TRIBUNAL TA' REVIŻJONI AMMINISTRATTIVA MAĠISTRAT DOTTOR SIMONE GRECH B.A. LL.D. MAG. Shtewil Cuthbert ‘Apap vs Kunsill Dwar il-Professjoni tal-Għalliema f'Malta Illum it-Tnejn, 9 ta' Awwissu 2021 It-Tribunal, Ra r-rikors ppreżentat mir-rikorrenti fid-29 ta' Diċembru 2020 fejn ġie premess u mitlub is-segwenti: "1. Illi l-esponenti kellu l-warrant sabiex jeżerċita l-professjoni ta' għalliem ai termini tal-Att dwar l-Edukazzjoni, Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta; Illi b'sentenza tat-28 ta' Ġunju 2017 mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġudikatura Kriminali fl-atti tal-kawża "Il-Pulizija (Spettur Sylvana Meilaq u Spettur Joseph Brahmi) vs Jesmond Shtewil Cuthbert" huwa instab ħati ta' akkuaża taħt l-artikolu 207 tal-Kodiċi Kriminali u ġie kkundannat għal priġunerija għal perijodu ta' tnax-il xahar sospiżi għal tliet (3) snin; Illi in segwitu għal dik is-sentenza, b'deċiżjoni tiegħu tas-6 ta' Settembru 2017 meħuda ai termini tal-artikolu 30 tal-Kap. 327, il-Kunsill intimat kien issospenda l-warrant tal- esponenti; Paġna 1 minn 13 Illi wara li għadda t-terminu ta' tliet snin li għal tulu l-priġunerija li għaliha kien ikkundannat l-esponenti kienet sospiża, l-esponenti talab li l-warrant ta' għalliem jingħata lura lilu, u dan permezz ta' ittra tad-29 ta' Ottubru 2020l Illi din it-talba tal-esponenti ġiet deċiża mill-Kunsill intimat b'deċiżjoni tiegħu tas-16 ta' Diċembru, li ġiet innotifikata lill-esponenti permezz ta' ittra tas-17 ta' Diċembru 2020; Illi din l-ittra kienet tinforma lill-esponenti bid-dritt tiegħu li jadixxi lil dan l-Onorabbli Tribunal jekk iħoss ruħu aggravat b'din id-deċiżjoni tal-Kunsill intimat; Illi l-esponenti ħass ruħu ferm aggravat b'din id-deċiżjoni għaliex il-motivazzjoni li fuqha hija bbażata hija waħda legalment skorretta, u għaliex id-deċiżjoni meħuda mill-Kunsill hija waħda ultra vires kif sejjer jintwera iktar tard f'dan ir-rikors u matul it-trattazzjoni tal-kawża; Illi infatti l-Kunsill innifsu ħass li huwa għandu jibbaża d-deċiżjoni tiegħu fuq dak li jipprovdi l-Artikolu 30(a) tal-Kap. Dan l-artikolu jipprovdi kif ġej: "30.(1) Ebda persuna ma tikkwalifika li tikseb jew ma għandha żżomm warrant skont dan l-Att jekk dik il-persuna tkun insabet ħatja minn qorti ta' ġurisdizzjoni kriminali: (a) ta' xi delitt li għalih hemm piena ta' iktar minn sena priġunerija; jew Huwa kompla jispjega li l-akkuża li dwarha l-esponenti instab ħati kienet dik stabbilita taħt l-artikolu 207 tal-Kodiċi Kriminali moqri flimkien mal-artikolu 202 tal-istess Kodiċi. Issa, f'dan ir-rigward għandu jittieħed inkonsiderazzjoni dak li kien jinsab f'dawn iż- żewġ artikoli dakinhar li fih ġie kommess ir-reat mill-esponenti, għaliex dawn iż-żewġ artikoli kienu suġġett għal emendi importanti ħafna bis-saħħa tal-Att XIII.2018, jiġifieri mhux biss wara li l-esponenti kien ikkommetta r-reat li tiegħu instab ħati imma saħansitra wara li ngħatat is-sentenza kontra tiegħu. L-esponenti qiegħed jannetti kopja mill-verżjoni ta' dawn iż-żewġ artikoli kif kienet dakinhar tar-reat. Minn din il-kopja jirriżulta li l-piena massima li għaliha kien suġġett l-esponenti (i) ma kinitx ta' iktar minn sena u (ii) ma kien hemm l-ebda aggravju tat-tip ikkunsidrat mill-Kunsill fis-sentenza tiegħu u ċjoe l- aggravju applikabbli ai termini tal-artikolu 202(k) minħabba li l-vittimi kienu persuni vulnerabbli. Paġna 2 minn 13 Jidher li l-Kunsill ġie kompletament żvijat f'din il-kunsiderazzjoni tiegħu għaliex ma rrealizzax li l-artikolu 202(k), fil-verżjoni tiegħu eżistenti llum, kien ġie introdott biss fl- 2018 u għalhekk ma kienx japplika rationae temporis għall-fattispeċje tal-każ odjern; Il-Kunsill kompla jimmotiva d-deċiżjoni tiegħu b'referenza għall-artikolu 24 tal-Kap. 327, li jipprovdi kif ġej: "(2) Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-Att