Qorti tal-Appell Kriminali Illum 27 ta' Ottubru, 2016 Il-Pulizja Maltija bin-numru 495562 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli: F'dawn il-Gzejjer fl-20 ta' Settembru 2009: Kellu fil-pussess tieghu medicina psikotropika u ristretta (ecstasy) minghajr awtorizzazzjoni specjali bil-miktub mis-Supritendent tas-Sahha Pubblika, bi tad-disposizzjonijiet tal-Ordinanza dwar il-Professjoni medika u lProfessjonijiet li ghandhom x'jaqsmu maghha, Kap. 31 tal-Ligijiet ta' Malta u r-Regolamenti dwar il-Kontroll tal-Medicini, Avviz Legali 22 tal-1985 kif emendati, liema medicina instabet f'tali cirkostanzi li juru li ma kinitx ghalluzu esklussiv tieghu – u b'digriet ta' din il-Qorti tal-31 ta' Ottubru 2011, giet awtorizzata s-segwenti zieda – liema reat sehh jew gewwa distanza ta' mitt metru mill-perimetru ta' skola, club jew centru taz-zghazagh jew xi post iehor simili fejn jiltaqghu z-zghazagh. Semghet ix-xhieda, rat l-atti kollha tal-kaz u d-dokumenti ezebiti, inkluz l-ordni ta' l- Avukat Generali bis-sahha tas-subartikolu (2) tal-Artikolu 120A tal-Ordinanza dwar il-Professjoni Medika u l-Professjonijiet li ghandhom x'jaqsmu maghha (Kap. 31), sabiex din il-kawza tinstema' minn din il-Qorti bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali; Rat is-sentenza tal -Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, tas-26 ta' Settembru, 2016, fejn il-Qorti sabet lill-imputat mhux hati tal-imputazzjoni migjuba kontra tieghu, liema imputazzjoni tinkludi l-aggravanti tad-distanza ai termini tat-tieni proviso tal-Artikolu 22(2) tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta u illiberatu minnha. Ordnat d-distruzzjoni tad-droga esebita bhala Dokument DT2, hekk kif din is- sentenza tghaddi in gudikat u dan taht il-harsien tar-Registratur li ghandu jidderigi process verbal li jiddokumenta l-procedura tad-distruzzjoni, liema dokument ghandu jigi nserit fl-atti ta' din il-kawza mhux aktar tard minn hmistax-il jum minn tali distruzzjoni. Rat ir-rikors tal-appell tal-Avukat Generali, pprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fl- 10 ta' Marzu, 2016, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti sabiex thassar u tirrevoka s- sentenza appellata u wara li tqis bir-reqqa l-provi f'dan il-kaz issib lill-appellat hati tal-akkuzi kif dedotti kontra tieghu u tinfliggi l-piena skond il-ligi. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat il-fedina penali aggornata tal-appellat esebita mill- prosekuzzjoni fuq ordni tal- Rat illi l-aggravji tal-appellant Avukat Generali huma s-segwenti w cioe':- Illi l-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsisti filli l-Qorti tal-Magistrati (Malta) fis- sentenza liberatorja taghha hawn fuq riferita, inter alia ghamlet apprezzament zbaljat tal-provi kif migjuba li filfatt wasslet ghall-helsien tal-imputat mill-imputazzjonijiet kollha kif migjuba kontrih, u dan ghar-ragunijiet segwenti : Illi fl-ewwel lok jinghad illi s-sentenza li saret referenza ghaliha senjatament dik ta' Mario Leka Mercieca vs Bonavia Gat hija