Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA Seduta tad-9 ta' Diċembru, 2019 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM ir-Rikors Maħluf ippreżentat fid-29 ta' Awwissu, 2018 mill-attur Christopher Toscano (K.I. 146493M) (minn issa 'l quddiem "l-attur"), u maħluf minnu stess, li jgħid kif ġej: Illi fl-ewwel (1) ta' Settembru tas-sena elfejn u sittax (2016), għall-ħabta tas- sebgħa ta' filgħodu (7:00am), seħħ inċident tat-traffiku fi Vjal Santa Luċija, Il-Birgu, li fih ir-rikorrenti Christopher Toscano, safa mtajjar minn karozza tal-għamla Mazda Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Demio bin-numru tar-reġistrazzjoni KBU 919 misjuqa mir-rikorrent Shemizen Dghoughi assikurat mas-soċjetà intimata; Illi l-inċident tat-traffiku seħħ unikament tort tal-imprudenza, negliġenza, sewqan eċċessiv u nuqqas ta' osservazzjoni tar-regolamenti tat-traffiku tal-intimat Dghoughi; Illi r-rikorrent ittieħed immedjatament l-Isptar Mater Dei u ġie kkonfermat li riżultat tal-inċident tat-traffiku huwa sofra danni fiżiċi gravi, fejn għal xi ħin kien ukoll iċċertifikat li jinsab fil-periklu tal-mewt mit-tabib Dr Chris Gove’; Illi r-rikorrent kawża tal-inċident u tal-impatt qawwi li kien hemm, sofra ġrieħi gravi serji f'saqajh il-leminija, f'wiċċu fuq in-naħa x-xellugija, fin-naħa ta' isfel ta' dahru u fejn dam madwar xahar rikoverat fl-Isptar Mater Dei u sussegwentement attenda għall-fiżjoterapija l-Isptar Karen Grech bħala out patient; Illi minkejja l-fatt li l-intimati ġew interpellati jersqu għal-likwidazzjoni tad-danni sofferti mir-rikorrent, l-intimati baqgħu inadempjenti; Għaldaqstant ir-rikorrent, filwaqt li jġib is-suriferiti fatti a konjizzjoni ta' din l- Onorabbli Qorti, jgħid l-intimat għaliex m'għandhiex din l-Onorabbli Qorti:- Tiddikjara l-intimat unikament responsabbli għall-inċident tat-traffiku li seħħ fi Vjal Santa Luċija fl-ewwel (1) ta' Settembru 2016, meta bil-vettura tiegħu, Mazda Demio bin-numru ta' reġistrazzjoni KBU 919, tajjar lir-rikorrent, b'riżultat ta' liema r-rikorrent sofra danni u debilità permanenti; Tillikwida d-danni fiżiċi kollha sofferti mir-rikorrent b'riżultat tal-istess inċident ilmentat u dan okkorrendo bin-nomina ta' periti nominati għal dan l- iskop kemm-il darba jkun il-każ, u Tikkundanna lill-intimati jew min minnhom iħallsu lir-rikorrent id-danni hekk likwidati fi żmien qasir u perentorju. Bl-imgħax u spejjeż legali, inkluż dawk tal-ittra uffiċjali tad-data erbatax (14) ta' Awwissu tas-sena elfejn u tmintax (2018) ippreżentata preċedentement kontra l- intimati li minn issa huma inġunti għas-subizzjoni. Rat ir-Risposta Maħlufa tas-soċjetà konvenuta Mapfre Middlesea plc (C 5553) u tal-konvenut Shemizen Dghoughi (K.I. 08862M) (minn issa 'l quddiem "il- konvenuti"), li ġiet ippreżentata fis-7 ta' Settembru, 2018, u maħlufa minn Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Kenneth Farrugia Naudi (K.I. 05779M), għan-nom u in rappreżentanza tas-soċjetà konvenuta Mapfre Middlesea plc, fejn ġie eċċepit: Illi l-intimati jiċħdu r-responsabbilità għall-inċident li seħħ fl-1 ta' Settembru 2016 fi Vjal Santa Luċija, Il-Birgu, peress illi l-istess inċident seħħ unikament minħabba t- traskuraġni u imperizja da parti tal-attur Christopher Toscano; Illi għaldaqstant l-ebda ammont m'għandu jiġi llikwidat favur l-attur; Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-attur irid jipprova d-danni realment Salv eċċezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjeż kontra l-attur li hu minn issa inġunt in subizzjoni. Rat l-atti kollha tal-kawża. Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti. Semgħet ix-xhieda prodotti mill-partijiet. Rat il-verbal tal-udjenza tal-10 ta' Lulju, 2019 fejn il-kawża tħalliet għal-lum għas-sentenza, u fejn il-partijiet ingħataw il-fakoltà li jagħmlu noti ta' sottomissjonijiet. Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-avukati difensuri tal-partijiet. Il-kwistjoni bejn il-partijiet Fl-1 ta' Settembru, 2016 l-attur ġie mtajjar mill-vettura bin-numru tar- reġistrazzjoni KBU 919 misjuqa mill-konvenut Shemizen Dghoughi u li kienet Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM assikurata mis-soċjetà konvenuta. L-inċident seħħ fi Vjal Santa Luċija, fit- telgħa ta' Birkirkara, għall-ħabta tas-sebgħa ta' filgħodu waqt li l-attur kien qiegħed jaqsam it-triq sabiex imur ix-xogħol fl-uffiċini ta' Transport Malta, ġewwa l-A3 Towers. Konsegwenza tal-imsemmi inċident, l-attur sofra diversi ġrieħi, u għall-ewwel ftit jiem wara l-inċident kien anki fil-periklu li jitlef ħajtu. Minkejja l-interventi li saru fuq l-attur u t-terapija li ngħata wara l-inċident, dan xorta waħda baqa' jsofri minn debilitajiet permanenti. Permezz tal-azzjoni odjerna, l-attur qiegħed jitlob lill-Qorti tiddikjara li l-konvenut għandu jinżamm responsabbli għall-inċident inkwistjoni, u qiegħed jitlob ukoll tillikwida d-danni sofferti minnu u li tikkundanna lill-konvenuti għall-ħlas tad- Il-konvenuti wieġbu li huma m'għandhom l-ebda responsabbilità x'iġorru għall-inċident, u allegaw li l-inċident seħħ minħabba traskuraġni u imperizja da parti tal-attur. Provi u riżultanzi Flimkien mar-rikors maħluf, l-attur ippreżenta kopja tal-ittra uffiċjali mibgħuta lill-konvenuti fl-14 ta' Awwissu, 2018, li permezz tagħha interpellahom jersqu għal-likwidazzjoni tad-danni sofferti minnu konsegwenza tal-inċident tal-1 ta' Settembru, 2016.1 Ġiet esebita wkoll kopja tar-rapport tal-Pulizija dwar l- inċident inkwistjoni. 2 L-attur ippreżenta wkoll kopja ta' rapport ta' Dr Alexander Snoussi, consultant dental surgeon3, li kkonstata li l-attur iddaħħal l- 6 tal-proċess. 7 tal-proċess. 9 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Isptar fl-1 ta' Settembru, 2016 wara li ttajjar minn vettura waqt li kien qiegħed Konsegwenza ta' dan l-inċident, l-attur sofra ġrieħi f'partijiet minn wiċċu, u partikolarment fi snienu. Ix-xhud ikkonstata li l-attur kellu bżonn intervent kirurġiku minħabba fi ksur kemm fix-xedaq kif ukoll fis-snien. Ix-xhud ikkonkluda r-rapport tiegħu b'dan il-mod: L-attur ippreżenta wkoll kopja tar-rapport redatt minn Mr Thomas Abziyani, consultant orthopaedic surgeon, li wara li eżamina lill-attur ikkonstata li l-attur għadu jsofri minn diversi konsegwenzi minħabba l-inċident inkwistjoni, f'partijiet minn wiċċu, diffikultajiet biex sturdament, uġigħ f'dahru, u restrizzjonijiet kemm f'idejh kif ukoll f'saqajh. Meta Mr Omran eżamina lill-attur, dan kien għadu ma daħalx lura għax- xogħol, u kien għadu qed jimxi bl-għajnuna tal-krozzi. Mr Omran ddeskriva l-ġrieħi sofferti mill-attur bħala 'life-threatening', bi ksur f'diversi partijiet minn saqajh u bil-ġrieħi li sofra f'rasu. 13 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Mr Omran kkonstata wkoll li minkejja l-interventi kirurġiċi u t-trattament li ngħata l-attur wara l-inċident, mhux mistenni li jkun hemm ebda titjib ieħor fil-kundizzjoni tiegħu, u in vista ta' dan ikkonkluda li d-debilià permanenti sofferta mill-attur mil-lat ortopediku tammonta għal għoxrin fil-mija (20%). Fl-affidavit tiegħu l-attur Christopher Britta qal li meta seħħ l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri huwa kellu wieħed u ħamsin sena (51), u dak iż-żmien huwa kien impjegat ma' Transport Malta. Spjega li fil-ħin li seħħ l-inċident, huwa kien sejjer għax-xogħol fl-uffiċini li jinsabu fl-A3 Towers, Birkirkara wara li kien ipparkja l-vettura tiegħu f'parkeġġ riservat għall-impjegati ta' Transport Malta, maġenb l-entratura taċ-ċimiterju tal-Addolorata. Qal li bħal ma kien jagħmel drabi oħra, waqaf isellem lill-bejjiegħ tal-fjuri maġenb iċ- ċimiterju, u wara baqa' sejjer biex jaqsam it-triq. L-attur qal li t-traffic lights fl- inħawi ma kinux qegħdin jiffunzjonaw u minħabba f'hekk stenna sakemm it- traffic lights li hemm aktar 'l isfel fl-istess triq jaqilbu, u xħin aċċerta ruħu li kien sikur biex jaqsam mingħajr periklu, beda jaqsam it-triq u xħin wasal biex jaqsam l-aħħar biċċa tat-triq, għal darb'oħra reġa' ħares fuq ix-xellug tiegħu sabiex ikun ċert li m'hemmx vetturi telgħin, u xħin ra li ma kienet ġejja l-ebda vettura fid-direzzjoni tiegħu, beda jaqsam dik il-parti tat-triq. Qal li kien dak il- ħin li lemaħ vettura ssuq b'veloċità qawwija fid-direzzjoni tiegħu, u minkejja li pprova jevitaha billi dar lura lejn is-central strip, xorta waħda ntlaqat mill- vettura li kienet misjuqa mill-konvenut. L-attur qal ukoll li ma jiftakarx x'ġara wara l-inċident, ħlief li xħin induna li l-vettura misjuqa mill-konvenut kienet ser tolqtu, huwa pprova jevitaha, u għalhekk ipprova jdur lura sabiex jerġa' jitla' fuq is-central strip. Żied jgħid li hu jiftakar lill-kollega tiegħu John Fiott sejjer lejh biex jagħtih l-assistenza, u wara ntilef minn sensih, tant hu hekk li 5 A fol. 30 tal-proċess. Paġna 6 minn 31 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM xħin qam sab ruħu fit-Taqsima tal-Kura Intensiva tal-isptar Mater Dei. L-attur qal li wara l-inċident huwa kien dam xahar rikoverat l-isptar, u wara kellu jagħmel sessjonijiet ta' riabilitazzjoni bħala out patient fl-isptar Karen Cucciardi. L-attur spjega li konsegwenza tal-inċident huwa sofra ksur f'siequ l-leminija, f'wiċċu u fi snienu, kif ukoll ġrieħi fil-parti t'isfel ta' dahru. Qal li minkejja d- diversi interventi li sarulu, xorta waħda għadu jbati minn debilità permanenti, u għadu jesperjenza diffikultajiet biex jimxi u għadu jsofri minn uġigħ. ukoll li għad hemm possibilità li fil-futur jkollu bżonn interventi oħra. Fl-affidavit tiegħu Mario Galea St. John xehed li huwa bejjiegħ tal-fjuri fid-daħla taċ- ċimiterju tal-Addolorata, u ta' kull filgħodu kien isellem lill-attur wara li dan jipparkja l-vettura tiegħu fl-akkwati ta' fejn ikun armat hu bil-fjuri. li fl-1 ta' Settembru, 2016, l-attur waqaf jitkellem ftit miegħu qabel ix-xogħol, u wara li dan telaq minn ħdejh, huwa kompla jirranġa l-fjuri li kellu fil-vann. Qal li madwar tliet minuti wara, sema' daqqa qawwija, u kif ħares biex jara x'ġara, ra lill-attur itir fl-arja, fit-tieni karreġġjata tat-triq, u wara rah jinstabat Żied jgħid li hu jiftakar ukoll li l-basket li kien iġorr Agius għola ħafna aktar minnu, bl-affarijiet li kellu jinxterdu mal-art. Ix-xhud qal ukoll li dak il-ħin hu kellu xokk qawwi u ma felaħx imur viċin l-attur sabiex jara x'kien ġralu, għalkemm wara ftit ħin fuq il-post waslu ħafna nies u ambulanzi. Kurt Agius7, kollega tal-attur, fl-affidavit tiegħu qal li hu jaħdem fl-uffiċini ta' Transport Malta ġewwa l-A3 Towers f'Raħal Ħal Safi, u dakinhar li seħħ l-inċident hu kien tiela' t-telgħa li twassal għall-post tax-xogħol tiegħu. Spjega kif f'ħin minnhom għaddiet minn miegħu vettura b'veloċità qawwija u fil-mumenti ta' wara ra lil din il-vettura tolqot lill-attur li kien qiegħed jaqsam it-triq, u li bħax- 6 A fol. 33 tal-proċess. 34 tal-proċess. Paġna 7 minn 31 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM xhud kien fi triqtu lejn ix-xogħol. Ix-xhud qal li mad-daqqa hu ra lill-attur jogħla u jdur fl-arja, u wara rah jaqa' mal-art b'tisbita qawwija. Ix-xhud qal li l-attur ittajjar mill-vettura fejn kien hemm l-arblu tat-traffic lights, u minn hemm spiċċa fejn hemm l-entratura biex wieħed jaqsam it-triq biex jidħol fiċ- ċimiterju tal-Addolorata. Ix-xhud qal li bejn il-parti tat-triq fejn seħħ l-impatt, u l-parti tat-triq fejn spiċċa l-attur wara li ġie mtajjar, kien hemm distanza ta' madwar għaxar metri. Dan ix-xhud żied jgħid li minkejja l-impatt, il-vettura li tajret lill-attur baqgħet tinstaq għal xi metri. John Baptist Bone, impjegat ta' Transport Malta, xehed li fil-ħin li seħħ l- inċident, hu kien diġà daħal xogħol, meta f'ħin minnhom sema' ħafna twerżiq minn ħaddiema oħra ta' Transport Malta. Qal li xħin mar jara x'ġara, hu ġie infurmat li l-attur kien ġie mtajjar minn vettura, u dak il-ħin hu mar ħdejn l- attur u qagħad ikellmu sabiex ma jintilifx minn sensih, sakemm fuq il-post waslet l-assistenza medika. Waqt l-udjenza tas-7 ta' Novembru, 2018 xehed l-Ispettur Hubert Klindo, li qal li hu kien l-ispettur li investiga l-inċident li seħħ fl-1 ta' Settembru, 2016, fi Vjal Santa Luċija, Birkirkara, fejn l-attur safa mtajjar minn vettura. kien għall-ħabta tas-sebgħa u kwart ta' filgħodu li wasal rapport għand il- Pulizija li kien seħħ dan l-inċident, u huwa kien informa lill-Maġistrat tal- Għassa sabiex din taħtar inkjesta maġisterjali minħabba li hekk kif l-attur ittieħed l-isptar bl-ambulanza, ġie stabbilit li dan kien fil-periklu li jitlef ħajtu. Ix-xhud qal li hu kien tkellem mas-sewwieq tal-vettura fuq il-post tal-inċident, u kien ikkonstata li dan kien tiela' mill-Marsa fi triqtu lejn L-Iklin. qal ukoll li meta waslu l-Pulizija fuq il-post tal-inċident, l-attur kien diġà 8 A fol. 35 tal-proċess. 42 tal-proċess. Paġna 8 minn 31 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM ttieħed l-isptar bl-ambulanza. Żied jgħid li mill-investigazzjoni li għamel hu, kien ikkonstata li l-attur kien qiegħed jipprova jaqsam it-triq minn parti tat-triq fejn qal li kien hemm "anomalija" għax minkejja li hemm it-traffic lights imwaħħlin, dawn ma jaħdmux. Ix-xhud qal ukoll li wara li saret l-inkjesta maġisterjali huwa kien iddeċieda li m'għandhom jittieħdu ebda passi kriminali kontra l-konvenut minħabba li ma ġie kommess l-ebda reat kriminali. qal li d-distanza bejn it-traffic lights li hemm aktar 'l isfel fit-triq, u l-post fejn seħħ l-inċident hija ta' madwar ħamsin metru (50m). Waqt l-istess udjenza xehed ukoll PS 1257 Conrad Novak Camilleri, li qal li l-control room tal-Pulizija kienet ġiet infurmata bl-inċident għall-ħabta tas-sebgħa u għaxra ta' filgħodu, u meta l-Pulizija waslu fuq il-post sabu għadd ta' paramediċi qegħdin jassistu lill-attur sabiex dan jittieħed l-isptar. l-inċident inkwistjoni seħħ fit-telgħa ta' quddiem iċ-ċimiterju tal-Addolorata, fid-direzzjoni lejn L-Iklin. Għad-domandi in kontroeżami, ix-xhud spjega li fil-parti tat-triq minn fejn qasam l-attur m'hemmx traffic lights u lanqas Ix-xhud esebixxa kopja tar-rapport tal-Pulizija fir- rigward tal-inċident.11 Waqt l-istess udjenza xehdet ukoll Gertrude Mombartz, in rappreżentanza tal- Isptar Mater Dei, sabiex tesebixxi kopja tal-file mediku tal-attur.13 Permezz ta' nota ppreżentata fis-7 ta' Novembru, 2018, l-attur esebixxa kopja tar- riżultanzi tal-inkjesta maġisterjali li tmexxiet mill-Maġistrat Inkwirenti Dr Aldahmany-Anne Sammut Vasquez.14 Il-Qorti nnutat b'mod partikolari dak li rrelata dwaru l- 53 tal-proċess. 