QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR. IMĦALLEF TONI ABELA LL.D. Seduta ta' nhar il-Ħamis, 15 ta' Lulju, 2021 Id-Direttur, Qrati Ċivili u Tribunali bħala Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali vs Peter Graham (ID 033514 (M)) Rat ir-rikors ġuramentat tad-Direttur, Qrati Ċivili u Tribunali bħala Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali (l-Attur) tas-27 ta' April 2018 li permezz tiegħu ppremetta u talab is-segwenti: Illi permezz ta' Mandat ta' qbid numru 1547/13 mahrug fid-9 ta' Ottubru 2013 fl-ismijiet Dylan Seeley ID 786469(M) vs Peter Graham ID 575421(M) din l-Onorabbli Qorti ordnat li jinqabdu l-mobbli kollha fid- dar 45, Old Mill House, Old Mill Street, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar (Kopja tal-Mandat qed tigi hawn annessa u mmarkata Dok ES 1) Illi in segwitu ghall-istess mandat il-Marixxall tal-Qorti acceda fil-fond in kwistjoni u hejja lista tal-mobbli maqbuda u dan kif jirrizulta minn Dok ES 1. Illi sussegwentement meta Dylan Seeley ipproceda sabiex jeleva l- oggetti maqbuda, irrizulta illi l-mobbli kollha in kwistjoni tnehhew mil- lok kif jidher mill-verbal tal-Marixxall John GaleaTheuma. Illi permezz ta' rikors datat 20 ta' Marzu 2015 (kopja hawn annessa bhala dok ES 2) l-istess Dylan Seeley talab sabiex ghar-ragunijiet hemm spjecati din l-Onorabbli Qorti tordna lill-esponenti sabiex a tenur tal-artikolu 1003A tal-Kap 12 jipprocedi bil-procedura ta' disprezz konta l-intimat Peter Graham. Illi permezz ta' decizjoni ta' din l-Onorabbli Qorti fl-atti tar-rikors numru 275/2015/LSO fl-ismijiet Dylan Seeley vs Peter Graham datata 28 ta' April 2016 (hawn annessa bhala ES 3) din l-Onorabbli Qorti, wara li rat l-atti ordnat lill-esponenti sabiex jipprocedi bil-procedura ta' disprezz abbazi tal-artikolu 1003A tal-Kap 12 kontra l-intimat Peter Graham. Illi ghalhekk in adempiment ma' dik l-ordni l-esponenti qed jintavola dan ir-rikors guramentat. Ghaldaqstant in vista tas-suespost, jghid l-intimat ghaliex m'ghandhiex din l-Onorabbli Qorti, prevja kull dikjarazzjoni necessarja u opportuna illi: 1. Issib lill-intimat hati ta' disprezz kontra l-awtorita' taghha ai termini tal- artikolu 997 et seq tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta; lill-intimat ghall-pieni Tikkundanna fl-istess artikolu u tikkundannah ghall-prigunerija ghal zmien sa xahar jew ghal multa ta' mhux inqas minn mitejn u tlieta u tletin Euro (€233) u mhux aktar minn elfejn tlett mija u tletin Euro (€2,330) jew ghall-multa u prigunerija flimkien; Timponi kwalunkwe ordni ohra mehtiega fuq l-intimat ai termini tal- artikolu 997 sub-artikolu (2) et seq tal-Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta nkluz billi tiffissa zmien perentorju sakemm dawn l-istess ordnijiet ghandhom jigu sodisfatti mill-intimat. Bl-ispejjez kollha kontra l-intimat li hu minn issa ngunt ghas-subizzjoni, u bir- riserva ta' kull dritt ta' azzjoni ulterjuri skond il-ligi." Rat li wara żmien twil li din il-Kawża kull darba tħalliet għan-notifika tal- Konvenut, dan baqa' ma weġibx minkejja notifikat skont il-liġi; Rat l-atti u dokumenti kollha tal-Kawża; Semgħet ix-xhieda kollha prodotta mill-Attur; Rat li l-konvenut baqa' ma għamel ebda nota fit-termini ta' dak li jipprovdi l-artikolu 158(10) tal-Kap 12 tal-liġijiet ta' Malta; Semgħet lill-abbli avukat tal-Attur jittratta l-kawża fis-seduta tal-20 ta' Mejju Rat li l-kawża tħalliet għas-Sentenza għal-lum. Punti ta' fatti Fid-9 ta' Ottubru 2013, Dylan Seeley, li xehed f'din il-Kawża, ottjena l-ħruġ ta' Mandat ta' Qbid kontra l-konvenut biex jinqabdu xi effetti mobbli mill-fond 45, Old Mill House, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar (mandat