Qorti ta' l-Appell (Kompetenza Inferjuri) Imħallef Anthony Pelinku Appell numru:- 11/2017 Carmel Ellul Martin u Nicholina Ellul Martin bin-numru tal-karta tal-identità 077255(M) u 215014(M) rispettivament (appellati) Vs Crystal Finance Investments Ltd (C26761) (appellanti) 5 ta' Novembru, 2018. Rat illi permezz ta' lment ppreżentat quddiem l-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji fis-7 ta' Lulju 2016, l-appellati odjerni lmentaw illi: Saru irregolaritajiet meta nbidel ir-risk profile tagħhom u ma ġiex spjegat lilhom l-implikazzjoni ta' din il-bidla. Inoltré, huma dejjem speċifikaw li kienu qegħdin jinvestu t-tfaddil ta' ħajjithom bl-iskop li jiġi preservat il-kapital u għalhekk il-provditriċi tas-servizz kellha l-obbligu li tiżgura li r-risk profile tagħhom ma kienx inkonsistenti mal-investiment. Ma ġewx spjegati lilhom il-formoli li kienu qed jimlew u għalhekk ma fehmux l-import tal-informazzjoni hemm kontenuta. Ma kellhomx l-esperjenza meħtieġa sabiex ikunu eliġibbli li jidhlu f'investiment b'return għoli u klassifikat BBB-, ossija investiment mhux fil-klassi ta' investment grade. Lanqas kienu konsapevoli tas-sinifikat tal-credit rating u min kienu l-entitajiet li qegħin joffru dawn l-investimenti. L-investiment f'8.25% MT-Energie GmbH messu qatt ma ġie rakkomandat lilhom peress li dan il-bond kien sejjer ħażin minn ferm qabel ma saritilhom ir-rakkomandazzjoni li jinvestu fih. Il-provditriċi tas-servizz naqset milli tagħmel analiżi mirquma tal- investiment rakkomandat sabiex jaċċerta ruħha li l-parir minnha mogħti jkun akkurat u fondat. Il-provditriċi tas-servizz qatt ma nfurmathom li l-entità li ħarġet il- li l-investiment bonds konsegwentement kien hemm riskju tagħhom; insolvenza jitilfu proċeduri ta' li Matul il-laqgħa ta' Lulju 2015 ma ngħataw l-ebda parir dwar l- investiment, ma ġewx infurmati li l-investiment kien sejjer aħjar milli kien sejjer f'Marzu u ma ġewx infurmati li setgħu joħorġu minn l-investiment meta riedu; Minkejja li talbu informazzjoni dettaljata ulterjuri, ma rċevew l- ebda aġġornament dwar l-investiment tagħhom f' MT-Energie GmbH jew il-proċeduri ta' insolvenza ta' din l-entità. Talbu għalhekk li rifużjoni sħiħa tal-investiment totali f'8.25% MT-Energie GmbH fl-ammont ta' Lm11,000, flimkien ma spejjeż professjonali mħallsa lill- provditriċi tas-servizz bir-rata ta' 2% u spejjeż legali oħra inkorsi fil-proċeduri tal-ilment. Is-soċjetà intimata u provditriċi tas-servizz wieġbet1 illi in linea preliminari: (i) l-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji m'għandux ġurisdizzjoni sabiex jisma' u jiddeċiedi l-vertenza odjerna peress li l-partijiet issottomettew għall- ġurisdizzjoni tal-Qrati ta' Malta a tenur tal-artikolu 17 tat-Terms of Business Agreement; (ii) l-azzjoni hija preskritta; u (iii) l-ilment huwa null a tenur tal- artikolu 789(1)(c) tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta peress li minnu ma tirriżultax il-bażi tal-lanjanza fil-konfront tagħha. Fil-mertu ċaħdet l-ilment bħala fieragħ u infondat fil-fatt u fid-dritt inkwantu hija aġixxiet kif rikjest mill-qafas regolatorju applikabbli u skont l-għola livell ta' diliġenza mistennija fil-liġi. Eċċepiet ulterjorment li kwalunkwé telf li ġarrbu l-ilmentaturi huwa riżultat ta' credit risk inerenti f'investiment fit-tip ta' bonds li fihom investew l-ilmentaturi, liema bond kien xieraq għalihom fil-mument li ngħatalhom parir dwaru, speċjalment tenut kont tal-fatt li kien ilhom jinvestu f'bonds simili, tramite s-servizzi tagħha, mill-2005. Fis-26 ta' Jannar 2017 l-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji ddeċieda l-ilment billi laqa' l-ilment tal-ilmentaturi in parte u ordna lill-provditur tas-servizz finanzjarju, ċioe` lil Crystal Finance Investments Ltd iħallsu lill-ilmentaturi s- somma ta' ħamest elef u ħames mitt Ewro (€5,500), b'imgħax ta' ħamsa fil- mija fis-sena mid-data ta' din id-deċiżjoni sad-data tal-effettiv pagament. B'kull parti ġġorr l-ispejjeż tagħha. Is-soċjetà Crystal Finance Investments appellat in parte minn din id-deċiżjoni u talbet li 'd-deċiżjoni appellata tal-Arbitru għas-servizzi Finanzjarji mogħtija fis-seduta tas-27 ta' Jannar 2017 fl-ismijiet premessi, tiġi riformata jew modifikata billi din l-istess Qorti tikkonfermaha in kwantu d-deċiżjoni appellata ċaħdet dik il-parti tat-talba tal-Ilmentaturi Appellati, u tħassarha u tirrevokaha in kwantu ġie milqugħ l-Ilment tal-Appellati in parte fejn is- Soċjeta Appellanti ġiet ikkundannata tħallas (i) kumpens ta' ħamest elef u ħames mitt Ewro (€5,500) lill-Ilmentaturi Appellati bl-imgħax ta' 5% mid- data tal-istess deċiżjoni appellata sal-pagament effettiv, kif ukoll (ii) l- ispejjeż tal-proċeduri biex b'hekk l-Ilment tal-Ilmentaturi Appellati jiġi miċħud in toto bl-ispejjeż kemm taż-żewġ Istanzi kontra l-Ilmenatur Appellati.' L-aggravji tas-soċjetà appellanti huma li: l-eċċezzjoni tagħha dwar in-nuqqas ta' ġurisdizzjoni tal-Arbitru li jisma' u jiddeċiedi l-każ kellha tiġi milqugħa u konsegwentement kellha tiġi liberata mill-osservanza tal-ġudizzju; l-eċċezzjoni dwar in-nullità tal-ilment kellha tiġi milqugħa; fil-mertu, ma hemm l-ebda raġonevolezza, ġustizzja u ekwità