Novembru, 2015 12 ta' Novembru, 2015