QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF JOSEPH AZZOPARDI ONOR. Seduta ta' nhar it-Tnejn 16 ta' Diċembru 2019 Dan huwa appell imressaq mill-kumpannija mħarrka (minn issa 'l hemm imsejħa "l-appellanti") minn sentenza mogħtija mill-Prim'Awla tal- Qorti Ċivili fit-2 ta' Ottubru, 2014, (minn issa 'l hemm imsejħa "s-sentenza appellata"), li biha u għar-raġunijiet hemm imfissra, iddeċidiet billi sabet li l-kumpannija naqset li tħares l-obbligi tagħha skond l-Avviż (Notifikazzjoni tal-Gvern) numru elf (1000) li deher fil-ħarġa tas-16 ta' Novembru, 2007, tal-Gazzetta tal-Gvern u għalhekk ordnatilha sabiex, fi żmien erbgħin (40) jum minn dakinhar, tibdel il-bolli ta' Malta f'denominazzjoni ta' Lira Maltija li l-kumpannija attriċi (minn issa 'l hemm imsejħa "Said") semmiet fl- applikazzjoni tagħha tat-28 ta' Marzu, 2008, ma' bolli oħra Maltin f'denominazzjoni ta' Euro b'kemm jiswew tletin elf mitejn u dsatax-il euro u dsatax-il ċenteżmu (€ 30,219.19), filwaqt li astjeniet milli tqis it-talbiet attriċi l-oħrajn billi l-imsemmi Avviż ma kienx jipprovdi li bolli wżati jissarfu Dik il-Qorti ikkundannat lill-appellanti tħallas l-ispejjeż tal- Qabel ma l-ewwel Qorti waslet għal dik id-deċiżjoni tagħha, hija ikkunsidrat il-kwestjoni mressqa quddiemha kif ġej: "Is-socjetà rikorrenti qed titlob li s-socjetà intimata tbiddel il-bolli msemmija fl-applikazzjoni li ghamlet fit-28 ta' Marzu 2008 ma' bolli ohra validi f'denominazzjoni tal-ewro tal-valur komplessiv ta' €30,219.19 jew alternattivament tikkundanna lis-socjetà biex issarrafhom fi flus fl- ammont ta' €30,219.19. "Is-socjetà konvenuta laqghet billi wiegbet : "Illi s-socjetà intimata onorat l-obbligi taghha skond l-Avviz numru 1000 ippubblikat fil-Gazzetta tal-Gvern tas-16 ta' Novembru 2007; "Illi s-socjetà rikorrenti ghandha tipprova li l-bolli ma kienux gew stampati u sussegwentement mibjugha specifikatament biex jkunu uzati biss ghal finijiet ta' filatelija; "Is-socjetà intimata kienet u ghadha disposta sabiex tbiddel biss dawk il-bolli fl-ammont ta' Lm425.76 dwar liema s-socjetà rikorrenti kienet prezentat prova li tali bolli ma gewx stampati u sussegwentement mibjugha specifikatament biex jkunu uzati biss ghal fini ta' filatelija; "Illi l-imsemmi Avviz ma jippermettix it-tibdil ta' bolli skaduti ma' flus kontanti u anke peress illi s-somma mitluba ma hijiex l-ekwivalenti f'euro fil-valur komplessiv f'liri Maltin tal-bolli imsemmija; "Illi f'kwalunkwe kaz u minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, is-socjetà esponenti m'ghandhiex tissaporti l-ispejjez tal-kawza odjerna peress illi s-socjetà rikorrenti baqghet ma tat l-ebda dokument lis-socjetà intimata li jikkonferma li l-bolli gew stampati u sussegwentement mibjugha mis- socjetà intimata specifikatament biex jkunu uzati biss ghal fini ta' filatelija; "Fatti "Fil-Gazzetta tal-Gvern kien gie ppubblikat avviz li b'ordni tal-Ministru ghall-Kompetittività u Komunikazzjonijiet, skond l-artikolu 36(2) tal-Kap. "Is-socjetà rikorrenti kienet appIikat mas-socjetà intimata biex tibdel kwantità ta' bolli permezz ta' applikazzjoni Dok. 6 tal-process. "Illi permezz ta' ittra datata 28 ta' Mejju 2010 Joseph M. Muliett bhala Chariman tal-Stamp Exchange Board kien infurma lis-socjetà rikorrenti li: "Illi s-socjetà intimata irrifjutat li tibdel il-bolli l-ohra billi sostniet li s- socjetà rikorrenti ma ppruvatx li kienet xtrat dawk il-bolli minghand il- Maltapost ghas-servizz ta' pustagg. Hi ssostni Ii s-socjetà rikorrenti xtrat il-bolli ghal skop ta' filatelija minn barra ghalhekk ma setghux jinbdlu. "Il-ligi "Illi skont l-artikolu 36(2) tal-Kap. 254 (Att dwar is-Servizz Postali): "Illi din il-ligi ma taghmilx distinzjoni bejn bolli li jinxtraw ghal uzu ta' pustagg u bolli li jintuzaw ghal skop ta' filatelija. "Illi f'dina l-kawza s-socjetà rikorrenti mhijiex qed issostni li l-Ministru ma setax jaghmel dika l-ordni avvolja l-ligi ma kinitx tiddistingwi bejn bolli li jintuzaw ghall-pustagg u bolli li jinxtraw ghall-filatelija. Fil-fatt fic- citazzjoni taghha is-socjetà rikorrenti qed titlob li s-socjetà intimata tonora l-obbligi imposti fuqha minn din l-istess ordni. "Eccezzjonijiet "Illi s-socjetà intimata qed issostni li bolli ghal pustagg jistghu jinxtraw biss minghandha jew minghand l-agenti licenzjati taghha f'Malta. Ghar- rigward ta' bolli ghall-filatelija tghid li hemm sistema differenti. Huma jipprovdu bolli kemm lokalment kif ukoll internazzjonalment ghall- filatelija. II-bolli li huma jbieghu barra huma biss ghal skop ta' filatelija u mhux ghal pustagg ghax dawk jinxtraw biss minn Malta u jintuzaw f'Malta biss u mhux barra. Huma ghandhom business agreements mal- filatelisti ta' barra (ara per ezempju d-dok. ma' Georg Kroker) li bih ibieghluhom bolli ghall-filatelija u jorbtuhom li ma jbieghuhomx ghall- l-kaz Said uzu ta' pustagg. Is-socjetà intimata tghid li f'dana International ipproduciet invoices ta' Georg Kroker li huwa filatelista li ma setax ibiegh bolli hlief ghall-filatelija. Ghalhekk is-socjetà intimata ma setghetx tibdel il-bolli li applikat ghalihom Said International billi dawn kienu ghall-filatelija biss. II-bolli ghall-filatelija jinbieghu bi prezz orhos minn dawk ghall-pustagg u jekk il-filatelist jbieghom huma ikunu qed jitilfu l-flus. "Konsiderazzjonijiet ta' dina l-Qorti "Il-Kapitolu 254, l-Att dwar is-Servizzi Postali, jiddefinixxi `bolla` bhala li tfisser kull bolla biex turi l-pustagg jew drittijiet jew somom oħra li jithallsu dwar oggetti postali, u tinkludi bolli adezivi u bolli stampati, rizaltati, impressi jew indikati xort'oħra fuq xi envelope, card, kopertina, kartolina jew oggett iehor, sew jekk dik il-bolla tkun mahruġa skont dan l-Att jew mill-Gvern ta' pajjiz iehor jew minn Amministrazzjoni Postali rikonoxxuta mill-Ministru. (Dictionary.com) "Ma jirrizultax mill-Att li meta wiehed jixtri bolli hemm xi kundizzjoni marbuta mal-akkwist taghhom u ghal liema skop il-bolli jkunu se jinxtraw. Lanqas ma hemm restrizzjoni dwar il-kwantità li tinxtara. "L-Att dwar is-Servizzi Postali ma jaghmel ebda distinzjoni bejn bolla stampata jew mibjugha bil-kundizzjoni li tigi uzata ghal fini ta` filatelija u bolla ghal pustagg. Lanqas ma hemm ebda restrizzjoni jekk minn jixtri l-bolli juzahomx ghal skop ta` pustagg jew ghall-filatelija. "L-iskop principali ta` bolla huwa ghall-pustagg. Izda bolla tista` tintuza wkoll ghal skop ta` filatelija, u bolla tista' tuzaha kif trid ladarba tkun hallast il-pre-paid value taghha. "F'dan il-kaz mhux kontestat li l-bolli li riedet tibdel is-socjetà rikorrenti kienu godda u in mint condition u ghalhekk la ma kinux uzati setghu jintuzaw anke ghall-pustagg. Jekk bolli ikunu nxtraw ghall-kollezzjoni, ma hemm xejn xi jzomm persuna milli tibdel fehemtha u minflok tuzahom ghall-pustagg sakemm ma jigux immarkati jew stampati fuq envelopes ghall-kollezzjoni. "Wahda mill-oggezzjonijiet tas-socjetà intimata kienet fir-rigward tal- kwantità ta' bolli tal-51 cents li nxtraw (ara xhieda ta' Joseph Muliett) ghax is-socjetà intimata sostniet li kienet lesta li tibdel l-kumplament tal- bolli li ma kienux ta' 51c. Jirrizulta mill-provi prodotti li dawn it-tip ta' bolli kienu gew effettivament uzati mis-socjetà rikorrenti ghall-skopijiet ta' pustagg u ma gewx rifjutati mis-socjetà intimata li onorat il-pre-paid postage value taghhom billi esegwit is-servizz ta' pustagg. (ara