Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR. IMĦALLEF LAWRENCE CHLACH Seduta tal-18 ta' Novembru, 2020 Allied Newspapers Limited ("is-soċjetà appellata") Foundation for Medical Services ("il-fondazzjoni appellanta") Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM Dan huwa appell magħmul mill-Foundation for Medical Services [minn issa 'l quddiem "il-fondazzjoni appellanta"] mid-deċiżjoni mogħtija fit-30 ta' Jannar, 2020, [minn issa 'l quddiem "id-deċiżjoni appellata"], mit-Tribunal tal- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM Appell dwar l-Informazzjoni u l-Protezzjoni tad-Data [minn issa 'I quddiem "it- Tribunal"], li permezz tagħha ddeċieda billi ċaħad l-appell tal-fondazzjoni appellanta u għaldaqstant ikkonferma d-deċiżjoni tal-Kummissarju dwar l- Informazzjoni u l-Protezzjoni tad-Data [minn issa 'l quddiem "il-Kummissarju"] tat-22 ta' Novembru, 2018, u li permezz tagħha l-Kummissarju kien laqa' l- ewwel talba tas-soċjetà Allied Newspapers Limited [minn issa 'l quddiem "is- soċjetà appellata"] li tingħata kopja tal-kuntratti tal-impjieg ta' Neville Dilley u Il-fatti tal-proċeduri odjerni jirrigwardaw talba li kienet saret lill- fondazzjoni appellanta ai termini tal-Att dwar il-Libertà tal-Informazzjoni (Kap. 496) mis-soċjetà appellata, li hija s-sid tal-gazzetti The Times of Malta u The Sunday Times of Malta, sabiex tiġi pprovduta b' (i) kopja tal-kuntratti ta' impjieg bid-dokumenti kollha annessi magħhom bejn l-fondazzjoni appellanta u Neville Dilley, li saru wara t-13 ta' April, 2017; (ii) kopja tal-kuntratti ta' impjieg bid- dokumenti kollha annessi magħhom bejn l-fondazzjoni appellanta u Carmen Gatt Muscat, li saru wara t-3 ta' Lulju, 2016; (iii) lista tal-konsulenti ingaġġjati mill- fondazzjoni appellanta wara t-3 ta' Lulju, 2016. Fid-deċiżjoni tiegħu tat-22 ta' Novembru, 2018 il-Kummissarju ddeċieda li wara li titneħħa kull informazzjoni personali, ħlief dik dwar il-kumpens li jirċievu Carmen Gatt Muscat u Neville Dilley mill-impjieg tagħhom u dwar il-kundizzjonijiet tal-kariga tagħhom, il-fondazzjoni appellanta għandha tagħti aċċess lis-soċjetà appellata għall-kuntratti Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM inkwistjoni fi żmien 20 ġurnata mid-data tad-deċiżjoni tal-Kummissarju. għat-tieni tas-soċjetà appellata, il-Kummissarju kkonkluda informazzjoni rikjesta kienet diġà disponibbli pubblikament, u allura qies illi meta l-fondazzjoni appellanta ċaħdet it-talba tas-soċjetà appellata, din kienet konformi mar-rekwiżiti tal-artikolu 14(d) tal-Kap. Fl-20 ta' Diċembru, 2018 l-fondazzjoni appellanta kienet ippreżentat appell quddiem it-Tribunal mid-deċiżjoni tal-Kummissarju tat-22 ta' Novembru, 2018, fejn talbet illi tiġi kkonfermata d-deċiżjoni tal-Kummissarju rigward it-tieni talba tas-soċjetà appellata u li tiġi revokata u mħassra l-imsemmija deċiżjoni għar-rigward tat-tieni talba u li tordna li l-kuntratti tal-impjieg ta' Carmen Gatt Muscat u Neville Dilley m'għandhomx jiġu żvelati. Fir-risposta tagħha tal-15 ta' Jannar, 2019, is-soċjetà appellata kienet qalet inter alia illi fejn ikun hemm involuta awtorità jew entità pubblika, għandu jiġi promoss id-dritt tal-informazzjoni, li huwa kolonna ewlenija tad-dritt fundamentali tal-libertà tal-espressjoni, u fejn il-media hija rikonoxxuta mill- Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem u mill-Qorti Kostituzzjonali illi għandha l-obbligu li taċċerta t-trasparenza tal-entitajiet pubbliċi. Qalet ukoll illi l-fondazzjoni appellanta qiegħda taqleb kollox ta' taħt fuq meta tisħaq illi l- ewwel m'għandha tiġi protetta hija l-kunfidenzjalità tal-kundizzjonijiet tal- impjieg ta' persuni li huma impjegati f'position of trust. Is-soċjetà appellata sostniet ukoll illi kull impjieg mal-Gvern għandu jkun soġġett għall-prinċipji tat- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM trasparenza, speċjalment għar-rigward ta' positions of trust, fejn impjieg mal- Gvern jiġi mogħti lill-individwu direttament u mhux wara sejħa