FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR Gudikatur: Dr Vincent Monseigneur M.A., LL.D. Seduta ta' nhar il-Hamis 17 ta' Dicembru, 2015 Jessica CHIARENZA'ALFONSO Vs Anthony D'ALFONSO u b'digriet datat 27 ta' Novembru, 2013 giet kjamata in kawza Jane CHIARENZA'ALFONSO Ra t-talba tar-rikorrenti mressqa fis-9 ta' Settembru, 2013 u li permezz taghha talbet lill-intimat jhallasha s-somma ta' elf u tletin euro u sebgha u ghoxrin centezmi ta' euro [€1,030.27c] u dan wara li ppremettiet hekk: Dan it-Tribunal qieghed jigi mitlub jikkundanna lill-konvenut ihallas lill-attrici s-somma globali ta' elf u tletin euro u sebgha u ghoxrin centezmu (€1,030.27c), rapprezentanti din is-somma, i) kwantu ghas-somma ta' €135.10 bhala bonus statwarju ghall- perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Lulju 2011 u l-31 ta' Dicembru 2011, ii) kwantu ghas-somma ta' €121.16 bhala weekly allowance ghall- perjodu ta' impjieg bejn l-1 t' Ottubru 2011 u l-31 ta' Marzu, 2012, iii) kwantu ghas-somma ta' €135.10 bhala bonus statwarju ghall- perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Jannar 2012 u t-30 ta' Gunju 2012, iv) kwantu ghas-somma ta' €97.86 bhala weekly allowance ghall- perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' April, 2012 u l-25 ta' Awwissu, 2012, v) kwantu ghas-somma ta' €499.61 bhala vacation leave bejn il- perijodu ta' impjieg tal-1 ta' Jannar 2012 u l-25 ta' Awwissu 2012 u vi) kwantu ghas-somma ta' €41.44 bhala bonus statwarju ghall- perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Lulju 2012 u l-25 ta' Awwissu 2012, dovuti lill-attrici kif fuq spjegat. Bl-ispejjez kollha, u bl-imghax fuq l-ammont dovut mid-data illi tali ammont sar hekk dovut sad-data tal-pagament effettiv, kontra l-konvenut illi jinsab minn issa ngunt ghas-subizzjoni. Ra r-risposta ta' l-intimat minnu pprezentata fit-22 ta' Ottubru, 2013 u li permezz taghha huwa rrisponda hekk ghat-talba tar-rikorrenti: 1) Preliminarjament, il-gudizzju m'huwiex integru stante illi l-intimat hu mizzewweg lil Jane Costantino; 2) Il-preskrizzjoni tal-azzjoni attrici bit-trepass ta' sena ai termini tal- 3) In sussidju u minghajr ebda pregudizzju, fil-mertu t-talba odjerna hija nfondata fil-fatt u fid-dritt u ghandha tigi michuda bl-ispejjez kontra r-rikorrenti billi l-esponent m'ghandu jaghti xejn lill-istess rikorrenti. 4) Salv eccezzjonijiet ohra Ra d-digriet tieghu datat 27 ta' Novembru, 2013 u li permezz tieghu laqa t-talba sabiex tigi msejjha fil-kawza Jane SULTANA PEREGINBorg Azzopardi. Ra r-risposta tal-imsejha fil-kawza minnha pprezentata fl-20 ta' Frar, 2014 u li permezz taghha hija rrispondiet hekk ghat-talba tar- rikorrenti: Filwaqt li l-istanti taqbel u tikkonferma illi l-ammont reklamat mill- attrici huwa dovut, huwa biss il-konvenut wahdu illi ghandu jigi ikkundannat ihallas dan l-ammont u dan ghas-segwenti ragunijiet: Fl-ewwel lok, minkejja l-fatt illi n-negozju in kwistjoni huwa appartjenenti ghall-komunjoni tal-akkwisti ta' bejnha u bejn il- konvenut Anthony CHIARENZAWellmanBorg Azzopardi, dan kien sa minn dejjem