PRIM'AWLA QORTI CIVILI ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 1 ta' Novembru, 2016 CSMR (1994) Limited (C-16452) u Robert Damkjaer (Malta) Limited (C-30652) vs Dr. Henri Cassar Gaffiero sabiex jirrapprezenta lill-kumpanniji esteri ta' nazzjonalità Daniza Damkjaer International u Robert Damkjaer Limited Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat ta' CSMR (1994) Limited u Robert Damkjaer (Malta) Limited li ġie ppreżentat fit-23 ta' Marzu 2007, li permezz tieghu wara li gie premess illi: Il-kumpanija Robert Damkjaer (Malta) Limited hija joint venture fuq bazi 50/50 bejn azzjonisti tal-kumpanija rikorrenti u l-intimati u kienet giet iffurmata bl-iskop li tipproduci prodotti bil-markju Dany ghas-suq Malti u swieq barranin. Bejn il- kumpanniji rikorrenti hemm sole agency agreement li tipprovdi li l-kumpannija CSMR (1994) Malta Limited ghandha r- rappresentanza tal-prodotti tal-fabbrika f'Malta. Il-kumpannija rikorrenti inoltre hija agent u distributur tal- intimati tal-prodotti Dany u markji ohra fuq is-suq Malti. Kif gia inghad il-partijiet kienu kkonkludew kuntratt ta' agenzija permezz ta' liema r-rikorrenti kienu gew mahtura agenti tal- kumpaniji intimate Damkjaer International (DI) u Robert Damkjaer Limited (RDL) u tal-kumpanija Robert Damkjaer (Malta) Limited (RDM). L-ewwel kuntratt gie konkluz verbalment filwaqt li t-tieni kuntratt sar bil-miktub u gie esibit flimkien mar-rikors ghall-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni fl- ismijiet premessi. Jigi rilevat ghal kull buon fini li dan ta' il-kuntratt Shareholders Agreement li kien qieghed jigi negozjat u li kien gie eventwalment iffirmat. Il-kuntratti ta' agenziji ghalhekk ma ghandhomx jigu interpretali ghal rashom ghaliex huma biss parti minn negozju bejn il-partijiet. Fil-fatt il-kuntratt ta' agenzija kien gie negozjat u konkluz ma' Poul Erik Crossley li hu r-rapprezentant taz-zewg kumpanniji Danizi intimati f'dawn il-proceduri. Dan il-kuntratt u del resto, il-kuntratti kollha relattivi ghall-joint venture ghadhom fis-sehh u ghalhekk l-intimati huma marbutin bil-klawsola in kwistjoni. Ricentement l-esponenti gew avzati li l-intimati ma kienux ser ibieghu aktar lill-esponenti u kienu ser jitrasferixxu l-agenzija lil terzi. Din id-decizjoni kienet ghal kollox illegali ghaliex l- esponenti ma kienux moruzi, u anzi dejjem qdew fedelment l- inkarigu taghhom u b'rizultat ta' xogholhom il-markju Dany igawdi popolarità kbira fuq is-suq Malti. agenzija il-prodott Dany ma kienx maghruf f'Malta. ta' agenzija kien gie l-agir tal-intimati huwa bi ksur tal-obbligi Ghaldaqstant kontrattwali taghha u in mala fede. Ricentement l-esponenti skoprew li l-intimati kienu ser jibdew jghaddu x-xoghol tad- Dany ghal Malta tramite kumpanniji Maltin ohra. L-esponenti kienu talbu u ottjenew il-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni permezz ta' liema l-intimati gew inibiti milli jbieghu jew jispiccaw jew ipoggu fuq is-suq Malti minghajr l-intervent tal-kumpannija CSMR (1994) u/jew il-kumpannija Robert Crossley (Malta) Ltd u milli jikkostitwixxi kuntratti ta' agenzija u/jew distribuzzjoni ghal dak li jirrigwarda l-bejgh tal-prodotti bil-markju Dany f'Malta. Ghalkemm interpellati biex jiddesistu minn dan l-agir l-intimati baqghu inadempjenti u ghalhekk kellha ssir din il-kawza. Intalbet din il-Qorti biex: 1. Tinibixxi lill-intimati milli jispiccaw il-prodotti Spiteri Debono f'malta tramite terzi. Fi kwalsiasi kaz, inkluz jekk l-ewwel talba ma tintlaqax tiddikjara li l-intimati kissru l-arrangamenti kontrattwali ezistenti bejn