IL-QORTI TAL-APPELL KRIMINALI Onor. Imħallef Dr. Aaron M. Hayes M.A. (Law), LL.D. (melit) lllum l-10 ta' Diċembru 2019 Appell numru 57 tal-2018 Dan huwa appell minn sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) nhar il-5 ta' Frar 2018 fil-konfront ta' Aryna ELLID detentriċi tal-karta tal-identità bin-numru 73289A li ġiet mixlija: Talli fit-28 ta' Novembru 2017 ġewwa dawn il-Gżejjer Maltin: Irrifjutat li tagħti aċċess tal-wild taħt il-kustodja tagħha lil Daniele Mikolay, hekk kif ordnat mill-Qorti jew hekk kif marbuta bil-kuntratt mingħajr raġuni xierqa; Naqset li tobdi l-ordni tal-Pulizija, meta ġiet avżata bil-fomm jew b'avviż bil-miktub sabiex tattendi l-Għassa tal-Pulizija jew f'xi post ieħor indikat mill-Pulizija sabiex tippreżenta d-dokumenti meħtieġa mill-istess Pulizija. Permezz tas-sentenza aktar 'il fuq imsemmija, il-Qorti tal- Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali, wara li rat l-imputazzjonijiet miġjuba kontra l-appellanti, rat id-dokumenti kollha esebiti, l-atti kollha tal-kawża u semgħet lill-partijiet, u wara li rat l-Artikoli 338(ll) u 355AD(3)(4)(5) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta, sabet lill-imputata ħatja tal-akkużi kif dedotti mill- Prosekuzzjoni u kkundannatha għal ġimgħa detenzjoni. fissret fi kliem ċar il-portata ta' din is-sentenza lill-imputata. Illi minn din is-sentenza Aryna ELLID interponiet appell permezz ta' rikors datat 14 ta' Frar 2018 li permezz tiegħu talbet lil din il-Qorti jogħġobha: Tħassar u tirrevoka s-sentenza appellata u tillibera lill-esponenti minn kull ħtija u piena. Bla preġudizzju għal din it-talba illi anke f'każ li din il-Qorti ma tilqax l-aggravji hawn fuq imsemmija hija tirriforma s-sentenza appellata sabiex li filwaqt li tikkonfermaha in kwantu l-ħtija twarrab dik il- parti tas-sentenza fejn l-esponenti ġiet ikkundannata għal ġimgħa detenzjoni u minflok tingħata piena aktar xierqa u li bl-ebda mod tkun tinkludi d-detenzjoni. Dan wara li saħqet is-segwenti: - a. Preliminarjament u assolutament mingħajr ebda preġudizzju għall- aggravji li ser jissemmew iktar 'l isfel f'dan ir-rikors, is-sentenza mogħtija mill-Ewwel Onorabbli Qorti li minnha qed jiġi ntavolat dan l-appell hija nulla u ma jista' jkollha qatt ebda effett legali fil-konfront tal-appellanti meta bl-ebda mod ma hija motivata kif lanqas m'hemm indikat fiha s- sejbien ta' ħtija, ir-raġuni għaliex il-Qorti sabet lill-imputata ħatja kif lanqas ma hemm indikat il-provvediment tal-liġi kriminali li bl-azzjoni jew ommissjoni tal-istess l-esponenti kisret il-liġi kriminali. Għandu jingħad ukoll illi dan l-Artikolu 218 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta jiddetta x'għandha tikkontjeni kwalunkwe sentenza u allura wkoll kwalunkwe sentenza mogħtija mhux biss mill-Qrati Ċivili iżda wkoll Kriminali u ċioè li fis-sentenza l-Qorti għandha tagħti r-raġunijiet li fuqhom dik il-Qorti tkun ibbażat is-sentenza tagħha u għandu jkun hemm fiha wkoll referenza għall-proċedimenti, għat-talbiet tal-attur – hawn wieħed għandu jsemmi l-Prosekuzzjoni li fuq talba tagħha nbdew il-proċeduri kontra l-akkużat – fil-kamp kriminali u partikolarment meta u għall-eċċezzjonijiet tal-konvenut – l-istess hawn wieħed għandu jinkludi lill-akkużat li qed jiddefendi l-kawża. Kopja ta' din is-sentenza qed tiġi hawn annessa u mmarkata bħala Dokument A. b. ta' kontravenzjonijiet kif f'dan il-każ l-Artikolu 338 (II) biex tissustissi din il- kontravenzjoni l-persuna li kontra tagħha tkun saret ordni ai termini tal- istess Artikolu trid tkun ġiet infurmata b'dik l-ordni u sta, bħal dejjem, għall-Prosekuzzjoni li tipprova l-eżistenza tan-notifika ta' dak id-digriet lill-persuna hekk ordnata l-istess digriet biex timxi mal-istess, fil-każ in kwistjoni, l-esponenti. Kwindi, ladarba li din il-prova qatt ma tressqet mill- Prosekuzzjoni però tressqet biss kopja tal-imsemmi digriet u l-ebda prova dwar notifika tal-istess lill-esponenti, l-esponenti ma messha qatt ġiet misjuba ħatja, kif fuq intqal. c. Dana kollu jinsab saħansitra kkorroborat fl-affidavit ta' WPS 161 stazzjonata fl-Għassa ta' L-Isla joħroġ ċar illi lanqas l-imsemmi Daniele Mikolay meta mar jagħmel ir-rapport li ta lok għal dawn il-proċeduri kriminali kontra l-esponenti ma għadda lill-Pulizija kopja tad-digriet u mill-istess affidavit jidher ċar ukoll illi ċiononostante l-Pulizija xorta waħda ħarġet l-akkużi kontra l-esponenti meta lanqas biss kienet fil-pussess ta' dan id-digriet, aħseb u ara kemm hija stess infurmat lill-esponenti bl- eżistenza tiegħu jew altrimenti għaddietilha kopja tiegħu anke jekk dan id- digriet ġie f'idejha wara li sar ir-rapport – ħaġa din però li tagħha m'hemm l-ebda prova – anke peress illi fl-imsemmi affidavit jingħad illi l-esponenti qatt ma marret l-Għassa "sabiex tiġi mitkellma fuq dan ir-rapport". In oltre l-akkużi kontra l-esponenti kienu nħarġu fl-indirizz tar-raġel ta' ommha, illum minnu sseparata de facto fl-indirizz tiegħu Dar il-Bies, 112, Triq Anġlu Mallia, L-Isla meta din kienet ilha ma tirrisjedi hemm għal diversi xhur billi fis-sajf tas-sena li għaddiet u meta ommha u żewġha Joseph Doublesin kienu ilhom separati de facto sa minn Jannar ta' dik is- sena. d. Illi għaldaqstant l-esponenti lanqas qatt ma ġiet notifikata skont il-liġi billi l-akkuża mhux biss qatt ma ġiet mgħoddija lilha fid-dar fejn tirrisjedi jew tħalliet ma' membru tal-familja tagħha iżda tħalliet biss f'residenza li ma toqgħodx fiha u ma' persuna li qatt ma kien membru tal-familja tagħha jew b'xi mod jiġi minnha. Anke għal din ir-raġuni biss il-Qorti tal- Maġistrati qatt ma setgħet issib ħtija kontra l-esponenti. e. Terġa' u tgħid dan Privitera kien ilu jaf illi l-esponenti ma baqgħetx tgħix ma' binthom fil-proprjetà ta' Joseph