FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR Seduta ta' nhar il-Gimgha, 6 ta' Novembru, 2020 Ra l-avviz fl-ismijiet premessi pprezentat fl-ewwel (1) t' Ottubru, elfejn u ghoxrin (2020) li permezz tieghu l-attur talbu li, ghar-ragunijiet hemmhekk premessi, il-konvenuti jigu dikjarati debituri tal-istess atturi fis-somma mituba ta' elfejn, mitejn u hamsa u tletin euro u tnejn u sittin centezmi (€2235.62) rapprezentanti arretrati ta' kera u spejjez inkorsi minnhom fir-rigward tal-fond proprjeta` taghhom mikri lill-konvenuti. Ra li minkejja li gew debitament notifikati bit-talba u l-avviz tas-smiegh il- konvenuti baqghu ma wegbux ghall-kawza u lanqas ma dehru ghas-seduta tat-2 ta' Sema' x-xhieda tal-attur Minuti waqt is-seduta tat-2 ta' Novembru, 2020. Ra l-kuntratt ta' kera li gie ezebit mill-istess attur fuq talba tat-Tribunal. Ra li l-kawza baqghet differita ghas-sentenza ghas-seduta tal-lum. Ikkunsidra Illi din hija kawza li permezz taghha l-atturi qeghdin jitolbu il-hlas lilhom tas-somma mitluba ammontanti ghal elfejn, mitejn u hamsa u tletin euro u tnejn u sittin centezmi (€2235.62) in rapprezentanza ta' arretrati ta' kera u danni inkorsi mill-istess atturi fl- istess fond lokat u li ghalihom kellhom jaghmlu tajjeb l-istess atturi wara li l-fond gie vakat mill-istess konvenuti. Illi f'dan ir-rigward it-Tribunal sema' x-xhieda bil-gurament tal-attur li, filwaqt li kkonferma li s-somma mitluba ghadha effettivament dovuta iddikjara li huma kienu krew il-proprjeta` taghhom lill-konvenuti ghal sena li bdiet tiddekorri mill-1 ta'Mejju, Gara pero` li l-konvenuti telqu mill-fond minghajr ma hallsu xi arretrati u wkoll hallew hsara warajhom li kellhom jaghmlu tajjeb ghaliha l-istess atturi. xhieda l-attur prezenta prospett fir-rigward tas-somma mitluba minnu u wkoll ricevuti relattivi ghall-ispejjez inkorsi mill-istess atturi. Kif xehed l-istess attur u kif jirrizulta mill-istess prospett l-ammonti komplessivament dovuti mill-konvenuti effettivament jezorbitaw is-somma mitluba pero` l-attur iddikjara li huwa kien qieghed jinsisti ghall- hlas tas-somma mitluba biss. Illi, kif inghad, il-konvenuti la wiegbu ghat-talba u lanqas ma dehru jew deher xi hadd ghalihom fis-seduta tat-2 ta' Novembru, 2020 meta xehed l-attur u l-kawza baqghet Kif jinghad fl-art. 13 tal-Att dwar it-Tribunal ghal Talbiet Zghar, jekk il-konvenut jonqos milli jidher, il-gudikatur jista' jiddeciedi l-kawza anke fin-nuqqas tieghu. Illi mix-xhieda tal-attur, oltre mill-istess qari tal-avviz tat-talba, jirrizulta kjarament li t- talba tal-atturi hija naxxenti minn kirja pattwita bejn l-istess atturi bhala sidien u wkoll mill-konvenuti bhala inkwilini. Skont il-prospett prezentat l-ammonti li qed jintalbu fil- fatt jirrigwardjaw arretrati ta' kera dovuti fix-xhur ta' Settembru u Ottubru u kif ukoll parti mid-depozitu pattwit. Il-bilanc rimanenti jirrigwardja spejjez inkorsi mill-atturi ghat-tindif tal-fond wara li dan gie vakat mill-inkwilini liema spejjez, skont huma, kellhom jigu sopportati mill-istess inkwilini. Huwa minnu li dawn