PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI Seduta ta' nhar it-Tlieta, 6, ta' Lulju, 2021 Rikors Maħluf Nru: 471/2021 ADRIAN IMBROLL BĦALA MANDATARJU SPEĊJALI GĦAN-NOM U IN RAPPREŻENTANZA TAS-SOĊJETÀ ESTERA EXPRESS GLOBAL D.O.O., REĠISTRATA ĠEWWA SLOVENIA1 VS. Din hija sentenza parzjali dwar l-ewwel talba tal-avukat Adrian Meryami nomine biex din il-kawża tiġi maqtugħa mingħajr smigħ skont l-artikoli 167 sa 170 tal- Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta; B'rikors maħluf imressaq fis-17 ta' Mejju, 2021, l-avukat Meryami nomine fisser li fis-sena 2019, il-kumpannija Express Global d.o.o. ġiet imqabbda b'mod regolari 1 Isem il-kumpannija barranija ġie korrett minn Express d.o.o. għal Express Global d.o.o. b'digriet mogħti minn din il-qorti fis-seduta tal-11 ta' Ġunju, 2021, f'paġna 84 tal-atti. Daħla mill-kumpannija Central Marine Limited sabiex din teħodilha ħsieb tal-ġarr u l- loġistika ta' xi merkanzija. L-avukat Attard nomine jgħid li għal dan is-servizz hemm kont komplessiv ta' €20,385.70, li sallum għadu ma tħallasx mill- kumpannija mħarrka u dan minkejja li hija kienet infurmata bih; Ir-rendikont ta' dan il-bilanċ u l-fatturi li jsaħħu l-għoti ta' dawn is-servizzi ġew mehmuża mar-rikors maħluf (ara paġni 6 sa 28 tal-atti); Billi skont l-avukat Attard nomine s-somma ta' €20,385.70 hija ċerta, likwida u dovuta, u billi dejjem fil-fehma tal-attur nomine, l-imsemmija kumpannija Central Marine Limited m'għandhiex eċċezzjonijiet xi tressaq kontra din it-talba għall- ħlas, huwa talab lil din il-qorti li: «Tipproċedi għas-sentenza skont it-talba tas-soċjetà attriċi bid- dispensa tas-smigħ tar-rikors ai termini tal-Artikoli et seq. ta' Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta»; «Tikkundanna lis-soċjetà intimata tħallas lis-soċjetà attriċi s-somma dovuta ta' għoxrin elf, tlett mija u ħamsa u tmenin Ewro u sebgħin ċenteżmu (€20,385.70);» «Bl-ispejjeż u bl-imgħaxijiet legali sad-data tal-pagament effettiv.» B'digriet kamerali mogħti fit-18 ta' Mejju, 2021, il-qorti ordnat in-notifika ta' dan ir- rikors maħluf lill-kumpannija mħarrka u tatha l-jedd li jekk trid tressaq nota fir- reġistru tal-qorti jew fl-udjenza, sabiex biha tattakka l-proċedimenti magħmula mill-avukat Attard nomine, bħala mhux regolari jew li ma jgħoddux għall-każ, u dan hekk kif jinsab imfisser fl-artikolu 170(1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta. istess digriet il-qorti poġġiet il-kawża għas-smigħ għal nhar il-Ġimgħa, 11 ta' Ġunju, 2021 u wissiet lill-kumpannija mħarrka li jekk hija ma tidhirx għal dan is- smigħ, il-qorti sejra tiddeċiedi minnufih il-kawża billi tilqa' t-talbiet tal-attur nomine, skont l-artikolu 170 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta; Meta l-kawża nstemgħet fil-11 ta' Ġunju, 2021, il-kumpannija konvenuta kienet għadha ma ġietx notifikata bir-rikors maħluf; Min-naħa 'l-oħra, għal din is-seduta deher l-avukat tal-attur nomine, fejn dakinhar ippreżenta: (i) kopja tal-mandat speċjali tal-avukat Adrian Meryami biex iressaq din il-kawża (ara paġna 40 tal-atti), kif ġie ordnat lilu bid-digriet tat-18 ta' Mejju, 2021; u (ii) affidavit ta' Adriano Crucetta, direttur tal-kumpannija attriċi (ara paġni 44 sa 45 Minn hemmhekk il-kawża tħalliet għas-seduta ta' nhar is-6 ta' Lulju, 2021 biex titwettaq in-notifika tal-kumpannija konvenuta. tal-kumpannija mħarrka baqgħet ma saritx; Waqt l-udjenza tas-6 ta' Lulju, 2021, il-qorti ġibdet l-attenzjoni tal-avukat tal-attur nomine dwar il-fatt li fl-affidavit tiegħu, Adriano Crucetta, id-direttur tal-kumpannija Express Global d.o.o., stqarr li l-kumpannija konvenuta kienet qiegħda ssostni – fil-fehma tiegħu b'mod ħażin – li hija kienet ħallset kollox u għalhekk ma kellha tagħti xejn. Fid-dawl ta' din l-istqarrija, il-qorti stiednet lill-avukat tal-attur nomine sabiex jgħid jekk din l-istqarrija fl-affidavit ta' Adriano Crucetta, hijiex kompatibbli mad-dikjarazzjoni misjuba fir-rikors maħluf, fejn ingħad li l-kumpannija konvenuta m'għandhiex eċċezzjonijiet xi tressaq; L-avukat tal-attur nomine vverbalizza li dak li hemm imniżżel fl-affidavit ta' Crucetta ma jbiddilx il-fatt li l-kumpannija konvenuta m'għandhiex raġun tikkontesta t- talbiet attriċi għaliex l-ammont ta' €20,385.70, li qiegħda titlob il-kumpannija Express Global d.o.o. huwa tassew dovut; Wara li l-avukat tal-attur nomine għamel is-sottomissjonijiet verbali tiegħu dwar dina l-kwestjoni, il-kawża ġiet posposta għal aktar tard biex il-qorti tiddeċiedi jekk huwiex il-każ li din il-kawża titkompla skont il-proċediment sommarju qabel tiġi Adriano Crucetta, direttur tal-kumpannija Express Global d.o.o. minn Lulju, 2019, stqarr fl-affidavit tiegħu, li Express Global d.o.o. u l-kumpannija Central Marine Limited kien ilhom f'kummerċ bejniethom sa mill-2014. Huwa jtenni li l- kumpannija Express Global d.o.o. wettqet għadd ta' servizzi lill-kumpannija konvenuta bejn l-2014 u l-2019 u li sa Mejju 2019 qatt ma kien hemm problemi ta' ħlas min-naħa tal-kumpannija konvenuta; Skont Adriano Crucetta, il-problemi nqalgħu wara Mejju 2019, għaliex il-kumpannija konvenuta tellgħet kont ta' €20,385.70 li baqgħet ma ħallsitx. Fućak jgħid li huwa kien ikkomunika personalment mad-direttur tal-kumpannija konvenuta biex isir dan il-ħlas iżda bla suċċess. Minħabba din l-allegazzjoni tal-ħlas, Fućak jgħid li huwa qabbad lit-tim tiegħu tal- informatika biex jivverfika jekk kienx tassew minnu li sar il-ħlas. Dawn ġew lura għandu billi kkonfermaw miegħu li l-ħlas ma kienx sar. jikteb fl-affidavit tiegħu li, Fućak itemm l-affidavit tiegħu billi jisħaq li mhux minnu li kien sar il-ħlas ta' €20,385.70 u li għalkemm kien hemm xi kuntatti oħra bejn il-partijiet biex jippruvaw jaslu fi ftehim bejniethom, dawn ma ħallewx frott; Konsiderazzjonijiet Kif ingħad is-sentenza tal-lum hija marbuta biss mal-ewwel talba; M'hemmx għalfejn illi ngħidu li l-proċedimenti sommarji, imsemmija fl-artikolu 167 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta huma minnhom infushom ta' natura eċċezzjonali għaliex dawn jitbiegħdu mill-prinċipju ġenerali tal-liġi li jrid li