QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR. IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO ONOR. Seduta ta' nhar il-Ġimgħa 30 ta' Ottubru 2015 Fire-tech Limited (C17901) u Cross Zlin AS (18614798) flimkien magħrufa u msejħa bħala Firetech Cross TLS Joint Venture v. Dipartiment tal-Kuntratti ta' Firetech Cross TLS Joint Venture ["Firetech"] minn deċiżjoni tat-28 ta' Lulju 2015 tal-Bord ta' Reviżjoni dwar Kuntratti Pubbliċi ["il-Bord ta' Reviżjoni"], imwaqqaf taħt ir-Regolamenti tal-2010 dwar il-Kuntratti Pubbliċi [L.S. 174.04], illi ċaħdet appell tal-istess Firetech minn deċiżjoni tad-Dipartiment tal-Kuntratti ["id-Dipartiment"] illi kuntratt għal of an adaptive traffic light solution" ["il-Kuntratt"] jingħata lil terzi. Il-fatti relevanti seħħew hekk: fl-14 ta' Ottubru 2014 saret sejħa mid-Dipartiment għal offerti għall-Kuntratt. Fost il-kondizzjonijiet tas-sejħa hemm dawk imsemmija f'Important Note mehmuża mad-dokumenti maħruġa mid-Dipartiment li inter alia tgħid hekk: Il-para. 7.1(B)(ii) (2) u (3) tal-kondizzjonijiet tas-sejħa mbagħad igħidu illi biex jitqies kwalifikat li jagħmel offerta oblatur għandu: Saru offerti minn Firetech u minn terzi u, wara li nfetħu l-offerti fit-2 ta' Diċembru 2014, ġiet pubblikata lista tal-oblaturi u tal- prezzijiet offerti minnhom. L-ewwel żewġ ismijiet fuq il-lista (l- orħos żewġ offerti) huma Alberta Fire & Security Equipment Limited ["Alberta"], bil-prezz ta' seba' mija u sitta u tmenin elf, seba' mija u sebgħa u għoxrin euro u erbgħa u erbgħin ċenteżmu (€786,727.44) u Firetech, bil-prezz ta' miljun, mija u disat elef, ħames mija u erbgħa u għoxrin euro u tlieta u sittin ċenteżmu (€1,109,524.63). Fit-22 ta' Mejju 2015 intbagħtet ittra lil Firetech mid-Dipartiment li tgħid hekk: B'ittra tal-1 ta' Ġunju 2015 Firetech talab lill-Bord ta' Reviżjoni: Ir-raġunijiet tal-oġġezzjoni kienu (i) illi Alberta ma kellhiex l- esperjenza ta' xogħlijiet kif irid il-para. 7.1(B)(ii) (2) u (3) tal- kondizzjonijiet tas-sejħa għal offerti3, u għalhekk bilfors ikollha tinqeda b'sub-kuntratturi għal parti sostanzjali mix-xogħlijiet, bi ksur ta' kondizzjoni oħra tas-sejħa, u (ii) illi "there are doubts on relativi għall-ispeċifikazzjonijiet tekniċi xogħlijiet tal-Kuntratt. Waqt is-smigħ tal-każ quddiem il-Bord ħareġ illi, għalkemm l- offerta magħżula kienet saret bl-identità elettronica ta' San Pawl il-Baħar, id-dokumenti relativi għall-offerta juru illi l-oblatur ma kinitx San Pawl il-Baħar iżda l-konsorzju (joint venture) AlbSem JV ["AlbSem"] magħmul minn San Pawl il-Baħar bħala lead partner u La Semaforica s.r.l. L-ekwivoku dwar min tassew għamel l-offerta nħoloq għax il- konsorzju ma mexiex kif iridu l-istruzzjonijiet imniżżla fl-Important Note4 u flok inħoloq kont elettroniku għall-konsorzju l-offerta ntbagħtet mill-kont elettroniku ta' San Pawl il-Baħar. Billi d-dokumenti tal- offerta kienu juru li l-offerta saret mill-konsorzju, il-kumitat tal- għażla, meta