il-proceduri huma intizi mil-legizlatur illi jkunu kemm jista'jkun sommarji u sahansitra fl-istess jum tal- 9 tal-Att dwar Tribunal ghal Talbiet Zghar) imma certament l- ispeditezza m'ghandhiex u ma tistax isservi sabiex tippregudika aspetti li huma ta' natura ta'ordni pubblika u li ma jistghux jigu injorati wisq anqas sorvolati jew trattati b'leggerezza lanqas minn dan it-Tribunal anke meta parti jew ohra ma tattendix ghas- Fuq kollox l-istess art. 7 tal-Att dwar it-Tribunal ghal-Talbiet Zghar jipprovdi li t-Tribunal ghandu jiddeciedi l-kawzi quddiemu skont il-ligi u principalment skont l- Illi dan kollu qieghed jinghad in vista tal-fatt li, skont ix-xhieda moghtija mill-attur huwa car li l-ammonti mitluba huma naxxenti minn ftehim jew kuntratt ta' kirja ta' fond urban sottoskritt mill-partijiet. Fost dawk il-kwistjonijiet li ghandhom jigu sollevati mill-Qrati bhala materja ta'ordni ta' pubbliku hemm il-kwistjoni tal-kompetenza tal- "Il-kompetenza tad-diversi tribunali tal-istat Malti hija regolata b'ligi,u mhux kompitu ta' xi qorti li tasserixxi kompetenza li mhux Ir-regoli ta' procedura huma ta' ordni pubblika u jehtieg li jigu segwiti skont id-dettami espressi taghhom, u ma jistghux jigu interpretati skont ix-xewqa tal-partijiet. Hija n-natura u l- iskop tal-azzjoni li tiddetermina liema Qorti hi kompetenti tisma' l-kaz, u, darba li hi determinata l-kompetenza, dak li jkun irid isegwi l-procedura marbuta ma' dik il-Qorti - u mhux jippretendi li jghazel il-Qorti skont il-procedura li jrid jadotta!" Qorti tal- Appell (Sede Superjuri) fil-5 tÁpril, 2013). Fil-kaz odjern, tenut kont in-natura cara tal-azzjoni odjerna u x-xhieda moghtija mill- istess attur f'dawn il-proceduri, it-Tribunal hass li huwa opportun li jissolleva huwa stess il-kwistjoni koncernanti l-kompetenza tieghu a tenur tal-art. 1525 tal-Kodici li llum huma: Illi, kif gustament nutat mill-Onor. Qorti tal-Appell fis-sentenza fl-ismijiet any et. v. Saliba Hil (deciza fis-16 ta' Dicembru, 2015): fl-Att X tal-2009 hemm xejn inqas minn tliet provvedimentli li jittrattaw is-suggett tal-kompetenza tal-Bord, u cjoe' dawk L-art. 1525 tal-Kodici Civili li jipprovdi li : Il-Bord li Jirregola l-Kera (hawn aktar 'il quddiem f'dan it-titolu msejjaħ "il-Bord tal-Kera") maħtur bis-saħħa ta' l-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta' Bini għandu kompetenza esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri ta' fond urban u ta' dar għall-abitazzjoni u ta' fond kummerċjali. Kirjiet oħra jaqgħu taħt il- kompetenza tal-qrati ta' ġurisdizzjoni ċivili u fil-każ ta' raba taħt il-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba maħtur bid-disposizzjonijiet ta' l-Att dwar it-Tiġdid ta' Kiri ta' Raba' L-art. 16(4) tal-Ordinanza li Tirregola t-Tigdid tal-Kiri tal-Bini li jipprovdi li: il-Bord għandu wkoll jiddeċiedi l-materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu fondi residenzjali kif ukoll fondi kummerċjali u dan għat- termini ta' Titolu IX tat-Taqsima II tat-Tieni Ktieb tal-Kodiċi Ċivili, Fuq il- Kuntratti tal-Kiri, inklużi kawżi