il-partijiet inkluz il-kuntratti ta' Agenzija u mmanuvraw biex jirrendu inutli l-istess arrangamenti u b'hekk irrendew ruhhom responsabbli ghad-danni fil- konfront tar-rikorrenti. Tillikwida d-danni kkagunati lir-rikorrenti bl-agir premess, okkorendo bl-ghajnuna ta' periti nominate ghal dan l- iskop. inluzi dawk tal-mandat ta' Tikkundanna lill-intimati ihallsu d-danni likwidati, bl- imghaxijiet sad-data tal-pagament effettiv. L-intimati, fil-persuni tar-rappresentanti taghhom huma minn issa ingunti ghas-subizzjoni. inibizzjoni numru ta' Dr. Henri Cassar Gaffiero, ir-risposta ġuramentata Rat rappreżentanza tas-soċjetajiet intimati li flimkien esponew illi: Din l-Onorabbli Qorti m'ghandhiex gurisdizzjoni tisma' t-talbiet odjerni stante li almenu parti mill-pretensjoni jidher hija bbazata fuq ksur ta' ftehim bl-iskritt, liema ftehim huwa regolat bi klawsola ta' arbitragg. L-ewwel talba kif impustata hija mproponibbli stante li (i) r- rikorrenti semmai kellhom wahda minn zewg ghazliet u cioè jew li jitolbu specific performance jew li alternattivament jitolbu d-danni u / jew (ii) it-talba kif impustata hija talba fin-natura ta' talba ghall-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni b'kawtela ghall- pretensjonijiet tar-rikorrenti u mhux talba li tista' ssir f'azzjoni principali. Din l-Onorabbli ghandha tichad it-talbiet attrici stante li t-tieni, it-tielet u r-raba' talba tar-rikorrenti, huma talbiet li digà saru tramite arbitragg u ghaldastant it-talba f'dawn il-proceduri hija wahda doppja li digà qed tintalab f'forum differenti (kopja tal- istatement of claim permezz ta' liema nbdew il-proceduri f'arbirtagg qed tigi hawn annessa u mmarkata Dokument "RD1"). Fil-mertu u minghajr pregudizzju ghas-suespost, is-socjetajiet intimati la qatt spiccaw u wisq anqas baqghu jispaccaw kif jallegaw ir-rikorrenti, wara li l-mandat ta' inibizzjoni numru 253/07LFS. L-intimati ma jaqblux mal-fatti kif esposti fl-ewwel risposta u dan ghaliex is-socjetà Robert Damkjaer (Malta) Limited hija fil- fatt komposta minn wahda mis-socjetajiet intimate qua azzjonista u cioe Damkjaer lnternational Limited. Kif jidher mill-istatut tal-kumpannija hawn anness u mmarkat "RD2" l- azzjonisti huma ghall-hamsin fil-mija, Mark Orsini Dougall, CSMR (1994) Limited u Caroline Van Dommelen u ghall-hamsin fil-mija l-ohra (kopja ta' liema tinsab annessa u mmarkata Dokument "RD3") huwa ftehim bejn iz-zewg socjetajiet rikorrenti permezz ta' tal-kumpanniji L-intimati jichdu li qatt appuntaw jew ftiehmu fis-sens illi jappuntaw jew jahtru lil xi wahda mis-socjetajiet rikorrenti agent u distributur tal-prodotti taghhom fit-territorju Malti kif allegat fit-tieni paragrafu tar-rikors promotur. L-unika rabta ta' Agenzija kienet bejn iz-zewg socjetajiet rikorrenti stess kif muri fil-ftehim Dokument "RD3". L-intimati lanqas ma jaqblu mal-fatti fit-tielet paragrafu tar- rikors promotur u dan stante li ma kien hemm ebda ftehim la' atenzija, la verbalment u lanqas mod iehor, fejn 'ir-rikorrenti gew mahtura agenti intimati Damkjaer lnternational (Dl) u Robert Damkjaer Limited (RDL)." Kif digà nghad l-unika ftehim li kien hemm kien dak li jinsab ezebit Dokument "RD3". Fir-rigward tar-raba' paragrafu tar-rikors promotur jinghad illi filwaqt illi huwa minnu li l-bran citat jinsab fl-artikolu 2 tad- dokument "RD3", jibqa' l-fatt illi s-socjetà intimata Robert Damkjaer Limited mhix parti ghall-imsemmi ftehim u Poul Erik Crossley kien qieghed biss jintrabat ghas-socjetà Damkjaer lnternational u mhux ukoll ghal Robert Damkjaer Limited, li hija socjetà daniza