PRIM'AWLA QORTI CIVILI ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 25 ta' Ottubru, 2017 Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat ta' Christian Perren li ġie ppreżentat fl-4 ta' Lulju 2007 li permezz tieghu wara li gire premess illi: In forza ta' kuntratt in atti Nutar Tonio Link tal-5 ta' Lulju 2006, huwa xtara minghand is-socjetà konvenuta l-flat bl- indirizz numru 18, Dora Mansions, Flat 4, Victoria Junction, Santa Luċija, bil-prezz ta' disghin elf Lira ta' Malta (Lm90,000). Ftit xhur wara l-esponenti skopra fl-imsemmi appartament certa difetti li kienu mohbija meta xtara u li huma tant serji li jnaqqsu l-valur tal-imsemmija proprjetà jew li kieku huwa kien jaf b'dawn il-vizzji latenti qabel xtara kien jaghzel li ma jixtrix din il-proprjetà jew kien joffri prezz ferm anqas minn dak li Fuq inkarigu tieghu, il-Perit Reuben Lautier rrilaxxja zewg rapporti fejn iccertifika d-difetti latenti in kwistjoni, liema rapporti qed jigu esebiti bhala dokument wiehed hawn anness u mmarkat "Dok. Intalbet din il-Qorti sabiex: 1. Tiddikjara li meta l-attur xtara minghand il-konvenut il-flat numru 18, Dora Mansions, Flat 4, Victoria Junction, Santa Luċija, din il-proprjetà kienet affetta minn difetti mohbija serji. Tistabilixxi u tillikwida dik il-parti mill-prezz li ghandha tintradd lura lill-attur Christian Perren in vista tad-difetti fuq imsemmija, okkorendo bl-opera ta' periti nominandi. Tikkundanna lis-socjetà konvenuta thallas is-somma hekk stabbilita u likwidata. Bl-ispejjez, inkluzi dawk tal-Perit Reuben Lautier, u bl-imghax legali kontra s-socjetà konvenuta minn issa ngunta ghas- subizzjoni. Rat ir-risposta ġuramentata ta' Albert Glynn għan-nom ta' Silverstone Ltd li ġiet ippreżentata fit-3 ta' Awwissu 2007 fejn gie eccepit illi: L-appartament numru 18, Dora Mansions, Flat 4, Victoria Junction, Santa Luċija, gie kkonsenjat mill-esponenti lill-attur bla difetti latenti, u dan kif iccertifikat mill-kuntrattur li ghamel ix- xogholijiet in kwistjoni. Bla pregudizzju ghas-suespost, kwalsiasi hsarat fil-fond surreferit gew ikkawzati minn haddiema nkarigati mill-attur stess sabiex jaghmlu alterazzjonijiet fil-fond u dan kif ser jirrizulta waqt it-trattazzjoni tal-kawza. Dejjem bla pregudizzju, fi kwalunkwe kaz id-danni reklamati huma esagerati u l-attur m'ghamel xejn sabiex jimminimizza Salvi eccezzjonijiet ulterjuri. Rat id-dokumenti li ġew ippreżentati. Semgħet lix-xiehda prodotta. Rat ir-rapport tal-perit tekniku1 inkarigat minn din il-qorti (l- AIC Mario Glynn) li ġie ppreżentat fl-24 ta' Awwissu 2015 u maħluf fit-8 ta' Ottubru 2015. Rat li l-kawza thalliet ghas-sentenza Rat l-atti kollha tal-kawza. Ikkunsidrat illi permezz ta' kuntratt datat 5 ta' Lulju 20062 fl- atti tan-Nutar Tonio Link, ir-rikorrent akkwista mingħand is- soċjetà intimata Silverstone Ltd, l-appartament bin-numru 4, f'Dora Mansions (nru. 18), Victoria Junction, Santa Luċija, għall- prezz ta' Lm90,000. Ir-rikorrent jilmenta li kien biss ftit xhur wara li huwa akkwista l-appartament li induna li kien hemm ċerti difetti moħbija fil- post senjatament fil-plumbing fil-kamra tal-banju. Isostni li tali difetti huma tant serji tant illi kieku kien jaf bihom, jew ma kienx jixtri l-fond jew kien joffri prezz ferm