QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA)) IMHALLEF Onor. Abigail Turner LL.D., Dip. Illum 24 ta' Ottubru, 2017 A B (ID: 229472M)) vs L-Avukat Simon Degiorgio Curran u l- Prokuratur Legali C D sabiex jirraprezentaw lill-assenti E T L Il-Qorti: ir-rikors Rat ppremettiet : ipprezentat mill-attrici, li permezz Illi Illi l-esponenti u E T L ghandhom tifla minuri I L B ta' 8 Illi fl-2013, l-intimat abbanduna l-obbligi tieghu ta' Missier meta telaq minn Malta; Illi permezz ta' digriet moghti minn din l-Onorabbli Qorti (Sezzjoni Familja) l- talba esponenti fost l-ohrajn giet fdata lilha l-kura u l-kustodja fuq tal-minuri I, l-Onorabbli Qorti (Sezzjoni Familja) iffissat manteniment ghall-bzonnijiet tal-minuri I fl-ammont ta' Eur 300 kull xahar, ordnat li l-manteniment li l-istess Qorti ghogobha tipprefiggi, ghandu jizdied kull sena skont l- indici tal-gholi tal-hajja; Illi ma hemmx lok ghal ftehim bonarju u l-esponenti giet debitament awtorizzata biex tipprocedi b'din il-kawza; Illi ghalhekk qed issir din il-kawza; Il-fatti hawn dikjarati tafhom ir-rikorrenti personalment; Talbet in vista tal-premessi li l-konvenut jghid ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex : Tafda l-kura u l-kustodja tal-minuri I f'idejn il-komparenti omm; Tiffissa manteniment ghall-bzonnijiet tal- minuri I. Fil-prezent il-manteniment huwa fl-ammont ta' Eur 300 kull xahar; Tordna li l-manteniment li l-istess Qorti joghgobha tipprefiggi, ghandu jizdied kull sena skont l- indici tal-gholi tal-hajja; ispejjez ta' sahha u edukazzjoni ta' bintu minuri; Bl-ispejjez, inkluzi dawk tal-proceduri kollha inkorsi quddiem din il-Qorti waqt il-medjazzjoni kontra l-konvenut li huwa minn issa ngunt in subizzjoni. Rat il-lista tax-xhieda tal-attrici Rat ir-risposta guramentata tal-kuraturi deputati, li permezz taghha eccepew : (fol 15) Illi l-esponenti m'humiex edotti mill-fatti u ghalhekk qeghdin jirriservaw d-dritt li jipprezentaw risposta motivata f'kaz u jekk jigu edotti mill-fatti; Salv risposta ulterjuri; Rat il-lista tax-xhieda tal-kuraturi deputati; Rat l-atti tal-medjazzjoni li ġew allegati mal-proċess odjern u jifformaw parti integrali minnu; Rat illi permezz ta' digriet tal-1 t' April 20161, din il-Qorti laqgħet it-talba tar-rikorrenti li tkun fdata provviżorjament bil-kura u l- kustodja tal-minuri I u wkoll illi l-intimat iħallas is-somma ta' tliet mitt Ewro (€300) fix-xahar, bħala manteniment għall-minuri li jkopri wkoll l-ispejjeż tas-saħħa u tal-edukazzjoni tagħha, u liema manteniment jiżdied kull sena skont l-indiċi tal-għoli tal- ħajja. Rat in-nota ġuramentata2 tar-rikorrenti illi fiha ppreżentat prospett tal-ispejjeż kollha li hija tagħmel għall-minuri, liema spejjeż ilaħħqu oltre d-disat' elef Ewro (€9000) fis-sena jew seba' mija u ħamsin Ewro (€750) fix-xahar. Rat ukoll in-nota ġuramentata tar-rikorrenti ddatata it-2 ta' Marzu 20163 illi permezz tagħha ddikjarat illi hija ma taħdimx u tirċievi għajnuna soċjali u children's allowance li flimkien jammontaw għal ċirka ħames mija u tletin Ewro (€530) kull erba' ġimgħat. Rat sentenza; Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET l-kawża ġiet differita għas-seduta odjerna għas- 28 tal-atti tal-medjazzjoni 2 Fol. 23 tal-atti tal-medjazzjoni 3 Fol. 25 tal-atti tal-medjazzjoni Illi l-Qorti għandha quddiemha kawża bejn il-ġenituri tal-minuri I L B, fejn qiegħda