Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM il-Qorti tqis li hemm raġunijiet validi għalfejn il-leġiżlatur impona limitu ta' kapital jew riżorsi li m'għandux jiġi maqbuż, u meta jinstab li benefiċjarju tal-għajnuna soċjali jkollu kapital li jkun jeċċedi l-limitu stabbilit, dan jonqos mill-eliġibbilità għall-għajnuna soċjali, hi f'liema forma hi. QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR. IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tad-9 ta' Ġunju, 2021 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM George Magri (K.I. 694809M) ("l-appellat") Direttur Ġenerali tas-Sigurtà Soċjali ("l-appellant") Dan huwa appell magħmul mill-intimat Direttur Ġenerali tas-Sigurtà Soċjali, hawnhekk "l-appellant", mid-deċiżjoni tal-Arbitru tas-Sigurtà Soċjali (minn issa 'l quddiem "l-Arbitru"), tat-30 ta' Ottubru, 2020 (minn issa 'l quddiem "id-deċiżjoni appellata"), li permezz tagħha l-Arbitru laqa' l-appell Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 9 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM tar-rikorrent George Magri (K.I. 694809M), hawnhekk "l-appellat", minn deċiżjoni tad-Direttur Ġenerali intimat tas-6 ta' Mejju, 2019, u li permezz tagħha d-Direttur Ġenerali intimat kien informa lir-rikorrent li ma kienx għadu eliġibbli għall-Għajnuna għal Mard minħabba li nstab li kellu riżorsi kapitali li jeċċedu t-test tal-mezzi stabbilit. Permezz ta' ittra tas-6 ta' Mejju, 2019, ir-rikorrent ġie mgħarraf mid- Direttur Ġenerali intimat li l-Għajnuna Medika li huwa kien qiegħed jirċievi mid-Dipartiment tas-Servizzi Soċjali kienet ser titwaqqaf minħabba li nstab li r- riżorsi kapitali tar-rikorrent kienu jeċċedu l-massimu stabbilit mit-Test tal- Mezzi kif provdut fit-Tieni Skeda tal-Kap. 318 tal-Liġijiet ta' Malta. Ir-rikorrent u martu, fir-rikors tal-appell tagħhom quddiem l-Arbitru, infurmawh li f'April tal-2019, kienu ċċelebraw l-anniversarju tat-tieġ tagħhom, u għal din l-okkażjoni wliedhom ħasbu biex jagħtuhom somma flus. Qalu li huma għażlu li jagħmlu użu minn dawn il-flus għall-bżonnijiet tagħhom ta' kuljum, u għalhekk minflok ġibdu flus li kellhom iddepożitati l-bank, huma għamlu użu minn dawn il-flus kontanti. Id-Direttur Ġenerali intimat wieġeb li r-rikorrent kien jibbenefika mill- Għajnuna għal Mard sal-10 ta' Mejju, 2019, u din l-Għajnuna ġiet imwaqqfa Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 9 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM għaliex id-Dipartiment irriżultalu li r-rikorrent u martu kellhom riżorsi kapitali li l-valur tagħhom kien jeċċedi l-limitu ta' €23,300 stabbilit bil-liġi. Id-Deċiżjoni Appellata Permezz tad-deċiżjoni mogħtija fit-30 ta' Ottubru, 2020, l-Arbitru ddeċieda dan l-appell billi għamel dawn il-konsiderazzjonijiet: "Illi dan huwa appell minn deċiżjoni tad-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali (DSS) datata 6.5.2019 li permezz tagħha d-DSS waqqaf lill-appellant l-għajnuna medika SKA billi l- kapital tiegħu jeċċedi dak stipulat fil-liġi. L-appellant ressaq appell fejn ta raġuni għalfejn il-kapital tiegħu u ta' martu eċċeda dak stipulat fil-liġi u ċioe l-ammont ta' €23,300. Id-DSS ġab il-prova illi f'Mejju l-appellant kellu €18 aktar minn dak li tistipula l-liġi bħala kapital. Dan seħħ fl-aħħar ta' Mejju 2019 meta l-appellanti rċevew pagament kif jihder mill-annessi bank statements li ppreżenta l-istess appellanti. L-appellanti min-naħa tagħhom qalu illi uliedhom kienu tawhom xi