Qorti tal-Appell Kriminali Illum 4 ta' Dicembru, 2018, Rat l-akkuzi dedotti kontra l-appellant Agius Betts ‘Teuma Carabez detentur tal-karta tal-identità Maltija bin-numru 3892M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali: Talli fix-xhur ta' Novembru u Dicembru 2017 u Jannar u Frar 2018, gewwa l-Gzejjer Maltin, b'diversi atti maghmulin minnu, ukoll jekk fi zminijiet differenti, kisru l- istess dispozizzjoni tal-Ligi u gew maghmula b'rizoluzzjoni wahda, dawn l-atti jitqiesu bhala reat wiehed imsejjah reat kontinwat: Naqas li jaghti lil Carol ‘Teuma Carabez, is-somma, iffissata minn dik il-Qorti jew stipulata fil-kuntratt bhala manteniment ghal uliedu u/jew martu, fi zmien hmistax-il jum minn dak il-jum li fih, skont l-ordni jew dak il-kuntratt kellha Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, tal-20 ta' Gunju, 2018, fejn il-Qorti wara li rat l-Artikoli 18 u 338(z) tal-Kap 9 tal- Ligijiet ta' Malta; Wara li semghet lill-partijiet jitrattaw fuq il-piena li setghet tinghata lill-imputat; Fuq ammissjoni din il-Qorti sabet lill-imsemmi imputat hati tal-akkuzi kif dedotti mill-Prosekuzzjoni u kkundannatu ghal xahrejn prigunerija. Il-Qorti fissret fi kliem car, il-portata ta' din is-sentenza lill-imputat. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal- Rat ir-rikors tal-appell ta' Agius Betts ‘Teuma Carabez, ipprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fil-5 ta' Lulju 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tirriforma s-sentenza Tikkonfermaha f'dik il-parti taghha fejn sabet lill-appellant hati tal- imputazzjoni migjuba kontrih; Tirrevokaha f'dik il-parti taghha fejn ikkundannat lill-appellant ghall-piena ta' xahrejn prigunerija u tinfliggi minflok piena aktar idoneja u li tirrispekkja Rat illi l-aggravji tal-appellant Gaetan ‘Teuma Carabez huma s-segwenti u cioe`:- Illi l-aggravji tal-appellant huma limitati biss ghal dak li jirrigwarda l-piena erogata fil-konfront tieghu cioe` il-kundanna ta' xahrejn prigunerija. Illi l-ewwel aggravju tal-appellant huwa msejjes fuq il-fatt illi l-piena moghtija fil- konfront tieghu hija zbaljata fil-ligi, stante li a bazi tal-imputazzjonijiet dedotti kontra l-appellant, il-piena tal-prigunerija ma kinitx applikabbli. Illi l-Artikolu 338(z), fit-tieni proviso tieghu jghid hekk: Izda wkoll, meta l-hati jkun recediv f'kontravvenzjoni taht dan il-paragrafu l-hati jista' jehel piena ta' detenzjoni ta' mhux izjed minn tliet xhur jew multa ta' mhux izjed minn mitejn euro jew prigunerija ghal zmien mhux izjed minn xahrejn; [enfasi mizjud] Illi minn dan il-proviso, ftit jista' jkun hemm dubju illi biex isibu applikabbilità dawn il-pieni jehtieg illi l-ewwel u qabel kollox jigi sodisfatt rekwizit importanti i.e. jehtieg illi jigi determinat li "l-hati ikun recediv". tar-recidiva fil-konfront tal-appellant, u ghalhekk, dawn il-pieni – fosthom il-piena ta' prigunerija li ghaliha gie kkundannat l-appellant – ma jsibux applikabbilità. Illi t-tieni aggravju tal-appellant, minghajr pregudizzju ghall-aggravju precedenti, huwa dwar is-severità tal-piena erogata kontra l-appellant. Irid qabel xejn