is-segwenti:- QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR. IMĦALLEF TONI ABELA LL.D. Seduta ta' nhar it-Tlieta, 27 ta' Ottubru, 2020 1) Parti mill-Fgura Football Club, u 2) Kunsill Malti għall-Isports u b'nota tad-9 ta' Ottubru 2019 stante bidla fin-nomenklatura, Sport Malta ssumiet l-atti minflok Kunsill Malti għall-Isports. Rat ir-Rikors Ġuramentat tas-Soċjetá Attriċi preżentat fid-29 ta' Novembru 2012 u maħluf fl-istess jum minn Emanuel ‘Scardino li permezz tiegħu talbet Illi s-soċjeta attriċi kienet ġiet inkarigat mill-intimati sabiex twettaq xogħolijiet infrastrutturali fuq il-proġett tal-Mosta Football Ground; Illi l-istruzzjonijiet kienet irċevithom waqt laqgħa on site nhar is-7 ta' Jannar 2010; Illi dawn ix-xogħolijiet tlestew u s-soċjeta' attriċi preżentat il-kont fl- ammont ta' tletin elf tliet mija u tlieta u tletin Ewro u tmienja u ħamsin ċenteżmu (€30,333.58) lill-intimati tramite l-Perit inkarigat minnhom fuq il-proġett u senjatament il-Perit Stephen Agius Betts tad-ditta Innovative Architectural Structures – kopja tal-kont annessa u mmarkata bħala Dok A; Illi l-istess Perit approva l-kont mibgħut permezz ta' emails datati 17 ta' Diċembru 2010 – kopja tal-emails annessi u immarkati bħala Dok B, fejn l-istess perit ikkonferma li l-items tal-kont jikkonformaw max- xogħolijiet ordnati fil-bidu tal-proġett; Illi minkejja d-diversi interpellazzjonijiet, anke permezz ta' ittri legali u kif ukoll permezz ta' ittra uffiċjali tal-24 ta' Awwissu, 2012, l-intimati baqgħu inadempjenti u kellha ssir din il-proċedura; Illi l-intimati m'għandhom ebda eċċezzjonijiet xi jressqu; Illi dawn il-fatti huma magħrufa lill-esponenti u huma ikkonfermati permezz ta' affidavit ta' Emanuel ‘Scardino li qed jiġi anness u immarkat bħala Dok Ċ. Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi, is-soċjeta' rikorrenti titlob bir-rispett lil din l-Onorabbli Qorti sabiex, prevja li jingħataw id-dikjarazzjonijiet u l- provvedimenti kollha opportuni: 1) Tiddeċiedi din il-kawża bid-dispensa tas-smiegħ ai termini tal-Artikolu 167 sa 170 tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta; 2) Tiddikjara u tiddeċiedi illi l-konvenuti huma solidalment bejniethom debituri fil-konfront tas-soċjeta' attriċi fl-ammont ta' tletin elef tliet mija u tlieta u tletin Ewro u tmienja u ħamsin ċenteżmu (€30,333.58); 3) Tikkundanna lill-konvenuti sabiex solidament bejniethom iħallsu lis- soċjeta' attriċi l-ammont ta' fl-ammont ta' tletin elf tliet mija u tlieta u tletin Ewro u tmineja u ħamsin ċenteżmu (€30,333.58) bl-imgħaxijiet mid-data tal-kont. Bl-ispejjeż inkluz tal-mandat ta' sekwestru ippreżentat kontestwalment u tal- ittra uffiċjali datata 24 ta' Awwissu 2012, kontra l-intimati inġunti minn issa għas-subizzjoni tagħhom." Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-Konvenut Kunsill Malti għall-iSport preżentata fl-1 ta' Frar 2013 u maħlufa fl-istes jum minn Bernard Messina Ferrante li permezz tagħha wieġeb is-segwenti:- "Illi t-talbiet rikorrenti huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u għandhom jiġu respinti bl-ispejjeż kontra l-istess rikorrent għas-segwenti raġunijiet: 1. Li fuq bażi preliminari, il-Kunsill intimat mhuwiex il-leġittimu kontradittur għaliex m'hemm l-ebda relazzjoni ġuridika bejn il-Kunsill Malti għall- iSport u l-kumpannija rikorrenti. Li mingħajr preġudizzju għas-suespost u in subordinazzjoni għall-istess, il-Kunsill intimat qatt ma ta struzzjonijiet jew awtorizza li jsiru xogħlijiet fil-Mosta Football Club li għalihom ma saritx sejħa għall-offerti pubblika. Li wkoll mingħajr preġudizzju għas-suespost u in subordinazzjoni għall- istess, ix-xogħlijiet kollha li d-Direttur tal-Kuntratti għan-nom tal-Kunsill intimat ikkontratta ġew imħallsa mill-Kunsill intimat lil min ezegwixxa x- xogħlijiet." Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-konvenut Mosta Football Club preżentata fis-7 ta' Frar 2013 u maħlufa fl-istess jum mill-Perit Christopher Agius Betts li permezz tagħha wieġeb is-segwenti:- Illi preliminarjament l-espoenenti jeċċepixxi n-nuqqas ta' relazzjoni ġuridika kwalsijasi mal-kumpannija attriċi Bonnici Bros. Limited peress illi l-esponenti qatt ma inkariga jew ta struzzjonijiet lil dik il-kumpannija biex teżegwixxi xi xogħolijiet u dan kuntrarjament għal dak li qiegħed jiġi allegat fir-rikors maħluf u fl-affidavit anness miegħu; Illi preliminarjament ukoll u mingħajr preġudizzju għall-premess, l- esponenti jeċċepixxi illi anke kieku kellu jirriżulta li l-kumpannija attriċi kellha xi dritt ta' azzjoni kontra l-esponenti, tali azzjoni hija preskritta bid-dekors jew tal-perjodu ta' tmintax-il xahar kontemplat fl-artikolu 2148 (a) tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi fil-mertu u mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-esponenti jwieġeb illi t-talbiet tal-kumpannija attriċi huma għal kollox infondati fil-fatt u fid- dritt u għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż kontra tagħha billi dak li verament ġara huwa dan li ġej: il-konvenut l-ieħor ossija l-Kunsill Malti għall-Isports ħareġ sejħa għall-offerti tramite d-Direttur tal-Kuntratti sabiex jiġu eżegwiti xogħolijiet estensivi ġewwa l-Mosta Football Ground; il-Mosta Football Ground jintuża mill-esponenti iżda l-esponenti ma kienx involut fil-ħruġ ta' tali sejħa għall-offerti; kumpannija bl-isem 240 Limited, li mhijiex parti minn dawn il- proċeduri, tefgħet l-offerta tagħha u kienet l-offerta ta' din il- kumpannija li ġiet aċċettata; l-imsemmija kumpannija 240 Limited qabbdet lill-kumpannija attriċi bħala "sub-contractor" tagħha biex teżegwixxi xogħolijiet ġewwa Gwardamanga, Tal-Pieta' Football Ground; ix-xogħolijiet kollha illi l-kumpannija attriċi qiegħda tirreklama ħlas tagħhom f'din l-istanza huma kollha xogħolijiet li kienu jaqgħu fl-ambitu tal-kuntratt illi l-imsemmija kumpannija 240 Limited iffirmat mad-Direttur tal-Kuntratti jew mal-konvenut l- ieħor ossija l-Kunsll Malti għall-Isports. Dana jista' jiġi ikkonfermat mhux biss mill-esponenti imma anke minn perit tekniku li jista' jogħġobha taħtar dina l-Onorabbli Qorti; f'kull każ, tant kemm l-esponenti ma għandux x'jaqsam mat- talba tal-kumpannija attriċi illi l-kont li fuqu l-kumpannija attriċi isejjes il-kawża tagħha lanqas biss uwa indirizzat lill-esponenti; Illi għalhekk l-esponenti jwieġeb illi t-talbiet tal-kumpannija attriċi huma għal kollox infondati fil-fatt u fid-dritt u għandhom jiġu miċħuda bl- ispejjeż kontra tagħha billi huwa mhuwiex debitur tal-kumpannija attriċi kif minnha allegat; Salv risposta ulterjuri jekk ikun il-każ; Għaldaqstant l-Onorabbli Qorti jogħġobha tiċħad it-talbiet tal-kumpannija attriċi, bl-ispejjeż kontra tagħha. Id-diretturi, rappreżentanti u azzjonisti tal-kumpannija attriċi huma minn issa stess inġunti in subizzjoni." illi dina Rat l-avviż tat-22 ta' Frar, 2019 dwar l-assenjazzjoni ta' dmirijiet lill-Imħallfin ai termini tal-artikolu 11(3) tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta, li bis-saħħa tiegħu l-kawża odjerna ġiet assenjata lil dina l-Qorti kif presjeduta meta kienet diġa mħollija għas-sentenza; Rat l-atti kollha tal-kawża; Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti; Qrat ix-xhieda fil-kawża; Rat il-verbal tal-udjenza tat-3 ta' Lulju 2020 fejn il-kawża tħalliet għal-lum għas-sentenza fuq l-ewwel eċċezzjonijiet tal-konvenuti fil-kawża u ċioe dwar jekk humiex il-leġittimi kontraditturi. Punti ta' fatti Din il-kawża tirrigwarda l-proġett sabiex jiġi żviluppat il-ground tal- Dan il-ground huwa proprjetá tal-Kunsill Konvenut u kien qed jinkera mill-Club konvenut l-ieħor (xhieda Stephen Agius Betts a fol 323). Dan il-proġett tmexxa mill-gvern permezz ta' tlett tenders li kienu nħarġu mid-Direttur tal-Kuntratti. Dawn kienu jikkonsistu f'tender relatat mat-tqegħid tat-turf u xogħlijiet oħra ta' preparamenti qabel jitqiegħed it-turf li ġie aġġudikat lill-kumpanija 240 limited; tender relatat max-xogħol tal- kostruzzjoni tal-istand li kellha tilqa l-ispettaturi fuqha inkluż xogħol ta' titjib għas-sistema tad-dawl li ġie mogħti lil Polidano Group; u tender relatat ma' xogħol ta' fencing mal-perimetru tal-ground, liema xogħol sar minn Il-Gvern kien ħareġ dawn it-tenders wara li l-Awtoritá tal-Ippjanar laqgħet l-applikazzjoni