fil- konklużjoni raġġunta mill-Arbitru, ossija, li l-appellanti għandha tħallas nofs it-telf li ġarrbu l-ilmentaturi in kwantu tali deċiżjoni tmur oltré l-parametri tal-liġi, tal-linji gwida u l-prassi. Tilmenta ukoll li l-persentaġġ li ġiet ikkundannata tħallas huwa arbitrarju oltré l-fatt li s-somma ta' €11,000 hija skorretta; iv. hija ma kellha l-ebda obbligu kuntrattwali jew legali sabiex tinforma l-ilmentaturi fuq iċ-ċaqlieq negattiv tal-investiment, kif żbaljatament deċiż mill-Arbitru; ir-rata ta' imgħax ta' 5% li ġiet ordnata tħallas fuq il-kumpens likwidat hija ultra vires il-porteri tal-Arbitru li applika l-liġi ħażin; vi. m' għandha tbati l-ebda spejjeż. L-appellati wieġbu illi, in linea preliminari: (i) id-deċiżjoni tal-Arbitru fl-ismijiet premessi ingħatat fis-26 ta' Jannar 2017 u mhux fis-27 ta' Jannar 2017 kif żbaljatament indikat mill-appellanti fit-talba tagħha; (ii) kuntrarjament għal dak mitlub fl-aħħar paragrafu tar-rikors tal-appell in diżamina, a tenur tal- artikolu 143 tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta ma jistgħu jinġiebu l-ebda raġunijiet ulterjuri fit-trattazzjoni in sostenn tal-appell tal-appellanti ħlief dawk indikati fir-rikors tal-appell innifsu; u fil-mertu: id-deċiżjoni appellata hija ġusta u timmerita konferma. Ikkunsidrat: 7. Il-fatti huma s-segwenti: L-ewwel darba li l-appellati nvestew mal-appellanti kien fl-2005. Dak iż- żmien speċifikawlha li xtaqu nvestiment sigur u filfatt fil-client risk profile tagħhom datat 5 ta' Jannar 2005 ġie ndikat illi r-risk profile tagħhom huwa 'low' u li kienu disposti jinvestu fit-tul.2 L-investiment sħiħ tagħhom kien fl-ammont ta' GBP44,000 li ġejjin minn 'foreign funds emanating from foreign sources.' Sussegwentement, kull meta għalaq l-investiment reġgħu nvestew mill- ġdid dejjem fuq il-parir tas-soċjetà intimata.3 L-investimenti tramite l- appellanti kienu s-segwenti:4 Fl-4 ta' Ġunju 2012 sar Client Fact Find ieħor minn fejn jirriżulta li l- appellati ġew meqjusa retail clients li talbu investment advice u li kienu familjari ma' Malta Government Stocks and Bonds u kellhom strumenti finanzjarji fis-somma ta' €25,000. Il-parti tal-formula fejn kellha tiġi ndikata l-'investor's attitude towards risk' tħalliet vojta u fuqha ġie mmarkat 'account existing updating profile'.6 L-imsemmi Client Fact Find ġie aġġornat fit-28 ta' Jannar 2013 u din id-darba ġie ndikat li 'investor's attitude towards risk' hija l-għan tal-investiment kien li 'maximise income'.7 Fl-1 ta' Frar 2013 il-partijiet iffirmaw 'Terms of Business Agreement – Retail Clients'8 iżda l-appellati jikkontendu li d-dokument ma kienux jafu x'fih meta ffirmawh u qatt ma ngħataw kopja.9 'medium' u 'high' u Fl-4 ta' Lulju 2013 l-appellat Carmel Ellul Martin iffirma transaction order sabiex ibiegħu l-bonds f'Thomas Gambin 2017 @ best bil-valur ta' GBP 10,000 u jakkwistaw minflok bonds f' 8.25%:MT-Energie 2017 @ best għall-prezz ta' EUR 11,000.10 Fil-client review form rispettiva, li ukoll iġġib id-data tal-4 ta' Lulju 2013 u ġiet iffirmata mill-appellat Carmel Ellul Martin, ġie speċifikat illi l-credit 5 L-ilmentaturi ffirmaw standard warning form biex akkwistaw dan il-prodott in kwantu l-provditur tas- servizz qies li dan il-prodott ma kienx xieraq għalihom. rating tal-prodott magħżul kien BBB- u li kemm il-client risk profile kif ukoll il-product risk profile kien 'medium' u 'high'.11 L-akkwist ta' 11,000 unit f' 8 1⁄4%:MT-Energie GmbH:2012-4.4.17 sar fit-22 ta' Lulju 2013 għall-prezz ta' €10,560.12 L-appellati rċevew s-segwenti rendikonti tal-investiment tagħhom fil-31 ta' Diċembru 2013, fit-30 ta' Ġunju 2014, fil-31 ta' Diċembru 2014 u fit- 30 ta' Ġunju 2015.13 Dawn kienu jindikaw li l-investiment f' 8.25% MT- Energie GmbH kellu trading value ta' 33.9%, 45%, 4.9% u 20.42% rispettivament. Peress li ma tħallasx il-kupun li kien dovut fuq dawn il-bonds f'April tal- 2015,14 l-ilmentaturi talbu laqgħa mal-provditur tas-servizz li saret fit-8 ta' Lulju 2015.15 Kien hemmhekk li l-ilmentaturi ġew infurmati minn Oliver Kenely li l-investiment tagħhom fl-imsemmi soċjetà kien prekarju ħafna. Konsegwentement, fil-21 ta' Lulju 2015, l-ilmentaturi bagħtu ittra lill-provdiur tas-servizz b' serje ta' domandi.16 Din l-ittra ġiet imwieġba fit-22 ta' Lulju 2015 u segwita b' korrispondenza oħra.17 Fl-20 t' Awissu 2015 l-ilmentaturi ressqu lment kontra l-provditur tas- servizz mal-MFSA. Fis-7 ta' Lulju 2016 ġie ppreżentat l-ilment tal-appellati quddiem l- Arbitru li jikkonċerna limitatament l-investiment fil-bonds 8.25% MT- Energie GmbH. Il-Qorti se titratta qabel xejn il-preġudizzjali sollevati mill-appellati. Dwar l-ewwel preġudizzjali, jirriżulta li id-deċiżjoni appellata effettivament ingħatat fis-26 ta' Jannar 2017 u mhux fis-27 ta' Jannar 2017. Żball li sar fl- aħħar paragrafu tar-rikors tal-appell, tant hu hekk li fl-istess rikors l- appellanti tirreferi għad-deċiżjoni tas-26 ta' Jannar 2017. Inoltré, l-appellati stess jikkonċedu li ma kien hemm l-ebda deċiżjoni oħra bin-numru u fl- ismijiet premessi fis-27 ta' Jannar 2017. L-artikolu 175 tal-Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi li: '(2) Kull qorti fi grad ta' appell tista' wkoll