QORTI ĊIVILI PRIM' AWLA ONOR IMĦALLEF DR FRANCESCO DEPASQUALE LL.D. LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar il-Ħamis Clinch (17) ta' Ġunju 2021 Rikors Numru 638/2017 FDP Fl-ismijiet Mark Banavage D'Amico (K.I. 818759M) Mireille Banavage D'Amico Spiteri Lofaro (K.I. 3265925M) Vs Mary Anne Grech Sant (K.I. 2373870M) Pasquale Fernando Grech Sant (K.I. 2126820A) Rat ir-rikors datat 14 ta' Lulju 2017, li permezz tiegħu r- rikorrenti talbu is-segwenti: Illi l-kontendenti ffirmaw konvenju fit-3 ta' Marzu 2016 quddiem in- Nutar Dr. Joseph Sammut Mamo fejn il-konvenuti wegħdu li jbiegħu u l-atturi obbligaw ruħhom li jixtru is-segwenti proprjeta: Appartament 12, Onir Court, Tnq Andrew Cunninghatti, Qawra, limiti Bormla Illi l-bejgħ kellu jsir versu l-prezz ta' (€100,000) mitt elf Ewro Illi dan il-konvenju kien jiskadi fil-15 ta' Ġunju 2017. Illi fit-13 ta' Ġunju 2017, l-atturi ippreżentaw ittra uffiċjali li biha interpellaw lil konvenuti sabiex jersqu għall-att finali. Illi dan il-konvenju skada u dan nonostante li l-konvenuti kienu debitament interpellati sabiex jersqu għall-att finali wara l-imsemmi konvenju, huma baqgħu inadempjenti. Illi minħabba dan il-nuqqas da parti tal-konvenuti l-atturi sofrew danni kif ser jirriżulta waqt is-smiegħ u t-trattazzjoni ta' din il-kawża. Għaldaqstant jogħġobha: 1) Tordna lil-konvenuti jersqu għall-att finali wara konvenju datat 20 ta' April 2017 fl-atti tan-Nutar Dr. Joseph Sammut Mamo rigwardanti l-proprjeta hawn fuq deskritta. l-Onorabbli Qorti 2) Tinnomina nutar pubbliku biex jirċievi l-att relattiv. 3) Tinnomina kuraturi biex jirrappreżentaw lill-konvenuti fuq l-att finali fl- eventwali kontumaċja ta' l-istess konvenuti. 4) Tillikwida danni subiti. Bl-ispejjeż u l-konvenuti inġunti in subizzjoni. irrispondew għal dak mitlub billi qajjmu s-segwenti difiżi: Illi preliminarjament l-azzjoni odjerna hija nfondata fil-fatt u fid-dritt stante illi l-konvenju kien skada fit-3 ta' Ġunju 2016, tilef l-effetti tiegħu u l- partijiet tqiegħdu fis-sitwazzjoni li kienu fiha qabel ma sar il-konvenju; Illi sussegwentement l-attriċi ibbażaw l-estensjonijiet tagħhom fuq dan il- konvenju skadut (l-ewwel estenzjoni saret fit-27 ta' Ġunju 2016) u għaldaqstant anke dawn l-estenzjonijiet irrendew ruħhom invalidi u nulli; Illi tali estenzjonijiet nulli imbagħad baqgħu jiġu estiżi kull xagħrejn diversi drabi sa sena wara u ċioe' 15 ta' Settembru 2017; Illi ukoll it-talbiet attriċi għandhom ukoll jiġu miċħuda stante li huma infondati fil-fatt u fid-dritt peress li qabel ma għadda ż-żmien applikabbli, l- atturi, naqsu li b'att ġudizzjarju jsejħu lill-konvenuti sabiex jersqu għall- kuntratt; Illi wkoll l-atturi, f'każ li l-att ġudizzjarju ġie preżentat fil-ħin, naqsu li sussegwentement jiftħu proċeduri b'rikors ġuramentat fit-terminu li tagħti l- liġi u ċioe ta' tletin ġurnata sabiex tintalab it-twettiq tal-wegħda tal-bejgħ; Illi fil-mertu wkoll u mingħajr preġudizzju għall-premess, din l-azzjoni hija nfondata fil-fatt u fid-dritt stante illi l-intimati kellhom raġuni valida fil-liġi sabiex ma jersqux għall-pubblikazzjoni tal-att