biex jingħata permess għal dan il-proġett. applikazzjoni kienet ġiet sottomessa mil-Perit Stephen Agius Betts f'isem Charles Chetcuti bħala President tal-club Konvenut u notifikata lill-kunsill Konvenut bħala s-sid tal-ground (ara xhieda Perit Stephen Agius Betts a' fol 323, Dan il-proġett tħaddem mill-Konvenut Kunsill Malti għal-Isport (ara Perit Stephen Agius Betts ġie mqabbad bħala l-Perit ta' dan il-proġett wara li ġie nominat mill-Club Konvenut, preċiżament mill-eks President is-sur Charles Shoeb tħallas mil-Kunsill Konvenut (xhieda Bernard Messina Ferrante Chairman tal-kunsill Malti għall-isport It-tender għax-xogħol ta' tqegħid ta' artificial turf iġib in-numru CT2286/2009 u ġie mogħti lis-Soċjetá 240 limited fit-2 ta' Diċembru 2009 (ara tender award a' fol 20 u t-tender document a' fol 58); Il-ftehim kuntrattwali ta' appalt ġie ffirmat ftit ikatar minn sitt xhur wara, preċiżament fil-15 ta' Ġunju 2010. Dan il-ftehim kuntrattwali ġie ffirmat mid-Dipartiment tal-Kuntratti, qua l-Awtoritá tal-Gvern Centrali, f'isem il-Konvenut Kunsill Malti għall-Isports, qua l-Awtoritá kontraenti, u mis-Soċjetá 240 Limited li ġiet hekk magħżula għax xogħol appaltat (ara kuntratt a' fol 21). Għal dan il-proġett, is-Soċjetá 240 Limited inkarigat lis-Soċjetá Attriċi bħala sub-appaltatur (ara affidavit Mark Quadarella, quantity surveyor mas- soċjetá attriċi a' fol 246 para 2). Skont l-ispecifications ta' dan it-tender (a' fol 200) it-tqegħid ta' artificial turf kien jinkludi mhux biss it-tqegħid tat-turf sintetiku nnifsu iżda wkoll id-disinn u kostruzzjoni ta' "sub-base and base". Ġara li qabel ma setgħa jinbeda x-xogħol fuq is-sub-base skont kif regolat fit-tender imsemmi, inqagħla l-ħtieġa li jsiru xi xogħolijiet fuq il- Is-Soċjetá Attriċi ġiet direttament mitluba tagħmel dan ix- xogħol addizzjonali mil-Perit Stephen Agius Betts, is-Sur Charlo ‘Scardino li dak iż-żmien kien membru parlamentari, u membri tal-konvenut Mosta Football club fosthom il-Perit Chris Agius Betts, il-viċi president tal-club imsemmi (ara 5 a' fol 246, affidavit Perit Christopher Agius Betts, viċi president fil-Mosta Football Club a' fol 238, xhieda Manuel ‘Scardino a' fol 329 u xhieda Mark Omrani a' fol 382). F'din il-laqgħa s-Soċjetá Attriċi ġiet mitluba mil-Perit Stephen Agius Betts sabiex tibgħat l-istima bir-rati tagħha għal dan ix-xogħol Permezz ta' e-mail datata 15 ta' Marzu 2010 (a' fol 266) il-Perit Stephen Agius Betts informa lil-Mark Quadarella, il-quantity Saru xi negozjati fuq dawn ir-rati bejn id-direttur tas-Soċjetá Attriċi Manuel ‘Scardino u l-viċi president tal-club Konvenut il-Perit Chris Agius Betts għal raġunijiet spjegati mid-direttur tas-soċjetá Attriċi stess (a' fol 330 u 331). Wara li kien hemm qbil fuq ir-rati, is-Soċjetá Attriċi bagħatet l-istima finali lil-Perit Stephen Agius Betts permezz ta' e-mail datata 20 ta' Marzu 2010 (a fol 266; ara wkoll xhieda Manwel ‘Scardino Direttur tas-soċjetá attriċi a' fol 331). Il-Perit Stephen Agius Betts fisser dawn ir-rati bħala ġustifikati u li kienu jagħmlu sens (ara xhieda a' fol 317). Is-Soċjetá Attriċi għaddiet biex twettaq dawn ix-xogħolijiet fuq il- culverts tal-ilma wara li nfurmat b'dan f'email datata 8 ta' April 2010 u ingħatat l-endorsement mill-Perit Stephen Agius Betts b' e-mail risponsiva mibgħuta fl-istess data (ara fol 357). F'din l-email ġew ikkupjati s-sur Joe Burlo’, is-CEO tal-Kunsill Konvenut, is-Sur Charlo ‘Scardino, il-perit Chris Agius Betts kif ukoll Desmond car, id-direttur tas-soċjetá 240 limited. Is-Soċjetá Attriċi wettqet u lestiet ix-xogħolijiet addizzjonali in kwistjoni dak ix-xahar stess (ara xhieda Perit Stephen Agius Betts a' fol 402) fost ħafna pressjoni eżerċitata fuqha mis-Sur Charlo ‘Scardino. Din il-pressjoni kienet kemm politika kif ukoll sabiex il-Konvenut Mosta Football Club ma jibqax jikri ground ieħor (ara xhieda Perit Stephn Agius Betts a' fol 316 u 322, Kif lestiet mix-xogħol fuq il-culverts tal- ilma, is-Soċjetá Attriċi ħarġet il-kont skont l-istima miftehma (ara xhieda Jirriżulta li l-Kunsill Konvenut ma ġiex infurmat bid-diskussjonijiet li saru rigwardanti ix-xogħolijiet