qies l-offerti, qies l-offerta bħala magħmula mill- konsorzju u mhux minn Alberta weħedha. Dan ħareġ mix-xiehda quddiem il-Bord ta' Reviżjoni, meta qalet illi "the preferred Billi, iżda, l-offerta kienet saret mill-kont elettroniku ta' San Pawl il-Baħar, is- sistema elettroniku baqa' jagħraf lil Alberta bħala l-oblatur u kien għalhekk illi l-isem ta' San Pawl il-Baħar flok dak ta' AlbSem baqa' jidher fuq id-dokumenti li nħarġu wara, fosthom il-lista ta' oblaturi u l- ittra tad-Dipartiment lil Firetech tat-22 ta' Mejju 2015. Fit-28 ta' Lulju 2015 il-Bord ta' Reviżjoni iddeċieda hekk dwar l- oġġezzjoni ta' Firetech: Firetech ressaq appell mid-deċiżjoni tal-Bord ta' Reviżjoni b'rikors tas-6 ta' Awissu 2015 quddiem din il-qorti. Dipartiment tal-Kuntratti u l-Awtorità għat-Trasport f'Malta (li fl- interess tagħha kienet saret is-sejħa għal offerti) wieġbu fl-14 t'Awissu 2015 u AlbSem wieġeb fil-5 ta' Ottubru 2014. Qabel ma tqis il-meritu tal-appell il-qorti sejra tibda billi tqis eċċezzjoni preliminari mressqa minn AlbSem dwar il-validità tal- appell għar-raġuni illi r-rikors li bih sar l-appell isejjaħ lilu nnifsu Din l-eċċezzjoni mhux biss tidher minnha nfisha bħala waħda għalkollox frivola u vessatorja iżda hija wkoll espressament kontradetta mill-kliem tal-liġi, li fir-reg. 85(5)(a) tal-L.S. 174.04 igħid illi appell minn deċiżjoni tal-Bord ta' Reviżjoni jsir "permezz ta' rikors ippreżentat fir-reġistru" ta' din il-qorti, kif fil-fatt sar fil- każ tallum. Il-fatt illi fil-para. (b) tal-istess regolament jissemma "rikors tal-appell" ma jibdilx il-fatt li l-appell isir "permezz ta' Il-qorti għalhekk tiċħad l-eċċezzjoni li tirrazenta l-fieragh. Ngħaddu issa għall-meritu tal-appell. L-ewwel aggravju ta' Firetech huwa illi l-ħtieġa illi l-offerta ssir mill-kont elettroniku ta' min jitfa' l-offerta, u mhux mill-kont eletroniku ta' ħaddieħor, hija "rekwiżit mandatorju" li n-nuqqas ta' tħaris tiegħu kellu jwassal biex l-offerta titwarrab. Dan l-aggravju "Illi in primis għandu jiġi indikat li hawn si tratta ta' electronic tender, li fi kliem sempliċi din hija sistema elettronika ta' kif għandhom jiġu intavolati l-offerti – bażikament minflok b'mod manwali wieħed l-offerent jintavola s-sejħa tiegħu permezz ta' sistema tal-informatika ("information system"); fid-dipartiment konċernat, "llli l-istess sejħa tal-offerti hija ċara ħafna dwar kif dawn e- tenders għandhom jiġu sottomessi, u fil-fatt bħala parti mis-sejħa hemm taqsima li tispjega b'mod ċar ħafna dwar kif dawn għandhom isiru u min jista' jagħmel upload tal-offerta (upload ta' offerta ssir permezz ta' account speċifiku tal-offerent); "llli s-sejħa titlob u tesiġi li f'każ ta' offerta li tkun qed tiġi intavolata minn Joint Venture u/jew Consortium għandu jinfetaħ account speċifiku u offerti li jkunu ġew intavolati minn tali account BISS jistgħu jiġu konsidrati… … ... "Illi … … ...dan ir-rekwiżit kien ċar li si tratta ta' element mandatorju … … ... "llli minkejja li dawn il-punti tqajjmu u tressqu quddiem il-Bord, liema punti ġew saħansitra rikkonoxxuti mill-Bord, instabet skuża sabiex tali element mandotarju jiġi kalpestat, … … ... "Illi … … … li tgħid li rekwiżit mandatorju huwa "bureaucratic system of filing the correct name of legal entity" huwa żball sagrosant – il-prinċipji ta' trasparenza fis-sejħiet pubbliċi jesiġi li kull rekwiżit mandatorju għandu jiġi osservat, u fin-nuqqas ta' ottempranza ma' dawn jiġi skwalifikat, u mhux bħal f'dan il-każ qed jiġi ġustifikat; l-offerent għandu ir-rekwiżiti, "Ta' din l-istess fehma kienet din l-onor. Qorti tal-Appell fil-każ Cherubino Limited kontra Dipartiment tal-Kuntratti (400/2014/1), fejn kien intqal li rekwiżiti qegħdin hemm sabiex jiġu osservati u mhux jiġu utilizzati metodi sabiex tali rekwiziti jigu kalpestati – u dana hekk għandu jkun, għaliex fin-nuqqas jibdew jitwieldu elementi ta' suġġettività, liema elementi ma għandhomx isibu posthom fis-sejħiet pubbliċi; "llli l-bord huwa ukoll żbaljat meta jgħid li: "Dan għaliex hija s-sejħa li qed titlob li l-Joint Venture tressaq l- offerta tagħha b'account ġdid miftuħ f'isem il-Joint Venture, u mhux l-e-tendering system, kif intqal mill-bord … … ... "… … … l-offerent kien żbaljat meta uża account ieħor sabiex għamel upload tal-offerta tieghu (u mhux account tal-joint venture), il-contracting authority kienet żbaljata meta aċċettat l- offerta u dana bi ksur ta' kundizzjoni imposta minnha stess fis- sejħa, u l-Bord ta' Reviżjoni tal-kuntratti kien żbaljat meta ta l- barka tieghu sabiex dan il-ksur jiġi sanat; "Illi għaldaqstant u per konsegwenza, l-unika triq li l-awtorità kontraenti kellha tieħu kienet dik li teskludi lil Alberta Fire & Security Limited u dana stante l-fatt li naqsu li jottempraw ruħhom ma' rekwiżit mandatorju indikat fis-sejħa." Il-kwistjonijiet essenzjalment huma tnejn: l-ewwel kwistjoni hija min Jekk l-oblatur huwa Alberta ma huwiex kontestat li din ma għandhiex l-esperjenza ta' xogħlijiet li trid is-sejħa għal offerti u għalhekk l-offerta tagħha ma setgħetx tintlaqa'. Jekk min-naħa l-oħra l-oblatur huwa AlbSem, hemm l-esperjenza meħtieġa minħabba l-parteċipazzjoni ta' La Semaforica s.r.l. fil-kon- Dan iwassal għat-tieni kwistjoni: jekk l-oblatur huwa AlbSem, l-offerta ta' dan tiswa jekk saret mill-kont elettroniku ta' San Pawl il-Baħar flok minn kont elettroniku maħluq apposta għall-konsorzju? It-tweġiba għall-ewwel mistoqsija tiddependi fuq jekk l-identità tal- oblatur toħroġx mill-identità elettronika ta' min jagħmel l-offerta jew mis-sustanza tal-offerta nfisha. Fil-fehma tal-qorti, ladarba d-doku- menti relativi għall-offerta kienu juru ċar u bla ekwivoku illi l-offerta kienet qiegħda ssir minn konsorzju, ma għandu jkun hemm ebda dubju raġonevoli illi l-oblatur kien AlbSem u mhux San Pawl il-Baħar. L-użu ta' kont elettroniku flok ieħor ma jibdilx l-identità ta' min jagħmel l-offerta meta joħroġ ċar mid-dokumenti