dwar ir- Rikonoxximent Reċiproku ta' Kwalifiki u regolamenti magħmula taħt l- istess Att, persuna tikkwalifika għal warrant taħt dan l-Att kemm-il darba – (a) hija ċittadin ta' Malta, jew xort'oħra jkollha permess biex taħdem f'Malta taħt xi liġi; u (b) hija ta' kondotta tajba; u (ċ) jkollha kapaċità legali sħiħa; u (d) tkun kisbet" (il-kwalifiki li jissemmew f'dak l-artikolu). Illi sabiex wasal għal din il-konklużjoni tiegħu, il-Kunsill abbina u għaqqad ir-rekwiżiti stabbiliti taħt l-Artikolu 24 tal-Kap. 327 ma' dawk tal-Artikolu 30 u rraġuna li sabiex l-esponenti ma jitlifx il-warrant tiegħu kien neċessarju li fil-mument tal-applikazzjoni tiegħu huwa jissodisfa dawn ir-rekwiżiti kollha flimkien. Dan ir-raġunament huwa wieħed żbaljat. Qari akkurat tal-artikoli 24 u 30 tal-Kap. 327 juri li dawn iż-żewġ artikoli qegħdin intiżi sabiex jirregolaw żewġ stadji kompletament differenti u separati tal-karriera professjonali ta' persuna li titlob, u tkun otteniet, warrant sabiex tipprattika l-professjoni ta' għalliem. L-artikolu 24 jirregola l-istadju inizjali li fih persuna titlob għal dak il-warrant l-ewwel darba f'ħajjitha. Mentri l-artikolu 30 imbagħad jirregola stadju sussegwenti li fih jiġi kkunsidrat jekk dik il-persuna għandhiex titħalla żżomm dak il-warrant. Ma hemm xejn fl-artikolu 30 li jipprovdi li fl-istadju li l-Kunsill jiġi biex jikkunsidra jekk il- warrant ta' dik il-persuna jistax, jew għandux, jittiħdilha, dak il-Kunsill għandu l- fakultà li jibbaża d-deċiżjoni tiegħu ukoll fuq ir-rekwiżiti riżultanti mill-artikolu 24. Minn dan isegwi li jekk, bħal fil-każ tal-esponenti, ir-reat li jkun wettaq id-detentur ta' warrant ma jkunx suġġett għal piena ta' priġunerija ta' iktar minn sena, il-Kunsill jista' jirrevoka, jissospendi jew jneħħi l-warrant ta' dik il-persuna għaliex dik il-persuna tista' issa titqies li ma hijiex ta' kondotta tajba. Paġna 3 minn 13 Għaldaqstant u għar-raġunijiet kollha hawn fuq elenkati u dawk ir-raġunijiet l-oħra kollha li jirriżultaw waqt it-trattazzjoni ta' dan ir-rikors, hija titlob bir-rispett li dan it-Tribunal jogħġbu: 1. Jiddikjara bħala nulla u ineffettiva d-deċiżjoni meħuda mill-Kunsill dwar il-Professjoni tal-Għalliema f'Malta fis-16 ta' Diċembru 2020, u nnotifikata lill-esponenti permezz ta' ittra tiegħu tas-17 ta' Diċembru 2020 li permezz tagħha dak il-Kunsill iddeċieda li l- esponenti ma għandux jiġi reintegrat fil-warrant tiegħu ta' għalliem. U b'digriet tat-2 ta' Marzu 2021, ġiet ordnata korrezzjoni sabiex it-talba taqra: 1. Jiddikjara bħala nulla u ineffettivat d-deċiżjoni meħuda mill-Kunsill dwar il-Professjoni tal-Għalliema f'Malta fis-16 ta' Diċembru 2020, u nnotifikata lill-esponenti permezz ta' ittra tiegħu tas-17 ta' Diċembru 2020, u iktar tard permezz ta' ittra oħra tas-7 ta' Jananr 2021, li permezz tagħha dak il-Kunsill iddeċieda li l-esponenti ma għandux jiġi reintegrat fil-warrant tiegħu ta' għalliem. Bl-ispejjeż, u bl-inġunzjoni għas-subizzjoni li għaliha minn issa l-istess Kunsill huwa inġunt." Ra r-risposta tal-kunsill intimat fejn ġe eċċepit: "1. Illi r-rikorrent bit-talba unika tiegħu qiegħed jitlob lil dan l-Onorabbli Tribunal sabiex jiddikjara nulla u ineffettiva d-deċiżjoni tas-16 ta' Diċembru 2020 tal-esponent Kunsill li permezz tagħha l-istess Kunsill iddeċieda illi r-rikorrent ma għandux jiġi reintegrat fil warrant tiegħu bħala għalliem; 2. llli r-rikorrent kien imressaq quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) bħala Qorti ta' Gudikatura Kriminali sabiex jiġi ġġudikat fir-rigward tas-segwent reati taħt l-: (i) Artikolu 203(1) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; (ii) Artikolu 204C(1) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; (iii) Artikolu 207 b'referenza għall-Artikolu 