Qorti tal-Appell Kriminali Onor. Imħallef Dr. Edwina Abu Shamala LL.D. (Spettur Arthur Coppola) (Spettur Carol Saliba Mizzi) Illum 27 ta' Novembru, 2020 karta tal-identita Maltija bin-numru 439750(M) akkużat quddiem il-Qorti tal- Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli nhar it-13 ta' Lulju 2015 għal ħabta tas-13:00 hrs ġewwa Parti mill-Fgura: Ikkometta serq ta' diversi oġġetti liema serq huwa aggravat bil-valur li jeċċedi Euro 232.94 bil-mezz u bil-lok u dan għad-dannu ta' Maria Lourdes Gauci Hill u/jew persuni oħra. U aktar talli fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi ikkommetta ħsara liema ħsara jeċċedi il-€250 għad-dannu ta' Maria Lourdes Gauci Hill u/jew persuni oħra. U aktar talli rrendu ruħu reċediv ai termini tal-Art 49, 50 u 289 tal- Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta wara li ġie misjub ħati ta' diversi delitti, b'diversi sentenzi mogħtija mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi saru definittivi u ma jistgħux jiġu mibdula. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali tat-30 ta' Jannar, 2019 li wara li rat l-Artikoli 261(c)(e), 267, 269(g), 279(a) u 280(1) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta sabet lill-imputat ħati tal- ewwel imputazzjoni miġjuba fil-konfront tiegħu u b'dan li ma nstabx ħati tal- kwalifika tal-mezz u kkundannatu għal tmintax-il xahar (18) priġunerija li bl- applikazzjoni tal-artikolu 28A tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta ġew sospiżi għal żmien sentejn (2). L-imputat ma nstabx ħati tat-tieni imputazzjoni u tal- addebitu tar-reċediva miġjuba fil-konfront tiegħu u għaldaqstant minnhom Inoltre' a tenur tal-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta ordnat lill- ħati jħallas l-ammont ta' €730.70 rappreżentanti ħlas tal-espert nominat. Rat ir-rikors tal-appellant Andy (Andre) Montebello, ppreżentat fl-14 ta' Frar, 2019, fejn talab lil din l-Qorti tilqa' l-appell billi TIRRIFORMA s-sentenza appellata billi filwaqt illi TIKKONFERMAHA fejn illiberatu mit-tieni (2) u mit- tielet (3) l-addebitu tar-reċidiva, imputazzjonjiet miġjuba fil-konfront tiegħu, TĦASSARHA U TIRREVOKAHA fejn sabet lill-appellant ħati tal-ewwel (1) imputazzjoni miġjuba fil-konfront tiegħu (salv fejn ma sabitux ħati tal- kwalifika tal-mezz) u konsegwentement TILLIBERAH minn kull ħtija u piena; jew alternattivament TIRRIFORMA s-sentenza appellata fil-parti tal-piena inflitta u dan billi minflok timponi piena aktar ekwa u ġusta għaċ-ċirkostanzi tal-każ. Rat l-aggravji tal-appellant. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-Qorti. Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet. Ikkunsidrat: Illi l-ilment ventilat mill-appellant huwa marbut essenzjalment mal- apprezzament tal-provi maghmul mill-Ewwel Qorti li fil-fehma tieghu ma kenux biżżejjed sal-grad rikjest fil-ligi sabiex tinstab htija ghall- imputazzjoni ta' serq lilu addebitata. Jikkontendi illi l-provi ċirkostanzjali li l-Ewwel Qorti rreferiet għalihom aktar joħolqu dubbji milli konvinzjoni dwar l-ħtija tieghu, aktar u aktar fid-dawl tal-fatt illi l-appellant jirnexxielu jiġġustifika l-preżenza tiegħu fuq il-post tad-delitt. Jgħid ukoll illi r-res furtiva li nstabet fix-xagħri faċċata tal-blokka appartamenti fejn joqgħodu hu u l-parti leza u fejn jinstab il-garaxx minn fejn sehhet is-serqa, qatt ma ġiet identifikata u/jew ikkonfermata mill-vittmi ta' din is-serqa apparti li l-ebda xhud ma indika illi raw lill-appellant b'xi oġġetti f'idejh wara li seħħet is-serqa in kwistjoni. Finalment u in subsidium jitlob illi l-Qorti tvarja l-piena mposta fuqu illi fil- fehma tiegħu hija waħda sproporzjonata