IL-QORTI TAL-APPELL KRIMINALI Onor. Imħallef Dr. Aaron M. Leenhouts M.A. (Law), LL.D. (melit) lllum it-22 t'Ottubru 2019 Appell numru 51 tal-2017 Dan huwa appell minn sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) nhar il-25 ta' Jannar 2017 fil-konfront ta' Andre ABELA, karta tal-identita bin-numri 733318M fejn ġie mixli talli: Fil-31 ta' Jannar 2016 għall-ħabta tad-0930 ġewwa Ħ'Attard u f'dawn il-Gżejjer : 1. Ikkaċċja jew ipprova jikkaċċja, jieħu jew ipprova jieħu xi għasfur li huwa protett il- Konservazzjoni tal-Għasafar Selvaġġi, u ċjoe zakak abjad Motacilla Alba (li mhux inkluż fi Skeda I jew II) jekk mhux skond dawn ir-regolamenti u skont il-kondizzjonjiet ta' kull liċenzja li tingħata taħtha; ir-regolamenti dwar taħt dawn Talli wkoll fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi kkaċċja jew ipprova jikkaċċja xi għasfur minbarra dawk imsemmija fl- iskeda II tal-A.L. 79 tal-2006 hekk kif emendat (L.S.504.71) u ċjoe zakak abjad Motacilla Alba (li mhux inkluż fi skeda II jew III); 3. Talli wkoll fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi kkaċċja jew ipprova jikkaċċja fuq l-art xi għasfur li mhux elenkat fit-Taqsima A tal-iskeda II u ċjoe zakak abjad Motacilla Alba (li mhux inkluż fi skeda II jew III). Permezz il-fuq imsemmija, il-Qorti Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali, wara li rat l-imputazzjonijiet miġjuba kontra l-appellat u semgħet il-provi prodotti u rat id-dokumenti kollha eżebiti f'dan il-każ, rat ir- regolamenti 4(1)(a) tas-S.L. 504.71 tal-Liġijiet ta' Malta, kif ukoll ir- regolamenti 5(1) u 5(3)(a) tal-A.L. 79 tal-2006 kif emendat bil-L.S. 504.71 tal-Liġijiet ta' Malta, sabet lill-istess appellat ħati tal- imputazzjonijiet kollha dedotti kontra tiegħu u kkundannatu għall-piena ta' multa t'elf euro (€1000) u ssospendietlu l-liċenza għal żmien sentejn minn dakinhar tas-sentenza u kkonfiskat l- eżebiti kollha. suċċint, huma : Rat l-appell intavolat mill-ħati permezz ta' rikors li jġib id-data tat- 3 ta' Frar 2017 li permezz tiegħu huwa qajjem żewġt aggravji, li in (a) Kunflitt fil-provi prodotti li kellu jiġi interpretat favur tal-appellant in kwantu l-provi, senjatament li l-allegat reat ma seħħx fil-31 ta' Jannar 2016 kif imsemmi fil-komparixxi, iżda seħħ fil-31 ta' Jannar 2015 skont kif muri wkoll mill-irċevuta maħruġa mill-irċevuta maħruġa lilu numru 3652 maħruġa fil-31 ta' Jannarr 2015; (b) In-nullita tad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Maġistrati minħabba nuqqas ta' formalita' imsemmi fl-artikolu 382 tal-Kodiċi Kriminali. Illi matul is-seduta tal-25 ta' Lulju 2019 l-appellant irtira t-tieni aggravju filwaqt li żamm ferm mal-ewwel aggravju imressaq dwaru. Illi din il-Qorti kellha terġa tisma' mill-ġdid ix-xiehda ta' Ryan Ferando li kien xehed quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) minħabba li d-deposizzjoni tiegħu ma kienetx traskritta. saħaq li huwa ma kienx għadu jaħdem mal-WBRU u għalhekk ma kellux aktar aċċess għad-dokumenti u f'dan il-każ, minħabba li għaddew aktar minn tliet snin ma kienx jiftakar dettalji speċifiċi Illi għalkemm l-imputat kien xehed quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) matul is-seduta tal-25 ta' Jannar 2017 u kien ukoll eżebixxa riċevuta, matul il-kors ta' dan l-appell huwa għażel li ma jagħtix id- deposizzjoni tiegħu. Ikkunsidrat : - Illi din il-Qorti qieset il-provi prodotti f'dan il-każ, fosthom l-NPS eżebit a fol 5 u redatt mis-Surġent 6977 Noel Cassar Vassallo minn fejn jirriżulta li l-incident date hija indikata bħala l-31 ta' Jannar 2016. update li hemm a fol 6 għall-istess NPS jirriżulta li fl-1 ta' Frar 2016 il-Pulizija kienu kelmu lil Richard Debono Domancich bħala rappreżentant ta' W.B.R.P. dwar l-inċident meritu ta' dan il-każ. Dawn il-fatti imsemmija f'dan ir-rapport ġew konfermati fl-affidavit ippreżentat a fol 7 li jikkonferma li nhar il-31 ta' Jannar 2016 dan is-Surġent kien qiegħed ma PC 977 u għall-ħabta tad-0930 ta' dakinhar kien qiegħed jagħmel spezzjonijiet għal kaċċa illegali f'Ħ'Attard u waqt li kien qiegħed f'għalqa semgħa tir mill-viċin. Kemm hu kif ukoll PC572 raw għasfur jintlaqat u jaqa' fil-ħaxix. Induna li kien għasfur tal- bejt, dawwar rasu u fuq wara ta' pala tal-bajtar jara li kien hemm kaċċatur b'senter f'idu u nduna li dan kien għadu kemm spara fuq dan l-għasfur. PS1141 mar fuq dan il-kaċċatur u kkonfrontah bil-fatt li kien spara fuq għasfur tal-bejt. Dal-kaċċatur innega li kien spara fuq għasfur tal-bejt. PS1141 mar jiġbor dan l-għasfur li rriżulta li Ħadlu s-senter Beretta S/N E02466-05 u ħariġlu riċevuta tas-senter u żewġ skrataċ li kien fih. Irriżulta li dan il- kaċċatur kien l-appellant li ġie mwissi li kienu ser jittieħdu proċeduri minħabba li kien spara fuq għasfur protett. u PC616 marru l-W.B.R.U. fejn kelmu lil Richard Debono Domancich li nfurmahom li l-għasfur in kwistjoni kien zakak. PC616 Antoine sytova ikkonferma li nhar il-31 ta' Jannar 2016 huwa flimkien mas-Surġent 1141 kienu qegħdin jagħmlu ronda fl- inħawi ta' Ħ'Attard. Imbagħad jirrakkonta verżjoni li hija simili għal dik mistqarra minn PS7978. il-Qorti tal-Maġistrati u ppreżenta dokumenti. Quddiem din il-Qorti deher iżda stqarr li ma kienx għadu jaħdem mal-W.B.R.U. u li ma kienx jiftakar dettalji ta' dan il-każ li seħħ aktar minn tliet snin ilu. Maġistrati ġie verbalizzat li kien eżebixxa dokument li dik il-Qorti kienet setgħet ħadet konjizzjoni tiegħu. Inoltre jirriżulta wkoll li a fol 12, l-ispettur Colin Galvagno kien awtentika riċevuta bin-numru 0765735 li tindika d-data ta' meta ġiet rilaxxata lill-appellant bħala li kienet il-31 ta' Jannar 2015. irċevuta mhix ċara min ħariġha mill-Kummissarju tal-Pulizija għax in-numru tal-Aġent tal-Pulizija ma jidherx ċar. Iżda fix-xiehda tiegħu 0765735 qal li kien ħareġ riċevuta lill-appellant. Għalhekk din il-Qorti tista' tifhem li din l-irċevuta ħariġha 0765735, iżda d-data fuq din l-irċevuta ma taqbilx mad-data meta huwa xehed li kien għamel l-ispezzjoni u qabad lill-kaċċatur flagrante, jiġifieri nhar il-31 ta' Biss minbarra din l-irċevuta hemm ukoll dokumenti oħra li ġew preżentati u awtentikati mill-Ispettur Colin Galvagno, u fosthom ir- ritratti taz-zakak maqtul a fol 13 u 14, nonche l-liċenza maħruġa mill-Uffiċju tal-Armi