202(k) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Artikolu 251A(1)2) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; (iv) Artikolu 208AC(1)(g) u 208AC(2)(b) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; (v) Artikolu 208B tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; (vi) (vii) Artikolu 383, 384, 385, 386, 387 u 412C tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; (viii) Artikolu 17,18,31 u 533 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; (ix) Artikolu 49(c) tal-Kaptiolu 399 tal-Liġijiet ta' Malta; Paġna 4 minn 13 Illi fis-sentenza tat-28 ta' Ġunju 20117 (Annessa u mmarkata bħala Dok K1) r-rikorrent instab ħati tat-tielet imputazzjoni kif elenkata 'il fuq u ġie kkundannat għall-perjodu ta' sena priġunerija li b'applikazzjoni tal-artikolu 28A tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta kienet sospiza għal perjodu ta' tlett (3) snin; 3. Illi in vista tas-sentenza fuq citata l-Kunsill intimat permezz ta' Ordni maħruġa skont l- artikolu 30 tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta fis-6 ta' Settembru 2017 neħħa l- warrant tar-rikorrent; Illi fid-29 t'Ottubru 2020, ir-rikorrent għamel applikazzjoni lil-Kunsill sabiex l- esponent Kunsill jikkunsidra illi jagħtih lura l-warrant t'għalliem. Illi l-Kunsill wara li reġa kkunsidra is-segwenti rakomandazzjoni (numru ta riferenza: 4462476 G): fil-konfront is-sentenza Illi din ir-rakomandazzjoni sussegwentament ġiet konfermata mill-Ministru responsabbli għall-Edukazzjoni permezz ta ittra datata 7 ta' Jannar 2021 u dan ai termini tal-artikolu 32 tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta. Illi fil-fehma tal-esponent din id-deċiżjoni saret skont il-liġijiet applikabbli u għaldaqstant għandha tiġi konfermata; Illi r-rikorrent allega illi d-deċiżjoni meñuda mill-Kunsill hija waħda ultra vires stante illi: Il Kunsill ibbaża d-deċiżjoni tiegħu fuq l-artikolu 30(a) tal-Kap. 327 ta' Malta; l-akkuża li nstab ħati tagħha ir-rikorrent kienet dik stabbilita taħt l-artikolu 207 biss u mhux l-artikolu 202 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; illi sabiex ikompli jimmotiva d-deċiżjoni tiegħu il-Kunsill esponent applika l- artikolu 24 tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta b'mod żbaljat; Illi dawn il-lanjanzi huma kollha infondati fil-fatt u fid-dritt kif ser jiġi spjegat f'din ir- risposta; L-Eccezzjonijiet tal-esponent Kunsill: A. Dwar l-Artikolu 30(a) tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta u l-artikoli 207 u 202 tal- Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta; 1 Il-Pulizija vs Jesmond Shtewil Cuthbert (Nru 85/2014), Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) bħala Qorti tal-Ġudikatura Kriminali deciza fit 28 ta' Ġunju 2017 Paġna 5 minn 13 Illi r-rikorrent qiegħed jallega illi l-artikolu 30(a) tal-Kap. 327 Liġijiet ta' Malta ma japplikax fil-każ odjern. Dan l-artikolu jipprovdi illi persuna m'għandhiex tibqa żżomm il warrant jekk dik il-persuna tkun insabet ħatja minn qorti ta' ġurisidizzjoni kriminali ta' xi delitt li għalih hemm piena ta' iktar minn sena priġunerija. Illi fis-sentenza Vincent Bellizzi D'Amato vs Ministru tal-Edukazzjoni u l-Kunsill dwar il-Professjoni tal-Għalliema f'Malta2 l-Qorti tal-Appell fil-kompetenza inferjuri kkunsidra S-segwenti fuq din disposizzjoni tal-liġi: Il-piena ghad-delitt li tieghu nstab hati l-appellant tvarja bejn disa' xhur u tmintax-il xahar. Ghalhekk ghad-delitt li wettaq seta' kien kundannat piena massima ta'tmintax-il xahar, li hi iktar mis-sena li tissemma f'paragrafu (a). Hi mbaghad fid-diskrezzjoni tal-qorti ta' gurisdizzjoni kriminali jekk l-appellant kellux ikun ikkundannat ghal piena inqas. Jibda biex jinghad li ghal finijiet ta' paragrafu (a) tal-artikolu 30(1) tal- Kap.327 mhux importanti x'piena jkun inghata l-ghalliema, imma