Kopja Informali ta' Sentenza QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) Seduta tal-11 ta' Dicembru, 2014 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra Carmelo Callus, tal-Identita' 0169959(M) ta' tnejn u hamsin (52) sena, bin Francis Xavier u Frances Xavier neé Aquilina, mwieled Paola, nhar il-25 ta' Frar 1959 u residenti '50', Charmar, Triq Sant'Ubaldeska, Paola tal-Karta Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Jason Callus, li ghandu numru tal-Karta tal-Identita' 558591(M) ta' ghoxrin (20) sena, bin Carmel u MaryAnne neé Azzopardi, imwieled il-Pietà, nhar it-08 ta' Novembru, 1991 u residenti 50, Charmar, nhar is-17 ta' Marzu, 2012 ghall-habta ta' 16:30 hours gewwa 'Ta' Qali National Stadium', sitwat H'Attard u f'inhawi ohra f'dawn il- Gzejjer Maltin: ikkagunaw feriti hfief fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena u PC 1112 George Buhagiar u dan kif iccertifikat Dr. Maureen Bezina M.D. – Reg. No.: 5271, tac-Centru tas- Sahha tal-Floriana li huma ufficjali pubblici; 2. attakkaw jew ghamlu rezistenza bi vjolenza jew b'hebb ta' xorta li ma titqies vjolenza pubblika, kontra persuni nkarigati skond il-ligi minn servizz pubbliku, waqt li kienu qed jagixxu ghall-esekuzzjoni tal-Ligi; ingurjaw jew heddew persuni ta' uhud inkarigati skond il-ligi minn servizz pubbliku, waqt li kienu qed jaghmlu jew minhabba li kienu qed jaghmlu dan is-servizz jew bil-hsieb li jbezzghahom jinfluwixxi fuqhom kontra l-ligi fl- esekuzzjoni ta' dan is-servizz u cioé fuq il-persuna PC 1121 Brian Casingena u PC 1112 George Buhagiar u ufficjali ohra; 4. bi vjolenza jew b'theddid igieghel ufficjali pubblici u cioé lil ta' PC 1121 Brian Casingena u PC 1112 George Buhagiar li ma jaghmlux xi haga li ghandha x'taqsam mal-kariga taghhom; Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza 5. naqsu li jobdu l-ordnijiet legittimi moghtija lilhom mill- Pulizija waqt li kienu qed jaqdu d-doveri taghom jew ma hallewx jew fixklu waqt il-qadi ta' dmirijiethom; 6. volontarjament kisru l-bon ordni jew il-paci pubblika b'ghajjat 7. meta filwaqt li kienu qieghdin gewwa ground tal-isports gabu ruhhom abbuzivament bi ksur ta' 'Regolamenti biex jinzamm l-Ordni Pubbliku fil-Grounds tal-Isports' (L.S. 10.33 (7) et sequitur). Lil Carmelo Callus wahdu talli: fl-istess data, hin u cirkostanzi bhala ufficjal jew impjegat publiku sar hati ta' reat li hu kellu jissorvelja biex ma jsirx jew minhabba l-kariga tieghu hu kellu d-dmir li jimpedixxi. Il-Qorti giet mitluba li, f'kaz ta' htija, minbarra li tinfliggi l-piena stabbilita' skond il-ligi, tordna illi l-imsemmija imputati ma jattendux fi grounds ta' sports ghal dak il-perjodu ta' zmien li din il-Qorti jidrilha xieraq. Rat id-dokumenti esebiti u l-atti processwali kollha ta' dan il-kaz. Rat li l-Avukat Generali ta l-kunsens tieghu sabiex dan il-kaz jigi trattat bi procedura sommarja (Dok. Rat li, meta sar l-ezami tal-imputati, l-imputati taw il-kunsens taghhom sabiex il-kaz jigi trattat bi procedura sommarja (a fol. 19 u 20). Semghet lix-xhieda kollha prodotti mill-Prosekuzzjoni. Semghet lill-imputati jixhdu minn jeddhom u b'mod volontarju. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Semghet is-sottomissjonijiet finali da parte tal-Prosekuzzjoni u tad- difiza (a fol. Ikkunsidrat Illi l-Qorti ser tibda billi taghmel riferenza ghax-xiehda u ghad- dokumenti saljenti li gew mismugha u prezentati tul il-mori tal- proceduri odjerni. Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed PC 1112 George Buhagiar (a fol. 34 et seq.) fejn spjega li fis-17 ta' Marzu 2012 kien xoghol fil- VIP area tal-ground nazzjonali f'hin li kienet qed tintlaghab loghba bejn Valletta u Birkirkara. Jghid li nqalghet xi kommozzjoni u ra lill-imputat Jason Callus jimbotta lil Pulizija, jaghti bil-minkeb u jipprova jidhol bejn il-Pulizija u l-persuni li kien hemm l-argument ghaddej maghhom. Jghid li Jason Callus beda jirrezisti Pulizija (billi jxengel minkbejh) li ppruvaw johorguh ghal gol-VIP area. Jghid li f'hin minnhom gie f'kuntatt ma' Jason Callus, ghadda jdejh minn taht idu u dawwarha mieghu u gibdu ghal gol-VIP area u f'dan il-hin Jason Callus baqa' jaghti bil-minkeb. Jghid li Jason Callus baqa' ghal xi hin b'dan l-atteggjament u ma riedx jimxi lejn id-direzzjoni li beda jiehdu hu u kellu jnizzlu mal-art biex setgha jimmanettjah. Jghid li nizzel lil Jason Callus il-lock up u wara xi hin ngib ukoll l-imputat Carmelo Callus li rrifjuta li jidhol fil-lock up u rrezista u Carmelo Callus laqghtu (lil PC 1112) fuq wiccu bic-catt u Carmelo Callus beda jghidlu biex isawtu u li hu kien qisu mejjet. Jghid li bid-daqqa li tah Carmelo Callus, hass xi hruq f'wiccu. Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed ukoll PC 5 Luke Busuttil (a fol. 39 et seq.) fejn qal li kien xoghol fil-ground nazzjonali, nqala' xi argument bejn xi supporters u mar fuq persuna u hargu l-barra u hekk kif kien qed jaghmel hekk mar fuqu l-imputat Carmelo Callus u beda jkellmu b'mod aggressiv. Jispjega li mar il- kuntistabbli Brian Casingena u hin minnhom Carmelo Callus tah daqqa (lil Casingena) fuq xuftejh u mill-ewwel hareg id-demm. Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed ukoll l-Ufficjal Prosekutur l-iSpettur Kevin Farrugia (a fol. 42 et seq.) fejn beda billi qal li ma kienx prezenti ghal dak li nqala' fil-ground u spjega li ha zewg Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza stqarrijiet (Dok. Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehdet ukoll Gillian Carbone (rapprezentant tad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili – a fol. 44 et seq.) fejn qalet li l-imputat Carmelo Callus beda jahdem mal- Pulizija u gie assenjat maghhom fis-sena 1999. Spjegat li fis-sena 2000 l-imputat Carmelo Callus mar ufficjalment maghhom bhala Assistant and Rescue Officer u li fis-17 ta' Marzu 2012 kien ghadu f'din il-pozizzjoni. Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed ukoll Christian Borg (rapprezentant tal-ETC – a fol. 46) fejn filwaqt li pprezenta employment history tal-imputat Carmelo Callus, li giet immarkata bhala Dok. 48), ikkonferma li fil-prezent l-imputat imsemmi jinsab jahdem mad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili. Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed l-iSpettur Robert Vella (a fol. 50) fejn spjega li fis-17 ta' Marzu 2012 kien xoghol fil-ground nazzjonali f'Ta' Qali u f'hin minnhom nqalghet kommozzjoni bejn zewg settijiet ta' supporters. Spjega li f'hin minnhom l-iSpettur Edmond Cuschieri qallu li l-imputat Carmelo Callus kien hebb ghal Pulizija li kien qed jassisti waqt dan l-argument. Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed ukoll PS 1195 Conrad Debattista (a fol. 52) fejn spjega li fis-17 ta' Marzu 2012 kien xoghol fl-Ghassa tal-Pulizija tar-Rabat. Jghid li ma kienx prezenti waqt l- incidenti li kien hemm fil-ground. Ezebixxa r-rapport redatt minnu, liema rapport gie ezebit u mmarkat bhala Dok. Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed ukoll PS 518 Joseph Degiovanni (a fol. 56 et seq.) fejn qal li meta kien fil-ground, l- imputat Jason Callus beda jirrezisti l-arrest u kellu jitpogga mal- hajt biex jigi arrestat u li eventwalment gie eskortat lejn il-lock up tal-ground. Jghid li wara xi hin gie eskortat ukoll l-imputat Carmelo Callus u x'hin kien ser jiddahhal fic-cella, Carmelo Callus irrezista u f'hin minnhom xejjer daqqa bic-catt fuq wicc PC 1112 Jghid li Carmelo Callus beda jisfida lil PC 1112 billi jghidlu biex isawtu. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza In kontro-ezami kkonferma li Jason Callus rrezista l-arrest. Jghid li l-imputat Jason Callus ma riedx jimxi u ma riedx johrog minn gol- ground. Jghid li jista' jkun li Jason Callus beda jghid li hu ma kellu x'jaqsam xejn. Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed ukoll PC 1521 Thomas Axiaq (a fol. 58) fejn ezebixxa DVD, li giet ezebita u mmarkata bhala Dok. 59), f'liema DVD hemm il-filmati ta' dak li kien qed isehh. Illi, fis-seduta tad-9 ta' Lulju 2012, xehed l-iSpettur Edmond Cuschieri (a fol. 65) fejn qal li dakinhar tal-akkadut kien fil-ground f'Ta' Qali, ma kienx xoghol, u f'hin minnhom qam argument bejn xi supporters. Jghid li f'mument minnhom ra lill-imputat Carmelo Callus ixejjer daqqa ta' ponn fuq surgent jew kuntistabbli li kien qed jipprova jikkonvincih (lil Carmelo Callus) biex ma jkompliex bl-ghajjat li kien qed jaghmel. Jghid li hu (l-iSpettur Cuschieri) nizel minn fejn kien u qal lill-Pulizija biex jarrestaw lill-imputat Carmelo Callus. Illi, fis-seduta tad-9 ta' Lulju 2012, xehed ukoll John Borg (a fol. 67 et seq.) fejn qal li kien ufficjal gholi ta' Birkirkara Football Club u qal li dakinhar tal-akkadut qamet kommozzjoni fil-parti fejn ikun hemm is-supporters taghhom. Jghid li kien hemm persuna li beda jilletika ma' xi hadd u wara