u eċċessiva fiċ-ċirkostanzi tal-każ. Illi minn qari tas-sentenza appellata jirrizulta illi l-Ewwel Qorti sejset id- dikjarazzjoni ta' ħtija fil-konfront tal-appellant abbażi tal-kredibbilita' tax- xhieda kif ukoll l-univoċita' tal-provi ndizzjarji. F'dan ir-rigward, tajjeb li din il-Qorti tfakkar illi huwa prinċipju stabbilit fil-gurisprudenza ta' din il-Qorti li hija ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmula mill-Ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzjoni li dik il-Qorti setghet ragjonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha. 'Fi kliem iehor, din il-Qorti ma tirrimpjazzax id-diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill-Ewwel Qorti izda taghmel apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l-Ewwel Qorti kinitx ragjonevoli fil-konkluzjoni taghha. din il-Qorti tasal ghall-konkluzjoni li l-Ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura impellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni1'. Ikkunsidrat: Illi sabiex isir dan l-ezercizzju ghalhekk, il-Qorti ezaminat mill-gdid l-atti tal- kawza minn fejn jemergi illi nhar it-28 ta' Jannar 2015 daħal rapport dwar serqa ta' decoder u monitor li sehhet minn gewwa garaxx fl-indirizz 63 Blokk Meta l-pulizija marru fuq il-post sabiex jinvestigaw dan ir-rapport innutaw li ma kien ebda sinjal ta' sgass u ukoll illi fuq waħda mill-kameras CCTV kienet tqiegħdet karta sabiex tigi offuskata l- viżwali tal-persuni deħlin jew ħerġin mil-garaxx. Minn dawn il-filmati deher l-appellant miexi b'kaxxa ħamra tal-luminata jew inbid fid-direzzjoni tal- garaxx li saret is-serqa minnha. In oltre jumejn wara l-pulizija rċevew ukoll informazzjoni mill-parte ċivile kif ukoll xi persuni oħra li jabitaw fl-istess blokka li allegatament kienu raw lill-appellant fix-xagħri ta' quddiem ir- residenza jaħbi xi ħaġa, li wara rriżulta li kien il-qafas tad-decoder misruq. Meta saret tfittxija fir-residenza u garaxx tal-appellant ġew elevati d-decoder tiegħu personali peress illi waħda mill-kameras fil-garaxx hija filfatt tiegħu u nstabet ukoll il-kaxxa tal-luminata li dehret fil-filmati CCTV li gew elevati. Irriżulta wkoll, anki minn dak illi xehed l-appellant, illi l-kamera li kellu fil- garaxx kienet mitfija dakinhar tas-serqa peress illi allegatament il-main tad- L-appellant jibqa' jichad l-involviment tieghu f'din is-serqa, izda l-Ewwel Qorti ma tatux affidament abbazi tal-provi indizzjarji u ukoll tax- xiehda diretta li jiffurmaw l-atti probatorji. 1 Ara, fost ohrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta v. Rida Salem Suleiman Tesi, 15 ta' Jannar 2009; Ir-Repubblika ta' Malta v. Paul Chircop Beck, 19 ta' Gunju 2008; Ir-Repubblika ta' Malta v. Etienne Borg Zarb, 14 ta' Dicembru 2004 Ir-Repubblika ta' Malta v. Domenic Lucas, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta v. Godfrey Mifsud Bugelli u r-Repubblika ta' Malta v. Markham sive Lino Previ 24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Lawrence Swift sive Axiak 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Mustafa Ali Spasojevic, 5 ta' Lulju 2002; Ir-Repubblika ta' Malta v. Thomas sive Tommy Hyrszko, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta v. Ivan Vella Haber, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta v. George Tasca, 14 ta' Frar 1989; u l- Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija v. Andrew George Serracino, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija v. Anthony Morrison Smith, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija v. Maurice ‘Alamango, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija v. Saviour Cuffaro Libreri, 30 