tintalab tafda l-kura u l-kustodja tal-minuri binthom lir-rikorrenti. L-intimat huwa assenti minn Malta, u għalhekk qed jiġi debitament rappreżentat f'dawn il-proċeduri, mill-Kuraturi maħtura għal dan l-iskop4. Fl-ewwel lok, il-Qorti tirrileva, partikolarment għall-iskop tal- ġurisdizzjoni tagħha, illi jirriżultalha li l-minuri I tgħix u qiegħda hawn Malta flimkien ma' ommha r-rikorrenti. Hija tattendi skola hawn Malta u tinsab domiċiljata Malta. Il-fatti tal-kawża, fil-qosor huma s-segwenti5: (1) Il-minuri I L B twieldet fit-28 ta' Diċembru 20076. Hija bint l-attriċi u rikonoxxuta bħala l-wild ta' E T L, il-konvenut assenti, imwieled ġewwa In-Nadur l-Ingilterra. Illi l- minuri fil-preżent waslet biex tagħlaq għaxar (10) snin; (2) Il-partijiet iltaqgħu ċirka għaxar snin u nofs ilu u bdew joħorġu flimkien; Ftit tax-xhur wara, l-attriċi kienet tqila u ż-żewġ partijiet kienu kuntenti dwar dan; (3) Matul ir-relazzjoni kollha tal-partijiet, il-kwistjoni tal-alkoħol (birra) illi kien jikkonsma l-konvenut dejjem kienet viġenti u għalkemm ġieli waqaf jixrob għal ftit taż-żmien, dejjem kien jirrikadi. (4) Illi fl-2013, l-intimat E T L telaq minn Malta bl-iskuża li fl-Ingilterra. L-attriċi bdiet kellu xi problemi tipprova tikkuntattjah iżda dan kien għalxejn. (5) Kien wara numru ta' xhur li reġgħet għamlet kuntatt miegħu fejn kienu ftehmu li jirregolaw ruħhom dwar il-kura 4 Digriet ta' din il-Qorti ddatat l-1 t'Ottubru 2015, fol. 11 fl-atti tal-medjazzjoni. 5 Dawna jirriżultaw mill-affidavit tal-attriċi fol. 19 tal-proċess u minn dokumenti oħra esebiti. 6 Ċertifikat relattiv tat-twelid jinsab esebit fol. 7 tal-proċess u fol. 2 tal-atti tal-medjazzjoni u l-kustodja ta' I, partikolarment in vista tal-fatt li l-missier ma kienx għadu jgħix hawn Malta; (6) Illi minkejja dan, meta l-intimat ġie Malta fil-Milied tal- 2014, m'għamel xejn minn dan; (7) Preżentement huma jżommu kuntatt elettroniku permezz tal-programm "Viber"; (8) Minn żmien għal żmien, l-intimat jibgħat flus għall-minuri tramite ommu illi tgħix hawn Malta; PRINĊIPJI LEGALI Illi huwa ritenut fil-ġurisprudenza tagħna li, f'kawżi bħal din, il- Qorti għandha tikkunsidra l-aqwa interess tal-minuri. Fil-kawża Jennifer Rossitto pro.et noe. vs. John Geiser intqal: "Jingħad illi l-kura tat-tfal komuni tal-miżżewġin, sew fil-liġi antika u sew fil-liġi viġenti, kif ukoll fil-ġurisprudenza estera u f'dik lokali hija regolata mill-prinċipju tal-aqwa utilita' u l-akbar vantaġġ għall-interess tal-istess tfal li ċ-ċirkustanzi tal-każ u l- koeffiċjenti tal-fatti partikulari tal-mument ikunu jissuġġerixxu. jisseparaw biex l-konjuġi jiġu 7 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-25 ta' Ġunju 2003, Ċitazz Numru: 2668/1996/2RCP 8 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-8 ta' Diċembru 1858; Illi ngħad ukoll fil-kawża fl-ismijiet John Vella Briffa vs. Amelia Vella Briffa et 9 u Maria Dolores sive Doris Antonelli vs. Anthony Leyland illi "apparti l-ħsieb ta' ordni morali u dak ta' ordni legali, li għandhom setgħa fil-materja ta' kura u kustodja tat-tfal in ġenerali, il-prinċipju dominanti 'in subjecta materia', li jiddetermina normalment u ġeneralment il-kwistjonijiet bħal din insorta f'dina l-kawża, huwa dak tal-aktar utilita' u dak tal-aqwa vantaġġ u nteress tal-istess minuri fl-isfond taċ-ċirkostanzi personali u 'de facto' li jkunu jirriżultaw