tordna jew tippermetti, f'kull żmien sas-sentenza, li jissewwa kull żball fir-rikors li bihom ikun tressaq l-appell jew fit-tweġiba, kif ukoll kull żball fl-isem tal-qorti li tkun tat is-sentenza appellata, jew f'dak tal-partijiet, jew fil-kwalità li fiha huma jidhru, jew fid- data tas-sentenza appellata ...' Konsegwentement, din il-Qorti tordna li l-kliem 'mogħtija fis-seduta tas-27 ta' Jannar 2017 fl-ismijiet premessi' fl-aħħar paragrafu tar- rikors tal-appell, jiġi sostitwit bil-kliem kliem 'mogħtija fis-seduta tas-26 ta' Jannar 2017 fl-ismijiet premessi'. Dwar il-preġudizzjali l-oħra, din il-Qorti sejra żżomm strettament mal-aggravji kif dedotti fir-rikors tal-appell. Permezz tal-ewwel aggravju tagħha s-soċjetà appellanti tilmenta li d- deċiżjoni tal-Arbitru dwar l-ewwel eċċezzjoni minnha sollevata rigward in- nuqqas ta' ġurisdizzjoni tal-Arbitru sabiex jisma' l-każ, jixhed apprezzament għal kollox żbaljat tal-eċċezzjoni u tan-natura ġuridika u konfużjoni fl- applikazzjoni tal-prinċipji legali applikabbli. L-ewwel motivazzjoni mogħtija mill-Arbitru in sostenn tad-deċiżjoni tiegħu hija li 'l-ilmentaturi ma kellhomx triq oħra ħlief li jkomplu l-każ li kienu bdew quddiem l-MFSA' quddiemu ladarba huwa ħa post dik l-entità. Dan ir- raġunament ġie abbinat mal-klawżola 16 Agreement:19 'Il-provditur tas-servizz qed jeccepixxi n-nuqqas ta' gurisdizzjoni a bazi ta' Klawżola 17 tat-Terms of Business Agreement (Dok. L-Arbitru qed jichad din l-eccezzjoni ghal dawn ir-ragunijiet: Din l-eccezzjoni hija ibbazata fuq it-Terms of Business Agreement b'referenza ghall-Klawżola 17 intestata 'Governing Law'. B'mod konvenjenti, il-provditur jonqos milli jsemmi l-Klawżola 16 fl-istess dokument li tipprovdi li l-provditur kellu jqis kull ilment mill-klijent b'mod ragonevoli u gust, u jekk ma jkunx sodisfatt jista' jiehu l-ilment tieghu quddiem l-MFSA. Din kienet referenza ghall-Consumer's Complaint Unit tal-MFSA, li mad- dhul fis-sehh tal-Kap. 555 li waqqaf l-Ufficcju tal-Arbitru ghas-Servizzi Finanzjarji, beda jirreferi lill-klijenti li javvicinawh biex jiehdu l-kaz taghhom quddiem l-Arbitru ghas-Servizzi Finanzjarji. L-appellanti tikkontendi iżda li l-kull kunsiderazzjoni dwar il-Consumer Complaints Unit tal-MFSA hija għal kollox żbaljata u rrilevanti in kwantu l- paragun bejn l-imsemmija Unit u l-Arbitru ma jreġix. Il-klawżola 16 tal-imsemmi ftehim tipprovdi kif ġej: 19 Milħuq bejn il-partijiet fl-1 ta' Frar 2013. Għalkemm jista' jagħti l-każ li bid-dħul fis-seħħ tal-Kap. 555 ma kienx għad fadal aktar skop għall-Consumer Complaints Unit tal-MFSA, mil-liġi innifisha ma jirriżultax illi l-Uffiċċju tal-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji 'ħa post' il- Consumer Complaints Unit tal-MFSA kif deċiż mill-Arbitru u kif dikjarat mill- imsemmija Awtorità fl-ittra tagħha tas-16 ta' Ġunju 2016 lill-ilmentaturi. Tant hu hekk illi l-artikolu 21 tal-Kap. 555, dwar il-kompetenza tal-Arbitru, jipprovdi li: '(2) Arbitru għandu jirrifjuta li jeżerċita s-setgħat tiegħu taħt dan l-Att meta: (a) l-imġiba li jkun sar l-ilment dwarha hi jew kienet soġġetta għal kawża quddiem qorti jew tribunal mibdija mill-istess persuna li tkun qed tagħmel l-ilment u li tkun dwar l-istess mertu: Iżda xejn minn dak li jinsab f'dan il-paragrafu m'għandu jinftiehem li jimpedixxi l-kompetenza tal-Arbitru li jikkunsidra lmenti li jkunu qegħdin jiġu trattatti jew li jkunu ġew trattati mill-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta, u r-rakkomandazzjonijiet, direttivi jew deċiżjonijiet mogħtija minn dik l-Awtorità m'għandhomx jiġu kkunsidrati bħala li taw lok għal res judicata tal-każ tal-persuna li tkun qed tagħmel l-ilment; ...' Kliem li juri d-distinzjoni bejn l-Uffiċċju tal-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji u l- tal-ewwel tal-MFSA, Consumer Complaints Unit sempliċement assorba l-funzjonijiet tal-Consumer Complaints Unit tal-MFSA, ma kien ikun hemm l-ebda ħtieġa li l-Arbitru jingħata l-fakoltà sabiex jerġa jisma' dawk l-ilmenti li kienu diġa ġew trattati mill-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta u li dwarhom l-imsemmija Awtorità kienet diġa tat rakkomandazzjonijiet, direttivi jew deċiżjonijiet. F'kull każ, ladarba l-poteri vestiti fl-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji a tenur tal-Kap. 555 imorru ben oltré dawk li kellu l-Consumers Complaints Unit tal- Awtorità ta' Malta għas-Servizzi Finanzjarji f'Malta, l-Arbitru ma setgħax jasal għall-konklużjoni li l-kompetenza tiegħu tista' tinsilet mill-klawżola 16 tal- ftehim. Madanakollu, id-deċiżjoni tal-Arbitru kienet sorretta ukoll fuq motivazzjoni ulterjuri: 'Barra minn hekk, meta giet redatta l-klawżola in kwistjoni, li barra li rreferiet ghall-kompetenza tal-Qrati Maltin u ghall-MFSA (Consumers Complaints Unit), il- Kapitolu 555 kien ghadu ma giex fis-sehh u, konsegwentement, il-forum tal- Arbitru ghas-Servizzi Finanzjarji kien ghadu mhux kostitwit. Ghalhekk ma setax ikun eskluz. Fil-gurisprudenza taghna gie osservat fil-kawza fl-ismijiet "Edgar Buhagiar Porsella-Flores - vs- Perit Gustavo R. Farrugia Briffa", Appell Civili, 13 ta' Frar 1950, illi "meta f'kuntratt il- partijiet ma jkunux