QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA IMĦALLEF ONOR. JOSEPH BURKE LL.D. Illum il-Ġimgħa, 27 t'Ottubru 2017 Kawża Nru: 10 Rikors Ġuramentat Nru: 81 / 11 JA Freeman u Sylvia konjuġi Costantino; 2. Mario Formosa Scalpello f'ismu proprju u bħala eżerċitanti Regent Group, u kif ukoll għan- nom u in rappreżentanza tas- soċjeta' kummerċjali M & R Holdings Limited (C-30612) li ġiet imsejħa fil-kawża b'digriet tat-22 ta' Ġunju 2011; l-kummerċ Isaac Costantino u Bertu Costantino f'isimhom proprju u f'isem il- kumpanija B. Grima & Sons Ltd (C-34602); Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat ippreżentat fis-26 ta' Jannar 2011 li permezz tiegħu l-atturi ppremettew: Dikjarazzjoni dwar l-oġġett tal-kawża Illi l-atturi huma proprjetarji u possessuri minn żmien antik u mill-antenati tagħhom tal-porzjon art f'San Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex), adjaċenti ma' proprjeta' tal-Uffiċċju Konġunt, liema proprjeta' tal-Uffiċċju Konġunt hija magħrufa Tal-Imgħażqa. Illi din il-proprjeta' tal-atturi hija tal-kejl ta' circa 850 m.k., jew 0.75 tomniet, indikata bil-kulur isfar fl-annessa pjanta (Dok. A) u li tmiss mil-lvant ma' proprjeta' tal-konvenuti Grima u mit- tramuntana, majjistral u punent ma' proprjeta' ta' l-Uffiċċju Konġunt. Illi l-atturi regolarment jeżerċitaw pussess fuq din l-art, tant li anke jikkultivawha u ħadu s-sussidju fuqha. Illi l-pussess tal-atturi minn dejjem kien manifest, pubbliku u bl- ebda mod interrott. Raġunijiet tat-Talbiet Illi għall-ħabta tal-15 ta' Jannar 2011, il-konvenuti jew min minnhom, b'mod abbużiv u b'detriment għad-drittijiet tal-istess atturi daħlu fl-imsemmija proprjeta' u huma jew persuni inkarigati minnhom bdew iħammluha u di fatti llum saħansitra niżlu sal-blat, u dan kif ħa jiġi ppruvat fil-kors tal-kawża. Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali l-aġir tal-konvenuti Illi jikkostitwixxi kjarament spoll riċenti u privileġġjat di fronte tal-atturi u dan ai termini tal-Artikolu 535 tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta. Illi dan ix-xogħol il-konvenuti jew min minnhom għamluh ciononostante hemm pendenti kontra tagħhom talba għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni bin-numru 33/2011/1 li sakemm ġiet preżentata din il-kawża kien għadu mhux degretat. Talbiet Għaldaqstant l-esponenti qegħdin bil-qima jitolbu lil dina l- Onorabbli Qorti fuq imsemmija prevja kull dikjarazzjoni responsabbilta' opportuna: 1. Tiddikjara li l-aġir fuq imsemmi tal-konvenuti jew min minnhom meta nvadew l-art fuq imsemmija jammonta għal spoll privileġġjat u riċenti fit-termini tal-Artikolu 535 tal- Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta di fronte tal-atturi. jogħġobha għar-raġunijiet ta' lill-istess konvenuti jew min minnhom sabiex fi żmien qasir u perentorju occorrendo b'opera ta' periti nominandi jagħmlu dawk ix-xogħlijiet kollha neċessarji sabiex jirripristinaw l-art in kwistjoni għall-istatus quo ante. Fin-nuqqas li l-konvenuti jew min minnhom jagħmlu dak lilhom ordnat fit-tieni talba tal-preżenti, l-atturi jiġu hekk awtoriżżati jagħmlu dawk ix-xogħlijiet kollha neċessarji għall-fini tat-tieni talba, u dan a spejjeż tal-istess konvenuti jew min minnhom. Fl-eventwalita' li l-atturi ikollhom jagħmlu x-xogħlijiet huma kif ingħad aktar 'il fuq, l-istess konvenuti jew min minnhom jiġu kkundannati jħallsu lill-istess atturi dawk l- ammonti ta' flus li jkunu nefqu sabiex jirripristinaw l-art in Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali kwistjoni, u dan wara li ssir valutazzjoni minn perit nominat minn din l-Onorabbli Qorti biex jaċċerta li dawn l- ispejjeż intefqu. Bl-ispejjeż u bil-konvenuti jew min minnhom inġunti minn issa għas-subizzjoni, inklużi dawk tal-mandat ta' inibizzjoni numru 33/2011/1, u bla preġudizzju għal kull azzjoni oħra ta' disprezz lejn l-awtorita' tal-Qorti mill-konvenuti jew min minnhom. Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda. Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenuti Carmel u Sylvia konjuġi Costantino ppreżentata fil-11 ta' Marzu 2011 fejn eċċepew: 1. Illi preliminarjament il-ġudizzju ma huwiex integru stante li hemm sidien oħra, ben noti għar-rikorrenti, u li ma humiex intimati f'dawn il-proċeduri. L-intimati konjuġi Costantino ma humiex il-proprjetarji waħedhom tal-art in kwistjoni, kif lanqas ma huma l-intimati l-oħra mħarrka. Għalhekk din l-azzjoni hija żgur perenta fil-konfront ta' sidien oħra mhux imħarrka f'dawn il-proċeduri. Tali ismijiet kienu faċilment magħrufa, iżda r-rikorrenti qabdu u mexxew kontra wħud mis-sidien biss! lok u wkoll preliminarjament, il-korrezzjoni awtoriżżata magħmula mir-Reġistratur tal-Qorti fl-1 ta' Frar 2011, u allura sitt ijiem wara li ġiet ippreżentata l- kawża odjerna, hija irrita u nulla. L-atturi żiedu konvenut (is-socjeta' M & R Holdings Limited C-30612 f'dan il-każ) wara l-preżentata tar-rikors maħluf, u allura messhom talbu 1-awtoriżżazzjoni tal-Qorti. Dan ma għamluhx u qabdu u żiedu konvenut bl-intervent tar-Reġistratur tal-Qorti. Fil-mertu jingħad li t-talbiet tar-rikorrenti huma nfondati fil-fatt u fid-dritt stante li l-intimati ma kkommettew l-ebda spoll fil-konfront tar-rikorrenti. Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali Illi f'kull każ, r-rikorrenti jridu jissodisfaw it-tlett rekwiżiti meħtieġa sabiex din l-azzjoni tagħhom tirnexxi. Mill-provi li sejrin iressqu l-intimati għandu jirriżulta li l-elementi kostituttivi kollha, jew uħud minnhom, ta' din l-azzjoni ma ġewx sodisfatti. Dato ma non concesso li din l-azzjoni tirnexxi, anke in vista tal-ewwel eċċezzjoni mogħtija, din l-Onorabbli Qorti, dejjem bid-dovut rispett, ma tista qatt tordna sabiex il- proprjeta' li r-rikorrenti qegħdin jallegaw li ġiet turbata terġa' tiġi ripristinata l-għaliex l-art in kwistjoni ma tappartjenix biss lill-intimati iżda lil terzi mhux imħarrka f'dawn il-proċeduri. ir-risposta ġuramentata Salv risposti ulterjuri. Rat Isaac Costantino, Bartolomeo Costantino u B. Grima And Sons Limited ippreżentata fis-16 ta' Marzu 2011, fejn eċċepew illi t-talbiet tar-rikorrenti fil-konfront tagħhom għandhom jiġu miċħuda għas-segwenti raġunijiet: 1. tal-konvenuti Illi in linea preliminari, il-kawża kif impostata fil-konfront tal-esponenti hija improponibbli u ma tistax tirnexxi. Dan peress li fir-rikors ġuramentat tagħhom ir-rikorrenti jsostnu li l-esponenti kkommettew spoll privileġġjat fil-konfront tagħhom fuq l-art kollha tal-kejl ta' circa 850 m2 mertu ta' din il-kawża, mentri r-rikorrenti jafu li kwalsiasi interess li għandhom l-esponenti fuq l-art in kwistjoni tikkonċerna biss żewġ plots ferm iżgħar, u li parti minnhom biss tifforma parti mill-art mertu ta' din il-kawża. Dawn il-plots gew akkwistati mill-kumpanija B. Grima And Sons Limited (C 34602) biss