numru ta' envelopes Dok. Kienu twahhlu fuqhom bolli ta' 51c li gew accettati mill-intimata bhala tajbin ghall-pustagg izda issa hija qed tirrifjuta li tibdilhom kif mitluba. Jidher ukoll li s-socjetà intimata kienet disposta li tibdel dawn il-bolli partikolari kieku l-ammont ma kienx daqshekk kbir, izda l-punt mhux dana imma jekk skont l-avviz kellhomx jinbidlu jew le, irrispettivament mill-kwantità. "Fil-kaz in ezami s-socjetà rikorrenti tghid li l-iskop li ghalih kienu xtraw dawn il-bolli kien ghall-pustagg u mhux bhala kollezzjoni u ssostni li l- ammont ta' bolli li xtrat huwa indikattiv li dawn kienu se jintuzaw ghall- finijiet ta' pustagg u mhux filatelija. "Il-kontestazzjoni principali tas-socjetà intimata pero hija li s-socjetà rikorrenti kellha tipprova li l-bolli li riedet tibdel u li hija xtrat minn barra minn Malta ma kinux gew stampati u sussegwentement mibjugha specifikatament biex jkunu uzati biss ghall-finijiet ta' filatelija. Is-socjetà intimata kienet talbet evidenza minghand is-socjetà rikorrenti dwar mnejn kienet xtrat il-bolli in kwistjoni u meta saret taf li dawn inxtraw minn barra minghand Georg Kroker rrifjutat li tibdilhom. "Il-Qorti tirrileva li dan ir-rekwizit ma kienx wiehed mill-kondizzjonijiet li jimponi l-Avviz 1000 u lanqas kondizzjoni li l-intimata kienet stipulat fin- naha ta' wara tal-applikazzjoni (Dok. RS2) u dana billi bolla dejjem tirraprezenta l-valur tal-ammont muri fuq l-istess bolla. "Illi jirrizulta li l-bolli li xtrat is-socjetà rikorrenti ma kien fihom ebda indikazzjoni li dawk il-bolli gew stampati jew inbieghu bil-kundizzjoni li jigu uzati biss ghal fini ta' filatelija. Ghalhekk ma kien hemm xejn x'izomm lis-socjetà rikorrenti milli tuza jew tbiegh f`Malta dawk il-bolli li hija xtrat minghand Roll ghall-pustagg. "Is-socjetà intimata ssostni li jekk il-bolli ma jinxtrawx minghand il- Maltapost jew minghand agent awtorizzat tal-MaltaPost, dawn ma jigux accettati minnha. "Jirrizulta li Maltapost, barra bejgh ta` bolli ghall-pustagg tbiegh bolli lill- filatelesti anke barra minn Malta. Dawn is-sheets bolli li hija tbiegh, generalment ikunu in mint condition, u ma jkollhom xejn fuqhom li jindika li mhumiex bolli ghal uzu tal-pustagg "Ma hemm xejn fil-ligi li tipprojibixxi persuni milli jixtru bolli minn barra minn Malta, anke minghand filatelisti. Il-bolli li jinxtraw hekk, jistghu jintuzaw kemm ghal kollezzjoni kif ukoll ghal pustagg billi minn jixtrihom ma jsibx xejn fuqhom li jiddistingwihom minn dawk il-bolli li normalment jintuzaw ghal pustagg hawn Malta. Ma hemm ebda presunzjoni li bolla li ma tkunx akkwistata mill-Maltapost allura hija bil-fors ghal uzu ta` filatelija "Mill-provi jirrizluta li ma kien hemm xejn x`jiddistingwi l-bolla, li per ezempju, giet uzata fuq l-envelope a fol. 30 tal-process li Said International xtraw minn barra minn Malta. minn bolla ohra li, skont l- intimati, kienet inbieghet biss ghal skop ta' filatelija. Gew prodotti provi li r-rikorrenti ma kinux l-unici persuni li xtraw dawn it-tip ta' bolli imma hemm diversi persuni li xtraw bolli ta` Malta minn barra, liema bolli huma imbaghad uzawhom ghal skop ta' pustagg. "Is-socjetà intimata ssemmi li hija kellha ftehim ma' diversi agenti taghha, fosthom George Kroker u Bundesdrukerei, li ma setghux ibieghu bolli ghal skop ta' pustagg imma biss ghal skop ta' filatelija. Ghalhekk skont is-socjetà intimata dana l-ftehim kien jipprekludi lil Roll milli jbiegh lis-socjetà rikorrent bolli ghal-skopijiet ta' pustagg. "Fil-fehma tal-Qorti jekk tali ftehim kien jezisti, dan ma kienx jorbot lis- socjetà rikorrenti billi dak miftiehem bejn is-socjetà intimata u l-agent taghha kien res inter alios acta fil-konfront