x'piena jgorr id-delitt li jkun instab hati li wettaq l-ghalliem." Illi huwa ċar mis-sentenza fuq citata illi l-artikolu 30(a) tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta ma jagħtix importanza lil piena li fil-fatt tkun ingħatat mill-qorti ta' ġudikatura kriminali iżda tħares lejn il-piena potenzjali li seta' jieħu l-persuna illi l- artikolu japplika għalih. Illi r-rikorrent indika illi huwa nstab ħati taħt l-artikolu 207 tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta u l-piena massima taħt dan l-artikolu hija ta' sena biss. Iżda dan ir raġunament huwa żbaljat għal kollox stante illi meta wieħed b'reqqa jħares lejn il id disposizzjoni tal-liġi kif kienet fi żmien li sar ir-reat mill- attur, ir-rikorrent naqas milli jsemmi l-proviso tal-artikolu 207 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta illi jipprovdi is-segwenti: "Iżda fil-każijiet imsemmijin fl-artikolu 202, il-piena tiżdied bi grad." Għalhekk huwa ċar illi l-artikolu 207 tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta m'għandux jiġi kkunsidrat biss illi jagħti piena ta sena massima ta' priġunerija iżda dan l- artikolu jagħti lok għal piena li tmur oltre sena prigunerija stante illi l-piena f'dan il-kuntest tista' tiżdied bi grad. Illi fil-każ odjern ma hemmx dubju illi r-rikorrent setgħa kien soggett għall possibilità ta piena ta' oltre minn sena stante illi fit-tielet imputazzjoni fin-nota ta' Rinviju għall-ġudizzju tal-Avukat Generali it-tielet imputazzjoni hija s-segwenti: 2 Deciza fil-25 ta' Marzu 2019; Paġna 6 minn 13 "3. fl-Artikolu 207 b'referenza għall-Artikolu 202(k) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta,"3 Għalhekk il-Kunsill kien korrett meta semma l-artikolu 202(k) tal-Kap. 9 tal- Liġijiet ta' Malta fil-kunsiderazzjonijiet tiegħu għax fl-aħħar mill-aħħar meta wieħed jikkunsidra l-artikolu 207 tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta ma jistax ukoll ma jikkunsidrax l-artikolu 202 tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta stante illi l- proviso huwa parti integrali tal-artikolu 207 tal Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta. Għalhekk il-Kunsill kien korrett meta ċċita l artikolu 30(a) tal-Kap. 327 tal- Liġijiet ta' Malta fir-rakomandazzjoni tiegħu stante illi taħt l-artikolu 307 tal- Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta huwa possibli li piena tmur oltre is sena priġunerija kif rikjest taħt dak l-artikolu għaliex hemm possibilita illi l-imputat jigi kkundanat b'piena li tizdied bi grad; Illi mingħajr presudizzju għas-suespost l-esponent Kunsill fir-rakomandazzjoni tiegħu ma indikax illi huwa għamel il kunsiderazzjonijiet tiegħu abbażi tal-artikolu 30(a) tal Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta biss iżda kkwota l-artikolu 30 tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta fit-totalità tiegħu: "30.(1) Ebda persuna ma tikkwalifika li tikseb jew ma għandha żżomm warrant skont dan l-Att jekk dik il-persuna tkuninsabet ħatja minn qorti ta' gurisdizzjoni kriminali: (a) ta' xi delitt li għalih hemm piena ta' iktar minn senapriġunerija; jew (b) li abbużat mill-fiduċja tal-istudenti jew talli għamlet użu minn vjolenza fuqhom; (c) ta' xi delitt li minħabba fih dik il-persuna fil-fehmatal-Kunsill tista' ma tkunx idonea li tipprattika ta'għalliem fi skola." Fost il-kriterji applikabbli hemm ukoll il-paragrafi (b) u (c) illi ukoll japplikaw għal każ odjern meta wieħed jikkunsidra illi r-reat li kien instab ħati għalih ir-rikorrent kien "attentat għall-pudur bil-vjolenza" kontra minorenni. Illi huwa ċar illi anke jekk għas saħħa tal-argument ir-reat taħt l-artikolu 207 tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta ma jinkwadrax taħt il-paragrafu (a) tal-artikolu 30 tal-Kap, 327 tal-Liġijiet ta' Malta dato ma non