Actio Negatoria Servitutis Servitu' b'destinazzjoni tal-bniedem QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR. IMĦALLEF TONI ABELA LL.D. Seduta ta' nhar it-Tnejn, 30 ta' Novembru, 2020 Rat ir-Rikors Ġuramentat tal-Atturi konjugi Mifsud ippreżentat fit-2 ta' Awwissu 2018 u maħluf minn Jesmond Mazzitelli fl-istess data li permezz tiegħu talbu s-segwenti:- Illi l-atturi huma proprjetarji tal-garage li qieghed Tas-Sliema, Triq l- Imriekeb, gia Triq il-Menhir, minghajr numru ufficjali u bla isem, izda mmarkat mhux ufficjalment bin-numru wiehed (1) u dan kif jirrizulta mill-anness kuntratt ta' akkwist datat 25 ta' Jannar tas-sena 2017 fl- atti tan-Nutar Dottor Jonathan Grech Balzan (Dok A). Illi l-konvenut huwa proprjetarju ta' fond maisonette sovraport, bl-isem ta' "Stealth" gewwa Triq il-Menhir, Tas-Sliema, u l-garage adjacenti ma dak tal-atturi u cioe minghajr numru ufficjali u bla isem, izda mmarkat mhux ufficjalment bin-numru wiehed (2) fi Triq l-Imriekeb, gia Triq il- Menhir, Tas-Sliema. Illi l-konvenut hareg katusa mill-fond mainsonette sovrapost tieghu ghall-garage tal-atturi b'tali mod illi din qieghda tisporgi ghal go l-arja ta' fuq din il-porzjon art kif jirrizulta mill-anness ritratti (Dok B). l-Onorabbli Qorti tieghu bl-isem ta' "Stealth" gewwa Triq Tiddikjara illi l-katusa kostruwita mill-konvenut mill-fond maisonette sovrapost il-Menhir, Tas-Sliema ghall-garage tal-attur hija mibnija direttament fuq il- proprjeta u cioe go l-arja proprjeta ta' l-atturi; Tiddikjara illi l-konvenut m'ghandu l-ebda jedd jghaddi l-imsemmija katusa mill-garage proprjeta ta' l-atturi; Tikkundanna lill-konvenut sabiex fi zmien qasir u perentorju inehhi l- katusa msemmija u jerga' jqieghed kollox kif kien qabel ma wettaq l- imsemmi eghmil; u F'kaz li l-konvenut jonqos li jwettaq dak lilu ordnat fiz-zmien lilu moghti, li thalli lill-atturi jwettqu x-xoghlijiet mehtiega bi spejjez ghall- konvenut. Bl-ispejjez kontra l-konvenut ingunt minn issa in subizzjoni." Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-Konvenut Paul Baldacchino Kerr k/a Kerr preżentata fit-3 ta' Settembru 2018 u maħlufa minnu stess fl-istess data li permezz tagħha wieġeb is-segwenti:- It-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kontra r-rikorrenti; F'kull kaz ir-rikorrenti naqsu milli jindikaw id-disposizzjonijiet tal-ligi illi ghalihom jaghmlu riferenza vaga u li fuqhom qed jibbazaw l-allegat illegalita` tal-katusa mertu tal-kawza u ghalhekk in vista ta' tali nuqqas, l-intimat ma huwiex f'pozizzjoni illi jifhem bi precizjoni n-natura tal- illegalita' u l-istitut illi fuqu qed tigi bbazata l-kawza odjerna sabiex jistrada d-difiza tieghu; Minghajr pregudizzju ghas-sueccepit mhux veru li l-intimat hareg katusa mill-fond maisonette ghall-garage tal-atturi peress li din il- katusa kienet diga tezisti ferm qabel l-istess rikorrenti kienu xtraw il- garage; Illi l-esponent ma ghamel l-ebda tibdil fil-katusi u halla l-fond kif akkwistah; Illi kemm-il garage u anke l-maisonette sovrapost kienu proprjeta ta' Paul Hayman flimkien ma' martu Maria Lourdes Hayman u li kienu huma li qieghdu jew hallew