Seduta ta' nhar il-Ġimgħa 14 ta' Diċembru 2018 Carmel sive Charles sive Charlie Mulligan v. L-Avukat Ġenerali in rappreżentanza tal-Istat ta' Malta u b'digriet tat-8 ta' Jannar 2018 ġew kjamati fil-kawża Dr Joseph Brancaleone Micallef Musu’ u l-eredi ta' May Brancaleone Micallef Musu’ Debono Balzan ir-rikors ta' Carmel sive Charles sive Charlie Mulligan tat-18 ta' Lulju 2017 li bih u għar-raġunijiet hemm imfissra, talab li din il-Qorti: (i) tordna l-eżegwibbilità f'Malta tad-deċiżjoni datata 29 ta' Novembru 2016 tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fl-ismijiet Carmel Mulligan v. Malta (applikazzjoni numru 24221/13); u (ii) tagħti kull ordni jew direttiva neċessarja għall-eżegwibilità tas-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-29 ta' Novembru 2016 fuq premessa. Talab ukoll l-ispejjeż. Rat ir-risposta tal-Avukat Ġenerali tal-21 ta' Lulju 2017 li permezz taggħa, filwaqt li rrefera għall-artikolu 6 tal-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea (Kap. 319 tal-Liġijiet ta' Malta) wieġeb illi huwa diġa ħallas fl- intier tiegħu l-kumpens monetarju likwidat mill-Qorti Ewropea fil-parti dispożittiva tad-deċiżjoni surriferita. Dwar il-paragrafu 85 tad-deċiżjoni surriferita, wieġeb li in prinċipju m' għandu l-ebda oġġezzjoni għat-talba tar-rikorrent stante li għandu kull interess li d-deċiżjonijit tal-Qorti Ewropea jiġu eżegwiti, iżda huwa mportanti ukoll li ma jiġux preġudikati terzi persuni li ma kienux parti fil-proċeduri quddiem il-Qorti Ewropea in linea ma dak deċiż minn din il-Qorti fl-atti tar-rikors tal-Każin tal-Banda Rat id-diġriet tagħha tal-11 t' Awissu 2017, li bih qegħdet ir-rikors għas-smigħ tal-25 ta' Settembru 2017; Rat li fl-udjenza tat-8 ta' Jannar 2018, abbażi tar-raġunijiet sollevati mill-Avukat Ġenerali, ordnat il-kjamat in kawża Dr Joseph Żammit Micallef Musu’ u l-eredi ta' May Żammit Micallef Musu’ li ġew akkordati ġimgħa żmien min-notifika biex jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar it-talba tar-rikorrent fir-rikors in diżamina; Rat it-tweġiba mressqa mill-kjamati in kawża Dr Joseph Żammit Micallef Musu’ u l-eredi ta' May Żammit Micallef Musu’ tat-23 ta' Frar 2018, li bija eċċepew li dawn il-proċeduri huma nfondati u talbiet tar-rikorrent għandhom jiġu miċħuda għas-segwenti raġunijeit: (i) id-deċiżjoni tal- Qorti Ewropea ma għandha ebda effett ta' portata proċedurali fuq il- proċess ġudizzjarju domestiku; (ii) id-deċiżjonijiet tal-Qrati domestiċi ottenuti mill-esponenti huma res judicata u li l-Qorti Ewropea m'hijiex Qorti tal-Appell mid-deċiżjonijiet tal-Qrati domestiċi ta' Malta; (iii) id- deċiżjoniji tal-Qorti Ewropea bl-ebda mod ma attakkat l-eżekuzzjoni tas- sentenza datata 6 ta' Ottubru 2009 fl-ismijiet Dr Joseph Bilocca sentenza tal-Qorti Ewropea hi fil-konfront tal-Gvern Malti u mhux fil- konfront tal-kjamati in kawża; (v) l-eżegwibilità f' Malta tad-deċiżjoni datata 29 ta' Novembru 2016 tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fl-ismijiet Carmel Mulligan v Malta (applikazzjoni numru 27696/13) diġa seħħet stante l-akwijxxenza tal-istess rikorrent Mulligan meta dan tħallas u aċċetta l-ammont dovut skond l-istess deċiżjoni fl-intier tiegħu; Semgħet lid-difensuri tal-partijiet jitrattaw ir-rikors in eżami u rat li l-kawża baqgħet differita għas-sentenza; Rat l-atti. Ikkonsidrat Ir-rikorrent talab lil din il-qorti sabiex tirrendi eżegwibbli f'Malta s- sentenza tad-29 ta' Novembru 2016 tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal- Bniedem fl-ismijiet Carmel Mulligan v. Debono Cachia Castelletti (applikazzjoni numru 24221/13), fejn il-qorti qalet: Jikkontendi li hekk biss jista' verament isir ġustizzja miegħu. Fil qosor, il-fatti li taw lok għad-deċiżjoni surriferita tal-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar kienu s-segwenti: Fit-12 ta' Mejju 1995 kien hemm serqa fid-dar tal-avukat Dr. Apparti li nsterqu 1 Enfażi tal-Qorti. diversi oġġetti Zammit