QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN ONOR. Seduta ta' nhar il-Hamis, 24 ta' Ottubru, 2019. Rat ir-rikors guramentat tal-atturi Angela Cezek et ipprezentat fit-28 ta' Gunju, 2013, li permezz tieghu gie premess: Illi l-atturi jippossjedu b'titolu ta' kera l-fond 58, Triq il-Kbira, Qrendi u dan wara li l-kirja tal-fond imsemmi ddevolviet fuqhom meta ommhom Rosanna Cezek mietet fl-1 ta' Mejju 2012. (ara Dok AE 1 li fih seba' pagni). Illi fl-2010, il-konvenut mar joqgħod flimkien mal-atturi ġewwa l- fond 58, Triq il-Kbira, Qrendi bi ftehim magħhom li kien se joqgħod hemm għal ftit żmien biss. Illi minflok, abbużivament u kontra r-rieda tal-atturi, l-istess konvenut qabad u okkupa l-kmamar li jinsabu fuq f'dan il-fond. Illi permezz t'ittra uffiċjali datata 26 t'April 2013, (ara Dok AE2) l- atturi nterpellaw joħroġ mill-fond imsemmi. jiżgombra u lill-konvenut Illi madankollu, il-konvenut baqa' inadempjenti u għadu qed jirrisjedi magħhom abbużivament u mingħajr l-ebda titolu validu fil-liġi. Illi l-atturi jafu b'dawn il-fatti personalment. "Għaldaqstant l-atturi jitolbu bir-rispett li għar-raġunijiet premessi, din il- Qorti jogħġobha: Tordna li l-konvenut qiegħed jokkupa l-fond 58, Triq il-Kbira, Qrendi abbużivament u mingħajr ebda titolu validu fil-liġi. Konsegwentement tordna lill-istess konvenut sabiex fi żmien qasir u perentorju li jiġi lilu prefiss minn din il-Qorti jiżgombra mill- fond li huwa qiegħed jokkupa abbużivament u mingħajr ebda titolu validu fil-ligi. "Bl-ispejjeż inklużi dawk tal-ittra uffiċjali datata 26 t'April 2013 kontra l- konvenut li huwa minn issa nġunt in subizzjoni." Rat ir-risposta guramentata pprezentata mill-konvenut Peter Cezek, fl-1 ta' Awwissu, 2013, li permezz tagħha eccepixxa: Illi din l-Onorabbli Qorti mhijiex kompetenti rationae materiae biex tisma' l-kawża odjerna imma se mai huwa l-Bord li Jirregola l-Kera li għandu jisma' din il-vertenza għax hawn si tratta ta' drittijiet lokatizji u għalhekk l-intimat għandu jiġu liberat mill-osservanza tal-ġudizzju. Illi bla preġudizzju għall-premess, se mai wħud mill-atturi setgħu kienu f'xi zmien ko-inkwilini mal-istess intimat u għalhekk għal din ir-raġuni wkoll din il-Qorti mhijiex kompetenti rationae materiae biex tisma' din il-kawża ta' żgumbrament għax ko-inkwilin ma jistax jiżgombra ko-inkwilin ieħor. Illi d-domandi attriċi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt, stante illi l- atturi m'għandhom l-ebda titolu ta' kera fuq il-fond in kwistjoni peress illi l-fond in kwistjoni huwa se mai lokat lill-intimat peress illi Sapienza u Joseph Cezek li kienu jgħixu fil-fond fiż-żmien il-mewt ta' l-omm Rosanna Cezek, illum qed jgħixu band' oħra u għalhekk l-uniku titolarju tal-kera tal-fond in kwistjoni huwa se mai l-intimat Peter Cezek. Illi l-fond in kwistjoni kien lokat lill-mejta ġenituri tiegħu Matthew u Rosanna Cezek u fi żmien il-ħajja ta' Rosanna Cezek, huwa beda jħallas sehmu