LAW.), LL.D. Seduta ta' nhar il-Hamis, 26 ta' Novembru 2020 Kawza Numru: 3 Rikors Ġuramentat Numru:- 415/2018 JVC Il-Qorti, Rat ir-Rikors Guramentat fejn ir-rikorrenti Avukat Dottor David Deidun ikkonferma bil-gurament u talab kif isegwi: 'Illi s-Socjeta' Rikorrenti hija debitament rapprezzentata Illi s-Socjeta' Rikorrenti hija l-proprjetarja tal-ghalqa go Ħal Balzan, maghrufa bhala 'Tal-Fundar, tal-kejl ta' tlett telef u wiehed u disghin metri kwadri (3091) dok DG 2, hawn anness u mmarkata bil-kulur ahmar; Illi s-Socjeta' Rikorrenti kienet xtrat l-ghalqa 'de quo' mill- poter tal-allura socjeta kummercjali Wicklow and Arklow Ltd. kif rapprezzentata mill-avukat dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari, permezz ta' kuntratt fl-atti tan nutar dottor Francis Petrou tal- hamsa u ghoxrin ta' Mejj tas-sena elf disa' mija u tmenin (25/05/1980), dok DG 3, hawn anness; Illi r-Rikorrent Carmelo Luft ilu jahdem din l-ghalqa ghal aktar minn erbghajn (40) sena, b'mera tolleranza tal-allura sid- taghha, u qablu kien jahdimha il-mejjet missieru li kien ihallas il-qbiela; Illi tul dan iz-zmien kollu hadd minnhom qatt ma gie mmolestat jew imcahhad mill-pussess u godiment tal-istess ghalqa; Illi fit-18/03/2018 r-Rikorrent Carmelo Luft induna illi l- ghalqa kienet giet mahruta u li l-wicc taghha (qamh) kien gie mghaffeg u destrutt; Illi lejliet, u cioe` fis-17/03/2018, kmieni filghodu l-ghalqa kienet kif suppost u kollox kien regolari; Illi ghalhekk fit- 18/03/2018 fis-16.45 mar l-Ghassa tal-Pulizija taz-Zejtun fejn ghamel rapport formali dwar l-akkadut u talab lill-Pulizija sabiex tipprocedi kontra l-Intimat DG 4, hawn anness; Illi r-Rikorrent Carmelo Luft, kif obbligat li jaghmel, fl- istess jum li ghamel l-imsemmi rapport, informa lill-avukat ta' dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari bl-akkadut permezz telefonata maghmula liluminn neputih Darren Zammit Ventura; Illi r-Rikorrent Carmelo Luft u neputih saru jafu illi kien l- Intimat li kien harat l-ghalqa billi 'kienet tieghu'; 11. l-ghalqa giet mahruta u okkupata abbuzivament u llegalment mill-Intimat, m'hemmx ghalfejn wiehed jghid li dan l-volonta taz-zewg l-agir kriminali sar kontra r-rieda u Rikorrenti, li b'konsegwenza m'ghandhomx aktar il-godiment tal-proprieta' taghhom; Illi ghalhekk bl-agir kriminali tieghu l-Intimat ikkommettew jigu spoll vjolenti fil-konfront tar-Rikorrenti, rientegrati fil-pussess fuq imsemmijaghalqa; Illi r-Rikorrent jahlef fuq il-fatti fuq imsemmija personalment. Jghid ghalhekk l-Intimat ghaliex ghar-ragunijiet fuq premessi dina l-Onorabbli Qorti, m'ghandhiex: a. Tiddikjara u illegalment l-Intimat abbuzivament u tar- illi spoll vjolenti tiddeciedi ikkommetta fil-konfront Rikorrenti meta taghhom u hassar il-wicc taghha; b. Tordna u tikkundanna lill-Intimat sabiex, f'terminu prefiss minn dina l-Onorabbli Qorti, jispurga l-ispoll minnu kommess u jirrintegra tar-Rikorrenti fil-pussess tal-ghalqa taghhom; Bl-ispejjez, komprizi dawk tal-konsult u tad-drittijiet profesjonali fil-procedurai kriminali li ttiehdu kontra l-Intimat li minn issa huma ngunt ghas-subizzjoni tieghu'. Rat ir-Risposta Guramentata ta' Leonard Bianco Galea li eccepixxa kif isegwi: 'Illi fl-ewwel lok, u dan a bazi ta' gurisprudenza kostanti huwa risaput li l-elementi vitali ta' l-azzjoni odjerna li l- atturi jehtigielhom jippruvaw huma possedisse, spoliatum frisse, u infra bimester deduxisse; Illi