QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) Seduta Distrett Ta' Kerċem Illum 12 ta' Dicembru 2019 Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputata Claire Merchant detentrici tal-karta tal-identita' bin-numru 877932M billi hija akkuzata talli nhar it-13 ta' Gunju, 2019, ghall-habta ta' 07.30hrs gewwa Triq l- Ordinanza, Gwardamanga, Tal-Pieta', Ta' Kerċem: 1) Inġurjat, jew heddedt, jew għamlet offiża fuq il-persuna ta' PC 86 Tonio Lepre, nkarigat skont il-liġi minn servizz pubbliku, waqt li kien jagħmel jew minħabba li kien għamel dan is-servizz, jew bil- ħsieb li tbeżżgħu jew li tinfluwixxi fuqu kontra l-liġi fl-esekuzzjoni ta' dak is-servizz (Art. 2) Ghamlet lil PC Lepre Tonio Lepre inġurji jew theddid, jew jekk kienet inġurjat b'mod li ħarget barra mil-limiti tal- provokazzjoni (Art. 3) M'obdietx l-ordnijiet leġittimi ta' PC Lepre Tonio Lepre, nkarigat minn servizz pubbliku, jew ma ħallietux jew fixklitu waqt li kien jagħmel id-dmirijiet tiegħu, jew b'xi mod ieħor, bla jedd, indahlet fi dmiru, billi ma ħallietx lil ħaddieħor jagħmel dak li b'liġi jkun ordnat jew jista' jagħmel, jew billi gabet fix-xejn jew hassret dak li ħaddieħor ikun għamel skont il-liġi (Art. 4) Irrifjutat li taghti jew tat il-partikularitajiet taghha foloz jew mhux sew lill-ufficjal tal-Pulizija PC PC Tonio Lepre, meta dan talabhomlha waqt il-qadi ta' dmiru. ( Art. 5) Saqet il-vettura ta' ghamla Mazda bin-numru tar-rigistrazzjoni ACJ974 u ghaddiet kontra is-sinjal li jindika li m' hemmx dhul. Il-Qorti giet ġentilment mitluba sabiex tipprovdi għas-sigurtà tal-persuni offiżi jew individwi oħra jew għaż-żamma tal-ordni pubblika, jew għall- iskop ta' protezzjoni tal-persuna leża jew ta' individwi oħra minn fastidju jew imġieba oħra li tikkaġuna biża ta' vjolenza, toħroġ ordni ta' protezzjoni kontra l-akkużat (Art. Rat l-atti kollha ta' dan il-procediment u d-dokumenti esebiti. KUNSIDERAZZJONIJIET PRELIMINARI1 Din hija Qorti ta' Gudikatura Kriminali. Quddiemha persuna jew persuni jigu mixlija li wettqu reati kriminali. Il-Qorti hija adita bl-imputazzjonijiet li jingiebu quddiemha u li jkunu maghmula mill-prosekuzzjoni. limitu kemm il-Qorti tista' tkun flessibbli fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-imputazzjonijiet li jingiebu quddiemha. Għalkemm verament li l-komparixxi li fuqha hemm l-imputazzjonijiet hija ritenuta bħala un avviso a comparire, l-imputazzjonijiet huma dejjem ta' Ir-regoli tal-procedura ma jistgħux jigu interpretati b'mod wiesa' tali li l-parametri tal-azzjoni penali jigu spustati jew mibdula. Altrimenti d-difiza ma tkunx tista' tiddefendi ruħha kif jixraq. Quddiem din il-Qorti jekk persuna tinstab ħatja teħel piena. tinstabx ħatja tigi meħlusa mill-imputazzjonijiet dedotti. Il-valutazzjoni dwar jekk persuna tkunx ħatja jew le tiddependi dejjem fuq il-provi li 1 Il-Qorti qeghda tibbaza dan fuq l-ispjega li ta l-kollega l-Magistrat Aaron Sanchez fil-kawza il-Pulizija vs Joseph Rhodes et. deciza fil-5 ta' Frar 2016 jingiebu quddiemha (u quddiem ebda post jew medium ieħor) u l-istess valutazzjoni hija marbuta mal-imputazzjonijiet kriminali li jkunu gew miktuba u prezentati quddiemha mill-Pulizija