QORTI CIVILI PRIM' AWLA ONOR IMĦALLEF DR FRANCESCO DEPASQUALE LL.D. LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar l-Ħamis Tmienja u għoxrin (28) ta' Novembru 2019 Rikors Numru 76/18 FDP Fl-ismijiet Gatt Baldacchino u Olivia konjugi Galea Strausak (ID 157534M u 761124M) Vs Alfred Micallef Stafrace u, b'digriet datat 8 ta' Marzu 2018, ġew kjamati in kawża Giulio, Grace u Maria Dolores aħwa Micallef Stafrace segwenti: Rat ir-rikors datat 29 ta' Jannar 2018, li permezz tiegħu r-rikorrenti talbu is- Illi permezz ta' kuntratt ta' kompro-vendita' datat 19 ta' April 2016 fl- atti tan-Nutar Dr. Carmel Abela Vella (Dok OZ 1) ir-rikorrenti xtraw mill-poter ta' Philip Arebi et id-dar numru tnax u erbatax (12 u 14) Saint Mary Street, L-Imtarfa u franka bid-drittijiet u pertinenzi kollha tagħha u bil-pussess battal, inkluża l-arja libera tagħha u inkluż is-sottosuolo u dan hekk kif aħjar deskritt fl-istess att. Illi l-intimat qed jivvanta dritt ta' proprjeta' fuq il-ħajt diviżorju li jiddividi l-proprjeta' tar-rikorrenti u l-għalqa tal-intimat billi qed jippretendi li tali ħajt huwa wieħed komuni bejn il-kontendenti u li allura jappartjeni lilu in kwantu għan-nofs indiviż. Illi l-pretenzjoni tal-intimat ġiet dedotta permezz ta' ittra legali datata 19 ta' Jannar 2018 (kopja annessa bħala OZ 2). Illi l-pretenzjoni tal-intimat hija għal kollox infondata fil-fatt u fid-dritt in kwantu l-ħajt in diżamina huwa proprjeta' sħiħa tar-rikorrenti. Illi l-esponenti ai termini tal-artikolu 403 et seq. tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta jridu jeħilsu minn din il-pretenzjoni (li hija infondata fil-fatt u fid-dritt) u jridu li l-intimat jingħata żmien skont il-liġi sabiex l-intimat, li qed jippretendi li għandu dan il-jedd, iġib 'il quddiem b'kawza dik il- pretenzjoni u fin-nuqqas ta' dan, jiġi lilu impedut li jaġixxi qatt iżjed għal dik il-pretensjoni; Illi l-artikolu 404 tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi li dan iż- żmien ma jkunx iżjed minn tlett (3) xhur; Illi għalhekk kellha ssir din il-kawża. JGĦID għalhekk l-intimat, għaliex ma' għandhiex dina l-Qorti, prevja kull dikjarazzjoni meħtieġa w opportuna, għar-raġunijiet fuq imsemmija li: Tagħtih żmien ta' mhux aktar minn tlett (3) xhur biex fiha ġġib 'il ta' dan quddiem b'kawża dik tikkundannah li qatt iżjed jaġixxi għall-pretensjoni fuq imsemmija. il-pretensjoni u fin-nuqqas Bl-ispejjeż kontra l-konvenut minn issa nġunt għas-subizzjoni. Din il-kawża qed issir mingħajr preġudizzju u b'riserva ċara għad- drittijiet ulterjuri tal-esponent fil-konfront tal-intimat u/jew ta' terzi. Rat illi fl-14 ta' Frar 2018, l-intimat Alfred Micallef Stafrace laqa' għal dak mitlub billi qal is-segwenti: Illi preliminarjament irid jingħad illi huwa ma huwiex l-uniku propretarju tal-art in kwistjoni u għaldaqstant għandhom jiġu kjamati fil-kawża ħutu li huma Gulio Micallef Stafrace (K.I. nru 649206M), Grace Micallef Stafrace (996364M) u Maria Dolores Micallef Stafrace (471861M); Illi fil-mertu huwa jaqbel mat-talbiet attriċi miġjuba fir-rikors ġuramentat tagħhom li permezz tiegħu l-konjugi Zammit atturi f'din il- kawża taw lok għal din il-kawża għaliex fiż-żmien mogħti lilu minn din l-Onorabbli Qorti huwa ser jintavola kawża quddiem il-Prim'Awla tal- Qorti Ċivili fejn fiha ser iressaq il-pretensjonijiet tiegħu fir-rigward tal- ħajt diviżorju li jiddividi l-propjeta' tiegħu minn dawk tal-atturi fil- kawża, liema art tinsab fl-Imqabba, Malta