ohra, kompletament estranja ghar-relazzjoni bejn is-socjetajiet rikorrenti u Damkjaer International. l-Partnership Fir-rigward tal-hames paragrafu Ageement (kopja ta' liema tinsab hawn annessaru mmarkata Dokument "RD4") gie tterminat wara ittra b'talba ghall-hlas, annessa bhala dokument "RD5". Il-hlas baqa' ma sarx mis- socjetà rikorrenti Robert Damkjaer (Malta) Limited u dan ta lok, skond il-Partnership Agireement ghal terminazzjoni, effettiva permezz ta' ittra ohra ezebita ma din ir-risposta u Fir-rigward tas-sitt u s-seba' paragrafi fir-rikors promotur, jinghad illi, kif ser jigi ppruvat l-esponenti kienet mhux biss fil-hlasijiet dovuti jinghad ir-ragunijiet kollha, disposizzjonijiet ohra tal-ftehim esebiti u mmarkati RD4 u RD3. Ghal din ir-raguni gie tterminat il-partnership agreement permezz ta' l-ittri "RD5" u "RD6" li ppermetta li l-intimati jifthiemu li jahdmu ma terzi li mhumiex ir-rikorrenti. L-esponenti m'ghandhomx x'jikkumentaw dwar it-tmien paragrafu, hlief illi wara dak l-imsemmi mandat ta' inibizzjoni, nbdew proceduri b'arbitragg (vide dokument "RD1") li jittrattaw l-istess talbiet odjerni u li ghaldaqstant dak sottomess fit-tieni risposta. B'risposta ghad-disa' paragrafu tar-rikors promotur, l-intimati jichdu lli wara l-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni huma komplew jagixxu bi ksur tal-istess. Ghal dawn tas-socjetajiet rikorrenti ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kontra l-istess rikorrenti. Semgħet lix-xiehda prodotta. Rat in-nota tas-sottomissjonijiet ta' Dr Henri Cassar Gaffiero nomine li ġiet ippreżentata fit-18 ta' Ġunju 20131. Is-soċjetajiet rikorrenti ma ppreżentaw l-ebda nota ta' sottomissjonijet responsiva da parti tagħhom. Semgħet it-trattazzjoni orali tad-difensuri tal-partijiet2. Ikkunsidrat: A. L-azzjoni odjerna: L-azzjoni odjerna hija bbażata ta' arranġamenti kuntrattwali (inkluż żewġ "kuntratti ta' aġenzija" fuq 1 Fol 552-575 2 Fis-26 ta' Novembru 2013 intimati kissru l-arranġament kuntrattwali fir-rigward tal-prodotti tad-ditta DANY – wieħed verbali u l- ieħor bil-miktub) eżistenti bejnhom u bejn is-soċjetajiet intimati. Jispjegaw illi s-soċjetajiet intimati kienu avżawhom illi ma kinux ser ibiegħulhom aktar prodotti tad-ditta DANY u li kienu ser jittrasferixxu l-aġenzija lil terzi. Jilmentaw li dan jammonta għal ksur tal-obbligi kontrattwali tagħhom. Għalhekk talbu li s-soċjetajiet intimati jiġu inibiti milli jispaċċaw dawn il-prodotti f' Malta tramite terzi. Talbu wkoll li anke jekk tali talba ma tintlaqax, jiġi dikjarat li s- soċjetajiet ta' bejniethom u b'hekk irrendew ruħhom responsabbli għad- danni. Din il-qorti ser tibda biex tikkunsidra l-eċċezzjonijiet preliminari tal-intimat nomine. tar-risposta L-intimat nomine ġuramentata tiegħu eċċepixxa li din il-qorti m'għandhiex ġurisdizzjoni tisma' t-talbiet odjerni stante li almenu parti mill- pretensjoni jidher li hija bbażata fuq ksur ta' ftehim bl-iskritt3, liema ftehim huwa regolat bi klawsola ta' arbitraġġ. Imbagħad fit-tielet (3) paragrafu tar-risposta ġuramentata tiegħu eċċepixxa li din il-qorti għandha tiċħad it-talbiet attriċi stante li t-tieni, it-tielet u r-raba' talbiet huma talbiet li diġa saru tramite arbitraġġ u għalhekk it-talba f' dawn il-proċeduri hija waħda doppja li diġa qed tintalab f'forum differenti. (Fil- fatt ġiet esebita kopja tal-istatement of claim permezz ta' liema 3 Fir-rigward ta' dik il-parti tal-pretenzjoni fejn is-soċjetajiet rikorrenti qed jgħidu li kien hemm ksur ta' ftehim bil-miktub, huma qed jirreferu għas-sole agency agreement, li fil-klawsola 12 