mill-kera lilha u sussegwentement lil oħtu Sapienza Cezek. Illi l-intimat huwa ġuvni u kien jaħdem barra minn Malta u kien jiġi regolarment Malta u kien jgħix fil-fond in kwistjoni fiż-żmien il-ħajja ta' ommu tant illi meta rtira mix-xogħol, huwa ġie jgħix Malta fid- dar lokata lil ommu u lil Sapienza Cezek, Joseph Cezek u Peter Cezek, li baqa' jgħix hemm sal-ġurnata tal-lum. Illi fit-2 ta' Ġunju 2010 huwa rtira mix-xogħol u ġie jgħix Malta fil- fond in kwistjoni flimkien ma' ommu Rosanna Cezek li mietet fl-1 ta' Mejju 2012 u baqa' jgħix hemm sal-ġurnata tal-lum, tant illi huwa dejjem ħallas sehmu mill-kera kemm fil-ħajja ta' ommu, kif ukoll sal-ġurnata tal-lum. L-istess għamel għall-konsum tad-dawl u ilma. Huwa kien jagħti sehmu mill-kera u mid-dawl u ilma lil oħtu Sapienza Cezek. Illi huwa ko-inkwilin ma' Sawan u Joseph Cezek tal-kirja in kwistjoni, stante illi Angela Cezek u Andrew Cezek ma jgħixux fil-fond in kwistjoni u kienu jgħixu band' oħra u qatt ma ħallsu kera. Illi mhux minnu illi huwa b'xi mod qal lill-atturi li kien se joqgħod fil-fond ftit taż-żmien u okkupa xi kmamar li jinsabu f'dan il-fond. Illi dan kollu għamlu meta kienet għadha ħajja ommu u bil- permess u l-awtoriżżazzjoni tagħha tant illi kien iħallas sehmu mill-kera tal-fond in kwistjoni, kif ukoll għall-konsum tad-dawl u ilma. Illi dan id-dritt tiegħu huwa naxxenti mill-ħlas ta' sehmu mill-kera lil ommu Rosanna Cezek u sussegwentement lil Sawan Cezek u sehmu mill-kontijiet tad-dawl u ilma. Sapienza Cezek telqet mid-dar tar-residenza tal-omm fit-23 ta' Marzu 2012, flimkien ma' ħuhom Joseph Cezek u marru jgħixu fil-fond 62, Triq il-Pirinej, Qrendi, fejn qed jgħixu sal-ġurnata tal-lum, biex b'hekk illum versu s-sidien, żgur m'għandhomx titolu ta' kera. Illi oħtu Angela, li kienet toqgħod fi żmien il-mewt ta' ommha f'62, Triq il-Pirinej, Qrendi daħlet tgħix fid-dar residenzjali tal-intimat, mingħajr ebda titolu legali ta' kirja versu s-sidien. Illi Andrew Cezek qatt ma għex fid-dar tal-ġenituri u kien jgħix fir- razzett Skini, fil-Fulija, fi Triq taż-Żurrieq, Qrendi fejn għadu jgħix sal-lum. Illi l-intimat dejjem ħallas sehmu mill-kera tal-fond in kwistjoni lil Sawan Cezek sakemm din baqgħet tgħix fil-fond in kwistjoni, kif ukoll sehmu mill-kontijiet tad-dawl u ilma u għalhekk huwa għandu titolu se mai ta' ko-inkwilinat veru l-atturi jew uħud minnhom, liema titolu ta' kera Sawan u Joseph Cezek tilfu versu s-sidien peress li m'għandhomx jgħixu fil-fond in kwistjoni. Salv eċċezzjonijiet ulterjuri." Rat is-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tat-3 ta' Ottubru, 2014, li permezz taghha ddecidiet il-kawza billi laqghet l-ewwel eccezzjoni tal- konvenut u ddecidiet li hija m'ghandhiex kompetenza tisma' l-kawza, bl- ispejjez kontra l-atturi. konsiderazzjonijiet: il-Qorti is-sentenza is-segwenti "Illi kif jidher mill-att promotur l-atturi qed jitolbu għall-iżgumbrament tal- konvenut mill-fond imsemmi. L-ewwel