il-haga fl-istat li minnu titnissel is-servitu meta z- zewg fondi, issa maqsuma, kienu tal-istess sid kif ser jigi pruvat waqt it-trattazzjoni ta' din il-kawza; Illi allura l-garaxx kien soggett ghal servitu ta' din il-katusa u li din kienet ilha hemm ferm qabel ma giet akkwistata mill-atturi. Ma sar ebda spoll jew tnaqqis ta' tgawdija fil-proprjeta tal-atturi; Illi l-attur kien jaf, ra u anke accetta l-katusa qabel ma hu kien xtara l- istess garage u minkejja dan xorta wahda proceda bil-kuntratt tal- akkwist bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha tieghu inkluz din il-katusa u allura bis-servitujiet apparenti li kienu jezitu fid-data tal-akkwist f'liema data l-garage u anke l-maisonette kienu gia jezisti, mibni u komplut; Illi biss minghajr pregudizzju ghal dak suriferit ghandu jinghad li l-atturi kienu obligati li jikkonfermaw mhux biss it-titolu tal-vendituri imma anke servitujiet li kienu assumew, anke jekk ghas-sahha biss tal-argument ghandu jirrizulta li qatt ma kienu nsinwat. Illi ghalhekk ghandhom jigu kjamati fil-kawza Clifton Mifsud Buhagiar u Sarah Mifsud Buhagiar il-fond maisonette; l-proprjetarji precedenti Illi l-kuntratt tal-akkwist li ghalih jirreferi l-attur fir-rikors guramentat tieghu jirreferi ghal kuntratt pubbliku ippublikat fl-atti tan-Nutar Dottor Pierre Antoncich tal-ghaxra (10) ta' Marzu tas-sena elf disa' mija sebgha u disghin (10.3.1997) li permezz tieghu Paul Hayman flimkien ma' martu Maria Lourdes Hayman li kienu sidien tal-blokka fosthom il-garaxx bieghu l-imsemmi garaxx lil Carmel u Rose Lipp fi stat gebel u saqaf imma bil-katusa suriferuta diga tezisti; Illi ghal kuntrarju ta' l-impressjoni li qed jipprova jaghti l-attur fir-rikors tieghu kien ferm qabel hawn li saret jew giet permessa l-katusa; Illi l-katusa baqghet hemm ukoll anke wara li Carmel Lipp flimkien mal-mara tieghu Rose Lipp trasferew permezz ta' donazzjoni lil binthom Stephanie Lipp l-imsemmi garage bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha tieghu inkluz il-katusa suriferita mertu tal-kawza odjerna; Illi l-kuntratti suriferiti kollha jaghmlu referenza ghall-kundizzjonijiet identici u b'mod partikolari li l-garaxx kien qed jigi trasferit bid-drittijiet u pertinenzi; Illi l-kelma 'pertinenzi' f'dan il-kuntest tfisser dak ukoll li jappartjeni lill- garage u li kien evidenti meta sar l-akwist; Illi l-esponenti ma ghamel xejn li hu ta' pregudizzju jew addirittura ta' dannu ghall-atturi; Illi l-espoent qatt m'agixxa bil-mod abbuziv u illegali kif imsemmi u pretiz mill-attur. Salvi eccezzjonijiet ulterjuri permessi mil-ligi. Bl-ispejjez kontra l-attur ingunt in subizzjoni." Rat l-atti kollha tal-kawża; Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti; Qrat ix-xhieda fil-kawża; Rat il-verbal tal-14 ta' Settembru 2020 fejn il-kawża tħalliet għal-lum għas- Punti ta' fatti L-azzjoni attriċi hija diretta sabiex il-konvenut, qua proprjetarju tal- Maisonette bl-isem ta' 'Stealth' triq il-Menhir Marsascala, ineħħi katusa li huwa niffed għal ġos-saqaf tal-garaxx sottostanti proprjetá tal-Atturi bil-mod kif muri fir-ritratt a' fol 28. garage in mertu