QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA)) IMHALLEF Onor. Abigail Fenech Pace LL.D., Dip. Illum 15 ta' Dicembru, 2016 Antonia Saliba Mizzi (ID 52473 M) vs Carmelo Saliba Mizzi (ID 240299M) u b'digriet tal-11 ta' Gunju 2012 l-Avukat Dottor Henry Rapa u il-PL Madeline Drake gew nominati bhala kuraturi deputati sabiex jirrapprezentaw l- interessi tal-minuri Fabian, Leanne u Chanise lkoll ahwa Saliba Mizzi Il-Qorti: Rat ir-rikors guramentat ipprezentat mill-attrici, li permezz tieghu ppremettiet : Illi r-rikorrenti zzewwget lill-intimat Carmelo Saliba Mizzi fis-sitta (6) ta' Dicembru 1996 u huma sseparaw permezz ta' kuntratt ta' separazzjoni datat erbgha u ghoxrin (24) ta' fl-atti tan-Nutar Elena Bellotti hawn Ottubru 2002 anness u mmarkat Dok A ; Illi skont il-klawsola numru hamsa (5) ta' l-imsemmi kuntratt l-intimat Carmelo Saliba Mizzi, inter alia, gie fdat bil- kura u kustodja tat-tfal minuri taghhom u cioe' Fabian ta' 13-il sena ; Leanne ta' 12-il sena ; u Chanise ta' 11-il sena ; Illi r-rikorrenti bdiet il-proceduri ta' medjazzjoni bil-ghan li l-kontendenti jilhqu ftehim u tinghata hi l-kura u kustodja tal-minuri peress illi fl-umli opinjoni tar-rikorrenti l-intimat Carmelo Saliba Mizzi ma kienx qed irabbi l-minuri bil-mod mixtieq li kien u ghadu qed ikun detrimentali ghall-minuri fejn sahansitra dawn qed jigu kontinwament ttrattati hazin u dana bi ksur tal-obbligi tieghu assunti fl-imsemmi kuntratt hekk kif ser jirrizulta fit-trattazzjoni ta' dina il- kawza ; Illi l-intimat Carmelo Saliba Mizzi ghandu relazzjoni ma mara ohra, certa Stephanie Mifsud, li minnha huwa ghandu zewgt itfal ohra u lanqas hi m'hi qed tkun ta' beneficju fit- trobbija tal-minuri hekk kif ser jirrizulta fit-trattazzjoni ta' dina il-kawza ; Illi fil-fatt fuq talba tar-rikorrenti fil-mori tal-proceduri tal- medjazzjoni gew mahtura l-avukat ta' tfal Dr Mary Palombi Corlett u 'social worker' Ms. Denise Celik sabiex jirrelataw dwar il-kaz odjern u fejn hemm spjegat is-sitwazzjoni prezenti tal-minuri ; (Vide Rapporti taghhom mmarkati Dok B rispettivament) ; Illi l-Qorti addottat in toto il-konkluzjonijiet tas-'social worker' Denise Celik (Vide Dok B) fejn fost affarijiet ohra gie deciz illi l-kura u kustodja tat-tfal ghandha tkun kongunta ; gie regolat access iktar ampju ghar-rikorrenti ; u li Stephanie Mifsud m'ghandhiex tkun prezenti gewwa d-dar tal-intimat meta jkun hemm il-minuri ; Illi madankollu llum il-gurnata l-minuri Fabian u Leanne qeghdin de facto fil-kura u kustodja tar-rikorrenti ghaliex dawna gew imkeccija mill-intimat filwaqt illi l-minuri Chanise ghada qed tghix mal-intimat ; Illi ma hemmx dubbju illi jezistu c-cirkostanzi neccessarji fil-ligi sabiex ir-rikorrenti tigi fdata esklussivament bil-kura u kustodja ex lege tal-minuri kollha ad eskluzzjoni tal- intimat ; Illi fil-fatt il-medjazzjoni ma irnexxitx u r-rikorrenti giet awtorizzata permezz ta' digriet moghti minn dina il-Qorti tal-25 ta' Ottubru 2011 sabiex tressaq il-kawza odjerna liema digriet huwa hawn anness u mmarkat bhala Dok C ; Talbet li l-konvenut ighid ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex : tmienja (8) ta' Gunju 2011; Tiddikjara illi l-kura u kustodja tal-minuri Fabian; Leanne u Chanise lkoll ahwa Saliba Mizzi ghandha tigi fdata unikament u esklussivament lir-rikorrenti; Thassar u tirrevoka il-klawsola numru hamsa ittra a (5a) tal-kuntratt ta' separazzjoni tal-kontendenti datat tnejn (2) ta' Ottubru 2002 fl-atti tan-Nutar Elena Bellotti fejn il- kura u kustodja tal-minuri Fabian; Leanne u Borg Caruana lkoll ahwa Saliba Mizzi giet assenjat lill-intimat; Thassar u tirrevoka il-klawsola numru hamsa ittra