finali, liema raġuni l-atturi kienu ġew infurmati mill-bidu netti, pero' ma ridux jafu, ma ridux jisimgħu, irrifjutaw kwalunkwe tentattiv ta' ftehim, webbsu rashom, u baqgħu għaddejjin bl-estenzjonijiet ta' attitudni arroganti w assoluta u dan kif ser jiġi ippruvat fil-mori tal-kawża. tal-konvenju skadut bl-użu Rat illi fis-7 ta' Novembru 2017 il-kawża ġiet differita għall-provi. Rat l-affidavit ta' Mark Banavage D'Amico ippreżentat fis-7 ta' Diċembru 2017 (fol 48). Rat l-affidavit ta' Mireille Banavage D'Amico Spiteri Lofaro ippreżentat fis-7 ta' Diċembru 2017 (fol Rat l-affidavit tal-Perit Josie Abraham Saydon ippreżentat fis-7 ta' Diċembru 2017 Rat l-affidavit ta' Simon Mier ippreżentat fit-18 ta' Jannar 2018 (fol 60). Rat ix-xhieda mogħtija tan-Nutar Dottor Joseph Sammut Mamo datata 18 ta' April 2018 (fol Rat ix-xhieda mogħtija ta' Antoinette Drake datata 18 ta' April 2018 (fol 76A). Rat id-dokumentazzjoni eżebita mir-rikorrenti fit-18 ta' April 2018. Rat illi fit-18 ta' April 2018 ir-rikorrenti ddikjaraw illi ma kellhomx aktar provi x'jippreżentaw. Rat ix-xhieda ta' Mary Ann Grech Sant mogħtija fl-24 ta' Mejju 2018 (fol 99). Rat illi dina l-Qorti, kif ippresjeduta, ħadet konjizzjoni tal-atti fis-16 ta' Ottubru 2019. Rat id-dokumentazzjoni eżebita mill-intimati fis-16 ta' Ottubru 2019. Rat l-affidavit tal-konvenuta Mary Ann Grech Sant ippreżentat fl-20 ta' Novembru 2019 Rat l-affidavit tal-Perit Anthony Pollina ippreżentat fl-20 ta' Novembru 2019 (fol Semgħet ix-xhieda ta' Mark Banavage D'Amico in kontro-eżami mogħtija fis-27 ta' Ottubru 2020 Rat id-dokumentazzjoni eżebiti minn Mark Banavage D'Amico fit-13 ta' Jannar 2021. Semgħet ix-xhieda in kontro eżami ta' Mary Ann Grech Sant mogħtija fit-13 ta' Jannar Rat illi fit-13 ta' Jannar 2021 il-kawża ġiet differita għas-sottomissjonijiet bil-miktub wara illi l-partijiet iddikjaraw illi ma kellhomx aktar provi x'jippreżentaw. Rat in-nota ta' sottomissjonijiet ta' l-atturi Mark Banavage D'Amico u Mireille Banavage D'Amico Spiteri Lofaro ippreżentata fl-4 ta' Marzu 2021 (fol 169). Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-intimati ppreżentata fil-5 ta' Mejju 2021 (fol 176). Rat illi fil-5 ta' Mejju 2021 il-kawża ġiet differita għas-sentenza. Ikkunsidrat Jirriżulta li fit-3 ta' Marzu 2016, ġie ffirmat konvenju fl-atti tan-Nutar Dottor Joseph Sammut Mamo, bejn il-partijiet għall-akkwist ta' Appartment 12, Onir Court, Triq Andrew Cunningham, Qawra, limiti ta' Bormla, eżebit fl-atti bħala Dok B a fol 7 tal- proċess. Dan il-konvenju kien jiskadi fit-3 ta' Ġunju 2016. Permezz ta' dan il- konvenju, l-intimati kienu wegħdu li ser ibiegħu proprjetà ossija Appartament 12, Onir Court, Triq Andrew Cunningham Qawra, limiti ta' Bormla għall-prezz ta' Ewro 100,000, u l-atturi obbligaw ruħhom li jixtru skont il-kondizzjonijiet stipulati fil- kuntratt. Jirriżulta li kienu saru estensjonijiet dwar dan il-konvenju li huma eżebiti mar-rikors promotur, fejn l-ewwel estensjoni saret fis-27 ta' Ġunju 2016 (fol 13), t-tieni estensjoni saret fil-15 ta' Settembru 2016 (fol 14), it-tielet estensjoni saret fl-14 