tiegħu ġie stipulat li kwalukwe disgwid bejn il-partijiet "shall be finally inbdew il-proċeduri f' arbitraġġ – Dok RD14). Din il-qorti osservat li d-Dok RD1 li huwa fil-fatt "Request for Arbitration" li d-difensur tas-soċjetajiet rikorrenti odjerni (u ukoll ta' Charles Orsini Dougall u Mark Orsini Dougall li m'humiex parti f' din il-kawża) fis-16 ta' April 2007 bagħat lill- "International Court of Arbitration" ta' Pariġi, Franza, sabiex jinbdew proċeduri ta' arbitraġġ kontra l-intimati odjerni. Mill-atti tal-kawża odjerna ma tirriżulta l-ebda informazzjoni ulterjuri fir-rigward ta' din ir-"Request for Arbitration". L-intimat nomine tiegħu qal hekk: tas-sottomissjonijiet imbagħad "L-esponent nomine kellu wkoll eċċezzjoni ta' natura preliminari fis-sens li din l-Onorabbli Qorti mhix kompetenti li tisma' dawn il-proċeduri in vista tal-klawsola arbitrali. Madanakollu in vista tal-fatt li l-proċeduri arbitrali mibdija ma tkomplewx u wkoll in vista tal-istadju avvanzat li daħlu fihom f' dawn il-proċeduri, l-esponent nomine mhux ser jinsisti fuq din l-eċċezzjoni." (enfasi ta' din il-qorti) Fil-fatt tul il-proċeduri odjerni l-intimat nomine qatt ma reġa saħaq fuq din l-eċċezzjoni u l-partijiet ressqu l-provi relattivi tagħhom. Għalkemm l-intimat nomine fis-sottomissjonijiet tiegħu mhux qed jinsisti speċifikatament fuq l-ewwel (1) eċċezzjoni, it-tielet (3) eċċezzjoni hija wkoll marbuta mal-kwistjoni tal-arbitraġġ u għalhekk din il-qorti sejra tiċħadhom it-tnejn. Dwar l-eċċezzjoni tal-improponibilità tal-ewwel talba, il-Qorti tqis l-ewwel talba tas-soċjetajiet rikorrenti hija biex din il-qorti "Tinibixxi lill-intimati milli jispaċċaw il-prodotti DANY f' Malta tramite terzi". Fit-tieni (2) paragrafu tar-risposta ġuramentata tiegħu il- konvenut nomine eċċepixxa illi din l-ewwel talba tas-soċjetajiet rikorrenti hija "improponibbli" stante li s-soċjetajiet rikorrenti kellhom jagħżlu jekk jitolbux "specific performance" jew danni (u mhux it-tnejn li huma flimkien), u/jew stante li t-talba hija waħda fin-natura ta' talba għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni kawtelatorju u mhux talba li tista' ssir f'azzjoni prinċipali. Din il-qorti fl-ewwel lok ma tistax ma tosservax li l-ordni tat- talbiet hija skorretta: l-ewwel talba ma kellhiex tippreċedi t- tieni, t-tielet u r-raba' talbiet. Dan qed jingħad għaliex l-eżami li trid tagħmel qabel xejn din il-qorti hu li: (i) l-ewwel nett jirriżultawx arranġamenti kuntrattwali bejn il-partijiet kif allegat mis- soċjetajiet rikorrenti, (inkluż l-allegati żewġ kuntratti ta' aġenzja r-rigward tal-prodotti DANY – u jekk kinux esklussivi jew le) ; fil-fatt jekk jiġi dikjarat li s-soċjetajiet intimati "kissru (ii) sussegwentement tistabbilixxi jekk is-soċjetajiet intimati kissrux tali arranġamenti u rrendewhom inutli kif qed isostnu l-istess soċjetajiet rikorrenti; (iii) f' tali każ jekk kinux ġustifikati jew le. Huwa proprju fit-tieni talba li s-soċjetajiet rikorrenti qegħdin l- jitolbu li arranġamenti kontrattwali eżistenti bejn il-partijiet inkluż il- kuntratti ta' aġenzija u mmanuvraw biex irrendew inutli l-istess arranġamenti u b'hekk irrendew ruħhom responsabbli għad- danni fil-konfront tar-rikorrenti." (Jiġi aċċennat il-fatt li fl-istess talba qed ir-responsabbilta` għad-danni bħala konsegwenza tal-allegat ksur tal-arranġamenti kontrattwali). F'każ li xi arranġament kuntrattwali bejn il-partijiet kif allegat mis-soċjetajiet rikorrenti ma jirriżultax, jew f' każ li xi arranġament kuntrattwali jirriżulta iżda jkun inkiser jew ġie reż inutli mis-soċjetajiet intimati għal