tal-Pulizija a fol 15. Dan id-dokument maħruġ f'isem l-appellant għall-perjodu 01/01/2016 sa' 31/12/2016 u li jindika li dan kien liċenzjat biex juża l-arma Benetti imsemmija aktar il-fuq matul dik is-sena għall-finijiet imsemmija fil-liċenza. hawnhekk li l-Prosekuzzjoni ħarġet kopja tal-liċenza għall-perjodu li kien ikopri d-data msemmija fil-komparixxi, jiġifieri l-31 ta' Jannar 2016 u mhux qabel dik is-sena. Dokument interessanti eżebit fl-atti huwa dak a fol 17 li huwa evidence bag li d-data ta' meta maħruġa bħala 30 ta' Jannar 2016! dan jirrelata għal dak li suppost PS1141 u PC572 kienu qegħdin jagħmlu, skont huma, fil-ġurnata tal-31 ta' Jannar 2016. imbagħad hemm l-oriġinali tal-irċevuta numru 381564 fejn id-data ta' meta ġiet maħruġa hija indikata bħala 31 ta' Jannar 2015. Ikkunsidrat : - Din hija Qorti t'Appell Kriminali. Il-funzjonijiet tagħha ġew spjegati f'diversi sentenzi, fosthom fis-sentenza Ir-Repubblika ta' Malta vs Emanuel Albako deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri)1 fejn intqal:- kif dejjem gie ritenut huwa principju stabbilit fil-gurisprudenza ta' din il- Qorti li hija ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmul mill- Ara wkoll Ara, fost ohrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Burgio, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Godfrey Gauci Sofia u r-Repubblika ta' Malta v. Maggi sive Lino Bonnici Bennett 24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Lawrence Humphrys Naudi sive Axiak 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Mustafa Ali Sicali Mallia; Ir-Repubblika ta' Malta vs Thomas sive Tommy Agius Gatt, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Ivan Gambin, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs George Cioffi, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs Andrew George Borg Nicolas Virtu’, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs Anthony Chatlani, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs Maurice Bellissimo, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija vs Saviour Zammit Haber, 30 ta' Marzu 2004; Il-Pulizija vs Seifeddine Mohamed Saillard et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija vs Raymond Delia et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs Simon Serag, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija vs Carmel sive Chalmer Desira Demicoli, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs Anthony Albako, 31 ta' Mejju 1991. Fil-kawża Ir-Repubblika ta' Malta vs. Domenic Burgio ġie mistqarr li : Kif gie ritenut diversi drabi, hawn qieghdin fil-kamp ta' l- apprezzament tal-fatti, apprezzament li l-ligi tirrizerva fl- ewwel lok lill-gurati fil-kors tal-guri, u li din il-Qorti ma tiddisturbahx, anke jekk ma tkunx necessarjament taqbel mija fil-mija mieghu, jekk il-gurati setghu legittimament u ragonevolment jaslu ghall-verdett li jkunu waslu ghalih. Jigifieri l-funzjoni ta' din il-Qorti ma tirrizolvix ruhha f'ezercizzju ta' x'konkluzjoni kienet tasal ghaliha hi kieku kellha tevalwa l-provi migbura fi prim'istanza, imma li tara jekk il-verdett milhuq mill-gurija