Tabona sofrew ġrieħi għaliex kienu fid-dar waqt is-serqa. Matul l-investigazzjoni tal-Pulizija Zammit Tabona semmew lil Charles sive Charlie Mulligan u lil ħuħ, mingħajr ma qalu li kienu identifikaw l-ebda wieħed minnhom bħala l-ħallelin, bħala nies li potenzjalment kellhom aċċess għal darhom u kienu familjari mal-itess, peress li kienu għamlulhom xogħol ta' dawl u plumbing. Zammit Tabona ma ħallsux lill-aħwa Mulligan ta' xi xogħol li kienu għamlulhom bil-konsegwenza li fl-1997 dawn tal-aħħar bdew proċeduri ġudizzjarji kontrihom, u eventwalment irtirati wara li tħallas il-bilanċ Ħames snin wara s-serqa, fit-12 ta' Ġunju, 2000 il-konjuġi Zammit Tabone ppreżentaw kawża fil-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili (Citaż. Numru 1196/2000) fejn allegaw li l-konvenut Charles sive Charlie Mulligan kien il-promotur u organizzatur u ha sehem attiv fis-serqa li saret f'darhom ġewwa 68 Main Street, Il-Kalkara fil-lejl tat-12 ta' Mejju, 1995 u konsegwentement talbu li Charles sive Charlie Mulligan jkun dikjarat responsabbli għad-danni li sofrew u kundannat iħallas dak l-ammont li jiġi likwidat mill-Qorti. il-kawża ir-rikorrent eċċepixxa ippartecipa b'xi mod fis-serqa tat-12 ta' Mejju 1995 u li l-pretensjoni tal- tikkawżalu danni. atturi Zammit Micallef Musu’ hija kompletament bla bażi u ntiża sabiex B' sentenza preliminari mogħtija fl-10 ta' Ottubru, 2006 il- Prim Awla tal-Qorti Ċivili ddikjarat li l-konvenut Mulligan kien ha sehem fis-serqa mid-dar ta' l-atturi Żammit Micallef Musu’ fit-12 ta' Mejju 1995 u wara li rat l-Artikolu 1049 tal-Kodiċi Ċivili qalet li l- konvenut għandu jagħmel tajjeb għad-danni kollha li ġarrbu l- Ordnat ukoll li jitkompla s-smiegħ tal-każ sabiex jiġu likwidati d- B'sentenza tal-4 ta' Marzu, 2008 l-istess Qorti illikwidat id- danni li ġarrbu l-atturi fis-somma ta' mija u tletin elf, erba' mija u wieħed u erbgħin Ewro u tnejn u erbgħin ċenteżmu (€130,441.42) ekwivalenti għal Lm55,998.50 – u kkundannat lill-konvenut iħallas lill-atturi id-danni hekk likwidati flimkien ma' l-imgħax u l- ispejjez mitluba fiċ-ċitazzjoni. B'rikors preżentat fis-17 ta' Marzu, 2008 Charles sive Charlie Mulligan appella kemm mis-sentenza parzjali u mis-sentenza finali msemmija kif ukoll minn digriet tal-4 ta' Marzu 2008 li bih ġiet miċħuda t- talba għall-isfilz tal-affidavit ta' Zammit Tabona. B'sentenza tas-6 ta' Ottubru 2009, il-Qorti tal-Appell ċaħdet l- appell ta' Charles sive Charlie Mulligan filwaqt li ikkonfermat fit- totalità tagħhom s-sentenzi appellati kif ukoll id-digriet appellat, bl- ispejjeż kontrih. ta' Diċembru 2009, ir-rikorrent ippreżenta kawża kostituzzjonali (numru 71/2009) fl-ismijiet Carmelo sive Charles Mulligan vs L-Avukat Generali in rappreżentanza tal-Gvern ta' Malta, Dottor Zammit Micallef Musu’, permezz ta' liema talab lill-qorti sabiex: "(1) tiddikjara li l-aġir fuq imsemmi partikolarment imma mhux esklussivament fin-nuqqas tal-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fis- sentenzi tagħha tal-10 ta' Ottubru 2006 u tal-4 ta' Marzu 2008 u dik tal-Onorabbli Qorti tal-Appell fis-sentenza tagħha tas-6 ta' Ottubru 2009 kif ukoll id-digrieti kollha li ngħataw fil-kawża ġja' msemmija in segwitu għas-sentenza tal-10 ta' Ottubru 2006 fl-ismijiet "Dr Joseph Żammit Micallef Musu’ et vs Carmelo sive Charles Mulligan", Ċitazzjoni Numru 1196/2000 billi "(a) ma applikawx il-grad rigoruż tal-prova aċċettat mill-ġurisprudenza ingliża u abbraċċat mill-istess Onorabbli Qorti tal-Appell, kif ukoll "(b) ma applikawx il-prinċipju ġenerali tad-dritt li min jallega jrid jipprova u mhux bl-invers, u kif ukoll "(c) biċ-ċaħda għall-produzzjoni quddiem l-Onorabbli Prim'Awla tal-Qorti Ċivili kif ukoll "(d) bin-nuqqas ta' provvediment mill-Onorabbli Qorti tal-Appell dwar it-talba għall-produzzjoni ta' Francis Mulligan jikkostitwixxu vjolazzjoni tad-dritt tar-rikorrent għal smiegħ xieraq fi żmien raġonevoli u dan kif protett mill-Artikolu 