addizzjonali meħtieġa fuq il-culverts. Lanqas ma ġie mibgħut lilu l-istima tas-Soċjetá Attriċi għal dawn ix-xogħolijiet jew intalbet l-awtorizazzjoni tagħha għall-istess (ara xhieda Mark Quadarella a' fol Ic-chairman tal-Kunsill konvenut is-sur Bernard Messina Ferrante iddikjara f'ittra datata 29 ta' Awwissu 2011 (a' fol 360) li "we we were not aware of Fix-xhieda tiegħu (a' fol 234) is-CEO tal-Kunsill Konvenut Joe Burlo’ ukoll jafferma li l-kunsill sar jaf b'dawn ix-xogħolijiet addizzjonali "wara li l-Perit Stephen Agius Betts beda jġib il-kontijiet u kellu xi variations." Dawn ix-xogħolijiet addizzjonali flimkien mal-kont maħruġ għalihom ġew fil-fatt iċċertifikati mil-Perit Agius Betts bħala variations fi tlett rapport redatti minnu. F'dawn ir-rapporti ġew spjegati r-rġunijiet wara din il-varjazzjoni li ġabet magħha il-ħtieġa ta' dawn ix-xogħolijiet addizzjonali. L-ewwel wieħed ġie redatt fl-4 ta' Marzu 2010, jiġifieri qabel ma bdew ix-xogħolijiet (ara Dok SG 3 a' fol 269), it-tieni ġie redatt fit-22 t'April 2010, jiġifieri waqt li kienu għaddejjin ix-xogħolijiet (ara Dok SG 4 a' fol 273) u l- ieħor ġie redatt fit-28 ta' Lulju 2011, jiġifieri wara li kien tlesta l-proġett (ara Dok SG 5 a' fol 289). L-ewwel rapport datat 4 ta' Marzu 2010 ġie notifikat lid-Dipartiment tal-Kuntratti. Ir-rapport l-ieħor tat-22 t'April 2010 ġie redatt wara li l-perit Stephen Agius Betts ġie mitlub mil-Kunsill Konvenut u s-Sur Charlo ‘Scardino sabiex jirrediġi rapport iktar estensiv. Ir-rapport tat-28 ta' Lulju 2011 ġie redatt wara li l-Perit Stephen Agius Betts reġa ġie mitlub mil-Kunsill konvenut u s-sur ‘Scardino sabiex jagħmel report bil-'quantities u l-valuri' (xhieda Perit Dawn l-aħħar żewġ rapporti intbgħatu mill- Kunsill Konvenut lid-Dipartiment tal-Kuntratti sabiex dan jawtorizza l-ħlas għal dawn ix-xogħolijiet addizzjonali li saru, fosthom dawk mertu ta' din il- kawża (ara xhieda Perit Stephen Agius Betts ( a' fol 318, xhieda Joseph Burlo’ a' fol 234 u ittra datata 29 ta' Awwissu 2011 a' fol 360). Fl-ittra datata 29 ta' Awissu 2011 mibgħuta miċ-chairman tal-kunsill konvenut lid-Direttur Ġenerali tal-Kuntratti (a' fol 359), il-kunsill konvenut iddefenda dawn ix-xogħolijiet u spjega li kellhom isiru qabel ma ħarġet l- F'din l-ittra l-Kunsill konvenut iddikjara dawn il-variations bħala ġustifikabbli: " We are hereby Jirriżulta mill-istess ittra li d-dipartiment tal-kuntratti ma kienx approva l-variations ċertifikati fl-ewwel żewġ rapporti iżda kien talab għal iktar informazzjoni rigwardanti n-natura u l-iskop ta' dawn il-variations (ara ittra a' fol 359 u xhieda ta' Dr. Franco Zarb Bezzina a' fol 386 u 387). awtorizzazzjoni ma ngħatatx għaliex dawn ix-xogħolijiet ġew iċċertifikati bħala xogħolijiet li kienu diġa saru u li ma kienux jaqgħu fil-parametri tat- tender document (ara ix-xhieda ta' Joe Burlo’, CEO tal-kunsill konvenut a' Ghalhekk il-Kunsill Konvenut bgħat it-tielet rapport kif redatt mil-Perit Stephen Agius Betts, li hu dak datat 28 ta' Lulju 2011, ma l-ittra imsemmija, skont kif kien rikjest mid- Direttur tal-Kuntratti. Permezz ta' e-mail risponsiva datata 4 ta' Ottubru 2011, id- dipartiment talab lil kunsill konvenut xi kjarifiki addizzjonali, u ċjoe li t-talba għandha tkun 'endorsed' mis-Segretarju Permanenti u tkun ġustifikabbli ai termini tar-regolamenti 78 u 73(d) u (e) tar-regolamenti tal-2010 Dwar il- Kuntratti Pubbliċi (Avviż Legali 296/10) kif ukoll li għandha tiġi indikata s- sors u jiġi konfermat id-disponibbiltá tal-fondi (ara e-mail a' fol 379). ta' Diċembru d-dipartiment bagħat ifakkar lill-Kunsill konvenut sabiex jipproduċi dak mitlub fl-email preċedenti tal-4 ta' Ottubru 2011 (ara fol 380). Ma jirriżultax li l-kunsill konvenut irrisponda għal din id-dokumentazzjoni mitluba mid-dipartiment tal kuntrattri (ara xhieda Dr. Franco Zarb Bezzina a' fol Ġiet esplorata wkoll il-possibilitá li l-ħlas għal dan ix-xogħol jiġi effettwat mill-ADT. L-ADT iżda ma laqgħatx din it-talba (ara skambju ta' e- mails a' fol 252 sa 254 u xhieda Perit Stephen Agius Betts a' fol 320 u 321). Punti ta' Liġi L-azzjoni esperita mis-Soċjetá Attriċi