Kopja Informali ta' Sentenza Seduta tat-3 ta' Dicembru, 2014 Citazzjoni Numru. Id-Direttur tal-Kuntratti u l-Kap tad-Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi 'Plant & Equipment Limited' bħala mandatarja tas-soċjetà Taljana 'Moro Compact System Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Permezz ta' ċitazzjoni preżentata fit-22 ta' Ottubru 1999, l-atturi ippremettew u talbu: Illi b'ittra ta' aċċettazzjoni tat-tender numru LA34/96 tal-15 ta' Jannar, 1996, kopja hemm annessa u mmarkata Dok 'A', id-Direttur tal-Kuntratti aċċetta l-offerta tas- soċjetà konvenuta "Moro Compact System S.r.L" magħmula tramite l-aġenti tagħha hawn Malta, is-soċjetà Maltija Plant & Equipment Limited sabiex tixtri street washing bowser bil-prezz tal-Lit 115,861,000 Cif Malta u hydraulic control of the front mounted washing bar għall-prezz ta' Lit 1,008,700 u top mounted suction boom għall-prezz ta' Lit 2,768,000. Illi skont l-offerta, kopja hemm annessa u mmarkata Dok 'B', l-imsemmija oġġetti kienu garantiti għall-perijodu ta' tnax-il xahar mid-data tal-kummissjoni, liema kummissjoni saret fit-2 ta' Ġunju, 1996. Illi l-oġġetti kollha tħallsu kwantu għal ħamsa u sebgħin fil-mija (75%) mal- preżentata tad-dokumenti tal-ispedizzjoni u ħamsa u għoxrin fil-mija (25%) fi żmien ħamsa u erbgħin (45) ġurnata mid-data tal-polza ta' karigu. Illi skont klawżola numru tlettax (13) tal-'ispecifications' li jiffurmaw parti mit-tender, kopja hemm annessa u mmarkata Dok 'C', it-tank tal-bowser inkwistjoni kellu jkun magħmul minn 'rust-proof material'. Illi skont l-offerta mressqa mis-socjetà konvenuta, it-tank tal-bowser inkwistjoni kien ser ikun stainless steel (Dok 'B'). Illi għal ħabta ta' Ottubru, 1996, u ċjoè wara li sar il-bejgħ iżda qabel ma għadda l- perijodu tal-garanzija, it-tank inkwistjoni beda joqtor u deher fih ħafna sadid fil- partijiet fejn hemm il-welding. Illi s-soċjetà konvenuta Taljana 'Moro Compact S.r.L' kif ukoll is-soċjetà konvenuta Maltija 'Plant & Equipment Limited' ġew mgħarrfa b'dan id-difett u nterpellati sabiex jirrimedjaw għal dan id-difett. Illi għal interpellazzjonijiet tal-atturi, s-soċjetà konvenuta rrispondiet li s-sadid seta' kien frott ta' ilma mielaħ jew aċiduż, ħaġa li l-esponenti qatt ma użaw fil-bowser u li jinnegaw li setgħet ġrat. Illi l-allegazzjonijiert tal-konvenuti rriżultaw nfondati meta ftit taż-żmien wara l- ewwel inċident, beda joqtor ukoll it-tank tad-diesel tal-istess vettura, meta d-diesel ċertament mhuwiex korrużiv iżda minnu nnifsu jipproteġi kontra s-sadid. Illi ż-żewġ soċjetajiet aġixxew jew dolożament jew b'negliġenza grossolana fil- konfront tal-attur b'mod illi huma jew biegħu l-apparat inkwistjoni lill-attur meta kienu jafu li huwa ma kienx tal-kwalità rikjesta u pattwita jew biegħu l-istess apparat Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza b'indifferenza u mingħajr id-debita konstatazzjoni dwar jekk dan kienx tal-kwalità pattwita jew le. Illi l-aġir taż-żewġ soċjetajiet konvenuti ikkaġuna danni inġenti lill-atturi konsistenti fl-ammont imħallas ghall-bowser inkwistjoni u għall-aċċessorji fuq imsemmija b'telf ta' użu u f'kiri ta' bowser alternattiv sabiex jagħmel dak ix-xogħol li l-apparat mixtri kien intiż li jagħmel. Jgħidu għalhekk is-soċjetajiet konvenuti għaliex, din l-Onorabbli Qorti, m'għandhiex: - Tiddikjara li l-kuntratt ta' bejgħ bejn l-atturi u s-soċjetajiet konvenuti jiġi 1. rexxiss u annullat u dana għar-raġunijiet fuq imsemmija; Tikkundanna lis-soċjetajiet konvenuti