flus in kontanti bħala rigal tal-anniversarju u għalhekk ma kinux ġibdu flus kontanti mill-bank għall- ħajja ta' kuljum bil-konsegwenza illi meta daħlet il-pensjoni, huma eċċedew il-limitu. L-arbitru se jikkunsidra l-ewwelnett element li d-DSS ma spjegax sew, u dan stante li d-deċiżjoni meħuda kienet nhar is-6 ta' Mejju, 2019 meta l-ammont preżentat mid- DSS ta' €23,318.16 iġib id-data tat-30 ta' Mejju, 2019. Kwindi fuq dan il-punt biss, l- appell qed ikun milqugħ. Madanakollu l-verżjoni tal-appellanti hija waħda kredibbli u konvinċenti u dan joħroġ anki mill-fatt illi l-appellanti qabżu l-ammont bi €18 biss għax-xahar ta' Mejju 2019 biss. Għaldaqstant l-appell qed ikun milqugħ." Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 9 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM Id-Direttur Ġenerali appellant ressaq l-appell tiegħu mid-deċiżjoni appellata fit-3 ta' Diċembru, 2020, fejn talab lil din il-Qorti sabiex, "… jogħġobha tirrevoka u tannulla d-deċiżjoni mogħtija mill-Arbitru tat-30 ta' Ottubru, 2020, u konsegwentement tgħaddi sabiex tikkonferma d-deċiżjoni tad- Direttur tas-6 ta' Mejju, 2019. Bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi kontra l-appellat." L-appellant jgħid li huwa jħoss ruħu aggravat bid-deċiżjoni appellata għaliex fil- fehma tiegħu l-Arbitru naqas milli jagħmel apprezzament korrett tal-provi li nġabu quddiemu. Spjega li f'dan il-każ, l-appellat kien jirċievi l-Għajnuna għall- Mard, sal-10 ta' Mejju, 2019, u li fis-6 ta' Mejju, 2019, huwa kien bagħat jinforma lill-appellat li in vista tal-fatt li r-riżorsi kapitali tiegħu u ta' martu kienu jeċċedu l-massimu stabbilit mit-Test tal-Mezzi, huwa ma kienx għadu jissodisfa l-kriterji meħtieġa mil-liġi għall-għoti ta' dan il-benefiċċju. għamel riferiment għall-appell li l-appellat u martu ressqu quddiem l-Arbitru, u għall-fatt li dawn spjegaw li ftit qabel huma kienu ċċelebraw l-anniversarju taż- żwieġ tagħhom u wliedhom kienu rregalawlhom somma flus. spjega li fl-ewwel lok l-Arbitru kien korrett meta qies li l-ammont ta' €23,300 huwa l-massimu tal-mezzi kapitali li jista' jkollhom l-appellat u martu biex ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-Għajnuna Medika.1 Qal li għalhekk l-eżerċizzju li kellu jagħmel l-Arbitru kien li jiddetermina jekk l-appellat u martu flimkien kellhomx proprjetà, inkluż flus fil-bank, li jeċċedu l-massimu ta' €23,300. 1 L-appellant għamel riferiment għal dak li tipprovdi t-Taqsima II tat-Tieni Skeda tal-Kap. 318, paragrafu 1: "Fil-kalkolu tal- mezzi għall-finijiet tal-artikolu 20, għandu jitqies; … (ii) €23,300 fil-każ ta' familja li mill-anqas tkun tikkonsisti fil-kap tal- familja u l-konjuġi, il-persuna li tkun qed titlob l-Għajnuna għal Mard ma għandhiex titqies li tkun intitolata għal dik l- għajnuna." Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 9 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM L-appellant qal li l-Arbitru għamel apprezzament ħażin tal-provi, li wassluh għad-deċiżjoni errata li kien biss wara li l-appellant kien diġà ħa d- deċiżjoni fis-6 ta' Mejju, 2019, li l-appellat kellu kapital li jeċċedi €23,300. L- appellant qal li l-Arbitru żbalja wkoll meta qies li l-kapital tal-appellat kien qabeż il-massimu stabbilit biss f'Mejju tal-2019, u bi €18 biss. L-appellant qal li sakemm ma jkunx hemm ċirkostanzi eċċezzjonali, din il-Qorti ta' reviżjoni m'għandhiex tagħmel evalwazzjoni mill-ġdid tal-provi li għamel l-Arbitru fl- L-appellant