39(1)(2) u (5) tal-Kostituzzjoni ta' Malta u mill- Artikolu 6(1) u (2) tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet inkorporata fil- Liġijiet ta' Malta permezz tal-Kap.319 tal-Liġijiet ta' Malta. "(2) tagħti dawk ir-rimedji xierqa u opportuni sabiex jiġu indirizzati tali vjolazzjonijiet fosthom:- "(a) jiġu dikjarati vvizjati s-sentenzi mogħtija mill-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fl-10 ta' Ottubru 2006 u tal-4 ta' Marzu 2008 kif ukoll id- digrieti kollha li ngħataw fil-kawża ġja' msemmija in segwitu għas- sentenza tal-10 ta' Ottubru 2006 fl-ismijiet "Dr Joseph Żammit Micallef Musu’ et vs Carmelo sive Charles Mulligan" u dik tal-Onorabbli Qorti tal-Appell tas-6 ta' Ottubru 2009 fl-istess ismijiet: "Dr Joseph Żammit Micallef Musu’ et vs Carmelo sive Charles Mulligan" (Ċitazzjoni numru 1196/2000) kif ukoll it-taxxa tal-ispejjez u drittijiet tal-imsemmija kawża u kull att ġudizzjarju ieħor sussegwenti u relatat u għalhekk tħassar u tannulla l-istess sentenzi, digrieti u atti ġudizzjarji; "(b) li r-rikorrenti qiegħed fil-qagħda li kien qabel ma ngħataw is- sentenzi tal-10 ta' Ottubru 2006 u tal-4 ta' Marzu 2008 kif ukoll id- digrieti kollha li ngħataw fil-kawża ġja' msemmija in segwitu għas- sentenza tal-10 ta' Ottubru 2006 mill-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Ċivili u dik tal-Onorabbli Qorti tal-Appell fis-sentenza tagħha tas-6 ta' Ottubru 2009 fl-ismijiet "Dr Joseph Bilocca Micallef Musu’ et vs Carmelo sive Charles Mulligan" (Ċitazzjoni Numru 1196/2000); "(c) tordna li l-kawża (Ċitazzjoni Numru 1196/2000) fl-ismijiet "Dr Joseph Bilocca Micallef Musu’ et vs Carmelo sive Charles Mulligan" tiġi mismugħa mill-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Ċivili u deċiża fuq il-grad ta' probabilita' b'mod rigoruz kif fuq imsemmi u abbraċċat fil- ġurisprudenza Ingliża u mill-Onorabbli Qorti tal-Appell Maltija fis- sentenza ġja' msemmija kif ukoll fuq il-prinċipju li min jallega jrid jipprova l-fatti allegati skont il-liġi kif trid il-Kostituzzjoni ta' Malta u l- Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet, u "(d) tillikwida d-danni li ġew sofferti mir-rikorrent u tordna lill-intimati jħallsu lir-rikorrenti l-istess danni hekk likwidati." Permezz ta' sentenza mogħtija fis-7 ta' Ottubru 2011, il-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili laqgħet l-eċċezzjonijiet fil-meritu tal-intimati u konsegwentement ċaħdet it-talbiet kollha tar-rikorrent bl-ispejjez kollha kontra tiegħu. Carmelo sive Charles Mulligan ippreżenta appell fil-Qorti Kostituzzjonali. L-appell kien miċħud b'sentenza tal-15 ta' Settembru 2012 li kkonfermat s-sentenza appellata tas-7 ta' Ottubru 2011. Tabona kienu parti fil-kawża kostituzzjonali. Fil-5 ir-rikorrent beda proċeduri il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fi St Peter's, Ħaż-Żabbar. Sostanzjalment, l- ilment tiegħu kien li ġie mċaħħad mid-dritt għal smiegħ xieraq bi ksur tal- Arikolu 6 § 1, b' mod partikolari, allega li l-Qrati domestiċi kienu naqsu jikkunsidraw kif xieraq il-validità, l-kredibilità u r-rilevanza tal-provi miġjuba quddiemhom. B'sentenza mogħtija fid-29 ta' Novembru 2016, Case of Saliba v. Malta applikazzjoni numru 24221/13, li saret finali fl-24 ta' April 2017, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem sabet li fil-proċeduri ċivili surriferiti kontra r-rikorrent, ġie vjolat l-Artikolu 6§1 tal-Konvenzjoni. konsiderazzjonijiet tal-Qorti Ewropea kienu s-segwenti: Il-Qorti Ewropea irreferiet għall-Artikolu 41 tal-Konvenzjoni dwar just satisfaction lill-persuna leża u kompliet kif ġej: 2 Enfażi tal-Qorti. Ir-rikorrent qiegħed jitlob żewġ affarijiet, ossija, (i) li din il-Qorti tordna l-eżegwibilità f'Malta tad-deċiżjoni tal-Qorti tad-Drittijiet tal- Bniedem appena ċitata, u (ii) tagħti kull ordni jew direttiva neċessarja għall-esegwibilità tal-imsemmija sentenza tal-Qorti Ewropea tad-29 ta' jipprovdi kif ġej: L-artikolu 6 