gestit mill- konvenut wahdu u kien biss hu illi kien inkarigat ihallas l-ammont reklamat mill-attrici; ghaldaqstant, l-istanti mhijiex il-legittimu kontradittur; Fit-tieni lok, il-komunjoni ta' bejn il-partijiet ma tista qatt tbati id- dejn reklamat mill-attrici u dan ai termini tal-artikolu 1327 tal- Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta; Ghaldaqstant, u fit-tielet lok, l-istanti tissottometti bir-rispett illi filwaqt illi hija ghandha tinheles mill-osservanza tal-gudizzju, it- talba tal-attrici ghandha tintlaqa, biss kontra l-konvenut – illi fl- isfond ta' dak li jinghad hawn fuq, ghandu wkoll ibati l-ispejjez kollha ta' dawn il-proceduri. Salv eccezzjonijiet ulterjuri permessi mil-Ligi; Ra s-sentenza preliminari datata 28 ta' Novembru, 2014 u li permezz taghha giet michuda it-tieni eccezzjoni mqanqla mill-intimat Anthony CHIARENZAWellmanBorg Azzopardi u cioe dik dwar il-preskrizzjoni. Ra l-verbal tat-28 ta' Ottubru, 2015 fejn il-kawza thalliet ghas- Ra d-dokumenti esebiti; Ra l-atti; Semgha t-trattazzjoni; Ikkunsidra:- Permezz ta' din it-Talba, r-rikorrenti qeghda titlob il-hlas, minghand l- intimati, tas-somma ta' elf u tletin euro u sebgha u ghoxrin centezmi ta' euro [€1,030.27c] ghaz-zmien li hija ghamlet tahdem fil-hanut proprjeta tal- intimati. L-intimat laqa' ghal din it-talba tar-rikorrenti billi qal li l-gudizzju mhux integru stante li l-intimat hu mizzewweg lil Jane CHIARENZAWellmanBorg Azzopardi u li fil-mertu t- talba hija nfondata fil-fatt u fid-dritt u ghandha tigi michuda bl-ispejjez kontra r-rikorrenti billi l-esponent m'ghandu jaghti xejn lill-istess rikorrenti. L-imsejha fil-kawza da parti taghha qalet li minkejja l-fatt illi n-negozju in kwistjoni huwa appartjenenti ghall-komunjoni tal-akkwisti ta' bejnha u bejn il-l-intimat Anthony CHIARENZAWellmanBorg Azzopardi, dan kien sa minn dejjem gestit mill-intimat wahdu u kien biss hu illi kien inkarigat ihallas l-ammont reklamat mir- rikorrenti; ghaldaqstant, sahqet l-imsejha fil-kawza, hija m' hijiex il- legittimu kontradittur. Ziedet tghid ukoll li l-komunjoni ta' bejn il-partijiet ma tista qatt tbati id-dejn reklamat mir-rikorrenti u dan ai termini tal-artikolu 1327 tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta. Finalment qalet li hija ghandha tinheles mill-osservanza tal-gudizzju u li t-talba tar-rikorrenti ghandha tintlaqa, biss kontra l-intimat zewgha. Ghalhekk, hija ma ghandhiex tbati l- ispejjez ta' dawn il-proceduri. Ikkunsidra; Skond ma jirrizulta mid-dokument esebit a fol. 12 tal-process, ir-rikorrenti bdiet tahdem fl-14 ta' Novembru, 2005 u spiccat fil-25 ta' Awwissu, 2012. Id-dettalji tad-datur tax-xoghol taghha, skond l-imsemmi dokument huwa l-intimat Anthony CHIARENZAWellmanBorg Azzopardi. L-imsejha fil-kawza Jane CHIARENZAWellmanBorg Azzopardi qalet li bintha r-rikorrenti kienet tiggestixxi l-hanut proprjeta taghha u ta' zewgha l-intimat. Kien zewgha li kien ihallas lir-rikorrenti l-paga li kienet tircievi talli kienet tigestixxi n- negozju. Qalet li hi ma kellha l-ebda involviment fin-negozju. Hija qalet