tirrigwarda ħlas ta' kreditu dovut lilha għal dawn ix-xogħolijiet eżegwiti minnha fuq il-culverts tal-ilma fl-ammont ta' €30,333.58. Dan l-ammont jirrappreżenta l-ammont globali tal-kont markat Dok A a' fol 3 maħruġ skont l-istima kif miftehma bil-mod senjalat fil-fatti supra 9 a' fol 3). Is-Soċjetá Attriċi fetħet din il-kawża bil-proċedura sommarja speċjali stabbilita taħt l-Artikolu 167(a) tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta. Wara li l-Konvenut Mosta Football Club ikkontesta din l-azzjoni permezz ta' nota preżentata a' fol 13, din il-Qorti diverżament presjeduta tgħat lil konvenuti l-permess li jopponu l-azzjoni u jippreżentaw l- eċċezzjonijiet tagħhom (ara verbal datat 23 ta' Jannar 2013). Il-kawża għalhekk issoktat timxi bil-proċediment ordinarju ai termini tal-artikolu 170 Konsiderazzjonijiet Iż-żewġ konvenuti laqgħu għal din l-azzjoni billi preliminarjament eċċepew in-nuqqas ta' relazzjoni ġuridika bejnhom u s-Soċjetá Attriċi (ara tal-club konvenut a' fol 26). risposta ġuramentata tal-Kunsill konvenut a' fol 18 u risposta ġuramentata il-Qorti fil-kawża Mediterranean Trading datata 26 ta' Jannar 2018 "l-eċċezzjoni ta' nuqqas ta' relazzjoni ġuridika hija ta' natura sostantiva u tippresupponi l-ineżistenza ta' rapport negozjali bejn il-partijiet; rapport li minnu jiskaturixxu l-obbligazzjonijiet, rapport li jista' jkun kemm wieħed naxxenti minn kuntratt, jew wieħed naxxenti mid- Għalhekk, sabiex tiġi milqugha din l-eċċezzjoni tal-konvenuti imsemmija, "jehtieg li fl-ewwel lok jigi stabbilit fuq bazi ta' prima facie jekk il-persuna li giet imharrka kinitx materjalment involuta f'dak li minnu qeghda tilmenta s-Socjet Attrici, cioe' jekk bl-agir taghha nholqitx relazzjoni guridika li minnha twieldet l-azzjoni fit-termini kif gew proposti mis-socjet attrici (ara Grace Desira Zammit v. Supretendent Mediku fl-Isptar Generali ta' Ghawdex et, deciza min din il-Qorti fis-16 ta' Ottubru, 2007). Inoltre kif ritenut fis-sentenza tat-23 ta' Ottubru 2009, minn din il-Qorti (Sede Inferjuri) fil-kawza fl-ismijiet Edgar Munoz Jean Baptiste Abela pro et noe v. "...huwa ben risaput illi, u apparti mill-operat tal-ligi, il-kostituzzjoni in gudizzju ta' parti mharrka tinzel minn qaghda ta' rapport guridiku precedenti, sija kontrattwali, extra-kontrattwali, delittwuz jew akwiljan. Dan necessarjament ifisser illi l-azzjoni proposta jrid ikollha bejn il-partijiet konnessjoni ma' l-oggett jew it-titolu tal-kawza. Fil-konkret, kif anke rilevat mill-Qorti ta' l-Appell kolleggjali fid-decizjoni in biex il-Qorti tistabilixxi jekk parti in kawza kienetx jew le legittimu kontradittur tal-parti l-ohra "kellha bilfors tivverifika prima facie, jekk il- persuna citata fil-gudizzju kienetx materjalment parti fin-negozju li, skond l- attur, holoq ir-relazzjoni guridika li minnha twieldet l-azzjoni fit-termini tal-Appell, 26 ta' Mejju 2017). Applikat dan l-insenjament għall-club konvenut fid-dawl tar-riżultanzi proċesswali, ir-relazzjoni ġuridika tal-istess mas-Soċjetá Attriċi toħroġ Jibda biex jiġi rilevat li l-fatt waħdu li l-club konvenut m'għandux jeddijiet ta' proprjetá fuq il-ground ma hux fattur determinanti biex bih wieħed jiddeċiedi li mhux il-leġittimu kontradittur tal-pretensjonijiet attriċi Corporation, Qorti Ċivili Prim' Awla, 2 ta' Mejju 2002). Bl-istess mod ma huwiex determinanti l-fatt li l-club konvenut ma kienx involut fit tender numru CT 2286/2009 u lanqas ma kien parti mill- ftehim kuntrattwali ta' appalt iffirmat mid-Dipartiment tal-kuntratti f'isem il- Kunsill Konvenut u -Soċjetá 240 limited. Diverżament minn dak sostnut mill-club konvenut (ara nota a' fol 411 et seq), il-fatt li kienet is-Soċjetá 240 limited li rebħet it-tender imsemmi u li kienet hi li nkarigat lis-Soċjetá Attriċi bħala sub-appaltatur fil-proġett regolat bl-imsemmi ftehim kontrattwali ta' appalt, ma jippresupponix l-ineżistenza ta' rabta legali diretta jew indiretta naxxenti minn rapport kontrattwali ta' appalt bejn is-Soċjetá Attriċi u l-club konvenut skont kif stabbilit fil-ġurisprudenza fuq ċitata. Fi kwistjoni bħal din ta' min huwa l-legittimu kontradittur f'offerti