mingħand diversi vendituri, fosthom l- intimati l-oħra Carmelo u Salvina Costantino, permezz ta' att Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali tat-30 ta' Novembru 2010 ippubblikat min-Nutar Reuben Dato; Illi subordinatament, u dejjem in linea preliminari, għar- raġunijiet fuq premessi, it-talbiet tar-rikorrenti, in kwantu jikkonċernaw l-art kollha tal-kejl ta' circa 850m2, ma jistgħux jintlaqgħu fil-konfront tal-esponenti; Illi bla ħsara għas-suespost, u dejjem in linea preliminari, l- esponenti Isaac Costantino għandu jiġi liberat mill-osservanza tal-ġudizzju peress li l-involviment tiegħu fir-rigward tal-art mertu ta' din il-kawża dejjem kien in rappreżentanza tal- kumpanija B. Grima And Sons Limited, ta' liema huwa Direttur, rappreżentant u azzjonista, u dan kif ser jirriżulta mill-provi li ser jinġiebu waqt is-smiegħ ta' din il-kawża; Illi bla ħsara għas-suespost, u dejjem in linea preliminari, l- esponenti Bartolomeo Costantino għandu jiġi wkoll liberat mill- osservanza tal-ġudizzju peress li l-unika konnessjoni u interess li għandu fir-rigward tal-art mertu ta' din il-kawża huwa biss bħala azzjonista jew rappreżentant) tal-kumpanija B. Grima And Sons Limited, u dan kif ser jirriżulta mill-provi li ser jinġiebu waqt is- smiegħ ta' din il-kawża; (u mhux Direttur Illi bla ħsara għas-suespost, fuq il-mertu, mill-provi li ser jinġiebu waqt is-smiegħ ta' din il-kawża ser jirriżulta li ma jeżistux ir-rekwiżiti meħtieġa sabiex tirnexxi azzjoni ta' spoll; Illi bla ħsara għas-suespost, fi kwalunkwe każ, mill-provi li ser jinġiebu waqt is-smiegħ ta' dan il-kawża ser jirriżulta li l-esponenti ma kkommettew ebda spoll fil-konfront tar- rikorrenti; Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri skond il-liġi. Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali Bl-ispejjeż kollha kontra r-rikorrenti. Rat ippreżentata fil-15 ta' Marzu 2011, fejn eċċepixxa: 1. ir-risposta ġuramentata Illi in linea preliminari, il-kawża kif impostata fil-konfront tal-esponenti hija improponibbli u ma tistax tirnexxi. Dan peress li fir-rikors ġuramentat tagħhom ir-rikorrenti jsostnu li l-esponenti kkommetta spoll privileġġjat fil-konfront tagħhom fuq l-art kollha tal-kejl ta' circa 850 m2 mertu ta' din il-kawża, mentri r-rikorrenti jafu li kwalsiasi interess li għandu l-esponenti fuq l-art in kwistjoni tikkoncerna biss żewġ plots ferm iżgħar, u li parti minnhom biss tifforma parti mill-art mertu ta' din il-kawża. Dawn il-plots ġew akkwistati flimkien ma' martu Maria Dolores Micallef (I.D. 422282M) mingħand diversi vendituri, fosthom l-intimati l- oħra Carmelo u Salvina Costantino, permezz ta' att tat-30 ta' Novembru 2010 ippubblikat min-Nutar Reuben Dato; Illi subordinatament u dejjem in linea preliminari, għar- raġunijiet fuq premessi, it-talbiet tar-rikorrenti, in kwantu jikkonċernaw l-art kollha tal-kejl ta' circa 850 m2, ma jistgħux jintlaqgħu fil-konfront tal-esponenti; Illi bla ħsara għas-suespost, fuq il-mertu, mill-provi li ser jinġiebu waqt is-smiegħ ta' din il-kawża ser jirriżulta li ma jeżistux ir-rekwiżiti meħtieġa sabiex tirnexxi azzjoni ta' spoll; Illi bla ħsara għas-suespost, fi kwalunkwe każ, mill-provi li ser jinġiebu waqt is-smiegħ ta' dan il-kawża ser jirriżulta li l-esponenti ma kkommetta ebda spoll fil-konfront tar- rikorrenti; Salvi eccezzjonijiet ulterjuri skond il-liġi. Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali ir-risposta ġuramentata Bl-ispejjeż kollha kontra r-rikorrenti. Rat ippreżentata fl-24 ta' Marzu 2011, fejn eċċepixxa: 1. Preliminarjament illi l-korrezzjoni ossia żieda magħmula fir-rikors promotur fl-1 ta' Frar 2011 mir-Registratur hija irritwali, nulla u bi ksur tal-Artikolu 176 (1) tal-Kodiċi ta' Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili stante li ma saritx bl- awtoriżżazzjoni tal-Qorti. Konsegwentement għandha tiġi mneħħija mill-atti. Preliminarjament u bla preġudizzju, illi r-rikors promotur huwa irritu u null peress li mhux konformi mal-artikolu 161 tal-Kodiċi ta' Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili in kwantu l-atturi qed jittentaw jippromwovu f'azzjoni waħda diversi kawzi ta' spoll fir-rigward ta' diversi allegati atti ta' spoll, allegatament kommessi minn diversi persuni fuq diversi porzjonijiet diviżi ta' artijiet indipendentement wieħed mill- ieħor. Preliminarjament u bla preġudizzju, illi r-rikors promotur huwa irritu u null ukoll peress li mhux konformi mal- artikoli 156 u 161 tal-Kodiċi ta' Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili peress jittentaw jippromwovu f'azzjoni waħda diversi kawżi ta' spoll fir- rigward ta' diversi allegati atti ta' spoll, allegatament kommessi minn diversi persuni fuq diversi porzjonijiet diviżi ta' artijiet indipendentement wieħed mill-ieħor, mingħajr ma dan hu spjegat ċar u sewwa fir-rikors ġuramentat. l-atturi qed Preliminarjament u bla preġudizzju, illi l-ġudizzju ma hux integru in kwantu d-diversi artijiet mertu tal-kawża odjerna huma okkupati minn terzi li ma humiex imħarrkin f'dawn Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali il-proċeduri. Konsegwentement jiġu liberati mill-osservanza tal-ġudizzju. il-konvenuti għandhom Bla preġudizzju, illi mhux minnu li l-esponent ikkommetta spoll fil-konfront tal-atturi. Bla preġudizzju, illi l-azzjoni attriċi hija preskritta ossia perenta ai termini tal-artikolu 535 tal-Kodiċi Ċivili. Illi mhux minnu dak allegat mill-atturi illi l-esponenti aġixxa bi ksur tal-mandat ta' inibizzjoni numru 33/2011/1. Illi l-esponent jaf bil-fatti premessi. Salvi eċċezzjonijiet oħra. Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenuti Jimmy Floysvik u Paul Manicolo ppreżentata fil-15 ta' April 2011 fejn eċċepew: 1. Illi in linea preliminari, l-esponenti mhumiex il-leġittimi kuntraditturi stante illi huma aġixxew, taħt l-inkarigu espress mogħti minn uħud mill-konvenuti, bħala kuntratturi sabiex jesegwixxu xi xogħlijiet f'parti żgħira mill-art mertu tal-kawża, u għaldaqstant jiġu liberati mill-osservanza tal-ġudizzju. l-esponenti għandhom Illi inoltre, l-improponibbilta' tat-talbiet attriċi fil-konfront tal-esponenti li m'għandhomx interess dirett, huma ma jistgħu qatt jiġu kkundannati għal xi forma ta' ripristinu; in kwantu kuntratturi Illi di piu' u kif ukoll in linea preliminari, iżda mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-improponibbilta' tat-talbiet attriċi stante jagħmlu l-esponenti ġew xogħlijiet fuq parti żgħira mill-art mertu tal-kawża u mhux imqabbda Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali fuq l-art ta' circa 850m2 kif qed jiġi allegat fir-rikors ġuramentat promotur; Illi fil-mertu u mingħajr preġudizzju għas-suespost, ma jissussistux l-elementi meħtieġa fil-liġi sabiex tirnexxi l- azzjoni ta' spoll intentata mill-atturi; Illi fil-mertu wkoll, l-esponenti