pubblika u mhux wara li jkunu ġew ippubblikati l-kundizzjonijiet tal-impjieg applikabbli għalih. soċjetà appellata kienet qalet ukoll illi huwa inkonċepibbli kif il-fondazzjoni appellanta tipprova tistrieħ fuq klawsola ta' kunfidenzjalità illi daħlet hija stess f'kuntratti li għandha ma' impjegati, biex ma tiżvelax l-istess kuntratti li huma ta' interess pubbliku. Is-soċjetà appellata kienet qalet ukoll illi huwa inkonċepibbli kif jista' jiġi argumentat illi jekk tingħata l-informazzjoni mitluba, dan ser ikollu effett ħażin sostanzjali fuq it-tmexxija xierqa u effiċjenti ta' awtorità pubblika. Id-deċiżjoni appellata konsiderazzjonijiet: "Ikkonsidra Permezz tad-deċiżjoni mogħtija fit-30 ta' Jannar, 2020, it-Tribunal ċaħad l-appell imressaq mill-fondazzjoni appellanta, mid-deċiżjoni meħuda mill- Kummissarju tat-22 ta' Novembru, 2018, u dan wara li għamel is-segwenti Li dan huwa appell mid-deċiżjoni tal-Kummissarju li ordna lill-Fondazzjoni sabiex wara li titneħħa kull informazzjoni personali li għandha x'taqsam mas-Sinjura Carmen Gatt Muscat u s-Sur Neville Dilley ħlief dik dwar xi kumpens u kundizzjonijiet tal-karigi tagħhom, l-Awtorità Pubblika għandha tgħaddi lill-applikant aċċess għad-dokumenti rikjesti bis-saħħa tal-artikolu 12 (1)(1) tal-Att. Li l-kuntratt ta' Carmen Gatt Muscat tal-4 ta' Lulju 2015 li skada fl-4 ta' Lulju 2019 m'għandux confidentiality clause u din ġiet introdotta bl-addendum għal dan il- ftehim li sar fit-28 ta' Frar 2018 u li tgħid hekk: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM Jidher għalhekk li din tirreferi biss għal dan il-kuntratt li jirrigwarda l-pakkett finanzjarju ta' Carmen Gatt Muscat. Il-kuntratt ta' Neville Dilley tal-14 ta' April, 2018 għandu inkluża l-istess confidentiality clause (para 21). Ma hux ikkontestat li l-Fondazzjoni hija waħda pubblika u finanzjata minn fondi pubbliċi; kif ma hux kontestat li l-paga taż-żewġ sinjuri toħroġ minn fondi pubbliċi. Illi l-confidentiality clauses ħafna drabi magħrufa bħala gagging clauses veru li jorbtu lill- partijiet iżda veru wkoll li huma suġġetti għall-Att dwar il-Libertà tal-Informazzjoni u din tista' tingħata jew bil-kunsens tal-parti, jew bil-liġi jew meta hemm dak li jissejjaħ overriding public interest. Illi l-Iskozja pereżempju taħt The Freedom of Information (Scotland) Act 2002, meta jkun hemm klawżoli ta' kunfidenzjalità f'kuntratt, liema klawżoli jissodisfaw il-kriterji tal-eżenzjoni taħt dan l-Att trid tiġi inkluża annex mal-kuntratt: "identifying why the information is confidential, that it disclosure would 'prejudice substantially' the party's commercial interest and for how long. Illi l-Kap. 496 tal-Liġijiet ta' Malta ċioe l-Att dwar il-Libertà tal-Informazzjoni fit- Taqsima V tiegħu jagħti r-raġunijiet biex dokumenti uffiċjali ma jkunux żvelati taħt dan l-Att. Il-Fondazzjoni appellant qed tibbaża l-aggravju tagħha fuq l-artikolu 31(2) tal-istess Att ċioe, "Dokument hu dokument eżentat jekk l-iżvelar tiegħu taħt dan l- Att jagħti lok għal azzjoni minn persuna (minbarra awtorità pubblika) għal ksur ta' kunfidenzjalità."; u fuq l-artikolu 12(2)(ċ) tal-istess Att. Illi biex dokument ikun eżentat skont l-istess Kap, skont it-tifsira tiegħu fl-artikolu 2 ifisser 'dokument li mhux suġġett għall-iżvelar taħt dan l-Att skont Taqsimiet V u V". It-tifsira ta' dokument eżentat mogħtija fit-Taqsima V ma tinkwadra fl-ebda waħda miċ-ċirkustanzi msemmija għal każ preżenti, u l-istess jista' jingħad għat-Taqsima VI li tirrigwarda raġunijiet oħrajn biex ma tingħatax informazzjoni uffiċjali. U għalhekk dan it-Tribunal ma jaqbilx mal-appellanti meta jikkontendi li l-kuntratti tax-xogħol ta' Carmen Gatt Muscat u ta' Neville Dilley għandhom jiġu meqjusa bħala 'dokument eżentat' u li konsegwentement l-artikolu 31(2) tal-Kap. 496 ma japplikax. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM L-istess jingħad għar-raġuni l-oħra mogħtija mill-appellanti għaliex l-appell għandu jintlaqa' u ċioe ai termini tal-artikolu 12 (2) (ċ) tal-istess Att u ċioe tali informazzjoni ma għandhiex tingħata għax tippreġudika l-interessi protetti mit-Taqsima V u t- Taqsima VI u fil-każ ta' interessi protetti mit-Taqsima VI m'hemm interess pubbliku kuntrarju li għandu aktar importanza minn dawk l-interessi. Dan stante meta wieħed jevalwa l-interess pubbliku mal-interess tal-Fondazzjoni, meta l-Fondazzjoni hija ffinanzjata minn fondi pubbliċi u meta kuntratt ta' xogħol ta' Ciantar u ta' Gafà ma jistax jitqies bħala dokument eżentat, u meta l-interess pubbliku sabiex ikun jaf kemm dawn qed jitħallsu mit-taxxi tal-poplu aktar u aktar meta x- xogħol ingħata lilhom mhux b'sejħa pubblika iżda b'direct order qua persons of trust, aktar wieħed jifhem kemm dan l-interess pubbliku jiżboq bil-kbir l-interessi tal-istess Fondazzjoni appellant u għalhekk ma jistax jaqbel mal-appellanti meta jgħid li l- kuntratti ta' kunfidenzjalità jirbħu fuq l-interess pubbliku. Kieku verament kien il-każ ċioe li kull kuntratt ta' kunfidenzjalità jirbaħ fuq l-interess pubbliku u din il-liġi tirrendi ruħha ineffettiva u ma hija tajba għal xejn. Iżda kif ġie osservat mhux kull kuntratt li għandu din il-klawsola ta' kunfidenzjalità huwa kuntratt eżentat u l-kuntratti tax- xogħol imħallsa minn fondi pubbliċi ma jistgħu jitqiesu li huma kuntratti eżentati. It-tieni raġuni mogħtija mill-appellanti hija li - l-iżvelar tal-kundizzjonijiet ta' impjieg fi kwalunkwe entità kemm dik pubblika u kif ukoll privat jista' jkollhom effett negattiv fuq il-kollegi sħabhom li jiffurmaw parti mill-istess entità u għaldaqstant fuq l-operat xieraq tal-istess entità. Illi dwar din ir-raġuni ma tresqu l-ebda provi dwar dan u jekk l-appellanti huwa mħasseb dwar dan, kien missu rah qabel ma ta dawn il-kuntratti tax-xogħol in kwistjoni. Inoltre jiġi rilevat li l-artikolu 32 (ċ) li fuqu qed jibbaża l-aggravju tiegħu l- appellanti jistipula li tali effett ħażin ikun sostanzjali fuq it-tmexxija xierqa u effiċjenti tal-operazzjonijiet ta' awtorità pubblika u mhux fuq il-kollegi sħabhom kif qed jikkontendi l-appellanti. Lanqas dwar dan ma saret l-ebda prova mill-appellanti." Il-fondazzjoni appellanta ppreżentat r-rikors tal-appell tagħha fit-18 ta' Frar, 2020, fejn talbet lil din il-Qorti sabiex: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM "filwaqt li tilqa' l-appell interpost preżenzjalment bħala fondat, tirrevoka u tħassar id- deċiżjoni tat-Tribunal in kwantu li tiġi revokata u mħassra d-deċiżjoni tal-Kummissarju rigward it-talba tas-soċjetà appellata lil jiġu żvelati l-kuntratti ta' impjieg ta' Carmen Gatt Muscat u Neville Dilley u għaldaqstant tordna li l-imsemmija kuntratti m'għandhomx jiġu żvelati u billi tikkonferma d-deċiżjoni tal-Kummissarju rigward it-tieni talba fejn ġiet mitluba lista ta' konsulenti ingaġġjati mill-appellanta wara t-3 ta' Lulju 2016 tiġi kkonfermata." Fir-risposta tagħha s-soċjetà appellata tissottometti li l-appell tal- appellanta għandu jiġi miċħud bl-ispejjeż kontra tagħha. Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Din il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkunsidra l-aggravji tal-fondazzjoni appellanta, u dan fid-dawl tas-sottomissjonijiet ippreżentati mis-soċjetà appellata fir-risposta tagħha u tad-deċiżjoni appellata. Il-Qorti tqis li l-ewwel u t-tieni aggravji jittrattaw tista' tgħid l-istess mertu u għaldaqstant ser jiġu ttratti L-ewwel aggravju: it-Tribunal għamel interpretazzjoni skorretta tal-liġi fejn jidħol l-artikolu 31(2) tal-Kap. it-Tribunal wasal għal deċiżjoni li ma ssib ebda bażi fil- liġi meta kkonkluda fil-każ tal-Fondazzjoni li hija finanzjata minn fondi pubbliċi, l-interess pubbliku huwa ferm kbir u għaldaqstant dak l-interess jirbaħ fuq kwalunkwe klawsola ta' kunfidenzjalità Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM 9. Fl-ewwel aggravju tagħha l-fondazzjoni appellanta tgħid illi t-Tribunal wasal għall-konklużjoni li l-każ preżenti ma jinkwadra ruħu taħt l-ebda waħda miċ-ċirkustanzi msemmija fit-tifsira ta' 'dokument eżentat' mogħtija