maħruġa mid-Direttur tal-Kuntratti fuq talba ta' entitá pubblika, ġie ritenut li "wiehed irrid jiddistingwi bejn il-process tas-sejha tal-offerti jew it-tendering process u l-kuntratt ut sic tal-appalt, u ovvjament iz-zewg relazzjonijiet guridici ma humiex l-istess u lanqas identici, u ghalhekk ma ghandhomx jigu kkunsidrati bhala il-medisimi; anzi huma stadji ghall-kollox differenti, u cioe' wahda li tikkonsisti fil-procedura determinata li twassal ghall- konkluzzjoni tat-trattativi dwar is-sejha tal-offerti, u l-ohra sostantiva li tikkonsisti fin-negozju proprju li jwassal ghar-relazzjoni guridika attwali, u l- kuntratt finali bejn il-partijiet dwar ix-xoghol, servizzi jew fornitura ta' oggetti Inglott noe et, Prim' Awla Qorti Ċivili, 2 ta' Ottubru 2001). Fid-dawl ta' dak hawn insenjat, it-tender CT2286/2009 ma jista' qatt jikkonsisti f'negozju proprju li jwassal għal relazzjoni ġuridika bejn tnejn jew il-kuntratt innifsu ta' appalt. aktar partijiet. Dak in-negozju li jwassal għal din ir-relazzjoni ġuridika huwa Is-Soċjetá Attriċi effettivament wettqet ix-xogħolijiet fuq il-culverts f'April 2010, jiġifieri xaharejn qabel ma ġie ffirmat il-ftehim kuntrattwali ffirmat fil-15 ta' Ġunju 2010 mid-Dipartiment tal-kuntratti f'isem il-Kunsill Konvenut u s-Soċjetá 240 limited. Dawn ix-xogħolijiet għaldaqstant ma setgħux ikunu regolati b'dan il-ftehim li kien għadu ma ġiex fis-seħħ. il-ftehim kuntrattwali ma huwiex ir-rabta li jixhed l-appalt da parti tas- Soċjetá Attriċi li twettaq ix-xogħolijiet fuq il-culverts tal-ilma, anzi huwa Dan del resto ġie wkoll konfermat mill-perit Stephen Agius Betts stess fix-xhieda tiegħu (a' fol 313). Ai fini ta' din l-eċċezzjoni, dak li jiddetermina l-eżistenza ta' relazzjoni sostanziva li jagħmel il-club konvenut leġittimu kontradittur f'din l-azzjoni huwa li x-xogħolijiet in kwistjoni effettivament saru fuq inkarigu u għal benefiċċju tal-imsemmi club konvenut (ara Vassallo Builders Group Limited vs Malta Development Corporation ġia ċitata; ara wkoll Mekkanika Limited vs Direttur tal-Kuntratti et, Qorti Ċivili Prim' Awla, 26 ta' Frar 2003). Dan joħroġ ċar mis-segwenti riżultanzi proċesswali ġia senjalati Il-club Konvenut huwa l-applikant li f'ismu nħareġ il-permess għal dan il-proġett fuq il-ground tal-Mosta; Il-proġett fuq il-ground sar għal benefiċċju tal-club konvenut li għandu l-kontroll tal-istess u li qed igawdi mill-benefikati li saru fuqu. Ix-xogħolijiet fuq il-culverts ma sarux mis-Soċjetá Attriċi fuq inizzjattiva tagħha iżda wara struzzjonijiet diretti u ċari biex tagħmel dan mil-Perit Stephen Agius Betts, mis-Sur Charlo ‘Scardino u l-Perit Chris Agius Betts, il-viċi president tal-club imsemmi. Dan joħroġ ampjament kemm mill-provi testimonjali (xhieda Padovani Ginies Stephen Agius Betts a' fol 312 u 313, affidavit Mark Quadarella para 4 a' fol 246, ‘Scardino a' fol 329 u xhieda Mark Quadarella a' fol 382) kif ukoll dawk F'dan ir-rigward l-e-mail datata 15 ta' Marzu 2010 a' fol 266 fejn il-Perit Stephen Agius Betts informa lil-Mark Quadarella li l-endorsement għal dawn ix-xogħolijiet mogħti lis-Soċjetá konvenuta lil-Perit Stephen Agius Betts fl-email tat-8 ta' April 2010 ( ara a' fol 357 li ġiet ukoll ikkupjata lis-Sur Joe Burlo’, is-Sur Cahrlo ‘Scardino, l-perit Chris Agius Betts kif ukoll lid-direttur tas-Soċjetá 240 limited Desmond car). Il-Perit Stephen Agius Betts, ġie nominat mill-club konvenut u, għalkemm ma tħallasx mill-club, huwa dejjem u ripetutament għaraf lil-istess club bħala l-klijent tiegħu u li kien qed jaġixxi għan-nom tiegħu (ara, inter alia, xhieda a' fol 398, 399 u 401). Is-Sur Charlo ‘Scardino wkoll kien qed jidher għan-nom tal-club konvenut hekk kif jemerġi mix-xhieda ta' Manuewel ‘Scardino : " Dr. John Grech Richard: Charlo ‘Scardino kif kien involut f'dan il-proġett Xhud – Manuel ‘Scardino:- Kien..jien kont naħseb li hu xi wieħed mill-kumitat tal-Club tal-Football. Imma naħseb...ma nafx x'kien jiġifieri hu. In-naħa tal-Club tal-Football kien jidher, U kien jippuxjani ħafna biex infittxu li inlestu x-xogħol" ( a' fol 332) . Il-Perit Stephen Agius Betts talab lis-Soċjetá Attriċi