John Mizzi Haber, Antoinette Desira Demicoli, Eleonor Mizzi Haber aħwa Mizzi Haber, Virginia Mizzi Haber armla ta' Vincent Mizzi Haber u Mary Mizzi Haber (appellati) Qorti tal-Appell (Kompetenza Inferjuri) 18 ta' Novembru, 2019. B'rikors preżentat fit-12 ta' Novembru, 2012 fil-Bord Li Jirregola l-Kera, l-atturi ħarrku lill-konvenuti u talbuh: Jawtorizza t-terminazzjoni tal-lokazzjoni li hemm favur is- Soċjeta intimata tal-ħanut numru mija u tnejn u sittin ittra A (162A), Ta' Xbiex Seafront, Gzira u b'hekk huma jirriprendu l- pussess tal-fond imsemmi u dana għal xi waħda mir-raġunijiet fuq imsemmija. 2.Tipprefiġġi terminu qasir u perentorju biex is-Soċjeta intimata toħroġ u tiżgombra mill-fond de quo. 3.Tikkundanna lill-intimat in solidum bejniethom iħallsu lill- esponenti s-somma ta' €51,271.17 bħala arretrati ta' kera tal-fond in kwistjoni kalkolati sat-30 ta' Settembru 2012 u l-imgħaxijiet legali fl-ammont ta' €12,747.70 – b'kollox €64,018.87". Fit-tweġiba li ppreżentaw fit-28 ta' Diċembru, 2012 il-konvenuti wieġbu li: Hemm ukoll il-kirja tal-fond 9, Msida Road, San Ġiljan u sid il-kera u l- inkwilin dejjem itrattaw iż-żewġ fondi 'quid unum'. Hemm il-preskrizzjoni a tenur tal-artikolu 2156(ċ) tal-Kodiċi Ċivili. Il-kumpannija konvenuta m'hijiex moruża fil-ħlas tal-kera u ma kisret l- L-atturi għandhom jispjegaw il-kalkolu li għamlu għal dak li jirrigwarda ebda kundizzjoni. l-kera li qegħdin jippretendu. B'sentenza tal-4 ta' Ġunju, 2018 il-Bord Li Jirregola l-Kera ddeċieda: "Jilqa r-raba eccezzjoni tal-intimati relatata mal-preskrizzjoni kwinkwennali a tenur ta' l-Artikolu 2156 (c) tal-Kodici Civili, filwaqt illi Jichad l-eccezzjonijiet l-ohra kollha ta' l-intimati, Jordna t-terminazzjoni tal-kirja datata 4 ta' Mejju 1987 tal-hanut kummercjali numru mija tnejn u sittin ittra A (162A), Ta' Xbiex Sea Front, Gzira b'effett immedjat, Jordna lill-intimati sabiex, fi zmien tlett xhur mill-lum, jivvakaw hanut kummercjali numru mija tnejn u sittin ittra A (162A), Ta' Xbiex Sea Front, Gzira, u jawtorizzaw lir-rikorrenti sabiex jirriprendu l-pussess ta l-istess hanut wara t- trapass tal-periodu ta' tlett xhur stipulat hawn fuq. Jillikwida l-arretrati dovuti lir-rikorrenti mill-intimati fl-ammont ta' wiehed u hamsin elf, mitejn u wiehed u sebghin euro u sbatax-il centezmu (€51,271.17), kif ahjar deskritt aktar 'l fuq, Jikkundanna lill-intimati in solidum bejniethom ihallsu lir-rikorrenti l-ammont ta' wiehed u hamsin elf, mitejn u wiehed u sebghin euro u sbatax-il centezmu (€51,271.17). Imghax ikun kalkolabbli b'effett mid-19 ta' April 2010 sad-data tal-pagament effettiv fuq kull skadenza dovuta mid-19 ta' April 2010 'l quddiem. Spejjez kollha tal-proceduri odjerni ikunu a kariku ta' l-intimati in solidum bejniethom". Il-parti l-kbira tar-raġunament tal-Bord Li Jirregola l-Kera hu identiku għal dak li qal fis-sentenza John Mizzi Haber et vs Ellcee Nautical Supplies Limited (87/2012) li tikkonċerna l-fond numru 9, Msida Road, Gzira li ngħatat fl-istess ġurnata. Il-konvenuti appellaw mis-sentenza