Seduta ta' nhar il-Gimgha 30 ta' Ottubru 2015 Dawn huma appell principali maghmul mir-rikorrenti u appell incidentali maghmul mill-intimati minn sentenza moghtija mill-Prim Awla tal-Qorti Civili fil-kompetenza kostituzzjonali taghha fit-12 ta' Marzu 2015 li permezz taghha dik il-Qorti, filwaqt li cahdet it-tieni eccezzjoni preliminari sollevata mill-intimati dwar il-legittimazzjoni passiva tal- Onor.Prim Ministru u tal-Avukat Generali, cahdet l-ewwel zewg talbiet tar-rikorrenti billi sabet li f'dan il-kaz ma hemmx ksur tal-artikolu 37 tal- Kostituzzjoni ta' Malta [il-Kostituzzjoni] u l-artikoli 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropeja ghall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali [il-Konvenzjoni] kif ukoll tal-artikolu 14 tal- istess Konvenzjoni abbinat mal-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll fuq indikat. Ir-rikorrenti huma kollha ex-membri fil-Korp tal-Pulizija intitolati ghall-pensjoni tas-servizz kif specifikat fl-artikolu 123 tal-Kap 164 tal- Ligijiet ta' Malta. Fis-snin illi huma kienu fis-servizz tal-Korp tal-Pulizija huma dejjem hallsu I-kontribuzzjonijiet tas-sigurta socjali kif jiddisponi I- Att dwar is-Sigurta Socjali (Kap 318 tal-ligijiet ta' Malta). Ghalhekk qed isostnu li, minn barra li huma ghandhom dritt ghalI-pensjoni tas-servizz shiha, ghandhom ukoll iI-jedd li jircievu l-pensjoni tas-sigurta` socjali [il- pensjoni kontributorja] shiha meta jaghlqu l-eta` pensjonabbli; L-ilment tar-rikorrenti kif spjegat fir-rikors kostituzzjonali taghhom huwa fis-sens li, ghalkemm matul iz-zmien ta' hidma taghhom huma il-kontribuzzjonijiet tas-sigurta` socjali, huma mhumiex qieghdin jircievu l-pensjoni shiha taht iI-Kap 318 tal-Ligijiet ta' Malta imma, minflok, qieghdin jircievu din il-pensjoni mnaqqsa. BI-applikazzjoni tal-Artikolu 56 tal-imsemmi Kap, mill-pensjoni kontributorja imhallsa lilhom qed titnaqqas parti mis-somma li hi ekwivalenti ghal dak l-ammont li huma jircievu bhala pensjoni tas- servizz qua membri passati tal-Korp tal-Pulizija taht iI-Kap 164 tal-ligijiet ta' Malta; ir-rikorrenti, din ir-riduzzjoni fil-pensjoni kontributorja taghhom, kif imfissra fil-ligi, tikkostitwixxi ksur tal-jedd tal-proprjeta taghhom kif protett taht I-artikoli kostituzzjonali u konvenzjonali fuq Barra minn dan, huma qieghdin isostnu wkoll li I-applikazzjoni ta' din il-ligi tiddiskrimina kontra taghhom meta mqabbla ma' haddiehor fI-istess qaghda taghhom u dan bi ksur tal-artikolu 14 tal-Konvenzjoni Ewropeja abbinat mal-artikolu 1 Konvenzjoni. Peress li din tikkontjeni gabra ta' kazistika lokali u ewropeja, kif ukoll fiha hemm citati l-artikoli relevanti tal-ligi, u hemm sommarju ta' xhieda importanti, huwa opportun li, a skans ta' ripetizzjoni, tigi L-ewwel Qorti waslet ghad-decizjoni taghha wara li ghamlet is-segwenti konsiderazzjonijiet: "Illi permezz tar-rikors promotur ir-rikorrenti, ilkoll ex-membri tal-Korp tal-Pulizija, u membri ta' l-Ghaqda Pulizija Pensjonanti, qeghdin jfittxu dikjarazzjoni ġudizzjarja u rimedji opportuni billi jsostnu li l-artikolu 56 tal-Kap.318 tal-Ligijiet ta' Malta, fl-applikazzjoni tieghu, huwa lesiv tal- jeddijiet tal- Kostituzzjoni ta' Malta, (il quddiem imsejjah 'il-Kostituzzjoni) l- Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea ghall- Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali (il quddiem imsejjah 'Il-Konvenzjoni') u l-Artikolu 14 tal-Konvenzjoni. "Illi kif ivverbalizzat quddiem din il-Qorti kif diversament ippresjeduta fis- seduta tas-7 ta' Marzu 2013, a fol 652 u 653 tal-process, din is- sentenza qed tindirizza l-ewwel zewg talbiet tar-rikorrenti. "L-intimati Il-Prim Ministru; l-Avukat Generali u d-Direttur tas-Sigurta` Socjali ressqu ghadd ta' eccezzjonijiet preliminari u sostantivi in oppozizzjoni ghat-talbiet tar-rikorrenti. Riferibbilment ghall-ewwel (1), it-tielet (3), ir-raba' (4) u l-hames (5) eccezzjonijiet, l-ewwel eccezzjoni preliminari giet irtirata fis-seduta tal-24 ta' Jannar 2011 filwaqt li t-tlett eccezzjonijiet imsemmija gew ceduti mill-intimati fis-seduta tat-2 ta' Mejju 2013 . "Ghalhekk din il-Qorti ser tastjeni milli tiehu aktar konjizzjoni taghhom. "Jibqa' t-Tieni eccezzjoni preliminari li tindirizza l-leggittimazzjoni passiva tal-intimati l-Onorevoli Prim'Ministru u l-Avukat Generali. Fil- mertu imbaghad, l-intimati jsostnu l-inapplikabbilita` tal-artikolu 37 tal- Kostituzzjoni u tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni ghall- kaz in ezami, kemm fl-applikazzjoni sostantiva tal-artikoli, kif ukoll abbazi tal-proviso ghall-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni, u li, inoltre, ma hemm l-ebda lezjoni ta' dawn l-artikoli u tal-artikolu 14 tal-Konvenzjoni kif pretiz mir-rikorrenti. "Bhala sfond fattwali, jirrizulta mhux ikkontestat li r-rikorrenti huma kollha ex membri, irtirati mill-Korp tal-Pulizija, u membri ta' l-Ghaqda Pulizija Pensjonanti. Huma jippercepixxu pensjoni tas-servizz mid- Dipartiment tat-Tezor skont l-Att tal-Pulizija (Artikolu 123 tal-Kap 164 tal-Ligijiet ta' Malta) oltre li huma intitolati ghall-pensjoni kontributorja taz-zewg terzi mid-Dipartiment tas-Sigurta` Socjali. Bl-applikazzjoni tal- artikolu 56 tal-Kap 318, il-pensjoni tas-servizz li jippercepixxu huwa mnaqqas mir-rata tal-pensjoni taz-zewg terzi dovut lilhom meta dan jigi komputat skont il-kaz taghhom. Ghalhekk bl-applikazzjoni ta' dan l- artikolu jigri li ghalkemm ghandhom jedd li jircievu zewg pensjonijiet, bhala stat ta' fatt filwaqt li qed jircievu l-pensjoni tat-tezor fl-intier tieghu, mhumiex qed jithallsu l-pensjoni kontributorja shiha imma biss id- differenza sal-massimu tar-rata taz-zewg terzi. "Kif spjega l-eks Assistent Kummissarju Nicholas Caruana Pisani, meta dahlu fil-korp, ghamlu kuntratt mal-Gvern li wara hamsa u ghoxrin sena jew meta persuna tkun fil-Pulizija u taghlaq l-eta ta' hamsa u hamsin sena, jkun intitolat ghall-pensjoni. Dan hu stabbilit fl-Att Dwar il- Pulizija u kien dovut minhabba n-natura tax-xoghol tal-pulizija. Qal li l- pensjoni tas-servizz attwalment jinhadem fuq in-numru ta' snin li l- persuna tkun ghamlet fil-Korp, u skont is-salarju tal-grad tieghu. Din il- pensjoni hija statika, jigifieri meta bniedem johrog mill-pulizija ma tizdiedx u ma jkunx hemm bonuses mizjuda. Minbarra dan kull ufficjal tal-pulizija irid ihallas il-kontribuzzjoni tal-bolla "bhala investiment meta bniedem jaghlaq wiehed u sittin sena." Ix-xhud ammetta li s-sistema ta' komputazzjoni tal-pensjoni tal-boll hija l-istess ghal kull impjegat tac- civil minghajr distinzjoni bejn civil servant u pulizija. "Li hemm anomalija u li huwa s-suggett tal-kawza taghna hija li meta ahna naghlqu wiehed u sittin sena u tigi mahduma normali bhal ma tinhadem ta' haddiehor, parti minnha tigi rekwizizzjonata u dil-parti hija l-istess ammont tal-pensjoni tal-Pulizija." Spjega li jircievi d-differenza b'cekk mid-dipartiment tas-Sigurta Socjali (DSS). Kompla jghid li ser jiehu pensjoni anqas izda ma jhallasx kontribuzzjoni anqas - il-kontribuzzjoni hija l-istess ghal kulhadd. "Skont ix-xhud il-Prim'Ministru stess, b'ittra datata l-20 ta' Jannar 2008 irrikonoxxa "din l-ispeci ta' ingustizzja" (DOK NC1 a fol 79 tal- process). Fis-seduta tal-14 ta' Marzu 2011 xehed li minn skambju ta' korrispondenza mal-ufficcju tal-Prim'Ministru, jirrizulta li l-Prim'Ministru accetta l-aggravju taghhom. "In kontro-ezami2 qal li meta pulizija jibda jircievi l-pensjoni tas-servizz ikun jista' jahdem xoghol iehor. Qabel l-1987 Pulizija li johrog bil- pensjoni jekk isib xoghol iehor kien titnaqqaslu u tinghata lira Maltija biss biex izomm id-dritt tal-pensjoni. "Minkejja li ghandek dil-pensjoni mill-employer tieghek li huwa l-Istat, l-Istat stess qed jobbligak bhal ma jobbliga lil kullhadd li thallas N.I." "Qal ukoll li ufficjal tal-Pulizija ghandu l-ghazla li jikkommuta parti mill- pensjoni tieghu biex jiehu somma. Izda fejn ufficjal ma jaghzilx li jaghmel dan, ser isofri tnaqqis mill-pensjoni tal-wiehed u sittin. "Xehed l-ex-Assistent Kummissarju Bartolomeo Bartolo Bennetti b'riferenza ghall-ittra mibghuta mill-Prim'Ministru Dr. Lawrence Baluci fl-20 ta' Jannar 2011 u qal li rtira mis-servizz fl-24 ta' Jannar 2009 u apparti z- 1 Seduta tal-14 ta' Marzu 2011 2 Seduta tat-12 ta' April 2011 3 Seduta tal-24 ta' Mejju 2011 zieda tal-gholi tal-hajja fl-ebda zmien f'dawk is-sentejn u nofs li ilu rtirat ma ha xi zieda ohra. "Xehed Ivan Bezzina Darmanin in rapprezentanza tad-Dipartiment tas-Sigurta` Socjali (DSS) u spjega li l-pensjoni tal-assikurazzjoni nazzjonali (NI) tinhadem skont il-kontribuzzjonijiet li jkunu mhallsa. "Xehed ukoll li l-artikolu 2 tal-Kap 318 ma jaghmel l-ebda distinzjoni bejn service pension ghall-membri tal-Armata jew tal-Pulizija jew tas- servizz