sabiex tibgħat l- istima bir-rati tagħha għal dan ix-xogħol (ara xhieda Mark Quadarella a' Diverżament min dak li xehed il-Perit Chris Agius Betts innifsu (a' fol 345 u 346) huwa mhux talli rċieva wkoll din l-istima iżda talli, qua viċi president tal-Club konvenut, innegozja r-rati mas- Soċjetá Attriċi. Huwa għamel hekk għall-interess tal-istess club, biex jevitalu l-ispejjeż: "Xhud Manuel ‘Scardino:...imbagħad f'ħin minnhom meta kien qed isir dan ix-xogħol; bdejna x-xogħol naqilgħu l-kaptelli u hekk, ċempilli l-perit Chris Agius Betts...Fuq it- telephone qalli "le, qalli mhux se nagħmlu dawk l-affarijiet li qegħdin ngħidu għax inkella dana qalli jiena jonfoq flus kemm irid, qalli imma dawn mhux flusu, qalli nibżgħu għal flus tagħhom," jiġifieri biex...; u ħareġ bl-idea is-sistema biex jiffrankalhom il-flus, qed tifhem? – Manuel ‘Scardino:- U aħna qbilna, ftehmna u bgħatnielu l- quotation kif riedu l-Club, imma mhux ..., kellimni. ...Hu dak il- ħin kien qed jitħadded bħala Club. Dr. John Grech Richard: bħala club. Biex jiffranka l-flus lil Club kien l-iskop tiegħu. U kellu raġun, ngħidlek id-dritt. John Grech Richard:- U mbagħad erġajtu ħriġtu quotation, hux hekk? Xhud Manuel ‘Scardino:- Imbagħad erġajna ħriġna l-quotation li ftehmna fuqha u għamilna x-xogħol kif ftehmna."( a' fol 330 u 331; Ara wkoll e-mail datata 25 ta' Marzu 2010 permezz ta' liema s- Sur Carlo ‘Scardino qed jinforma lil-Perit Chris Agius Betts li l-ispejjeż għandhom jitħallsu mill-club konvenut: "Stephen, I am very Tabilħaqq, din il-kawża titratta proprju dwar ir-relazzjoni sostantiva bejn is-Soċjetá Attriċi u l-club konvenut għall-esekuzzjoni tax-xogħol ta' appalt da parti tas-Soċjetá Attriċi fuq inkarigu u a benefiċċju tal-club konvenut, li huwa għalhekk l-leġittimu kontradittur f'din l-azzjoni għall ħlas ta' kreditu dovut konsegwenti għall-istess xogħolijiet. Kif ġie ritenut fis-sentenza ġia ċitata Vassallo Builders Group Limited vs Malta Development Corporation, "il-kuntratt tal-appalt m'huwiex wieħed minn dawk li għas-siwi tiegħu għandu jsir u jiġi miftiehem b'kitba (artikolu 1233(1) tal-Kap. 16), u għalhekk fl-istadju li tinsab fih il- kawża, jekk kien hemm twettiq ta' xogħlijiet mill-kumpannija V.G.A. Construction Limited [fil-każ odjern mis-soċjetá attriċi Bonnici Brothers Ltd] li sar minnha għall-benefiċċju tal-Korporazzjoni mħarrka [fil-każ de quo għal benefiċċju tal-Konvenut Mosta Football Club] u minn din approvat, ma jistax jiġi eskluż għalhekk li hemm fil-fatt u wkoll fid-dritt rabta kuntrattwali Il-Qorti għalhekk sejra tiċħad din l-eċċezzjoni kif sollevata mil- konvenut Mosta Football Club u tgħaddi biex tqis l-istess eċċezzjoni fil- konfront tal-konvenut l-ieħor il-Kunsill Malti għall-isport. Joħroġ mill-fatti su indikati li l-kunsill konvenut tassew ma kienx parteċipi għal kuntratt ta' appalt bejn is-Soċjetá Attriċi u l-club konvenut. kunsill ġie sempliċiment mgħarraf b'dan il-ftehim meta s-CEO Joe Burlo’ ġie kkupjat bl-email datata 8 ta' April 2010 li permezz tagħha is-Soċjetá Attriċi ingħatat l-endorsement mill-Perit Stephn Agius Betts, kif ukoll tramite r- rapporti redatti mill-istess Perit Stephen Agius Betts. Hija ġiet hekk infurmata sabiex, bħala l-awtoritá kontraenti elenkata fl-iskeda 1 tal-Avviż Legali 296/10 li ħarġet il-kuntratt pubbliku ta' appalt skont l-istess Avviż Legali, titlob lill-Awtoritá tal-Gvern Ċentrali, jiġifieri lid-Dipartiment tal-Kuntratti (ara skeda 4 tal-Avviż Legali imsemmi), sabiex jawtorizza l-ħlas għal dawn ix- xogħolijiet addizzjonali skont l-Avviż Legali msemmi, kif fil-fatt għamlet (ara ittra datata 29 ta' Awwissu 2011 a' fol 359). Il-club konvenut kien qed jittama ħafna awtorizzazzjoni. Difatti l-approvazzjoni għal dawn ix-xogħolijiet ingħatat mill-Perit Stephen Agius Betts fid-dawl ta' laqgħa li saret mad-dipartiment imsemmi fejn ġie deskritt li l-istat attwali tal-varjazzjonijiet u l-istima tax- xogħolijiet inkwistjoni jaqgħu fil-limitu tal-budget allokat għal proġett (ara e- mail a' fol 357). Jidher iżda li d-dipartiment għadu ma tax id-deċiżjoni finali tiegħu minħabba li l-Kunsill konvenut għadu ma provdilux