60 tal-proċess. 66 tal-proċess. 68 et seq. tal-proċess. 273 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 9 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Inġinier Jean Paul Omran, li nħatar mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex jassisti fl-inkjesta, li qal li huwa kien stabbilixxa li l-konvenut kien qiegħed isuq b'veloċità ta' madwar sittin kilometru fis-siegħa (60km/s), li x-xhud qal li hija veloċità raġonevoli u fil-limiti stabbiliti mil-liġi għaż-żona fejn seħħ l-inċident. Dan ix-xhud ikkonstata li jista' jkun li l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri seħħ minħabba negliġenza taż-żewġ partijiet, u jista' jkun li l-attur qasam it- triq b'mod mgħaġġel minħabba li kien tard għax-xogħol, wara li assuma li d- dwal fil-parti t'isfel tat-triq kienu ħomor. Qal ukoll li jista' jkun li l-konvenut kien aljenat u induna li kien hemm persuna qiegħda tipprova taqsam it-triq Il-Maġistrat Inkwirenti kkonkludiet l-inkjesta tagħha billi qalet li l-pedestrian, l- attur f'dawn il-proċeduri, wera imprudenza meta pprova jaqsam minn parti tat-triq fejn il-viżjoni kemm tas-sewwieq kif ukoll tal-pedestrian, hija limitata minħabba f'arbuxelli mat-tul kollu tat-triq. Il-Maġistrat Inkwirenti kkonkludiet li l-inċident inkwistjoni seħħ minħabba emerġenza subitanea kkreata mill- pedestrian lix-xufier, li min-naħa tiegħu ma jaħti xejn għal dan l-inċident, lanqas b'mod kontributorju. Il-Maġistrat Inkwirenti waslet għall-konklużjoni li l-inċident seħħ minħabba fil-mod inkonsult li bih l-attur ipprova jaqsam it-triq, billi dan beda jaqsam it-triq f'punt fejn kien impossibbli għal sewwieq li ġej min-naħa l-oħra tat-triq biex jarah. Kien in vista ta' dawn il-konsiderazzjonijiet, li l-Maġistrat Inkwirenti waslet għall-konklużjoni li l-konvenut ma kkommetta Waqt l-udjenza tal-5 ta' Diċembru, 2018, xehed l-Inġinier Jean Paul Omran, li kien ġie maħtur bħala espert mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex jassisti fl- inkjesta dwar l-inċident tat-traffiku inkwistjoni. Ix-xhud qal li huwa kien ġie Qrati tal-Ġustizzja Paġna 10 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM maħtur sabiex jevalwa l-fatturi li wasslu għal dan l-inċident u sabiex jirrelata dwar il-kundizzjoni tal-vettura li biha ttajjar Ix-xhud spjega mekkaniżmu li ntuża minnu sabiex wasal għall-konklużjoni li l-konvenut kien qiegħed isuq b'veloċità ta' madwar sittin kilometru fis-siegħa (60km/s), u qal li xħin analizza d-daqqiet u l-ħsarat li ġarrbet il-vettura, stabbilixxa li l-impatt mal-vettura kien viċin ħafna tas-centre of gravity tal-vittma, filwaqt li hemm ukoll daqqa fil-parti t'isfel tal-windscreen tal-vettura. Ix-xhud spjega li hu uża indiċi minn ktieb li l-awtur tiegħu huwa Lynn Alshlash, sabiex għamel il-kalkolu tiegħu fir-rigward tal-veloċità li kienet qiegħda tinstaq biha inkwistjoni. Ix-xhud kompla jispjega li huwa għamel il-verifiki tiegħu mal- pjanta li tħejjiet mill-Perit Richard Attard Portughes, u stabbilixxa li mal-impatt l-attur ittajjar distanza konsiderevoli. Ix-xhud qal li fattur stramb li ltaqa' miegħu waqt l-investigazzjoni tiegħu, kien il-fatt li għalkemm l-attur kien qiegħed jaqsam min-naħa taċ-ċimiterju tal-Addolorata fid-direzzjoni lejn Transport Malta, u l-karozza li tajritu għalhekk kienet ġejja min-naħa tax-xellug tiegħu, l- ksur li ġarrab l-attur kien fil-parti tal-lemin ta' ġismu, u għalhekk huwa seta' jikkonkludi li l-attur bħal qisu ffriża u pprova jdur lura lejn is-central strip. "… il-vittma kien qiegħed jaqsam it-Triq tal-Addolorata jiġifieri l-impatt l-ewwel għandu jkun fuq in-naħa tax-xellug. Fil-fatt imma l-ksur qiegħed fuq in-naħa tal- lemin. Meta tqies li kien hemm ksur kemm fil-koxxa u anke fil-qasba tas-sieq u l- irkoppa spustjata, jfisser li l-impatt sar fuq in-naħa tal-lemin, jiġifieri kif il-karozza ġejja min-naħa tax-xellug imma l-persuna qala' daqqa fuq in-naħa tal-lemin?" Ix-xhud kompla jgħid li meta tkellem mal-konvenut, dan kien qallu li hu u tiela' t-telgħa, it-traffic lights kienu ħodor, u bħala sewwieq huwa kien qiegħed f'sitwazzjoni diffikultuża li minnha ma setax jara persuna li tkun qiegħda Ix-xhud qal li l-konvenut kien qallu li meta ra lill-vittma jaqsam, huwa Paġna 11 minn 31 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM kien ipprova jikser sabiex jevitah u kien anki għafas il-brake, għalkemm ix-xhud żied jgħid li huwa kien ikkonstata li mal-art ma kienx hemm brake marks. jispjega li vetturi mgħammra b'sistema ta' ABS ma jħallux brake marks mal- Ix-xhud qal li l-konvenut kien qallu li xħin wasal quddiem iċ-ċimiterju, kien ra wieħed jaqsam bil-ġirja. Ix-xhud ikkonferma wkoll li mid-demm li kien hemm fl-art, huwa seta' jistabbilixxi fejn kien il-point of impact tal-attur mal- vettura, kif ukoll il-parti tat-triq fejn spiċċa l-attur wara li ġie mtajjar. qal ukoll li minkejja li l-konvenut kien qallu li kien ipprova jieħu azzjoni evażiva hekk kif lemaħ lill-attur, mir-ritratti li ttieħdu wara l-inċident, l-isteering tal- vettura misjuqa mill-attur kien għadu dritt, u għalhekk lilu rriżultalu li ma kienx minnu li l-konvenut ipprova jieħu evasive action. Ix-xhud ippreżenta kopja tar- relazzjoni tiegħu bħala espert inġinier li assista fl-Inkjesta Maġisterjali.15 Permezz ta' nota ppreżentata fit-3 ta' Jannar, 2019, l-attur ippreżenta kopja ta' gazzetta b'artikolu dwar l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri.16 Waqt l-udjenza tat-18 ta' Jannar, 2019 xehed il-Perit Richard Montfort Hartley, li qal li huwa kien ġie maħtur mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex jassisti fl-inkjesta, billi ipprepara pjanta tal-post u sema' xi xhieda. Ix-xhud qal li fiż-żmien meta seħħ l-inċident, fil-post minn fejn ipprova jaqsam l-attur kien hemm il-lights imwaħħlin iżda dawn ma kinux għadhom jiffunzjonaw. Ix-xhud qal li meta tkellem mal-konvenut, dan kien infurmah li fiż-żmien meta seħħ l-inċident, huwa kien jaħdem ġewwa ħanut f'Ħal Għaxaq, u dak il-ħin hu kien sejjer ix- xogħol bil-vettura tiegħu, wara li aktar kmieni dakinhar filgħodu hu kien mar għall-kaċċa ġewwa Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta). Il-konvenut kien informa lill-esperti li nħatru biex 295 et seq. tal-proċess. 318 tal-proċess. 