fit-Taqsima V tal-Kap. 496, u għalhekk it-Tribunal wasal għall-konklużjoni skoretta li artikolu 31(2) ma japplikax għal dan il-każ. Il-fondazzjoni appellanta tgħid li jirriżulta mill- provi li l-kuntratt ta' impjieg ta' Neville Dilley kif ukoll 'addendum' għall-kuntratt ta' impjieg ta' Carmen Gatt Muscat, fihom klawsola ta' kunfidenzjalità, u għalhekk kuntrarju għal dak li ddeċieda t-Tribunal fid-deċiżjoni appellata, kellu japplika l- artikolu 31(2) tal-Kap. 496, liema artikolu jipprovdi li "dokument hu dokument eżentat jekk l-iżvelar tiegħu taħt dan l-Att jagħti lok għal azzjoni minn persuna (minbarra awtorità pubblika) għal ksur ta' kunfidenzjalità". L-fondazzjoni appellanta tikkontendi li fil-każ ta' klawsola ta' kunfidenzjalità f'kuntratt ta' impjieg, jekk min iħaddem jiddeċiedi li jmur kontra dik l-istess klawsola u jperreċ it-termini misjuba fil-kuntratt, dik l-azzjoni hija soġġetta li tiġi kkontesta bħala waħda li tikser dik il-klawsolà ta' kunfidenzjalità. Il-fondazzjoni appellanta tgħid illi għalhekk hija skoretta l-interpretazzjoni tat-Tribunal, li jikkonkludi li ċ- ċirkustanzi tal-każ de quo ma jinkwadrawx ruħhom taħt id-dispożizzjonijiet tat- Taqsima V u tal-artikolu 31(2) tal-Kap. L-appellanta tikkontendi li t-Tribunal ma pprovda l-ebda ġustifikazzjoni biex jissostanzja dan u għaldaqstant id- deċiżjoni appellata għar-rigward tal-ewwel talba tas-soċjetà appellata għandha tiġi revokata u mħassra. Kwantu għat-tieni aggravju mressaq minnha, il-fondazzjoni appellanta tgħid li it-Tribunal wasal għal deċiżjoni li ma ssib ebda bażi fil-liġi meta kkonkluda fil-każ tal-Fondazzjoni li hija finanzjata minn fondi pubbliċi, l-interess pubbliku Qrati tal-Ġustizzja Paġna 8 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM huwa ferm kbir u għaldaqstant dak l-interess jirbaħ fuq kwalunkwe klawsola ta' kunfidenzjalità. L-appellanta tgħid li t-Tribunal injora kompletament l-artikolu 31(2) u mingħajr ma indika abbażi ta' liema liġi qiegħed jasal għall-konklużjoni li l-klawsoli ta' kunfidenzjalità f'dan il-każ ma japplikawx, stqarr li l-interess pubbliku jirbaħ minħabba li l-pagi taż-żewġ individwi inkwistjoni huma mħallsa minn fondi pubbliċi. L-appellanta tgħid li l-Kap. 496 ma jagħti ebda diskrezzjoni lill-Kummissarju sabiex jagħlaq għajnejh u f'ċertu ċirkostanzi jinjora l-klawsoli ta' kunfidenzjalità fejn ikun hemm interess pubbliku. Fir-risposta tagħha s-soċjetà appellata tissottometti illi t-Tribunal kien korrett meta ddeċieda li l-klawsoli ta' kunfidenzjalità fil-kuntratti mitluba ma jistgħux jaġixxu ta' impediment għall-iżvelar tal-istess kuntratti taħt l-Att Dwar il-Liberta tal-Informazzjoni, speċjalment f'każ bħalma huwa dak odjern li jittratta dwar kuntratti li ngħataw b'direct order u fejn il-ħlas tal-konsulenti qed isir mill-fondi pubbliċi. Altrimenti jkun ferm faċli li l-awtoritajiet pubbliċi jeħilsu mill-iskrutinju tal-public watchdog, u ċioé l-media, kif din ġiet definita bosta drabi mill-Qorti Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem [minn issa 'l quddiem "il- Qorti ta' Strasburgu"]. Is-soċjetà appellata tgħid ukoll illi għall-kuntrarju ta' dak li tissottometti l-fondazzjoni appellanta, fejn hemm involuta awtorità jew entità pubblika, għandu jiġi protett u promoss id-dritt tal-informazzjoni li hija kolonna prinċipali tad-dritt fundamentali tal-libertà tal-espressjoni, fejn il-media hija rikonoxxuta mill-Qorti ta' Strasburgu u l-Qorti Kostituzzjonali tagħna illi għandha obbligu li taċċerta t-trasparenza tal-entitajiet pubbliċi: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 9 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM Is-soċjetà appellata tgħid li meta l-fondazzjoni appellanta tisħaq illi l- ewwel li ma għandha tiġi protetta hija l-kunfidenzjalità tal-kundizzjonijiet ta' impjieg ta' impjegat f'position of trust, qiegħda proprju ddawwar kollox ta' taħt fuq, 'il għaliex kull impjieg mal-Gvern għandu jkun soġġett għall-prinċipji tat- Is-soċjetà appellata għid illi n-norma