Doublesin ġewwa L-Isla fejn il- Pulizija ħallew it-taħrika tagħha iżda kienet ilha tgħix ma' ommha ġewwa flat 61, Portomaso billi diversi drabi u qabel ma nħareġ id-digriet in kwistjoni kien mar jiġborha meta jkun hemm ftehim li hekk isir bejn l- esponenti u Privitera. Minkejja dan Privitera qatt ma ħass li kellu jinforma timxi ma' dawk lill-Pulizija bir-residenza l-ġdida tagħha u kienet din ir-raġuni illi l-Pulizija nnotifikawha bl-indirizz żbaljat kif ingħad iżjed 'il fuq. Illi bla preġudizzju ta' dak tal-aggravji msemmija supra u jekk biss f'każ li l-ebda aggravju minn dawn ma jiġi akkolt minn din l-Onorabbli Qorti, l-esponenti tissottometti illi l-piena ta' detenzjoni ta' ġimgħa minħabba illi għal okkażjoni waħda biss u ċioè fil-ġurnata ta' nhar it-28 ta' Novembru 2017 setgħet naqset li tagħti aċċess lil Privitera għal bintu u dana partikolarment meta din kienet l-ewwel darba li l-esponenti ġiet akkużata quddiem il- Qorti tal-Maġistrati seduta tal-Familja, deċiżjoni li timponi deċiżjoni fuq tifla kif prattikament għadha l-esponenti ta' 19-il sena, tintbagħat ġimgħa l-ħabs mhux biss meta għandha tifla ta' sentejn biex tieħu ħsieb u tindokra fil-bżonnijiet kollha tagħha pero' forsi agħar li tkun kostretta tqatta' sebat ijiem f'ambjent li ċertament ma jikkonduċix li tfajla ta' 19-il sena titgħallem mill-iżball li setgħet għamlet. Forsi l-ewwel Onorabbli Qorti kienet tkun imxiet b'mod mistħoqq fil-konfront tal-esponenti kieku din ilha karriera tisfida l-ordni tal-Qorti jew li kienet reċidiva billi akkużata u misjuba ħatja fuq l-istess akkuża jew simili billi l-Ewwel Onorabbli Qorti b'mod akkużati li konsistenti b'kontravenzjonijiet ta' natura simili jkunu dehru quddiemha għal darba waħda biss kif inhu dan il-każ. f. Meta persuna akkużata saħansitra b'reati anke serji tkun dehret quddiem il-Qorti tal-Maġistrati u li ma jkollha kondotta nadifa qajla tiġi mitfugħa l- ħabs anke meta si tratta ta' akkużi li jwasslu għal ħames snin priġunerija u anke inqas u anke dan meta jkunu ta' età matura u f'inkarigu responsabbli. Fil-każ odjern għandna persuna li għadha teenager u meta kienet ħarġet tqila meta kien għad kellha 15-il sena u allura kif jgħidu l-Ingliżi kienet, kif forsi għadha, a child mother u ċertament ma jkunx mistħoqq li tinxteħet il- ħabs. g. Tinqala' wkoll il-kwistjoni ta' min ser ikun kapaċi fil-ġimgħa illi ser ikollha tqatta' l-esponenti ġewwa l-ħabs f'każ li dan l-appell ma jiġix milqugħ meta Cerelia għadha biss tarbija ta' sentejn b'missierha Daniele jżomm lil din it-tarbija kif Privitera, ċertament mhuwiex kapaċi jistħoqqilha li tinżamm meta hu jgħix mal-partner ġdida tiegħu ġewwa Parti mill-Fgura u meta omm l-esponenti għandha l-ħajja privata tagħha llum u la tista' u lanqas trid illi jkollha żżomm lit-tarbija hi u l-partner il-ġdid tagħha meta t-tnejn jaħdmu sigħat twal. Ikkunsidrat: - Illi nhar id-29 ta' Novembru 2017 għall-ħabta tal-erbgħa u nofs ta' wara nofsinhar, Daniele Mikolay irraporta l-Għassa tal-Pulizija ta' Birkirkara li fil-jum ta' qabel, hu ma kienx ingħata l-aċċess biex jara lil bintu minuri u dan peress illi l-appellanta, li tiġi omm bintu, kienet tfiet il-mobile tagħha. Irriżulta li hi xagħlitu għall-ħabta tas- sitta ta' filgħaxija fejn kif Privitera ċempillha u nformha li suppost dakinhar kellu l-aċċess tat-tifla, hi qaltlu li ma jimpurtahiex. Pulizija għamlu tentattiv biex iċemplu madankollu baqgħu ma rnexxielhomx jikkuntatjawha. B'hekk ħarġulha letter to call fl-indirizz 112, Dar il-Bies, Triq Anglu Mallia, L-Isla fejn xorta waħda baqgħet qatt ma marret l-Għassa tal- Pulzija biex tiġi mitkellma dwar ir-rapport li sar kontriha. Konsegwentement inħarġu l-akkużi kontra tagħha. Ikkunsidrat: Illi f'dan il-każ l-appell jistrieħ fuq l-apprezzament tal-fatti magħmula mill-Qorti tal-Maġistrati. B'mod partikolari f'appelli ta' dan il-ġeneru, huwa importanti li jiġi ċċarat x'inhuma l-funzjonijiet ta' din il-Qorti tal-Appell Kriminali, li f'dan il-każ tisma' appelli minn sentenzi mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati. Dawn il- funzjonijiet ġew spjegati f'diversi sentenzi, fosthom fis-sentenza Ir- Repubblika ta' Malta vs Emanuel MC HARG deċiża mill-Qorti tal- Appell Kriminali (Sede Superjuri)1 fejn intqal:- Ara wkoll Ara, fost ohrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Sapezhinsky, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs Godfrey Jenkins u r-Repubblika ta' Malta v. Tanti sive Lino Pearce 24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs Lawrence Bowell sive Axiak 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs Mustafa Jankovic Lomax; Ir-Repubblika ta' Malta vs Thomas sive Tommy Warren, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs Ivan Sacco, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs George Patane’, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs Andrew George Hales, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs Anthony Lodo, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs Maurice Seisun, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija vs Saviour Cachia Inguanez, 30 ta' Marzu jekk il-Qorti ma tasal ghall-konkluzjoni kif dejjem gie ritenut huwa principju stabbilit fil-gurisprudenza ta' din il- Qorti li hija ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmul mill- ewwel Qorti il-Qorti setghet ragjonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha. Fi kliem fl- apprezzament taghmel tal-provi ezercitata mill-ewwel Qorti apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l- ewwel Qorti kinitx ragjonevoli fil-konkluzjoni taghha. Jekk, izda, din il-Qorti tasal ghall- konkluzjoni li l-ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment jew legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura impellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni. id-diskrezzjoni izda tirrimpjazzax B'hekk anke jekk din il-Qorti tistħarreġ ix-xiehda li tkun tressqet quddiem il-Qorti tal-Maġistrati, ir-rwol ta' din il-Qorti jibqa' dak ta' reviżjoni tad-deċiżjoni mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati. Fil-kors ordinarju tal-funzjoni tagħha, ma ssirx Qorti ta' ritrattazzjoni, ċjoe li terġa tisma' l-każ u tiddeċiedi l-każ mill-ġdid. Id-deċiżjoni jekk l- imputat ikunx ħati jew le qabel xejn teħodha l-Qorti tal-Maġistrati li 2004; Il-Pulizija vs Seifeddine Mohamed Muscat Triolo et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija vs Raymond Frantz et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs Simon Navarro, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija vs Carmel sive Chalmer Insarda, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs Anthony Montagno Bozzone, 31 ta' Mejju 1991. Fil-kawża Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Sapezhinsky ġie mistqarr li : Kif gie ritenut diversi drabi, hawn qieghdin fil-kamp ta' l- apprezzament tal-fatti, apprezzament li l-ligi tirrizerva fl- ewwel lok lill-gurati fil-kors tal-guri, u li din il-Qorti ma tiddisturbahx, anke jekk ma tkunx necessarjament taqbel mija fil-mija mieghu, jekk il-gurati setghu legittimament u ragonevolment jaslu ghall-verdett li jkunu waslu ghalih. Jigifieri l-funzjoni ta' din il-Qorti ma tirrizolvix ruhha f'ezercizzju ta' x'konkluzjoni kienet tasal ghaliha hi kieku kellha tevalwa l-provi migbura fi prim'istanza, imma li tara jekk il-verdett milhuq mill-gurija li tkun giet "properly directed", u nkwadrat fil-provi prodotti, setax jigi ragonevolment u legittimament milhuq minnhom. Jekk il- verdett taghhom huwa regolari f'dan is-sens, din il-Qorti ma tiddisturbahx (ara per ezempju Ir-Repubblika ta' Malta v. Godfrey Jenkins u r-Repubblika ta' Malta v. Tanti sive Lino Pearce decizi minn din il-Qorti fl-24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Lawrence Bowell sive Briffa Curmi deciza minn din il-Qorti fit-23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Mustafa Ali Lomax deciza minn din il-Qorti fil-5 ta' Lulju 2002, ir-Repubblika ta' Malta v. Thomas sive Tommy Warren deciza minn din il-Qorti fis-7 ta' Marzu 2000, u r-Repubblika ta' Malta v. Ivan Sacco deciza minn din il-Qorti fl-1 ta' Dicembru 1994). għandha d-dover li tanalizza l-provi u l-argumenti legali u tasal għall-konklużjonijiet tagħha wara li tkun qieset kollox.2 Din il-Qorti, bħala Qorti tal-Appell Kriminali twettaq id-dmir ta' reviżjoni tas-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati billi tara jekk u safejn, il-Qorti tal-Maġistrati, bis-saħħa tal-provi li jkunu ġew miġjuba mill- partijiet u tal-argumenti legali dibattuti quddiemha, setgħetx legalment u raġonevolment tasal għall-konklużjoni milħuqa minnha fis-sentenza tagħha. Huwa minħabba f'hekk u biex tilħaq dan l-għan li din il-Qorti, bħala Qorti tal-Appell tagħmel l- apprezzament tagħha tal-provi prodotti quddiem dik il-Qorti. Bosta drabi l-fatti li joħorġu mill-provi mhux dejjem ikunu jaqblu Anzi ġieli jkun hemm xiehda li jgħidu bil-maqlub ta' Għalhekk din il-Qorti trid tara jekk, u safejn, b'dawk il-provi li kellha quddiemha, l-Qorti tal-Maġistrati setgħetx tasal għall- konklużjonijiet tagħha kif jidhru fis-sentenza b'mod tajjeb u skont il- Liġi. Jekk din il-Qorti tara li l-Qorti tal-Maġistrati setgħet tasal għall- konklużjonijiet li waslet għalihom skont il-provi u l-argumenti legali li kellha quddiemha, allura din il-Qorti ma tibdilx il-konklużjonijiet milħuqa mill-Qorti tal-Maġistrati u dan għaliex jekk il-Qorti tal- Maġistrati tkun għamlet xogħolha tajjeb, din il-Qorti ma tistax taqbad u tibdlilha s-sentenza jekk ma jkunx hemm raġuni valida. 2 u dan sakemm ma jkunx hemm raġunijiet eċċezzjonali entro l-parametri ta' dak li jipprovdi l-artikolu 428(3)(5) tal-Kodiċi Kriminali li din il-Qorti tkun tista' tiddeċiedi hi l-meritu tal-kawża. Jekk mill-banda l-oħra din il-Qorti tara li, mill-provi li nġiebu jew mill-argumenti legali imresqin quddiemha, l-Qorti tal-Maġistrati tkun żbaljat fl-apprezzament tal-provi jew fl-interpretazzjoni tal- argumenti legali imresqin quddiemha, b'mod li allura din il-Qorti tqis ma jkunx sigur u sodisfaċenti li tistrieħ fuq dawk il- konklużjonijiet, allura din il-Qorti imbagħad għandha s-setgħa u d- dmir li tibdel dik is-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati, jew dawk il-partijiet minnha li jirriżultaw li jkunu żbaljati jew li ma jirriflettux il-Liġi.3 In oltre, għal dak li jirrigwarda l-kredibbilta' tax-xhieda, l-artikolu 638 tal-Kodiċi Kriminali jagħmilha ċara li filwaqt li huwa fid-dover tal-Prosekuzzjoni li ġġib il-provi kollha u l-aħjar prova possibbli sabiex il-grad tal-prova tal-Prosekuzzjoni jintlaħaq b'suċċess, is- subartikolu (2) tal-istess artikolu jippostula li xhud wieħed waħdu jekk emnut huwa suffiċjenti. Dan ukoll ġie kkonfermat minn ġurisprudenza nostrana kopjuża il-prinċipju ġie 3 Ara wkoll, fost oħrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs Rida Salem Cipriott Mckeon, 15 ta' Jannar 2009; Ir-Repubblika ta' Malta vs Paul Fidicaro, 19 ta' Gunju 2008; Ir-Repubblika ta' Malta vs Etienne Cassar Torregiani, 14 ta' Dicembru 2004; Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Sapezhinsky, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs Godfrey Jenkins u Ir-Repubblika ta' Malta vs Tanti sive Lino Pearce, 24 ta' April 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs Lawrence Bowell sive Briffa Curmi, 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs Mustafa Ali Lomax, 5 ta' Lulju 2002; Ir-Repubblika ta' Malta vs Thomas sive Tommy Warren, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs Ivan Sacco, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs George Patane’, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs Andrew George Hales, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs Anthony Lodo, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs Maurice Seisun, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija vs Saviour Cachia Inguanez, 30 ta' Marzu 2004; Il- Pulizija vs Seifeddine Mohamed Muscat Triolo et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija vs Raymond Frantz et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs Simon Navarro, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija vs Carmel sive Chalmer Insarda, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs Anthony Montagno Bozzone, 31 ta' Mejju 1991. 