ta' Marzu 2004; Il-Pulizija v. Cachia Inguanez Caruana Simiana et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija v. Raymond Rowe et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija v. Simon any, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija v. Carmel sive Chalmer Cherrett, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija v. Anthony Vella Borg, 31 ta' Mejju 1991. Ikkunsidrat: Illi l-appellant gie misjub hati tar-reat tas-serq aggravat bil-valur u bil-lok kif mahsub fl-artikolu 261(c)(e), 267, 269(g) u 279(a) tal-Kodici Kriminali. ghalkemm il-ligi ma tipprovdi ebda definizzjoni tas-serq, il-qrati dejjem segwew id-definizzjoni tal-gurista Carrara sabiex fasslu l-elementi mehtiega sabiex tissussisti r-reita' u cioe' it-tehid doluz ta' oġġett li jappartjeni lil ħaddieħor akkwistat b'mod frawdolenti minghajr il-kunsens tas-sid, bil-ħsieb li jsir qliegħ2. Illi il-prova dwar dan it-tehid doluz minn naha tal-appellant fil- fehma tal-Ewwel Qorti kien jistrieh fuq provi indizzjara u ukoll diretti li taghhom taghmel rassenja dettaljata. Huwa principju fondamentali fil-process kriminali li l-ligi tesigi li kull min jrid jipprova xi haga, ghandu jressaq l-ahjar prova, u dan jista' biss jaqa' fuq prova sekondarja kemm il-darba din l-ewwel jew l-ahjar prova mhiex disponibbli. Hu veru wkoll, izda, li min ghandu jiggudika il-principju fondamentali appena msemmi, joqghod fuq ix-xhieda anke ta' persuna wahda jekk b'dak li tghid din il-persuna, jikkonvinci lill- gudikand sal-grad tal-konvinciment morali mill-htija tal-persuna akkuzata. il-ligi, u minkejja dan jista', skond L-prova indizzjarja trid tkun wahda assolutament univoka, li tipponta biss minghajr dubju dettat mir-raguni lejn fatt jew konkluzzjoni wahda. Ovvjament jekk fatt jew cirkostanzi jistghu ragjonevolment jinghataw aktar minn tifsira jew interpretazzjoni wahda, tkun li tkun, allura dik ma tkunx prova ndizzjarja tajba, skond il-ligi, sabiex in bazi taghha tista' tinstab htija. Kif tghid u titlob il-ligi, biex prova ndizzjarja tigi ammessa bhala prova valida fis-sens li wiehed jista' ragjonevolment jasal ghall-konkluzzjoni tieghu ta' htija in bazi taghha bla ebda dubju dettat mir-raguni, irid ikun moralment konvint minn dan ir-rekwizit ta' l-univocita' taghha, cioe' li dik il-prova tfisser biss u xejn aktar li l-akkuzat huwa hati ta' dak addebitat lilu w, allura, kull dubju ragjonevoli fir- rigward ghandu jmur favur l-akkuzat skond il-ligi. Wiehed ghandu jkun ferm attent fl-apprezzament u nterpretazzjoni tal-prova ndizzjarja ghaliex ghalkemm din hi prova ferm importanti, u kultant anke aktar mill-prova diretta, pero', din hi prova li facilment tista' tqarraq lil dak li jkun qed jghamel l- interpretazzjoni w apprezzament taghha3. Illi l-Qorti ezaminat mill-gdid l-atti u il-provi li ghalihom ghamlet referenza l- Ewwel Qorti u jibda biex jingħad illi m'hemmx kontestazzjoni illi sehhet is- serqa tad-decoder u monitor proprjeta tal-parti leza mill-garaxx komuni ghal- blokka ta'l-appartamenti fejn jabitaw l-istess parti leza u l-appellant. Illi dak li wassal sabiex jaqa' s-suspett fuq l-appellant kien il-fatt illi jumejn wara li sehhet is-serqa kemm il-parti leza kif ukoll xi residenti oħra tal-istess blokka ta' appartamenti raw komportament kemmxejn suspettuż minn naha tal- appellant meta dan intlemah tard fil-ghaxija bħallikieku qed jarmi xi oggett fix-xaghri faccata tal-blokka. Wara li telaq minn fuq il-post l-part leza spezzjonat dak li kien intrema u hemm gie misjub l-qafas tad-decoder proprjeta ta'l-istess Caruana. Illi marbut ma' dan il-fatt gie osservat ukoll mill-filmati tac-CCTV dak in-nhar li sehhet is-serq, u