ta' Novembru 2016 (fol 15), ir-raba' estensjoni saret fl-14 ta' Frar 2017 (fol 16) u l-ħames estensjoni saret fl-20 ta' April 2017 (fol 17). Is-sitt u l-aħħar estensjoni hija datata 12 ta' Ġunju 2017 u kellu jiskadi fil-15 ta' Settembru 2017, eżebita a fol 18. Jirriżulta li l-oriġinal ta' din l-aħħar estensjoni m'hijiex iffirmata mill-intimata u żewġha, kif sostniet l- intimata fix-xhieda tagħha. Minkejja dan, l-estensjonijiet kollha preċedenti kienu iffirmati mill-kontraenti kollha. Jirriżulta li ntbagħtu erba' ittri uffiċjali da parti tal-atturi, li huma eżebiti a fol 69 sa 75. L-ewwel ittra hija datata 3 ta' Ġunju 2016 (fol 69), it-tieni ittra hija datata 7 ta' Settembru 2016 (fol 71), it-tielet ittra hija datata 17 ta' April 2017 (fol 73) u r-raba' ittra uffiċjali ġiet ippreżentata fit-12 ta' Ġunju 2017 (fol 75). Jirriżulta illi l-proċeduri odjerni ġew intavolati fl-14 ta' Lulju 2017. Ir-rikorrenti sussegwentement ipproċedew b'dan il-każ sabiex l-intimati jaddevjenu għall-kuntratt finali in segwitu għall-konvenju datat 3 ta' Marzu 2016 fejn qed isostnu li huma kienu interpellaw lill-intimati permezz ta' ittra uffiċjali sabiex jersqu għall- iffirmar tal-kuntratt a tenur tal-Artikolu 1357(2) tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta w dawna ma resqux. Għalhekk, permezz tal-kawża odjerna qegħdin jitolbu fost oħrajn, lill-Qorti tiddeċiedi li l-konvenju imsemmi huwa validu skont il-liġi u li l-intimati huma obbligati sabiex jersqu għall-att finali relattiv. Ir-rikorrenti qed isostnu wkoll, li minħabba l-inadempjenza da parti tal-intimati biex jaddevjenu għall-kuntratt, sofrew danni, konsegwentement ipproċedew bil-każ odjern. Jirriżulta, mill-banda l-oħra, illi l-konvenuti irrispinġew il-pretensjonijiet tar-rikorrenti billi eċċepew preliminarjament li l-konvenju kien skada fit-3 ta' Ġunju 2016. Inoltre`, ġie sostnut li anke l-estensjonijiet għall-imsemmi konvenju huma invalidi u nulli. Di piu`, ġie eċċepit li t-talbiet tar-rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt stante li l- atturi naqsu milli jsejħu lill-intimati b'att ġudizzjarju fiż-żmien applikabbli u naqsu milli jipproċedu b'kawża. Ġie wkoll eċċepit, li l-intimati kellhom raġuni valida għaliex ma resqux għall-kuntratt finali. Meritu tal-każ Il-klawsoli ikkontestati fil-konvenju in kwistjoni. Fix-xhieda tagħha, l-intimata xehdet li ma kinitx taf il-kontenut tal-konvenju preċedentement għad-data li fih iltaqgħu u ffirmaw il-konvenju. Hija sostniet, kemm fix-xhieda u fis-sottomissjonijiet, li xi klawsoli saru qabel l-iffirmar tal-konvenju u kienu biss a benefiċċju tar-rikorrenti. Spjegat ukoll, l-istat mentali li kienet fih dakinhar tal-konvenju minħabba l-problemi li kienet għaddejja minnhom, u wara pressjoni da parti ta' Simon Mier, l-aġent ta' Real Estate, hija ċediet għall-pressjoni u ffirmat il-konvenju, nonostante l-kalwsoli inseriti, li hija ma qablitx magħhom. Inoltre`, fix-xhieda tagħha u fis-sottomissjonijiet, l-intimata sostniet ukoll li kienet ġiet infurmata mill-Perit tagħha li kien hemm diskrepanzi fil-pjanta sottomessa mal- konvenju, li kienet pjanta tal-1992, li