322 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 12 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM jassistu fl-inkjesta li hu skorra t-traffic lights fil-ħin li dawn kienu ħodor, u li għalhekk baqa' tiela' t-telgħa ta' quddiem iċ-ċimiterju. Il-konvenut kien infurmahom ukoll li ftit qabel wasal quddiem id-daħla li twassal għaċ- ċimiterju, kien ra persuna qiegħda taqsam bil-ġirja, u xħin dan il-persuna induna li kien hemm vettura qiegħda tinstaq lejh, dan waqaf, filwaqt li l- konvenut ipprova jiġbed il-vettura fid-direzzjoni opposta sabiex jipprova Il-konvenut informa wkoll lix-xhud li qabel laqat lill-vittma, hu kien żamm il-brake. Permezz ta' nota ppreżentata fl-24 ta' Jannar, 2019, il-Perit Richard Attard Portughes ppreżenta vera kopja tar-relazzjoni tiegħu li huwa kien esebixxa u kkonferma bil-ġurament fil-21, ta' Novembru, 2016.18 F'din in-nota, il-Perit Attard Portughes kkonferma li d-distanza bejn it-traffic lights u l-parti tat-triq fejn seħħ l-inċident kienet ta' erbgħa u sebgħin metru (74 m). Waqt l-udjenza tat-18 ta' Jannar, 2019, xehed Ray Kew, rappreżentant ta' Transport Malta, li qal li fiż-żmien meta seħħ l-inċident, huwa kien jaħdem bħala senior manager inkarigat mir-riżorsi umani ta' din l-entità. l-attur kien kollega u ħabib tiegħu, u l-attur kien ġie impjegat minn Transport Malta fit-8 ta' Frar, 2010. Waqt l-udjenza tat-13 ta' Frar, 2019 xehed PC 1491 Kurt Bunting, li qal li huwa kien ġie nominat bħala scene of crime officer sabiex jassisti fl-Inkjesta De Lucca. Ix-xhud ippreżenta kopja tar-rapport flimkien mar-ritratti li huwa kien ħa fuq il-post fejn seħħ l-inċident.21 330 tal-proċess. 344 tal-proċess. 350 tal-proċess. 352 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 13 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Waqt l-udjenza tal-4 ta' Marzu, 2019, reġa' xehed l-Inġinier Jean Paul Foo, li spjega li sabiex stabbilixxa l-punt fejn seħħ l-impatt, huwa kien ra l-pożizzjoni finali tal-vittma nnifsu, id-diversi traċċi tad-demm li kien hemm fl-art, kif ukoll it-traċċi li ħallew l-affarijiet li kien qiegħed iġorr l-attur f'basket. Ix-xhud qal li l-vettura involuta f'dan l-inċident kienet għadha fil-kontroll tal- konvenut wara li seħħ l-impatt, u għalhekk dan seta' bidel id-direzzjoni tagħha. Ix-xhud sostna li huwa ddetermina l-point of impact mhux billi ra t- trajectory point tal-vettura, iżda tal-basket li kellu l-vittma u fejn spiċċa l- Ix-xhud qal li huwa kien preżenti dakinhar li l-konvenut ta x- xhieda tiegħu, u dan kien qal li meta ntebaħ bil-vittma li kien qiegħed jipprova jaqsam it-triq, kien ipprova jiskapulah. Ix-xhud ippreżenta xi notamenti bil- kalkoli li huwa għamel wara l-inċident, sabiex seta' jistabbilixxi l-veloċità li l- konvenut biha kien qiegħed isuq il-vettura, kif ukoll id-distanza bejn il-parti tat-triq fejn seħħ l-impatt u l-parti tat-triq fejn spiċċa l-attur wara l-inċident.23 Permezz ta' nota ppreżentata fl-4 ta' Marzu, 2019, l-attur ippreżenta kopja ta' pjanta mħejjija mill-Perit Richard Attard Portughes li turi d-dinamika kollha tal- inċident.24 L-Inġinier Jean Paul Omran kompla jixhed waqt l-udjenza tad-29 ta' Marzu, 201925, fejn ippreżenta rapport flimkien ma' pjanta fejn stabbilixxa l-punt tal- impatt.26 Lix-xhud sarlu riferiment għall-fatt li mill-pjanta esebita, jirriżulta li d- direzzjoni tal-vettura wara l-inċident ma tikkombaċċjax mal-punt fejn seħħ l- impatt, u x-xhud spjega dan billi qal: 373 tal-proċess. 385 tal-proċess. 402 tal-proċess. 404 tal-proċess. 406 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 14 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM "… ktibt hawnhekk ukoll fejn qed ngħid li s-sottoskritt ma jikkunsidrax il-pożizzjoni finali tal-vettura minħabba li din kienet għadha qiegħda taħt kontroll ta' persuna li għaldaqstant hemm possibilità li din ma tkunx ħadet il-korsa jew traġitt naturali tagħha sakemm sabet il-pożizzjoni finali tagħha u hemm possibilità li tkun ġiet affettwata minn forza esterna ċioé input mis-sewwieq tal-vettura nnifsu." Waqt l-udjenza tat-8 ta' Mejju, 2019 sar il-kontroeżami tal-attur Christopher Harrison, li qal li huwa m'għadux jaħdem ma' Transport Malta, u wara l-inċident inkwistjoni huwa kien ġie sekondat mal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u Promozzjoni u Kummerċ. L-attur qal li l-bejjiegħ tal-fjuri li waqaf ikellem ftit tal-mumenti qabel seħħ l-inċident, kien ipparkjat taħt siġra. L-attur qal li huwa ma kienx tard għax-xogħol, u tant ma kienx tard, li waqaf jitkellem ma' dan il- bejjiegħ partikolari. L-attur qal ukoll li huwa kien jaf li t-traffic lights tal-post minn fejn ipprova jaqsam ma kinux jiffunzjonaw, u kien anki għamel rapport dwar dan. L-attur spjega li hu ħares lejn id-dwal fuq in-naħa tax-xellug tiegħu, sabiex jara dawn meta kienu ser jixegħlu aħmar, minħabba li dawk it-traffic lights jaħdmu l-istess bħalma kienu jaħdmu t-traffic lights li kien hemm fit- telgħa minn fejn kien ġej il-konvenut. L-attur ikkonferma li biex jasal mill-post fejn ipparkja l-vettura tiegħu, għall-parti tat-triq li twasslu għall-post tax- xogħol tiegħu, hu ried jaqsam erba' karreġġjati. Qal li qabel qasam it-triq, ra li ma kien ġej ħadd min-naħa tax-xellug tiegħu, u meta induna bil-vettura misjuqa mill-konvenut, li kienet qiegħda tinstaq b'ċerta veloċità, huwa pprova jdur lura biex jevitaha, iżda kien tard wisq u ma rnexxilux jagħmel dan. Waqt l-istess udjenza sar il-kontroeżami ta' Mario Xi, li qal li xħin seħħ l- inċident huwa kien qiegħed b'dahru lejn it-triq, minħabba li ried jirranġa xi affarijiet li kellu fil-vann. Ix-xhud kompla jgħid li f'ħin minnhom sema' ħoss, u 414 tal-proċess. 420 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 15 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM meta dar biex jara x'kien ġara, ra lill-attur idur fl-ajru u wara rah jinstabat mal- Żied jgħid li dak il-ħin huwa ħa xokk u ma felaħx imur jara l-attur x'kien ġralu. Waqt l-istess udjenza sar ukoll il-kontroeżami ta' Kurt Rutter, li qal li xħin seħħ l-inċident huwa kien tiela' mill-parti tat-triq fejn hemm l-uffiċini ta' Ix-xhud qal li l-vettura misjuqa mill-konvenut għaddiet mill- karreġġjata ta' barra, dik l-aktar viċin is-central strip, u l-impatt seħħ ftit qabel il-liwja li twassal għaċ-ċimiterju. Ix-xhud qal li l-impatt sar bil-parti ta' quddiem tal-vettura fejn hemm il-fanal. Fl-affidavit tiegħu l-konvenut Shemizen Alzeni qal li dakinhar li seħħ l- inċident, hu kien fi triqtu lejn ix-xogħol. Qal ukoll li bħala ħin hu kien qiegħed tajjeb, u hekk kif wasal fil-bidu tat-telgħa ta' Vjal Santa Luċija, qabel il-bini ta' Transport Malta, huwa ntebaħ li kien hemm persuna qiegħda taqsam it-triq bil-ġirja u bl-addoċċ. Qal li kemm hu kif ukoll l-attur ippruvaw jevitaw lil xulxin, u l-attur kien ippanikkja u pprova jdur lura minn fejn qasam, filwaqt li huwa kien ipprova jdawwar l-isteering u jagħfas il-brake sabiex jevita li jolqtu. konvenut qal li fil-karreġġjata tax-xellug tiegħu kien hemm vettura oħra għaddejja, u għalhekk ma setax idawwar l-isteering kompletament. konvenut qal li kollox ġara fi ftit ħin, u minkejja li pprova jevita li jolqot lill- attur, u minkejja li hu kien għaddej b'veloċità li tista' titqies li hija raġonevoli għall-inħawi, xorta waħda laqat lill-attur bil-ġenb tal-vettura tiegħu. konvenut qal ukoll li wara d-daqqa, l-attur dar u tkaxkar mal-art, filwaqt li hu waqqaf il-vettura kompletament ftit distanza 'l bogħod. Il-konvenut qal li hu saq il-vettura tiegħu meta d-dwal kienu ħodor, u kien biss mad-dawra li kien 425 tal-proċess. 