f'dan il-kaz, u dan kif se jirrizulta mill-provi prodotti, l- ebda minn dawn l-elementi ma jisustixxu f'dan il-kaz, u ghalhekk l-azzjoni attrici ma tistax tirnexxi; Illi jibda biex jinghad l-partnership attrici SAB ma ghandha l- ebda nteress guridku f'dawn il-proceduri u dan peress illi hija certament ma soffriet l-ebda spoll, u dan a bazi tal-fatt illi l-istess partnership QATT ma kellha l-pussess tal-art mertu ta' dawn il-proceduri; Illi jirrizulta wkoll, illi l-attur l-iehor u cioe Carmelo Luft, ma kellux il-pussess tal-art mertu ta' dawn il-proceduri fil- mument meta giet intavolata l-procedura odjerna, tant illi kif se ilha jirrizulta mill-provi prodotti abbandunata u zdingata ghal zmien twil; Illi l-prova tal-pussess tal-art mertu ta' dawn il-proceduri hija fundamentali sabiex l-azzjoni attrici tkun tista tirnexxi; Illi inoltre, it-talbiet attrici ghandhom kollha jigu michuda wkoll, stante illi l-intimat ma kkometta ebda att arbitrarju, u llegali, kontra l-volonta tal-atturi jew xi hadd minnhom; Illi inoltre, jrid jigi ppruvat illi l-Avukat Dott. David Deidun, ghandu r-rapprezentanza guridika tal-imsemmija partnership u dan peress illi dan ma jirrizultax mid-dokumenti ezebiti mar-rikors promotur; Illi ghalhekk isegwi illi t-talbiet attrici ghandhom jigu michuda kollha, bl-ispejjez kontra taghhom; Salv eccezzjonijiet ulterjuri jekk ikun il-kaz;' Rat l-affidavits, pjanta, kuntratt, okkorrenza, dokumenti u l-provi kollha esebiti fl-atti; Rat illi fil-verbal tas-7 ta' Frar, 2019 Dr Micallef-Grimaud Sammut Caligari ddikjara l- provi maghluqa, salv li jigi kkonfermat ir-rapport tal-Pulizija. Il- kawza thalliet ghall-4 ta' April, 2019 ghall-produzzjoni tar- rapprezentant tal-Pulizija u ghall-provi viva voce u bl-affidavits tal-intimat; Rat illi s-seduta tal-4 ta' April, 2019 giet differita ghall-10 ta' Mejju, 2019 minhabba l-okkazzjoni tal-hatra tal-President tar-Repubblika li tirrikjedi l-attendenza tal-Gudikatura; Rat illi fis-seduta tal-10 ta' Mejju, 2019 l-konvenut Leonard Bianco Galea kien prezenti madanakollu ma ressaq l-ebda provi la viva voce u lanqas bil-procedura tal-affidavit. Il-kawza thalliet ghat-3 ta' Ottubru, 2019 sabiex jigi prodott ir-rapprezentant tal- Pulizija, u sabiex fil-mori l-intimat jipprezenta x-xiehda tieghu permezz tal-affidavit u viva voce; Rat illi fis-seduta tat-3 ta' Ottubru, 2019 l-intimat ma ressaq l-ebda provi u ghalhekk il-Qorti ghaddiet sabiex imponiet terminu ulterjuri ta' xahrejn ghall-prezentata tal-affidavits tal-intimat. Il- kawza thalliet ghall-provi tal-intimat ghas-7 ta' Jannar, 2020 u ghall-ahhar darba sabiex l-atturi jharrku r-rapprezentant tal- Kummissarju tal-Pulizija biex jikkonferma r-rapport; Rat illi fis-seduta tas-7 ta' Jannar, 2020 il-Qorti ordnat l-gheluq tal- tar-rapport mir- provi tal- Id-difensuri rapprezentant intimat resqu talba ghall-estensjoni ghall-prezentata tal-affidavit tal-intimat stante li tilfu l-kuntatt mieghu, liema talba giet milqugha; Rat illi fis-seduta tal-5 ta' Marzu, 2020 wara li Dr Marion Fiteni nfurmat lill-Qorti li kienu ghadhom bla kuntatt mal-intimat, il- Qorti tat terminu ta' xahar ghall-prezentata tal-affidavits u dokumenti da parte tal-intimat u ddikjarat li mal-iskadenza tax- xahar, il-provi tal-konvenuti jkunu maghluqa. Il-kawza thalliet ghat-trattazzjoni; fir-rigward tal-Kummissarju il-konferma Rat illi s-seduta tas-26 ta' Marzu, 2020 il-kawza giet differita ghall- 1 ta' Lulju, 