concesso, is-serjeta tar-reat kommess mir-rikorrent jaqa' ukoll taħt il-kriterji misjuba fil-paragrafi (b) u (c) u għalhekk l-artikolu 30 fit-totalità tiegħu japplika hawn. Tant hu serju ir-reat kommess illi l-leġislatur żied il-piena taħt l-artikolu 207 tal Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta minn massimu ta' sena b'possibilita li l-piena tiżdied bi grad għal seba' snin b'possibilita li l-piena tiżdied bi grad. 3 Il-Pulizija vs Jesmond Shtewil Cuthbert (Nru 85/2014), Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) bħala Qorti tal-Ġudikatura Kriminali deċiża fit 28 ta' Ġunju 2017, pg 3 Paġna 7 minn 13 Għaldaqstant kull minn fejn tħares il-Kunsill kien korrett fl-interpretazzjoni tal-liġi tiegħu meta ddeċieda illi l-attur m'għandux jerġa jkollu l-warrant t'għalliem; B. Artikolu 24 tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta Mal-lanjanza tiegħu r-rikorrent żied illi l-intimat Kunsill kompla "jimmotiva" d- deċiżjoni tiegħu b'referenza għall-Artikolu 24 tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta u dan skontu kienet applikazzjoni żbaljata tal-liġi stante illi l-imsemmi artikolu japplika biss meta wieħed ikun għadu fl-istadju inizzjali illi jakkwista l-warrant, għalhekk huwa tajjeb naraw x'eżattament qal il-Kunsill in referenza għal dan l-artikolu: Illi tajjeb jiġi sottolineat illi dan il-paragrafu jiġi wara r-rakomandazzjoni tal-Kunsill illi r rikorrent m'għandux jieħu l-warrant. Fis-silta kwotata l-Kunsill mhux qed jagħmel referenza għall-artikolu 24 tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta biex ikompli jimmotiva r rakomandazzjoni tiegħu iżda qiegħed jirreferi għaliha sabiex ifakkar ir-rikorrent illi mingħajr warrant huwa ma jistax jippratika bħala għalliem stante illi semma ukoll l artikolu 38(3) tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta li titkellem fuq il-konsegwenzi jekk wieħed jippratika bħala ta' għalliem mingħajr warrant; Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost il-Kunsill esponent umilment ma jaqbilx ma dak sottomess mir-rikorrent. L-argument tar-rikorrent huwa fis-sens illi jekk tkun ħadt il-warrant t'għalliem taħt l-aritkolu 24 tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta, għalliem m'għandux jibqa josserva dawk ir-rekwiżiti. Bl-argumentazzjoni tiegħu ir-rikorrent qiegħed jagħti x'jifhem illi ġialadarba wieħed jikseb il-warrant t'għalliem, l-għalliem għandu jkollu carte blanche għax l-artikolu 24 tal-Kap. 327 tal-Liġijiet ta' Malta japplika għall- stadju differenti fil-karriera tiegħu. Dan l-argument ma jreġġix specjalment meta fost ir- rekwiżiti ta' dan l-artikolu hemm rekwiżiti bħal kapaċità legali sħiħa u li l-persuna jkun ta' kondotta tajba. Għalhekk huwa ċar illi l-intenzjoni tal-leġislatur kien li dawn ir rekwiżiti ikomplu japplikaw tul il-karriera tal-għalliem u mhux fil-bidu tagħha biss. Salv eċċezzjonijiet ulterjuri; Għaldaqstant, in vista tas-suespost, l-esponent qiegħed bl-akbar rispett jadixxi lil dan l Onorabbli Tribunal sabiex jiċħad it-talba tar-rikorrent fl-interita' tagħha bl-ispejjeż kontra l istess attur." Sema' x-xhieda. Paġna 8 minn 13 Ra d-dokumenti kollha eżebiti. Sema' trattazzjoni finali. Ra l-atti kollha ta' din il-kawża, kif ukoll l-atti kollha tal-kawża Pulizija vs Jesmond Shtewil Cuthbert deċiża fit-28 ta' Ġunju 2017. Ra li dan ir-rikors ġie differit għas-sentenza. Ikkunsidra Il-każ li għandu quddiemu dan it-Tribunal huwa dwar ir-rikorrenti li huwa għalliem li tneħħietlu l-warrant b' ordni maħruġa ai termini tal-artikolu 30 tal-Kap 327 tal- Liġijiet ta' Malta fis-6 ta' Settembru 2017 u dana in vista ta' sentenza mogħtija mill- Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali fit-28 ta' Ġunju 2017 fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Sylvana Meilaq u Spettur Joseph