li mar biex jara x'gara ra Pulizija jargumenta mal-imputat Jason Callus Mistoqsi jghid jekk rax lil xi hadd jaqla' xi daqqa, jghid li dawn kienu qeghdin jissaraw verbalment. Jghid li lill-imputat Jason Callus u lill-Pulizija beda jghidilhom biex jikkalmaw ghax kien inutli. Jghid li peress li ra l- kommozzjoni ta' isfel tiggrava aktar, iddecieda li jmur jassisti n- naha l-ohra. Illi, fis-seduta tal-4 ta' Ottubru 2012, xehdet Dr. Satya Brata (a fol. 15 u 16) rilaxxati minnha fil-konfront taz-zewg Illi, fis-seduta tat-22 ta' Novembru 2012, xehdet l-iSpettur Marisa 77 et seq.) fejn ikkonfermat li fis-17 ta' Marzu 2012, Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Ezebiet zewg dokumenti in sostenn ta' dan li gew immarkati bhala Dok. Illi, fis-seduta tas-17 ta' Gunju 2013, xehdet Dr. Maureen Bezzina (a fol. 13 u 14) rilaxxati minnha. Tispjega li l- griehi sofferti miz-zewg ufficjali tal-Pulizija, Brian Casingena u George Buhagiar, kienu griehi ta' natura hafifa. Illi, fis-seduta tad-9 ta' Dicembru 2013, xehed Carmelo Callus (a fol. 103 et seq.) fejn spjega li dakinhar tal-akkadut mar isegwi loghba fil-ground ta' Ta' Qali flimkien mat-tfal tieghu: l-imputat Jason Callus u Claire Callus. Jghid li nqalghet kommozzjoni waqt il-loghba li kien qed isewgi u meta ra li kien hemm Pulizija li kienu daru mieghu xi partitarji qal lill-Pulizija iehor (li kien fil-genb tieghu – ta' Carmelo Callus) biex imur jghin lil siehbu l-Pulizija ghax kienu ser iwegghuh. Jghid li bhala eks-Pulizija ma jagixxix hekk. Jghid li kien hemm diversi Pulizija li daru ghalih, li kaxkruh mal-art, u umiljawh. Jghid li pprova jghid lill-Pulizija li huwa ma kien ghamel xejn f'liema waqt ra numru ta' Pulizija ohra mdawrin ma' xi hadd, li wara rrealizza li kien ibnu l- imputat Jason Callus, u bdew jaghtuh bis-sieq. Jghid li gie mnizzel il-lock up f'Ta' Qali u f'hin minnhom mar PC 1112 u beda jxejjer ic- cwievet f'idu, u beda jaghtih fuq sidru bic-cwievet u tefghuh gol- lock up. Giet moqrija lilu d-depozizzjoni moghtija minn PC 5 Luke Busuttil (a fol. 39 et seq.) u qal li hu ma kienx aggressiv mal-Pulizija. Jghid li huwa jbaghti minn tliet slip discs, ghandu daqxejn tensjoni u jiehu xi pilloli wkoll biex izommuh kalm. Ezebixxa dokumenti in sostenn ta' dan li gew immarkati bhala Dok. In kontro-ezami jghid li PC 1112 gideb meta ta d-depozizzjoni tieghu quddiem il-Qorti. Jghid li PC 1112 beda jaghtih bic-cwievet fuq sidru. Ghad-domanda: "U inti qed tghid li kull ordni li taghtek il- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Pulizija dakinhar obdejtha?", l-imputat wiegeb: "Obdejtha. U l-ewwel ordni ma stajtx nobdi ghax ma hallewnix fuq saqajja" (a fol. Illi, fis-seduta tad-9 ta' Dicembru 2013, xehed ukoll Jason Callus (a fol. 118 et seq.) fejn spjega li dakinhar tal-akkadut mar il-ground flimkien ma' xi nies ohra u li f'hin minnhom inqala' xi dizgwid bejn xi supporters. Jghid li kien hemm xi hadd li gara stikka fid- direzzjoni fejn kien hemm missieru l-imputat Carmelo Callus u hu (Jason) mar jara jekk missieru gralux xi haga u ra persuna titkecca l-barra mill-ground. Jghid li dan il-persuna kien Joe Azzopardi, li huwa habib ta' missieru. Jghid li sakemm mar hdejn missieru ra lill-missieru jingibed mill-Pulizija wkoll. Jghid: "U hin minnhom kien ha jaqa' missieri u kif mort biex ma jaqax u biex inzommu minn idu jien litteralment dak il-hin lanqas indunajt li kienu Pulizija, qabduni l- Pulizija minn wara u kaxkruni ghal fejn il-VIP" (a fol. Jghid li kien hemm aktar Pulizija u li dawn bdew jixxutjawh. Jghid li tnizzel il-lock up u setgha jara li kien hemm Pulizija li beda jaghti b'idu fuq sider missieru. Jghid li hu (Jason Callus) fl-ebda hin ma ghamel rezistenza. Jghid li l-Pulizija kienu aggressivi mieghu tant li l-qalziet tieghu gie mqatta. Ezebixxa t-top u l-jeans li kien libes (Dok. "JC 1" u Dok. Illi, fis-seduta tad-19 ta' Mejju 2014, xehdet Claire Callus (a fol. 124 et seq.) fejn bdiet billi qalet li hija tigi bint l-imputat Carmelo Callus u oht l-imputat Jason Callus. Spjegat li dakinhar tal-akkadut kienet prezenti fil-ground f'liema hin inqala' xi glied u rat lil missierha jkellem Pulizija u f'hin minnhom il-Pulizija qabzu fuq missierha. Tghid li kien hemm numru kbir ta' Pulizija, fosthom PC 1121 li jallega li qala' daqqa minn ghand missierha. Tghid li huha l-imputat Jason Callus mar jghin lil missierha u spicca mal- art ukoll peress li l-Pulizija marru ghal fuqu wkoll. Tghid li hi qalghet daqqa minn PC 1121 u ezebiet certifikat mediku li gie mmarkat bhala Dok. In kontro-ezami tghid li hi ma kelliex marki fuqha. Tghid li meta PC 1121 beda jxejjer idejh ta daqqa lilha. Tghid li PC 1121 taha daqqa ta' ponn. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza In ri-ezami mistoqsija tghid jekk ratx lill-imputati jaghmlu xi haga fil-konfront tal-Pulizija, wiegbet fin-negattiv. Illi, fis-seduta tad-19 ta' Mejju 2014, xehed ukoll Charles Zerafa (a fol. 132 et seq.) fejn spjega li kien il-ground u nqala xi kommozzjoni u f'hin minnhom ra lill-imputat Carmelo Callus ikellem Pulizija u f'hin minnhom ra Pulizija gej bil-girja u hataf lill-imputat Carmelo Callus minn sidru. Gew numru ta' Pulizija ohra u gara dak li x- xhud isejjahlu bhala "rebus shih" (a fol. Jispjega li gie l- imputat l-iehor Jason Callus u ohtu li ppruvaw jifirdu lill-Pulizija minn ma' missierhom l-imputat Carmelo Callus. In kontro-ezami mistoqsi jghid kemm kien boghod minn dak li spjega li gara jghid li kien anqas minn metru boghod. Jghid li huwa ma ntlaqatx fir-rissa li nqalghet. Illi, fis-seduta tad-19 ta' Mejju 2014, xehed ukoll Joseph Azzopardi (a fol. 138 et seq.) fejn qal li kien il-ground isegwi loghba u magenbu kien hemm li nqalghet kommozzjoni bil-konsegwenza li lilu keccewh il-barra. Jghid li kemm huwa (Azzopardi) kif ukoll l-imputat Carmelo Callus ma ghamlu xejn. Illi, fis-seduta tas-7 ta' Lulju 2014, xehed Jesmond Abela (a fol. 143 et seq.) fejn qal li dakinhar tal-akkadut kien il-ground u fil-hin li kien fil-bar sema kommozzjoni, hareg minn fejn kien u setgha jara lill-imputat Jason Callus taht il-Pulizija qed izommuh. Jghid li lill- imputat Jason Callus ma rah jaghmel xejn. In kontro-ezami mistoqsi jghid jekk l-imputat Jason Callus kienx mimdud taht il-Pulizija, wiegeb: "Kien tahthom. Mhux qed nghid ezatt ezatt ma niftakarx kif kien. Illi, fis-seduta tas-7 ta' Lulju 2014, xehed ukoll Stephen Abela (a 146 et seq.) fejn spjega li kien il-ground u kien diehel il-VIP biex jixtri kafe flimkien ma' Jesmond Abela u sema' kommossjoni u ra Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza ghadd ta' Pulizija jzommu lill-imputat Jason Callus. Jghid li Jason Callus ma kien qed jaghmel xejn x'hin rah hu ghax bilkemm setgha jiccaqlaq. Jghid li ra lill-imputat Carmelo Callus bil-qieghda. In kontro-ezami jghid li ma jafx x'ghamel Jason Callus qabel rah mal-art. Illi, fis-seduta tas-7 ta' Lulju 2014, xehed ukoll Stuart Abdilla (a fol. 149 et seq.) fejn qal li meta kien fil-ground, f'hin minnhom nqalghet konfuzjoni, resaq fejn kien hemm din il-konfuzjoni u ra lil Carmelo Callus fejn Pulizija iehor. Jghid li sema' lil Carmelo Callus jghid lill-Pulizija li kien ahjar kieku jmur jghin lil shabu minhabba l- konfuzjoni li kien hemm. Jghid li f'hin minnhom mar Pulizija b'girja u qabad bis-sahha lil Carmelo Callus u gibdu lura u nqalghet konfuzjoni. Jghid li l-imputat Jason Callus mar biex jghin lil missieru billi rah jipprova jaqla' lill-missieru minn mal-Pulizija. Jghid li l-Pulizija daru ghal fuq Jason Callus u kaxkruh l-gewwa. Ikkunsidrat Illi, fl-istqarrija (Dok. 12 et seq.) rilaxxata mill- imputat Carmelo Callus lill-Pulizija, liema stqarrija giet rilaxxata wara li l-imputat nghata d-dritt li jikkonsulta ma' avukat u huwa ma hax dan id-dritt (Dok. 10), l-imputat Caremlo Callus ta rendikont simili ta' dak li huwa xehed quddiem il-Qorti meta ta d-depozizzjoni tieghu. Cahad li huwa kien ta xi daqqiet lill-Pulizija. Jichad li xi hin irrezista lill-Pulizija. Jghid li l-Pulizija bdew jigbduh u beza li jaqa' mal-art u li jolqtuh biz-zraben u b'hekk ipprova jzomm fuq saqajh. Jichad li sawwat lil xi Pulizija. Jghid li xejjer idu. Illi, fl-istqarrija (Dok. 11 et seq.) rilaxxata mill- imputat Jason Callus lill-Pulizija, liema stqarrija giet rilaxxata wara li l-imputat nghata d-dritt li jikkonsulta ma' avukat u huwa ma hax dan id-dritt (Dok. Callus gie mistoqsi jghid fejn kien hu fil-hin li missieru kien qed gegwigija u spicca hu fiha. Jghid li hu lill-Pulizija ma tahom l- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza ebda daqqa. Mistoqsi jghid jekk hux minnu li l-Pulizija wissewh biex ma jindahalx u talbuh biex jersaq lura, wiegeb li hu kien mohhu f'missieru. Ikkunsidrat Illi fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Jonathan Micallef moghtija fit-2 ta' Frar 2012, il-Qorti ta' l-Appell Kriminali qalet hekk: "Huwa minnu