kient diversa mis-sitwazzjoni attwali. L-intimata, spjegat fix-xhieda tagħha, li meta hija kienet infurmat b'din is-sitwazzjoni lir-rikorrent, huwa kien aggressiv, u spiċċaw ma jitkellmux bejniethom. Il-klawsoli fil-konvenju mertu tal-kawża odjerna, li qed tilmenta minnhom l-intimata fejn hija qed issostni li kellha raġunijiet validi sabiex ma tidhirx għall-att finali, huma s-segwenti: Jirriżulta illi, mix-xhieda mogħtija, b'referenza għat-tielet u l-ħames klawsoli suċitati, ġie ammess mill-intimata li l-fond mertu tal-konvenju in kwistjoni ma kienx mibni skont il-permess, b'hekk hija ma setgħetx tiggarantixxi l-'vacant possession' imsemmija fi klawsola 5. Jidher evidentement, li r-rikorrenti kienu konsapevoli ta' dan il-fatt, u kien għalhekk li kien hemm diskrepanzi fil-pjanta minn kif kien il-fond attwalment. Jirriżulta illi r-rikorrent, fix-xhieda tiegħu in kontro-eżami spjega li dawn in- nuqqasijiet kien lest li jirranġahom hu stess. Semma' fix-xhieda tiegħu, li kien bagħat ittra tramite l-avukat tiegħu f'dan ir-rigward. Iżda, jirriżulta li din l-ittra qatt ma waslet. Madankollu, din il-Qorti f'kawża bħal din m'għandhiex tidħol fl-istħarriġ ta' dawn il- fatti u riżultanzi. Iżda, l-Qorti għandha tqis il-punti legali, dwar il-pern ta' dan il-każ. F'dan il-kuntest, huwa relevanti dak ribadit fil-każ Ġemma Fenech vs John Bilardo deċiża mill-Qorti tal-Appell fl-20 ta' Ottubru 2003. "Tajjeb li jiġi osservat ukoll qabel kull konsiderazzjoni tal-mertu illi hu paċifiku f'materja ta' interpretazzjoni ta' kuntratti illi meta d-diċitura tal- kuntratt tkun waħda ċara allura ma huwiex leċitu għall-Qorti li tittanta tinterpretah billi tindaħal x'kienet il-motivazzjoni tal-kontraenti meta kkonkludew il-ftehim. Dan kif jinstab rispekkjat ukoll fl-Artikolu 1002 tal- Kap 16." Ukoll fis-sentenza fl-ismijiet Clementine Delorenzo et vs Emmanuela Gauci Bogovic deċiża mill-Qorti tal-Appell Inferjuri fit-22 ta' Novembru 2002, ġie ritenut: "L-ewwel regola fondamentali tal-interpretazzjoni hi dik dettata mill- Artikolu 1002 tal-Kodiċi Ċivili li tgħid li meta l-kliem ta' konvenzjoni, meħud fis-sens li għandu skont l-użu fiż-żmien tal-kuntratt, hu ċar, m'hemmx lok għal interpretazzjoni għandha biss tittieħed mill-att stess, u mhux minn provi estraneji, speċjalment meta l-interpretazzjoni hija relattiva għall-kwistjoni prinċipali (Kollez.Vol. Dan il-prinċipju jinsab ben stabbilit fil-ġurisprudenza nostrana. Fil-fatt, fil-każ Gloria mart Jonathan Arcicovich et vs L-Arkitett u Inġineer Ċivili Anthony Leguesse Fahmy Gaad deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-5 ta' Ottubru 1998 ingħad: "Meta l-kliem ta' konvenzjoni, meħud fis-sens li għandu skont l-użu fiż- żmien tal-kuntratt, huwa ċar, ma hemmx lok għal interpretazzjoni (Art.1002 tal-Kap 16) u li l-prinċipju kardinali li jirregola l-istitut tal-kuntratti jibqa' dejjem dak li l-vinkolu kontrattwali għandu jiġi rispettat u li hija l-volonta` tal-kontraenti kif espressa fil-konvenzjoni li kellha tipprevali u trid tiġi osservata. Relevanti wkoll għall-fatti in eżami huwa dak ritenut fil-każ Paul Scerti et vs