il-kjarifiki mitluba minnu fl-e-mail tal-4 ta' Ottubru 2011 (ara fol 379 u xhieda xhieda Dr. Fi kwalunkwe każ il-kunsill konvenut ma jistgħax jiġi kkundannat għall-ħlas tal-prezz tax-xogħolijiet mertu tal-kawża odjerna. ma kienx parteċipi għal kuntratt ta' appalt bejn is-soċjetá attriċi u l-club Biżżejjed jingħad, li anke l-istess Soċjeta' Attriċi fit-tieni premessa tar-rikors ġuramentat tgħid li "l-istruzzjonijiet kienet ircivithom waqt laqgha on site nhar is-7 ta' Jannar 2010" meta l-kuntratt mal- Awtoritajiet kien ġie ffinalizzat fil-15 ta' Ġunju 2010 bejn il-partijiet konċernati b'konsegwenza tat-tender u ċioe' fost oħrajn ma' 240 Ltd u mhux mas-Soċjeta' Attriċi. Ben ħames xhur wara li jingħad li dan l-appalt ġie mogħti on site. Dan ifisser, li jekk ingħata xi inkarigu lis-Soċjeta` Attriċi dan ma setax ingħata mill-Kunsill konvenut (ara kuntratt a' fol 21 sa 24). Il-Qorti rat ukoll, li skont it-tender document CT2286/2009 artiklu 7 tal-istess inititolat "Subcontrating" hemm ċar imniżżel kif kellu jsir kwalunkwe sub-appalt ( ara a' fol 134 u 135 ). Fost dawn il-kundizzjonijiet hemm li ried ikun bil-miktub u di piu' awtorizzat mill-Awtorita' kompetenti. Skont xhieda bl-affidavit kemm ta' Josep Burlo’, Chief Executive Officer tal-Konvenut Kunsill, u kif ukoll ta' Bernard Messina Ferrante, Chairman tal-Kunsill Konvenut, dawn it-tnejn jaffermaw, li l-kunsill la kien edott u l-anqas ma kien awtorizza ix-xogħolijiet mertu ta' din il-Kawża (ara a' fol 36 sa 39). Qorti tirrileva, li fil-kontro eżami ta' dawn it-tnejn minn nies, is-Soċjeta' Attriċi kellha kull opportunita' li tistaqsihom jekk huma jew ħadd ieħor, għan- nom tal-Kunsilli, kienux parti mill-ftehim li sar on site fis-7 ta' Jannar 2010, skond kif premess fir-rikors ġuramentat u ċioe' d-data ta' meta jingħad li ngħata l-inkarigu. Din il-mistoqsija ma saritx. Mill-affidavit ta' Anthony Quadarella, Quantity Surveyor tas-Soċjeta' Attriċi, jirrisulta li saret laqgħa on site, għalkemm ma jsemmix id-data. Għal din il-laqgħa jidher li kienu presenti il-Perit Stephen Agius Betts, Charlo ‘Scardino, u membri tal-Klabb, fosthom ċertu Chris Agius Betts. F'email tal-15 ta' Marzu Il-Qorti pero' tinnota, li t-tender u konsegwenzjali kuntratt ta' appalt ġew konkjużi f'Ġunju ta' dik is-sena. parti kbira tal-korrispondenza bejn il-Perit Stephen Agius Betts u Charlo' ‘Scardino kollha jirrisalu għal dati qabel Ġunju 2010. (ara a' fol 252 et sequens). jissemiex li f'laqgħa tas-7 ta' Jannar 2010 kien hemm uffiċjali tal-Kunsill Li hu żgur, anke Manwel ‘Scardino fehem li kien qed jittratta mal- Klabb u spint minn Charlo ‘Scardino, f'għajnejn l-istess xhud, l-imsemmi kien qiegħed jidher fl-interess tal-Klabb u mhux għal xi entita' oħra ( ara a' fol Konvenut jixhed hekk: Fl-aħħar nett in kontro-eżami, Joseph Burlo’, ic-CEO tal-Kunsill " ....Stephen Burlo’ kien ghadda l-kontijiet ghall-pagamenti, iccekkjajna tad-Direttur tal-Kuntratti. Dawk it-three hundred meters ta' turf, il-Kap tal- finannzi qabad dawk ghaddejnihom mal-pagamenti tad-Direttur tal-kuntratti. Dawk li kien over, f'kollox igifieri, kien ta' min kien il-kuntrattur, Stephen Agius Betts ghamel spjegazzjoni, ghamel spjegazzjoni wara li kien sar ix-xoghol.; igifieri ghax kieku ghamel it-talba qabel – jiena obbligat li nibghatu lid-Direttur tal- Kuntratti qabel ghall-approvazzjoni tieghu. bghatnieh ovvjament lid-Direttur tal-Kuntratti. Sec taghna li kien gbidnielu l-attenzjoni li dan sirna nafu bih wara, u ovvjament id-Direttur tal-Kuntratti ma approvax il-pagamenti." ( ara a fol Minn dan kollu u fid-dawl tat-tagħlim ġurisprudenzjali fuq imsemmi, din il-Qorti ser tilqa' l-ewwel eċċezzjoni tal-Kunsill Konvenut. Għaldaqstant u għar-raġunijet fuq imsemmija, il-Qorti qiegħda taqta u tiddeċiedi din il-kawża billi; Tiċħad l-ewwel eċċezzjoni tal-Konvenut Parti mill-Fgura Football Club; Tilqa' l-ewwel eċċezzjoni tal-Konvenut Kunsill Malti għall-iSports u konsegwentement tilliberah mill-osservanza tal-ġudizzju; L-Ispejjeż ta' din id-deċiżjoni parzjali jitħallsu mill-Klabb Konvenut. Tordna għalhekk il-prosegwiment tal-kawża. Imħallef Toni Chetcuti Deputat Reġistratur