Fil-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Nadine Handy Kumpilazzjoni Numru: 1258/2013 Illum id-9 ta' Dicembru 2020 Rat li tressaq Joseph Micallef Formosa ta' 55 sena, iben Emanuel u Teresa nee' Behan imwieled l-Australja fit-18/8/58 detentur ta' karta ta' l-identita numru 3763634M u resident numru 17, Triq l-Isptar San Giljan, Iż-Żurrieq, 1) Talli nhar l-24 ta' Dicembru 2013 ghal habta ta' 17.00hrs gewwa Haz-Zebbug (Malta), minghajr il-hsieb li toqtol jew li tqieghed il- hajja ta' Victor Blaut f'periklu car, ikkagunajtlu griehi ta' natura gravi rizultanti fil-mewt tal-istess Victor Blaut, b'dana illi l-mewt grat minhabba xi kawza accidentali li nqalghet wara u mhux biss minhabba n-natura jew il-konsegwenzi naturali tal-offizi. 2) Talli fl-istess jum, lok u cirkostanzi, minghajr il-hsieb li toqtol jew li tqieghed il-hajja ta' Victor Blaut f'periklu car, ikkagunajtlu griehi ta' natura gravi. 3) Akkuzat ukoll talli fl-istess jum, lok u cirkostanzi ksirt il-paci publika b'ghajjat u glied. Il-Qorti hija gentilment mitluba li f'kaz ta' htija barra milli tapplika l- piena skond il-ligi, tordna lill-imputat ihallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra ta' l-esperti skond l-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal- Ligijiet ta' Malta. Rat li matul l-ezami tal-imputat fl-udjenza tas-26 ta' Dicembru 2013, fl- udjenza tas-17 ta' Jannar 2014 u fl-udjenza tal-11 ta' Dicembru 2017 wara li gew awtorizzati korrezzjonijiet fl-imputazzjonijiet, ai termini ta' l- artikolu 392(1) tal-Kodici Kriminali, l-imputat tenna li ma kienx hati ta' l- imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu.1 Rat li din il-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif inhi diversament ippreseduta nhar il-10 ta' Mejju 2019 b'digriet moghti mis-Sinjurija Tieghu il-Prim' Imhallef Emeritus Dr. Joseph Micallef Worley LL.D.2 Rat li fl-udjenza tal-11 ta' Dicembru 2017 u fid-9 ta' Dicembru il-partijiet ivverbalizzaw li ezentaw lil din il-Qorti kif presjeduta milli terga' tisma' Wara li rat li l- Avukat Generali nhar it-22 ta' Jannar 2018 ipprezenta formalment l-artikoli tal-gudizzju ta' liema l-imputati ghandhom jigu aggudikati minn din il-Qorti u jinstabu hatja u cioe4: a. Fl-artikoli 214, 218(1)(a) u 220(1)(2) tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta; Ligijiet ta' Malta; b. Fl-artikoli 214 u 218(1)(a) tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal- c. Fl-artikoli 338(dd) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta; d. Fl-artikoli 17, 23, 31 u 533 tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal- Ligijiet ta' Malta. Rat li matul is-seduta datata 8 ta' Novembru 2018, din il-Qorti, wara li gew moqrija l-istess artikoli tal-gudizzju ai termini tal-Artikolu 370(3) (b) tal-Kodici Kriminali, staqsiet lill-imputati separatament jekk kellux 1 Folio 15, 27 u 400 ta' l-atti processwali 2 Folio 431-433 ta' l-atti processwali 3 Folio 399 u ta' l-atti processwali 4 Folio 404 ta' l-atti processwali oggezzjoni li l-kaz jigi trattat u deciz minn din il-Qorti u wara li tat lill- imputat zmien xieraq biex iwiegeb ghal din il-mistoqsija, wiegeb li ma kellux oggezzjoni li l-kaz jigi trattat bi procedura sommarja u l-Qorti ghalhekk hadet nota bil-miktub ta' din it-twegiba fil-process ai termini tal-Artikolu 370(3)(c) tal-Kodici Kriminali u ddecidiet li tikonverti ruhha f'Qorti ta' Gudikatura Kriminali.5 Rat illi l-prosekuzzjoni ghalqet il-provi taghha nhar it-8 ta' Novembru Rat illi d-difiza ghalqet il-provi taghha nhar il-31 ta' Lulju 2020.7 Rat it-traskrizzjonijiet tax-xhieda u tas-sottomissjonijiet li nstemghu quddiem il-Qorti kif diversament preseduta; Rat id-dokumenti kollha pprezentati, hadet konjizzjoni tax-xhieda prodotti, fliet l-atti kollha tal-kawza; Semghet lill-partijiet jitrattaw bis-sottomissjonjiet finali fl-udjenza tal-31 Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza. ta' Lulju 2020.8 Rat l-atti kollha Ikkunsidrat Fatti fil-qosor Illi dan il-kaz imur lura ghal nhar il-24 ta' Dicembru 2013 meta kien allegatament inqala argument bejn l-imputat u certu Victor Blaut. zewg persuni kienu haddiema ma l-istess kumpanija u attendew festin Peress li Refalo kien daqsxejn xurban talab lill-imputat L-imputat accetta li jwasslu sal-pjazza ta' Haz-Zebbug Peress li Refalo ma riedx jinzel mill-karozza u beda jaghti lill-imputat, l-imputat imbuttah 'il barra bil-konsegwenza li Blaut waqa' u habat rasu ma' l-art. Ikkunsidrat ghad-dokumenti saljenti li hija semghet u li gew prezentati tul il-mori tal-proceduri odjerni. Fis-seduta tas-17 ta' Jannar 2014 xehed Dr Ryan Di Bartolo, addett fid- Dipartiment tal-Emergenza tal-Isptar Mater Dei. Huwa kkonferma li fl- 24 ta' Dicembru 2013 huwa hareg zewg certifikati, wiehed f'isem Victor Blaut u l-iehor f'isem Joseph Micallef Formosa li kienu ddahhlu l-isptar. Fir- rigward ta' Victor Blaut, ix-xhud stqarr li dan kien jidher fi stat ta' konfuzjoni u ghalhekk kien sarlu CT scan ta' rasu. qasma vizibbli hdejn ghajnejh fuq in-naha tax-xellug però x-xhud sar jaf li mill-iscan kien irrizulta li Blaut kellu intra-cranial hemorrhage. b'sorpriza minhabba li l-effetti superficjali tad-daqqa kienu jidhru li huma minimi. Il-pazjent kien gie intubat u eventwalment iddahhal fl- ITU u kien taht il-kura ta' neurosurgeon cioè Mr Zammit Galea, sakemm gie Skont ix-xhud, ma kienx jidher li kien hemm griehi ulterjuri. rigward tal-imputat Joseph Micallef Formosa, ix-xhud stqarr li dan kien instab li qed isofri minn dizlokazzjoni fi spaltu u ghadma mxaqqa. in segwitu ta' X-rays. Fl-istess seduta xehed l-Ispettur Joseph D'Amico, stazzjonat fl-Ghassa ta' Huwa xehed li fl-24 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tal- 17:30hrs, il-Pulizija rceviet rapport li fil-pjazza ta' HazĦal Gharghur hdejn il- Fuq il-post il-Pulizija sabet lil certu Victor Blaut mitluq mal-art bi griehi f'rasu vicin ta' vettura bin-numru ta' registrazzjoni DAJ 581, li allegatament kienet intuzat mill-imputat Joseph Micallef Formosa ftit tal-hin qabel. Il-vittma ttiehed l-isptar permezz ta' ambulanza fejn kien akkumpanjat mill-qraba Angela u Raissa Blaut. L- imputat, li kien jidher li kien xurban, ittiehed l-Ghassa fejn dan stqarr li kien qed iwassal lil Refalo lura minn festin tal-Milied u f'daqqa wahda gie mdawwar minn persuni li ma jafx u li aggredewh. L-imputat kien semma lil certu Lippu D'Amico u kien jidher li kellu xi ugiegh f'idu. Minhabba f'hekk kien ittiehed l-isptar ukoll. il-25 ta' Dicembru 2013, gie infurmat illi Refalo kien jinsab fil-periklu tal- mewt u allura gharraf lill-Magistrat tal-Ghassa li kien ordna inkjesta. L- imputat kien gie arrestat u tressaq il-Qorti fis-26 ta' Dicembru 2013 akkuzat b'feriti gravi fuq il-persuna ta' Victor Blaut. Kompla jispjega li fit-28 ta' Dicembru 2013 gie nfurat ulterjorment li Refalo kien gie nieqes. Per konsegwenza ta' dan kellhom jigu koreguti l-imputazzjonijiet Fil-25 ta' Dicembru, l-imputat kien ta stqarrija wara li ghazel li ma jikkonsultax ma avukat, fejn huwa stqarr li dakinhar tal-incident, Refalo kien fis-sakra u talbu jwasslu d-dar. Kif waslu l-pjazza, Refalo ma riedx jinzel mill-vann u beda jissara mal-imputat fejn l-imputat fl-ahhar irnexxielu jimbuttah 'il barra mill-van. induna li kien nesa s-sigarretti fil-vann u meta mar lura ghalihom gie mdawwar u aggredit minn xi qraba ta' Refalo. ridt niddefendi ruhi u nahseb li tajtu xi daqqtejn ukoll u mbuttajtu mill- Fl-istess seduta xehed PC 8968 Richard Burlo’, stazzjonat fl-Ghassa ta' Haz-Zebbug li kkonferma li fl-24 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tal- 17:30hrs dahal rapport u in segwitu ta' dan huwa mar fil-pjazza ta' Haz- Zebbug vicin tal-BOV fejn kien hemm persuna mal-art. Fuq il-post digà kien hemm l-ambulanza. qasma fuq rasu vizibbli u xi ftit demm. Dan iddahhal minnufih fl- ambulanza u ttiehed l-isptar. Fi kliem ix-xhud, fuq il-post kien hemm ukoll certu Joseph Micallef Formosa, l-imputat, li beda jilmenta li ghandu ugiegh fi Wara li dan ittiehed l-Ghassa, qal li kien qala' xi daqqiet waqt li kien mal-art u semma lil certu Lippu ta' Mona izda lil hadd izjed. L- imputat kien jidher xurban minhabba li beda jhawwad fid-diskors waqt Fl-istess seduta xehed PC 103 Tom John Casapinta, stazzjonat fl-Ghassa ta' Haz sytova li kkonferma li fl-24 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tal- 17:30hrs, flimkien