QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN ONOR. AXIAK TONIO MALLIA (Aġent President) ONOR. Seduta ta' nhar it-Tlieta 3 ta' Diċembru 2019 Waqt kawża ta' firda, fid-9 ta' Mejju, 2018 il-konvenut ippreżenta rikors u talab lill-qorti sabiex skont l-artikolu 55 tal-Kodiċi Ċivili, ".… tordna l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti eżistenti bejn il-partijiet u dan taħt kull provvediment ieħor li din l-Onorabbli Qorti jidhrilha li jkun xieraq u opportun fiċ-ċirkostanzi". L-attriċi ddikjarat li fil-prinċipju taqbel mat-talba, pero' qabel il-qorti tilqa' t-talba l-konvenuta għandha tkun meħlusa mill-garanzija li tat għal dejn ta' żewġha u wkoll tkun riżolta l-kwistjoni dwar id-dar matrimonjali, fis-sens li jew tinbiegħ jew il-konvenut jakkwista s-sehem tagħha fid-dar. B'deċiżjoni tas-6 ta Novembru, 2018 il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal- Familja) ċaħdet it-talba tal-konvenut bir-raġunament ikun li: tal-komunjoni "Fil-każ odjern, bħall-maġġoranza tas-separazzjonijiet l-oħra hemm diversi benefiċċji li jistgħu jirriżultaw mix-xoljiment tal-komunjoni tal- akkwisti, l-ikbar fosthom dejjem tkun li kull parti ma tkunx responsabbli għad-dejn talvolta kontrattat mill-parti l-oħra. Din il-Qorti dejjem segwiet l-insenjament tal-Onorabbli Qorti tal-Appell fil-kawża ċċitata supra Mizzi vs Mejlaq, fejn ġie kkunsidrat li t-terminazzjoni tal-komunjoni kien ser iġib benefiċċju inkwantu jevita li xi parti jew oħra tagħmel xi dejn li 'l quddiem ikun jista' jiġi impunjat lill-komunjoni. "Il-Qorti tirrileva illi fil-każ odjern, sfortunatament, ix-xoljiment tal- komunjoni tal-akkwisti ma ġġibx dan is-serħan tal-moħħ. L-intimata hija tenuta responsabbli għad-dejn ta' żewġha mhux sempliċiment ex lege bħala komproprjetarja miegħu iżda responsabbli għal dejn ta' żewġha mhux sempliċiment ex lege bħala komproprjetarja miegħu tal-komunjoni tal-akkwisti, iżda responsabbli wkoll ex contractu. Dana jfisser illi jekk huwa jibqa' jagħmel użu mill- overdraft tiegħu sal-limitu konċess mill-Bank, irrispettivament illi l- partijiet ikunu xoljew il-komunjoni tal-akkwisti bejniethom, l-intimata xorta waħda tibqa' garanti tar-rikorrent u dana bis-saħħa tal-kuntratt ġja ċċitat u kwindi responsabbli għal dan l-overdraft. "Fi ftit kliem, dana jfisser li filwaqt li l-intimata ma tibqax tgawdi mill- introjtu ta' żewġha, hija tibqa' tbati d-debiti tiegħu. Normalment il-fatt li parti ma tibqax tgawdi mill-introjtu tal-parti l-oħra, ma jservix ta' deterrent għall-Qorti milli takkolji t-talba tal-waqfien tal-komunjoni, in vista li l-Qorti dejjem irritjeniet li dhin hija konsegwenza naturali tas- separazzjoni personali. "Iżda li twaqqaf il-benefiċċju tal-introjtu, mingħajr ma twaqqaf ukoll it- toqol tad-dejn, dana ma jkunx ġust fil-konfront tal-intimata illi b'hekk tkun qed tiġi serjament ippreġudikata. Din il-biża hija reali u l-Qorti ma tistax twarrabha. Hija tal-fehma li bil-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti bejn il-partijiet, l-intimata titpoġġa fir-riskju li tkun ippreġudikata b'mod sproporzjonat, sitwazzjoni li l-leġislatur ma jridihiex. "In vista ta' dan kollu suespost, il-Qorti hija tal-fehma li fil-każ odjern jeżistu l-elementi eċċezzjonali meħtieġa ai termini tar-raba' sub-inċiż tal-Artikolu 