eżebit a' fol 4). Għalhekk il-marixxal tal-Qorti mar fil-post imsemmi fejn elenka l-mobbli maqbuda (ara Dok ES 1). L-imsemmi Dylan Seeley talab l-elevazzjoni tal-oġġetti maqbuda. Irrisulta li l-mobbli kollha inkwistjoni tneħħew mil-lok u dan kif jidher mill- verbal li għamel John GaleaTheuma, San Pawl il-Baħar tal-Qorti. Konsegwentement l- istess Dylan Seeley, permezz ta' rikors datat 20 ta' Marzu 2015 talab lill-Qorti sabiex minħabba dak li ġara, l-Attur ikun ordnat sabiex ai termini tal-artikolu 1003 tal-Kap 12 tal-liġijiet ta' Malta jipproċedi bil-proċeduri odjerni għad-disprezz kontra l-konvenut. Punti ta' liġi intqal hekk: Din hija proċedura għad-disprezz lejn l-Awtorita' tal-Qorti ai termini tal-artikoli 997 et sequens tal-Kap 12 tal-liġijiet ta' Malta. Il-posizzjoni legali f'dan ir-rigward hija spjegata tajjeb fis-Sentenza fl-ismijiet Reġistratur tal- Qrati Superjuri -vs- Kristinu Moussa tal-25 ta' Settembru 2003 fejn "Il-proċedura ta' disprezz għandha natura partikulari. Hija maħsuba biex tħares ir-rispett li għandu jinġieb lill-Qorti. Waħda mis-setgħat ewlenin ta' kull Qorti hija li tagħti ordnijiet lil xi ħadd, kemm jekk biex il-persuna tagħmel xi ħaġa jew biex dik il-persuna ma tagħmilx xi ħaġa . Illi minbarra dan xilja ta' disprezz iġġib magħha l-ħtieġa li tiġi ppruvat, minn min qiegħed jixli, il-fehma tal-persuna mixlija li tisfida l-ordni tal-Qorti u b'konsegwenza ta' hekk l-awtorita' tagħha. Illi madankollu din l-intenzjoni ma tiddependix minn jekk il-persuna mixlija tqisx l-ordni mogħtija lilha bħala wieħed korrett jew le; is-siwi ta' dik l-ordni, sakemm ma jitħassarx' b'ordni ieħor tal-Qorti nnifisha jew ta' Qorti oħra, huwa raġuni oġġettiva li torbot lill-mixli li joqgħod għaliha, jaqbel jew ma jaqbilx magħha. Hekk stabbilew il-Qrati tagħna, ukoll fejn wara rriżulta li l- ordni tal-Qorti kien wieħed null u bla siwi. (Ara Tate Allafi, fl-ismijiet Edward Ducker vs Carmelo Lazoumi tas-7 ta' Ottubru 1997)." Din il-Qorti tkompli tosserva li l-Attur, f'kawżi bħal dawn, m'għandu xejn x'jirbaħ għajr li jiżgura li tkun imħarsa l-amministrazzjoni tal-ġustizzja Di piu' dan l-Istitut tal-liġi għandu importanza doppja. Dik li jinżamm ir-rispett lejn l-ordnijiet tal-Qrati biex għalhekk tkun konservata d-dinjita' istituzzjonali tagħhom u dik li tintlaħaq fil-finalita' koattiva tal-liġi. kull persuna titħalla tisfida l-ordnijiet tal-Qrati b'impunita', l-iskop teoloġiku legali tal-liġi u cioe' li ordnijiet tal-Qrati ikunu esegwiti materjalment u kontra kull resistenza fiżika, jitħalla li jkun eluż. Dan l-Istitut qiegħed hemm biex jassigura li l-ordnijiet tal-Qrati ma jittieħdux bħala gwida etika, iżda li għandhom warajhom bis-saħħa kollha legali għall-esekuzzjoni tagħhom skont il-liġi posittiva. Konsiderazzjonijiet Bħala fatt jirrisulta li fil-15 ta' Mejju 2013, bis-saħħa tal-mandat ta' qbid fuq imsemmi ġew maqbuda numru konsiderevoli ta' mobbli (ara a' fol Il-Marixxal tal-Qorti fir-rapport tiegħu ddikjara li "fuq talba ta' Dr. David Ducker dawn l-oġġetti se jibqgħu fil-post imsemmi sakemm ikun hemm ordni oħra" (a' fol 10 ara ukoll xhieda tal-Marixxal John GaleaTheuma a' fol 55). Fis-seduta tat-12 ta' Ottubru 2020 il-Marixxal tal-Qorti John GaleaTheuma esebixxa nota li kien ħa meta mar it-tieni darba biex jeleva l-mobbli Dan jixhed kif meta mar sab li l-fond fejn kienu tħallew kien inbiegħ. Dan sar jafu dakinhar mill-Konvenut stess li kien presenti. Għarrafhom ukoll li dawn il-mobbli ma għadhomx hemm. Dan kollu ġara fis-17 ta' Mejju 2015 (ara xhieda tal-Marixxall John GaleaTheuma a' fol 79 sa 81). Il-Qorti qieset ukoll f'dan ir-rigward dak li xehed Dylan Seeley. Il-Qorti qieset ukoll il-provi l-oħrajn u dokumenti esebiti. paċifiku