jew min minnhom jirrifondu l- 2. prezzijiet imħallsa għall-istess oġġetti bl-imgħax; Tiddikjara lis-soċjetajiet konvenuti jew min minnhom responsabbli għad- danni sofferti mill-attur bħala konsegwenza tal-ksur tal-kuntratt da parti tagħhom; Tillikwida, okkorrendo b'opera ta' perit, id-danni msemmija fit-tielet 4. talba ta' din iċ-ċitazzjoni; 5. tad-danni hekk likwidati. Tikkundanna lis-soċjetajiet konvenuti jew min minnhom, għall-ħlas Bl-ispejjeż inklużi dawk tal-protest datat 25 ta' Ġunju, 1997 kontra s-soċjetajiet konvenuti u bl-inġunzjoni tal-konvenuti għas-subizzjoni. Il-konvenuti wieġbu:- il-proċedura użata mhijiex dik Preliminarjament il-fatt illi s-soċjetà Taljana Moro Compact Systems hija persuna li hija assenti minn Malta u għalhekk idoneja kontemplata fil-liġi; Preliminarjament ukoll il-fatt illi Plant & Equipment Limited ma hijiex mandatarja tas- socjetà Taljana Moro Compact Systems S.r.l., u tali rappreżentanza ma tistax tiġi preżunta bil-manjiera kif ġiet intavolata ċ-ċitazzjoni; Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-uniku rwol illi kellha s-soċjetà Plant & Equipment Limited kien limitatament dak ta' intermedjarja sabiex is-soċjetà Taljana Moro Compact Systems S.r.l. setgħet tagħmel offerta għat-tender LA 34/96, liema tender fil-fatt ingħatat direttament lis-soċjetà Taljana, u għalhekk ma teżisti l-ebda relazzjoni ġuridika bejn is-soċjetà Plant & Equipment Limited u l-atturi, stante li l- bejgħ sar direttament bejn is-soċjetà Moro Compact Systems S.r.l. u l-atturi. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, it-talbiet attriċi huma preskritti ai termini tal- artikoli 1407 u 2153 tal-Kodici Civili (Kap. 16 tal-Edizzjoni Riveduta tal-Liġijiet ta' Malta). Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, il-fatt illi r-rimedju f'każ ta' bejgħ ta' merkanzija huwa dak provdut fl-artikolu 1390 tal-Kodiċi Ċivili (Kap. 16 tal-Edizzjoni Riveduta tal-Liġijiet ta' Malta), liema rimedju mhux rispekkjat fl-ewwel żewg talbiet tal-atturi. Illi fil-mertu t-talbiet attriċi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt stante li l-ħwejjeġ mibjugħa u kkonsenjati mis-soċjetà Moro Compact Systems S.r.l. kienu tal-kwalità pattwita u skont l-"ispecifications" kontenuti fit-tender li ingħata lis-soċjetà Moro Compact Systems S.r.l. Illi l-allegati danni sofferti mill-atturi mhijiex, bl-ebda mod, responsabbli għalihom is- soċjetà konvenuta nomine, stante li kienu l-atturi stess li kkaġunaw l-allegati ħsarat fil-ħwejjeġ mibjugħa, kif ser jiġi ppruvat fil-kors tal-kawża. Salv eċċezzjonijiet ulterjuri. Il-kwistjoni L-atturi qegħdin jitolbu r-rexxissjoni ta' kuntratt ta' bejgħ ta' street washing bowser u Barraminhekk l-atturi qegħdin jitolbu wkoll ir- rifużjoni tal-prezz u l-likwidazzjoni tad-danni u dan stante li qegħdin isostnu li l-bowser u l- apparat inkwistjoni ma kienux tal-kwalità miftehma, u cjoè tal-istainless steel u rust free. at l-a proċesswali. Ħadet konjizzjoni tal-provi kollha miġbura. Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-atturi. at is-surroga datata 1 ta' e embru 2 1 fejn din il-kawża ġiet assenjata lil din il-Qorti kif Qrati tal-Gustizzja at il-verbali tas-seduta tas-1 ta' ejju 2 1 u tas-seduta tal- ta' ovembru 2 1 fejn il- Kopja Informali ta' Sentenza kawża tħalliet għas-sentenza. Ikkunsidrat: Illi b'rikors datat 1 ta' ejju 2 21 , is-soċjetà konvenuta nomine, għarrfet lill-Qorti li s- soċjetà estera oro Compact ystems kienet qiegħda tiġi likwidata, u talbet illi tressaq eċċezzjoni ulterjuri, fis-sens illi wara t-tielet eċċezzjoni għandha tiddaħħal eċċezzjoni ġdida li "Illi, mingħajr preġudizzju għas-suespost, anke jekk jirriżulta illi s-soċjetà konvenuta Plant and Equipment Limited kienet il-mandatarja speċjali tas-soċjetà estera Moro Compact Systems SPA, tali mandat ġie awtomatikament terminat u s-soċjetà Plant and Equipment Limited għandha tiġi liberata mill-osservanza tal-ġudizzju". Illi ma' dan ir-rikors, ġie preżentat dokument konsistenti f'kopja ta' fax immarkat bħala Dok KB 1, li jikkonferma illi s-soċjetà estera oro Compact ystems qiegħda fi stat ta' likwidazzjoni. Illi fis-seduta ta-9 ta' Lulju 2 2, il-Qorti laqgħet it-talba li tiżdied din l-eċċezzjoni. Illi s-soċjetà konvenuta nomine ppreżentat2 nota b'dokument konsistenti f'Verbale di Assemblea Straordinaria tas-soċjetà oro Compact ystem PA li permezz tagħha ġie deċiż li din is-soċjetà tiġi likwidata, u dokument fax, immarkati bħala Dok KB3, mibgħut mill- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi ġiet ippreżentata n-nota tal-eċċezzjonijiet ulterjuri ta' Plant & Equipment Limited3. Illi permezz ta' sentenza in parte deċiża fis-2 ta' Ottubru 2 12, din il-Qorti kif diversament ipprjeseduta, ċaħdet l-eċċezzjoni ulterjuri tas-soċjetà konvenuta nomine u ħalliet il-kawża għall-kontinwazzjoni għas-seduta tal-11 ta' Diċembru, 2 12. Illi skont kif irriżulta mix-xhieda ta' Charles Mc Elhatton, Principal Officer fid-Dipartiment tal- Kuntratti mogħtija fis-seduta tat-3 ta' Jannar, 2 3, fl-1995 kienet inħarġet tender għax-xiri ta' street washing bowser biex jintuża mid-Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi. Ciantar xehed "nagħmel referenza wkoll għall-klawżola tlettax ta' dan it-tender fejn ġie speċifikat illi l-water tank għar-rigward ta' dan il-bowser kellu jkun magħmul minn rust proof F'dan ir-rigward nagħmel referenza għad-dokument li jinsab a fol. 18 tal-proċess, u nikkonferma wkoll li meta għamlet l-offerta s-soċjetà konvenuta ġie speċifikat illi t-tank kien se jkun magħmul minn stainless steel plates"4. Illi permezz ta' ittra ta' aċċettazzjoni tat-tender numru L/A4/96 tal-15 ta' Jannar, 199 , kopja tagħha ġiet esebita mix-xhud Charles Buhagiar Porsella-Flores, l-attur Direttur tal-Kuntratti aċċetta l-offerta tas-soċjetà konvenuta oro Compact ystems .r.l. magħmula permezz tal-aġenti tagħhom hawn Malta, is-soċjetà Plant and Equipment Limited, sabiex jinxtara street washing bowser ta' Lit 1, ,7 u top mounted suction boom għall-prezz ta' Lit 2,7 , . 74 u 75. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi skont l-offerta magħmula mis-soċjetà Plant and Equipment Limited għan-nom tas-soċjetà estera oro Compact ystems .r.l. esebita bħala Dok. "B" maċ-ċitazzjoni, l-oġġetti fl-offerta kienu garantiti għall-perijodu ta' tnax-il xahar mid-data tal-kummissjoni, liema kummissjoni saret fit-2 ta' Ġunju, 199 . Illi skont klawżola 13 tal-ispecifications li kienu jiffurmaw parti integrali mit-tender document, esebit bħala Dok. "C" maċ-ċitazzjoni, it-tank tal-ilma tal-bowser inkwistjoni kellu jkun magħmlu minn rust proof material. Illi f'dan ir-rigward, fis-seduta tas-27 ta' arzu 2 03 xehed ukoll Aurelio Graham, prodott mill-atturi, li fiż-żmien inkwistjoni kien ic-Chief Engineer fid-Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi, illi kkonferma li skont l-offerta magħmula mis-soċjetà konvenuta (eżebita bħala "B" maċ-ċitazzjoni), it-tank tal-ilma tal-bowser in kwistjoni kellu jkun wieħed tal- Illi mix-xhieda tal-Inġinier Conrad