tal-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea (Kap. 319) "'(1) Kull deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni magħmula mill-Gvern ta' Malta skont l-Artikolu 46 tal-Konvenzjoni, tista' tiġi esegwita mill-Qorti Kostituzzjonali f'Malta, bl-istess mod bħal deċiżjonijiet mogħtija minn dik il-qorti u jiġu esegwiti minnha, b'rikors li jsir fil-Qorti Kostituzzjonali u notifikat lill-Avukat Ġenerali, li jkun fih talba li tiġi ordnata l-esegwibbiltà ta' dik id-deċiżjoni. "(2) Qabel ma l-Qorti Kostituzzjonali tiddeċiedi talba bħal dik, hija għandha teżamina jekk id-deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal- Bniedem li jkun qed jintalab li tiġi esegwita, hijiex waħda li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni bħal dik imsemmija fis-subartikolu (1). "(3) Il-Qorti Kostituzzjonali għandha tordna l-esekuzzjoni ta' deċiżjoni kif imsemmi f'dan l-artikolu jekk issib li din id-deċiżjoni tkun waħda li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni msemmija fis-subartikolu (2)'" Dwar id-dikjarazzjoni li għaliha jirreferi dan l-artikolu, fid-deċiżjoni mogħtija minn din il-Qorti diversament presjeduta fit-18 ta' Marzu 2005 Wara r-rikors tal-Każin tal-Banda ta' San Leonardo ta' Parti mill-Fgura ippreżentat fil-15 ta' Novembru, 2004, ingħad: "'Ghalkemm l-ahhar dikjarazzjoni maghmula minn Malta skond dak li allura kien l-Artikolu 46 tal-Konvenzjoni u li saret fl-ewwel ta' April 1997 kienet ghal hames snin biss, b'mod, ghalhekk, li apparentement din id-dikjarazzjoni skadiet fl-1 ta' April 2002, il-verita` hi li llum dak li kien l-Artkolu 46 tal-Konvenzjoni m'ghadux jezisti. Infatti, bl-emendi introdotti fil-Konvenzjoni bil-Protokoll numru 11 – Protokoll li gie ffirmat minn Malta fil-11 ta' Mejju 1994 u ratifikat minna fil-11 ta' Mejju 1995, u li gie fis-sehh fil-konfront ta' Malta fl-1 ta' Novembru 1998 – l-Artikolu 46, li kien jirrikjedi dikjarazzjoni da parti ta' Stat fir-rigward tal- gurisdizzjoni tal-Qorti "in all matters concerning the interpretaton and application of the present Convention", gie effettivament sostitwit bl- Artikolu 32 b'mod li awtomatikament accettaw il-gurisdizzjoni tal-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar fir- rigward ta' linterpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni u l- Prokolli annessi maghha fil-kaz sia ta' "inter-State cases", kif ukoll ta' "individual applications" u "advisory opinions". Fi kliem iehor, dak li qabel kien jirrikjedi dikjarazzjoni da parti ta' Stat taht l-Artikolu 46, ta' dikjarazzjoni simili. L-intenzjoni tal-legislatur kienet, evidentement, li d-decizjonijiet tal-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar ikunu jistghu jigu b'xi mod esegwiti f'Malta,3 u l-fatt li l-legislatur Malti donnu injora l-izviluppi ricenti fl-imsemmija Konvenzjoni u ma emendax l-Artikolu 6 tal-Kap. 319 ma jwassalx lil din il-Qorti li tifhem li l-legislatur qed jghid li ma jridx aktar l-ezegwibbiltà f'Malta tad-decizjonijiet tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem meta l-istat intimat ikun l-iStat Malti ...'" tal-Konvenzjoni gew l-iStat minghajr firmatarji l-partijiet It test oriġinali tal-Artikolu 46 tal-Konvenzjoni tal-1950 kien is- segwenti: F'dina l-kitba, l-artikoli imsemmija tal-Konvenzjoni huma, naturalment, dawk kif kienu qabel ma dahal fis-sehh il- Protokoll numru 11. Permezz tal-Protokoll Numru 11,4 li ġie fis-seħħ fl-1 ta' Novembru 1998 u li għalih tagħmel referenza d-deċiżjoni surriferita tal-Każin tal- Banda ta' San Leonardo ta' Hal Kirkop, l-Istati Membri tal-Kunsill tal- Ewropa ftehmu, inter alia, li t-test eżistenti tat-Taqsima II sa IV tal- Konvenzjoni (Artikoli 19 sa 56) kellu jiġi sostitwit kif maqbul bejniethom. Ta' rilevanza huma l-Artikolu 32 u 46 li kellhom jiġu sostitwiti bis- segwenti: 4 https://www.coe.int/en/web/conventions/search-on-treaties/-/conventions/treaty/155 5 Enfażi tal-Qorti. Filwaqt li l-Artikolu 46 appena