eċċezzjoni tal-konvenut hija fis- sens li din il-Qorti mhijiex kompetenti rationae materiae biex tisma' l- kawża iżda huwa l-Bord li Jirregola l-Kera, illi għandu din il-kompetenza – presumibbilment għax ma ġiex indikat – ai termini tal-artikolu 1525 tal- Kodiċi Ċivili. "Illi huwa paċifikament aċċettat illi l-kompetenza ta' Qorti hi determinata fuq kollox u qabel kull konsiderazzjoni tal-eċċezzjoni mogħtija mit-termini tal-azzjoni attriċi. Hu l-att promotur kif intavolat it-talbiet u l-premessi tagħhom li jifformaw il-parametri li fihom il-Qorti kellha teżerċita l- ġudizzju tagħha u li allura jiddeterminaw il-kompetenza tagħha ("Frankie Ellul Lanfranco nomine vs Jason Huber et" deċiża mill-Qorti Appell Ċivili fis- 7 t'Ottubru 1997). "Illi l-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili ġja' kellha okkażjoni tiddeċiedi dan il-punt fil-kawża fl-ismijiet "Dottor Francis Dakov et vs C. Boffa Company Limited et" deċiża parzjalment fil-25 ta' Frar 2009. Il-Qorti hemmhekk għamlet referenza għall-artikolu 47(3) tal-kapitlu 12 tal-Liġijiet ta' Malta illi jgħid illi: "Iżda l-kawżi li fihom jidħlu … inkluża kull talba għal żgumbrament jew tkeċċija minn beni mmobbli kemm urbani u kif ukoll rurali, mikrija jew okkupati minn persuni li joqogħdu jew li għandhom l-abitazzjoni ordinarja tagħhom fil-limiti tal-ġurisdizzjoni ta' dik il-Qorti ma jidħlux fil- kompetenza tal-Qorti tal-Maġistrati..." "Illi l-Qorti qalet illi: "l-abbli difensur tal-soċjeta' konvenuta' qed jargumenta illi l-persuna mħarrka trid tkun tabita ordinarjament fil-fond in kwistjoni u allura l-Prim' Awla hija kompetenti biss fuq kawżi ta' żgumbrament jew tkeċċija minn tal-soċjeta' konvenuta. fondi abitati bħala Il-Kalkara eżami tas-sub-artikolu juri biċ-ċar illi dan mhux il-każ; il- konvenunt irid ikun jabita fil-limiti tal-ġurisdizzjoni tal-Qorti iżda żgur mhux neċessarjament f'dak il-fond li dwaru jkun ġie imħarrek. Infatti fejn tidħol ir-residenza ordinarja l-artikolu isemmi ġurisdizzjoni u mhux kompetenza għaliex huwa ovvju li l-kompetenza ta' din il-Qorti toħroġ mill-fatt li l-atturi qed jitolbu żgumbrament." residenza ordinarja "Illi l-Qorti tal-Appell (Sede inferjuri) elenkat diversi sentenzi fir-rigward, fis-sentenza tagħha fl-ismijiet "Victor AlTumi et vs Maria Galea Brevers et" (deċiża fit-8 ta' Gunju 2005). Hija qalet fost affarijiet oħra illi: "In linea ta' prinċipju ġenerali ġie bosta drabi deċiż illi talba għall- iżgumbrament minħabba vjolazzjoni ta' patt espress jew taċitu kontrattwali kienet tispetta b'kompetenza lit-tribunal ordinarju. ("Carmela Bonnici Lanzon vs Filippo Johansen" – Appell Civili – 1 ta' Gunju 1931). "Illi fl-istess sentenza ġew ċitati wkoll dawn is-sentenzi: Vol. XXXIII p I pagna 685 u 805; "Innocenzo Saliba Hil et vs Giovanni Genovese" (Appell deċiż fl-4 ta' Dicembru 1957); "Madeline Grogan vs Lina Houghton" (Appell Inferjuri deċiż fit-2 ta' Marzu 1977); "Arthur Blenheim vs