2020 minhabba c-cirkostanzi tal-Covid-19; Rat illi fis-seduta tal-1 ta' Lulju, 2020 ma deher hadd u l-provi tal- partijiet gew dikjarati kollha maghluqa dan wara li l-Qorti rat il- verbal tal-5 ta' Marzu, 2020 fejn l-intimat inghata xahar ghall- prezentata tal-affidavits u dokumenti u wara li nonostante s- sospensjoni tat-termini u t-tnehhija tal-istess sospensjoni nhar il-5 ta' Gunju, 2020 u t-trapass ta' mill-inqas 25 gurnata ulterjuri l- konvenut ma pprezenta xejn fl-atti. Il-Qorti rat ukoll id-digriet taghha tad-29 ta' Mejju, 2020 li ghalkemm komunikat permezz ta' email lil partijiet, ma pprezentaw l-ebda risposta ghall-istess; Rat illi fl-istess seduta tal-1 ta' Lulju, 2020 il-kawza thalliet ghad- s- jaghmlu decizjoni ghal-lum bil-fakulta' sottomissjonijiet taghhom bil-miktub f'termini mposti fuqhom; Rat is-sottomissjonijiet esebiti fl-atti; Rat l-atti kollha. Ikkunsidrat; Illi l-kawza odjerna hija l-hekk imsejha actio spolii li hija regolata bl-Artikolu 535 u l-Artikolu 536 tal-Kodici Civili (Kapitolu 16 tal- Ligijiet ta' Malta) li jipprovdu kif isegwi: l-partijiet (1) Jekk persuna tiġi, bil-vjolenza jew bil-moħbi, mneżżgħa mill-pussess, ta' liema xorta jkun, jew mid- detenzjoni ta' ħaġa mobbli jew immobbli, hija tista', fi żmien xahrejn mill-ispoll, titlob, b'azzjoni kontra l-awtur tal-ispoll, jew f'dik id- li terġa' tiġi mqiegħda f'dak il-pussess ta' tal-Kodiċi fl-artikolu 791 jingħad detenzjoni, kif Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili. (2) Dan it-tqegħid mill-ġdid fil-pussess jiġi ordnat mill-qorti, wkoll jekk il-konvenut ikun is-sid tal-ħaġa li tagħha l-attur ikun bata l-ispoll. It-tqegħid mill-ġdid fil-pussess fil-każ imsemmi fl-aħħar artikolu qabel dan, ma jneħħix il-jedd tal-eżerċizzju ta' kull azzjoni possessorja oħra jedd kull pussessur.' li għaliha Illi permezz tal-kawza odjerna s-socjeta' rikorrenti tishaq li hija l- proprjetarja ta' porzjon art go Ħal Balzan maghrufa bhala 'Tal- Fundar', tal-kejl ta' tlett telef u wiehed u disghin metri kwadri (5993m.k.) akkwistata permezz ta' kuntratt ta' xiri fil-25 ta' Mejju, 1980 fl-atti tan-Nutar Francis Petrou (ara kuntratt a fol. 8 et seq tal-process). Is-socjeta' rikorrenti ssostni li r-rikorrenti l-iehor Carmelo Luft ilu jahdem din l-ghalqa l' fuq minn erbghin (40) sena b'mera tolleranza u qablu kien hemm l-mejjet missieru, liema ghalqa precedentement kienet tithallas qbiela fuqha u li tul dan il- perijodu kollu, hadd qatt ma mmolesthom jew cahhadhom mill- pussess u godiment taghha. L-atturi jghiduli fit-18 ta' Marzu, 2018 ir-rikorrenti Carmelo Luft induna li l-ghalqa kienet giet mahruta u l-wicc li kien bil-qamh kien tghaffeg u distrutt u dan bejn is-17 ta' Marzu, 2018 u t-18 ta' Marzu, 2018 stante li fis-17 ta' Marzu, 2018 filghodu huwa kien mar l-ghalqa u kollox kien regolari u kif suppost. Ir-rikorrent Carmelo Luft u n-neputi tieghu certu Darren Zammit Ventura saru jafu li kien l-intimat Leonard Bianco Galea li ghamel dak ix-xoghol bil-pretensjoni li l-ghalqa hi tieghu. Ir-rikorrenti ghalhekk talbu li jigi dikjarat li l-intimat abbuzivament u llegalment ikkommetta spoll vjolenti u sabiex jigi kkundannat jispurga u jirrintegra lir-rikorrenti fil-pussess tal- ghalqa taghhom. Illi min-naha tal-konvenut Leonard Bianco Galea principalment eccepixxa li l-elementi tal-azzjoni ta' spoll ma jissussistux fil- kawza odjerna. Huwa jghid li l-partnership SAB m'ghandha l-ebda nteress