illi jista' jkollok sitwazzjoni fejn numru ta' xhieda qeghdin jaghtu verzjoni differenti minn ohrajn illi xehdu qabel. B'daqshekk ma jfissirx illi ghax hemm xhieda differenti bil-fors hemm konflitt li ghandha twassal ghal liberatorja. Fil-kawza Pulizija vs. Joseph Thorn deciza mill-Qorti ta' l-Appell Kriminali fid-9 ta' Lulju 2003, il-Qorti qalet '… mhux kull konflitt fil-provi ghandu awtomatikament iwassal ghal liberazzjoni tal-persuna akkuzata. Imma l-Qorti f'kaz ta' konflitt ta' provi, trid tevalwa il-provi skond il-kriterji annuncjati fl-Artikolu 637 tal-Kap. 9 u tasal ghal konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f'hiex trid temmen jew ma temminx' (ara wkoll Repubblika ta' Malta vs. Dennis Pandolfino 19 t' Ottubru 2006)." (Ara wkoll Il-Pulizija vs. Patrick Mangion et (deciza fis- 17 ta' Settembru 2012), Il-Pulizija vs. Michele sive Michael Fenech (deciza fis-17 ta' Settembru 2012), Il- Pulizija vs. Mohammed Mansur Ali (deciza fl-24 ta' Jannar 2013), Il-Pulizija vs. Mario Pace (deciza fis-6 ta' Frar 2013) u Il-Pulizija vs. Hubert Gatt (deciza fil-11 ta' Lulju 2013). Illi din il-Qorti hija f'pozizzjoni ferm aktar favorevoli minn Qrati ohra meta tigi biex taghmel apprezzament tax-xhieda u dan ghaliex ghexet il-process kollu tul medda ta' zmien u ghalhekk kienet f'pozizzjoni, wara li semghet x-xhieda kollha jixhdu viva- voce quddiemha, tezamina l-imgieba u l-komportament taghhom stante li kienet hi stess li kkonstatathom x'interess setgha kellu xi xhud f'dak li xehed u jekk dak li qal kellux mis-sewwa jew le. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi din il-Qorti semghet kif inqalghet kommozzjoni waqt li kienet qed tintlaghab loghba fl-istadium f'Ta' Qali u li mentri l-Pulizija jiddeskrivu x'kienet tinvolvi din il-kommozzjoni u x'kien qed isir mill-imputati, l-imputati jaghtu verzjoni ta' kif skond huma sehhew l-affarijiet. Illi din il-Qorti ghamlet l-ezercizzju li ssemmi l-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kawza Il-Pulizija vs. Jonathan Micallef imsemmija hawn fuq u serenament tasal ghal konkluzzjoni illi x-xiehda moghtija mix-xhieda tal-prosekuzzjoni huma aktar kredibbli. Il- Qorti tasal ghal din il-konkluzjoni wara li rat il-komportament tax- xhieda tal-Prosekuzzjoni, b'mod partikolari ta' PC 1112 George Buhagiar, PC 5 Luke Busuttil, PS 518 Joseph Degiovanni, tal- iSpettur Edmond Cuschieri u tal-imputati fuq il-pedana tax-xhud, u dak li huma xehdu, u kif ukoll tax-xhieda prodotti mid-difiza. Fost l-ohrajn, mhux kredibbli l-imputat Carmelo Callus meta jghid li meta huwa qal lill-Pulizija partikolari biex imur jghin lil siehbu, li huwa gie migbud minn wara u nghata skoss go dahru u li gie mkaxkar konsegwenza ta' hekk. Mhijiex kredibbli anqas meta x- xhud Claire Callus (a fol. 124 et seq.) qalet li rat lil missierha l- imputat Carmelo Callus ikellem Pulizija u f'hin minnhom il- Pulizija qabzu fuqu. Apparti minn dan, il-Qorti tinnota li l- imputat Carmelo Callus jammetti li huwa jbaghti minn tensjoni u jiehu xi pilloli biex izommuh kalm tant li ezebixxa Dok. 111 et seq.) in sostenn ta' dan. Kull kumment iehor ikun superfluwu. Ikkunsidrat L-Ewwel (1) Imputazzjoni (Feriti ta' Natura Hafifa): Illi taht l-ewwel imputazzjoni z-zewg imputati jinsabu akkuzati li kkagunaw feriti ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena u fuq PC 1112 George Buhagiar. Il-Qorti tibda billi tinnota illi PC 1121 Brian Casingena ma giex prodott bhala xhud f'dawn il-proceduri u ghaldaqstant id-depozizzjoni tieghu ma gietx mismugha mill-Qorti. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi Dr. Maureen Bezzina (a fol. 13 u 14) rilaxxati minnha u xehdet li l-griehi sofferti miz-zewg ufficjali tal-Pulizija, Brian Casingena u George Buhagiar, kienu griehi ta' natura hafifa. Illi l-Qorti tinnota li mill-atti processwali ma jirrizultax li l-imputat Jason Callus ikkaguna xi griehi fil-konfront ta' xi wiehed mill- ufficjali tal-Pulizija msemmija fl-ewwel imputazzjoni. Mhux l- istess jista' jinghad fir-rigward tal-imputat Carmelo Callus u dana stante li jirrizulta sodisfacentement pruvat li l-imputat Carmelo Callus ta daqqa bic-catt fuq wicc PC 1112 George Buhagiar. Fir-rigward tal-griehi allegatament sofferti minn PC 1121 Brian Casingena, minkejja li PC 5 Luke Busuttil (a fol. 39 et seq.) jghid li ra lill-imputat Carmelo Callus jaghti daqqa lil PC 1121 Brian Casingena fuq xuftejh u li mill-ewwel hareg