privat izda tapplika ghas-service pensions kollha. "Spjega li hemm tlett legal notices tas-snin 2008, 2009, u 2011 fis-sens li mis-sena 2008 l-ewwel €466 tal-pensoni tas-servizz ma tigix ikkunsidrata "fi ftit kliem ha tigi ittoppjata mill-N.I. F'tal 2009 apparti l- €466 imsemmija, hemm mitejn ewro ohra. U fis-sena 2011, mill-ewwel Sibt, ikkunsidrati u tas-service pension ma prattikament jinghataw mid-Dipartiment tas-Sigurta` Socjali. "George Geraldi Gauci, ukoll in rapprezentanza tad-DSS xehed5 li wara l- Budget tat-2012 l-ammont ta' €1066 jigi meqjus imnaqqas ghall-finijiet tal-pensjoni tas-Sigurta` socjali. L-ezercizzju matematiku li jsir huwa li l-ewwel tinhadem it-two-thirds pension kif suppost u kif realment hi, u minnha titnaqqas is-service pension skont l-artikolu 56 tal-Att dwar is- Sigurta` Socjali. Mistoqsi waqt konfront mal-exs Kummissarju Nicholas Giardina, jekk jista' jkun li r-rizultat hu li l-pensjonant ma jiehu xejn, wiegeb li skont l-artikolu 47(1) tal-Att(Kap 318) hemm retirement pension li tinghata lill-persuna li tkun qabzet it-two thirds fl-ammont ta' €80.72 fil-gimgha liema ammont hija single rate imbaghad hemm il- married rate . "John Tang, in rapprezentanza tad-Dipartiment tal-Inland Revenue xehed6 li l-impjegat ihallas nofs l-ammont dovut bhala kontribut fuq l- assikurazzjoni nazzjonali (boll). Esebixxa statements dwar il-boll imhallas mir-rikorrenti Nicholas Giardina, Bartolomeo Libreri, Alfred Gove’ Scerri, Ronald Sammut Mifsud, Alphonse Alkhatib u Charles Aguru Cassar ghas-snin bejn is-snin bazi 1969 sa 20117. It-total imhallas minnhom ghajr ghall-Ronald Silvio f'kontribuzzjonijiet ghas-snin imsemmija jirrizulta minn prospett esebit bhala DOK YX1 (fol 303). "Edward ‘Schembri, Agent Direttur Generali fi hdan il-Ministeru ghall- Familja u Solidarjeta` Socjali xehed9 li l-pensjoni taz-zewg terzi giet introdotta bl-att Numru XI tal-1978. B'effett mill-1 ta' April 1978, sabiex tinzamm distribuzzjoni gusta tal-pensjoni tas-Sigurta` socjali, il-ligi giet 4 Seduta tal-24 ta' Mejju 2011 5 Seduta tat-23 ta' Frar 2012 6 Seduta tal-25 ta' Ottubru 2012 7 Dokti X1 - X6 esebiti a fol 206 sa 290. 8 Ix-xhud iddikjara li l-file ma instabx meta xehed fis-seduta tal-21 ta' Jannar 2013 u l- ammont rapportat jirreferi ghas-snin bazi 1999 - 2011. 9 Affidavit a fol 657 et. sequitur tal-process. emendata b'tali mod li l-pensjoni tas-Sigurta` socjali kellha tigi mnaqqsa fejn il-pensjonant kien qed jircievi pensjoni tas-servizz minn x'imkien iehor, li tkun qed tigi mhallsa minn xi principal li mieghu l-pensjonant kien jahdem qabel ma rtira. "Ghalhekk b'rizultat ta' dawn l-emendi, jekk persuna kien qieghed jircievi pensjoni tas-servizz li kienet diga` ekwivalenti ghaz-zewg terzi tal-paga, allura l-pensjoni tas-Sigurta` Socjali ta' dak li jkun kienet tigi ridotta kompletament.. ghaliex tkun qed tircievi pensjoni band'ohra." Il-Ligi ma tiddistingwix bejn pensjonijiet imhallsa mill-privat u dawk imhallsin mit-Tezor jew mill-Gvern b'dana li l-beneficcjarji ta' kwalsiasi sura ta' pensjoni tas-servizz kienu kollha qed jigu trattati bl-istess mod. "Ix-xhud spjega l-iskop tal-iskema tal-pensjoni taz-zewg terzi fejn "Il- legislatur ried jizgura li tinholoq skema ta' pensjoni b'rata ferm oghla minn dik li kienet tithallas b'rata fissa. Fl-istess waqt, pero' l-legislatur ried jassikura l-principju ta' solidarjeta` billi dahhal il-kuncett li fejn minbarra pensjoni tas-Sigurta` Socjali persuna tkun qed tircievi pensjoni tas-Servizz li tithallas separatament, din ta' l-ahhar ghandha tittiehed in konsiderazzjoni meta jigi stabbilit l-ammont tal-pensjoni tas- Sigurta` Socjali b'dan li l-pensjoni tas-Sigurta` socjali titnaqqas bid- differenza ta' dak li dik il-persuna tkun qed iddahhal mill-pensjoni privata." "Sussegwentement bl-artikolu 47 tal-Kap. 318 tal-Ligijiet ta' Malta, l- pensjoni tas-Sigurta` socjali ma baqghetx tintilef ghal kollox imma jinsab garantit il-hlas ta' flat rate jew rata minima irrispettivament mill- ammont tal-pensjoni tas-servizz li wiehed ikun qed jircievi. "B'dan il- mod gie garantit li taht l-iskema kontributorja persuna li tkun hallset il- kontribuzzjonijiet mehtiega bazika kellha salvagwardjata." l-pensjoni "Imbaghad il-ligi regghet giet emendata b'effett mill-4 ta' Ottubru 1997 fit-tifsira tal-Artikolu 2 tal-Kap.318 fis-sens li meta l-pensjoni tas- servizz tkun kommutata kollha kemm hi, l-ammont tal-pensjoni tas- servizz ma jibqax jitqies aktar biex jinhadem l-ammont tal-pensjoni taht is-Sigurta` socjali. "Xehed ukoll li fis-sena 2008 beda process biex gradwalment il- pensjoni tas-Sigurta` socjali ma tibqax titnaqqas meta persuna jircievi pensjoni ohra. "L-iskop kien li maz-zmien dak li jkun jista' jibbenefika mill-pensjoni tas-Sigurta` socjali b'mod shih anke jekk huwa jkollu pensjoni ohra li tizboq ir-rata massima tal-pensjoni tas-Sigurta` socjali." L-ammont globali ta' €1066 mill-pensjoni tas-servizz qed jigu injorati ghall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni tas-Sigurta` socjali. Mill- bidu tas-sena 2013 dan tela' ghal €1266 fis-sena. "Joseph Zerafa, Assistent Direttur fis-sezzjoni tal-Central Salaries and Treasury Pensions10 kkonferma li meta pulizija jaghlaq il-hamsa u 10 Seduta tat-2 ta' Mejju 2013 ghoxrin sena servizz, jew inkella jkompli fis-servizz sakemm jaghlaq l- eta' ta' hamsa u hamsin sena, ikun eligibbli ghall-pensjoni tat-Tezor. Din il-pensjoni hija non-kontributorja, b'differenza mal-pensjoni tas- Sigurta` socjali ghaliex hija marbuta maz-zmien ta' servizz. Huma l- li membri ghandhom mekkanizmu ta' pensjoni marbuta mal-hamsa u ghoxrin sena servizz. Fir-rigward tal-impjegati tac-civil, dawk li dahlu mal- Gvern qabel Marzu 1979 ghandhom id-dritt ghall-pensjoni tas-servizz. tal-pulizija, "Ix-xhud spjega li l-pensjoni tat-Tezor hija komputata abbazi taz-zmien li jkun ghamel u t-terminal salary, imbaghad hemm formola specifika li biha tinhadem. Dan l-ammont ma jinbidilx sakemm il-pensjonant jigi nieqes. La jizdied u lanqas jonqos. Hija l-pensjoni tas-Sigurta` socjali li titnaqqas. "Eccezzjonijiet Preliminari "Qabel ma tezamina l-kaz fil-mertu tieghu, din il-Qorti ser tghaddi biex tindirizza l- eccezzjoni preliminari rimanenti cioe : "It-Tieni eccezzjoni - lI-Prim'Ministru u l-Avukat Generali mhumiex il- legittimi kontraditturi f'dawn il-proceduri ai termini ta' l-artikolu 181B tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta u ghaldaqstant ghandhom jigu liberati ab observantia iudicii. "Illi kif gie ribadit minn din il-Qorti kif diversament presjeduta fil-kaz Raymond Scala Borg Delia et v Avukat Generali et (PA(Kost.) - dec.fit-27 ta' Settembru 2012:11 ""Illi l-Qorti tqis li l-kwestjoni ta' min għandu jwieġeb għal xilja ta' ksur ta' jedd fondamentali tintrabat sewwa mal-għamla tal-ksur li jkun u wkoll mal-għamla ta' rimedju li jista' jingħata. Ilu żmien li l-Qrati tagħna għarfu din ir-rejalta' u għalhekk sawru d-distinzjonijiet meħtieġa applikabbli għall-biċċa l-kbira mill-każijiet. Għalhekk, illum il-ġurnata jingħarfu kategoriji differenti ta' persuni li jistgħu jitqiesu bħala leġittimi kuntraditturi tliet kategoriji, jiġifieri : f'azzjonijiet kostituzzjonali. jinqasmu "(a) dawk li jridu jwieġbu direttament jew indirettament għall-għamil li jikser id-dritt fundamentali ta' persuna, "(b) dawk li jridu jagħmlu tajjeb (billi jipprovdu r-rimedju xieraq) għan- nuqqasijiet jedd fundamentali ta' xi ħadd, u li bihom ħaddieħor l-egħmejjel "(ċ) dawk il-partijiet kollha li jkunu f'kawża meta kwestjoni ta' xejra kostituzzjonali jew konvenzjonali tqum waqt is-smigħ ta' xi kawża f'qorti."12 11 Din is-sentenza giet appellata fuq kapi ohra taghha. ""Ma' dawn, u dejjem jekk ikollhom interess fil-kawża, jistgħu jiddaħħlu persuni oħrajn bil-għan jagħmluh rappreżentattiv ta' kull interess involut fil-kwestjoni." Hawnhekk il-Qorti kienet qed tenunzja il-principji ifissra mill-Qorti Kostituzzjonali fil-kaz "Joseph Gove’ Scerri vs Schembri Jones. Prim Ministru" (Q.K. 7 ta' Dicembru 1990). jagħmlu sħiħ il-ġudizzju u "Il-kwistjoni giet traccjata minn din il-Qorti kif diversament presjeduta fil- kawza David Cutajar Galea v On. Prim Ministru moghtija fit-22 ta' Novembru 200613 fejn il-Qorti osservat b'riferenza ghall-introduzzjoni tal-artikolu 181B tal-Kap.12. li "jidher li l-imsemmi artikolu baqa' dejjem ma ċċarax għal kollox il-kwistjoni tal-leġittimu kontradittur fejn l- ilment tal-ksur tal-jedd fundamentali kien dirett lejn liġi jew strument ieħor li għandu s-saħħa ta' liġi....Il-mistoqsija li tqum hija jekk l-artikolu 181B(2) jistax jitqies li jimla dan il-vot ukoll." (Enfasi ta' din il-Qorti). "Ikkonsidrat li kif gie espress f'din is-sentenza, u mill-istess Qorti fil- kawza fl-ismijiet Anthony P.Scudamore v l-On.Prim Ministru et. moghtija fis-17 ta' Novembru 2011: ""Illi, madankollu, bis-sahha tad-dispozizzjonijiet tal-Att IX tal-2006, li dahal fis-sehh fis-7 ta` Lulju, 2006, iddahlet dispozizzjoni gdida fil- Kodici tal-Procedura [l-Art.242(2)], li biha huwa l-Prim Ministru direttament li jinghata s-setgha u l-fakulta` li jagixxi f`kaz fejn xi ligi tkun instabet li tikser xi jedd fundamentali ta` persuna kif imhares fil- Kostituzzjoni jew fil-Konvenzjoni. B`din id-dispozizzjoni gdida, jidher li saret kjarifika li fi kwistjonijiet li jolqtu s-siwi "kostituzzjonali" ta` xi ligi fis-sehh huwa l-Prim Ministru l-persuna legittima biex tindirizza r- rimedju mehtieg ..." (ara ukoll f'dan is-sens David Brincat v On.Prim Ministru et., moghtija minn din il-Qorti kif diversament presjeduta fid-9 ta' Frar 2012 liema principji gew abbraccjati minn din il-Qorti fil-kaz Jane Smith v l-Avukat Generali et - dec. fil-15 ta' Jannar 2015). 