li tkun giet "properly directed", u nkwadrat fil-provi prodotti, setax jigi ragonevolment u legittimament milhuq minnhom. Jekk il- verdett taghhom huwa regolari f'dan is-sens, din il-Qorti ma tiddisturbahx (ara per ezempju Ir-Repubblika ta' Malta v. Godfrey Gauci Sofia u r-Repubblika ta' Malta v. Eleno sive Lino Bonnici Bennett decizi minn din il-Qorti fl-24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Lawrence Humphrys Naudi sive Ebsadi deciza minn din il-Qorti fit-23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Mustafa Mac Kay Sicali Mallia deciza minn din il-Qorti fil-5 ta' Lulju 2002, ir-Repubblika ta' Malta v. Thomas sive Tommy Agius Gatt deciza minn din il-Qorti fis-7 ta' Marzu 2000, u r-Repubblika ta' Malta v. Ivan Gambin deciza minn din il-Qorti fl-1 ta' Dicembru 1994). jekk il-Qorti ma tirrimpjazzax tasal ghall-konkluzjoni il-Qorti setghet ewwel Qorti ragjonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha. Fi kliem fl- taghmel tal-provi ezercitata mill-ewwel Qorti apprezzament apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l- ewwel Qorti kinitx ragjonevoli fil-konkluzjoni taghha. Jekk, izda, din il-Qorti tasal ghall- konkluzjoni li l-ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment jew legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura impellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni. id-diskrezzjoni izda B'hekk anke jekk din il-Qorti tistħarreġ ix-xiehda li tkun tressqet quddiem il-Qorti tal-Maġistrati, ir-rwol ta' din il-Qorti jibqa' dak ta' reviżjoni tad-deċiżjoni mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati. Fil-kors ordinarju tal-funzjoni tagħha, ma ssirx Qorti ta' ritrattazzjoni, ċjoe li terġa tisma' l-każ u tiddeċiedi l-każ mill-ġdid. Id-deċiżjoni jekk l- imputat ikunx ħati jew le qabel xejn teħodha l-Qorti tal-Maġistrati li għandha d-dover li tanalizza l-provi u l-argumenti legali u tasal għall-konklużjonijiet tagħha wara li tkun qieset kollox.2 Din il-Qorti, bħala Qorti tal-Appell Kriminali twettaq id-dmir ta' reviżjoni tas-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati billi tara jekk u safejn, il-Qorti tal-Maġistrati, bis-saħħa tal-provi li jkunu ġew miġjuba mill- partijiet u tal-argumenti legali dibattuti quddiemha, setgħetx legalment u raġonevolment tasal għall-konklużjoni milħuqa minnha fis-sentenza tagħha. Huwa minħabba f'hekk u biex tilħaq dan l-għan li din il-Qorti, bħala Qorti tal-Appell tagħmel l- apprezzament tagħha tal-provi prodotti quddiem dik il-Qorti. 2 u dan sakemm ma jkunx hemm raġunijiet eċċezzjonali entro l-parametri ta' dak li jipprovdi l-artikolu 428(3)(5) tal-Kodiċi Kriminali li din il-Qorti tkun tista' tiddeċiedi hi l-meritu tal-kawża. Bosta drabi l-fatti li joħorġu mill-provi mhux dejjem ikunu jaqblu Anzi ġieli jkun hemm xiehda li jgħidu bil-maqlub ta' Għalhekk din il-Qorti trid tara jekk, u safejn, b'dawk il-provi li kellha quddiemha, l-Qorti tal-Maġistrati setgħetx tasal għall- konklużjonijiet tagħha kif jidhru fis-sentenza b'mod tajjeb u skont il- Liġi. Jekk din il-Qorti tara li l-Qorti tal-Maġistrati setgħet tasal għall- konklużjonijiet