guridiku peress li certament hija ma sofriet l-ebda spoll u dan stante li l-partnership qatt ma kellha l-pussess tal-art mertu tal- procedura odjerna. L-intimat eccepixxa wkoll li r-rikorrenti l-iehor Carmelo Luft ma kellux il-pussess tal-art mertu tal-kawza fil- mument li giet intavolata l-kawza u dan kif ser jirrizulta mill-provi prodotti fejn l-ghalqa kienet ilha abbandunata u zdingata ghal zmien twil. Jghid li l-intimat ma kkommetta l-ebda att arbitrarju u llegali kontra l-volonta tal-atturi jew xi hadd minnhom. Finalment issottometta li l-Avukat Dottor David Deidun irid jipprova li ghandu r-rapprezentanza guridika tal-partnership peress li mid- dokumenti esebiti ma jirrizultax dan. Is-Seba' Eccezzjoni – rapprezentanza guridika tal-partnership SAB: Illi permezz l-intimat Leonard Bianco Galea eccepixxa li l-Avukat Dottor David Deidun irid jipprova li ghandu r-rapprezentanza guridika tal-imsemmija partnership SAB u dan peress li mid-dokumenti esebiti ma jirrizultax dan. Illi l-attur Dottor David Deidun xehed bil-procedura tal-affidavit a fol. 30 et seq tal-process fejn qal li 'Jiena ghandi rappresentazzjoni tas-seba' eccezzjoni ta din is-socjeta, kif jidher ukoll mill-istatut tas-socjeta li kopja tieghu huwa anness ma dan l-affidavit u mmarkat dok "C". Minn harsa lejn l-istatut li gie anness bhala Dokument C a fol. Mill-istatut jirrizulta wkoll li Dottor David Deidun huwa wiehed mill-partners tal-partnership SAB. Ghalhekk li huwa ghandu r-rapprezentanza tas-socjeta' SAB. Ghaldaqstant in vista ta' dak suespost din l-Qorti ser tghaddi sabiex tichad din l- eccezzjoni. 271) dwar l-azzjoni ta' spoll privilegjat qal illi: jinsorgi F'dan is-sens ukoll, intqal dwar l-azzjoni ta' spoll vjolenti u klandestin mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-kawza fl-ismijiet Mariano Pace Mascari et noe -vs- Peter Paul Burlo’ deciza fit-23 ta' Ottubru, 1998 illi: 'Din l-azzjoni ta' spoll hija koncepita bhala azzjoni rapida u effikaci ghall-iskop li ma thalli lil hadd jiddisturba 'stat ta' fatt' arbitrarjament u hija intiza 'unikament biex iggieghel lill-konvenut li jerga' jqieghed il-haga fl-istat li kienet qabel ma iddisturbaha u daqshekk biss.' Illi mill-gurisprudenza tal-Qrati nostrana jirrizultaw tlett (3) elementi rikjesti sabiex azzjoni ta' spoll privilegjat tirnexxi, u cioe': Spoliatum fuisse – l-azzjoni spoljattiva li tkun saret bil- mohbi jew kontra l-volonta' tal-attur; u Infra bimestre deduxisse – l-azzjoni ssir fi zmien xahrejn minn meta jkun sehh l-ispoll. Illi jekk wahda minn dawn l-elementi tkun mankanti din l-azzjoni ta' spoll vjolenti u klandestin hija destinata li tfalli. Illi l-intimat Leonard Bianco Galea fit-tieni eccezzjoni tieghu jeccepixxi li l-ebda wahda minn dawn l-elementi ma jissussisti f'dan il-kaz. Din il-Qorti ghalhekk ser tghaddi sabiex tezamina l-elementi ta' spoll applikati ghall-fatti tal-kaz odjern. Possedisse: Illi l-intimat Leonard Bianco Galea fit-tielet eccezzjoni jeccepixxi li l- partnership SAB m'ghandiex l-interess guridiku stante li hija ma sofriet l-ebda spoll u dan a bazi li l-partnership ma kellha l-ebda pussess tal-art mertu tal-kawza odjerna. Inoltre l-intimat fir-raba' eccezzjoni tieghu eccepixxa wkoll li Carmelo Luft ma kellux il- pussess tal-art u dana peress li l-ghalqa kienet ilha abbandunata u zdingata ghal zmien twil. Illi dwar dan l-element tal-pussess l-Artikolu 535 tal-Kodici Civili jghid illi l-azzjoni tipprotegi kull persuna illi hija '...mnezzgha mill- pussess, ta' liema xorta jkun, jew mid-detenzjoni ta' haga mobbli jew immobbli...'