QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR. IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO ONOR. Seduta ta' nhar it-Tnejn 28 ta' Novembru 2016 Kunsill Lokali San Ġwann; Waste Collection Ltd Dan huwa appell ta' Portelli O'Toole Arpa Belli, Joseph Arpa Belli, Constantino Arpa Belli Arpa Belli"] minn deċiżjoni tas-17 ta' Mejju 2016 tal-Bord ta' Reviżjoni dwar Kuntratti Pubbliċi ["il-Bord ta' Reviżjoni"], imwaqqaf taħt ir- Regolamenti tal-2010 dwar il-Kuntratti Pubbliċi ["L.S. 174.04"], illi laqgħet appell ta' Waste Collection Limited ["Waste Collection"] u oħrajn u ħassret il-proċess li kien wassal għal deċiżjoni tal-Kunsill Lokali ta' San Ġwann ["il-Kunsill Lokali"] illi kuntratt "for domestic Il-fatti relevanti seħħew hekk: fit-30 ta' Jannar 2015 saret sejħa mill- Kunsill Lokali għal offerti għall-kuntratt fuq imsemmi. B'ittra tat-18 ta' Ġunju 2015 il-Kunsill Lokali għarraf lill-Appellanti Galea illi l-kuntratt kien sejjer jingħata lil Waste Collection. L-Appellanti Galea u oblaturi oħrajn (li ma humiex parti f'dan l-appell tallum) ressqu oġġezzjoni kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Bord ta' Reviżjoni. Qabel ma nstema' l-każ quddiem il-Bord ta' Reviżjoni, iżda, il-Kunsill Lokali b'deċiżjoni tat-12 ta' Ottubru 2015 ħassar l-għotja tal- kuntratt lil Waste Collection għax din ma kinitx żammet il-bid bond fis- seħħ għaż-żmien li riedu l-kondizzjonijiet tas-sejħa għal offerti, u, minflok, għażel li jagħti l-kuntratt lill-Appellanti Galea. Meta raw hekk, l-Appellanti Galea irtiraw l-oġġezzjoni tagħhom quddiem il-Bord ta' Reviżjoni. L-oblaturi l-oħrajn li wkoll kienu ressqu oġġezzjoni ma rtirawhiex formalment iżda l-Bord ta' Reviżjoni iddeċieda illi ma Imbagħad, Waste Collection u oblaturi oħrajn ressqu oġġezzjoni oħra quddiem il-Bord ta' Reviżjoni, din id-darba kontra d-deċiżjoni tal- Kunsill Lokali li l-kuntratt jingħata lill-Appellanti Galea. Ir-raġunijiet imressqa minn Waste Collection għall-oġġezzjoni tagħha ġew imfissra hekk: Saviour Galea et v. Kunsill Lokali ta' San Ġwann et Waste Collection ma talbitx li titħassar dik il-parti tat-tieni deċiżjoni tal- Kunsill Lokali li ħassret l-għotja tal-kuntratt lilha, iżda talbet illi "this adjudication by the San Ġwann local council [viz. li l-kuntratt jingħata Bid-deċiżjoni tas-17 ta' Mejju 2016, li minnha sar dan l-appell, il-Bord ta' Reviżjoni laqa' l-oġġezzjoni u ordna li s-sejħa għal offerti ssir mill- ġdid għal raġunijiet li fissirhom hekk: L-Appellanti Galea ressqu appell quddiem din il-qorti minn din id- deċiżjoni b'rikors tas-6 ta' Ġunju 2016 li għalih Waste Collection wieġbet fl-4 ta' Lulju 2016 u l-Kunsill Lokali wieġeb fil-15 ta' Lulju Fil-waqt li Waste Collection topponi għall-appell, il-Kunsill Lokali jaqbel mal-Appellanti Galea illi d-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli għandha titħassar. L-Appellanti Galea fissru l-aggravji tagħhom fil-qosor hekk: Illi l-bord m'għandu qatt jordna l-kanċellament ta' tendering process, għaliex