ma PC sytova mar fuq rapport fil-pjazza ta' Haz sytova u hemm sab persuna maskili mitluq mal-art bejn zewg vetturi, wahda minnhom vann zghir bin-numru ta' registrazzjoni DAJ 581 u l-ohra tal- Fuq il-post kien hemm zewg persuni li jisimhom Angelica u Raissa Blaut, li qalu li kienu ulied ir-ragel li kien mal-art u li Ix-xhud kompla jispjega li huma ra lill-vittma jittiehed minn fuq il-post permezz ta' ambulanza u nnota li minkejja li dan kien jidher mitluf minn sensih, kull ma kellu kienet selha fuq rasu u ma kienx hemm dmija ghajr ghal ftit ticpis mas-selha stess. L-imputat Joseph Micallef Formosa kien bilqieghda fuq l-ghatba tal-BOV u kien jidher li kien fi stat ta' sokor. Huwa beda jilmenta li kien mugugh fi spaltu u jsemmi lil certu Lippu ta' Mona. Eventwalment dan ittiehed gewwa l-Ghassa sabiex jigi Gewwa l-ghassa, l-imputat beda jitkellem u l-ewwel qal li kellhom ikla tax-xoghol u imbaghad rega' semma lil Lippu ta' Mona u li Fuq il-vittma Victor Blaut ma semma xejn. Muscat ittiehed ukoll l-Ispatar permezz ta' ambulanza minhabba l-istat ta' spalltu. Wara irrizuta li dan Lippu ta' Mona huwa certu Philip D'Amico. L-ghada, l-imputat gie arrestat u mitkellem mill-gdid fejn stqarr li huwa kien wassal lil Victor Blaut minn ikla tax-xoghol sal pjazza ta' Haz- Refalo ried li jwasslu sad-dar u meta Micallef Formosa irrifjuta, Blaut hemm ghalih u Micallef Formosa, b'reazzjoni, imbuttah 'il barra mill-vann. F'dan il-kuntest, ix-xhud ikkonferma li l-vittma kien instab mal-art fin- naha tal-passiggier tal-vann u l-bieba kienet maghluqa. ix-xhud stqarr li kien irrizultalu li l-imputat Joseph Micallef Formosa joqghod vicin tal-Ghassa ta' Haz-Zebbug. Eskluda li l-imputat kien qallu li kien gie aggredit meta wara ftit tal-hin, irritorna hdejn il-vann biex jigbor is- sigarretti li kien nesa u kompla jiccara li Micallef Formosa me kienx qal li kien hemm Lippu ta' Mona fuq il-post meta Blaut waqa' mill-vann izda biss li dan Lippu ta' Mona kien aggredih. Fl-istess seduta xehed PS 1585 James Gat Baldacchino, stazzjonat fl-Ghassa ta' Huwa stqarr li dakinhar tal-incident huwa kien qed ilahhaq mad-distrett kollu u kien qed jahdem fuq incident iehor. segwitu tar-rapport tal-incident de quo, huwa ta struzzjonijiet liz-zewg kuntistabbli li kien hemm fl-Ghassa ta' Haz Zebbug sabiex imorru fuq il- post. Sakemm ix-xhud wasal fuq il-post, il-vittma kien lahaq ittiehed l- Mill-banda l-ohra, ix-xhud ikkonferma li ra lill- imputat Joseph Micallef Formosa fuq il-post u li dan kellu riha qawwija ta' xorb fuqu. X'hin prova jkellmu x-xhud, dan beda jidghi u jilmenta dwar spalltu tal-lemin, li skont ix-xhud kienet tidher maqlugha. certu Lippu ta' Mona, li skont ix-xhud huwa Philip D'Amico, li huwa l- gharus ta' wahda mit-tfal tal-vittma Victor Blaut. L-imputat ittiehed ukoll l-isptar minhabba spalltu. Ix-xhud spjega li huwa mar fuq il-post sabiex jara hekk hemmx xi kameras li jistghu jghinu l-investigazzjoni u persuna li tiehu hsieb, Victoria Casapinta, sqarret li ma rat xejn. L-ghada filghodu, ix-xhud inghata struzzjonijiet sabiex jarresta lill-imputat. Fil- karozza, huma u sejrin lejn l-Ghassa ta' Hal Qormi, l-imputat beda jistaqsi jekk Lippu ta' Mona kienx gie arrestat u stqarr li huwa kellu argument mal-vittma Victor Pavlovic fil-vann tieghu, li kien ipparkjat, u wara li Blaut kien tah xi daqqiet, huwa mbuttah 'il barra sabiex johrog mill-vann Blaut waqa' mal-art. Ix-xhud iccara illi huwa ma kienx ra lil Victor Blaut ghax kien digà ttiehed l-Isptar meta huwa wasal fuq il- Fis-seduta tal-24 ta' Frar 2014 xehed PS 122 Arthur Baldacchino Pulo, stazzjonat fis- sezzjoni forensika li halef u pprezenta r-relazzjoni tieghu kontenenti tmien ritratti bil-kulur. Huwa irrileva li r-ritratti ittiehdu ftit tal-hin sew wara l-incident u allura hemm certu bdil fil-karozzi li jidhru pparkjati. Skont ix-xhud, l-unika haga li tindika li kien hemm incident hija certu marki ta'dmija wahda mal-art u ohra ma vettura wahda biss. huma veduta generali tal-post. Fl-istess seduta xehed Stephen Paget, rapprezentant tal-Awtorità ghat- Trasport f'Malta li spjega li minn ricerka li ghamel, il-vettura DAJ 581 tal-marka Daihatsu Hi-Jet ta' kulur griz hija rregistata fuq l-imputat Joseph Micallef Formosa u dan sa minn Mejju 2013. Fis-seduta tas-17 ta' Marzu 2014 xehed Dr Mario Navarro Borg li kkonferma illi Ix-xhud spjega li huwa kien ezamina lil Victor Blaut, li kien iddahhal l-isptar f'koma bi griehi f'rasu. bediex jirrispodi ghat-trattament u kellu brain death nhar it-28 ta' Mill-awtopsja kien irrizulta li kellu massive intracerebral haemorrhage u allura, l-kawza tal-mewt tieghu kienet relatata direttament Ix-xhud spjega ukoll illi huwa kien ezamina lill-imputat fl-ghassa tal-Pulizija ta' Tas-Sliema. abbrazzjoni f'rasu kif ukoll tbengila kbira fi drieghu tal-lemin u spalltu Minn ezamijiet radjologici irrizulta li kellu dislocated right shoulder u evidenza wkoll tal-frattura tal-humerus. Fis-seduta tat-28 t'April 2014 xehed Dr Steven Casapinta Grech Pisani li stqarr li huwa kien inkarigat bhala espert tekniku dwar filmati CCTV mill- Magistrat Inkwirenti in konnessjoni mal-inkjesta li ssejhet dwar l- Huwa halef u pprezenta r-relazzjoni tieghu. Ix-xhud spjega illi huwa kien involut fil-kura Spjega li sar CT scan wara li l-pazjent gie intubat. kienu aktar lejn in-naha tal-lemin. Kien hemm vizibbli ukoll subdural Skont ix-xhud, ma kienx jidher li l-kondizzjoni tas-Sur Refalo kienet ser titjieb jekk isir intervent kirurgiku u allura dan ma giex Eventwalment kien sar scan iehor u c-cappep tad-demm dehru li kibru aktar sakemm fid-29 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tas-19:30hrs, In kontro-ezami, ix-xhud iccara illi Ikkonferma li l-griehi li kienu prezenti huma kompatibbli ma blunt trauma kif fil-fatt kien hemm miktub fin-noti tal-file. Fis-seduta tat-12 ta' Mejju 2014, xehed PC 403 Kurt Salerno, li gharaf il- firma tieghu fuq l-istqarrija li kien ta l-imputat Joseph Micallef Formosa wara li dan kien ghazel li ma jikkonsultax ma avukat. Fis-seduta tat-23 ta' Gunju 2014, xehed l-Ispettur Roderick D'Amico, stazzjonat fl-Ghassa ta' Hal-Qormi, li stqarr li f'Dicembru 2013, huwa kien assista lill-kollega tieghu l-Ispettur Joseph D'Amico fl-investigazzjoni tal-kaz minhabba li dan tal-ahhar kien ghamel xi zmien imsiefer. xhud spjega li nhar it-28 ta' Dicembru 2013 kien gie nfurmat mill-isptar Mater Dei illi Victor Blaut kien tilef hajtu u huwa kien informa lill- Magistrat Inkwirenti sabiex issir awtopsja fuq il-kadavru. Fis-seduta tal-25 ta' Marzu 2015 xehed il-Perit Valerio Caruana Gatt li stqarr illi huwa kien gie nkarigat bhala espert tekniku mill-Magistrat Huwa halef u pprezenta r-relazzjoni tieghu. xhud stqarret li meta sehh l-incident li fih missierha safa vittma hija kienet id-dar li hija vicin ta' fejn sehh l-incident. Wara li rceviet telefonata, hija marret fuq il-post fejn sabet lil missierha mixhut fl-art bejn vann u karozza faccata tal-fergha tal-BOV. Kellu xi grif u demm ma wiccu u kien hemm ukoll xi demm mal-hgiega tan-naha tal-passiggier tal-vann, li kien tat-tip "toaster". Meta hija bdiet tkellmu, huwa ma bediex jirreagixxi u beda jitrieghed. Xi nies li kienu fuq il-post li wiehed Joseph Micallef Formosa, li wara ftit deher fuq il-post u kien fi stat ta' sokor. wara waslet fuq il-post ambulanza li hadet lil missier ix-xhud l-isptar u Ix-xhud spjegat li hija u ohtha Raissa Blaut bdew jistaqsu lill-imputat x'kien gara biex missierhom spicca f'dik is-sura u beda jghid li huwa ma kien ghamel xejn izda "kull ma ghamilt imbuttajtu biex jinzel mill-karozza ghal isfel ghax ma riedx jinzilli". Fuq il-post kien hemm ukoll l-gharus tax-xhud, Sylvester Caruana Fino. ezami, ix-xhud ikkonfermat illi hija kient taf li missierha u l-imputat kienu kollegi fuq il-post tax-xoghol. Ix-xhud regghat giet prodotta in kontro-ezami fis-seduta tal-11 ta' Marzu 2019 fejn hija kkonfermat illi ma kienitx prezenti fuq il-lok fi x'hin sar l- Saret taf b'dak li gara war li l-gharus taghha kien ircieva telefonata anonima fejn min cempel kien qallu x'kien gara. Ix-xhud insistiet li meta marret fuq il-post, rat li missierha kien qieghed mal-art hdejn il-van tal-imputat. Ikkonfermat li kienet hi li cemplet lill- hija kienet rat lil xi hadd jaggredi jew b'xi mof iwegga' lill-imputat. Victor Blaut, li stqarret li dakinhar tal-incident hija rceviet telefonata gralu xi