Qorti tal-Appell Kriminali Illum it-30 ta' Ottubru 2019: identita' Maltija bin-numru 859654M, u Mark Gatt Lanzon akkuzati quddiem il-Qorti tal- Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli nhar l-24 ta' Gunju, 2012, fil-Furjana, ghall-habta tal-16:10 PM: B'nuqqas ta' hsieb, bi traskuragini, jew b'nuqqas ta' hila fl-arti jew professjoni taghhom, jew b'nuqqas ta' tharis ta' regolamenti, ikkagunaw offiza ta' natura gravi u li kkagunat debbulizza permanenti fis-sahha jew fil-funzjoni ta' xi parti tal-gisem, jew gabet difett permanenti f'parti tal-ghamla tal-gisem, u/jew gabet sfregju gravi u permanenti fil-wicc ta' Hector Schieda’. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali tad-19 ta' Lulju, 2016, fejn il-Qorti sabet liz-zewg imputati, Mark Houlton u Anthony Gatt Lanzon, hatja tal-akkuza kif addebitata fil-konfront taghhom u kkundannathom in kwantu ghall-imputat, Mark Houlton, s-somma ta' elfejn Ewro (€2,000) u in kwantu ghall-imputat, Anthony Gatt Lanzon, s-somma ta' tlett elef Ewro (€3,000). Oltre dan, ordnat sabiex ai termini tal-Artikolu 533 tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, l- imputati in solidum ihallsu lir-Registratur tal-Qorti l-ispejjez involuti fl-inkjesta u dan fi zmien tlett (3) xhur minn meta jigu hekk mitluba mid-Direttur tal-Qrati Kriminali. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-Prosekuzzjoni fuq ordni tal- Rat ir-rikors tal-appell ta' Anthony Gatt Lanzon, pprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fit- 28 ta' Lulju, 2016, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti tirrevoka s-sentenza msemmija u tilliberah minn kull htija u piena. Rat il-verbal tas-seduta tat-02 ta' Ottubru 2019 fejn il-Qorti halliet l-appell ghas- sentenza limitatament fuq l-ewwel aggravju imqanqal mill-appellant. Rat illi l-ewwel aggravju tal-appellant, Anthony Gatt Lanzon, huwa s-segwenti w cioe':- Illi l-ewwel aggravju ta' l-esponent jikkonsisti fil-fatt li l-Qorti tal-Magistrati sabitu hati vikarjament bhala direttur tas-socjeta` Green Investments Limited meta hu gie akkuzat biss f'ismu personali u mhux ghan-nom ta' din is-socjeta`. Infatti jirrizulta mill-bran segwenti tas-sentenza appellata li huwa ma giex misjub hati fil-vesti tieghu personali: "L-imputat Anthony Gatt Lanzon gie akkuzat fil-vesti tieghu personali li kkaguna ferita gravi involontarja fuq il-persuna ta' Hector Schieda’ u dan minhabba imperizja negligenza u non osservanza tar- regolamenti. F'dan ir-rigward id-difiza sostniet li l-imputat personalment m'ghandux x'jaqsam mal-incident izda semmai messu gie imharrek fil-vesti tieghu ta' Direttur tas-socjeta` Green Investments Limited. Jirrizulta mill-provi u dan mhux kontestat li l-art fejn kienu qed isiru l-loghob tappartjeni lis-socjeta` Green Investments Limited kif del resto stqarr Anthony Gatt Lanzon stess fl-istqarrija tieghu. Jirrizulta wkoll mix-xhieda [recte: xiehda] ta' Dr. Amanda Mercieca Hounsell li xehdet ghan-nom u in rappresentanza tal-MFSA li Anthony Gatt Lanzon huwa Direttur tas-socjeta` Green Investments Limited. Illi hija s-socjeta` Green Investments Limited li hija responsabbli ghall-operat ta' dan il-ground. L-imputat personalment m'ghandu x'jaqsam xejn. Kien imsiefer meta sehh l-incident u ghalhekk zgur li ma kienx on site u lanqas ma seta' jara kif sehh l-incident. Is- socjeta` Green Investments