bl-aggravji jkunu: Il-konvenuti qatt m'aċċettaw l-awtentiċita' ta' skrittura ta' lokazzjoni datata 4 ta' Mejju, 1987 li m'hijiex iffirmata. Vella l-pjanta mehmuża iffirmata ma tirreferix għall-fond li jissemma f'dik l-iskrittura iżda għall-bitħa; Il-kirja taż-żewġ fondi hi waħda; Il-konvenuti ddepożitaw kera fil-qorti fl-ammont ta' €82,201.05; Il-konvenuti għadhom isostnu l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni; Kenneth Perez l-obbligu tal-ħlas iżda kien qiegħed jikkontesta l- eżistenza tal-iskrittura tal-4 ta' Mejju, 1987. Għalhekk m'huwiex dovut Fil-11 ta' Lulju, 2018 l-atturi wieġbu u taw ir-raġunijiet għalfejn l-appell għandu imgħax. jkun miċħud. Konsiderazzjoni. B'sentenza li ngħatat fil-kawża Kenneth Perez et vs John Mizzi Haber (2/2014/1) din il-qorti ċaħdet l-appell tal-atturi mis-sentenza tal-Bord tal-4 ta' Ġunju, 2018. B'dik is-sentenza l-Bord iddeċieda li l-kirja tal-fond 162A hi regolata mill-iskrittura tal-4 ta' Mejju, 1987. F'dik il-kawża t-talba kienet sabiex il-Bord jiddikjara li l-iskrittura datata 4 ta' Mejju, 1987 hi nulla għaliex ineżistenti u alternattivament hi nulla għaliex magħmula bi frodi u nuqqas ta' Għaldaqstant, in vista ta' dak deċiż fil-kawża fuq imsemmija il-kirja li tgawdi l-kumpannija konvenuta fuq il-fond 162A hi regolata mill- iskrittura tal-4 ta' Mejju, 1987. Skont klawżola 14 ta' dik l-iskrittura: "F'każ ta' ksur ta' xi waħda mill-kundizzjonijiet ta' din l-iskrittura jew f'każ li l- inkwilin jibqa' moruż fil-ħlas tal-kera ekwivalenti għal żewġ skadenzi jew aktar, il-lokatur ikollu dritt ixolji l-lokazzjoni, bla ħsara għad-dritt tiegħu għall-arretrati u kull danni li jistgħu jiġu kkaġunati". Skont dik l-iskrittura (fol. 40) il-kera kienet Lm1825 (€4251) kull sena matul l- ewwel ħames snin. Fiha jingħad ukoll li:- "Wara l-ewwel ħames snin, il-kera tiżdied proporzjonalment skont l-indiċi tal- inflazzjoni pubblikat għall-finijiet tal-att tlieta u għoxrin tal-elf disa' mija u disgħa u sebgħin (XXIII tal-1979), jew proporzjonalment skont iż-żieda fil-paga minima nazzjonali liema minnhom tkun l-aktar. Għall-finijiet ta' din il-klawżola iż-żieda fl-inflazzjoni jew fil-paga minima nazzjonali jitqies b'effett mil-lum stess. Wara l-għeluq it-tieni ħames snin terġa tiżdied il-kera kif provdut f'din il- klawżola u tibqa' tiżdied b'din is-sistema kull ħames snin. Jiġi ċċarat illi f'egħluq l-għaxar snin ta' dan il-ftehim (ċjoe l-ħames snin 'di fermo' u l-ħames snin 'di rispetto') l-inkwilin jista' jibqa' jġedded il-kirja kull darba għall-perjodu ta' ħames snin f'liema każ il-kera jibqa' jiżdied kull darba proporzjonalment skont kif indikat f'dan il-paragrafu". Għaldaqstant, matul l-ewwel ħames (5) snin il-kera fis-sena kienet €4251.11 Kera li skont l-iskrittura kellha tiżdied kull ħames snin. L-ewwel żieda kellha ssir fl-1992. Kien matul l-1995 li l-kirja għaddiet għand il-kumpannija konvenuta u allura kien dovut awment ieħor tal-kera skont klawżola 10 tal- Jirriżulta li minn Lulju 1995 il-kera bdiet titħallas minn Ellcee Nautical Supplies Ltd u għalhekk sid il-kera irrikonoxxiha bħala l-inkwilina l-ġdida. 