Brahmi) vs Jesmond Shtewil Cuthbert fejn ir-rikorrenti instab ħati ta' waħda mill-imputazzjonijiet li kien tressaq dwarha u ġie kkundannat priġunerija għal perijodu ta' tnax-il xahar sospiżi għal tlett snin. Sussegwentement, wara li għaddew it-tlett snin indikati fl-imsemmija sentenza, ir- rikorrenti talab li l-warrant ta' għalliem jingħata lura lilu. F' rakkomandazzjoni tal- kunsill intimat datata 16 ta' Diċembru 2020 u li ġiet ikkonfermata permezz ta' ittra datata 7 ta' Jannar 2021 mill-Ministru responsabbli għall-Edukazzjoni, l-istess rikorrenti ġie nfurmat li t-talba tiegħu ġiet miċħuda. Ir-rikorrenti għalhekk appella minn din id-deċiżjoni bl-aggravji jkunu li: (i) id-deċiżjoni meħuda hija waħda skorretta għaliex hija bbażata fuq dak li jgħid l-artikolu 30(a) tal-Kap 327 iżda ma tteħidtx in konsiderazzjoni l-verzjoni ta' l-artikoli 207 u 202 tal-Kodiċi Kriminali kif kienu viġenti u applikabbli fi żmien li seħħ ir-reat; il-motivazzjoni kienet ibbażata wkoll fuq dak li jistipola l-artikolu 24 tal-Kap 327, liema artikolu huwa intiż biex jirregola l-istadju inizijali li fih persuna titlob għal warrant għall-ewwel darba f' ħajjitha. Il-Kunsill intimat oġġezzjona għal tali appell. Dwar l-ewwel aggravju u ċioe' dwar l-artikolu 30(a) tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta u l-artikoli 207 u 202 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta, dan it-Tribunal iqis li huwa jaqbel ma' l-insenjament kontenut fis-sentenza Vincent Bellizzi D'Amato vs Ministru tal- Edukazzjoni u l-Kunsill dwar il-Professjoni tal-Għalliema f' Malta deċiża fil-25 ta' Marzu 2019 mill-Qorti ta' l-Appell Inferjuri fejn ingħad li għal finijiet ta' l-artikolu Paġna 9 minn 13 30(a) tal-Kap 327, mhux importanti l-piena li ngħata l-għalliem iżda x' piena iġorr id-delitt li jkun instab ħati li wettaq l-għalliem. Issa l-argument tal-kunsill intimat huwa bbażat fuq il-fatt li għalkemm l-artikolu 207 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta fiż-żmien meta seħħ ir-reat, kien jistipola li l- piena massima taħt dan l-artikolu hija ta' sena priġunerija, l-istess proviso ta' dan l-artikolu kien jistipola li fil-każijiet imsemmijin fl-artikolu 202, il-piena tiżdied bi grad. Per konsegwenza ġie argumentat, li fl-artikoli mniżżla mill-Avukat Ġenerali ġie mniżżel l-artikolu 207 b' referenza għall-Artikolu 202 (k) tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta, u għalhekk il-piena kienet tmur oltre is-sena priġunerija, għaliex kien hemm possibilita' li l-imputat Jesmond Shtewil Cuthbert jiġi kkundannat b' piena li tiżdied bi grad. Mill-banda l-oħra, ir-rikorrenti argumenta fis-sens li fiż-żmien li meta seħħ ir-reat ma kienx għadu introdott l-artikolu 202(k) tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta u għalhekk, Jesmond Shtewil Cuthbert ma setax jiġi assoġġettat għal piena ikbar minn dik stipulata fl-artikolu 207 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta. Minn qari tal-atti proċesswali tal-proċedura kriminali, jirriżulta li l-imputat instab ħati fir-rigward tat- tielet imputazzjoni fil-konfront ta' minuri waħda u li dawn l-allegati atti seħħew fl- 2010 u għalhekk fi żmien meta l-artikolu 202 (k) tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta ma kienx għadu introdott. It-Tribunal qies ukoll li nonostante dak li ġie mniżżel fin-nota ta' rinviju għall- ġudizzju tal-Avukat Ġenerali tat-12 ta' Novembru 2015, il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali sabet lil Jesmond Shtewil Cuthbert ħati ta' dik il-parti tat-tielet imputazzjoni miġjuba fil-konfront tiegħu fir-rigward ta' minuri waħda wara li qieset l-artikolu 207 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta. Dik il-Qorti fl- ebda ħin ma għamlet aċċenn li rat l-artikolu 202(k) tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta. Għaldaqstant, f' dan