applikabbli fir-rigward ta' dawk il-kazijiet li huma res Infatti fl-istess sentenza saret referenza bejn is-sentenza ta' Moldi vs Vella Degabriele moghtija wkoll mill-ECHR f'data precedenti ghal dik ta' Leka Mercieca vs Saliba Sapiano, liema sentenza f'ebda mod ma giet skartata u fejn filfatt id-distinzjoni bejn l- applikazzjoni ta' wahda jew tal-ohra tidher li hija bbazata fuq il-fatt li l-kaz ta' Martin Moldi hija applikabbli ghal dawk il-kazijiet li ghadhom ma gewx konkluzi definittivament bhal f'dan il-kaz. Allura skond id-dettami tas-sentenza ta' Moldi filwaqt li jidher li skond kif ikkwotat l-ewwel Qorti mhux qed jigi eskluz li l-Qorti teskludi l-applikazzjoni tal-istqarrija qabel tmiem il-proceduri, essenzjalment ma rrizultax ksur minhabba l-fatt li r-rimedji pprospettati minn pajjizna fil-kaz ta' Kwindi u dejjem fl-umli fehma tas- sottoskritta semmai kellhom jigu applikati d-dettami tal-kaz ta' Moldi vs Malta bhala linja gwida flokk dik ta' Mario Leka Mercieca vs Malta fejn ghaldaqstant il-Qorti ma kinitx tenuta li sempliciment tiskarta l-istqarrija ghas-semplici fatt li l-appellat ma kienx assistit legalment fl-istadju qabel irrilaxxa l-interrogatorju izda fejn il-Qorti kellha taghmel ezercizzju kif kien qed isir f'kazijiet recenti f'pajjizna skond id- dettami tal-kaz ta' Charles Steven Cogzell vs AG3. Illi in oltre u dejjem b'referenza ghal dak hawn fuq ipprospettat jinghad ukoll li dejjem skond l-umli fehma tas-sottoskritta u minghajr pregudizzju, l-ewwel Qorti kienet skoretta meta qieset bhala inamissibbli l-istqarrija fid-dawl tas-sentenza ta' Mario Leka Mercieca li wara kollox kienet tittratta l-istqarrija f'dak il-kaz u mhux f'dawn il- JInghad illi l-istqarrija fil-kaz ta' Eugenio Djelassi ttiehdet skond il-ligi taz-zmien meta giet irrilaxxata u dan minghajr f'ebda mod ma nkiser dak dispost fl- artikolu 658 tal-Kodici Kriminali li ghadu sa' llum il-gurnata disposizzjoni valida legali li f'ebda mod ma hija meqjusa bhala kontra l-kostituzzjoni ta' pajjizna. 1 Deċiza fit-2 ta' April 2015 – kaz numru 34373/13. 2 Deċiza fit-12 ta' Jannar 2016 – kaz numru 37537/13. 3 Deċiza fit-8 ta' Ottubru 2012 – każ numru 75/2010/1. u dejjem minghajr pregudizzju qed jinghad illi jekk il-Qrati taghna ser jerghu jibdew isegwu l-insenjament tal-kaz ta' Alvin Galea Valletta, Esron Mc Carthy u Mark Verin huwa car daqs il-kristall illi l-istqarrija semmai ghandha tigi ritenuta fl-atti in vista tal-fatt li l-mod kif ittiehdet ma kinitx kontra l-ligi ta' pajjizna fiz-zmien meta giet Semmai l-Qorti ghandha tqis jekk ghandix tqis il-kontenut ta' din l-istqarrija biex tistabilixxi jekk essenzjalment mill-kontenut taghha l-akkuzat setax jinkrimina ruhu ghas-semplici fatt li ma kienx assistit minn avukat tal-ghazla tieghu jew avukat Jidher madankollu li f'din il-kawza l-ewwel Qorti iddecidiet li kemm tiskarta kif ukoll li tqis inamissibbli l-istqarrija tal-akkuzat u dan fid-dawl tad- dettami tas-sentenza ta' Mario Leka Mercieca vs Malta fejn allura ipprosegwiet billi taghti rimedju hi (flok il-Qorti Kostituzzjonali) allavolja dan ma kienx pretiz minnha fic- cirkostanzi tal-kaz. Illi fit-tieni lok u minghajr pregudizzju ghas-sueccipit, l-argumentazzjoni tal- appellant qed jigi sostnut ukoll in linea tal-artikolu 349(2) tal-Kodici Kriminali li jaqa tahti it-titolu dwar is-setghat u d-dmirijiet tal-Pulizija Ezekuttiva fil-procedimenti Kriminali u li fosthom jinkludu t-tehid ta' kampjuni u anki d-dritt tal-assitenza Dan l-artikolu jinqara kif gej: 349.