Byers jew skont kif ikunu gew mizjuda jew mibdula fl-istadju opportun – u dejjem mhux aktar tard minn meta l-Prosekuzzjoni tkun iddikjarat il-provi tagħha magħluqa. Altrimenti jekk ma jkunx hekk l-akkuzatur ikun jista' jbiddel il-parametri tal-azzjoni penali skont meta jidhirlu u skont l-andament ta' dak li jkun qed iseħħ jew li jkun irrizulta matul il-kors tal-process penali. Għalkemm hemm element ta' flessibilita' provdut minn certu gurisprudenza fir-rigward tal-procedimenti quddiem dawn il-Qrati ta' gurisdizzjoni limitata, din il-flessibilita' trid tkun tali li ma tkunx ta' pregudizzju għall-proceduri penali u għad-drittijiet tad-difiza. Is-setgħat ta' din il-Qorti u r-rimedji li din il-Qorti tista' tagħti f'kull kaz huma limitati u ristretti għal dawk li huma previsti mil-Ligi u fil-Ligi. il-Qorti ma għandiex is-setgħa, ossia carte blanche li tiddeciedi kif trid u tipprovdi kull rimedju li jidħlilha f'moħħha jew li trid jew li tkun tixtieq tagħti. Il-provvedimenti tagħha huma limitati għal dawk provduti fil- F'kull kaz pero', stante li din hija Qorti ta' Gudikatura Kriminali hija marbuta bit-termini tal-imputazzjoni skont kif spjegat aktar 'il fuq. minn hekk, quddiemha, huwa dmir tal-Prosekuzzjoni li tipprova l-kaz tagħha skont kif proferit fl-imputazzjoni kontestata sal-grad ta' konvinciment morali u sufficjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raguni. Mill-banda l-oħra, jekk id-difiza tagħzel li tressaq xi provi jew sottomissjonijiet kif sar f'dan il-kaz, huwa bizzejjed għad-difiza li tikkonvinci lil Qorti bit-tezi tagħha fuq bazi ta' konvinciment morali li jistrieħ fuq bilanc ta' probabilita' u f'kaz li dan iseħħ, u l-Qorti ma tħossiex moralment konvinta li l-Prosekuzzjoni laħqet il-grad ta' prova rikjesta minnha, allura l-Qorti trid tillibera lill-imputat. Dawn huma principji kardinali li jsawru l-procediment penali Malti. Jogħgbuna jew ma jogħgbuniex, dawn huma wħud mir-regoli bazilari li jistrieħ fuqhom il-procediment penali Malti. Biss din il-Qorti ma tistax tieqaf hawnhekk. Hija marbuta li tiggudika dan il-kaz li sehh fil-Belt Ta' Kerċem fit-13 ta' Gunju 2019, skont l-akkuza li giet magħmula mill-Prosekuzzjoni kontra l-imputata u ma tistax tbiddel hi bis- setgħa tagħha stess il-parametri tal-kawza intrapriza mill-Prosekuzzjoni u tiddeciedi kif jiftlilha jew tmur lil hinn mill-imputazzjoni prezentata lilha mill-Prosekuzzjoni. F'dan il-process xehdu zewg (2) xhieda kif gej ; L-isem tat-triq f'imputazzjoni Primarjament il-Qorti taghmel referenza ghall-argument tad-difiza fejn sostniet li l-kaz ma sehhx fit-triq imsemmija fil-komparixxi imma fi triq meta kien qieghed jippresjedi l-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kaz fl- ismijiet Il-Pulizija vs Emmanuele Tartaglia deciz fil-15 ta' Ottubru 2019: 44.F'dan il-każ, huwa minnu li l-Prosekuzzjoni xliet lill-imputat appellant li wettaq ir-reat fi Vjal il-21 ta' Settembru, San Ġiljan. IlProsekuzzjoni ma talbitx korrezzjoni tal-imputazzjoni u d-Difiża, konfrontata b'din il-variance ma talbitx għal differiment tal-udjenza biex tkun tista' tirregola ruħha. Il-Qorti proċediet bis-smiegħ tal-kawża u mill-provi prodotti irriżulta