b (5b) tal-kuntratt ta' separazzjoni tal-kontendenti datat tnejn (2) ta' Ottubru 2002 fl-atti tan-Nutar Elena Bellotti u dana salv id-dritt tal-access lill-intimat illi jkun akkordat f'dana l- gudizzju jew separatament f'gudizzju iehor fuq talba tal- istess intimat; Thassar u tirrevoka in parte il-klawsola numru hamsa ittra b tal- tal-kuntratt kontendenti datat tnejn (2) ta' Ottubru 2002 fl-atti tan- Nutar Elena Bellotti limitatament ghal dik il-parti li tghid illi l-passaporti tal-minuri Fabian; Leanne u Chanise lkoll ahwa Saliba Mizzi ghandhom jinzammu mill-intimat; ta' separazzjoni Tiddikjara li l-passaporti taghhom minn issa 'l quddiem ghandhom jinzammu esklussivament mir-rikorrenti; Thassar u tirrevoka in parte il-klawsola numru hamsa ittra b vi 5 (b) (vi) fejn il-partijiet qablu illi ic-children's allowance u kwalunkwe beneficju iehor in konnessjoni mat-tfal ghandu jigi ppercepit mill-intimat; u kwalunkwe beneficcju iehor in konnessjoni mat-tfal ghandu jigi percepit eskussivament mir-rikorrenti; Tinnomina okkorendo Nutar Pubbliku ta' Malta sabiex jippublika l-att korrettorju relattiv u tahtar kuratur sabiex jidher minflok l-intimat Carmelo Saliba Mizzi fuq l-att korretorju relattiv fl-eventwalita' tal-kontumacja tal-intimat Carmelo Saliba Mizzi; Rat il-lista tax-xhieda tal-attrici; Rat ir-risposta guramentata tal-kuraturi deputati l-Avukat Dottor Henry Rapa u il-Prokuratur Legali Madeline Drake; li permezz taghha eccepew : Illi l-esponenti f'dan l-istadju mhumiex edotti mill-fatti li taw lok ghal dina li jipprezentaw ir-Risposta ulterjuri taghhom meta u jekk jikkomunikaw mal-minuri minnhom jirnexxielhom rapprezentati; l-kawza u ghalhekk Illi fi kwalunkwe kaz u bla pregudizzju ghall-premess dina il-Qorti ghandha tara l-ahjar interess tal-minuri; Rat il-lista tax-xhieda tal-kuraturi deputati l-Avukat Dottor Henry Rapa u tal-Prokuratur Legali Madeline Drake; Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut Carmelo Saliba Mizzi, li permezz taghha eccepixxa; Illi fl-ewwel lok jigi rilevat li l-attrici intavolat din il-kawza kontra l-minuri u dan minghajr il-kunsens tal-intimat li ghandu l-kura u kustodja konguntiva tal-istess minuri u fl- ebda hin ma kien ikkonsultat bhala genitur tal-minuri li taghhom ghandu l-kura u kustodja konguntiva mar- kuraturi biex rikorrenti u dan jirrapprezentaw lil uliedu li taghhom ghandu kura u kustodja kongunta u kwindi ghandu d-drittijiet tal-genitur ghall-istess minuri; Fit-tieni lok, jigi eccepit li ma hemm ebda raguni valida fil- ligi ghalfejn il-minuri ghandhom ikunu parti minn din il- kawza; Illi t-talba ghar-revoka contrario imperio tad-digriet ta' din il-Qorti datat 8 ta' Gunju 2011 ghandha tigi michuda, u dan peress li r-ragunijiet li fuqhom qed jigi msejjes ir- rikors guramentat huma infondati fil-fatt u fid-dritt u dan kif jirrizulta fit-trattazzjoni ta' din il-kawza; Illi t-talba sabiex il-kura u kustodja tal-minuri tigi assenjata in toto lir-rikorrenti ghandha tigi michuda, u dan peress illi m'huwiex fl-ahjar interess tal-minuri li r-rikorrenti ikollha l- kura u kustodja esklussivament u dan kif se jigi muri waqt trattazzjoni tal-kawza kif wkoll kif jirrizulta minn rapport ta' esperti gia mahtura minn din il-Qorti fl-atti ta' rikorsi li saru fil-mori tal-medjazzjoni. Illi hemm qbil li ghandu jigi iffissat adegwat access li ghandu jkun ampju ghall-minuri, liema access ma jkunx ta' xkiel ghall-attivitajiet tal-minuri u dan biex kull genitur ikollu l-ahjar relazzjoni possibbli mal-ulied u dan fl-ahjar interess tal-ulied; Illi ma hemmx oggezzjoni li jintlaqghu l-hames u s-sitt talbiet, fis-sens li l-passaport tal-minuri jinzamm