haga u kien qieghed hdejn il-BOV fil-pjazza ta' Haz-Zebbug. Hekk kif waslet fuq il-lok, rat lil missierha mal-art bejn vann li huwa tal- imputat u karozza ohra. hiereg minn fuq ghajnejh u jokrob ajma. Ix-xhud stqarret illi hija kienet taf li missierha kellu ikla tax-xoghol u li l-imputat kellu jwasslu lura d- dar u ghalhekk, dak il-hin hija bdiet tistaqsi fejn kien Micallef Formosa. Dak il-hin hareg ragel minn gewwa hanut tax-xorb li beda bhal qisu jirrabja kif issemma Micallef Formosa u ghedded li kien sejjer igib is-senter. Minkejja li ghedded li ser igib is-senter, ftit minuti wara, dan ir-ragel gie lura flimkien mal-imputat, li kien jidher li kien fis-sakra. Skont ix-xhud, xi nies fuq il-post bdew jghidu li Joseph Micallef Formosa kien waddab lil missierha 'l barra minn gol-vann minhabba li ambulanza fuq il-post li hadet lill-missierha l-isptar. Fis-seduta tas-16 ta' Mejju 2016, ix-xhud regghat hadet il-pedana u pprezentat ritratt li hija hadet tal-lok tal-incident li jindika xi taqtir demm mal-art, liema ritratt jinsab ezebit a Fol 293 tal-process. Ix-xhud regghat giet prodotta in kontro-ezami fis-seduta tal-11 ta' Hija kkonfermat illi ma kienitx fuq il-lok x'hin sehh l- incident izda marret wara, u dan wara li kienet irceviet telefonata mixhut bejn zewg vetturi pparkjati, wahda minnhom il-vann tal- stqarret li lill-imputat kienet tafu minn qabel minhabba li kien habib ta' missierha u kienet taf li l-vann in kwistjoni kien tieghu ghax ratu jsuqu f'okkazzjonijiet qabel ma sehh l-incident. Skont ix-xhud, xi nies li kienu fuq il-post bdew jghidu li l-imputat kien imbotta lil missierha minn gol- vann izda ma kienitx kapaci tghid dawn in-nies min kienu. Fis-seduta tat-8 ta' Mejju 2015 xehdet il-Prof Marie Therese Di Bartolo Boukaoua li kkonduciet l-awtopsja fuq il-kadavru tal-vittma Victor Blaut, ordnata mill-Magistrat Inkwirenti fil-mori tal-inkjesta dwar l-incident de quo u li saret nhar it-28 ta' Dicembru 2013. Hija halfet u pprezentat ir- relazzjoni taghha, fejn fiha kkonkludiet illi l-kawza tal-mewt kienet dovuta ghal frattura tal-kranju in segwitu ta' blunt trauma. Fis-seduta tal-31 ta' Mejju 2016 xehed Sylvester Caruana Fino, li jigi l-gharus ta' bint il-vittma Angelica Blaut, fejn huwa stqarr li huwa ma jiftakarx wisq ghajr li kien ra lil Victor Blaut mal-art u li dan kellu daqqa fuq in- naha tax-xellug ta' rasu u kien hemm xi ticpis tad-demm. Victor Blaut ma kienx qed jiccaqlaq. Huwa kien mar fuq il-post Fis-seduta tas-7 t'Ottubru 2015 xehed Dr Ali Morcelet li ukoll kien involut fl-awtopsja fuq il-kadavru ta' Victor Blaut, fejn huwa ikkorrobora dak li Fis-seduta tal-31 ta' Lulju 2020 xehed Lawrence D'Amico. jiggestixxi l-banka tal-lottu fil-pjazza ta' Haz-Zebbug vicin tal-fergha tal- Huwa stqarr li fil-jum tal-incident, cioè nhar l-24 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tal-16:00hrs huwa kien fil-banka tal-lottu u wasal l- imputat bil-karozza u pparkja gewwa post li kien hemm quddiem il- Ix-xhud seta' jisma' li Muscat beda jitlob lill-passiggier sabiex jinzel mill-vettura. Wara ftit ra lill- imputat sejjer lejn id-direzzjoni tad-dar tieghu. Wara li ghadda ftit tal- hin iehor, madwar ghaxar minuti, persuna li kienet ghaddejja talbet banketta minghand il-hanut tax-xorb ta' magenb il-banka minhabba li kien hemm ragel mal-art bejn il-vettura tal-imputat u vettura ohra li Minn naha tieghu, ix-xhud cempel ghall-ambulanza u wara dan, waslu l-pulizija fuq il-post. Ix-xhud stqarr li lill-vittma kien Ix-xhud iccara li ghalkemm il-banka kinet vicin ta fejn ipparkja l-imputat, minn gewwa huwa ma setax jara min kien qieghed gewwa l-vettura u x'kien qed isir u allura ma setax jghid jekk rax lill- Ix-xhud eskluda li qatt kien ra lill-vittma fi stat ta' sokor fil-passat. Ix-xhud stqarr li fil-jum tal-incident ghall-habta tal-15:45hrs huwa kien fil-pjazza ta' Haz- Zebbug, sewwasew hdejn il-fergha tal-BOV gewwa l-karozza tieghu li Minn gewwa l-karozza seta' jara lil vittma Victor Blaut bilqieghda fuq banketta qed jixrob tazza birra. x'hin dan qam minn fuq il-banketta u pprova jdur bhal qisu ghelbitu rasu u habat mal-bieba tal-karozza tal-Professur Giordmaina (it-Toyota Ix-xhud irrimarka li huwa kien sema' hoss hekk kif ras il-vittma habtet mal-bieba tal-karozza. Irrimarka ukoll li fil-hin li Blaut waqa' u habat rasu, l-imputat Joseph Micallef Formosa ma kienx fuq il-post. Lanqas ma kien hemm kwalunkwe persuni ohrajn hdejn Blaut hlief huwa stess li kien bilqieghda fil-karozza tieghu. Lil Blaut kien jafu qabel minhabba li kien ikun fil-pjazza ta' Haz-Zebbug. Lill-imputat kien jafu ukoll fl-istess In kontro-ezami, ix-xhud stqarr li kien hemm xi ftit nies Ikkunsidrat Stqarrija ta' l-imputat Illi l-istqarrijiet ta' l-imputat Joseph Micallef Formosa ittiehdet nhar il-25 ta' Dicembru 2013 gewwa l-ufficju ta' l-Ispettur Joseph D'Amico fil-presenza ta' PC 403 K. Micallef wara li kien inghata is-soliti twissija li mhuiex obbligat li jitkellem sakemm ma jkunx jixtieq li jitkellem, izda dak kollu li ser jghid jista jibgieb bi prova. L-imputat nghata d-drittijiet kollha tieghu dwar il-jedd li jikonsulta ma' avukat tal-fiducja tieghu qabel issirlu xi interrogazzjoni izda ghazel li jezercitax dan il-jedd9. L-istqarrija ta' l-imputat ittiehdet l-ghada ta' l-incident, u cioe' fil-25 ta' Dicembru 2013 fil-prezenza ta' l-Ispettur Joseph D'Amico u PC 403 K. L-imputat ghazel li jiffirma kull pagna ta' l-istqarrija.10 Illi fl-istqarrija l-imputat jaghzel li jwiegeb ghad-domandi li sarulu interrogazzjoni u jidhol f'certu dettal dwar l-incidenti u spjega kif kien gie fl-idejn ma Victor Portelli Ferriggi u ghalfejn. "ghedtlu biex jinzel, qabad itini go wicci. Jiena ftaht il-bieba u keccejtu u nbuttajtu naqra ghax baqa ma riedx johrog. Issa jekk waqa jew ma waqax, jien hu kien fis-sakra."12 "Meta inbuttajtu nahseb li tajtu xi daqtejn ghax ridt niddefendi ruhhi peress li Madankollu u f'bażi preliminari tajjeb li din il-Qorti tistabilixxi jekk l- istqarrija li ġie rilaxxata mill-imputat hiex amissibbli u jistax ssir inferenza f'dawn il-proċeduri u dan fid-dawl ta' ġurisprudenza reċenti mil-Qrati tagħna li bbażaw ruħhom fuq insenjamenti mill-kazistika tal- Qorti Ewropea għall-Ħarsien tad-Drittijiet tal-Bniedem. Meta ġie rilaxxata l-istqarrijia tal-imputat, il-liġi Maltija ma kinitx tipprovdi għad- dritt ta' assistenza legali matul l-interrogazzjoni fejn irid allura jiġi stabbilit jekk l-istqarrijia in kwistjoni kienitx konformi mal- interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti Ewropea u dik Maltija tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea għal Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l- Artikolu 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta. Meta l-imputat rrilaxxa l-istqarrijia tiegħu, huwa kien ingħata id-dritt li jikkonsulta mal-avukat tal-għażla tiegħu, liema dritt infatti huwa ghazel Madliena, Is-Swieqi ma kien ingħata l-ebda dritt tal-preżenza tal- avukat tiegħu matul l-interrogazzjoni, għas-sempliċi raġuni li din il- proċedura daħlet fis-seħħ fil-liġi tagħna permezz 355AUA(8) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta u dan biss permezz tal-Att LI tas-sena 2016 li dahlet fis-sehh fit-28 ta' Novembru 2016.13 Kwindi din il-liġi daħlet fis-seħħ wara li l-imputat ġie interrogat. Jidher li minn dħul fis-seħħ ta' din il-liġi tqajjmu diversi lanjanzi kostituzzjonali fejn ġiet attakkata l-validita' tal-istqarrija ta' dak li jkun f'diversi każijiet pendenti ta' natura kriminali, meta alavolja sanċit bid- drittijiet tal-konsulta legali qabel l-interrogazzjoni u tat-twissija skont il- liġi, l-interrogat ma jkunx ingħata d-dritt li jkollu avukat preżenti matul l-interrogazzjoni. Fost dawn is-sentenzi hemm il-kawża kostituzzjonali fl-ismijiet ta' Christopher Poland vs Avukat Generali et14 li tirrigwarda tas-smiegħ xieraq. Din ġiet ribadita mill-Qorti Kostituzzjonali li kkonfermat ukoll ir-rimedju konsistenti fl-isfilz tal- istqarrijiet li kienu ġew irilaxxati minn Christopher Poland matul il- proċeduri fil-konfront tiegħu. Fl-ewwel sentenza ta' din il-kawża, l-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali) kienet esprimiet is-segwenti: 13 Fit-28 ta' Novembru 2016 14 Rikors kostituzzjonali 92/16. Il-Qorti rat ukoll illi anke l-Qrati ordinarji Maltin diġa bdew jesprimu d- dubbji tagħhom rigward jekk, il-liġi, kif kienet dak iż-żmien, kienetx