tas-socjetà rikorrenti billi din ma kinitx partecipi f'dak il-ftehim. Is-socjetà rikorrenti lanqas ma tidhol fil-kwistjoni ta`commissions li setghu kienu dovuti mill-agenti lis-socjetà intimata f`kaz ta` ksur ta` dak il-ftehim. "Illi jirrizulta li l-bolli li xtrat is-socjetà rikorrenti kienu in mint condition u fuqhom ma kien fihom ebda indikazzjoni ta` xi kondizzjoni jew restrizzjoni dwar l-uzu taghhom. Ghalhekk ma kien hemm xejn x'izomm lis-socjetà rikorrenti milli tuza dawn il-bolli ghal skop ta' pustagg, u fil- fatt hekk ghamlet u, kif diga rajna, meta intuzaw ghall-pustagg, is- socjetà intimata onorat is-servizz li sar b`dawk il-bolli. Ma kien hemm xejn fuq il-bolli li jindika li dawk il-bolli kienu ghal filatelija biss. Kif gjà gie rilevat, bolli akkwistati ghal skopijiet ta' filatelija jistghu dejjem u fi kwalunkwe kaz jintuzaw ghal servizz postali Malta sakemm ma jkunx gew stampati jew mod iehor uzati. "Is-socjetà intimata fil-kors tal-proceduri u fin-nota responsiva taghha, terga` ssemmi li hemm distinzjoni bejn l-akkwist ta`bolli ghal skop ta` pustagg u bolli akkwistati ghal skop ta` filatelija wkoll billi fuq il-bolli ghall-filatelija jithallas il-VAT. Dwar dan il-Qorti tirrileva li f'dan il-kaz il- ligi tal-VAT ma kinitx ghadha tapplika fiz-zmien meta nxtraw il-bolli in kwistjoni. Il-ligi kif kienet dak iz-zmien ma kinitx taghmel din id- distinzzjoni u bolli bhal dawk mertu tal-kawza ma kinux suggetti ghal VAT. "Illi la l-Kap. 254 u lanqas il-Legal notice ma jiddistingwu minn fejn ikunu inxtraw il-bolli cioe jekk hux minn Malta jew minn barra minn Malta u lanqas ma jiddistingwu bejn bolla mixtrija barra minn Malta biss ghal skop ta` pustagg u bolla mixtrija ghal skop ta` filatelija. Li bolli mixtrija minn barra minn Malta ma setghux jintuzaw ghall-pustagg f`Malta ma tohrogx la mill-Avviz u lanqas minn xi ligi ohra. L-avviz 1000 ma jghidx li l-bolli ma jinbidlux jekk ikunu nxtraw minghand agent barra minn Malta imma jekk il-bolli ikunu wzati ghal fini ta` filatelija… Peress illi ma jirrizlutax li l-bolli li kienet xtrat is-socjetà rikorrenti kienu stampati jew gew mibjugha bil-kundizzjoni li jkunu uzati ghal fini tal-filatelija, japplika ghalhekk l-artikolu 36(2) tal-Kap. 254. u s-socjetà intimata kellha tibdilhom kif talbet is-socjetà rikorrenti". Bir-Rikors tal-Appell imressaq minnha fit-22 ta' Ottubru, 2014, l- appellanti qalet li ħassitha aggravata mis-sentenza appellata u, għar- raġunijiet hemm imfissra, talbet li din il-Qorti tħassarha u tirrevokaha billi tiċħad it-talbiet attriċi kollha, u minflok, tilqa' l-eċċezzjonijiet kollha tagħha. Bl-ispejjeż kontra Said; Bir-Risposta tagħha tas-6 ta' Marzu, 2015, Said laqgħet għall- appell billi qalet li s-sentenza appellata jistħoqqilha tkun konfermata għal kollox billi din il-Qorti tiċħad l-appell imressaq minnha; Semgħet it-trattazzjoni tal-avukati tal-partijiet waqt is-smigħ tat-8 ta' Ottubru, 2019, f'liema smigħ ħalliet l-appell għal-lum għas-sentenza; Rat l-atti kollha tal-kawża; Ikkunsidrat: Illi l-aggravji tal-appellanti mis-sentenza appellata jikkonsistu filli (i) fin-nuqqas tal-ewwel Qorti li tilqa' t-talbiet ta' Said bla ma din seħħilha turi li qagħdet għal kollox mal-kundizzjonijiet mitluba fin-Notifikazzjoni (minn issa 'l hemm imsejħa "l-Avviż"), qabel ma setgħet issib li l-appellanti naqset milli tonora l-imsemmi Avviż; (ii) li l-ewwel Qorti naqset li tidħol fil- kwestjoni ta' jekk Said ħarsitx il-kundizzjoni li kellha tikkonsenja fiż-żmien preskritt fl-Avviż il-bolol li riedet jitpartu ma' oħrajn f'denominazzjoni ta' Euro; u (iii) li l-ewwel Qorti ħaddmet il-liġi ħażin meta mxiet mal-verżjoni ingliża tal-Avviż li ma taqbilx mal-verżjoni