Qorti tal-Appell Kriminali Onor. Imħallef Consuelo Scerri Herrera, LL.D., Dip Matr., (Can) Illum 20 ta' Novembru, 2020 identità numru 34469G, akkuzata quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Ghawdex) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli f'dawn il-Gzejjer matul ix-xahar ta' Gunju, 2011, u z-zmien ta' qabel din id-data: Forniet jew ipprokurat jew offriet li tforni jew li tipprokura d-droga heroina, specifikata fl-ewwel skeda tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta, lill-persuna jew persuni jew ghall-uzu ta' persuna/i minghajr ma kellha licenzja mill-President ta' Malta, minghajr ma kienet awtorizzata bir-regoli tal-1939 ghall-kontroll intern tad-drogi perikoluzi (G.N. 292/1939) jew minn xi awtorita' moghtija mill-President ta' Malta li tforni d-droga u minghajr ma kienet fil- pussess ta' awtorizzazzjoni ghall-importazzjoni jew ghall-esportazzjoni mahruga mit-Tabib Principali tal-Gvern skont id-dispozizzjonijiet tas-sitt taqsima tal- Ordinanza msemmija u minghajr ma kellha licenzja jew xort'ohra awtorizzata li timmanifattura jew tforni d-droga msemmija u minghajr ma kellha licenzja li tipprokura l-istess droga u dan bi ksur tar-regolament 4 tar-regolamenti tal-1939 ghall-kontroll intern tad-drogi perikoluzi (G.N. 292/1939) kif sussegwentement 1 emendati u bi ksur tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kapitolu 101 tal- Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti giet mitluba tittratta mal-imputata bhala wahda li saret recediva b'diversi sentenzi moghtija mill-Qrati tal-Magistrati (Malta/Ghawdex); Il-Qorti giet ukoll mitluba sabiex fil-kaz ta' htija, barra milli tapplika l-piena skont il- Ligi, tordna lill-imputata thallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-esperti skont l-Artiklu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Ghawdex) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali ta' nhar is-7 ta' Awwissu 2020, fejn il-Qorti wara li rat l-artikoli 17, 31, 49 u 50 tal-Kodici Kriminali, u t-Taqsimiet IV u VI, l-artikoli 22 (1) (a) u 22 (2) (b) (i) tal- Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta, ir- regolamenti 4 u 9 tar-Regoli tal-1939 dwar il-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN 292/1939, L.S. 101.02), sabet l-imputata hatja tal-imputazzjonijiet migjuba fil- konfront taghha u kkundannatha sentejn (2) prigunerija u multa ta' tlett elef ewro Bl-applikazzjoni tal-artikolu 533 tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta ordnat lill-hatja thallas l-ammont ta' €512.17 rapprezentanti spejjez peritali. (Huma biss l-ispejjez relatati mal-ezamijiet forensici li saru fuq il-pakketti ta' foil li nstabu mill-pulizija fil- prezenza ta' Durward li jista' jsib applikazzjoni dan l-artikolu. L-ispejjez kollha l- ohra kienu spejjez li kienu jittrattaw il-mewt ta' Galea li bl-ebda mod ma giet Finalment ordnat id-distruzzjoni tad-droga esebita fl-inkjesta, hekk kif din is- sentenza tghaddi in gudikat u dan taht il-harsien tar-Registratur li ghandu jirredigi jiddokumenta l-procedura tad-distruzzjoni, liema dokument ghandu jigi nserit fl-atti ta' din il-kawza mhux aktar tard minn hmistax-il jum minn tali distruzzjoni. Rat ir-rikors tal-appell tal-appellanti Maria Concetta Borg Bonnici, ipprezentat fir-Registru ta' din l-Onorabbli Qorti nhar l-24 ta' Awwissu 2020, fejn talbet lil din l-Onorabbli Qorti jogħġobha tirrevoka s-sentenza msemmija u tilliberaha minn kull htija u piena, jew, alternattivament tvarjaha in kwantu jikkoncerna l-piena. Rat l-atti kollha tal-kaz. L-Ewwel Aggravju L-ewwel Aggravju tal-imputata huwa bbazat fuq l-apprezzament tal-provi adottat mill-ewwel Qorti stante illi huwa fl-umli fehma tal-imputata illi l-provi kollha migjuba fil-konfront taghha ghandhom fil-fatt iwasslu ghal-liberatorja u mhux ghal sejbien ta' htija. Illi huwa ben saput li l-Qorti ta' Appell hija Qorti revizjoni u ma ghandhiex leggerment tiddisturba d-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti fl-apprezzament tal-provi sakemm il-konkluzjoni tal-Ewwel Qorti ma tkunx tidher li hija legalment jew logikament zbaljata u sakemm ma tkunx tidher li hija wahda "unsafe and Hekk gie ritenut li:- "Hu principju stabbilit fil-gurisprudenza li l- Qorti tal-Appell Kriminali ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmula mill-Ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzjoni li dik il-Qorti setghet ragonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li waslet ghaliha." ma tirrimpjazzax id-diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill-Ewwel Qorti, izda taghmel apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l-Ewwel Qorti kinitx ragonevoli fil-konkluzjoni taghha." (ara: App. [Qorti tal-Appell Kriminali Onor. Kelly Giovanni M Hallett LL.M., LL.D Appell 28 ta' Frar, 2018] Però dan kollu huwa bbazat fuq il-fatt illi tkun l-ewwel Qorti li tkun semghet ix- xhieda allura tkun f'pozizzjoni ahjar li tgharbel hi l-imgieba tax-xhieda u F'dan il-kaz, l-ewwel Qorti ma kinitx f'pozizzjoni li tisma' x-xhieda kollha hi u bhal din l-Onorabbli Qorti trid tistrieh fuq diversi traskrizzjonijiet li saru fuq medda ta' disa' snin. Minn naha taghha filwaqt li l-ewwel Onorabbli Qorti ammettiet illi x-xhieda kienu konflingenti, stqarret illi mhux kull kunflitt ghandu jwassal ghal-liberazzjoni tal-persuna akkuzata u qalet li bizzejjed li jkun hemm konvinzjoni morali. Illi bl-akbar dovut rispett il-konvinzjoni morali però qatt ma tista' teghleb il-provi kontradittorji li flimkien ma jistghu qatt iwasslu ghal dak li kienet il-fatt oggettiv u Illi l-gudikant bl-akbar rispett ma ghandux jistrieh awtomatikament fuq l-istint tieghu jew fuq il-konvinzjoni morali izda l-legislatur, f'kaz ta' provi konflingenti obbliga lil gudikant sabiex japplika l-linji gwida elenkati fl-artiklu 637 tal-Kap 9. Illi fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Joseph Beck tad-9 ta' Lulju, 2003, gie ritenut illi: "mhux kull kunflitt fil-provi ghandu awtomatikament iwassal ghal liberazzjoni tal-persuna akkuzata. Imma l-Qorti, f'kaz ta' konflitt fil-provi, trid tevalwa l-provi skont il-kriterji enuncjati fl-artikolu 637 tal-Kodici Kriminali u tasal ghall-konkluzjoni dwar lil min trid temmen u f'hiex ser temmnu jew ma temmnux". Joseph Calaio’ Zammit Mangion, Seduta tad-9 ta' Lulju, 2003, Appell Kriminali Numru. Il-Pulizija (Spettur M. lunco Torpiano) Vs Joseph Beck] Illi l-Ewwel Qorti qalet li mill-provi migjuba kienet tal-fehma li l-akkuza tirrizulta sodisfacentement ippruvata skont il-ligi. Ghaldaqstant, in linja tal-insenjament tal-gurisprudenza l-appellanta ma tistax tifhem kif l-ewwel Qorti setghet ragjonavolment tasal ghall-konkluzjoni fir-rigward tax-xhieda ta' Jethro Muscat Zerafa li, "kellha tistrieh fuq l-istqarrija elokwenti tieghu karatterizzata bi twegibiet mexxejja, moghtija quddiem l-awtoritajiet investigattivi u l- Propju ghaliex meta xehed ma kienx hemm l-imputata! Fl-ewwel lok fl-istess stqarrija jinghad ukoll li x-xhud ikkontradixxa lilu innifsu. Propju kien ghalhekk li l-ewwel mistoqsija in kontro ezami kien, biex jghid liema minn dawn iz-zewg verzjonijiet kienet il-verità. Fil-fatt ikkonferma li hu qatt ma xtara droga minghand Connie u qatt ma ra lil Connie taqdi lil Oman, illum mejjet. Illi l-esponenti tissottometti bl-akbar rispett illi d-difiza ewlenija taghha ma gietx moghtija l-piz misthoqq. Hija ssottomettiet li hija ma kinitx titraffika d-droga u ma Illi x-xhieda taghha giet ikkoroborata bis-shih minn Illi x-xhieda tal-prosekuzzjoni Steve Risso u Jethro Muscat Zerafa ma kinux xhieda kredibbli u dan ghal diversi ragunijiet. Fattwalment huma jvarjaw ix- xhieda taghhom kull darba li jixhdu. kif jaqblilhom fil-mument li jigu mistoqsija. Illi l-esponenti bl-akbar rispett mhux talli wriet bic-car dawn l-element ta' kunflitt fil-provi izda marret oltre u wriet ukoll il- mottiv dwar ghalxiex inbidlet ix-xhieda, u dan kollu bl-ghan li tattakka il-kredibbiltà Dawn iz-zewg xhieda kellhom diversi ragunijiet u motivi li jixhdu bil-mod li xehdu fosthom a) l-investigazzjoni dwar il-mewt tal-habib intimu taghhom it-tnejn Oman Galea li kienet pendenti; b) l-investigazzjoni dwar sejbien ta' kokaina misjuba wara l-mewt ta' Calaio’ fid-dar ta' Risso; c) proceduri ohra dwar abbuz ta' droga fil-konfront ta' Jethro Muscat Zerafa stante li huwa kien jabbuza mid-droga dak iz-zmien Appell stqarret illi: Illi pertinenti hija s-sentenza moghtija mill- Qorti Tal-Appell Kriminali Imħ A. Bugeja tat-23 ta' Lulju 2020, fl-ismijiet Il-Pulizija vs Christopher Pace Grima il-Qorti tal- "Ghal min hu midhla tal-kamp penali, l-istess bhalma nghidu li elf suspett ma jaghmilx prova, hekk ukoll elf stqarrija ta' bniedem li nqabad mill-pulizija m'ghandhiex wahedha taghmel prova kontra persuna mdahhla mieghu u arrestata mieghu. Kull gudikant ta' esperjenza jaf illi meta persuna tigi arrestata u ssib ruhha fl-inkwiet mal-pulizija, hija taghmel minn kollox biex issib kenn, inkluz li tista' tasal biex tigdeb fuq haddiehor, peress li l- istint jiehu s-sopravvent fuqha. Kien ghaqli l-Legislatur meta kien jirrikjedi l-korroborazzjoni permezz ta' prova ohra indipendenti. Sfortunatament, dak is-salvagward tnehha mil-ligi u issa hemm inqas protezzjoni f'cirkostanzi bhal dawk." Huwa dak li qed tallega l-esponenti u cioè li l-ewwel xhieda ta' Mangani u Muscat Zerafa giet moghtija taht biza' illi kienu se jigu huma personalment fl-inkwiet, u kien ghalhekk li riedu jidderiegu lill-prosekuzzjoni f'direzzjoni ohra, liema direzzjoni huma ghazlu li jippontawha biss lejn l-appellanta ghaliex ma ridux jippuntaw Fil-fatt ghall-bidu jaghmluha leggerment u bilkemm mhux diretti mill-pulizija biex Connie"; imbaghad fit-tielet istanza li gie interrogat Risso u propjament quddiem il-Magistrat Inkwirenti Paul Falzon Spiteri, ftakar dak li kien nesa jghid id-darbtejn ta' qabel u cioè li huwa qieghed il-pakketti tal-eroina li qal li ra l-imputata taghti lil Jghid ukoll illi kien ra x'fihom dawn il-pakketti imbaghad jghid li Jghid ukoll li ra lil Connie u lil Oman xi darbtejn, drabi jghid li mar ikellemhom u drabi ohra jghid li ma marx, darb'ohra jghid li kien metri 'l boghod u li kien bil-kelb, darb'ohra jghid li ma rawhx, filli qal ukoll li Oman kien qallu x'fihom il-pakketti, imbaghad wara qal ukoll illi Oman innega li kien fihom l-eroina u finalment qal li wara li hadhom fil-pussess tieghu, dawn il-pakketti hbihom gol-hajt. Illi l-artikoli relevanti ta' 630, 633, 636, u 637 huma pertinenti u huwa fl-umli fehma tal-appellanta illi tenut kont tal-artikoli relattivi l-ewwel Qorti ma setghet qatt tasal ghall-konkluzjoni li waslet u dan a bazi tas-segwenti; Kredibbiltà - Illi huwa importanti li jinghad illi l-ewwel Qorti strahet biss fuq dawn iz-zewg xhieda Jethro Muscat Zerafa u Stephen Risso, stante illi fil-pussess tal- Illi però wiehed ghandu jwiezen tajjeb din l-istess xhieda u ghandu jiehu in konnessjoni tal-fatt illi fid-drabi li xehdu Muscat Zerafa u Risso, l-verzjonijiet ma kinux jaqblu, anzi kull xhieda kienet qed tikkontradixxi l- verzjoni precedenti. Illi l-ewwel Qorti fis-sentenza taghha tas-7 ta' Awwissu 2020 stqarret illi fil-kamp penali mhix mehtiega certezza assoluta, izda l-konvinzjoni Però wiehed jistaqsi a bazi ta' xiex kienet din il-konvinzjoni morali? Illi fix-xhieda ta' Stephen Risso tat-8 ta' Novembru 2016, l-istess xhud ma weriex li kien imfixkel ghax ghadda iz-zmien, pjuttost stqarr illi li dak kien stqarr qabel ma kinetx mija fil-mija il-verità: Meta l-Qorti mbaghad kompliet tistaqsi lill-xhud sabiex jikkummenta dwar meta ra lil Connie fil-parkegg ta' Kappara, San Ġwann, hu kompla juri kemm fir-realtà, dan id-deal fittizju hu personalment qatt ma rah; Illi fis-sentenza taghha l-Qorti qed tiggustifika l-fatt li li kieku x-xhud ried jinkolpa lill-imputata kieku ma kienx ibiddel il-verzjoni tieghu u jistqarr li ma hux cert mija fil-mija, anzi l-Qorti tal-ewwel Istanza interpretatha b'mod ferm differenti u kompliet tistqarr illi b'dan li qed jghid ix-xhud Risso kien qed jimmilita versu l- kredibbilità tieghu u l-veracità tax-xhieda tieghu, però l-Qorti tal-ewwel istanza ma haditx in konsiderazzjoni punt krucjali ferm, iz-zmien meta Risso kien qed jaghti Fiz-zmien fejn ta x-xhieda tieghu fejn qed jitfa' dell ikrah fuq Connie Borg Bonnici, Risso kien ghaddej hu personalment minn proceduri kriminali ohra fejn kien qed jaffaccja wkoll akkuza ghal pussess ta' droga, apparti l-fatt illi kien dak l-istess zmien fejn hu personalment seta' jigi inkulpat illi qed jittraffika u ghandu fil-pussess tieghu Illi wara li nghatat s-sentenza fil-konfront tieghu, u kien ghalhekk kien liberu minn kull hsieb li jista' jigi akkuzat hu personalment ma kien baqaghlu l- ebda skop li jinkolpa lil haddiehor kien ghalhekk li mbaghad biddel il-verzjoni tieghu u stqarr illi ma kienx cert x' ra u li jaf kien Oman stess li kien qed jforni d- droga fil-konfront tal-imputata, kien imbaghad ghalhekk li ddecieda li jistqarr il- Illi di piu, fix-xhieda tieghu stqarr ukoll illi kien inkolpa 'l Connie fl-ewwel xhieda tieghu ghax kien irrabjat u ried iwahhal f' xi hadd. Fis-seduta tad-19 ta' Ottubru 2017 in kontro-ezami x-xhud giet moqri l-ahhar xhieda tieghu fejn stqarr illi ried lil xi Meta mistoqsi biex jelabora fuq dak li qal fix-xhieda tieghu hu Il-fatti tal-kaz - Illi il-fatti tal-kaz odjern jirrevolvu madwar il-mewt ta' In-Naxxar, vittma tad-droga li miet b'overdose fir-residenza tieghu. Illi hu dak iz-zmien kien aktar qrib ix-xhieda Steven Risso u Jethro Muscat Zerafa u mhux l-imputata. l-ahhar nies li kienu mal-mejjet kienu propju dawn it-tnejn u certa Silvana Muscat Zerafa. Meta Silvana bdiet tahseb hazin, lil Steven u lil Jethro bdiet iccempel, u flimkien qablu li ma jidhlux id-dar u jcemplu lil omm il-mejjet, biex jiddistakkaw ruhhom Mill-banda l-ohra l-vittma kellu trobbija imharbta, relazzjoni tajba ma' ommu ma kellux, u ghalhekk kien isib refugju fl-appellanta Maria Concetta Borg Bonnici li kien iqisha bhala ommu u fil-fatt jghajtilha, "Ma". minn diversi xhieda kien ukoll jirrispettaha daqs li kieku kienet ommu u ma kienet tinkwadra imkien fil-perjodu ta' hajjet il-mejjet li wassal ghal mewtu. L-imgieba tax-xhud - Illi hekk kif ukoll mistqarr mill-Qorti tal-ewwel istanza, ix-xhud Risso xehed bit-tqanzih u bis-sulluzzu, illi tali imgieba l-Qorti tal-Ewwel Istanza interpretatha bhala element ta' kredibbilità fir-rigward tax-xhud meta fil- verità, l-inkorettezza, l-inkwerenza, it-tqanzih u s-sulluzu juru biss illi l-element tal- imgieba pozittiva u korretta tax-xhud mhix ippruvata u ghalhekk x-xhud m'ghandux jigi emmnut ghax mhux kredibbli. Il-kondotta tax-xhud - Illi fl-istess zmien li kienu ghaddejjin dawn il- proceduri, Stephen Risso kien qed jigi akkuzat ukoll illi kellu fil-pussess tieghu d-droga kokajina, li eventwalment b'sentenza moghtija fit-28 ta' Jannar 2014, l-istess Illi mill-banda l-ohra kienet l-istess Qorti stess li ammettiet u hadet in konsiderazzjoni tal-fatt illi z-zewg xhieda Muscat Zerafa u Risso kienu t-tnejn skartat il-fatt li dan Risso jipprezenta lilu nnifsu bhala l-anglu kustodju ta' Oman meta fil-verità hu kien jiehu droga mal-mejjet! Il-karattru tax-xhud - Illi fatt li jispikka mix-xhieda ta' Risso u Muscat Zerafa huwa l-fatt li dawn it-tnejn kienu jabbuzaw d-droga anke mal-mejjet. ghaddew xi zmien il-habs minhabba droga u Risso b'ammissjoni tieghu stess anke wkoll minhabba vjolenza. Huwa ghalhekk illi fl-ewwel lok, dawn ix-xhieda kienu xhieda li kienu imdorrijiet jidhru quddiem Qorti, u di piu fl-istess zmien huma kienu ghaddejjin minn zmien ta' fragilità u sensittivita. Illi sahansitra Jethro Muscat Zerafa jammetti huwa stess l-inkapacità li jirrakkonta u jiftakar x'gara u ma garax stante illi minhabba l-abbuz tad-droga huwa jkollu hafna blackouts. Kif jista' wiehed ghalhekk jistrieh fuq xhieda ta' bniedem li mhux biss wera urtazzjoni biex xehed, mhux biss kien konflingenti, izda li ma ghandux il-kapacità konjittiva li jiftakar is- segwenza ta' fatti kif ra u sema hu! Il-konsistenza u l-fattizzi l-ohra tax-xhieda tieghu - Illi hekk kif intwera diversi drabi u a skans ta' ripetizzjoni