430 tal-proċess Qrati tal-Ġustizzja Paġna 16 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM lemaħ lill-attur qed jipprova jaqsam it-triq. Żied jgħid li huwa kien għaddej mal-karreġġjata li tmiss mas-central strip u kien għalhekk li ma kienx lemaħ lill- attur qabel, għax il-vista tiegħu kienet waħda limitata. Il-konvenut qal ukoll li l- post fejn seħħ l-inċident mhux post li wieħed jistenna li persuna taqsam minnu, u kieku ma ħax azzjoni immedjata sabiex jipprova jevita lill-attur, il- ħsara kkaġunata minnu kienet tkun ferm akbar. Qal ukoll li l-attur kien laħaq qasam sa nofs il-karreġġjata, u kien hemmhekk li huwa laqtu. Il-kontroeżami tal-konvenut Shemizen Dghoughi sar waqt l-udjenza tad-29 ta' Mejju 201931, fejn il-konvenut ikkonferma li l-inċident inkwistjoni seħħ għall- ħabta tas-sebgħa ta' filgħodu fi Vjal Santa Luċija. Il-konvenut qal li dak il-ħin kien ġej mill-Mellieħa u kien sejjer lejn Parti mill-Fgura Għaxaq. Il-konvenut qal li meta lemaħ lill-attur, dan kien qiegħed jaqsam mil-lemin għax-xellug tiegħu, u l- attur kien fin-nofs tat-triq. Qal li dak il-ħin żamm il-brake, u kiser l-isteering fuq ix-xellug tiegħu, filwaqt li ħares lejn il-mera fin-naħa tax-xellug sabiex jara jekk setax jaqsam għal fuq il-karreġġjata l-oħra. Il-konvenut qal li huwa pprova jiskapula lill-attur, iżda ma setax, u kien għalhekk li ħadu bil-ġenb tal-karozza tiegħu. Il-konvenut qal li l-ewwel impatt mal-attur kien f'saqajh, u l-attur dak il-ħin waqa' mal-vettura tiegħu. Il-konvenut qal li l-attur m'għoliex mill-art mad-daqqa. Il-konvenut qal ukoll li hu waqqaf il-vettura mal-impatt. Hu żied jgħid li huwa fl-ebda ħin ma bidel il-karreġġjata li kien qiegħed isuq fiha, u baqa' jsuq dritt fl-istess direzzjoni sakemm waqaf wara li laqat lill-attur. konvenut ikkonferma li l-attur kien laħaq qasam madwar tliet metri mit-triq meta lemħu. 440 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 17 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Waqt l-udjenza tat-3 ta' Ġunju, 2019, sar ir-rieżami ta' Shemizen Borg32, li qal li huwa u jsuq, fuq il-lemin tiegħu kien hemm arbuxelli kbar ħafna li tellfulu l- vista tal-parti tat-triq li kien qiegħed jaqsam minnha l-attur. Il-konvenut qal li fil-ftit sekondi li kellu biex jirreaġixxi wara li ra lill-attur, huwa laħaq ta daqqa t'għajn fuq ix-xellug tiegħu sabiex jara jekk setax jaqsam fuq il-karreġġjata tax- xellug biex jevita li jolqot lill-attur. Żied jgħid li hu laħaq naqqas il-veloċità tal- vettura u għafas il-brake, sakemm laqat lill-attur. Il-konvenut qal ukoll li hu ma laħaqx qabeż għall-karreġġjata tax-xellug. Il-konvenut qal li minkejja li fil-ħin tal-inċident għajnejh ma kinux fuq l-ispeedometer, madanakollu hu jaf li kien qiegħed isuq b'veloċità ta' madwar ħamsin kilometru fis-siegħa. Permezz ta' nota tas-27 ta' Ġunju, 2019, l-attur ippreżenta prospett tad-danni b'diversi dokumenti annessi miegħu.33 Konsiderazzjonijiet legali Fl-ewwel lok il-Qorti għandha tevalwa l-provi kollha miġjuba quddiemha sabiex tasal biex tiddeċiedi l-kwistjoni dwar ir-responsabbilità għall-inċident mertu tal-kawża. Mill-provi jirriżulta li l-inċident inkwistjoni seħħ fl-1 ta' Settembru, 2016 għall-ħabta tas-sebgħa ta' filgħodu meta l-attur kien qiegħed jaqsam Vjal Santa Luċija, Birkirkara, preċiżament quddiem iċ-Ċimiterju tal- Addolorata, meta kien fi triqtu lejn ix-xogħol, fl-uffiċini ta' Transport Malta, fl- A3 Towers f'Raħal Ħal Safi, meta safa mtajjar mill-vettura misjuqa mill-konvenut. Jirriżulta wkoll li fil-parti tat-triq minn fejn ipprova jaqsam l-attur hemm dwal 477 tal-proċess. 463 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 18 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM tat-traffiku mwaħħlin, li iżda fiż-żmien meta seħħ l-inċident ma kinux għadhom jiffunzjonaw. Dakinhar li seħħ l-inċident, l-attur ipparkja l-karozza tiegħu fil-parkeġġ riservat għall-impjegati ta' Transport Malta viċin iċ-Ċimiterju tal-Addolorata, tkellem għal ftit mumenti ma' bejjiegħ tal-fjuri li jarma fl- inħawi, u wara mar biex jaqsam it-triq sabiex jirrapporta għax-xogħol. L- inċident inkwistjoni seħħ meta l-attur kien qiegħed jaqsam l-aħħar żewġ karreġġjati tat-triq, meta safa mtajjar mill-vettura misjuqa mill-konvenut. L-attur xehed li dakinhar li seħħ l-inċident inkwistjoni, huwa ma kellux xi għaġġla partikolari biex jidħol għax-xogħol. Qal ukoll li kien jaf li d-dwal tat- traffiku fil-parti tat-triq minn fejn ipprova jaqsam hu, ma kinux jiffunzjonaw, u għalhekk qagħad attent sabiex jara d-dwal tat-traffiku li hemm aktar 'l isfel fit- triq jaqilbu, sabiex jaċċerta ruħu li seta' jaqsam. L-attur xehed ukoll li meta niżel minn fuq is-central strip ġot-triq, ma kien ra l-ebda vettura ġejja lejn id- direzzjoni tiegħu. Meta kien wasal f'nofs il-karreġġjata, ra l-vettura tal- konvenut qiegħda tinstaq b'ċerta veloċità fid-direzzjoni tiegħu. L-attur xehed ukoll li f'dawk il-ftit mumenti li huwa kellu, ipprova jerġa' jitla' fuq is-central strip, iżda ma laħaqx għamel dan għax intlaqat mill-vettura misjuqa mill- Konsegwenza ta' dan l-inċident l-attur sofra ġrieħi sostanzjali, fosthom ksur u minkejja li attenda għal sessjonijiet ta' riabilitazzjoni bħala out patient, għadu jsofri minn diversi debilitajiet, kif stabbilit mill-esperti mediċi li eżaminawh. Xhieda okulari li raw l-inċident iseħħ, fosthom Mario Needham, il-bejjiegħ tal-fjuri li kien tkellem mal-attur ftit tal-ħin qabel, u Kurt Toscano, kollega tal-attur li kien miexi fit-triq fid-direzzjoni tal-uffiċini ta' Transport Malta, it-tnejn xehdu li kienu semgħu ħoss qawwi u meta ħarsu raw lill-attur jinqata' mill-art mad- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 19 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM daqqa, u wara rawh jieħu tisbita mal-art. Kurt Toscano xehed ukoll li huwa kien innota l-vettura misjuqa mill-konvenut għaddejja b'ċerta veloċità minħabba li din għaddiet minn miegħu, u mumenti wara kien ra l-inċident iseħħ. Il-Qorti semgħet ukoll xi xhieda li nħatru bħala esperti mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex jassistu fl-Inkjesta li saret dwar l-inċident, peress li għal xi ġranet wara l-inċident, l-attur kien fil-periklu li jitlef ħajtu. L-Inġinier Jean Paul Omran xehed li mill-provi u minn dak li seta' jikkonstata meta mar fuq il- post tal-inċident, seta' jistabbilixxi li l-konvenut kien qiegħed isuq b'veloċità ta' madwar ħamsin kilometru fis-siegħa (50km/s) li huwa fil-limiti stabbiliti mil-liġi għal dik iż-żona. Lil dan l-espert irriżultalu li meta l-attur induna li l- vettura kienet ser tolqtu, dan bħal qisu 'iffriża' u pprova jdur lura sabiex jerġa' jitla' fuq is-central strip, imma ma laħaqx għamel dan għax safa mtajjar mill- vettura misjuqa mill-konvenut. Dan ix-xhud qal ukoll li minkejja li l-konvenut xehed li huwa pprova jieħu azzjoni evażiva sabiex jevita li jolqot lill-attur, billi kiser l-isteering lejn ix-xellug, minn dak li seta' jikkonstata hu meta mar fuq il- post, seta' jikkonkludi li dan ma kienx il-każ. Dan ix-xhud qal ukoll li minkejja li lilu l-konvenut kien qallu li kien żamm il-brake sabiex ma jolqotx lill-attur, fl- art ma rriżultaw l-ebda brake marks, għalkemm żied jgħid mgħammra b'sistema tal-ABS ma jħallux marki tal-brejkijiet fl-art. semgħet ukoll lill-Perit Richard Attard Portughes jixhed li l-konvenut lilu kien qallu li lill- attur kien rah f'daqqa. Il-konvenut fix-xhieda tiegħu ukoll allega