Michael Ellis" (Appell deċiż fis-16 ta' Gunju 1992), u "Rosina Wilson vs Joseph Ellis proprio et nomine" (Appell deċiż fl- 14 ta' April 1997). "Illi huwa pero' importanti li wieħed jissottolineja li dawn is-sentenzi kollha fuq imsemmija ġew deċiżi qabel l-introduzzjoni tal-Artikolu 1525 fis-sena 2009 u għalhekk illum għandhom valur relattiv ħafna. Dan l- artikolu jgħid fost affarijiet oħra li: "Il-Bord li Jirregola l-Kera għandu kompetenza esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kirjiet ta' fondi urbani u ta' dar t'abitazzjoni u ta' fond kummerċjali. Kirjiet oħra jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Qrati ta' ġurisdizzjoni ċivili u fil-kaz ta' raba' taħt il-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba'". "Illi fil-kawża fl-ismijiet "Camilleri vs International Trading Co. Ltd" deċiża fil-31 ta' Ottubru 2011, dik l-istess Qorti qalet illi: "Jidher ċar allura li l-leġislatur ried li kwistjonijiet kollha dwar il-kiri jkunu kompetenza tal-Bordijiet rispettivi. Kif ġia' ssemma, il-kompetenza ta' Qorti jew tribunal tiġi determinata skond it-talba ta' min jipproponi l- kawża u f'dik odjerna huwa ċar li l-atturi qed jagħmlu t-talba tagħhom a bażi tal-fatt li s-soċjeta' konvenuta ma jistħoqqilhiex tibqa' tiddetjeni l- fond in kwistjoni. Din id-deċiżjoni pero' palesament tiddependi fuq l- allegazzjoni tal-atturi li s-soċjeta' konvenuta naqset mill-obbligi tagħha skond l-iskrittura ta' lokazzjoni li saret bejn il-kontendenti. Għalhekk ma hemmx dubju għall-Qorti li din hija waħda minn dawk il-vertenzi li l- leġislatur ried jirrimetti fil-ħoġor tal-Bord imsemmi permezz tal- introduzzjoni tal-artikolu 1525." "Illi dan l-insenjament ġie wkoll applikat fis-sentenza fl-ismijiet "Elizabeth Tomasuolo vs Irene Schembri Sultana Mckeon", deċiża minn dik il-Qorti fil-31 ta' Mejju 2013. "Illi din il-Qorti hija ben konxja li l-eċċezzjonijiet li l-Qorti m'għandhiex kompetenza u jekk il-konvenut ikollux titolu ta' lokazzjoni huma intimament konnessi, u dan għaliex kjarament biex il-Prim' Awla ma jkollhiex kompetenza jrid ikun hemm kirja favur il-konvenut – iżda l-atturi filwaqt li fit-talbiet tagħhom qed jitolbu dikjarazzjoni li l-konvenut qed jokkupa l-fond bla titolu, fl-istess waqt qed jippremettu illi t-titolari tal- lokazzjoni huma l-istess atturi ad esklużjoni tal-konvenut. Tajjeb wieħed iżid li fil-kawżi msemmija aktar qabel li ġew deċiżi favur din l-eċċezzjoni wara l-emendi tal-2009 kienu l-istess atturi li ndikaw fir-rikors promotorju li l-konvenut jew konvenuta kienu jokkupaw il-fond tramite ftehim ta' lokazzjoni. "Illi f'dan il-każ, għalhekk, huwa evidenti li f'din il-kawża l-vertenza huwa dwar min bejn il-kontendenti għandu d-dritt lokatizju biex jibqa' jgħix fil- fond; kwindi huwa evidenti għall-Qorti li din hija kwistjoni ta' drittijiet lokatizji u allura kompetenza tal-Bord li Jirregola l-Kera." Rat ir-rikors tal-appell tal-atturi kollha li permezz