. Fil-kawza fl-ismijiet Vincenza Hristov et -vs- Salvatore Fiteni deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili nhar id-19 ta' Novembru, 1952 dwar l-element tal-pussess inghad is-segwenti: il-prova l-azzjoni tirrikjedix l-ispoljat ghandu s-semplici detenzjoni 'Ghal din tal- legittimita' tal-pussess turbat, u takkorda r-reintegrazzjoni anki favur il-possessur "in mala fede", u kontra l-istess proprjetarju tal-haga li taghha jkun hemm il-pretensjoni li gie kommess l-ispoll. U hemm ir-rekwiziti ta' l-ispoll anki meta tal-haga, avvolja din id-detenzjoni tkun prekarja. Il-pussess mehtieg fil-kawza ta' spoll "de recenti"huwa l- pussess materjali u "di fatto", jew ahjar kwalunkwe pussess, ikun x'ikun ; u mhux mehtieg li l-attur jipprova li ghandu dritt ta' proprjeta' jew ta' servitu', jew titolu iehor fuq il-haga posseduta minnu, u li minnha jkun gie spoljat vjolentement jew klandestinament.' Inghad ukoll fis-sentenza fl-ismijiet Salvina Cassar Torreggiani et -vs- Andrew Boyce et datata 26 ta' Lulju, 2017 illi: 'Anzi hemm ir-rekwizit tal-pussess anki meta dak li hu spoljat ghandu s-semplici detenzjoni. Il-pussess fl- ispoljat ma ghandux bzonn ikun ta' zmien twil; dan jista' jkun qasir hafna u sahansitra momentanju" (Gio Maria Bonnici-Hunt et vs Spiridione Fitzgerald et deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fit-30 ta' Marzu 2007).' Illi jirrizulta li s-socjeta' rikorrenti SAB xtrat u akkwistat l-art mertu tal-kawza odjerna permezz ta' kuntratt tal-25 ta' Mejju, 1980 (ara kuntratt a fol. 8 et seq tal-process). Jinghad li originarjament l- art mertu tal-kawza odjerna kienet inxtrat mill-kumpanija San Andrea (Birzebbugia) Limited (C 1376) li sussegwentement kienet giet konvertita f'socjeta' en nom collectif bl-isem li hija maghrufa bih illum SAB. L-art kienet mizmuma bi qbiela ghand wiehed kunjomu Luft li sussegwentament ghaddiet f'idejn it-tifel tieghu r-rikorrenti l-iehor Carmelo Luft li baqa' jahdem l- ghalqa b'mera tolleranza bi ftehim mas-sid. Fit-tielet eccezzjoni l- intimat jargumenta li s-socjeta' intimata m'ghandiex l-interess guridiku stante li m'ghandiex il-pussess. Jibda billi jinghad li '...l- interess hu l-bazi tal-azzjoni u ma jistax ikun hemm azzjoni jekk ma jkunx hemm interess'1. Inghad ukoll fid-decizjoni fl-ismijiet Henry Grech Sciberras -vs- Hilda Spiteri Paris deciza fit-3 ta' Novembru, 2004 illi: 'L- attur fil-gudizzju jrid ikollu nteress jistitwixxi l-azzjoni u jottjeni l- Jekk l-azzjoni tipproduci akkoljiment rizultament-vantaggjuz jew utili ghal min jipproponih, dik l-azzjoni ma tistax tigi protetta.' Is-socjeta' rikorrenti hija l-proprjetarja tal-art mertu tal-kawza b'dan li jekk il-kawza tirnexxi ser iggibilha rizultat utili. Dan ifisser li s-socjeta' rikorrenti ghandha l-interess guridiku sabiex tmexxi l-azzjoni odjerna. jekk is-socjeta' Mill-banda l-ohra din il-Qorti trid tezamina rikorrenti ghandiex il-pussess ai fini ta' din it-tip ta' kawza. Jigi nnutat li wara li l-ghalqa mertu tal-kawza odjerna inxtrat mill- kumpanija SAB din baqghet tigi amministrata minn Dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari bil-kunsens u ftehim mal-istess attrici. Di fatti Dottor David Deidun xehed li 'L-avukat dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari baqa' jamministra