Joseph Falzon et noe et deċiża mill-Prim' Awla Qorti Ġivili fit-28 ta' April 2003, fejn ingħad, li hija konsentita l-interpretazzjoni biss jekk mill-kumpless tal-kuntratt innifsu ikun jidher ovvju li l-partijiet ma jkunux riedu tabilħaqq ifissru dak li kitbu. Imma min-naħa l-oħra, meta l-kontraenti ikunu taw espressjoni bil-kitba tal-volonta` tagħhom l-ebda inġerenza mhi tollerabbli biex timla lacuna ta' dak li wieħed mill- kontraenti seta' kellu in forma mentis iżda li b'danakollu ma ġietx ukoll hekk minnu espressa. Applikati dawn il-prinċipji għall-każ in eżami, ma jiswiex l-argument ta' l-intimata, li hija kienet fi stat mentali konfuż dakinhar tal-iffirmar tal-konvenju. Huwa minnu li l- klawsoli ċitati hawn fuq indikati fil-konvenju huma klawsoli 'one sided', kif ammetta l-istess rikorrent meta qal li klawsola 3 hija biss diretta lejn ix-xerrej, u ma ġie mħolli xejn fir-rieda ta' l-intimata. Madankollu, meta ż-żewġ partijiet ikunu taw l-espressjoni bil-kitba tal-volonta` tagħhom, dak li kien fi ħsieb il-partijiet fil-mument tal-iffirmar m'għandux relevanza. Għaldaqstant, ladarba l-intimati iffirmaw il-konvenju datat 3 ta' Marzu 2016, m'hemmx lok għal aktar interpretazzjoni, għaliex skont il-prinċipju ta' pacta sund servanda, jidher li dak indikat fl-iskrittura kien maqbul u miftiehem bejn il-partijiet. L- argument ta' l-intimata li ma kinitx rat il-klawsoli minn qabel u li hija ma setgħetx taqbel mal-klawsoli indikati, ma ireġġix. Huwa obbligu ta' kull parti li tanalizza l- klawsoli inseriti qabel l-iffirmar tal-kuntratt. Għalhekk, b'referenza għal dak eċċepit mill-intimata dwar pressjoni, nuqqas ta' volonta` u li kellha raġunijiet validi ma tersaqx għall-kuntratt finali, dawn ir-raġunijiet ma jistgħux jigu kkunsidrati. Di piu`, ir-raġuni indikata mir-rikorrenti, dwar nuqqas ta' permessi tal-Ippjanar rigward il-fond in kwistjoni, se mai, setgħu kienu raġuni valida li setgħet tiġi imqajma mix-xerrej, u mhux mill-venditur. Ma huwiex aċċettabbli illi venditur jipprova jagħmel użu minn difetti illi kien a korrent tagħhom minn qabel lilu nniffsu mill-obbligi minnu sabiex, sussegwentement, volontarjament aċċettati lejn terzi. jiżvinkola Għalhekk, fid-dawl tal-iffirmar tal-konvenju mill-kontraenti, nonostante n-nuqqas ta' qbil din il-Qorti ser tikkunsidra l-effetti legali tal-konvenju eżebit kif effettivament huwa in scriptum. Għaldaqstant, tiċħad is-sitt eċċzzjoni tal-intimati f'dan ir-rigward. Eċċezzjonijiet tal-intimati dwar skadenza tal-konvenju. L-intimati eċċepew il-pretesjonijiet tar-rikorrenti huma infondati fl-fatt u fid-dritt stante li l-konvenju skada fit-3 ta' Ġunju 2016. Di piu`, ġie eċċepit, li r-rikorrenti qed jibbażaw il-pretensjonijiet tagħhom fuq estensjonijiet li saru in segwitu għal konvenju skadut. Infatti, ġie eċċepit, li r-rikorrenti naqsu milli jsejħu lill-intimati b'att interpellatorju fil-ħin, u f'każ li ġew interpellati, naqsu milli jipproċedu b'każ fil-ħin. Jingħad fl-ewwel lok, li l-intimati sostnew fis-sottomissjonijiet, li fit-3 ta' Ġunju 2016, dakinhar tal-iskadenza tat-terminu tal-konvenju, ġiet riċevuta l-ittra uffiċjali