tiggarantixxi adegwatament d-dritt ta' smiegħ xieraq konsiderat illi ma kienetx tippermetti illi suspettat jkollu assistenza legali waqt interrogatorju, u dan kif jidher fissentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali deċiża fis-6 ta' Ottubru 2016 fl-ismijiet Il-Pulizija (Rakban Jesmond J. Baldacchino Pulo) vs Jason Pace Callus fejn intqal illi: "...jista' jkun hemm lok għal-dibattitu dwar kemm il-provvedimenti tal- Kap 9 jirrispekkjaw d-dritt għall-assistenza legali mogħti lill-arrestat tenut kont ukoll illi dan id-dritt, kif eżistenti taġt il-liġi tagħna, huwa ristrett għal siegħa qabel l- interoggatorju u b'hekk jeskludi l-jedd tal- preżenza tal-avukat waqt l-istess interrogatorju. huwa soġġett għal mistoqsijiet diretti u suġġestivi bir-risposti tagħhom, jekk jagħżel jweġibx, bit-traskrizzjoni tiegħu tkun eventwalment esebita fil-proċeduri kontrih fejn ikun meqjus innoċenti sakemm pruvat mod ieħor." Huwa ċar għalhekk illi skont il-ġurisprudenza kostanti tal-Qorti ta' Parti min-Naxxar, hekk kif żviluppat u evolviet sussegwentement għas-sentenza ta' Il-Fontana, ilgaranzija u protezzjoni ta' smiegħ xieraq tirikjedi illi l- arrestat jingħata l- possibilita li jkollu miegħu avukat tal-fiduċja tiegħu waqt, u mhux biss qabel, l- interogazzjoni. Għalhekk jidher illi l- argument tal-intimati illi dan l-ilment tarrikorrent huwa nfondat ghaliex kienet inghata l-possibilita li jkellem avukat qabel l-ewwel interrogatorju huwa nsostenibbli ghaliex mill-gurisprudenza appena citata, jidher car illi l-arrestat ghandu jinghata l-possibilita li jkollu avukat prezenti waqt l-interogazzjoni. M'huwiex kontestat, illi fiż-żmien in kwistjoni kien hemm restrizzjoni sistematika li kienet timpedixxi lill-arrestat milli jkollu avukat tal-fiduċja tiegħu preżenti waqt l-interrogazzjoni. ikkontestat ukoll illi r-rikorrent ma tħalliex ikollu avukat preżenti waqt l- ewwel interogazzjoni, u illi ma ingħatax aċċess għall-avukat tiegħu qabel interogazzjoni. il-fatt waħdu, skont il- ġurisprudenza tal-Qorti ta' Parti min-Naxxar, huwa biżżejjed biex tinstab leżjoni tad-dritt ta' smiegħ xieraq. In oltre jidher li dan l-insenjament qed jiġi adoperat u applikat fil-Qrati tagħna fil-preżent kull meta jiġu rinfaċċati bl-istess sottomissjonijiet fejn fost dawn is-sentenzi wiehed isib il-kawża fl-ismijiet Il-Pulizija vs Claire Mulligan deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) nhar l-20 ta' Novembru 2018, fejn l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell Kriminali għamlet referenza ampja għal diversi kawżi minn żmien Salduz vs Myers fejn ġie ribadit kostantement illi l-prinċipju tas- smiegħ xieraq huwa mibni fost oħrajn fuq id-dritt tal-assitenza legali kemm qabel kif ukoll waqt l-interrogazzjoni u dan apparti rrappreżentanza legali matul il-proċeduri fil-Qorti. Illi wkoll mill-analiżi tas-sentenzi kkwotati kif ukoll ta' dawk is-sentenzi li ssir referenza għalihom fil-korp tagħhom jidher li minkejja din il- posizzjoni, il-ġudikant imbagħad ikun irid jara jekk xorta waħda hemmx provi biżejjed kontra l-persuna kkonċernata li fuqhom tkun tista' tinstab ħtija irrispettivament mill-ammissjoni li setgħet tkun saret fl-istqarrija. Dan kien fil-fatt il-każ fis-sentenza kontra Claire Casapinta fejn kienu nstabu wkoll provi materjali apparti l-ammissjoni tal-imputata permezz tal-istqarrija ġuramentata u li xorta waħda ġiet meqjusa bħala prova Ġie meqjus ukoll illi l-Qrati għandhom jieħdu din il- posizzjoni anki meta ma jkunux ġew eżawriti r-rimedji ordnarji f'każijiet li kienu għadhom pendenti bħala salvagwardja għar-retta amministrazzjoni tal-ġustizzja.16 In oltre dan il-prinċipju ġie ravviżat anki f'ċirkostanzi meta l-persuna arrestata tirrifjuta l-jedd tal-parir legali qabel l-interrogazzjoni għax dan ma jeskludix awtomatikament li hu kien ser jirrifjuta wkoll l-avukat matul l-interrogazzjoni u b'hekk waħda ma tistax titqies li teskludi lill-oħra. Illi din il-posizzjoni tal-Qrati lokali giet ikkonfermata fil-kaz Il-Pulizija "il-qorti xorta hija tal-fehma li ma jkunx għaqli li l-proċess kriminali jitħalla jitkompla bil-produzzjoni tal-istqarrija tal-akkużat Tal-Pieta' għallinqas f'parti minnha, ittieħdet mingħajr ma Tal-Pieta' kellu l-għajnuna ta' Għalhekk, għalkemm għadu ma seħħ ebda ksur tal-jedd għal smigħ xieraq, fiċ-ċirkostanzi huwa għaqli illi, kif qalet l-ewwel qorti, ma jsir ebda użu mill-istqarrija filproċess kriminali sabiex, meta l-proċess kriminali jintemm, ma jkunx tniġġes b'irregolarità – dik li jkun sar użu minn stqarrija li ttieħdet mingħajr ma l-interrogat kellu l-għajnuna ta' avukat – li tista' twassal għal konsegwenzi bħal tħassir tal-proċess kollu." Illi din il-posizzjoni tal-Qrati lokali giet ikkonfermata fil-kaz Graziella Wubbels vs Avukat Generali18 fejn il-Qorti rriteniet: 16 Ara s-sentenza fl-ismijiet Malcolm Thornton vs Avukat Generali datata 1-24 ta' Ġunju 2016 kif ikkonfermata fil- Qorti Kostituzzjonali 17 Qorti Kostituzzjonali; Deciza 14 ta' Dicembru 2018 "Madankollu, billi ċ-ċirkostanzi fejn il-persuna interrogata tista' ma titħalliex tkellem avukat huma l-eċċezzjoni aktar milli r-regola, u din ilqorti għandha s-setgħa li tagħti rimedju fejn issib li disposizzjoni li tħares dritt fondamentali mhux biss "qiegħda tiġi" iżda wkoll meta "tkun x'aktarx sejra tiġi miksura", din il-qorti hija tal-fehma, kif osservat fis- sentenza mogħtija fl-24 ta' Ġunju 2016 fl-ismijiet Malcolm Thornton v. Avukat Ġenerali , illi ma jkunx għaqli – partikolarment fid-dawl ta' inkonsistenzi fis-sentenzi tal-Qorti Ewropea li joħloq element ta' imprevedibilità, kif jixhdu l-posizzjonijiet konfliġġenti li ħadet fil-każ ta' Baldacchino Pulo u f'dak ta' Beuze – illi l-proċess kriminali jitħalla jitkompla bilproduzzjoni tal-istqarrija mogħtija mill-attriċi lill-pulizija għaliex tqis illi, fiċ-ċirkostanzi, in-nuqqas ta' għajnuna ta' avukat ma kienx nuqqas li ma jista' jkollu ebda konsegwenza ta' preġudizzju għall-attriċi, aktar u aktar meta fl-istqarrija ammettiet sehma fir-reat. Għaldaqstant tipprovdi dwar dan l-aggravju tal-avukat Ġenerali billi tgħid illi, għalkemm ma seħħ ebda ksur tal-jedd tal-attriċi għal smigħ xieraq meta tteħditilha stqarrija, madankollu dik l-istqarrija ma għandhiex tibqa' fl-inkartament tal-kawża kontriha."19 "din il-qorti ttenni li ma jkunx ghaqli li jsir uzu mill-istqarrija waqt il- F'dan il-kaz l-akkuzata ma nghatax l-opportunita' li titkellem ma avukat qabdel bdiet l-interrogazzjoni mill-pulizija. Il-Qorti taghmel referenza ghal sentenza fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' 18 Deciza 27 ta' Settembru 2019; Qorti Kostituzzjonali 19 Folio 11 u 12 tas-sentenza 20 Folio 14 tas-sentenza "din il-gurisprudenza m'għadhiex applikabbli inkondizzjonatament safejn l- akkużat qiegħed jippretendi li l-istqarrija tiegħu mhijiex ammissibbli bħala prova abbażi tal-fatt waħdu li dak iż-żmien ma setax ikun assistit minn avukat waqt l-interrogazzjoni u waqt li kien qiegħed jirrilaxxja l-istqarrija. għandhom jittieħdu in konsiderazzjoni diversi fatturi li flimkien jagħmlu ċ- ċirkostanzi tal-każ. Martino Salafia fl-ebda stadju ma kkontesta l-awtentiċità talprova li ġabet il- Prosekuzzjoni kontrih, liema prova mhijiex limitata għall-istqarrija kwistjoni. Lanqas ma oppona għallpreżentata ta' dik l-evidenza. L-assjem tal- provi ser ikun evalwat minn Imħallef u għalhekk, minn persuna b'għarfien għoli tal-proċedura legali u l-liġi Maltija.22 Illi din is-sentenza giet ikkonfermata mill-Qorti Kostituzzjonali.23 Illi l-Qorti taghmel referenza wkoll ghas-sentenza recenti ta' Roderick Costigan vs Avukat Generali u Kummissarju tal-Pulizija24 fejn gie ikkonfermat li meta issir ezami dwar l-ammissibilita ta' l-istqarrija ghandu ssir ukoll ezami tal-proceduri kollha hekk kif indikat fis- Din il-Qorti hadet konjizzjoni tal-fedina penali tal-imputat, u tinsab konvinta li l-imputat ma kiex ben konxju jew imdorri ghall-proceduri u l-prattici tal-pulizija. Madankollu, hija ma tistax tinjora l-insenjamenti lokali u regonali f'dan il-qasam, u a bazi tal-istess insenjamenti ravviżati u li jidhru li qabdu linja paċifika fil-Qrati Maltin, stante li ma jirriżultax li kien hemm raġunijiet validi jew impellenti li setgħu jiġġustifikaw in- nuqqas tal-għoti lill-imputat tal-assistenza legali matul l-interrogazzjoni għajr għall-fatt li dan il-prinċipju ma kienx għadu ravviżat fil-liġi Maltija fiż-żmien