raġuni valida, ikun ifisser li s- soċjetajiet intimati ma jkunu rrendew ruħhom responsabbli għall-ebda danni, u għalhekk it-tieni talba ma tkunx tista tintlaqa'. Isegwi allura li f' dak il-każ lanqas ma jkunu jistgħu li abbażi jintlaqgħu it-tielet talba (għal-likwidazzjoni tad-danni) u r-raba' talba (għall-kundanna tal-ħlas tad-danni). Issa jekk tali arranġament kuntrattwali allegat mis-soċjetajiet rikorrenti (li jew ma jkunx irriżulta mill-provi, jew ikun ġie terminat ġustament) si tratta ta' aġenzija esklussiva, daqstant ieħor ma jkunx il-każ li tintlaqa' l-ewwel talba għaliex ma jistgħux is- ta' aġenzija soċjetajiet esklussiva (li jew ma tkunx ġiet pruvata, jew li tkun ġiet terminata ġustament), għandhom dritt iżommu lis-soċjetajiet intimati milli jispaċċaw il-prodotti DANY lil terzi. Jekk invece jirriżulta lil din il-qorti li kien hemm arranġament kuntrattwali kif allegat mis-soċjetajiet rikorrenti, u li s- soċjetajiet intimati kissruh u rrendewh inutli mingħajr raġuni valida, allura jsegwi li din il-qorti għandha tilqa' t-tieni talba u konsegwentement tiddikjara li s-soċjetajiet intimati irrendew ruħhom responsabbli għad-danni. Hija imbagħad tkun tista' tgħaddi biex tillikwida d-danni jekk ikun il-każ, u tikkundanna lis-soċjetajiet intimati iħallsu tali danni, kif ġie mitlub fit-tielet talba u fir-raba' talba rispettivament. Jekk l-arranġament kuntrattwali li jkun inkiser mingħajr raġuni valida ikun aġenzija mhux esklussiva, ovvjament mhux il-każ li s-soċjetajiet intimati jiġu inibiti milli jispaċċaw il-prodotti DANY f' Malta tramite terzi. Jekk invece l-arranġament kuntrattwali li jkun inkiser mingħajr raġuni valida ikun aġenzija esklussiva, imbagħad għandhomx is-soċjetà intimati jiġu wkoll inibiti milli jispaċċaw il-prodotti DANY f'Malta tramite terzi hija kwistjoni li din il-qorti tirriserva li tipprovdi dwarha ulterjorment jekk timmaterjalizza tali l- eventwalità. [[Għal raġunijiet ta' prattiċità din il-qorti ser tiffereri għas- soċjetajiet kontendenti kif ġej: CSMR (1994) Limited Robert Damkjaer (Malta) Ltd * Fejn jissemma "JVC" dan huwa b'referenza għall-"Joint Venture Company" u cioè għas-soċjetà RDM.]] Jirriżultaw bejn il-partijiet arranġamenti kemm formali (bil- miktub) kif ukoll arranġamenti informali (mhux formalizzati bl- iskritt). Ir-relazzjonijiet l- formali bil-miktub – manifattura u l-bejgħ taz-zalzett tat-tiġieġ tal-friża tal- marka DANY: Inizjalment twaqqfet is-soċjetà rikorrenti RDM bħala joint venture company (JVC) bejn: is-soċjetà intimata DI (li kellha l-50% tal-ishma) u (ii) Caroline Van Dommelen, Mark Orsini Dougall u Ikebana Holdings Ltd (li flimkien kellhom il-50% tal-ishma l-oħra). Bil-għan li timmanifattura u/jew tipproċessa "chicken meat sausages and by-products". Mark Orsini Dougall fix-xiehda tiegħu in kontro-eżami5 xehed li "Il-Joint Venture Company kienet timmanifattura biss prodotti chilled." Poul Erik Crossley (direttur ta' DI) fl-affidavit tiegħu6 ukoll jikkonferma li l-kumpanija kienet timmanifattura "chilled meat products." Din arranġamenti kuntrattwali: (a) Il-Partnership agreement7 – mas-soċjetà intimata DI – fis-segwenti is-soċjetà daħlet fir-rigward il-forniment tal-materja prima: Is-soċjetà rikorrenti RDM daħlet f' partnership agreement mas- soċjetà intimata DI (li kif spjegat għandha 50% tal-ismha fis- soċjetà RDM stess) biex din DI tforniha b'materja prima: "raw materials, appliances, seasoning and packaging...". 