dakinhar tat-3 ta' Ġunju 2016 fl-16.00. Ġie sottomess fis-sottomissjonijiet tal-intimati, li ladarba rċevew l-ittra uffiċjali dak il-ħin tal-16.00, wara l-ħin tal-għeluq tar-Reġistru tal-Qorti, b'hekk it-terminu għall-Qorti kien skada. Dan l-argument, b'referenza għall-ittra mibgħuta fl-16.00 dakinhar tat-3 ta' Ġunju 2016 ma ireġġix. Tajjeb li jiġu enunċjati il-prinċipji saljenti dwar l-effetti ta' wegħda ta' bejgħ. Jibda biex jingħad, li l-Artikolu 1357(2) tal-Kap 16 jipprovdi hekk: "L-effett ta' din il-wegħda jispiċċa meta jagħlaq iż-żmien miftiehem bejn il- partijiet għal hekk, jew jekk ma ikun hemm ebda ftehim bħal dak, meta jgħaddu tlett xhur minn dak inhar li l-bejgħ ikun jista' jsir, kemm-il darba l- aċċettant ma jsejjaħx lil dak li wiegħed, b'att ġudizzjarju ippreżentat qabel ma jgħaddi ż-żmien applikabbli kif intqal qabel, sabiex jagħmel il-bejgħ, u kemm-il darba, fil-każ li dak li wiegħed jonqos li jagħmel hekk, it-talba b'rikors ġuramentat sabiex titwettaq il-wegħda ma tiġix ippreżentata fi żmien tletin jum minn meta jagħlaq l-imsemmi żmien." L-effetti ta' din id-disposizzjoni tal-liġi ġew affermati fil-każ Cissa Ltd. vs Madliena Village Ltd. deċiża fit-30 ta' Jannar 2018 fejn ingħad, li l-effetti ta' din id- disposizzjoni kienu trattati fis-sentenza Maria Piscopo et vs JMA Developments Ltd. et, deċiża fit-28 ta' Marzu 2003 mill-Prim' Awla Qorti Ċivili, u kkonfermata mill- Qorti tal-Appell fis-26 ta' Mejju 2006: "Jidher għalhekk li una volta li jiġi ppreżentat l-att ġudizzjarju qabel ma jiskadi t-terminu tal-konvenju, dan l-att ġudizzjarju jestendi l-effetti tal- konvenju għal perjodu ta' xahar, sakemm jew l-aċċettant jagħżel li jersaq għall-kuntratt entro dak ix-xahar jew altrimenti sakemm tiġi preżentata l- azzjoni fejn jintalab li l-aċċettant iwettaq il-wegħda li ikun għamel permezz tal-konvenju." F'każ li konvenju jiskadi mingħajr ħadd mill-kontendenti ma jimplimenta dan il- konvenju fit-termini tal-validita` tiegħu, u lanqas jieħu miżuri ġudizzjarji li trid il-liġi biex jinfurzaw id-drittijiet u l-obbligi reċiproki stipulati fil-konvenju jfisser li l- partijiet jirritornaw lura għall-pożizzjoni li kienu qabel sar il-konvenju. Fil-każ Carmelo Crisp et vs Paul Delorenzo et deċiża mill-Prim' Awla Qorti Ċivili fis-7 ta' April 2011, ingħad: "Illi din il-Qorti, fil-kawża fl-ismijiet Del negro vs Agius Known As Zahra, deċiża fl-10 ta' Jannar 1994 qalet hekk: L-Artikolu 1357 tal-Kap 16 jippreskrivi li l-effett ta' wegħda ta' bejgħ jispiċċa meta il-partijiet għalhekk........kemm-il darba l-aċċettant ma jsejjaħx lil dak li wiegħed, b'att ġudizzjarju ippreżentat qabel ma jgħaddi ż-żmien applikabbli kif intqal qabel, sabiex jagħmel il-bejgħ, u kemm-il darba, fil-każ li dak li wiegħed jonqos li jagħmel hekk, it-talba b'ċitazzjoni sabiex titwettaq il-wegħda ma tiġix ippreżentata fi żmien tletin jum minn meta jagħlaq l-imsemmi żmien." iż-żmien miftiehem jagħlaq Għalhekk, biex konvenju ma jiskadix u jinżamm fis-seħħ hemm bżonn żewġ rekwiżiti, li jridu jsiru, u jekk ma jsirux, il-konvenju jiskadi. Għaldaqstant, jekk il-formalitajiet rikjesti f'dan