mir- rikorrenti, u dan sakemm ikun fl-interess tal-minuri u b'salvagwardji opportuni sabiex id-drittijiet tal-konvenut missierhom ma jkunux lezi; Illi s-seba' u t-tmien talbiet ghandhom jigu michuda u c- children's allowance tigi percepita in toto mir-rikorrenti u fid-dawl tal-fatt li l-kura u kustodja, kif gia eccepit, ghandha tibqa' kongunta bejn il-genituri tal-minuri; illi l-intimat esponent ghandu Illi d-disa' u l-ghaxar talbiet ghandhom jigu michuda u dana stante l-kura u kustodja tal-minuri konguntivament mar-rikorrenti attrici, u ma ghandux dhul hlief il-beneficcji socjali, u kien hu wahdu li dejjem mantna lill-minuri Fabian, Leanne u Chanise ghal aktar minn 10 snin u r-rikorrenti attrici qatt ma kkontribwit ghall-bzonnijiet tal-minuri, meta kienet hi li abbandunat il-familja, u dan kif se jigi ppruvat waqt it- trattazzjoni ta' din il-kawza, konsegwentement, m'hemmx lok li dawn it-talbiet ghandhom jigu milqugha; Konsegwentement jigu michuda salv li l-Qorti tistabbilixxi modalita' ta' access tal- kontendenti ghall-istess minuri; it-talbiet kollha ghandhom Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenut Carmelo Saliba Mizzi; Semghet lix-xhieda illi tressqu; Rat id-dokumenti li gew esebiti, il-provi li gew prodotti u l-atti ta' dan il-procediment; Rat illi l-kawza thalliet ghas-sentenza ghallum ; Ikkunsidrat : KONSIDERAZZJONIJIET Illi l-Qorti għandha quddiemha kawża bejn ir-rikorrenti u żewġha Carmelo Saliba Mizzi, minnu legalment isseparata, fejn ir- rikorrenti qiegħda titlob inter alia lill-Qorti li tiġi fdata bil-kura u l- kustodja ta' uliedhom minuri Fabian, Leanne u Chanise, minflok żewġha, l-intimat. Il-fatti tal-kawża, fil-qosor huma s-segwenti: (a) Il-koppja Mifsud iżżewġu fis-6 ta' Diċembru 1996 u kellhom tliet ulied miż-żwieġ: Fabian imwieled fis-26 ta' Mejju 1997, Leanne imwielda, fl-14 ta' Lulju 1998 u 19991. Chanise Għaldaqstant Fabian illum għandu dsatax-il sena, Leanne tmintax-il sena u Chanise sbatax-il sena. ta' Novembru fil-11 1 Id-dati tat-twelid tal-ulied jirriżultaw mir-rapport tal-Avukat tat-Tfal Dr. Mary Palombi Corlett, fol. Ċertifikat tat-twelid tagħhom m'huwiex in atti. (b) Il-partijiet huma separati permezz ta' separazzjoni personali fl-atti tan-Nutar Dr. Elena Bellotti, iddatat l-24 ta' Ottubru 20022. ta' kuntratt (c) Illi dwar il-kura u l-kustodja tal-minuri, il-partijiet qablu li din għandha tiġi fdata lill-intimat, a tenur tal-artikolu 5 tal- imsemmi kuntratt; Inoltre, huma qablu li r-rikorrenti (l- omm) ikollha dritt ta' aċċess versu l-minuri erba' darbiet fil-ġimgħa; Qablu wkoll li kull parti jkollha dritt tottjeni informazzjoni rigward l-edukazzjoni u l-istat tas-saħħa tal- minuri u li l-missier iżomm il-pussess tal-passaporti tagħhom; (d) Rigward il-manteniment ġie effettivament miftiehem li l- mara ma li tgħaddi ebda manteniment kwalunkwe benefiċċju soċjali inkluż children's allowance jgħaddi favur ir-raġel; lir-raġel, u (e) Il-partijiet intrabtu u obbligaw ruħhom illi f'imġiebithom u fi kliemhom huma dejjem iħarsu lit-tfal minn kull possibilita` ta' skandlu jew eżempju ħażin; (f) Illi r-rikorrenti allegat illi l-intimat ma kienx qiegħed irabbi lil uliedhom sewwa u li dawn kienu qed jiġu trattati ħażin mis-sieħba tiegħu Stephanie Mifsud, li minnha l-intimat għandu żewġt'itfal oħra3; 5 tal-proċess 3 Carlos u Cael Saliba Mizzi – imwielda fil-11 ta' Marzu 2009 u fl-24 ta' Frar 2011 rispettivament; Ċertifikati tat-twelid tagħhom huma esebiti fol. 88 u 89 (g) Illi wara li rat ir-rapport tal-ħaddiema soċjali Denise Calabrese u tal-Avukat tat-tfal Dr. Mary Montefort, nominati mill-Qorti fl-istadju ta' medjazzjoni, il-Qorti, permezz ta' digriet