spjegaw ruhhom car, jew posterjorment ghall-kuntratt jintervjeni avveniment li jkollu bhala konsegwenza kwistjoni li ma tkunx giet preveduta u li hemm bzonn tigi maqtugha, allura l-Qrati jkunu obbligati jinterpretaw il-konvenzjoni; u din ghandha tigi primarjament interpretata skont l-intenzjoni tal-partijiet li jkunu hadu parti fil-kuntratt u li tkun tidher car mill-kumpless tal-konvenzjonijiet." Kif gja` nghad, wara l-konkluzjoni tat-Terms of Business Agreement, il- legizlatur haseb biex jipprovdi dan il-forum specjalizzat biex jiddisponi ahjar minn certi tilwimiet fis-settur finanzjarju. Ghalkemm il-kompetenza tal-qrati ma gietx eskluza, u l-Arbitru ghandu kompetenza konkorrenti, l-intenzjoni prezunta tal-ilmentaturi dwar din l-okkorrenza li sehhet, wara l-kuntratt ta' bejniethom, hi li huma jaqblu li jipprevalixxu ruhhom minn din l-ghodda procedurali iktar idoneja mill-Qrati ipprovduta mil-legizlatur. Tant li gabu l-ilment taghhom quddiem l-Arbitru. Skont il-Kap. 555, l-Arbitru ghandu l-kompetenza li jisma' kazi li jmorru lura sal- 2005, kemm-il darba l-ilmentatur ikun 'klijent eligibbli' u l-provditur ta' servizz finanzjarju jaqa' fid-definizzjoni tal-istess ligi. L-ilmentatur huwa klijent eligibbli filwaqt li l-provditur tas-servizz finanzjarju jaqa' fid-definizzjoni tal-Kap. 555 u, ghalhekk, l-Arbitru ghandu l-kompetenza jisma' dan il-kaz. Barra minn hekk, kif inhu redatt dan id-dokument, il-parti dwar gurisdizzjoni intestata 'governing law' kienet aktar intiza li jkollha dimensjoni internazzjonali ghal dawk il-klijenti li m'humiex Maltin. Ghaliex kieku, ghalfejn tissemma li tapplika l-Ligi Maltija fl-istess klawżola? Huwa ovvju li bejn kontraenti Maltin tapplika il-Ligi Maltija. U fejn hemm klawżola ta' portata internazzjonali, il-kelma 'Courts' tinkludi wkoll Tribunali mwaqqfa b'ligi. Li kieku kellha tintlaqa' l-eccezzjoni tal-provditur tas-servizz, ifisser li hafna mill- kazi li ghandu l-Arbitru jridu jmorru l-Qorti. Wahda mill-ghanijiet tal-legizlatur, meta holoq dan it-Tribunal, kien li jnaqqas mill-pressjoni li ghandha l-Qorti b'eluf ta' kazi li jidhlu kull sena. Barra minn hekk, il-legizlatur ried johloq makkinarju li jkun anqas kumpless, bi spejjez anqas, u minhabba li dan hu settur specjalizzat, u l-procedura stabbilita anqas formali, allura dan it-Tribunal ikun jista' jaqta' l-kazi b'certa heffa. Ghal dawn il-mottivi l-Arbitru qed jichad din l-eccezzjoni u jiehu konjizzjoni tal- L-appellanti tikkontendi iżda li n-natura tal-ewwel eċċezzjoni tagħha kienet waħda bbażata fuq kuntratt li speċifikment jipprovdi li l-foro kompetenti sabiex jisma' kwalsiasi vertenza bejnha u l-ilmentataturi huma l-Qrati Ċivili. inkella xi prinċipju Għalhekk, fin-nuqqas ta' frodi, żball jew mandatorju ta' xi liġi speċjali, kellu japplika l-prinċipju pacta sunt servanda. Tgħid li dan il-fattur ġie ukoll rispettat mil-leġislatur fil- promulgazzjoni tal-Kap. 555 tal-Liġijiet ta' Malta, senjatament fl-Artikolu 21(1)(a) tal-istess. Tisħaq għalhekk li l-foro ġdid maħluq permezz tal-Kap. 555 m'huwiex wieħed esklussiv iżda alternattiv, liema alternattiva ġiet xjentement u volutament eskluża mill-partijiet permezz tal- klawżola ġurisdizzjonali numru 17 fil-kuntratt ta' bejniethom. Tgħid ukoll li l-asserzjoni tal-Arbitru, li dik il-parti tal-kuntratt intestata 'governing law' kienet aktar intiża li jkollha dimensjoni internazzjonali għal dawk il-klijenti li mhumiex Maltin, hija gratwita u superfluwa. Il-klawżola 17 tal-ftehim iffirmat miż-żewġ partijiet, tipprovdi li kwalsiasi tilwima li tista' tinsorġi minnu hija soġġetta għall-ġurisdizzjoni tal-Qrati Maltin: '17. Klawżola 17 hi ċara u m'hemmx ħtieġa ta' interpretazzjoni. La fil-mument meta sar il-ftehim fl-1 ta' Frar 2013 u lanqas wara li daħal fis-seħħ l-Att dwar l-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji (Kap. 555 tal-Liġijiet ta' Malta) fit-18 t' April 2016,21 ma tirriżulta xi dispożizzjoni tal-liġi li teskludi l-ġurisdizzjoni tal-Qrati Maltin milli jisimgħu u jiddeċiedu tilwim dwar imġiba ta' financial service provider. Fi kliem ieħor, ma jirriżultax li hemm disposizzjoni li tagħmel illegali klawżola bħal dik. Jirriżulta iżda, li wara d-dħul fis-seħħ tal-Kap. 555, il-konsumatur ingħata b'liġi forum alternattiv fejn ifittex għal rimedju fir-rigward ta' lment relatat mal- imġiba ta' provditur tas-servizz finanzjarju lilu mogħti. L-artikolu 21 tal-Kap. 555 dwar il-kompetenza tal-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji jipprovdi illi: 21 Avviż Legali 132 tal-2016. '(1)(a) Xejn f'dan l-Att m'għandu jimplika li l-ilment relatat mal-imġiba ta' provditur tas-servizz finanzjarju għandu jkun regolat esklussivament bid- dispożizzjonijiet ta' dan l-Att ...' Rilevanti wkoll li l-artikolu 21(2) li jsemmi każijiet meta l-Arbitru għandu jirrifjuta li jeżerċita s-setgħat li għandu taħt il-liġi prinċipali. Il-Qorti qegħda tifhem li l-każijiet li jissemmew mhumiex xi lista eżawrjenti, iżda pjuttost li f'dik id-diposizzjoni ġew identifikati tlett sitwazzjonijiet differenti fejn l- Arbitru m'għandux kompetenza. L-ilment tal-appellati hu dwar l-imġiba tas-soċjetà appellanti li hi provditur ta' servizz finanzjarju. Għalhekk hu lment li skont din il-liġi speċjali, l-Arbitru għandu jikkunsidra u jiddeċiedi dwaru. Hekk ukoll hu ilment relatat mal- obbligi kuntrattwali tal-appellanti bħala provditur ta' servizz finanzjarju fejn per eżempju fi klawżola 3.4 tal-kuntratt jingħad: tikkontendi l-kompetenza xjentement u volutament' eskluża mill-partijiet permezz ġurisdizzjonali numru 17 fil-kuntratt. 