nfushom tal-offerta min tassew qiegħed jagħmel l-offerta. Stabilit għalhekk illi l-oblatur kien AlbSem tqum il-mistoqsija jekk l- iżball fl-użu tal-kont elettroniku huwiex żball fatali li għandu jwassal biex l-offerta titwarrab. Għalkemm huwa minnu illi, biex titħares it-trasparenza u ma jkunx hemm diskriminazzjoni, ir-regoli għandhom jitħarsu b'mod uniformi u prevedibbli, u s-soġġettività u d-diskrezzjonalità jitnaqqsu kemm jista' jkun, madankollu l-prinċipju ta' proporzjonalità jrid illi mhux kull nuqqas ikollu l-istess konsegwenza, iżda din għandha tiddependi mill-gravità tan-nuqqas u mill-konsegwenzi tiegħu, partikolarment jekk jagħtix vantaġġ lil min jonqos jew joħloqx preġudizzju lil oblaturi oħra5. huwiex biżżejjed illi, kif igħid id-Dipartiment fit-tweġiba tiegħu, huwa żamm id-dritt li jagħżel jiskwalifikax lil min ma jħarisx ir-regoli f'kollox tqis ukoll in-natura u l-konsegwenzi tan-nuqqas. Fil-każ tallum in-nuqqas ma ta ebda vantaġġ lil AlbSem u ma ħoloq ebda preġudizzju għall-oblaturi l-oħra. Ma bidel xejn mill-kondizzjoni- jiet tekniċi jew finanzjarji tal-Kuntratt kif imfissra fis-sejħa u ma bidel xejn mill-kontenut tal-offerta li bill-bidunett saret f'isem il-konsorzju. Ma kien hemm ebda ħabi li seta' wassal għal ingann. Lanqas tista' tgħid illi l-użu ta' kont elettroniku flok ieħor għamel aktar iebes ix- Ara Ballut Blocks Services Ltd v. Ministru għar-Riżorsi u l-Affarijiet Rurali et (app. 440/2012), Qorti tal-Appell, 31 ta' Mejju 2013. xogħol tal-kumitat tal-għażla, kif forsi kien ikun il-każ li kieku l-offerta saret manwalment flok elettronikament, li jista' jagħmel aktar kom- plikat il-proċess ta' tqabbil bejn offerta u oħra. F'dawn iċ-ċirkostanzi, ma tkunx miżura proporzjonata dik li twarrab offerta minħabba nuqqas li ma kellu ebda effett prattiku, aktar u aktar meta tqis illi l-iskop tal- eserċizzju huwa li jinkiseb l-aħjar u l-orħos servizz f'kondizzjoni ta' ugwaljanza bejn oblatur u ieħor. Il-qorti għalhekk taqbel mad-Diparti- ment meta dan igħid illi "ma kinux jeżistu l-estremi għalbiex tiġi mwarrba l-offerta ta' AlbSem JV" u illi "kienet tkun deċiżjoni … … ... sproporzjonata li kieku din l-offerta kellha tiġi mwarrba". Dan huwa kompatibbli mas-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal- Komunità Ewropeja fil-każ ta' Tideland Signal Limited v. Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej6 dwar jekk kinitx proporzjonata deċiżjoni li titwarrab offerta minħabba żball ġenwin u manifest fl-indikazzjoni taż- żmien li għalih offerta kellha tibqa' torbot meta dak l-iżball seta' faċilment jissewwa mingħajr vantaġġi jew preġudizzji għal ħadd: T-211/02, 27 ta' Settembru 2002. L-ewwel aggravju huwa għalhekk miċħud. It-tieni aggravju huwa dwar id-deċiżjoni tal-Bord ta' Reviżjoni illi d-depożitu biex saret l-oġġezzjoni quddiem l-istess bord ma jintraddx lil Firetech. AlbSem – għalkemm ma jidhirx li għandu xi interess dwar xi jsir mid-depożitu – igħid illi dan