meta ġie interrogat, din il-Qorti tqis li għal din ir-raġuni oġġettiva, u sabiex żgur jiġi evitat li l-jeddijiet fundamentali tal-imputat jiġu b'xi mod ritenuti leżi minn din il-Qorti minħabba fl-użu tal-istqarrija tiegħu fil-ġudizzju tagħha, din il-Qorti qiegħda tiddeċiedi li tiskarta l- istess stqarrijia u ma tqishiex bħala prova f'dawn il-proċeduri. Ikkunsidrat Grad tal-prova fi proceduri penali għas-sejbien ta' ħtija Il-prosekuzzjoni trid dejjem tipprova sal-grad rikjest mil-ligi kemm l- element materjali kif ukoll dak formali tar-reati in ezami. Dan ma jfissirx li l-prosekuzzjoni ghandha tipprova l-elementi kostituttivi tar-reati mertu tal-imputazzjoni sal-grad tac-certezza assoluta, izda dejjem sal- grad lil hinn minn kull dubju ragonevoli. Fis-sentenza Lopez vs Marco Casapinta, Kevin Caruana Simiana u Marcel Gravina, ghalkemm fuq reat differenti, il-Qorti tal-Appell tghallem hekk: "Issa, pero', gja' la darba huwa necessarju li sabiex ikun hemm dan id- delitt, bhal kull delitt iehor, mhux bizzejjed li jigi pruvat l-element materjali biss, izda l-prosekuzzjoni trid tipprova, lil hin minn kull dubju ragjonevoli, li kien jezisti fl-istess hin li qed isir l-att materjali, l-element tal-mens rea, l-element formali, il-Qorti trid tara jekk in bazi tal-provi li l-ewwel Qorti kellha quddiemha u li apprezzat, setghetx legittimament u 25 Appell Kriminali (Inferjuri) 284/2000 PV; 31.05.2001 ragjonevolment tasal ukoll ghall-konkluzjoni li t-tlett appellanti, jew min intenzjonalment ghamlu dak l-att materjali li wassal ghar-reat jew reati in kwistjoni, jew jekk fizikament ma ghamluhx huma, ghall-anqas setghux mic-cirkostanzi ragjonevolment ikunu jafu li qed issir dik l-attivita' fil-hanut in kwistjoni li jappartjeni ghas-socjeta' li huma d-diretturi taghha, u, b'dan ta' dan, ragjonevolment ikunu konsapevoli ta' dan, ma ghamlu xejn sabiex jwaqqfu dik l-attivita'. Fi ftit kliem, din il-Qorti trid tara jekk mill- apprezzament tal-provi li taghmel hi, liema ezercizzju ma taghmlux sabiex tissostitwixxi dak li ghamlet l-ewwel Qorti, in bazi ta' dawk il- provi, setghetx l-ewwel Qorti ragjonevolment u legalment tasal sabiex tikkonkludi li t-tlett appellanti, jew min minnhom, kellu din il- konsapevolezza, din l-intenzjoni kriminuza tant rikjesta, apparti l-aspett materjali." "Sabiex wiehed ikun sodisfatt li dan l-element formali kien jezisti fit-tlett appellanti, jew f'xi hadd minnhom, il-Prosekuzzjoni ghandha l-oneru li tipprova sal-grad tal-konvinciment morali li l-appellanti, jew min minnhom, kienu ben konxji li qed issir dak ...[ir-reat]… u, b'dan kollu, ikkonkorrew u ghenu fil-ksur tal-ligi billi hallewh Oltre dan il-htija tirrizulta meta mill-provi tkun tirrizulta l-istess htija lil hinn minn kull dubju dettat mir-raguni. Fil-kawza Lopez vs Paolo Casapinta huwa risaput li "hija regola tal- procedura kriminali li l-prova trid tkun shiha u soddisfacenti"26 u li, bhala principju fondamentali tal-process gudizzjarju fil-kamp penali, il- provi migjuba jridu jwasslu ghal sejbien ta' htija minghajr dubju dettat mir-raguni, "u jekk jezisti dak id-dubju, dan imur favur l-akkuzat".27 Illi fil-kaz Pulizija vs Dimech Consiglio John28 gie ritenut li "fil-kamp penali kull dubju dettat mir-raguni ghandu dejjem imur favur l-imputat". Il-Qorti tal-Appell fis-sentenza Il-Pulizija vs Peter Mohamed ghamlet ukoll riferenza ghall-ispjegazzjoni tal-espressjoni "beyond reasonable ikkunsidrat fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija 'Illi l-prosekuzzjoni ghadnha l-obbligu li tipprova il-kaz taghha lil hin min kul dubbju dettat mir-raguni. Huwa l-oneru tal-Prosekuzzjoni li tressaq l-ahjar provi sabiex tikkonvinci lill-Qorti li l-akkuzi addebitati lill- imputat huma veri u dan ghaliex kif jghid il-Manzini fil-ktieb tieghu 27 Vide f'dan is-sens (Repubblika ta' Malta vs Jose' Edgar Abela Cuschieri (Appell Kriminali (Superjuri) 5.12.2012; u Repubblika ta' Malta vs George Elgabaei, (Appell Kriminali (Superjuri) 5.7.2002. 28 Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali) deciza 21/2/2002 29 deciz 5/12/1997 30 deciza mill-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fil-11 ta' April 2017 Jinghad f'dan l-istadju li l-imputat mhux tenut li jressaq l-ebda prova sabiex jipprova l-innocenza tieghu, izda hija l-Prosekuzzjoni li trid tipprova l-kaz taghha sal-grad li trid il-ligi u cioe' beyond reasonable Il-Qrati taghna jikkonkludu li l-istess jghodd ukoll ghal provi indizjarji. Anke dawn ghandhom iwasslu ghal prova lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni. Ghalhekk, sabiex tinstab htija fil-kamp penali, ma hemmx il-htiega li l-provi jkunu biss dawk diretti izda, anke meta ma jkunux, il-prosekuzzjoni trid dejjem tipprova l-kaz taghha sal-grad Ghalhekk, sabiex tinstab il-htija, provi indizzjarji jridu jkunu univoci u jwasslu ghall-konluzjoni wahda biss u cioe' il-htija. Kif jinghad fis-sentenza Il-Pulizija (Spettur Joseph Dunn) vs Rupert Biomonte (deciza mill-Qorti ta' l-Appell Kriminali fil-11 ta' Lulju 2019): "Huwa mportanti wkoll lill-partijiet dwar x'jikkostitwixxu provi ndizzjarji. Fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal- Appell Kriminali nhar id-disgha (9) ta' Gunju, 1998 fl-ismijiet 'Il- Pulizija vs Daeowood Sayed Sladden Turkdogan liddle Chatlani' hemm referenza Ghalhekk kif intqal fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar il- hamsa (5) ta' Ottubru, 1998 fil-kawza fl-ismijiet 'Il-Pulizija v Bhala konkluzjoni dwar x'inhu l-ahjar prova, il-Qorti tissottolinea li huwa ben saput li l-apprezzament tal-provi ghandu jsir mhux biss b'mod spezzettat u ndividwali izda l-provi ghandhom jigu analizzati flimkien fl- assjem taghhom sabiex wiehed jara x'inferenzi jew interpretazzjoni ragjonevoli u legali jista' jaghti lil dawk il-provi hekk interpretati. tistax tinstab htija jew nuqqas ta' htija semplicement fuq analizi ndividwali jew separata tal-provi. Dawn ghandhom jigu kkunsidrati kemm individwalment kif ukoll komplessivament. ezercizzju li sejra taghmel din il-Qorti, u cioe' li tezamina bir- reqqa kollha l-provi prodotti f'dan il-kaz. Din il-Qorti fortunatament qieghda f'posizzjoni vantaggjuza meta tigi biex taghmel apprezzament tax-xhieda u dan ghaliex ghalkemm il-process ma kienx quddiemha minn dejjem, kienet hi li ghexet il-process u semghet ix-xhieda kollha tul medda ta' zmien u cioe' tisma' viva voce l-provi kollha u ghalhekk setghet tikkontrolla l-kredibilita' u veracita' tax-xhieda prodotti quddiemha specjalment dawk li xehdu in kontro-ezami." B'hekk isegwi jekk il-provi jistghu konkluzjoni wahda, u jpoggu lill-Qorti f'salib it-toroq, tali provi ma jistghux jitqiesu bizzejjed fil-kamp kriminali sabiex iwasslu ghall-htija lil hinn minn kull dubju dettat mir-raguni. Dwar dan, din il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet Il- Pulizija (Spettur Robert Rizzo) (Spettur Ramon Nomoko) Vs Omissis, Illi dawn id-divergenzi kollha qatt ma setghu iwasslu ghall- konkluzzjoni li kien hemm ftehim komuni bejn Inder u l- appellant sabiex issir din is-serqa. L-ewwel Qorti sabet li kien hemm prova wahda diretta konsistenti filli Inder ghaddiet ic-curkett lill- appellant. wahdu ma ghandux ikun kondicenti ghal sejbien ta' htija tant illi l-Qorti strahet fuq il-provi indizzjarji. Opportunement ikun mfakkar izda illi l- provi indizzjarji jew hekk imsejjha cirkostanzjali huma biss ta' siwi meta jkunu univoci u jippuntaw f'direzzjoni wahda. Fil-kaz odjern, dawn l- indizzji huma karenti minn din il-kwalita u konsegwentement ma thossx, din il-Qorti, li setghet ragjonevolment u legalment tinstab htija fl- appellant mill- Qorti tal-ewwel grad;" Anke fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija Spettur Neil Coleiro Vs 'Illi in vena legali l-Qorti tosserva li sabiex il-prova indizzjarja twassal ta' hitja, twassal necessarjament, u f'kuntest ta' dak li hu ragjonevoli, ghall- Fi kliem iehor, l-elementi ta' prova kostitwenti l- prova indizzjarja jridu jkunu bazati fuq cirkostanzi provati li, interpretati b' mod ragjonevoli, ma jistghux iwasslu ghal konkluzjoni ohra ghajr dik tas-sejbien ta' htija. prova li fuqha l-prosekuzjoni qeda isserrah il- kaz taghha. elementi ta' prova jistghu ragjonevolment jwasslu ghal konkluzjoni li ma tkunx is-sebien ta' htija, allura ghandha tapplika l-massima 'in dubbio pro reo' u cioe' li dan id-dubbju ragjonevoli ghandu jmur