'ġiet tal-klawżola Jirriżulta li l-imsemmi ftehim li ġie ffirmat bejn il-partijiet hu tat-tip standard form fejn il-konsumatur ikun f'posizzjoni ta' take it or leave it għaliex ma jkollux bargaining power. Għall-Qorti meta fl-1 ta' Frar 2013 il-partijiet iffirmaw il-ftehim, klawżola 17 ma kinitx tagħmel sens meta tqies li: i. ma kien hemm l-ebda element internazzjonali bejn il-partijiet -choice of jurisdiction clause normalment issir sabiex kwistjoni tinqata' minn qorti ta' pajjiż magħżul u mhux minn qorti f'pajjiż ieħor; ii. fiż-żmien li kien iffirmat il-kuntratt, il-qrati kienu l-uniku post fejn parti setgħet tfittex għal rimedju kontra l-parti l-oħra mingħajr il-ħtieġa tal-kunsens tal-parti l-oħra. F'dak iż-żmien l-Att dwar l-Arbitru għas- Servizzi Finanzjarji ma kienx liġi. Biżżejjed jingħad li l-abbozz ta' dik il-liġi kien pubblikat fil-5 ta' Ġunju, 2015 (Abbozz numru 100 tal- 2015). Għalhekk żgur li f'dak iż-żmien il-partijiet ma setax kellhom l- intenzjoni speċifika li jeskludu r-rimedju li jagħti l-Kap. 555 lill- konsumatur, ġialadarba kien rimedju li ma jeżistix. Peress li ma kienx hemm l-element internazzjonali u l-klawżola in kwistjoni kienet qegħda biss tirrepeti l-ovvju, il-Qorti hi tal-fehma li hemm ċirkostanzi speċjali li jwassluha sabiex tiskarta klawżola 17 tal-kuntratt minħabba li mhemmx dubju li fiż-żmien li l-partijiet iffirmaw il-kuntratt, ħadd minnhom ma seta' kien qiegħed jipprevedi l-introduzzjoni tal-Kap. Ir-rimedju li jagħti l-Kap. 555 lill-konsumatur quddiem l-Arbitru huwa wieħed ad hoc bl- għan li jissimplifika l-aċċess tal-konsumatur tas-servizzi finanzjarji għall- rimedju kontra l-provditur tas-servizz. Tali rimedju għalhekk ma jistax jiġi meqjus rinunċjat f' klawżola li qatt ma ġiet individwalment pattwita u li saret meta tali rimedju lanqas biss kien jeżisti. Fi kliem ieħor, il-konsumatur ma seta' qatt 'xjentement u volutament' jeskludi dan id-dritt, kif allegat mill- appellanti. Fiċ-ċirkostanzi l-ewwel aggravju hu miċħud. Permezz tat-tieni aggravju tagħha, l-appellanti tiddikjara ruħha aggravata ukoll bill-fatt li l-Arbitru ċaħad l-eċċezzjoni minnha sollevata dwar in-nullità tal-ilment bħala waħda frivola u vessatorja mingħajr spjegazzjoni. Tinsisti li dik l-eċċezzjoni kellha tintlaqa' għaliex hija kienet prekluża milli tressaq difiża adegwata minħabba l-fatt li fl-ilment ma tirriżulta l-ebda lanjanza diretta lejn xi aġir dirett jew indirett da parti tagħha u kif dan allegatament seta' wassal għat-telf ta' flus li ġarrbu l-appellati. Tgħid li permezz tal-ilment, l-ilmentaturi jagħmlu biss dikjarazzjoni li sofrew dannu, iżda kien l-Arbitru li attribwixxa tali dannu lilha billi rfina l-ilment u tah bażi legali. Tisħaq għalhekk li l-att promutur huwa null u d-deċiżjoni appellata hija ultra petita. Id-deċiżjoni tal-Arbitru f' dan ir-rigward, kienet is-segwenti: 'Din l-eccezzjoni hija, fil-fehma tal-Arbitru, wahda frivola. Il-Kap. 555 li jirregola l-procedura f'din il-materja jistipula fl-Artikolu 22(1) dan li gej: 22. (1) Persuna li tkun qed taghmel l-ilment ghandha tressaq ilment quddiem l- Arbitru bil-miktub fejn tidentifika l-parti li kontriha jkun sar l-ilment, ir- ragunijiet ghall-ilment, u r-rimedju li jkun qed jintalab. L-ilmentaturi dan ghamluh u m'hemm xejn null f'dak li ghamlu. Anke qabel ma saru bidliet kbar fil-Kodici tal-Procedura Civili fl-1995, fejn tnehhew kwazi ghal kollox in-nullitajiet, il-Qrati taghna kienu diga` ddikjaraw li n-nullita` ta' att ghandu jkun l-eccezzjoni u mhux ir-regola u dan sabiex il- gustizzja sostantiva ssehh. Dan japplika aktar u aktar quddiem Tribunal bhal dak odjern fejn il-legizlatur stabbilixxa nuqqas ta' formalita` ghall-ekonomija u l-heffa tal-gudizzju. Ghal dawn il-mottivi din l-eccezzjoni qieghda tigi michuda.' A skans ta' ripetizzjoni inulti din il-Qorti tirreferi għas-sunt tal-ilment tal- appellati li jinsab aktar 'l fuq, minn fejn jirriżulta ċar illi l-appellati ma kinux sempliċement qegħdin jiddikjaraw il-fatti, kif allegat mill-appellanti, iżda kienu qed jattribwixxu lilha diversi nuqqasijiet u rregolaritajiet kemm b'mod ġenerali kif ukoll speċifikament marbuta mal-prodott 8.25% MT-Energie GmbH. Igħidu ċar u tond illi kien kawża ta' tali nuqqasijiet li ġarrbu telf finanzjarju. L-ilmenti tagħhom jirriżultaw ukoll spjegati fid-dettall fid- dokumenti mehmuża mal-Formola tal-Ilment. Għalhekk din il-Qorti wkoll tal-fehma li dik l-eċċezzjoni hi fiergħa. Lanqas ma jirriżulta li d-deċiżjoni hi ultra petita. In-nuqqas attribwit lill- appellanti kien illi minkejja li f' Settembru 2013, ċioé ftit wara li l-appellati akkwistaw l-bonds f'MT-Energie, kien hemm sinjali li din il-kumpannija ma kinitx sejra tajjeb, hija ma bagħtet l-ebda tagħrif jew spjegazzjoni lill- ilmentaturi dwar il-waqgħa fil-valur tal-bond in kwistjoni. Dan ukoll fil- kuntest