Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta) Bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali Illum: 5 ta' Dicembru, 2017 Il-Pulizija (Spettur Sylvana Portelli Galea Muscat) -vs- Giuseppe Zerafa Spiteri, detentur tal-karta tal-identita` numru 22875A Il-Qorti, Rat l-akkuża redatta bil-lingwa Ingliza migjuba fil-konfront tal-imputat Giuseppe Zerafa Spiteri u ċioè talli: Jigi rilevat mill-ewwel illi ghalkemm l-imputat gie mharrek b'citazzjoni redatta bil-lingwa Ingliza, il-proceduri saru fil-lingwa Maltija fejn kienu appuntati diversi interpreti sabiex jigi assigurat li l-imputat, kontinwament assistit mill-abbli difensur tieghu, kien qed jifhem u jsegwi l-proceduri f'liema ta anke x-xhieda tieghu; Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet; Ikkunsidrat Illi xehdet Dr Maria Anthea Morrison Smith li spjegat kif l-parte leza, Maurizio Cuschieri Debono, ressaq claim mad-dipartiment tar-relazzjonijiet industrijali ghal xoghol rez lill-imputat izda li baqa' minghajr kumpens ghalih. Meta d- dipartiment gie mgharraf bis-sighat u granet ta' xoghol li inhaddmu minn Cuschieri Debono – u dan abbazi ta' informazzjoni li ghaddilhom l-istess Debono Mizi - rrizulta li dan kellu jithallas diversi ammonti ohra inter alia allowances, overtime u bonus kif ukoll ammont addizzjonali bhala paga. Ghalkemm l- imputat kien wera lid-dipartiment il-workings tieghu,2 Kingswell ma kienx qabel maghhom. Ittemm ix-xhieda taghha billi tfhiem li meta persuna tressaq claim id-dipartiment ma jidholx f'arrangamenti li seta' kien hemm bejn l-impjegat u l-imghallem imma huma jikkalkolaw u jiddeterminaw dak li bil-ligi irrispettivament minn kwalunkwe ikun dovut arrangament li seta' kien intlahaq. lill-impjegat, Illi Maurizio Cuschieri Debono xehed kif kien ilu jaf lill-imputat madwar 30 sena ghax kienu mill-istess rahal u kien jafdah.3 Kien hemm qbil fuq rata differenti minn dik li sussegwentement kienet qed tigi indikata fuq il-payslip . Meta halla l-impjieg, li kien ta bajjad u kahhal tal- frakkas fuq lukanda,4 kien ghadu dovut ammont ta' flejjes u ghalkemm ipprova bil-kelma it-tajba ma wassalx mal-imputat u kien ghalhekk li ghamel claim mad-dipartiment.5 Dwar il-payslips esebiti x-xhud spjega li "L-ewwel haga dawn tahomli tliet xhur wara li kont bdejt nahdem mieghu, mbaghad lili qalli li din il-payslip kienet ghalih biss qalli hekk jew hekk il-ftehim bejnietna hu li hu u tieghek ha ntihomlok kif suppost.… Jien bdejt f'Dicembru tahomli fi Santa Luċija, Ta' Kerċem. L-ohrajn bhala payslip qatt ma tahieli.". Jinsisti li kien iffirma fuq dawk li nghatwlu minhabba dak li kien qallu u cioe` li l-payslips kienet ghall-uzu tal-imputat bl-inteza cjara li hu kien ser jimxi mal-ftehim milhuq bejniethom. Daqstant iehor hu kategoriku li hu ma kienx ircieva il-payslips li mhux ffirmati minnu!6 Jigi sottolinejat li mill-bidu nett Bellini jindika diversi ammonti li kienu thallsu lilu mill-imputat li jammontaw ghal €3,150.00.7 Illi l-imputat Giuseppe Zerafa Spiteri xehed li kien ilu jaf lil Bellini ghal 30 sena ghax kienu jghixu f'Ragusa u kien ihallsu fil-bidu tax-xahar kif ukoll