(1) Ufficjal tal-pulizija ghandu jkollu biss dawk is-setghat vestiti fih skont il-ligi u fil- limitu awtorizzat mil-ligi, u f'din id-disposizzjoni l-kelma ligi ghandha l-istess tifsira moghtija lilha fl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni. (2) L-ommissjoni ta' xi kawzjoni, formalità jew htiega preskritti taht dan it-Titolu m'ghandhom ikunu ta' ebda ostaklu biex tingieb prova, waqt il-kawza, b'mod permess bil-ligi, dwar il-fatti li ghalihom tkun tirrelata dik il-prekawzjoni, formalità jew jekk qedghin nikkoncedu li l-appellat ma nghatax l-opportunita li jikkonsulta ma avukat u minhabba f'hekk hu qieghed lilu nnifsu f'posizzjoni 4 Emfażi tal-appellant. pregudikanti li setghet tinkriminah u li kwindi wasslet ghall-lezjoni tad-drittijiet tieghu, tali ommissjoni ta' jew htiega, mhuwiex ostakolu ghall- ammissibbilità tal-provi u kwindi l-Qorti ma setghetx ma tapprezzax din il-prova u sempliciment tiskartha' minhabba n-nuqqas tal-prezenza tal-Avukat fil-pre-trial stage, iktar u iktar meta lanqas biss kienet rikjesta mill-ligi ta' dak iz-zmien li din issir Dan ma jfissirx li jekk il-pulizija tonqos milli thares xi wahda minn dawn il-formalitajiet hi ma tkunx responsabbli ghan-nuqqasijiet da parti taghha izda lanqas ma jfisser li fin-nuqqas taghhom il-prova li tkun ingabret fiha nnifisha Illi minghajr pregudizzju ghas-sueccipit, jekk din il-Qorti tkun tal-opinjoni li l- istqarrija li giet irilaxxata minn Eugenio Djelassi ghandha tibqa skartata mill- proceduri jinghad illi kien hemm provi ohra li jindikaw il-htija tal-akkuzat tal-unika Madankollu l-ewwel Qorti skarat dawn il-provi in toto meta tat l-interpretazzjoni taghha tal-istess u fejn ikkonkludiet li ma jistax jigi eskluz li l-appellat ma kellux ix-xjenza ta' dak li kellu fil-pussess tieghu u li seta' waqqa' l- pirmli minn idejh mhux b'intenzjoni li jarmihom izda ghax kien inhasad mill- pulizija li avvicinawh biex jarrestawh. Di piu l-ewwel Qorti stqarret li l- komportament tal-akkuzat ma kienx indikattiv lanqas tax-xjenza tal-pussess tas- sustanza in kwistjoni. Illi b'kull dovut rispett is-sottoskritta ma tistax taqbel mal-interpretazzjoni li tat l- ewwel Qorti tal-provi migjuba mill-prosekuzzjoni u dan apparti l-kontenut tal- istqarrija li ma gietx ikkunsidrata minnha. Skond ix-xhieda tal-pulizija li effetwaw l- arrest5 fuq il-persuna tal-akkuzat, meta ntlemah minnhom hu kien qieghed wiccu mal-hajt specifikament mal-koxxa tad-divizorju bejn zewg tined fejn meta qorbu nnutaw li kien qed janalizza l-pillolli Ecstacy formanti l-mertu ta' dawn il-proceduri u liema droga per se ma gietx ikkontestata