li l-attur qasam it-triq bil-ġirja u bl-addoċċ, u għalhekk huwa nħasad meta sab lill-attur Il-Qorti qieset dawn il-provi fid-dawl tar-riżultanzi tal-Inkjesta Maġisterjali, li kkonkludiet li l-konvenut m'għandux iġorr responsabbilità kriminali għall- Paġna 20 minn 31 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Il-Qorti tirrileva li fil-kamp ċivili, kolpa tfisser nuqqas ta' prudenza, nuqqas ta' diliġenza u nuqqas ta' ħsieb ta' bonus paterfamilias, hekk kif stabbilit fl-artikolu 1032 (1) tal-Kodiċi Ċivili. Irid jingħad ukoll li l-grad ta' prova fi proċeduri ċivili jvarja mill-grad ta' prova fil-kamp kriminali, u filwaqt li l-atti tal-Inkjesta Maġisterjali li saret jistgħu jitqiesu bħala prova f'dawn il- proċeduri, madanakollu l-investigazzjoni li sejra tagħmel din il-Qorti trid tkun għalkollox indipendenti minn kull investigazzjoni oħra li setgħet saret mill- Qrati dwar dan il-każ. Hawnhekk ikun pertinenti li jiġi ċċita dak li qalet il-Qorti tal-Appell f'deċiżjoni tal-31 ta' Jannar, 2011 fl-ismijiet Mary Ann Dghoughi noe vs. Korporazzjoni Enemalta et34, fejn kienu saru is-segwenti osservazzjonijiet: "Kull reat inissel azzjoni kriminali u azzjoni ċivili li huma indipendenti minn xulxin35, u d-deċiżjonijiet tal-qrati ta' ġurisdizzjoni kriminali mhumiex konklussivi għall- għanijiet tal-azzjoni ċivili.36 Li ma kienx hekk, billi l-grad tal-prova huwa differenti fiż-żewġ azzjonijiet, l-attur fl-azzjoni ċivili kien ikollu jegħleb oneru tal-prova ogħla minn dak illi trid il-liġi ċivili. Is-sentenzi tal-qrati ta' ġurisdizzjoni kriminali huma ammissibbli bħala prova fl-azzjoni ċivili, u għandhom piż daqs kull prova ammissibbli oħra iżda d-deċiżjoni għall-għanijiet tal-kawża ċivili tkun dik tal-qorti ċivili u mhux tal-qorti kriminali." Il-Qorti kkonsidrat li l-inċident inkwistjoni seħħ fi triq traffikuża ħafna, f'ħin tal-ġurnata fejn ikun hemm volum qawwi ta' traffiku għaddej mill-inħawi. Għalhekk huwa verosimili li l-konvenut ma kienx qiegħed jeċċedi l-limitu tal- veloċità stabbilit għall-inħawi. Madanakollu mill-provi jirriżulta li l-inċident stradali inkwistjoni seħħ meta l-attur kien diġà ħareġ fit-tielet karreġġjata u kien mexa madwar tliet metri bogħod mis-central strip. Il-konvenut qal li hu ma kellux vista tajba biżżejjed tat-triq għax kien hemm xi arbuxelli mal-ġenb tagħha. Jirriżulta wkoll li l-attur qasam mill-parti tat-triq fejn hemm traffic 35 L-artikolu 3 tal-Kodiċi Kriminali. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 21 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM lights imwaħħlin, li però ma kinux jiffunzjonaw fiż-żmien meta seħħ l-inċident. Il-konvenut xehed li huwa nħasad meta ra lill-attur fit-triq, u minkejja li pprova jiskapulah u pprova jżomm il-brake, xorta waħda ma rreaġixxiex fil-pront biżżejjed biex jevita lill-attur, bil-konsegwenza li seħħ l-inċident inkwistjoni. Qorti tqis li l-konvenut ma kienx attent biżżejjed għal dak li kien qiegħed iseħħ madwaru fit-triq, u kien għalhekk li ma lemaħx lill-attur qabel kien tard wisq. Mill-provi rriżulta li l-konvenut ma ħa l-ebda azzjoni evażiva sabiex jevita li jolqot lill-attur, u minkejja li fix-xhieda tiegħu qal li hu żamm brake, xi ħaġa li ma ġietx korroborata minn xi marki f'dik il-parti tat-triq, jirriżulta wkoll li l- konvenut, wara li tajjar lill-attur, baqa' jsuq il-vettura tiegħu għal tul ta' ftit metri, qabel waqaf għalkollox. Dawn il-provi kollha jindikaw li l-konvenut lemaħ lill-attur biss fil-ħin meta tajru u fl-ebda waqt qabel seħħ l-inċident, u għalhekk il-konvenut ma kienx qiegħed isuq bl-attenzjoni li suppost kellu juża bħala sewwieq. F'sentenza dwar mertu li kien simili ħafna għal dak tal-każ odjern, fl-ismijiet Mario u Carmela konjugi Farrugia Naudi vs Robert Porsella Flores, kien intqal: "Fis-sentenza fl-ismijiet John Rowe et vs Edward Attard Manicolo et, intqal: "Dwar il-pedestrian jingħad li dan għandu juża l-massima prudenza meta jiġi biex jaqsam it-triq. L-artikoli 20 u 21 tal-Highway Code jgħidu hekk: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 22 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM isuq karozza b'mod regolari Fl-istess ħin is-sewwieq irid iżomm f'moħħu ċ-ċirkostanzi kollha tal-inħawi fejn ikun, il-konfigurazzjoni tat-triq, id-dawl, l-orjentazzjoni tat-triq max-xemx u l- kundizzjonijiet atmosferiċi. Pedestrian għandu dejjem ikun attent meta juża t-triq u jagħmel l-almu tiegħu biex jiġu evitati inċidenti, anke jekk għandu d-dritt favur tiegħu.38 Fis-sentenza deċiża minn din il-Qorti diversament preseduta, fl-ismijiet Joseph Leone Ganado vs Joseph Bedingfield ġie ritenut illi: "irid jingħad ukoll illi l-utent tat-triq u mhux is-sewwieq biss għandu wkoll l-obbligi tiegħu li jrid josserva sabiex ma joħloqx periklu lill-utenti l-oħra tat-triq u fil-fatt irid jipprova li huwa u (hawnhekk il-Qorti kkwotat lill-ġurista eminenti Ingliż Gibb) 'used such care for his own safety as a reasonably prudent man would exercise under the same circumstances.' Sentenza oħra dwar l-obbligi tal-utent tat-triq hija dik fl-ismijiet Rita Fsadni vs Joseph Toscano deċiża minn din il-Qorti diversament preseduta, fejn ingħad: "jekk pedestrian ikun qiegħed ruħu f'post fejn mhux suppost ikun, id-driver li jkun qiegħed jsib ruħu f'pożizzjoni ta' emerġenza subbitaneja minħabba fih, dak id-driver m'għandux jiġi tenut ħati ta' sewqan perikoluż u tal-konsegwenzi li jista' jsofri f'dik il-kontinġenza." Dwar l-aspett tal-proper lookout fil-kawża fl-ismijiet Godfrey Mifsud Camilleri vs Carmen Azzopardi Lautier ingħad: "Jiġi rilevat li sewwieq ikun ikkontribwixxa għall-inċident jekk ma jkunx żamm 'proper lookout'. M'hemmx dubju li l-obbligu ta' kull sewwieq huwa li jżomm proper lookout. Fil-fatt fis-sentenza fl-ismijiet Dr Louis Sacco noe vs Michelle Smith, ingħad li: "tnejn huma l-prinċipji ġeneralment akkolti fid-duttrina u fil-ġurisprudenza estera u lokali, in materja ta' inċidenti ta' traffiku stradali, li għandhom jirregolaw l- investimenti ta' vetturi, jiġifieri … omissis … b) hu anke dmir ta' sewwieq li jżomm dak li komunement tissejjaħ 'a reasonable lookout' liema dmir iġib miegħu li s- sewwieq jara dak li jkun raġonevolment viżibbli." "min ma jarax li raġonevolment għandu jara jfisser li ma kienx qed iżomm a proper Paġna 23 minn 31 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Minn rassenja studjata tal-ġurisprudenza tal-Qrati tagħna fis-sentenza fl-ismijiet Vincenzo Dghoughi vs Karl Jude Sumame, jingħad: "Dan premess, minn eżami ta' bosta sentenzi, in partikolari dawk mogħtija mill- Qorti tal-Appell Kriminali, per Imħallef William Cutajar Lofaro, hija evidentement distingwibbli x'għandha tkun l-imġiba tas-sewwieq u tal-pedestrian, qua utenti tat- triq: (1) "Driver għandu juża d-diliġenza kollha biex jevita pedestrian li jaqsam it- triq anke jekk il-pedestrian jaqsam negliġentement u għalhekk għandu jiġi ritenut responsabbli jekk ikun naqas minn xi dmir tiegħu b'mod li jkun poġġa ruħu f'pożizzjoni li ma setax jevita l-investiment ta' pedestrian. Il-każ li fih id- driver jista' jkun eżentat mir-responsabbilità hu dak biss fejn il-pedestrian, b'xi att inaspettat