id-demm, il-konferma ta' dan ma saritx minn PC 1121 Brian Casingena, li kif diga nghad ma giex prodott bhala xhud f'dawn il-proceduri. Ghaldaqstant, filwaqt li l-imputat Jason Callus ser jigi liberat mill- ewwel (1) imputazzjoni, l-imputat Carmelo Callus ser jigi misjub hati biss li kkaguna feriti ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1112 George Buhagiar. It-Tieni (2) u t-Tielet (3) Imputazzjoni (Attakk/Rezistenza) (Ingurja/Theddid kontra Ufficjali Pubblici jew fuq il-persuna taghhom): Illi fit-tieni (2) u fit-tielet (3) imputazzjoni migjuba fil-konfront tal- imputati l-imputati jinsabu akkuzati bir-reati konnessi mal-ingurji u vjolenza kontra ufficjali pubblici u precizament bir-reati kkontemplati fl-Artikoli 95 u 96 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Illi irid jigi puntwalizzat mill-bidu nett illi hemm distinzjoni netta bejn dawn iz-zewg reati ghalkemm it-tnejn ghandhom bhala vittma persuna fil-vesti ufficjali taghha. Illi Artikolu 95 jitkellem dwar l-ingurja jew theddid fil-konfront Illi ghalhekk l-element materjali ta' dana r- reat huwa l-ingurja jew it-theddid. Dawn jistghu jiehdu kemm il- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza forma verbali kif ukoll miktuba, gesti jew tpingija li huma intenzjonati biex inaqqsu l-gieh u r-reputazzjoni tal-persuna lejn min huma diretti. Illi l-vittma ta' dana r-reat jista' jkun biss l-ufficjal pubbliku u l- ingurja jew it-theddida trid issir jew (1) filwaqt illi jkun qed jaghmel servizz pubbliku (2) jew inkella minhabba li jkun ghamel dana s-servizz pubbliku (3) jew jbezzghu jinfluwixxi fuqu kontra l-ligi fl-esekuzzjoni ta' dak is-servizz. Illi l-awturi jaghmlu distinzjoni bejn il-mottiv wara l-ingurja jew it- theddid fl-ewwel istanza u dana l-mottiv fit-tieni u t-tielet istanza msemmija fil-ligi. Dana billi meta l-oltragg isir fil-mument illi l- ufficjal pubbliku jaghti s-servizz ma huwiex necessarju illi l-ingurja jew it-theddida tkun marbuta mal-funzjoni illi huwa jkun qieghed jezercita. jkun qieghed jew bil-hsieb Kuntrarjament fiz-zewg istanzi l-ohra jrid ikun jigi ppruvat nexus bejn l-oltragg u l-qadi tal-funzjoni pubblika. Illi finalment ir-reat irid necessarjament jigi kommess fil-konfront ta' ufficjal pubbliku jew ta' persuna nkarigat skond il-ligi minn servizz pubbliku. Il-Professur Mamo fin-notamenti tieghu jghid: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Sahansitra f'sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-2 ta' Novembru 1917 f'kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Giuseppe Borg jinghad: L-Artikolu 96, imbaghad ghalkemm ukoll ghandu bhala vittma, l- ufficjal pubbliku, jikkontempla tlett elementi essenzjali ghal kostituzzjoni ta' dana r-reat: 1. Fl-ewwel lok, irid ikun hemm l-attakk jew resistenza. Illi jkun hemm biss disubbidjenza tal-ligi jew ta' ordni moghtija minn xi awtorita' ghalhekk mhux sufficjenti ghal kummissjoni ta' dana r-reat. Fin-nuqqas ta' dana jista' jissussiti biss ir-reat ikkontemplat fl-Artikolu 95 biss. jew resistenza trid tkun necessarjament akkompjanta bl-uzu tal- forza, vjolenza jew bil-hebb. Ghalhekk insulti jew theddid qatt ma jistghu jwasslu ghal htija taht dina d-disposizzjoni tal- ligi. Fit-tieni lok ir-reat irid jigi kommess fil-konfront ta' ufficjal pubbliku jew kif tghid testwalment il-ligi "persuna inkarigata skond il-ligi minn servizz pubbliku". Illi l-Qorti taghmel riferenza ghal dak sottolinjat iktar 'il fuq u cioé illi huwa Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza necessarju illi ghalkemm tali persuna mhux necessarjament ghandha tkun liebsa uniformi jew xi marka jew sinjal li turi l- kapacita li fiha qed tagixxi, madanakollu x-xjenza tal-persuna li qed tikkommetti dana r-reat illi l-vittma hija ufficjal pubbliku hija necessarja. Altrimenti rea ghal kummissjoni ta' dana r-reat ikun nieqes. l-mens Fl-ahharnett huwa necessarju illi l-attakk jagixxi ghall-esekuzzjoni tal-ligi jew resistenza kontra l-ufficjal pubbliku jrid isir filwaqt illi huwa jkun jew ta' ordni qieghed moghtija skond il-ligi minn awtorita' kompetenti. Illi l-Qrati taghna f'diversi sentenzi spjegaw id-differenzi bejn dawn iz-zewg reati. F'sentenza Il-Pulizija vs. Joseph Zahra deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fid-9 Settembru 2002 gie deciz is-segwenti: "Dana l-artikolu (b'riferenza ghall-artikolu 96) jirrikjedi mhux biss li l-vittma tkun persuna inkarigata skond