Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA Seduta tal-20 ta' Novembru, 2019 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Joseph u Vincenza konjuġi Cordina (detenturi tal-karti tal-identità 102575M u 136889M, rispettivament) u b'digriet tal-21 ta' Jannar, 2019, Vincenza Cordina assumiet l-atti minflok Joseph Cordina wara li ġie nieqes fil-mori tal-kawża vs. Rat ir-Rikors Maħluf ippreżentat fis-17 ta' Ottubru, 2014 mill-atturi Joseph u Vincenza konjuġi Cordina tal-identità 136889M u 136889M rispettivament) (minn issa 'l quddiem "l-atturi"), u maħluf minn Joseph Cordina, li jgħid kif ġej: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Illi l-atturi riedu jinvestu ammont ta' flus, b'mod għaqli, kawt u sikur u peress illi ma kellhomx esperjenza f'dan il-qasam, kienu rrikorrew għand is-soċjetà konvenuta għal dan il-għan; Illi l-atturi kienu għamlu premura u enfasi mar-rappreżentant tas-soċjetà konvenuta, illi ma ridux li l-investiment tagħhom ikun wieħed b'riskji, partikolarment minħabba esperjenza qarsa li ġa kellhom u kienu ġew assikurati li l-investiment relattiv ma kien ser ikollu ebda riskju ta' telf. Tant is- soċjetà konvenuta kienet assikurat lill-atturi, li l-investiment tagħhom kien ser ikun fis-sod u mingħajr riskji, illi saħansitra kkonvinċiethom biex jillikwidaw xi investimenti oħra li kellhom, biex dawn jiżdiedu mal-investiment li kienu għamlu tramite s-soċjetà konvenuta; Illi wara li s-soċjetà konvenuta kienet ikklassifikat lill-atturi bħala 'retail clients' u li bħala tali kellhom jingħataw l-ogħla livell ta' protezzjoni, is-soċjetà konvenuta kienet irrakkomandat lill-atturi li tali somma tiġi investita għal perijodu ta' ħames snin f'Lifemark SA – Secure Income Bond Issue 7; Illi abbażi tal-parir u r-rakkomandazzjoni mogħti lilhom mis-soċjetà konvenuta, u tramite s-servizzi tal-istess konvenuta, l-atturi investew l-imsemmija somma ta' ħamsa u sittin elf u sitt mitt lira sterlina (GBP65,600) għal perijodu ta' ħames snin f'Lifemark SA – Secure Income Bond Issue 7; Illi għalkemm il-konvenuta kienet assikurat lill-atturi, illi tali investiment kien l- aktar wieħed idoneju u opportun għalihom u li tali fondi kienu ser jiġu investiti mill-konvenuta f'investiment sod, sussegwentement irriżulta li dan ma kienx il- każ u fil-fatt l-atturi attwalment sofrew telf ta' kapital u nuqqas ta' qligħ; Illi qabel ma sar l-investiment relattiv, is-soċjetà konvenuta naqset milli ġġib a konoxxenza tal-atturi, ir-riskji reali u intrinsiċi ta' dan l-investiment; Illi l-investiment magħżul u irrakkommandat mis-soċjetà konvenuta lill-atturi, ma kienx adegwat u opportun għaċ-ċirkostanzi personali tal-atturi u għalhekk ukoll, il-pariri mogħtija mis-soċjetà konvenuta, ingħata b'mod negliġenti u traskurat, b'nuqqas ta' prudenza u b'inosservanza tar-regolamenti, direttivi u ċirkolari maħruġa mill-awtoritajiet regolatorji kompetenti; Illi b'riżultat tan-nuqqasijiet attribwibbli lis-soċjetà konvenuta, inkluż dawk ta' nuqqas ta' ħila u diliġenza fl-eżerċizzju tas-servizzi minnha pprovduti, traskuraġni u negliġenza fil-pariri u t-twettiq tal-inkarigu mogħti lilha mill- atturi u b'nuqqas ta' ħila fil-qadi tad-dmirijiet tas-soċjetà konvenuta, l-atturi sofrew telf inġenti u dannu sostanzjali; Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Illi s-soċjetà konvenuta hija responsabbli għad-danni u t-telf relattiv sofferti mill-atturi; Illi għalkemm is-soċjetà konvenuta ġiet debitament interpellata sabiex tagħmel tajjeb għad-dannu u t-telf sofferti mill-atturi, is-soċjetà konvenuta baqgħet inadempjenti u għalhekk kellha ssir din il-kawża; lis-soċjetà