cioe' fit-28 ta' Jannar 2015 fil-hin li beda idoqq l-alarm, ghal habta tas-1:30 ta' wara nofs in-nhar, l-appellant ħiereġ mill-blokka tal-garaxxijiet u miexi lejn ir-rampa għall-barra mill-istess blokka. Inoltre f'dan il-filmat l-appellant jidher qieghed igorr kaxxa tal-luminata jew inbid, liema kaxxa sussegwentment giet misjuba fil-garaxx tieghu meta l-pulizija ghamlu it-tfittxijiet taghhom, kaxxa li l-pulizija kellhom suspett li giet utilizzata mill-appellant sabiex jitla' fuqha biex ighatti il- Kif tajjeb tistqarr l-Ewwel Qorti, ma hemmx dubbju illi l-appellant kien fuq ix-xena tad-delitt hekk kif beda jdoqq l-allarm li ndika illi kien hemm xi intruzjoni mhux awtorizzata fil-prorpjeta'. Issa l-appellant jipprova jaghti spjegazzjoni sabiex jiggustifika l-presenza tieghu kemm dak in-nhar li sehhet is-serqa kif ukoll meta jumejn wara jintlemah fix-xaghri vicin il-blokka tal-appartamenti qieghed jarmi xi oggett. Din l-ispjegazzjoni tird tigi minnu sostanzjata bi prova sal-grad tal-probabbli. Illi din il-Qorti bhall-Ewwel Qorti qabilha, madanakollu tqies illi dan il-grad ta' prova huwa ma jirnexxielux jilhqu. Illi ghalkemm huwa minnu illi l- 3 Repubblika ta' Malta vs George Crisp mogħtija mill-Qorti tal-Appell Superjuri nhar il-5 ta' Lulju 2002 appellant jirrisjedi fl-istess blokka ta' appartamenti, madanakollu l- movimenti minnu maghmula jindikaw car u tond illi huwa kien qed jipprova jaghmel minn kollox sabiex ma jinqabadx fuq il-kameras tac-CCTV, fejn wahda minnhom kienet mghottija b'karta u tieghu kienet mitfija. appellant lanqas ma jaghti gustifikazzjoni 'il ghala proprju fil-hin li hu jintlemah hiereg mill-garaxx l-allarm beda jdoqq, u 'il ghala ezattament wara l-garaxx tal-parti leza nstab miftuh u l-oggetti gew misjuba nieqsa. ebda prova sabiex jissostanzja dak allegat minnu dwar x'kien qed jaghmel dak in-nhar tas-serqa u jumejn wara, bl-ewwel skuza tkun dik li nizel fil-basement biex inaddaf xi gutters mil-hmieg li ingabar minhabba ix-xita u li tefghu fil- kaxxa tal-luminata, u bl-iskuza ipprezentata minnu fit-tieni okakzzjoni meta kumbinazzjoni dawn iz-zewg okkazzjonijiet kienu marbuta mal-granet meta insterqu l-oggetti mertu tal-kaz u meta instabet parti mir-res furtiva. Jingħad in oltre illi filwaqt illi huwa minnu illi l-parte ċivile ma ġietx mitluba tidentifika fil-Qorti il-qafas tad-decoder li gie misjub fix-xaghri u li allegatament kien jifforma parti mir-res furtiva, u ghalkemm ukoll ma gewx misjuba xi marki tas-swaba fuq ix-xena tad-delitt u fuq l-istess res furtiva li jappartjenu lill-appellant, dan ma jnaqqas xejn mill-piz ta' prova li tressaq il- Prosekuzzjoni permezz tal-provi l-ohra indizzjarji u ukoll diretti, u l-Ewwel Qorti setghet xortawahda issib htija kemm legalment kif ukoll fattwalment abbazi ta' dawk il-provi li kienu kkumpilati fl-atti. Dawn il-provi wahedhom jippuntaw lejn ir-reita' lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni. Konsegwentement l-ewwel aggravju qed jigi miċħud. Ikkunsidrat: Illi l-appellant in subsidium jilmenta illi l-piena erogata mill-Ewwel Qorti mhijiex waħda ekwa u ġusta fiċ-ċirkostanzi tal-każ. Din il-Qorti tiddikjara mingħajr tlaqliq li ma taqbilx ma dawn is-sottomissjonijiet tenut kont tal-fatt illi fl-ewwel lok il-piena hija wahda fil-parametri tal-ligi u di piu l-Ewwel Qorti, fid-diskrezzjoni fdata lilha bil-ligi, ghazlet li taghti cans iehor lill-appellant sabiex jitbieghed mill-hajja tal-kriminalita' u erogat piena alternattiva ghal dik tal-prigunerija effettiva. Għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tiċħad l-appell u tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier tagħha. Vera Fleri