dan iċaħħad offerent mid-drittijiet mogħtija lilu ai termini tar-Remedies Directive1; Illi … … … l-ordni tal-bord li jsir il-kanċellament tat-tender process ma kienx ġustifikat stante illi l-mod u l-manjiera kif mexa l-Kunsill Lokali kien skond il-liġi; fil-mod kif mexa Illi … … … anki jekk, għall-grazzja tal-argument, kien hemm xi żball l-iżball huwa rimedjabbli u għalhekk ma jiġġustifikax l-ordni tal-bord illi jiġi kanċellat it-tendering process kollu.« l-Kunsill Lokali, dan Għalhekk talbu illi l-qorti tħassar id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli u tagħti d-direttivi u provvedimenti li jidhrulha xierqa. Komplew fissru l-ewwel aggravju hekk: Direttiva 89/665/KEE kif sussegwentement emendata bid-Direttivi 92/50/KEE, 2007/66/KE u 2014/23/UE. Portelli O'Toole Arpa Belli et v. Kunsill Lokali ta' San Ġwann et »L-ewwel aggravju huwa mibni fuq il-provvedimenti tal-liġi Maltija kif ukoll tad-Direttivi applikabli f'dan il-qasam tad-dritt. »L-Avviż Legali 296 tal-2010, kif emendat, jipprovdi illi »"Kull offerent jew kandidat involut li jista' jkun aggravat bl-għoti indikat mill-awtorità kontraenti jista', fi żmien ħamest ijiem tax- xogħol mid-data tan-notifika, jippreżenta ittra ta' oġġezzjoni, flim- kien ma' depożitu, lill-awtorità kontraenti, fejn jiddikjara b'mod l- aktar ċar xi jkunu r-raġunijiet għall-ilment tiegħu." »Fil-fehma tal-esponenti, dan is-sub-regolament huwa ċar fis-sens illi offerent jew kandidat jista' jippreżenta oġġezzjoni kontra 'għotja'; is- sub-regolament ma jippermettihx jagħmel talba sabiex il-bord jikkan- ċella tendering process. Il-liġi hija ċara in kwantu tispeċifika illi offerent jew kandidat jistaħ jagħmel oġġezzjoni kontra għotja (cioè, kontra d- deċiżjoni kif meħuda mill-awtorità kontraenti); mhuwiex, allura, per- mess illi offerent jitlob illi tendering process sħiħ jiġi kkanċellat. Kon- I- segwentement, mhuwiex permess kanċelliment ta' tendering process. lanqas »Fil-fehma tal-appellanti, dan il-punt huwa kkonfermat mill-provvedi- menti tad-Direttiva 89/665/EC kif emendat mid-Direttiva 2007/66/EC (ir-"Remedies Directive"). Ir-Remedies Directive tirrikjedi illi kull deċiż- joni ta' awtorità kontraenti għandha tkun soġġetta għall-istħarriġ ta' 'review body', li fis-sistema legali tagħna huwa l-bord. Il-frazi 'kull deċiżjoni' tinkludi wkoll deċiżjoni li tendering process jiġi kkanċellat fl- intier tiegħu. Għalhekk, meta offerent jiġi rinfaċċat b'deċiżjoni li tender- ing process jiġi ikkanċellat, għandu skond ir-Remedies Directive jkollu d-dritt li din id-deċiżjoni tiġi riveduta minn 'review body' kif imsemmi fir- Remedies Directive. Fil-fehma tal-esponenti, f'dan il-każ partikolari, l- appellanti effettivament ġew imċaħħda minn dan id-dritt, billi l-bord ordna li t-tendering process jiġi kkanċellat, liema deċiżjoni ma tistax issa tkun soġġetta għall-iskrutinju ta' review body kif definit fir- Remedies Directive. »Huwa proprju għalhekk illi l-esponenti jissottometti bir-rispett li l-bord – bħala entità li għandha l-obbligu li tiskrutinja kanċellazzjoni ta' tendering process – m'għandiex hi stess tordna I-kanċellazzjoni ta' tendering process.