anqas minn dak li ħallas. Permezz ta' din il-kawża huwa qed jitlob li tiġi likwidata dik il- parti tal-prezz rappreżentanti l-allegati difetti moħbija u li s- soċjetà intimata tiġi kkundannata tħallsu tali ammont. Jidher li r-rikorrent qed jirrikorri għall-azzjoni magħrufa bħala l- actio aestimatoria. Issir riferenza għas-segwenti artikoli tal- Kodiċi Ċivili: Il-bejjiegħ hu obbligat jagħmel tajjeb għad-difetti 1 Rapport tal-perit tekniku Mario Glynn, fol 116-176 2 Kuntratt tal-05.07.2006, Dok CB, fol 9 et seq jista' il-każ, m'għandux li ma jidhrux tal-ħaġa mibjugħa illi jagħmluha mhux tajba għall-użu li għalih hija maħsuba, jew li jnaqqsu daqshekk il-valur tagħha illi x-xerrej ma kienx jixtriha jew kien joffri prezz iżgħar, li kieku kien jaf bihom. Il-bejjiegħ ma jweġibx għad-difetti li jidhru, illi x- xerrej seta' jsir jaf bihom waħdu. Iżda, huwa jwieġeb għad-difetti li ma jidhrux, ukoll jekk ma kienx jaf bihom, kemm-il darba ma jkunx ftiehem li, ikun obbligat għal ebda garanzija. Fil-każijiet imsemmijin fl-artikoli 1424 u 1426, ix- 'l quddiem bl-azzjoni xerrej redibitorja, li jagħti lura l-ħaġa u jitlob ir-radd tal-prezz, inkella, billi jiġi 'l quddiem bl-azzjoni stimatorja, li jżomm il-ħaġa u jitlob lura dik il-biċċa mill-prezz li tiġi stabbilita mill-qorti. (1) L-azzjoni redibitorja u l-azzjoni stimatorja jaqgħu bil-preskrizzjoni, għal dawk li huma immobbli, bl-egħluq ta' sena minn dak in-nhar tal-kuntratt..." (2) Iżda, jekk ma setax ikun li x-xerrej jikxef id-difett li ma jidhirx tal-ħaġa, iż-żminijiet hawn fuq imsemmija tal- preskrizzjoni ma jibdewx igħaddu ħlief minn dak in-nhar li seta' jkun li hu jikxef dak id-difett. (3) Iż-żminijiet tal-preskrizzjoni hawn fuq imsemmija jimxu kif jingħad fl-artikolu 1407(2)." jagħżel, billi jiġi Ir-rikorrent fl-affidavit tiegħu3 spjega li meta f' Lulju 2006 kien xtara l-appartament mertu tal-kawża odjerna dan kien xtrah bħala li kienet responsabbli mix-xogħlijiet relatati mas-sistema tal-elettriku u dik tal-ilma. Qal li kien xtrah bl-intiża li jidħol jabita fih ma' martu wara ż-żwieġ tagħhom dik is-sena stess. Qal ukoll li meta hu u martu kienu barra minn Malta għall-honeymoon is-soċjetà venditriċi finished u kienet tagħhom f'Ottubru 2006 ommu u missier il-mara tiegħu kienu spiss imorru jittawwlu lill-flat biex jaraw li kollox kien sew. Spjega li meta ġew lura mill-honeymoon ommu kienet infurmatu li kienu ndunaw li kien hemm problema bil-pajpjiet tal-main bathroom u għalhekk kienu għalqu l-ilma sabiex ma tibqax issir ħsara. Huwa osserva li l-ħitan tal-main bedroom u l-walk-in wardrobe kienu imxarrbin bi rqajja tal-ilma. Qal li kien mar fuq il-post ma' ċertu Anthony Morter, handyman tal-familja tiegħu u hemm kienu sabu lil wieħed mil- plumbers (jismu Ninu) li kien jaħdem mal-kuntrattur li kien inkarigat jagħmel ix-xogħlijiet tal-plumbing fil-blokk kollu. Qal li peress li l-parti tal-ħajt ta' wara l-mixer tax-shower kien l- iktar ħajt imxarrab, Anthony Morter qala' xi madum minn wara l-mixer tax-shower u hemmhekk skoprew li l-pajp tal- mixer tax-shower ma kienx imqabbad sew u għalhekk l-ilma kien qed jinfirex ġol-ħitan. "Ninu ukoll ra dan kollu u dak il-ħin stess irranġa din il-problema u qabbad il-pipe sewwa.....wara li ħadem Ninu, Anthony Morter