f'nofs ix-xahar kien itih akkont tal-paga li jkun ser jircevi.8 Ix-xhud jghid li kienu ftehmu b'rata ta' €4.19c is-siegha.9 In kontro-ezami jghid li Bellini kien jahdem madwar 20 siegha kuljum u li kien hemm jiem "Kien hemm drabi fejn ma kienx jigi fost il-gimgha u kien jigi s-Sibt u l-Hadd...Ma niftakarx jekk kinitx doppja [hlas ghall-gurnata xoghol nhar ta Hadd]".10 L-imputat jghid li Bellini kien jithallas bonus u weekly allowance u dwar il-payslips jaghmel dikjarazzjoni li in parte tikkorrobora dak li qal Bellini dwar il-mod tardiv li kienu jasslu l-payslips11 meta jammetti li "l- ewwel tlieta saru normalment jigifieri fil-hin u ffirmajthom u dan, it-tlieta l- ohra konna ghamilnihom imma peress li kien hemm ghaggla fuq ix-xoghol ma kontx iffirmajthom, ma kontx ghamilt dati biex imbghad naghmluhom wara". Il-Qorti tinnota li l-unici payslips iffirmati huma mill-parte leza u, li kif qal hu, kienu jinghataw wara ammont ta' zmien; ma hemmx payslips bil- firma tal-imputat.12 Tqum il-mistqosija: Allura jekk il-payslips suppost jakkumpanjaw il-paga, il-paga meta kienet tasal, f'liema forma u kif inzamm rendikont dwarha? 4 Fol.39 5 Fol.38-40 6 Fol.39 7 Fol.37 kif ukoll fol.25-28 8 Fol.46 9 Fol.47 10 Fol.50 11 Fol.39 xhieda ta' Kingswell 12 Dok. RG a fol.58-63 fejn l-unici payslips iffirmati minn Kingswell huma dawk ghax-xhur ta' Dicembru 2014 sa Frar 2014. Mistoqsi mill-Qorti dwar il-prova ta' flejjes li kien jghaddi akkont lil Kingswell dan ma jressaq ebda prova izda jaghmel dikjarazzjoni li aktar il-quddiem tigi kategorikament michuda mill-accountant tieghu meta hu jghid "nista ngib il- haddiema l-ohrajn illi dina sistea li nuzaha ma' kulhadd"13 Iktar inkwetanti hu li Schembari jghid li ma kienx jaf ghaliex Kingswell qabad u halla l-impjieg! Dan minn habib li kien ilu jaf 30 sena; jinghad mill-ewwel li l-Qorti ma temminx lill-imputat fuq din l-asserzjoni u tistaqsi imma kif jista jitwemmen fuq il-kumplament tax-xhieda tieghu jekk anke fuq dettal tant inokwu mhux qed ikun veritjier? Illi Massimo Shields accountant tal-imputat xehed li hu kien jahdem il-paga abbazi ta' dak li jkun intqal lilu mill-imputat. Schembari kien itieh is-sighat u kien jahdem il-payslip bir-rata li kienu ftehmu li skond hu kienet ta' €4.17 izda "konferma tal-payment on account ma kienx ikolli xahar b'xahar sewwa pero` kien jirranga hu mieghu...Jien kont intih il-payslips u kien jirranga mieghu direttament".14 In kontro-ezami jirrizulta li Shields kien joqghod fuq dak li kien jghidlu l-imputat meta jigi biex jahdem il-hlas dovut u skond hu Bellini ma kellux jithallas tal-hadd ghax "Il-Hadd ma kienux jahdmu".15 Dan jigi kontradett mill-imputat innifsu meta qal: "Kien hemm drabi fejn ma kienx jigi fost il-gimgha u kien jigi s-Sibt u l-Hadd...Ma niftakarx jekk kinitx doppja [hlas ghall-gurnata xoghol nhar ta Hadd]".16 Cahda kategorika ta' dak li jipprova jgieghel jitwemmen l-imputat kien dwar il-fatt li kienet tithaddem sistema fejn l-impjegati l-ohra kienu jithallsu akkont bhal ma kien isir ma Bellini: "Qorti: Allura rigward impjegati ohra Qorti: Mieghu biss kien jaghmel hekk Xhud: Iva, iva...Fil-fatt