proprjetá tal-atturi, huwa wkoll sid tal-garage biswitu (ara affidavits tal-atturi a' fol 34 u 35 kif ukoll xhieda tal-konvenut Paul Baldacchino Kerr k/a Kerr a' fol 149 faċċata 2). L-Atturi akkwistaw il-garage imsemmi mingħand ċerti Zerafa u Sarah konjuġi Mifsud Buhagiar b'kuntratt datat 25 ta' Jannar 2017 fl-atti tan-Nutar Jonthan Fil-kuntratt hemm dikjarat li l-atturi kompraturi akkwistaw dan il-garaxx "bid-dritt li jqabbad mal-medda katusi tal-ilma u tax-xita u tad-drains u drenaġġ" (fol 16). Fost il-pattijiet u l-kundizzjonijiet elenkati fl-istess kuntratt, Zerafa u Sarah konjuġi Mifsud Buhagiar qua vendituri taw kwalsiasi servitujiet u/jew drittijiet personali jew reali favur terzi salv dawk naxxenti mill-posizzjoni relattiva tiegħu fil-blokk" (ibid. klawżola 3 tal-pattijiet u kundizzjonijiet). Il-vendituri Zerafa u Sarah konjuġi Mifsud Buhagiar kienu akkwistaw dan il- garage mill-poter ta' ċerta Stephanie Lipp bis-saħħa ta' kuntratt ippubblikat fit-30 ta' Novembru 2010 fl-atti tal-istess Nutar Dottor Jonathan F'dan il-kuntratt Clifton u Sarah konjuġi Mifsud Buhagiar qua kompraturi ġew bl-istess mod mogħtija d-dritt "li jqabbad mal-medda katusi tal-ilma u tax-xita u tad-drains u drenaġġ" (fol 16) filwaqt li Stephanie "liberu minn kwalsiasi servitujiet u/jew drittijiet personali jew reali favur terzi salv dawk naxxenti mill-posizzjoni relattiva tiegħu fil-blokk" (ara fol 120 u Dan il-garage kien ġie mogħti lil Stephanie Lipp b'titolu ta' donazzjoni mingħand il-ġenituri tagħha Carmel u Rose konjuġi Lipp permezz ta' kuntratt datat 2 ta' Ottubru 2007 (fol 127). Dawn ta' l-aħħar kienu akkwistaw il-garage imsemmi mingħand Paul u Maria Lourdes konjugi Galea permezz ta' kuntratt datat 10 ta' Marzu 1997 fl-atti tan-Nutar Fil-kuntratt, hemm dikjarat l-istess dritt favur il-kompraturi "li jqabbad mal-medda katusi tal-ilma tax-xita u tad- drains u drenaġġ" (ara fol 132 jew 164). Punti ta' Liġi L-Atturi qed jitolbu dikjarazzjoni illi l-katusa kostruwita mill-konvenut mill-fond maisonette sovrapost tiegħu bl-isem "Stealth" ġewwa Triq il- Menħir, Tas-Sliema għall-garage tal-Atturi hija mibnija direttament ġo l-arja proprjetá tal-atturi u li l-konvenut m'għandu l-ebda jedd jgħaddi l-imsemmija katusa mill-garage proprjetá tal-Atturi. Għalkemm ma hemmx indikat "expliciter" ix-xorta ta' azzjoni hawn esperita, joħroġ ċar mill-mod kif inhuma imfasslin it-talbiet tar-rikors ġurament u n-natura tal-ilment kif hemm impustat, li l-azzjoni tentata mill- Atturi hija essenzjalment waħda negatorja. Dan in kwantu permezz tagħha qiegħed jintalab li l-konvenut ineħħi l-katusa mill-garage proprjetá tal-Atturi. Il-Kunsiderazzjonijiet ta' dritt marbutin ma din l-azzjoni ġew spjegati tajjeb mill-Qorti Ċivili Prim' Awla per imħallef Joseph R. Hampton fis- datata 27 ta' Mejju 2004: "l-għan waħdieni tal-actio negatoria huwa dak li jikseb dikjarazzjoni li l-ġid tal-attur mhux suġġett għal servitu' favur ġid ta' ħaddieħor, u li jitneħħa dak kollu li jxejjen l-istat ta' tgawdija ħielsa minn kull servitu'. Din l-azzjoni tinbena fuq il-presuppost li l-ġid immobbli huwa ħieles (P.A. 9.1.1877 fil- kawża fl-ismijiet