4 Ara fost oħrajn l-appelli kriminali sede inferjuri fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Borg Debono Grech ppreseduta mill-imħallef Joseph Shead Vella Bonnici u datata s-6 ta' Novembru 2002; Il-Pulizija vs Antoine Cachia Inguanez ippreseduta mill-Imħallef Patrick Attard Luck u preca trapani fis-16 ta' Marzu 2001; Il-Pulizija vs Carmel Vella Fenech ippreseduta mill-Imħallef David Thorpe u preca trapani fid-9 ta’ Novembru 2011; Ara wkoll Ir-Repubblika Illi wkoll relevanti ai fini tat-test tal-kredibbilta huwa l-artikolu 637 tal-Kodiċi Kriminali li jistipula li għal dak li jirrigwarda xhieda ta' eta' minuri, xhieda tal-imputat kif ukoll ix-xhieda ta' persuni li huma klassifikati taħt l-artikolu 636 tal-Kodiċi Kriminali, fosthom persuni li jkollhom interess fil-kwistjoni li fuqha tkun meħtieġa x- xhieda tagħhom, jew fir-riżultat tal-kawża : - id-deċiżjoni (dwar il-kredibbilta tagħhom) titħalla fid-diskrezzjoni ta' min għandu jiġġudika l-fatti, billi jittieħed qies tal-imġieba, kondotta u karattru tax-xhud, tal-fatt jekk ix-xhieda għandiex mis-sewwa jew hix konsistenti, u ta' fattizzi oħra tax-xhieda tiegħu, u jekk ix-xhieda hix imsaħħa minn xiehda oħra, u taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ. Skond il-ġurisprudenza nostrana jekk il-Qorti tal-Maġistrati tonqos milli tagħmel dan l-ezerċizzju fir-rigward ta' xhieda ta' ċertu portata jew li permezz tat-testimonjanza tagħhom ikollhom pern fuq is-sentenza finali, tista tirriżulta n-nullita' tal-proċeduri, li tista' titqajjem anki ex officio mill-Qorti stess u dan partikolarment meta l- każ ikun jistrieħ fuq il-kredibbilta' o meno tax-xhieda. ieħor jekk il-Qorti tkun qed tibbaża s-sentenza tagħha fuq in-nuqqas ta' kredibbilta' o meno ta' xhud jew xhieda partikolari, dik il-Qorti ma tkunx tista tasal għal tali konkluzjoni b'mod sodisfaċċenti mingħajr l-ewwel ma tkun semgħet dawn ix-xhieda partikolari ta' Malta vs Martin Deflavia deċiża mill-Qorti tal-Appell Sede Superjuri u ppreseduta mill-Imħallfin Joseph Mion, David Thorpe u Joseph R. Patiniott u datata 24 ta' Settembru 2004. 5 Ara is-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Lodo deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar id-9 ta' Settembru 1999 ippreseduta mill-imhallef Vincent Swift. In oltre kif gie ritenut mil-Qorti fl-Appell Kriminali fis-sentenza fl- ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Nnam Deezua,6 mhux kull konflitt fil-provi ghandu awtomatikament iwassal ghall- liberazzjoni tal-persuna akkuzata. Imma l- Qorti, f' kaz ta' konflitt fil-provi, trid tevalwa l-provi skond il-kriterji enuncjati fl-artikolu 637 tal-Kodici Kriminali w tasal ghall-konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f' hix ser temmnu jew ma temmnux'. L-akbar sfida li jkollu kull Ġudikant hi li huwa jkun jixtieq dejjem jasal li jiskopri l-verita storika. Dan peress li l-evidenza li jkollu indiretta, mhux dejjem neċessarjament iwasluh għall-dik il-verita'. Xhud jista' jkun konsistenti kemm fil-veritajiet li jgħid kif ukoll fil- gideb li jista' jkun qiegħed jgħid. U huwa għalhekk li jeżisti wkoll ir-reat ta' sperġur għaliex il-Qrati mhux dejjem ikunu f'qagħda li jikxfu l-verita storika mix-xiehda tax-xhieda li jixhdu quddiemhom. U f'kull każ, il-Qorti ma għandhiex il-fakulta u s-setgħa li tidħol fil- profondita' tal-moħħ, qalb u kuxjenza tax-xhud li jkun xehed quddiemha b'mod li tkun tista' tistabbilixxi ċ-ċertezza assoluta ta' dak li jkun qed jaħseb u jgħid billi taqralu moħħu u qalbu. Mill-banda l-oħra l-evidenza indiretta, dik li tistrieħ prinċipalment fuq iċ-ċirkostanzi u li tkun bażata fuq l-analiżi taċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, għalkemm mhix giddieba, tista' tkun qarrieqa. Huwa għalhekk li dawn il-Qrati dejjem straħu fuq il-massima li biex l-evidenza ċirkostanzjali tkun is-sies ta' sejbien ta' ħtija, din trid tkun inevitabbilment univoka. Ċjoe li tipponta biss u esklussivament lejn 6 Deċiza fid-9 ta' Lulju 2003 mill-Qorti tal-Appell Kriminali Sede Inferjuri ippreseduta mill-Imħallef Joseph Galea Vella Bonnici. direzzjoni waħda biss. U xejn ħliefha. Għax altrimenti, din it-tip t'evidenza tista' tiżvijja lil Ġudikant mir-riċerka tiegħu tal-verita. Il-Liġi penali ma teħtieġx li biex persuna tiġi misjuba ħatja tkun trid tiġi stabbilita s-suffiċjenza probatorja taċ-ċertezza assoluta, u dan għaliex Qorti rari ħafna tista' tkun konfrontata b'dan il-livell ta' Fil-Liġi Maltija, bħal dawk li jsegwu l-proċedura penali imnisla mis-sistema Anglo-Sassoni, huwa biżżejjed li Qorti ta' Ġustizzja Kriminali tkun konvinta lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni mill-provi imresqa mill-Prosekuzzjoni, u li ma jkunux ġew newtralizzati fuq bażi ta' probabbilta' mid-Difiża, sabiex tkun tista' ssib ħtija. Dawn il-provi pero jridu qabel xejn ikunu jirrispettaw ir-regoli stabbiliti tal-evidenza fi proċedimenti penali, ċjoe