ċitat għaqqad kelma b'kelma dak li kienu jipprovdu l-Artikoli 53 u 54 tal-Konvenzjoni tal-1950, l-Artikolu 32 dwar il-ġurisdizzjoni tal-Qorti ssostitwixxa l-ex Artikolu 46. Sussegwentement, permezz tal-Protokoll Numru 14, li daħal fis- seħħ fl-1 ta' Ġunju tal-2010, l-Istati Membri tal-Kunsill tal-Ewropa Ir-rikorrent ippreżenta l-każ quddiem il-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar fl-2013 liema każ ġie deċiż fl-2016 u sar finali fl-2017. Japplika għalhekk it-test tal-Konvenzjoni kif emendat bil-Protokoll 11 u 14 'l fuq riprodott. Iżda minkejja tali emendi u dak li ngħad fid-deċiżjoni surriferita tal- Każin tal-Banda ta' San Leonardo, l-artikolu 6 tal-Kap 319 tal- Liġijiet ta' Malta baqa' ma ġiex emendat. Madanakollu, din il-Qorti tibqa' tal-fehma li l-fatt li l-leġislatur ma rrattifikax ir-riferenza għad- 'dikjarazzjoni magħmula mill-Gvern ta' Malta skond l-Artikolu 46 tal- Konvenzjoni' ma jfissirx li l-leġislatur ma jridx aktar l-eżegwibbiltà f'Malta tad-deċiżjonijiet tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem meta l-istat intimat ikun l-Istat Malti. Tqis għalhekk li l-każ in eżami jaqa' fil- parametri tal-artikolu 6 tal-Kap. 319 tal-Liġijiet ta' Malta. Il-kjamati in kawża taw diversi raġunijiet għalfejn, fil-fehma tagħhom, it-talba tar-rikorrent m'għandhiex tintlaqa'. tagħhom hu li ma kinux parti fil-proċeduri li saru fil-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar. Dik id-deċiżjoni kienet unikament kontra l-Istat Malti u d-drittijiet u r- rimedji hemm mogħtija lir-rikorrent huma ta' natura ta' dritt pubbliku. Jikkontendu għalhekk li l-eżekuzzjoni ta' tali deċiżjoni m'għandiex tippreġudikhom. Jgħidu inoltré li l-osservazzjoni mogħtija mill-Qorti ta' fil-paragrafu 85 tad-deċiżjoni ma tiffurmax parti mill- operative part tal-istess deċiżjoni u l-unika parti tas-sentenza li din il- Qorti hija obbligata teżegwixxi hija dik il-parti fejn ir-rikorrent ingħata just Jisħqu ukoll li l-proċeduri bin-numru 1196/2000 fl-ismijiet il-ġurnata res judicata u għalhekk l-istatus legali tagħhom bħala kredituri tar-rikorrent huwa rriversibbli ladarba l-artikolu 811 tal-Kodiċi tal- Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, li jirregola esklussivament meta proċeduri jistgħu jinstemgħu mill-ġdid, ma japplikax. li jekk din il-Qorti tilqa' t-talba tar-rikorrent tkun qed tmur kontra dak deċiż minnha fit-18 ta' Marzu 2005 fil-proċeduri Wara r-rikors tal-Każin tal-Banda ta' San Leonardo ta' Santa Luċija ippreżentat fil-15 ta' Novembru, 2014, (Appell Ċivili numru 281/2004/1), fejn ippronunċjat li hija ma għandha tagħmel xejn li jmur kontra l-ordinament ġuridiku Malti. Dan in vista tal-fatt li l-artikolu 237 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta) jipprovdi li 'sentenza ma tista' tkun qatt ta' ħsara għal min, la huwa nnifsu u lanqas bil-mezz tal- awturi jew ta' rappreżentant leġittimu tiegħu, ma jkunx parti fil-kawża maqtugħa b' dik is-sentenza'. Jisħqu ukoll li r-rikorrent stess jgħid li l- paragrafu 85 tad-deċiżjoni kien biss kumment, liema kumment ma jorbotx il-Qrati Maltin hekk kif deċiż fil-kawża fl-ismijiet Vincent Van De Wakker v. satisfaction imur kontra l-prinċipji ta' judicial autonomy u legal certainty u jwassal għall-ksur tad-drittijiet fundamentali tal-kjamati in kawża protetti taħt l-artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem; Il-Qorti se titratta l-ewwel it-teżi li dak li ngħad mill-Qorti Ewropea fil-paragrafu 85 tad-deċiżjoni tad-29 ta' Novembru 2016 huwa biss 'osservazzjoni' u 'kumment' li ma jorbotx il-Qrati lokali kif deċiż fil-kawża fl-ismijiet Vincent Van De Wakker v. L-Onorevoli Prim Ministru et. Fl-ewwel lok jiġi ppuntwalizzat li fil-każ ta' Vincent Van De Wakker v. L- Onorevoli Prim Ministru et din il-Qorti kienet qed titkellem fuq l- applikazzjoni tal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea b'mod ġenerali. Dik il- kawża ma kellha x'taqsam xejn mat-tip ta' proċedura