li taf li bintha ma kienitx thallset il-bonus ghas-sena 2011. Mistoqsija kemm kienet il-paga taghha, hija qalet li ma kienitx taf u li kien l-intimat zewgha li kien jaf kemm kienet il-paga taghha. L-intimat Anthony Costantino qal li r-rikorrenti, fil-perjodu msemmi minnha fit-talba taghha, "kienet tahdem mieghi" (fol. Qal li bintu kienet istitwiet proceduri kriminali kontrih ghal hlas ta' l-ammont reklamat, liema proceduri intemmu billi huwa kien gie liberat (dok. Qal li bintu r-rikorrenti kienet hadet leave u li kienet anke thallset ghax-xoghol li ghamlet u in sostenn ta' dan huwa esebixxa diversi dokumenti. Qal li r- residenza tieghu kienet faccata tal-hanut u li hafna drabi li kien imur il- hanut, huwa kien isib li dan kien maghluq u kien jispicca jifthu hu. Qal li bintu kienet jew tkun qeghda tiskarta jew inkellha tkun qeghda d-dar. L- intimat fl-affidavit tieghu qal li "f'Novembru tas-sena 2005, jien u marti ddecidejna li nifthu negozju tad-detergents ghaz-zewgt uliedna Chantelle u Jessica" (fol. Huwa qal li hu u martu hallew il-gestjoni ta' dan il-hanut f'idejn it-tfal pero hu u martu kienu jhallsu l-istock u l-paga ta' uliedhom. Zied ighid li qliegh minn dan in-negozju qatt ma kien hemm. Qabel mal-fatt li ghal ewwel ftit snin, il-hinijiet tal-ftuh kienu bejn it-8:30a.m. u s-6:00p.m. u z-zewgt uliedu Tyson u r-rikorrenti kienu jqassmu l-hin bejniethom. Dan l-arrangament baqa baqa sejjer sas-sena 2010. Qal li fis-sena 2012 bdew il-problemi matrimonjali u l-hinijiet tal-ftuh tal-hanut tbiddlu ukoll. Saru mit-8:30a.m. sas-1:00p.m. u mit-3:00p.m. sas-6:00p.m. filwaqt li s-Sibt kienet tiftah mit-8:30a.m. sa' 12:00p.m. Minkejja dawn il-hinijiet, kompla ighid l-intimat, "l-hanut dejjem kien ikun maghluq sa' nofsinhar" (fol. Qal li r-rikorrenti dejjem kienet tiftah il-hanut wara d-9:00a.m. u ftit tal-hin wara kienet tmur taghlef il-qtates u b'hekk terga taghlaq il-hanut. Skond l- intimat, il-hanut kien ikun iktar maghluq milli miftuh u dan billi bintu kienet tmur taghmel il-qadi li kien ikollha bzonn taghmel fil-hinijiet ta' ftuh. Huwa qal li dejjem kien ihalli f'idejn uliedu meta jiehdu l-leave taghhom. Qal li ma jaf bl-ebda okkazzjoni fejn uliedu fl-ahhar tas-sena kienu talbuh sabiex ihallashom tal-leave li ma kienux hadu. Inoltre, huwa qal li mit-13 ta' Awwissu, 2012 sal-25 ta' Awwissu, 2012 u cioe l-ahhar gurnata li hadmet fil-hanut, dan il-hanut infetah biss sa 12:00p.m. Qal li lill-uliedu huwa kien ihallashom il-minimum wage u dan peress li minn dan in-negozju ma kienx hemm qliegh. Qal li huwa, meta kien mar il-labour office, dawn kienu qalulu li s-somma li kellhu jhallas kienet ta' €151.24c fil-gimgha ghas-sieghat li kienet tahdem ir-rikorrenti. Zied ighid li huwa kien ihallas lil uliedu s- somma ta' €165 fil-gimgha sabiex jaghmel tajjeb ghal bonus statutorju li suppost kellu jhallas. B'hekk qal li l-pretensjoni ta' bintu r-rikorrenti hija sodisfatta. Fil-fatt, kompla jghid l-intimat, fis-sena 2012, huwa hallas l- ammont ta' €522.88c iktar mill-paga minima lir-rikorrenti u ghalhekk dan l- ammont kellu jaghmel