l-Law of Evidence. Jekk dawk il-provi jkunu jikkonsistu prinċipalment fuq il-verżjoni ta' xhud waħdieni, il-Qorti xorta waħda tista' tasal sa' dak il-grad ta' prova, jekk dak ix-xhud ikun ġie emnut, in kwantu f'din l- eventwalita, din ix-xiehda ssir biżżejjed biex tagħmel prova sħiħa u kompluta minn kollox, daqs kemm kieku l-fatt ġie ippruvat minn żewġ xhieda jew aktar u tkun tista' ssib ħtija fl-akkużat. Imbagħad, dik il-Qorti wara li tkun għarblet kemm l-evidenza ordinarja kif ukoll dik esperta, kemm dik diretta u kif ukoll dik indiretta, biex tkun tista' ssib ħtija fl-imputat, il-Qorti tkun trid tkun żgura moralment, sure bl-Ingliż u fis-sistema Legali Ingliż,7 li l-każ seħħ skont kif tkun qed tipprospetta l-Prosekuzzjoni in bażi għall- provi ammissibbli li jitresqu quddiemha. Il-grad ta' suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir- raġuni huwa l-ogħla livell ta' prova li l-Liġi teħtieġ fis-sistema Ġuridiku Malti sabiex Qorti ta' ġustizzja kriminali tkun tista' ssib persuna akkużata ħatja ta' reat. Huwa livell li ma' jeħtieġx iċ- ċertezza assoluta, iżda li huwa ogħla mill-bilanċ tal-probabbilitajiet. Fil-każ Ingliż Majid,8 Lord Moses stqarr hekk : Magro u Paul Azzopardi Mamo jgħidu s-segwenti : - Illi din it-tifsira mhix aljena għall-ġurisprudenza Maltija in kwantu anke l-Imħallef William Federici fis-sentenzi tiegħu kien xi drabi jagħmel riferenza għal-kunċett tas-sikurezza meta jiġi biex ifisser dan il-grad ta' prova. Hekk per eżempju fl-appell kriminali fl- ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Spiteri Caruana deċiża mill-Qorti Kriminali nhar il-25 t'April 1957 dik il-Qorti kienet qalet li f'dak il-każ, in bażi għall-provi miġjuba quddiemha hija setgħet tasal b'sikurezza għall- konklużjoni fir-rigward tal-istat tal-imputat, liema stat fattwali kellu jiġi pruvat in bażi għal suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni. B'hekk dik il-Qorti ġja fl-1957 kienet irrikonoxxiet l-ekwivalenza bejn l-istat mentali ta' sikurezza mas- suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni, kif ukoll illum rifless fil-ġurisprudenza l-aktar reċenti fl-Ingilterra u Il-Mosta tara jekk dan il-livell ta' suffiċjenza probatorja intlaħaqx din il-Qorti trid, inter alia, tara jekk u safejn persuna tkun qed tixhed is- sewwa bil-prinċipji provduti lilha fl-artikolu 637 tal-Kodiċi Jekk il-Qorti tqis li, applikati dawn il-prinċipji, xhud ikun qiegħed jixhed is-sewwa, allura tkun tista' toqgħod fuq dak li jkun qed jgħid jew fuq parti minn dak li jkun qed jgħid skont il-każ. Jispetta dejjem lil min ikun irid jiġġudika l-fatti jiddeċiedi jekk, applikati dawn il-prinċipji, jemminx xhud f'dak kollu li jkun qed jgħid jew safejn jemmen minn dak li jkun qed jgħid, u dan japplika wkoll meta x-xhud ikun xhud waħdieni tal-fatti allegati. Huwa biss meta jkun hemm id-dubju veru, bażat fuq ir-raġuni, fuq is-sens komun u fuq il-buon sens, u dibju li jibqa' jippersisti wara li jsir stħarriġ dettaljat u b'attenzjoni, b'diliġenza u b'mod imparzjali tal-provi u l-argumenti kollha li jkunu ġew imresqin mill-Prosekuzzjoni u mid-Difiża li jwassal sabiex dak il-livell ta prova lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni jkun jista' jingħad li ma ntlaħaqx, u li allura bħala konsegwenza, l-akkużat ikun irid jiġi dikjarat mhux ħati tal-akkużi miġjuba kontrih. Ikkunsidrat: Illi in suċċint l-aggravji mqajjma mill-appellanta huma s-segwenti: Sentenza hija nulla peress illi mhix motivata. Sabiex tiġi integrata l-kontravenzjoni taħt l-artikolu 338(II) tal-Kodiċi Kriminali il-persuna imputata trid tkun ġiet notifikata bid-digriet, liema prova tinkombi fuq il-Prosekuzzjoni. Din il-prova qatt ma tressqet iżda tressaq biss kopja tad-digriet. kellha qatt tinstab ħatja. In oltre l-akkużi nħarġu fuq indirizz tal-ex raġel ta' omm l- appellanta allavolja ommha kienet ilha separata de facto minnu għal diversi xhur li tkompli tikkonferma illi hi ma setgħet qatt tiġi Kwindi lanqas ma ġiet notifikata skond il-liġi peress illi l- akkuża qatt ma ġiet mgħoddija lilha u qatt ma waslet fid-dar fejn tirresjedi jew tħalliet ma xi membru ieħor tal-familja tagħha. għalhekk ma setgħet qatt tinstab ħatja. Privitera qatt ma nnotifika lill-Pulizija bl-indirizz il-ġdid tal- appellanta u kien għalhekk illi hi ġiet notifikata f'indirizz erronju. (6) Sussidjarjament li l-piena imposta hija waħda eċċessiva għal diversi fatturi skond kif indikat fir-rikors tagħha. Fil-kamp penali l-artikolu tal-Liġi li jippreskrivi x'għandha jkun fiha sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati huwa l-artikolu 382 tal-Kodici Kriminali li jispeċifika r-rekwiżi ad validatem segwenti : Il-Qorti, meta tagħti s-sentenza kontra l-imputat, għandha tgħid il-fatti li tagħhom dan ikun gie misjub ħati, tagħti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il-Kodici jew ta' kull liġi oħra li tkun tikkontempla r-reat. L-artikolu invokat mid-Difiża ossija l-artikolu 218 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta ma jsibx applikazzjoni fil-kamp penali in kwantu mhux wieħed minn dawk l-artikoli reżi applikabbli għall- dan il-kamp bis-saħħa tal-artikolu 520 jew 645 tal-Kodiċi Kriminali. Illi minn analiżi tas-sentenza in kwistjoni jirriżulta li l-Qorti tal- Maġistrati irriproduċiet l-imputazzjonijiet miġjuba kontra appellanta, iddikjarat li rat id-dokumenti kollha eżebiti, l-atti kollha tal-kawża, li semgħet lill-partijiet, ipproċediet biex tikkwota l- artikoli tal-liġi applikabbli għall-akkużi mertu tal-każ u minn hemmhekk ipproċediet biex tiddikjara l-appellanta ħatja tal-akkużi miġjuba kontriha. Kwindi wieħed ma jsibx taqsira tal-fatti jew tal- mertu tal-każ u lanqas ma jsib il-motivazzjonijiet li wasslu lil dik il- Qorti biex tiddeċiedi