5 Xiehda ta' Mark Orsini Dougall in kontro-eżami, 23.05.2012, fol 535-536 6 Affidavit ta' Poul Erik Crossley, fol 261 et seq, vide para 8 7 Dok RD4, Partnership Agreement, 26.03.2002, fol 32 et seq (b) Is-Sole Agency Agreement8 – mas-soċjeta` rikorrenti l- oħra CSMR – fir-rigward tal-bejgħ tal-prodott finali: Is-soċjetà rikorrenti RDM daħlet ukoll f'sole agency agreement mas-soċjetà rikorrenti l-oħra CSMR sabiex din tal-aħħar tixtri mingħand is-soċjetà rikorrenti RDM il-prodott finali li tkun immanifatturat l-istess RDM u sussegwentement tbiegħu fis- suq Malti. Ir-relazzjoni informali – rigwardanti l-bejgħ tal-prodotti tal- bott tal-marka DANY: Mhux negat mill-intimat nomine li kien hemm relazzjoni informali bejn is-soċjetà rikorrenti CSMR u s-soċjetà intimata RDL, fejn CSMR kienet tixtri prodotti tal-bott tal-marka DANY mingħand is-soċjetà RDL. Fil-fatt Poul Erik Crossley (direttur ta' RDL) fl-affidavit tiegħu10 xehed li: il-Qorti tqis Dwar l-allegazzjoni tas-soċjetajiet rikorrenti li huma kienu AĠENTI tas-soċjetajiet intimati DI u RDL u wkoll tas-soċjeta` RDM, fit-tielet (3) paragrafu tar-rikors ġuramentat, is-soċjetajiet rikorrenti jiddikjaraw illi: 8 Dok RD 3, Sole Agency Agreement, 26.03.2002, fol 26 et seq 9 JVC tfisser Joint Venture Company u tirrferi għas-soċjeta` RDM 10 Poul Erik Crossley, fol 261 et seq, vide para 4 "...il-partijiet kienu kkonkludew kuntratt ta' aġenzija permezz ta' liema r-rikorrenti kienu ġew maħtura aġenti tal-kumpaniji intimati Damkjaer International (DI) u Robert Damkjaer Ltd (RDL) u tal-kumpanija Robert Damkjaer (Malta) Ltd. L-ewwel kuntratt ġie konkjuż verbalment filwaqt li t-tieni kuntratt sar bil-miktub." (enfasi ta' din il-qorti) Kif ikkummenta l-intimat nomine fin-nota tas-sottomissjonijiet tiegħu din il-premessa hija pjuttost konfuża. Din il-qorti taqbel li tali premessa hija fil-fatt pjuttost imħawwda għaliex fiha qed jingħad li s-soċjetajiet rikorrenti (jiġifieri RDM u CSMR) ikkonkludew żewġ kuntratti ta' aġenzija (wieħed verbalment u l-ieħor bil-miktub) mas-soċjetajiet intimati DI u RDL u wkoll mas-soċjetà RDM – li hija s-soċjetà rikorrenti stess. Fir-rigward tar-relazzjoni verbali għall-bejgħ tal-prodotti tal- bott tad-ditta DANY, kif ingħad, dan kien sar bejn is-soċjetà rikorrenti CMSR u s-soċjetà intimata RDL. (Dwar dan, din il- qorti ser 'il quddiem). Fir-rigward tal-kuntratt bil-miktub ta' aġenzija, jiġi osservat fl- ewwel lok li l-unika kuntratt miktub li jirrigwarda ftehim ta' aġenzija huwa proprju is-sole agency agreement bejn is- soċjetajiet rikorrenti innifishom: u cioè u CSMR u RDM (il-joint venture) sabiex din tal-aħħar tbiegħ il-prodott finali lil CSMR u CSMR tbiegħu fuq is-suq lokali. is- Infatti jagħmlu riferenza għas-sole agency soċjetajiet rikorrenti agreement li sar proprju bejniethom stess (CSMR u RDM), però jaċċennaw għal dak li jingħad fil-klawsola 2 fejn ġie stipulat inter alia li: fir-raba' (4) paragrafu tar-rikors ġuramentat, il-kunsiderazzjonijiet tagħha aktar tagħmel Jispjegaw illi dan il-kuntratt ta' aġenzija kien ġie iffirmat: "...fl-isfond ta' Shareholders' Agreement11 li kien qiegħed jiġi negozjat u li kien ġie eventwalment iffirmat. Il-kuntratti ta' aġenzija għalhekk ma għandhomx jiġu interpretati għal rashom għaliex huma biss parti minn negozju bejn il- partijiet. Fil-fatt il-kuntratt ta' aġenzija kien ġie negozjat u konkluż ma' Poul Erik Crossley li hu r-rappreżentanti taż- żewġ kumpaniji Daniżi, intimati f' din il-proċedura." Però din il-qorti ma tistax ma tinnutax illi minkejja li f' dan il- kuntratt jingħad li DI u RDL ma jistgħu ibiegħu lil ħadd ħlief lil CSMR fis-suq lokali, l-istess sole agency agreement ma jorbotx lis-soċjetajiet intimati DI u RDL għaliex is-sole agency