jinghad illi l-appellant ammetta l-imputazzjoni migjuba kontra tieghu stante li l-ammont ta' manteniment dovut ghax-xhur in kwistjoni kien ghadu dovut dakinhar tas-smigh. Madanakollu jigi rilevat illi l-appellant bl-ebda mod ma ried illi jonqos mir-rispett jew b'mod volontarju ma ried li jonqos mill-obbligu tieghu ghall-hlas ta' manteniment hekk kif din temani mill-kuntratt ta' separazzjoni awtorizzat mill- Madanakollu, in vista tal-fatt illi l-appellant kien dizokkupat u ma kellu l- ebda sors ta' dhul, huwa effettivament kien fi stat ta' impossibilità illi jivversa l- pagament minnu dovut stante li ma kellux mezzi. Qorti, umilment ihoss illi l-Ewwel Onorabbli Qorti ma tatx bizzejjed piz lic- cirkostanzi kollha tal-appellant, specjalment il-fatt illi huwa indika illi entro ftit granet kien ser ikun f'pozizzjoni li jivversa l-hlas dovut ghax-xhur indikati fic- citazzjoni, stante li kellu jaqbad l-ewwel paga tieghu mill-impjieg gdid tieghu. Illi tant kienet minnha din is-sottomissjoni illi anke wara l-ghoti tas-sentenza in kwistjoni, l-appellant, kif mistenni, qabad il-paga illi kienet dovuta lilu u anke qabel intavola dan ir-rikors tal-appell – mhux b'facilità izda bi sforz notevoli – huwa digà ghadda, permezz ta' cheque bankarju, l-ammont korrispondenti ghall-manteniment kopert bil-proceduri odjerni. Illi filwaqt illi huwa minnu illi l-elementi necessarji ghas-sejbien ta' htija kienu sodisfatti fil-kaz odjern – u ghalhekk, minghajr tlaqliq, l-appellant ammetta l- imputazzjonijiet dedotti kontrih – il-piena erogata fil-konfront tieghu taqa' sewwa sew fil-massimu tal-perjodu ta' prigunerija kontemplat mill-Art 338(z) tal-Kap 9 tal- Ligijiet ta' Malta. Illi f'dan il-punt opportuna tkun riferenza ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Publius Scaletta (Qorti tal-Appell Kriminali, 9 ta' Lulju 2003, per Onor. Imhallef Joseph Ricci Cacciottolo) fejn intqal illi: l-ghan ewlieni tal-legislatur meta ntroduca din il-kontravvenzjoni xi ftit tas-snin ilu kien li jgib pressjoni fuq persuni li jkunu riluttanti li jhallsu manteniment lid-dipendenti taghhom u mhux li jippunixxi biss ghall-ksur tal-ordnijiet tal-Qrati, li kif intqal ghandhom dejjem jigu obduti u osservati skrupolozament Illi in oltre, b'similitudni mal-kaz odjern fejn il-hlas tal-manteniment sar waqt it- terminu li fih seta' jigi intavolat appell, fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Anthony Rossignaud (Qorti tal-Appell Kriminali, 26 ta' Settembru 2011, per Onor. Imhallef David Cipriott) din il-Qorti tal-Appell qalet illi fic-cirkostanzi, tenut kont tal- insenjament moghti fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Publius Scaletta, "ghandu jkun hemm temperament fil-piena". Illi l-appellant carament ma riedx jahrab l-obbligi tieghu u ghalhekk umilment jissottometti illi l-piena li ghaliha gie kkundannat hija eccessiva fic-cirkostanzi u fir- Rat l-ircevuta tal-bank draft li sar qabel ma dan l-appell gie appuntat u cioe nhar it-3 ta' Lulju, 2018 fejn l-appellant ivversa favur Carol ‘Teuma Carabez l-ammont ta' €322.91. Rat l-affidavit ta' PS 1240 Joseph Hodzic pprezentat