l-kawża b'dak il-mod. jirriżulta mill-ġurisprudenza kopjuża fuq dan is-suġġett partikolari, it-tifsira li l-artikolu 382 tal-Kodiċi Kriminali jagħti għall-fatti ma tirreferix għall-meritu per se jew għal taqsira tal-fatti bħalma huma meħtieġa bl-artikolu 419 tal-Kodiċi Kriminali riferibbilment għar-rikors tirreferi speċifikament għall-ħtieġa tar-rabta ċara bejn il-fatti tar-reat u d- dikjarazzjoni tas-sejbien ta' ħtija. Dak li huwa rikjest huwa li l-Qorti tkun ċara meta tippronunzja ruħha dwar fejn l-imputat ikun instab ħati. Dan infatti kien jifforma parti konsiderevoli mill-mertu tas- sentenza preliminari mogħtija fil-kawża fl-ismijiet Il-Pulizija vs Elton Childress deċiża nhar it-28 ta' Jannar 2005 minn din il-Qorti diversament presjeduta fejn ġie ddikjarat is-segwenti: Il-fatti li l-artikolu 382 jirreferi ghalihom huma l-fatti tar-reat u mhux, kif jippretendi l-appellant, il-fatti li jiggustifikaw il-kundanna ossia l- motivazzjoni. Fis-sentenza appellata l-fatti tar-reat huma effettivament elenkati fil-bidu nett. L-ewwel Qorti mbaghad ghaddiet biex telenka l- artikoli tal-ligi relattivi ghal dawk ir-reati kollha u ddikjaratu hati wara li qalet li kienet semghet ix-xhieda kollha u ezaminat id-dokumenti esibiti. Dak li kellha f'mohha l-ewwel Qorti huwa car, cioe` li kienet qed issib il- htija ghall-imputazzjonijiet kollha peress li ma ghamlet l-ebda kwalifika, u wiehed m'ghandux ghalfejn janalizza ssentenza biex jipprova jiddetermina ta' x'hiex hija kienet qed issib lill-appellant hati. ddikjarat illi Sentenza oħra li timxi fuq l-istess binarji hija Il-Pulizija vs Keith Grech Cremona deċiża minn din il-Qorti diversament presjeduta fejn ġie Kif gie ritenut f'gurisprudenza kostanti sentenza tal-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali li ma jkunx fiha dikjarazzjoni ta' liema fatti sabet lill-imputat hati, jew meta minnha ma jirrizultax car ta' x'hiex l- appellant gie misjub hati, jew meta f' kaz ta' imputazzjonijiet alternattivi, l- Qorti tiddikjara lill-imputat hati bla ma tghid ta' liema miz-zewg imputazzjonijiet hu hati u ghalhekk jigi li l-Qorti ma qalitx ta' x'hiex sabet lill-imputat hati, jew meta ma tghid xejn dwar akkuza partikolari, hija nulla u jekk il-kawza tigi appellata, il-Qorti tal-Appell tiddikjara n-nullita' tas- sentenza. Meta s-sentenza originali tkun miktuba fuq ic-citazzjoni li fuqha jkun hemm riprodotti l-fatti u mis-sentenza kif redatta ma jkunx hemm dubju dwar liema fatti jkun gie misjub hati l-imputat, il-formalizmu ma hemmx postu u ghandha tigi salvata s-sentenza, pero' dan ma hux il-kaz, ghax 10 Deċiża mill-Imħallef David Thorpe mill-Qorti tal-Appell Kriminali. 11 Deċiża nhar il-5 ta' Mejju 2005 mill-Qorti tal-Appell Kriminali ippreseduta mill-Imħallef Joe Shead Vella Bonnici. Ara wkoll is-sentenza fl-ismijiet Pulizija vs Grazio Thorpe deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-18 ta' Marzu 2004 kif ukoll Pulizija vs Justin Farrugia Roberts deċiża mill-Imħallef Lawrence Scuderi nhar it-2 ta' Lulju 2012. hawn si tratta ta' sentenza motivata u mhux miktuba fuq il-kopja tal- komparixxi li jkollha l-Qorti bhal kif jigri kwazi dejjem fil-kawzi li jinstemghu bil-procedura sommarja, u proprju hemm id-dubji fuq imsemmija. Illi huwa minnu li f'dan il-każ jirriżulta li hemm żewġ verżjonijiet mill-Maġistrat li tinsab a fol 1 u dik li ġiet imbagħad maħruġa bil- forma stampata u li hija wkoll iffirmata mill-Maġistrat u li tinsab a fol 16 u 17 tal-atti. Fis-sentenza mogħtija minn din il-Qorti diversament presjeduta fl-ismijiet Il-Pulizija vs Raymond Jounaid deċiża nhar l-4 ta' Marzu 2011 ġie deċiż li hija l-kopja uffiċjali maħruġa mid-Deputat Reġistratur hi dik li tagħmel stat fil-konfront ta' terzi u mhux l-appunti miktuba mill-Maġistrat fuq iċ-ċitazzjoni. Anzi fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Nazzareno Schembri Cachia preca trapani nhar il-31 t'Ottubru 2013 din il-Qorti diversament presjeduta kienet marret oltre minn hekk meta waslet għad-deċiżjoni tan- nullita tas-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati wara li, inter alia, iddeċidiet li l-kopja tas-sentenza li tagħmel stat fil-konfront tal- partijiet hija dik iffirmata mid-Deputat Reġistratur u mhux dik iffirmata mill-Maġistrat; u żiedet li l-appunti tal-Maġistrat jibqgħu proprjeta tal-Maġistrat li jkun kitibhom u xejn aktar. sentenza Schembri Cachia ingħatat fuq l-iskorta ta' dak deċiż minn din il- Qorti preċedentement fil-kawża Pearce aktar il-fuq imsemmija. Din il-Qorti jidhrilha li sentenza fil-forma stampata, li tkun tinsab fil-proċess, u debitament iffirmata mill-Maġistrat pronunzjaha, għandha tkun ritenuta dik li toħloq stat fil-konfront ta' terzi filwaqt li dak li wieħed isib miktub mill-Maġistrat fuq il- komparixxi jew fuq dokument ieħor għandhom jiġu ritenuti bħala li huma l-appunti tal-Maġistrat li jkun niżżel matul id-dibattitu tal- kawża u dawn ma jistgħux jitqiesu li jifformaw is-sentenza vera u proprja tal-Qorti tal-Maġistrati. F'dan il-każ ma jirriżultax li hemm xi diskrepanza bejn l-appunti tal-Maġistrat u s-sentenza stampata u Anke li kieku kien hemm, din il-Qorti jidhrilha li dik li tkun torbot hija s-sentenza stampata u ffirmata mill-Maġistrat u li tkun tinsab fl-atti li għandha tiġi obduta u semmai mistħarġa għall-fini ta' appell. B'hekk kemm fid-dawl tal-ġurisprudenza kif hawn fuq ikkwotata u anki fid-dawl tal-fatt li mis-sentenza in kwistjoni ma jidhirx li tippreżenta xi rekwiżit ad validatem nieqes, din l-eċċezzjoni sejra tiġi respinta minn din il-Qorti. Ikkunsidrat: Illi meta din il-Qorti qieset dak li xehdet l-appellanti quddiemha u għarblitu max-xiehda tal-kwerelant, mad-dokumenti eżebiti fl-atti, kif ukoll ma dak mistqarr mill-appellanti fir-rikors