qal li jeżistu iżda eċċezzjonijiet fejn qorti ta' reviżjoni tkun obbligata tissindika l-apprezzament li jkun sar u anke tasal għal konklużjoni diversa minn dik li tkun waslet għaliha l-qorti jew tribunal tal- L-appellant qal li fil-fehma tiegħu l-Arbitru ta ġudizzju li kien errat u inkomplet, u li mhux minnu li kien biss wara d-deċiżjoni tas-6 ta' Mejju, 2019 li l-appellat u martu kellhom kapital li jeċċedi €23,300. L-appellant qal li jkun utli li jsir elenku tal-kontijiet bankarji li għandhom f'isimhom l-appellat u martu, u qal li jrid isir stħarriġ dwar jekk meta jingħaddu l-flus iddepożitati fil- kontijiet bankarji li għandhom l-appellat u martu anki separatament, jinqabiżx it-total ta' €23,300 stabbilit fit-test tal-mezzi. minn stħarriġ li huwa għamel, jirriżulta li fil-kontijiet bankarji li għandu f'ismu l- appellat hemm iddepożitat l-ammont ta' €1,045.08, filwaqt li t-total ta' depożiti jammontaw għal €22,855.24 f'Marzu 2019, liema ammont tela' għal €23,174.19 f'April 2019 u għal €23,318.69 f'Mejju tal-2019. L-appellant qal li għalhekk jirriżulta li l-konjuġi Spiteri fil-31 ta' Marzu, 2019 kellhom bejniethom l-ammont ta' €23,900.32, fit-30 ta' April, 2019 kellhom bejniethom l-ammont ta' €24,219.27 u fil-31 ta' Mejju, 2019 dawn kellhom €24,363.77 iddepożitati Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 9 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM Qal li għalhekk kuntrarjament għall-konklużjoni li wasal għaliha l- Arbitru, fix-xhur ta' qabel ittieħdet id-deċiżjoni mill-appellant, u ferm qabel Mejju tal-2019, l-appellat u martu kellhom kapital li jeċċedi l-massimu ta' €23,300, b'aktar mit-€18 li semma' l-Arbitru. Qal ukoll li huwa evidenti li meta l-Arbitru ġie biex jiddetermina x'kapital kellhom l-appellat u martu, dan ikkonsidra biss il-flus li kellha ddepożitati f'isimha mart l-appellat, total ta' €23,318.69, u mhux ukoll l-€1,045.08 li kienu depożitati fil-kontijiet bankarji L-appellant qal li għalhekk l-Arbitru wasal għal konklużjoni li kienet kompletament żbaljata. Kompla jgħid li lanqas ma jreġi l-argument tal-appellat u ta' martu, li l-flus li huma kellhom iddepożitati fil-kontijiet bankarji tagħhom kienu ġejjin minn rigal fil-forma ta' flus kontanti li rċevew mingħand uliedhom fl-okkażjoni tal-anniversarju taż-żwieġ tagħhom. L-appellant qal li f'Marzu tal- 2019, l-appellat u martu kellhom total ta' €23,900.32 f'depożiti bankarji, u għalhekk f'dan l-istadju huma diġà kellhom kapital li jeċċedi l-iskala stabbilita. Qal li għalhekk minn din l-ispjegazzjoni, il-Qorti għandha tasal għall-konklużjoni li meta l-appellant ħa d-deċiżjoni li jwaqqaf il-benefiċċju li kien jirċievi l- appellat, l-appellat u martu fil-fatt kellhom kapital li kien jeċċedi l-massimu ta' L-appellant qal li huwa mhux f'pożizzjoni li jittollera abbużi, u għalhekk irid jimxi ma' dak li tipprovdi l-liġi u ma' dak mgħallem minn din il- Qorti fil-ġurisprudenza tagħha. Qal li ladarba l-provi li nġabu quddiem l-Arbitru jistabbilixxu li l-kapital tal-appellat jeċċedi l-massimu stabbilit bil-liġi sabiex hu jkun jista' jibbenefika mill-Għajnuna għall-Mard, la l-Arbitru u lanqas din il- Qorti ma jistgħu jiskartaw id-deċiżjoni tad-Direttur Ġenerali appellant għaliex Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 9 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM huwa ddeċieda li jwaqqaf l-għajnuna li kienet tingħata l-appellata wara valutazzjoni tal-materjal probatorju kollu li kellu għad-dispożizzjoni tiegħu. L-appellat ma ressaq l-ebda risposta għal dan ir-rikors tal-appell. Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Din il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkunsidra l-aggravju mressaq mill- appellant, u dan fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet magħmula mill-Arbitru fid- deċiżjoni appellata, u fid-dawl ukoll ta' dak li kellha xi tgħid l-appellata wara li ġiet notifikata bid-deċiżjoni li ħa l-appellant fil-konfront tagħha. Mill-provi dokumentarji jirriżulta li huwa minnu li meta jingħaddu l-flus li l-appellat u martu għandhom iddepożitati f'isimhom, anki jekk b'mod separat minn xulxin, skont id-dokument esebit mill-appellant fil-proċeduri li saru quddiem l-Arbitru, it-total ta' flus iddepożitati f'kontijiet bankarji kien jeċċedi t-€23,300 stabbilit mill-liġi, anki jekk bi ftit mijiet ta' Euro. Il-Qorti tqis li hemm raġunijiet validi għalfejn il-leġiżlatur impona limitu ta' kapital jew riżorsi li m'għandux jiġi maqbuż, u meta jinstab li benefiċjarju tal-għajnuna soċjali jkollu kapital li jkun jeċċedi l-limitu stabbilit, dan jonqos mill-eliġibbilità għall-għajnuna soċjali, hi Hawnhekk il-Qorti tagħmel riferiment għal dak li qalet din il- Qorti diversament preseduta, fis-sentenza fl-ismijiet Paul Salafia vs. Direttur tas-Sigurtà Soċjali2: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 9 Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM "Issa huwa veru illi in linea ta' prinċipju Qorti tat-tieni istanza ma tiddisturbax l- apprezzament tal-ewwel arbitru jew aġġudikatur anke għaliex tali valutazzjoni taqa' fil-poter diskrezzjonali ta' min ikun imsejjaħ biex jistħarreġ u jiġġudika l-mertu. Ċiononostante, hu daqstant ieħor veru illi dak l-istess apprezzament isir hekk sindikabbli fejn, bħal f'dan il-każ, il-konklużjoni tkun sorretta minn motivazzjoni inkongruwa, illoġika u defiċjenti għal kollox minn kull koerenza mal-elementi tal- provi attendibbli. Anzi, il-Qorti tazzarda tirrileva illi l-Arbitru ma għamel l-ebda sforz diliġenti biex jeżamina akkuratament il-provi dokumentali u dan ma jistax ħlief ifisser illi l-konklużjoni minnu adatta ma hi xejn idoneja." Il-Qorti fehmet li d-deċiżjoni tal-Arbitru aktarx li kienet immotivata mill- fatt li huwa ma qiesx l-ammonti kollha ta' flus li l-konjuġi Spiteri kellhom iddepożitati f'isimhom anki jekk f'kontijiet separati, jew inkella fuq il-fatt li f'okkażjoni ta' darba wlied il-konjuġi Spiteri kienu tawhom somma flus li ppermettitilhom jagħmlu l-infiq ta' kuljum minn dawn il-flus kontanti minflok ma għamlu użu minn flus li kellhom iddepożitati l-bank. Il-Qorti tqis li mill- provi rriżulta perὸ li għal diversi ġimgħat qabel is-6 ta' Mejju, 2019, il-konjuġi Spiteri kellhom flus iddepożitati f'isimhom li kienu jeċċedu l-massimu stabbilit bit-Test tal-Mezzi. Tqis għalhekk li d-deċiżjoni tad-Direttur Ġenerali appellant tas-6 ta' Mejju, 2019 kienet ġustifikata. Għaldaqstant l-aggravju tal-appellant huwa mistħoqq, u tilqgħu. Għar-raġunijiet premessi, din il-Qorti qiegħda tiddeċiedi dan l-appell tal- appellant billi tilqa' l-aggravju tal-appellant, tirrevoka d-deċiżjoni appellata, Qrati tal-Ġustizzja Paġna 8 minn 9 u tikkonferma d-deċiżjoni tad-Direttur Ġenerali appellant tas-6 ta' Mejju, Appell Inferjuri Numru 28/2020 LM Spejjeż ta' din l-istanza a karigu tal-appellat. Onor. Dr Lawrence Galdes LL.D. Imħallef Rosemarie Depasquale Deputat Reġistratur Qrati tal-Ġustizzja Paġna 9 minn 9