fl-atti fejn dan ikkonferma li nhar it-28 ta' Frar, 2018 ghall-habta tal-5.30p.m Carol ‘Teuma Carabez marret tirraporta l-ghassa tal-pulizija ta' Hal Vella Demarco li ghal dawn l-ahhar erba' xhur u cioe minn Novembru 2017 sa Frar 2018 ir-ragel taghha Gaetan ‘Teuma Carabez li huwa legalment separat minnha naqas milli itiha il-manteniment dovut ghal wild minuri taghhom bl-isem Maria ‘Teuma Carabez liema manteniment jammonta ghal ghoxrin euro (€20) fil-gimgha. ipprovdiet ukoll kopja tal-kuntratt ta' separazzjoni redatt min nutar Patricia Asciak;lla Semghet l-ammissjoni tal-appellant registrat fl-atti quddiem l-ewwel Qorti nhar l-20 Semghet lill-partijiet jittimettu ruhhom ghas-sentenza finali. nhar l-4 ta' April 2012. Ikkunsidrat. Illi mill-provi prodotti jirrizulta li l-appellant ma kienx qed jikkontesta li ma hallasx l-manteniment dovut lil martu Carol ghall-uliedhom minuri Maria u dan ghax-xhur Novembru u Dicembru fis-sena 2017 u Jannar u Frar fis-sena 2018 pero' skond dak mistqarr minnu fir-rikors tal-appell dan sehh mhux minhabba xi rispett lejn xi Ordni tal-Qorti u b'disrispett lejn l-obbligu li jonora l-kundizzjoni tal-kuntratt dwar il- manteniment izda ghaliex huwa kien spicca bla impieg, disokkupat u ma kellux minn fejn jonora l-obbligu tieghu. Fil-fatt jghid li kien talab differiment sabiex jircievi l-ewwel paga tal-impieg gdid tieghu pero' dan ma inghatax lilu mill-ewwel Qorti. Jirrizulta pero' li qabel ma dan l-appell gie appuntat l-appellant kien gja hallas il- manteniment dovut u fl-atti tinsab ricevuta tal-bank draft li hareg l-istess appellant Illi ghalhekk dwar il-htija minkejja li hemm l-ammissjoni tal-appellant ghall- kontravenzjoni naxenti mill-artikolu 338(zz) tal-Kap 9 tal-Ligijet ta' Malta jidher ukoll li l-pagament ta' manteniment gie ukoll imhallas. Ir rikors tal-appell pero' hu imsejjes fuq kwistjoni legali u cioe' li l-ewwel Qorti applikat il-ligi hazina jew ahjar imponiet piena li l-ligi ma tipprovdix dwarha u ghalhekk stqarr li s-sentenza hija nulla. Ikkunsidrat, Illi skond is-sentenza moghtija mill-appell kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija (Spt. T. Micallef) vs John Formosa Melillo, gie ritenut li "mhux normali li din il-Qorti tal-Appell 1 Deciz mill-Qorti tal-Appelli Kriminafis-26 ta' Marzu, 2009 li tvarja d-diskrezjoni tal-Ewwel Qorti jekk il-piena erogata tkun tirrientra fil- Appell Kriminali (Superjuri): "Ir-Repubblika ta' Malta vs. Carmen Glynn" [26.2.2009]:- "Il-Qorti tal-Appell Kriminali, bhala regola, ma tiddisturbax il-piena erogata mill-Ewwel Qorti, sakemm dik il-piena ma sproporzjonata jew sakemm ma jirrizultax li l-Ewwel Qorti tkun naqset milli taghti importanza lil xi aspett partikolari tal-kaz (u anki, possibilment, lil xi cirkostanza sussegwenti ghas-sentenza tal-Ewwel Qorti) li jkun jincidi b' mod partikolari fuq il- (Ara wkoll "Ir-Repubblika ta' Malta vs. Bernard sive Benny Francis"" Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija Vs Joseph Rossignaud' il-Qorti kkunsidrat li 'Ghar- rigward tal-aggravju dwar il-piena, il-principju regolatur hu li din il-Qorti tal-Appell ma tiddisturbax