favur l- Ikkunsidrat Ir-reat taht l-artikolu 220 – Offiza gravi fuq il-persuna li wara l-offiz Illi stante li l-incident sehh f'Dicembru 2013 din il-Qorti trid tezamina l- ligi kif kienet dak iz-zmien u mhux kif emendata permezz ta' l-Att XIII 32 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' gudikatura kriminali fl-1 ta' Novembru 2001 (1) Il-ħati ta' offiża gravi fuq il-persuna li biha tiġri l-mewt minħabba biss in- natura jew il-konsegwenzi naturali tal-offiża, u mhux għal xi kawża aċċidentali li tinqala' wara, jeħel – (a) il-piena ta' priġunerija minn sitt snin sa għoxrin sena,jekk il-mewt tiġri fi żmien erbgħin ġurnata li jibdewigħoddu mill-aħħar nofs il-lejl ta' qabel id- (b) il-piena ta' priġunerija minn sitt snin sa tnax-il sena,jekk il-mewt tiġri wara l-erbgħin ġurnata hawn fuqimsemmija, imma qabel sena li tibda tgħodd bħal majingħad hawn fuq. (2) Meta l-mewt tiġri minħabba xi kawża aċċidentali li tinqala'wara u mhux biss minħabba n-natura jew il-konsegwenzi naturalital-offiża, l-akkużat, meta jinsab ħati, jeħel il-piena ta' priġunerijagħal żmien minn ħames snin sa għaxar Illi l-vittma gie ccertifikat li miet nhar it-28 ta' Dicembru 2013, erbat ijiem wara li sehh l-indicent. Ghalhekk jekk il-Qorti sejra tikkonsidra l- artikolu 220(1) tal-Kodici Kriminali huwa s-subartikolu (1)(a) ta' l- artikolu 220 li jghodd stante li l-vittma miet fi zmien erbghin jum mill- Illi l-artikolu 220(1)(a) ma kellux kambjamenti minn meta dahal fis-sehh l-Att XIII tas-sena 2018 u l-piena fiz-zmien ta' l-incident baqghet l-istess sal-gurnata tallum u hija ta' bejn sitt snin u ghoxrin sena. Madankollu fl-akkuzi li tressqu skond ir-rinviju tal-Avukat Generali ta' Dicembru 2017, il-prosekuzzjoni 33 Vide Certifikat tal-mewt, Folio 74 ta' l-atti processwali korezzjonijiet b'tali mod li l-imputat jitressaq taht l-artikolu 220(2) u 218 Ghaldaqstant minkejja li l-Avukat Generali ghamel referenza ghal dak kollu li jipprovdi l-artikolu 220(1) tal-Kodici Kriminali din il-Qorti trid u sejra tezamina l-kaz fid-dawl ta' dak li jipprovdi l-artikolu 220(2) biss tal-Kodici Kriminali u tiskarta dak li jipprovdi l-artikolu 220(1) tal- Kodici Kriminali in vista tal-fatt ukoll li l-artikolu 220(1)(a) tal-Kodici Kriminali jezorbita l-kompetenza ta' din il-Qorti u l-artikolu 220(1)(b) tal-Kodici Kriminali ma japplikax ghac-cirkostanzi ta' dan il-kaz. Illi skond id-dottrina lokali ripetutament gie ritenut li jekk l-awtur tal- offiza ma kellux l-intenzjoni li jikkawza mewt, m'ghandux jigi ritenut responsabbli ghall-effetti li l-att tieghu ma kienx ihalli li kieku ma kienx Il-Qorti hawnhekk sejra taghmel referenza ghal-kawza Repubblika ta' Il-concausa tista' tkun marbuta biss mad-delitt ta' offiza gravi segwita mill- mewt u mhux ma' l-akkuza ta' omicidju. Dak li hu rikjest hu biss li l-concausa tkun accidentali jigifieri trid tkun totalment indipendenti mill-att ta' l-awtur tad-delitt u inoltre trid tinqala' wara li tkun giet ikkawzata l-offiza fuq il- Fid-dottrina hemm veduti differenti dwar l-effetti ta' negligenza ta' infermieri u tobba fil-kura tal-ferut. Parti min-Naxxar u Xlendi, Il-Munxar, per ezempju, isostnu li f'kazi bhal dawn,il-concausa hija possibbli mentri awturi bhal Kenny, per ezempju, ma jaqblux billi jsostnu illi tali riskju huwa dejjem inerenti ghall- offiza ikkawzata, fis-sens illi kieku ma kinitx kawzata l-offiza ma kienx ikun 34 Appell Kriminali, Deciza 3 ta' Lulju 1997 hemm konsegwenzi. Taht il-ligi taghna fejn jirrizulta illi l-mewt grat bhala rizultat kemm tal-ferita kif ukoll tal-fatt sopraggunt, l-akkuzat ikun intitolat ghall-beneficcju tal-concausa. Jigifieri, dak li hu importanti taht il-ligi taghna mhux il-fatt jekk il-ferita inflitta kinitx iggib il-mewt wahedha u jekk din il- mewt kinitx tikkawzaha minghajr l-intervent tal-kirurgi, izda jekk effettivament il-mewt gietx kawzata mhux biss bhala rizultat tal-ferita inflitta, izda ukoll Illi dan l-insenjament jissemma wkoll fil-kawza Replubblika ta' Malta "Fir-rikors ta' appell tieghu l-appellant isostni li mill-provi prodotti mill- prosekuzzjoni jistghu jinkwadraw l-elementi legali rikjesti ghal con causa. Ighid li l-feriti gew inflitti fl-20 ta' Marzu 1997 filwaqt li l-mewt grat fit-2 ta' April 1997 u f'dak il-perijodu graw affarijiet li huma rilevanti, senjatament il-fatt li lil Anna Borg Mifsud sarulha diversi operazzjonijiet. Jirreferi ghal dak li xehed Mr. Dennis Khosla waqt il-kumpilazzjoni fis-sens li kien involut fit-tielet operazzjoni meta fit-22 ta' Marzu 1997 "jigifieri jumejn wara, Anna Borg Mifsud kellha bleeding qawwi mill-koxxa tax-xellug li kellha ma taqsam xejn mal-injury originali". ta' din id-depozizzjoni, il-konkluzjoni naturali hi li l-mewt ma gratx minhabba l-konsegwenzi naturali tal-ferita/i originali, "pero` ukoll minhabba fattur incidentali li nqala' wara li ma hu bl-ebda mod relatat mal- Il-Professur Spiteri Debono fin-noti tieghu jghid fir-rigward tal- Fil-kaz in ezami, huwa veru li Mr. Dennis Khosla meta xehed waqt il-kumpilazzjoni rrefera ghall-fatt li t-tielet operazzjoni giet reza necessarja minhabba "bleeding" fil-koxxa tax-xellugtal-vittma. minnu wkoll li l-ferita principali kienet fil-koxxa tal-lemin ta' Anna Borg Mifsud. Izda l-"bleeding" kien dovut ghall-fatt li d-demm ma kienx qieghed jikkoagula bhala rizultat tal-"bleeding" estensiv li sofriet bl-istab wound. [...] Minn dan huwa evidenti li ma kien hemm l-ebda cirkostanza indipendenti mill-att ta' l-appellant li kkawzat effetti li l-offiza, wahedha, ma kinitx tikkawza. Jigifieri l-mewt ta' Anna Borg Mifsud grat minhabba n- natura u l-konsegwenzi naturali ta' l-offiza li hija garrbet u mhux jispjega: 36 Publikat minn W. Green & Sons, (1973) ( Il-Qorti taghmel referenza wkoll ghall-kaz Il-Pulizija vs Duncan El Mehdy fejn din il-kawza kienet tittratta bouncer li kien imbotta persuna 'l barra minn gewwa stabbilment, bil-konsegwenza li din il- persuna kienet waqghet ma' bankina u mietet minnhabba emorragija fil- Ikkunsidrat Illi wara l-mewt tal-vittma, infethet inkjesta magisterjali. Ix-xhud PS122 Arthur Baldacchino Pulo ezebixxa sensiela ta' tmien (8) ritratti li juru l-post ta' l-incident. Minkejja li daw ittiehdu ftit granet wara l-incident 37 Qorti Kriminali, Deciza 9 ta' Marzu 2012 xorta jirrizulta marki homor ma' l-art u fuq vettura ohra li kienu jidhru li Is-sid tal-vettura in kwistjoni giet ippruvata mix-xhieda ta' Stephen Paget li ikkonferma li l-vettura bin-numru ta' registrazzjoni DAJ 581 hija Daihatsu Melyan Blas van ta' kulur griz u rregistrat fuq l-imputat u kienet ilha registrata fuqu mis-7 ta' Mejju tas-sena 2013.39 Illi l-espert Dr. Stephen Casapinta Grech Pisani gie nominat sabiex jeleva u jaghmel kopja ta' filmati ta' CCTV mehudin u foto, grammi rispettivi u jipproduci stills ta' l-istess filmati. Ikkunsidrat Il-griehi sofferti Il-prosekuzzjoni esebit zewg certifikati ta' l-isptar Mater Dei mahrug mit-tabib Dr. Ryan Di Bartolo nhar il-24 ta' Dicembru 2013. L-ewwel certifikat jikkoncerna lil Victor Blaut u jiddeskrivi l-griehi L-istess certifikat jghid li l-vittma Victor Blaut ittiehed id-dipartiment ta' l-emergenza l-isptar dak il-lejl stess fit-tmienja ta' filghaxija (20.00hrs) u jiddeskrivi l-griehi tieghu ta' jikkoncerna lill-imputat Joseph Micallef Formosa u jiddeskrivi l-griehi bhala L-istess certifikat jindika li dan l-ezami sar fid-disgha u nofs 38 Dok AB1, Folios 81-89 ta' l-atti processwali 39 Dok SC1, Folio 92-98 ta' l-atti processwali 40 Dok 12 ta' l-atti processwali 41 Vide folio 29 ta' l-atti processwali bhala konferma ta' l-istess ta' filghaxija (21.30 hrs) u jidddeskrivi li sar "X ray RT shoulder – Avulsion Illi l-istess tabib Dr Ryan Di Bartolo ikkonferma l-kontenut taz-zewg certifikati fix-xhieda tieghu nhar is-17 ta' Jannar 2014.43 Huwa kkonferma li kien qed jaghraf lill-imputat u li kellu "dislocation tax- Mistoqsi jekk it-tabib kienx jaf x'kien il-kagun tad-daqqa, jew jekk kienx hemm trabijiet jew hmieg fil-ferita, ix-xhud stqarr: Nista' nghid li l-qasma kienet wisq zghira ghal ammont ta' damage li kien sar minn Dak zgur li nista' nghid. Jiena ma hiniex xi specjalista kif ghidtlek diga' fuq dawn l-affarijiet imma l- qasma kienet wisq zghira ghal ammont ta' demm li rajna fic-CT scan dak li nista' nghid infatti ahna konna sorprizi mir-rizultat tac-CT scan ghax ovvjament il-pazjent kien aggressiv, il-qasma kienet verament zghira."45 