kien jafdah ghax kien ilhom iktar minn 20 sena jew ma nafx kemm hbieb."17 Jigi mfakkar li Schembari kien qal hekk: "nista ngib il-haddiema l-ohrajn illi dina sistema li nuzaha ma' kulhadd".18 Illi minn ezami komparattiv bejn il-payslips u dak li skond id-dipartiment kien dovut lill-impjegat tirrizulta diskrepanza fl-ammonti u l-konsiderazzjoni ghal hlas relattiv. Per ezempju ghax-xahar ta' Dicembru 2014 fejn hemm "Additions" fl-ammont zghir ta' €11,19 biss biss id-dipartiment jattribwixxi €115 ghall-festa tat-8 ta' Dicembru, 2014 biex ma jissemiex ukoll bonus u 13 Fol.54 14 Fol.67-68 15 Fol.75 16 Fol.50 17 Fol.77-78 18 Fol.54 19 Fol.29 weekly allowance f'ammont komplessiv iehor ta' €17.13.20 L-istess ghax- xahar ta' Jannar u Frar 2015 fejn il-payslip turi li ma kien hemm ebda hlas maghmul apparti ghal basic wage filwaqt li d-dipartment jindika diversi hlasijiet bhala dovuti oltre` il-basic wage! Illi mir-rizultanzi processwali din il-Qorti tqis ix-xhieda tal-parte leza bhala wahda li hi safe and satisfactory, li ssib korroborazzjoni mhux biss mill- istess payslips li juru bic-cjar li ma kienx qed jithallas dak kollu dovut lilu skond il-ligi, izda anke minn dikjarazzjonijiet li jaghmel l-istess imputat li hu cjar lanqas lill-accountant tieghu ma kien qed jinfurmah dwar il-granet tal-Hadd joffrix kreddibilita` jahdem Kingswell. L-imputat ma kuntrarjament ghal Kingswell li ma sab ebda problema jindika l-hlasijiet li kien irceva minghand l-imputat. Fl-ahhar nett il-Qorti tqis li wasal iz-zmien li jitnedew kampanji nformattivi mid-dipartiment tal-impjieg u relazzjonijiet industrijali sabiex il-pubbliku ikun mgharraf bi prattici adoperati minn certi employers li kull ma jmur qed ikunu aktar mifruxa li l-ghan taghhom hu li minghajr ebda skruplu jisfruttaw lill-impjegat/i. Ix-xoghol jaghti d-dinjita` lill-bniedem u ma ghandux ikun bniedem iehor li arbitrarjament u illecitament icahhad lil min ikun gharaq l-gharaq ta' xbinu minn dak dovut lilu sabiex ikompli jarrikixxi ruhu. Rebgha ghall-flus li tghaffeg u tikkalpesta lil dak li fl-ahhar mill-ahhar ikun strumentali ghal tali arrikiment! Hu ghalhekk li d-dipartiment ghandu jigi msahhah u rinforzat b'dawk ir- rizorsi kollha necessarji, kemm bhala personnel kif ukoll rizorsi finanzjarji, sabiex ikompli jservi ta' tarka kontra agir kriminuz u llegalitajiet ohra mwettqa kontra min qed jipprova jaqla' l-ghixien tieghu. Ghal dawn il-mottivi, wara li rat l-artikoli 5, 22, 23, 45, 46, u 47(2) tal- Kapitlu 452 tal-Ligijiet ta' Malta, tar-regoalmenti 8(1), 8(4), 8(5) u 22 tar- Regolamenti dwar l-Organizzazzjoni tal-Hin tax-Xoghol. (Avviz Legali 247 tal- 2003; S.L.452.87) u tar-regolament 3 tal- Ordni ta' Standard Nazzjonali dwar Allowance fil-Gimgha, (Avviz Legali 112 tal-1988; S.L. 452.62), ssib lill- imputat hati tal-imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu, u tikkundannah ghal multa ta' €1,000, kif ukoll tordnah ihallas lil Maurizio Cuschieri Debono l-ammont ta' elfejn, sitt mija seba u sebghin Ewro u tmienja u ghoxrin centezmu (€2,677.28) ghar-ragunijiet elenkati fl-imputazzjoni migjuba kontra tieghu.