fil-post indikat mill-atturi fir-rikors promutur tagħhom; Illi għal kontra dak li qed jikkontendu l-atturi f'paragrafu tnejn (2) tar- rikors ġuramentat tagħhom, huwa bħala konvenut jikkontendi li l-ħajt diviżorju huwa nofsu tal-atturi u nofsu tiegħu u dan għaliex tali ħajt huwa mibni fuq il-linja medjana li hija art komuni bejniethom kif ser juri mid-dokumenti li huwa ser jipproduċi fil-kawża; Illi in linea mal-paragrafu tlieta, irid jiġi spjegat illi l-ħajt singolu tal- atturi kien ġie mibni fuq il-linja diviżorja li allura nofsha hija propjeta' tiegħu mentri d-dobblu tal-post li xtraw l-atturi ġie mibni wkoll fuq linja diviżorja u ċioe l-linja medjana tal-propjetajiet tal-atturi u ta' ħutu; Illi stante li kienu l-atturi li intavolaw din il-kawża mingħajr ma qabel xejn intentaw li jivverifikaw l-fatti miegħu ikkonsulatati mill-avukati u periti rispettivi tal-partijiet u jilħqu ftehim tramite kuntratt fuq il- pretensjonijiet tagħhom, huwa m'għandux jiġi assoġġettat għall- ispejjeż ta' din il-kawża. Rat illi fit-8 ta' Marzu 2018 il-Qorti ordnat il-kjamat in kawża ta' Giulio, Grace u Maria Dolores, aħwa Micallef Stafrace. Rat illi fit-8 ta' Marzu 2018, il-kjamati in kawża assumew l-eċċezzjonijet ta' l- intimat Alfred Micallef Stafrace, ħuhom, bħala eċċezzjonijiet tagħhom ukoll. Rat l-affidavit ta' Clifton Galea Strausak ippreżentat fis-16 ta' Mejju 2018 (fol 37). Rat illi fis-16 ta' Mejju 2018 ir-rikorrenti ddikjaraw illi ma kellhomx aktar provi x'jippreżentaw. Rat l-affidavit ta' Alfred Micallef Stafrace ippreżentat fis-26 ta' Gunju 2018 (fol 44). Rat illi fis-26 ta' Gunju 2018 l-intimati w il-kjamati in kawza iddikjaraw illi ma kellhomx aktar provi x'jippreżentaw. Rat illi il-Perit Anthony Sciberras Grungo ikkonferma r-rapport tiegħu ippreżentat mill- intimati fis-17 ta' Ottubru 2019. Rat illi fid-19 ta' Novembru 2019 il-partijiet għarrfu lill-Qorti illi setgħet tgħaddi għas-sentenza. Jirriżulta, mill-provi prodotti, illi r-rikorrenti xtraw il-fond 12/14, Saint Mary Street, Paceville, San Ġiljan, fid-19 ta' April 2016. Jirriżulta illi wara li xtraw il-fond, r-rikorrenti bdew jagħmlu xogħlijiet strutturali, fosthom waqqgħu ħajt li jiddividi l-fond tar-rikorrenti minn l-għalqa ta' l-intimati. Jirriżulta illi l-intimat minnufih avża lir-rikorrenti illi hu w hutu kienu propretarji ta' nofs il-ħajt diviżorju u għalhekk ma setax iwaqqgħu mingħajr il- permess tagħhom u kellu jibni żewġ piedi u nofs 'l ġewwa. Jirriżulta illi sussegwentement, fid-19 ta' Jannar 2018, bagħat ittra permezz tal- konsulent legali tiegħu fejn reġa' għarrafhom illi l-ħajt kien komuni u ma setgħux jibnu jew iħaffru fuq dan il-ħajt. Jirriżulta illi fid-29 ta' Jannar 2018, ir-rikorrenti intavolaw il-kawża odjerna kontra l-intimati, sabiex iġib il-pretensjoni tiegħu quddiem il-Qorti sa mhux aktar minn tlett xhur u, jekk le, jiġi impedut milli qatt iżjed jagħmel tali pretensjoni. Jirriżulta illi l-intimati, fit-tieni eċċezzjoni tagħhom, jaqblu mat-talbiet attriċi illi għandhom jingħataw żmien sabiex jagħmlu l-kawża tagħħom, u dana meta jgħidu s-segwenti: Illi fil-mertu huwa jaqbel mat-talbiet attriċi miġjuba fir-rikors ġuramentat tagħhom li permezz tiegħu l-konjugi Zammit atturi f'din il- kawża taw lok għal din il-kawża għaliex fiż-żmien mogħti lilu minn din l-Onorabbli Qorti huwa ser jintavola kawża quddiem il-Prim'Awla tal- Qorti Ċivili fejn fiha ser iressaq il-pretensjonijiet tiegħu fir-rigward tal- ħajt diviżorju li jiddividi