mogħti fit-8 ta' Ġunju 2011, kienet iddeċidiet illi l- kura u l-kustodja tal-minuri tkun waħda konġunta bejn il- partijiet; biddlet xi ħinijiet tal-aċċess u ordnat li l-partner tal-intimat Stephanie ma tkunx fid-dar tal-intimat meta jkun hemm il-minuri. Ordnat ukoll illi l-benefiċċji soċjali li jappartjenu lill-minuri jinqasmu b'mod ugwali bejn il- ġenituri; (h) L-attriċi allegat li l-intimat keċċa lil Fabian u Chanise mid- dar u għalhekk dawna marru jgħixu għandha. Medjazzjoni bejn il-partijiet ma seħħitx u għalhekk ġiet intavolata l- kawża odjerna. (i) Illi ingħata digriet pendente lite6, iddatat 6 ta' Marzu 2013, sabiex il-missier iħallas lir-rikorrenti €350 fix-xahar lir- rikorrenti stante li t-tfal kienu qegħdin jgħixu magħha b'mod regolari; Ġie ordnat ukoll sabiex l-omm tirċievi children's allowance sħiħ u mhux biss in-nofs; (j) Illi ingħata digriet ieħor pendente lite7, iddatat l-1 ta' Novembru 2014, fejn ġie dikjarat illi Fabian qiegħed jgħix ma' missieru u ta' manteniment pagabbli lill-attriċi bis-somma ta' €116.66; li b'hekk tnaqqas Ir-rapport tal-ħaddiema soċjali Denise Celik, ippreżentat fil-25 ta' Marzu 2011, jitfa' ħafna dawl fuq is-sitwazzjoni tal-minuri fil- każ odjern. L-attriċi, f'dak l-istadju, kienet stqarret mas-social worker li kienet isseparat minn ma' Carmelo minħabba s-swat. Dak iż- żmien li telqet mid-dar kienet tħossha dipressata ħafna u kien hemm ukoll allegazzjonijiet li s-sieħeb il-ġdid tagħha kien abbużiv mat-tfal. Kien għalhekk li Carmelo ħa l-kura u l-kustodja tal-minuri. Għal xi żmien, wara li sseparaw, il-koppja Mifsud reġgħu bdew jgħixu flimkien u kellhom wild ieħor, Jean Paul. L- intimat mhuwiex rikonoxxut bħala missier JeanPaul. Antonia żiedet li l-intimat dejjem żamm lit-tfal tajjeb sakemm daħlet din is-sieħba ġdida, li tkellem lit-tfal b'mod mhux xieraq. L-intimat hu bniedem nervuż u jgħajjat biex jitkellem. Kien irrabjat ħafna li wara li rabba lit-tfal waħdu meta kienu żgħar, Antonia issa tridhom "għal ħsibijiet ta' moħħha". Spjega li kienu sseparaw mhux minħabba s-swat iżda għax martu kellha raġel ieħor. Hija telqet meta l-iżgħar mit-tfal kellha biss tliet snin. Huwa aċċetta li ġieli ta lil martu xi daqqa ta' ħarta waqt il-ġlied, iżda mhux swat! Antonia qed tgħawwi lit-tfal kontrih, wara li rabbihom, u tixtrihom bl-affarijiet materjali bħal ma huma l- logħob fuq il-magni u żarbun tad-ditta. Hu jippreferi li l-flus jixtrihom ikel u frott milli mowbajls. Innega li qatt sawwat lit-tfal ħlief li darba ġibed lil Leanne minn xagħarha. Qal li mhux minnu li s-sieħba tiegħu Stephanie kienet issawwat lit-tfal. Qal li sa seba' xhur qabel, Antonia kienet qaltlu li ma tridx l-irbit tat-tfal. Il-minuri meta mitkellma mill-istess ħaddiema soċjali dehru dħulin iżda mbeżża li jitkellmu biex ma jirrabjawx lil missierhom. Spjegaw li missierhom qattagħlhom kartolina tal-Milied li kienu ppreparaw għal ommhom. Darba fl-aħbarijiet kien hemm li sparaw lil waħda mara u missierhom qalilhom li hekk ser jiġrilha ommhom. Missierhom jgħidilhom li ommhom tmur il-Marsa, u huma fehmu li qed jgħidilhom li kienet prostituta. Il-minuri ma kienux kuntenti bil-preżenza ta' Stephanie, is-sieħba l-ġdida ta' missierhom, għalkemm kienu kuntenti mas-sieħba ta' qabilha għax kellhom id-dixxiplina. Ma ħassewhomx komdi li Stephanie ħarġet quddiemhom b'sidirha barra. Il-minuri Borg Caruana qalet li din Stephanie qaltilha "Meta tibdew toħorġu mal-ġuvintur, ħallihom jagħmlu minn wara u mhux minn quddiem, kif tagħmel ommok." Darba semgħu lil Stephanie tgħid lill-intimat, li hu ried lit-tfal minħabba l-benefiċċji soċjali. Ir-Rapport tal-Avukat tat-Tfal Dr. Mary Carabott, iddatat l-1 t'April 