waħħal lura maduma ġdida." Qal li sussegwentement kien avża lil Albert Glynn tas-soċjetà Silverstone Ltd b'dak li kien ġara. Ir-rikorrent kompla jispjega li anke sa ġimgħat wara li saret it- tiswija, l-irqajja' tal-ilma li kien osserva fil-main bedroom u l- walk-in wardrobe baqgħu jikbru, u nnota wkoll li kienu jitfaċċaw rqajja' ġodda tal-ilma anke mal-ħitan tal-ispare bedroom. Huwa ilmenta li barra mill-fatt li l-ħitan spiċċaw immuffati, il-parquet spiċċa mtebba' u s-sockets tal-elettriku spiċċaw danneġġati. Jghid li Albert Glynn qatt ma wera disponiblità biex jasal għal ftehim u kien għalhekk li kien kostrett jiftaħ din il-kawża. Kontro-eżaminat4, huwa qal illi bejn Lulju 2006 (meta xtara l- appartament) u Settembru 2006 (meta mar għall-honeymoon) kien imur regolarment fuq il-post u qatt ma nnota rqajja' ta' umdità. Qal li wara l-kuntratt ta' Lulju il-post ma kienx lest u darba minnhom (ma jafx kienx qabel jew wara l-kuntratt) kien innota li s-shower head kien baxx wisq u għalhekk kien kellem lill-"ħaddiem ta' min kien għamel ix-xogħol min kien qabbad is- 4 Kontro-eżami tar-rikorrent, 12.11.2012, fol 132-133 sur Glynn" u dan, "...qabel miegħi li kien hemm bżonn jogħla. Jekk mhux żbaljat kien jismu Difesa. Meta għolla l-head ma kontx preżenti. Jien qatt ma kkonsultajt mas-sur Glynn, biss tlabt lil Difesa. Ma kienx hemm madum, lanqas viti ma kien hemm qabel ma ġiet mgħollija x-shower head. Il-fittings jitwaħħlu wara li jsir il-madum. Ninu ma kellux ikisser il- madum biex jgħolli x-shower head. Niċċara illi dwar ix- shower head għidt biss lil Difesa u la l-kuntrattur u lanqas lis-sur Albert Glynn, għaliex ħassejt li din kienet ħaġa trivjali u billi kont naf li Ninu kien il-ħaddiem tal-kuntrattur imqabbad mis-sid Albert Glynn." Omm ir-rikorrent Jennifer sive Wendy Perren nee Byers fl- affidavit tagħha kkonfermat li waqt li binha kien imsiefer għall- honeymoon kienet tmur regolarment iżżur l-appartament flimkien ma' missier il-mara tiegħu, Martin Attard Zammit. Qalet li darba minnhom fetħet it-tieqa tal-kamra tal-banju li tagħti għax-shaft u semgħet ħoss ta' ilma jqattar. Anthony Mercieca Said, il-handyman tal-familja xehed li meta kien mar fuq il-post mar-rikorrent sabu lil wieħed mill-plumbers tal- kuntrattur li kien inkarigat jagħmel ix-xogħol tal-plumbing tal- blokk u r-rikorrent kien talbu jitla' magħhom fl-appartament biex jinvestigaw il-problema tal-ilma u anke biex jgħidilhom minn fejn kienu għaddejjin il-pajpijiet. Xehed li sabu l-ġebla kienet għasra f'ċertu partijiet mill-ħitan u iddeċidew li jneħħu xi 5 Affidavit ta' Jennifer Perren, Dok WB, fol 52 6 Affidavit ta' Anthony Morter, Dok AA, fol 53 madum biex jaraw il-pajpijiet ta' taħt. "B'xorti tajba meta qlajt l-ewwel maduma sibna mill-ewwel fejn kienet il-problema. Għandi ngħid li jiena l-ewwel kissirt il-maduma imbagħad bdejt naqla' t-tajn. Minn hemmhekk imbagħad però kompla x-xogħol dan il-plumber għax kien qal li aħjar ikompli hu peress li kien aktar familjari max-xogħol li kellu jsir biex naslu għall-pipes. F'daqqa waħda dan il-plumber qal li kien sab x'kienet il- problema u din kienet li l-connection tax-shower ma kienitx ikkonnettjata kif suppost mal-main." Kompla jgħid li l-plumber dak il-ħin stess irranġa l-konnessjoni