l-aggravju għandu jiġi miċħud waqt illi d-Dipartiment, għalkemm korrettement jiddefendi din id-deċiżjoni tal-Bord ta' Reviżjoni, madankollu lealment jagħraf il-meritu ta' dan l-aggravju u għalhekk ma jikkontestahx. l-oġġezzjoni tiegħu d-dokumenti disponibbli għalih – il-lista' ta' oblaturi u l-ittra tad-Dipartiment tat- 22 ta' Mejju 2015 – kienu juru illi l-offerta magħżula kienet dik mitfugħa minn San Pawl il-Baħar. Ma kienx magħruf illi l-offerta saret minn konsorzju u għalhekk f'dak il-waqt kienet raġonevoli l-oġġezzjoni ta' Firetech li l-Kuntratt jingħata lil San Pawl il-Baħar u għal din ir-raġuni kien ikun xieraq li, f'dawk iċ-ċirkostanzi, id-depożitu jintradd. Dan l-aggravju għalhekk sejjer jintlaqa'. Ft-tielet aggravju Firetech igħid illi l-Bord ta' Reviżjoni qies biss il-kwistjoni tal-identità ta' min ressaq l-offerta magħżula u ma qiesx ukoll l-oġġezzjoni dwar il-kapaċità teknika tal-offerta. "Illi b'mod stramb għall-aħħar, il-bord ipproċeda sabiex jagħti deċiżjoni dwar dak parzjalment imressaq, mingħajr l-opportunità li jitressqu I-oġġezzjonijiet ulterjuri; "Ta' min jgħid u jindika li kien ġie stabilit tul il-proċeduri li in primis kien ser jiġi diskuss u deċiż il-punt preliminari dwar l- obbligu li jinfetaħ account ġdid f'isem il-Joint Venture, u sussegwentment jiġu mistħarrġa l-punti l-oħra kif talvolta indikati fl-appell bil-miktub ta' Firetech JV; "Fil-fatt, il-bord fid-deċiżjoni tiegħu wkoll jagħmel referenza għall- oġġezzjoni preliminari għax fil-fatt inter alia qed jiġi indikat li, "Wieħed kien jistenna li l-bord, wara li jiddeċiedi fuq il-punt preliminari, jerġa' jsejjaħ lill-partijiet konċernati sabiex jiġi trattat it-tieni punt ta' oġġezzjoni u ċjoè dwar "technical specifications", liema punt huwa parti integrali mill-oġġezzjoni ta' Firetech JV, li iżda ġie skartat kompletament; "Illi dan ifisser li l-bord f'dan il-kuntest naqas li "(a) jittratta l-punti kollha imressqa minn Firetech JV, bi ksur tal-Avviż Legali 174.04; "(b) jaderixxi mal-proċedura iffissata mill-bord stess." Huwa relevanti illi f'dan l-istadju tiġi riprodotta l-oġġezzjoni dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi kif imressqa fl-ittra li biha Firetech ressaq l-oġġezzjonijiet tiegħu quddiem il-Bord ta' Reviżjoni: Il-Bord ta' Reviżjoni ma jidhirx li jżomm verbali tas-seduti quddiemu iżda fid-deċiżjoni tal-bord tiġi riprodotta (għalkemm f'oratio obliqua) ix-xiehda li tingħata quddiemu. deċiżjoni juri illi ma tressqet ebda xiehda dwar l-ispeċifikazzjoni għalhekk il-bord ma kellu xejn quddiemu fuq xiex jiddeċiedi ħlief l-allegazzjoni vaga ta' Firetech illi "there are founded doubts" li baqgħet iżda ma ġietx sostanzjata. F'dawn iċ-ċirkostanzi l-Bord ta' Reviżjoni ma setax jilqa' l-oġġezzjoni ta' Firetech. Firetech iżda igħid illi l-ħsieb kien illi għall-bidu l-Bord ta' Reviżjoni jisma' biss dwar il-kwistjoni "preliminari" tal-identità tal- oblatur u, jekk u wara li tiġi superata dik il-kwistjoni, igħaddi