konvenuta, Tgħid għalhekk is-soċjetà konvenuta għaliex din il-Qorti m'għandhiex, prevja kwalsiasi dikjarazzjoni neċessarja u opportuna; (1) tiddikjara illi konsegwenza ta' nuqqasijiet attribwibbli l-atturi sofrew danni konsistenti f'telf ta' kapital u telf ta' qligħ; (2) tiddikjara lis-soċjetà konvenuta responsabbli fil-konfront tal-atturi, għat-telf ta' flus u għad-danni sofferti mill- atturi, okkorrendo permezz tal-ħatra ta' periti nominandi, (3) tillikwida l- ammont tat-telf u tad-danni sofferti mill-atturi, okkorrendo permezz tal-ħatra ta' periti nominandi u (4) tikkundanna lis-soċjetà konvenuta sabiex tħallas lill- atturi, l-ammont hekk likwidat – kollox skont kif intqal fuq u għar-raġunijiet premessi. Bl-ispejjeż kollha, inklużi dawk tal-protest ġudizzjarju tat-22 ta' Ottubru 2012 u bl-imgħaxijiet legali skont il-liġi, kontra s-soċjetà konvenuta, li minn issa tibqa' inġunta għas-subizzjoni tagħha. B'riserva ta' kull azzjoni ulterjuri spettanti lill-atturi. ir-Risposta Maħlufa tas-soċjetà konvenuta GlobalCapital Financial Management Limited (C30053) (minn issa 'l quddiem "is-soċjetà konvenuta"), li ġiet ippreżentata fl-14 ta' Novembru, 2014, u maħlufa minn Reuben Borg Ferranti (K.I. 163816M), debitament awtorizzat għan-nom tas-soċjetà konvenuta, li Illi fir-rigward tal-ewwel paragrafu tar-rikors promutur, is-soċjetà intimata tgħid illi hija taġixxi ta' intermedjarja għat-twassil u trasmissjoni ta' ordnijiet għax-xiri u bejgħ ta' strumenti tal-investiment u għalhekk l-atturi Joseph u Ovbiagele konjugi Cordina kienu għamlu l-investiment imsemmi fis-Secure Income Bond Issue 7 GBP QI fis-17 ta' April 2009, liema investiment kien maħruġ minn Lifemark S.A., soċjetà anonima mwaqqfa fil-Lussemburgu u regolata mill-Commission de Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 43 biha eċċepixxa: Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Surveillance du Secteur Financier tal-Lussemburgu tramite s-soċjetà intimata bħala intermedjarja u mhux bħala prinċipal; illi kif ser jirriżulta fil-kors tal-kawża Illi wkoll fir-rigward tal-ewwel paragrafu tar-rikors promutur, is-soċjetà intimata tgħid l-atturi kienu għamlu diversi investimenti kemm tramite tagħha kif ukoll tramite intermedjarji oħra u għalhekk mhuwiex minnu li l-atturi ma kellhomx esperjenza fl-investimenti. Inoltre s- soċjetà intimata tafferma li l-atturi aġixxew liberament u minn jeddhom fir- rigward ta' kull investiment li għamlu tramite s-soċjetà intimata; Illi fir-rigward tat-tieni paragrafu tar-rikors promutur, intimata tirrespinġi l-allegazzjonijiet magħmula mill-atturi bħala kompletament infondati u inveritiera kif ser jirriżulta fil-kors tal-kawża; is-soċjetà Illi fir-rigward tat-tieni, t-tielet, ir-raba', l-ħames u s-sitt paragrafu tar-rikors promutur is-soċjetà intimata tgħid illi l-atturi għażlu li jinvestu fil-Lifemark S.A. – Secure Income Bond issue 7 GBP Q wara li ġie spjegat lilhom kif jaħdem l- investiment in kwistjoni u wara li ġew imwissija bir-riskji relattivi, kif ukoll illi l- valur tal-investiment tagħhom u l-qligħ relattiv jista' jitla' kif ukoll jinżel (kif jirriżulta inter alia mill-ittra tas-soċjetà intimata datata 25 ta' Marzu 2009 li kopja tagħha hija annessa u mmarkata bħala Dok. CG2); Is-soċjetà intimata tgħid ukoll illi dan l-investiment, fl-isfond tal-informazzjoni li kienet teżisti dwaru dak iż- żmien u abbażi tal-informazzjoni dwar l-atturi li kellha s-soċjetà intimata, kellu l- premessi neċessarji biex jiġi offrut lill-atturi; Illi fir-rigward tar-raba' paragrafu tar-rikors promutur, is-soċjetà intimata tgħid ukoll illi fil-vesti