l-ghalqa wara li kienet xtratha s-socjeta' familjari taghna;'. Dan gie wkoll ikkonfermat minn Dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari fid-deposizzjoni tieghu moghtija bil-procedura tal- affidavit a fol. 42 et seq tal-process u minn Carmelo Luft fid- deposizzjoni tieghu moghtija bil-procedura tal-affidavit a fol. 45 et seq tal-process). Illi ghakemm huwa minnu li s-socjeta' attrici per se ma kinitx in kwistjoni hija kienet fl-ghalqa f'arrangament mal-Avukat Dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari li huwa jibqa' jamministra l-istess ghalqa u li l-attur l-iehor Luft jibqa' jahdem l-ghalqa b'mera tolleranza tal-istess socjeta' attrici. Il-fatt li s-socjeta' attrici kienet f'dan il-ftehim ta' tolleranza mal-attur Carmelo Luft u thallih allura jahdem l-ghalqa a bazi ta' dan il- ftehim ifisser li l-istess socjeta' attrici kienet qed tipposjedi l- ghalqa b'dan il-mod. Fil-mument li l-attur Carmelo Luft sab li l-ghalqa kienet giet mahruta mhux minnu izda minn terzi dan il- pussess kif kwalifikat da parti tas-socjeta' attrici gie wkoll lez ghaliex is-socjeta' attrici ma ttollerat lil hadd aktar jahdem l- ghalqa hlief lill-attur l-iehor. Ghalhekk il-Qorti tqis li huwa f'dan is-sens li s-socjeta' attrici tissodisfa l-element tal-pussess fil-kawza odjerna. Illi dwar il-pussess tal-attur Carmelo Luft, Dottor David Deidun li xehed bil-procedura tal-affidavit a fol. 32 et seq tal-process sostna li l-ghalqa ilha tigi mahduma ghal aktar minn erbghin (40) sena mir-rikorrent Carmelo Luft : Illi r-Rikorrenti Carmelo Luft ilu jahdem din l-ghalqa ghal aktar minn erbghajn (40) sena, b'mera tolleranza tal- allura sid-taghha, u qablu kien jahdimha il-mejjet missieru li kien ihallas il-qbiela;' Dan gie wkoll ikkonfermat minn Dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari fid-deposizzjoni tieghu moghtija bil-procedura tal-affidavit a fol. 42 et seq tal-process fejn qal is-segwenti : Illi dina l-ghalqa, meta xtrajtha, kienet imqabbla lill-attur Carmelo Luft, u naf li qabel ma hadha f'idejh hu, kienet imqabbla lil missieru ; 4. Illi ftit wara li kont xtrajtha, kont ltqajt ma' Carmelo Luft gewwa l-ghalqa stess, u kont ghidtlu illi flimkien ma ohrajn kelli progett ghall-istess ghalqa, u sadattant seta' ikompli jahdimha minghajr ma jhallas il-qbiela;' L-istess gie kkonfermat mill-attur Carmelo Luft fid- deposizzjoni tieghu moghtija bil-procedura tal-affidavit a fol. 45 et seq tal-process illi : '3. Jiena ili nahdem din l-ghalqa ghal aktar minn erbghajn (40) sena, u qabli kien jahdimha il-mejjet missieri li kien ihallas il-qbiela;'. Tant li l-attur Carmelo Luft kellu l-pussess tal-ghalqa li huwa mill-ewwel induna li l-ghalqa kienet giet mahruta u minghajr dewmien ha l-passi necessarji billi ghamel rapport l-ghassa taz- Zejtun fit-18 ta' Marzu, 2018 (ara okkorrenza a fol. 14 et seq tal- process) u nforma lill-Dottor Micallef-Grimaud Sammut Caligari bl-akkadut. Dan jevidenzja l-pussess inekwivoku da parte tal-attur Carmelo Luft. Din il-Qorti ghalhekk assolutament ma taqbilx mar-raba' eccezzjoni tal-konvenut Leonard Bianco Galea fejn sostna li l-ghalqa ma kinitx tinhadem anzi hareg mill-provi li sas-17 ta' Marzu, 2018 l-ghalqa kien fiha l-qamh u sal-ghada din kienet giet mahruta. Illi jinghad li din il-verzjoni tal-fatti bl-ebda mod ma giet kontradetta u dana stante l-intimat Leonard Bianco Galea nghata diversi opportunijiet f'numru ta' seduti sabiex