Maniscalco mogħtija waqt is-seduta tal-5 ta' Ġunju 2 37, irriżulta li l-attur Dipartiment tal- anifattura ħallas is-somma globali ta' Lit 119, 3 ,700, ekwivalenti għal Lm27, 92. , permezz ta' żewġ pagamenti li saru lil oro Compact ystem .r.l, skont kif jirriżulta mid-dokumenti eżebiti bħala Dok. Illi mix-xhieda tal-Inġinier Aurelio Mikolay waqt is-seduta tas-27 ta' arzu 2 38, jirriżulta li ftit xhur wara li beda jintuża dan il-bowser, beda joqtor l-ilma u bdew jidhru traċċi ta' sadid, b'mod partikolari fejn kien sar il-welding tat-tank. Dan ix-xhud ippreżenta wkoll numru ta' ritratti, li juru s-sadid li kien hemm fejn kien il-welding, kemm fuq ġewwa tat-tank, kif ukoll fuq barra tat-tank9. 84 u 85. 84 u 85. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi l-Inġinier Aurelio Mikolay xehed ukoll illi "… mil-literature li bagħtulna għar-rigward tal- bowser, kien irriżultalna li l-istainless steel li ntuża ma kienx tajjeb biżżejjed sabiex jista' jingħad li t-tank kien rust proof. Il-grad ta' stainless steel li ntuża fil-fatt jippermetti li jkun Illi minkejja talba formali da parti tad-Dipartiment attur sabiex dan il-bowser li kien għadu taħt garanzija jiġi rimpjazzat, din it-talba baqgħet ma ġietx milqugħha minn oro Compact Systems S.r.l., li min-naħa tagħha bdiet isostni li s-sadid seta' kien konsegwenza tal-użu ta' ilma mielaħ jew aċiduż, allegazzjoni li l-atturi dejjem ċaħdu. Illi eventwalment sabiex id-Dipartiment attur ikun jista' jagħmel użu mill-bowser inkwistjoni, kienu saru xi modifiki meħtieġa biex il-bowser ikun jista' jintuża. L-Inġinier Aurelio Mikolay xehed li bil-"modifiki li semmejt, cjoè li għamilna dan il-lining tal-fibre, il-bowser għadu jintuża sal-ġurnata tal-lum. Għal dan ix-xogħol tal-lining bil-fibre aħna nfaqna s-somma ta' elf, tliet mija, ħamsa u tmenin lira u tletin ċentezmu (L 1,3 5.3 c) u dan f'din is-somma hemm inkluż kemm il-materjal li ntuża, kif ukoll ix-xogħol li kellu jsir fil-garaxx tal-Gvern". Illi fil-11 ta' Diċembru 2 12, permezz ta' nota10 l-atturi ppreżentaw l-affidavit tal-attur Francis Mikolay, Direttur tal-Kuntratti, li xehed li "minn faxes li diġà ġew ippreżentati (a fol. 84-85 tal-proċess) li ftit wara li t-trakk wasal Malta u ġie kkunsinjat lill-Gvern Malti, dana beda joħroġlu is-sadid u saħansitra ttaqqablu t-tank tal-fuel". Illi fit-22 ta' Frar 2 13, permezz ta' nota11 l-atturi ppreżentaw l-affidavit tal-Inġinier artin Grech li xehed li "ladarba dan il-bowser rriżulta li kellu l-imemmija problemi (kien qiegħed joqtor l-ilma u beda joħroġ is-sadid), konsegwenza tagħhom id-Dipartiment tal-Manifattura Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza u ervizzi nkorra diversi spejjeż sabiex jittranġa dan il-bowser. L-ewwel spejjeż li jirriżultali li nkorra d-Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi kienu fis-sena 1998 fl-ammont ta' L 1,3 5.3 , illum ekwivalenti għal €3,22 . , li dwarhom ninsab infurmat li xehed l-istess Inġinier Aurelio Mikolay fejn esebixxa wkoll il-fatturi u l-irċevuti relattivi. a' dawn l-ispejjeż nixtieq inżid li saru tiswijiet ulterjuri fuq it-tank tal-ilma ta' dan l-istreet washing bowser matul is-sena 2011. Dan ix-xogħol ukoll kien meħtieġ kawża tad-difett oriġinali fil-welding tal-istainless steel tat-tank tal-ilma tal-istess vettura. Qiegħed nesebixxi flimkien ma' dan l- affidavit sett ta' dokumenti li minnhom jirriżulta li d-Dipartiment nefaq somma ulterjuri ta' €2,123.37, kwantu għal €127.31 materjal u €1,2 9 (mingħajr VAT) xogħol ta' tiswija mwettaq fit-tank tal-ilma kwantu nqala' t-tank l-antik u reġa' twaħħal wieħed ġdid f'postu mill-ħaddiema tad-Dipartiment tagħna stess, .