mill-provi tal-każ li jrid jiġi riżolut..." Il-Qorti għaldaqstant għandha s-setgħa illi jekk ikun fl-aħjar interess tal-minuri, tafda wieħed biss mill-konjuġi bil-kura u l- kustodja tal-minuri u dana ai termini tal-Artikolu 56 tal-Kodiċi Ċivili11. APPLIKAZZJONI ODJERN Il-Qorti tifhem illi s-sitwazzjoni tal-kura u l-kustodja tal-minuri, kif inhi, u cioe kura u kustodja konġunta bejn iż-żewġ ġenituri, li huma domiċiljati toħloq inkonvenjent kbir. Tista' wkoll taffetwa negattivament fuq il-ħajja tal-minuri bħalma ġieli ġara f'diversi każijiet oħra; Fil-każ in eżami, jirriżulta illi l-intimat ma tantx wera nteress illi jżomm il-kuntatt ma' bintu u dana stante li huwa telaq lejn l- Ingilterra mingħajr ma' fittex illi jagħmel kuntatt magħha. Kienet l-attriċi li pprovat tfittxu u tagħmel kuntatt miegħu anke tramite oħtu; Huwa ma ttentax jirregola l-pożizzjoni tiegħu rigward il- kura u l-kustodja ta' bintu minkejja li l-attriċi wrietu x-xewqa li 9 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-28 ta' Jannar 1956; 10 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-27 ta' Novembru, 2003 (Ċitazzjoni 11 Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta. f'żewġ pajjiżi differenti, LEGALI GĦALL-KAŻ TAL-PRINĊIPJI tista' Madankollu, huwa jibgħat, b'mod irregolari, xi flus għall-għixien ta' bintu; Illi in vista ta' dan suespost, il-Qorti ma tarax għalfejn m'għandhiex takkorda il-kura u l-kustodja tal-minuri I L B esklussivament u unikament f'idejn l-attriċi. Hija wkoll tal-fehma illi tikkonferma b'mod definittiv id-digriet tagħha tal-1 t'April 2016 rigward il-manteniment pagabbli għall-minuri; DEĊIDE Għalhekk, għal dawn taqta' u tiddeċiedi din il-kawża billi tilqa' t-talbiet kollha tar-rikorrenti b'dana illi il-Qorti qiegħda il-motivi, 1. tiddikjara li l-kura u l-kustodja tal-minuri I L B qed tiġi fdata unikament u esklussivament f'idejn ommha ir- rikorrenti A B, b'dana illi kwalsiasi deċiżjoni rigwardanti saħħa, edukazzjoni, reliġjon, trobbija, safar tal-minuri, inkluż ħruġ u/jew tiġdid tal-passaport tal-minuri u b'mod ġenerali kull deċiżjoni oħra rigwardanti l-minuri għandha tittieħed mir-rikorrenti weħidha mingħajr il-bżonn tal- awtorizazzjoni u/jew il-kunsens tal-intimat; tliet mitt Ewro (€300) 2. tordna lill-intimat E T L iħallas lir-rikorrenti A B is-somma ta' fix-xahar, rappreżentanti manteniment għall-minuri I, li jinkludi l-ispejjeż tas-saħħa, tal-edukazzjoni u tal-attivitajiet extra-kurrikulari tal-minuri. Dan il-manteniment jiżdied kull sentejn skond l-indiċi tal- għoli tal-ħajja u jista' jitnaqqas direttament minn kwalsiasi paga, introjtu jew benefiċċju soċjali li jista' jipperċepixxi l- konvenut assenti. Dan il-manteniment jibqa' jitħallas sakemm il-minuri tagħlaq l-eta` ta' tmintax (18)-il sena jew liema eventwalita` tavvera ruħha l-ewwel. F'każ illi bint il- partijiet tibqa' tistudja, fuq bażi full-time, wara li tilħaq l- eta` maġġorenni, il-manteniment għandu jibqa' jitħallas fuq bażi taħdem ittemm tavvera sakemm it-tifla tagħlaq l-eta` ta' tlieta u għoxrin (23) sena tagħha, skont l-istudji jew sakemm liema l-ewwel. Kwalunkwe ruħha eventwalita` benefiċċju soċjali inkluż children's allowance għandu jkun perċepibbli mill-attriċi. in konnessjoni mal-minuri, Bl-ispejjeż jiġu sopportati mill-intimat E T L, b'dan illi l-attriċi tal-Kuraturi għandha provviżorjament Deputati. id-drittijiet tħallas