f'dak li huwa impjieg mal- Gvern hija li l-ewwel ikun hemm sejħa pubblika u jiġu pubblikati l-kundizzjonijiet tal-impjieg li wieħed japplika għalih. F'dawk iċ-ċirkostanzi ftit jkun hemm lok għal bżonn ta' iktar informazzjoni sabiex tiġi aċċertata t-trasparenza. Iżda fir- rigward ta' positions of trust, fejn impjieg mal-Gvern jiġi mogħti lil individwu direttament, mhux wara sejħa pubblika u mhux wara li jkunu ġew pubblikati l- kundizzjonijiet tal-impjieg speċifiku, ma jkun hemm l-ebda trasparenza u għalhekk, talba bħal dik li saret mill-appellata, issir ferm iżjed kruċjali għall- ħarsien tad-demokrazija u l-interess pubbliku. Altru minn kurżità pubblika, kif Is-soċjetà appellata tgħid ukoll li ż-żewġ pożizzjonijet ta' xogħol mertu tat- talba li hija għamlet, huma pożizzjonijiet għolja u għalhekk iktar hemm interess pubbliku għat-trasparenza. Qalet li fiż-żewġ istanzi, kien hemm diversi artikli pubblikati u rapporti magħmula minn diversi entitajiet tal-media dwar l- ingaġġar taż-żewġ persuni inkwistjoni, u dan ifisser illi s-suġġett tat-talba, u ċioé l-kuntratt ta' dawn il-persuni, kien ta' interess pubbliku. Tgħid li huwa inkonċepibbli kif awtorità pubblika tipprova tistrieħ fuq klawsola ta' Qrati tal-Ġustizzja Paġna 10 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM kunfidenzjalità illi hija stess tkun daħħlet f'kuntratti ma' impjegati tagħha biex ma tiżvelax l-istess kuntratti li huma ta' interess pubbliku. Is-soċjetà appellata ssostni li l-eżenzjoni taħt l-artikolu 31(2) tal-Kap. tal-Liġijiet ta' Malta tapplika għal dokumenti mogħtija minn terzi lil awtorità pubblika taħt l-obbligu ta' kunfidenzjalità, u mhux għal kuntratt bejn l-awtorità pubblika u individwu, fejn l-awtorità stess tkun l-awtur tal-kuntratt u li tkun rabtet lilha nfisha bil-kunfidenzjalità. Is-soċjetà appellata tispjega li l-artikolu 31(2) tal-Kap. 496 huwa abbozzat fuq Information Act tal-Awstralja, li huwa intitolat "Documents containing material Is-soċjetà appellata tispjega lli dan il-prinċipju jeżisti 41(1) tal-imsemmi Att, jispeċifika illi l-eżenzjoni tal-kunfidenzjalità tapplika biss fil-kuntest ta' awtorità pubblika li takkwista l-informazzjoni jew dokument minn terz taħt obbligu ta' kunfidenzjalità u mhux għal kuntratt fejn l-awtorità tkun Is-soċjetà appellata tiċċita l-każ Ingliż it-Tate Modern case1, fejn intqal mill-Qorti illi entitajiet pubbliċi u l-kuntratturi tagħhom għandhom jifhmu l-limitazzjonijiet tal-kunfidenzjalità, u li l-informazzjoni mitluba dwar l-ammonti ta' flus li ngħataw bħala sponsorship, kellha tingħata għaliex it-Tate Gallery bħala awtorita pubblika kellha r-responsabbilta li taġixxi b'mod trasparenti u l- kuntratturi tagħha kellhom jifhmuh dan, minkejja l-klawsoli ta' kunfidenzjalità li kien hemm fil-ftehim. Is-soċjetà appellata ssostni li fi kwalunkwe każ kwalunkwe klawsola ta' kunfidenzjalità f'kuntratt hija suġġetta għal ordni leġittima ta' awtorità, tribunal jew qorti sabiex il-kuntratt jiġi żvelat, irrispettivament jekk il- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 11 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM klawsola tal-kuntratt tispeċifikax dan jew le. Għalhekk l-iżvelar tal-kuntratti rikjesti taħt l-Att dwar il-Libertà tal-Informazzjoni ma jista' qatt iwassal għal azzjoni ta' ksur tal-kunfidenzjalità u għalhekk ma jissussistux l-elementi tal- artikolu 31(2) tal-Kap. Il-fondazzjoni appellanta tissottometti li altrimenti kull entità pubblika tibda daħħal klawsoli ta' kunfidenzjalità f'kull kuntratt li jkollha u l-ebda kuntratt ma jkun jista' qatt jintalab taħt il-Kap. proprju djammetrikament oppost tal-għanijiet li ried jilħaq il-leġiżlatur meta ġie promulgat il-Kap 496. Kif kien inkiteb fil-White Paper "Lejn aktar trasparenza u "Il-Gvern jara l-Att dwar il-Libertà tal-Informazzjoni propost bħala element ewlieni ta' strateġija usa' intiża biex twassal għal amministrazzjoni aħjar f'Malta billi tintroduċi aktar kontabilità u trasparenza. Aktar trasparenza tagħti s-saħħa liċ-ċittadini