7.12.1990 fil-kawża fl-ismijiet Gove’ Scerri v. Onor. Prim Ministru et (Kollez. Vol: LXXIV.i.261); u Kost. 6.8.2001 fil-kawża fl-ismijiet Joseph Mary Corso et v. Kummissarju tal-Pulizija et 13 Rik. "Ikkonsidrat li t-talbiet tar-rikorrenti jindirizzaw l-applikazzjoni ta' artikolu specifiku tal-Ligi (l-artikolu 56 tal-Kap 318) u jghidu li dan hu leziv tad-drittijiet fondamentali taghhom. Effettivament jekk din il-Qorti takkolji t-tezi tar-rikorrenti, ikun ifisser li l-artikolu stess ikun fih innifsu leziv ghaliex jittratta dwar it-tnaqqis tal-pensjoni tas-servizz (kwalsiasi pensjoni tas-servizz) mill-pensjoni taz-zewg terzi. Ghaldaqstant fuq l- iskorta tal-gurisprudenza citata, il-Qorti hi tal-fehma li Prim Ministru ta' natura huwa kostituzzjonali, fejn qed tigi indirizzata l-konformita ta' ligi mal- Kostituzzjoni jew mal-Konvenzjoni il-Qorti ghandha diskrezzjoni fl- ghotja ta' rimedju xieraq li tista' tmur oltre l-fakoltajiet amministrattivi moghtija lill-Kap tad-Dipartiment ikkoncernat. Huwa proprju ghalhekk li l-Prim Ministru ghandu jibqa' imsejjah f'kawzi bhal dan in ezami. il-kawza. "Rigward il-locus standi tal-Avukat Generali, fis-sentenza fl-ismijiet 'George Farrugia Thornton v. Registratur tal-Qrati et' deciza nhar it-8 ta' Novembru 2004 il-Qorti Kostituzzjonali, wara li reaffermat il-validita` tat- tlett kategoriji stabbiliti fil-kaz Abela v Prim Ministru fuq citat, iddikjarat is-segwenti fir-rigward tal-Avukat Generali: ""L-Avukat Generali huwa persuna li hija kompriza fit-tieni kategorija in kwantu jekk, ghall-grazzja ta' l-argument, l-allegat lament tar-rikorrent jigi ppruvat, huwa f'pozizzjoni li jipprovdi rimedju finanzjarju – u fil-kaz odjern, ir-rimedju li mad-daqqa t'ghajn jidher li hu l-aktar indikat huwa dak tal-kumpens pekunjarju (kemm-il darba ma tiddecidix li s-semplici dikjarazzjoni li kien hemm lezjoni tammonta ghal "just satisfaction"). L- Avukat Generali huwa wkoll persuna tat-tieni kategorija in kwantu dejjem ghandu interess li jkun jaf u jara li l-ligijiet u l-proceduri gudizzjarji jikkonformaw ruhhom mal-Kostituzzjoni u l-Konvenzjoni Ewropea. Ghalhekk, ghalkemm fil-kaz odjern l-Avukat Generali ma hux il-persuna direttament jew indirettament responsabbli ghall- allegata vjolazzjoni tad-drittijiet fundamentali tar-rikorrent George Farrugia Thornton, certament ma jistax jinghad li huwa ma hux il-legittimu kontradittur f'dawn il-proceduri. " "Illi fil-kaz odjern il-Qorti hi tal-fehma li l-ġudizzju m'huwiex shih jekk mhux bil-preżenza tal-Avukat Generali. Il-kawza mhix wahda ta' semplici processar ta' pensjoni ghalkemm tinkludi dan l-aspett imma tmur oltre, kif rajna, u tmiss il-validita` stess tal-Ligi. "Ghaldaqstant l-eccezzjoni preliminari ssollevata mill-Prim Ministru u mill-Avukat Generali qed tigi respinta. "IL-KAWZA ODJERNA "Din il-kawza tindirizza t-tnaqqis li qed ibaghtu r-rikorrenti mill-pensjoni taz-zewg terzi. Huma ghandhom pensjoni tas-servizz, li jircievu fl-intier tieghu, u li ghaliha ma hallsu l-ebda kontribut. Fl-istess hin, bhal kull impjegat iehor, hallsu l-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni nazzjonali. Izda, b'differenza mal-impjegati l-ohra li m'ghandhomx pensjoni tas- servizz, ma jircievux il-pensjoni taz-zewg terzi fl-interezza taghha imma biss id-differenza bejn il-pensjoni tat-tezor u l-pensjoni taz-zewg terzi. "Izda l-kwistjoni kollha mhiex daqshekk semplici ghaliex filwaqt li huma ghandhom ragun li jghidu li l-pensjoni tat-tezor taghhom hija abbinata ma' relazzjoni ta' impieg bhala membri tal-Korp tal-Pulizija, il-pensjoni kontributorja hija mibnija fuq principji ta' solidarjeta` socjali kif ser jinghad iktar il quddiem. jitnaqqas tal-pensjoni "Il-fatti f'dan il-kaz huma pacifici bejn il-partijiet. Jirrizulta li mill- pensjoni kontributorja ta' zewg terzi li jithallas mid-Dipartiment tas- Sigurta` Socjali, tas-servizz bl- l-ammont applikazzjoni tal-artikolu 56 tal-Att dwar is-Sigurta` Socjali (Kap 318). Lanqas m'hu kontradett li r-rikorrenti kollha huma milquta bl-applikazzjoni ta' dan l-artikolu. Madanakollu jirrizulta wkoll li skont l-artikolu 47 tal- Kap 318 tal-Ligijiet ta' Malta, il-pensjonant jircievi xi haga bhala pensjoni kontributorja, kontrarjament ghal dak premess fir-rikors promotur, ghaliex meta il-pensjoni kontributorja b'ammont zghir, il-pensjonant xorta jithallas rata fissa li tirraprezenta in- national minimum pension. Inoltre, kif spjega Edward ‘Schembri, kien sar zvilupp iehor fil-ligi billi skont l-Artikolu 2 tal-Kap.318 meta l- pensjoni tas-servizz tkun kommutata kollha kemm hi, l-ammont tal- pensjoni tas-servizz ma jibqax jitqies aktar biex jinhadem l-ammont tal- pensjoni taht is-Sigurta` socjali.15 tas-servizz il-pensjoni "Mill-provi ikkonceda, kemm f'korrispondenza (DOK NC1) kif ukoll permezz ta' mizuri introdotti li kien hemm gradwalment "problema" li tolqot pensjonanti tas-servizz li kellha tigi indirizzata. B'rizultat ta' dawn il-mizuri, l-ewwel €466 fis-sena mill-pensoni tas- izjed ai servizz ma kienux tat-tnaqqis mill-pensjoni kontributorja u, skont l-ahhar xhieda aggornata f'din il-kawza, l-ammont "ezentat" b'effett mill-bidu tas-sena 2013 tela' gradwalment ghal €1266 fis-sena. "Ir-rikorrenti jissottomettu li l-fatt li l-Gvern jammetti li hemm problema u jiehu passi sabiex isolvi din il-problema "juri li dak li qed jitolbu m'hijiex rikjesta biex toghlilhom il-pensjoni, izda hi rikjesta fundata fuq id-dritt taghhom li jiehdu l-ammont shih tal-pensjoni kif suppost jiehduha li kieku ma kienx ghall-artkolu 56 tal-Kap.318 li qieghed in vjolazzjoni tad-drittijiet fondamentali taghhom." Din il-Qorti ma taqbilx li din il-korrispondenza tar-rikorrenti hija ammissjoni ghalkemm tista' tkun xhieda ta' impenn politiku sabiex titjieb il-qaghda finanzjarja taghhom. tad-drittijiet lezjoni ta' 15 Xhieda ta' Edward ‘Schembri fuq rapportata. "Konsiderazzjoni ta' Dritt "Id-dispozizzjonijiet tal-Ligi ordinarja rilevanti huma s-segwenti:- "Art 123 tal-Kap 164 - Att Dwar il-Pulizija Ebda pensjoni ma tingħata lil ebda uffiċjal tal-Pulizija ħlief meta jirtira mill-Korp f'wieħed mill-każijiet li ġejjin - (a) meta jew wara li jagħlaq l-età ta' ħamsa u ħamsin sena, jew jekk ikun għalaq ħamsa u għoxrin sena servizz fil-Korp; (b) meta titneħħa l-kariga tiegħu; (ċ) meta jiġi rtirat bil-fors ħalli jagħti lok issir aħjar l-organizzazzjoni tal- Korp, biex b'hekk ikun hemm effiċjenza u ekonomija akbar; (d) fil-każ ta' tmiem ta' impieg fl-interess pubbliku kif maħsub f'dan l- Att; (e) fuq prova medika ta' sodisfazzjon tal-Prim Ministru illi dak l-uffiċjal tal-Pulizija mhux kapaċi minħabba mard tal-moħħ jew tal-ġisem li jezegwixxi d-dmirijiet tal-kariga tiegħu u li din il-marda aktarx hija permanenti." "Ir-rikorrenti qed jinvokaw l-artikolu 123(a) fil-kaz taghhom. "Kap 318 - Att Dwar is-Sigurta` Socjali ""Pensjoni tas-Servizz" tfisser - "(i) b'seħħ mill-1 ta' April, 1978, pensjoni jew allowance oħra mogħtija lil persuna f'kull żmien qabel jew wara d-data qabel imsemmija li titħallas minn jew f'isem il-prinċipal tagħha dwar servizzi li jkunu qabel ingħataw f'Malta jew barra minn Malta u għandha f'kull każ singolu titqies fuq bażi mhux kommutata, " -omissis- "(v) b'seħħ mill-5 ta' Jannar 2008, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal- pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsa erba' mija u sitta u sittin Ewro (€466); "(vi) b'seħħ mit-3 ta' Jannar 2009, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal- pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsa mitejn Ewro (€200) oħra; "(vii) b'seħħ mill-1 ta' Jannar 2011, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal- pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsa mitejn Ewro (€200) oħra; "(viii) b'seħħ mis-7 ta' Jannar 2012, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal- pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsa mitejn Ewro (€200) oħra; "(ix) b'seħħ mill-5 ta' Jannar 2013, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal- pensjoni taħt dan l-Att, pensjoni tas-servizz nieqsa mitejn Ewro (€200) oħra; u "(x) b'seħħ mill-4 ta' Jannar 2014, għall-finijiet tal-kalkolu tar-rata tal- pensjoni taħt dan l-Att, Pensjoni tas-Servizz nieqsa mitejn Ewro (€200) oħra;" Meta persuna jkollha dritt għal Pensjoni tas-Servizz li ma tkunx Pensjoni tas-Servizz li ġiet kommutata, f'xi żmien, kollha, kull "L-azzjoni odjerna pensjoni li wieħed jasal għaliha skont id-dispozizzjonijiet tal-artikoli 53 sa 55 ta' din it-Taqsima għandha titnaqqas bl-ammont ta' dik il- Pensjoni tas-Servizz." "Il-bazi ta' l-azzjoni tar-rikorrent hija li l-artikolu 56 tal-Kap 318 fil- konfront taghhom, hija leziva tad-drittijiet taghhom kif garantiti fl-Artikoli 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta, u l-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokoll tal- Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, u tal-Artikolu 14 tal- Konvenzjoni abbinat mal-istess Protokoll. "L-artikolu 37 jghid hekk: ""(1)Ebda proprjetà ta' kull xorta li tkun ma ghandu jittiehed pussess taghha b'mod obbligatorju, u ebda nteress fi jew dritt fuq proprjetà ta' kull xorta li tkun ma ghandu jigi miksub b'mod obbligatorju, hlief meta hemm dispozizzjoni ta' ligi applikabbli ghal dak it-tehid ta' pussess jew akkwist - "a) ghall-hlas ta' kumpens xieraq; "b) li tizgura lil kull persuna li tippretendi dak il-kumpens dritt ta' access li l-qorti jew tribunal indipendenti u imparzjali mwaqqaf b'ligi sabiex jigi deciz l-interess taghha fi jew dritt fuq il-proprjetà u l-ammont ta' kull kumpens li ghalih tista' tkun intitolata, u sabiex tikseb hlas ta' dak il-kumpens; u "c) li tizgura lil kull parti fi proceduri f'dik il-qorti jew tribunal dwar pretensjoni bhal dik dritt ta' appell mid-decizjoni taghha lill-Qorti ta' l-Appell f'Malta:..." "L-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem jghid: ""Kull persuna naturali jew persuna morali ghandha dritt ghat-tgawdija pacifika tal-possedimenti taghha. Hadd ma ghandu jigi ipprivat mill- tal- possedimenti kundizzjonijiet provduti bil-ligi u bil-principji generali tal-ligi internazzjonali. fl-interess pubbliku u bla hsara tieghu hlief "Izda d-dispozizzjonijiet ta' qabel ma ghandhom b'ebda mod inaqqsu id-dritt ta' Stat li jwettaq dawk il-ligijiet li jidhrulu xierqa biex jikkontrolla l-uzu ta' propjeta' skont l-interess generali jew biex jizgura l-hlas ta' taxxi jew kontribuzzjonijiet ohra jew pieni". "L-artikolu 14 tal-Konvenzjoni jghid hekk: ""It-tgawdija tad-drittijiet u libertajiet kontemplati f'din il-Konvenzjoni ghandha tigi assigurata minghajr diskriminazzjoni ghal kull raguni bhalma huma s-sess, razza, kulur, lingwa, religjon, opinjoni politika jew opinjoni ohra, origini nazzjonali jew socjali, assocjazzjoni ma' minoranza nazzjonali, proprjetà, twelid jew status iehor." "Inapplikabbilita` tal-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta "Dwar id-distinzjoni bejn l-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni u l-Artikolu 1 tal- Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni, il-Qorti Kostituzzjonali fis-sentenza fl- ismijiet Avukat Dr. Joseph Xicluna noe v Direttur tas-Sigurta` Socjali u l-Avukat Generali (12 ta' Jannar 2007) osservat li "l-portata ta' l-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni hija aktar ristretta mill-Artikolu 1 tal- Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni. Filwaqt li dan ta' l-ahhar jipprotegi t- tgawdija fit-test ingliz,"biens" fit-test franciz) ta' dak li jkun, l-istess ma jistax jinghad ghall-Artikolu 37(1) tal-Kostituzzjoni li jitkellem dwar it-tehid b'mod obbligatorju tal-pussess ta' proprjeta` ta' kull xorta li tkun jew il-ksib b'mod obbligatorju ta' interess fi jew dritt fuq proprjeta` (dejjem ta' kull xorta li tkun)." Il-Qorti Kostituzzjonali, adita minn talbiet identici ghat- talba odjerna17 kkonkludiet hekk: ""Fil-kaz in dizamina bl-ebda tigbid ta' l-immaginazzjoni jew tal- ermenewtika legali ma jista' jinghad li l-fatti kif prospettati fir-rikors ta' Adrian Heinanen irrizultaw mid-depozizzjoni promotorju u kif jammontaw ghall-ittehid ta' pussess ta' xi haga jew ghall-ksib ta' xi interess fi, jew dritt fuq, xi haga proprjeta` ta' Emanuel Pavia Lofreda. Ghalhekk il-kwistjoni kollha ghandha tigi ezaminata – kif fil-fatt sar mill- tal-Konvenzjoni, u ewwel Qorti – senjatament tal-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll, u tal-Artikolu 14." tad-dispozizzjonijiet "Din il-Qorti taqbel ma' din l-interpretazzjoni. Jirrizulta li għall-finijiet tal- artikolu 37 tal-Kostituzzjoni, element ewlieni li jrid jirriżulta biex wieħed isib ksur tal-jedd imħares taħtu hu dak li t-teħid tal-pussess tal-ħaġa jkun sar b'mod obbligatorju, jiġifieri kontra r-rieda ta' sid il-ħaġa. F'dan il-każ wieħed ma jistax jitkellem la dwar esproprjazzjoni formali u anqas dwar esproprjazzjoni de facto ghaliex certament ir-rikorrenti ma gewx imgieghla jittrasferixxu d-dritt taghhom ghall-pensjoni taz-zewg terzi jew xi interess li ghandhom fil-pensjoni. 17 Ir-rikorrent f'dik il-kawza kien jircievi pensjoni privata mill-LLoyd's u din kienet titnaqqas mill-pensjoni taz-zewg terzi pagabbli lilu skont is-sistema ta' assikurazzjoni nazzjonali. Ir-rikors kien jittratta l-istess lanjanzi li huma l-bazi tal-kawza odjerna. 18 Xhud in rapprezentanza tad-DSS li spjega is-sitwazzjoni dwar l-applikazzjoni tal- pensjoni taz-zewg terzi u t-tnaqqis tal-pensjoni privata tar-rikorrent. "Illi, għalhekk, safejn it-talba tar-rikorrenti hija bbazata fuq allegat ksur tal-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni l-Qorti ma ssibx li hija gustifikata la fil-fatt u lanqas fid-dritt. "Konsewentement ser tilqa' l-eccezzjonijiet in mertu sollevati fil- paragrafi 6(i) u 6(ii) tar-risposta tal-intimati u ser tghaddi biex tikkonsidra l-kaz in ezami fid-dawl tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll u tal-Artikolu 14 tal-Konvenzjoni. "L-Artikolu 14 abbinat mal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll - konsiderazzjonijiet preliminari "L-ewwel punt li jrid jigi sottolineat hu li l-artikolu 14 (protezzjoni kontra diskriminazzjoni) ma jistax ikun applikabbli jekk mhux abbinat ma' lezjoni ta' artikolu jew artikoli ohra protetti mill-Konvenzjoni. Kif gie mfisser mill-Qorti Ewropea ta' Gaygusuz vs Austria fil-kaz [39/1995/545/631] tas-16 ta' Settembru, 1996: "Kif gie ritenut mill-Qorti Kostituzzjonali fil-kaz Avv. Dr Joseph Xicluna ghan-nom u in rapprezentanza tal-assenti Emanuel Pavia Lofreda v.Direttur tas-Sigurta` Socjali u l-Avukat Generali" (QK ,12 ta' Jannar 2007): ""Isegwi, ghalhekk, li jridu jsiru tlett mistoqsijiet, u cioe` (A) jekk ikkontribwiet b'pagamenti20 pensjoni tammontax ghal "possediment" ghall-finijiet tal-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll, (B) jekk dan id-dritt hux dritt ghal pensjoni f'xi ammont partikolari, u (C) jekk it-twegiba ghall-anqas ghall-mistoqsija (A) hija fl- affermattiv, jekk fil-kaz konkret hemmx diskriminazzjoni bi ksur tal- Artikolu 14, cioe` jekk kienx hemm trattament differenti ta' persuni 'in analogous situations' minghajr ma kien hemm "an objective and reasonable justification" ghal tali trattament differenti". "L-EWWEL ARTIKOLU TAL-EWWEL PROTOKOLL TAL- KONVENZJONI tibda mill- "Stabbilit dan kollu, applikabbilita` o meno tal-Artikolu 1 Protokoll 1 tal-Konvenzjoni ghall-kaz in ezami kif sancit fil-Kap 319 tal-Ligijiet ta' Malta. l-investigazzjoni "Ir-rikorrenti odjerni jghidu li qed jigu pprivati mid-dritt ghat-tgawdija tal-proprjeta' taghhom ossia possedimenti ('possessions' fis-sens lat kif ser jigi hawn imfisser) billi l-pensjoni kontributorja taghhom qed titnaqqas kif spjegat fir-rikors promotur. ta' l-Ewwel Protokoll "L-intimati tal- l-Artikolu 1 Konvenzjoni Ewropea hija inapplikabbli ghall-kaz in dizamina billi dan l-artikolu japplika biss ghall-beni jew possedimenti li persuna diga` ghandha u li diga` qieghda tgawdi. Izda din it-tezi ma tistax tigi akkolta. Difatti hija materja ormai stabbilita li dan l-artikolu jipprotegi d-dritt ghall-pensjoni, fejn gja hemm skema ghall-hlas ta' pensjonijiet ezistenti fl-Istat Membru tal-Konvenzjoni u l-applikant jikkwalifika ghall-pensjoni skont il-legislazzjoni in vigore. "Minn ezami tal-kazistika l-aktar recenti tal-Qorti Ewropea kif ukoll mill- applikazzjoni tal-Qrati taghna, ghandu jirrizulta car li l-pensjoni kontributorja tidhol fid-definizzjoni ta' "possediment" fit-termini tal- Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni u ghalhekk r-rikorrenti huma gustifikati li jibbazaw it-talbiet taghhom fuq dan l-artikolu. "Skont l-awturi Jacobs Gohil and