mill-appellat anki meta xehed viva voce quddiem l-ewwel Qorti debitament assistit mill-avukat tieghu u anki in vista ta' verbal maghmul mid-difiza tal-akkuzat f'dan ir-rigward u datata d-9 ta' Jannar Dawn ix- xhieda ġew mitluba jerġgħu jixdu in kontro-eżami nhar l-10 ta' Diċembru 2013 a folio 37 u 40 rispettivament tal-istess atti proċesswali. Illi skond l-istess xhieda tal-pulizija l-akkuzat ma nhasadx meta avvicinawh u tajjar il-pillolli minn idejh bil-hasda izda fi kliemhom l-akkuzat apparti li rrezista l- arrest, kien rema dawn il-pillolli kif introducew ruhhom bhala pulizija. Tajjeb niftakru wkoll li l-ambjent li fih kien jinstab l-appellat kien f'post pubbliku fejn kien hemm hafna nies u fejn difficli tinhasab bl-istorbju li jkun hemm madwarek jekk javicinak xi hadd waqt li tkun qieghed kwiet go rokna kif donnu kien l-appellat meta avvicinawh il-membri tal-Korp tal-Pulizija li xehdu f'dawn il-proceduri. appellat hu xehed li ma remiex il-pillolli izda dawn taru minn idejh fil-mument meta l-pulizija qabzu fuqu li huwa fatt li gie nnegat mill-pulizija in kwistjoni meta xehdu f'dawn il-proceduri7. Illi fid-dawl ta' dan l-esponent umilment temmen li dan il-komportament kien prova tax-xjenza tal-akkuzat tal-pussess illecitu li kellu u mhux bil-kontra. A differenza ta' dak li stqarret l-ewwel Qorti ma taghmel assolutament l-ebda sens li bniedem li sempliciment jew kazwalment sab oggett malart li ma kienx jaf fiex jikkonsisti jitwarrab gewwa rokna b'dahru lejn in-nies biex janalizza dak li jkun sab u wisq iktar ma jaghmel assolutament l-ebda sens li fil-mument li l-pulizija avvicinawh u introducew lilhom nfushom bhala pulizija hu rema dawn il-pillolli. Jekk verament ma kellux idea tal-kontenut ta' dawn il-pillolli ghalfejn m'gharafhomx bis-sejba li kien ghamel koincidentalment flokk remihom minn idejh kif gie nfurmat bil- prezenza tal-pulizija? kelma fil-mument tal-arrest tieghu dwar dak li kien gara dak il-lejl sabiex jiggustifika kif gie fil-pussess tal-istess pillolli? Il-Qorti accennat ukoll ghall-fatt li kienet tkun differenti s-sitwazzjoni jekk l-appellat gie nnutat jerga jdahhal id-droga fil-butt tieghu ghax din kienet tkun indikattiva ta' xjenza. Madankollu kif kien possibbli li jsir hekk in konsiderazzjoni tal-fatt li l-appellat gie intercettat bid-droga f'idu u ergo qabel ma seta' ghamel tali manuvra u wara kollox kif tista l-Qorti teskludi x-xjenza minhabba dan is-semplici fatt meta mhuwiex ikkontestat lanqas li kien fil-pussess tad-droga misjuba fuqu? Bir-rispett kollu dan il-komportament m'ghandux mis- sewwa u f'ebda mod ma jindika l-veracita tal-verzjoni tal-akkuzat li wara kollox 6 Folio 6 tal-atti proċesswali. ipprova anki jitfa dell iktar fuq ix-xoghol tal-ufficjal prosekutur f'dan il-kaz meta rrilaxxa l-istqarrija tieghu bhallikieku hassu obbligat jew gie mgieghel jghid certu diskors li ma kienx minnu8. Din il-Qorti tigi mfakkra wkoll dwar il-fatt li l-appellat cahad kategorikament li hu utent tad-droga u kwindi lanqas ma nistghu nipprospettaw l-uzu esklussiv ta' din