li tapplika għall-każ in eżami. Fil-każ tal-lum, kif diġa' osservat fid-deċiżjoni Wara r-rikors tal-Każin tal-Banda ta' San Leonardo ta' Santa Luċija ippreżentat fil- 15 ta' Novembru, 2014, il-kwistjoni ma hix ta' "interpretazzjoni u applikazzjoni" ta' xi wieħed mill-artikoli sostantivi tal-Konvenzjoni, iżda ta' l-eżegwibbilta`f'Malta ta' deċiżjoni speċifika favur ir-rikorrent ta' organu ġudizzjarju "barrani". Fir-rigward tal-paragrafu 85 tad-deċiżjoni tal-Qorti Ewropea oġġett tar-rikors, din il-Qorti tqis li l-parti inizjali tas-sezzjoni II tad-deċiżjoni tal- Qorti Ewropea, ossija l-paragrafi 81 sa 89 inklussivi, mhumiex sepmpliċi 'kummenti' kif allegat iżda jikkostitwixxu l-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ewropea dwar ir-rimedju li għandu jingħata lil Saliba għall-ksur ravviżat fil-parti operattiva tas-sentenza. Fil-fehma tal-Qorti Ewropea, 'the most istess qorti qalet: Dak li jrid issa jiġi determinat huwa jekk din il-parti tad-deċżijoni tal-Qorti Ewropea hijiex awtomatikament eżegwibbli jew jekk il-kliem 'should the applicant so request' jalludux għal xi proċeduri oħra fis- sistema nazzjonali li huma distinti minn talba għall-eżekuzzjoni tad- deċiżjoni tal-Qorti ta' Strasbourg nnifisha. 6 Enfażi tal-Qorti. Fil-pubblikazzjoni tal-Kunsill tal-Ewropea dwar l-eżekuzzjoni tad- deċiżjonijiet tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem7 jingħad: Fl-istess pubblikazzjoni jingħad li filwaqt li, 'The obligation to pay clearly and immediately fulfilled', it-twettiq tal-obligazzjonijiet l-oħra m'humiex daqstant sempliċi. Dan għaliex, il-ftuħ mill-ġdid ta' proċeduri ġudizzjarji domestiċi, bħala miżura ndividwali, jaffetwa l-prinċipju ta' res judicata fuq livell nazzjonali: 8 Enfażi tal-Qorti. L-imsemmija Recommendation No. R ġej: 9 Enfażi tal-Qorti. Skont informazzjoni ppubblikata mill-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa, li huwa inkarigat jissorvelja l-eżekużżjoni deċiżjonijiet mogħtija mill-Qorti Ewropea, jirriżulta li fis-16 t'Ottubru 2018 the state of Fl-assjem ta' dan kollu, din il-Qorti tasal għall-konklużjoni illi l- kunsiderazzjoni magħmula mill-Qorti Ewropea fil-paragrafu 85 tad- deċiżjoni fl-ismijiet Carmel Mulligan v. Malta (applikazzjoni numru 24221/13) kien intiż għall-finijiet ta' 'individual measure' liema miżura trid tiġi sodisfatta ndipendentement mill-ħlas tal-just satsifacton. ieħor, il-fatt li l-Istat Malti ħallas dak dovut bħala just satisfaction ma jeżonerahx mill-obbligazzjoni li jeżegwixxi individual measures fejn ikunu meħtieġa sabiex jagħmlu tajjeb għall-vjolazzjoni Konvenzjoni ravviżata fid-deċiżjoni tal-Qorti Ewropea. M'huwiex il-każ għalhekk li, 'l-eżegwibilità f'Malta tad-deċiżjoni datata 29 ta' Novembru 2016 tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fl-ismijiet Carmel Mulligan v Malta (applikazzjoni numru 24221/13) diġa' seħħet stante akwixxenza tal-istess rikorrent Mulligan meta dan tħallas u aċċetta l- ammont dovut skond l-istess deċiżjoni fl-intier tiegħu', kif allegat mill- kjamati in kawża. L-Avukat Generali stess fit-tweġiba qal li fir-rigward ta' paragrafu 85 tas-sentenza tal-Qorti Ewropea, bħala prinċipju ma joġġezzjonax għal dak li talab ir-rikorrent u dan peress li l-Avukat Generali għandu nteress li sentenzi tal-Qorti Ewropea jiġu eżegwiti. Min-naħa l-oħra qal ukoll li terzi li ma kinux parti għal dawk il-proċeduri m'għandhomx jiġu preġudikati. Ir-rikorrent għandu kull dritt li jitlob, permezz tal-proċeduri odjerni, li jiġu eżegwiti dawk l-individual measures meqjusa l-aktar xierqa skont id-deċiżjoni tal-Qorti Ewropea sabiex ir-rikorrent f'dawk il-proċeduri jingħata rimedju effettiv għall-ksur. integrum jista' jingħata biss entró l-mezzi disponibbli taħt is- sistema legali nazzjonali. Ma jirriżultax li l-Istat Malti mexa mar-rakkomandazzjoni tal- Kumitat tal-Ministri li għadha kif saret riferenza għaliha u sal-lum għadna f'sitwazzjoni fejn fl-ordinament ġuridiku