Ovey23 f'din l-ahhar sentenza, il- Qorti Ewropea ikkjarifikat l-interpretazzjoni tal-Ewwel artikolu tal- Ewwel Protokoll fl-applikazzjoni ghall-pensjonijiet. Din is-sentenza giet segwita f'diversi kazijiet tal-Qorti Ewropea. L-awturi jkomplu : Il-Qorti Ewropea fil-kaz Azinas v. Cyprus28, filwaqt li osservat li d- dritt ghal pensjoni m'huwiex garantit bil-Konvenzjoni, tghid: "Ghalkemm pensjoni huwa possediment ai fini ta' dan l-artikolu konvenzjonali madanakollu tibqa' l-kwistjoni jekk l-artikolu 56 tal-Kap 318 huwa leziv ta' dan l-artikolu. "Kwistjoni identika gja giet trattata mill-Qorti Kostituzzjonali ta' Malta f'zewg sentenzi fl-ismijiet "Avv. Dr Joseph Xicluna noe v. Direttur tas-Sigurta` Socjali u l-Avukat Generali" fuq citat, u "Joseph Bellizzi et v Il-Ministru responsabbli mill-Familja u s-Solidarjetà 2820 ta' Gunju 2006. Soċjali u d-Direttur tas-Sigurtà Soċjali" (QK 9 ta' Frar 2007) li ttrattaw rispettivament kaz ta' pensjoni privata (pensjoni ta' Lloyd's) u pensjoni tas-Servizzi militari Inglizi. Fit-tnejn l-ilment tar-rikorrenti kien jikkonsisti fil-fatt li kienu qed jircievu biss id-differenza bejn il-pensjoni tas-Sigurta` nazzjonali (pensjoni taz-zewg terzi) u il-pensjoni privata taghhom. Similment ir-rikorrenti ibbazaw l-azzjonijiet taghhom fuq allegat lezjoni tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni kif abbinat mal-artikolu 14 tal-Konvenzjoni. Ukoll bhar-rikorrenti odjerni, ir-rikorrenti il- kontribuzzjonijiet tas-Sigurta` socjali lill-Gvern Malti, bhal kull impjegat iehor, u b'hekk kellhom dritt ghall-pensjoni shiha meta ghalqu l-eta` pensjonabbli. imsemmija dejjem hallsu fil-kazijiet "Din il-Qorti ghalhekk ser ticcita estensivament minn dawn is-sentenzi li huma rilevanti ghall-kaz quddiema llum u taghmel taghha r- ragunamenti u konkluzjonijiet taghhom. "Fil-kaz Brincat noe il-Qorti wiegbet it-tlett mistoqsijiet citati ante hekk: fin-negattiv meta si ""Din il-Qorti, wara li ezaminat akkuratament diversi sentenzi tal-Qorti ta' San Ġiljan, fosthom Sghendo and Sammut Alessi v. U.K.291023/10/1977, Milton v. Poland 15/6/1999, Walden v. Liechtenstein 16/3/2000, Akakios v. Cyprus 20/6/2000, Johansen v. Croatia 12/10/2000, Coulaud v. Croatia 13/9/2001, Kelly-Bergervoet v.The Netherlands 4/6/2002, Willis v. 11/6/2002 u Bonavia v. Iceland 12/10/2004 ma tistax hlief tasal ghall- konkluzjoni li t-twegiba ghall-mistoqsija (A) hija fl-affermattiv, izda t- twegiba ghall-mistoqsija (B) hija ta' pagamenti maghmula lil, u allura pensjoni percepita minn, "a social security system". 29 Din kienet decizjoni tal-Kummissjoni. no. 34610/97, ECHR 1999-V)." (sottolinear tal-Qorti Kostituzzjonali)." "Il-Qorti fil-kaz ta' Brincat noe ikkonkludiet hekk: ""Fi kliem iehor, ghalkemm, kif tajjeb osservat l-ewwel Qorti fis- sentenza appellata, il-fatt li wiehed ikun ikkontribwixxa ghax hallas "il- bolla" tas-sigurta` socjali, johloq "a property right" li jista' jkun protett bl- Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll, meta si tratta ta' skema imhaddma mill- iStat fl-ambitu tas-sigurta` socjali wiehed ma jistax jitkellem dwar dritt ghal xi ammont partikolari ta' pensjoni30. Sakemm dak li jkun sar ma jkunx jammonta ghal negazzjoni totali tad-dritt ghall-pensjoni (jew, bhalma kien f'diversi mill-kazijiet hawn aktar 'l fuq citati, negazzjoni totali ghal xi beneficcju ta' natura pekunjarja iehor), wiehed ma jistax jitkellem dwar ksur tal-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll. Fil-kaz in dizamina, id-dispozizzjoni tal-ligi li qed tigi attakkata – l-Artikolu 47 tal- Kap. 318, abbinat, s'intendi ma' dispozizzjonijiet ohra tal-istess ligi – tipprovdi li meta persuna jkollha "service pension" minghand l-ex- employer taghha, il-pensjoni tas-sigurta`socjali titnaqqas bid-differenza ta' dak li dik il-persuna tkun qed tippercepixxi mill-pensjoni privata. Pero` qatt ma tigi negata ghal kollox il-pensjoni tas-sigurta` socjali. Kif fisser Adrian Sobh quddiem l-ewwel Qorti .....: "S'intendi ir-retirement pension hemm flat rate li inqas minn daqshekk ma tistax tiehu..." "Dan kollu gie citat b'approvazzjoni mill-istess Qorti Kostituzzjonali fil- kaz ta' Grech et. fuq imsemmi. Il-Qorti ikkonkludiet li : ""Anke f'din il-kawza, kuntrarjament ghal dak li qed jikkontendu l- appellanti, ma hemmx xi deprivazzjoni totali mid-dritt tal-pensjoni maltija. Din semplicement qed tigi ridotta, u tali riduzzjoni ma tammontax ghal ksur tal-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll." "L-interess Pubbliku u Proporzjonalita` "Il-Qorti Kostituzzjonali fil-kaz Brincat noe. ikkonsidrat li l-pensjoni kontributorja hija mizura ibbazata fuq is-solidarjeta` socjali intiza biex, safejn hu possibbli, il-gid jitqassam ma', u jitwassal lil, kulhadd. Din il- Qorti tikkondividi dan il-hsieb. "Kif osservat il-Qorti Kostituzzjonali fil-kaz Paul u Marianne Buttigieg Vella v l- Avukat Generali et (31 ta' Ottubru 2014) "...ghalkemm huwa minnu li li l-ammont dovut bhala pensjoni ma necessarjament totali mhallas bhala kontribuzzjonijiet, izda xorta wahda l-kontribwent ghandu aspettattiva legittima li meta hu jirtira hu wkoll jibbenefika mill-beneficji socjali skont il-ligi vigenti fid-data tal-irtirar. Dan hu bbazat fuq il-kuncett li l- obbligu tal-hlas tal-kontribuzzjonijiet ghal min jahdem bi qligh huwa mizura bbazata fuq is-solidarjeta` socjali, u hi intiza wkoll sabiex il-flus imhallsa f'dak iz-zmien issostni lil dawk li ma jkollhomx introjtu jew ma jkollhomx introjtu adegwat ghal ghejxien taghhom." (sottolinear ta' din il-Qorti). "Ikkonsidrat li s-solidarjeta` socjali hija l-pern u l-motivazzjoni tal- iskema tal-pensjoni kontributorja. Din l-iskema ma taghtix lill- kontributur il-jedd li jircievi korrispettiv ugwali ghall-hlasijiet li jkun ghamel imma jedd ghal xi ammont ta' pensjoni meqjus skont l- interessi socjali fis-sens li "kull pensjonant jigi garantit il-hlas tar-rata bazika tal-pensjoni tal-irtirar."31 F'dan is-sens mhuwiex "investiment" IIB-284 citata b'approvazzjoni mill-Qorti Kostituzzjonali. 31 Affidavit ta' Edward ‘Schembri a fol. 657 et,seq. tal-process. kif donnu jahsbu r-rikorrenti imma obbligu legali motivat b'ragunijiet ta' solidarjeta` socjali. "Hu risaput li l-istati ghandhom "a wide margin of appreciation" meta jirregolaw il-politika socjali. tas-Servizz tircievi pensjoni "Edward ‘Schembri, Agent Direttur Generali fi hdan il-Ministeru ghall- Familja u Solidarjeta Socjali35 spjega l-iskop tal-iskema tal-pensjoni taz-zewg terzi fejn "Il-legislatur ried jizgura li tinholoq skema ta' pensjoni b'rata ferm oghla minn dik li kienet tithallas b'rata fissa. Fl- istess waqt, pero' l-legislatur ried jassigura l-principju ta' solidarjeta` billi dahhal il-kuncett li fejn minbarra pensjoni tas-Sigurta` Socjali tithallas persuna separatament, din ta' l-ahhar ghandha tittiehed in konsiderazzjoni meta jigi stabbilit l-ammont tal-pensjoni tas-Sigurta` Socjali b'dan li l- pensjoni tas-Sigurta` socjali titnaqqas bid-differenza ta' dak li dik il- persuna tkun qed iddahhal mill-pensjoni privata." Sussegwentement bl-artikolu 47 tal-Kap. 318 tal-Ligijiet ta' Malta, l-pensjoni tas- Sigurta` socjali ma baqghetx tintilef ghal kollox imma jinsab garantit il- hlas ta' flat rate jew rata minima rrispettivament mill-ammont tal- pensjoni tas-servizz li wiehed ikun qed jircievi. "B'dan il-mod gie garantit li taht l-iskema kontributorja persuna li tkun hallset il- kontribuzzjonijiet mehtiega taghha bazika kellha salvagwardjata." "Ikkonsidrat li r-rikorrenti lanqas biss ghamlu imqar accenn ghaz-zewg pronunzjamenti tal-Qorti Kostituzzjonali fis-sottomissjonijiet taghhom minkjejja li dawn huma pronunzjamenti awtorevoli il jittrattaw fil-fond l-pensjoni 35 Affidavit a fol 657 et.sequitur tal-process. pronunzjamenti mertu identiku.36 Frankament din il-Qorti hija perplessa b'dan in- nuqqas ghaliex ghalkemm is-sistema taghna ma ssegwix il-principu tal-binding tal-Qorti Kostituzzjonali "fejn il-materja partikolari tkun giet approfondita, ma ghandhomx jigu rovexxati leggerment u minghajr raguni serja li jwasslu lil din il-Qorti ghal konkluzzjoni li tali interpretazzjoni hija wahda jew ingusta mal-mghodija taz-zminijiet jew wahda li nterpretat ligi partikolari b'mod fil-kaz "On.Imhallef Dottor Anton Leyland vs Avukat Generali" - dec. 1 ta' Gunju 2001). (Qorti Kostituzzjonali "Madanakollu r-rikorrenti mhux talli ma gabu l-ebda argument gdid, l- ebda gurisprudenza gdida, u l-ebda fatti godda li jistghu anke remotament ibiddlu il-fehmiet gja espressi imma injoraw dawn is- sentenzi ghal kollox. Gustament l-intimati josservaw li l-assenza ta' kritika ta' dawn is-sentenzi ddghajjef mhux ftit il-pozizzjoni tar- rikorrenti ghaliex gjaladarba ma gabu l-ebda argument ex novo biex jikkumbattu l-insenjament