tal-fatt illi f'ta lanqas tlett okkażjonijiet oħra l-intimata llum appellanti aġixxiet b'mod differenti u filwaqt li għamlet monitoring tal- investimenti tal-ilmentaturi, bagħtet għalihom biex tiggwidhom x' kellhom jagħmlu. Dik il-parti tad-deċiżjoni torbot mal-paragrafu 6 tal-ilment tal-ilmentaturi fejn jilmentaw li l-provditriċi tas-servizz qatt ma nfurmathom li l-entità li ħarġet il- bonds kienet nidiet proċeduri ta' insolvenza u li konsegwentement kien hemm riskju li jitilfu l-investiment tagħhom. Inoltré, dan l-ilment ġie sollevat mill-ilmentaturi kemm qabel ma ressqu l-ilment tagħhom lill-MFSA kif ukoll matulu, hekk kif jirriżulta mill-provi dokumentarji li ġew eżebiti flimkien mal- ilment li sar quddiem l-Arbitru.22 Għalkemm jirriżulta li l-ilmentaturi ma saqħux fuq dan il-punt fin-nota ta' sottomissjonijiet tagħhom, dan ma jxejjinx il-fatt li tali lment ġie speċifikament elenkat fl-ilment promutur. Għalhekk mhux il-każ li l-Arbitru mar oltré l-ilment li sarlu. Ladarba l-ilment sar, l-Arbitru kellu jinvesti fih fil-kuntest tal-qafas regolatorju applikabbli, kif għandha tagħmel kull awtorità ġudizzjarja jew kważi- ġudizzjarja. Mhux il-każ għalhekk li l-Arbitru mar oltré l-poteri tiegħu 48 faċċata ta' wara u 49, 44- 45, 11, 82 faċċata ta' wara – 83. sempliċement għaliex irrefera għal regolament li ma ġietx speċifikatament indikat mill-ilmentaturi. Dan l-aggravju hu miċħud ukoll. Fil-mertu, l-appellanti tilmenta ukoll li ma hemm l-ebda raġonevolezza, ġustizzja u ekwità fil-konklużjoni raġġunta mill-Arbitru, ossija, li l-appellanti għandha tħallas nofs it-telf li ġarrbu l-ilmentaturi, in kwantu tali deċiżjoni tmur oltré l-parametri tal-liġi, tal-linji gwida u l-prassi. Tilmenta ukoll li: l-persentaġġ li ġiet ikkundannata tħallas huwa arbitrarju oltré l-fatt li s- somma ta' €11,000 hija skorretta għaliex: a. l-investiment kien ta' €10,560; b. l-ilmentaturi ibbenefikaw minn imgħax sostanzjali ta' madwar c. l-investiment għadu miżmum mill-klijenti; ii. m'hemmx ness bejn il-fatt kolpuż u l-konsegwenza dannuża; iii. fuq il-portafoll kollu li kellhom mal-appellanti, l-ilmentaturi għamlu qliegħ. Marbut ma' dan hemm ukoll ir-raba' aggravju fejn l-appellanti tilmenta li hija ma kellha l-ebda obbligu kuntrattwali jew legali sabiex tinforma l-ilmentaturi fuq iċ-ċaqlieq negattiv tal-investiment, kif żbaljatament deċiż mill-Arbitru. It-Terms of Business Agreement – Retail Clients jagħti s-segwenti tifsira ta' L-Att dwar is-Servizzi ta' Investiment, Kap. 370 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi Fil-fehma ta' din il-Qorti, din id-definizzjoni fil-ftehim, marbuta mat-tifsira ta' 'rakkomandazzjoni personali' hawn ċitata, hija wiesgħa mmens u mkien ma tgħid illi 'Investment Advice' huwa limitat biss għall-mument qabel ma jsir xi investiment partikolari, kif pretiż mill-appellanti. In sostenn tat-teżi tagħha, l-appellanti tikkwota parti mill-klawżola 3.2 tat- Terms of Business fejn jingħad illi: Fil-fehma tal-Qorti, lanqas din il-klawżola tal-kuntratt, ma tgħid illi l-appellanti ma għandha l-ebda obbligu tinforma lill-ilmentaturi minnufih meta jkun hemm xi ċaqllieq negattiv tal-investiment, kif allegat minnha. Imkien ma jirriżulta li supply of advisory services to the customer huwa limitat għal parir mogħti qabel il-klijent jinvesti f' prodott, imbgħad jitħalla għal rieħu. L-appellanti tikkontendi inoltré li l-appellati ma jħallsux għal tali servizz u l- uniku obbligu li kellha a tenur tal-klawżola 7.2 tat-Terms of Business kien li tibgħatilhom rendikont darba fis-sena. Tgħid li hi nfurmat l-ilmentaturi mhux darba iżda darbtejn fis-sena bil-valuation reports kif ukoll b'avviżi regolari informali fuq l-andament tal-investiment. 23 L-Ewwel Skeda, Partita 6. 'Kienu qalulna li hu investiment f'enerġija għax id-dinja kollha kienu sejrin f'dawn l-investimenti. Darba nnutajna li ma rċevejniex l-imgħaxijiet u qalulna biex immorru l-Mosta. Il-Mosta qalulna, ma tafux li sfaxxat il-kumpannija? Dan kien fl-2015. … Jien iċċekkjajt wara li mort il-Mosta fuq l-Internet, u rriżulta li l-kumpannija kienet ilha sejra lura qabel ma falliet.'24 In kontro-eżami tenna: 'Jien sirt naf li l-kumpannija tal-enerġija marret ħażin wara li tkellimt mas-Sur Ellul tal-Mosta.'25 Mill-atti jirriżulta li l-appellati effettivament irċevew il-valuation reports perjodikament,26 u minn dawn jirriżulta l-andament ħażin tal-bonds f'MT- Energie. F'dan ir-rigward issir riferenza ghar-rapport: i. ii. iii. tal-aħħar ta' Diċembru, 2013 fejn il-valur kien niżel għal €3729; Ġunju, 2014 fejn il-valur il-valur tal-investiment kien €4,950; tal-aħħar ta' Diċembru, 2015 fejn il-valur tal-investiment niżel għal Ġunju, 2015 fejn il-valur kien €1,146.20; l-ebda avviż Iżda jirriżulta ukoll li filwaqt li ġew avviċinati mill-appellanti dwar investimenti oħra, ma ngħataw l- investiment meritu ta' din il-kawża. Kienu l-appellati stess li talbu laqa' fuq dan l-investiment wara li ma rċevewx il-kupun relattiv f'April tal-2015, wara li l-kumpannija li fiha nvestew kienet ilha sejra ħażin għal kważi sejtejn. Għalkemm l-appellanti argumentat li f'Marzu 2015 kienet ikkomunikat mal-appellati dwar l-investiment, il-qorti hi tal-fehma li