Limited kienet qabbdet lill-ko-akkuzat Mark Houlton sabiex jiehu hsieb dawn il-grounds kif del resto jikkonferma l-istess Mark Houlton. Jirrizulta effettivament li dakinhar Mark Houlton kien mar fil-ground qabel il-loghob biex jipprepara l-ground u dan fuq struzzjonijiet moghtija lilu mis- segretarja tas-socjeta` Green Investments Limited u cioe` Sue De Flavia. Illi ghalhekk fid-dawl ta' dawn il-provi ma thossx li huwa jista' jinzamm responsabbli." (sottolinear ta' l-esponent) Illi ghalhekk l-esponent gie pjenament assolt minn xi forma ta' responsabilita` personali. Infatti, iktar 'il quddiem fis-sentenza il-Qorti tal-Magistrati, jinghad li l-esponent ghandu jirrispondi vikarjament fit-termini ta' l-artikolu 13 ta' l-Att dwar l-Interpretazzjoni [Kap. 249 tal-Ligijiet ta' Malta] u mhux personalment. Illi l-Qorti tal-Magistrati ghamlet referenza ghal gurisprudenza tal-Qorti ta' l- Appell Kriminali fejn intqal li c-citazzjoni tkun kompluta u valida jekk issejjah biss lid-direttur jew ufficjal iehor skond il-ligi, anke minghajr riferenza ghas- socjeta` in kwistjoni. Dan huwa korrett in kwantu jirrigwarda l-validita` tac- citazzjoni. Pero` l-insenjament ta' din il-gurisprudenza ma jieqafx hemm. Infatti fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Joseph Frantz (26.05.1995), liema sentenza giet citata mid-difensuri ta' l-esponent fis-sottomissjonijiet finali taghhom, il-Qorti ta' l-Appell Kriminali kompliet tghid li, mill-banda l-ohra, meta l-prosekuzzjoni tkun qed tipotizza, kontra tali direttur, manager jew segretarju, reat kommess mill-ghaqda jew korp, u li ghalih hu jrid iwiegeb personalment, fl-imputazzjoni jew fl-akkuza – mhux fl-isem ta' l-imputat jew akkuzat, cioè mhux fl-okkju tal-kawza – ghandu jkun hemm xi indikazzjoni li hu qed jigi imsejjah iwiegeb ghal reat kommess mill-korp jew ghaqda; cioè, ghandu jkun hemm xi indikazzjoni li hu qed jigi imharrek jew akkuzat minhabba r-responsabbilità vikarja tieghu. Jekk mhux ghal xi haga ohra, tali indikazzjoni hi mehtiega sabiex l-imputat jew akkuzat ikun jista' jipprepara d- difiza tieghu: altru wiehed irid iwiegeb ghal reat kommess minnu stess, altru jekk irid iwiegeb ghal reat kommess minn haddiehor. Illi l-Qorti tal-Magistrati ghamlet referenza ghas-sentenza tal-Qorti ta' l-Appell Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija v. Martin Borg Maggi (18.11.2011) fejn il-Qorti kienet iccitat b'approvazzjoni, inter alia, is-sentenza ta' Bonnici, supra, minghajr ebda rizerva. Illi iktar recentement, fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Paul Wolf u Josephine Wolf (30.06.2016), il-Qorti ta' l-Appell Kriminali, filwaqt li rribadiet il-principji stabbiliti fis-sentenza ta' Bonnici, qalet hekk: "...ir-responsabbilita` kriminali hija wahda personali u mhux jew nomine kif inhi fil-kamp civili. wahda rapprezentattiva Ghalhekk ma hemmx ghalfejn li l-appellati jigu iccitat[i] fil-vesti ta' direttur jew in rappresentanza ta' xi socjeta` kummercjali. Bizzejjed li jigi citat b'mod car ghal dak li jirrigwarda l-konnotati taghhom personali w li mill-korp tal-akkuza jkun jidher car li qed jigu mharrka jew akkuzati minnhabba r-responsabbilita` vikarja taghhom bhala ufficjali / diretturi tal-korp." Illi fil-kaz in dizamina ma jidher minn imkien "mill-korp tal-akkuza" li l- esponent qed jigi mharrek minhabba r-responsabilita` vikarja tieghu