wkoll li l-akkuża ta' disprezz iġġib magħha l-ħtieġa li tiġi ppruvata, minn min qiegħed jixli, l-intenzjoni tal-persuna mixlija li tisfida l-ordni tal- Qorti u b'hekk l-awtorita` tagħha. (ara Sentenza fl-ismijiet Reġistratur tal- Qorti Superjuri vs Anna Paget, P.A. deċiża fit-12 ta' Diċembru 2001). Mingħajr din l-intenzjoni ma jsir l-ebda disprezz. (ara Sentenza f'Vol LXVII.II.7 u dik fl-ismijiet Direttur Qrati Ċivili u Tribunali vs Joseph Attard Baldacchino, P.A. (JZM) deċiża fil-11 ta' April 2011). Fil-fehma ta' din il-Qorti din l-intenzjoni ta' sfida da parti tal-konvenut tirrisulta mix-xhieda tal-Marixxal John GaleaTheuma u partikularment min-nota li ħa dak in-nhar meta mar biex jeleva l-mobbli maqbuda fuq ordni tal-Qorti. L-isfida hija aċċentwata mhux biss mill-fatt li mar fuq il-post dakinhar tal- elevazzjoni, li allura kien ifisser kien jaf bid-data tal-elevazzjoni, iżda saħansitra għarraf lill-istess Marixxal li "l-ghamara ma ghadiex fil-pusses tieghu" ( a' fol 81). Din hija sfida diretta għall-ordni diretta ta' din il-Qorti li jistħoqqilha l-piena massima pekunjarja skond dak li jiddisponi l-artikolu 997 tal-Kap 12 tal-liġijiet ta' Malta. L-attur qed jitlob ukoll l-applikazzjoni tal- artikolu 992(2) tal-Kap 12 tal-liġijiet ta' Malta. Dan jiddisponi hekk: "Il-qorti tista', ukoll jekk tkun tat xi piena lil min jagħmel ir-reat, tordnalu t- tneħħija ta' kull diżordni jew inkonvenjent li bih ikun sar ir-reat fi żmien biżżejjed għal dan il-għan iżda f'ebda każ iktar minn tliet xhur mid-data tas- sentenza, li tiġi stabbilita mill-qorti; ujekk min jagħmel ir-reat jonqos milli jħares xi ordni bħal dak fiż-żmien hekk stabbilit, hu jeħel penali ta' ammenda ta' mhux inqas minn tlieta u għoxrin euro u disgħa u għoxrin ċenteżmu (23.29) u mhux iktar minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħin ċenteżmu(116.47) kif il-qorti tistabbilixxi, għal kull ġurnata li matulha jkompli in-nuqqas wara li jgħaddi ż-żmien imsemmi." Il-Qorti ħasbet fit-tul dwar din il-parti tal-liġi. Il-kliem użat huwa tordnalu t-tneħħija ta' kull diżordni jew inkonvenjent. Il-Qorti tfakkar li dawn il-proċeduri għandhom min-natura tal-penali tant li anke piena ta' priġunerija tista' tiġi inflitta apparti l-multa. Għalhekk il-prinċipji kollha fil- kamp legali huma similment applikabbli għal dawn il-proċeduri. Wieħed mill-prinċipji huwa li meta liġi ma tkunx daqstant ċara u univoka u jkun hemm lok għall-interpretazzjoni tagħha, din għandha tkun interpretata b'mod ristrettiv favur il-persuna li tkun ikkommettiet ir-rejat. Il-kliem tal-liġi fuq ċitata ma jikkonvinċix lil din il-Qorti li huwa maħsub għal sitwazzjoni bħal din. Jista' jkun li kif miktuba l-liġi mhux daqstant feliċi, imma dan xorta ma jneħħi xejn mill-prinċipju imsemmi. L-ordni tat-tneħħija ma hiex l-istess ħaġa tat-tqegħid lura tal-oġġetti. Il-każ klassiku ta' tneħħija ta' diżordni jew inkonvenjent meta jingħalaq passaġġ, kull xorta ta' ingombru u kull att ieħor f'dan il-ġeneru ta' għemil. Għalhekk din it-talba mhux ser tkun milqugħa. Kwantu għall-piena din il-Qorti ser tkun qed tikkundanna lill-konvenut iħallas multa ta' elfejn tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37). Għaldaqstant għar-raġunijiet fuq imsemmija din il-Qorti qed taqta' u tiddeċiedi l-kawża bil-mod segwenti: Tilqa' l-ewwel talba attriċi u issib lill-konvenut ħati ta' disprezz kontra l- awtorita tagħha ai termini tal-artikolu 997 et tal-Kap 12 tal-liġijiet ta' Malta. Tilqa' it-tieni talba attriċi u tikkundanna lill-konvenut għal multa ta' elfejn tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37). Tiċħad it-tielet talba Attriċi. Spejjes tal-Kawża a' karigu tal-konvenut. Imħallef Toni Balani Deputat Reġistratur