iressaq ix-xhieda u l-provi tieghu huwa naqas milli jaghmel dan. F'dan l-istadju din il-Qorti taghmel referenza ghal dak li nghad fid-decizjoni fl-ismijiet Maltacom p.l.c. -vs- Bianci Mobili Limited deciza fit-18 ta' Mejju, 2005 illi: 'Intqal li "hu dover tal-parti illi minn rajha tassigura ruhha li tkun taf bid-differimenti tal-kawza u li tidher anke fl- assenza tal-avukat. Hu biss b'din il-prezenza li l-konvenut (Micallef Worley jimmanifesta tieghu Frrugia nomine -vs- Anthony Farrugia Bennett, Appell, 25.06.1997). Ghaldaqstant is-socjeta' appellanti m'ghandhiex hlief tlum lilha nnifisha u jkollu jinghad illi imputet sibi. L- aggravju taghha fuq dan il-punt ma jistax ghalhekk la logikament u lanqas guridikament jigi akkolt.' fil-proceduri". Fid-dawl ta' dak suespost u kkunsidrat illi m'hemmx ghalfejn li l- pussess ikun wiehed duratur pero' anke wiehed qasir u sahansitra momentanju u sahansitra mera detenzjoni hija bizzejjed, il-Qorti tqis li anki l-attur Carmelo Luft jissodisfa l-element tal-pussess. Spoliatum Fuisse: Illi dwar l-element ta' l-spoliatum fuisse gie ritenut mill-awtur Pacifici Montague fil-ktieb tieghu Istituzioni di Diritto Civili (Volume III (Tal-Virtu', Ir-Rabat (Malta) 1873)) illi bi vjolenza tikkostitwixxi: Illi dwar dan l-element xehed l-attur Carmelo Luft li huwa l- persuna li f'idejh kienet l-ghalqa. Huwa sostna li mar l-ghalqa l- gurnata ta' qabel fis-17 ta' Marzu, 2018 filghodu u sab kollox normali. Xehed ukoll li kien normali ghalih li jmur fl-ghalqa kwazi kuljum. L-ghada 18 ta' Marzu, 2018 rega' mar l-ghalqa u sab li din kienet inhartet u l-qamh li kien hemm mizruh kien gie mghaffeg u distrut : Illi fit-tmintax ta' Marzu 2018 (18/03/20180 jiena indunajt illi l-ghalqa kienet giet mahruta u li l-wicc taghha (qamh) kien gie mghaffeg u destrutt; 6. Illi lejliet, u cioe' fis-sbatax ta'Marzu 2018 (17/03/2018), kmieni filghodu meta mort l-ghalqa kienet kif suppost u kollox kien regolari;' (ara affidavit a fol. Ix-xhud Darren Zammit Ventura ghalkemm ma xehdx dwar l-ispoll per se peress li ma kienx involut direttament huwa xehed li kien ha lil zijuh Carmelo Luft l-ghassa taz-Zejtun sabiex jaghmel rapport dwar l-akkadut dakinhar stess tat-18 ta' Marzu, 2018 kif ukoll ha hsieb li jinforma lil Dottor Micallef-Grimaud Sammut Caligari dwar dak li kien gara fl- ghalqa mizmuma minn zijuh. Sussegwentement jixhed li huwa kien skopra li kien l-intimat Leonard Bianco Galea li kien harat l- ghalqa : Illi fit-tmintax ta' Marzu 2018 (18/03/20180 cempilli z- ziju u qalli illi kienu dahlulu fl-ghalqa u li kienet giet mahruta u li l-wicc taghha (qamh) kien gie mghaffeg u destrutt, u li lejliet kien kollox f'loku, kif suppost; 5. Illi ghalhekk flimkien ma zijuwi, dakinhar stess, fit- tmintax ta' Marzu 2018 (18/03/2018) fis-16.45pm, morna l- Ghassa tal-Pulizija ta' B'Bugia fejn ghamel rapport formali dwar l-akkadut u talab lill-Pulizija sabiex tinvestiga u tipprocedi kontra min kien dahallu fl-ghalqa u ghamillu l- hsara; 6. Illi kont jiena, fl-istess jum, u cioe' it-18/03/2018 li kont nformajt lill-avukat dottor Godfrey Micallef-Grimaud Sammut Caligari bl- akkadut permezz ta' telefonata maghmula ghan-nom taz- ziju;' Illi dwar l-element tal-ispoll vjolenti u klandestin gie ritenut fil- kawza fl-ismijiet Joseph Foden -vs- Spiridione Asturias deciza nhar l-24 ta' Jannar, 1958 illi: '...kwalsijasi att arbitrarju li jsir bil-forza privata kontra l- volonta tal-ispoljat; u l-att ikun arbitrarju mhux biss meta jikkostitwixxi reat skont il-ligi, izda anki meta jigi kompjut arbitrarjament u kontra l-volonta tal-possessur, b'mod li jista jaghti lok ghall-azzjoni ta' danni kontra min ikun ghamel dak l-att ...'