bhala direttur ta' Green Investments Limited. Fid-dawl ta' din il-gurisprudenza, illum pjuttost kopjuza, il-Qorti tal-Magistrati kellha necessarjament, wara li ddikjarat li kien qed jigi assolt minn kwalsiasi responsabilita` personali, tghaddi biex tilliberah minn kull htija u piena. Illi fis-sentenza ta' Bonnici il-Qorti ta' l-Appell Kriminali kienet rriteniet li tali indikazzjoni hi mehtiega sabiex l-imputat jew akkuzat ikun jista' jipprepara d- difiza tieghu: altru wiehed irid iwiegeb ghal reat kommess minnu stess, altru jekk irid iwiegeb ghal reat kommess minn haddiehor. Naturalment id- differenza bejn responsabilita` personali u responsabilita` vikarja hija wahda sostanzjali peress li fit-tieni kaz, skond l-imsemmi artikolu 13 ta' l-Att dwar l- Interpretazzjoni, l-oneru tal-prova huwa spostat fuq l-imputat li jkun qed jirrispondi f'ismu personali ghan-nuqqasijiet tas-socjeta`. Ghalhekk ikun leziv tad-dritt ta' l-esponent ghal smigh xieraq sancit bl-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea li jigi mharrek f'ismu personali u jigi minnu pretiz li jiddefendi ruhu wkoll minn xi forma ta' responsabilita` vikarja bil-konsegwenti spostament ta' l-oneru tal-prova. Illi, infatti, fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Alfred Patane’ (22.04.1983), il- Qorti ta' l-Appell Kriminali kienet illiberat lill-appellant proprju ghaliex kien gie akkuzat f'ismu personali mentri kien irrizulta li r-reati addebitati lilu kienu gew kommessi minn socjeta` li taghha kien direttur. F'dak il-kaz il-Qorti kienet qalet hekk: imharrek personalment ghax "Illi din il-Qorti … thoss li fic-cirkostanzi ta' dal kaz l-imputat ma kellux tal- kumpanija li taghha hu direttur mhumiex necessarjament tieghu ukoll, u kif inhu imharrek ma jistax jiddefendi ruhu bl-istess mod li kien jiddefendi ruhu kieku gie mharrek sewwa cioe` bhala direttur tal-kumpanija." in-nuqqasijiet Illi ghalhekk il-gurisprudenza in materja hija pjuttost cara u fl-eventwalita` li imputat jigi mharrek f'ismu personali u mhux ghan-nom ta' socjeta` u mill- korp tal-akkuza ma jkunx jidher li qed jigi mharrek minhabba r-responsabilita` vikarja tieghu, dak l-imputat ghandu jigi lliberat mill-imputazzjoni migjuba kontrih salv naturalment l-eventwalita` li jkollu jirrispondi f'ismu personali, haga li f'dan il-kaz giet eskluza kategorikament mill-istess Qorti tal-Magistrati kif jirrizulta inekwivokabilment mill-bran citat mis-sentenza appellata. Rat l-atti tal-kawza Semgħet it-trattazzjoni limitatament fuq l-ewwel aggravju. Ikkunsidrat: Illi dan l-appell huwa limitat ghall-ewwel aggravju migjub 'il quddiem mill- appellant Anthony Gatt Lanzon li jisħaq li għandu jigi lliberat mill-akkuża miġjuba kontra tiegħu u dan ghaliex ghalkemm imharrek f'ismu personalment, huwa imbaghad gie misjub hati fil-kapacita vikarja tieghu fit-termini ta'l-artikolu 13 tal-Att dwar l- Interpretazzjoni bħala direttur tas-soċjeta' Green Investment Ltd. illi minn imkien mill-akkuza lilu addebitata ma jirrizulta illi huwa kien qed jigi mixli f'din il-kapacita' tieghu. Illi minn qari tac-citazzjoni huwa evidenti illi l-appellant huwa mixli fil-kapacita personali tieghu. L-akkuza ma taghmel ebda referenza ghas-socjeta Green Investments Limited li taghha l-appellant huwa d-direttur. Issa s-subartikolu (2) ta' l-artikolu 360 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi li: "Ic-citazzjoni ghandha ssemmi car il-persuna mharrka, u ghandu jkun fiha, fil-qosor, il-fatti ta' l-akkuza, bil-partikularitajiet ta' zmien u ta' lok li jkunu jinhtiegu jew li jkunu jistghu jinghataw. Ghandu jkun fiha wkoll it- twissija li, jekk il-persuna mharrka tonqos li tidher, hija tigi arrestata b'mandat tal-qorti u mressqa quddiem l-istess qorti fil-jum li jkun imsemmi fil-mandat." Illi minn qari akkurat tat-tahrika mahruga fil-konfront ta'l-appellant jirrizulta illi l- partikolarijiet tieghu gew indikati korrettament sabiex b'hekk ma hemm l-ebda dubbju dwar l-identita tieghu. Lanqas ma hemm dubbju dwar in-natura tar-reat li dwaru gie mixli fl-imsemmija tahrika. Jirrizulta mill-provi izda illi dan ir-reat gie lilu addebitat bhala rapprezentant ta' korp guridiku billi hu ma kienx fizikament responsabbli ghal agir li allegatament wassal ghall-event dannuz mertu tal-kaz. Illi dwar ir-responsabbilta vikarja jitkellem l-artikolu 13 tal-Kapitolu 249 tal-Ligijiet ta' Malta li jiddisponi: "Meta xi reat taħt jew kontra xi disposizzjoni li tinsab f'xi Att, li jkun għadda sew qabel jew wara dan l-Att, isir minn korp jew għaqda ta' persuni, sew jekk tkun persuna ġuridika jew le, kull persuna li, fil-ħin tal- egħmil tar-reat, kienet direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili tal-korp jew għaqda, jew kienet tidher li qed taġixxi f'dik il-kariga, tkun ħatja ta' dak ir-reat kemm il-darba ma tippruvax li r-reat ikun sar mingħajr it-tagħrif tagħha u li tkun eżerċitat id-diliġenza kollha xierqa biex tevita l- egħmil tar-reat." Dan ifisser allura illi ir-responsabbilta' kriminali hija wahda personali u mhux wahda rapprezentattiva jew nomine kif inhi fil-kamp civili. Ghalhekk ma hemmx ghalfejn li l-appellant jigi iccitat fil-vesti ta' direttur jew in rapprezentanza ta' xi socjeta' kummercjali. Bizzejjed li jigi citat b' mod car ghal dak li jirrigwarda l- konnotati tieghu personali basta li mill-korp tal-akkuza jkun jidher car li qed jigi jew akkuzat minnhabba r-responsabbilta' vikarja ufficjali/diretturi tal-korp u mhux ghal xi raguni ohra. F'dan il-kaz, izda, dan ma sehhx, ghalkemm il-fattispecje u l-provi jindikaw xort'ohra. Kif gie ritenut minn din il-Qorti diversament preseduta (Onor. Prim' Imhallef "Meta persuna tigi biex twiegeb ghar-reat kommess minn ghaqda jew korp ta' persuni in forza ta' l-artikolu 322 tal-Kodici tal-Ligijiet tal-Pulizija jew in forza ta' l-artikolu 13 ta' l-Att dwar l-Interpretazzjoni [Kap.249], it- tahrika ghandha ismu personalment, fis-sens li hu personalment irid iwiegeb ghall-akkuza, u f' kaz ta' sejbien ta' htija u imposizzjoni ta' piena, tali piena, sia jekk pekunjarja sia jekk restrittiva tal-liberta' personali, tigi inflitta fuqu u tigi skontata minnu." "....meta l-prosekuzzjoni tkun qed tipotizza, kontra tali direttur, manager jew segretarju, reat kommess minn ghaqda jew korp, u li ghalih hu jrid iwiegeb personalment, fl-imputazzjoni jew fl-akkuza — mhux fl-isem tal- imputat jew akkuzat, cioe' mhux fl-okkju tal-kawza—ghandu jkun hemm xi indikazzjoni li hu qed jigi imsejjah biex iwiegeb ghal reat kommess mill-korp jew ghaqda: cioe' ghandu jkun hemm xi indikazzjoni li hu qed jigi mharrek jew akkuzat minhabba r-responsabilta' vikarja tieghu. Jekk mhux ghal xi haga ohra, tali indkazzjoni hi mehtiega sabiex l-imputat jew l- akkuzat ikun jista' jipprepara d-difiza