tieghu, filwaqt li talbu li din il-Qorti tilqa' l-appell taghhom, tirrevoka u thassar is-sentenza appellata tat-3 ta' Ottubru, 2014, fil-kawza fl-ismijiet premessi moghtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili, billi tichad l-eccezzjoni preliminari tal- konvenut u konsegwentement tiddikjara l-Prim'Awla tal-Qorti Civili kompetenti ratione materiae biex tisma' l-vertenza odjerna u tghaddi biex tirrimanda l-atti lill-Prim'Awla ghall-prosegwiment tal-procediment, bl- ispejjez taz-zewg istanzi kontra l-konvenut appellat. Rat ir-risposta tal-konvenut appellat li permezz taghha sahaq li t-talbiet tal-appellanti ghandhom jigu michuda, bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra Rat l-atti kollha tal-kawza; Ikkonsidrat: Rat id-digriet u l-verbal ta' din il-Qorti waqt is-seduta tal-20 ta' Gunju, 2019, li permezz taghhom il-kawza baqghet differita ghas-sentenza; Illi permezz ta' din il-kawza l-atturi qeghdin jitolbu l-izgumbrament tal- konvenut mill-fond numru 58, Triq il-Kbira l-Qrendi, peress li jikkontendu li l-istess konvenut qieghed jokkupa l-istess fond abbuzivament u minghajr ebda titolu validu fil-ligi. Min-naha l-ohra l-konvenut, filwaqt li jressaq id-difiza tieghu fil-mertu, ressaq zewg eccezzjonijiet ta' natura preliminari, fis-sens li kkontesta l- kompetenza tal-qrati ordinarji ratione materiae, stante li jikkontendi li ladarba l-vertenza titratta drittijiet lokatizji u ladarba l-atturi kienu ghal xi zmien ko-inkwilini mal-istess konvenut, huwa l-Bord li Jirregola l-Kera li huwa kompetenti li jisma' l-vertenza in ezami. L-ewwel Qorti, permezz tas-sentenza appellata, ddecidiet il-kawza fis- sens li laqghet l-ewwel eccezzjoni tal-konvenut u ddecidiet li hija m'ghandhiex il-kompetenza li tisma' l-kawza peress li l-vertenza f'din il- kawza hija essenzjalment wahda dwar min ghandu d-dritt lokatizju li jibqa' jghix fil-fond, kwindi trattandosi ta' drittijiet lokatizji, qieset li l-materja ghandha taqa' fil-kompetenza tal-Bord li Jirregola l-Kera. L-atturi appellanti hassewhom aggravati bl-imsemmija sentenza u ressqu l-appell odjern, li jinghad minnhom huwa principalment imsejjes fuq l- aggravju li l-ewwel Qorti m'afferratx kif jixraq il-materja quddiemha u li ghamlet valutazzjoni fattwali u legali zbaljata. Inoltre jinghad li l-qorti tal- ewwel grad wettqet apprezzament zbilancjat tal-fatti kif lilha mressqa mill- partijiet, kif ukoll malament interpretat certu aspetti tal-vertenza. konsegwenza, l-appellanti jikkontendu li d-decizjoni tal-ewwel Qorti ma tirriflettix gustament il-materja in kwistjoni u n-natura mplicita tal-kaz. Jibda billi jigi pprecizat li s-sentenza appellata titratta kwistjoni wahda, cioè jekk il-Qorti ghandhiex kompetenza tiddeciedi l-kaz hekk kif impustat mill-atturi appellanti u ma dahlitx fil-mertu tat-titolu vantat mill-konvenut Micallef Fenech, kif kostantement ritenut mill-Qrati taghna: "kif konoxxut, l- kompetenza tat-tribunal tigi