. Illi l-konvenut ghalkemm ma ressaq l-ebda provi, jirrizulta mir- risposta tieghu li huwa ma jichadx li kien hu li wettaq l-ispoll anzi jeccepixxi fir-raba' eccezzjoni tieghu li 'l-ghalqa kienet ilha abbandunata u zdingata ghal zmien twil' sabiex jiggustifika l-agir tieghu. Din il-Qorti ghalhekk tqis li l-element tal-spoliatum fuisse gie sufficjentament ippruvat. Infra Bimestre Deduxisse: Illi dan it-tielet element jikkonsisti filli l-kawza trid tigi ntavolata fi zmien xahrejn mill-att spoljattiv. Dwar it-terminu ta' xahrejn f'azzjoni ta' spoll, il-Prim'Awla tal-Qorti Civili fid-decizjoni fl- ismijiet Georgina Ziada -vs- Errol Attard-Negryeyeva et deciza nhar il-21 ta' Ottubru, 2002 qalet illi: 'Huwa veru li dan il-punt ma giex formalment eccepit, kif normalment u guridikament wiehed kien jistenna in bazi għal dak provdut fl-Artikolu 728 tal-Kap 12. B'danakollu 'it- terminu ta' xahrejn li fih l-attur irid jiddeduci l-pretensjoni tieghu huwa element essenzjali ta' din l-azzjoni li jehtieg li jigi konkludentement pruvat mill-attur. rova li trid issir f'kull kaz ta' din ix-xorta imma li ssir sine qua non meta l- parti konvenuta teccepixxi bhal dan il-kaz il-preskrizzjoni taghha bid-dekors tal-perjodu estentiv ta' xahrejn'. Jirrizulta li fis-17 ta' Marzu, 2018 l-attur Carmelo Luft kien mar l-ghalqa u ra li kollox kien normali. L-ghada 18 ta' Marzu, 2018 reggha mar u sab l-ghalqa mahruta u l-qamh distrutt u mghaffeg. Dan bl-ebda mod ma gie kontradett mill-konvenut Leonard Bianco Galea. Dwar l-akkadut sar rapport mal-Pulizija dakinhar stess li kopja tieghu tinsab esebita a fol. 14 et seq tal-process. Il-kawza odjerna giet intavolata fit-3 ta' Mejju, 2018 u ghalhekk entro t- terminu ta' xahrejn mposti mill-ligi. Ghaldaqstant dan l-element jirrizulta wkoll sufficjentement pruvat. Reintegrazzjoni u spurgar tal-Ispoll: Illi jirrizulta li dak li gie mahrut permezz tal-azzjonijiet tal-intimat kien qamh li fi kwalunkwe kaz huwa prodott stagjonali u llum il- gurnata fid-data tad-decizjoni ma hemmx xejn li wiehed jista jaghmel sabiex igib lura l-ghlaqa fl-istat li kienet dakinhar li sehh l-ispoll. Dan izda salvi drittijiet tal-atturi ghal hlas ta' kumpens ghall-prodott distrutt li izda ma ntalabx fil-kawza odjerna. Ghajr dan jirrizulta li l-ispoll odjern jigi spurgat billi l-intimat Leonard Bianco Galea ghandu jiddesisti milli bi kwalunkwe mod jersaq lejn jew jidhol fl-ghalqa in kwistjoni. Decizjoni: Ghaldaqstant ghar-ragunijiet kollha suesposti din il-Qorti tghaddi sabiex taqta' u tiddeciedi din il-kawza kif isegwi: 1. Tichad l-eccezzjonijiet kollha tal-konvenut. Tilqa' l-ewwel talba attrici u tiddikjara u tiddeciedi illi l-intimat abbuzivament u llegalment ikkommetta spoll vjolenti fil-konfront tar-rikorrenti meta invada l-imsemmija ghalqa proprieta` taghhom u hassar il-wicc taghha; 3. Tilqa' t-tieni talba u tordna u tikkundanna lill-intimat Leonard l-ispoll minnu immedjat, Bianco Galea sabiex b'mod kommess u jirrintegra lir-rikorrenti fil-pussess tal-ghalqa taghhom billi jiddesisti milli bi kwalunkwe mod jersaq jew jidhol fl-istess ghalqa. (EUR.LAW), LL.D. 26 ta' Novembru, 2020 Karen Asturias Deputat Registratur 26 ta' Novembru, 2020