billi tagħtihom mezz biex ikunu aktar informati dwar id-drittijiet tagħhom u biex jinsistu fuq dawk id-drittijiet. It-trasparenza hija wkoll mezz ewlieni biex tiżgura li l-korruzzjoni u l-abbuż tal-poter ma jaqbdux għeruq u li jinkixfu u jinqerdu fejn ikunu preżenti." Is-soċjetà appellata qalet li meta jkun hemm ordni tal-Kummissarju, li huwa l- entità pubblika kompetenti biex tordna l-iżvelar ta' informazzjoni, għandu jsegwi għalhekk li l-produzzjoni ta' kuntratt ta' impjieg ta' person of trust ai termini tal-Kap. 496, ma tista' qatt tagħti lok għal azzjoni legali mill-impjegat għall-ksur tal-klawsola ta' kunfidenzjalità fil-kuntratt ta' impjieg. Kwantu għat-tieni aggravju, is-soċjetà appellata tgħid li l-interpretazzjoni li tagħti l-fondazzjoni appellanta għall-artikolu 31(2) tal-Kap. kompletament kontra l-ispirtu tal-libertà tal-informazzjoni li, bħala dritt fundamentali, ma jistax jiġi eskluż jew imwarrab meta mhuwiex "necessary in a Qrati tal-Ġustizzja Paġna 12 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM democratic society", u fejn l-ebda liġi ma tista tiġi applikata meta r-riżultat ta' tali applikazzjoni tkun tfisser ksur ta' dak id-dritt fundamentali. artikolu 41(2) tal-Kostituzzjoni, l-ebda liġi ma għandha tiġi applikata b'eċċezzjoni għad-dritt fundamentali tal-libertà tal-espressjoni meta "dak il-provvediment jew, skont il-każ, il-ħaġa magħmula skont l-awtorità tiegħu tiġi murija li ma tkunx raġonevolment ġustifikabbli f'soċjetà demokratika." Il-Qorti tqis li huwa assolutament illoġiku u kontrasens li l-ewwel il- leġiżlatur permezz tal-Kap. 496 jagħti tifsira legali u jipprovdi ċerti garanziji għat- twettiq fil-prattika tal-libertà tal-informazzjoni bħala s-sisien tal-libertà fundamentali tal-espressjoni, u mbagħad entitajiet pubbliċi bħall-appellanta jiżġiċċaw mill-effetti tal-imsemmija leġiżlazzjoni meta jidħlu f'kuntratti bi klawsoli ta' kunfidenzjalità, li jiġu interpretati mill-imsemmija entitajiet pubbliċi b'tali mod li jispiċċaw ma jikkonformawx mal-obbligi legali taħt l-imsemmija leġiżlazzjoni. Il-fondazzjoni appellanta tippretendi li b'sempliċi klawsola ta' kunfidenzjalità f'kuntratt, tqiegħed lilha nnifisha 'l fuq mil-liġi u teżenta lilha nnifisha mill-obbligi legali tagħha taħt il-Kap. Biex tagħmel dan l-appellanta tinterpreta l-artikolu 31(2) tal-Kap. 496 b'mod li ma jirrispekkjax il- kelma u l-ispirtu tal-istess liġi. It-titolu stess tal-imsemmi artikolu 31(2) tal-Kap. 496 "dokumenti suġġetti għall-privileġġ professjonali legali jew li fihom materjal miksub b'mod kunfidenzjali", jispeċifika b'mod ċar li dokument huwa dokument eżentat meta jkun fih materjal li jiġi miksub b'mod kunfidenzjali, u mhux meta l-entità pubblika tidħol hija stess f'kuntratt u tkopri ruħha bi klawsola ta' kunfidenzjalità, jew meta tirrediġi dokument u tikklassifikah hija stess bħala kunfidenzjali. Huwa evidenti l-għan tal-artikolu 31 tal-Kap. 496 x'inhuwa - li jiġi mħares is-sigriet professjonali legali u materjal miksub b'mod kunfidenzjali. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 13 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM ebda mod il-kuntratt ta' impjieg ta' Neville Dilley u Carmen Gatt Muscat mal- fondazzjoni appellanta, entità pubblika ffinanzjata minn fondi pubbliċi, ma jistgħu jitqiesu li huma dokumenti eżentati taħt l-artikolu 31(2) tal-Kap. għaliex huwa fl-interess pubbliku li tiġi żvelata l-informazzjoni mitluba, biex jitħarsu wkoll il-prinċipji tat-trasparenza u tal-kontabilità f'kuntest ta' kuntratti ta' impjieg li ma sarux wara sejħa pubblika, u allura ma kinux magħrufa l- kundizzjonijiet applikabbli għall-impjieg ta' dawn iż-żewġ individwi. Tqis għalhekk li l-ewwel aggravju mhuwiex mistħoqq, u tiċħdu. Kwantu għat-tieni aggravju, tqis illi fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet li għamlet dwar l-ewwel aggravju, fejn ikkonkludiet li l-fondazzjoni appellanta ma setgħetx tinvoka d-dispożizzjonijiet tal-artikolu 31(2) tal-Kap. 496 sabiex ma jiġux żvelati