… u kwantu għal €7 7. ) (bil-VAT) rappreżentanti spejjeż oħra li nefaq id-Dipartiment għand kuntrattur kompetenti għat- tiswija fl-imsemmi tank kwantu għamel tank tal-fibre ġdid u dan skont il-fattura u l- pagament relattiv maħruġ mid-Dipartiment....Illi għalhekk jekk wieħed jieħu l-ispejjeż li saru fis-sena 199 ammontanti għal €3,22 . u dawk li saru fis-sena 2 11, ammontanti għal €2,123.37, għandu jirriżulta li dawn l-ammonti magħduda flimkien iwasslu għall-konklużjoni li d-Dipartiment tal- anifattura u ervizzi nefaq total ta' €5,35 .25 bħala spejjeż u xogħlijiet rimedjali fuq l-imsemmi street washing bowser, konsegwenza tan-nuqqasijiet li rriżultaw fil- materjal u l-welding tal-imsemmi bowser". Illi min-naħa tagħhom il-konvenuti ma ressqu ebda provi li jikkontradixxu l-provi mressqa mill-atturi dwar il-ħsarat li żviluppaw fil-bowser konsegwenza tal-materjal użat u l-welding li sar fl-immanifatturar tal-istess bowser. Barraminhekk is-soċjetà konvenuta ma ressqet ebda provi biex isostni l-allegazzjoni tagħha li l-atturi kienu kkontribwew għall-ħsarat fil-bowser għax għamlu użu minn ilma mielaħ jew aċiduż. Kunsiderazzjonijiet legali Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza L-atturi fiċ-ċitazzjoni qegħdin jitolbu (i) ir-rexxissjoni u l-annullament tal-kuntratt ta' bejgħ bejn l-atturi u s-soċjetà konvenuta nomine, (ii) ir-rifużjoni tal-prezz imħallas (Lit 119, 37,7 ekwivalenti llum għal € ,5 7.06) bl-imgħax u (iii) il-likwidazzjoni u (iv) il-ħlas tad-danni konsegwenzjali u dan peress li qegħdin isostnu li l-bowser u l-apparat inkwistjoni ma kienux tal-kwalità miftehma u rikjesta. Din il-Qorti tixtieq tirrileva qabel kull konsiderazzjoni oħra l-fatt li fl-1998 (ara x-xhieda tal- Inġinier artin Sant Portanier), u ċjoè qabel ma ġiet intavolata ċ-ċitazzjoni attriċi fit-22 ta' Ottubru il-konvenut Dipartiment tal- anifattura u ervizzi iddeċieda jwettaq xi modifikazzjonijiet fuq il-bowser inkwistjoni sabiex ikun jista' jużah għall-iskop li għalih kien L-Inġinier Grech xehed ukoll li tnax (12)-il sena wara, ċjoè fis-sena 2011, saru xi tiswijiet oħra fuq il-bowser in kwistjoni sabiex dan jinġieb fi stat li jibqa' jintuża. Il-Qorti tosserva li miċ-ċitazzjoni ma jirriżulta xejn ċar fuq liema kawżali eżattament huma msejsa t-talbiet attriċi, jekk l-atturi humiex qegħdin jibbażaw l-azzjoni tagħhom fuq talba għar-rexxissjoni u annullament tal-kuntratt tal-bejgħ (ara t-talba numru wieħed (1) fiċ- ċitazzjoni attriċi), jew jekk din hijiex imsejsa fuq talba għar-riżoluzzjoni ta' kuntratt ta' bejgħ minħabba nuqqas ta' twettiq tal-kuntratt (inadempjenza kuntrattwali) (ara n-nota ta' sottomissjonijiet tal-atturi 13). Fil-premessi tagħhom għaċ-ċitazzjoni attriċi l-atturi qegħdin isostnu li l-konveuti "aġixxew jew dolożament jew b'negliġenza grossolana fil-konfront tal-attur b'mod illi huma jew biegħu l-apparat inkwistjoni lill-attur meta kienu jafu li huwa ma kienx tal-kwalità rikjesta u pattwita jew biegħu l-istess apparat b'indifferenza u mingħajr id-debita konstatazzjoni dwar jekk dan kienx tal-kwalità pattwita jew le" (ara -l għaxar (1 ) premessa taċ-ċitazzjoni attriċi). Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi rimedju legali ieħor li ċertament setgħu jirrikorru għalih l-atturi huwa dak stipulat fl- Artikolu 1390 tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' alta, li x-xerrej għandu dritt li jirrifjuta, jirritorna lura lill-bejjiegħ jew jiddepożita taħt l-awtorità tal-Qorti l-oġġett mibjugħ u jitlob ukoll id- danni, inkella seta' jżomm il-ħaġa mibjugħa bi prezz imnaqqas skont stima esperta. Illi jirriżulta li l-atturi la rrikorrew għall-ewwel għażla li jipprovdi l-Artikolu 1390 tal-Kap. ir-rifjut tal-oġġett u talba għad-danni, u lanqas ma għamlu użu mit-tieni għażla, ċjoè li jżommu l-oġġett u jitolbu tnaqqis fil-prezz skont stima ta' esperti. Illi din il-Qorti ttenni li ma jirriżultax b'mod ċar miċ-ċitazzjoni attriċi fuq liema bażi legali l- atturi qegħdin isejsu l-azzjoni tagħhom. Fiċ-ċitazzjoni l-atturi jitolbu r-rexxissjoni ta' kuntratt, li skont ma titlob il-liġi, trid tkun b'riżultat ta' vizzju tal-kunsens jew ta' żball fuq is-sustanza jew il-kwalitajiet essenzjali (l-azzjoni redibitorja). Illi mill-banda l-oħra fin-nota tas-sottomissjonijiet tagħhom, id-difensuri tal-atturi iddeċidew li jimbarkaw fuq binarju legali differenti, u ċjoè r-riżoluzzjoni ta' kuntratt minħabba in- nuqqas ta' twettiq ta' xi kundizzjoni riżoluttiva fil-kuntratt. Illi bħal f'kull kawża oħra, il-Qorti trid tiddeċidi l-kawża esklussivament abbażi tat-talbiet fiċ- ċitazzjoni attriċi, filwaqt li tagħti qies xieraq tal-eċċezzjonijiet ippreżentati mill-konvenuti, u mhux abbażi ta' sottomissjonijiet legali li m'għandhomx l-għeruq tagħhom fl-istess talbiet attriċi jew fl-eċċezzjonijiet tal-konvenuti. Illi f'dan ir-rigward din il-Qorti tagħmel riferiment għas-sentenza fl-ismijiet John Zammit Pace vs. Joseph Hafiz Saadallah Hafiz Saadallah et noe (P.A. deċiża fit-22 ta' Ġunju 2 1) fejn ingħad li: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza "Il-kawżali taċ-ċitazzjoni hija dik li hemm espressa fiċ-ċitazzjoni u ma tistax tinbidel. Jekk imbaghad il-Qorti tiddeċiedi fuq kawżali diversa, id-deċiżjoni tagħha tkun extra petita. Il-Qorti għandha toqgħod għat-termini tad-domanda jew domandi; u s- sentenza għandha tkun konformi għad-domanda." Illi kif ġie ritenut fis-sentenza Emmanuele Mercieca Galea vs Joseph Borg Tanti (P.A. deċiża fl-1 ta' Ġunju 1965 – Vol. "....l-Qorti ma tistax tieħu konjizzjoni ta' kawżali u ta' domandi barra miċ-ċitazzjoni". Illi hawn issir riferenza għall-kawża ismijiet Anthony Hafiz Saadallah Hayman Anthony et vs D’Ancona Joseph et (P.A. deċiża fit-2 ta' Jannar 2 ) fejn intqal: " inn dak rinvenut fil-Kodici Ċivili jirriżulta li r-rimedji miftuħa lix-xerrej f'każ ta' vendita huma essenzjalment dawk dettati mill-Artikolu 1390 u 1427, rimedji li fil-każ tal-ewwel artikolu bażat fuq in-nuqqas tal-kwalità mwegħda, jakkorda lix-xerrej fil- mument tal-konsenja tal-oġġett mibjugħ, li jagħżel jew li jirrifjuta l-ħaġa u jitlob ukoll id-danni, jew li jirċievi l-ħaġa bi prezz anqas fuq stima ta' perit. Fil-każ tat-tieni, bażat fuq il-garanzija għad-difetti li ma jidhrux, il-liġi wkoll tassenjalu d-dritt tal-għażla wara r-riċezzjoni tal-oġġett, jiġifieri jew li jirreċedi mill-bejgħ bl-azzjoni redibitorja jew li jżomm il-ħaġa u jitlob lura dik il-biċċa mill-prezz li tiġi stabbilita mill-Qorti u li tirrappreżenta imsejha tad-difett estimatorja. Huma dawn ir-rimedji li l-liġi tipprrovdi lix-xerrej". riskontrat, bl-azzjoni proprjament Illi fl-istess sens hija s-sentenza fl-ismijiet Anthony Formosa Bellizzi vs. Alfred Marinelli (Qorti tal- Kummerċ deċiża fl-1 ta' Diċembru 1992), fejn ġie kkonfermat li l-azzjoni ta' danni ma tistax tirnexxi minflok l-actio aestimatoria u/jew redhibitoria jew l-azzjoni skont l-Artikolu 1390. Illi