kawża għandha tinqata' wara li l-qorti tieħu qies tal-provi u tas-sottomissjonijiet tal- partijiet fil-kawża; Huwa sewwasew għalhekk, li ngħad għadd ta' drabi li l-artikoli marbuta mal- proċess sommarju għandhom jiġu meqjusa b'ċertu reqqa, tant li ġie mtenni li dawn għandhom jiġu mħarsa ad unguem (ara Charles Dizdar nomine v. Anna Bugelli mogħtija mill-Qorti tal-Appell fit-2 ta' Frar, 1999). Ifisser dan, li qabel qorti tissokta bid-dispensa tas-smigħ, hija trid tkun konvinta li r-rikors imressaq mill-attur ikun iħares il-kundizzjonijiet kollha msemmija fil-liġi biex il-kawża tkun tista' tinqata' skont il-proċedura sommarja; Din il-qorti ġa kellha l-okkażjoni tgħid fis-sentenza tagħha Executive Security Services Limited v. Cavendish Hotels Ltd, deċiża fil-21 ta' Ġunju, 2021 li, «Il-qorti m'għandhiex tiddejjaq jew toqgħod lura milli tiċħad talba biex jinżammu proċeduri sommarji, jekk hija tintebaħ li r-rikors imressaq mill-attur ma jkunx joqgħod għalkollox ma' dak li titlob il- liġi. Anzi huwa dmir tal-qorti li twarrab il-proċedura sommarja u tordna li kawża tieħu l-kors ordinarju tagħha, jekk hija issib xi nuqqas ta' ħtieġa proċedurali mandatorja fir-rikors, li permezz tiegħu qed jintalab id-dispensa tas-smigħ. Dan il-prinċipju għandu jgħodd, sew jekk dawn l-irregolaritajiet jitqajmu mill-konvenut u sew jekk ma jitqajmux minnu. Il-jedd tal-udjenza u tal-kontestazzjoni m'għandhomx jitwarrbu kif ġieb u laħaq iżda għandhom jiġu dispensati biss, kull fejn ikun hemm iċ-ċirkostanzi eċċezzjonali kollha msemmija fil-liġi» Fil-każ ta' Executive Security Services Limited, il-qorti ddeċidiet li hija ma setgħetx tilqa' t-talba li jinżammu l-proċedimenti sommarji, sewwasew għaliex il- kumpannija attriċi naqset milli tagħmel dikjarazzjoni skont l-artikolu 167(1) tal- Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta, fejn tgħid li safejn taf hi, il-kumpannija konvenuta ma kellhiex eċċezzjonijiet x'tagħti kontra t-talbiet tagħha; Lura għall-każ li għandna quddiemna, jirriżulta bħala stat ta' fatt li l-avukat Attard nomine għamel din id-dikjarazzjoni fir-rikors maħluf, li skont hu, il-kumpannija konvenuta m'għandhiex eċċezzjonijiet x'tagħti. Però huwa stat ta' fatt ukoll, li l- avukat tal-attur nomine ressaq affidavit ta' Adriano Crucetta, id-direttur tal- kumpanija Express Global d.o.o., fejn fih tniżżel ċar u tond li l-kumpannija konvenuta kienet qiegħda tiddefendi ruħha billi targumenta li hija kienet ħallset Dan iġibna għall-qofol tal-kwestjoni dwar jekk din l-istqarrija mogħtija minn Adriano Crucetta tinnewtralizzax id-dikjarazzjoni magħmula fir-rikors maħluf skont l- artikolu 167(1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta; Il-qorti tifhem li d-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu 167(1) mhijiex sempliċi formalità li hija meħtieġa biss għall-għanijiet purament proċedurali. L-effetti tal- proċediment sommarju huwa li l-qorti għandha taqta' l-kawża skont it-talbiet attriċi, jekk kemm-il darba jintwera li l-konvenut m'għandux probabilis causa litigandi (ara Angela