Illi c-certifikat tal-mewt juri li l-mewt sehhet nhar is-Sibt 28 ta' Dicembru 2013 fis-siegha u nofs ta' wara nofs in-nhar u l-kawza tal-mewt hija Sussegwentement nhar il-14 ta' Jannar 2014 l-eredi tal-mejjet Victor Blaut informaw lil Qorti li qed jikkostitwixxu ruhhom bhala parte civile fil-proceduri f'din il-kawza.47 irrizulta li l-vittma sofra ferita f'rasu u meta dahal l-isptar ma bediex jirrispondi ghat-trattament u l-kundizzjoni tieghu bdiet tiddeterjora u irrizulta li kellu intracerebral haemorrhage kbira f'rasu u l-kawza tal-mewt tieghu kienet relatata dirretament ma' blunt trauma li kkagunatlu din l- Minn ezami tal-vittma irrizulta li kien hemm emorragija ta' erba centimetri b'sitt centimetri fuq il-frontal region tan-naha tal-lemin akkompanjata minn intracerebral haemorrhage izghar fil-frontal region tan- naha tax-xellug u fit-temporal lobes. xaghar nieqsa u brazjoni f'rasu u qalli li kellu dislocated shoulder".50 wrew "zewg (2) capep tad-demm go l-mohh qishom tbengiliet kbar fuq il-lemin iktar milli fuq ix-xellug u kellu anki dik li jghidulha subdural hematoma jigifieri cappa demm zghira, fil-kaz tieghu rqiqa taht ir-rita tal-mohh."51 Minkejja li fin-notamenti ta' l-isptar fl-emergenza kien hemm indikat li l- huwa ma setax jikkonferma il-mod kif verament saret id-daqqa f'ras il- Il-Professur Zrinzo ipprezenta l-medical file shih tal-vittma.54 Meta saret l-awtopsija tal-vittma gie determinat li "l-kawza tal-mewt kienet dovuta ghal frattura ta' l-kraneju minn blunt trauma."55 Ikkunsidrat Il-provi mressqin mill-prosekuzzjoni Illi mix-xhieda ta' PC 1502 Richard Burlo’ irrizulta li l-imputat kien infurmah li waqt li kien qieghed fl-art qala' xi daqqa minghand xi hadd u fost in-nies li kien hemm semma persuna maghrufa bil-laqam Lippu ta' Mona. Meta rega' kien gie mistoqsi jekk qalax xi daqqa minghand xi haddiehor ukoll ix-xhud stqarr "Le lili ma semmieli xejn".57 Ix-xhud jistqarr ukoll li l-imputat ma kienx qed jikkomunika maghhom b'mod car minhabba dak li ssuspetta kien xorb. l-imputat u l-vittma kienu gejjin minn ikla tax-xoghol, waslu l-pjazza flimkien u li qala' daqqa minn xi hadd u tah l-isem 'Lippu ta' Mona'. Mix-xhieda ta' PC 103 Tom John Casapinta irrizulta li meta x-xhud mar fuq il-post ta' l-incident, sab il-vittma flimkien mat-tfal tieghu, certu 53 Folio 119 fuq wara ta' l-atti processwali 54 Folios 122-206 ta' l-atti processwali 55 Folio 295 ta' l-atti processwali. Angela Blaut u Raissa Blaut li infurmawh li missierhom, il-vittma, kellu argument ma' l-imputat u tefghu 'l barra mill-van tieghu. Dwar il-ferita esterna li kellu l-vittma, ix-xhud jiddiskreviha bhala "misluha" u "mhux fonda" u bid-demm. Ix-xhud jispjega li t-tfal tal-vittma qalulu li "x'aktarx ghamilielu Joseph Micallef Formosa li mbuttah mill-vann tieghu ghax milli semghu huma li ried iwasslu d- Fir-rigward l-imputat, ix-xhud jiddeskrivih bhala "f'sakra li bil-kemm seta' jikkomunika maghna u li kien mugugh kellu spalltu, izomm spalltu u l-uniku kliem li beda jghidilna Lippu ta' Mona, beda jghidilna Lippu ta' Mona. Dak il- Lippu ta' Mona."59 Ix-xhud jispjega li wara li nizzlu lil imputat l-ghassa beda jghidilhom li kellhom ikla tax-xoghol u li xorob u li l-incident gara meta "qabez fuqu Lippu ta' Mona, qal qabdu jaghtuni, gew ituni hafna nies imma fuq Victor Blaut ma semma' xejn dak il-hin."60 Il-verzjoni ta' l-imputat kienet li "Lippu ta' Mona beda jaghtih bis-sieq beda jghid li qalalu spalltu. dahruh diversi nies imma fl-istess hin lilu biss beda jindika." Wara li gie arrestat l-imputat u nghata t-twissija, l-imputat qal li l-vittma Victor Blaut hebb ghalih fil-vann u mbuttah 'il-barra minn gol-van minhabba l-fatt li l-vittma ried lill-imputat iwasslu sa quddiem il-bieb tad-dar tieghu u mhux sal-pjazza. X'gara wara ma jiftakarx, biss li daru Madliena, Is-Swieqi, minkejja li l-verzjoni ta' l- imputat kienet li imbotta lill-vittma barra mill-van tieghu, ix-xhud jghid: "Imma jien rajtu ma' l-art bejn iz-zewg (2) vetturi, bejn il-van tieghu u tal- "Jien lil Blaut rajtu ma' l-art, in-naha tal-bieba tal-passiggier." Ix-xhud PS5217 James Gat Baldacchino jikkorrobora l-fatt li l-imputat kien jistab fi stat ta' sakra u li kien jinxtamm r-riha ta' xorb fuqu. Kull darba li beda ikellmu beda jghid tahlita ta' affarijiet u fosthom li kien qala xeba minnghand Lippu ta' Mona maghruf bhala Philip D'Amico.62 Fir-rigward "...kien fil-van tieghi, qalli kellna argument, qalli taghni daqtejn, imbaghad dejjaqni u bbuttajtu 'l barra mill-van u qalli li waqa' u habat rasu u gie ma' l- L-Ispettur Joseph D'Amico ikkorobora din is-segwenza ta' fatti fix-xhieda tieghu wkoll u zied wkoll li x-xeba qalaghha wara li kien imbotta lil Victor Blaut 'l barra mill-vann, mar id-dar, ftakar li nessa c-cwievet tieghu fil-van u mar lura ghalihom. Kien hemmhekk li sab il-qraba ta' Blaut u tah xeba Lippu ta' Mona.64 Mix-xhieda ta' Anjelica Blaut, li tigi bint il-vittma, irrizulta li dak in- nhar ta' l-incident kienet giet informata li missierha kien mitfuh ma' l-art bejn van u karozza u meta marret sabitu f'dik il-posizzjoni. sabet lil missiera bid-demm hiereg minn rasu u kellu grif ma' wiccu u ma' genb il-vann li kien riekeb fih kellu d-demm ukoll "ma l-hgiega fejn kien riekeb hu."65 Sussegwentement wara li bdiet tara x'gara u min kien involut gie l-imputat u beda jillitiga maghhom. Meta x-xhud ikkonfrontat lill-imputat dak il-hin, ftit wara li gara l- incident, l-imputat qalilhom li ma ghamel xejn u kull ma ghamel huwa li imbuttah biex jinzel mill-karozza ghal isfel ghax ma riedx jinzillu.66 Fir-rigward tal-griehi li sofra l-imputat, ix-xhud stqarret li qabel dan l- incident, missierha stess, il-vittma, kien jindukralu spallejh u kien jidlikielu biz-zejt u bil-hall.67 Illi t-tifla l-ohra ta' l-imputat, Raissa Refalo, xehdet ukoll li sabet lil missierha fl-art bejn vann li kien ta' l-imputat u karozza ohra ipparkjata ma' genbha u li kien mitluf minn sensieh bid-demm hiereg minn fuq Ix-xhud tghid li meta bdiet isaqsi fejn hu l-imputat, hareg huh minn gewwa hanut, li beda jghidilhom li ha jgib is-senter tieghu ghalihom. Fil-pront dan ir-ragel, mar u gab lill-imputat fil-pjazza u ratu jillitiga ma' ohtu u jixxengel fis-sakra. In-nies li kienu madwarhom bdew jghidulha li l-imputat tefa' lil Refalo barra mill-van ghaliex ghamel tahtu fil-vann u xarrabblu s-siggu. Missierha kien fuq in-naha tal-passigier fil-vann u sabitu vicin in-naha tat-tyre ta' wara u mal-bankina. Fir-rigward l-imputat, ix-xhud ma tiddeskrivi ebda inkontru jew glied bl-idejn li nqala mieghu. Ix-xhud Sylvester Caruana Fino stqarr li ra lill-vittma b'daqqa fuq ghajnejh bid-demm u li kien "bil-qieghda fuq bankina ma' l-art."68 Qalet ukoll li "In- nies bdew jghidu, hemmhekk kien hemm hafna nies u bdew jghidu li nizel minn dawn in-nies kienu hemm, taw lill-pulizija kull informazzjoni li setghu u li dawn in-nies hemm kienu baqghu u l-pulizija setghu jarawhom. Madankollu l-pulizija ma ressqet ebda persuna li setghet kienet xhud okulari li rat l-incident isir. Dawn ix-xhieda okulari li kienu raw l- incident isehh kienu jkunu proprju dawk li kienu jservu ta' xhieda newtrali u, li setghu jkunu imparzjali u oggettivi, u possibbilment jitfghu Il-Qorti tqis li b'hekk hija giet imcahhda mill-opportunita' li tisma' u tqis xhieda ta' persuni li, fl-ahhar mill-ahhar, mhumiex involuti direttament mal-imputat jew mal-vittma. Li kieku tressqu, din il-Qorti setghet possibilment tevalwa l-provi wkoll a bazi ta' dak li raw u semghu huma u l-qraba l-ohra u setghu jservu ta' bilanc jew kjarifika ta' kif graw l- affarijiet. Illi l-fatt li dawn in-nies thallew jitilqu minn fuq ix-xena minghajr ma l- pulizija hadet imqar id-dettalji taghhom jew ghamlet l-almu taghha biex tfittixhom u tressaqhom b'xhieda, huwa nuqqas li jhalli impatt kbir fuq kif din il-Qorti tista tevalwa l-kaz. Illi wiehed japprezza li dak il-hin, l-incident u l-griehi ma kinux qeghdin jaghtu xehta ta' xi gravita' kbira - Illi dan kollu qieghed jinghad fid-dawl tal-fatt li d-difiza ressqet zewg xhieda okulari hi stess sitt snin u nofs wara l-incident u dan meta tqis il- fatt li l-imputat fil-hin ta' l-incident kien xurban u ma setax jiftakar l- Id-difiza ressqet lix-xhud Anthony Casapinta li stqarr li kien ra lil-vittma fl-erbgha neqsin kwart u li "kien bilqieghda fuq banketta."70 "rajtu bilqieghda fuq il-banketta kellu tazza birra quddiemu u rajtu qisu kien fis-sakra u pprova jqum minn fuq il-banketta u jdur hekk u hawnhekk kien hawn karozza tal-Professur Giordmaina u kien hawn karozza ohra hawn u x'hin ipprova jdur hu qisu ghelbietu rasu hekk u habat mal-karozza tal-Professur, ghamel hekk u nstabat..