Banavage vs Bellizzi D'Amato Ellul Mizzi (Kollez. Għalhekk hija azzjoni ta' għamla petitorja (App. Ċiv. 19.2.1951 fil-kawża fl-ismijiet De Giorgio et vs Antoncich (Kollez. Vol: XXXV.i.10)) u tista' titressaq biss minn min hu sid tal-post (App. Ċiv. 20.12.1946 fil-kawża fl- ismijiet AlMajdoubeh et vs Spiteri Paris (Kollez. Vol: XXXII.i.485)) u mhux minn kull min ikun jippossedih, u dan bħala effett dirett tal-fatt li l-azzjoni petitorja tirrigwarda jeddijiet reali (P.A. 3.4.1995 fil-kawża fl-ismijiet Zammit Parnis Aquilina normalment ukoll, fl-azzjoni negatorja, il-piż tal-prova tal-esistenza ta' servitu' fuq il-fond tal-attur taqa' fuq il-parti mħarrka (App. Ċiv. fil-kawza fl-ismijiet Corrieri Dela et vs Cassola (Kollez. Vol: XLI.i.69)), minkejja li din tkun tinsab fil-kważipussess tas-servitu' pretiza (P.A. PS 18.2.2004 fil- kawża fl-ismijiet Nazzareno Farrugia Cremona vs Leonilda De Giorgio ). Għalhekk, kulma għandu jipprova l-attur f'kawża bħal din hu li huwa tassew sid il-post li fuqu qiegħed jiġi pretiż is-servitu'. Filwaqt li l-parti mħarrka trid turi li tassew jeżisti s-servitu' minnha vantat (P.A. PS 31.1.2003 fil-kawza fl-ismijiet Joan Despott vs Marianna Farrugia Cremona);" Ara wkoll is-sentenza mogħtija minn din il-Qorti kif presjeduta fl-ismijiet Joseph Vassallo Gat vs Xi Kif jirriżulta mill-fatti senjalati supra, bħala prova tat-titolu tagħhom l- Atturi wrew li huma akkwistaw l-garage in kwistjoni mingħand ċerti Zerafa u Sarah konjuġi Mifsud Buhagiar b'kuntratt datat 25 ta' Jannar 2017 fl-atti tan-Nutar Il-vendituri Zerafa u Sarah konjuġi Mifsud Buhagiar kienu akkwistaw dan il-garage mill-poter ta' ċerta Stephanie Lipp bis-saħħa ta' kuntratt ippubblikat fit-30 ta' Novembru 2010 fl-atti tal-istess Dan il-garage kien ġie mogħti lil Stephanie Lipp b'titolu ta' donazzjoni mingħand il-ġenituri tagħha Carmel u Rose konjuġi Lipp permezz ta' kuntratt datat 2 ta' Ottubru 2007 Dawn ta' l-aħħar kienu akkwistaw il-garage imsemmi mingħand Paul u Maria Lourdes konjugi Hayman permezz ta' kuntratt datat 10 ta' Marzu 1997 fl-atti tan-Nutar Pierre Antoncich (fol 132 jew 163). Skont dan il-kuntratt, l-art li fuqha ġie żviluppat il-garage kienet inxtrat min Paul Hayman mis- Mintoff b'kuntratt datat 13 ta' Settembru 1988 fl-atti tal-istess Nutar Pierre Antoncich (ara wkoll xhieda ta' Paul Hayman a' fol 168). Kif qalet il-CORTE DI CASSAZIONE, SEZ. L-Atturi irnexxilhom jipprovaw li huma tassew is-sidien tal-garage in kwistjoni. Dan irriżulta b'mod inekwivoku mill-provi prodotti. Isegwi li l- ewwel rekwiżit għas-sodisfaċiment ta' din l-azzjoni ġie sodisfatt. Il-Konvenut fit-tieni eċċezzjoni tiegħu jissolleva li 'ma huwiex f'pożizzjoni li jifhem bi preċiżjoni n-natura tal-illegalitá u l-sititut tal-liġi illi fuqu qed tiġi bbażata l-kawża odjerna'. Mill-atti tal-kawża joħroġ iżda, li l- Konvenut fil-fatt fehem in-natura tal-azzjoni tant li l-eċċezzjonijiet sollevati u l-provi prodotti minnu kienu kollha mmiratti sabiex jittenta juri li l-katusa tiegħu mnissla bis-saħħa tal-kuntratt tal-10 ta' Marzu 1997 u bid- destinazzjoni tas-sid ta' żewġ fondi ai termini tal-artikolu 457 (a) u (ċ) tal- Kodiċi Ċivili (ara eċċezzjonijiet numri 5 sa 14, nota ta' sottomissjonijiet a' Rose Lipp a' fol 156, Paul Hayman a' fol 168 u Charles Lipp a' fol 172). Il-Konvenut qiegħed għalhekk jirreklama l-eżistenza ta' servitù stabbiliti bi tnejn mit-tlett modi taħt l-artikolu 457 tal-Kap. 16 ta' kif tista' tiġi akkwistata servitu' kontinwa u apparenti bħal ma hi servitù ta' katusa. Iżda kif ġie ġia ribadit minn din il-Qorti, "It-tlett kawżi li minnhom jitnissel servitu' kontinwu fit-termini ta' dak li jipprovdi l-artiklu 457 tal-Kodiċi Ċivili, ma humiex alternattivi għal xulxin. Di piu` irid jingħata omaġġ lill- prinċipju ta' "una via non datur recursus ad alteram", altrimenti l-parti l-oħra għall-kawża titqiegħed svantaġġ ta' sperimentazzjoni ta' diversi pretensjonijiet jew azzjonijiet. It-tagħbija ta' servitujiet fuq fond ta' ħadd ieħor huwa piż rejali li għandu jitqies b'ċertu ċirkospezzjoni peress li r-regola prinċipali hi li l-propjetarju ta' fond għandu s-setgħa assoluta li jagħmel użu mill-propjeta' tiegħu kif jidhirlu hu basta mhux kontra l-liġi (artikolu 320 tal-Kodiċi Ċivili). Għalhekk, meta persuna tkun qed tiddefendi lilha nnifisha bid-dritt ta' servitu` kontinwu, peress li l-ħolqien tagħhom huwa odjuż fis-sens li jnaqqas mil- liberta` li dak li jkun jiddisponi mill-proprjeta` tiegħu kif irid hu, għandha sa mill-bidu nett tad-difiża tagħha, tagħżel it-triq ta' xi waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-artiklu 457 tal-Kodiċi Ċivili u mhux tagħżel aktar minn raġuni waħda biex jekk ma tirnexxix f'waħda tipprova tolqot bl-oħra. raġunijiet jeskludu lil xulxin, tant li anke l-punteġġjatura taħt dan l-artiklu ma tippermettix l-affissjoni ta' "jew"." ( ara Sentenza fl-ismijiet Joan Antida Calleia il-Qorti għaldaqstant ma hijiex tenuta li tikkonsidra iktar min waħda miż-żewġ modi ta' eżistenza ta' servitu reklamati mill-Konvenut. Mejju 2019). Iżda qabel ma l-Qorti tiddetermina jekk il-konvenut irnexxilux jipprova l-eżistenza ta' servitù ta' katusa, jeħtieġ li qabel l-Qorti tikkjarifika li, kif konstatat minnha waqt l-aċċess tagħha miżmum fis-6 ta' Diċembru 2018 (ara fol 55), il-katusa in kwistjoni ma hijiex katusa tad-drain hekk kif sottomess mil-Konvenut. Il-katusa hija waħda li minnha tgħaddi l-arja tal- ħwejjeġ li jkunu qed jinxfu ġewwa t-tumble dryer tal-konvenut. tiddetermina l-Qorti għalhekk huwa jekk il-Konvenut irnexxilux jipprova l- eżistenza ta' servitù ta' katusa tal-arja u mhux ta' katusa tad-drain. Servitù mnissla bis-saħħa ta' titolu L-ewwel parti tal-artikolu 458 tal-Kap. 16 tippreskrivi li "it-titolu li bih tiġi mnissla servitù hu null jekk ma jidhirx minn att pubbliku". Skont il-konvenut id-dritt reali ta' servitù ta' din il-katusa ġie oriġinarjament kostituwit bl-att tal-10 ta' Marzu 1997 u baqgħa jssegwi l- istess immobbli, jiġifieri l-garage de quo, f'idejn min ikun ħadu. Dan għaliex fil-kuntratt imsemmi hemm dikjarat li l-garaxx ġie trasferit "bid-drittijiet u l- Dejjem skont il-Konvenut, 'l-kelma 'pertinenzi' f'dan il-kuntest tfisser dak kollu li jappartjeni lill-garage u li kien evidenti meta sar l-akkwist' (ara eċċezzjoni 