u hu (Anthony Morter) reġa' qiegħed maduma ġdida minflok dik li qala'. Francis Mizi għall-kumpanija FG Electrics Co Ltd, spjega li huwa kien inkarigat bħala kuntrattur mis-soċjetà intimata, u "parti mix-xogħol tajt sub-contracting lil Bezzina Services". Spjega li huwa għan-nom ta' FG Electrics kien iltaqa' mar- rikorrent (peress li r-rikorrent kien diġa xtara l-post) u mmarka l-punti iltaqa' mas-sub- contractor Bezzina Services (Ninu Xuereb Darmanin) biex dan jagħmel ix-xogħol skont l-istruzzjonijiet tar-rikorrent. Spjega li meta Bezzina jlesti x-xogħol huwa jagħmel pressure test għal sitt sigħat u meta huwa jkun sodisfatt bix-xogħol imbagħad jagħti l-"go-ahead" biex jitqiegħed il-madum. Jgħid li kien wara li kienet qamet il-kwistjoni dwar il-leak li sar jaf li x-shower head kienet ġiet mgħollija: imbagħad fil-kamra "Wara ċertu żmien (mit-tqegħid tal-madum) irċevejt telefonata mingħand Mr Glynn, ma niftakarx wara kemm żmien, fejn qalli li kien hemm leak fil-bathroom ta' Mr Perren u saret xi ħsara. Immedjatament ċempilt lil Ninu Xuereb Darmanin fejn infurmajtu b'dan u staqsejtu jafx b'xi ħaġa. Mr Xuereb Darmanin infurmani illi wara li x-xogħol ġie ttestjat kien ġie mqabbad minn Mr Perren biex jagħmillu xogħljiet fl-għoli tax-shower head bl-insaputa tiegħi. Nerġa' nirrepeti illi jien sirt naf bix-xogħol li għamel Xuereb Darmanin għal Perren wara li rċevejt telefonata mis-Sur Glynn." Kontro-eżaminat8 spjega li wara li Anthony Xuereb Darmanin kien ilesti x-xogħol tal-plumbing huwa kien jagħmel il-pressure test. Qal li kienu jagħmluh il-ħaddiema tiegħu. Qal li ma jiftakarx min kien jagħmel it-testijiet iżda jeskludi li ma sarx. Qal li kellu jiċċekkja l-job sheets, u fuqhom ikun hemm indikat li jkun sar. "Ma jistax ikun ma għamluhx." L-imsemmija job sheets ma jidhrux li gew prezenti. Anthony Desira Micallef ikkonferma illi Francis Mifsud Attard kien inkarigah biex jagħmel ix-xogħlijiet ta' plumbing flimkien miegħu fil- blokka li fih jinsab l-appartament tar-rikorrent. Ikkonferma li wara li huwa lesta l-plumbing fl-appartament tar-rikorrent, Mifsud Attard ġab it-tankijiet u huwa imbagħad fetaħ l-ilma. "Wara li ftaħt l-ilma fil-bathroom u qabel ma kienet se issir bil-madum ġie Frans u qalli biex inressaq il-mixer tax- shower u ngħolli x-shower head b' xi erba' pulzieri. Oriġinarjament id-deċiżjoni ta' fejn jitwaħħlu l-mixer u x- shower head ikun ħadhom Frans Mifsud Attard." Żied jgħid li huwa kien ra xi ħaddiema tar-rikorrent fil-post u li dawn kienu resqu l-mixer u x-shower head: "Naf li kien hemm xi nies u resquhom, kont hemm u rajthom, lil dawn ma nafhomx. Dawn il-ħaddiema qaluli li huma ħaddiema ta' Busuttil u talbuni l-affarijiet biex iressqu l-mixer u jgħollu x-shower head u riedu jixxiftjaw il-water heater. Fejn kien ser isir ix-shifting ma kienx hemm madum." Kontro-eżaminat10 qal: "Jien Frans Mifsud Attard qalli biex inċaqlaq il-mixer u jien irrifjutajt, dan wara li kien ilu lest. Il-madum kien għadu qed isir. In-nies ta' Perren ġew jistaqsuni għall-fittings u 8 Kontro-eżami ta' Francis Mifsud Attard tal-15.10.2014, fol 148-149 9 Xiehda ta' Anthony Xuereb Darmanin tal-05.06.2013, fol 142-145 10 Kontro-eżami ta' Anthony Xuereb Darmanin tal-15.10.2014, fol 149-150 jiena tajthom, però ma