tal-istess fl-ilsien Malti; Illi l-Qorti jidhrilha li, qabel ma tgħaddi biex tistħarreġ l-imsemmija aggravji, jixraq li ssemmi li l-każ li għandha quddiemu llum mhuwiex l- ewwel wieħed tax-xorta tiegħu li tressaq quddiem dawn il-Qrati dwar l- Avviż u fejn inqalgħu kwestjonijiet dwar it-tħaddim tiegħu meta persuni oħrajn ressqu talbiet bħal dawk li ressqet Said mal-appellanti. Din il-Qorti wkoll (diversament komposta) tat sentenza m'ilux dwar kwestjoni bħal Kemm hu hekk, fl-ewwel dehra fis-smigħ ta' dan l-appell, kien l- għaref difensur tal-appellanti li talab żmien biex jirregola ruħu dwar dan l- appell fid-dawl ta' dik is-sentenza2. Minbarra dan, il-Qorti tqis ukoll li s- sentenza appellata ma laqgħetx it-talbiet kollha ta' Sant Cassia u li l-kwestjoni dwar il-bolol li Sant Cassia talbet li jitpartu ma' oħrajn f'denominazzjoni Euro kienet tirrigwarda biċċa (għalkemm sostanzjali) biss mill-għadd ta' bolol li dwarhom Said ressqet it-talba mal-appellanti skond l-Avviż, għaliex l- appellanti kienet qablet mat-talba ta' Sant Cassia dwar parti mill-għadd ta' bolol Illi għal dak li jirrigwarda l-ewwel aggravju l-appellanti tgħid li l- ewwel Qorti naqset li tara li Said wettqet il-kundizzjonijiet kollha mitluba fl-Avviż u, minflok, sabet li l-appellanti kienet naqset fl-obbligi tagħha. Hija tgħid li kien jaqa' fuq Said li turi b'mod tajjeb li hija qagħdet għall- erba' kundizzjonijiet li ntalbu fl-Avviż. Minflok, l-ewwel Qorti sabet li l- appellanti kienet naqset minkejja li ħareġ ċar li Sant Cassia lanqas biss kienet ħarset il-kundizzjonijiet kollha imposti fl-Avviż; Ċiv. 31.5.2019 fil-kawża fl-ismijiet Clifford Ozman noe vs Maltapost p.l.c. 2 Verbal tal-11.6.2019, f'paġ. 359 tal-proċess 3 Ara Dok "MP1", f'paġ. 18 tal-proċess provi mill-ġdid; Illi Sant Cassia twarrab dan l-aggravju billi tgħid li l-ewwel Qorti għamlet stħarriġ tajjeb u rilevanti tal-provi mressqin quddiemha u li dan l-aggravju jimmira li jistieden lil din il-Qorti terġa' tagħmel apprezzament tal-istess Illi l-Qorti tqis li l-eżerċizzju li l-ewwel Qorti ntalbet tagħmel fl-ewwel talba attriċi kien li tara jekk l-appellanti kinitx tassew naqset li tonora r- rabtiet tagħha taħt l-Avviż. Huwa minn ewl id-dinja li dik il-Qorti kellha tara wkoll jekk Said kinitx qagħdet ma' dak li ntalab mill-applikanti li bħalha riedu jinqdew mas-sejħa magħmula f'dak l-Avviż. tgħid li Said naqset milli tikkonsenja fiż-żmien preskritt il-bolol li riedet li jitpartu u wkoll li hija ressqet talba biex jitparrtulha bolol li l-Avviż jgġid li ma kinux milquta bl-Avviż għaliex kienu bolol maħsuba għal għanijiet ta' filatelija u mhux ta' pustaġġ; Illi minn qari xieraq tal-atti proċesswali, lil din il-Qorti ma jirriżultalhiex li l-ewwel Qorti qalbet il-piż tal-provi u li naqset li tara jekk kemm-il darba Said kinitx qagħdet mal-kundizzjonijiet mitluba fl-Avviż biex it-talba tagħha setgħet tintlaqa'. L-appellanti nnifisha tistqarr li ma kienx hemjm dubju li l-bolol li dwarhom Said imliet il-formola tal- applikazzjoni kienu bolol ta' Malta f'denominazzjoni ta' Lira Maltija u wkoll li dawk il-bolol kienu nħarġu wara Jannar tal-1998. L-ewwel Qorti dehrilha li, mill-apprezzament tal-provi li kellha quddiemha, Said kienet żammet ma' dak li ntalab fl-Avviż. Fl-istess waqt sabet li kienet l- appellanti li qajmet oġġezzjoni li tilqa' parti mit-talba ta' Said għaliex dehrilha li wħud mill-bolol li dwarhom saret l-applikazzjoni kienu bolol "stampati jew mibjugħin bil-kundizzjoni li jkunu użati għal fini ta' filatelija". B'daqshekk, ma jista' jingħad bl-ebda mod li l-ewwel Qorti qalbet il-piż tal- Kienet l-istess appellanti li qajmet din il-kwestjoni fit-tielet eċċezzjoni tagħha u, ladarba l-ebda