il-każ partikolari, Jesmond Shtewil Cuthbert nstab ħati abbażi tal-artikolu 207 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta u l-piena li jġorr id-delitt li jkun instab ħati li wettaq l-għalliem kienet ta' massimu ta' sena priġunerija f' dak iż-żmien li seħħ ir- reat. Il-fatt li fl-artikolu 207 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta jissemma l-artikolu 202 u l-fatt li l-artikolu 202(k) tal-Kap 9 ġie msemmi fin-nota ta' rinviju għall-ġudizzju tal-Avukat Ġenerali ma jfissirx għalhekk li l-piena li jġorr id-delitt li nstab ħati tiegħu Jesmond Shtewil Cuthbert kienet teċċedi sena priġunerija għaliex skont l-artikolu 202, il-piena setgħet tiżdied bi grad. Jesmond Shtewil Cuthbert ma nstabx ħati taħt l-artikolu 202 tal-kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta iżda biss taħt l-artikolu 207 u għalhekk fil-fehma ta' dan it-Tribunal, l-artikolu 30(1)(a) tal-kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta ma japplikax. Madanakollu, dak li jonqos li jikkunsidra r-rikorrenti, huwa li fid-deċiżjoni meħuda mill-kunsill intimat, l-istess kunsill intimat għamel il-kunsiderazzjonijiet tiegħu abbażi tal-artikolu 30 tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta fl-intier tiegħu. In fatti, fir- rakkomandazzjoni mertu ta' dan l-appell, dan l-artikolu ġie kkwotat fl-intier tiegħu Paġna 10 minn 13 inklużi s-subartikoli (1) (b) u (1) ( c) tal-Kap 327. Fix-xhieda mogħtija minn Dr Mattea Sortino fit-3 ta' Ġunju 2021, hija kienet ċara meta kkonfermat bil-ġurament tagħha li d-deċiżjoni ttieħdet anke fid-dawl ta' l- artikolu 30(1)( c) tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta: "Apparti minn hekk, bhala Kunsill, ahna kkunsidrajna ovvjament is-sub-section C tal- Artikolu tletin (30), fejn, jekk persuna tinstab hati ta' reat li minhabba n-natura taghha, fl- opinjoni tal-Kunsill, tista' tinpingi fuq l-idonjeta' ta' persuna, ovvjament, u f'dan il-kaz partikolari… Qorti: Jigifieri f'dan il-kaz partikolari mhux biss minhabba li r-reat, qed tghidu intom, kien jaqbez minn sena 'il fuq prigunerija? Xhud: No. Qorti: Imma wkoll minhabba n-natura tar-reat. Xhud: Minhabba n-natura u din kienet l-iktar, jigifieri, il-Ligi ttina wkoll li persuna li titlef il-warrant taht l- 'A', tista' terga' tapplika u jekk il-Kunsill jikkunsidra li minhabba c- cirkostanzi kollha tal-kaz, il-persuna, jigifieri l-Ligi hija awtomatika, imma l-Kunsill tista' mbaghad terga' tikkunsidra. Kellna kazijiet fejn, per ezempju, kien hemm incident awtomobilistiku, li persuna wehel iktar minn sena prigunerija. Il-Kunsill rega' kkunsidra l-kaz. Jigifieri… Qorti: Kif taghmel biex tikkunsidra l-kaz? Jergghu jitolbu? Xhud: Jergghu japplikaw bhalma ghamel is-sur Gauci. Fil-fatt is-sur Gauci rega' applika, il- Kunsill rega' kkunsidra l-kaz tieghu u l-Kunsill baqa' jhoss, jigifieri, fl-intier tieghu, u l-Kunsill kien unanimu li minhabba n-natura, specjalment tar-reat, il-Kunsill ma hassux komdu li jerga' jinhareg. Ovvjament, il-Kunsill ma jergax jidhol fil-mertu tal-kaz. Joqghod fuq id-decizjoni, imma jigifieri s-sejba ta' htija hemm kienet u l-Kunsill ihoss...... Paġna 11 minn 13 Qorti: Hekk hu. Imma f'dan il-kaz it-Tribunal qed jifhem li mhux fuq hekk biss giet michuda t-tigdid jew ir-ri-attivar tal-warrant jew il-hrug ta' warrant gdid. Xhud: Fic-cirkostanzi kollha tal-kaz. .....Dr. A. Borg: Mela, dan it-tip ta' reat taht l-Artikolu tletin (30) jigifieri mhux jolqot biss l-Artikolu thirty 'A' (30A) imma jolqot il-grounds l-ohra. Ahna meta naraw li hemm referenza… Qorti: Il-hames (5) imputazzjoni kien? Xhud: Ahna meta naraw li hemm reat li jkollu, li hemm fih involut specjalment minuri… Qorti: Minuri. Xhud: I mean, ovvjament, bhala Kunsill, qeghdin hemm proprjament, ahna niccekkjaw u nitolbu l-fedina penali