biex jisma' dwar l-aspett tekniku; kien għalhekk, igħid Firetech, illi f'dak l-istadju ma tressqitx xiehda dwar dik il-materja. Il-Bord ta' Reviżjoni iżda baqa' għaddej u iddeċieda kemm fuq il-kwistjoni "preliminari" u kemm fuq dik teknika billi qal illi l-offerta magħżula kienet "fully compliant" bla ma kien sema' xejn dwar l-oġġezzjoni relativa ta' Firetech. Id-Dipartiment u AlbSem ma jaqblux li kien hemm ftehim, jew għall-inqas intendiment, illi tingħata aktar minn deċiżjoni waħda u illi x-xiehda dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tinstema' wara li tkun ingħatat deċiżjoni dwar l-identità tal-oblatur. josserva illi: "Mill-atti reġistrati quddiem il-Bord ta' Reviżjoni dwar il-Kuntratti Pubbliċi ma jirriżultax li kien hemm xi verbal jew xi digriet interlokutorju li kien jindika li I-Bord l-ewwel kien ħa jiddeċiedi xi punt preliminari biex imbagħad jerġa' jlaqqa' l-partijiet biex jittrattaw il-mertu u fl-aħħar igħaddi għas-sentenza finali. … … … Għalhekk ladarba mill-atti tal-kawża ma jirriżultax li l-Bord ta' Reviżjoni dwar il-Kuntratti Pubbliċi kien iddifferixxa l-kawża biex jiġi maqtugħ biss xi punt preliminari u lanqas ma jirriżulta xi qbil bejn il-partijiet biex il-kwistjoni tinfirex fuq aktar minn sentenza waħda, allura kollox jindika li l-Bord ta' Reviżjoni dwar il-Kuntratti Pubbliċi kien awtorizzat sabiex igħaddi għas-sentenza finali fuq kollox. Għalhekk l-allegazzjoni tal-konsorzju appellanti li l-Bord ta' Reviżjoni dwar il-Kuntratti Pubbliċi ntrabat biss li jagħti sentenza parzjali ma treġix … … ..." Fi proċeduri bħal dawk tallum, relativi għall-aġġudikazzjoni ta' appalti pubbliċi fejn hemm termini stretti ta' żmien marbuta mad- disponibilità tal-fondi, kienet tkun għalkollox ħaġa straordinarja illi l-proċess quddiem il-Bord ta' Reviżjoni jitwal billi jinqasam kif qiegħed igħid Firetech. F'ċirkostanzi bħal dawn kienet tkun meħtieġa prova konvinċenti u konklużiva illi tassew kien hemm xi ftehim bħal dak indikat minn Firetech. Il-fatt illi mhux biss ma hemmx prova konvinċenti u konklużiva iżda ma hemm prova ta' xejn huwa fatali għall-argument ta' Firetech. Li ġara hu illi Firetech naqset milli tressaq xiehda dwar l-oġġezzjoni tagħha u dik l-oġġezzjoni setgħet biss għalhekk tiġi miċħuda. Dan l-aħħar aggravju ta' Firetech huwa għalhekk miċħud. Għal dawn ir-raġunijiet il-qorti tiddisponi mill-appell billi tirriforma d-deċiżjoni tal-Bord ta' Reviżjoni. Tħassarha fejn il-Bord ta' Reviżjoni iddeċieda illi d-depożitu biex saret l-oġġezzjoni ma jintraddx lil Firetech u tordna, minflok, illi d-depożitu jintradd Tikkonferma d-deċiżjoni fil-bqija. L-ispejjeż ta' dan l- appell, sabiex jirriflettu l-fatt illi dan l-episodju nħoloq minħabba żball ta' AlbSem u wkoll illi l-aggravji ewlenin ta' Firetech ġew miċħuda, jinqasmu hekk: żewġ ishma minn tlieta (2⁄3) jħallashom Firetech u s-sehem l-ieħor minn tlieta (1⁄3) jħallsu AlbSem. Giannino Falzon Zairi Izzo Noel Farrugia Azzopardi Izzo