bolla ta' Malta ma jkollha fuqha xi indikazzjoni li tista' tintuża biss għal għanijiet filateliċi (bħalma fl-imgħoddi kienu jinħarġu bolol li jindikaw li setgħu jintużaw kemm għal għanijiet ta' pustaġġ u kif ukoll għall-ħlas ta' imposti4 jew biss għal meta tintbagħat ittra bl-ajru5), kien jaqa' fuq l-appellanti li turi lill-ewwel Qorti li kien hemm ċirkostanza probatorja f'dan is-sens. Dan kollu b'ħarsien tal-massima li Wara kollox, huwa aċċettat li matul is-smigħ tal-istess kawża, jista' jagħti l-każ li "l-piż (tal-prova) jista' joxxilla minn parti għal oħra"7; Illi fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-Qorti ssib li l-ewwel aggravju tal-appellanti mhuwiex tajjeb u mhux se jintlaqa'; Illi bit-tieni aggravju l-appellanti tgħid li l-ewwel Qorti naqset li tqis li kienet Said li ma żammitx mal-kundizzjonijiet tal-Avviż meta naqset li 4 Il-frażi wżata kienet "postage and revenue" 5 Il-frażi wżata kienet "air mail" 6 App. Ċiv. 12.1.1962 fil-kawża fl-ismijiet Betts vs Debarro (Kollez. 27.6.1953 fil-kawża fl-ismijiet Schranz vs Deacon (Kollez. Vol: XXXVII.i.577 u App. PS 12.4.2007 fil-kawża fl-ismijiet Joseph Calaio’ vs Philip Dobler fost bosta oħrajn tikkonsenja fiż-żmien il-bolol li riedet tpartat. L-Avviż kien jagħmilha ċara li l-bolol riedu jkunu konsenjati lill-appellanti bejn l-ewwel ta' Frar u l-aħħar ta' Marzu tal-2008, u dan ma sarx. Għalhekk, hija tisħaq li kienet Said li naqset mill-obbligi taħt l-Avviż u mhux l-appellanti. Iżżid tgħid li kien jaqa' fuq Said li tiddepożita l-bolol taħt l-awtorità tal-Qorti juekk dehrilha li l- appellanti ma kellhiex raġun taċċettahom. Tilmenta li l-ewwel Qorti naqset li tqis dan il-fatt hekk ċar, u xorta sabet li kienet l-appellanti li naqset mill-obbligi tagħha; Illi hawnhekk ukoll Said tirribatti l-aggravju u tgħid li huwa għal kollox mhux mistħoqq billi tgħid li din hija l-ewwel darba li l-appellanti qanqlet il-kwestjoni tul is-smigħ tal-kawża u ma kienet semmietha bl-ebda mod quddiem l-ewwel Qorti sa qabel ma ngħatat is-sentenza appellata. F'kull każ, hija tgħid li t-talba tagħha biex l-appellanti tpartilha l-bolol milquta bl-Avviż ressqitha fiż-żmien imsemmi fl-Avviż u dan kien biżżejjed biex jista' jingħad li tkun wettqet il-parti tagħha tas-sejħa; Illi din il-Qorti tqis li dan l-aggravju ma jmissux jintlaqa'. lok, intwera mill-provi li Said riedet u setgħet f'kull ħin tikkonsenja l-bolol li dwarhom ressqet l-applikazzjoni mal-appellanti: kienet l-appellanti li żammet milli dan isir billi, qabel ma kienet disposta li taċċetta l-bolol, talbet mingġand Said il-prova ta' kif il-bolol kienu ġew għandha. lok, l-appellanti ma setgħetx ma kinitx taf b'dokument maħruġ minnha stess wara l-ħruġa tal-Avviż. Fl-imsemmi dokument (li huwa msejjaħ kundizzjonijiet meqjusa importanti għal min kien fi ħsiebu jressaq applikazzjoni għat-tpartit tal-bolol, jingħad hekk: "No stamps, to be Said qatt ma ngħatat appuntament mill-appellanti biex tieħu l-bolol ħalli jitpartu, għaliex l-appellanti baqgħet (u għadha sallum) tisħaq li l-biċċa l-kbira minn dawk il-bolol ma jaqgħux taħt l-iskema maħluq bl-Avviż. Fit-tielet lok, għalkemm huwa minnu li l-appellanti aċċennat għal din iċ-ċirkostanza tan-nuqqas ta' konsenja fin-Nota ta' Sottomissjonijiet tagħha9, ma kinitx qajmitha formalment fost l-eċċezzjonijiet tagħha. Għalhekk, din il- kwestjoni l-aktar li setgħet tidħol kien fl-eżerċizzju tal-evalwazzjoni tal- provi li riedet tagħmel l-ewwel Qorti u dwar dan din il-Qorti diġà tat il- fehma tagħha aktar qabel. Fir-raba' lok, in-nuqqas ta' Said li tiddepożita l-bolol taħt l-awtorità tal-Qorti ma jxellfilha bl-ebda mod il-jedd li tagħtiha Illi għalhekk lanqas dan l-aggravju ma huwa