2011, ikompli joħroġ ċar il-kunflitt bejn it-tfal u s-sieħba tal-intimat Stephanie Mifsud. Skont il-minuri din tindaħal il-ħin kollu u missierhom "dejjem iżomm magħha" u jagħti preferenza lill-ulied li għandu mir-relazzjoni magħha. L-istess minuri kienu stqarru li missierhom kien jheddidhom li se jġebbidhom mill- barbetti u li jgħajjarhom b'xi karatteristika fiżika. Qabel beda l- Qorti, kien jagħtihom biċ-ċintorin iżda huma ma kienux juru lil ommhom. Inoltre, ħadd mit-tfal ma seta' jistudja għaliex missierhom kull fil- għaxija jinvolvihom fl-impjieg part-time li għandu mid-dar, li jgħaqqad il-pupi tal-Playmobil. Spiss idumu sal-għaxra ta' bil-lejl għaddejjin u dan kien ta' detriment għall-edukazzjoni tagħhom. Illi l-intimat jinjora l-eżistenza ta' ħuhom iż-żgħir Jean Scuereb k/a Xuereb li jgħix ma' ommhom, u kienu semgħu lil missierhom jgħid lil ommhom biex tagħmel abort meta nqabdet tqila bih. Fl-atti tar-rikors tal-intimat iddatat id-19 ta' Ġunju 2013, huwa tas-Sigurta ppreżenta dokument maħruġ mid-Dipartiment Soċjali minn fejn jirriżulta li l-intimat jipperċepixxi l-benfiċċji soċjali fl-ammont ta' €114.45 u €3.12 fil-ġimgħa, u annual allowance ta' €270.20. Fis-seduta l-Assistent Ġudizzjarju Dr. Anna Fleri Soler, l-intimat iddikjara li m'huwiex joġġezzjona li uliedu marru jgħixu mar-rikorrenti, iżda jrid li jkollu aċċess għaliex mhux qed jarahom. Iddikjara wkoll li jista' jgħaddi manteniment ta' €200 fix-xahar biss stante li għandu żewġt'itfal oħra xi jrabbi. Kellu jissellef €5000 biex iħallas il- Iddikjara wkoll li lit-tifla ma tahiex permess tagħmel it-tpinġija u li din għamlitha minn wara daru. Fl-atti tar-rikors tiegħu iddatat 30 t'Ottubru 2014, l-intimat ippreżenta rapport li sar minn ibnu Fabian mal-Pulizija fit-8 t'Ottubru 2014, fejn allega li ommu tatu daqqa ta' karkura fuq wiċċu, bdiet ittih u kienet ser tweġġgħu bil-platt tal-ħġieġ li hu laqgħu f'idu u nkiser f'idejh10. Huwa ppreżenta wkoll l-affidavit ta' ibnu Fabian11, fejn dana elabora iktar dwar l-inċident li kellu ma ommu ftit tal-jiem qabel. Spjega li ommu tieħu r-relief, il-flus li jgħaddilha l-partner, il-manteniment mingħand l-intimat ta' €350, u kienet tippretendi li hu u ħutu jgħaddulha €100 kull wieħed kull xahar. Spjega li ommu kienet taħdem il-Mona Il-Fgura Il-Qala iżda waqfet għaliex tqila. Minflokha bagħtet lil Leanne u lil Chanise għax-xogħol meta suppost Chanise għadha tmur l- iskola. Dawna jaħdmu mit-Tnejn sal-Ħadd inaddfu l-Mona Il-Fgura. Qal li ommu kienet toħodlu l-paga kollha. Għandha karozza li tiswa €25,000 li l-insurance tagħha titla €2,000 u pagament ta' €350 fix-xahar. Spjega li mill-manteniment li kien jgħaddilha missieru, ommu ma kienet tixtrilhom xejn imma kienet tużahom sabiex tħallas il-flat u l-karozza u tixtri l-birra u s-sigaretti għall- partner tagħha Għarbi. Huwa esebixxa wkoll12 ritratt ta' ommu ħdejn l-imsemmija vettura BMW. Fis-seduta tal-11 ta' Novembru 201413, quddiem l-Assistent Ġudizzjarju Dr. Anna Fleri Soler, l-intimat xehed illli martu kienet lesta li ssakkar lil Fabian ġo home. It-tifel ma jaħdimx u ma jmurx skola. Ir-rikorrenti għandha tifel minn missier mhux magħruf u reġgħet kienet tqila. Fis-seduta l-Assistent Ġudizzjarju Dr. Anna Fleri Soler, xehdet ir-rikorrenti li kkonfermat li uliedha bniet jgħixu magħha filwaqt li t-tifel Fabian mar jgħix ma' missieru għaliex ma riedx ikompli l-iskola u hi bagħtitu jaħdem. Hu jgħid li ma jridx jaħdem għax għajjien. ta' Jannar 201514, quddiem 10 Ċertifikat tal-ġrieħi sofferti minn Fabian huwa esebit fol. Ir-rikorrenti wkoll ta' Jannar 201615, quddiem xogħol ta' waiter BirkirkaraŻebbuġ u xtrajtlu l-unifromi.Għamel ħmistax tajjeb u ma