qabel xejn determinata mit-termini tat-talbiet u l-premessi ghalihom, kif ukoll, s'intendi, mit-termini tal-eccezzjonijiet li jitqajmu b'opposizzjoni ghall-istess talbiet" (Ara f'dan is-sens din is- sentenza ta' din il-Qorti (Sede Inferjuri) fil-kawza fl-ismijiet Joseph Alshalsh et v. Alfred Rafferty deciza fis-6 ta' Ottubru, 2004.) Hekk ukoll, huwa principju fundamentali li meta titressaq kontestazzjoni dwar jekk il- Qorti ghandhiex il-kompetenza li tisma' kawza, dik il-Qorti ghandha tistharreg u tiddeciedi dwar eccezzjoni bhal dik fl-aspetti kollha taghha. Il-Bord li jirregola l-Kera nghata poteri estensivi bl-emendi li sehhew permezz tal-Att X tas-sena 2009. Izda ladarba dan il-Bord jitqies bhala tribunal specjali, il-kwistjonijiet li jista' jiehu konjizzjoni taghhom iridu jkunu tali li jaqghu esplicitament fil-kompetenza tieghu u dan kif rizultanti mill- provvedimenti tal-Kodici Civili (Kap.16 tal-Ligijiet ta' Malta) u tal- Ordinanza li Tirregola t-Tigdid tal-Kiri tal-Bini (Kap. 69 tal-Ligijiet ta' Ladarba l-Bord huwa tribunal ta' gurisdizzjoni specjali, s-setghat moghtija lill-Bord iridu jitfissru b'mod ristrett, bla twessigh jew analogiji (Ara sentenza ta' din il-Qorti (Sede Inferjuri) fil-kawza fl-ismijiet Enriketta L-Artikolu 1525(1) tal-Kap. 16 jipprovdi hekk: "Il-Bord li Jirregola l-Kera (hawn aktar 'il quddiem f'dan it-titolu msejjah ''il-Bord tal-Kera'') mahtur bis-sahha tal-Ordinanza li tirregola ta' Bini ghandu kompetenza esklussiva li jiddeciedi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti tal-Kiri ta' kiri ta' fond urban u ta' dar għall-abitazzjoni u ta' fond kummercjali. Kirjiet ohra jaqgħu taht il-kompetenza tal-qrati ta' gurisdizzjoni civili u fil-kaz ta' raba' taht il-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba' mahtur bid-disposizzjonijiet tal-Att dwar it-Tigdid ta' Kiri ta' Raba'." (enfasi ta' din il-Qorti). Filwaqt li l-Artikolu 16(4) tal-Kap. 69, dwar il-Bord li jirregola l-Kera, "(4) Minkejja d-disposizzjonijiet ta' kull liġi oħra, il-Bord għandu wkoll jiddeċiedi l-materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu fondi residenzjali kif ukoll fondi kummerċjali u dan għat-termini ta' Titolu IX tat-Taqsima II tat-Tieni Ktieb tal- Kodiċi Ċivili, Fuq inklużi kawżi dwar okkupazzjoni ta' fondi urbani fejn il-kirjiet ikunu ntemmu wara t- terminazzjoni ta' kirja." il-Kuntratti tal-Kiri, Kif inghad fis-sentenza ta' din il-Qorti (Sede Inferjuri) fl-ismijiet Catherine Borg Costanzi et v. Miriam Micallef-Grimaud Espinosa Rodriguez et, deciza fis-16 ta' Dicembru 2015, l-emendi fil-ligi tal-kera kienu intizi biex ir-regola tkun li l-Bord li Jirregola l-Kera jkollu l-kompetenza li jisma' kull kwistjoni konnessa ma' kirja ta' fond urban, fond ta' abitazzjoni u fond kummercjali u illi hi l- eccezzjoni li l-Bord ma jkunx kompetenti. Sahansitra l-Artikolu 39(5) tal- Att X tal-2009 jghid li l-Bord li Jirregola l-Kera ghandu jkollu gurisdizzjoni