fis-sentenza Ivan Abdel Nabi et vs JJ Scerri Company Limited (Appell Ċivili, deċiża fis-27 ta' Ottubru, 2 11) ġie għal darb'oħra ikkonfermat illi: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza "...l-azzjoni attriċi kif inhi mposta bħala azzjoni merament ta' danni ma għandha ebda bażi ġuridika u t-talbiet hemm kontenuti ma jistgħux jintlaqgħu peress illi tali azzjoni hi improponibbli, u dan dejjem fl-ambitu ta' azzjoni naxxenti minn bejgħ, fejn l-uniċi azzjonijiet li huma disponibbli għall-kompratur huma l-azzjoni dwar il-paċifiku pussess u difett latenti skont l-artikolu 1427 u l-azzjoni fuq indikata li l-oggett mhux tal-kwalità pattwita abbażi tal-artikolu 1390 tal-Kap. Illi dan kien ġie sostnut ukoll fis-sentenza fl-ismijiet Nadia Marinelli et vs Charles Hafiz Saadallah noe (K. deċiża fit-13 ta' arzu 1995), fejn ingħad illi: "...l-azzjoni ta' danni proposta mill-kompratur huma biss dawk elenkati fl-istess Kodici Ċivili taht it-Taqsima 2, Titolu 6, Sub-titolu 4 tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' alta, u dan abbażi tal-insenjament magħmul fis-sentenza Dam vs Inskip (K. 1 ta' Jannar 1958 – XLII.ii. 55), fejn ingħad illi: "l-opinjoni preponderanti hija li si tratta ta' regoli speċjali li għandhom għalhekk jipprevalu għad-disposizzjonijiet ġenerali li jirregolaw il-kuntratti; u li ladarba l-liġi stess iddeterminat l-effetti tal-vizzji, m'għandhomx jiġu mogħtija lix-xerrej, drittijiet, u lill-venditur imposti oneri, akbar minn dawk indikati bil-liġi".14 Illi għandu jingħad ukoll illi skont is-sentenza G.T. Shirts Company Limited Alfred Grech vs Godwin Caruana Brandon (P.A. deċiża fit-2 ta' Ottubru, 2 1 ): "illi l-azzjoni attriċi hi waħda ex contractu skont il-prinċipji ġenerali tal-kuntratti peress illi ġie eskluż specifikament id-difett latent. L-azzjoni l-oħra tal-kwalità pattwita ma ġietx imsemmija mill-atturi u lanqas tidher li tifforma parti jew hi deżunta mill-premessi jew talbiet tant li anki fin-nota hi respinta s-sottomissjoni tal- konvenut illi kien hemm il-bżonn ta' xi depożitu tal-oġġett mibjugħ. Fil-fatt l-oġġetti nżammu mill-atturi u ġew utilizzati. Tali talba hi estranea għal liġi speċjali tal-bejgħ u azzjonijiet ad hoc permissibbli taħt dan l-istitut (ara Micallef Bremec vs Farrugia Costa, App Ċiv deċiża fis-27 ta' ovembru 1957). 14 Il-Qorti fil-kawża JC Hydraulics Limited vs Waste Control Services Limited (PA deċiża fit-2 ta' Ġunju 2 1) imxiet fuq l- istess prinċipji legali. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-punt tat-tluq tal-azzjoni kien il-bejgħ magħmul mill-konvenut lill-atturi u għalhekk il-vinkolu ġuridiku hu dak ta' bejjiegh/kumpratur bir-regoli speċifiċi u esklussivi tal- istitut tal-bejgħ. Ir-rimedju mitlub mill-atturi mingħajr ma jigi allaċċjat ma' dak id- dispost tal-liġi jirreferi ghall-obbligi tal-venditur hu ghalhekk ġuridikament mankanti. Il-principju ġenerali tal-kuntratti huma subordinati għal dawk speċjali li jirrigwardaw kuntratti speċifiċi msemmija fil-ligi. Hu biss fin-nuqqas ta' dawn il-liġijiet speċifiċi u speċjali li wieħed jista' jirrikorri għal prinċipji ġenerali waħedhom u mhux viċi-versa". Fis-sentenza Carmelo Inskip et vs Joseph Cassar Agius et (P.A. deċiża fis-2 ta' Ġunju 2 12) jsir riferiment għal diversi sentenzi oħra dwar din il-materja u speċifikament għal dak li jgħid il- ġurist Musumeci Anki l-ġurist Taljan Francesco Vancell huwa tal-fehma li fejn il-leġislatur ipprovda rimedji speċjali u speċifiċi, huma dawn ir-rimedji li għandhom