… dak kien wahdu. Ma kien hemm hadd mieghu. Dr Karl Burlo’: Issa, inti ghamilt hoss b'idejk. Inti lil dan li waqa' lil Victor Micallef Lowell rasu tahbat hi? Dak li rajt jien. Kien qieghed bilqieghda hekk fuq il-banketta, pprova U jdur hekk u qisu ghelbietu rasu hekk u habat mal-karozza tal-Professur ghalija jiena hawn....ghamel hekk upp u instabat, anqas iccaqlaq."71 Ix-xhud ikompli jispjega li l-vittma waqa' u gie bejn il-karozzi u gie iktar vicin il-karozza tal-Professur. Dak il-hin l-imputat ma kienx hemm u lanqas kien hemm haddiehor. Il-vittma kien wahdu u "tazza tal-birra kellu".72 Id-difiza ressqet ukoll lil Lawrence D'Amico li stqarr li dak in-nhar ta' l- incident kien qieghed il-banka tal-lottu minhabba li ghandu banka tal- lottu u ra l-incident. "gie Joseph emm Muscat bil-vettura u mieghu kellu passiggier. hemm il-parking spaces ftit il quddiem mill-banka tieghi u beda jitlob lil dak li kien hemm passigier biex jinzillu mill-vettura."73 Ix-xhud jispjega li kien madwar sitt metri l-boghod mill-incident u filwaqt li ma ra xejn, sema lil-imputat jghid lill-passigier li kien mieghu biex jinzillu mill-vettura u wara ftit ra lil-imputat sejjer id-dar tieghu. kontro ezami jiccara li hu ma semax argument imma lill-imputat jitolbu aktar minn darba sabiex il-passiggier ta' mieghu jinzel mill-karozza. Sussegwentement gie persuna jitolbu ghall-banketta sabiex assistenza lil dan il-passigier u hu cempel sabiex tigi l-ambulanza. xhud jikkalkula li ghaddew madwar ghaxar minuti minn meta ra lill- imputat imur id-dar u gie mitlub ghall-banketta ghall-vittma u li l- incident kien ghall-habta ta' l-erbgha ta' wara nofs in-nhar. Il-prosekuzzjoni strahet pirincipalment fuq is-CCTV footage bhala l- prova krucjali li turi l-involviment ta' l-imputat u tikkonferma li kien il- kagun ta' dak kollu li gara lill-vittma. Il-Qorti rat dan is-CCTV footage fid-dettal u bir-reqqa. Minn dan is- CCTV footage jirrizulta li l-imputat kien ipparkja l-vettura f'parkegg vicin ta' karozza ohra. Jidher johrog mill-vettura, imur fuq in-naha tal- passiggier, jiftah il-bieba u jikkomunika mal-passiggier. L-imputat jerga jmur lura fuq in-naha tieghu tal-vettura, jirritorna, jerga' jmur fuq in- naha tal-passiggier u jiftah il-bieba u jidher jaghmel mossi b'idejh hdejn il-karozza. Jerga jitkellem lill-passigier u jitlaq minn hdejn il-karozza ghal direzzjoni ohra. Wara ftit minuti jirritorna lura, jerga jiftah il-bieba tal-passigier, jaghlaqha u jerga' jitlaq fid-direzzjoni minn fejn kien gie. Wara ftit ta' minuti ohra, jerga jirritorna l-imputat, jidhol fuq in-naha tax-xufier u jidher li qed tinfetah il-bieba tal-passiggier. L-imputat jieqaf hdejn il-vittma li qieghed ma' l-art, il-vittma jgholli jdejh, u l-imputat jerga' jitlaq fid-direzzjoni minn fejn kien gie. F'dan l-istadju jidher id tigi mgholija minn bejn il-karozzi bhal donnu qed jipprova jqum u nies ghaddejin josservaw li hemm persuna bejn il- karozzi. Jidher ragel jgib banketta u persuna ohra li tigi tghin u tgholli lir-ragel u tistirah mal-genb tal-karozza u tpoggieh bilqeghda fuq il- Din il-persuna, il-vittma, tibqa' f'din il-posizzjoni ghal ftit minuti, tqum bil-wieqfa u meta tqum, taqa' u tinstabat mal-karozza l- bajda u tibqa ma' l-art sakemm tigi l-ambulanza tassistiha. Illi minn dan is-CCTV footage jirrizulta b'mod car li l-vittma kien ghadu konxju meta kien telaq l-imputat. Mill-istess filmat, li l-prosekuzzjoni qed tibbaza l-kaz taghha fuqu, ma jirrizulta bl-ebda mod li l-vittma sofra l-griehi li wasslu ghall-mewt tieghu meta l-imputat kien ghadu fix-xena. Ghall-kuntrarju, jidher li, sa wara li telaq l-imputat, il-vittma kien ghadu bilqeghda, u kien biss meta qam bil-wieqfa wahdu u waqa' ma' l-art li ma baqax aktar kapaci u kella tingieb l-ambulanza tassistieh. footage, lanqas ma jirrizulta b'mod car kif il-vittma harget mill-vettura. Il-fatt li l-imputat kien fil-vettura mieghu jirrizulta, izda ma jirrizultax li l-imputat imbuttah 'il barra mill-karozza b'tali mod li kkagonalu griehi ta' din is-severita'. Illi fid-dawl ta' dan kollu jidher li hemm kuntrast bejn it-tezi tal- prosekuzzjoni u dak li jirrizulta mill-assjem tal-provi, inkluz dawk imressqa mid-difiza. Il-Qorti ghalhekk ma jista' jkollha qatt is-serhan tal-mohh jekk id-daqqa li wasslet ghall-griehi fatali tal-vittma kinitx b'rizultat ta' xi att kommess mill-imputat waqt li kien ghadu fil-karozza, jew jekk kienx rizultat ta' waqgha li garrab il-vittma b'mod ghal kollox indipendenti minn xi kuntatt li seta' kellu mal-imputat. Il-Qorti ma tistax ma tirrimarkax dwar in-nuqqas tal-pulizija li attendiet ix-xena tal-incident u naqset serjament milli taghmel il-verifiki kollha necessarji, inkluz li tnizzel u konsegwentement tharrek b'xhieda lil dawk il-persuni kollha li kienu prezenti ghall-incident jew li setghu jitfghu dawl fuq dak li gara. Mill-filmat jidher car li kien hemm numru ta' nies li waqfu u ohrajn li taw ghajnuna u assistenza lill-vittma. Illi l- prosekuzzjoni kellha l-beneficcju ta' hames snin sabiex tressaq l-provi taghha u minkejja dan iz-zmien kollu ma ghamlitx l-indagni kollha mehtiega sabiex jinstabu u jigu mitkellma dawk in-nies li kienu prezenti. Kellha tkun id-difiza, minflok, li fil-hin tal-provi taghha li tressaq hi stess dawn il-provi. Illi mill-provi li tressqu specjalment wara li din il-Qorti kellha l- beneficcju tisma' z-zewg xhieda okulari u tara l-filmati esebiti jidher li hemm divergenza sostanzjali bejn it-tezi tal-prosekuzzjoni u dik tad- Din tal-ahhar, pero', tinsab assodata bix-xhieda taz-zewg min- nies li kienu prezenti meta sehh l-incident jew imqar, ftit wara li sehh. L-unika prova li ressqet il-prosekuzzjoni, u lanqas hija prova diretta, kienet dik tal-qraba tal-vittma, li pero' ma kienux prezenti meta sehh l- incident u fil-Qorti setghu biss jirrepetu dak li semghu minghand nies B'hekk dik il-parti tax-xhieda taghhom ghandha, ghall-finijiet tas-sustanza taghha, titqies bhala hearsay evidence. Naturalment mhuwiex il-kompitu ta' din il-Qorti li toqghod tfittex jew timmagina hi l-provi li setghu saru jew ma sarux f' dan il-kaz u l-Qorti trid biss tiggudika fuq il-provi li ngabu quddiemha f'dan l-istadju w xejn Minn dak li hemm fl-atti, jirrizulta li hemm kunflitt ta' provi dwar kif gew kagonati l-griehi fuq Victor Blaut. Barra minn hekk, fuq nuqqas ta' provi da parti tal-prosekuzzjoni kemm dwar l-actus reus u dwar kif sehh l-incident, il-Qorti hija nieqsa mill-possibilita li tiddeduci jew tinvestiga l-mens rea ta' l-imputat skond ir-rekwisti tal-ligi kif diga spjegati aktar 'il fuq. Lanqas il-provi forensici u x-xhieda tat-tobba u tal-ispecjalista ma jindikaw x'kienet ir-raguni li fattwalment ikkagonat l-emorragija u jekk din kinitx kawza ta' azzjoni attribwibbli lill-imputat jew saritx b'mod Fid-dawl ta' nuqqas ta' provi cari mill-prosekuzzjoni u dan iktar u iktar meta imqabbla mal-provi diretti mressqin mid-difiza li jitfghu dawl fuq storja differenti, necessarjament iwassal sabiex jispicca l-element ta' dubju ragonevoli dwar kif verament graw l-affarijiet u x'kien jew ma kienx ezatt l-involviment ta' l-imputat. Ghaldaqstant minn dak li ezaminat il-Qorti, wara li qieset ix-xhieda moghtija u ezaminat id-dokumenti ma tarax li l-prosekuzzjoni ppruvat il-kaz taghha sal-grad rikjest mill-ligi b'tali mod li l-Qorti tista' tasal ghal decizjoni li hija safe and satisfactory. Ghaldaqstant din il-Qorti serja biex tillibera lill-imputat mill-akkuzi li tressqu kontrih. Ghaldaqstant il-Qorti wara li rat l-artikoli 214, 218(1)(a), 220(1)(2), 338(dd), 17, 23, 31 u 533 tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta issib lil Joseph Micallef Formosa mhux hati ta' l-imputazzjonijiet kollha dedotti kontrih u tilliberah minn kull htija u piena dwarhom. Fil-konfront tat-talba tal-prosekuzzjoni fir-rigward l-artikolu 23 u 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta din il-Qorti sejra tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri ta' dawn it-talbiet stante li gie liberat minn dawk l- imputazzjonijiet relatati ma dawn it-talbiet. Moghtija illum nhar id-9 ta' Dicembru 2020 fil-Qrati tal-Gustizzja,