nafx x'għamlu. Kont naf li huma ta' Perren għax huma stess qaluli....F' dak il-ħin ma nafx sarx il-pressure test, għax Frans jieħu ħsiebhom, dawn kienu ilhom lesti meta qalli biex inċaqlaq il-mixer, bejn xahrejn u tlieta qabel ma sar il-madum. Jien kont għadni naħdem il- blokka. Ma nafx li ċaqalqu l-mixer u ma nafx x'għamlu bil- fittings li tajthom. Jien ma rajt lil ħadd jaħdem fuq ix- shower." Ri-eżaminat qal li l-fittings li talbuh: "...kienu tal-Acorn, anke l-pajp tax-shower. Bil-fittings li tajthom setgħu jgħolluh aħjar." Albert Glynn, id-direttur tas-soċjetà intimata fl-affidavit11 tiegħu spjega li kien qabbad lis-soċjetà FG Electrics Co Ltd sabiex din tieħu ħsieb ix-xogħol ta' dawl u ilma. Qal li kien ġie speċifikat bil-miktub li wara li jintemmu x-xogħlijiet, din il- kumpanija kellha tieħu ħsieb li jsir pressure test u stress test fuq is-sistema tal-ilma biex jiġi żgurat li ma jkunx hemm xi lok ta' leaks fiċ-ċirkwit tal-ilma. Semma wkoll li kien inkariga lill- inġinier Joseph Lautier li ssorvelja l-proġett kollu tal-bini tal- appartamenti mill-bidu nett u li wara li spiċċaw ix-xogħliljiet l- istess Inġ. Muscat kien iċċertifika li kollox kien skont ir- regolamenti. Huwa kompla li meta r-rikorrent xtara l-appartament in kwistjoni, ix-xogħlijiet li kellhom isiru fih kienu ilhom li tlestew madwar sitt xhur u fil-fatt aċċenna għal dik il-parti tal-kuntratt (D1) fejn ġie dikjarat li l-appartament kien qed jinbiegħ "in a complete state" u li r-rikorrent iddikjara li huwa "satisfied with the completion of the flat...". Kompla jgħid li xi tlett xhur wara li sar il-bejgħ, ir-rikorrent kien għarrfu li kien hemm xi leakage li kienet ġejja mix-shower u dan peress li x-shower ma kinitx ikkonnettjata kif suppost. "Wara sirt naf, u dan peress li Christian Perren stess kien ammetta miegħi, li wara li xtara l-appartament, Christian 11 Affidavit ta' Albert Glynn, fol 159-161 kien qabbad lil ċertu Ninu Pace Meli biex jgħolli x-shower head f' din ix-shower peress li kienet baxxa wisq għall-gosti tiegħu. Dan għamlu mingħajr qatt ma kkuntattja lili u lanqas lill-kumpanija FG Electrics li ħadet ħsieb id-dawl u l- ilma fil-bokk ta' appartamenti. Ninu Spice qala' x- shower head u għolliha fuq talba ta' Christian Perren iżda meta għamel hekk, ma kkonettjax il-connection tax-shower kif suppost mal-main, u minħabba f'hekk seħħet il- lil leakage.....Fil-fatt meta Christian Perren qabbad Anthony Morter, general handyman, biex jirranġa l- ħsara li kien hemm, dan ikkonferma li l-connection tax- shower ma kinitx ikkonnettjata kif suppost mal-main. Dawn il-pipes jissakkru bis-snien, u jfaqqgħu meta jinqalgħu, għaldaqstant huwa impossibbli li jinfetħu waħedhom." Kontro-eżaminat14 qal li lis-Sur Giudice qatt ma talbu biex jagħmel pressure test iżda fil-kuntratt dan kien marbut li jagħmlu. Qal li l-inġinier Lautier kien assigurah bil-miktub li l- pressure test sar qabel ma tqiegħed il-madum. F'dan ir- rigward saret riferenza għal Dok. AC615 esebit mal-affidavit tiegħu. Huwa jikkonferma però li fil-fatt f' dan id-dokument ma tirriżultax riferenza għal xi pressure test, għalkemm fih jingħad li "all M&E works have been installed as per trade and practice." Il-perit Reuben Lautier fil-31 ta' Ottubru 200616 fuq inkarigu