l-Artikolu 1357(2) tal-Kodiċi Ċivili, ma jiġux osservati, l-konvenju jitlef l-effikaċja tiegħu, u l-partijiet jerġgħu lura għall-istatus quo ante, ta' qabel il-konvenju. Jiġi puntwalizzat, li l-effett tal-ittra uffiċjali huwa biss sabiex jestendi l-konvenju għal perjodu ta' xahar. Iżda qabel ma jiskadi dan it-terminu kif imġedded bl-ittra uffiċjali, trid tiġi ippreżentata l-kawża. (Ara wkoll Bal vs Scerti, Appell Ċivili deċiż fit-22 ta' Frar 1990; Rockap Development Ltd. vs Premier Leasing & Investments Co. Ltd. deċiża mill-Prim' Awla Qorti Ċivili fit-18 ta' Novembru 2016; Carmel Gialanze’ et vs John Seychell et deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-5 ta' Ottubru 2001). Huwa paċifiku fil-ġurisprudenza, li l-liġi titkellem dwar il-preżentata tal-ittra uffiċjali u mhux dwar in-notifika tagħha. Infatti, l-Żrtikolu 1357 (2) tal-Kodiċi Ċivili jirrikjedi l- preżentata u mhux in-notifika effettiva tal-ittra uffiċjali qabel l-iskadenza tal-konvenju. (Ara Jesmond Sammut Mamo et vs Joseph Xuereb Bianco et deċiża mill-Prim' Awla Qorti Ċivili fl-1 ta' Marzu 2019; Carmel Gialanze’ et vs John Seychell et, deċiża mill-Qorti tal-Appell fil- 5 ta' Ottubru 2001). Għalhekk, isegwi, li l-ittra uffiċjali tat-3 ta' Ġunju 2016 ġiet notifikata proprju dakinhar tad-data tal-iskadenza, ossija t-3 ta' Ġunju 2016, ergo entro t-terminu. F'kull każ, fil-każ taħt eżami, l-intimati ikkonfermaw li rċevew l-ittra uffiċjali dakinhar tal- iskadenza fit-3 ta' Ġunju 2016 fl-16.00. In vista tas-suespost, l-argument tal-intimati, li n-notifika tal-ittra uffiċjali, li saret fit-3 ta' Ġunju 2016 ma saritx entro t-terminu rikjest mhuwiex argument validu, b'referenza għal din l-ittra uffiċjali in kwistjoni. Għalhekk, tiċħad l-ewwel eċċezzjoni preliminari tal-intimati, fejn ġie sostnut li l- konvenju kien skada fit-3 ta' Ġunju 2016, u li dakinhar kien tilef l-effetti tiegħu. Fil-każ in eżami, jirriżulta li sussegwentement, għat-3 ta' Ġunju 2016, kienu saru estensjonijiet għall-konvenju liema estensjonijiet huma eżebiti mar-rikors promotur a fol 13 et seq. L-intimati qed jikkontestaw il-validita` ta' dawn l-estensjonijiet, b'mod partikolari, l-aħħar estensjoni datata 12 ta' Ġunju 2017, (fol 18). Fix-xhieda tagħha, l-intimata sostniet li dik l-estensjoni mhijiex iffirmata minnha u minn żewġha. Għalkemm, l-intimata ammettiet, fix-xhieda tagħha, li hija dejjem marret tiffirma l-estensjonijiet fl-assenza tar-rikorrenti, u mingħajr il-preżenza tan- Nutar, l-estensjonijiet preċedenti għal din tal-aħħar, u ċooe` tat-12 ta' Ġunju 2017, ġew iffirmati minnha u minn żewġha. Iżda, f'din l-aħħar estensjoni eżebita a fol 18, fejn jidher li l-firem tal-intimati huma karenti, peress li huma kienu ffirmaw kopja tal- oriġinal, b'hekk il-firem tal-intimati fuq l-oriġinal tal-estensjoni huma neqsin. Fid-dawl ta' dawn il-fatti u ċirkostanzi, din il-Qorti trid tistħarreġ is-sekwenza tal-fatti sabiex tasal għall-fatt jekk il-konvenju in kwistjoni skadiex jew le. Jidher evidentement, li ntbagħtu erba' ittri uffiċjali da parti tar-rikorrenti, l-ewwel ittra uffiċjali tat-3 ta' Ġunju 2016, eżebita a fol 