d-dokumenti mitluba mis-soċjetà appellata, tqis illi anki dan l- aggravju mhux mistħoqq u tiċħdu. id-dokument huwa dokument eżentat jekk l-iżvelar tiegħu iwassal, jew jista' raġonevolment ikun mistenni 'li jkollu effett ħażin sostanzjali fuq it-tmexxija xierqa u effiċjenti tal-operazzjonijiet tal-awtorità pubblika' (art. 38(ċ) tal-Kap. Il-fondazzjoni appellanta tgħid li fid-deċiżjoni appellata, it-Tribunal qal ripetutament illi l-appellanta ma ressqet l-ebda prova dwar dan il-punt. L- appellanta tgħid li l-ebda prova ma setgħet tinġieb peress li l-iżvelar għadu ma seħħx u allura ma setgħetx tinġieb prova ta' xi ħaġa li għadha ma seħħitx. fondazzjoni appellanta tkompli tgħid li imma huwa raġonevolment mistenni illi Qrati tal-Ġustizzja Paġna 14 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM jekk il-kuntratti inkwistjoni jiġu żvelati, dan jista' jkollu effett negattiv fuq it- tmexxija xierqa u l-operat effiċjenti tal-awtorità pubblika. Il-fondazzjoni appellanta ssemmi bħala 'effett ħażin sostanzjali' l-impatt li dan l-iżvelar ikollu fuq il-kollegi tal-impjegati li l-kuntratt tagħhom qiegħed jiġi mitlub li jiġi żvelat f'dawn il-proċeduri. Issemmi wkoll li b'dan l-iżvelar, l-impjegati tal-appellanta ġustifikatament iħossuhom mhedda li għada pitgħada jista' jkun li jkollhom il- kundizzjonijiet ta' impjieg tagħhom imperċa ma' kullimkien u l-effett ta' dan jista' ma jkunx żgħir meta l-appellanta tkun fil-proċess li tipprova tattira individwi sabiex jaħdmu magħha. Dwar dan it-tielet aggravju, is-soċjetà appellata tissottometti illi inkwantu l-aggravju qatt ma tqajjem bħala raġuni għar-rifjut li tingħata informazzjoni fil-proċeduri quddiem il-Kummissarju, ma jistax jitqajjem f'dan l- istadju ta' appell u ma setax lanqas jitqajjem bħala aggravju quddiem it- Tgħid ukoll illi huwa inkonċepibbli kif jista' jiġi argumentat illi jekk tingħata l-informazzjoni mitluba dan ser ikollu effett ħażin sostanzjali fuq it- tmexxija xierqa u effiċjenti tal-operazzjonijiet tal-appellanta. Is-soċjetà appellanta tikkontendi illi din il-pożizzjoni li qed tieħu l-appellanta pjuttost hija l-eċċezzjoni u mhux in-norma, 'il għaliex kemm il-Gvern ċentrali, ministeri u awtoritiajiet pubbliċi kważi dejjem pprovdew kopji tal-kuntratti ta' impjieg meta mitluba li jagħmlu dan taħt il-Kap 496, kif ġie ppruvat permezz tax-xhieda ta' Ivan Vancell u d-dokumentazzjoni preżentata minnu quddiem it-Tribunal. soċjetà appellanta ssostni illi l-prinċipji ta' trasparenza u kontabilità jirrikjedu illi l-kundizzjonijiet ta' xogħol ta' impjegati pubbliċi, b'mod partikolari fejn jokkupaw pożizzjonijiet għolja, ikunu magħrufa pubblikament. Il-fatt illi persuni Qrati tal-Ġustizzja Paġna 15 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM jkunu qed jitħallsu mill-fondi pubbliċi ma jistax ma jwassalx għall-aspettattiva illi l-pubbliku jkun jaf fejn qed imorru l-flus, għand min u għaliex. Tgħid ukoll li l- fatt li Carmen Gatt Muscat u Neville Dilley ma ġewx ingaġġati wara sejħa pubblika għandu jkompli jżid il-livell ta' trasparenza meħtieġa, u għalhekk ladarba ma ġietx pubblikata mill-awtorità pubblika stess, din l-informazzjoni kellha għall- inqas tingħata lill-istampa meta talbet li tiġi żvelata l-informazzjoni. Il-Qorti tqis illi ladarba dan l-aggravju ma kienx tqajjem bħala raġuni għar- rifjut li tingħata l-informazzjoni fil-proċeduri quddiem il-Kummissarju, dan ma jistax jitressaq bħala aggravju fl-istadju tal-appell, la quddiem it-Tribunal u lanqas quddiem din il-Qorti. L-appellanta fir-raġunijiet tagħha għar-rifjut li tingħata l-informazzjoni meta għamlet is-sottomissjonijiet tagħha bil-miktub quddiem il-Kummissarju permezz ta' ittra datata 18 ta' Ottubru, 20183, ma ssemmix dan bħala waħda mir-raġunijiet għar-rifjut, u għaldaqstant ma tistax tqajjem dan l-aggravju fl-istadju tal-appell, la quddiem it-Tribunal u lanqas f'dawn il-proċeduri quddiem din il-Qorti. Fi kwalunkwe każ, din il-Qorti ma tistax tifhem kif l-fondazzjoni appellanta ma kienet sabet l-ebda oġġezzjoni biex tiżvela l-ewwel kuntratt ta' impjieg ta' Carmen Borg Grech, u issa qiegħda toġġezzjona għal dan billi ssostni li huwa raġonevolment mistenni illi jekk il- kuntratti inkwistjoni jiġu żvelati, dan jista' jkollu effett negattiv sostanzjali fuq it-tmexxija xierqa u l-operat effiċjenti tal-appellanta. Mid-dokumentazzjoni ppreżentata mis-soċjetà appellanta waqt il-proċeduri quddiem it-Tribunal5, jirriżulta illi bħala regola u kważi dejjem, l-entitajiet pubbliċi li ġew mitluba mis- 12 tal-proċess. 