tajjeb ghal dak li qeghda titlob ir-rikorrenti. Ghalaq l- affidavit tieghu billi qal li fl-ahhar tas-sena huwa dejjem kien jaghti s- somma ta' €500 fi flus kontanti lil uliedu. dawn il-flus u dan "sabiex taghmel tajjeb ghal xi differenza (jekk kien ikun il-kaz) ta' hlasijiet in konnessjoni mal-impjieg taghha" (fol. Ir-rikorrenti Jessica Costantino qalet li hija tigi bint l-intimat u l-imsejha fil-kawza. Stqarret li kien missierha li kien inkarigaha sabiex taghmel dawn l- affarijiet fil-hanut. Wara li spiccat tahdem, hija kienet marret il-labour office u wara li kienet taghthom l-informazzjoni mehtiega, huma kienu hadmulha s-somma li hija kien ghad fadlilha tiehu minghand missierha. Skond dan ir-rendikont, l- intimat kellhu jaghti lir-rikorrenti s-somma ta' €1,030.27c u cioe l-ammont reklamat f'dawn il-proceduri. Ghar-rigward tal-hanut, ir-rikorrenti qalet li dan kien inxtara fiz-zwieg ta' ommha u missierha. In kontro-ezami hija qabelt li ommha ma kellha l-ebda involviment fit-tmexxija tal-hanut. Qalet li hija ma kienet tiehu leave u li missierha l-intimat gieli kien jhallasha bi flus kontanti ghal dawn il-granet li ma tkunx hadet. Qalet li ghalkemm kien ikun hemm ohtha maghha, din ma kienitx taghmel il- granet li kienet taghmel hi. Sahqet li rari kienu dawk il-granet meta hi kienet tiehu xi gurnata leave. Ziedet tghid li fis-sena 2012 hija ma kienitx hadet gurnata leave u li l-hanut kienet tifthu mit-8:30a.m. sas-6:00p.m. mit-Tnejn sal-Gimgha. Ir-rikorrenti qalet ukoll li meta imbaghad missierha ma baqax jaghtiha l- bonus u l-leave hi bdiet taghlaq bejn is-1:00p.m. u t-3:00p.m. Qalet li l- appuntamenti li kien ikollha bzonn taghmel kienet taghmilhom f'dan il-hin. Ir-rikorrenti ziedet tghid li hija kienet tircievi s-somma ta' €165 fil-gimgha u li l-intimat kien hallasha ta' erba' gimghat notice period. Mistoqsija kif tispjega kif fuq id-dokumenti ezebiti kien hemm miktub il-hinijiet ta' l- appuntamenti f'hin qabel ma jkun inghalaq il-hanut u cioe per ezempju fin- 12:30p.m. hija qalet li kienet iccempel lill-individwu koncernat u kienet tghidlu li kienet ser tasal ftit tard. In kontro-ezami, r-rikorrenti qalet li fis-sena 2012 kienu bdew il-problemi matrimonjali u li missierha ma tahiex dak li kellu jaghtiha "fl-ahhar sena u cioe dik is-sena li nqalghet il-kwistjoni" (fol. Fl-ammont ta' €165 li hija kienet tircievi fil-gimgha "kien jinkludi kollox fiha din ghar-rigward tal- paga tal-gimgha, qatt ma tani xejn zejjed, la bonus, la overtime, ghar- rigward tal-ahhar sena zgur li ma kien hemm xejn minn dan kollu" (fol. Qalet li fis-snin ta' qabel, il-bonus dejjem taghulha. Ghar-rigward tal- bonus, ir-rikorrenti qalet li hija qeghda titlob minn Awwissu, 2011 sa Awwissu, 2012. jaghtihula separatament. Mistoqsija fuq il-hames mija maltin (Lm500) li kien jaghtiha qalet li meta kien jaghtiha dan ic-cekk, huwa kien jghidilha li kien qed jinkludi kollox fih u cioe l-gholi tal-hajja, l-bonus, l-overtime u l-weekly allowance. Dwar il-leave, ix-xhud qalet li hadd ma kien hemm biex ibiddilha u allura rari kienet tiehu l-ghaliex