tal-appell innifsu, jidhrilha li l-appellanta ma kienetx konsistenti f'dak li qalet. Filwaqt illi fir-rikors tal-appell hi tisħaq li ma kienetx konxja dwar il-kontenut tad-digriet, peress illi stqarret li qatt ma ġiet innotifikata biħ, jidher ben ċar minn dak illi xehdet quddiem din il- Qorti kif ippreseduta illi kienet konsapevoli għal kollox dwar l- eżistenza tad-digriet u l-ħinijiet relattivi għall-aċċess illi kellu Privitera fuq il-wild komuni tagħhom. Dak allegat mill-appellanti fir-rikors tal-appell, u ċjoe li ma kienetx konsapevoli mid-digriet mhux anqas verosimili meta jittieħed in konsiderazzjoni li d-digriet innifsu ġie maħruġ fuq talba tal- appellanta stess quddiem il-Qorti tal-Familja sabiex il-partijiet ikollhom il-kundizzjonijiet regolati bejniethom inkluż dawk tal- aċċess. Jekk xejn, hi kienet fid-dover li tkun taf x'kien ġie dekretat mill-Qorti Ċivili fuq talba tagħha stess. Kif irriżulta quddiem din il-Qorti mix-xiehda tagħha stess, l- appellanti kienet taf b'dak li kienu l-jiem u ħinijiet tal-aċċess għall- Biss f'dan l-istadju l-appellanti tikkontendi li hija ċaħdet l-aċċess ta' bintha lil Privitera peress li hu mar għaliha f'ħin differenti minn dak tal-aċċess. L-appellanti tippreżumi wkoll illi Privitera mar jagħmel il-kwerela fl-Għassa tal-Pulizija fil-ħin meta suppost kellu l-aċċess ta' bintu. Biss jirriżulta mill-affidavit ta' WPS161 li Privitera kien mar jagħmel il-kwerela fl-Għassa ta' Birkirkara nhar id-29 ta' Novembru 2017 għall-ħabta ta' 16:28 b'riferenza għar-rifjut tal-għoti tal-aċċess li kien seħħ fil-jum ta' qabel. L-appellanta allegat li Privitera kien mar f'ħin differenti minn dak dekretat iżda tali allegazzjoni baqgħet mhux sostanzjata. jirriżulta li Privitera kien saħaq li fit-28 ta' Novembru 2017 hu kien ipprova jagħmel kuntatt mal-appellanta permezz tal-mobile, iżda din tfiet il-mobile phone tagħha sa minn filgħodu u ma bdietx Dan wassal sabiex huwa ma setgħax jiftiehem mal- appellanta biex ikun jista' jmur għall-minuri. Fil-fatt kien baqa' mingħajr aċċess għall-minuri. Privitera lmenta li huwa kien ilu xahrejn ma jara lill-minuri u peress li kien ma felaħx iktar jissaporti ma jarax lil minuri huwa mar jagħmel il-kwerela. illi hu kien mar għat-tifla u kien qed jibgħat lill-appellanta fuq il- mobile li hu kien qiegħed wara l-bieb biex jiġbor lil bintu. appellanta baqgħet ma weġibtux. Hu ħabbat il-bieb ukoll. Mistoqsi għalfejn ma qalx lill-Pulizija b'dan id-dettal qal illi vera ma qalilhomx imma l-appellanti kienet taf x'inhuma l-ħinijiet tad- digriet u kellha żżomm magħhom. Ma jiftakarx eżattament fi x'ħin mar fejn ir-residenza tal-appellanta allavolja jidhirlu li kien għal x'il ħamsa peress li kien jum it-Tlieta. WPS 161 tixhed li fil-fatt fid-29 ta' Novembru 2017 fl-16:28 kien mar Privitera jagħmel il-kwerela dwar in-negat aċċess għall-minuri fil- jum ta' qabel. Tgħid ukoll li Privitera kien qallha li minkejja li kien ilu jipprova jagħmel kuntatt bil-mobile mal-appellanta din kienet tfiet il-mobile sa minn fil-għodu. Imbagħad meta rnexxielu jaqbadha fit-28 ta' Novembru 2017 fis-18:04 u kkonfrontaha bil-fatt li kien ilu jċemplilha u fakkaraha li suppost kellu aċċess għat-tifla, WPS161 tirraporta li Privitera qallha li l-appellanta weġbitu "I don't Fir-rigward tal-ewwel imputazzjoni, din il-Qorti mhix konvinta, almenu fuq bażi ta' probabbilita mit-teżi tal-appellanta. Anzi tqis li tħossha sikura mit-teżi tal-Prosekuzzjoni fis-sens li mill-provi prodotti quddiem il-Qorti tal-Maġistrati, dik il-Qorti setgħet legalment u raġonevolment temmen il-verżjoni tal-fatti tal-parte civile; kif ukoll li tqis li l-appellanta, ben konsapevoli mit-termini tad-digriet regolanti l-jiem u ħinijiet tal-aċċess għall-minuri, naqset milli tagħti l-aċċess lill-kwerelant ta' binthom fil-ħin stipulat, u dan mingħajr ebda raġuni valida. Ikkunsidrat: Illi għal dak li jirrigwarda t-tieni imputazzjoni, anki hawnhekk jirriżultaw ċerti inkonsistenzi bejn dak li xehdet l-appellanta, kif rifless ukoll fir-rikors tal-appell meta mqabbel mad-dokumenti misjuba fl-atti proċesswali. L-appellanta tisħaq illi kien ilha ma tabita fl-indirizz ta' L-Isla minn (madwar) Mejju jew Ġunju 2017 meta l-letter to call maħruġa mill-Pulizija ħarġet bejn l-aħħar ta' Novembru u l-bidu ta' Diċembru 2017 in segwitu għall-kwerela magħmula minn Privitera. Madankollu din il-Qorti nnotat illi fir- rikors redatt mill-istess appellanta quddiem il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) datat 7 ta' Novembru 2017, l-indirizz tal- appellanta ġie indikat bħala dak ta' L-Isla. Jekk il-Qorti toqgħod fuq dak li xehdet l-appellanta kien ifisser li meta għamlet ir-rikors quddiem il-Qorti Ċivili, hi kienet suppost ilha madwar ħames jew sitt xhur li ma baqgħetx tirrisjedi f'dan il-fond. Filwaqt li r-rikors kien ġie preżentat fis-7 ta' Novembru 2017, id- digriet kien ġie maħruġ fl-24 ta' Novmebru 2017. Għassa tal-Pulizija saret fid-29 ta' Novembru 2017 b'riferenza għal nuqqas t'aċċess li kien sar fil-jum ta' qabel u ċjoe 28 ta' Novembru 2017 – erbat ijiem wara li ħareġ dan id-digriet. Dan ifisser li stando ma dak misjub fl-atti, almenu sa tlett ġimgħat qabel il-każ, suppost l-appellanta kienet għadha tirresjedi fil-fond ta' L-Isla tant li fdat dan l-indirizz ukoll lil-Qorti sabiex tiġi nfurmata bid-digriet Biss din il-Qorti ma tistax ma tirrimarkax ukoll li għalkemm l- indirizz indikat fuq ir-rikors quddiem il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal- Familja) huwa dak indikat ta' L-Isla, huwa minnu wkoll li fl- istess rikors, li ġie wkoll konfermat bil-ġurament minnha12 imsemmi a fol 11 li minħabba li madwar erba' ġimgħat qabel (is-7 ta' Novembru 2017) hija kienet sfat bla xogħol, hi ma setgħet tkompli tħallas l-appartament li fih