il-ligi minn servizz pubbliku" (l-istess bhalma jirrikjedi l- Artikolu 95(1)), izda wkoll li r-reat ikun sar filwaqt li dik il-persuna hekk inkarigata minn dak is-servizz pubbliku "tkun qed tagixxi ghall-ezekuzzjoni tal-ligi jew ta' xi ordni moghti skond il-ligi minn xi awtorita` kompetenti". Din l-espressjoni hi differenti minn dik uzata fl-Artikolu 95(1) – "waqt li jkun jaghmel jew minhabba li jkun ghamel dan is-servizz, jew bil-hsieb li jbezzghu jew li jinfluwixxi fuqu kontra l-ligi fl-esekuzzjoni ta' dan is- servizz". Illi l-Qorti tinnota li l-iSpettur Marisa Zammit (a fol. 77 et seq.) ikkonfermat li fis-17 ta' Marzu 2012, cioé fid-data li allegatament gew kagunati l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront taz-zewg imputti, kemm PC 1112 George Buhagiar u kif ukoll PC 1121 Brian Casingena kienu membri tal-Korp tal-Pulizija.1 Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Illi, fir-rigward tal-imputat Carmelo Callus, il-Qorti tinnota li PC 1112 George Buhagiar (a fol. 34 et seq.) spjega kif l-imputat imsemmi rrifjuta li jidhol fil-lock up u beda jaghmel rezistenza. Dan jikkonfermah ukoll PS 518 Joseph Degiovanni (a fol. L-imputat Carmelo Callus, li jirrizulta li ghamel xi zmien fil-korp tal-Pulizija, messu kien jaf ahjar kif jikkomporta ruhu f'sitwazzjonijiet bhal dawn u li f'kaz li verament kien qed jahseb li kellu ragun kellu jagixxi mod iehor u mhux ikabbar l-affarijiet. Illi, fir-rigward tal-imputat Jason Callus, il-Qorti tinnota li PC 1112 George Buhagiar (a fol. 34 et seq.) xehed x'kien qed jaghmel l-imsemmi imputat fosthom dik li li beda jirrezisti l-Pulizija li ppruvaw johorguh ghal gol-VIP area. PC 1112 Buhagiar jispjega wkoll li meta huwa gie f'kuntatt mal-imputat Jason Callus, Jason Callus baqa' jaghti bil-minkeb u ma riedx jimxi tant li Jason Callus kellu jitnizzel mal-art biex setgha jimmanettjah. 56 et seq.) ikkonferma wkoll li l- imputat Jason Callus beda jirrezisti l-arrest, li ma riedx jimxi u ma riedx johrog minn gol-ground. 143 et seq.), filwaqt li jghid li lill-imputat Jason Callus ma rah jaghmel xejn, jghidukoll li setgha jara lill-imputat Jason Callus taht il-Pulizija qed izommuh. M'huwiex kredibbli l-imputat Jason Callus (a fol. 118 et seq.) meta jghid li ma ghamel ebda rezistenza. Illi, tenut kont ta' dan kollu, u wara li l-Qorti kkunsidrat dak li ghamlu z-zewg imputati u x'inhuma l-elementi kostitutivi tar-reati kkontemplati taht Artikoli 95 u 96 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, kif indikati hawn fuq, il-Qorti m'ghandu jibqaghlha l-ebda dubju li t-tieni (2) u t-tielet (3) imputazzjoni migjuba fil-konfront taz-zewg imputati gew sodisfacentement pruvati. Ir-Raba' (4) Imputazzjoni (Vjolenza u Theddid kontra Ufficjali Pubblici): Illi r-raba' imputazzjoni miguba fil-konfront taz-zewg imputati temergi minn Artikolu 91 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta li jiddisponi s-segwenti: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza "Kull min bi vjolenza jew b'theddid iġiegħel uffiċjal pubbliku li jagħmel jew ma jagħmilx xi ħaġa li għandha x'taqsam mal-kariga tiegħu, jeħel, meta jinsab ħati, il- piena ta' priġunerija minn erba' xhur sa tliet snin". Illi l-Qorti tinnota minghajr tlaqlieq ta' xejn li din l-imputazzjoni bl- ebda mod ma tirrizulta u b'hekk l-imputati ser jigu liberati minnha. Il-Hames (5) Imputazzjoni (Nuqqas ta' Obbidjenza tal-Ordnijiet Legittimi: Illi, tenut kont ta' dak kollu li nghad hawn fuq, m'hemmx dubju li z-zewg imputati naqsu milli jobdu l-ordnijiet legittimi moghtija lilhom mill-Pulizija waqt li dawn kienu qed jaqdu d-doveri taghhom u b'hekk din l-imputazzjoni giet sodisfacentement pruvata. Is-Sitt (6) Imputazzjoni (Ksur ta' Bon-Ordni/Paci Pubblika b'Ghajjat u Glied): Illi, fir-rigward ta' din l-imputazzjoni, il-Qorti ser timxi ma' gurisprudenza kostanti li kontravenzjoni taht l-Artikolu 338(dd) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta hija dik li fil-Ligi Ingliża hija 'a breach of public peace'. Dan ifisser li persuni ohra jkunu beżghu ghall-inkolumita' taghhom waqt l-incident. Dan jirrizulta minn dak mismugh mill-Qorti u b'hekk iz-zewg imputati ser jigu misjuba hatja ta' din l-imputazzjoni. Is-Seba' (7) Imputazzjoni (Mgieba abbuziva): Illi, tenut kont ta' dak kollu li nghad hawn fuq u ta' dak li jirrizulta mill-atti processwali, il-Qorti ma ghandu jibqaghlha l-ebda dubju li l-imgieba taz-zewg imputati kienet wahda abbuziva u b'hekk l- imputati ser jigi misjuba hatja ta' din l-imputazzjoni. It-Tmien (8) Imputazzjoni (Htija ta' reat li persuna kellha tissorvelja biex ma ssirx): Illi l-imputat Carmelo Callus jinsab akkuzat wahdu li bhala ufficjal jew impjegat pubbliku sar hati ta' reat li kellu jissorvelja biex ma jsirx jew minhabba l-kariga tieghu kellu d-dmir li jimpedixxi. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza fir-rigward fir-rigward Illi gie pruvat li fis-17 ta' Marzu 2012 l-imputat Carmelo Callus kien jahdem mad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili u li kien ilu jahdem hemm mis-sena 2000. Dan xehduh Gillian Carbone (rapprezentant tad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili – a fol. 46).2 Illi, ghaldaqstant, m'hemmx dubju li t-tmien imputazzjoni giet sodisfacentement pruvata. Ikkunsidrat l- Illi, imputazzjonijiet kollha li gew addebitati fil-konfront tieghu li gew sodisfacentement pruvati u dana ghajr ghar-raba' (4) imputazzjoni u ghal dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena. Illi, l-imputazzjonijiet addebitati fil-konfront tieghu li gew sodisfacentement pruvati huma s-segwenti: it-tieni (2), it-tielet (3), il-hames (5), is-sitt (6) u s- seba' (7) imputazzjoni. Illi, fir-rigward tal-piena li ghandha tigi nflitta fil-konfront tal- imputati, il-Qorti ser tiehu diversi fatturi in konsiderazzjoni, fosthom: li gew addebitati fil- konfront tal-imputati u li gew pruvati, u kif ukoll il-fatt li ma jirrizultax x'fedini penali ghandhom l-imputati, stante li dawn baqghu ma gewx ezebiti f'dawn il-proceduri. Fir-rigward tal- imputat Carmelo Callus stante li l-imsemmi imputat ser jigi misjub hati ta' dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1112 George Buhagiar, il-Qorti ser tiehu in konsiderazzjoni fiex kienet tikkonsisti din il-gerha. Il-Qorti hija tal-fehma illi, tenut kont ta' dan kollu, ma ghandhiex timponi terminu ta' prigunerija effettiva fil-konfront taz-zewg imputati pero ghandha timponi terminu ta' prigunerija li jkun sospiz u dana sabiex l-imputati jaghrfu ma jergghux jirrepetu dak li huma ser jigu misjuba hatja taghhom. in-naturi tal-imputazzjonijiet Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza terminu ta' prigunerija sospiz ser ikun differenti bejn iz-zewg imputati u dana stante li z-zewg imputati mhux ser jinstabu hatja tal-istess imputazzjonijiet. Ghal dawn il-motivi, il-Qorti,  fir-rigward tal-imputat Carmelo Callus, filwaqt li ma ssibux hati tar-raba' (4) imputazzjoni u ta' dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena u b'hekk tilliberah minnhom, wara li rat Artikoli 95, 96, 141, 221(1), 222(1)(c), 338(dd) u 338(ee) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u Regolament 7 tal-Legislazzjoni Sussidarja 10.33 tal- Ligijiet ta' Malta, issib lill-imputat Carmelo Callus hati tat- tieni (2), tat-tielet (3), tal-hames (5), tas-sitt (6), tas-seba' (7) u tat-tmien (8) imputazzjoni u ssibu hati wkoll ta' dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1112 George Buhagiar u tikkundannah ghal perijodu ta' sena prigunerija li b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 28A tal-istess Kapitolu 9 qed jigu sospizi ghal sentejn; fir-rigward tal-imputat Jason Callus, filwaqt li ma ssibux hati tal-ewwel (1) u tar-raba' (4) imputazzjoni u b'hekk tilliberah minnhom, wara li rat Artikoli 95, 96, 338(dd) u 338(ee) tal- Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u Regolament 7 tal- Legislazzjoni Sussidarja 10.33 tal-Ligijiet ta' Malta, issib lill- imputat Jason Callus hati tat-tieni (2), tat-tielet (3), tal-hames (5), tas-sitt (6) u tas-seba' (7) imputazzjoni u tikkundannah ghal perijodu ta' sitt (6) xhur prigunerija li b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 28A tal-istess Kapitolu 9 qed jigu sospizi ghal sena. Il-Qorti spjegat lill-imputati Carmelo Callus u Jason Callus fi kliem ordinarju l-import ta' din is-sentenza u x'jigri jekk jikkommettu reat iehor fi zmien sentejn u sena rispettivament. In oltre, wara li l-Qorti rat Regolament 9(2) tal-Legislazzjoni Sussidjarja 10.33 tal-Ligijiet ta' Malta, u tenut kont li z-zewg imputati ilhom projbiti milli jattendu f'xi ground mindu gew moghtija l-liberta provizorja fid-19 ta' Marzu 2012, il-Qorti taghzel Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza li ma tipprojbixxix aktar liz-zewg imputati milli jattendu f'xi ground tal-isports. Qrati tal-Gustizzja