agreement effettivament sar bejn CSMR u RDM u s-soċjetajiet intimati DI u RDL ma kinux firmatarji. Għalkemm il-kuntratt ġie konkluż ma' Poul Erik Crossley, li kif isostnu s-soċjetajiet rikorrenti hu r-rappreżentant tal-kumpaniji DI u RDL, dan fis- sole agency agreement ma kienx qed jintrabat għas-soċjetajiet DI u RDL iżda għall-joint venture company (RDM).12 Fil-fatt l-istess soċjetajiet rikorrenti jirrikonoxxu li s-sole agency agreement hija bejniethom u mhux bejn terzi għaliex fl- ewwel (1) paragrafu stess tar-rikors ġuramentat tagħhom jgħidu li: "Bejn il-kumpaniji rikorrenti hemm sole agency agreement li tipprovdi li l-kumpanija CSMR (1994) Limited għandha r- rappreżentanza tal-prodotti tal-fabbrika f' Malta". (enfasi ta' din il-qorti) Ladarba ma jiriżultax li kien hemm kuntratt ta' aġenzija bil- miktub ma' DI u RDL, mhux il-każ li jiġi investigat jekk l-istess 11 L-imsemmi Shareholders' Agreement ma jidhirx li ġie esebit f' dawn l-atti. 12 Ara l-firem a fol 31, fejn Mark Ellul Dougall iffirma "for CSMR (1994) Limited" u Poul E Crossley iffirma "for Joint Venture Company", u cioe` għas-soċjeta` rikorrenti RDM. 13 Prodotti tal-fabbrika ta' RDM DI u RDL kissruhx u rrendewx inutli kif mitlub fit-tieni talba. Daqstant ieħor ma treġix il-pretenzjoni tas-soċjetajiet rikorrenti għad-danni f' dan ir-rigward. F'dan ir-rigward ukoll wisq anqas ma treġi l-ewwel talba biex l-istess DI u RDL jiġu inibiti milli jispaċċaw prodotti tal-marka DANY fis-suq Malti tramite terzi. Dwar il-Partnership Agreement u t-terminazzjoni tiegħu da parti ta' DI, jidher li l-problemi bdew meta RDM ma bdietx tħallas lis-soċjetà DI tal-materja prima kkonsenjata lilha skont il-partnership agreement. L-Artikolu 7 (Payment Terms) ta' dan il-ftehim jaqra hekk: In-nuqqas li jsir il-ħlas f'waqtu jikkostitwixxi ksur tal-ftehim u jintitola lill-kreditur (DI) jittermina l-ftehim. Is-soċjetà DI kienet ilha titlob il-ħlas mingħand RDM (il-joint venture company). Dan jikkonfermah Poul Erik Crossley (direttur ta' DI) fl-affidavit tiegħu14: 14 Affidavit ta' Poul Erik Crossley, fol 261 et seq, vide para 16 Ix-xhud Karsten Harley Mcnee (advisor ta' DI u konsulent ta' RDL) fl- affidavit tiegħu15 ukoll jikkonferma li: Ix-xhud Clayton Sant Cassia, li kien impjegat mas-soċjetà CSMR, kontro-eżaminat16 xehed hekk: "Qed niġi muri d-dokumenti a fol 273 et seq tal-proċess. Dawn kienu emails li ntbagħtu lili. Dawn kienu dokumenti fejn id-daniżi kienu qegħdin iduru lejja għall-pagament. Nagħraf l-email a fol 279 li jiena bgħattilhom u tlabthom jistennew. Il-fabbrika li kienet tal-Joint Venture Company kienet tbiegħ lil CSMR ic-chilled products. CSMR tħallas lil Joint Venture Company, li kellha l-fabbrika, imbagħad il- Joint Venture, cioé l-fabbrika, tħallas is-suppliers tar-raw materials. Jiena niftakar dwar delays tal-fabbrika biex tħallas lis-suppliers." 15 Affidavit ta' Karsten Kusch, fol 185 et seq, vide para 18 16 Kontro-eżami ta' Clayton Sant Cassia, fol 540-541 Mark Orsini Borg Clappara, direttur ta' RDM ukoll jikkonferma li kien hemm dan id-dewmien da parti tal-kumpanija maltija (u cioè CSMR), però ma jaqbilx li kien minħabba dan id-dewmien li s- soċjetà DI itterminat il-partnership agreement. Madanakollu irrikonoxxa illi s-soċjetà DI kienet fil-fatt infurmathom li kien beħsiebha tittermina l-partnership agreement minħabba d- dewmien fil-pagament: "Jiena nikkonferma ukoll illi kien hemm żmien meta l- kumpanija lokali ma ħallsitx dak li kellha tħallas lill- kumpanija barranija...ma naqbilx ma' dak li qed jiġi il-kumpanija suġġerit internazzjonali