li l-inċident seħħ fi Triq ilLabour, fin- 45.L-imputat minn naħa tiegħu għażel li jikkontesta din limputazzjoni, u bl-ebda mod ma ċaħad li kien involut fl-inċident mal-parte civile de Anzi huwa qabel max-xhud talProsekuzzjoni PS3463 Antoine Alazumi (fol 6) u max-xiehda tal-parte civile Devania Gatt li l-inċident kien seħħ, u seħħ waqt li kien dieħel fil-garage tiegħu, li mill-provi ħareġ li jinsab fi Triq il-Labour, Iż-Żejtun. Huwa kien ċar f'moħħu għall- liema inċident kien ġie mħarrek, dwar liema inċident ġie mitlub jirrispondi u dwar liema inċident kellu d-dritt jiddefendi ruħu. il-Qorti li ma kienx hemm diskrepanzi bejn il-provi talProsekuzzjoni u dik tal-parte civile u li setgħu b'xi mod jippreġudikaw il-posizzjoni tal-imputat milli jkun jista' jiddefendi ruħu. F'dan il-każ il-partijiet kollha qablu dwar il-post fejn seħħ linċident, irrispettivament minn dak li ġie indikat fiċ-ċitazzjoni. ikun aktar professjonali kieku l-Prosekuzzjoni ilkorrezzjoni taċ-ċitazzjoni biex tiġi tirrifletti dak li l-Prosekuzzjoni kellha fil-filetagħha bħala provi – li kjarament kienu juru li l-inċident seħħ fi Triq il-Labour, Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta) u mhux fi Vjal il-21 ta' Settembru, Iżda ladarba l-provi tal-Prosekuzzjoni kienu jindikaw ilpost u ċ-ċirkostanzi korretti u kienu jaqblu mal-verita storika, kif ukoll konfermata mill-appellant innifsu, din il-Qorti ma tistax tilqa' l- 48.Kienet tkun storja differenti kieku ma kienx hemm biss variance, iżda differenzi jew diskrepanzi kbar sostanzjali bejn ilpartikolaritajiet imsemmija fl-avviż u dak riżultanti mill-provi. Variance tfisser li jkun hemm xi differenzi bejn l-allegazzjoni u l- evidenza u mhux differenzi tant kbar li jistgħu joħolqu jew iwaslu għal reat jew reati differenti jew għal nuqqas ta' reat. Għalhekk jekk l-iżball jew varjanza fiċ-ċitazzjoni tkun tant kbira bejn il-fatti imputati u dawk riżultanti li jirrendu l-azzjoni inċerta, mhux ċara, jekk mhux ukoll kontradittorja, dwar jekk ir-reat ikunx seħħ, fejn irreat ikun seħħ jew jekk kienx l-imputat li wettaq ir-reat mill-lok jew ċirkostanzi msemmija fil-provi,2 allura ma jkunx jista' jingħad li kien hemm sempliċi varjanza fis-sens tal-ġurisprudenza ċitata aktar il-fuq u l-azzjoni ma tkunx tista' titmexxa għax il-parametri talazzjoni jkunu inbidlu radikalment – ħaġa li bl-iżvilupp talproċedura penali u tad-drittijiet tal- bniedem ma jistax jiġi ritenut aċċettabbli fis-sistema legali Malti tal- F'dan il-każ pero ilvarjanza kienet żgħira u suffragata mill-provi riżultanti, inkluż millazzjoni u x-xiehda tal-appellant innifsu u mix- 2 Ara Il-Pulizija vs Joseph Rhodes et, Qorti tal-Maġistrati (Malta) deċiża fil-5 ta' Frar 2016 fejn ilProsekuzzjoni xliet lill-imputat li kien qiegħed jikkommetti reat minħabba storbju ġenerat minn generator ta' bastiment li kien jinsab f'baċir numru 5 tat-Tarzna mentri mill-provi fattwali u tekniċi rriżulta li l-ħsejjes disturbanti kienu ġejjin minn parti oħra tal-port, possibilment minn baċir numru 6 u ġenerati minn bastiment ieħor li ma kellux x'jaqsam la ma' dak imsemmi fl-avviż u l-anqas mal- proviimresqa mill-Prosekuzzjoni. xiehda talprosekuzzjoni u