zejda, l-esponenti taghmel ampju referenza ghan-nota ta' sottomissjonijiet taghha ix-xhieda Risso u Muscat Zerafa ma kinux konsistenti fix-xhieda taghhom stess u fl-ahhar verzjoni wkoll huwa ferm inverosimili li wiehed iqieghed pakketti tal-eroina f'hajt ghal li jista' jkun. Illi ghandu jigi nnutat ukoll il-fatt illi l-unika droga li nstabet fil-mori ta' dawn il-proceduri kienet fil-pussess ta' Risso, l-istess xhud li ammetta li fetah il-pakketti tal-foil li fihom kienet tinsab is-sustanza illegali sabiex dan jikkonferma x'kien fihom. wiehed jistaqsi, dan ghaliex ma helisx minnhom u ramihom jekk ma kinux tieghu L-istess xhud wiegeb illi hallihom fil-hajt f'parkegg f'Marsalforn f'kaz illi l-istess vittma Omar jaqa' sick meta fix-xhieda tieghu kompla jghid li hu wissieh kemm-il darba lil Omar sabiex ma jiehux droga u stqarr ukoll illi hadhom mill- pussess ta' Oman fejn ta x'jifhem li ghall-gid tieghu. riedlu il-gid, kif ipprova jgieghel lill-Qorti tal-Ewwel Istanza temmen, kieku messu baghtu kors l-Oasi jew xi centru ta' rihabilitazzjoni iehor u mhux heba l-istess droga li allegatament kienet tal-akkuzata halli f'kaz li l-vittma jaqa' sick jaghtiha lill-vittma. Jekk ix-xhieda tieghu kinetx imsahha minn xhieda ohra – illi bhala fatt ix- xhieda ta' Risso dwar il-pakketti fil-hajt ma hix ikkorroborata minn Muscat Zerafa u mill-banda l-ohra x-xhieda ta' Muscat Zerafa apparti li hija kontradetta minnu nnifsu b'mod car u inekwivoku ghal ahhar, ma hi ikkorobrata minn xejn u minn hadd. minn hekk, u jekk ghall-grazzja tal-argument wiehed ikollu jemmen l-ewwel verzjoni tieghu, l-elementi l-ohra ta' prova li kellha tingieb fir-rigward tal-allegat traffikar assolutament huma monki. La hemm prova dwar x'sustanza kienet, la kemm kienet il-kwantità, la kemm kienet il-purità, ma hemm assolutament xejn. Illi fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali tat-22 ta' Novembru 2018, bl-ismijiet Il-Pulizija Vs John Pearson. numru 395/2017 l-Qorti stqarret illi biex 'tara per ezempju l-komportament tax-xhud, kif igib ruhu waqt li qed jixhed, fil-karattru tieghu, il-mod kif jirrispondi, fuq xi domandi, jekk hux qed ikun evaziv, jipprova jahrab mid-domandi impost lilu u jaghti twegibiet ghad-domandi li ma jsirulux. per ezempju jekk f'dak li qed jghid xhud ghandux mis-sewwa. Tara jekk dak mistqarrr minnu ghandux mis-sewwa hekk hu, jekk hux verosimili, jigifieri taraw jekk hux konsistenti mieghu nnifsu, jekk hux per ezempju daqqa jghid haga u daqqa jghid ohra, jekk hux konsistenti. Jew tara, jekk hemmx xi provi jew cirkostanzi ohra li jikkontraducu dak li qed jghid ix-xhud. Dan hu l-ezercizzju li trid taghmel il-ligi meta tigi biex tizen dak li jghid xhud waqt li jkun fil-pedana tax-xhieda. Illi bl-akbar dovut rispett il-Qorti ma wiznitx tajjeb ix-xhieda ta' Stephen Risso u ta' Jethro Muscat Zerafa u injorat l-inkonsistenzi gravi taghhom, aghar minn hekk il-Qorti stess b'sensiela ta' certi leading questions staqsiet lil Risso fuq il-moviment tal- pala tal-idejn u d-dirghajn u min fetah il-pala l-ewwel, u meta nghalqet biex tislet certi dettalji biex tatribwixxi kredibbiltà lill-verzjoni tax-xhud fejn kien jidher car li fil-verità x-xhud ma kien qed jiftakar xejn. Illi ghalhekk din il-Qorti tal-Appell ghandha tiehu in konsiderazzjoni tal-fatt illi meta x-xhud ibiddel il-verżjoni tiegħu dwar il-fatt li jkun jikkostitwixxi l-punt kruċjali ta' kawża (kif inhu f'dan il-kaz), mela allura l-loġika u r-raġuni jiddettaw li dubji serji u fondati għandhom jiġu sollevati fir-rigward ta' dik it-testimonjanza. Illi mis-sentenza stess moghtija mill-Ewwel Qorti jintwera bic-car l-inkompetenza u inkjarezza tax-xhud Risso, infatti fis-sentenza stess, il-Qorti qalet li x-xhud Risso stqarr li mhux kull darba li kien ikun ma' Connie kien imur lura fi stat hazin, izjed lura imbaghad gie kkwotat it-transkrizzjoni fejn l-istess xhud qed jghid li kull meta kien imur fejn Connie dan Oman, dejjem kien jigi lura fi stat hazin (Page 17 - 18 Sentenza l-Ewwel Qorti). Infatti b'konfuzjoni il-Qorti kompliet issostni illi l-fatt illi l-istess Risso stqarr illi Oman ma kienx ikun dejjem fi stat hazin meta kien ikun ma' Connie juri li qed jghid huwa verità u juri li ma riedx jinkopla lil Connie, pero` hawnhekk fis-sentenza stess qed naraw kemm hemm inkompetenza u inkonsistenza fuq l-istess xhud. U ghalhekk l-appellanta tistaqsi, fuq liema bazi l- ewwel Qorti qed tiddeciedi li temmen din il-verzjoni u mhux il-verzjonijiet l-ohra? Ghaldaqstant il-Qorti Onorabbli wara li tgharbel il-provi migjuba ghandha tasal ghall-konkluzjoni li ma hemmx il-prova fil-grad rikjest mil-ligi biex tikkundanna lill- It-tieni aggravju huwa car u manifest u jikkonsisti fil-fatt illi r-rapport tal-espert mahtur mill-Qorti ma jaghmel l-ebda referenza ghal Dok E li huwa d-dokument esebit li fih is-sustanzi li gew elevati u minflok jaghmel referenza ghad-dokument Illi l-ewwel Qorti qalet li kien ovvju li d-droga elevata kienet f'Dokument E u l- appellanta taqbel ma' dan pero` l-aggravju huwa fis-sens illi l-espert minkejja d- dokument immarkat u referut bhala Dok E qatt ma ghamel referenza ghall-istess fir- Ghalhekk ma jistax jinghad illi hemm in-ness legali bejn il- konkluzjonijiet tar-rapport u l-kontenut tas-sustanzi fid-Dok E. Ghaldaqstant il-prova dwar il-kwantità u natura tas-sustanza illegali hija monka. It-Tieni Aggravju It-tielet aggravju huwa car u manifest u jikkonsisti fil-fatt illi l-piena erogata fil- Illi fil-parti sostantiva tas-sentenza taghha l-Ewwel Qorti qed taghmel referenza ghas-socjetà u stqarret illi r-reat li dwaru qed tinstab htija hu reat li qed iwassal ghall- rovina ta' numru ta' persuni li ma jafx bla limiti, mhux biss ta' dawk li jikkonsmaw il- prodott traffikat izda anke ghall-familji taghhom. Reat li jisfrutta l-iktar dghajjef, Ir-rovina ta' hafna tfisser profit u qliegh ta' flus ghal wahdiet. Qorti ghandha dover tipproteggi lis-socjeta` minn ghemil simili; socjeta` li ma tistenna xejn inqas minnha. Illi meta wiehed iqabbel l-unika ammont tad-droga msemmija fil-mori ta' dawn il- proceduri, ma' ammonti stabbiliti f'sentenzi moghtija mill-Qrati matul iz-zmien, wiehed ma jdumx biex jirrealizza illi l-piena li giet moghtija l-istess appellanta hija piena gravi u ghalhekk ma hix piena li jisthoqilha. Illi fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali Onor. Imħallef Dr. Aaron M. Zahra Lehtonen M.A. (Law), LL.D. (melit) fit-23 ta' Lulju 2020 Appell numru 437 tal-2018 fl-ismijiet Il-Pulizija vs Christopher Pace Grima, il-Qorti tal-Appell laqghet l-appell in parte u ghall-qartas erojina, u ksur tal-kundizzjonijiet ghal sentenza sospiza, minn tliet snin prigunerija u multa ta' tlett elef Euro, l-Qorti tal-Appell wehhlitu sbatax-il xahar priġunerija, flimkien ma' multa ta' elfejn u ħames mitt euro (€2,500). Illi f'sentenza moghtija mil-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Natasha Calaio’ Schembri Wismayer B.A., Ll.D. Kawza Nru: 8/2014 12 ta' Marzu, 2018 Il-Pulizija (Spettur Jurgen Borg Bonnici) (Spettur Malcolm Montfort Hartley) vs Jonathan Scifo, il-Qorti ghall-ammont ta' 3.1 grammi erojina b'purita ta' 29%, l- imputat, li kien recidiv gie kkundanat ghall-piena ta' hmistax-il xahar prigunerija effettiva u multa ta' elf ewro (€1,000). Fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali Onor. Imhallef Dr. Edwina Clantar Appell Numru: 298/2015 Il-Pulizija vs Rodwell Agius ta' 26 ta' Gunju 2020 l- appellant instab fil-pussess tieghu ftit anqas minn ghaxar grammi erojina liema Qorti tal-Appell varjat il-piena moghtija mill-ewwel Qorti u kkundannatu wiehed u ghoxrin xahar (21) priġunerija, u għall-ħlas ta' multa ta' elf u hames mitt Euro Fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali Maġistrat Dr Natasha Calaio’ Schembri Wismayer Kawża Numru: 383/2009 Il-Pulizija (Spettur Johann J. Fenech) vs Keith Joseph Cristiano Mifsud, is-sostanza illegali kienet tammonta ghal 7.78 grammi (it-trab kannella kien instab fi tliet qratas tal-karti, ġo biċċa foil u f'żewġ boroż tal-plastik), instabet fihom is-sustanza erojina. Il-purità medja tat-trab ta' lewn kannella għas-sustanza erojina kienet ta' ċirka 28.3% u l-Qorti kkundannatu tnax-il xahar priġunerija effettiva u multa ta' disa' mitt ewro (€900). Illi hekk kif gie elaborat mill-Qorti tal-Appell Kriminali Onor. Imħallef Dr. Aaron Zahra Lehtonen fit-23 ta' Lulju 2020 appell numru 437 tal-2018 fl-ismijiet il-Pulizija vs ".....din il-Qorti ma tirrimpjazzax id-diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill- ewwel Qorti izda taghmel apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l- ewwel Qorti kinitx ragjonevoli fil-konkluzjoni taghha. Jekk, izda, din il-Qorti tasal ghall- konkluzjoni li l-ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment jew legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura impellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni. Huwa biss meta jkun hemm id-dubju veru, bażat fuq ir-raġuni, fuq is-sens komun u fuq il- buon sens, ċjoe d-dubju li jibqa' jippersisti wara li jsir stħarriġ dettaljat u b'attenzjoni, b'diliġenza u b'mod imparzjali tal-provi u l-argumenti kollha li jkunu ġew imressqin mill- Prosekuzzjoni u mid-Difiża li mbagħad, jekk jibqa' jippersisti dan id-dubju jkun jista' jingħad li dak il-livell ta' sikurezza, ossija suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir- raġuni ma jkunx intlaħaq; u li allura bħala konsegwenza, l-akkużat ikun irid jiġi dikjarat mhux ħati tal-akkużi miġjuba kontrih. Ghaldaqstant fid-dawl tas-suespost u minghajr pregudizzju ghal dak imsemmi fl- aggravji l-ohra, il-piena erogata hija wahda eccessiva. Ikkunsidrat; Illi in breve, il-fatti kienu s-segwenti: Illi fis- 27 ta' Gunju ,2011 instab mejjet Oman Galea gewwa residenza fil-Fontana Illi sussegwentement il-Pulizija kienet hadet stqarrijiet ta' numru ta' persuni vicin tal-vittma, uhud minnhom gew igguramentati fejn fost allegazzjonijiet ohra gie Ghalhekk ittiehdu dawn il-proceduri fil-konfront tal-appellanta. Illi l-ewwel aggravju tal-imputata huwa ibbazat fuq l-apprezzament tal-provi adottat mill-Ewwel Qorti li fil-fehma tal-appellanta l-provi kollha migjuba fil-konfront taghha ghandhom iwasslu ghal liberatorja u mhux ghal sejbien ta' htija. li l-Ewwel Qorti ma kinitx f'pozizzjoni li tisma' x-xhieda kollha hi u bhal din l- Onorabbli Qorti trid tistrieh fuq diversi traskrizzjonijiet li saru fuq medda ta' disa' Li filwaqt li l-Qorti ammettiet li x-xhieda kienu konfliggenti, stqarret li mhux kull kunflitt ghandu jwassal ghal liberazzjoni tal-persuna akkuzata u qalet li bizzejjed li jkun hemm konvinzjoni morali. Tissottometti l-appellanta li l-konvinzjoni morali qatt ma tista' teghleb il-provi kontradittorji li flimkien ma jistghu qatt iwasslu ghal dak li kienet il-fatt oggettiv u cioe' il-verita. Li l-gudikant ma ghandux jistrieh awtomatikament fuq l-istint tieghu jew fuq il-konvinzjoni morali izda il-legislatur f'kaz ta' provi konfligenti obbliga lil gudikant sabiex japplika l-linji gwida elenkati fl- artikolu 637 tal-Kapitolu 9. Li l-appellanta ma tistax tifhem kif il-Qorti setghet ragjonavolment tasal ghal konkluzjoni fir-rigward tax-xhieda ta' Jethro Muscat Zerafa li kellha tistrieh fuq l-istqarrija elokwenti tieghu karatterizzata bi twegibijiet mexxxejja, moghtija quddiem l-awtoritajiet investigattivi u l-Magistrat Inkwirenti. Li fl-istess stqarrija x-xhud ikkontradixxa lilu nnifsu, kien ghalhekk li l-ewwel mistoqsija in kontro-ezami kien biex jghid liema minn dawn iz-zewg verzjonijiet kienet il-verita. Ikkonferma li hu qatt ma xtara droga minghand Connie u li qatt ma ra lil Connie taqdi lil Cachia Barbara, illum mejjet. L-appellanta tissottometti li d-difiza ewlenija taghha ma gietx moghtija l-piz Issottomettiet li ma kinitx titraffika d-droga u ma tat l-ebda droga lil Li x-xhieda taghha giet korroborata bis-shih minn Steve Muscat Zerafa. xhieda tal-Prosekuzzjoni Steve Risso u Jethro Muscat Zerafa ma kienux xhieda kredibbli u dan ghal diversi ragunijiet. Tghid li huma ivarjaw ix-xhieda taghhom kull darba li jixhdu. Li dawn ix-xhieda kellhom diversi ragunijiet u motivi li jixhdu bil-mod li xehdu fosthom l-investigazzjoni dwar il-mewt tal-habib intimu taghhom it-tnejn Oman Galea li kienet pendenti, l-investigazzjoni dwar sejbien ta' kokaina misjuba wara l-mewt ta' Galea fid-dar ta' Risso, proceduri ohra dwar abbuz ta' droga fil-konfront ta' Jethro Muscat Zerafa stante li huwa kien jabbuza mid-droga dak iz- Tissottometti li bhalma nghidu li elf suspett ma jaghmilx prova, hekk ukoll elf stqarrija ta' bniedem li nqabad mill-pulizija ma ghandhiex wahedha taghmel prova kontra persuna mdahhal mieghu u arrestata mieghu. tallega li l-ewwel xhieda ta' Risso u Muscat Zerafa giet moghtija taht biza li kienu se jigu huma personalment fl-inkwiet u ghalhekk riedu jidderiegu lil prosekuzzjoni f'direzzjoni ohra, liema direzzjoni huma ghazlu li jippontawha biss lejn l-appellanta ghaliex ma riedux jippuntaw subghajhom ghal persuni ohra. ftakar dak li kien nesa jghid id-darbtejn ta' qabel u cioe' li huwa qieghed il-pakketti tal-eroina li qal li ra l-imputata taghti lil Calaio’ gewwa hajt. Taghmel referenza ghall- artikoli 630, 633, 636 u 637. Tissottometti li l-Qorti strahet biss fuq ix-xhieda ta' Jethro Muscat Zerafa u Stephen Risso stante li fil-pussess tal-imputata ma nstabet l-ebda droga. jwiezen tajjeb din l-istess xhieda u ghandu jiehu in konnessjoni tal-fatt illi fi drabi li xehdu Muscat Zerafa u Risso, il-verzjonijiet ma kienux jaqblu, anzi kull xhieda kienet qed tikkontradixxi l-verzjoni precedenti. tal-kaz u ghall-imgieba, il-kondotta u l-karattru tax-xhud kif ukoll il-konsistenza u l- L-appellanta tissottometti li l-Qorti ma wieznetx tajjeb ix-xhieda ta' Stephen Risso u ta' Jethro Muscat Zerafa u injorat l-inkonsistenzi L-appellanta fl-appell taghha taghmel diversi aktar sottomissjonijiet dwar l- apprezzament tal-fatti li ghamlet l-Ewwel Qorti. Skont l-appellanta l-Qorti wara li tarbel il-provi migjuba ghandha tasal ghal konkluzjoni li ma hemmx il-prova fil-grad rikjest mill-ligi biex tikkundanna lill- Ikkunsidrat; Illi l-ewwel aggravju tal-appellanta huwa bbazat fuq l-apprezzament tal-provi li ghamlet l-Ewwel Qorti. Dwar l-apprezzament tal-provi, kif meqjus fis-sentenza fl- ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Neil Jappy) vs Raymond Hills'1: '...din il-Qorti ma tiddisturbax id-diskrezzjoni tal-Ewwel Qorti fl-apprezzament tal-provi sakemm il-konkluzzjoni tal- Ewwel Qorti ma tkunx tidher li hija legalment jew logikament "Hu principju stabilit fil-gurisprudenza li l-Qorti tal-Appell Kriminali ma tiddisturbax l- apprezzament dwar il-provi maghmula mill-Ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzzjoni li dik il-Qorti setghet ragonevolment u legalment tasal ghall- konkluzzjoni li waslet ghaliha." "Il-Qorti tal-Appell Kriminali ma tirrimpjazzax id- diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill- Ewwel Qorti , izda taghmel apprezzament approfondit tal- istess biex tara jekk dik l-Ewwel Qorti kienetx ragonevoli fil-konkluzzjoni taghha." (ara :App. L-appellanta ssottomettiet li l-Ewwel Qorti ma kinitx f'pozizzjoni li tisma' x-xhieda kollha hi. F'dan ir-rigward, din il-Qorti tqis li wara li l-Qorti tal-Appell Kriminali fl- 20 ta' Settembru 2019 annullat dik is-sentenza appellata u baqghtet l-atti quddiem l- Ewwel Qorti, il-partijiet fis-seduta tas- 27 ta' Novembru 2019 ezentaw lil Qorti mill- In oltre' id-difiza kienet talbet li jergghu jixhdu in kontro-ezami Stephen Risso u Jethro Muscat Zerafa kif filfatt gara u fejn kienu instemghu xhieda Ghalhekk il-Qorti li ppresediet is-sentenza appellata semghet il-provi li d-difiza xtaqet li tressaq. Ghalhekk ma hemmx lok li wiehed jilmenta dwar dan. L-Ispettur Johan Joseph Caruana Lauri fis-seduta tal- 24 ta' Settembru tas-sena 2013 spjega kif fis- 27 ta' Gunju, 2011 kien gie infurmat mill-Ispettur Frank Vella Bardon illi kien ghadu 1 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fid-9 ta' April, 2003 (Appell Kriminali numru: 199/2002) kif instab guvni mejjet fid-dar ta' ommu gewwa San Pawl il-Baħar, Ghawdex