marx aktar. Lili ġabli skuża li kien ikun off. Il-paga li qabad lagħba lottu u super five u ubet." Fis-seduta l-Assistent Ġudizzjarju Dr. Anna Fleri Soler, xehed ir-rikorrent fejn ikkonferma li uliedu bniet Leanne u Cherise jaħdmu t-tnejn full-time ma' Omajco Cleaners. taħdem full-time ma' Omajco Cleaners. Leanne ma tgħix mar-rikorrenti iżda man- nanna tagħha f'Raħal Ta' Kerċem. Hu jaqla' f'idu €455.58 kull erba' ġimgħat. Fis-seduta tal-5 ta' Frar 201616, quddiem l-Assistent Ġudizzjarju Dr. Anna Fleri Soler, xehdet l-istess Leanne Saliba Mizzi fejn ikkonfermat li hija twieldet fl-14 ta' Lulju 1998. Taħdem full-time mal-Gamblu Confectionery f'ĦażĦal Farrug, Ħal LuqaSan Ġwann u toqgħod man-nanna fl-indirizz 57, St. Martin's, Triq Melita, Ħal Safi. L-indirizz tagħha fuq l-I.D. Card huwa tan-nanna. PRINĊIPJI LEGALI Illi din il-kawża tqanqal diversi prinċipji legali għall-analiżi ta' din il-Qorti. L-ewwel minnhom huwa l-applikazzjoni tal-prinċipju legali pacta sunt servanda għall-każ odjern, u cioe jekk il-Qorti għandhiex il-fakolta` li tbiddel dak konvenut bejn il-koppja f'kuntratt ta' separazzjoni personali. Issir referenza għall-Artikolu 992 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta li jgħid hekk: "(1) Il-kuntratti magħmula skont il-liġi għandhom saħħa ta' liġi għal dawk li jkunu għamluhom. (2) Dawn il-kuntratti ma jistgħux jiġu mħassra ħlief bil-kunsens ta' xulxin tal-partijiet, jew għal raġunijiet magħrufin mil-liġi". Ai termini tal-istess Artikolu, qed issir referenza wkoll għall- ġurisprudenza relattiva għall-prinċipju hawn imsemmi, fuq  Grace D’amato vs. Carmel sive Lino Gervais et17 fejn ġie ritenut li "Il-prinċipju kardinali li jirregola l-istatut tal- kuntratti jibqa' dejjem dak li l-vinkolu kontrattwali għandu jiġi rispettat u li hi l-volonta' tal-kontraenti kif espress...li kellha tiġi osservata.  Eric Balzan et nomine vs. Lewis Farrugia Montebello 18 u Frank Salt Real Estate Limited vs. Edward Anthony Theuma Hansford pro. et noe19 fejn ġie ritenut li "strettament u korrettement il-liġi tenfasizza l-kunċett illi dak il-kuntratt ma jistax jiġi riżolut, in linea ta' prinċipju, bis-sempliċi volonta' unilaterali u ta' xi parti kontraenti, u in effetti, l-istess provvediment jissokta jipprovdi illi l-kuntratt ma jistax jiġi mħassar ħlief bil-kunsens ta' xulxin tal-partijiet jew għal raġunijiet magħrufin fil-liġi". il-provvediment inkella għal taż-żewġ partijiet Minn dana jirriżulta illi l-kuntratti jistgħu jiġu mħassra biss jew raġunijiet bil-kunsens magħrufin fil-liġi. Jiġi rilevat illi l-Kodiċi Ċivili20 tagħna, fejn tidħol il-kura u l- kustodja tal-minuri, jagħti fakolta` ampja lill-Qorti li tbiddel sija l- ordnijiet li tkun tat hi stess, kif ukoll li tvarja dak li jkunu ftehmu l- ġenituri, kemm-il darba tali tibdil ikun fl-aħjar interess tal-minuri. Fil-fatt, dan huwa l-iktar aspett mill-firda bejn il-partijiet, fejn il- leġislatur iħalli lok lill-Qorti sabiex tbiddel dak illi jkun diġa ġie stipulat. L-artikoli relevanti tal-Kodiċi jistipulaw kif ġej: 56.(4) Il-qorti tista', f'kull żmien, tirrevoka jew tibdel dawk l- ordnijiet dwar l-ulied, meta l-interessi tal-ulied hekk jitolbu. 