Grech Marguerat v. Philip Farrugia Cremona deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-3 ta' Frar, 2009). Naturalment il-proċediment sommarju jista' jagħti lok għal deċiżjoni, li f'għajnejn il-parti li kontra tagħha jkun mar il-ġudizzju, tkun tidher li hija inġusta għaliex din tkun ċaħditu minn smigħ ordinarju (ara Avukat Dottor Victor Farrugia Drakard v. Albert Steel Micallef Formosa et deċiża mill-Qorti tal-Appell fis-6 ta' Diċembru, 2002); Huwa tabilħaqq għalhekk li l-liġi titlob mill-attur li jagħmel dikjarazzjoni maħlufa fir-rikors tiegħu, fejn fiha jgħid li safejn jaf hu, il-konvenut m'għandux difiża xi jressaq kontra t-talbiet tiegħu. Dikjarazzjoni bħal din m'għandhiex tkun waħda li tingħata biss għad-dieher, iżda trid tkun waħda ġenwina. Meta attur jagħmel dikjarazzjoni maħlufa bħal din, huwa jrid ikun konvint li l-konvenut m'għandux difiża x'jagħti; Jekk l-attur ikollu xi ħjiel jew suspett li l-konvenut għandu xi difiża xi jressaq, huwa ma jistax jagħmel id-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu 167(1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta. Dan jibqa' jgħodd anke jekk l-attur ikun jemmen bi sħiħ li dik id-difiża ma tkunx waħda fejjieda. Kemm hu hekk, skont il-liġi d-dikjarazzjoni trid tkun, li safejn jaf l-attur, il-konvenut m'għandux eċċezzjonijiet x'jagħti kontra t- talba u mhux li l-konvenut m'għandux eċċezzjonijiet validi x'jagħti kontra t-talba; Id-dikjarazzjoni msemmija fl-artikolu 167(1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta għalhekk trid tkun waħda sinċiera u mhux waħda qarrieqa jew superfiċjali li ssir biss biex l-attur jipprova jevita l-proċediment ordinarju; Rilevanti ħafna f'dan il-kuntest hija s-sentenza Billboard Advertising Limited v. Stefan Esposito, maqtugħa mill-Qorti tal-Appell fis-6 ta' Frar, 2015. F'dik il- kawża l-kumpannija attriċi, qabel bdiet il-proċediment sommarju, kienet interpellat lill-konvenut biex iħallas djunu permezz ta' ittra ġudizzjarja skont l-artikolu 166A tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta. Il-konvenut kien wieġeb għal dik l-ittra permezz ta' nota fejn ikkontesta t-talbiet attriċi bħala infondati fil-fatt u fid-dritt. sentenza tagħha, il-Qorti tal-Appell qalet hekk: Huwa minnu li din l-opposizzjoni għat-talba (altrimenti l-ittra uffiċjali kienet issir esekuttiva) kienet pjuttost ġenerika u allura s-soċjetà appellata ma setax kellha ideja ta' x'eccezzjonijiet il-konvenut seta' jintavola, iżda fil-fehma tal-Qorti min ikun jaf li l-allegat debitur tiegħu ikun qed jikkontesta dak id-debitu, ma huwiex xieraq li jippreżenta kawża skont l-artikolu 167 imsemmi u allura jiddikjara illi jaf li l-konvenut ma għandux eċċezzjonijiet validi xi jressaq. jfissirx li ma jkunx hemm każi fejn effettivament dan ikun il-każ iżda jkun hemm ukoll każi fejn din id dikjarazzjoni tkun effettivament azzardata; Wieħed għandu jżomm quddiem għajnejh li l-proċedura in kwistjoni hija waħda eċċezzjonali u li hija l-uniku każ fejn il-Qorti tiddispensa mis-smigħ tal-kawża u allura hija eċċezzjoni għall-massima daqstant Kwindi tista' tiġi applikata biss bil- massima ċirkospezzjoni u jekk l-attur ikun jaf li hemm eċċezzjonijiet x'jitressqu (anke jekk dawn jistgħu ma jirriżultawx ġustifkati wara li jkunu ġew trattati) l-istess proċedura tista' tkun abużiva (vide Stilon v. Galea Salomone, Prim' Awla, 25 ta' Ottubru 1985). Din il-Qorti ghamlet ukoll enfasi dwar l-importanza ta' din id-dikjarazzjoni fis-sentenza tagħha fl-ismijiet Giuseppe Pace Gouder v. Stefania Pace Gouder, deċiża fis-27 ta' Novembru 2009. Stabbilit dan, u peress li fil-fehma tal-Qorti fiċ-ċirkostanzi ma ġiex suffiċjentement eskluż li l-appellant kellu eċċezzjonijiet potenzjalment validi li seta' jagħti, il-Qorti se tilqa' dan l-aggravju u allura ma hemmx lok li din il-Qorti tiddeċiedi ukoll jekk id- dejn huwiex ċert u likwidu.» Fil-każ tagħna, id-dikjarazzjoni tan-nuqqas ta' difiża, magħmula fir-rikors maħluf mill-avukat Adrian Meryami bħala mandatarju speċjali tal-kumpannija Express Global d.o.o., tinsab newtralizzata u maħnuqa mill-affidavit stess tad-direttur tal- kumpannija Express Global d.o.o., meta dan jgħid li l-kumpannija konvenuta kienet qiegħda tallega li ħallset kollox; Huwa minnu li dan id-direttur jgħid fl-affidavit tiegħu li mhux veru li l-kumpannija konvenuta wettqet dan il-ħlas, iżda din id-dikjarazzjoni min-naħa tiegħu turi, li tajjeb jew ħażin, il-kumpannija konvenuta qanqlet din id-difiża tal-ħlas; Il-fatt mistqarr minn Adriano Crucetta, li l-kumpannija konvenuta ġa ddefendiet ruħha fil-passat bid-difiża tal-ħlas, iwassal lil din il-qorti biex ma toqgħodx mad- dikjarazzjoni maħlufa tal-avukat Adrian Meryami nomine, li l-kumpannija konvenuta m'għandhiex eċċezzjonijiet x'tagħti għat-talbiet attriċi; Dan aktar u aktar, meta wieħed iqis li d-dikjarazzjoni tal-avukat Adrian Meryami saret bħala mandantarju speċjali tal-kumpannija Express Global d.o.o. u għalhekk wieħed jifhem li dan ma kellux l-għarfien tal-fatti, daqskemm seta' kellu d-direttur Adriano Crucetta, li kien involut direttament fil-korrispondenza mal- Għaldaqstant għar-raġunijiet fuq imsemmija, din il-qorti qiegħda tiċħad l-ewwel talba tal-avukat Adrian Meryami nomine biex taqta' din il-kawża mingħajr smigħ skont l-artikoli 167 sa 170 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta u tordna minflok li din il-kawża titmexxa bil- Deċiżjoni Għal dan il-għan il-Qorti qiegħda tordna lill-avukat Adrian Meryami nomine biex jinnotifika lill-kumpannija konvenuta bl-atti tar-rikors maħluf, b'kull dokument li ġie ppreżentat f'din il-kawża u b'din is-sentenza mogħtija llum; Il-kumpannija konvenuta qiegħda tingħata żmien ta' għoxrin (20) jum minn meta tirċievi l-atti kollha tar-rikors maħluf, biex jekk trid tressaq risposta maħlufa jew nota ta' ammissjoni skont l-artikolu 158 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta; Il-kawża qiegħda titħalla għall-kontinwazzjoni għal nhar il-Ġimgħa, 15 ta' Ottubru, 2021 u tissejjaħ fit-8.15am; L-ispejjeż marbuta ma' din is-sentenza huma mħollija għas-sentenza finali. Imħallef Deputat Reġistratur