esklussiva li jiddeciedi kwistjonijiet konnessi ma' kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu kemm fondi kummercjali kif ukoll residenzjali. F'materja ta' kompetenza bejn il-Bord li jirregola l-Kera u l-Qrati ordinarji, gie affermat bosta drabi li dawn il-Qrati ordinarji huma kompetenti sabiex jiehdu konjizzjoni ta' talba ghall-izgumbrament fuq il-bazi li persuna ta' Malta) li jipprovdi: Dan jirrizulta wkoll minn qari tal-Artikolu 47(3) tal-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili (Kap. 12 tal-Ligijiet "Iżda l-kawżi li fihom jidħlu dwar il-proprjetà ta' beni immobbli, … inkluża kull talba għal żgumbrament jew tkeċċija minn beni immobbli kemm urbani u kif ukoll rurali, mikrija jew okkupati minn persuni li joqogħdu jew li għandhom l-abitazzjoni ordinarja tagħhom fil-limiti tal-ġurisdizzjoni ta' dik il-Qorti ma jidħlux fil- kompetenza tal-Qorti tal-Maġistrati..." Trattati l-principji regolatorji, imiss li dawn jigu applikati ghall-fatti tal- kawza sabiex din il-Qorti tqis jekk il-pretensjonijiet tal-atturi appellanti in ezami humiex eskluzi mill-gurisdizzjoni tal-Qrati ordinarji. jirrizulta pacifiku li f'dan il-kaz il-kontendenti fil-kawza huma lkoll ulied Rosanna Cezek, li lilha kienet issejjah il-kirja tal-fond in kwistjoni, sa meta din mietet fl-1 ta' Mejju, 2012. Huwa veru li t-talbiet attrici huma fis-sens ta' talba ghal zgumbrament, stante li jinghad li l-konvenut qieghed jokkupa l-fond minghajr titolu validu. Izda jigi nnutat li filwaqt li l-atturi appellanti jippremettu li kien sar ftehim fis-sena 2010 bejn il-kontendenti fil-kawza, li l-konvenut joqghod maghhom ghal zmien qasir, il-konvenut jishaq li huwa kien mar joqghod ma' ommu definittivament fis-sena 2010, wara li huwa rtira mix-xoghol. Din il-Qorti tosserva li effettivament fis-sena 2010, il-kirja fuq il-fond in kwistjoni kienet legalment ghadha ssejjah lil omm il-kontendenti fil-kawza, Rosanna Cezek (dan kif jirrizulta mill-ircevuti relattivi esebiti in atti mill- Kwindi ghalkemm l-atturi appellanti jsejsu l-pretensjonijiet taghhom fuq il-premessa li huma ghandhom titolu validu ta' kera u dan ad eskluzjoni tal-konvenut u li l-konvenut kien jokkupa l-fond in kwistjoni b'mera tolleranza, dan jinsab kuntrastat mill-konvenut appellat. Isegwi li tibqa' valida l-osservazzjoni tal-ewwel Qorti li essenzjalment il-vertenza in ezami titratta l-kwezit dwar min mill-kontendenti fil-kawza ghandu d- dritt lokatizju li jibqa' jghix fil-fond in kwistjoni. Tant hu hekk li l-atturi appellanti qeghdin jinvokaw l-Artkolu 1531F(i) tal-Kodici Civili, dwar kif persuna tista' tkompli l-kirja wara l-mewt tal-inkwilin. Fil-fehma ta' din il-Qorti, l-fatt fih innifsu u wahdu li l-atturi appellanti talbu tal-konvenut ma il-kompetenza ordinarji. Dana peress li, kif inghad qabel, meta wiehed jara t-talbiet attrici, fl-isfond tal-premessi maghmula fir-rikors promotur, kif ukoll fid- dawl tal-ewwel eccezzjoni