17 deċiża nhar it-30 ta' Mejju 2002, mill-Onorabbli Prim'Awla tal-Qorti Ċivili 18 deċiża nhar il-11 ta' Novembru 1997, mill-Onorabbli Qorti tal-Appell 19 deċiża nhar it-8 ta' Jannar 2010, mill-Onorabbli Qorti tal-Appell 20 Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta (1) Il-qorti, meta tagħti s-setgħa għall-firda, tordna, fid- digriet, f'idejn min għandhom jiġu mogħtija t-tfal. (2) Il-qorti tista', f'kull żmien, għall-aħjar tat-tfal, tħassar jew tbiddel l-ordnijiet li tkun tat dwarhom. (1) Kull ftehim bejn il-mara u r-raġel dwar il-kustodja tat- tfal jista', f'kull żmien, fuq talba tal-mara jew tar-raġel, jew ta' xi qarib ta' xi ħadd minnhom, jiġi annullat mill-qorti kompetenti, meta hekk ikun meħtieġ għall-ġid tat-tfal. (2) F'dak il-każ, il-qorti għandha tiddeċidi f'idejn min għandhom jiġu mogħtijin it-tfal, u kif għandhom jitmantnew u jiġu edukati. Illi għalhekk sija fil-liġi kif ukoll fil-ġurisprudenza tagħna, huwa ritenut li, f'kawżi bħal din, il-Qorti għandha tikkunsidra l-aqwa interess tal-minuri. Fil-kawża Jennifer Celik pro.et noe. vs. John Stagno intqal: "Jingħad illi l-kura tat-tfal komuni tal-miżżewġin, sew fil-liġi antika u sew fil-liġi viġenti, kif ukoll fil-ġurisprudenza estera u f'dik lokali hija regolata mill-prinċipju tal-aqwa utilita' u l-akbar vantaġġ għall-interess tal-istess tfal li ċ-ċirkustanzi tal-każ u l- koeffiċjenti tal-fatti partikulari tal-mument ikunu jissuġġerixxu. jisseparaw biex il-Qorti kienet qalet l-konjuġi jiġu 21 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-25 ta' Ġunju 2003, Ċitazz Numru: 2668/1996/2RCP 22 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-8 ta' Diċembru 1858; Illi ngħad ukoll fil-kawża fl-ismijiet John Saffrett vs. Amelia Saffrett et 23 u Maria Dolores sive Doris Moussa vs. Anthony Spiteri Bailey illi "apparti l-ħsieb ta' ordni morali u dak ta' ordni legali, li għandhom setgħa fil-materja ta' kura u kustodja tat-tfal in ġenerali, il-prinċipju dominanti 'in subjecta materia', li jiddetermina normalment u ġeneralment il-kwistjonijiet bħal din insorta f'dina l-kawża, huwa dak tal-aktar utilita' u dak tal-aqwa vantaġġ u nteress tal-istess minuri fl-isfond taċ-ċirkostanzi personali u 'de facto' li jkunu jirriżultaw mill-provi tal-każ li jrid jiġi riżolut..." APPLIKAZZJONI ODJERN Il-Qorti tirrileva illi f'din il-kawża sfortunatament iż-żewġ ġenituri huma maqbuda ftit huma interessati li jagħtu lil uliedhom l-aqwa trobbija. Ir-rikorrenti ma ddejqet xejn titlaq lil-minuri ta' eta` tenera sabiex issegwi relazzjoni ma' raġel ieħor. L-argument tagħha li telqet minħabba swat ma tantx jista' jkollu kredibilita` meta hija telqet u ħalliet tliet minuri ma' persuna li tgħid li kien aggressiv fil- konfront tagħha. Allura jew mhux minnu li l-intimat kien isawwatha, jew agħar minn hekk, li hija fittxet biss rasha u telqet minn taħt il-qilla tiegħu u ma ħasbitx biex tipproteġi bl- istess mod lil uliedha. Tgħid li ma tridx ir-rabta tal-ulied, iżda xorta waħda ma żżommx lura milli jkollha relazzjonijiet intimi li minnhom jitnisslu l-ulied. Fil-fatt, lill-Qorti jirriżultalha li hija omm ta' sitt ulied minn tliet missirijiet differenti. LEGAL GĦALL-KAŻ fil-ħajja personali TAL-PRINĊIPJI tagħhom u 23 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-28 ta' Jannar 1956; 24 Deċiża mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-27 ta' Novembru, 2003 (Ċitazzjoni Numru. jagħżel finanzjarju il-benefiċċju ta' uliedhom, L-intimat min-naħa l-oħra, minkejja li mhux kbir fl-eta`, u minkejja li huwa wkoll missier ta' sitt ulied (wieħed mhux rikonoxxut bħala jaħdimx u jiddependi minn ftit benefiċċji soċjali biex jgħajjex lil uliedu!! Jissussisti fir-relazzjoni tiegħu ma' sieħba li ma tkunx taqbel ma' uliedu u li hija ta' eżempju ħażin għalihom. Huwa aggressiv u minaċċjuż fil-konfront tagħhom b'tali mod li jħossuhom imbeżża kif ser jitkellmu dwaru. Huwa ċar u manifest, sija mill-provi u wkoll min-numru ta' rikorsi li saru fil-mori tal-kawża, li ż-żewġ ġenituri jorbtu mal-kura u l- kustodja jistgħu jiggwadanjaw minnhom. Minflok jaraw kemm ser jonfqu biex jaraw lil uliedhom ġejjin il-quddiem fl-iskola, soċjalment u