u tvarja d-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti dwar il-piena sakemm din ma tkunx wahda li tohrog mill-parametri tal- ligi jew tkun manifestament eccessiva.' Ikkunsidrat , Jinghad b'referenza ghall-akkuza in kwistjoni u cioe dik ai termini ta' l-artikolu 338 z tal-kap 9 tal-ligijiet ta' Malta dan jiddisponi s-segwenti:- " Meta hekk ordnat minn xi qorti jew hekk marbu tb' kuntratt jonqos li jagħti lil xi persuna, is-somma ffissata minn dik il-qorti jew stipulata fil-kuntratt bħala manteniment għal dik il- persuna fi żmien ħmistax-il jum minn dak il-jum li fih, skont dik l-ordni jew dak il-kuntratt, ikollha titħallas dik is-somma: Iżda, minkejja kull dispożizzjoni oħra ta' dan il-Kodiċi, l-azzjoni kriminali għal reat taħt dan il-paragrafu taqa' bi preskrizzjoni bl-għeluq ta' sitt xhur": Illi skond l-artikolu 7 (2) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta il-piena li tista tigi mogħtija għall-kontravvenzjonijiet huma – (a) id-detenzjoni; 2 Deciza mill-Qorti tal-Appelli Kriminal inhar id-29 ta' Frar 2009. 3 Deciza mill-Qorti tal-Appelli Superjuri nhar l-20 ta Marzu 2009 (ċ) iċ-ċanfira jew it-twiddiba. imsemmija. Ghalhekk il-piena li kellha tapplika l-ewwel Qorti hija wahda mis-sub incizzi fuq Illi pero' l-artikolu 338z tal-kap 9 tal-ligijiet ta' Malta ghandu ukoll proviso li japplika ghal min hu akkuzat ukoll bir-recidiva u cioe dan jghid li:- Iżda wkoll meta l-ħati jkun reċidiv4 f'kontravvenzjoni taħt dan il-paragrafu l-ħati jista' jeħel piena ta'detenzjoni ta' mhux iżjed minn tliet xhur jew multa ta'mhux iżjed minn mitejn euro jew priġunerija għal żmien mhux iżjed minn xahrejn. Konsegwentment huwa biss fil-kaz ta' htija ta' recidiva li l-ewwel Qorti setghet tapplika piena ta' xaghrejn prigunerija kif in effetti ghamlet. Illi fil-kazi in desamina l-appellant gie unikament akkuzat bil-kontravenzjoni kif kontemplata fl-artikolu 338(z) tal-kap 9 tal-ligijiet ta' Malta u ghalhekk stante l- ammissjoni ta l-istess appellant din il-Qorti messsha applikat il-piena kif provduta fl- artikolu 7 tal-kap 9 tal-ligijiet ta' Malta billi applikat canfira, ammenda jew detenzjoni. Ma setghetx fic-cirkostanzi tal-kaz tapplika piena ta' prigunerija wisq inqas ghall-perijodu ta' xahrejn. Ghalhekk, l- aggravju tal-appellant dwar il-piena jidher gustifikat u ghandu jigi milqugh, kif del resto taqbel ukoll l-istess Prosekuzzjoni kif intqal fit-trattazzjoni Ghal dawn il-motivi din il-Qorti qed tilqa' l-appell limitatament billi tirriforma s- sentenza appellata b'dana li tikkonfermaha in kwantu sabet lill-appellant hati li naqas li jghaddi l-manteniment lil martu Carol ‘Teuma Carabez u tirrevokaha in kwantu kkundannatu ghal xaghrejn prigunerija w minnflok, wara li rat l-artikoli 338 (z) tal- Kodici Kriminali, tiddecidi stante li illum l-pendenza finanzjajra naxxenti f'din il- 4 Enfasi ta din il-Qorti kawza giet transatta stante hlas da parte tal-appellant lill-kwerelanti skond il-bank draft esebit, tiddecidi li tilliberah bil-kundizzjoni li ma jghamilx reat iehor ghall- perijodu ta' sitt xhur mill illum ai termini tal-artikolu 22 tal-Kap 446 tal-Ligjiet ta'