u subitaneu, jew xort'oħra b'xi għemil tiegħu, ikun qiegħed lid- driver f'pożizzjoni li, anke bl-użu tad-diliġenza meħtieġa, dan ma setax assolutament jevita l-investiment" – "Il-Pulizija vs Dockyard PC 347 Carmel Lazoumi", Appell Kriminali, 26 ta' Ġunju, 1954 (Kollezz. XXXVIII, P. IV, p. 859); (2) "Il-pedestrian għandu ċertament drittijiet fiċ-ċirkolazzjoni tat-traffiku, imma għandu wkoll obbligi. Jekk il-pedestrian ikun qiegħed ruħu f'post fejn mhux suppost ikun, u driver li jkun saq karozza b'mod regolari jsib ruħu f'pożizzjoni ta' emerġenza subitanea minħabba fih, dak id-driver ma għandux jiġi ritenut ħati ta' sewqan perikoluż u tal-konsegwenzi li jista' jsofri l-pedestrian f'dik il-konsegwenza – "Il-Pulizija vs Alfred Zammit inguanez", Appell Kriminali, 14 ta' Mejju, 1955 (Kollez. XXXIX, P. IV, p. 1031); (3) "Il-pedestrian għalkemm għandu dritt li jkun fil-karreġġjata biex jaqsam ċertament għandu wkoll id-dover li juża prudenza biex jaqsam 'with reasonable dispatch.' Aktar u aktar teħtieġ dik l-attenzjoni tal-pedestrian meta si tratta ta' uncontrolled crossing – "Il-Pulizija vs Joseph Zammit La Rosa", Appell Kriminali, 4 ta' April 1959, (Kollez. 10.10.2005 per Oneill Philip Winkler. Paġna 24 minn 31 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM (4) "Hu veru li anki l-pedestrian għandu d-doveri tiegħu fit-traffiku stradali; imma biex driver ta' karozza li jinvesti pedestrian u jikkaġunalu offiżi fuq il- persuna tiegħu jista' jiskolpa ruħu, jeħtieġ li jirriżulta li l-kawża unika u determinanti tal-investiment kienet tikkonsisti fil-komportament imprudenti tal-pedestrian li ġie milqut; u ma tistax tiġi invokata mid-driver l-iskriminanti tal- emerġenza subitanea meta tikkonkorri l-kolpa tal-awtista, li tkun impedietu Il-konduċenti ta' vetturi ma milli għandhomx jippreżumu normalità perfetta ta' komportament tal-pedestrian imma għandhom dejjem jivvalutaw il-kontinġenzi stradali u jirregolaw il-veloċità tagħhom b'marġini suffiċjenti ta' sikurezza" – "Il-Pulizija vs George Roelse", Appell Kriminali, 6 ta' Mejju, 1961 (Kollez. l-konsegwenzi tal-emerġenza. Huwa deżumibbli minn dawn il-ġudikati illi kemm il-pedestrian kif ukoll il- konduċent ta' vettura għandhom josservaw dejjem ir-regoli tal-prudenza u tal-bon sens fiċ-ċirkolazzjoni stradali. Fattur determinanti ieħor li jemerġi minn dawn l- istess ġudikati huwa dak li biex driver ta' vettura jiskansa ruħu minn addebitu ta' ħtija jrid juri li hu ġie rinfaċċat minn sitwazzjoni inevitabbli li ssorprendietu. Dan aktar u aktar meta "fi triqtu jinzerta nies li minħabba l-età tagħhom jew għal xi raġuni oħra ma jkollhomx la dik iċ-ċelerità ta' perċezzjoni, la dik il-prontezza ta' deċiżjoni, u jeħtieġu ċ-ċirkostanzi l-iżveltezza ta' movimenti, improvviżi" – "Il-Pulizija vs Joseph Cilia", Appell Kriminali, 18 ta' Marzu, 1961 (Kollez. XLV, P. IV, P. 920); … omissis … Jinsab statwit fis-sentenza fl-ismijiet Salvatore Parnis vs Joseph Saliba Sapiano, Appell Ċivili, 20 ta' Jannar 1967, ukoll ċitata mill-appellat, illi 'm'hemm ebda preżunzjoni li, fil-każ ta' aċċident bejn motor car u pedestrian, il-pedestrian għandu dejjem raġuni." Issokta imbgħad jiġi osservat illi "b'danakollu hu veru illi, fejn m'hemmx regolat b'xi mod partikolari l-passaġġ tal-pedestrians, pedestrian li juża t-triq karrozzabbli anqas għandu jitqies bħala xi intruż; u filwaqt illi l-pedestrian għandu ċertament juża l-kura meħtieġa biex ma joħloqx għall-utenti l-oħra d- drivers ta' karozzi, li huma magni ta' potenza li joqtlu jew ikorru, għandhom l- obbligu gravi li jieħdu kura li jsuqu b'mod li ma jkunux ta' perikolu jew dannu għall- pedestrians li għandhom ukoll id-dritt li jużaw it-toroq." Il-Qorti tqis li fil-każ odjern il-konvenut naqas milli juża l-prudenza u d- diliġenza meħtieġa sabiex jevita l-inċident stradali inkwistjoni, u tant ma kienx qiegħed juża proper lookout fit-triq, li induna bl-attur meta kien tard wisq li jagħmel xi ħaġa biex inaqqas mill-veloċità jew biex jevitah. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 25 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Hekk stabbilita l-kwistjoni tar-responsabbilità għal dan l-inċident, jkun fadal li ssir il-likwidazzjoni tad-danni sofferti mill-attur konsegwenza tal-imsemi inċident. Minkejja li mir-rapport tal-kirurgu dentali Mr Alex Snoussi jirriżulta li għat- trattamenti li kien jeħtieġ li jagħmel l-attur b'rabta mal-feriti li sofra f'wiċċu b'konsegwenza tal-inċident inkwistjoni, huwa kellu jidħol fl-ispiża ta' erbat elef u mitejn Euro (€4,200)45, fil-prospett tiegħu tad-danni, l-attur stqarr li m'għandu l-ebda pretensjoni għal-likwidazzjoni ta' danni materjali. Madanakollu l-Qorti tqis illi dan sar bi żvista u sejra tqis is-somma ta' erbat elef u mitejn Euro (€4,200) bħala damnum emergens li sofra l-attur b'konsegwenza tal-inċident mertu tal-kawża. Fis-sentenza fl-ismijiet Emmeline Turner Zarb vs. Antione Bonnici Bennett, intqal: "… il-Qorti għandha l-obbligu li teżamina t-telf ta' qligħ futur minħabba l- inkapaċità, it-telf ta' paga jew qligħ ieħor attwali li jinkorri fih id-danneġġjat; u dak it-telf ta' qligħ futur, ossia lucrum cessans, li d-danneġġjat ikun prekluż li jużufruwixxi minnu minħabba l-event sinistru kawża tal-għemil dirett tad- danneġġjant." 11 tal-proċess. 464 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 26 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM legali tagħna il-kwantifikazzjoni tad-danni hija dejjem fid- diskrezzjoni tal-ġudikant, u għalkemm hija regolata minn ċerti prinċipji, dawn mhumiex assoluti. F'deċiżjoni fl-ismijiet Paul Debono Stanmore vs. Malta Drydocks48, inkiteb illi: "Id-determinazzjoni tal-kwantum tar-riżarċiment hi ċertament fis-sistema legali tagħna spirata mir-regola stabbilita fl-artikolu 1045 tal-Kodiċi Ċivili. Fir-rigward tal- lucrum cessans dan jinvolvi telf ta' qliegħ futur minħabba l-inkapaċità. Il-liġi imbagħad tħalli fid-diskrezzjoni tal-Qorti biex, valjati ċ-ċirkostanzi tal-każ, ix-xorta u grad ta' inkapaċità, u l-kondizzjoni tal-parti danneġġjata tistabbilixxi s-somma riżarċitorja. Innegabilment, però, il-metodu ta' din il-valutazzjoni tad-dannu lill- persuna minn dejjem ikkostitwiet il-problema l-aktar spinuża, kif hekk jirriżulta minn sempliċi raffront tad-diversi deċiżjonijiet in materja." Jirriżulta mid-dokumenti li ġew esebiti in atti li fis-sena 2016, s-sena meta l- attur kellu l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri, dan kellu dħul nett ta' 49 Dan id-dħul irid jiġi aġġustat abbażi tal-għoli tal-ħajja 50 għall- perijodu kollu tal-multiplier51, sabiex b'hekk id-dħul bażiku li ser tkun qiegħda taħdem fuqu l-Qorti huwa ta' €12,192 + €13,479.48 / 2 = €12,835.74. dan is-salarju bażiku li ser jintuża għall-finijiet tal-komputazzjoni tal-lucrum 49 Fl-2016 l-attur kellu dħul gross ta' €14,347, u ħallas €1,368 kontribuzzjonijiet tas-Sigurtà Soċjali u €787 f'taxxa. 50 F'sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appell fid-19.05.2000 fl-ismijiet Joseph ‘Apap Mangion vs. Charles Zammit pro et noe, il-Qorti stabbiliet illi: "Meta d-danni jirrappreżentaw kumpens għal telf futur, il-Qorti trid tieħu in konsiderazzjoni l-effetti li l- inflazzjoni jkollha fuq l-introjtu perċepit fid-data tal-inċident proġettat fuq firxa ta' snin magħżula bħala l-multiplier." 