japplikaw u mhux il-prinċipji ġenerali tad-dritt dwar dwar il-kuntratti: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi għalhekk skont id-duttrina u l-ġurisprudenza prevalenti, ir-rimedji speċjali li tipprovdi l-liġi tax-xiri u l-bejgħ ta' oġġetti mobbli, għandhom jipprevalu fuq id-dispożizzjonijiet ġenerali tal- liġi li jirregolaw il-kuntratti. F'ċirkostanzi fejn l-atturi f'din il-kawża naqsu milli jirrikorru għar- rimedji speċifiċi li tipprovdi l-liġi tal-bejgħ, huwa evidenti li ma tistax tirnexxi azzjoni li tkun ibbażata fuq ir-regoli ġenerali tal-kuntratti. Fil-fehma ta' din il-Qorti, mhuwiex legalment sostenibbli u possibbli li f'ċirkostanzi fejn jeżistu regoli speċifiċi u speċjali, l-atturi jinvokaw regoli ġenerali, li jistgħu jkunu aktar vantaġġjużi għax-xerrej u aktar onerużi għall-bejjiegħ, għal dak li jirrigwardja per eżempju l- preskrizzjoni. Illi f'sitwazzjoni fejn l-oġġett mibjugħ ma kienx skont il-kwalità rikjesta u mifthema, l-atturi f'din il-kawża kellhom l-għażla li (i) jew jirrikorru għall-actio redhibitoria/actio aestimatoria skont l-Artikolu 1424 u 1427 tal-Kap. 1 , liema dritt ta' azzjoni fil-każ ta' mobbli jaqa' bl- egħluq ta' si xhur minn dakinhar tal-kunsinna tal-ħaġa mibjugħa (ara l-Artikolu 1431(1) tal- Kap. 1 ); jew (ii) jirrikorru għar-rimedju taħt l-Artikolu 1390, li jew jirritornaw l-oġġett u jitolbu rifużjoni tal-prezz, inkella jżommu l-oġġett u jitolbu tnaqqis fil-prezz skont stima ta' Illi għal raġunijiet tagħhom, l-atturi f'din il-kawża la aġixxew entro t-terminu ta' sitt xhur għall-finijiet tal-actio redhibitoria/actio aestimatoria, u lanqas irritornaw l-oġġett lill-bejjiegħ u talbu r-rifużjoni tal-prezz jew żammew l-oġġett u talbu tnaqqis fil-prezz għall-finijiet tal- Illi l-atturi f'din il-kawża ddeċidew li jżommu l-oġġett, isewwu fih u jużawh għal diversi snin, u minflok ir-rimedji speċifiċi li tipprovdi l-liġi tal-bejgħ li kienu applikabbli għall-każ tagħhom, għażlu jinvokaw ir-regoli ġenerali tal-kuntratti (danni msejsa fuq inadempjenza kuntrattwali), f'kuntest fejn kien ikun applikabbli perijodu preskrittiv ta' ħames snin. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi dak li pproponew l-atturi fiċ-ċitazzjoni tagħhom mhux biss huwa legalment improponibbli skont il-ġurisprudenza prevalenti, imma anki li kieku għas-saħħa tal-argument ir-rimedju li pprospettaw kien legalment sostenibbli, l-atturi xorta waħda ma ottemperawx rwieħhom mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 1066 tal-Kap. 1 , 'il għaliex ma raddewx lura lill-bejjiegħ l- oġġett mibjugħ, biex ikunu jistgħu jitolbu r-rifużjoni tal-prezz tal-oġġett. Illi l-fatt li ma rritornawx lura l-oġġett lill-bejjiegħ, imma baqgħu jagħmlu użu minnu għal snin twal wara xi tiswijiet li għamlu fl-1998 u fl-2011, kien ifisser li l-atturi setgħu kieku riedu jirrikorru biss għar-rimedju li jitolbu tnaqqis fil-prezz a tenur tal-Artikolu 1390 jew l-Artikolu 1427 tal-Kap. 16, rimedju li l-atturi jinsistu li assolutament ma fittxewx li jingħataw. Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qiegħda tiċħad it-talbiet attriċi u tilqa' it-tielet eċċezzjoni tas-soċjetà konvenuta nomine, u dan peress li l-azzjoni attriċi kif impostata fil-kuntest ta' bejgħ ta' mobbli li "ma kienx tal-kwalità rikjesta u pattwita", ma għandha ebda bażi ġuridika u t-talbiet hemm kontenuti ma jistgħux jintlaqgħu peress illi tali azzjoni hi Bl-ispejjeż a karigu tal-atturi. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Imħallef Qrati tal-Gustizzja