imnissel minn dawk iz-zewg sentenzi, allura isewgi li ma hemm l-ebda raguni ghaliex dak it-taghlim m'ghandux jghodd. "Din il-Qorti ghalhekk ma tistax tiskarta r-ragunamenti tal-Qorti Kostituzzjonali minghajr ragunijiet serji u gravi. Aparti l-iskiet tar- rikorrenti, lanqas jirrizulta li kien hemm tibdil fl-interpretazzjoni tal-Qorti Ewropea dwar il-jedd ghall-ammont partikolari ta' pensjoni, jew xi restrizzjoni fil-margin of appreciation tal-Istati Membri. "Fil-kaz odjern, li gara, anzi kien li l-posizzjoni tal-pensjonanti tjiebet sussegwentement ghaz-zewg sentenzi citati. "Titjib fil-Kondizzjonijiet tal-Pensjonanti li Jircievu Pensjoni tas- Servizz "Ta' rilevanza hija l-fatt li s-sitwazzjoni tal-pensjonanti li jippercepixxu wkoll pensjoni tas-servizz kompliet titjieb wara li nghataw is-sentenzi citati . Dan sehh b'rizultat ta' zewg ammendi importanti fit-tifsira tal- pensjoni tas-servizz. Spiccat is-sitwazzjoni antecedenti fejn il- pensjoni tas-Sigurta` socjali kienet tigi ridotta b'mod li tintilef ghal kollox jekk persuna tkun qed tircievi pensjoni ohra li diga` tilhaq iz- zewg terzi. "B'ammenda introdotta fl-artikolu 47 tal-Kap 318 ddahhlet flat rate minimu kif fuq senjalat mix-xhud Edward ‘Schembri. Mis-sena 2008 kif spjega ix-xhud Ivan Munro "abbazi ta' tlett legal notices ippubblikati 36 Din il-Qorti trid bil-fors issemmi li l-intimati mxew tant korrettement fil-kaz in ezami li esibew in atti kopji tas-sentenzi imsemmija moghtija fil-kazijiet Brincat noe u Grech noe qabel ir-rikorrenti gew awtorizzati jressqu is-sottomissjonijiet bil-miktub taghhom u allura r-rikorrenti kellhom preavviz tal-pozizzjoni tal-intimati. (Ara verbal tas-seduta tat-2 ta' Mejju 2013). 37 Xhieda fis-Seduta tal-24 ta' Mejju 2011 ghas-snin 2008, 2009, u 2011, mis-sena 2008 l-ewwel €466 tas- service pension ma l-ammont zdied annwalment bl-ammont ta' mitejn ewro (€200) ghal kull sena sussegwenti. ikkunsidrata". "George Geraldi Gauci, xehed38 li wara l-Budget tat-2012 l-ammont ta' €1066 jigi meqjus imnaqqas ghall-finijiet tal-pensjoni tas-Sigurta` socjali. Dan l-ammont rega' zdied ghal €1266 b'effett minn Jannar 2013. Edward ‘Schembri xehed39 li dawn l-ammonti "jigu injorati ghal finijiet tal-kalkolu tar-rata tal-pensjoni tas-Sigurta` socjali". Spjega li l- iskop ta' dawn l-ahhar ammendi kien li "maz-zmien dak li jkun jista' jibbenefika mill-pensjoni tas-Sigurta` socjali b'mod shih anke jekk huwa jkollu pensjoni ohra li tizboq ir-rata massima tal-pensjoni tas- Sigurta` socjali." Effettivament b' dan il-process, il-pensjoni tas- Sigurta` socjali ma baqatx izjed titnaqqas bl-ammont shih tal-pensjoni l-ohra ghaliex din ta' l-ahhar bdiet titnaqqas bl-ammonti msemmija fl- artikolu 2 kif gie ammendat. "Ikkonsidrat ukoll li l-ammont tal-pensjoni tas-servizz ezent mill-kalkolu imsemmi rega' zdied b'€200 ohra b'effett mill-4 ta' Jannar 2014. "Minbarra dan b'effett mill-4 ta' Ottubru 1997 meta l-pensjoni tas- servizz tkun kommutata kollha kemm hi, l-ammont tal-pensjoni tas- servizz ma jibqax jitqies aktar biex jinhadem l-ammont tal-pensjoni taht is-Sigurta` socjali (art 2 Kap 318). Ghalhekk ir-rikorrenti dejjem kellhom ghazla li jikkomutaw il-pensjoni tat-Tezor. "Fid-dawl tal-premess, lanqas jista' jinghad li l-mizura qed timponi piz ingust (unfair burden) fuq tal-pensjoni kontributorja tnaqqas biss sakemm id-dħul kollu tar-rikorrent mill- pensjoni jiġi daqs — jew, għall-inqas, ma jiġix wisq ogħla minn — dak li jirċievu pensjonanti oħra. Inoltre skont l-artikolu 47 tal-kap 318 il- hlas ta' flat rate jew rata minima hija zgurata irrispettivament mill- ammont li l-pensjonant jircievi mill-pensjoni tas-servizz. Ma' dan wiehed ghandu jzid il-konsiderazzjoni li l-ammont ta' pensjoni tas- servizz li ghandu jitnaqqas qed jigi ridott gradwalment ma' kull budget u allura l-pozizzjoni tar-rikorrenti qed titjieb kull sena. ir-rikorrenti. "Kif isostnu l-intimati40 "B'dan il-mod, gie garantit li taht l-iskema kontributorja persuna li tkun hallset il-kontribuzzjonijiet mehtiega kellha l-pensjoni taghha bazika salvagwardata anke jekk tali persuna tkun qed tircievi pensjoni tas-servizz li tkun ghola minn zewg terzi tal- paga." 38 Seduta tat-23 ta' Frar 2012 39 Affidavit a fol 657 et.sequitur tal-process. 40 Nota ta' sottomissjonijiet tal-intimati a fol.81 et sequitur tal-process. il-Konvenzjoni ma taghtix dritt ghall-ammont "Kif partikolari ta' pensjoni, u huwa proprju l-ammont tal-pensjoni taz- zewg terzi li qed jilmentaw minnu r-rikorrenti. "Ghal dawn ir-ragunijiet il-Qorti ma ssibx illi kien hemm ksur tal- jedd imħares taħt l-Art. 1 ta' l-Ewwel Protokoll. "L-artikolu 14 tal-Konvenzjoni "Jibqa' biex jigi ezaminat jekk gjaladarba il-pensjoni dovuta lir- rikorrenti, bhala 'possediment' ai fini tal-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll, qed tigi applikata bi ksur tal-artikolu 14 tal-Konvenzjoni. "Biex jista' jinghad li hemm "diskriminazzjoni" vjetata skont l-Artikolu 14, wiehed irid iqabbel lir-rikorrenti ma' nies f'sitwazzjoni analoga. "Ir-rikorrenti jsostnu li d-diskriminazzjoni qieghda fil-fatt li huma b'differenza ghal dawk il-haddiema li jhallsu l-kontribuzzjonijiet u jircievu pensjoni shiha, jircievu pensjoni ridotta minhabba li qed titnaqqas mill-pensjoni kontributorja l-pensjoni tas-servizz.41 "Il-Qorti ma taqbilx ma' din it-tezi. Ir-rikorrenti ghandhom jitqieghdu fl- istess pozizzjoni bhall-persuni li jircievu pensjoni tas-servizz jew 41 Nota ta' sottomissjonijiet tar-rikorrenti a fol.678 tal-process. pensjoni ohra privata. Infatti ma jirrizultax li qed ibaghtu minn xi trattament diskriminatorju meta jigu paragunati ma' pensjonanti fl- istess kategorija bhal taghhom. Hekk fisser Edward ‘Schembri fix- xhieda tieghu fejn qal li l-Ligi ma tiddistingwix bejn pensjonijiet imhallsa mill-privat u dawk imhallsin mit-Tezor jew mill-Gvern b'dana li l-beneficcjarji ta' kwalsiasi sura ta' pensjoni tas-servizz kienu kollha qed jigu trattati bl-istess mod. "Kull min hu fl-istess pozizzjoni tar-rikorrenti (pulizija, membri tal-Forzi Armati, jew tal-Facilita` Korrettiva jew persuni li jircievu pensjoni privata ohra apparti dik taz-zewg terzi) jigi trattat bl-istess mod, u ma ngabet ebda prova ta' xi trattament "differenti" ta' persuni li jinsabu f'pozizzjoni simili ghal dik tar-rikorrenti. jqabbel ta' "Anke pensjonanti li ma jgawdux minn pensjoni tas-servizz, u li, allura jircievu l-pensjoni taz-zewg terzi fl-intier tieghu, l-Qorti xorta ma tarax li wiehed jista' jitkellem dwar mizura li m'ghandhiex 'an objective and reasonable justification ghat-trattament differenti. ir-rikorrenti mal-kategorija Billi l-mizuri tat-tnaqqis tal-pensjoni ghandhom l-ghan legittimu ta' solidarjeta` socjali sabiex jintlahhqu l-bzonnijiet ta' kulhadd ma jistax jinghad li m'ghandhomx ghan legittimu u li l-mizuri huma "objectively and reasonably justifiable". "Riferibbilment ghat-test ta' proporzjonalita` bejn l-ghan u l-mizura effettwata, din il-Qorti bilfors trid tenfasizza dak li gja kkonstatat ante u cioe` dawk il-fatturi li jiffavorixxu lir-rikorrenti: li huma baqghu jibbenefikaw minn pensjoni non kontributorja, b'differenza ghal dawk il-pensjonanti li ma jgawdux minn tali beneficcju; li mhuwiex qed jitnaqqas izjed l-ammont shih tal-pensjoni tas-servizz; li b'zieda mal- pensjoni tas-servizz jircievu rata ta' pensjoni minima ; u li jistghu li jikkommutaw il-pensjoni tas-servizz; u li hemm revizjoni gradwali tal- ammont tal-pensjoni tas-servizz imnaqqas. "Fic-cirkostanzi ghalhekk ma jirrizultax li hemm xi sproporzjon bejn id- differenza fit-trattament bejn iz-zewg kategoriji ta' pensjonanti u l-ghan li jrid jintlahaq permezz ta' dak it-trattament differenti. L-Att Dwar is- Sigurta` Socjali ma johloq ebda forma ta' diskriminazzjoni. Hu intiz biex johloq principji dwar rati ta' pensjoni applikabbli u rati ta' sigurta` socjali. Hija ligi [li wiehed jista' jaqbel maghha jew le, izda dan ma jirrendix il-ligi anti-Kostituzzjonali jew kontra l-Konvenzjoni] intiza fuq solidarjeta` socjali kif jitqassam il-gid tal-pajjiz. "Illi ghalhekk fid-dawl tal-premess, il-Qorti ma ssibx li gie lez id-dritt tar-rikorrenti skont l-artikolu 14 flimkien mal-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni." Ir-rikorrenti qed isejjsu l-appell taghhom fuq tlett aggravji: [1] li l- applikazzjoni tal-Kap.318 qed konvenzjonali tal-Ewwel Protokoll konvenzjonali; [2] li l-istess artikolu 56 jilledi d-dritt taghhom sancit fl- artikolu 14 tal-Konvenzjoni b'mod pregudizzjevoli ghad-drittijiet ghall- pensjoni taghhom; u [3] li l-fattispecje tal-kaz odjern huwa leziv tad-dritt taghhom sancit bl-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni. Ghal dawn ir-ragunijiet u ghar-ragunijiet esposti dettaljatament fir- rikors tal-appell taghhom