tal-konvenut fl-aspetti kollha taghha, tabilhaqq tasal ghall-istess konkluzjoni tal-ewwel Qorti. Il-kwistjoni dwar min huwa intitolat li jkompli fil-kirja wara l-mewt tal-inkwilin hija bla dubju kwistjoni konnessa mal-kuntratt ta' kiri kif jipprovdi l-Artikolu 1525(1) tal-Kodici Civili li jirradika l-kompetenza fil-Bord li Jirregola l-Kera. Kif kellha okkazjoni tirrileva din il-Qorti fis-sentenza taghha tat-28 ta' Marzu, 2014, fil-kawza fl-ismijiet George Portelli Cascun et v. Raymond Gollcher et, "biex il-Prim'Awla ma jkollhiex kompetenza jrid ikun hemm Applikat dan il-principju ghall-kaz in ezami, certament f'dan il-kaz jirrizulta li kien hemm kirja favur omm il-kontendenti fil-kawza. jmiss li jigi indirizzat f'din il-kawza hu min mill-kontendenti fil-kawza ghandu l-jedd li jkompli din il-kirja, salv dejjem li jigu osservati l- provvedimenti tal-ligi, materja li ghandha tigi trattata quddiem il-Bord Din il-Qorti ma tqisx opportun li tidhol fil-mertu tas- sottomissjonijiet maghmula mill-appellanti fir-rikors tal-appell f'dan ir- fis- sottomissjonijiet bi twegiba tal-konvenut appellat fir-rigward tal-Artikolu Dan b'rispett ukoll ghall-beneficcju tad-doppio Jigi puntwalizzat li kuntrarjament ghal dak allegat mill-appellanti, l-ewwel Qorti pprecizat biss li fis-sentenzi citati minnha, l-atturi f'dawk il-kawzi msemmija minnha li gew decizi favur din l-eccezzjoni wara l-emendi tal- 2009, kienu ndikaw fir-rikors promotur li l-konvenut jew konvenuta kienu jokkupaw il-fond tramite ftehim ta' lokazzjoni, izda mkien ma qalet fis- sentenza appellata li kien hemm xi ftehim lokatizju bejn il-kontendenti f'din il-kawza. Anzi jitqies li l-ewwel Qorti waslet ghall-konkluzjoni ovvja li l-vertenza in ezami effettivament titratta drittijiet lokatizji vantati rispettivament mill-kontendenti fil-kawza, liema konkluzjoni din il-Qorti tikkondividi ghar-ragunijiet hawn appena mfissra. Jinhass opportun jinghad biss li ladarba ntlaqghet l-eccezzjoni tal- konvenut ta' nuqqas ta' kompetenza ratione materiae tal-qrati ordinarji, b'applikazzjoni tal-Artikolu 741(b) tal-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili (Kap.12 tal-Ligijiet ta' Malta), ghandu jigi ordnat li l-atti tal-kawza jigu trasferiti lill-Bord li Jirregola l-Kera sabiex jiehu konjizzjoni Kunsidrat li hemm pendenti quddiem il-Bord li Jirregola l-Kera l-kawza (Rikors Numru 25/2017) mressqa minn sid il-kera kontra l-partijiet kollha ta' din il-kawza, ikun opportun li din il-kawza timxi flimkien maghha quddiem l-istess Bord kif presedut. Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet premessi, filwaqt li din il-Qorti tichad l- appell interpost mill-atturi appellanti, tikkonferma s-sentenza appellata tat-3 ta' Ottubru, 2014, fl-ismijiet premessi, bl-ispejjez kollha ta' dan l- appell jithallsu mill-atturi appellanti in solidum bejniethom. Tordna li l-atti jintbaghtu quddiem il-Bord li Jirregola l-Kera kif appena Deputat Registratur gr