tajjeb u mhux se l-liġi; jintlaqa'; 8 Dok "RS1", f'paġ. 26 tal-proċess 9 § 8 tan-Nota ta' Sottomissjonijiet, f'paġ. 286 tal-proċess Illi bit-tielet aggravju l-appellanti tgħid li l-ewwel Qorti ħaddmet ħażin il-liġi b'mod lampanti minbarra li wettqet apprezzament ħażin tal- provi hija u tagħmel hekk. B'mod partikolari, l-appellanti tgħid li huwa ċar li l-ewwel Qorti qagħdet fuq il-verżjoni fl-ilsien Ingliż tal-Avviż (tant li iċċitat minnu fis-sentenza appellata), meta messha qagħdet fuq dak fl-ilsien Malti, u dan għaliex hemm nuqqas ta' qbil bejn it-test Malti u dak Ingliż, u f'każ bħal dan imissha tirbaħ il-verżjoni Maltija. Iżżid tgħid ma kienx daqstant rilevanti l-fatt jekk il-bolol li dwarhom inqalgħet il-kwestjoni bejn il-partijiet kinux jew le jistgħu jintużaw għall-pustaġġ, daqskemm il-fatt li l- imsemmija bolol kienu maħsuba li jintużaw ukoll għall-filatelija u għalhekk tgħid li kienu jaqgħu lil hinn mill-għanijiet tal-Avviż. Imbagħad, l-appellanti tgħaddi biex targumenta li l-bolol li dwarhom inħalqet il-kwestjoni kienu ta' ħarġa partikolari li kienet 'kommemorattiva' u mhux 'definittiva'. targumenta li bolla maħruġa għal għan 'kommemorattiv' hija tabilfors waħda maħruġa għal għan filateliku u waħda maħruġa bħala parti minn ħarġa 'definittiva' hija tabilfors waħda maħruġa għal għan ta' pustaġġ; Illi Sant Cassia tirribatti bil-qawwa dan l-aggravju filwaqt li tibda biex tgħid li ma hemm l-ebda dissonanza bejn il-verżjoni Maltija u dik Ingliża fl-Avviż. Hija tgħid li t-tifsira li l-appellanti issa trid tagħti lill-Avviż ma toħroġx mil- liġi u lanqas minn qari xieraq tal-Avviż innifsu u jidher li qiegħda tagħmel hekk wara li Said seħħilha turi li l-bolol kollha li talbet li jitpartu kienu bolol li għalihom japplika l-Avviż. Hija tgħid li kien jaqa' fuq l-appellanti li ġġib prova ta' liema bolol kienu maħruġa u maħsuba għal għan filateliku u liema kienu dawk maħsuba għal pustaġġ. Tiċħad l-argument tal- appellanti li l-Avviż kien jgħodd biss għal bolol mixtrija mingħand l- appellanti nnifisha jew mingħand aġenti tagħha f'Malta u li ma kienx jgħodd għal bolol mixtrija minn aġenti barra minn Malta. Fuq kollox, Said tgħid li ressqet provi quddiem l-ewwel Qorti li bolol li l-appellanti tgħid li nħarġu għal għanijiet filateliċi biss fil-fatt intużaw minnha għal għanijiet postali u l-appellanti saħansitra wasslet l-ittri li fuqhom twaħħlu dawk il- bolol lid-destinatarji tagħhom bla ma raddithom lura lil min bagħathom. Ittemm tgħid li ma jistax jingħata tifsir tajjeb tal-Avviż jekk ma jingħatax dan it-tifsir fid-dawl tal-artikolu tal-liġi li nħareġ taħtu – l-artikolu 36(2) tal- Kapitolu 254 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi l-Qorti tibda biex tqis li l-Avviż innifsu jiddikjara li nħareġ bis- saħħa li l-liġi – fl-artikolu 36(2) tal-Att dwar is-Servizzi Postali – tagħti lill- Ministru biex jiddikjara li bolol "li jkunu qed jiġu wżati meta jinħareġ dak l- avviż, m'għandhomx jibqgħu validi għall-ħlas bil quddiem ta' pustaġġ .. Dik id-dispożizzjoni tal-liġi tgħid ukoll li huwa mogħti lil kull min ikollu fil-pussess tiegħu xi bolli hekk invalidati li, fi żmien xahrejn wara d-data ta' avviż maħruġ mill-Ministru, jikkunsinnahom lill-operatur postali li għandu jibdilhomlu ma' bolli oħra validi tal-istess valur. Għalhekk, kull tifsira li trid tingħata lill-Avviż trid tkun taqbel u taqa' fil-parametri tal- imsemmija dispożizzjoni tal-liġi. Ladarba l-imsemmi artikolu ma jsemmi xejn dwar l-użu maħsub tal-bolol li għalihom jirreferi, ma jkunx rilevanti jekk dawk il-bolol kinux inbiegħu bil-kundizzjoni li jintużaw biss għal għanijiet filateliċi jew xort'oħra; Illi hija bis-saħħa tal-liġi u mhux bis-saħħa tal-Avviż