inkellha l-hanut kien jibqa maghluq. Dwar il-hinijiet tal-ftuh, ir-rikorrenti qalet li hija kienet tiftah mit-8:30a.m. sas-6:00p.m. izda imbaghad x'hin beda jimpika maghha missierha, hija bdiet taghlaq bejn is-1:00p.m. u t-3:00p.m. Qalet ukoll li jekk kien ikollha appuntament f'12:00p.m. u allura taghlaq siegha qabel, hija kienet tiehu hsieb li tiftah siegha qabel u b'hekk tpatti ghal hin li tkun ghalqet. Jonathan Patane’ qal li huwa jahdem mad-Dipartiment tal-Azzjonijiet Industrijali u Mpjiegi u fid-29 ta' Awwissu, 2012 kienet marret ghandhom ir-rikorrenti fejn infurmathom li l-impjieg taghha kien gie terminat. Qal li l- ammonti huma hadmuhom a bazi ta' dak li qaltilhom ir-rikorrenti. Qal li minn informazzjoni li taghtu r-rikorrenti, hija kienet tahdem full time, sitt ijiem fil-gimgha. Zied ighid li "jekk ir-rikorrenti tatna informazzjoni li ma kienetx korretta ahna nkunu ghamilna l-kalkoli taghna fuq informazzjoni li ma hijiex korretta ghax tkun qaltilna biss hi" (fol. Qal li ghal bidu huma kienu baghtu talba lill-intimat sabiex ihallas lil bintu s-somma ta' €3046.13c izda imbaghad din it-talba kienet giet riveduta ghal €1,030.26c minhabba l- fatt li d-dokumentazjzoni li kienet taghthom ir-rikorrenti ma kienx sodisfacenti. Qal ukoll li l-intimat dejjem kien jishaq mieghu li huwa ma kellhu jaghti xejn lir-rikorrenti. Ikkunsidra ulterjorment; L-imsejha fil-kawza qalet li minkejja l-fatt li l-hanut u n-negozju kienu jifformaw parti mill-komunjoni ta' l-akkwisti ta' bejnha u bejn l-intimat, kien dan ta' l-ahhar li kien jiggestih biss u hi ma kellha x'taqsam xejn mieghu. Ghalhekk hija qalet li ma hiex il-legittimu kontradittur u konsegwentement talbet li tigi mehlusa mill-osservanza tal-gudizzju. It- Tribunal jaqbel ma din l-eccezzjoni tal-imsejha fil-kawza. Mill-provi rrizulta li l-imsejha fil-kawza ma kellha x'taqsam xejn fin-negozju. Dan huwa kkonfermat kemm mid-dokument li hemm esebit a fol. 12 tal-process fejn id-details of employer huma indikati bhala Anthony CHIARENZAWellmanBorg Azzopardi u kemm mid-dokument li hemm esebit a fol. 67 tal-process li hija immagini ta' cekk bid-data 25 ta' Awwissu, 2012. Fuq dan ic-cekk hemm miktub "Tony CHIARENZA'Borg Azzopardi A/C Shop". Dwar l-ewwel dokument dan huwa iffirmat mill- intimat u huwa indika lilu nnifsu bhala "owner". Jekk ma kienx qed jaqbel ma dan id-dokument, huwa kien fl-obbligu li ma jiffirmahx u li juri d-dettalji korretti. Ghalhekk it-Tribunal sejjer jillibera lill-imsejjha fil-kawza mill- osservanza tal-gudizzju bl-ispejjez kontra l-intimat. Konsegwentement, l- ewwel eccezzjoni tal-intimat hija michuda. Ghar-rigward tal-mertu jinghad li r-rikorrenti qeghda titlob il-hlas tas- somma ta' €1,030.27c. Fid-deposizzjoni taghha, r-rikorrenti qalet li fis-sena 2012 kienu bdew il-problemi matrimonjali u li missierha ma tahiex dak li kellu jaghtiha "fl-ahhar sena u cioe dik is-sena li nqalghet il-kwistjoni" (fol. 104) u imbaghad regghet qalet li fis-snin ta' qabel, il-bonus dejjem taghulha. Izda ftit wara qalet li ghar-rigward tal-bonus, hija kienet qeghda titlob minn