l-propjeta' tiegħu minn dawk tal-atturi fil- kawża, liema art tinsab fl-Imqabba, Malta fil-post indikat mill-atturi fir-rikors promontur tagħhom; Konsiderazzjonijiet legali 17. Jirriżulta illi l-proċeduri odjerni huma proċeduri ta' jattanza u għalhekk regolati minn dak pprovdut fl-artikolu 403 tal-Kap. 12, li jgħid is-segwenti: "Meta f'atti ġudizzjarji, jew xort'oħra bil-miktub, persuna tippretendi li għandha xi jedd, il-parti li trid teħles din il-pretensjoni tista' fi żmien sena mill-istess pretensjoni, titlob b'rikors ġuramentat, li jiġi mogħti żmien lill-persuna li ppretendiet li għandha dak il-jedd, biex iġġib 'il quddiem b'kawża dik il-pretensjoni, u li fin-nuqqas ta' dan, jiġi lilha impedut li taġixxi qatt iżjed għal dik il-pretensjoni." Jirriżulta, mill-provi prodotti, illi fid-19 ta' Jannar 2018, l-intimati bagħtu Ittra Legali lir-rikorrent fejn ikkontenda illi l-ħajt diviżorju kien nofsu tagħhom, u għalhekk iddikkjaraw pretensjoni illi huma kellhom fil-konfront tar-rikorrenti. Jirriżulta illi fid-29 ta' Jannar 2018, ir-rikorrenti intavolaw il-proċeduri odjerni ta' jattanza. Jirriżulta illi fil-kawża Peter Paul Kara vs Mary Borg Tran et deċiża fil-15 ta' s-segwenti rekwiżiti meħtieġa, gew osservati Jannar 2019, dwar kundizzjonijiet: … sabiex l-atturi jirnexxu fit-talbiet tagħhom iridu jikkonkorru mhux biss dawk r-rekwiżiti formali ndikati fl-artikolu msemmi tal-liġi, imma s-segwenti elementi kollha: (a) l-attur irid ikun fil-pussess, almenu de facto u prima facie, tal-oġġett li jkun qed jikkawtela (Vol. XX.II.338; XXXIII.II.201); (b) il-konvenut ikun, bil-miktub, ressaq pretensjoni fuq dak l-oġġett, l- eżerċizzju ta' liema pretensjoni tkun għad trid tiġi (Vol. XXXIII.II.287; XLII.II.1146); (c) il-pretensjoni trid tkun spontanea, u mhux provokata bl-aġir tal- attur (Vol. XXIV.II.358; XXXI.I.494); (d) il-pretensjoni irid ikollha l-karattru li tista' tiġi eżerċitatata b'azzjoni ġudizzjarja (Vol. XXXIII.II.287); (e) il-millantazzjoni jkollha skop determinabbli, speċifiku jew kapaċi li jiġi speċifikat (Vol. XXXIII.II.287; XXXVI.III.632); (f) il-pretensjoni m'għandhiex tkun kondizzjonata, jew tiddependi minn fatt li jista' jiġri u ma jiġrix (Vol. Jirriżulta illi, fil-kaz odjern, l-elementi kollha meħtieġa mill-liġi għall- aċċettazzjoni ta' tali talba ġew ippruvati u, għalkemm huwa minnu li tali azzjoni hija r-riżultat ta' xogħlijiet li saru fil-ħajt diviżorju da parte tar-rikorrenti li eventwalment wasslu għall-ilment ta' l-intimati, u għalhekk jista' jingħad illi l- element ta' 'spontaneata' ma jeżistix, kienu l-intimati stess li ammettew fid- difiża tagħhom illi għandhom jingħataw terminu biex iressqu l-pretensjonijiet tagħhom rigward il-ħajt diviżorju. Għalhekk, il-Qorti ma tara ebda raġuni għaliex it-talba rikorrenti ma għandhiex tintlaqa'. Tipprefiġġi terminu ta' tlett (3) xhur lill-konvenuti biex iġibu quddiem din il-Qorti, bħala l-Qorti kompetenti, l-pretensjoni tagħhom permezz tal-kawża opportuna; u Timponi dan l-istess terminu fuq il-konvenuti, li għandhom iġibu 'l quddiem b'kawża l-pretensjoni tagħhom fiż-żmien hawn prefiss lilhom u fin-nuqqas, l- intimati huma preklużi minn qatt iktar jaġixxu għall-pretenzjoni kif minnhom indikata fil-proċeduri odjerni. DECIDE: Il-Qorti Wara illi rat l-atti kollha proċesswali, Tilqa' t-talbiet tar-rikorrenti kif dedotti u għalhekk; Bl-ispejjeż kollha kontra l-intimat. Francesco Dafter LL.D. LL.M. (IMLI) Vella Mamo Rita Bonnici Mc Intyre Deputat Reġistratur