tar-rikorrent spezzjona l-proprjetà u irrilaxxja ċertifikat fejn ikkonstata l-ħsarat li osserva bħala konsegwenza tal-problema tal-ilma u rrakomanda li jgħaddi ftit taż-żmien qabel ma jsir ix- xogħol rimedjali sabiex l-ilma jilħaq jinxef. Ftit xhur wara, fid- 19 ta' Ġunju 200717 reġa acceda fuq il-post u ċċertifika li l-ilma kien nixef u li għalhekk setgħu isiru x-xogħlijiet rimedjali. Huwa ħa xi ritratti18 biex juri l-estenzjoni tal-ħsarat ikkaġunati 12 Jidher li qed jirreferi għal Ninu "Xuereb Darmanin" u mhux Ninu "Fenech Pomroy" 13 Jidher li qed jirreferi għal Ninu "Xuereb Darmanin" u mhux Ninu "Fenech Pomroy" 14 Kontro-eżami ta' Albert Glynn tal-05.03.2015, fol 152-153 15 Fol 173 16 Ċertifikat tal-perit Reuben Lautier, datat 31.10.2006, fol 4 17 Ċertifikat tal-perit Reuben Lautier, datat 19.06.2007, fol 5 18 Ritratti tal-ħsarat fol 6-8 Fl-10 ta' Diċembru 200719 huwa elenka x-xogħlijiet li rimedjali li kellhom isiru fil-post. Il-perit tekniku kkonstata illi: (i) l-mixer tax-shower ma kienitx imqabbda tajjeb mas- supply mit-tank tal-ilma ta' fuq il-bejt; r-rikorrent qabbad lis-sub-contractor tal-kuntrattur li kien imqabbad mill-konvenut biex jgħollilu x-shower head bir- riżultat illi l-connection għall-estensjoni kienet difettuża; (iii) ma sarux pressure tests u għalhekk il-leak li seta' rriżulta mill-mixer ma ġietx intraċċata. Huwa kkonkluda li l-leak kien bejn il-mixer u s-supply mit-tank tal-ilma u dan għaliex fir-rapport tal-perit ex parte Reuben Abela Scicluna ingħad illi meta sewwiet il-ħsara "Water also stopped flowing down the service shaft." Huwa jispjega illi li kieku kienet difettuża l-joint ta' meta ġie estiż l-għoli tax-shower head, ma kienx ikun hemm leak meta l-mixer kienet tkun magħluqa. Il-perit tekniku kkostata li dan il-ħruġ tal-ilma irriżulta f' difett moħbi li ma setax induna bih l-attur meta xtara l-appartament. Żied jgħid illi wara li kkonsidra l-ħsarat ikkonstatati waqt l- aċċess tat-30 ta' Settembru 2008, fil-fehma tiegħu is-somma li għandha tiġi likwidata a favur tar-rikorrent, hija ta' €4,000. Il-qorti, wara li fliet bir-reqqa l-provi prodotti u eżaminat ir- rapport tal-perit tekniku tagħmel is-segwenti osservazzjonijiet/ kunsiderazzjonijiet: Dwar l-istat tal-appartament meta inxtara mir-rikorrent f'Lulju 2006, il-provi huma kontradittorji fis-sens illi: - Albert Glynn għas-soċjetà intimata jgħid li x-xogħlijiet kienu lesti meta r-rikorrent xtara l-appartament mingħand 19 Ċertifikat tal-perit Reuben Lautier, datat, 10.12.2007, fol 58 20 Dok RM, fol 4 is-soċjetà intimata; - Frans Mifsud Attard però jgħid li r-rikorrent kien diġà s-sid tal- appartament meta ltaqgħu u għamlu l-marki fil-kamra tal- banju (biex jiġi stabbilit fejn kellhom jiġu l-fittings); - Ir-rikorrent Christian Perren ma ftakarx jekk kienx qabel jew wara li xtara l-post li kien kellem lill-plumber tal- kuntrattur tas-soċjetà attriċi fir-rigward tal-fatt li xtaq li x- shower head togħla ftit (meta kien għadu ma twaħħalx il- madum tal-kamra tal-banju). Fi kwalunkwe każ anke jekk l-appartament kien għadu ma tlestiex għal kollox meta nxtara mir-rikorrent u anke jekk dan iddikjara fuq il-kuntratt li kien sodisfatt bix-xogħol, b'daqshekk ma jfissirx li azzjoni stimatorja bħal ma hija din odjerna ma