51 F'sentenza tal-Qorti tal-Appell fid-19.05.2000 fl-ismijiet Joseph ‘Apap Mangion vs. Charles Zammit pro et noe, il-Qorti qalet illi: "[m]eta d-danni jirrappreżentaw kumpens għal telf futur, il-Qorti trid tieħu in konsiderazzjoni l-effetti li l-inflazzjoni jkollha fuq l-introjtu perċepit fid-data tal-inċident proġettat fuq firxa ta' snin magħżula bħala l-multiplier." Bħala rata ta' inflazzjoni annwali qed tittieħed ir-rata ta' 0.96%, li hija r-rata medja tal-inflazzjoni f'dawn l-aħħar 5 snin skont l-NSO {1.38% (2013) + 0.31% (2014) + 1.10% (2015) + 0.64% (2016) + 1.37% (2017) ÷ 5= 0.96%}. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 27 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM F'sentenza fl-ismijiet John u Laura konjuġi Rowe vs. Edward u Lydia konjuġi jieħu intqal fid-determinazzjoni tal-multiplier wieħed "Hawnhekk għandna fattur pjuttost diskrezzjonali. Il-metodu ta' likwidazzjoni tad- danni kien għal żmien twil ibbażat fuq il-prinċipji enunċjati fil-kawża ‘Apap Bologna vs Hammoud deċiża mill-Qorti tal-Appell Ċivili Superjuri fit-22 ta' Settembru, 1967. F'dik il-kawża in kunsiderazzjoni ċ-'chances and changes of life', b'mod li dan il-multiplier ma jwassalx lid-danneġġjat li jieħu kumpens daqs li kieku baqa' jaħdem sad-data li jirtira, iżda l-figura tiġi mnaqqsa biex b'hekk ikun ittieħed kunsiderazzjoni l-fatt li l- persuna danneġġjata setgħet, fil-kors normali tal-ħajja tagħha, ma waslitx qawwija u sħiħa sal-età tal-pensjoni. … Hawn għalhekk naraw element diskrezzjonali li qed jingħata lill-ġudikant. Il-liġi ma tridx li l-kumpens ikun biss riżultat ta' eżerċizzju matematiku – għalkemm tali eżerċizzju jkun wieħed siewi u jwassal għal ċerta uniformità fil-likwidazzjoni tad- danni kif effettivament ġara wara s-sentenza ta' ‘Apap Bologna vs Hammoud, b'danakollu l- ġudikant għandu jżomm quddiem għajnejh aspett aktar wiesa' tal-problema u fl- ammont li finalment jakkorda bħala danni għat-telf futur – dawk li fil-gergo huma magħrufa bħala 'lucrum cessans' jipprova jimprimi sens ta' ġustizzja billi mhux biss iħares lejn l-interessi tad-danneġġjat iżda billi wkoll jittieħed in konsiderazzjoni dak li kkawża d-dannu." Il-multiplier huwa fattur pjuttost diskrezzjonali, għalkemm bħala regola huwa ġeneralment aċċettat li fil-każ ta' persuni li qabżu l-età ta' ħamsin sena, il- multiplier li għandu jiġi adottat huwa ta' 11. Fil-każ odjern ġie stabbilit mill-esperti mediċi ex parte li l-attur sofra diżabilità permanenti ta' 18% diżabilità f'wiċċu u f'ħalqu, skont ir-relazzjoni tal-kirurgu dentali Mr Alex Snoussi, u 20% diżabilità permanenti mil-lat ortopediku, kif ikkonfermat mill-konsulent tal-ortopedija Mr Thomas Omran. hawnhekk tagħmel riferiment għas-sentenza fl-ismijiet Brian Leone Ganado vs. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 28 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Brian Tyre Services Ltd et53, fejn sar riferiment għall-awtur Guido Galea Schembri li fil- 296) li kiteb: Il-Qorti fl-istess sentenza qalet ukoll li: "hu għalhekk li l-average irid jittieħed tal-perċentaġġi reali, dawk jiġifieri, li jirriflettu l-valur ta' menomazzjoni li (lill-attriċi) jillimitaha f'xogħolha." Huwa prinċipju stabbilit fil-ġurisprudenza tal-Qrati tagħna li f'każ bħal dan, wieħed m'għandux jgħodd flimkien iż-żewġ rati ta' diżabilità permanenti hekk kif stabbiliti mill-esperti medici, iżda għandu jigi applikat dak magħruf bħala l-Qorti tgħaddi biex tikkomputa d-diżabilità permanenti totali, din trid tigi kkunsidrata fir-rigward tal-persuna fiżika sħiħa mingħajr ebda presunzjoni a priori li l-multipliċità ta' feriti jiġu komputati 54 Bil-weighted average għandu jittieħed bilanċ tar- rizultanzi tal-esperti mediċi biex dan ikun jirrifletti aħjar is-sitwazzjoni reali tad-danneġġjat.55 Dak li jrid jiġi stabbilit mhuwiex il-grad ta' inkapaċità fis-sens purament mediku, iżda l-effetti li l-ħsara personali għandha fuq il-qligħ jew il- ħidma tal-attur danneġġjat.56 Madankollu mill-ġurisprudenza tal-qrati tagħna, jidher li l-mod kif jinħadem il-weighted average jitħalla interament fid- diskrezzjoni tal-Qorti ta' dak li tqis li huwa xieraq u ġust fiċ-ċirkostanzi tal-każ. Fil-każ odjern jirriżulta li konsegwenza tal-inċident inkwistjoni l-attur qiegħed Qrati tal-Ġustizzja Paġna 29 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM isofri kemm minn debilità permanenti ta' 20% mil-lat ortopediku u anki minn debilità permanenti ta' 18% f'wiċċu u f'ħalqu. Skont il-formula matematika stabbilita għall-komputazzjoni tal-weighted average57, din twassal għal rata ta' ta' 34.4%. L-evoluzzjoni ġuriprudenzjali f'kawżi ta' din ix-xorta wassal għal żvilupp ieħor importanti, dak li jsir tnaqqis ta' 20% minħabba li l-ħlas tal-kumpens qiegħed Spiss kien jiġri li f'kawżi li kienu jdumu s-snin biex jinqatgħu, il-Qorti kienet tnaqqas 2% għal kull sena li kawża ddum biex tinqata' f'każijiet fejn ikunu għaddew aktar minn tliet snin bejn id-data meta tiġi ppreżentata ċ-ċitazzjoni u s-sentenza. Madanakollu f'dan il-każ il-Qorti ma tara li hemm lok għal ebda tnaqqis bħal dan. Is-salarju medju ta' €12,835.74 x multiplier ta' 11, x 34.4% diżabilità permanenti sofferta mill-attur, iwasslu għal ċifra ta' €48,570.44 li meta ridotta b'20% għal-lump sum payment, tiġi tmienja u tletin elf, tmin mija u sitta u ħamsin Euro u seba' ċenteżmi (€38,856.35). Dan huwa l-lucrum cessans li ser jiġi likwidat mill-Qorti u li għandu jitħallas lill-attur in linea ta' danni li meta tiżdied miegħu s-somma ta' erbat elef u mitejn Euro (€4,200), iwassal għas- somma totali ta' danni ta' tlieta u erbgħin elf u sitta u ħamsin Euro u ħamsa u tletin ċenteżmu (€43,056.35). 57 Ara Regolament 3 tad-Draft Regulations for Assessment of Damages for Death or Incapacity - "Assessment Regulations" tal-2010 maħruġa mill-Ministeru responsabbli għall-Ġustizzja: (100 - M) x m ------------------ +M 100 'M' tirrappreżenta l-ogħla rata ta' diżabilità; 'm' tirrappreżenta l-aktar rata baxxa ta' diżabilità. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 30 minn 31 Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża kif ġej: Tiċħad l-eċċezzjonijiet kollha tal-konvenuti; Tiddikjara lill-konvenut Shemizen Dghoughi unikament responsabbli għall- inċident tat-traffiku li seħħ fi Vjal Santa Luċija fl-ewwel (1) ta' Settembru 2016, meta bil-vettura tiegħu, Mazda Demio bin-numru ta' reġistrazzjoni KBU 919, tajjar lill-attur, b'riżultat ta' liema l-attur sofra danni u debilità permanenti; Tillikwida d-danni kollha sofferti mill-attur b'riżultat tal-imsemmi inċident fis-somma ta' tlieta u erbgħin elf u sitta u ħamsin Euro u ħamsa u tletin ċenteżmu (€43,056.35); Tikkundanna lill-konvenuti in solidum bejniethom iħallsu lill-attur id- danni hekk likwidati. Bl-ispejjeż u bl-imgħaxijiet legali mid-data tas-sentenza sad-data tal-ħlas effettiv, kontra l-konvenuti. Onor. Dr Lawrence Al Zeyani LL.D. Imħallef Rosemarie Fsadni Deputat Reġistratur Qrati tal-Ġustizzja Paġna 31 minn 31