is-sustanza. Illi kwindi u dejjem minghajr pregudizzju jinghad illi indipendentement ta' jekk din L-Onorabbli Qorti tikkunsidrax il-kontenut tal-istqarrija rrilaxxata mill-appellat o meno, xorta wahda kien hemm provi a sufficjenza li jikkonfermaw ir-responsabbilta' tieghu tal-akkuza migjuba kontrih. Ikkunsidrat, Illi l-Avukat Generali fl-appell minnu interpost iressaq essenzjalment zewg lanjanzi, l-ewwel wahda marbuta mad-decizjoni ta'l-Ewwel Qorti li tiskarta l-istqarrija rilaxxjata mill-appellat meta kien gie arrestat u interrogat mill-pulizija lura fit-21 ta' Settembru 2009, bhala prova inammissibbli u t-tieni wahda imsejsa fuq l- apprezzament tal-provi li sar fid-decizjoni impunjata. illi s-sentenzi kostituzzjonali dwar inammissibilita' ta'l-istqarrija rilaxxjata mill-persuna akkuzata taw rimedju biss f'dawk il-kazijiet fejn il-proceduri penali ikunu saru res gudikata. In sostenn ta' dan, ECHR fejn ma kienx inghata rimedju lill-applikant billi l-kaz kien ghadu sub iudice. Ukoll l-Avukat Generali jistrieh fuq dak dispost fl-artikolu 349(1) u (2) tal-Kodici Kriminali liema disposizzjoni tal-ligi tissanzjona l-ommissjoni ta' kawzjoni, formalita jew htiega ohra preskritta mill-ligi kommessa mill-pulizija ezekuttiva sabiex prova Jishaq allura illi gjaldarba l-akkuzat kien inghata it- twissija vigenti skont il-ligi f'dak iz-zmien allura bis-sahha ta' din id-disposizzjoni tal-ligi, il-fatt illi l-persuna suspettata ma gietx moghtija l-assistenza ta' avukat ma tistax ixxejjen il-prova li ghandha issir permezz ta'dik l-istqarrija rilaxxjata minnu. Illi din il-Qorti ma tistax taqbel ma' dan l-argument ivventilat mill-Avukat Generali. Ibda biex il-jedd tal-persuna arrestata li tigi moghtija parir legali qabel ma tirrilaxxja xi dikjarazzjoni inkriminanti ma tista' qatt titqabbel ma' xi formalita jew htiega li trid il-ligi, kif imfissra fl-artikolu iccitat mill-avukat Generali. Id-dritt tal-persuna akkuzata li ma tinkriminax ruhha u allura id-dritt taghha ghas-silenzju huwa fil- qofol tal-jedd fondamentali ghal smiegh xieraq imhares mill-Kostituzzjoni taghna u mill-Konvenzjoni Ewropeja ghad-drittijiet fuq quddiem fil-ligi komunitarja li issa taghmel parti mid-dritt ta' pajjizna bhala Stat Huwa fil-qafas ta' dan il-jedd allura li d-dritt ghall-assistenza ta' avukat qabel ma persuna tkun ser tirrilaxxja xi dikjarazzjoni bhal din jew tkun ser tirrunzja ghal dan il-jedd ghas-silenzju jassumi importanza fondamentali f'kull process penali. Dak li qed jitlob l-Avukat Generali huwa li din il-Qorti taghlaq ghajnejha ghal vjolazzjoni lampanti tal-ghola ligi tal-pajjiz issa imsahha bil-ligijiet internazzjonali u komunitarji li kollha kemm huma jinsistu dwar il-jedd tal-persuna arrestata li tinghata l-assistenza legali qabel ma taghmel dikjarazzjonijiet li ghandhom valur probatorju qawwi f'process gudizzjarju li jista' jittiehed kontra taghhom. Issa fil-kaz ta' Dimech vs Malta, l-Qorti Ewropeja ghad-Drittijiet tal-Bniedem ma setax tasal ghal konkluzjoni jekk kienx hemm lezjoni taht l-artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni billi l- Dan ifisser allura illi l-Qorti ghadha fis-setgha diment li l-proceduri ghadhom ma intemmux li tiskarta prova li hija issa meqjusa bhala anti-kostituzzjonali. Kif tista' din il-Qorti tqies fil-konsiderazzjonijiet taghha prova li skont il-linji gwida mill-Qorti Ewropeja ghandha titqies li hija in vjolazzjoni tal-jedd tal-persuna akkuzata ghal Ghamlet sewwa allura l-Ewwel Qorti meta fil-konsiderazzjonijiet taghha skartat il-prova ta'l-istqarrija iktar u iktar meta f'dan il-kaz l-appellanti kien qed jikkontesta l-validita taghha ghaliex jallega illi huwa kien persuna vulnerabbli ghall-investigative techniques tal-ufficjal investigattiv (li kienu perfettament legittimi) u allegatament ivvinta storja biex jehles mill-arrest. Issa l-appellanti fil-kors tal-proceduri penali istitwiti kontra tieghu jaghzel li jirrinunzja ghal jedd tieghu ghas-silenzju u jiehu l-pedana tax-xhieda. Fil-kors tax- xhieda tieghu huwa jaghmel referenza ghall-istqarrija minnu rialxxjata lill-pulizija u ghal mod kif wiegeb ghal mistoqsijiet meta jishaq illi dak hemmhekk dikjarat minnu mhuwiex il-verita'. Imbaghad ighaddi biex jaghti verzjoni ohra ta' dak li ghadda minnu dak in-nhar meta gie arrestat u isostni illi il-pilloli li kienu f'idejh ma kenux tieghu izda kien gabarhom minn wallet li kien sab fl-art ftit minuti qabel u dak il-hin meta gie intercettat mill-pulizija kien qed izommhom f'idejh biex jara x'inhuma. Mill-atti ma jirrizultax jekk fil-pussess tal-appellanti instabx dan il-wallet jew inkella jekk kienx hemm xi wallet mormi mal-art hdejh u allura din il-Qorti, kif ukoll l- Ewwel Qorti qabilha ma ghandhiex mezz sabiex tivverifika l-verosimiljanza ta' dak dikjarat mill-appellanti. Il-provi l-ohra cirkostanzjali indikati mill-Avukat Generali li fil-fehma tieghu setghu wasslu ghal kundanna, huma ghal kollox fjakki u ma joffrux il-garanziji li trid il-ligi sabiex jaghmlu prova valida fihom infushom. Il-fatt illi l- appellanti kien wiccu qed ihares lejn il-hajt jara dak li ghandu f'idejh tista' tkun spjegazzjoni plawsibbli kemm ghat-tezi prospettata mid-difiza u cioe' illi huwa kien qed jinvestiga dak li kien ghadu kemm sab, kif ukoll tista' tfisser illi huwa kien qed jipprova jahbi dawn il-pilloli minn ghajn in-nies kif jallega l-Avukat Generali. jekk fil-fatt il-pilloli intremewx mill-appellanti hekk kif wasslu fuqu il-pulizija jew inkella jekk dawn setghux waqghlu accidentalment f'dawk is-sekondi meta wasslu fuqu kemm il-pulizija kif ukoll il-bouncers, huma zewg tejoriji ukoll li jaghmlu sens fl-istampa ipprezentata fl-atti probatorji dwar il-fatti ta' dan il-kaz. thares lejn il-provi, huwa difficli illi dawn jippuntaw f'direzzjoni wahda u cioe' lejn ir-reita' lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni ghaliex il-provi huma fjakki, abbinat mal-fatt illi lanqas l-istqarrija ma tista' titqies li hija ammissibbli bhala prova inkriminatorja fic-cirkostanzi, kif inghad. Ghal dawn il-motivi l-appell tal-Avukat Generali qed jigi michud u d-decizjoni appellata ikkonfermata.