ma wettqu l-ebda spoll fil- konfront tal-atturi; Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri skond il-liġi; Bl-ispejjeż kollha kontra r-rikorrenti. Rat id-digriet tat-22 ta' Ġunju 2011 li permezz tiegħu ġiet imsejħa fil-kawża s-soċjeta' M & R Holdings Limited. Rat ir-risposta ġuramentata tas-socjeta' M & R Holdings Limited ippreżentata fl-1 ta' Diċembru 2011, li permezz tagħha eċċepiet: 1. Preliminarjament illi l-azzjoni attriċi hija preskritta ossia perenta ai termini tal-artikolu 535 tal-Kodiċi Ċivili stante illi l-kumpanija eċċipjenti ddaħħlet fil-kawża odjerna b'digriet ta' din l-Onorabbli Qorti tat-22 ta' Ġunju 2011, ħames xhur wara li ġiet intavolata l-kawża odjerna bil- konsegwenza illi kienu għaddew aktar minn xahrejn mill- jum tal-allegat spoll. Illi l-korrezzjoni ossia żieda magħmula fir-rikors promotur fl-l ta' Frar 2011 mir-Reġistratur hija irritwali, nulla u bi ksur tal-Artikolu 176 (1) tal-Kodiċi ta' Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili stante li ma saritx bl-awtoriżżazzjoni tal- Qorti. Konsegwentement għandha tiġi mneħħija mill-atti. Preliminarjarnent u bla preġudizzju, illi r-rikors promotur huwa irritu u null peress li mhux konformi mal-artikolu 161 Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali tal-Kodiċi ta' Organiżżazzjoni u Proċedura Ċivili in kwantu l-atturi qed jittentaw jippromwovu f'azzjoni waħda diversi kawżi ta' spoll fir-rigward ta' diversi allegati atti ta' spoll, allegatament kommessi minn diversi persuni fuq diversi porzjonijiet diviżi ta' artijiet indipendentement wieħed mill- ieħor. Preliminarjament u bla preġudizzju, illi r-rikors promotur huwa irritu u null ukoll peress li mhux konformi mal- artikoli 156 u 161 tal-Kodiċi ta' Organiżżazzjoni u jittentaw Proċedura Ċivili peress jippromwovu f'azzjoni waħda diversi kawżi ta' spoll fir- rigward ta' diversi allegati atti ta' spoll, allegatament kommessi minn diversi persuni fuq diversi porzjonijiet diviżi ta' artijiet indipendentement wieħed mill-ieħor, mingħajr ma dan hu spjegat ċar u sewwa fir-rikors ġuramentat. l-atturi qed Preliminarjarnent u bla preġudizzju, illi l-ġudizzju ma hux integru in kwantu id-diversi artijiet mertu tal-kawża odjerna hurna okkupati minn terzi li ma humiex imħarrkin f'dawn il-konvenuti għandhom il-proċeduri. Konsegwentement jigu liberati mill-osservanza tal-ġudizzju. Bla preġudizzju, illi mhux minnu li l-esponent ikkommetta spoll fil-konfront tal-atturi. Illi mhux minnu dak allegat mill-atturi illi l-esponenti aġixxa bi ksur tal-mandat ta' inibizzjoni numru 33/2011/1. Illi l-esponent jaf bil-fatti premessi. Salvi eċċezzjonijiet oħra. Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali Rat ir risposta ġuramentata ulterjuri tal-konvenuti Carmelo u martu Salvina Costantino ppreżentata fit-23 ta' Marzu 2012, li permezz tagħha eċċepew: 1. Preliminarjament, it-talbiet attriċi fil-konfront tas-soċjeta' M & R Holdings Limited huma preskritti bid-dekors ta' xahrejn ai termini tal-Artikolu 535 tal-Kodici Civili Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta. Is-soċjeta' M & R Holdings Limited ġiet notifikata li saret korrezzjoni fejn hija saret parti fil-kawża fl-udjenza tal-11 ta' Novembru 2011 mentri l-ispoll allegatament ġie kommess għall-ħabta tal-15 ta' Jannar 2011. In effetti fis-sentenza fl-ismijiet "Bartolomeo Cachia vs Jesmond Portelli Pisani" l-Qorti tal-Appell, dwar