69, li kif diġa' ingħad hija valida u saret fil- ħin. It-tieni ittra uffiċjali hija ppreżentata fis-7 ta' Settembru 2016, u hija eżebita a fol 71 u hija wkoll valida, u saret fil-ħin. It-tielet ittra uffiċjali hija datata 17 ta' April 2017 eżebita a fol 73, u hija wkoll valida u ġiet ippreżentata entro t-terminu. Ir-raba' ittra uffiċjali ġiet ippreżentata fit-12 ta' Ġunju 2017, id-data ta' skadenza tal-aħħar estensjoni, liema estensjoni qed tiġi ikkontestata, peress li l-intimata xehdet li din l- aħħar estensjoni mhijiex iffirmata mill-intimati. Jiġi osservat, li l-estensjoni ikkontestata, fejn l-intimata qed issostni li ma kinitx iffirmata, hija datata 12 ta' Ġunju 2017 u tiskadi fil-15 ta' Settembru 2017. Madankollu, d-data tal-preżentata tal-każ odjern hija 14 ta' Lulju 2017. Jirriżulta wkoll, evidentement, li l-aħħar estensjoni datata 20 ta' April 2017, eżebita a fol 17, hija ffirmata mill-kontraenti kollha. Infatti, fl-ewwel talba tagħhom, ir- rikorrenti jirreferu proprju għal estensjoni datat 20 ta' April 2017, u ċioe` għall- estensjoni iffirmata a fol 17. Għalhekk, in segwitu għall-aħħar estensjoni iffirmata mill-partijiet, ġiet ippreżentata l- ittra uffiċjali datata 12 ta' Ġunju 2017, eżebita fl-atti, liema ittra uffiċjali ġiet segwita b'dan il-każ. Għaldaqstant, jidher, li kollox sar skont ir-rekwiżiti rikjesti mid- disposizzjoni tal-liġi da parti tar-rikorrenti. Fid-dawl tas-suespost, l-intimati għandhom jaddevjenu għall-att finali. Għalhekk, ser tilqa' t-talbiet tar-rikorrenti f'dan ir-rigward. Tramite r-raba' talba, r-rikorrenti talbu l-likwidazzjoni tad-danni subiti. jiġi osservat illi ma tressqet l-ebda prova dwar danni subiti. Għalhekk, fiċ-ċirkostanzi, din il-Qorti mhijiex ser tilqa' r-raba' talba tar-rikorrenti. Konklużjoni Il-Qorti; Wara illi rat l-atti kollha proċesswali kollha ppreżentati quddiemha, u wara illi rat is- sottomissjonijiet tal-abbli difensuri tar-rikorrenti u tal-intimati, tgħaddi biex taqta' u tiddeċiedi l-vertenza odjerna billi: Tiċħad l-eċċezzjonijiet kollha tal-intimati għar-raġunijiet spjegati. Tilqa' l-ewwel talba tar-rikorrenti u tordna lill-konvenuti jersqu għall-att finali wara l- konvenju datat 20 ta' April 2017 fl-atti tan-Nutar Dr. Joseph Sammut Mamo rigwardanti l-imsemmija proprjeta` kif hawn fuq deskritta. Tilqa' t-tieni talba u tinnomina lin-Nutar Joseph Sammut Mamo sabiex jippubblika l-att finali ta' bejgħ u sabiex jagħmel dawk l-atti kollha li huma neċessarji, inċidentali, anċillari u / jew konsegwenzjali għal dan il-għan; Tordna illi l-kuntratt finali ta' bejgħ għandu jsir sa mhux aktar tard minn tlett xhur mid- data tas-sentenza, liema kuntratt għandu jsir ġewwa l-uffiċini tan-Nutar Joseph Sammut Mamo jew post ieħor illi jidhirlu opportun in-Nutar Joseph Sammut Mamo. Tilqa' t-tielet talba u tinnomina lil Dr Tanya Agahi sabiex tirrapreżenta lill-konvenuti fuq l-att finali fl-eventwali kontumaċja tal-istess konvenuti. Tiċħad ir-raba' talba tar-rikorrenti. L-ispejjeż tal-proċeduri odjerni għandhom ikunu a kariku tal-intimati. Francesco Popov LL.D. LL.M. (IMLI) Imħallef Rita Mitchell Deputat Reġistratur