ma ngħatatx prova sodisfaċenti ta' dan. ieħor dwar Bħala stat ta' fatt jirriżulta illi: fl-1 ta' Frar 2013 kienet l-appellanti li avviċinat lill-ilmentaturi għal review dwar l-investiment tagħhom f' 6.5% Enterprise 2018;27 fl-1 t'April 2013 kienet ukoll l-appellanti li talbet laqgħa mal-ilmentaturi dwar '5.75% MPS 2016. This was done in view to reduce or eliminate clients exposure in this bank.';28 fl-1 ta' Ġunju 2013 l-appellanti talbet laqgħa oħra mal-ilmentaturi, din id- darba sabiex isir 'review of bond 9.875% Sch & Bic 19';29 fl-4 ta' Lulju 2013 l-appellanti talbet laqgħa oħra mal-appellati sabiex isir 'Review of Bond – Thomas Gambin 17';30 fit-22 ta' Lulju 2013, l-appellati għamlu l-investiment fl-8 1⁄4% MT Eergie GmbH; fis-7 ta' Lulju 2014 kienet l-appellanti li avviċinat lill-ilmentaturi għal review dwar l-investiment tagħhom f' 6.5% Enterprise 2018;31 fl-24 ta' Ottubru 2014 l-appellanti infurmat ukoll lill-ilmentaturi, permezz ta' telefonata, dwar is-sitwazzjoni ta' xi underlying bonds f'BP147;32 u - għal darb' oħra fl-20 ta' Jannar 2015, l-appellanti avviċinat lill-ilmentaturi għal review tal-BP109. Għalhekk, irrispettivment mill-prassi segwita f'oqsma finanzjarji kif allegat mill-appellanti, wieħed jista' jgħid li kienet leġittima l-aspettattiva tal- ilmentaturi appellati illi, kif ġew avviċinati għal reviews dwar investimenti oħra li huma kellhom, l-appellanti kellha ukoll tissenjalalhom l-iżvolta negattiva f'dan il-bond partikolari. Kif tgħid l-appellanti stess, l-fatt waħdu li bond jaqa' fil-prezz m'huwiex biżżejjed biex jindika li l-investiment huwa wieħed mhux vijabbli għaliex jista' jagħti l-każ li jerġa jirkupra fil-prezz. Għalhekk ma jreġix l-argument tal-appellanti li l-ilmentaturi kienu neċessarjament konsapevoli dwar l- andament ħażin ta' dan il-bond partikolari mill-istatements li huma rċevew. Kif tikkonetedi l-appellanti nnifisha, kien meħtieġ studju tal-andament tal- investiment, liema studju żgur mhuwiex fil-kompentenza tal-appellati li rrikorrew għandha għal investment advice. Huwa minnu li dan il-proċess seta' ħa xi ftit ta' żmien iżda l-appellanti ma kellhiex għalfejn tistenna kważi sentejn sabiex tinfurmahom li l-kumpannija kienet insolventi, u dan fuq talba tagħhom stess wara li ma rċevewx il-kupun relattiv. Dan ma kienx każ ta' ċaqlieqa żgħira fil-prezz. F'Settembru 2013 il-credit rating tal-kumpannija niżel għal BB- (ossija non-investment grade/junk bond) u baqa' nieżel għal B- f' Marzu 2014, C f'Settembru 2014 u addirittura D f'Ottubru 2014.33 Dawn żgur li kienu fatti li l-appellata kienet taf bihom, u li kienu juru s-sitwazzjoni xejn tajba li kien għaddej minnha l-investiment. Il- qorti m'għandhiex dubju li l-appellanti, bħala financial service provider, tkun qegħda timmonitorja l-andament tal-investiment fis-suq. Wara kollox il- prodott oġġett tal-kawża kien wieħed mill-ħafna prodotti li qegħda toffri għall-bejgħ. Għalhekk f'dan il-każ kienet taf li wara l-ewwel tlett xhur minn meta sar l-investiment, il-valur tiegħu kien niżel għal 35% tal-valur li kellu meta l-appellati xtraw l-investiment. Dan fih innifsu kien indikatur ċar li ċirkostanzi tal-investiment kien inbidel drastikament minn dak li kien f'Lulju, 2013. Ir-relazzjoni tal-provditur tas-servizz finanzjarju u l-klijent ma jirriżultax li waqfet kull meta l-appellati xtraw investiment. Tant hu hekk li l-appellanti kienet perjodikament tibgħat statements lill-appellati, li fil-każ in eżami kienu kull sitt xhur. Wieħed irid jiftakar li obbligu prinċipali ta' provditur tas-servizz finanzjarju hu li dejjem jaġixxi fl-aħjar interess tal-klijent tiegħu. Irridu wkoll niftakru li skont l-artikolu 19(3)(b) tal-Kap. 555, fil-qadi tal- funzjonijiet tiegħu l-Arbitru "… għandu jiddeċidi u jagħti ġudizzju fuq ilment b'riferenza għal dak li, fil-fehma tiegħu, ikun ġust, ekwu u raġonevoli fiċ- ċirkostanzi partikolari u merti sostantivi tal-każ". Kliem li jagħtuh a wide margin of appreciation meta jkun qiegħed jiddeċiedi dwar l-imġiba ta' min ikun ta s-servizz lill-konsumatur. Dwar is-somma likwidata mill-Aribitru, jirriżulta mill-istatements mibgħuta lill- appellati li l-valur tal-bonds f'MT-Energie GmbH għal kull unit li nxtrat (kollox inxtraw 11,000) kien ta' 96% (b'kollox inxtraw 11,000 units). Il-prezz tal- akkwist kien €10,560. Imbagħad il-prezz għal kull unit niżel għal 33.90% fil- 31 ta' Diċembru 2013, kien 45% f'Ġunju 2014, 4.9% fil-31 ta' Diċembru 2014, u 10.42% fit-30 ta' Ġunju 2015.34 Mill-informazzjoni li għaliha għamel riferenza l-Arbitru f'footnote 10 tad-deċiżjoni appellata35 jirriżulta inoltre' li l- valur tal-bonds għal kull unit kien diġa' niżel għal 60% fit-18 ta' Settembru 2013,36 u minn hemm kompla sejjer ħażin. Fatti li probabbilment kienu a konoxxenza tal-appellanti li kienet toffri dak il-prodott għall-bejgħ. Madankollu, ma ndenjatx ruħha li tgħarraf lill-appellati. 