ċirkostanzi simili, iddeċidiet is-segwenti: "Fil-każ in eżami, l-attur l-ewwel ħa ż-żmien tiegħu biex jistitwixxi proċeduri ġudizzjarji kontra xi ħadd ismu "Leonard Portelli Pisani", imbagħad wara ntebaħ li dan kien l- isem żbaljat, ottjena korrezzjoni tal-isem u ħareġ notifika f'indirizz divers, u effetwa notifika valida għall-ewwel darba kontra Jesmond Portelli Pisani wara li kien għadda l- perijodu ta' sentejn (fis-7 ta' Ottubru 1995). Issa li kieku kellu jirriżulta li entro l-perijodu ta' sentejn, l-att ta' ċitazzjoni b'xi mod ġie il-konvenut Jesmond Portelli Pisani, allura din il-Qorti kienet tkun propensa li tabbraċċja r-raġjonament tal-ewwel Qorti għaliex, wara kollox, l-attur proprjament kellu l-għan li jħarrek lilu, imma mhux hekk jidher li ġara f'dan il-każ. Għalhekk fil- mument li l-konvenut ġie notifikat, l-azzjoni attriċi kienet ġja' preskritta, u jsegwi allura li kull att ieħor li sar wara, kompriża l-kjamata fil-kawża tas-soċjeta' assikuratriċi, kien milqut bl-istess preskrizzjoni". Illi in effetti u per konsegwenza, t-talbiet attriċi kif dedotti ma qatt ma jistgħu jiġu milqugħa għaliex ladarba fil- konfront tas-soċjeta' M & R Holdings Limited huma Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali preskritti l-atturi qatt ma jistgħu jiġu ntegrati pjenament reali godiment tas-sit in kwistjoni. Illi l-esponenti ma kkommettew l-ebda spoll. Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri. Semgħet il-provi; Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Appell tad-29 ta' April 2016 li permezz tagħha bagħtet lura l-atti lil din il-Qorti meta iddeċidiet li l-azzjoni odjerna ġiet intavolata entro x-xahrejn rikjesti mill- liġi; Rat in-noti ta' sottomissjonijiet. Rat l-atti proċesswali u l-verbal tas-seduta tas-7 ta' Lulju 2017 fejn il-kawża thalliet għas-sentenza wara li l-Avukati rispettivi trattaw mill-ġdid l-istess kawża. Ikkunsidrat: Illi kif jidher ċar miċ-ċitazzjoni din hija kawża ta' spoll. L-atturi qed isostnu illi l-konvenuti kkommettew dan l-ispoll meta daħlu fil-proprjeta' posseduta minnhom u bdew iħammluha. Kif hu magħruf huma tlieta l-elementi rikjesti biex azzjoni ta' spoll tirnexxi, u ċjoe': 1. il-pussess – possidesse; l-azzjoni spoljattiva li tkun saret bil-moħbi jew kontra l- volonta tal-attur – spoliatum fuisse, u li l-azzjoni ssir fi żmien xahrejn minn meta jkun seħħ l- ispoll – infra bimestre deduxisse. Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali Illi l-konvenuti f'din il-kawża qed jopponu għall-kawża permezz ta' eċċezzjonijiet diversi. Il-konjuġi Costantino qed jeċċepixxu l- integrita' tal-ġudizzju u li l-azzjoni hija nfondata fil-fatt u fid- dritt. Il-konvenuti Grima u Grima and Sons Limited qed jeċċepixxu illi l-azzjoni hija improponibbli għaliex huma kulma għandhom interess huwa f'għalqa ferm iżgħar (żewġ plots) minn dik indikata fir-rikors, u li Isaac Costantino personalment mhux involut. Il-konvenut Micallef eċċepixxa l-istess preġudizzjali fir- rigward tal-entita' tal-proprjeta; il-konvenut Borg eċċepixxa li ma kkommetta ebda spoll. L-istess Borg nomine eċċepixxa li l- atturi ma jistgħux jipproponu kawża waħda kontra d-diversi konvenuti. Il-konvenuti Vassallo u Abdilla eċċepew li ma humiex leġittimi kontraditturi għaliex aġixxew fuq ordni ta' ħaddieħor. Il-konvenuti kollha eċċepew it-trapass ta' xahrejn iżda kif issemma, din l-eċċezzjoni issa hija sorvolata bis- sentenza