kulturalment, jaraw x'jistgħu jieħdu minnhom bħala benefiċċji u children's allowance u saħansitra minn xogħol li jistgħu jagħmlu anke jekk kienu għadhom taħt l-eta` u suppost jattendu l-iskola. L-omm bagħtet lil uliedha bniet inaddfu stabbiliment mit-Tnejn sal-Ħadd, fil-waqt illi l-missier biex jagħmel ftit part-time mid-dar, jinvolvi lil uliedu kollha, b'detriment għall-istudji tagħhom. Konsegwentement u b'dispjaċir għall-Qorti, it-tliet ulied waqfu li ma mill-istudji jiġġenerax introjtu kbir. In vista ta' dan kollu, jirriżulta fl-opinjoni tal-Qorti li ż-żewġ partijiet m'humiex wisq idoneji biex ikollhom kura u kustodja ta' uliedhom b'mod esklussiv mill-parti l-oħra. Ġara iżda li sal-lum tnejn mill-ulied saru maġġorenni, u l-iżgħar tifla Borg Caruana diġa għandha sbatax-il sena u għandha impjieg full-time. Il-partijiet damu ħames snin biex ipproduċew il-ftit provi li ġabu a konjizzjoni tal-Qorti, b'tali mod li l-biċċa l-kbira tat-talbiet huma llum superfluwi. Rigward Borg Caruana, il-Qorti hija tal-fehma li l-kura u l-kustodja tagħha tibqa' konġunta bejn il-partijiet, b'dan illi hija għandha tibqa' tabita b'mod regolari ma' ommha r-rikorrenti, bħal ma għamlet għal dawn l-aħħar snin. Il-missier għandu jivversa lill- omm, manteniment għal Chanise, fl-ammont ta' mija u għoxrin Ewro (€120) fix-xahar li jiġi awmentat għal mitejn Ewro fix-xahar (€200) jekk dina turi x-xewqa li tkompli l-istudji tagħha. tagħhom u kollha qed jagħmlu xogħol manteniment jibqa' jitħallas lill-omm sakemm l-istess Chanise tagħlaq it-tmintax-il sena. Fl-eventwalita` li wara t-tmintax-il sena Borg Caruana tkun għadha tistudja full-time, il-manteniment tal- missier tipperċepieh hija stess u dan sakemm tibqa' hekk tistudja full-time jew sakemm tagħlaq tlieta u għoxrin (23) sena, liema waħda tavvera ruħha l-ewwel. Chanise, ikollha aċċess liberu għal missierha, li tenut kont tal-eta` tagħha, tiddeċiedi hi flimkien miegħu, meta ser tiltaqa' miegħu. DEĊIDE taqta' u Għalhekk, għal dawn tiddeċiedi din il-kawża billi tiddisponi kif ġej mit-talbiet attriċi u mill-eċċezzjonijiet tal-konvenut: il-Qorti qiegħda il-motivi, Tirrevoka kwalsiasi digriet tagħha preċedenti rigwardanti l-kura, kustodja aċċess u manteniment tal-minuri Chanise Saliba Mizzi; Tastjeni milli tagħti kwalsiasi deċiżjoni rigward Fabian u Leanne Saliba Mizzi, stante li dawn huma llum maġġorenni; Tannulla l-klawżola numru ħamsa (5) tal-kuntratt ta' separazzjoni viġenti bejn il-partijiet iddatat l-24 t'Ottubru 2002, fl-atti tan-Nutar Dr. Elena Bellotti, sakemm dana jolqot il-minuri Borg Caruana u minflok tordna dan li ġej: Il-kura u l-kustodja ta' Chanise Mifsud il-partijiet, tibqa' konġunta bejn għandha b'dan illi hija għandha tibqa' tabita b'mod regolari mar-rikorrenti. Chanise, ikollha aċċess liberu għal missierha, li tenut kont tal- eta` tagħha, tiddeċiedi hi flimkien miegħu, meta ser tiltaqa' miegħu. L-intimat lir-rikorrenti, manteniment għal Borg Caruana, fl-ammont ta' għandu jibqa' jitħallas Il-manteniment mija u għoxrin Ewro (€120) fix-xahar, li jiġi awmentat għal mitejn Ewro fix-xahar (€200) jekk dina turi x-xewqa li tkompli l-istudji lir- tagħha. rikorrenti sakemm l-istess Chanise tagħlaq it- tmintax-il sena. Fl-eventwalita` li wara t- tmintax-il sena Chanise tkun għadha tistudja full-time, il-manteniment mingħand missierha tipperċepieh hija stess u dan sakemm tibqa' hekk tistudja full-time jew sakemm tagħlaq tlieta u għoxrin (23) sena, liema waħda tavvera ruħha l-ewwel. ta' kwalsiasi benefiċċju, Fl-eventwalita` għotja jkunu jew children's allowance pagabbli għal Chanise, jgħaddi għand ir- rikorrenti. Bl-ispejjeż jibqgħu bla taxxa bejn il-partijiet.