li waslet għalihom skont il-provi u l-argumenti legali li kellha quddiemha, allura din il-Qorti ma tibdilx il-konklużjonijiet milħuqa mill-Qorti tal-Maġistrati u dan għaliex jekk il-Qorti tal- Maġistrati tkun għamlet xogħolha tajjeb, din il-Qorti ma tistax taqbad u tibdlilha s-sentenza jekk ma jkunx hemm raġuni valida. Jekk mill-banda l-oħra din il-Qorti tara li, mill-provi li nġiebu jew mill-argumenti legali imresqin quddiemha, l-Qorti tal-Maġistrati tkun żbaljat fl-apprezzament tal-provi jew fl-interpretazzjoni tal- argumenti legali imresqin quddiemha, b'mod li allura din il-Qorti jkunx sigur u sodisfaċenti li tistrieħ fuq dawk il- konklużjonijiet, allura din il-Qorti imbagħad għandha s-setgħa u d- dmir li tibdel dik is-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati, jew dawk il-partijiet minnha li jirriżultaw li jkunu żbaljati jew li ma jirriflettux il-Liġi. Il-kwadru probatorju preżentat lill-Qorti tal-Maġistrati dwar meta seħħ l-inċident meritu ta' dan il-każ huwa, fl-aħjar ipoteżi, Iż-żewġ xhieda prinċipali, PS1141 u PC572 jixhdu fl- affidavit li l-ispezzjoni seħħet fil-31 ta' Jannar 2016. Iżda d- dokumenti preżentati mill-Prosekuzzjoni stess jixħtu dubju serju dwar il-korrettezza ta' din id-data. L-irċevuta rilaxxjata minn PS1141 bin-numru Mac Kay hija datata 31 ta' Jannar 2015; mentri l- evidence bag li suppost kien hemm l-għasfur maqtul mill-appellant eżebit fih iġġib id-data tat-30 ta' Jannar 2016. Jekk dan id-dokument jirrelata għall-eżebit relattiv għal dan il-każ, allura jkun ifisser li l- eżebit ġie meħud ġurnata qabel ma l-appellant inqabad jispara fuqu! Bid-dovut rispett, dan mhux mod kif il-Prosekuzzjoni tista' tippretendi li tipprova akkużi lil hinn minn kull dubju dettat mir- raġuni. Din il-Qorti tqis li s-sentenza kundannatorja f'dan il-kwadru probatorju ta' konfużjoni fid-dati ma tistax titqies li hija safe and Jekk il-Prosekuzzjoni tixli persuna li wetqet reat f'data partikolari, hija obbligata li tipprova dik iċ-ċirkostanza ta' fatt bi provi li jwasslu sal-grad ta' suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni. Jekk dik id-data prospettata mill- Prosekuzzjoni tiġi reża dubbja bi provi mresqa mill-Prosekuzzjoni stess, allura din il-Qorti ma tistax tqis li l-Prosekuzzjoni tkun laħqet il-grad ta' prova meħtieġ minnha. Huwa meħtieġ li l-Prosekuzzjoni tkun konsistenti fil-provi li tressaq biex tkun tista' tirnexxi b'suċċess fil-prosekuzzjoni tal-azzjoni kriminali. Id-dati fuq l-affidavits tal-Pulizija u l-NPS preżentati minnhom ma jaqblux mad-dati indikati mid-dokumenti preżentati mill- Prosekuzzjoni – meta dawn – bi ftit attenzjoni u verifiki kellhom jaqblu ma xulxin b'mod matematiku. F'dan il-każ, dan ma seħħx u b'hekk id-dubju dettat mir-raġuni dwar verament meta ġie kommess id-delitt de quo kien jeżisti kjarament quddiem il-Qorti tal-Maġistrati. Deċide Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi, din il-Qorti qegħda tiddisponi minn dan l-appell billi tilqa' l-ewwel aggravju tal-appellant, tħassar u tirrevoka s-sentenza appellata u tilliberah minn kull imputazzjoni, ħtija, piena u konsegwenza. Imħallef