tal-Qorti tal-Appell. Illi fis-sentenza "Delia vs Pillow" (deċiża mill-Prim Awla fl-4 ta' Frar 1958) ġie ritenut illi; "L-azzjoni ta' spoll isservi biex tipproteġi l-pussess, ikun x'ikun … li jiġi vjolentement jew okkultament meħud mingħand il- possessur jew detentur u ġie deċiż kemm-il darba li tapplika wkoll għat-tutela tal-kważi pussess tad-drittijiet legali u hija inerenti għall-fatt ta' min b'awtorita' privata … jagħmel għad- dannu ta' terza persuna att li għalkemm jista' jkollu dritt għalih ma jistax jeżerċitah mingħajr intervent tal-Qorti." Illi kif ġie ritenut fil-kawża "Margherita Grech La Rosa vs Pawla Schembri Hillyer" deċiża fit-12 ta' April 1958: Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali "L-actio spolii hija radikata pjuttost fuq l-esiġenzi ta' utilita' soċjali milli fuq il-prinċipju assolut ta' ġustizzja, u hija eminentement intiża l-protezzjoni ta' kwalunkwe pussess u jiġi impedut liċ-ċittadin privat li jieħu l-liġi f'idejh; b'mod li l-fini tagħha huwa dak li jiġi restawrat l-istat tal-pussess li jkun ġie skonvolt jew turbat." Illi kif ukoll ġie ritenut: "Kif kellha okkażjoni tesprimi ruħha l-Onorabbli Qorti tal- Appell, l-indaġini li trid issir hija waħda limitatissima, rigoruża u skarna, u ma tinsab f'ebda leġislazzjoni oħra, u kompliet tgħid illi għalhekk indaġinijiet ibbażati fuq x'jgħidu u ma jgħidux ġuristi u awturi Franċiżi u Taljani huwa għal kollox irrilevanti u inapplikabbli fil-kuntest tal-ordinament ġuridiku tagħna – Appell "Khattabi vs Abela Valletta" – deċiż fid-9 ta' Marzu 1992). Illi l-atturi jsostnu li huma minn dejjem kien jaħdmu l-art in kwistjoni (fol 41 xheda ta' Carmelo Rhodes) u li ħadd ma kellimhom fuqha sakemm kien kellimhom il-konvenut Costantino (fol 43). Kompla jgħid li mbagħad sab lil Floysvik u Manicolo jħammlu l-art u dawn qalulu li kienu tqabbdu minn Carmelo Costantino u Mario Formosa Scalpello. L-atturi l-oħra kkonfermaw li huma kien ilhom jaħdmu l-art għal hafna snin u kkonferma dan ix-xhud Joseph Xerri De Caro u anke Felic Flahive. Illi f'dan il-każ għalkemm huwa minnu li kif sostnew uħud mill- konvenuti, l-atturi filli jgħidu li huma proprjetarji u filli li huma pussessuri, jidher li kellhom aċċess għall-proprjeta' in kwistjoni u kienu b'xi mod jagħmlu użu minnha. F'ċirkostanzi simili, skond is-sentenza fl-ismijiet "Fenech vs Fenech" mogħtija mill- Qorti li (l-atturi) għandhom l-interess ġuridiku li jittutelaw u jipproteġu l- interessi tagħhom. Għalhekk l-atturi kienu għall-inqas ko- possessuri tal-kmamar in kwistjoni u li l-konvenuti għax jidhrilhom li huma l-proprjetarji qabdu u daħlu fiha u għamlu x- Rikors Ġuramentat Nru: 81/11 JA Sentenza Finali xogħlijiet indikati. Dan ma japplikax għall-konvenuti Vassallo u Abdilla għaliex dawn kienu ġew inkarigati jagħmlu x-xogħlijiet mill-konvenuti l-oħra u għalhekk għandhom jiġu liberati mill- osservanza tal-ġudizzju. DEĊIŻJONI Għal dawn il-motivi, il-Qorti tilqa' l-eċċezzjonijiet tal- konvenuti Floysvik u Abdilla u tilliberahom mill-osservanza tal-ġudizzju, bl-ispejjez tagħhom jitħallsu mill-atturi. Tiċħad l-eċċezzjonijiet tal-konvenuti l-oħra u tilqa' t-talbiet attriċi fil-konfront tagħhom. Għall-fini tat-tieni talba tipprefiġġi terminu ta' xahrejn. Il-Qorti tinnomina lill- A.I.C. Valerio Pillow biex jissorvelja x-xogħlijiet. L-ispejjeż rimanenti jkunu a kariku tal-konvenuti l-oħra. Onor. Joseph Borg Bonnici LL.D. lmħallef