tal-parte civile. Għar-raġunijiet imsemmija aktar ilfuq għalhekk l-ewwel aggravju qiegħed jiġi miċħud. Ghalhekk il-Qorti invista dan dan l-insenjament mhix se tilqa' s- sottomissjoni li ghamlet id-difiza u se tghaddi biex tiddeciedi dwar l- imputazzjonijiet. KONSIDERAZZJONIJIET LEGALI DWAR L-IMPUTAZZJONIJIET L-ewwel imputazzjoni Artikolu 95 tal-Kap 9 Illi Artikolu 95 jitkellem dwar l-ingurja jew theddid fil-konfront tal- Illi ghalhekk l-element materjali ta' dana r-reat huwa l-ingurja jew it-theddid. Dawn jistghu jiehdu kemm il-forma verbali kif ukoll miktuba, gesti jew tpingija li huma intenzjonati biex inaqqsu l-gieh u r-reputazzjoni tal-persuna lejn min huma diretti. Illi l-vittma ta' dana r-reat jista' jkun biss l-ufficjal pubbliku u l- ingurja jew it-theddida trid issir jew (1) filwaqt illi jkun qed jaghmel servizz pubbliku (2) jew inkella minhabba li jkun ghamel dana s- servizz pubbliku (3) jew bil-hsieb li jbezzghu jew jinfluwixxi fuqu kontra l-ligi fl-esekuzzjoni ta' dak is-servizz. Illi l-awturi jaghmlu distinzjoni bejn il-mottiv wara l-ingurja jew it- theddid fl-ewwel istanza u dana l-mottiv fit-tieni u t-tielet istanza msemmija fil-ligi. Dana billi meta l-oltragg isir fil-mument illi l- ufficjal pubbliku jkun qieghed jaghti s-servizz ma huwiex necessarju illi l- ingurja jew it-theddida tkun marbuta mal-funzjoni illi huwa jkun Mamo fin-notamenti tieghu, ighidu: Kuntrarjament fiz-zewg istanzi l-ohra jrid ikun jigi ppruvat nexus bejn l- oltragg u l-qadi tal-funzjoni pubblika. Illi finalment ir-reat irid necessarjament jigi kommess fil-konfront ta' ufficjal pubbliku jew ta' persuna nkarigat skond il-ligi minn servizz Il-Professur Mamo fin-notamenti tieghu jghid: Sahansitra f'sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-2 ta' Novembru 1917 f'kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Giuseppe Sosa jinghad: Il-Qorti ma tarax li kien hemm il-volonta', ir-rieda, jew il-hsieb doluz illi l-imputata tasal biex tattakka, thebb jew tingurja l-ufficjal tal- Pulizija li kien fuq il-post jaqdi dmiru li jnehhi l-vetturi pparkjati f'hin li mhux suppost ikunu pparkjati hemm minhabba li l-post ikun riservat ghall-membri Parlamentari. It-tieni imputazzjoni Art.339 (1) (e) Kap 9 Dwar din l-imputazzjoni, il-Qorti hi konvinta li b'dak li qalet l-imputata lill-ufficjal tal-pulizija ingurjatu u tawlet ilsienha mhux hazin meta kull ma kellha taghmel hi li tibdi l-ordni li ta li kienet wahda legittima. Jista' jkun li l-mod informali kif kellemha l-ufficjal tal-pulizija flok kien aktar iebes fl-attegjament tieghu fil-konfront ta' min kien qieghed jisfida wassal biex l-imputata tuza l-atteggjament li jekk haddiehor qieghed fil-hazin jien ghandi ukoll naghmel l-istess. Ma jirrizultax li l-persuna 'l ohra li jidher li kien qieghed ikellem lill-pulizija u li lmentat dwaru l-imputata kien qieghed jikser xi ordni ghaliex fejn kien ipparkjat kien jidher li huwa riservat ghal post fejn kienet tahdem il-persuna u allura ma kinetx korretta fl-ilment taghha. Il-Qorti se ssib htija dwar il-ksur ta' din il- kontravenzjoni. It-tielet (3) imputazzjoni Artikolu 338(ee) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta Illi