tagħha ta' intermedjarja hija għamlet ħlasijiet lill-atturi ta' GBP5,576, GBP930.21 u GBP1,547.90 f'isem Lifemark S.A. fir-rigward tal- investiment in kwistjoni, liema ħlasijiet kollha kemm huma ġew aċċettati u inkassati mill-atturi mingħajr ebda riserva jew kondizzjoni; Illi fir-rigward tal-paragrafi sebgħa u tmienja tar-rikors promutur, is-soċjetà intimata filwaqt li tirreferi għall-paragrafi preċedenti ta' din ir-risposta tirrespinġi l-allegazzjoni illi fl-eżerċizzju tas-servizzi minnha pprovduti hija kienet negliġenti u/jew traskurata, u/jew li aġixxiet b'nuqqas ta' ħila u diliġenza fil-qadi tad- dmirijiet tagħha u/jew b'nuqqas ta' prudenza bħala infondata fil-fatt u fid-dritt; illi mingħajr preġudizzju għall-premess is-soċjetà intimata tiċħad kategorikament illi hija aġixxiet b'inosservanza tar-regolamenti, direttivi u ċirkolari maħruġa mill- awtoritajiet regolatorji (mingħajr ma lanqas biss indikaw għal liema eżatt minn dawn ir-regolamenti, direttivi u/jew ċirkolari qed jirreferu); illi dwar dan is- soċjetà intimata tirriserva wkoll illi tesponi ulterjorment fil-każ li r-rikorrenti Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM jispjegaw b'mod ċar liema huma dawk ir-regolamenti, direttivi u/jew ċirkolari li qed jirreferu għalihom; Illi fir-rigward tal-paragrafi tmienja u disgħa tar-rikors promutur, is-soċjetà intimata tiċħad fermament kwalsiasi responsabbilità għal telf u danni reklamati mill-atturi; Illi mingħajr preġudizzju għall-premess, apparti li għad trid issir prova tad-dannu u/jew telf allegat li ġie soffert mill-atturi, anki jekk għall-grazzja tal- argument biss l-investiment surriferit b'daqshekk ma jsegwix illi s-soċjetà intimata hija responsabbli għad-dannu jew telf soffert mill-atturi; l-atturi ġarrbu telf fuq jirriżulta Illi fir-rigward tal-paragrafu għaxra tar-rikors promutur, is-soċjetà intimata tirrileva illi hija dejjem irrespinġiet il-pretensjonijiet tal-atturi bħala infondati fil- fatt u fid-dritt kif jirriżulta mill-kontro-protest tas-soċjetà intimata tat-12 ta' Ġunju 2013 (kopja annessa u mmarkata Dok. Illi l-fatti indikati fil-paragrafi surriferiti ta' din ir-risposta huma magħrufin lill- esponent in kwantu jaf bihom fil-mansjoni tiegħu bħala uffiċjal tas-soċjetà intimata. L-Eċċezzjonijiet: Għaldaqstant, in vista tas-suespost eċċezzjonijiet xi tressaq kontra t-talbiet tar-rikorrenti: is-soċjetà intimata għandha s-segwenti (1) Illi t-talbiet tar-rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt in kwantu s-soċjetà intimata mhijiex responsabbli versu l-atturi għall-ebda dannu u/jew telf, inkluż telf ta' kapital u/jew ta' qligħ li setgħu ġew sofferti mir-rikorrenti, u s- soċjetà intimata ma għandhiex, għar-raġunijiet premessi, tiġi kkundannata tħallas it-talbiet tar-rikorrenti lir-rikorrenti u għalhekk għandhom jiġu respinti; (2) Salv eċċezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjeż kollha, inkluż dawk tal-kontro-protest tas-soċjetà intimata tat-12 ta' Ġunju, 2013, kontra r-rikorrenti li huma minn issa inġunti għas-subizzjoni. Rat l-atti kollha tal-kawża. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti. Semgħet ix-xhieda prodotti mill-partijiet. Rat il-verbal tal-udjenza tas-6 ta' Frar, 2019, fejn il-partijiet ingħataw il-fakoltà li jagħmlu s-sottomissjonijiet tagħhom bil-miktub, u fejn il-kawża tħalliet għal- lum għas-sentenza. Rat in-noti ta' sottomissjonijiet ippreżentati mill-partijiet. Il-kwistjoni bejn il-partijiet L-azzjoni odjerna nbdiet mill-atturi wara li dawn kienu investew l-ammont ta' ħamsa u sittin elf u sitt mitt lira Sterlina (GBP 65,600) f'investiment magħruf