tistax tiġi ttentata b'suċċess. Id-"difett moħbi" mertu ta' din il- kawża jikkonsisti f' plumbing difettuż li kkaġuna perkolazzjoni tal-ilma, liema perkolazzjoni ikkaġunat diversi ħsarat fl- appartament. Għalhekk anke kieku kellu jitqies li l-plumbing kien għadu ma tlestiex fid-data ta' meta nbiegħ l-appartament, jibqa' l-fatt li l- appartament kien jinkludi l-plumbing u għalhekk ladarba tali plumbing (moħbi wara l-madum) kien difettuż, dan jirrendi l- appartament bħala affettwat minn "difett moħbi" u għalhekk iċ- ċirkostanzi jinkwadraw sew fl-actio aestimatoria. In vista tat-tieni eċċezzjoni tas-soċjetà intimata però, tqum il- ħtieġa li jiġi stabbilit jekk għal dan id-"difett moħbi" taħtix is- soċjetà intimata, jew jekk fil-fatt kienx ikkaġunat mir-rikorrent innifsu. Hemm diversi fatturi x'jiġu kkunsidrati f'dan ir- rigward, u din il-qorti sejra tqishom waħda waħda. Ma nġiebet l-ebda prova li turi li wara li kien tlesta l-plumbing fil-kamra tal-banju in kwistjoni, kien sar pressure test. Skont li kienet Francis Mifsud Attard (mis-soċjetà FG Electrics Ltd, ikkuntrattata biex tistalla d-dawl u l-ilma fil-blokka), wara li jkun terminat ix-xogħol tal-plumbing fil-kmamar tal-banju tal- blokka, kienu jsiru il-pressure tests. Għalkemm isostni li dawn żgur saru, u qal li fuq il-job card ikun hemm indikat li jkun sar il-pressure test, huwa fil-fatt ma ppreżenta l-ebda job card; tal-Inġinier Muscat mibgħuta L-email lil Albert Glynn tikkonferma li x-xogħlijiet tal-ilma u tal-elettriku saru "as per trade and practice" iżda ma jissemma' xejn speċifikatament dwar il-pressure tests. Mistoqsi in eskussjoni, x'tip ta' provi setgħu jinġiebu f'dan ir- rigward, il-perit tekniku l-AIC Mario Glynn irrisponda li "Dan jieħu forma ta' ċertifikazzjoni mill-inġinier responsabbli mix- xogħlijiet, liema ċertifikazzjoni ma ġietx ippreżentata waqt il- ġbir tal-provi. Jistgħu jiġu ppreżentati ritratti datati tal- manometer." Inoltre, filwaqt li mhux ikkontestat li wara li tlesta x-xogħol tal- plumbing ir-rikorrent kien talab li x-shower head jogħla ftit pulzieri, hemm provi kontradittorji fir-rigward ta' min fil-fatt għolla x-shower head (cioè kienx il-plumber li kien imqabbad mill-kuntrattur, jew kienux xi ħaddiema imqabbdin mir- rikorrent stess): Ir-rikorrent xehed li kien inkariga lil "Ninu" (Xuereb Darmanin), il- plumber imqabbad mill-kuntrattur tas-soċjetà intimata, biex jgħollilu x-shower head u li dan hekk għamel, għalkemm mhux fil-preżenza tiegħu; Francis Mifsud Attard (il-kuntrattur) qal li wara li kien tlesta x-xogħol tal-plumbing u sar il-pressure test, Xuereb Darmanin kien infurmah li r- rikorrent kien qabbdu jgħolli x-shower head; Xuereb Darmanin xehed li kien proprju Francis Mifsud Attard li kien qallu biex jgħolli s-shower head b'xi erba' pulzieri, u anke biex iressaq il- mixer. Qal li irrifjuta li jagħmel dan iżda kien hemm xi ħaddiema tar-rikorrent li talbuh il-fittings (tal-Acorn) u huwa tahomlhom. Però ma jafx jekk dawn ċaqilqux il-mixer u ma jafx x'għamlu bil-fittings li tahom. Fi kwalunkwe każ, anke jekk il-provi fir-rigward ta' min għolla x-shower head huma kontradittorji, ma jidhirx li kienet din l- estenzjoni tax-shower head li kkaġunat id-difett fil-plumbing. Kif ingħad supra, il-perit tekniku