ir-rikorrenti qed jitolbu li s-sentenza appellata tigi riformata billi tigi revokata in kwantu cahdet l-ewwel zewg talbiet taghhom, u minflok, tilqaghhom u tirrimanda l-atti lill-Ewwel Qorti sabiex tigi trattata u deciza t-tielet talba taghhom dwar ir-rimedju ghal-lezjoni; bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra l-appellati. Permezz tar-risposta taghhom l-intimati ghar-ragunijiet hemm indikati qed jitolbu li l-appell tar-rikorrenti jigi michud; fl-istess hin ipprezentaw appell incidentali li permezz tieghu qed jitolbu li s-sentenza appellata tigi riformata fis-sens li tigi revokata fejn l-ewwel Qorti cahdet l-eccezzjoni taghhom li kemm l-Onor.Prim Ministru u kemm l-Avukat Generali m'ghandhomx legittimazzjoni passiva u li ghalhekk kellhom jigu liberati mill-osservanza tal-gudizzju; bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra l- Tenut kont tan-natura procedurali ta' dan l-appell huwa opportun li dan jigi trattat qabel l-appell principali. Dan l-appell jirrigwardja dik il-parti tas-sentenza fejn l-ewwel Qorti cahdet l-eccezzjoni preliminari tal-intimati dwar l-illegittimita` passiva tal- Onor.Prim Ministru f'dawn il-proceduri. L-intimati jikkontendu li l- posizzjoni hija regolata bl-artikolu 181B tal-Kap.12 u fit-termini tal-istess il-prezenza tal-Avukat Generali u tad-Direttur tas-Sigurta` Socjali hija sufficjenti sabiex il-gudizzju jkun integru u ghalhekk dak l-intimat kellu jigi liberat mill-osservanza tal-gudizzju. Hawnhekk din il-Qorti taghmel referenza ghall-kawza fl-ismijiet Alfred Magri Sobh et vs Awtorita` dwar it-Trasport ta' Malta42 fejn din il-Qorti indirizzat il-vertenza kemm fid-dawl ta' dak li jiddisponi l-artikolu fuq citat kif ukoll b'referenza ghal dak li jiddisponi l-Artikolu 242 indikat fis- jaqghux fil-kazijiet fl-atti gudizzjarji. jistipula b'mod car ".......l-Artikolu 181B tal-istess kap, li huwa l-artikolu fil-kodici tal- procedura appozitament maghmul sabiex jirregola r-rapprezentanza tal-gvern li r- .......… rapprezentanza tal-gvern hija vestita fil-kap tad-dipartiment koncernat kif ukoll, f'certu oqsma, fil-persuni indikati fil-proviso tal-istess artikolu, u r- taht rapprezentanza tal-Gvern hija vestita fl-Avukat Generali. Imkien f'dan l-artikolu ma jissemma' l-Prim Ministru. Li kieku l-ligi riedet li f'certu kazijiet bhal dawk in dizamina kelllu jitharrek ukoll il-Prim Ministru, kienet tghidu - quod lex voluit lex dixit. Dan il-hsieb jinsab fortifikat bil- principju enuncjat minn din il-Qorti fil-kawza H.Vassallo & Sons Limited v. Avukat Generali moghtija fit-30 ta' Settembru 2012 li l- imsemmi Artikolu 181B japplika minghajr distinzjoni kemm ghall- proceduri ordinarji kif ukoll ghal dawk ta' natura kostituzzjonali. 43 "Kif osservat minn din Kummissarju tal-Pulizija et deciza fil-31 ta' Lulju 2000: "....proprju bl-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu tal-Kap. 12 jidher li l-Prim Ministru ma kellux strettament locus standi f'dan il-gudizzju ghax ma kienx ghall-fini specifiku ta' rapprezentanza gudizzjarja jirraprezenta l- Gvern jew ghall-anqas il-prezenza tieghu ma kienitx mehtiega biex il- gudizzju ikun integru. Dan fis-sens li l-Gvern ikun adegwatament rapprezentat mill-Avukat Generali f'dawk il-kazijiet l-ohra kollha fejn il- ligi ma tispecifikax mod iehor. il-Qorti 42 Deciza 7 Ottubru 2013 43 Ara wkoll f' dan is-sens Q.Kost Sean Cilia Tortell et vs Avukat Generali et, deciza fis-6 Frar 2015 il-parti tal-lanjanza kostituzzjonali "Dan ifisser li s-sentenza appellata kienet korretta in kwantu lliberat lill-Prim Ministru mill-osservanza talgudizzju ..… Kienet invece skorretta fejn illiberat lill-Avukat Generali mill-osservanza tal-gudizzju ghaliex certament hu l-Avukat Generali li kellu jirrispondi almenu ghal ta' dik provvediment legislattiv." "[66.2] Li l-Artikolu 242 fuq citat ma jitkellimx dwar ir-rapprezentanza fl-atti gudizzjarji, izda jaghti biss fakolta lill-Prim Ministru sabiex, dan fid-diskrezzjoni inkonsistenti mal- Kostituzzjoni jew mal-Konvenzjoni. Din il-Qorti taqbel ma' dak sottomess mill-Ministru appellat li, "ir-referenza lejn il-Prim Ministru [fl- Artikolu 242] ma kienitx qeghda ssir bhala r-rapprezentant tal-Gvern fi proceduri gudizzjarji, izda r-referenza hija intiza lilu bhala l-kap tal- fergha legislattiva tal-istat" biex inehhi inkonsistenzi mal-istrumenti legali fuq citati." ligi dikjarata Ghar-ragunijiet premessi dan l-aggravju huwa fondat u qed jigi L-ewwel aggravju Dan hu fis-sens li, filwaqt li r-rikorrenti ghandhom id-dritt li jircievu pensjoni tas-servizz mid-Dipartiment tat-Tezor skont l-Artikolu 123 tal- Kap.164, b'applikazzjoni tal-Kap.318 il-pensjoni kontributorja dovuta lilhom mid-Dipartiment tas-Sigurta` Socjali qed tigi imnaqqas b'ammont rapprezentanti l-pensjoni tas-servizz percepita B'hekk mhux qed jithallsu l-pensjoni kontributorja shiha peress li din qed tigi ridotta bil-mod spjegat. Ir-rikorrenti jsostnu li din ir- riduzzjoni fil-pensjoni kontributorja taghhom hija vjolattiva tal-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni. Ir-rikorrenti jilmentaw li l-ewwel Qorti strahet fuq dak deciz minn din il-Qorti fis-sentenza Av. Dr Joseph Xicluna v. Direttur tas-Sigurta` Socjali et44 meta rriteniet li ma hemm l-ebda lezjoni billi l-Konvenzjoni ma taghtix dritt ghal ammont partikolari tal-pensjoni. Huma jiccitaw mis- sentenza moghtija mill-Qorti Ewropeja fil-kaz Livingston and Others v. Bulgaria deciza fil-25 ta' Ottubru 2011, fejn wara li intqal li l-principji Ghalhekk, la darba Malta hija Stat Membru li ghandu fis-sehh legislazzjoni ghall-hlas ta' pensjoni, din tohloq "proprietary interest" li ghandu l-protezzjoni tal-artikolu konvenzjonali fuq citat. konformi mal-insenjament ta' din il-Qorti fil-kaz Av. Dr Joseph Xicluna Cassar, jghidu r-rikorrenti, il-vera kwistjoni mhijiex l- Artikolu 56 tal-Kap.318. jekk dak l-artikolu giex vjolat fil-konfront taghhom bl-applikazzjoni tal- Fir-rigward ir-rikorrenti jaghmlu s-segwenti osservazzjonijiet li jikkostitwixxu l-essenza tal-aggravju taghhom. Huma ma jaqblux mar-ragunament tal-ewwel Qorti li ladarba r- rikorrenti ma gabux argumenti godda jew gurisprudenza gdida jew fatti godda li jiskussaw dik is-sentenza Av.Dr Joseph Xicluna noe, allura dik il-Qorti "ma setghetx issib favur it-tezi tal-esponenti". jressqu zewg argumenti principali in sostenn ta' din it-tezi taghhom: [1] li l-gurisprudenza kemm ta' din il-Qorti kif ukoll tal-Qorti Ewropeja hija wahda li l-hin kollu tevolvi u taghti hafna interpretazzjoni wiesa' lid- drittijiet fundamentali tal-bniedem anke fejn il-fatti jkunu simili jew l- istess; u [2] li fin-nota ta' sottomissjonijiet taghhom ir-rikorrenti ccitaw sentenza tal-Qorti Ewropeja li minnha jirrizulta li "f'kaz li jkun hemm tnaqqis jew riduzzjoni ta' pensjoni jista' jkun hemm lezjoni tad-dritt fundamentali kontenut fl-Artikolu1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni.". Rigward l-ewwel argument r-rikorrenti jghidu li recentement f'dawn l-ahhar snin kien hemm serje shiha ta' gudizzji li turi illi interpretazzjoni statika, stagnata u li ma ticcaqlaqx mill-posizzjoni f'gudikati precedenti mhix in-norma fejn persuna tilmenta minn ksur tal- drittijiet fundamentali taghha.45 Jghidu wkoll li l-gurisprudenza dwar dawn id-drittijiet evolviet mhux fis-sens li dawn gew ristretti izda li jinghataw aktar interpretazzjoni wiesgha. Fid-dawl ta' dan, l-ewwel Qorti kellha tara "jekk l-analizi oggettiva u indipendenti taghha, bil-fatti esposti li japplikaw fil-kaz partikolari tal-esponenti, twassalx effettivament ghal- sejbien ta' lezjoni". Rigward it-tieni argument, huma jirreferu ghal sentenzi tal-Qorti Ewropeja in sostenn tat-tezi taghhom li r-riduzzjoni jew it-twaqqif ta' penzjoni tista' ["may"] tikkostitwixxi interferenza ma' possedimenti, liema interferenza jehtieg li tigi gustifikata. Huma jilmentaw li fis-sentenza appellata m'hemmx referenza ghal dawn il-kazijiet citati minnhom. In vena aktar specifika dwar din il-parti tal-aggravju taghhom, ir- rikorrenti jsostnu li r-riduzzjoni tal-pensjoni kontributorja taghhom bl- Artikolu 56 tal-Kap.318 tikkostitwixxi interferenza jew indhil fit-termini tal- Ghalkemm huwa minnu li kif mistqarr mill- Qorti Ewropeja ma hemmx dritt ghal ammont partikolari ta' pensjoni, izda fil-kaz ta' Malta huwa l-Kap. 318 innifsu li jistabbilixxi b'ligi l- pensjoni taz-zewg terzi pagabbli lil min ikun hallas il-kontribuzzjoni tas- sigurta` socjali. "… … … il-ligi taghna hasbet sabiex tistabbilixxi 45 Fuq dan l-aspett ir-rikorrenti jaghmlu referenza ghas-sentenzi rigwardanti d- diskrezzjoni tal-Avukat Generali f' kawzi dwar id-droga, l-assistenza legali matur l- interrogatorju tal-pulizija u l-kawzi rigwardanti l-asbestos. ammont u ghalhekk .