Malti ma jeżistix mekkaniżmu speċifiku fil-liġi tagħna li jipprovdi għar-restitutio in integrum f'ċirkostanzi simili għal dak tal-każ in eżami. F' dan il-kuntest din il-Qorti terġa tirreferi għas-sentenza ta' din il- Qorti diversament presjeduta fit-18 ta' Marzu, 2005, Wara r-rikors tal- Każin tal-Banda ta' San Leonardo ta' Santa Luċija ippreżentat fil-15 ta' Novembru, 2014, fejn ġie osservat: L-Artkolu 6 tal-Kap. Fil-fehma kunsidrata ta' din il-Qorti, il-lokuzzjoni adoparata mill-legislatur, u b'mod partikolari l-uzu tal-kelma "tista'" (u mhux "ghandha"), tfisser li din il-Qorti, filwaqt li ghandha tassigura li, sa fejn hu possibbli, ir-rikorrent ikollu rimedju effettiv skond id- decizjoni tal-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar, mill-banda l-ohra ma ghandu jsir xejn li b'xi mod, direttament jew indirettament, imur kontra l- ordinament guridiku Malti.12 Din il-Qorti, bhala l-oghla Qorti tal- organu Gudizzjarju ta' l-iStat Malti – iz-zewg organi l-ohra huma l- organu Ezekuttiv u l-organu Legislattiv – ma tistax tinjora, fl- interpretazzjoni taghha ta' l-imsemmi Artikolu 6, l-obbligazzjonijiet assunti mill-iStat Malti taht il-Konvenzjoni. F'dan il-kuntest huwa sinjifikanti il-bran segwenti mid-decizjoni tal-Qorti Ewropea tad- Drittijiet tal-Bniedem (decizjoni tal-"Grand Chamber") fil-kaz Scozzari and Giunta v. Italy (13 ta' Lulju 2000): Mill-banda l-ohra, kif diga nghad, din il-Qorti ma tista', u ma ghandha, taghmel xejn li, direttament jew indirettament, imur kontra l- ordinament guridiku Malti. Ma tistax, per ezempju, din il-Qorti taghti esekuzzjoni ghal decizjoni tal-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar b'mod li tmur kontra xi disposizzjoni tal-Kostituzzjoni – ligi superjuri ghall-Kap. 12 Enfażi tal-Qorti. b'mod li tmur kontra l-ordni pubbliku, jew b'mod li tkun qed tuzurpa l- funzjoni ta' organu iehor ta' l-iStat. Tista' koncepibbilment tinholoq sitwazzjoni wkoll (li hemm accenn ghaliha b'mod vag fir-risposta ta' l-ahwa Vella) fejn l-esekuzzjoni f'Malta ta' decizjoni tal-Qorti Europea tad-Drittijiet tal-Bniedem tista' tippregudika terzi li ma kienux parti f'dawk il-proceduri quddiem il-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar, b'mod ghalhekk li dik l-esekuzzjoni tkun fiha nnifisha "unfair" ghal dawk it-terzi.13 Fil-kaz de quo din il-problema tat-terzi hi effettivament sorvolata … Ghalhekk kull kaz, bil-fattispeci partikolari tieghu, irid jigi ezaminat skond dak li tkun iddecidiet il-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar u fuq maghmula u, forsi, konsiderazzjonijiet ohra li din il-Qorti ma thossx li ghandha tidhol fihom ghall-finijiet limitati tal-kaz de quo. Din il-Qorti tista' ma tkunx taqbel mal-mod kif il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal- Bniedem tkun waslet ghall-konkluzzjoni taghha … izda jekk dik id- decizjoni tkun tista' tigi esegwita b'mod li ma jmurx kontra l- ordinament guridiku Malti, din il-Qorti, b'applikazzjoni tal-Artikolu 6 tal- Kap. 319, ghandha ssib il-mezz kif taghti rimedju effettiv lill-applikant li jkun inghata ragun minn dik il-Qorti.'" tal-konsiderazzjonijiet hawn aktar il-kuntest ukoll hi ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar fil-kaz Bochan v Ukraine tal-5 ta' Frar, 2015, fejn intqal: 13 Enfażi tal-Qorti. fil-konfront ta' Malta; 37.1. li l-kjamati in kawża ma kinux parti fil-proċeduri li r-rikorrent intavola kontra l-iStat Malti fil-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar u s-sentenza hi biss Ma jirriżultax li Zammit Tabona għamlu xi tentattiv sabiex jipprovaw jintervjenu fil-proċeduri ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar, għalkemm kienu jafu Madankollu ħadd mill-partijiet f'dawk il-proċeduri ma jirriżulta li għamel xi talba sabiex dik il-qorti tistieden lil Zammit Micallef Musu’ biex jagħtu l-kummenti tagħhom; 37.3. li s-sentenzi fl-ismijiet Joseph Brancaleone Micallef Musu’ et vs Charles