u milli qallu jista' jkun li l-mewt tieghu kien jista' jkun li kellu x'jaqsam mal-abbuz ta' xi droga. Kien tela Ghawdex fejn sab lil Oman Galea wiccu 'l isfel bla hajja fuq is-sodda u fejn sabu anke affarijiet li ghandhom x'jaqsmu mal-abbuz, il-labar, bicciet tal-foils u xi Huwa kien kellem lil nies li kienu hbieb sew ta' Oman Calaio’ Dan qal li kien jaf lil certu Connie Borg Bonnici li minn stharrig li ghamel l-Ispettur, irrizulta li kienet l-imputata u li jista' jkun fid-dar tal-imputata pero' ma nstab xejn illegali. Spjega dak li qalu Steven Paul Risso u Jethro Muscat Zerafa. Spjega ukoll li Muscat Zerafa 'rega' qalli wara l-caution li dan l-ahhar kien ra lil Oman qed jiffrekwenta lil Connie Borg Bonnici u qal ukoll illi dak iz-zmien, kif jaf Jethro, qalli li anka ghamel zmien imur malta maghha jixtri d-droga, idahhalha Ghawdex u ta' dan kollu, talli kien speci jghinha lilha, hi kienet taghtieh Hu qalli wkoll illi ghal dawk l-ahhar qisu tliet (3) gimghat qabel gara l-kaz kien jara lil Oman Galea jidhol fil-vettura ta' Connie Borg Bonnici, jithaddet maghha fit-tul. Huwa qalli wkoll kif darba minnhom raha qed tghaddilu xi droga. Qalli wkoll li dak iz-zmien anka Steven Paul Risso ra lil Connie Borg Bonnici qed tghaddilu xi droga lil dan Oman Galea.' Kien investiga ukoll lil Steven Paul Risso li 'Kien stqarr mieghi li Oman vizzju qawwi li jiehu d-droga, qalli li prattikament dana Oman Galea ghadda minn kull tip ta' droga, prova jghinu biex johrog minn dan il-vizzju tieghu, pero' ma rnexxiex, u tenna wkoll kif qalli iktar kmieni, lli dan l-ahhar, dak iz-zmien Oman Galea kien qed ibati bid-depression u qalli wkoll illi ma kienx qieghed kif suppost. Qalli li Oman kien jghix wahdu d-dar, ma kellux hbieb hlief hu u forsi Jethro. U qalli wkoll li f'hin minnhom, is-Sibt ta' qabel gara l-kaz, jigifieri s-Sibt twenty fifth (25th) June, qalli li kien sejjer x'imkien mieghu, hargu, u hekk kif hadd u dan Oman Galea qallu biex iwaqqfu hemmhekk. Dakinhar kien l-ahhar darba illi rah fil-fatt lil Oman Galea.' Spjega li 'jien bdejt nistaqsieh jekk kienx jaf jekk Oman kienx qed jiffrekwenta xi kumpanija mhux tajba jew inkella forsi qed jiehu xi droga u dana qalli li l-ahhar kien qed jarah spiss ma' U fil-fatt darba rah ukoll vicin ghall-vettura taghha, ghaddielha xi flus, l-ammont ezatt ta' flus illi ghaddielha ma qallix u raha qed tghaddilu xi pakketti tal-foil. Huwa qalli li dan it-tip ta' deal, l-allegat deal rah isir quddiem ghajnejh darbtejn u fil-fatt avvicina lil din Connie Borg Bonnici, wissiha u qalilha "jekk nara dan it-tip ta' deal jerga' jsir ha mmur naghmel rapport l- Qalli fil-fatt, qalli fil-fatt l-ahhar deal illi ra kien xi tliet (3) gimghat qabel gara l-kaz u sehh ezatt wara l-flat tieghu, allura ra kollox ezatt x'kien qed ghaddej. Steven Ellul peress li kien habib sew ta' Oman Galea staqsieh, qallu x'tip ta' droga jew inkella x'kien fihom dawk sachets illi ra lil Borg Bonnici qed tghaddi lil Oman Galea u qal illi kienet smack, ghall-eroina qed jirreferi.' Spjega li dawn kkonfermaw l-istatement taghhom bil- gurament u li 'Steven Ellul tenna illi darba meta ra lil Oman Galea qieghed allegatament jixtri d-droga minghand Connie Borg Bonnici, mar fuqu u qalli xi xtara, tah is-sachets f'idu, Steven Paul hadhom u mar biex jahbihom f'hajt.' Spjega kif saret tfittxija fil-hajt u instabu dawn L-Ispettur spjega dak li l-appellanta qalet fl-istqarrija taghha fejn cahdet li qatt bieghet droga lil Oman Galea. L-Ispettur Frank Anthony Vella Bardon fis-seduta tat-3 ta' Novembru 2015 spjega fost affarijiet ohra kif fis- 27 ta' Gunju 2011 kienet giet tirraporta l-Ghassa tal-Pulizija r- Rabat Ghawdex Regina El Gazzar li kienet ghadha kemm sabet it-tifel taghha mejjet go Il-Pulizija accedew fuq il-post fejn sabu il-gisem minghajr hajja ta' Il-Magistrat tal-Ghassa kien gie infurmat. tfittxija fejn instabu bhal siringi u oggetti ohra li huma relatati ma' abbuz ta' droga Huwa kkonferma l-istqarrijiet rilaxxati minn Jetro Muscat Zerafa, Steven Risso stqarr li kien jaf li Silvana Joan Muscat Zerafa irrilaxxat stqarrija fid- 29 ta' Gunju 2011, liema stqarrija tinsab a fol 69 et sequitur fejn mistoqsija kellux il-vizzju tad-droga spjegat li Oman stess qalilha li kellu dil-problema fil-passat. Hija tat spjegazzjoni ta' meta ratu l-ahhar u cioe' l-Gimgha filghaxija fejn kienu nizlu l-Grotta x-Xlendi u kien hemm shabu qaghad ftit maghha, taf li ghamel xi siegha ma' certu Roseanne li toqghod qrib tieghu u wara li sar il-hin telqet imma hu baqa' hemm. Spjegat kif is-Sibt marret il-festa tax- Xewkija u ma sabitux hemm u ltaqghet ma' certu Steve li jahdem 'bouncer' u li hu 18 habib kbir ta' Oman u staqsietu rahx u qal li ma rahx u ssuggeriela li ticcekja ghax hu sew u sabitu jonhor. Dak il-hin serhet rasha li kien OK u telqet. cemplilha u qalilha jekk iccekkjatx u qaltu iva u staqsieha jekk kienx qed jiehu nifs u qaltlu iva. sikkina f'idu ghax kien jibza' li jidhol xi hadd fuqu. Sylvana Jo Muscat Zerafa fid-29 ta' Gunju, 2011 ikkonfermat il-kontenut tal-istqarrija bil-gurament. li qalulha li toqghod qrib tieghu Triq tal-Ghajn u wahda zzewget il-weekend li Qalilha li kienet Rosanne li waqqghetu down ghax semmietlu lil missieru u hu qalilha li ma jaf xejn fuq missieru. PS 1407 Frankie Ducker xehed fid- 9 ta' Marzu 2016 fejn spjega li fit-28 ta' Gunju, 2011 mar fir-residenza 'Grima Flats, Flat 5m Triq il-Qbajjar, Zebbug' fejn giet arrestata Maria Pawley u ghamlu tfittxija fir-residenza taghha kif ukoll fil-vettura FBR472 u tfittxija fid-dar ta' ommha ghax kienet qieghda toqghod ghand ommha fil- flat Block C, Flat 2, Triq tac-Cawla, il-Housing Estate, limiti tar-Rabat. It-tfittxijiet kienu fin-negattiv. PS664 Jason Benoit Trepa Torres fis-seduta tad-disgha (9) ta' Marzu tas-sena elfejn u sittax (2016) spjega li fis-sebgha u ghoxrin (27) ta' Gunju tas-sena elfejn u hdax (2011) kien gie infurmat dwar li kien hemm wiehed mejjet, marret fuq il-post u Cachia Barbara Calaio’ kien mejjet fuq is-sodda gol-kamra tas-sodda ta' fuq. Huwa kie hejja okkorenza. okkorrenza esebita bhala FP1 u kkonferma li ma ghandux xi jzid u x'inaqqas. Din il-Qorti sejra in succint taghmel referenza ghal verzjonijiet moghtija mix-xhieda Jethro Muscat Zerafa kien irilaxxa stqarrija li tinsab a fol 54 et sequitur immarkata bhala A fid- 29 ta' Gunju 2011. Dwar Oman Galea li instab mejjet spjega li 'Ilni nafu minn mindu konna tfal imma ma tantx kont narah ghax ta' tlettax-il sena gie joqghod San Pawl il-Baħar u bdejt inkellmu sew meta kellu sbatax-il sena. Naf li kien dahal il-habs fuq serq u x'hin hareg il-habib tieghi Steve Risso, ma hallinix naghmilha mieghu.' jekk Oman Galea kellux il-vizzju tad-droga wiegeb 'Qabel dahal il-habs, jigifiri madwar sentejn ilu, kien jiehu l-erojina. Gol-habs qata u minn hemmhekk ma baqax jiehu. inqatghalu l-kaz, jigifieri xi xahar ilu, rega' beda jiehu.' Mistoqsi kif jaf li rega beda jiehu, wiegeb 'Ghax Oman stess qalli li kien rega' beda jiehu darba fil. Jien ghidtlu li kont se niehdu jaghmel it-testijiet u jekk ma jkunx 'clean' ma nkellmux iktar, ghax ma stajtx peress li Spjega li Oman 'gieli kien ihossu 'depressed ghax kienu jghidu fuqu n- nies li kien dahal il-habs u affarijiet fil-passat. Oman kellu problema wkoll li ma kienx jaf min Oman kien jghix wahdu u qabel ma' Steve fl-appartament tieghu Dan daqs tlett snin ilu umbaghad mar jghix fid-dar ta' ommu. Huwa ta' spjegazzjoni ta' meta rah l-ahhar lil Oman, spjega li 'Is-Sibt li ghadda. Ghas-sitta ta' filghaxija ghaddejt ghalih bil-karozza tieghi. Dhalt ghalih kien fil-kcina jistennieni u morna Morna sax-Xlendi, Kappara, San Ġwann u d-Dwejra u ftit qabel l-22:00hrs wassaltu d-dar. L-ghada l-Hadd jien bdejt incempillu ghall- habta tal-16:00hrs u ma kienx qed jaqbdu. ghalxejn u cempilt lil Steve imma Steve ma rrispondiex lanqas. Dak il-hin bghatt messagg lil Steve bl-Ingliz u ghidtlu li jekk ried joqghod m'Oman wahdu u lili ma ridnix jaqbad u Wara l-hin, Steve bghatli li hu kien rieqed u m'ergajtx baghtlu. d-dar tieghi u ghidtlu kif ma kienux qeghdin jaqbdu l-'mobile' u Steve qali li anke' hu kien Tnejn cempilli Steve filghodu u qalli li Oman kellu bzonn imur jirregistra, u qalli biex immur nara jekk Oman qamx. Jien bdejt incempillu u ma rrispondiex. X'hin konna qeghdin Malta jien bdejt nghid lil Steve li kien hemm xi haga tinten u qalli li darba baqa' rieqed u kellu jqajmu wara 48 siegha. Imbaghad bdejt nghidlu li s-soltu x'hin iqum jibghat u Steve qalli imma jekk ikollu Ergajna bdejt ncemplulu u ddecidejna li nibghatu lit-tfajla tieghu biex tara ratux u qaltilna li ghadha ma ratux. Imbaghad Steve prova jcempel lil omm Oman u baghtilha messagg biex tmur ticcekkja qamx. 'methadone' u Steve qalli biex nitilqu fejn il-Knisja ta' Pompei, Ir-Rabat (Għawdex). ghall-'methadone' u sejjer lura cempilli Steve u qalli li kien hemm il-Pulizija u l-ambulanza quddiem id-dar t'Oman u qalli li kien instab mejjet.' Spjega li qabel Steve u Oman kellhom relazzjoni intima bejniethom. Spjega li Steve ihawwad xi haga fil-kokajina Kien jiehu l-smack l-Ingilterra. Bil-kelma 'ihawwad' ried jghid li jiehu izda sa fejn jaf hu ma jaqdix. Mistoqsi 'Taf ma min kien qed jghamila dan l-ahhar Oman?' wiegeb 'Naf li kien qed ikun ma certu wahda Connie, ma nafx il-kunjom, minn mindu dahal ir -ragel il-habs beda jmur jghinna fil qadi, u anki gieli telghatu Malta, u krietlu xi lukanda, u anki qalli hu, Oman, u qal ukoll li kienet ittih pakkett eroina b'xejn kuljum.' kemm kien ilu jghamilha ma Connie dan Oman wiegeb li 'kien ilu jghammila L-ahhar li ra lil Oman ma Connie kien daqs hmistax ilu kien jarah 'jidhol fil-karozza ta Connie u jkellimha, imma Steve rah ukoll, anki jinqeda. Imbad qal ukoll quddiem Steve u anki quddiemi.' Mistoqsi 'Jista' jkun li gieli Oman inqeda m'ghand il-Kajsu?' wiegeb 'Jista jkun, ghax hu kien qalli li fil bidu, mhux m'ghand Connie jew il-partner taghha Steve, imma semma kien il-kajsu.' jekk gieli ha mieghu, wiegeb 'Mhux issa, dan l ahhar le.' tixtru?' wiegeb 'M'ghand Connie, dan ilu qabel ma dahal il-Lesliz il-habs.' 'Ara nghidx sew li s-Sibt li ghadda veru mortu dawra bil-karozza int u Oman imma mhux biex idduru biss imma biex tixtru l-erojina u tehduha d-dar tieghu, naqblu?' wiegeb 'Le.' Ma kienx jaf bl-affarijiet li ghandhom x'jaqsmu mal-abbuz tad-droga li nstabu fid-dar ta' Oman. Din l-istqarrija giet igguramentata quddiem il-Magistrat inkwirenti fid- 29 ta' Gunju, B'zieda ma dan Jethro Muscat Zerafa ried jiccara li 'Meta jiena fl-istqarrija tieghi semmejt il-partner ta' Connie, certu Steve, ma nafx x'kunjomu, irrid niċċara illi dan mhuwiex l-istess Steve l-Ingliż illi huwa ħabib tiegħi u ta' oman imma ċertu Malti illi ma Naf li għandu karozza antika tal-marka Honda Civic, għandha kulur bejn griż u silver, u naf li ġie joqgħod Għawdex qisu xi sitta sebgħa ( ̃6 -7) xhur ilu, u naf illi jieħu l-methadone wkoll.' Spjega ukoll li 'jiena għamilt żmien nixtri d-droga mingħand il- partner li kellha qabel, din Connie. Dan kellu l-laqam il-Leslies, ċertu Joseph Urbas illi naf illi bħalissa qiegħed il-ħabs. Dik il-ħabta Connie kienet tkun miegħu meta dan kien ibiegħli d- Mistoqsi 'Mela inti fl-istqarrija li rrilaxxajt lill-Ispettur Johann Caruana Lauri stqarrejt illi kont tixtri d-droga mingħand Connie qabel ma daħal il-Leslies il-ħabs. Tista' tispeċifika x'ridt tghid biha?' wiegeb 'Eh, li hi, kont immur m'għand dan il-persuna, Joseph Urbas, u hi kienet tkun hemmhekk, u darba wkoll kont taċ-Ċawla li ġiet taqdini hi, quddiem il-ħanut.' Mistoqsi 'X'jiġifieri ġiet taqdik hi? X'ħin tgħid "ġiet taqdik hi quddiem il-ħanut"? tiftakar meta kien?' wiegeb 'Ma tantx niftakar eżatt iż-żmien imma ilu ilu sentejn, wara eżatt li ħriġt mill-home arrest. Jiġifieri kien qisu jien kont dħalt home arrest fl-aħħar ta' Jannar jiġifieri Frar, Marzu, April, Mejju, qisu għal Ġunju, Santa Luċija, Ta' Kerċem.' mhux tas-sena l-ohra ta' qabel jigifieri elfejn u disgha (2009). Minghand Connie xtara pakkett ta' eroina Kien dakinhar biss li xtara direttament minghand Connie mhux minghand il-Leslies fejn ma kienx hemm il-Leslies prezenti. hareg mill-home arrest li xtara minghand il-Leslies fejn kienet prezenti Connie qabel Houghton muri dokument li fih ritratt ta' mara u kkonferma li hija din Connie li semma fid-deposizzjoni tieghu. L-Ispettur Frank Vella Bardon quddiem il-Magistrat inkwirenti fl-istess jum prezenta dokument dwar dettalji personali ta' Maria Pawley maghrufa bhala Connie Borg Bonnici esebit bhala dokument B u ddikjara li dan id-dokument gie muri lix-xhud Jethro Muscat Zerafa li kkonferma quddiemu li r-ritratt li hemm fuq dan id-dokument Dan id-dokument bid-dettalji jinsab a fol 61. Jethro Muscat Zerafa xehed fil- 11 ta' Marzu ,2015 quddiem l-Ewwel Qorti diversament preseduta minn dik li ddeciediet il-kawza. Huwa spjega li kien ilu jaf lil Oman Galea Jghid b'referenza ghal Oman li qabel kellu vizzju ta' eroina. Kien jabbuza mill-eroina u exstacy. Mistoqsi jekk jaf minn fejn jew minghand min kien igibha dik id-droga wiegeb 'M'għandix idea.' Huwa gharaf lill-imputata, ilu jafha minn mindu missieru kien haj. Gieli kien go postijiet iltaqa maghha. Oman qal li 'Kien ħabib magħha għax kienet tħobbu wkoll hi.' Kienet tiehu hsiebu. wara li rrilaxxa l-istqarrija jghid li gara hafna u ma jiftakarx x'qal. Xehed li 'Jien mhux qed ngħid li mhux minnu jew li hu minnu; jien just qed ngħid, ma niftakarx minn dakinhar imma oman għalfejn kien imur għandha, kien imur għandha ħafna drabi. Anke jixtrilha ħalib u hekk xħin ikollha bzonn.' Xehed li Steve fuq Ħ' Attard kien qal 'Illi kellu upbringing mhux tajba ħafna u hekk għax ommu ma tantx kienet tagħti kas u li kellu bżonn l-għajnuna u kien jgħinu u kien beda joqgħd għandu u hekk għax hu missieru m'għandux, affarijiet fuq hekk. U li ġieli kellu xi problemi tad-droga u prova jgħinu minnhom mill-aħjar li seta'.' Mistoqsi dwar stqarrija guramentata fejn kien stqar li xtara droga minghand Connie qabel ma dahal l-Leslies il-habs wiegeb li ma jiftakax x'qal. wiegeb li 'Għax lanqas niftakar.' Jghid li 'ma niftakarx eżatt mingħand min kont nixtri jien għax jien ġrali ħafna minn dakinhar 'il hawn'. Jghid li Connie tnejn jaf, lill-imputata u lil Mistoqsi 'Fl-istqarrija tiegħu li qiegħda esebita ukoll, Sur Maġistrat, fit-tieni paġna jekk nista' nagħmel jiġifieri riferenza għaliha, jien għandi kopja jiġifieri, inti kont għidt illi Oman Galea ġieli xtara pakkett eroina mingħand Connie.' wiegeb 'Imma dak x'kien jgħidli hu.' Jghid li ma rax b'ghajnejh. Oman Galea kien qallu li kien jixtri droga, Jghid li minn meta rrilaxxa l- istqarrija spicca jixrob hafna, kien qed jigrilu hafna blackouts u hekk minn go Ma jiftakarx li qal il-kliem suggerit mill-Ispettur u cioe' fejn meta gie mistoqsi "Barra dakinhar kien hemm xi okkażjoni oħra fejn inti xtrajt id-droga eroina direttament mingħand Connie u mhux mingħand il-Leslies fejn ma kienx hemm il-Leslies Jghid li miet l-ikbar habib tieghu, tkun ixxukjat. X'għidtli? Erġa' għidli. Mela, Oman Galea qallek kemm kienet iżżommlu flus din Connie ta' dan il-pakkett eroina? Naħseb bħalma kienet iżżomm lil kulħadd, twenty jew thirty euros (€20- €30). Naħseb bħalma kien jixtriha kulħadd. Mistoqsi kemm kienet tbieghlu spiss u kemm 'kien imur għandha biex jixtri spiss?' Mistoqsi 'Inti hawnhekk kont għidtilna ki kienet ittih pakkett eroina b'xejn Milli għidtli għax qallek Oman Galea.' wiegeb 'Milli qalli hu, iva.' Jghid li lanqas jiftakar li qallu hekk lill-Ispettur. Jethro Muscat Zerafa xehed in kontro-ezami fid- 19 ta' Ottubru ,2017 fejn mistoqsi 'inti mingħand Connie Borg Bonnici hawn preżenti qatt ma xtrajt droga, int x'tgħidilna?' wiegeb 'Jien 23 ngħid bħalma diġa' għidt eh. Dak kien żmien diffiċli, jien blokkjajt ħafna affarijiet. niftakarx eżatt, għalxejn nipprova niftakar.' għidt dakinhar' wiegeb 'Anke' dakinhar għax hi qegħda tgħid tlett (3) okkażjonijiet li għidt differenti, meta jiena kien hemm meta tlajt Malta u meta ġejt tlajt hawnhekk quddiem il- Dawk tnejn (2). Allura kif hemm tlieta (3)?' Mistoqsi jekk dakinhar qal il-verita' wiegeb 'Ifhem jien nipprova ngħid il-verita' kemm nista'. Għalhekk tieħu l-ġurament.' Imma inti