60 l-atturi taw rendikont tal-ħlas li qegħdin jippretendu. Fis-seduta tal-4 ta' Ottubru, 2019 il-qorti ordnat lill-atturi sabiex b'riferenza għad-dokument a fol. 60, "...… jippreżentaw il-workings ta' kif waslu għaċ-ċifra taħt il-kolonna 'annual rent' u dan biss fir-rigward tal-fond 162A, Ta' Xbiex Fit-8 ta' Ottubru, 2019 l-atturi ppreżentaw ir-rendikont. Il-konvenuti mistoqsija jekk riedux jagħmlu sottomissjonijiet b'riferenza għal dak li jingħad fid- dokument, iddikjaraw fin-negattiv. B'hekk hu evidenti li m'huwiex jikkontestaw it-tagħrif li hemm fl-istess. Il-qorti żżid li għamlet ukoll il-kalkoli tagħha u ma jidhirx li fid-dokument hemm żbalji ta' kalkolu. F'din il-kawża l-pretenzjoni tal-atturi hi mill-iskadenza tad-9 ta' April, 2005 sal- iskadenza tal-1 ta' Lulju, 2012 (ara fol.60). Il-kera mill-2005 tkun Lm3503.64 (€8161.31); minn Mejju, 2007 tkun Lm4065.42 (€9,469.88); u minn Mejju, 2012 tkun Lm4627.20 (€10,778.48). Wara li tqies il-pagamenti li saru ta' kera matul l-imsemmi perjodu, għad fadal bilanċ ta' Lm22,010.71 (€51,271.17). Somma li ma tinkludix fiha l-imgħax. B'ittra uffiċjali tat-23 ta' Ottubru, 2012 l-atturi sejħu lill-konvenuti sabiex iħallsuhom dak l-ammont. Fl-appell il-konvenuti għamlu wkoll l-istess ilmenti bħal fil-kawża John Mizzi Haber et vs Ellcee Nautical Supplies Ltd (Appell: 87/2012), deċiża wkoll illum u li tikkonċerna l-kirja tal-fond numru 9, Msida Road, San Ġiljan u dan in kwantu jirreferi għall-aggravji li: 15.1 L-iskrittura tal-4 ta' Mejju, 1987 li tirreferi għall-fond meritu tal-kawża, mhijiex dik awtentika. Dwar dik l-iskrittura hemm diversi ċirkostanzi li jikonfermaw it-teżi tal-konvenuti. Il-Bord kellu jiffoka fuq aspetti determinanti bħall-messaġġ ta' silenzju tal-avukat Dr Lia li m'attendix għas-seduta li fiha kellu jidher u jixhed. Il-fatt li l-avukat Lia ma deherx għas-seduti li fihom kien imħarrek, kellu jwassal lill-Bord sabiex jikkonkludi li l-oneru tal-prova għadda fuq l-atturi. Skont il- konvenuti ferm rilevanti hi d-deposizzjoni tal-Ispettur Angelo Giardina'. Il-kirja tal-fond 162A hi waħda mal-fond numru 9; Il-Bord injora għal kollox il-ħlasijiet li saru fl-ammont komplessiv ta' Għal dak li jirrigwarda l-ilment tal-konvenuti relatat mal-iskrittura tal-4 ta' Mejju, 1987 dik il-materja hi llum ġudikat in vista tas-sentenza li tat din il-qorti fl-4 ta' Ottubru, 2019 fil-kawża Kenneth Perez et vs John Mizzi Haber et (Appell 2/2014/1) li ċaħdet l-appell tal-konvenuti mis-sentenza tal-Bord tal-4 ta' Ġunju, 2018. Il-Bord Li Jirregola l-Kera b'sentenza tal-4 ta' Ġunju, 2018 kien ikkonkluda li l-kirja tal-fond 162A, Ta' Xbiex Seafront, Gzira kienet regolata mill- iskrittura tal-4 ta' Mejju, 1987. Għaldaqstant, il-fond meritu ta' din il-kawża hu regolat bl-iskrittura tal-4 ta' Mejju, 1987. Il-konsiderazzjonijiet li saru f'dik is- sentenza japplikaw mutatis mutandis għal din il-kawża. Fir-rigward tat-teżi tal-konvenuti li l-kirja tal-fond 9 u 162A hi waħda hi wkoll ġudikat wara