« Fi kliem ieħor, l-Appellanti Galea qegħdin igħidu illi t-tħassir tas-sejħa kollha għal offerti ma hijiex fost ir-rimedji li jistgħu jingħataw; ir-rimedju li jista' jingħata f'ċirkostanzi bħal dawk tallum huwa biss it-tħassir tal- għoti tal-kuntratt. Ir-raġuni għal din l-asserzjoni hi illi d-deċiżjoni li tħassar il-proċess kollu tas-sejħa "ma tistax issa tkun soġġetta għall- iskrutinju ta' review body", i.e. l-iskrutinju tal-Bord tal-Appelli, ladarba kien l-istess bord li jkun ħa d-deċiżjoni. Is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-każ ta' Hospital Ingenieure2 ċitata mill-Appellanti Galea ma tgħidx illi deċiżjoni li tħassar il-proċess kollu ma tistax tingħata; tgħid biss illi dik id-deċiżjoni trid tkun soġġetta għal Il-fatt illi trid tkun soġġetta għal review procedure ifisser illi hija deċiżjoni li tista' tingħata, u tista' titħassar mhux għall-fatt waħdu li ngħatat iżda biss "where appropriate". Il-fatt imbagħad illi l-Appellanti Galea qegħdin iressqu dan l-appell kontra d-deċiżjoni ġà juri kemm hu fallaċi l-argument tagħhom: id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli fil-fatt hija "soġġetta għall-iskrutinju ta' review body", ħlief illi r-review body issa hija din il-qorti u mhux il-Bord tal-Appelli. Il-kwistjoni għalhekk ma hijiex jekk il-Bord tal-Appelli kellux is-setgħa li jħassar il-proċess kollu tas-sejħa għal offerti iżda jekk dik id-deċiżjoni hijiex tajba u jekk, fiċ-ċirkostanzi partikolari ta-każ u meqjusa l-gravità tal-irregolarità li wasslet għad-deċiżjoni, ir-rimedju kienx wieħed xieraq u proporzjonat. L-ewwel aggravju hu għalhekk miċħud. It-tieni aggravju ġie mfisser hekk: C-92/00, 18 ta' Ġunju 2002. »Sabiex dan l-aggravju verament jintwera li huwa ġustifkat, fil-fehma tal-appellanti jinħtieġ li jiġu mistħarrġa żewġ fatturi: l-ewwel, jekk Portelli O'Toole Galea et v. Kunsill Lokali ta' San Ġwann et huwiex permess illi awtorità kontraenti li tkun għamlet għotja ta' tender unilateralment tħassar dik l-għotja; it-tieni, jekk f'dan il-każ partikulari l- Kunsill Lokali setax fil-fatt iħassar l-għotja. Dan qed jingħad għax dak kollu li wassal għad-deċiżjoni final tal-bord donnu, mir-raġunament il- bord sab is-sors tiegħu fid-deċiżjoni tal-Kunsill Lokali li titħassar I- ewwel għotja lil Waste Collection Ltd. »Fil-fehma tal-appellanti, huwa pjuttost evidenti illi awtorità kontrenti għandha jkollha l-fakoltà illi tħassar għotja li tkun ingħatat jekk jipprevalu ċirkustanzi li jiġġustifikaw it-tħassir. Dan jista' jiġri, per eżempju, f'każijiet fejn awtorità kontraenti tinduna li tkun għamlet xi żball fl-għotja oriġinali jew jekk hemm xi bidla fl-istatus tat-tenderer li jkun ħa l-għotja. Għalhekk, għallinqas bħala prinċipju ġenerali, l- esponenti jissottometti illi awtorità kontraenti mhijiex prekluża milli tħassar unilateralment għotja li hija stess tkun għamlet. »F'dan