sive Charlie Mulligan li ġew dikjarati leżivi mill-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar tad- drittijiet tar-rikorrent a tenur tal-Artikolu 6§1 tal-Konvenzjoni huma res 37.4. li l-artikolu 811 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, li jirregola esklussivament meta proċeduri jistgħu jinstemgħu mill-ġdid, mhux applikabbli; u 37.5. li l-artikolu 237 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili jipprovdi li, 'Is-sentenza ma tista' tkun qatt ta' ħsara għal min, la huwa nnifsu u lanqas bil-mezz tal-awturi jew ta' rappreżentant leġittimu tiegħu, ma jkunx parti fil-kawża maqtugħa b'dik is-sentenza'. tal-Kap. 319 is-sentenza tal-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar għandha tiġi eżegwita mill-Qorti Kostituzzjonali daqslieku kienet sentenza tagħha, u ma ngħatat l-ebda raġuni li tikkonvinċi lil din il-qorti li dik id-disposizzjoni ma tapplikax għall-każ in eżami. Minkejja dan, kif osservat minn din il-Qorti fil-każ ta' fid-deċiżjoni tagħha Wara r-rikors tal-Każin tal-Banda ta' San Leonardo ta' Ħal Luqa ippreżentat fil-15 ta' Novembru, 2014, ir-restitutio in integrum hu rimedju li din il-Qorti hi perfettament intitolata li tagħti kieku kienet hi li waslet għall-istess deċiżjoni li waslet għaliha il-Qorti ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar.14 Każ riċenti fejn ġiet varjata res judicata tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali minħabba leżjoni ta' drittijiet fundamentali, kien fil-kawża kostituzzjonali Anthony P. Gadepaga v. L- Onorevoli Prim Ministru et, deċiża minn din il-Qorti fit-8 ta' Mejju 2017. Pero' f'dak il-każ ma kienx hemm il-problema li terza persuna ma kinitx parti għall-kawża kostituzzjonali. Magħmula dawn il-konsiderazzjonijiet m'huwiex possibbli, taħt l- ordinament ġuridiku Malti, li jkun hemm re-opening tal-kawża Joseph L- uniku rimedju li jibqa' hu li l-istat Malti iħallas id-dejn li Saliba għandu fil- 14 A tenur tal-Artikolu 4(2) tal-Kap. 319 il-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili għandu jkollha ġurisdizzjoni oriġinali li tisma' u tiddeċiedi kull talba magħmula minn xi persuna skont is-subartikolu (1), u tista' tagħmel dawk l-ordnijiet, toħroġ dawk l-atti u tagħti dawk id-direttivi li tqis xierqa sabiex twettaq, jew tiżgura t-twettiq tad-Drittijiet tal-Bniedem u LibertajietFundamentali li għat-tgawdija tagħhom tkun intitolata dik il-persuna. konfront tal-imsejħin fil-kawża, ċjoe' s-somma ta' €130,441.42, l-imgħax skont il-liġi kif ordnat mill-Prim'Awla u spejjeż ġudizzjarji ta' Zammit Tabona f'dik il-kawża (1196/2000) inkluż dawk tal-atti eżekuttivi li setgħu nħarġu wara li s-sentenza finali saret res judicata. B'dan il-mod biss tista' tiġi eżegwita fis-sħiħ dak li ddeċidiet il-Qorti Ewropea fis-sentenza fuq imsemmija, ġialadarba l-artikolu 237 tal-Kap. 12 jagħmilha ċara li sentenza m'għandha qatt tkun ta' ħsara għal dik il-persuna li ma tkunx parti fil-kawża u fil-liġi Maltija għad ma teżistix disposizzjoni li wara sentenza tal-Qorti Ewropea ta' St Peter's, Ħaż-Żabbar jista' jkollok ftuħ mill-ġdid tal- Hu veru li m'huwiex magħruf x'kien ikun l-eżitu tal-kawża 1996/2000 li kieku sar re-opening tal-kawza kif issuġġeriet il-Qorti Ewropea. Madankollu għar-ragunijiet li ngħataw hawn fuq hu impossibbli li jsir dak l-eżerċizzju u għalhekk irid jingħata rimedju differenti li kemm jista' jkun ikun qrib għall-prinċipju ta' restitutio in Għal dawn il-motivi tilqa' t-talbiet tar-rikorrent kif magħmula bir- rikors preżentat fit-18 ta' Lulju, 2017 fis-sens li tordna li l- eżekuzzjoni tas-sentenza Carmel Mulligan vs Malta (applikazzjoni numru 24221/2013) tad-29 ta' Novembru, 2016 għandha ssir billi tordna lill-Istat Malti jħallas id-dejn li r-rikorrent għandu fil-konfront tal-imsejħin fil-kawża kif spjegat f'paragrafu 38 ta' din is-sentenza. Spejjeż huma kollha a karigu tal-intimat Avukat Ġenerali. Joseph Borg Gusman Prim Imhallef Deputat Registratur rm