taht it-tielet (3) imputazzjoni l-imputata qieghda tigi akkuzata li ma obdietx l-ordnijiet legittimi tal-Pulizija. Fil-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Maria Victoria sive Marvic Cutrona Nikolic deciza fil- 25 ta' Gunju 1997, il-Qorti tal-Appell Kriminali qalet is-segwenti: "Ordni legittimu moghti mill-Pulizija jew mill-awtorita' ghandu dejjem jigi obdut u bla dewmien, salv id-dritt li wiehed jirreklama dwar il-gustizzja intrinsika ta' dak l- ordni (ara s- sentenza ta' din il-Qorti diversament ippreseduta tas-6 ta' Ottubru 1992, fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Austin Galea St.John). jitqies legittimu ghall-finijiet tal- kontravvenzjoni kkontemplata fil-paragrafu (ee) ta' l- Artikolu 338 tal-Kodici Kriminali jekk kontenut tieghu u fil-forma li bih jinghata. Ma jirrizultax li kien hemm xi haga prima facie rregolari fl-ordni li PC 604 ta lill- appellanti u ghalhekk, kienet x'kienet il-kariga taghha, hi kellha toqghod ghal dak l-ordni u mhux tisfida l-awtorita' pubblika". Illi, tenut kont ta' dak li nghad hawn fuq, il-Qorti jirrizultalha li l- imputata naqset milli tobdi l-ordnijiet legittimi moghtija lilha mill- Ir-raba' (4) u l-hames (5) imputazzjoni Jirrizulta mill-provi li fil-bidu tal-incident l-imputata rrifjutat li taghti d- dettalji taghha. Huwa obbligu ta' kull persuna li tintalab dettalji mill- pulizija dwar l-identita' taghha ghandha taghmel dan minnufih. hawn l-imputata zbaljat bl-attegjament taghha li se jwassal biex tinstab htija dwar din il-kontravenzjoni. Rigward il-hames (5) imputazzjoni l-Qorti ghandha dubju kemm din l- imputazzjoni tirrizulta u ghalhekk se tillibera lill-imputata. Ordni tal-pulizija shiha fil-pajjiz. ta' Novembru 2013: Il-Qorti tinkoragixxi lill-ufficcjali tal-Pulizija sabiex jintervjenu kull fejn ikun hemm xi nuqqas ta' terz u dan bl-intendiment li jkun hemm armonija Din il-Qorti taqbel u taghmel taghha d-dikjarazzjoni li ghamel il-kollega Magistrat Aaron Sanchez fil-kaz il-Pulizija vs Jerkin Morgan-Busher, deciza fit-22 L-imputat kien fid-dmir li, minghajr paroli u xenati zejda, jobdi l- ordnijiet legittimi li kienu gew moghtija lilu mill-Pulizija ...L-ordnijiet legittimi moghtija mill-Pulizija lic-cittadin ma humiex hemmhekk biex jigu konstestati, argumentati, mkasbra jew injorati sommarjament mir- Qeghdin hemmhekk biex jigu obduti – dejjem u minghajr dewmien, ghalkemm bla pregudizju ghad-dritt ta' dak li jkun li jirreklama wara l-gustizzja intrinseka ta' dik l-ordni. Altrimenti jkun ifisser li kull persuna jkollha l-jedd tagixxi kif trid u joghgobha minghajr hadd ma jista' jzommha jew irazzanha. Nigu fi stat ta' gungla – l-antitezi tal-ordni mehtiega biex il-hajja socjali tkun tista tezisti f'armonija relattiva. Ghal dawn il-mottivi Il-Qorti ma ssibx lill-imputata hatja tal-ewwel (1) u tal-hames (5) imputazzjoni, u wara li rat artikoli Artikoli: 17(ċ)3 , 338(ee), 338(g) u 339(1)(e) tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta ssib lill-imputata hatja u tikkundanna mija u erbgha u sebghin ewro (€174). 3 17(ċ) persuna ħatja ta' żewġ kontravvenzjonijiet jew iżjed tiġi ikkundannata għall-piena li hemm għal kull kontravvenzjoni: