PRIM'AWLA QORTI CIVILI ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 24 ta' Ottubru, 2017 Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat tas-soċjetà attriċi li permezz tiegħu wara li ġie premess illi: B'kuntratt datat 16 ta' Jannar 2003 (Dok. A) il-partijiet ftehmu li s-socjetà attrici kellha tissupplixxi, tinstalla u tmantni key turn solution sabiex tipprovdi servizzi ta' internet u servizzi relatati ma' internet lis-socjetà intimata fil-proprjetà tal-istess socjetà intimata Kingsgate House, Apart Hotel, University Heights, Il-Fontana u dan bil-kundizzjonijiet u pattijiet stipulati fl- istess kuntratt. Sabiex jiffunzjona dan is-servizz u din is-soluzzjoni is-socjetà attrici installat communication equipment, communication line u 5 computers bl-attrezzi taghhom. Dan il-kuntratt kellu terminu ta' 5 snin u gie mgedded fid-9 ta' Frar 2009, fil-5 ta' Awwissu 2009, u fl-14 ta' Marzu 2011 gie mgedded ghal 5 snin mill-istess data (Dok. B, C u D). Skond il-kuntratt fuq imsemmi hemm stipulat illi jekk is-socjetà intimata ma tadderixxhiex ma' xi wahda mill-kundizzjonijiet tal- kuntratt, dan l-agir jigi konsiderat bhala rikjesta ghax-xiri tal- computer system u l-communications hardware u fi zmien 10 ijiem minn mindu isir rikjesta bil-miktub mis-socjetà attrici, is- socjetà intimata ghandha tixtrihom u dan bil-prezz ta' Lm1000 ekwivalenti ghal €2329.37 ghal communication system u bil- prezz ta' Lm850 ekwivalenti ghal €1979.96, ghal kull computer, monitor u networking installat fil-post tas-socjetà intimata. Is- software u l-patents jibqghu proprjetà tas-socjetà attrici. Bl-istess kuntratt gie miftiehem ukoll li jekk s-socjetà intimata tonqos li tixtri il-communication system u l-communication equipment konsistenti f'computers, monitors u networking fi zmien stipulat, hija tibda thallas is-somma ta' Lm10 ekwivalenti ghal €23.29 kuljum per computer system, sakemm il-prezz kollu tal-computer system u computer hardware jigi mhallas fl- intier tieghu. Il-kuntratt fuq imsemmi jistipula wkoll illi jekk barra li jkun hemm inadempjenza tas-socjetà intimata ma' xi wahda mill- kundizzjonijiet tal-kuntratt, ikun hemm ukoll terminazzjoni tal- kuntratt mis-socjetà intimata qabel il-perjodu miftiehem, is- socjetà intimata wara li tigi rikjesta mis-socjetà attrici ghandha thallas ammont ta' flus sabiex tkopri t-telf ta' qligh soffert mis- socjetà attrici minhabba din it-terminazzjoni. Skond il-kuntratt dan l-ammont ghandu jigi kalkolat billi jittiehed in-numru tal- computers li jkunu qeghdin ghand is-socjetà intimata, liema numru jigi multiplikat b'4 sieghat kull jum u dan l-ammont jerga jigi multiplikat bin-numru ta' granet li jkun fadallu l- kuntratt biex jaghlaq u dan l-ammont jerga jigi multiplikat bil- chargeable price per hour li jkun qieghed japplika meta issir it- terminazzjoni. Is-socjetà intimata qabdet u tfiet is-sistema u installat l- internet access points taghha u b'hekk kissret il-kundizzjonijiet stipulati fi-kuntratt. Di più is-socjetà intimata qabdet u tfiet is-sistema u installat access points taghha, kif jigi ppruvat fit-trattazzjoni tal-kawza talbet lis-socjetà attrici biex tiehu lura l-equipment u ghalhekk b'dawn l-agiri itterminat il-kuntratt minghajr l-ebda raguni gusta u valida fil-ligi. Is-socjetà attrici interpellat lis-socjetà intimata sabiex fi zmien 10 ijiem tixtri il-computer system u l-computer hardware bil- prezz ta' €11,879.80 kif ukoll sabiex thallas l-ammont ta' €22,681.15 bhala kumpens ghal telf ta' qligh u dan skond kif hemm stipulat fil-kuntratt, izda s-socjetà intimata baqghet inadempjenti (Dok. Is-socjetà attrici qeghda tesebixxi prospett ta' dak li qeghda tippretendi b'din il-kawza (Dok. Intalbet din il-Qorti sabiex: 1. Tordna lis-socjetà intimata sabiex ai termini tal-kuntratt imsemmi tas-16 ta' Jannar 2003, tixtri il-computer system u l-communications hardware li hemm fil-post tas-socjetà intimata bil-prezz ta' €11,879.80 u tikkundanna lill-istess ta' socjetà €11,879.80 lis-socjetà attrici. l-istess prezz Tinnomina kuraturi deputati sabiex jidhru ghan-nom u in rapprezentanza tal-istess socjetà intimata fuq il-kuntratt ta' bejgh. Tikkundanna lis-socjetà intimata sabiex thallas lis-socjetà attrici sabiex ai termini tal-kuntratt fuq imsemmi tas-16 ta' Jannar 2003 thallas bhala kumpens ghal telf ta' qligh skond il-kriterji u pattijiet stipulati u miftehma fl-istess kuntratt l-ammont ta' €22,681.15 jew ammont iehor verjuri kif stabbilit minn din il-Qorti. Bl-imghaxijiet kummercjali sad-data tal-pagament effettiv u bl- ispejjez inkluzi dawk tal-mandat ta' sekwestru Nru. 1112/12 kontra s-socjetà attrici li hija ingunta ghas-subizzjoni. Rat id-dokumenti annessi. Rat ir-risposta ġuramentata tas-soċjeta intimata li permezz tagħha eċċepiet illi: It-talbiet tas-socjetà attrici huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda bl-ispejjez. Il-kuntratt ta' servizzi datat 16 ta' Jannar 2003, anness mar- rikors guramentat tas-socjetà attrici bhala "Dok. A", skada nhar is-16 ta' Jannar 2008 u qatt ma gie mgedded mill-partijiet. L-allegat tigdid tal-14 ta' Marzu 2011 ("Dok. L- istess japplika ghall-allegati tigdid tad-9 ta' Frar 2009 ("Dok. B" mar-rikors promotorju) u tal-5 ta' Awwissu 2009 ("Dok. C" mar-rikors promotorju). t-tigdid mhux awtomatiku u kwalunkwe tigdid kellu jsir entro t-terminu originali tal-kuntratt, ossia qabel is-16 ta' Jannar 2008. Dan fil-fatt qatt ma sar u kien sta ghas-socjetà attrici li tigbor hwejjigha minn gol-proprjetà tas-socjetà intimata fl-ahhar tal- kuntratt, xi haga li s-socjetà intimata ex admissis tablet lis- socjetà attrici biex taghmel. Minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, anki li kieku tali allegat tigdid kien jaqa' entro t-terminu originali tal-kuntratt kif mitlub, l-allegat tigdid huwa iffirmat minn Manuel Bartolo Parnis fil-kapacità tieghu personali, tant li mkien fuq l-ebda dokument li allegatament igedded il-kuntrate tas-16 ta' Jannar 2003 ma hemm referenza la ghall-kuntratt innifsu, u wisq anqas ghas- socjetà intimata. Isegwi allura li l-kuntratt tas-16 ta' Jannar 2003 qatt ma gie mgedded mill-partijiet. In vista ta' u minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, kwalunkwe relazzjoni bejn il-partijiet wara s-16 ta' Jannar 2008 ma baqatx regolata mill-kuntratt tas-16 ta' Jannar 2003. Minghajr ebda pregudizzju ghas-sueccepit, kwalunkwe allegat tigdid tal-kuntratt tas-16 ta' Jannar 2003 huwa monk u invalidu stante li l-kunsens tal-firmatarju Manuel Bartolo Parnis huwa vizzjat ai termini tal-artikolu 974 tal-Kodici Civili kif jigi ppruvat waqt il- kawza. Din l-eccezzjoni qed titressaq fid-dawl tal-artikolu 1226 (1) tal-Kodici Civili. Inoltre u kif ser jigi ppruvat waqt l-andament tal-kawza, kwalunkwe allegat tigdid tal-kuntratt originali huwa difettuz ghall-mankanza tal-bona fidi da parti tas-socjetà attrici kif rikjest mill-artikolu 993 tal-Kodici Civili u ghaldaqstant l-istess socjetà attrici ghandha ggarrab is-sanzjonijiet ghal ghemilha skont ma jidhrilha din l-Onorabbli Qorti. Il-klawsola intitolata Non-Compliance tikkonstata kuntratt ta' bejgh li jiskatta meta u jekk is-socjetà konvenuta tikser l- obbligi taghha taht il-kuntratt, u ghaldaqstant ghandha tigi regolata bil-provizjonijiet dwar il-kuntratt ta' bejgh f'kaz illi s- socjetà attrici tipprova dan il-ksur. F'dan il-kaz, tali eventwali bejgh, huwa vizzjat ai termini tal-artikolu 976 tal-Kodici Civili billi l- impressjoni li huma mudell partikolari ta' marka rinomata. Dan il-mudell ta' din il-marka suppost ikun fih il-komponenti imnizzla fil-lista ta' specifikazzjonijiet hawn annessa bhala "Dok. ESL1", mentri fil-fatt, id-diversi komponenti interni li jiffurmaw l-istess kompjuters huma ta' kwalità inferjuri minn dik miftehma, u dan kif jixhed ir-rapport/stima hawn anness bhala "Dok. In oltre u minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, is-socjetà attrici kisret l-obbligi taghha taht il-kuntratt billi installat software mhux licenzjat fuq il-kompjuters formanti parti mis- suggett tal-kuntratt kif jixhed l-anness rapport (Dok. formanti parti mill-kuntratt l-kompjuters kif jigi ppruvat f'aktar dettall waqt il-kawza. Dan il-ksur lampanti tal-kuntratt da parti tas-socjetà attrici jipprekludiha milli titlob l-esekuzzjoni ta' jew danni emergenti mill-kuntratt skond il-principju inadimplenti non est adimplendum. Minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet gia mressqa, l- ammont pretiz mis-socjetà attrici ghandu jigi rivedut minn din l-Onorabbli Qorti fid-dawl tal-artikolu 1122 tal-Kodici Civili stante illi l-klawsoli li qed tattenta tenforza s-socjetà attrici ghandhom min-natura ta' klawsola ta' penali fil-kaz tal-ewwel klawsola ("Non-Compliance"), u min-natura ta' likwidazzjoni ta' danni fil-kaz tat-tieni klawsola ("Termination prior to end of contract"). Din l-eccezzjoni qed titressaq fid-dawl tal-principju tal-bona fidi u tar-regola in omnibus quidem, maxime tamen in jure, aequitas spectanda sit li jippermettu ir-ridimensjonament tal-applikazzjoni u l-effett literali ta' klawsoli simili jekk jirrizulta illi dawn joffendu jew jiksru s-sens prattiku u morali jew tal-obbligazzjoni billi inaccettabli skond in-normi stabbiliti tas-socjetà u l-logika guridika. Salv eccezzjonijiet ulterjuri li jistghu jingiebu skond il-ligi. Rat id-dokumenti annessi. Rat li l-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif presjeduta sabiex tkompli tinstema' u tinqata'. Semgħet ix-xhieda prodotti. Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet. Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza. Rat l-atti kollha tal-kawża. Ikkunsidrat illi permezz ta' din l-azzjoni, is-soċjetà attriċi qiegħda titlob lill-Qorti ssib illi s-soċjetà intimata naqset milli twettaq l-obbligi kuntrattwali tagħha għaliex unilateralment itterminat il-kuntratt ta' servizz bejn il-partijiet u li allura sproporzjonati lill-klijenti tal-intimata għandha tħallas id-danni u penali skont ma jipprovdi l-istess kuntratt. Mill-provi prodotti jirriżulta li fis-16 ta' Jannar 2003 is-soċjetà attriċi daħlet sabiex ftehim mas-soċjetà tikkonsenjalha, tistallalha u żżommilha għaddejja sistema ta' 'turn-key solution' li biha kellu jingħata aċċess għall-internet u servizzi tal-internet fl-istabbiliment tagħha bl-isem ta' King's Gate House Aparthotel, University Heights, Paceville, San Ġiljan. Skont dan il-ftehim, is-sistema kellha titħaddem b'erba' computers. Il-ftehim kellu jkun għal ħames snin u kien jispeċifika wkoll illi l-kuntratt seta' jiġġedded qabel jiġi fi tmiemu. L-attriċi kellha tibqa' s-sid tas-sistema stallata u l-intimata intrabtet fost affarijiet oħra li ma ddaħħal l-ebda sistema oħra ta' internet għall-klijenti tagħha sakemm ikun għadu fis-seħħ il-kuntratt. Jirriżulta li l-imsemmi kuntratt ġie mġedded mill-partijiet tlett darbiet oħra għall-perjodu ta' ħames snin kull darba permezz ta' tlett kitbiet datati 9 ta' Frar 2009, 5 ta' Awwissu 2009 u 17 ta' Marzu 2011 rispettivament fejn Emanuel Bartolo Parnis ffirma wkoll għal sitt computers ġodda minflok dawk l-erbgħa kkonsenjati oriġinarjament. Il-kuntratt kien jipprovdi wkoll illi kemm-il darba s-soċjetà intimata tikser xi waħda mill-kundizzjonijiet tal-ftehim, hija kienet titqies illi tkun għamlet rikjesta lill-attriċi sabiex tixtri l- hardware li kien jagħmel parti mis-sistema, b'dan illi s-software kellu dejjem jibqa' proprjetà tas-soċjetà attriċi, u li tħallas prezz stabbilit għal dan il-hardware skont ma jipprovdi l- kuntratt, fi żmien għaxart'ijiem mill-ittra li tiġi mibgħuta mis- soċjetà attriċi bħala pre-avviż. B'żieda ma dan, il-klawsola sussegwenti kienet tipprovdi li f'każ li l-intimata ittemm il- kuntratt qabel iż-żmien, hija kellha tħallas lill-attriċi somma flus sabiex tagħmel tajjeb għat-telf ta' servizz li kien jkun għad fadal daqs li kieku l-kuntratt ma ġiex hekk itterminat qabel iż- żmien stipulat. Is-sistema baqgħet titħaddem sa Lulju 2012 u ċioè sa meta l- attriċi tgħid illi l-intimata tfiet is-sistema kollha u Emanuel Bartolo Parnis, għan-nom tal-intimata, għamel talba lill-attriċi sabiex tiġi tiġbor it-tagħmir tagħha għaliex l-intimata ma kienitx interessata li tkompli bis-servizz. Permezz ta' ittra datata 20 ta' Lulju 2012, l-attriċi baghtet tinforma lill-intimata li wara li għamlet spezzjoni fil-post irriżultalha li s-sistema ma kienitx qiegħda titħaddem. Għaldaqstant, fl-istess ittra, l-intimata ntalbet tħallas il-penali u danni skont l-imsemmija żewġ klawsoli tal-kuntratt tas-16 ta' Jannar 2003. Jirriżulta li matul is-snin illi dam fis-seħħ il-ftehim bejn il- partijiet, is-soċjetà attriċi kienet sikwit tagħmel xogħol ta' manutenzjoni, upgrading u saħansitra anke tibdel il-computers u l-aċċessorji tagħhom skont il-bżonn. Is-soċjetà intimata laqgħet għat-talbiet attriċi billi eċċepiet li l- kuntratt tas-16 ta' Jannar 2003 kien skada u qatt ma ġie mġedded mill-partijiet. Sabiex tispjega l-eċċezzjoni tagħha, hija tkompli billi tgħid illi l-kuntratt ma setax jiġi mġedded skont il-kitbiet li saru sussegwentement għaliex dawn kienu ffirmati wara li skada l-kuntratt oriġinali, u dan meta l-kuntratt kien jipprovdi li t-tiġdid kellu jsir qabel ma jiskadi l-perjodu ta' validità tiegħu. Il-Qorti tqis illi l-intimata m'għandhiex raġun f'din l-eċċezzjoni tagħha. Ladarba Emanuel Bartolo Parnis ffirma dawn il-kitbiet, fejn hemm speċifikament indikat li huwa kien qiegħed jaċċetta li l-kuntratt jiġi mġedded, ma jistax jaħrab mill- obbligazzjonijiet kuntrattwali tiegħu billi jargumenta li l- estensjoni ġiet iffirmata wara l-iskadenza tal-kuntratt. Stivala jiddefendi ruħu biss billi jgħid illi ma kienx jaf li qiegħed jiffirma għall-estensjoni tal-kuntratt għaliex ma jafx jaqra. Din l- iskuża la hija verosimili u lanqas valida. Il-Qorti ssibha diffiċli sabiex temmen li Stivala, li kien jiġġestixxi negozju konsistenti f'bar u kiri ta' akkomodazzjoni, ma kienx jaf għal xiex kien qiegħed jiffirma, u jekk veru ma jafx jaqra, huwa kien imissu talab parir qabel iffirma. Persuna b'diliġenza ordinarja kellha tipprevedi li b'dak il-kliem kienet qiegħda tintrabat mill-ġdid skont it-termini u kundizzjonijiet tal-kuntratt oriġinali. L-intimata eċċepiet wkoll illi fi kwalunkwe każ, il-kitbiet li permezz tagħhom ġie estiż it-terminu tal-kuntratt oriġinali kienu dejjem iffirmati minn Emanuel Bartolo Parnis f'ismu personali. Din il-Qorti ssib illi lanqas din l-eċċezzjoni ma hija tajba. B'żieda mal-fatt illi l-intimata ma ressqet l-ebda prova dwar din l-eċċezzjoni, ladarba Bartolo Parnis kien qiegħed jagħti l-kunsens tiegħu sabiex il-kuntratt jiġi estiż, huwa altru milli ovvju li l- kuntratt li ssir referenza għalih huwa dak tas-16 ta' Jannar 2003. Ma tressqet l-ebda prova li turi li kien hemm xi kuntratt ieħor bejn is-soċjetà woods: u Emanuel Bartolo Parnis personalment. Isegwi għalhekk illi l-ħames eċċezzjoni wkoll għandha tiġi miċħuda. Permezz ta' deċiżjoni datata 10 ta' Ġunju 2013, din il-Qorti diversament presjeduta ddikjarat illi s-sitt eċċezzjoni tal- intimata hija inammissibli in kwantu li kellha titressaq permezz ta' azzjoni ad hoc u mhux per via ta' eċċezzjoni. Il-Qorti tikkonsidra fir-rigward tat-tmien eċċezzjoni. Permezz ta' dawn iż-żewġ eċċezzjonijiet, l-intimata tikkontendi li l-kunsens tagħha kien vizzjat a tenur tal-artikoli 974 u 976 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta li jaqraw hekk: jingħad jista' Jekk il-kunsens ikun ġie mogħti bi żball, jew meħud bi vjolenza, jew b'egħmil doluż, ma jkunx jiswa. (1) L-iżball dwar il-fatt ma jġibx in-nullità tal-kuntratt ħlief meta jaqa' fuq is-sustanza nfisha tal-ħaġa li tkun oġġett tal-ftehim. (2) Il-ftehim ma jkunx null jekk l-iżball jaqa' fuq il-persuna li magħha jkun sar il-ftehim, ħlief meta l-għażla ta' dik il- persuna tkun il-kawża ewlenija ta' dak il-ftehim." Fi kwalunkwe każ, din il-Qorti ma jirriżultaliex illi l-kunsens tal- intimata kien vizzjat skont ma jridu dawn iż-żewġ artikoli tal- liġi. Jidher li Stivala jibbaża dawn l-eċċezzjonijiet tiegħu fuq l- iskuża li (i) huwa ma kienx jaf x'qiegħed jiffirma, li kif diġa in ntqal mhuwiex verosimili u (ii) għaliex kwistjoni, minkejja li ġew indikati fid-delivery note bħala tal- marka Toshiba, fil-fatt huma magħmula minn komponenti li mhumiex ta' din il-marka. Skont in-Notes on Civil Law tal-Professur Caruana Spiteri Caminiti jingħad li: il-computers fuq l-iżball huwa fl-ismijiet Anthony Astarita vs Emmanuel Abela Parnis-sentenza Muscat, deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili fit-30 ta' April 1992, intqal illi jkun hemm żball ta' fatt meta dan l-iżball jaqa' fuq is-sostanza stess tal-ħaġa li hija l-oġġett tal-ftehim, u allura l-oġġett tal-ftehim u għalhekk jiddependi fuq dak li kellhom f'moħhom il-partijiet, b'dan li jkun żball determinanti fuq dak li kien mingħalihom qed jagħmlu l- partijiet jew parti, fis-sens li jekk dak li jiġi kontrattat jkun differenti minn dak li kien intenzjonat, b'mod li tali żball jkun determinanti, dan iwassal għall-vizzju ta' kunsens ta' fatt għaliex 'le parti non avreberro contrattato se avessero saputo che la cosa non aveva la qualita' che esse le supponevano; l' errore sara' sostanziale...' (Vol.XXIX. i. 591 u Tonio Attard Biancardi et vs Albert Alkhatib et noe deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili fit-3 ta' April 1989). Applikati dawn il-prinċipji għal każ tal-lum, din il-Qorti ssib illi bl-ebda mod ma ġie muri li Stivala ffirma l-estensjoni tal- kuntratt biss għaliex kien taħt l-impressjoni li l-computers kienu magħmula esklussivament minn komponenti tal-marka Toshiba, tant illi kien biss meta ġiet intavolata din il-kawża li l- intimata bdiet tilmenta dwar il-komponenti ta' dawn il- computers. Isegwi għalhekk illi ċertament ma jistax jingħad illi dan l-allegat żball kien determinanti għall-kunsens tagħha. B'żieda ma dan, mir-repair notes eżebiti mill-attriċi joħroġ biċ- ċar illi sikwit kienu jsiru upgrades fis-sistema u ma jirriżultax illi qatt ġie miftiehem illi l-komponenti kellhom dejjem ikunu tad- ditta Toshiba. Is-sitt u tmien eċċezzjonijiet tal-intimata qegħdin għalhekk ukoll jiġu miċħuda. Is-soċjetà intimata eċċepiet ukoll in-nuqqas ta' bona fede da parti tas-soċjetà attriċi a tenur tal-artikolu 993 tal-Kap. 16, li jipprovdi li l-kuntratti għandhom jiġu esegwiti bil-bona fede, u jobbligaw mhux biss għal dak li jingħad fihom, iżda wkoll għall- konsegwenzi kollha li ġġib magħha l-obbligazzjoni skont ix- xorta tagħha, bl-ekwità, bl-użu jew bil-liġi. Madanakollu, l- intimata ma ressqet l-ebda prova dwar din l-eċċezzjoni. In- nuqqas ta' bona fidi jrid jiġi ppruvat minn min jallegah u għaldaqstant, din l-eċċezzjoni wkoll qiegħda tiġi miċħuda. L-intimata tikkontendi wkoll permezz tad-disa' eċċezzjoni tagħha li l-attriċi kisret l-obbligi tagħha għaliex istallat software mhux liċenzjat fuq il-computers mertu tal-ftehim bejn il- partijiet. Ir-rekwiżiti tal-eċċezzjoni 'inademplendi non est adimplendum' huma tlieta: (i) l-inadempjenza tal-attur li tolqot xi obbligazzjoni tiegħu trid tkun parti integrali mill-ftehim; (ii) l- inadempjenza trid tkun verament imputabbli lill-attur; u (iii) irid ikun hemm proporzjonalità bejn l-inadempjenza tal-partijiet u ċioè li n-nuqqas tal-attur relattivament għall-prestazzjonijiet li huwa jesiġi mill-intimat tkun ta' ċerta gravità. (Engineering Services Ltd vs Reuters Malta Ltd, deċiża mill-Qorti tal-Appell Inferjuri fl-20 Ottubru 2003). Il-Qorti fliet id-dokumenti kollha li flimkien jirregolaw ir- relazzjoni kuntrattwali bejn il-partijiet u minn imkien ma jirriżultalha li l-attriċi kienet obbligata tistalla xi software jew ieħor kif donnha qiegħda tippretendi l-intimata. Ma tistax l- intimata tixli lill-attriċi bi ksur ta' obbligu li ma jeżistix. Għaldaqstant, din l-eċċezzjoni wkoll qiegħda tiġi miċħuda. Il-Qorti tinnota li fis-sottomissjonijiet tagħha s-soċjetà intimata tittanta tipproponi eċċezzjoni li ma ġietx sollevata fir-risposta ġuramentata tagħha. Senjatament, illi l-ebda waħda mit- talbiet attriċi ma hija għal dikjarazzjoni li s-soċjetà intimata kisret jew itterminat il-kuntratt qabel iż-żmien, u li allura t- talbiet attriċi kif dedotti huma improponibbli. Din il-Qorti tibda billi tgħid illi l-liġijiet tal-proċedura kif ukoll il-ġurisprudenza ma jippermettux li eċċezzjonijiet ġodda jitressqu f'dan l-istadju inoltrat tal-kawża. Fi kwalunkwe każ, kif ingħad mill-Qorti tal- Appell Inferjuri fid-deċiżjoni tagħha fl-ismijiet Carmelo Elphick noe vs Victor Sobh tat-23 ta' Ġunju 2004: "Kwantu ghall-aspett li ma ntalbetx dikjarazzjoni ghat- terminazzjoni illi, kif tajjeb pacifikament akkolt, id-dikjarazzjonijiet li talvolta jkunu mehtiega biex l-attur jasal ghal xi wahda mid-domandi tieghu m'hemmx bzonn li jsiru fic-citazzjoni taht forma ta' domandi (Kollez Vol. Isegwi għalhekk illi l-ilment tal-intimata mhuwiex ġustifikat. l-intimata tikkontendi Meqjus dan kollu, il-Qorti hija sodisfatta li l-attriċi pprovat b'mod sodisfaċenti li l-intimata kisret l-obbligi kuntrattwali tagħha billi tfiet is-sistema u saħansitra talbet lill-attriċi tieħu t- tagħmir tagħha kollu lura qabel ma skada t-terminu tas-servizz kif miftiehem fl-aħħar skrittura tas-17 ta' Marzu 2011. Fis- sottomissjonijiet tagħha, l-attriċi tistrieh fuq il-ksur tal-klawsola tal-kuntratt li permezz tagħha ġie stipulat li hija ma setgħetx tipprovdi servizz ta' internet ieħor tagħha ħlief dak provdut mill-attriċi. Madanakollu, din il-Qorti ma jirriżultalhiex li dan huwa minnu in kwantu li l-azzjoni attriċi hija fil-fatt ibbażata fuq l-allegazzjoni li l-intimata kisret l-obbligi tagħha billi tfiet is-sistema, u allura tterminat il-kuntratt qabel il-waqt, liema allegazzjoni l-Qorti tqis illi ġiet ipprovata minnha fil-mori tal-kawża. Emanuel Bartolo Parnis, għan-nom tal-intimata jipprova jaħrab mill- obbligi tiegħu billi jgħid illi l-prezz għall-użu mill-klijenti tiegħu kien għoli u jaħdmu. Madanakollu, la ġab prova ta' dan kollu u lanqas jista jaħrab mill-obbligi tiegħu b'daqshekk, għaliex huwa baqa' jaċċetta s- servizz tant illi kif diġà ngħad baqa' jiffirma għall-estensjoni tal- kuntratt. L-intimata ma kellha l-ebda dritt illi twaqqaf il- kuntratt meta jidhrilha hi, u għal dan il-ksur għandha tbati l- konsegwenzi skont ma tipprovdi l-liġi. Imiss issa li jiġu kkunsidrati t-talbiet attriċi kif ukoll l-aħħar eċċezzjoni tal-intimata. In linea ta' prinċipju ġenerali, il-Qorti tibda billi tagħmel referenza għas-sentenza fl-ismijiet Tabone Computer Centre Limited vs Joe Astarita, deċiża minn din il- Qorti diversament presjeduta fl-10 ta' April 2008. Din id- deċiżjoni kienet tirrigwarda ċirkostanzi simili in kwantu li kienet ibbażata fuq ksur tal-istess kuntratt ta' servizz ma terzi persuni: iġġib tista' fis-seħħ kuntrattwali tal-obbligazzjoni) tingħata s-setgħa "Illi huwa prinċipju aċċettat li n-nuqqas ta' twettiq ta' obbligazzjoni l-effetti "sekondarji" tal-istess obbligazzjoni – jiġifieri l-effett li min jonqos li jwettaq dak li ntrabat għalih irid jagħmel tajjeb għad-danni li tkun ġarrbet il-parti li magħha kien intrabat. Dan minbarra l-effett "primarju" li jista' jwassal għat- tħassir tal-obbligazzjoni jew kuntratt li jkun. Illi meta parti tkun intrabtet li twettaq xi ħaġa u ma tagħmilhiex jew ma ttemmhiex, il-parti l-oħra (jiġifieri, l- kreditur li twettaqha hi bi spejjeż ta' min ikun naqasha (jiġifieri, d- debitur tal-obbligazzjoni). Kreditur ta' obligazzjoni li ħaddieħor ikun intrabat miegħu li jwettaq, u dan jonqos li jwettaqha, għandu l-għażla li jew jinsisti mad-debitur tal- obbligazzjoni li jwettaq dak li ntrabat li jagħmel jew, f'każ li l-adempiment ma jkunx għadu jista' jsir aktar, li jitlob il- ħlas tad-danni mġarrba minħabba dak in-nuqqas. Din ir- regola tgħodd ukoll f'kuntratt bħal dak tal-appalt, fejn appaltant l- jħoll inadempiment min-naħa tal-kuntrattur, ma jġibx fuqu l- effetti tal-artikolu 1640(2) tal-Kodiċi Ċivili. Illi huwa stabilit ukoll li meta n-nuqqasijiet fit-twettiq ta' ħatra ma jkunux sostanzjali, l-appaltatur ma jistax jitqies inadempjenti, imma jibqa' obbligat li jagħmel tajjeb in- nuqqas jew jaċċetta tnaqqis f'dak li jistħoqqlu jitħallas. Illi meta wieħed jintrabat li jwettaq obbligazzjoni huwa mistenni li jagħmel dan bl-għaqal ta' missier tajjeb tal- familja. Dan għaliex, ukoll fejn id-debitur ma jkunx mexa b'mala fidi, huwa jrid jagħmel tajjeb għal kull dannu li jġarrab il-kreditur tal-obbligazzjoni kemm dwar in-nuqqas ta' twettiq tar-rabta u kif ukoll dwar id-dewmien fl- eżekuzzjoni. Biex jeħles minn dawn l-effetti, id-debitur irid il-kuntratt minħabba jagħżel juri li n-nuqqas ta' twettiq tal-obbligazzjoni jew id-dewmien fit-twettiq tagħha fiż-żmien miftiehem kienu l-kawża ta' ħaġa barranija li huwa ma kienx jaħti għaliha, bħal fil-każ ta' aċċident jew forza maġġuri. Illi d-danni maħsuba mil-liġi għan-nuqqas ta' twettiq ta' obbligazzjoni jew għat-twettiq tardiv tagħha huma t-telf imġarrab mill-kreditur u/jew il-qligħ imtellef, sakemm jintwera li tali telf jew tali qligħ imtellef ikunu l-effett immedjat u dirett tan-nuqqas tat-twettiq tal-obbligazzjoni. Fejn in-nuqqas ta' twettiq ma jkunx ġej minn għamil doluż li huwa tad-debitur, obbligat jagħmel tajjeb għalihom huma dawk li basar jew wieħed sata' jobsor li jiġġarrbu fiż-żmien tat-twettiq tal- obbligazzjoni." id-danni mġarrbin mill-kreditur Fil-każ ta' Terence Farrugia Bennett vs James Papps Compagno sammut badidova minn din il-Qorti diversament presjeduta fil-31 ta' Jannar 2003 intqal li: "In materja ta' kuntratti l-principju baziku jibqa' dak li "pacta sunt servanda". Dan in kwantu l-kuntratt ghandu sahha ta' ligi ghal dawk li jaghmluh (Artikolu 992(1) tal- Kodici Civili) u ma jistax jigi mhassar hlief bil-kunsens ta' xulxin jew ghal ragunijiet mil-ligi maghrufa (Artikolu 992(2) tal-Kodici Civili). Inoltre hu mistenni li dan jigi esegwit bil- bona fidi u in effetti jobbliga mhux biss ghal dak li jinghad fih izda ukoll ghal konsegwenzi kollha li ggib maghha l- obbligazzjoni skond ix-xorta taghha, bl-ekwita, bl-uzu jew bil-ligi (Artikolu 993 tal-Kap. 16).' … il-partijiet Issa bhala regola kontraenti hija meqjusa bhala klawsola li tirraprezenta d- danni preventivament likwidati minhabba non-ezekuzzjoni ta' l-obbligazzjoni ("Negte. Joseph Schranz", Qorti tal-Kummerc, per Imhallef Dr. W. Delorenzo, 24 ta' Novembru 1950). B'danakollu, kif jinghad f'din l-istess sentenza, il-partijiet jistghu jistipulaw b'mod esplicitu penali u danni." l-penali stipulata bejn Finalment, is-soċjetà intimata teċċepixxi li l-ammont pretiż għandu jiġi rivedut mill-Qorti a tenur tal-artikolu 1122 tal-Kap. 16 stante li l-klawsoli li qiegħda tfittex sabiex tenforza l-attriċi għandhom il-waħda min natura ta' penali u l-oħra min natura ta' danni. Tkompli billi tispjega li din l-eċċezzjoni qiegħda titressaq fid-dawl tal-bona fidi u tal-prinċipju in omnibus quidem, maxime tamen in jure, aequitas spectanda sit li tippermetti r-ridimensjoni u ta' klawżoli simili f'każ illi dawn joffendu jew jiksru s-sens prattiku u morali tal-obbligazzjoni għaliex ikunu sproporzjonati jew inaċċetabbli skont in-normi stabbiliti tas-soċjetà u l-loġika ġuridika. Dwar il-penali, l-artikolu 1120 tal-Kap. 16 jiddisponi hekk: l-applikazzjoni tal-esekuzzjoni "(1) Il-penali hija l-kumpens tal-ħsara li jbati l-kreditur minħabba n-nuqqas tal-obbligazzjoni prinċipali. (2) tal- obbligazzjoni prinċipali minflok ma jitlob il-penali li fiha jkun waqa' d-debitur. (3) Hu ma jistax jitlob il-ħaġa prinċipali u l-penali flimkien, ħlief meta l-penali tkun ġiet miftiehma għad-dewmien biss." jaġixxi għall-esekuzzjoni jista' L-artikolu 1122 jaqra hekk: "(1) Il-qorti ma tistax tnaqqas jew ittaffi l-penali ħlief f'dawn il-każijiet: (a) jekk id-debitur ikun esegwixxa parti mill- obbligazzjoni, u l-kreditur ikun aċċetta espressament il- biċċa li ġiet esegwita; (b) jekk id-debitur ikun esegwixxa parti mill- obbligazzjoni, u l-parti hekk esegwita, meta jitqiesu ċ- ċirkostanzi partikolari tal-kreditur, tkun biċ-ċar tiswielu. lżda, f' dan il-każ, ebda tnaqqis ta' penali ma jista' jsir, jekk id-debitur, meta ntrabat għall-penali, ikun irrinunzja espressament għal kull tnaqqis jew jekk il-penali tkun ġiet miftiehma għad-dewmien biss. l-penali għandha tiġi l-artikolu (2) Meta skont dan mnaqqsa, it-tnaqqis għandu jsir fil-proporzjon tal-parti tal- obbligazzjoni li tkun baqgħet mhux esegwita." L-artikolu 1138 imbagħad jipprovdi hekk dwar danni: "Meta l-ftehim jistabbilixxi illi l-parti li tonqos mill- esekuzzjoni tiegħu għandha tħallas somma determinata bħala danni, ma tistax tiġi mogħtija lill-parti l-oħra somma akbar jew iżgħar." f'sentenza oħra ta' din il-Qorti diversament Kif ritenut presjeduta fl-ismijiet Hector Fidicaro noe vs Chiara Jankovic noe, deċiza fl-20 ta' Ġunju, 2002: "Dan huwa principju assodat fis-sistema guridiku Malti. Meta zewg partijiet jiftehmu minn qabel x'ghandhom ikunu d-danni f'kaz ta' nuqqas, dik il-konvenzjoni torbot lill- partijiet bhala espressjoni tal-volonta' libera taghhom. Gie dejjem ritenut l-Qorti ma tistax tissostitwixxi d- diskrezzjoni soggettiva taghha ghar-rieda tal-partijiet li digà stabbilew bejniethom il-quantum tad-danni li l-attur isofri minhabba l-inadempjenza tal-konvenut fl-esekuzzjoni ta' l-obbligazzjoni assunta minnu. Meta l-partijiet jiftiehmu minn qabel l-ammont ta' danni, ma tistax ikun hemm temperament fil-quantum, liberament miftehma u assunta (ara "Mifsud vs Stivala" deciza minn din il-Qorti fit-3 ta' Ottubru, 1991)." Madanakollu, kif intqal ukoll fil-każ ta' Mary Rose Albako Chaffey vs Mario Coutts sammut badidova minn din il-Qorti diversament presjeduta fit-8 ta' Marzu 2005: "Illi l-liġi tagħti s-setgħa lill-Qorti li tnaqqas jew ittaffi l- penali f'żewġ każijiet biss: jiġifieri, (a) meta d-debitur ikun esegwixxa parti mill-obbligazzjoni, u l-kreditur ikun aċċetta espressament il-biċċa li ġiet esegwita; jew (b) jekk id- debitur ikun esegwixxa parti mill-obbligazzjoni, u dik il- parti mill-esekuzzjoni tkun, fiċ-ċirkostanzi, biċ-ċar swiet lill- kreditur. Iżda f'dan l-aħħar każ, il-penali tkun dovuta jekk tkun ġiet miftehma għad-dewmien tal- obbligazzjoni. Illi l-applikazzjoni riġida ta' din id-dispożizzjoni tal-liġi, minkejja l-konsegwenzi iebsa li jistgħu jinstiltu minnha fil- prattika, ġejja mir-rispett li jrid jingħata lill-prinċipju li ftehim validu bejn il-partijiet għandu s-saħħa ta' liġi bejniethom u l-ebda qorti m'għandha tindaħal fi ftehim bħal dan jekk ma jkunx milqut b'xi difett li ġġibu ma jiswiex. Madankollu, illum il-ġurnata huwa aċċettat li l- applikazzjoni tar-regola maħsuba fl-artikolu 1122 tal-Kodiċi Ċivili trid titfisser ukoll fid-dawl ta' prinċipju ieħor ewlieni tad-dritt, jiġifieri dak li jrid li l-kuntratti jiġu esegwiti b'bona fidi u jobbligaw, mhux biss għal dak li jingħad fihom, imma wkoll għall-konsegwenzi li ġġib magħhom l-obbligazzjoni, skond l-għamla tagħha, b'ekwita', bl-użu jew bil-liġi. Dan ifisser li b'applikazzjoni tal-massima in omnibus quidem, maxime tamen in jure, aequitas spectanda sit, huwa possibbli li l-effett u l-applikazzjoni litterali ta' klawsola penali jiġu "ridimensjonati" jekk jirriżulta li dawn joffendu jew jiksru s-sens prattiku u morali tal-obbligazzjoni billi jkunu jidhru sproporzjonati jew inaċċettabbli "skond in- normi stabiliti tas-soċjeta' u l-loġika ġuridika"." Fis-sentenza tagħha fl-ismijiet Dr Malcolm Yarovoy vs Karl Spiteri Cornish pro et noe tal-14 ta' Ottubru 2014, din il-Qorti diversament presjeduta qalet hekk fir-rigward ta' talba għal danni pre-likwidati minħabba nuqqas ta' ottemperanza mal- kundizzjonijiet ta' ftehim: "...din il-Qorti tqis illi l-applikazzjoni tal-klawsola ta' penali fl-ammont imsemmi fil-klawsola sad-data tal-esekuzzjoni tal-obbligazzjoni senjatament tal- management fee tmur kontra l-principju 'in omnibus quidem, tamen maxima in jure, aequitas spectandi sit' applikat b'success fil-kawza precitata Yarovoy vs Abel (App Civ 15/12/2004) u ricentement fl-Appell Civili Stojanovic nomine vs Francis Camilleri Podesta (30/09/2011)." il-kaz Dwar dak li jgħid l-artikolu 1120 tal-Kodiċi Ċivili, fl-istess sentenza ingħad hekk: "Pero tali dispost ghandu jinqara flimkien mal-artikolu 993 tal-Kap. 16 fejn il-kuntratti ghandhom jigu ezegwiti in bona fede u jobbligaw mhux biss ghal dak li jinghad fihom izda ukoll ghal konsegwenzi kollha l- obbligazzjoni skond ix-xorta taghha, bl-ekwita, bl-uzu jew bil-ligi. Kif qalet il-Qorti tal-Appell Yarovoy vs Abel (15/12/2004): "Din il-Qorti tifhem li fil-kuncett tal-bona fidi jidhol ukoll certu element ta' ekwita' kif ukoll ta' sens prattiku u morali li jigi vjolat mhux biss meta konfrontat b'agir specifiku doluz biex il- il-hsara, komportament li jkun ghal kollox spoporzjonat u li ma jkunx accettabbli skond in-normi stabbiliti tas-socjeta u tal- logika guridika." Ovvjament kull kaz hu differenti u c-cirkostanzi jridu jittiehdu in kunsiderazzjoni skond in-natura tal-kaz. Il-Qorti tqis illi hemm spoporzjon kbir bejn l-ammont ta' penali u l- management fee pattwita. In oltre l-Qorti hi ferm riluttanti li taccetta ottemperanza ma tali impozizzjoni ta' penali meta l-attur dam disa' snin biex ressaq talba ghal non osservanza tal-hlasijiet dovuti meta bhala kreditur hu fid- dover li jimminimizza d-danni. Fil-fehma tal-Qorti jekk dato non concesso l-penali kienet applikabbli, il-penali imposta taghha mill-attur hi wisq eccessiva u tirrasenta l-arrikiment indebitu." izda wkoll b'dak l-pretensjoni Is-soċjetà attriċi qiegħda titlob ħlas abbażi taż-żewġ klawsoli msejħa 'non-compliance' u 'termination prior to end of contract'. L-ewwel klawsola tipprovdi li jekk kemm-il darba l- intimata tonqos milli tonora xi waħda mill-klawsoli tal-ftehim, hija titqies li tkun talbet li tixtri t-tagħmir fornit lilha. Din il- klawsola, li imbagħad tkompli billi tillikwida l-prezz tat-tagħmir, għandha l-forma ta' penali għan-nuqqas ta' twettiq f'waqtu ta' xi obbligazzjoni. It-tieni klawsola tistabbilixxi l-kriterju għad-danni li l-attriċi tkun meqjusa li tkun ġarrbet talli l-kuntratt ikun ġie tterminat qabel iż-żmien. Dawn id-danni għandhom jinħadmu fuq formola li tqis l-ogħla għadd ta' computers użati mill-intimata f'kull żmien tal-kuntratt multiplikat b'erba' siegħat u għadd ta' jiem li l-kuntratt kien ikun għad fadallu biex jiġi fi tmiemu. Is- somma li tirriżulta minn din il-formola imbagħad għandha tinqasam fit-tnejn. Din il-klawsola għandha min natura ta' likwidazzjoni ta' danni. Il-Qorti tibda billi tirrileva li huwa stabbilit fil-ġurisprudenza tal- Qrati tagħna li huwa permess illi l-kreditur jitlob kemm il-penali kif ukoll il-likwidazzjoni ta' danni. Mill-atti tal-kawża ma tirriżultax id-data preċiża meta ntfiet is-sistema. Il-Qorti sejra għalhekk tikkunsidra li s-sistema ntfiet fis-17 ta' Lulju 2012 u ċioè d-data meta skont il-provi jirriżulta li Stivala għamel kuntatt mal-attriċi u talabha tieħu lura t-tagħmir tagħha. Is-soċjetà attriċi ppreżentat prospett tal-penali u danni likwidati minnha maħduma skont l-imsemmija żewġ klawsoli, minn fejn jirriżulta li qiegħda titlob l-ammont ta' €11,879.80 għax-xiri tat-tagħmir skont il-klawsola msejħa 'non-compliance' u l- ammont ta' €22,681.15 bħala danni maħduma skont il- klawsola msejħa 'termination prior to end of contract'. Filwaqt li l-Qorti ma tistax tinjora li dawn iż-żewġ klawsoli jagħmlu parti mill-ftehim u li l-intimata qablet magħhom tant li ffirmat tal- ġurisprudenza kwotata u għas-segwenti raġunijiet, dawn il- penali u danni għandhom jiġu mnaqqsa kif ser jingħad. Fir-rigward tal-klawsola 'non-compliance', kif diġà ngħad, il- Qorti sejra tieħu s-17 ta' Lulju 2012 bħala d-data meta l- intimata tfiet is-sistema u allura, kien minn dak inhar illi hija kissret l-obbligi tagħha taħt il-kuntratt. L-imsemmi kuntratt, kif estiż, kellu jkopri l-perjodu mis-17 ta' Marzu 2011 sas-16 ta' In kwantu li l-intimata esegwiet il-kuntratt għall- 199 minn 1827 ġurnata u ċioè 11% mill-perjodu miftihem, il- penali għandhom jiġu riveduti sabiex isir tnaqqis skont dan il- perċentwali biex jirriflettu l-parti mill-kuntratt esegwit, b'dan illi tagħha għalihom, b'applikazzjoni il-kunsens għax-xiri tas-sistema l-intimata għandha tħallas 89% tal- ammont mitlub li jammonta għal €10,573.02. F'dan il-kuntest il-Qorti tirreferi ghas-sentenza ċitata ta' Tabone Computer Centre Limited vs Joe Astarita li kif diġà ntqal kienet tirrigwarda ċirkostanzi simili. Għar-rigward tal-klawsola sussegwenti, u ċioè dik li tistabbilixxi d-danni għat-terminazzjoni qabel tmien il-kuntratt, il-Qorti tinnota li l-likwidazzjoni tad-danni għandha tinħadem abbażi tan-numru ta' computers immultiplikat b'erba siegħat kuljum għan-numru ta' ġranet li kien ikun għad-fadallu l-kuntratt sabiex jiskadi. Din il-formola allura tippresupponi li dawn is-sitt computers kienu ser jitħaddmu kuljum għal erba' siegħat kull wieħed. Madanakollu, l-attriċi ma ressqet l-ebda prova li turi li qabel ġiet mitfija s-sistema, dawn il-computers kienu qegħdin jitħaddmu kollha kuljum għall-erba' siegħat. B'żieda ma dan, fl-aħħar snin, id-disponibiltà tas-servizzi għall- aċċess tal-internet żdied, u ħafna huma dawk li jagħmlu użu l-internet. mill-ismartphone Għalhekk, il-Qorti ssibha diffiċli sabiex temmen illi li kieku l- intimata ma tterminatx il-kuntratt qabel waqtu, l-attriċi kienet ser tagħmel il-qligh li qiegħda tirriklama bħala danni. Din il- klawsola kienet parti minn kuntratt li ġie ffirmat fl-2003, meta s-servizz relatat mal-aċċess għall-internet kien aktar limitat u inqas mifrux, u allura, id-domanda għall-użu tal-computers in kwistjoni mill-klijenti tal-intimata ċertament kien tali li l-qligħ tal-attriċi kien ser ikun ferm aktar minn dak li kienet ser tipperċepixxi f'dawn l-aħħar ħames jew sitt snin li kieku l- intimata ma tterminatx il-kuntratt. Ladarba d-danni jirrisalu għall-perjodu mill-2012 sal-2016, il-formola li fuqha qiegħda tippretendi l-likwidazzjoni tad-danni l-intimata, fil-fehma tal- Qorti, mhijiex ġusta għaliex ma tirriflettix ir-realtà u d-danni li verament sofriet l-attriċi minħabba l-aġir tal-intimata. Għaldaqstant, il-Qorti tqis illi fiċ-ċirkostanzi tal-każ, id-danni dovuti lill-attriċi għandhom jiġu mnaqqsa bin-nofs ta' dak li qiegħda tirreklama, għalhekk qegħdin jiġu likwidati fl-ammont ta' €11,340.58. jaċċessaw tagħhom Għaldaqstant, din il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi l-kawza billi: 1. Tilqa' l-ewwel talba u tordna lis-soċjetà intimata sabiex ai termini tal-kuntratt tas-16 ta' Jannar 2013 tixtri l- computer system u l-communication hardware li hemm fil- fond tas-soċjetà intimata bil-prezz ta' għaxart elef, ħames mija u tlieta u sebgħin Ewro u żewġ Ċenteżmi (€10,573.02) u tikkundanna lis-soċjetà intimata tħallas lill-attrici l-imsemmija somma ta' għaxart elef, ħames mija u tlieta u sebgħin Ewro u żewġ Ċenteżmi (€10,573.02) bl- imgħax mid-data tas-sentenza; Tilqa' t-tieni talba u tahtar lil Dr. Josette Gollcher biex tirrappreżenta lill-eventwali kontumaċi fuq il-kuntratt ta' bejgħ; Tilqa' t-tielet talba billi tikkundanna lis-soċjetà intimata sabiex tħallas ukoll lis-soċjetà attriċi għat-telf ta' qligħ l- ammont ta' ħdax-il elf, tlett mija u erbgħin Ewro u tmienja u ħamsin Ċenteżmu (€11,340.58) bl-imgħax mid-data tas-sentenza. L-ispejjeż jitħallsu kwantu għall-terz mis-soċjetà attriċi u żewġ terzi mis-soċjetà intimata.