60 faċċata ta' wara. 36 Ara wkoll ittra tal-appellanti datata 22 ta' Lulju, 2015 a fol. In-nuqqas addebitat lill-appellanti huwa li ma segwietx il-prodott u ma nfurmathomx tempestivament bl-andament negattiv tal-prodott sabiex ikunu jistgħu jieħdu r-rimedji neċessarji fil-ħin. Kif l-appellanti għamlet fir-rigward ta' investiment oħra meta kkomunikat mal-appellati sabiex isir review tal- investiment, l-appellanti ma tat l-ebda raġuni għalfejn ma sarx l-istess fil-każ tal-8 1⁄4 MT-Energie GmbH. Ladarba l-perċentwali ta' 50% iffissata mill-Arbitru taqa' fil-parametri ta' kemm l-appellanti setgħu irkupraw mill-bonds in kwistjoni kieku ħadu azzjoni tempestiva, m'hemmx lok li din il-perċentwali tiġi varjata. Dwar is-somma likwidata nnifisha, mill-confirmation of purchase jirriżulta li s- sum remitted kienet €11,057.58 li minnha tnaqqsu brokerage fees, interessi u advisory fee. Il-bilanċ investit kien fl-ammont ta' €10,560.37 Ladarba l- Arbitru kkonkluda li 'ma jistax jingħad li dan il-prodott ma kienx suitable għalihom' l-appellati ma kellhomx dritt jiġu rifuzi spejjeż relatati ma dik it- transazzjoni. Il-Qorti hija għalhekk tal-fehma li l-Arbitru ma kellux jibbaża ruħu fuq somma superjuri għall-ammont effettivament investit, ossija €10,560. Skont rendikont eżebit mill-appellanti, li ma jirriżultax kontestat, l-appellati rċevew kupun ta' €882.50.38 Huwa ekwu għalhekk li din is-somma titnaqqas mit-telf. Jirriżulta wkoll li l-investiment għadu miżmum mill-klijenti. L-aħħar valuation li tirriżulta mill-atti,39 datata Ġunju 2015, il-valur fis-suq tal-bonds tal- ilmentaturi f' dik id-data kien €1,146.20. Data li hi viċin id-data meta saret il-laqgħa li matulha l-appellanti nfurmat lill-ilmentaturi uffiċjalment dwar is- sitwazzjoni ta' dan il-bond partikolari, u għalhekk se titnaqqas ukoll din is- somma mill-ammont investit. Min-naħa l-oħra, il-qliegħ li għamlu l-appellati minn prodotti oħra m'għandux jitnaqqas, kuntrarjament għal dak pretiż mill-appellanti, in kwantu l-fatt li prodotti oħra għamlu profitt ma jagħmilx tajjeb għan-nuqqas fl-imġiba tal- appellanti fir-rigward il-bond oġġett ta' dawn il-proċeduri. Għalhekk, filwaqt li din il-Qorti ma tara l-ebda lok biex tvarja l-persentaġġ ta' 50% iffissat mill-Arbitru, sejra tilqa' t-tielet aggravju in parte billi tipprovdi minflok li d-dannu li għalih għandha tikkontribwixxi l-appellanti huwa fis- 133 faċċata ta' wara. somma ta' €4,265.65, ċjoe' 50% tas-somma ta' €8,531.30 li tirrapreżenta s-somma ta' €10,560 li minnha ġew imnaqqsa €882.50 u €1,146.20 għar- raġunijiet hawn fuq spjegati. Permezz tal-ħames aggravju l-appellanti tilmenta mbagħad li l-Arbitru applika l-liġi ħażin u mar ultra vires il-poteri tiegħu meta ordna li l-kumpens dovut jitħallas b'imgħax ta' 5% mid-data tad-deċiżjoni sal-effettiv għandu pagament. B'riferenza għall-artikolu 26(3)(ċ)(iv) tal-Kap. 555 tilmenta li r- rata ta' 5% m'hijiex raġjonevoli kif ukoll li l-Arbitru seta' biss jimponi ħlas ta' imgħax bejn d-data tal-imġieba mertu tal-ilment u d-data tad-deċiżjoni tiegħu u mhux mid-data tad-deċiżjoni sal-effettiv pagament kif deċiż minnu. L-artikolu 26(3)(ċ)(iv) tal-Kap. 555 kien jipprovdi li: 'Jekk l-ilment jinstab totalment jew parzjalment sostanzjat, l-Arbitru jista' jordna lill-provditur tas-servizzi finanzjarji jagħmel waħda jew iżjed minndawn li ġejjin: … (iv) li jħallas ammont ta' kumpens għal kull telf ta' kapital jew dħul jew danni sofferti mill-persuna li tagħmel l-ilment minħabba fl-imġiba li fuqha jkun sar l- ilment, mingħajr imgħax jew bl-imgħax, b'dik ir-rata raġonevoli u fil- parametri stabbiliti bil-liġi kif l-Arbitru jista' jiddeċiedi, fuq il-flus kollha jew xi parti mill-flus, u fuq iż-żmien kollu jew xi parti mill-perjodu bejn id-data li fiha l-imġiba li fuqha jkun sar l-ilment tkun bdiet u d-data li fiha d- deċiżjoni tal-Arbitru tkun ittieħdet'. Dik id-dispożizzjoni ġiet emendata permezz tal-Att XVI tal-2017 (emenda 88) li daħlet fis-seħħ fit-13 ta' April, 2017 sabiex minflok il-kliem ''u d-data li fiha d-deċiżjoni tal-Arbitru tkun ittieħdet;'' jidħlu l-kliem ''sad-data li fiha jsir il-ħlas". Għalkemm dik l-emenda daħlet fis-seħħ wara d-deċiżjoni tal-Arbitru, il-qorti m'hijiex tal-fehma li għandha tinbidel ġialadarba tirrifletti l-posizzjoni legali llum il-ġurnata. Dan apparti li l-qorti hi tal-fehma li dik id-disposizzjoni kienet qegħda tirregola l-imgħax f'perjodu partikolari, ċjoe' l-perjodu bejn meta ġrat l-imġiba oġġett tal-ilment u sakemm l-Arbitru ta' d-deċiżjoni. Hu prinċipju bażiku li kull min hu debitur għandu jħallas imgħax. Ovvjament l- emenda ċċarat il-posizzjoni li l-imgħax jibqa' dovut sakemm jitħallas id-dejn. Għalhekk dan l-aggravju hu miċħud ukoll. Permezz tas-sitt u l-aħħar aggravju, l-appellanti tikkontendi li m'għandha tbagħti l-ebda spejjeż. Ladarba dan l-aggravju huwa bbażat fuq l-aggravji preċedenti, se jintlaqa' in parte biex jirrifletti dak hawn deċiż. Għal dawn il-motivi, sa fejn kompatibbli ma' dak li ngħad hawn fuq: 1. tilqa' l-appell biss parzjalment billi tvarja dik il-parti tad-deċiżjoni appellata li kkundannat lill-appellanti tħallas lill-appellati s-somma ta' ħamest elef u hames mitt ewro (€5,500), u minflok tikkundanna lill-appellanti tħallas lill-appellati s-somma ta' erbat elef mitejn u ħamsa u sittin ewro u ħamsa u sittin ċenteżmu (€4,265.65); 2. tikkonferma d-deċiżjoni tal-Arbitru għall-kumplament; 3. bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi 80% a karigu tal-appellanti u 20% a karigu tal-appellati.