l-AIC Mario Glynn ikkonstata li d-difett fil-plumbing kien jikkonsisti fil-fatt li l-konnessjoni tal-mixer tax-shower ma kienitx imqabbda tajba mas-supply mit-tank tal-ilma ta' fuq il-bejt u mhux għax kien hemm xi difett fil-konnessjoni tal-joint ta' meta ġiet mgħollija x-shower head sussegwentement. Għalhekk id-difett jidher li kien fix- xogħol oriġinali tal-plumbing li kien sar mill-plumber ikarigat mill-kuntrattur li qabbdet is-soċjetà intimata. U għalkemm ix-xiehda ta' Bezzina (biss) tqajjem dubju dwar jekk wara li kien tlesta l-plumbing xi ħaddiema imqabbdin mir- rikorrent ressqux il-mixer innifsu, l-istess Xuereb Darmanin imbagħad xehed li fil-fatt ma jafx jekk ċaqilquhx. Għalhekk ma ġiex pruvat li fil-fatt iċċaqlaq il-mixer mill-lok oriġinali tiegħu. In oltre, kif ingħad, lanqas ma ġie pruvat sodisfaċentement li sar pressure test u għalhekk ma jistax jiġi eskluż li meta tlesta l- plumbing tal-kamra tal-banju il-mixer tax-shower ma kinitx imqabbda sew mill-bidu. Għaldaqstant, jirriżulta illi għad-difett moħbi, taħti unikament is-soċjetà intimata. Dwar il-likwidazzjoni ta' dik il-parti mill-prezz li għandha tintradd lura lir-rikorrent, il-perit tekniku ikkonkluda li l- ammont li għandu jiġi likwidat favur ir-rikorrent huwa ta' €4,000. Fix-xhieda tiegħu tal-24 ta' Novembru 201622, mistoqsi jekk jistax jagħti breakdown ta' din is-somma irrisponda li mhux possibbli li jingħata breakdown f' dawn it-tip ta' xogħlijiet, però qal li jkun jista' jirreferi għad-dokumenti u għar-ritratti li jista' jkun li għandu. Fil-fatt ġie verbalizzat li f'każ li jsib xi ritratti kellu jesebihom b'nota fir-reġistru. Din il-qorti, in vista tal-fatt li l-perit tekniku baqa' ma ppreżenta l-ebda dokument jew ritratt biex b'xi mod jispjega kif wasal għas-somma ta' €4,000, u wkoll in vista tal-fatt li hemm diskrepanza pjuttost sostanzjali bejn din is-somma u s- somma ta' Lm560 (€1305) likwidata mill-perit ex parte tal- istess rikorrent (anke jekk skont l-istess perit, din is-somma ma tinkludix "the cost for the replacement of any defective electrical wiring")23, hija tal-fehma li jkun aktar ekwu li din is- somma tiġi ridotta għal €3,000. Għal dawn ir-ragunijiet, din il-Qorti filwaqt li tiċħad l- eċċezzjonijiet tas-soċjetà intimata: (1) tilqa' l-ewwel talba u tiddikjara li meta r-rikorrent xtara mingħand is-soċjetà intimata l-flat numru 18, Dora Mansions, Flat 4, Victoria Junction, Santa Luċija, din il-proprjetà kienet affetta minn difett moħbi; (2) tilqa' t-tieni talba u tillikwida dik il-parti mill-prezz li għandha tintradd lura lir-rikorrent in vista ta' dan id-difett, fl-ammont ta' tlett elef Ewro (€3,000); u (3) tilqa' t-tielet talba u tikkundanna lis-soċjetà intimata tħallas is-somma ta' tlett elef Ewro (€3,000) lir-rikorrent. L-ispejjeż, kif mitluba mir-rikorrent, għandhom jitħallsu mis- soċjetà intimata. IMHALLEF DEP/REG 23 Il-perit ex parte qal ukoll li din is-somma ma tinkludix "any re-instatement costs and possible future structural damage, such as corrosion of steel reinforcement to concrete slabs associated with third party property", iżda lanqas il-perit tekniku ma jidher li inkluda tali spejjeż, għaliex fil-fatt spjega li kien wasal għall-ammont ta' €4000 abbażi tal-ħsarat li kkonstata waqt l-aċċess.