14 a' fol 47). Ġie stabbilit li "ma hemm ebda formula sagro santa li teħtieġ li l- kelma "servitu`" tintuża espressament kemm-il darba mill-korp tal-kuntratt jkun jidher li tali dritt qieghed effettivament jingħata" (Louis Tarek Fahmy Gad et vs Joseph Chiarenza, Qorti tal-Appell, 30 ta' Novembru 2007). Huwa kunċett mill-aktar paċifiku li l-kelma pertinenzi ma twassal għall-ebda dritt effettiv ta' servitù fis-sens tas-sentenza appena ċitata. Billi din il-kelma tintuża dejjem f'kuntratti ta' akkwisti immobiljari, interpretazzjoni bħal dik reklamata mill-konvenut twassal għal sitwazzjoni assurda li l-kuntratti kollha ta' bejgħ Dan ċertament m' huwiex l-ispirtu tal-liġi kif dettat bl-artikolu 458 tal-Kap. 16 u abbinat mal-artikolu 400 tal-istess L-Artikolu 400(1) tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta, jipprovdi li: "Is-servitu` hija jedd stabbilit għall-vantaġġ ta' fond fuq fond ta' ħaddieħor, sabiex isir użu minn dan il-fond ta' ħaddieħor jew sabiex ma jitħalliex li sidu juża minnu kif irid". F'dan ir-rigward l-artikolu 686 tal-Kodiċi Napolejoniku Franċiż li fuqu huwa mudellat l-artikolu 400 tal-Kodiċi Ċivili Malti ġie ritenut hekk: Fis-sentenza mogħtija mill-Onorabbli Qorti ta' l-Appell, fl-ismijiet rigward kollu ghandu jigi ossrvat illi ma jistax jinghad li obbligazzjoni "tammonta" ghal servitu`, izda trid attwalment tikkostitwixxi servitu`" (ara ukoll Sentenza fl-ismijiet Louis Tarek Fahmy Gad et vs Joseph Chiarenza, Qorti Ċivili jgħallmu tliet huma l-punti kardinali li għandhom jissemmew fil-kuntratt sabiex tiġi effettivament kostitwita servitù u ċioe (1) id-dritt maħluq li f'dan il-każ jikkonsisti f'katusa tal-arja; (2) il-fond dominanti li favur tiegħu s-suppost servitù ġiet istitwita, senjatament il-fond sovrastanti proprjetá tal-Konvenut u (3) il-fond serventi li fuqu hemm is- 29 ta' Jannar 2016; ara wkoll David Steer et vs John Gera et, Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri, 2 ta' Ottubru Kif jirriżulta mill-fatti fuq spjegati, il-kuntratt tal-10 ta' Marzu 1997 jfalli mill-ewwl żewġ elementi. Għaldaqstant ma ġiet imposta fuq il-garage tal- Atturi b'mod espress ebda servitù ta' katusa tal-arja favur tal-fond L-istess jingħad għal-kuntratti sussegwenti tat-2 ta' Ottubru 2007, tat-30 ta' Novembru 2010 u dak tal- akkwist mill-Atturi datat 25 ta' Jannar 2017. Jingħad ukoll li anke li kieku kellu jiġi argumentat li l-kelma 'pertinenzi' setgħet b'xi mod toħloq dubju dwar l-eżistenza o meno ta' servitù, ġia rilevat min din il-Qorti li "fil-kamp ta' servitujiet din il-Qorti hija It-tagħlim ġurisprudenzjali huwa fis- sens "Illi bil-liġi, sid il-fond dominanti ma jista' jagħmel xejn li jtaqqal il-piż Fid-dubbju għandu jiġi deċiż favur il-fond servjenti." (ara Deċiżjoni tal-Appell Ċivili Superjuri tal-4 ta' Mejju 1953 fl-ismijiet Carmelo applikabbli dan it-tagħlim meta l-kwistjoni tkun mhux dwar l-estensjoni tas- servitu` iżda l-esistenza tiegħu". Dan huwa wkoll rifless fit-tagħlim tal-ġuristi u jgħallmu li " ... Ladarba ma ġiet maħluqa ebda servitù ta' katusa tal-arja bis-saħħa ta' titolu skont l-artikolu 458 tal-Kap. 16, il-Konvenut ma