s-sentenza ta' din il-qorti tal-4 ta' Ottubru, 2019 li ngħatat fil- kawża fuq imsemmija. Il-konsiderazzjonijiet f'dik is-sentenza japplikaw mutatis mutandis għal din il-kawża. Hemm kirja separata għal kull fond li l-kumpannija Ellcee Nautical Supplies Limited tikri (ara wkoll sentenza li ngħatat illum fl-appell Għal dak li jirrigwarda s-somma ta' €82,201.095 li l-konvenuti qalu li ddepożitaw fil-qorti bħala ħlas ta' kera, din il-qorti diġa kellha l-opportunita tistħarreġ u tiddeċiedi dwar dan l-aggravju fl-appell 87/2012/1 deċiż ukoll illum. F'dan ir-rigward huma l-iktar rilevanti dak li qalet il-qorti f'paragrafi 24 sa 27 ta' dik is-sentenza, li japplikaw ukoll għal din il-kawża. Fid-depożiti ta' kera li saru hemm shortfall ta' eluf ta' euro wkoll fir-rigward tal-kirja tal-fond 162A. Hekk per eżempju fiċ-ċedola ta' depożitu: 18.1 1413/2010 preżentata fid-9 ta' Novembru, 2010 għall-perjodu mid-2 ta' Settembru, 2009 sal-1 ta' Settembru, 2011 kienet depożitata s-somma ta' €8,502 kera għall-fond 162A. Pero' l-kera dovuta kienet ta' €18,938 għaliex il-kera fis-sena 2007 saret €9,469.88 kull sena. Shortfall ta' 18.2 Preżentata fl-20 ta' Novembru, 2011 li tirreferi għall-perjodu mill-1 ta' Settembru, 2011 sat-30 ta' Awissu, 2012 il-kumpannija konvenuta ddepożitat is-somma ta' €4018 kera għall-fond 162A. dovuta kienet ta' €9469.88. Shortfall ta' €5451.88. L-aħħar depożitu ta' €54,915 li sar biċ-ċedola 1741/2012 ma jistax ikun ta' konfort għall-konvenuti għar-raġunijiet li ssemmew fis-sentenza tal-appell tal-proċess. Fiċ-ċirkostanzi d-depożiti li saru ma jkoprux il-kera li kienet dovuta skont il- kuntratt ta' lokazzjoni tal-4 ta' Mejju, 1987 u kif spjegat fir-rendikont a fol. Japplika wkoll bl-istess mod ir-raġunament li għamlet din il-qorti fis-sentenza l- oħra tal-lum fl-appell 87/2012/1 dwar ir-riżoluzzjoni tal-kirja għalkemm il- konvenuti ma ressqux aggravju dwar l-istess. Fir-rigward tal-aggravju dwar il-preskrizzjoni kull ma qalu l-konvenuti hu li għadhom jinsistu dwar dik l-eċċezzjoni. Il-Bord laqa' l-eċċezzjoni tal- preskrizzjoni limitatament fir-rigward ta' arretrati kera dovuta qabel id-19 ta' Fl-aggravju l-konvenuti ma spjegawx għalfejn l-azzjoni hi milquta bil-preskrizzjoni ta' ħames snin ukoll fir-rigward tal-perjodu wara d-19 ta' April, Il-Mellieha fin-nota ta' sottomissjonijiet li ppreżentaw quddiem il-Bord fit- 2 ta' Mejju, 2018 lanqas m'għamlu argument wieħed in konnessjoni ma' dik l- eċċezzjoni. F'dawn iċ-ċirkostanzi l-qorti m'hijiex ser toqgħod tispekula x'seta' kellhom f'moħħom il-konvenuti. Għal dak li jirrigwarda l-imgħax, il-fatt li l-konvenuti kienu qegħdin isostnu li l- iskrittura ta' lokazzjoni tal-4 ta' Mejju, 1987 ma teżistix ma jistax igħinhom. deċiżjoni hi li l-kirja hi regolata minn dik l-iskrittura, u d-deċiżjonijiet iridu jittieħdu a bażi tagħha irrispettivament mill-fatt li l-konvenuti kienu qegħdin isostnu li qatt ma ġiet iffirmata. Għal dawn il-motivi tiċħad l-appell bl-ispejjeż kontra l-konvenuti. perjodu ta' tlett xhur għall-iżgumbrament jibda jgħaddi mil-lum.