55, sabiex il-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti ma jseħħx. L-ilmenti tal-intimata jammonta għall-'preġudizzju mhux proporzjonat' li hija potenzjalment tista' tbati minnu u għaldaqstant huma tali jiġġustifikaw iċ-ċaħda tar-rikors". B'rikors preżentat fit-23 ta' Novembru, 2018 il-konvenut appella mid-deċiżjoni tal-ewwel qorti, bl-aggravji jkunu: L-ewwel aggravju – l-ewwel qorti ma tatx lill-partijiet l-opportunita' li jressqu l-provi jew jagħmlu sottomissjonijiet waqt seduta. konvenut ippreżenta r-rikors, ma kienx possibbli li jkun jaf l-argumenti kollha li ser tagħmel martu biex topponi t-talba. It-tieni aggravju – l-ewwel qorti kienet legalment żbaljata meta kkonkludiet li l-attriċi ser tiġi ppreġudikata b'mod li mhuwiex proporzjonat bil-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti qbael is-sentenza tal-firda ersonali, u dan għaliex kienet sajma mill-provi u dokumenti relatati mal-garanzija li tat l-attriċi. Fit-18 ta' Diċembru, 2018 l-attriċi ippreżentat tweġiba u tat ir- raġunijiet għalfejn din il-qorti għandha tiċħad l-appell tal-konvenut. L- argument prinċipali tal-attriċi hu li jekk titwaqqaf il-komunjoni tal-akkwisti, il-konvenut ikun jista' jagħmel iktar dejn li jfisser żieda ta' riskju li l-bank jippretendi l-ħlas mingħandha peress li hi solidalment garanti ma' żewġħa għad-dejn parafernali tiegħu. Fil-mori tal-appell seħħew dawn l-iżviluppi:- Fit-8 ta' Ottubru, 2019 il-konvenuta ippreżenta att ta' kanċellament tal-garanziji li l-attriċi kienet tat lil Bank of Valletta plc għad-dejn tal- Att li sar mill-istess bank fis-26 ta' Settembru, 2019. Fis-seduta tad-29 ta' Ottubru, 2019 l-attriċi ippreżentat ittra datata 10 ta' Ottubru, 2019 li rċeviet mingħand il-bank. Fiha hemm konferma li, l-attriċi ddikjarat li, ".… m'għandhiex oġġezzjoni li t-talba għat-terminazzjoni tal-komunjoni tal-akkwisti tiġi milqugħa salv pero illi l-appellata m'għandha tbagħti l-ebda spejjeż ta' Għal dak li jirrigwarda l-ewwel aggravju, mhemmx disposizzjoni fil- liġi li teżiġi li rikors bħal dak li ippreżenta l-konvenut fid-9 ta' Mejju, 2018 għall-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti kellu jkun appuntat għas-smiegħ u l-partijiet jingħataw l-opportunita' li jressqu provi. Il-ħtieġa ta' smiegħ quddiem il-qorti mhuwiex regola assoluta li japplika għal kull kwistjoni. fatt waħdu li wara li l-attriċi wieġbet għar-rikors tal-konvenut, il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) ma laqgħetx it-talba tiegħu sabiex jippreżenta replika, ma jfissirx li l-konvenut ma ngħatax smiegħ xieraq (ara rikors li ppreżenta fil-25 ta' Mejju, 2018). Dan apparti li r-rikors promotur u r-rikors tal-25 ta' Mejju, 2018 ma kienux jinkludu talba sabiex il-konvenut jingħata l-opportunita' li jressaq il-provi. F'kull każ fir-rikors tal-appell ma ngħad xejn li jista' jikkonvinċi lil din il-qorti li f'dan il-każ kien hemm bżonn li jinstemgħu xhieda qabel l-ewwel qorti tiddeċiedi t-talba. Il-fatti rilevanti huma magħrufa u mhemmx kontestazzjoni dwarhom. Inoltre, għalkemm il-konvenut jilmenta li l- ewwel qorti ".… kienet sajma mill-provi u dokumentazzjoni neċessarji dwar il-garanzija mogħtija (ad eċċezzjoni tal-kuntratt eżebit mar-risposta KA1) li ironikament huwa kuntratt li ġie pubblikat qabel iż-żwieġ tal-partijiet u konsegwentement fi żmien meta l-komunjoni tal- akkwisti bejn il-partijiet ma kinitx fis-seħħ", ma qalx x'kienu l-provi. F'kull każ il-meritu ta' dak l-aggravju hu llum eżawrit wara l-iżviluppi li kien hemm fil-mori tal-appell. Illum iż-żewġ partijiet jaqblu li l-qorti tordna l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti. Żvilupp li seħħ wara li l-Bank of Valletta plc ikkanċella l-garanzija li tat l-attriċi għall-overdraft li kien ingħata l-konvenut qabel iż-żwieġ. Fir-rigward tat-tieni aggravju, jirriżulta li permezz ta' att pubbliku tal- 25 ta' Mejju, 2014 ippubblikat min-nutar Dr Sam Sayer, il-konvenut ingħata overdraft ta' erbgħin elf ewro (€40,000) mingħand il-Bank of Valletta plc "for his personal commitments".1 L-attriċi kienet parti għal dak il-kuntratt bħala garanti u dan permezz ta' ipoteka ġenerali u ipoteka speċjali għan-nofs indiviż tagħha mid-dar komuni bin-numru 13 u 15, Triq il-Providenza, Gwardamanga, Tal-Pieta'. Fid-data tal-pubblikazzjoni tal-kuntratt li bih il- konvenut ingħata l-overdraft, il-partijiet kienu għadhom għarajjes. Skont l-artikolu 55(4) tal-Kodiċi Ċivili: "Qabel tordna l-waqfien tal-komunjoni kif provdut f'dan l-artikolu, il- qorti għandha tqis jekk xi parti tkunx sejra tbati preġudizzju mhux proporzjonat bil-waqfien tal-komunjoni qabel is-sentenza tal-firda". L-attriċi kienet qegħda tagħmel tajjeb flimkien mal-konvenut, għad- dejn tiegħu sas-somma ta' €40,000. Il-konvenut stess iddikjara li 'l- overdraft in kwistjoni huwa diġa maxed out'. Għalhekk l-attriċi kellha exposure għas-somma ta' €40,000 u l-imgħax. Hu evidenti li l-attriċi daħlet bħala garanti solidali għad-dejn tal-konvenut għaliex kienu waslu sabiex jiżżewwġu. 1 Ara paġna 2 tal-kuntratt tas-27 ta' Mejju, 2014. Biż-żwieġ daħlet fis-seħħ il-komunjoni tal-akkwisti. Għalhekk id- dħul kollu tal-konvenut tgawdi minnu l-attriċi wkoll. F'każ li l-ewwel qorti tat ordni ta' waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti kien iwassal għal sitwazzjoni assurda fejn filwaqt li l-attriċi ma tgawdix iktar mill-introjtu ta' żewġha, fl-istess waqt tibqa' garanti għad-dejn parafernali tiegħu li hu f'somma mhux żgħira. F'dan ix-xenarju din il-qorti m'għandhiex dubju li l- ewwel qorti kienet ġustifikata li tikkonkludi li l-attriċi kienet tbagħti preġudizzju mhux proporzjonat bil-waqfien tal-komunjoni. L-introjtu ta' żewġha li għandu l-professjoni ta' dentist, fih innifsu kien garanzija għall- attriċi għall-garanzija li tat lil Bank of Valletta plc għad-dejn ta' żewġha. Għalhekk ġialadarba li llum hemm qbil bejn il-kontendenti li din qorti tordna l-waqfien tal-komunjoni tal-akkwisti, baqa' biss pendenti l-kwistjoni dwar l-ispejjeż ġudizzjarji. L-attriċi ħarġet rebbieħa quddiem l-ewwel qorti u għalhekk il-konvenut għandu jagħmel tajjeb għall-ispejjeż. ntleħaqx ftehim fl-istadju tal-appell, il-qorti kienet tiċħad l-appell għar- raġuni li ngħatat hawn fuq. Għaldaqstant, l-ispejjeż tal-appell għandu wkoll jagħmel tajjeb għalihom il-konvenut. Għal dawn il-motivi:- Tħassar id-deċiżjoni tal-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) tas-6 ta' Novembru, 2018 u b'effett mil-lum tordna l-waqfien tal-komunjoni tal- akkwisti bejn il-partijiet. Spejjeż taż-żewġ istanzi a karigu tal-konvenut. Deputat Reġistratur mb