jistax isib refuġju wara l-fatt li l-katusa ilha hemm sa min ferm qabel ma l-Atturi akkwistaw il- Kwalunkwe ftehim li seta sar mal-awturi tal-Atturi u l- konvenut rigwardanti din il-katusa ma huwiex wieħed ta' natura reali iżda ta' natura personali u bħala tali ma setgħax jgħaddi fil-persuna tal-Atturi bil- fatt li akkwistaw il-garage in kwistjoni. F'Muscat Vella Mamo vs Aquilina Harmsworth deċiża mill-Onorabbli Qorti ta' l- Appell fl-14 ta' Ottubru 1987, intqal li: "ftehim fejn teżisti obbligazzjoni personali bejn il-partijiet, jekk jirrizulta, ma jikkrea ebda dritt reali inerenti għall-fond u ma tinvinkolax lil min jiġi fil-pussess tal-fond wara dak li jkun ikkonċeda dan l-użu" ( ara ukoll Louis Tarek Fahmy Gad et vs Joseph Chiarenza coutts Visanich il-konvenut ma għandu l-ebda setgħa li jorbot lill-atturi bl- obbligazzjoni naxxenti min ftehim bħal dan (ara f'dan is-sens il-kawża Mercury p.l.c. vs Persona Limited, Qorti Ċivili Prim' Awla, 10 ta' Destinazzjoni tas-sid ta' żewġ fondi Kif ġia ingħad, il-Qorti ma hiex tenuta li tikkunsidra din l-eċċezzjoni sollevata mill-Konvenut għal raġunijiet su indikati. Madanakollu jingħad li, li kieku għall-grazzja tal-argument din l-eċċezzjoni tista' tingħata flimkien ma' dik tat-titolu, xorta waħda ma tistax tirnexxi. "Illi għar-rigward ta' servitu' maħluqa "bid-destinazzjoni ta' sid ta' zewġ 468 tal-Kap 16), il-liġi trid li jintwera (naturalment, minn min jinvoka favurih tali servitu') li s-sid qiegħed jew ħalla l-ħaġa fl-istat li minnu Kemm hu hekk, ġie stabilit li s-servitu' bid-destinazzjoni ta' missier il-familja ma toħroġx mill-intenzjoni imma mill-fatt, għaliex is- servitujiet predjali, kif l-isem innifsu juri, huma assoġġettazzjoni tal- proprjeta' u għalhekk, bħala ħaġa "in odiosis", għalkemm utli għall-fond dominanti, m'għandhomx jitnisslu ħlief minn fatti univoċi u ċerti (App. Ċiv. 24.3.1975 fil-kawża fl-ismijiet Francis Ronayne vs Michael Hayman (mhix pubblikata)). Biex dan iseħħ iridu jintwerew erba' (4) elementi li huma: (a) li l-post serventi u dak dominanti kienu, f'xi żmien, tal-istess sid; (b) li l- imsemmi sid qiegħed jew ħalla l-affarijiet fl-istat li minnu tnisslet is-servitu', (ċ) li l-postijiet jinsabu f'idejn sidien differenti, u (d) li meta l-postijiet ikunu għaddew għand sidien differenti, ma jingħad xejn dwar is-servitu'. dan, huwa stabilit ukoll li din is-servitu' tirrigwarda biss dawk is-servitujiet li huma kontinwi (Art. 455(2) tal-Kap 16) u dawk li jidhru (Art. 455(4) tal-Kap 16)...; Illi għalhekk, iż-żmien utli li wieħed irid iqis biex jara jekk tali għamla ta' servitu' teżistix tabilħaqq huwa l-waqt meta l-postijiet ma baqgħux iżjed tal-istess sid, u mhux iż-żmien meta kienu għadhom tal-istess sid. Dan iġib miegħu l-effett li jekk kemm-il darba xi waħda mill-proprjetajiet kienet diġa' għaddiet għand ħaddieħor u ma tkunx baqgħet għand l-istess sid, is- servitu' ma tista' qatt titqies maħluqa bid-"destinazzjoni" jew bir-rieda tal- istess sid, imma trid titqies li tkun inħolqot bi qbil ta' kunsensi tas-sidien kollha konċernati, u għalhekk il-ħolqien tas-servitu' għandu jsir u jiġi biss Ċiv. 7.10.1997 