li tnissel il-jedd ta' Said li l-bolol taż-żmien milqutin fl-Avviż jitpartulha ma' bolol oħrajn f'denominazzjoni Euro. Il-kliem tassattiv tad-dispożizzjoni partikolari tal- Kap 254 ma jħallix li l-Avviż idejjaq it-tħaddim ta' dak il-jedd jekk kemm-il darba min ikollu f'idejh bolol milquta minn avviż tal-Ministru jagħżel li jeżerċita dak il-jedd. Il-jedd huwa fis-sura ta' rimedju partikolari – it-tpartit tal-bolol ma' bolol oħrajn validi tal-istess valur, u mhux it-tisrif fi flus tal- Huwa sewwasew dan l-eżerċizzju li l-ewwel Qorti wettqet meta qieset l-aspett legali tal-azzjoni attriċi; Illi l-Qorti ssib li l-argument imressaq mill-appellanti b'mod estensiv fir-Rikors tal-Appell tagħha dwar it-tifsira bejn bolol 'kommemorattivi' u dawk 'definittivi' lanqas ma jista' jintlaqa' biex isejjes l-aggravju. ingħad, il-liġi mkien ma tagħraf din id-distinzjoni fit-tifsira tal-kelma Iżda wkoll jekk dak li tgħid fis-sottomissjonijiet tagħha dwar dan l-aspett kellu jkun minnu, din il-Qorti ssib li kienet l-appellanti nnifisha li waqqgħetu b'għemilha. Kif ingħad, l-Avviż kien jirrigwarda bolol ta' Malta maħruġin wara l-1997 u sa żmien qabel l-2007 u liema bolol kienu 2(1) tal-Kap 254 jindikaw valur f'Lira Maltija biss. Kemm hu hekk, l-Avviż ma jolqotx dawk il-bolol li nħarġu f'Malta qabel l-adozzjoni tal-Euro, imma li kien ikollhom żewġ denominazzjonijiet fuq il-wiċċ tal-bolla. Issa, mill-eżami tal-provi mressqa fl-atti, il-Qorti sabet li matul iż-żmien rilevanti milqut bl-Avviż, kienu ħarġu erba' (4) ħarġiet postali 'definittivi', filwaqt li l-bqija tal-ħarġiet kienu 'kommemorattivi', kif imfissra mill-istess appellanti. jekk wieħed kellu jara l-formola tal-applikazzjoni maħruġa mill-appellanti nnifisha11 bħala riżultat tal-Avviż u li fuqha l-applikanti kellhom jagħtu t- tagħrif tagħhom, minnufih jista' jara li hemm kaxex indikati b'valur li qatt ma kien jidher fuq xi waħda mill-bolol 'definittivi' li nħarġu matul dak iż- żmien. Għall-kuntrarju, il-biċċa l-kbira tal-valuri kienu ta' bolol li ħarġu bħala 'kommemorattivi' biss12. L-appellanti ma tat l-ebda raġuni għaliex, jekk dawn ma kinux valuri ta' bolol 'definittivi', dehrilha li kellha tniżżilhom fil-formola tal-applikazzjoni wkoll; Illi dan kollu jwassal lill-Qorti biex tqis li r-raġuni li għaliha l- appellanti naqset li tilqa' t-talba ta' Said ma setgħetx kienet konformi mal- Avviż u wisq anqas ma' dak li tipprovdi l-liġi. Issib ukoll li r-raġunament li wassal l-ewwel Qorti biex tiċħad l-eċċezzjonijiet tal-appellanti kien eżatt u li s-sentenza appellata ma kienet il-frott tal-ebda tħaddim ħażin la tal-liġi u lanqas tal-apprezzament tal-provi li kellha quddiemha; 11 Ara Dok "B", f'paġ. 6 tal-proċess 12 Biex jissemmew xi eżempji evidenti li joħroġu mid-dokumenti mressqa: bolla ta' 82ċ (ħarġet bolla waħda fit-12.4.2006, Kat nru. 1430); bolla ta' Lm 1.02 (ħarġet bolla waħda biss fid- 19.1.2005, Kat nru 1355) u bolla ta' Lm 3 (ħarġet waħda biss fis-26.5.2003, Kat nru. 1264), ilkoll kemm huma kommemorattivi u l-ebda waħda minnhom ma kellha skop 'definittiv' Illi għalhekk dan l-aggravju wkoll mhuwiex tajjeb u la fil-fatt u wisq anqas fid-dritt u ma jistħoqqlux jintlaqa'; Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi l-appell imressaq mill-kumpannija intimata u għalhekk tikkonferma għal kollox is-sentenza mogħtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-2 ta' Ottubru, 2014, fil-kawża fl-ismijiet premessi, bl-ispejjeż taż-żewġ B'dan illi ż-żmien mogħti lill-appellanti fis- sentenza appellata biex twettaq dak lilha ordnat għandu jibda miexi Tiċħad millum. Joseph Dobler Prim Imħallef Deputat Reġistratur mb Joseph R. Agius Cutajar Cachia Gili Tonio Betts Cachia Gili