Awwissu, 2011 sa Awwissu, 2012. It-Tribunal jemmen li sal-2011 l-intimat kien hallas kollox lir-rikorrenti u li huwa ghandu jaghtiha biss mill-1 ta' Jannar, 2012 il-quddiem. It-Tribunal ma jistax jaqbel ma dak li qal l-intimat u cioe li huwa kien ihallas s-somma ta' €165 fil-gimgha lil bintu sabiex jaghmel tajjeb ghal bonus statutorju li r-rikorrenti kienet intitolata ghalih, dan l-ghaliex dawn l-ammonti jithallsu apparti l-paga li persuna tinghata. Apparti dan, ma hemm l-ebda kuntratt bil-miktub bejn il-partijiet u allura tapplika l-ligi. Oltre dan, lanqas ma jregi l-argument tal-intimat meta qal li skond ma qalulu mill-labour office l-paga minima nazzjonali kienet ta' €151.24c fil-gimgha u allura d-differenza bejn dan l-ammont u l-ammont li kienet tircievi r-rikorrenti bhala paga ta' €165 kellu jaghmel tajjeb ghal affarijiet kollha li suppost kellha tircievi minghandu bintu r-rikorrenti. Huwa argumenta li bintu ghamlet 38 gimgha tahdem fil-hanut tieghu fis-sena 2012 u allura jekk timmultiplika dan l-ammont ta' gimghat bid-differenza bejn iz- zewg ammonti u cioe l-ammont ta' €13.76c hawn fuq indikati jigi l-ammont ta' €522.88c (fol. Ghar-rigward tal-leave pero, t-Tribunal jemmen li l- intimat ghandu bicca ragun u ghalhekk sejjer jnaqqas arbitrio boni viri l- ammont ta' tlett ijiem mill-leave tar-rikorrenti. Ghal facilita, t-Tribunal sejjer jaghmel it-talbiet tar-rikorrenti f'tabella u hdejn kull ammont jindika l- ammont li fil-fehma tieghu haqqa tiehu r-rikorrenti wara li inghad dan hawn fuq. Talba €135.10 bhala bonus statwarju ghall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Lulju 2011 u l-31 ta' Dicembru 2011 €121.16 bhala weekly allowance ghall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 t' Ottubru 2011 u l-31 ta' Marzu, 2012 €135.10 bhala bonus statwarju ghall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Jannar 2012 u t-30 ta' Gunju 2012 €97.86 bhala weekly allowance ghall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' April, 2012 u l-25 ta' Awwissu, 2012 €499.61 bhala vacation leave bejn il-perijodu ta' impjieg tal-1 ta' Jannar 2012 u l-25 ta' Awwissu 2012 €41.44 bhala bonus statwarju ghall-perjodu ta' Kummenti Xejn Nofs dan l-ammont mill-1 ta' Jannar, 2012 sal-31 ta' Marzu, 2012 u cioe l-ammont ta' €60.58c Kollu €135.10c Nehhi tlett ijiem leave. impjieg bejn l-1 ta' Lulju 2012 u l-25 ta' Awwissu 2012 Total €1,030.27 Huwa l-ammont ta' €739.07c li huwa dovut mill-intimat lir-rikorrenti. Ghalhekk, it-Tribunal, jaqta u jiddeċiedi dan il-kaz billi: Jilqa l-eccezzjonijiet fil-kawza u jilliberaha mill- osservanza tal-gudizzju. Jichad l-eccezzjonijiet kollha tal-intimat; Jilqa t-talba tar-rikorrenti limitatament ghall-ammont ta' seba' mija disgha u tletin euro u seba' centezmi ta' euro [€739.07c] u konsegwentement jikkundanna lill-intimat ihallas lir-rikorrenti s- somma ta' seba' mija disgha u tletin euro u seba' centezmi ta' euro [€739.07c] bl-imghaxijiet legali kif mitluba fuq dan l-ammont jibdew jiddekorru millum sad-data tal-hlas effettiv. L-ispejjez kollha huma a kariku tal-intimat.