qatt xtrajt droga mingħand Connie Borg Bonnici? Fil-passat. Mhux issa taf. Għax issa qiegħed clean. Le, fil-passat mhux issa. Li kien hemm hi, li jista' li kien hemm hi preżenti… imma mingħandha personali jien ma niftakarx li xtrajtha mingħandha personali.' Mistoqsi 'Ara ngħidlekx sew illi mhux talli inti qatt ma xtrajt mingħand Connie, talli kif jirriżulta f'paġna 56 tal-proċess inti qatt ma rajt lil Connie taqdi lil Oman, illum mejjet.' iwegeb 'Dik jien diġa' għidtha.' Hu u Oman kienu jafu lil xulxin, marru skola flimkien Zaffarese Connie, spjega li 'Naf li kien imur jgħinha. Hi kienet tħobbu, ma hemmx xi tgħid, kienet tieħu ħsiebu hux. hu kien jieħu ħsiebha lura.' Mistoqsi dwar ir-referenza ghal Connie li kienet tinxtara d- droga minghand Connie jekk ghandux certezza mija fil-mija li kien qed jghid ghal Connie Borg Bonnici jew setghet kien ghal Connie r-ragel qal 'Ma għandix ċertezza mija fil- Jista' jkun li kien qed jirreferi ghal xi hadd iehor 'fid-dinja jista' jkun kollox.' Dwar Oman jghid li 'bħalma kont nikkonsma jien eh. Jien għaddejt minn żmien diffiċċli, kont nieħu l-eroina u hu kien jeħodha wkoll. Ifhimni minn kollox konna nieħdu. hekk, Ifhem droga hux.' Mistoqsi jekk qallux x'tip ta' droga kien jixtri minghand din Connie jew minghand dan Connie wiegeb 'U iva jista' jkun, jista' jkun. Għax ma nistgħax ngħidlek eżatt. Jien minn dakinhar mhux lil Oman biss tlift.' Jghid li l-mohh jibblokja hafna affarijiet. Ma jistax jghid ezatt. In ri-ezami kkonferma lil Connie ragel hu u Oman kienu jarawh, kien jiltaqa' Mistoqsi 'U inti dan il-persuna taf jekk jabbużax mid-droga?' wiegeb 'Ifhem ghandi idea', mistoqsi 'U x'idea għandek? Jabbuża jew le?' wiegeb 'Imma mbagħad ħa ngħiduha fl-aħħar mill-aħħar inti ma tistgħax tkun ċert mija fil-mija'. ma tiftakarx jekk kienx qed jixtri mingħand Connie? Mingħand Connie kien qed jixtri jew le?' wiegeb 'Mija fil-mija? Li aħna fil-Qorti rridu ngħidu mija fil-mija le.' Illi wara li l-Qorti tal-Appell Kriminali fl- 20 ta' Settembru, 2019 kienet annullat is- sentenza u baghtet l-atti lura lill-Ewwel Qorti, Jethro Muscat Zerafa xehed in kontro ezami fil- 15 ta' Jannar, 2020 quddiem il-Qorti li ppresediet is-sentenza appellata. Mistoqsi dwar li qal li ra lil Connie taghti lil Oman wiegeb li ma jahsibx li qal hekk qatt. Jghid li ghaffeg hafna u ltaqa ma hafna nies, ma jistax ikun cert mija fil-mija. Mistoqsi 'is-Sinjura qatt għaddietlek droga? Sempliċi d-domanda, iva jew le!' wiegeb 'Li kienet hi hi, ma naħsibx.' jistax isemmi. Jghid li jekk isemmi xi affarijiet tigi kontrih bhalma diga qed jigri l- Jghid li ghandu familja. Jghid li kien hemm hafna nies li kien jinqeda. Mistoqsi 'Hi qatt qdietek? Sempliċi!' wiegeb 'Li kienet ma' nies, iva.' 'Mingħandha qatt tatek?' wiegeb 'M'hiniex hundred per cent ċert. Dik il-biċċa.' minghand Joseph Urbas il-Leslies kien jinqeda. mieghu meta jinqeda wiegeb 'Ġieli probabbli.' wiegeb 'Kienet il-mara tiegħu.' Qatt ma kien jiltaqa god-dar. Mistoqsi 'Jiġifieri ġie li l-Leslies bagħat lilha b'xi ħaġa għalik?' wiegeb 'Meta kienet -' Dwar l-inkjesta qal 'Kont qiegħed sick u ridt nitlaq. Jien kont qiegħed Malta, kien wasalli l-ħin għall-mediċina, mort għaliha tard. Jien kont qed nieħu l-metadone qabel.' Dwar li fl-istqarrija kien qal li kien tac-Cawla li giet taqdini hi quddiem il-hanut, jghid li hemm aktar minn hanut wiehed tac-Cawla u li ma kienx jahdem dak iz-zmien. Ma jiftakarx. Mhux qed ngħid għax gdibt. Hemm differenza bejn tigdeb u ma tiftakarx x'ġara bl-eżatt.' Mistoqsi dwar li qal dak inhar, jghid li ma ghandux ghalfejn Suggerit lilu li dak iz-zmien Joseph Urbas kien il-habs wiegeb li forsi mar Jghid li mal-Leslies x'hin miet Oman lanqas kien ghadu jitkellem Dwar meta semma lil Connie Borg Bonnici fir-rigward tad-droga bhala zmien, wiegeb ghadda z-zmien, ma jistax jiftakar. Mistoqsi kellux ghalfejn jigdiblu lil Magistrat meta kkonferma l-istqarrija, wiegeb li ma kellux ghalfejn jigdiblu le, izda Ma jahsibx li gideb. Mistoqsi dwar jekk Oman qallux minn fejn kien igib id- droga qal 'Jien ma nafx qattx semmejt ismijiet imma mhiniex lest li ser nerġa' nsemmihom.' U jien x'ħin noħroġ minn hawn hekk ninkwieta, Tal-Pieta', bir- rispett kollu, xħin noħroġ minn hawnhekk -' Kien ikun ma Oman u ilu jafu ta' tlettax il- Mistoqsi jekk qallux li kienet taghtihielu Connie wiegeb 'X'kienet tagħtih ma Kien ikun għandha kuljum.' Jghid 'Dik ma għandhiex Hi lilu kienet tħobbu. Dik diġa' għidt jien.' Ma jiftakarx li Oman semma li kienet ittihielu hi. Steven Paul Risso irrilaxxa stqarrija bil-lingwa Ingliza fid- 29 ta' Gunju, 2011. Ilu jghix Ghawdex ftit aktar minn erba' (4) snin u Kien ilu jaf lil Oman Galea ghal tlett snin u Mistoqsi jekk ghandux problema bid-droga wiegeb li le ma Jikkonferma li jiehu kokajina 'On special occasions.' Ikkonferma li Oman Galea kellu problema bid-droga u li kien qallu li kien ilu jiehu droga minn meta kellu Kien juza kull tip ta' droga li jpoggi idejh fuqha. Qatt ma qasam L-ahhar li ra lil Oman kien is-Sibt filghodu u li Fid-dar ma rax affarijiet Dan gara tlett gimghat qabel f'Marsalforn, wara l-flat tieghu u t-tieni darba kienet fil-car park ta' Kappara, San Ġwann. Oman qallu li kienu jikkontjenu l-erojina. Fid- 29 ta' Gunju, 2011 Stephen Paul El Aida ikkonferma l-istqarrija tieghu bil- L-ahhar li ra lil Connie ma Oman kien il-Gimgha filghodu. Meta qalilha li se jirraportaha Wiegeb li madwar tlett gimghat ilu. PC 883 Paul Hills xehed quddiem il-Magistrat Inkwirenti fid- 29 ta' Gunju, 2011 fejn spjega li illum hu flimkien ma' PC 1371 u Steve Speranza nizlu fil-parking ta' Kappara, San Ġwann fejn hemmhekk huwa allega li kien halla zewg sachets go xaqq ta' hajt tas-sejjieh fil-parking area. Marru fuq il-post ghal habta tad-disgha u kwart fejn irrikonoxxa l-post fejn kienu u sabuhom fil-post li semma huwa. Qallu gol-hajt, xaqq Huwa kkonferma li dawn huma s-sachets li kkonferma li dawn huma. Dawn is-sachets kif instabu go foil tqeghdu go borza tal- PC 1371 Alfred Cachia Marsh quddiem il-Magistrat Inkwirenti ukoll xehed li llejla ghal xi d- 9.15pm wara li Steve Speranza li gharaf quddiemu qal quddiem il-Magistrat li kien lest u ftakar f'zewg sachets li kien heba u ha minghand Oman, kien lest li jinzel maghhom fil-prezenza tgahhom jara jergax isibuhom u fil-fatt nizlu fuq il-post, u wara li fittxu ftit fil-hajt kien hu stess li sabhom dawn iz-zewg sachets u uzaw turnavit biex gibduhom lura. Gabruhom u gharaf li kienu l-istess zewg sachets. Inkwirenti fid- 29 ta' Gunju, 2011 fejn gie muri dokument 'E' li jikkontjeni plastic bag Dan kien madwar tlett gimghat ilu izda ma jiftakarx ezatt id-data. Stephen Paul Risso xehed bil-lingwa Ingliza fit- 8 ta' Novembru, 2016 quddiem l-Ewwel Qorti diversament preseduta minn dik li ddecidiet is-sentenza appellata. Huwa kkonferma li qal dak imnizzel fl-istqarrija a fol 62 sa 673 lil Pulizija. ukoll x'qal lil Magistrat. Mistoqsi dwar li fl-istqarrija semma persuna, huwa gharaf lil Ix-xhud cahad li kien qieghed jiehu drogi maghhom. Qatt ma rahhom jiehdu drogi 3 L-istqarrija tinsab a fol 62 sa 64 filwaqt li dak mistqar quddiem il-Magistrat Inkwirenti jinsab a fol 65 sa 67. Huwa rega xehed quddiem il-Magistrat Inkwirenti a fol 76 sa 77. Ikkonferma li qal dak il-kliem u li 'I didn't Dalghodu qal lill-imputata 'hello' jew 'good morning' izda ma ddiskutiex il-kaz mal-imputata. li qal li Connie taghtu pakketti maghmulha mill-foil wiegeb 'I've told you. Mistoqsi dwar li fl-istatement qal 'I Kien wissa lil Connie dwar bad influence. Dwar il-pakketti silver li semma fl-istatement spjega li 'They Mistoqsi jekk Oman qallux minn fejn gabhom wiegeb 'No he said Ma jiftakarx fejn kien dakinhar izda jekk qal li kien fil-carpark mela hemm kellu jkun. Dwar li kien qal li ra Jghid li 'I've Oman kellu problema ta' droga minn Iltaqa ma' Oman meta Oman kellu hmistax u miet ta' dsatax. Qatt ma rahom jiehdu droga fil-kumpanija Mistoqsi jekk fix-xahar qabel ma miet jekk kienx permess jew kienx imur Stephen Paul Risso xehed bil-lingwa Ingliza in kontro-ezami fid- 19 ta' Ottubru, 2017 u saret referenza mid-difiza ghal dak li qal a fol 230 fejn kien qal li wahhal fl- imputata u kkonferma li kien qal hekk. Mistoqsi dwar il- motivazzjoni tar-retraction tal-allegazzjonijiet li kien ghamel fl-istatement wiegeb Mistoqsi b'referenza ghal dak li qal fl- Jikkonferma li kien qieghed jirreferi ghall-imputata. Saret referenza ghall-istqarrija dwar dak li ra jigri u cioe' Oman mal-karozza ta' Connie fejn taghha flus u taghtu packets ta' foil u dak li gara fil-car park Kappara, San Ġwann u mistoqsi jiftakarx jghid iva u ikkonferma il-firma tieghu fl-ahhar tal-istqarrija. Mistoqsi meta kien qieghed jghid il-verita jekk dak in-nhar fl-elfejn u Jiftakar li kkonferma l-istqarrija quddiem il-Magistrat. Illi wara li l-Qorti tal-Appell Kriminali fis-seduta tal- 20 ta' 2019 kienet annullat is- sentenza u baghtet l-atti lura lill-Ewwel Qorti, Stephan Risso rega xehed bil- lingwa Ingliza in kontro-ezami fil-15 ta' Jannar,2020 din id-darba quddiem il- Magistrat li ppresediet il-Qorti li ddecidiet is-sentenza appellata. Mistoqsi dwar il- verita' peress li kien ta' verzjonijiet differenti qal 'I seen an exchange take place, I was Meta kien miexi mal-kelb ma kienx miexi ma' Oman. Kien rahhom hekk ghalhekk jikkonferma li ma jafx kemm kien ilhom hemm u ma Ma jistax jikkonferma jekk l- exchange tal-pakkett kienx qed isir minghand Oman jew minghand Connie. Intqal: Ma jistax jghid jekk kienx qed juri xi haga lilha jew jekk kienx qed jircievi xi haga minghandha. Jikkonferma li l-gesture li ra kien ta' persuna li jkun ircieva xi Huwa ma rax exchange ta' flus. Ikkonferma li Oman irrefera ghal Connie bhala Jghid li kien ihobba peress li ommu ta' vera ma kinitx omm tajba. Jghid li kulhadd kien jaf. Kien jghidlu li kien ikun maghha u l-boyfriend taghha. Kien jarah fi stat normali meta jitlaq mid-dar. Jikkonferma li ma kienx jinnega. Ma kienx jghid li kien qed jiehu droga u li kien ma' Qatt ma ra lil Oman jiehu droga fil-prezenza ta' Connie. Matul il-gimgha Jikkonferma li Oman kien jghid li Connie gieli preparatlu ikel u li qal li habba bhala omm u hi bhala Kienu hbieb u kellhom relazzjoni tajba ghal zmien twil. Mhux kull darba li Kienet l-istess okkazzjoni, hadlu z- zewg pakketti li ra f'idejh. Ikkonfrontah u nnega li gab dawn l-affarijiet minghand Connie. Kien jiltaqa occasions -' L-ahhar darba kien fil-parking ta' Kappara, San Ġwann u l-ewwel hdejn l- Ma rax id-droga jinghaddew minn id minn id Connie ghal idejh u lanqas flus. Mistoqsi mill-Qorti x'gieghlu jahseb li hi kienet qed tissuplixxih bid-droga wiegeb Mistoqsi ghala t-tieni darba li xehed kien biddel il-verzjoni, qal li ma kienx Uza droga mhux f'okkazjoni wahda. Ix-xhud kien il- habs minhabba vjolenza u droga. Kellu boyfriend jismu Jake li miet b'overdose ta' Ma kienx il-boyfriend dak iz-zmien. Ikkonferma li kellu hbieb li kienu jiehdu Ma jistax jikkonferma jekk Jethro kienx jissuplixxi droga lil Oman. Sa fejn jaf hu Jethro ma kienx qieghed Kien busy dak inhar u ma kkonfrontahx. Ma kinitx ixxukjata, ma kienx hemm denials. Ma jiftakarx ezatt meta, ma kienx snin qabel ma miet. Ghadu f'kuntatt ma Jethro, ghadhom hbieb. ma ghandux kuntatt, jekk jaraha ghaddejja jghidilha hello. Mill-istqarrija rilaxxata minn Maria Concetta Giglio fid- 29 ta' Gunju, 2011 li l- ammissibilita' taghha ma gietx ikkonestata mill-appellanta nonostante l-fatt li din mhijiex iffirmata mill-imputata u li hi ma nghatatx id-dritt li jkollha Avukat prezenti waqt it-tehid tal-istqarrija u ghalhekk din il-Qorti qieghda tqisha ammissibbli, hija 36 kienet cahdet li tiehu droga izda li tiehu methadone u li qed inaqsulha d-doza Spjegat li kienet taf lil Ħ' Attard, li daqs tlett snin ilu Ħ' Attard beda jkellem lil ex partner taghha Joseph Urbas fuq droga u saret tafu. ikel mal-habib tieghu u li meta gie d-dar taghha ma deherx li kellu problema anzi Ratu madwar erba' gimghat ilu meta gie d-dar u ma gharfitux. x'kien qed ihawwad u qalilha li rega waqa. Staqsieha ghal sigaretti u flus, taghtu Meta ratu l-ahhar qal li xeba jghix ghax kellu xi jghid ma' Steve, hassu abbandunat ghax hadd qisu ma baqa' jhobbu. wicc ghax ma riditx inkwiet id-dar, ma riditx dak it-tip ta' nies u xorta baqa jcemplilha jghidilha 'Mum int orrajt', xtaq li kienet ommu. Cahdet li daqs tlett gimghat ilu bieghitlu f'zewg okkazzjonijiet l-erojina lil Ħ' Attard. Tghid li ma jistax ikun ghax ma ghadhiex tghix f'dik il-hajja. Jghaddu bis-sickness benefit hi u Kellha ragel ibiegh qabel u ma tridx tmur gewwa. Cahdet li meta dahal Joe Urbas l-habs, lahqet floku tbiegh. Il-Gimgha li ghaddiet baghtilha messagg Oman li kien ha jcemplilha iktar tard ghax kien sejjer jiekol ma' tfajla u fil-fatt ma cempliliex. Tichad li kienet qed taghmilha ta' spiss mieghu, tghid li darba taghtu lift minn fuq il- bus stop ta' Kappara, San Ġwann u darba ohra ratu t-Tigrija, ftit il-fuq mill-Ghassa tar-Rabat. Jiddispjaciha ghalih izda wissietu kemm il-darba biex ma jiehux. L-imputata Maria Concetta Giglio fis-seduta tas- 27 ta' Frar, 2020 cahdet li f'Gunju 2011 u z-zmien ta' qabel din id-data forniet jew bieghet id-droga eroina f'Ghawdex. Tghid li l-parking ta' Kappara, San Ġwann qatt ma marret. Qatt ma qieghdet pakketti hemmhekk, tghid li lil Oman kienet thobbu qisha binha u li qatt ma taghtu droga. Mistoqsija 'Lil Oman biss qatt ma tajt droga?' wiegbet le. qatt ma nizlet lejn il-parking. Tghid forsi kienet tghaddi mill-Creek u ddawwar hekk. Dwar Oman qalet li darba kienet ratu jithadded mal-ex, l-ex telqitu xi l-2007, 2008 Li 'Kont iġiebli ħniena, għax indunajt għalfejn. B'hekk kont nafu lil Oman u kont ngħidlu jien xħin tlaqt lil Joseph u rajtu kulħadd jgħid hello u bye hawnhekk, Għawdex żgħir, u bdejt narah qisu jibbildja, you know kien imur body wieghts, bħalma kien imur it- tifel tiegħi, s'intendi, allura bdejt nieħu pjaċir u bqajt nkellmu u hekk, u bdejna you know, jiena ma kontx nuża, ma kontx inbiegħ, u hu lanqas u kont vera ferħana, u beda jgħid l- istorja tiegħu għalfejn kien waqa' fuq id-drogi qabel u hekk, qalli għaliex ommu kellha ħafna tfal minn ta' dak u minn ta' l-ieħor. Kien jixtieq li jiena l-mummy tiegħu għax ra kif rabbejt lil ibni jiena. Qal li ta' sittax-il (16) sena ommu bagħtitu jmur ma' raġel, hemmhekk jiena qalbi żgħira u kien kisirni, għax ma nistennihiex omm tibgħat lil binha jew lil bintha f'dak ix- xogħol...' Spjega kif kellha bedroom vojta u qaltlu li filkas jiehu l-bedroom hawn, kul Spjegat li Stephen Risso kellu Oman kien isaqsiha ghandhiex bzonn xi haga mill-hanut. lil Joseph Urbas ghax ma riditux go darha aktar, spjegat li Oman kien qata d-droga, kienet ila ma tara lil Oman xi xahar qabel ma miet, li ratu gholob, tghid li filli bodybuilder u filli ntefa qisu skeletru fuq il-mejda tal-ikel taghha u kien hemm Steve Muscat Zerafa mill-Mosta u rat idejh kollha labar. dan quddiem Steve Muscat Zerafa li ghamlet xi sena u nofs mieghu. Oman qalilha li 'erġajt qbadt il-dak, għax Jethro qalibhieli ma' Steve.' Tghid li sitt xhur qabel kienet tellghathom jieklu ghandha kemm il-darba Tghid li Durward Steve kellu dak il-pussess fuqu, kien juzah Tghid 'Jagħtih l-flus, jużah in the bed, jużah as well biex iġiblu xi affarijiet.' bhal Tghid li qed tassumi. Tghid 'kien jaħdem bħala body bouncer at the MoJo's. U mill- għajnejn il-bniedem jintagħraf'. Tghid li 'His pupils very big, mhux dilated bħal meta ġie hawnhekk qisu jrid jaqa' mal-art u l-mimi t'għajnejh daqs naqra. Għax jien nistudja fuq dawn l-affarijiet.' Tghid li lil Oman 'għidtlu "għalfejn erġajt waqajt Oman?", u qalli erġajt bdejt nuża, qalibhieli Jethro Muscat Zerafa, u sebaħ u dalam. Hu ntefa' ġod-dar li kellha ommu Reġina, jisimha kienet ommu, li kienet bagħtitu ta' sixteen Tghid li kienet tghix ma Steve Muscat Zerafa li kien ihobb jerfa idejh fuqha u Oman kien icemplilha l-ahhar xahar isaqsiha jistax jghaddi u kienet tghidli le Tghid li i-kuxjenza tnigiza ghax ma ghenitux fl-ahhar xahar ta' hajtu. Steve Muscat Zerafa ma riedux hemm fuq ghax beza' li jtella xi pakkett jew xi siringa u jigu fit-trouble. In kontro-ezami mistoqsija kemm kienet tiltaqa' spiss ma Oman Galea wiegbet li kien jghaddi isaqsiha ghandiex bzonn xi haga mill-hanut, kien forsi jigi tlett darbiet fil- Meta ezempju kien ikollu xi jghid ma' Steve, kien ikun bil-guh. ghandix bzonn xi haga mill-hanut. Tghid li Oman Geala ma kienx jabbuza mid- Tghid li ndunat li l-ahhar xahar kien jabbuza billi kien gie skeletru. Kienet ila 38 xahar ma tarah qabel ma miet. Li darba ratu t-tigrija tar-Rabat tiela ma' wahda Robin Tghid li Robin kienet tmur tahdem ghalih wkoll u taghtih il-flus u kienet tuza l-cocaine ghax wara sabitha u qaltilha li kien jiehu kollox. Spjegat kif kienet il-habs fuq droga, li kienu qabduha bi tlett grammi u wehlet sena u ofs u elf ewro multa u li minn hemm ghamlet weghda li ma tmiss xejn aktar. Ma jidhirlix li qatt nizlet Tghid li darb anizel maghha Malta. breaks, Buckingham u hekk u telatu maghha biex taghtih break mir-rutina. Cahdet li gieli nizlu Malta biex itellghu l-heroin Ghawdex. Tghid li ghaddew is-snin u ghaddewha Tghid li Steve Muscat Zerafa dejjem maghha kien ikun. Bil-vettura kienet ratu fit-Tigrija, Ir-Rabat (Għawdex) ma Robin u mal-kugin tieghu kien gie mis-safar. ixxejirlu u tibqa' ghaddejja ghax dejjem ma Steve hi. Qatt ma taghtu pakketti bid- droga, tghid 'mela jien kont inbiegħ!'