agreement. Nikkonferma illi l-kumpanija internazzjonali kienet qalet li fil- ħa pagament u dan skont id-dokument a fol 41 tal-proċess."18 l-agreement minħabba d-dewmien id-dewmien il-partnership illi mnħabba dan Fis-26 ta' Frar 200719 id-difensur legali tas-soċjetà intimata DI bagħat ittra lis-soċjetà rikorrenti RDM fejn b'riferenza għall- partnership agreement u il-klawsola 14, infurmaha illi: Jidher li l-ħlas baqa' ma sarx u għalhekk fit-12 ta' April 200721 id-difensur legali ta' DI bagħat ittra oħra lis-soċjetà rikorrenti RDM fejn infurmahom illi: 17 Xiehda ta' Mark Orsini Dougall, fol 535-536 18 Id-dokument a fol 41 tal-proċess huwa l-ittra tas-26 ta' Frar 2007 li d-difensur legali tas-soċjeta` DI bagħet lis-soċjeta` RDM fejn infurmatha li jekk ma kinitx ser titħallas kienet ser tittermina l-partnership. 19 Dok RD5, fol 41 20 L-ittra jidher li waslet għand is-soċjeta` RDM fit-28.02.2007, ara riferta tal-posta, fol 42 21 Dok RD6, fol 43 konsegwenza tat-terminazzjoni In vista ta' dan kollu jidher għalhekk li l-partnership agreement li RDM kellha ma' DI ġie itterminat ġustament u għal raġuni valida u mhux mingħajr pre-avviż. Għaldaqstant l-istess DI ma tistax tinstab responsabbli għal danni li setgħet sofriet RDM tal-partnership bħala agreement. Dwar ir-relazzjoni informali bejn RDL u CSMR fir-rigward tal- prodotti tal-bott u t-terminazzjoni tiegħu da parti ta' RDL, kif ġie ċitat supra, Poul Erik Crossley (direttur ta' RDL) għalkemm jikkonferma li kien hemm relazzjoni ma' CSMR fir-rigward tal- prodotti tal-bott, isostni li RDL ma kinitx marbuta li tbiegħ tali prodotti esklussivment lil CSMR. Huwa fil-fatt ippreċiża hekk22: In oltre jirriżulta li anke fir-rigward ta' din ir-relazzjoni informali bejn RDL u CSMR kien hemm morożità fil-ħlasijiet. L-intimat nomine fis-sottomissjonijiet tiegħu jagħmel riferenza għall- 22 Affidavit ta' Poul Erik Crossley, fol 261 et seq, vide para 5 email tal-10 ta' Marzu 200623, mibgħuta minn Mark Ellul Dougall lil Karsten Harley Mcnee fejn kien wiegħdu li malli CSMR tbiegħ il-proprjetà li kellha Ħal Gharghur is-soċjetà CSMR tkun f'pożizzjoni li tħallas mingħajr aktar dewmien: Karsten Harley Mcnee (advisor ta' DI u konsulent ta' RDL) fl-affidavit tiegħu24 fil-fatt ikkonferma illi kien hemm korrispondenza bejnu u bejn Mark Orsini Dougall rigward dewmien fil-ħlas mhux biss fir-rigward tal-flus li RDM kellha tagħti lil DI għall-forniment tal- materja prima (abbażi tal-partnership fuq imsemmija) - iżda wkoll fir-rigward tal-flus li CSMR kellha tħallas lil RDL għall- forniment tal-prodotti tal-bott (abbażi tal-relazzjoni informali li kien hemm bejniethom): (enfasi ta' din il-qorti) In vista ta' dan kollu jirriżulta li: (i) RDL ma kinitx marbuta esklussivament biex tbiegħ il- prodotti tal-bott tal-marka DANY lil CSMR, u wkoll li (ii) CSMR kienet moruża fil-ħlasijiet u għalhekk kienet ġustifikata s-soċjetà RDL meta ddeċidiet li tittermina din ir-relazzjoni. Għaldaqstant RDL ma tistax tinżamm responsabbli għal xi danni li setgħet sofriet CSMR bħala riżultat tat-terminazzjoni tar-relazzjoni informali li kellhom fir-rigward tal-prodotti tal- bott, u wisq anqas ma tista' tiġi inibita milli tispaċċa l-prodotti tal-bott tad-ditta DANY f'Malta tramite terzi. Għal dawn ir-ragunijiet, din il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi: tiċħad l-ewwel u t-tielet eċċezzjonjiet; fiċ-ċirkostanzi qegħda tastjeni milli tikkunsidra t-tieni u r-raba eċċezzjonijiet, u tiċħad it-talbiet kollha tas-soċjetajiet rikorrenti. L-ispejjeż ta' din il-kawża għandhom jitħallsu mill-istess soċjetajiet rikorrenti.