dwar okkupazzjoni ta' fondi urbani fejn il- kirjiet ikunu ntemmu wara t-terminazzjoni ta' kirja. Id-disposizzjoni tranzitorja tal-Att X tal-2009 ossija l-art. 39(5) tal-istess Att li jipprovdi li: Il-Bord tal-Kera maħtur bis-saħħa tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta' Bini, għandu jkollu ġurisdizzjoni esklussiva jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kirjiet ta' fondi urbani li jinkludu kemm fondi kummerċjali kif ukoll fondi residenzjali. Illi issa huwa minnu li f'dan il-kaz qed jigi mitlub mhux biss il-hlas ta' arretrati ta' kera imma wkoll, kif inghad, spejjez inkorsi mill-istess atturi sabiex inaddfu l-fond oltre r- rifuzjoni ta' somma ghax-xiri ta' vacuum cleaner u kont tad-dawl u l-ilma. f'dan ir-rigward ukoll jinsab deciz li tali elementi ma jservux sabiex jeskludu jew jeskludu in parti, il-kompetenza esklussiva tal-Bord li Jirregola l-Kera li jiddeciedi tali kwistjonijiet ilkoll naxxenti minn kuntratt ta' kera. F'dan ir-rigward fil-fatt jinsab deciz "Xejn mhu minnhu għalhekk li l-appellati kellhom jistitwixxu żewġ proċeduri quddiem Tribunal separati. Bl-Att X tal-2009 ir-regola, u mhux l-eċċezzjoni, hi li fejn si tratta ta' kirjiet ta' fondi urbani, il-Bord Li Jirregola l-Kera għandu l-ġurisdizzjoni esklussiva. Saħansitra kienu biss dawk il-kawżi li kienu diġa' pendenti quddiem il-Qrati u Tribunali, li kellhom jibqgħu jinstemgħu u jiġu deċiżi minn dawk il-Qrati u Tribunali. F'dan ir-rigward fit-Tieni Qari talAbbozz, il-Ministru tal-Politika Soċjali li ppreżenta din il- liġi, qal li bid-dħul fisseħħ tal-Att:- "Materji li għandhom x'jaqsmu mal-kirjiet ma jibqgħux taħt id- diskrezzjoni tal-qrati imma jibdew jaqgħu taħt il-kompetenza tar- L-eċċezzjoni tkun li dawk il-kawżi li nfetħu qabel din il-liġi jibqgħu taħt ilkompetenza tal-qrati" (seduta tal-10 ta' Diċembru 2008, seduta numru 66). Farrugia v. Kunsill Lokali Birgu deciz fil-25 ta'Frar, 2019 mill- Onor. Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri)) Huwa konsegwentement car li, fil-kaz in ezami wkoll, tenut kont tal-fatt li l-partijiet issottoskrivew ghall-kuntratt ta' kera u dak li qed jintalab jirrigwardja kjarament l- obbligi tal-konvenuti in kwantu inkwilini skont l-istess kuntratt ta' kera, it-Tribunal odjern m'huwiex dak kompetenti sabiex jiddetermina din il-kwistjoni li ghandha 741 tal-Kodici t'Organizzazzjoni u Procedura Civili, lill-Bord li Jirregola l-Kera bhala l-Bord kompetenti sabiex jisma' u jiddeciedi l- Ghaldaqstant it-Tribunal qieghed jaqta' u jiddeciedi l-kwistjoni tan-nuqqas ta' kompetenza ratione materiae sollevata minnu stess billi jiddikjara li m'huwiex kompetenti sabiex jiddeciedi din il-kawza u kwindi a tenur tal-art. 741 tal-Kodici t'Organizzazzjoni u Procedura Civili jordna lir-Registratur sabiex jassenja l-kawza odjerna lill-Bord li Jirregola l-Kera bhala l-Bord kompetenti skont il-ligi sabiex jisma' u jiddeciedi din il-kawza dana soggett ghall-hlas tad-drittijiet u spejjez spettanti lir- Registru f'tali rigward jekk ikun il-kaz u jastjeni milli jiehu konjizzjoni ulterjuri tal-