fil-kawża fl-ismijiet Joseph Miceli Donnelly vs Victor Elgabaei (mhix pubblikata)). Applikat dan l-insenjament għall-każ preżenti l-Qorti mill-ewwel tikkonkludi li ma jista' qatt jiġi konsidrat li ġiet krejata servitù "per waħda proprjetarja, f'dan il-każ Paul u Maria Lourdes konjuġi Hayman, kif donnu qed jikkontendi l-Konvenut. Huwa fatt inkontestat li l-katusa ġiet mgħoddija bir-rieda u l-volontá mhux tal-Konjugi Hayman iżda tal-Konvenut wara li akkwista l-fond sovrastanti l-garage in kwistjoni mill-istess konjugi "Qorti: Fil-mument li inti begħtlu l-post lilu, il-katussa kienet diġa' għaddiet? Xhud: Le mhux hu ried jagħmilha. Wara li begħtlu l-post għamilha hux." (ara xhieda ta' Paul Hayman a' fol 171). Ladarba waħda miż-żewġ proprjetajiet diġa għaddiet fil-proprjetá ta' ħaddieħor, is-servitù "trid neċessarjament jitqies li se mai tkun ġiet krejata bil-konkors taż-żewġ proprjetajiet. eventwalitá hu ovvju li l-ħolqien tas-servitù għandu, per forza, isir tramite att pubbliku u b'hekk biss jista' jiġi provat." (ara Improved Design Limited vs Anthony Mazzitelli et, Qorti tal-Appell, 5 ta' April 2013). Dwar l-artiklu 1062 tal-Kodici Ċivili Taljan, li jipprovdi ghal dan l- Istitut, il-Qrati taljani jesprimu duttrina li hija perfettament applikabbli għas- sitwazzjoni taħt ir-regim legali tagħna fis-sens li "Ai fini della costituzione il-fatt waħdu huwa biżżejjed biex jiġi konkluż li ma nħoloq ebda servitù per destinazzjoni. Għaldaqstant ma hemmx ħtieġa li l-Qorti tindaga jekk intwerewx l-elementi l-oħra li jnisslu servitù b'dan il-mod. Il-Konvenut għalhekk ma seħħlux juri li fil-fatt għandu bi dritt servitù li jqiegħed katusa tal-arja fil-garage proprjetá tal-atturi. Isegwi li l-katusa għandha tiġi mneħħija billi tikkostitwixxi molestja tad-dritt tal-Atturi li jgawdu l-proprjetá tagħhom ħielsa minn kull servitù. Għalhekk il-Qorti sejra tilqa' t- talbiet attriċi. Għaldaqstant u għar-raġunijet fuq imsemmija, il-Qorti qegħdha taqta' u tiddeċiedi din il-kawża billi; Tilqa' l-ewwel talba attriċi u tiddikjara illi l-katusa kostruwita mill-konvenut mill-fond maisonette sovrapost tiegħu bl-isem ta' "Stealth" ġewwa Triq il- Menhir, Tas-Sliema għall-garage tal-Atturi hija mibnija direttament fuq il- proprjetá u ċioe ġo l-arja proprjetá ta' l-atturi; Tilqa' t-tieni talba attriċi u tiddikjara illi l-konvenut m'għandu l-ebda jedd jgħaddi l-imsemmija katusa mill-garage proprjetá tal-atturi; Tilqa' t-tielet talba attriċi u tikkundanna lil-konvenut sabiex fi żmien tlett (3) xhur mid-data ta' din is-Sentenza jneħħi l-katusa msemmija u jerġa' jqiegħed kollox kif kien qabel ma wettaq l-imsemmi egħmil; Tilqa' r-raba' talba attriċi u f'każ li l-konvenut jonqos li jwettaq dak lilu ordnat fiż-żmien lilu mogħti, tħalli lill-Atturi jwettqu x-xogħolijiet meħtieġa bi spejjeż għall-konvenut u dan taħt is-superviżjoni u direzzjoni tal-Perit Mario King li qed ikun maħtur għal dan l-iskop; Tiċħad ghalhekk l-eċċezzjonijiet kollha tal-Konvenut. L-Ispejjeż ta' din il-kawża, inkluzi dawk tal-Perit Mario King jekk ikun il- kaz , jitħallsu kollha mill-Konvenut. Imħallef Toni Briffa Axiaq Deputat Reġistratur