4 Datat 04.07.2016, ippreżentat waqt ix-xhieda ta' Ivan Vancell. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 16 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM soċjetà appellata biex jiżvelaw l-kuntratti ta' impjieg ta' persuni fl-ogħla pożizzjonijiet fi ħdanhom, ipprovdew l-informazzjoni mitluba. Din il-Qorti assolutament ma taqbilx illi l-iżvelar tal-imsemmija kuntratti ta' impjieg ser jimpatta negattivament b'mod sostanzjali fuq it-tmexxija xierqa u l-operat effiċjenti tal-appellanta. Anzi għal kuntrarju tali żvelar għandu jsaħħaħ it-tmexxija xierqa u l-operat tagħha bħala entità pubblika li suppost tħaddan b'mod sħiħ il-prinċipji tal-kontabilità u tat-trasparenza. Il-Qorti tqis li dan l-aggravju mhuwiex ġustifikat u tiċħdu. Ir-raba' aggravju: tal-Kummissarju tal-appellanta, ċioé it-Tribunal naqas milli jiddeċiedi rigward waħda mit- tiġi talbiet kkonfermata d-deċiżjoni l- informazzjoni mitluba mis-soċjetà appellata, "a list of consultants/advisors engaged with FMS after 3rd July 2016" kienet diġà fid-dominju pubbliku billi kienet ġiet ippreżentata b'risposta għal għadd ta' mistoqsijiet parlamentari Fid-deċiżjoni tiegħu tat-22 ta' Novembru, 2018, il-Kummissarju qies l- eżenzjoni legali ċċitata mill-appellanta meta ċaħdet it-talba tas-soċjetà appellata għal-lista ta' konsulenti ingaġġjati mill-appellanta mit-3 ta' Lulju, 2016 tal-Kap. 496), u peress li informazzjoni rikjesta kienet diġà disponibbli fuq il- website tal-Kamra tar-Rappreżentanti, il-Kummissarju kkonkluda li l-appellanta Qrati tal-Ġustizzja Paġna 17 minn 19 Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM kienet ikkonformat mar-rekwiżiti ta' Parti II tal-Kap. tas-soċjetà appellata għall-imsemmija informazzjoni. Il-fondazzjoni appellanta tgħid li t-Tribunal fid-deċiżjoni appellata ċaħad l-appell tagħha mingħajr ma ta ebda motivazzjoni għar-raġunijiet li wassluh sabiex jiċħad it-talba tal-appellanta sabiex tiġi kkonfermata d-deċiżjoni tal- Kummissarju li l-appellanta kienet legalment korretta meta invokat l-eżenzjoni legali taħt l-artikolu 14(d) tal-Kap. 496, għaliex l-informazzjoni rikjesta kienet diġà fid-dominju pubbliku. Min-naħa tagħha s-soċjetà appellata wieġbet illi imbilli ċaħad l-appell tal- appellanta, it-Tribunal ma biddilx id-deċiżjoni tal-Kummissarju fejn dan kien ċaħad it-talba tal-appellata sabiex l-appellanta tipprovdi lista ta' konsulenti ingaġġati wara t-3 ta' Lulju 2016. deċiżjoni tal-Kummissarju u għalhekk dik il-parti tad-deċiżjoni tiegħu ma kinitx mertu tal-appell quddiem it-Tribunal u tad-deċiżjoni tat-Tribunal. Il-Qorti tqis li d-deċiżjoni appellata kienet tirrigwarda biss dik il-parti tad- deċiżjoni tal-Kummissarju li l-fondazzjoni appellanta kienet qed tappella Dan għaliex appell minn sentenza jew deċiżjoni jsir biex is-sentenza jew deċiżjoni tiġi mħassra jew mibdula, imma mhux biex tiġi kkonfermata deċiżjoni jew parti minn deċiżjoni li ma jkun sar l-ebda appell minnha. Tqis illi dan l-aggravju wkoll mhuwiex mistħoqq u tiċħdu Qrati tal-Ġustizzja Paġna 18 minn 19 Għar-raġunijiet premessi l-Qorti tiddeċiedi dwar l-appell tal-fondazzjoni appellanta billi tiċħad l-aggravji kollha tal-fondazzjoni appellanta, u tikkonferma d-deċiżjoni appellata fl-intier tagħha, bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi a karigu tal-fondazzjoni appellanta. Appell Inferjuri Numru 11/2020 LM Decide Onor. Dr Lawrence Cassar Vassallo LL.D. Riedlinger Rosemarie Flahive Deputat Reġistratur Qrati tal-Ġustizzja Paġna 19 minn 19