il-każ partikolari, jidher illi l-Kunsill Lokali ħassar l-għotja li kien oriġinarjament għamel lil Waste Collection Ltd għaliex din is-soċjetà ma żammitx fis-seħħ il-bid bond tagħha. Fil-fehma tal-appellanti, din id-deċiżjoni ma kinitx waħda bla bażi. L-ewwel nett, l-iskop ta' bid bond huwa li jorbot tenderer bl-offerta tiegħu, u għalhekk jekk din ma tinżammx fis-seħħ tul il-proċess kollu l-iskop tagħha jiġi fix-xejn. It- tieni, fil-fehma tal-esponenti, il-Kunsill Lokali jsib element ta' sostenn morali għad-deċiżjoni tiegħu fl-insenjamenti ta' din l-onorabbli qorti.« Waste Collection wieġbet hekk: »Dan l-aggravju huwa fis-sens illi l-awtorità kontraenti setgħet tħassar l-għotja li oriġinarjament kienet għamlet fl-aġġudikazzjoni oriġinali tagħha. Dan kif sostna I-bord fid-deċiżjoni tiegħu ma kienx possibbli minħabba li kien hemm proċeduri mibdija b'oġġezzjonijiet li kellhom jiġu kkunsidrati minnu. Għalhekk bl-ebda mod ma setgħet l-awtorità kontraenti tħassar id-deċiżjoni tagħha oriġinali meta kien hemm oġġezzjonijiet pendenti. Daparti tieghu l-bord fiċ-ċirkustanzi kollha seta' sabiex jagħmel ġustizzja jħassar il-proċess kollu.« Il-fatt li kien hemm proċeduri pendenti biex titħassar l-ewwel deċiżjoni tal-Kunsill Lokali (id-deċiżjoni li l-kuntratt jingħata lil Waste Collection) ma jfisirx illi l-bord ma setax minjeddu jħassar dik id-deċiżjoni tiegħu sakemm il-kuntratt ikun għadu ma ngħatax jekk isib li tonqos waħda mill-ħtiġijiet għall-għoti tal-kuntratt. Imbagħad, ladarba l-meritu ta' dawk il-proċeduri pendenti kien jolqot il-validità tal-għotja tal-kuntratt lil Waste Services u mhux il-validità tas-sejħa għal offerti, ma kien hemm xejn li jżomm lill-Kunsill Lokali milli jkompli l-proċess ta' evalwazzjoni. Il-qorti għalhekk ma taqbilx mal-Bord tal-Appelli illi meta kompla bil- proċess ta' evalwazzjoni l-Kunsill Lokali mexa ħażin jew "in an unruly manner", u għalhekk ma taqbilx mad-deċiżjoni li titħassar l-għotja tal- kuntratt lill-Appellanti Sank u li s-sejħa għal offerti ssir mill-ġdid. It-tielet aggravju jolqot id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli fejn dan ordna li s-sejħa għal offerti ssir mill-ġdid għax l-Appellanti Arpa Belli jgħidu li f'kull każ dak ma kienx rimedju xieraq u proporzjonat. Ladarba l-qorti, għar- raġunijiet mogħtija fil-konsiderazzjonijiet dwar qiegħda tgħid illi d-deċiżjoni kollha tal-Bord ta' Reviżjoni, u mhux biss il-parti fejn ordnat illi s-sejħa għal offerti ssir mill-ġdid, għandha titħassar, ma huwiex meħtieġ illi nqisu wkoll dan l-aggravju. Il-qorti għalhekk tilqa' tħassar id-deċiżjoni ta' Reviżjoni tas-17 ta' Mejju 2016 u terġa ġġib fis-seħħ id-deċiżjoni tal- Kunsill Lokali tat-12 ta' Ottubru 2015 li biha ħassar l-għotja tal-kuntratt lil Waste Collection, u, minflok, għażel li jagħti l-kuntratt lill-Appellanti L-ispejjeż ta' dan l-appell tħallashom Waste Collection Limited. Giannino Davison Esposito Caruana Box Noel Farrugia Vidal Caruana Box Silvio Sawan President Deputat Reġistratur df