ta' kull applikant proprjament mhux biex naraw x'qed jigri fil-hajja tan-nies, imma biex nevitaw proprju dawn it-tip ta' cirkostanzi. Li nixtieq nenfasizza huwa li bhala Kunsill, ahna nitrattaw ukoll l-etika tal-ghalliema. Jigifieri anke fejn ikun hemm qrubija bejn ghalliem u student… Qorti: X'inhi? Xhud: Qrubija bejn ghalliem u student li ma jikkostitwix reat kriminali, imma hija relazzjoni li m'hijiex idoneja u kif suppost ta' bejn ghalliem, m'hemmx dik id-distanza professjonali. Persuna tista' tinstab li kiser il-Kodici tal-Etika u jista' jitnehhielu l-warrant. Issa, f'dan il- kaz, il-qrubija u r-relazzjoni kien reat kriminali. Jigifideri, bhala Kunsill, ahna lanqas hemm ghalfejn li jkun hemm sitwazzjoni li jikkostitwixxi reat kriminali biex ikun hemm cirkostanza li m'hijiex kif suppost. Ahseb u ara f'cirkostanza bhal dan hux." Għaldaqstant, mingħajr preġudizzju għal dak li ġie deċiż dwar dik il-parti tad- deċiżjoni li kienet ibbażata fuq l-artikolu 30(1)(a) tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta, ġialadarba d-deċiżjoni in eżami ttieħdet mhux biss abbażi ta' dak li jingħad fl- artikolu 30(1)(a) tal-Kap 327 iżda wkoll abbażi ta' l-artikolu 30(1)(c) tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta, it-Tribunal ma huwiex ser jgħaddi biex jilqa' t-talba tar- Dwar it-tieni aggravju u ċioe' l-artikolu 24 tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta, dan it- Tribunal iqis li r-rekwiżiti taħt l-artikolu 24 tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta xorta waħda jibqgħu japplikaw anke f' każijiet bħal dawn in eżami. Ir-rekwiżiti ta' l- artikolu 24 tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta għandhom jibqgħu viġenti anke fi stadji ulterjuri u mhux sempliċiment fl-istadju inizjali ta' meta persuna tapplika għal Paġna 12 minn 13 warrant ta' għalliem. In oltre, ġialadarba r-rikorrenti kien tneħħielu l-warrant fis-6 ta' Settembru 2017 (ara premessa numru 3 fir-risposta tal-kunsill intimat), ir- rikorrenti kellu jerġa' jitlob li jingħata l-warrant u għalhekk semmai xorta waħda kellu jissodisfa r-rekwiżiti ta' l-artikou 24 tal-Kap 327 tal-Liġijiet ta' Malta. It- tribunal jinnota li fost ir-rekwiżiti ta' l-artikolu 24 tal-Kap 327, hemm li persuna tkun (a) ċittadin ta' Malta, jew xort'oħra jkollha permessbiex taħdem f'Malta taħt xi liġi; u (b) hija ta' kondotta tajba; u (ċ) jkollha kapaċità legali sħiħa; u (d) tkun kisbet ċerti kwalifiki. Għaldaqstant, dawn huma rekwiżiti li għandhom ikunu preżenti anke tul il-karriera ta' għalliem u mhux sempliċiment rekwiżiti li japplikaw fil-bidu biss tal-karriera ta' għalliem. Apparti minn dan kollu, fir-rakkomandazzjoni in eżami, saret referenza għall- Artikolu 24 tal-Kap 327 peress li l-applikazzjoni għal warrant saret ai termini ta' l- artikolu 24 stess (ara l-aħħar paragrafu ta' l-ewwel paġna tar-rakkomandazzjoni tas- 16 ta' Diċembru 2020). Kien għalhekk li mbagħad ġie kkunsidrat wkoll l-artikolu 24 tal-Kap 327 fit-tielet paragrafu tat-tieni paġna tar-rakkomandazzjoni tas-16 ta' Diċembru 2020. Ir-referenza mbagħad għall-artikolu 24 tal-Kap 327 fil-ħames paragrafu tat-tieni paġna tar-rakkomandazzjoni tas-16 ta' Diċembru 2020 saret biss mhux bħala motivazzjoni għar-rakkomandazzjoni mogħtija iżda sabiex ir- rikorrenti jiġi mfakkar li mingħajr warrant ma jistax jipprattika l-professjoni ta' għalliem. Għalhekk, anke dan l-aggravju sejjer jiġi miċħud. Decide Għar-raġunijiet hawn fuq premessi, dan it-Tribunal qed jiċħad it-talba tar- rikorrenti bl-ispejjeż kollha kontra l-istess rikorrenti. (ft) Maġistrat Dr. Simone Reitano ta' President Reviżjoni Amministrattiva (ft) Silvio Farrugia Bozac D/Reġistratur Vera Falzon Spiteri Għar-Reġistratur 9.08.2021 – Trib10.2020 – Shtewil Cuthbert ‘Apap vs Kunsill Dwar il-Professjoni tal-Ghalliema 4251 Paġna 13 minn 13