… ma jistax jinghad li l-esponenti ma ghandhomx jedd fundamentali ghal ammont partikolari ta' pensjoni...". Dwar il-gustifikazzjoni fil-ligi u l-prinicpju tal-proporzjonalita` ir- rikorrenti jiccitaw estensivament mill-kaz Wieczorek v. Poland46. dan l-aspett ir-rikorrenti, filwaqt li josservaw li l-analizi li trid issir huwa jekk it-thaddim tal-Artikolu 56 fil-konfront taghhom hijiex gustifikata a bazi tal-interess pubbliku jew tal-interess generali u wkoll, filwaqt li jaghmlu referenza ghall-osservazzjoni maghmula mill-Ewwel Qorti fis- sens li l-pensjoni kontributorja hija ibbazata fuq is-solidarjeta` socjali sabiex, safejn huwa posibbli, il-gid jitqassam ma' u jitwassal lil kulhadd, jghidu li "Ghalkemm dan jista' jkun tassew minnu, huwa daqstant iehor minnu u ghandu mis-sewwa li l-pensjoni taz-zewg terzi hija bbazata u mahduma wkoll fuq il-hlas ta' kontribuzzjonijiet li jithallsu minn haddiem matul iz-zmien li huwa jkun impjegat. L-ewwel Qorti naqset ghal kollox milli tikkunsidra u tghid kif it-tnaqqis li huma qed igarrbu ghal dik li hija pensjoni taz-zewg terzi hija materja ta' interess pubbliku jew interess Huma komplew jissottomettu hekk: "L-esponenti huma tassew perplessi: kif qatt jista' jnghad li t-tnaqqis li huma qieghdin isofru mill-pensjoni taz-zewg terzi li altrimenti kienet tkun dovuta IiIhom hija interferenza ta' interess pubbliku? Minn imkien ma irrizulta dan I-interess pubbliku matul it-trattazzjoni tal-kawza. Ma irrizultax tali interess pubbliku ghaliex tabilhaqq ma hemm l-ebda interess pubbliku f'dan ir-rigward. Mhuwiex fI-interess pubbliku jew fI- interess generali Ii min jippercepixxi pensjoni tas-servizz - bhal ma jippercepixxu l-esponenti - jsofri tnaqqis fil-pensjoni kontributorja taz- zewg terzi. Ghalkemm I-appellati, fin-nota ta' sottomissjonijiet finali 46 Deciza fit-8 ta' Dicembru 2009 taghhom, jippruvaw jargumentaw li tali mizura hija wahda fI-interess pubbliku, ma ressqu I-ebda prova jew raguni fattibbli ghal tali hsieb." Jghidu li n-nuqqas ta' interess pubbliku fir-riduzzjoni tal-pensjoni kontributorja taghhom huwa sa certu grad rikonoxxut mill-istess intimati li jaghrfu l-fatt li huma mhumiex jichdu li jkun ahjar li kieku l-esponenti jippercepixxu l-pensjoni taz-zewg terzi fl-intier taghha u li l-Gvern qieghed jiehu hsieb jindirizza legislattivament din il-problema. Jghidu li, ghall-kuntrarju ta' dak sostnut mill-intimati, l-interess pubbliku hu proprju dak li ladarba r-rikorrenti hallsu l-kontribuzzjonijiet dovuti minnhom, l- pensjoni kontributorja ghandha tithallas fl-intier taghha skont il-ligi. Konsiderazzjonijiet tal-Qorti Fl-ewwel lok din il-Qorti tosserva li l-ewwel parti tal-aggravju hija superfluwa stante li l-ewwel Qorti, sostnuta wkoll mill-insenjament ta' din il-Qorti u tal-Qorti Ewropeja fil-kawzi minnha citati, abbraccjat il-principju hemm enuncjat li drittijiet dwar pensjonijiet jidhlu fl-ambitu tat-terminu 'possediment' protett bl-artikolu konvenzjonali in kwistjoni fejn, bhal fil- kaz ta' Malta, tkun fis-sehh fi Stati Membri legislazzjoni li taghti dritt ghall-pensjoni jew beneficju u li tirregola l-komputazzjoni tal-ammonti Ghalhekk il-vera kwistjoni f'dan il-kaz mhijiex id-dritt tar-rikorrenti ghall-pensjoni kontributorja, izda l-ammont ta' tali pensjoni dovut lilhom mill-iStat. fatti huma qed lezjoni fundamentali taghhom mhux a bazi ta' negazzjoni totali ta' dan id-dritt, tal-Kap.318 fuq citat jirregola komputazzjoni tal-pensjoni kontributorja fil-kazijiet fejn il-persuna rtirata jkollha diga` pensjoni ohra, li tista' tkun kemm pensjoni tas-servizz kif ukoll pensjoni privata. Rigward l-ilment tar-rikorrenti li l-ewwel Qorti strahet fuq l- insenjament ta' din il-Qorti fiz-zewg kazijiet fuq indikati, din il-Qorti tosserva li, fil-principju, fejn zewg kazijiet jittrattaw vertenza identika ghal Fiz-zewg kazijiet fuq citati Av. Dr Joseph Xicluna noe u ta' Joseph Bellizzi et, il-meritu kien l-istess bhal dak fil-kaz odjern fis-sens li l- vertenza kienet dwar il-kostituzzjonalita` jew konvenzjonalita` tal-Artikolu 56 tal-Kap. 318 li jirregola t-tnaqqis tal-pensjoni kontributorja bil-pensjoni tas-servizz jew pensjoni privata u sabet li kien hemm interferenza il-Qorti hi antecedenti ghall-argument jekk il-kwistjoni kienx hemm interferenza f'dak il-possediment. Fil-kaz odjern ma tirrizulta ebda interferenza fil-possediment tar- Dan qed jinghad ghax, filwaqt li mill-pensjoni tas-Servizz taghhom ma tnaqqas xejn u fil-fatt din qed tigi percepita minnhom fl- intier taghha huma qatt ma inghatalhom id-dritt li jiehdu l-pensjoni kontributorja shiha, izda d-dritt li kellhom, u li jikkwalifika bhala tal-Ewwel Protokoll kien jippercepixxu pensjoni kontributorja nieqes l-ammont tal-pensjoni tas- Servizz u dan qatt ma ntmessilhom. Ghaldaqstant dan l-aggravju huwa nfondat u qed jigi michud. Dan hu fis-sens li l-Artikolu 56 tal-Kap.318 jiddiksrimina kontra r- rikorrenti b'mod mhux legittimu u b'mod pregudizzjevoli ghad-drittijiet ghal pensjoni taghhom. Ir-rikorrenti ma jaqblux ma' dik il-parti tas- sentenza appellata fejn l-ewwel Qorti osservat li r-rikorrenti jinsabu fl- istess posizzjoni li qieghdin fiha persuni ohra li jircievu pensjoni ohra tas-servizz jew pensjoni privata. Ma jaqblux ukoll ma' dik il-parti tas- sentenza li tghid li l-interferenza legislattiva ghandha "an objective and Ir-rikorrenti qed isostnu dan l-aggravju taghhom a bazi ta' [i] proprjeta` u [ii] status iehor. Jghidu li l-paragun maghmul mill-ewwel Qorti meta qabblithom ma' pensjonanti ohra li jircievu pensjoni tas- servizz jew pensjoni privata ma huwiex korrett. Huma jispjegaw dan l- "it-tixbieh li ghandu jsir … huwa paragun ma' pensjonanti ohra – bhal ma huma l-esponenti – li hallsu l-bolla – bhal ma hallsuha l-esponenti. Xejn ma jiswa' li l-esponenti jigu mqabbla ma 'persuni ohra li jircievu pensjoni tas-servizz jew pensjoni privata ohra ghaliex il-qofol tal- kwistjoni huwa li, filwaqt li huma hallsu l-bolla jew kontribuzzjonijiet bhal haddiehor, huma ma humiex qieghdin jippercepixxu l-istess dhul li haddiehor, li hallas jew ikkontribuwixxa fl-istess ammont, qieghed jippercepixxi.....… it-trattament diskriminatorju differenti jirrizulta aktar milli b'mod lampanti, ghaliex pensjonanti ohra li jkunu hallsu jew ikkontribwew l-istess ammont jircievu aktar mill-esponenti bhala pensjoni [kontributorja]." il-paragun, Jispjegaw li d-diskriminazzjoni li qieghdin isofru l-esponenti hija dovuta ghall-istatus li huma kellhom qabel, ossija meta kienu pulizija u t- tip ta' jedd ta' proprjeta` li ghandhom, u cioe` li jircievu pensjoni tas- servizz. Konsiderazzjonijiet tal-Qorti Din il-Qorti ma taqbilx mal-paragun li qed jaghmlu r-rikorrenti bejnhom u bejn dawk li bhalhom hallsu l-kontribuzzjonijiet u li jiehdu l- tal-pensjoni kontributorja minghajr m'ghandux pensjoni ohra, li tikwalifika bhala pensjoni tas-servizz, fl-istess posizzjoni tar-rikorrenti u ghalhekk ma jistax validament jinghad li dawn qieghdin f'sitwazzjoni analoga ghal xulxin. Il-Qorti tirribadixxi47 li l-paragun li jisthoqq li jsir huwa ma' dawk li bhal rikorrenti, kienu hallsu l-kontribuzzjonijiet u li ghandhom pensjoni ohra. Skont l-Artikolu 56 anke dawn ghandhom il-pensjoni ridotta bhar- Ghaldaqstant dan l-aggravju ma jreggix u qed jigi michud. Dan jirrigwardja dik il-parti tas-sentenza appellata fejn l-ewwel Qorti ddecidiet li l-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni huwa inapplikabbli ghall- Ir-rikorrenti jsostnu li bir-riduzzjoni fl-ammont tal-pensjoni kontributorja bl-ammont, anke parzjali, tal-pensjoni tas-servizz qed jittiehdilhom b'mod forzuz dritt ta' proprjeta` taghhom. Din il-Qorti tosserva li, ladarba ma jirrizultax li kien hemm ksur tal- tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni, ghar-ragunijiet fuq spjegati, mhux il-kaz li l-Qorti telabora wisq fuq dan l-aggravju. pero' li lir-rikorrenti ma ttiehditilhom ebda proprjeta` ghax kif sottomess mill-intimati "[ir-rikorrenti] qatt ma kellhom il-jedd li jiehdu pensjoni tas- sigurta` socjali shiha meta ddahlet is-sistema taz-zewg terzi (2/3)48 u allura huma fl-ebda ipotezi ma jistghu jghidu li tilfu xi flus."49 47 PA Joseph Bellizzi et v. Il-Ministru, deciza 15 Frar 2006 48 Mill-1 ta' April 1978 49 Vide Av.Dr Xicluna noe fuq citata Ghaldaqstant dan l-aggravju huwa infondat. Ghar-ragunijiet premessi tiddeciedi dwar l-appell incidentali billi tilqghu u eccezzjoni preliminari tal-intimati u, minflok, tilqa' din l-eccezzjoni fil- konfront tal-intimat Onor. Prim Ministru u tilliberah mill-osservanza tal- gudizzju; tiddeciedi dwar l-appell principali billi tichdu u tikkonferma s- sentenza appellata fir-rigward ghalkemm ghal ragunijiet diversi minn dawk moghtija mill-ewwel Qorti. L-ispejjez taz-zewg istanzi ghandhom ikunu a kariku tar-rikorrenti.