. Steve Muscat Zerafa xehed fil- 5 ta' Gunju, 2020 fejn spjega li kien jghix ma Connie u Galea Bonavia joqghodu Kappara, San Ġwann, fit-telgha lejn il- Qbajjar. Kien jafu lil Omar, kien habib ta' Connie. Kien jghajtilha 'ma' bhala omm u Ma tantx kien jehu pjacir bih ghax kellu naqra kunfidenzja zejda maghha imma ma kienx jigi ta' spiss. Kien jitrenja ghal body building, kien tajjeb jidher fit. Darba gew jieklu ghandhom. darba sa tnejn kienu gew, ma jafx kemm ghax nesa, ilu. Kienu hadu pjacir. ma kienx jaghtih l-impressjoni li jibza minnha ghad dejjem jghannaq u jbewwes fiha Kien jiddejjaq minn li miet ghax kellu kunfidenza zejda, joqghodu jitkellmu u Kienu jiggieldu hafna fuq hekk. Kien jghajtilha ma u joqghod jitkellem maghha u kummiedji u hekk. Jghid li fl-ahhar kien gie hekk, induna li qed imiss xi haga. Kien gie d-dar rega u kien qalilha li ma jridux iktar hawn ghax ha jigi f'xi inkwiet dan bih jew ikollu xi haga. kienu boyfriends sa fejn jaf hu. Jghid li ma kien jara xejn hazin, ma kienu jaghmlu xejn hazin, kunfidenza minn naha Ma kienx jigi ta' spiss izda qisu kullimkien tieghu. Induna li qed imiss xi haga ghax gie hekk filli big boy mibni u filli. Meta gew jieklu kien ghadu tajjeb. kellu tifel kien jigi maghhom, kienet relazzjoni komuni, jikru d-DVDs u jmorru s'ghand ommha kienet il-harga taghhom. qal li ma kienx ilu jafha, kemm kienu ilu maghha kien jafha. kien tela Ghawdex kien iltaqa' maghha go bar u damu sena izda ma jafx meta spiccat ir-relazzjoni. li miet dak il-guvni. Meta miet kienu ghadhom flimkien ghax jiftakar li kienu ghand ommha u gew il-pulizija u qalulha biex ifittxulha d-dar. Meta kienet mieghu ma kinitx tiehu droga. Kienet qaltlu, u l-mistura inqatghet, ma baqghetx tiehu l-mistura. Jghid li l-mistura ghal 'Coke u hekk' tiehodha. jiftakarx qaltlux kinitx tiehu eroina. Dwar Omar jghid li 'Naf li, naf li kien x'jgħidulu, li kien jieħu u qal li kien clean imma. Meta kont nafu jien clean kien.' ikkonferma li meta gew jieklu kien sew u li l-partner tieghu kien qal li wehel il-habs ghax akkuzawh li miet il-partner tieghu. Dwar 'Omar' jghid li kien bniedem sabih u gie qisu marid. kienx qieghed ihuf maghhom, meta irqaq ma kienx qed jigi d-dar, kif rah hekk qalilha 'dan ma rridux hawn jiena għax ħa jġibna f'xi inkwiet." qaltlu li ma ggibux l'hawn iktar u minn dakinhar ma rahx. Ma jistax jghid li kienet tiltaqa' mieghu x'imkien iehor ghax maghha kien ikun il-hin kollu, kellhom karozza wahda, kien imur ghand ommha maghha u jigi lura maghha. jitkellmu fuq il-partner tieghu ghax kien qed ihoss li qed jabbandunah. Ma kinitx qed ittih zgur ghax kien ikun hemm xhud hu, quddiemu qatt ma sar xejn u kienu kunu flimkien. Meta kien jinzel Malta kienet tigi Forsi xi darba nizel Malta u ma gietx mieghu forsi. ri-ezami qal li dak iz-zmien ma kienx jahdem, kienu bir-rielef, iktar tard ftit qabel ma spiccaw sab xoghol. Ikkunsidrat; Jirrizulta car li fl-istqarrijiet rilaxxati minn Steven Lepre Risso, fl-atti indikati b'diversi verzjonijiet ta' ismu u kunjomu kif ukoll minn Jethro Muscat Zerafa, huma kienu kkonfermaw li l-mejjet Oman Calaio’ kien jixtri droga minghand l-imputata u f'waqt minnhom Jethro Muscat Zerafa anke kkonferma li kien anke xtara minghandha huwa Minkejja li dawn l-istqarrijiet gew igguramentati quddiem il-Magistrat Inkwirenti, meta dawn ix-xhieda gew biex jixhdu fil-proceduri kontra l-appellanta, huma f'xi waqtiet dawru kliemhom u rega bdielhom fuq dak li qalu fis-sens li qalu li jew ma kienux certu fuq dak li interpretaw jew li kienu nesew x'raw u x'qalu. Kif meqjus fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Christopher ATKIN'4: '18.L-akbar sfida li jkollu kull Ġudikant hi li huwa jkun jixtieq dejjem jasal li jiskopri l-verita Dan peress li l-evidenza li jkollu quddiemu kemm dik diretta, kif ukoll dik indiretta, mhux dejjem neċessarjament iwasluh għall-dik il-verita'. Xhud jista' jkun konsistenti kemm fil-veritajiet li jgħid, kif ukoll fil-gideb li jista' jkun qiegħed jgħid. U huwa għalhekk li jeżisti wkoll ir-reat ta' sperġur għaliex il-Qrati mhux dejjem ikunu f'qagħda li jikxfu l-verita storika mix-xiehda tax-xhieda li jixhdu quddiemhom. U f'kull każ, il-Qorti ma għandhiex il-fakulta li taqra l-imħuħ tax-xhieda biex tifhem xi jkollhom f'moħħhom, f'qalbhom u fil-kuxjenza tagħhom. Il-Qorti trid tistrieħ fuq il-provi diretti u indiretti li jkunu nġiebu quddiemha u tasal għall-konklużjonijiet tagħha in bażi għalihom biss. 19.L-evidenza indiretta, ċjoe dik li tistrieħ prinċipalment fuq iċ- ċirkostanzi partikolari tal- każ, għalkemm mhix giddieba, tista' tkun qarrieqa. Huwa għalhekk li dawn il-Qrati dejjem straħu fuq il- massima li biex l-evidenza ċirkostanzjali tkun is-sies ta' sejbien ta' ħtija, din trid tkun inevitabbilment univoka. Ċjoe li tipponta biss u esklussivament lejn direzzjoni waħda. U xejn ħliefha. Għax altrimenti, din it-tip t'evidenza tista' tiżvijja lil Ġudikant mir- riċerka tiegħu tal-verita. Il-Liġi penali ma teħtieġx li biex persuna tiġi misjuba ħatja tkun trid tiġi stabbilita s- suffiċjenza probatorja taċ-ċertezza assoluta, u dan għaliex Qorti rari ħafna tista' tkun konfrontata b'dan il-livell ta' prova. Fil-Liġi Maltija, bħal dawk li jsegwu l-proċedura penali imnisla mis-sistema Anglo-Sassoni, huwa biżżejjed li Qorti ta' Ġustizzja Kriminali tkun konvinta lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni mill-provi imresqa mill-Prosekuzzjoni, u li ma jkunux ġew newtralizzati fuq bażi ta' probabbilta' mid-Difiża, sabiex tkun tista' ssib ħtija. 21.Dawn il-provi pero jridu qabel xejn ikunu jirrispettaw ir-regoli tal- evidenza fi proċedimenti penali, ċjoe l-Law of Evidence. Jekk dawk il-provi jkunu jikkonsistu prinċipalment fil-verżjoni ta' xhud waħdieni, il-Qorti xorta waħda tista' tasal sal-grad ta' prova rikjest fi proċedimenti kriminali, jekk dak ix-xhud ikun ġie emnut; u dan peress li f'din 4 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-23 ta' Lulju 2020 (Appell numru 437 tal-2018) l-eventwalita, din ix-xiehda ssir biżżejjed biex tagħmel prova sħiħa u kompluta minn kollox, daqs kemm kieku l-fatt ġie ippruvat minn żewġ xhieda jew aktar. Jiġifieri huwa legalment korrett u permissibbli Qorti ta' Ġustizzja Kriminali tasal li ssib ħtija f'persuna akkużata fuq ix-xiehda ta' xhud wieħed biss. 22.Biss din il-konklużjoni l-Qorti tista' tasal għaliha biss wara li tkun għarblet il-provi ammissibbli kollha li jkunu tressqu quddiemha, jiġifieri kemm l-evidenza ordinarja kif ukoll dik esperta, kemm dik diretta u kif ukoll dik indiretta, b'mod li fl-aħħar mill-aħħar dik il- Qorti tikkonkludi li tkun żgura moralment, sure bl-Ingliż u fis- sistema Legali Ingliż,5 li l-każ seħħ skont kif tkun qed tipprospetta l- Prosekuzzjoni. 23.Fil-ġurisdizzjoni Maltija sabiex Qorti ta' Ġustizzja Kriminali tkun tista' ssib persuna akkużata ħatja ta' reat il-grad ta' suffiċjenza probatorja meħtieġ huwa dak lil hinn minn kull dubju dettat mir- raġuni. Dan huwa l-ogħla livell ta' prova li l-Liġi teħtieġ; li filwaqt li ma' jeħtieġx iċ-ċertezza assoluta, mill-banda l-oħra huwa ogħla mill- bilanċ tal-probabbilitajiet. Fil-każ Ingliż Majid,6 Lord Moses stqarr hekk : 24.Inoltre, fil-ktieb tagħhom The Modern Law on Evidence, Adrian Mercieca u Paul Steer jgħidu s-segwenti : - 5 R v Majid, 2009, EWCA Crim 2563, CA at 2 (Din ir-referenza tinsab fin-nota ta' qiegh il-pagna enumerata sitta (6) tas-sentenza citata.) 6 ibid. (Din ir-referenza tinsab fin-nota ta' qiegh il-pagna enumerata sebgha (7) fis-sentenza citata.) 7 Oxford University Press, 2012, p. 106 – 108. (Din ir-referenza tinsab fin-nota ta' qiegh il-pagna enumerata tmienja (8) fis-sentenza citata.) 25.Illi din it-tifsira insibuha fil-ġurisprudenza Maltija għal għexieren ta' snin. Meta jiġi biex ifisser dan il-grad ta' prova fi proċedimenti kriminali, L-Imdina William Probets kien xi drabi jirreferi għal- kunċett bħala l-prinċipju tas-sikurezza. Hekk per eżempju fl-appell kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Esposito deċiża mill-Qorti Kriminali nhar il-25 t'April 1957 dik il-Qorti kienet qalet li f'dak il- każ, in bażi għall-provi miġjuba quddiemha hija setgħet tasal b'sikurezza għall-konklużjoni fir-rigward tal-istat tal-imputat, liema stat fattwali kellu jiġi pruvat in bażi għal suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni. B'hekk dik il- Qorti ġja fl-1957 kienet irrikonoxxiet l-ekwivalenza bejn l-istat mentali ta' sikurezza mas-suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni, kif ukoll illum rifless fil-ġurisprudenza l- aktar reċenti fl-Ingilterra u Wales. 26.Huwa biss meta jkun hemm id-dubju veru, bażat fuq ir-raġuni, fuq is-sens komun u fuq il-buon sens, ċjoe d-dubju li jibqa' jippersisti wara li jsir stħarriġ dettaljat u b'attenzjoni, b'diliġenza u b'mod imparzjali tal-provi u l-argumenti kollha li jkunu ġew imresqin mill-Prosekuzzjoni u mid-Difiża li mbagħad, jekk jibqa' jippersisti dan id- dubju jkun jista' jingħad li dak il-livell ta' sikurezza, ossija suffiċjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni ma jkunx intlaħaq; u li allura bħala konsegwenza, l- akkużat ikun irid jiġi dikjarat mhux ħati tal-akkużi miġjuba kontrih.' Filwaqt li fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur M. lunco Torpiano) Vs Joseph 'Banavage din il-Qorti thoss li fuq il-bazi tal-provi mismugha - li prezumibilment kienu l-istess quddiem l-Ewwel Qorti - dik il-Qorti setghet legalment u logikament tasal ghall- konkluzzjoni ta' htija wkoll dwar it-tielet u r-raba imputazzjoni. Illi mhux kull konflitt fil- provi ghandu awtomatikament iwassal ghall-liberazzjoni tal-persuna akkuzata . Qorti, f' kaz ta' konflitt fil-provi, trid tevalwa l-provi skond il-kriterji enuncjati fl-artikolu 637 tal- Kodici Kriminali w tasal ghall-konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f' hix ser Apparti li hemm erba xiehda li jghidu li l-appellant hebb ghall- martu w ta' daqqa ta' ponn lill-ommha Lucia Buttigieg Vella, hemm il- prova indiretta w indizjarja 8 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fid-9 ta' Lulju, 2003 (Appell Kriminali Numru: 59/2003) tal-ferita fuq mohh Lucia Buttigieg Vella kif certifikata mit-tabib li l-appellant ma setax jaghti spjegazzjoni ghaliha. Dan l-element ta' "circumstantial evidence" serjament jimmina l- kredibilita' tal-appellant u jwassal biex il-mizien tal-kredibilita' jxaqleb b'mod li jwassal sal- grad tal-konvinciment morali kontra l- versjoni tal-appellant . Ghalhekk din il-Qorti ma thossx li ghandha raguni serja bizzejjed biex tvarja l-apprezzament tal-provi li ghamlet l- Ewwel Qorti fis-sentenza appellata w fejn emmnet il- versjoni ta' mart l-appellant , ommha w hutha w skartat ic- cahda kategorika tal-appellant u ta' missieru .' L-appellanta taghmel referenza ghall-artikoli 630, 633, 636 u 637 tal-Kapitolu 9 tal- Ligijiet ta' Malta. Dawn jaqraw: Ħadd ma jista' jiġi eskluż milli jixhed minħabba li ma jkollux xi età partikulari; hu biżżejjed illi l-qorti tkun sodisfatta illi x-xhud, għalkemm mhux tal-età, jaf illi hija ħaġa ħażina li wieħed jixhed il-falz.' (1) Ebda eċċezzjoni kontra l-kompetenza ta' xhud ma tista' tingħata minħabba li hu jkun il-parti li għamlet id-denunzja, jew il-kwerela, jew ir-rapport jew ir-rikors li fuqhom ikunu nbdew il-proċeduri, inkella minħabba li x-xhud ikun jiġi mid-demm jew imħallat bi żwieġ, jew minħabba li jkollu kuntratt, impieg, jew interess ieħor mal-parti hawn fuq imsemmija, jew mal-imputat jew akkużat; imma f'kull każ bħal dan, ix-xhud jiġi mismugħ, u mingħandu jiġġudika l-fatti, meta jkun għal kollox persważ u konvint lix-xiehda hija vera, għandu jipproċedi fuq dik ix-xiehda bl-istess mod sħiħ u ferm, daqs li kieku dawk il-fatti ġew ippruvati minn persuna barranija jew minn wieħed li m'għandu xejn x'jaqsam kif jingħad hawn fuq. (2) Madankollu, jitħalla fid-diskrezzjoni tal-qorti, li tieħu qies tal-grad ta' qrubija tax-xhud mid-demm, tal-mod li bih huwa juri li kieku ma jixtieqx jixhed kontra l-mara jew kontra r- raġel, kontra s-sieħeb tiegħu jew tagħha f'unjoni ċivili jew kontra l-koabitant tiegħu jew tagħha, kontra axxendent jew dixxendent, jew kontra ħuh, oħtu, iz-ziju, in-neputi, u ta' ċirkostanzi partikulari oħra tal-każ, biex ma ġġegħelx jixhed ix-xhud illi juri li jixtieq li ma jixhedx kontra persuna li tiġi minnu f'xi wieħed jew ieħor mill-gradi hawn fuq imsemmija.' Ebda eċċezzjoni dwar il-kompetenza ta' xhud ma tiġi milqugħa minħabba - (a) li milli jistqarr huwa nnifsu, jew xort'oħra, jinsab li huwa kien sar ħati ta' reat jew li b'xi mod kien ġie misjub ħati, ikkundannat, imċanfar, jew imwaħħal piena minn qorti jew awtorità oħra; jew (b) li kien imputat tal-istess reat li fuqu tkun meħtieġa x-xiehda tiegħu, meta l-Gvern ikun wegħdu jew tah l-impunità sabiex hekk ikun jista' jixhed; jew (ċ) li jkollu interess fil-kwistjoni li fuqha tkun meħtieġa x-xiehda tiegħu, jew fir-riżultat tal- (d) li, f'kaz ta' xhud li jkun ġie ammess biex jibbenefika taħt il-programm ta' ħarsien ta' xhieda mwaqqaf skont it-Titolu IV tat-Taqsima III tal-Att dwar il-Pulizija, ix-xhud kien imputat tal-istess reat li fuqu tkun meħtieġa x-xiehda tiegħu jew li hu soġġett li jkun imħarrek fil-futur fir-rigward tal-imsemmi reat jew ta' xi reat relatat.' L-eċċezzjonijiet dwar waħda jew oħra mir-raġunijiet imsemmijin fl-artikoli 630, 633 u 636, jolqtu biss il-kredibbiltà tax-xhud, u fuq din, id-deċiżjoni titħalla fid-diskrezzjoni ta' mingħandu jiġġudika l-fatti, billi jittieħed qies tal-imġieba, kondotta u karattru tax-xhud, tal- fatt jekk ix-xiehda għandhiex mis-sewwa jew hix konsistenti, u ta' fattizzi oħra tax-xiehda tiegħu, u jekk ix-xiehda hix imsaħħa minn xiehda oħra, u taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ: Iżda attenzjoni partikolari għandha tingħata sabiex jiġi assigurat li evidenza relatata mal-istorja u l-imġiba sesswali tal-vittma ma tkunx permessa sakemm ma tkunx relevanti u neċessarja.' Kif ikkunsidrat minn din il-Qorti fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija Vs John Pearson.'9: 'Il-ligi ma tghidx meta xhud huwiex kredibbli jew le izda tipprovdi guidelines ta' kif ghandha tasal biex tiggudika jekk persuna hux qed ighid il-verita jew le. Biex il-Qort tara jekk xhud hux kredibbli jew le trid taghmel certu ezercizzju, minkejja li l-ligi tipprovdi certu guidelines fosthom biex tara jekk xhud hux kredibbli jew le fl-apprezzament tieghu, tara x'interess ghandu li qed jixhed b'certu mod. Tara per ezempju l-komportament tieghu, kif igib ruhu waqt li qed jixed, fil-karattru tieghu, il-mod kif jirrispondi, fuq xi domandi, jekk hux qed ikun evaziv, jipprova jahrab mid-domandi impost lilu u jghati twegibijiet ghad- domandi li ma Tara per ezempju jekk f'dak li qed jghid xhud ghandux mis- sewwa. Tara jekk dak mistqarrr minnu ghandux mis-sewwa hekk hu, jekk hux verosimili, jigifieri taraw jekk hux 9 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-22 ta' Novembru, 2018 (Appell Numru: 395/2017) konsistenti mieghu nnifsu, jekk hux per ezempju daqqa jghid haga u daqqa jghid ohra, jekk Jew tara, jekk hemmx xi provi jew cirkostanzi ohra li jikkontraducu dak li qed Dan hu l- esercizzju li trid taghmel il-ligi meta tigi biex tizen dak li jghid xhud waqt li jkun fil- pedana tax-xhieda.' Ikkunsidrat ulterjorament; Illi fis-seduta tal- 5 ta' Gunju 2020 is-Supretendent Johan Caruana Lauri kien prezenta l- fedini penali ta' Risso Stephen Paul a fol 398 et sequitur u mmarkata bhala JFZ u numru ta' sentenzi li nghatghu kontra Stephen Paul Risso u Jethro Muscat Zerafa. Mill-fedina penali ta' Stephen Paul Risso irrizulta li huwa instab hati diversi drabi miill-Qrati u dan fosthom ta' pussess ta' droga kokajina fl-elfejn u hdax (2011) u ghalhekk fl-istess sena li miet Oman Calaio’. Instab ukoll hati ta' reati ta' reizistenza bi vjolenza fuq membri tal-korp tal-Pulizija u reati ohra. Mill-fedina penali ta' Jethro Muscat Zerafa jirrizulta li nstab hati ta' diversi reati u cioe' kemm ta' serq, li forna, ipprokura jew offra li jforni droga eroina u pussess ta' droga eroina u dan fit-tmien xhur ta' qabel id-disgha (9) ta' Lulju tas-sena elfejn u ghaxra (2010), reati dwar sewqan, ingurji u theddid u reati ohra. Gie anke misjub hati talli instab fil-pussess tar-raza mehuda mill-pjanta cannabis jew preparazzjonijeit taghha, li biegh jew ittrafika r-raza mehuda mill-pjanta Cannabis jew xi preparazzjonijiet li jkollhom bhala bazi din ir-raza', reati kommessi f'distanza ta' mitt metru fejn jiltaqghu iz- Ghalkemm Jethro Muscat Zerafa fl-istqarrija tieghu jghid li 'Oman stess qalli li kien rega' beda jiehu darba fil. Jien ghidtlu li kont se niehdu jaghmel it-testijiet u jekk ma jkunx 'clean' ma nkellmux iktar, ghax ma stajtx peress li jien biddilt hajti.' ma jirrizultax li biddel hajtu tant li mill-fedina penali jirrizulta li kien instab hati ukoll talli fil-lejl ta' bejn il-wiehed u ghoxrin (21) u t-tnejn u ghoxrin (22) ta' Dicembru tas- sena elfejn u hdax (2011) u ghalhekk ftit tax-xhur wara l-mewt ta' Ħ' Attard, kellu fil-pussess tieghu droga kokaina. Ghalhekk ma hemmx dubju li dawn iz-zewg xhieda kienu jabbuzaw mid-droga. Dan izda ma jfissirx li dak li stqarrew dawn ix- xhieda quddiem il-Magistrat Inkwirenti kien inveritier. Fir-rigward ta' Jethro Muscat Zerafa, din il-Qorti taghmilha cara li ma temminx li huwa Jidher car mix-xhieda tieghu moghtija fil-proceduri kontra l-appellanta li huwa ried imur lura minn dak li qal fl-istqarrija u cioe' jichad dak li kien stqar fl-istqarrija u quddiem u quddiem il-Magistrat Inkwirenti. ghal xi raguni jew ohra beda jibza jghid il-verita'. Jirrizulta izda li fl-istqarrija tieghu li tinsab a fol 54 et sequitur u datata d-disgha u ghoxrin (29) ta' Gunju tas-sena elfejn u hdax (2011) b'mod dirett qal 'Naf li kien qed ikun ma certu wahda Connie, ma nafx il- kunjom, minn mindu dahal ir -ragel il-habs beda jmur jghinna fil qadi, u anki gieli telghatu Malta, u krietlu xi lukanda, u anki dahhal id-droga eroijina lejn Ghawdex.' nafu ghax qalli hu, Oman, u qal ukoll li kienet ittih pakkett eroina b'xejn kuljum.' Naturalment din il-Qorti ma tistax tistrieh fuq dak li allegatament Oman Galea qal lil dan ix-xhud u dan stante li dan jikkostitwixxi hearsay evidence izda din il-Qorti tista' tistrieh fuq dak li xhud ikun ra b'ghajnejh. Jethro Muscat Zerafa kien spjega li 'Jiena dan l ahhar, daqs hmistax ilu kont narah jidhol fil- karozza ta Connie u jkellimha, imma Steve rah ukoll, anki jinqeda. Imbad qal ukoll quddiem Huwa qatt ma ra lil Connie taqdi lil Oman. min kontu tixtru?' wiegeb ''M'ghand Connie, dan ilu qabel ma dahal il-Lesliz il-habs.' istqarrija kienet giet igguramentata ghajr ghal kjarifiki. Spjega li 'jiena għamilt żmien nixtri d-droga mingħand il-partner li kellha qabel, din Connie. Dan kellu l-laqam il-Leslies, ċertu Joseph Urbas illi naf ili bħalissa qiegħed il-ħabs. Dik il-ħabta Connie kienet tkun miegħu meta dan kien ibiegħli d-droga.' Spjega ukoll li 'kont immur m'għand dan il- persuna, Joseph Urbas, u hi kienet tkun hemmhekk, u darba wkoll kont taċ-Ċawla li ġiet taqdini hi, quddiem il-ħanut.' Jghid li 'Ma tantx niftakar eżatt iż-żmien imma ilu ilu sentejn, wara eżatt li ħriġt mill-home arrest. Jiġifieri kien qisu jien kont dħalt home arrest fl- aħħar ta' Jannar jiġifieri Frar, Marzu, April, Mejju, qisu għal Ġunju, lulju.' tal-elfejn u Huwa meta gguramenta l-istqarrija anke kkonferma li r-ritratt li gie muri juri rapprezentazzjoni ta' Connie li semma fix-xhieda tieghu. Kif saret referenza aktar kmieni f'din is-sentenza meta Jethro Muscat Zerafa xehed kemm il-darba f'dawn il- proceduri kontra l-appellanta huwa beda jaghmel minn kollox biex jitfa dubju tant li anke jasal jghid li jaf zewg 'Connie' wahda mara u cioe' l-imputata u ragel bl-isem L-Ewwel Qorti qieset li 'Jasal biex jghid li Galea seta' kien qed jirreferi ghal persuna maskili maghrufa bhala 'Connie', ghalkemm jikkoncedi li dan tal-ahhar ma kienx jabbuza mid-droga'. Din il-Qorti izda interpretat ix-xhieda moghtija minn Jethro Muscat Zerafa fis-seduta tad-dsatax (19) ta' Ottubru tas-sena elfejn u sbatax (2017) fejn meta mistoqsi 'U inti dan il-persuna taf jekk jabbużax mid-droga?' wiegeb 'Ifhem ghandi idea' bhala li beda jallega li dan Connie il-maskili kien jabbuza mid-droga. mistoqsi 'U x'idea għandek? Jabbuża jew le?' wiegeb 'Imma mbagħad ħa ngħiduha fl-aħħar mill-aħħar inti ma tistgħax tkun ċert mija fil-mija'. Ghalkemm Jethro Muscat Zerafa fl-istqarrija tieghu u dik guramentata huwa car li qieghed jirreferi ghal Connie ta' sess feminili. Interessanti ukoll li fix-xhieda datata L-Għarb, Oman Galea qallek kemm kienet iżżommlu flus din Connie ta' dan il-pakkett eroina? Naħseb bħalma kienet iżżomm lil kulħadd, twenty jew thirty euros (€20-€30). 11 ta' Marzu 2015 jinghad: X'għidtli? Erġa' għidli. Naħseb bħalma kien jixtriha kulħadd. Quddiem il-Magistrat Inkwirenti fid-disgha u ghoxrin (29) ta' Gunju tas-sena elfejn u hdax (2011) mistoqsi 'xħin għid taqdik, xiex xi xtrajt m'għand Connie u kemm kont ħallastha?' kien wiegeb 'pakkett ta' ħeroina u twenty Euros (€20).' Meta jerga jixhed in kontro-ezami fid-19 ta' Ottubru, 2017 suggerit lilu li qatt ma xtara minghand l-imputata jghid li ma jiftakarx ezatt, ghalxejn jiprova jiftakar. li jista' jkun li kienet prezenti imma li ma jiftakarx li xtraha minghandha personali. Ikkonferma li kien qal li qatt ma ra lil Connie taqdi lil Oman. rega xehed in kontro-ezami din id-darba quddiem il-Qorti li presediet is-sentenza appellata u cioe fil-hmistax (15) ta' Jannar tas-sena elfejn u ghoxrin (2020) fejn deher car li beda jibza u ma hassux komdu jixhed kontra l-appellanta. 'Mingħandha qatt tatek?' iwiegeb 'M'hiniex hundred per cent ċert. Dik il-biċċa.' Ikkonferma li kien jinqeda minghand Joseph Urbas il-Leslies u gieli probabli kienet tkun mieghu Connie. Dwar meta stqarr fl-inkjesta, jghid li kien sick u ried jitlaq, kien Jghid li ma kienx qed jigdeb. Kif tajjeb qieset il-Qorti fis-sentenza appellata, Jethro Muscat Zerafa hu riluttantissimu milli jixhed viva voce, kuntrarjament ghal dak li sehh quddiem il-Magistrat Falzon Spiteri meta ma kienx hemm prezenti l- Kif tajjeb qieset il-Qorti ma ghandheix is-serhan tal-mohh li meta Muscat Zerafa jixhed viva voce dan kien qed ikun veritier. Ghalhekk il-Qorti gustament strahet fuq dak li xehed quddiem il-Magistrat Inkwirenti fejn irrizulta li huwa kien xtara minghand l-appellanta fl-elfejn u disgha (2009). L-artikolu 639(3) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jaqra: 'Meta l-uniku xhud kontra l-akkużat dwar xi reat fi proċess li jinstema' quddiem il-ġurati tkun persuna kompliċi, il-Qorti għandha tagħti direttiva lill-ġurati biex jiżnu x-xiehda li dak ix-xhud jagħti b'kawtela qabel ma jserrħu fuqha u jaslu biex isibu ħatilill-akkużat.' L-artikolu 30 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta izda jghid li: 'Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-artikolu 639(3) tal-Kodiċi Kriminali meta persuna tkun xtrat jew xort'oħra kisbet jew akkwistat mediċina bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta' din l- Ordinanza, ix-xiehda ta' dik il-persuna fi proċedimenti kontra l-persuna li mingħandha tkun xtrat, kisbet jew akkwistat il-mediċina, m'għandhiex għalfejn tkun korroborata b'ċirkostanzi oħra.' persuna oħra.' L-artikolu 661 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jaqra: 'Konfessjoni ma tagħmilx prova ħlief kontra min jagħmilha, u mhix ta' preġudizzju għal ebda Filwaqt li l-artikolu 30A tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta jaqra li: 'Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-artikolu 661 tal-Kodiċi Kriminali, meta persuna tkun involuta f'xi reat kontra din l-Ordinanza, kull dikjarazzjoni magħmula minn dik il- persuna u li tiġi konfermata bil-ġurament quddiem maġistrat, u kull xiehda mogħtija minn dik il- persuna quddiem xi qorti tista' tinġieb bi prova kontra kull persuna oħra akkużata b'reat kontra l-imsemmija Ordinanza, kemm-il darba jinsab li dik id-dikjarazzjoni jew xiehda tkun saret jew ingħatat volontarjament, u ma ġietx imgiegħla jew meħuda b'theddid jew b'biża, jew b'wegħdiet jew bi twebbil ta'vantaġġi.' Din il-Qorti taqbel mal-Ewwel Qorti li ghandha tistrieh fuq ix-xhieda moghtija quddiem il-Magistrat inkwirenti u mhux dak li intqal f'dawn il-proceduri fejn Jethro Muscat Zerafa huwa silettiv f'dak li jiftakar u fejn jirrizulta car li kien skomdu jixhed Din il-Qorti tqis li x-xhieda moghtija quddiem il-Magistrat inkwirenti inghatat aktar vicin il-mewt ta' Oman Galea izda fejn ix-xhud kien komdu jixhed bil-mod li xehed anke jekk fix-xhieda tieghu moghtija f'dawn il-proceduri jaghti x'jifhem li meta rrilaxxa l-istqarrija huwa kien mghaggel u cioe' li 'Kont qiegħed Jien kont qiegħed Malta, kien wasalli l-ħin għall-mediċina, mort għaliha Ma hijiex sostanzjata l-allegazzjoni tal-appellanta li l-ewwel xhieda ta' Mangani u Muscat Zerafa, li din il-Qorti qieghda tifhem li l-appellanta qieghda tirreferi ghax- xhieda moghtija quddiem il-Magistrat Inkwirenti ta' inghatat taht biza. L-appellanta tissottometti li la hemm prova dwar x'sustanza x'kienet, la kemm kienet il-kwantita, la kemm kienet il-purita, ma hemm assolutament xejn. Dwar dan, din il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija '31..Id-difiża tikkontendi li m'hemmx il-prova xjentifika li l- materja kienet droga kokaina u Dan għaliex, għalkemm fil-proċess hemm ir-relazzjoni ta' l-Ispiżjar Mario Ekaidem, u, għalkemm fil-prime note jidher li xehed, ix-xhieda tiegħu ma tidhirx fil-proċess. Id-difiża qed issostni li tali prova xjentifika hija indispensabbli. Iżda fil-ġurisprudenza din l-asserzjoni mhix sorretta b'dan il-mod definittiv li d-difiża qed tgħid. Tant li tista' ma tinstab ebda droga u xorta wieħed jista' jinsab ħati kemm ta' pussess jew addirittura ta' Fil-fatt fil-każ deċiż fis-6 ta' Jannar 2004 mill-Qorti ta' l-Appell Inferjuri fl-ismijiet 'Il- Pulizija versus Sharon GRECHDemarco' il-Qorti qalet hekk: 'Huwa veru li, fl-assenza tas-sejba ta' droga u fl- assenza ta' l-analiżi tagħha, jista' jkun hemm ċirkostanzi li jitfgħu dubju dwar kemm verament l- oġġett li dak li jkun ikun xtara (jew żamm jew għadda lil ħaddiehor) kien droga projbita mil-ligi. banda l- oħra, meta si tratta ta' oġġett li jiġi kkunsmat, tkun haġa assurda li wieħed 10 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fil-15 ta' Settembru, 2008 (Numru: 270/2000) jippretendi li f'kull kaz, biex tinstab htija, hemm bzonn li tinstab ukoll xi droga jew traċċi tagħha jew oggetti relatati ma' l-abbuż tad- droga. Fi kliem iehor, jekk qorti tkun sodisfatta – bħalma l-ewwel qorti kienet sodisfatta f'dan il-każ – li dak li qed jammetti l-imputat huwa minnu, u cioe` f'dan il-każ li l-appellanti verament kellha r-raża tal- cannabis u l-"ecstasy", u mhux xi "oġġett" iehor, allura l-ħtija tista' tiġi bbażata esklussivament fuq tali ammissjoni. L-istess jista' jingħad ghad- depożizzjoni ta' xhud, wiehed jew aktar, fil-konfront tal-akkużat meta ma tinstabx Kollox jiddependi fuq ic-cirkostanzi partikolari ta' kull kaz'. Min-naħa l-oħra, fejn il-fatti kienu totalment xort'oħra, fil-każ fir-Renju Unit 'R versus Hill' 96 Cr.App.R 456 CA intqal hekk: Għalhekk it-teorija li l-prova xjentifika hija indispensabbli sabiex ikun hemm il-prova materjali mhix sorretta mill-każistika li ta' Malta u lanqas ta' barra. Jekk ikun eskluż ir- rapport li għamel l-espert Mario Ekaidem li ma kienx maħluf lanqas fl-istadju ta' l- investigazzjoni, il-Qorti trid tara jekk hemmx provi oħra fil-proċess li xorta jammontaw għall-prova ta' fiex kienet tikkonsisti s-sustanza. Mill-proċess jirriżulta li l-imputata ammettiet li dak li nstab fis-salott ħdejn l-oasis tal- qasrija kien tagħha (u fuq dan m' hemm ebda kontradizzjoni fil-proċess). Kienet taf ukoll li s- 11 Archbold edition 2003 page 2259 (Din ir-referenza tinsab fin-nota enumerata tlieta (3) fis-sentenza citata) sustanza li l-Pulizija sabu fil-kamra tas-sodda kienet id-droga kokaina kif jidher mir-reazzjoni tagħha meta xehdet a fol.80. Hi xehdet li kienet taf x'qed tagħmel Sandra Zampa u liema droga kienet qed tbiegħ. Min-naħa l-oħra, waqt it-tfittxija, hija kienet qalet li l- affarijiet li kienu fil-kamra tas- sodda kienu tagħha waqt li ma' Pulizija oħra hija nnegat li l-kaxxa l-ħadra li għaliha ma kienx hemm ċavetta kienet tagħha. Id-difiża hawn rat kontradizzjoni bejn ix-xhieda li ngħatat minn żewġ membri tal-Pulizija differenti. Il-Qorti ma tqisx din is-sottomissjoni bħala waħda korretta għaliex l-ewwelnett kull wieħed qed jixhed dak li kien irraportat lilu u t-tieni huwa ferm loġiku u possibbli li l-imputata tgħid li dak li kien hemm il-kamra tas-sodda kien tagħha meta kienet qed titkellem b'mod ġenerali u imbagħad ikkorreġiet ruħha meta tkellmet fuq il- kaxxa b'mod partikolari.' Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija v. Sharon GRECHDemarco'12 gie kkunsidrat li: 'L-aggravju ta' l-appellanti huwa wiehed semplici: hija tikkontendi li galadarba ma nstabet u giet elevata ebda droga – sia jekk droga projbita taht il-Kap. 101 jew droga li hi regolata bil- Tikkontendi li s-semplici fatt li hija ammettiet li kellha fil-pussess taghha u li xtrat ghal haddiehor ir-raza tal-cannabis kif ukoll l-"ecstasy", ma kienx bizzejjed biex il-prosekuzzjoni tipprova sal-grad rikjest mill- ligi l-element materjali tar-reat, u dan peress li dak li hija xtrat seta' ma kienx verament raza Dan l-aggravju huwa, fic-cirkostanzi, wiehed infondat. Huwa veru li, fl-assenza tas-sejba ta' droga u fl-assenza ta' l-analizi taghha, jista' jkun hemm cirkostanzi li jitfghu dubju dwar kemm verament l-oggett li dak li jkun ikun xtara (jew zamm jew ghadda lil haddiehor) kien Mill-banda l-ohra, meta si tratta ta' oggett li jigi kkunsmat, tkun haga assurda li wiehed jippretendi li f'kull kaz, biex tinstab htija, hemm bzonn li tinstab ukoll xi droga jew tracci taghha jew oggetti relatati ma' l-abbuz tad-droga. Fi kliem iehor, jekk qorti tkun sodisfatta – bhalma l-ewwel qorti kienet sodisfatta f'dan il-kaz – li dak li qed jammetti l- imputat huwa minnu, u cioe` f'dan il-kaz li l-appellanti verament kellha r-raza tal-cannabis u l- "ecstasy", u mhux xi "oggett" iehor, allura l-htija tista' tigi bbazata esklussivament fuq tali ammissjoni. L-istess jista' jinghad ghad-deposizzjoni ta' xhud, wiehed jew aktar, fil- konfront S'intendi f'kaz simili l-ghaqal x'aktarx ikun jitlob li x- 12 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-6 ta' Jannar, 2004 (Appell Kriminali Numru: 171/2003) xhud jigi mistoqsi, fost affarijiet ohra, x'kien l-effett tat-tehid jew amministrazzjoni ta' dak l- oggett li huwa jghid li jkun xtara minghand l-akkuzat, u dan sabiex wiehed ikun jista' jivverifika jekk tali effett hux simili ghal dak tad-droga li l- prosekuzzjoni tkun qed tallega li kellu jew li bejgh l- imputat jew akkuzat. Kollox jiddependi fuq ic-cirkostanzi partikolari ta' Fil-kaz in ezami din il-Qorti ma tara ebda raguni ghala ghandha b'xi mod tvarja l- konkluzzjoni li waslet ghaliha l-ewwel qorti, konkluzzjoni bbazata esklussivament fuq iz-zewg stqarrijiet (wahda minnhom guramentata) tal-appellanti.' Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija Spettur Victor Conrad Vs Emad Van Der Laan'13 deciza minn din il-Qorti kif preseduta gie kkunsidrat li: 'Illi stante li in linea ma dak ikkunsidrat aktar kmieni f'din is-sentenza, l-istqarrija rilaxxata mill-appellant kif ukoll dak kollu li l-appellant qal lill-Pulizija waqt l- investigazzjoni huwa inammissibli, l-unici provi li l-Qorti ghandha quddiemha huma x-xhieda tal-ufficjali tal- Pulizija li jixhdu dwar ir-raza tal-cannabis kif ukoll s- sustanza suspettata raza tal-cannabis esebita quddiem l-Ewwel Qorti u l-oggetti kollha elevati inkluz flixkun tal-coca 'forma ta' Minkejja li fil-fedina penali aggornata tal-appellant prezentata fl-atti jirrizultaw numru ta' kundanni rigwardanti droga, dan bl-ebda mod ma jghin il-kaz tal-prosekuzzjoni. Gialadarba ma saret l-ebda analizi tas-sustanza suspettata raza mehuda mill-pjanta tal- Cannabisu, stante li l-imputazzjonijiet mahruga fil-konfront tal-appellant jirrigwardaw il- bejgh jew it-traffikar kif ukoll il-pussess tar-raza mehuda mill-pjanta Cannabis jew xi preparazzjonijiet li jkollhom bhala bazi din ir-raza, din il-Qorti tikkonkludi li l-Prosekuzzjoni ma resqitx l-ahjar prova, ma lahqitx il-grad ta' minghajr dubju dettat mir-raguni u ghalhekk din il-Qorti ma tistax tikkonferma l- htija tal-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tal- Ghalhekk jirrizulta li fil-kawza fl-ismijiet 'Il-Pulizija Spettur Victor Aquilina Vs Emad Van Der Laan'15 il-Prosekuzzjoni kienet strahet fuq l-ammissjoni tal-imputat maghmulha fl-istqarrija u minkejja li d-droga kienet giet esebita quddiem il-Qorti, din baqghet qatt ma giet analizzata. Gialadarba l-istqarrija rilaxxata mill-imputat 13 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-16 ta' Mejju, 2019 (Appell Numru 320/2018) 14 Xhieda ta' PS8015 Adrian Schembri Wismayer moghtija fit-28 ta' Mejju, 2012 (Din ir-referenza tinsab fin-nota ta' qiegh il-pagna enumerata dsatax (19) fis-sentenza citata) 15 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-16 ta' Mejju, 2019 (Appell Numru 320/2018) kienet giet iddikjarata bhala inammissibli, ma kien hemm l-ebda prova ta' x'kienet is- sustanza in kwistjoni. Fil-kaz odjern, Jethro Muscat Zerafa fl-istqarrija rilaxxata minnu u quddiem il-Magistrat Inkwirenti kien allega li xtara l-erojina minghand l-appellanta u ghalhekk wiehed ma jistax jippretendi li tingieb prova ta' dak li jkun gie kkonstmat. dubju li dak li kkonsma kienet droga eroina anke jekk ma hemmx prova dwar il- kwantita u l-purita, ghajr li quddiem il-Magistrat Inkwirenti jghid li hallas ghoxrin Ghalhekk il-Prosekuzzjoni irnexxilha tipprova li l-appellanta f'okkazzjoni wahda ittraffikat id-droga erojina f'Gunju jew Lulju. quddiem il-Magistrat Inkwirenti. ghamlet sena l-habs, li kienet wehlet sena u nofs u elf ewro (€1000) multa. s-sentenza kontra taghha kienet inghatat fit-tmintax (18) ta' Lulju tas-sena elfejn u tmienja (2008) kif jirrizulta a fol 20 et sequitur u mmarkata bhala Dok JF2 fejn giet ikkundannata disa' mitt ewro multa (€900) li tithallas b'reati ta' hamsin ewro (€50) fix-xahar, hlas tal-ispejejz tal-esperti kif ukoll giet ikkundannata ghal piena ta' hmistax-il (15) xahar prigunerija li minnhom kellu jitnaqqas kull zmien li l-imputata ghaddiet taht arrest preventiv. Filwaqt li fl-istqarrija ai termini tal-artikolu 30 tal-Kap 101, a fol 202 moghtija mill-appellanta fil-(25 ta' Novembru 2009 fl-atti tal- investigazzjoni dwar traffikar tad-droga kienet spjegat kif 'Jiena ghamilt ghaxar xhur il- Ghalhekk jirrizulta li fiz-zmien li Jethro Muscat Zerafa allega li kien xtara droga minghand l-appellanta hija kienet filfatt harget mill-habs. In kwantu ix-xhud Steven Paul Risso, l-istqarrija tieghu datata d- 29 ta' Gunju tieghu u t-tieni darba fil-car park ta' Kappara, San Ġwann. Din l-istqarrija giet ikkonfermata quddiem il-Magistat inkwirenti fejn anke kkonferma li l-persuna li tidher f'doc B hija Connie li rrefera ghaliha u cioe' li kienet tissuplixxi lil Oman bid-droga. Kif inghad dawn filfatt instabu mill-Pulizija. li jghid Steven Paul Risso quddiem il-Magistrat Inkwirenti huwa car u dirett u Meta xehed Stephen Paul Risso f'dawn il-proceduri fit- 8 ta' Novembru 2016 jikkonferma li qal dak imnizzel fl-istatement u gharaf lill-imputata. mhuwiex mija fil-mija cert li dak li qal kien vera u jghid li kien irrabjat u ried iwahhal f'Connie u li kienu maghrufa li qeghdin jaghmlu droga flimkien. Dwar l-episodju tal- vettura ma jghidx li ra d-deal, jghid li ma jafx liema naha marret. Jghid li mhuwiex cert mija fil-mija u jghid li kienet 'bad influence'. fis-seduta tad-dsatax (19) ta' Ottubru tas-sena elfejn u sbatax (2017) fejn rega ikkonferma li kien irrabjat meta rrilaxxa l-istqarrija. Jghid li ma huwiex mija fil-mija Jikkonferma in ri-ezami li fl-istatement meta jghid Connie kien qed jirreferi ghall- (15) ta' Jannar tas-sena elfejn u ghoxrin (2020) quddiem il-Qorti li ddeciediet is- Jispjega li id Oman kienet miftuha u ghalaqha u mexa l'hemm. Oman ma kienx jikkonferma li jkun ma Connie jew li kien qed jiehu droga izda ma Jikkonferma li kien ha zewg pakketti li ra f'idejh li kienu fil-foil. you!' u wiegeb li kien innega. Innega li gab dawn l-affarijiet minn Connie. Ma rax id- droga jghaddu minn idejn Connie ghal idejn Oman u lanqas flus fl-ebda okkazzjoni. Ma eskludiex li Jethro kien jghaddi droga lil Oman izda sa fejn jaf hu Jethro ma kienx qieghed ibiegh droga. Fl-ewwel incident ma ra xejn f'idu , kemm rah jitkellem mit-tieqa izda dak inhar ma Jahseb li dak li ra Kappara, San Ġwann kien madwar xahar qabel ma miet izda Kien fl-istess sena li miet. Fix-xhieda tieghu Risso jigi fid-dubju liema naha kienet id-deal u cioe' jekk l-Ewwel Qorti 'Kif jista' jkun li Galea ghadda hu d-droga lill-imputata meta din ma nstabietx ghandha izda fuq Galea li ghaddiha lil Risso hekk kif irritorna d-dar Hu hawn fejn id-dubbji ta' Durward mhux fondati la fuq fatti u wisq anqas fuq is-sens komun. Ma jridx jitnesa li kien l-istess Risso li kkonfronta lil Galea meta dan urieh il-pakketti, hadhomlu w hareg u hbiehom go hajt. mohba li kienet ghadha intatta saz-zmien tal-inkjesta. Galea li tant kien ihobb lil Connie qatt ma kien ser jinvolviha ghalhekk innega li kienet hi li taghthomlu!' Ma dan, din il-Qorti zzid li meta xehdet l-appellanta hija fl-ebda stadju ma qalet li kien Oman Calaio’ li ghadda d- droga lilha. L-appellanta fl-appell taghha tghid li fiz-zmien tax-xhieda tieghu fejn qed jitfa dell ikrah fuq Connie Borg Bonnici, Risso kien ghaddej hu personalment minn proceduri kriminali ohra fejn kien qed jaffacja wkoll akkuza ghal pussess ta' droga, apparti l- fatt li kien dak l-istess zmien fejn hu personalment seta' jigi inkulpat li qed jitraffika u ghandu fil-pussess tieghu sustanzi illegali. F'dan ir-rigward din il-Qorti tqis li mix- xhieda tal-Ispettur Johan Joseph Caruana Lauri datata l-erbgha u ghoxrin (24) ta' Settembru tas-sena elfejn u tlettax (2013) wara li xehed li kien kellem lil hbieb ta' Oman Calaio’ foshom Steven Paul Marmara’, il-Qorti kienet staqsiet jekk din il-kawza hijiex miexja mal-kawza kontra Stephen u l-Ispettur Johan Joseph Caruana Lauri xehed li iva, u mistoqsi jekk x-xhieda tieghu se tkun l-istess wiegeb pussess semplici biss pero'. 506 u mmarkata bhala Dok AF giet esebita kopja informali tas-sentenza fl-ismijiet Jannar 2014 fejn kien akkuzat b'pussess ta' droga kokaina fis-sena 2011, fejn kien ibbenefika mill-artikolu 29 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta, fuq ammissjoni tieghu kien gie liberat bil-kundizzjoni li ma jikkommettix reat iehor fi zmien sena skont l-artikolu 22 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta. L-appellanta tallega li wara li nghatat is-sentenza fil-konfront tieghu, kien ghalhekk kien liberu minn kull hsieb li jista' jigi akkuzat hu personalment, ma kien baqalu l- ebda skop li jinkolpa lil haddiehor u li kien ghalhekk li mbghad biddel il-verzjoni tieghu u stqarr illi ma kienx cert x'ra u li jaf kien Oman stess li kien qed jforni id- droga fil-konfront tal-imputata, kien imbaghad ghalhekk li ddecieda li jistqarr il- Id-difiza izda ma kkonfrontatx lil dan ix-xhud dwar dawn l-allegazzjonijiet u cioe' li wara li giet deciza s-sentenza kontrih, ma kien baqalu skop li jinkolpa lil haddiehor izda staqsietu dwar jekk kienx il-habs, fatt li x-xhud stess xehed dwaru u cioe' fejn irrefera ghad-droga u l-vjolenza. Taghmel anke allegazzjonijiet fl-appell taghha li Risso kien jiehu droga mal-mejjet, haga li nnega ix-xhud. Din il-Qorti tqis li minkejja li l-kawza odjerna ila ghaddejja zmien konsiderevoli, il-Qorti li ddeciediet is-sentenza appellata kienet hi stess li kellha l-opportuntia' li tisma' lil dan ix-xhud jixhed quddiemha u fejn staqsiet mistoqsijiet pertinenti lil dan ix-xhud sabiex tasal ghal verita. Il-Qorti fis-sentenza appellata dwar Stephen Risso taghmel diversi konsiderazzjonijiet fosthom li ma ddejjaqx issemmi li l-appellanta f'okkazzjonijiet kienet iggib ruhha sew u li mhux kull darba li Oman kien ikun ma Connie kien jirritorna fi stat hazin. L-appellanta fl-appell taghha taghmel referenza ghal fejn is-sentenza appellata tikkunsidra dan u ssaqqsi fuq liema bazi l-Ewwel Qorti iddecideiet li temmen din il-verzjoni u mhux il-verzjonijiet l-ohra. din il-Qorti tqis li l-kunsiderazzjonijiet maghmulha mill-Ewwel Qorti fis-sentenza appellata huma dettaljati u in oltre' dik il-Qorti kellha c-cans li tisma' lil dan ix-xhud jixhed quddiemha u fejn ghalhekk setghet tikkunsidra il-kredibilita' ta' dan ix-xhud. Jirrizulta li madwar tlett gimghat qabel ma rrilaxxa l-istqarrija tieghu Steven Paul Risso fid- 29 ta' Gunju ,2011 kien ra lill-imputata li jirreferi ghaliha bhala 'Connie' Schembri Farrugia il-Qorti qieghda tistrieh fuq dak li dan ix-xhud stqar fl-istqarrija tieghu u quddiem il-Magistrat Inkwirenti fejn huwa car u dirett b'dak li ra. Ghalkemm dan ix-xhud diversi drabi f'dawn il-proceduri jghid li ma jiftakarx flejjes jigu mghoddija kuntrarjament ghal dak li qal fl-istqarrija fejn kien qal li Oman ghadda flus lill-imputata, din il-Qorti tqis irrispettivament ta' jekk guramentata ta' Risso li filfatt wara dak li ra fil-vettura tal-appellanta, instabu zewg pakketti tal-foil ghand Oman Galea, li dan ix-xhud heba u li rrizulta li kienu Filfatt fir-relazzjoni tal-Espert Forensiku Mario Ekaidem, liema rapport jinsab a fol 114 et sequitur, irrizulta li instab 0.14 grammi ta' herojina f'qartas minnhom u 0.10 grammi ta' herojina f'qartas iehor. Il-purita medja tat-trab ta' lewn kannella ghas-sustanza herojina kienet ta' cirka 18.7%. Ghalhekk jirrizulta ppruvat li dak li Oman Galea gabar minghand l-appellanta u sussegwentement dak kien jikkontjeni droga erojina. Irrizulta li dan sehh fl-istess sena li miet Oman Galea u cioe' madwar tlett (3) gimghat qabel il-mewt ta' Oman Galea jew tlett (3) gimghat qabel irrilaxxa l-istqarrija Steven Paul Risso fid- 29 ta' Gunju, 2011. fil-fehma ta' din il-Qorti ma kienx ghaqli ta' Stephen Risso li minflokk ma rema din id-droga, hbieha fil-hajt gewwa parkegg, dan lanqas izda ma jfisser li In-Naxxar ma kienx gab id-droga minghand l-appellanta, anzi minn dak li jirrizulta li stqarr Stephen Risso quddiem il-Magistrat Inkwirenti huwa kien car b'dak li kien ra quddiem ghajnejh u cioe' b'dak li rrizulta li Ħ' Attard kien ircieva minghand l- L-appellanta f'parti mill-appell taghha tghid li d-difiza ewlenija taghha ma gietx moghtija il-piz misthoqq fejn issottomettiet li hija ma kinitx titraffika d-droga u ma Li x-xhieda giet ikkoraborata bis-shih minn Steve Zaffarese dan, din il-Qorti tqis li l-Qorti fis-sentenza appellata qieset anke x- xhieda tal-appellanta u tax-xhud in difeza kif kellha dmir li taghmel, u fejn kienet l- istess Qorti li semghet lill-appellanta u lil dan ix-xhud jiddeponu quddiemha u ghamlet il-konsiderazzjonijiet taghha dwar dak li xehdu. Ghalhekk il-Qorti setghet legalment u ragonevolment issib htija tal-imputazzjoni L-ewwel aggravju ghalhekk qieghed jigi michud. L- appellanta ma ressqitx aggravju dwar ir-recediva u ghalhekk din il-Qorti qieghda tikkonferma l-addebitu tar-recediva wkoll. Ikkunsidrat; Illi t-tieni aggravju jikkonsisti fil-fatt li r-rapport tal-espert mahtur mill-Qorti ma gew elevati u minflok jaghmel referenza ghal dokument 349/11/01. Li l-Ewwel Qorti qalet li kien ovvju li d-droga elevata kienet f'dokument E u l-appellanta taqbel ma dan pero l-aggravju huwa fis-sens illi l-espert minkejja d-dokument immarkat u referut bhala Dok E qatt ma ghamel referenza ghall-istess fir-rapport tieghu. Ghalhekk ma jistax jinghad li hemm in-ness legali bejn il-konkluzjonijiet tar-rapport u l-kontenut tas-sustanzi fid-Dok E. Ghalhekk il-prova dwar il-kwantita' u n-natura PC 063 Paul Hills xehed quddiem il-Magistrat Inkwirenti fid- 29 ta' Gunju , 2011 fejn spjega li illum hu flimkien ma' PC 0270 u Steve Speranza nizlu fil-parking ta' Kappara, San Ġwann fejn hemmhekk huwa allega li kien halla zewg sachets go xaqq ta' hajt tas-sejjieh fil-parking area. Marru fuq il-post ghal habta tad-disgha u kwart fejn irrikonoxxa l-post fejn kienu u sabuhom fil-post li semma huwa. Qallu gol-hajt, xaqq Huwa kkonferma li dawn huma s-sachets li kkonferma li huma. Dawn is-sachets kif instabu go foil tqeghdu go borza tal-plastik PC 0270 Alfred Cachia Marsh quddiem il-Magistrat Inkwirenti ukoll xehed li llejla ghal xi d- 9.15pm wara li Steve Speranza li gharaf quddiemu qal quddiem il-Magistrat li kien lest u ftakar f'zewg sachets li kien heba u ha minghand Oman, kien lest li jinzel maghhom fil-prezenza taghhom jara jergax isibuhom u fil-fatt nizlu fuq il-post, u wara li fittxu ftit fil-hajt kien hu stess li sabhom dawn iz-zewg sachets u uzaw turnavit biex gibduhom lura. A fol 78 u cioe' fl-atti tal-inkjesta dwar il-mewt ta' Oman Galea li fid- 29 ta' Gunju, 2011 tnizzel li 'Id-dokument "E" wara li ġie esebit qed jerġa' jiġi mgħoddi mill-Maġistrat Inkwirenti lill-Ispettur Vella Bardon sabiex dan jittieħed fil-laboratorju forensiku tal-pulizija ħalli jsiru d-debiti eżamijiet fuqu. U dan mill-Ispiżjar Mario Ekaidem.' Fir-rapport ta' Mario Ekaidem a fol 114 tnizzel li 'nhar it-13 ta' Ottubru tal-2011 l- Esponent gie moghti dokument wiehed mill-Ispettur Frank Vella Bardon fl-Ghassa tar-Rabat Bhala kodici tal-laboratorju huwa nizzel 349/11/01. F'dan ir-rapport hemm imnizzel li 'F' din il-borza kien hemm ukoll invilopp tal-Gvern ta' Malta li fuqu kien hemm label bajda bil-kliem "zewg sachets misjubin gewwa hajt tal-kantun bejn il-fiel. Steve stess li sabhom illum 29-6-11 ghad 9.15 pm fil-prezena ta' PC 1371 u PC 883, Ghalhekk dan ir-rapport ghalkemm ma jirreferix ghal Dok E, jiddiskrivi dak miktub fuq il-label. Filfatt l-envelop kannella huwa mmarkat Dok. E fejn hemm deskrit 'Żewġ sachets misjubin ġewwa ħajt tal-kantun bejn il-fiel. Kien Steve stess li sabhom illum 29-6-11 ghad-9.15pm fil preżenza ta Pc 1371 U Pc 883'. In oltre', din il-Qorti tispjega li il- kodici tal-laboratorju jinghata mill-espert stess u huwa kodici tal-laboratorju u ghalhekk in-numru 349/11/01 ma jirriflettix il-mod ta' kif esebit jigi mmarkat meta jigi esebit minn xi xhud. Ghalhekk din il-Qorti ma ghandhiex dubju li d-dokument li ezamina l-Ispizjar Mifsud kien l-istess dokument li nstab mill-Pulizija u li gie esebit fl-inkjesta Magisterjali u cioe' dak kontenut fl-envelop immarkat Dok. E. Dan l- aggravju qieghed ghalhekk jigi michud. Ikkunsidrat; It-tielet (3) aggravju jikkonsisti fil-fatt li l-piena erogata fil-konfront tal-imputata hija L-appellanta tissottometti li meta wiehed iqabbel l-unika ammont tad- droga msemmija fil-mori ta' dawn il-proceduri, ma ammonti stabbiliti f'sentenzi moghtija mill-Qrati matul iz-zmien, wiehed ma jdumx biex jirrealizza li l-piena li giet moghtija l-istess appellanta hija piena gravi u ghalhekk ma hix piena jisthoqilha. L-appellanta rreferiet ghal numru ta' sentenzi fejn persuni inghatghu pieni differenti. Din il-Qorti tqis li l-piena minima li tista' tinghata li kieku l-appellanta ma kinitx recediva hija dik ta' sitt (6) xhur prigunerija u multa ta' erba' mija u hamsa u sittin ewro u sebgha u tmenin centezmu (€465.87). F'dan il-kaz l-appellanta hija recediva u mhux l-ewwel darba li nstabet hatja ta' traffikar u pussess ta' droga, tant li anke skontat sentenza ta' prigunerija. L-Ewwel Qorti kkundannat lill-appellanta ghal sentejn (2) prigunerija u multa ta' tlett'elef ewro (€3000) kif ukoll ghal hlas tal-ispejjez peritali relatati mal-ezamijiet forensici li saru fuq il-pakketti ta' foil li nstsabu mill- Puliizja fil-presenza ta' Risso u dan fl-ammont ta' hames mija u tnax-il ewro u Piena li hija fil-parametri tal-ligi u li tersaq aktar lejn il-minimu milli lejn il-massimu. Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Christopher ATKIN'16 gie kkunsidrat li: 'Il- piena imposta għalhekk kienet waħda li taqa' fil-parametri tal- piena. Iżda dik il-piena naqset milli tieħu wkoll in konsiderazzjoni l-element tat-trapass taż-żmien minn meta seħħ id-delitt mhux fattur li jnaqqas mir-responsabbilta' kriminali tal-ħati iżda f'ċerti ċirkostanzi stretti jista' jiġi meħud in konsiderazzjoni mill-Qorti meta tiġi biex teroga l-piena.17' Fil-kaz odjern, ghalkemm ghaddew numru twal ta' zmien minn meta l-appellanta tressqet il-Qorti akkuzata bir-reat odjern fejn jirrizulta li d-dewmien ma huwiex imputabbli lill-appellanta, jirrizulta izda li l-appellanta mhux l-ewwel darba li nstabet hatja ta' traffikar ta' droga u ghalhekk ma jidhirx li tghallmet mill-izball Ghalkemm jirrizulta li minn meta tressqet b'dawn il-proceduri ma regghetx instabet hatja ta' reati rigwardanti droga izda fl-10 ta' April 2019 instabet hatja li fit- 22 ta' Novembru, 2018 saqet minghajr licenzjatas-sewqan u minghajr vettura ma kellha licenzja valida ghal dik is-sena u ta' dikjarazzjoni falza u cioe' dwar licenzja ta' il-piena. L-Ewwel Qorti fost kunsiderazzjonijeit ohra qieset li 'Ittiehed konsiderazzjoni tal-fatt li dan il-kaz jirrisali ghal 2011 u z-zmien ta' qabel, f'liema zmien, l-okkazzjonijiet li fihom hemm provi cjari w inekwivokabbli li l-imputata traffikat id-droga kienu biss darbtejn.' Ghalhekk il-Qorti qieset mhux biss iz-zmien izda fatturi ohra meta giet biex tinfliggi Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Aphron Hannaford'18 fejn skond in is-sentenza kien instab fuq l-imputat ftit anqas minn ghaxar grammi erojina, il-Qorti tal-Appell '...il-Qorti tistqarr illi ma tistax tinjora diversi fatturi meta tigi biex tqies jekk il-piena Illi jibda biex jinghad illi dan il- kaz jirrisali ghas- sena 2009, bid-dewmien fil-proceduri ma jkunx imputabbli ghall-appellant. Mhux biss izda l-appellant illum il-gurnata ghalkemm jinsab detenut gewwa l-Facilita' Korrettiva ta' Kordin, madanakollu gharaf juzufruwixxi ruhu mis-servizzi hemmhekk 16 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-23 ta' Lulju 2020 (Appell numru 437 tal-2018) 17 Ara l-appell kriminali Il-Pulizija vs. Nikola Ferriggl et deċiża fit-2 t'Ottubru 2002. (Din ir-referenza tinsab fin-nota ta' qiegh il-pagna enumerata hdax (11) tas-sentenza citata.) 18 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-26 ta' Gunju, 2020 (Appell Numru: 298/2015) moghtija sabiex ifittex jirriforma hajtu. Inoltre l-piz tad-droga misjuba fil-pussess tal- appellant ma kienx xi wiehed sostanzjali ghalkemm il-purita' kienet kemmxejn gholja. dawl ta' dawn ic-cirkostanzi din il-Qorti hija tal-fehma illi l-piena erogata mill-Ewwel Qorti ta' tlett snin u nofs prigunerija kienet wahda kemmxejn gholja tenut kont ta' dawn il-fatti probatorji u inoltre fid-dawl tal-fatt illi l-appellant illum qed ifittex biex jirriforma hajtu. Qorti tqies illi ghandha thares dan l-aspett riformattiv meta tigi biex tikkalibra l-piena u allura hija tal-fehma illi ghandu jkun hemm riduzzjoni fil-piena imposta fuq il-hati.' Ghalhekk il-Qorti varjat il-piena u ikkundannatu ghal wiehed u ghoxrin (21) xahar prigunerija, hlas ta' multa ta' elf u hames mitt ewro (€1500) li jithallsu f'pagamenti mensili ta' mitt ewro (€100) u hlas tal-ispejjez peritali. Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Jurgen Borg Bonnici) (Spettur Malcolm Montfort Hartley) vs Jonathan Scifo (ID 422210(M)'19 il-Qorti qieset: 'Ghal fini ta' piena, il-Qorti qed tqis fl-ewwel lok il-fedina penali tal-imputat fiz- zmien tal- kaz odjern, liema fedina penali hija wahda refrattarja u tinkludi inter alia diversi kundanni dwar hsara volonarja, serq aggravat, tentattiv ta' serq aggravat u reati bi ksur tal-Kap. tal-Kap. 104 tal-Ligijiet ta' Malta, dwar liema l-imputat gie kkundannat ghal piena ta' prigunerija f'erba' okkazzjonjiet u pieni pekunjarji, tqieghed taht Ordni ta' Probation f'zewg okkazzjonijiet u nghata liberazzjoni kundizzjonata. Tqis ukoll in-natura tar-reat fl-ewwel imputazzjoni, diga` minnu nniffsu serju u rez izjed gravuz bil-fatt illi dan sehh fil-Facilita` Korrettiva ta' Kordin – post intiz ghar-riforma u r- rijabilitazzjoni tal-abitanti tieghu. F'dan ir-rigward, il-Qorti qeghda tapplika wkoll id- disposizzjonijiet tal-Artikolu 33A tal-Kap. 9 tal-Ligijiet ta' Malta, stante illi l-imputat kien Tqis ukoll il-piz tas-sustanza in kwistjoni.' Il-Qorti f'dak il-kaz fejn kienu instabu 3.1 grammi eroina fil-Facilita' Korrettiva ta' Kordin, ikkundannat lill-imputat ghal hmistax (15)-il xahar prigunerija, multa ta' elf ewro (€1000) li tithallas f'rati mensiliu konsekuttivi ta' hamsin ewro (€50) kif ukoll l- 19 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fit-12 ta' Marzu, 2018 (Kawza numru:8/2014) ispejjez peritali skont l-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta. sentenza kienet giet ikkonfermata mill-Qorti tal-Appell Kriminali20. Fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Johann J. Fenech) vs Keith Joseph 'Illi għal fini ta' piena, il-Qorti qegħda tieħu in konsiderazzjoni fl-ewwel lok, il- fedina penali tal-istess imputat22, liema fedina penali hija waħda refrattarja u tinkludi sejbien ta' ħtija dwar reati konnessi mal-kaċċa, reati taħt il-Kap. 65 tal-Liġijiet ta' Malta, varji reati kontravvenzjonali, pussess 'sempliċi ta' droga eroina fi tliet okkażjonijiet, reati taħt il-Kap. (illum il-Kap. 480) tal-Liġijiet ta' Malta, ir-reat taħt l-Artikolu 95 tal-Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta, raġġion fattasi u ħsara volontarja. Qed tqis ukoll illi l-imputat huwa reċidiv. Tqis ukoll għal fini ta' piena, in-natura serja tal-imputazzjonijiet li tagħhom qed jinstab ħati l-istess imputat, kif ukoll iċ-ċirkostanzi tal-każ odjern u l-piż tat-trab kannella kontenenti d- droga eroina li nstab fil-pussess tal-imputat fil-jum in kwistjoni. Mill-banda l-oħra, il-Qorti qed tikkunsidra wkoll illi l-Prosekuzzjoni ddikjarat illi għandhom japplikaw fil-konfront tal-istess imputat, id-disposizzjonijiet tal-Artikolu 29 tal-Kap. 101 tal- Liġijiet ta' Malta u għalhekk il-Qorti ser tnaqqas il-piena applikabbli bi grad. Il-Qorti qegħda tapplika wkoll, għal fini ta' piena, id-disposizzjonijiet tal-Artikolu 17(h) tal- Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta in kwantu l-ewwel u t-tieni imputazzjonijiet. Il-Qorti tqis in oltre illi minkejja illi din il-kawża tirrisali għas-sena 2008, id- dewmien żejjed fil-proċeduri kien dovut fil-maġġor parti tiegħu għal raġunijiet imputabbli lill-imputat jew għad-difiża. L-imputat kemm il-darba ma deherx minkejja li kien debitament notifikat bis- smiegħ, jew altrimenti ma kkomunikax mal-avukati tiegħu sabiex jippreparawlu d-difiża, jew inkella ntalab differiment mill-istess difiża għal xi raġuni jew oħra. Biss biss fuq perjodu ta' sentejn u nofs li d-difiża damet sabiex tagħlaq il-provi tagħha, l-istess difiża ma ressqet 20 Deciza fl-10 ta' Gunju, 2020 (Appell numru 168 tal-2018) 21 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fit-30 ta' Gunju, 2020 (Kawza numru: 383/2009) 22 Il-fedina penali aġġornata tal-imputat baqgħet ma ġietx esebita mill-Prosekuzzjoni. (Din ir-referenza tinsab fin-nota ta' qiegh il-pagna enumerata tnejn u ghoxrin (22) fis-sentenza citata.) Dawn is-sentenzi hawn fuq riferiti dwar il-piena huma sentenza li l-appellanta taghmel referenza ghalihom fl-appell taghha. Din il-Qorti tqis li kull kaz fih il-fatti speci tieghu u ghalhekk nonostante l-fatt li l-piz tad-droga ezaminata mill-espert Mario Ekaidem ma kinitx wahda gholja, hemm fatturi ohra li ghandhom jittiehdu in konjizzjoni meta l-Qorti tikkunsidra x'piena ghandha taghti. Dwar l-iskop tal-piena, din il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza li inghatat fl-ismijiet ABDERRAHMANE, Lazhari ZAMOUCHE'23 fejn gie kkunsidrat li: Peress li dan huwa appell limitat biss għall-piena inflitta, din il- Qorti trid tistħarreġ jekk il-Qorti tal-Maġistrati setgħetx legalment u raġonevolment tasal għas-sentenza tagħha billi tanalizza jekk il- piena inflitta minn dik il-Qorti kienetx taqa' fil-parametri legali, jekk kienetx żbaljata fil-prinċipju, jew jekk kienetx manifestament eċċessiva. Kif ġie mistqarr mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Superjuri) fil-kawża fl-ismijiet The Republic of Malta vs. DeCarlo Borg Giuliano and Kucuk Melek milton nhar il-25 t'Awissu 2005 : 23 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-22 ta' Ottubru, 2019 (Appell numru 234 tal-2019) Fi ftit kliem, jispetta lill-Qorti tal-Maġistrati li tiddeċiedi fuq il-fatti tal-każ, fuq jekk l- imputat ikunx ħati jew le, u jekk ħati, x'piena għandha tingħatalu. Jekk il-Qorti tal- Maġistrati ma tkunx ħadet xi żball fl-analiżi tal-provi jew tal-Liġi, allura s-sentenza tagħha tibqa' torbot u din il-Qorti ma tistax taqbad u tbiddilha jew tħassarha jekk ma jkunx hemm raġuni valida għaliex. Jekk pero l-Qorti tal- Maġistrati tkun ħadet xi żball, imbagħad din il- Qorti għandha d- dmir li dak l-iżball tirranġah. Din il-Qorti trid tanalizza wkoll jekk il-Qorti tal-Maġistrati applikatx piena li kienet manifestament eċċessiva meta wieħed jieħu kont ukoll tal-aspetti retributtivi u preventivi tas-sentenza emessa minnha. Kif intqal aktar il-fuq fl-appell Kandemir u li ġie wkoll imbagħad ribadit fl-appell superjuri Ir-Repubblika ta' Malta vs. Marco Sharpe, deċiża nhar il-15 ta' Diċembru 2005, din il-Qorti bħala Qorti ta' appell ma tiddisturbax is-sentenza mogħtija mill- Qorti tal-ewwel istanza sempliċiment għaliex kienet tippreskrivi piena li kienet għola minn dik li din il-Qorti kif komposta kienet kieku tagħti kieku kienet hi li qegħda teroga Biex l-appell jirnexxi, kien meħtieġ li l-appellant juri li l-piena mogħtija mill- Qorti tal-Maġistrati kienet toħroġ barra mill-parametri tal-piena jew miżuri applikabbli għall-każ. Din il-Qorti ma tinterferix ma pieni li ma jkunux jidhru li huma żbaljati fil-prinċipju, għalkemm ikunu jidhru li huma pieni ħorox għal xi Ġudikanti. Biex piena mogħtija minn Qorti tal-Ewwel Istanza tkun tista' tiġi mibdula jrid jiġi pruvat li kien hemm xi żball fil- prinċipju meta ġiet emanata dik il-piena. 9 Il-ġustifikazzjoni tal-piena fl-eżerċizzju tad-Dritt Penali modern hija pernjata fuq tliet prinċipji kardinali u tiffoka fuq tliet effetti prinċipali, jiġifieri l-effett : (c) Riedukattiv jew rijabilitattiv tal-piena L-aspett retributtiv tal-piena huwa, skont il-ġurista Francesco Cassar Agius, dak li jservi biex jirristabbilixxi is-sitwazzjoni morali soċjali għal kif kienet qabel ma seħħet il-ħsara lis-soċjeta bil- kommissjoni tar-reat. U s-soċjeta teżiġi li l-ħati jagħmel tajjeb għall- azzjoni vjolattiva tad-dritt penali kommessa minnu u li tkun kisret il-paċi u trankwillita' tagħha. L-aspett preventiv tal-piena huwa dak li jrid jassigura li l-piena tkun strument li bih, grazzi għal biża li s-sanzjoni li tkun tista' tingħata toħloq f'moħħ is-soċjeta, b'mod li dak li jkun jerġa jaħsibha darbtejn qabel ma jikkommetti reat. Fi kliem ieħor, minħabba l-biża li teħel il-piena, persuna tiġi mġegħela tixtarr sew il-konsegwenzi t'egħmilha qabel ma twettaq l-att kriminuż. L-aspett preventiv għalhekk huwa dupliċi : wieħed ta' natura ġenerali u l-ieħor ta' natura speċjali. L-effett preventiv ġenerali huwa dak li bis-saħħa tal-liġi penali li tistabbilixxi l-piena, is-soċjeta tiġi kemm jista' jkun imrażna milli tikkommetti reati minħabba l- biża li tinkorri fil- piena jekk tinstab ħatja. Aktar ma dik il-piena tiġi applikata fil-prattika, aktar dak l-effett preventiv ġenerali jkun laħaq il-mira tiegħu. L-aspett preventiv speċjali huwa dak li japplika għall-ħati innifsu, li jkun esperjenza fuqu personali l-effetti tal-piena, b'mod li darb'oħra jerġa jaħsibha sew qabel ma jagħżel li jikser il-Liġi. Jekk is-soċjeta titlef din il-biża mill-piena minħabba li l-Liġi penali tibda' titnaqqar fil-kwalita jew kwantita tal-piena jew inkella minħabba li l-pieni ma jiġux applikati bir-rigorosita dovuta għall-fattispecie tal-każ, allura ma jkun hemm xejn li jġiegħel lill- membri tas-soċjeta milli jiddeżistu għax jekk jiddelinkwu mingħajr konsegwenza jew b'konsegwenza żgħira, isir konvenjenti għall- membri fi ħdan soċjeta li jiddelinkwu. Dan iwassal għal proliferazzjoni ta' delinkwenza b'konsegwenzi nefasti għall- interessi tal-kollettivita'. Is-soċjeta allura teħtieġ li l-piena jkollha aspett preventiv li jkun effettiv u effikaċi meħtieġ għall-eżistenza paċifika tagħha stess. Altrimenti, il-kollass. Finalment hemm l-aspett riedukattiv u rijabilitattiv tal-piena, li tikkonċentra mhux daqstant fuq l-aspett tal-ħtija speċifika tal-ħati u li għaliha tkun immirata l-azzjoni repressiva tal-piena, daqskemm fuq l-aspett ta' trattament terapewtiku individwali, immirat lejn ir- rijabilitazzjoni tal-ħati. Dan l-aspett rijabilitattiv huwa kruċjali għas-soċjeta in kwantu jgħin lill-ħati jgħaddi minn proċess ta' riforma tiegħu innifsu biex jgħinu jinqata' mir-raġunijiet u l- kundizzjonijiet li jkunu wasluh biex jiddelinkwi, billi jagħraf iqum fuq saqajh, jibni ħajtu mill-ġdid u ma jibqax aktar ta' theddida għas- soċjeta bħal meta kien fil-mument meta jkun F'dan il-kuntest il-piena għandu jkollha effetti riedukattivi u korrezzjonali fuq il-ħati. dan l-għan jintlaħaq, il-ħati għandu jsib dawk l-istrutturi maħsuba mill-Istat biex ikun jista' jwettaq dan il-perkors rijabilittativ u jiġi mgħejjun itejjeb l-imġieba tiegħu b'mod li għalhekk ikun jista' jerġa jiġi reintegrat fis-soċjeta, billi jiġi riedukat, imħeġġeġ jiżviluppa t-talenti u l- abbiltajiet tiegħu, inkoraġġit jaħdem biex ikollu biex jerġa jibni ħajtu u jgħix diċenti, ma jkollux għalfejn jiddelinkwi u jkollu wkoll minn fejn jagħmel tajjeb għad-danni li jkun ikkawża b'egħmilu. F'dan is-sens allura l- Carnelutti jtenni li l-piena hija distinta mill-kastig, għalkemm għandha effikaċja repressiva.' Din il-Qorti filwaqt li bl-ebda mod ma hija titfa l-htija tal-mewt ta' Oman Galea fuq l- appellanta u dan stante li dan ma giex ippruvat bhal ma lanqas ma giet akkuzata b'dan, ma tistax ma temfasizzax kemm id-droga qieghda taghmel hsara kemm lill- Ghalhekk tqis li l-piena hija mhux biss fil- parametri tal-ligi izda anke idonea fic-cirkostanzi tal-kaz. tghid li hija hielsa mill-vizzju tad-droga ma ressqet l-ebda xhud minn Caritas jew istituzzjonijiet ohra biex tressaq tali prova, ghalhekk ma jirrizultax stabbilit jekk In oltre' lanqas ma jirrizulta li ghenet lil Prosekuzzjoni fl-investigazzjoni taghha tant li l-Ispettur Johann Caruana Lauri fis- seduta tal- 24 ta' Jannar ,2018 fejn meta mistoqsi jekk l-imputata f'kaz ta' htija ghandiex tibbenefika mill-artikolu 29 tal-Kapitolu 101 wiegeb li 'Fil-każ odjern tiegħi, Jiena miegħi l-istatement li kienet irrilaxxat qiegħed esebit, qalet dak li kellha tgħid; ma ikko-operatax għax qalet li ma kellha x'taqsam xejn, qatt ma biegħet droga. U jiena ma iddikjarajt qatt li tibbenefika mis-section 29.' Ghalhekk din il-Qorti ma ssib l-ebda raguni ghala ghandha tvarja l-piena imposta mill-Qorti fis-sentenza appellata. Ghal dawn il-motivi, din il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tichad l-appell u Din il-Qorti tikkonferma l-ordni tad-distruzzjoni tad-droga esebita24 fl-inkjesta u dan taht il-harsien tar-Registratur li ghandu jirredigi process-verbal li jiddokumenta l- procedura tad-distruzzjoni, liema dokument ghandu jigi nserit fl-atti ta' din il-kawza mhux aktar tard minn hmistax-il jum minn tali distruzzjoni. E (fol.78) li nghata l-Kodici tal-Laboratorju 349/11/01 (fol.