tieghu.1" Stabbiliti dawn il-principji ta' dritt in konnessjoni mar-responsabbilta vikarja tal- appellant ghall-akkuzi dedotti fil-konfront tieghu, jibqa' ghalhekk biex determinat jekk giex ippruvat illi fil-vesti tieghu kif indikat fl-akkuza, u cioe' fil-vesti tieghu personali huwa jistax jinzamm responsabbli ghall-incident li sehh minhabba b'xi att ta' kommissjoni jew ommissjoni. Dan ghaliex l-appellant ma huwiex qieghed jillanja min-nullita tac-citazzjoni billi din hija wahda li saret skont il-ligi, kif inghad, izda jilmenta unikament illi huwa qatt ma seta jinsab hati tar-reat lilu addebitat kif Issa minn qari tas-sentenza appellata huwa bil-wisq evidenti illi l-ewwel Qorti , ghalkemm ghamlet esposizzjoni legali valida dwar dak responsabbilta' vikarja tal-persuna akkuzata, madanakollu xortawahda sabitu hati tal-akkuza kif addebitata lilu meta dan ma seta' qatt jirrizulta ippruvat. Illi minn ezami tal-atti processwali jirrizulta illi l-appellant Gatt Lanzon f'ebda mument ma kien fuq il-post meta seħħ l-inċident u l-ebda azzjoni minn naha tieghu fil-vesti tieghu personali ma wassal sabiex isehh l-inċident li fih spicca ferut il-vittma Hector Messaoudi fil-fatt mill-istqarrijiet rilaxxati minnu illi l-appellant Gatt Lanzon kien ilu madwar sentejn ma jersaq lejn dan il-ground tal-football li kien f'idejn is-socjeta Green Investments Limited li taghha huwa id-direttur. L-appellant jisħaq ukoll illi s- soċjeta responsabbli għall-manteniment tal-lasti hija tas-soċjeta' Intersteel Fence Ltd, fejn l-aħħar xogħol fuqhom sar għall-ħabta ta' Jannar jew Frar 2012 u liema xoghol jikkonsisti f'xogħol ta' refurbishment ta' dawn l-istess lasti barra mill-manutenzjoni Illi allura l-uniku n-ness li jista' jigi stabbilit bejn il-persuna tal- appellant u l-event dannuz huwa biss fil-vesti tiegħu bħala direttur tas-soċjeta' Green Investments Limited u mhux fil-vesti tieghu personali. Nieqsa allura mill-korp tat-tahrika dan il-fatt determinanti li fuqhom kellha tirrizulta l-imputazzjoni migjuba kontra l-appellant, l-Ewwel Qorti qatt ma setghet issib htija kontra l-appellant dwar fatti li huwa qatt ma gie imharrek dwarhom. huwa qatt ma seta jinsab hati ta' reat fil-vesti tieghu personali ghaliex dan in-ness bejnu u bejn l-event dannuz kif inghad ma jirrizultax mill-provi. L-Ewwel Qorti ghalhekk errat meta sabitu hati ta' fatti li dwarhom huwa qatt ma gie mixli u cioe' li holqot ness bejn l-appellant fil-vesti tieghu vikarja mal-event dannux meta dan il-fatt ma kienx jirrizulta mill-akkuza lilu addebitata. Illi l-Avukat Generali fil-fatt, fis- sottomissjonijiet orali maghmula fil-kors ta' dan l-appell, jikkoncedi illi l-appellant ghandu ragun f'dan l-ilment minnu ventilat. Stabbilit ghalhekk illi l-Ewwel Qorti qieset ir-responsabbilta' ta' Zahra a bażi tar- responsabbilta' vikarja tiegħu in konnessjoni mas-sit fejn seħħ il-każ u stabbilit ukoll illi m'hemm assolutament l-ebda provi dwar ir-responsabbilta' personali tiegħu ghall-incident mertu tal-kaz, hija ma setgħet qatt legalment u raġjonevolment issib ħtija fl-appellant Zahra kif akkuzat u b'hekk hu ser jiġi lliberat mill-akkuża miġjuba kontra tiegħu. Ghal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' l-ewwel aggravju imqanqal mill-appellant, tirrevoka s-sentenza appellata moghtija fil-konfront tieghu u konsegwentement tilliberah minn kull htija u piena. Imħallef