kienet tgħix u ġiet kostretta li terġa' tmur lura tgħix m'ommha ġewwa Santa Venera. indirizz tal-appellanti mniżżel mill-Avukat Difensur fuq ir-rikors tal-appell huwa fil-fatt 6122, Portomaso, Santa Venera. Illi r-reat li bih hija ġiet misjuba ħatja tiegħu fit-tieni imputazzjoni jaqra' kif ġej : - 355AD (3) Il-Pulizija tista, bil-fomm jew b'avviż bil-miktub, teħtieġ lil xi persuna li tattendi l-Għassa tal-Pulizija jew xi post ieħor li tindikalha sabiex hemm tagħti dak it-tagħrif u ġġib magħha dawk id-dokumenti li l-Pulizija jistgħu jinħtieġu u jekk dik il-persuna hekk tattendi fl-Għassa tal-Pulizija jew post lilha indikat hija għandha titqies bħala li tkun attendiet dik l- Għassa tal-Pulizija jewpost ieħor volontarjament. L-avviż bil-miktub il- imsemmi f'dan konsegwenzi li n-nuqqas ta' tħaris iġib miegħu, kif jinsabu msemmija fis- subartikolu (5). (5) Persuna li tonqos milli tħares xi avviż bil-miktub bħalma hemm imsemmi fis-subartikolu (3) jew li tonqos, meta tkun hekk ġiet mitluba, ukoll jekk biss bil-fomm, li tmur minn jeddha ma' uffiċjal tal-Pulizija f'xi jkun fih twissija dwar is-subartikolu għandu 12 Ara d-dikjarazzjoni magħmula bil-ġurament quddiem il-Prokuratur Legali Katrina Montagno Bozzone Coppola kif tidher a fol 12. Għassa tal-Pulizija jew xi post ieħor li jindikalha l-uffiċjal tal-Pulizija għal xi għan ta' kontravvenzjoni punibbli b'detenzjoni u tkun tista' tiġi arrestata minnufih taħt mandat. fis-subartikolu tkun ħatja Issa minħabba r-raġunijiet miġjuba aktar il-fuq, f'dan il-każ din il- Qorti għandha d-dubbju tagħha dwar kemm il-Qorti tal-Maġistrati setgħet legalment u raġonevolment tikkonkludi li l-veru indirizz u l-indirizz ta' L-Isla. Din il-Qorti tqis li l-appellanta kienet pruvat, fuq bażi ta' probabbilita, li hija fil-fatt verament ma kienetx qegħda tgħix fl-indirizz ta' L-Isla meta l-Pulizija bagħtitilha l- letter to call f'dak l-indirizz. Biss jirriżulta wkoll li matul ix-xiehda tagħha quddiem din il-Qorti, l-appellanta kkonċediet jikkomunikaw magħha telefonikament, u hi kienet ben konxja tat- tentattiv illi kienu qegħdin jagħmlu biex jikkomunikaw magħha, hi naqset milli twieġeb għal dawn il-kjamati jew li tmur l-Għassa tal- t'infrazzjoni : - Issa r-reat ipotizzat fit-tieni imputazzjoni jippreskrivi żewġ modi (a) Persuna li tonqos milli tħares xi avviż bil-miktub bħalma hemm imsemmi fis-subartikolu (3); jew (b) li tonqos, meta tkun hekk ġiet mitluba, ukoll jekk biss bil- fomm, li tmur minn jeddha ma' uffiċjal tal-Pulizija f'xi Għassa tal-Pulizija jew xi post ieħor li jindikalha l-uffiċjal tal- Pulizija għal xi għan imsemmi fis-subartikolu (3) msemmi, tkun ħatja ta' kontravvenzjoni punibbli b'detenzjoni u tkun tista' tiġi arrestata minnufih taħt mandat. Issa f'dan il-każ din il-Qorti tqis li fuq bażi ta' probabbilita, l- appellanta pruvat li ma kienetx taf bil-letter to call tal-Pulizija imħollija lilha fl-indirizz ta' L-Isla u b'hekk probabbilment hi ma kienet taf dwarha. Dan allura ma jirrendihiex responsabbli taħt l-ewwel modalita ta' dan ir-reat. Din il-Qorti għalhekk tikkonkludi li in bażi għall-provi prodotti il-Qorti tal-Maġistrati ma setgħetx legalment u raġonevolment tasal għall-konklużjoni li ssib ħtija fl- appellanta taħt din l-ewwel modalita ta' dan ir-reat. Imbagħad pero hemm it-tieni modalita u ċjoe dik li għandha x'taqsam man-nuqqas, meta tkun hekk ġiet mitluba, ukoll jekk biss bil-fomm, li tmur minn jeddha ma' uffiċjal tal-Pulizija f'xi Għassa tal-Pulizija jew xi post ieħor li jindikalha l-uffiċjal tal- Pulizija għal xi għan imsemmi fis-subartikolu (3). Issa mill-provi jirriżulta li l-appellanta kienet taf li kienu qegħdin jippruvaw li jagħmlu kuntatt magħha mill-Għassa tal-Pulizija. naqset milli ċċempel jew tmur tara għaliex rieduha. Jiġifieri hi tista' tiġi ritenuta li naqset, meta kienet taf li kienu qegħdin jippruvaw jagħmlu kuntatt magħha – ergo jitolbuha, b'telefonata ergo bil- La kienu qegħdin iċemplulha jfisser li riedu jkelmuha. Iżda kemm jista' jingħad li b'dan l-għarfien li l-Pulizija kienu qegħdin iċemplulha u li jridu jkelmuha, kien hemm ukoll l-għarfien li l- Pulizija rieduha tmur minn jeddha ma uffiċjal tal-Pulizija f'xi Għassa tal-Pulizija jew xi post ieħor inkdikat lilha mill-uffiċjal tal- Pulizija għal xi għan imsemmi fis-subartikolu 3? Dan ir-reat kien ikun integrat kieku xi aġent tal-Pulizija għamel kuntatt telefoniku magħha – u għalhekk hi tkun wieġbitu – u dan l-aġent ikun talabha li tmur minn jeddha ma' uffiċjal tal-Pulizija f'xi Għassa tal-Pulizija jew xi post ieħor li jindikalha l-uffiċjal tal-Pulizija għal xi għan imsemmi fis-subartikolu (3) msemmi, u hi tkun irrifjutat milli tagħmel dan. F'dan il-każ ma jirriżultax li seħħ dan. Ma jirriżultax li sar kuntatt telefoniku mal-appellanta b'mod li hija wieġbet it- telefonata, ġiet mitluba tmur minn jeddha ma' uffiċjal tal-Pulizija f'xi Għassa tal-Pulizija jew xi post ieħor li jindikalha l-uffiċjal tal- Pulizija għal xi għan imsemmi fis-subartikolu (3) msemmi, u hi tkun irrifjutat milli tagħmel dan. B'hekk din il-Qorti ma tistax tqis li l-Qorti tal-Maġistrati setgħet legalment u raġonevolment tasal għall-konklużjoni tagħha li ssib ħtija fl-appellanti fir-rigward ta' din il-modalita. Għaldaqstant din il-Qorti qegħda tiddisponi minn dan l-appell billi tilqgħu parzjalment fis-sens illi filwaqt li (a) tħassar dik il-parti tas-sentenza fejn sabet lill-appellanti ħatja tat- tieni imputazzjoni kontra tagħha u b'hekk tillibera lill-appellanti minn kull ħtija, piena u konsegwenza dwarha u (b) konsegwentement tħassarha f'dik il-parti fejn ikkundannat lill- appellanti għall-piena ta' ġimgħa detenzjoni; (c) tikkonfermaha lill-appellanta ħatja (d) tikkundannaha għal ammenda ta' ħamsin euro (€50). imputazzjoni u Imħallef