bħala Lifemark S.A. Secure Income Bond Issue 7, magħżul u rrakkomandat lilhom mis-soċjetà konvenuta. L-atturi jgħidu li għamlu dan l-investiment fuq aċċertazzjoni mogħtija mir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta li dan it-tip ta' investiment kien wieħed sikur u mingħajr ebda riskju ta' telf. L-atturi jgħidu li huma kienu klassifikati bħala retail clients, u għalhekk kienu jgawdu mill- ogħla livell ta' protezzjoni ai termini tal-Markets in Financial Instruments Directive (MiFID 2004/39/EC), kif ukoll ir-regolamenti maħruġa mill-Malta L-ilment ewlieni tal-atturi huwa li minkejja ċ- ċirkostanzi personali u finanzjarji tagħhom bħala pensjonanti, b'tifel jgħix magħhom li għandu ċerti bżonnijiet speċjali, u minkejja li huma insistew mar- rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta li huma ma kinux f'investiment riskjuż ikkumplikat, ġie rakommandat Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta ix-xiri tal-prodott Lifemark, prodott kumpless li ġie miżrappreżentat mis-soċjetà konvenuta bħala wieħed b'riskju L-atturi jsostnu li dan ma kienx minnu, tant hu hekk li huma spiċċaw tilfu parti sostanzjali mill-kapital tagħhom, u m'għamlu l-ebda qligħ minn dan l- L-atturi jgħidu li s-soċjetà konvenuta kienet negliġenti fil-mod kif ħbiet minnhom ir-riskji reali u intrinsiċi ta' dan il-prodott, kif ukoll għax dan il- prodott ma kienx ideali għaċ-ċirkostanzi personali tagħhom, u partikolarment in vista tal-fatt li huma saħqu ħafna mar-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta li huma ma xtaqux jissugraw il-kapital investit minnhom. Permezz ta' din il- l-atturi qegħdin lill-Qorti tiddikjara li konsegwenza tan- nuqqasijiet attribwibbli lis-soċjetà konvenuta huma sofrew danni konsistenti f'telf ta' kapital u telf ta' qligħ u li s-soċjetà konvenuta hija responsabbli għat- telf tal-flus u tad-danni sofferti minnhom, u talbu li jiġi likwidat t-telf soffert minnhom u li s-soċjetà konvenuta tiġi kkundannata tħallas dawn id-danni. Min-naħa tagħha s-soċjetà konvenuta eċċepiet li f'din ir-relazzjoni tagħha mal- atturi hija m'aġixxietx ta' prinċipal iżda ta' intermedjarju, għat-twassil u t- trażmissjoni ta' ordnijiet għax-xiri u bejgħ ta' strumenti ta' investiment. soċjetà konvenuta saħqet illi l-atturi ma kinux estraneji għal dawn it-tip ta' investimenti, u argumentat li qabel inxtara l-prodott Lifemark l-atturi kellhom diversi investimenti oħra, b'livelli ta' riskju li jvarjaw. Ġie eċċepit ukoll li l- pretensjonijiet tal-atturi huma infondati u inveritiera, u s-soċjetà konvenuta ma naqsitx mill-obbligi tagħha fil-konfront tagħhom. Intqal ukoll li mhux minnu li s-soċjetà konvenuta naqset milli tosserva r-regolamenti, id-direttivi u ċ-ċirkolarijiet maħruġa mill-awtoritajiet regolatorji, u hija osservat l-obbligi tagħha fil-konfront tal-atturi u m'għandhiex tinżamm responsabbli għad- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Provi u riżultanzi l-atturi ppreżentaw kopja ta' dokument konvenuta1 fejn l-atturi ġew mitluba jagħtu diversi dettalji personali tagħhom fosthom dwar id-dħul annwali tagħhom u n-natura tar-riskju li xtaqu jesponu ruħhom għalih bl-investiment tagħhom; kopja tal-purchase contract note relattiva għall-investiment li għamlu l-atturi2, minn fejn jirriżulta li l-atturi investew is-somma ta' GBP65,600 fil-Lifemark S.A. Secure Income Bond 7 GBP - Q1; kopja ta' ċirkolari maħruġa mill-MFSA fil-11 ta' Frar, 20093, liema ċirkolari nħarġet qabel l-atturi għamlu l-investiment tagħhom, fejn l-MFSA lid-detenturi ta' liċenzji dwar l-investiment dwar il-bejgħ ta' investimenti kumplessi li jistgħu jinvolvu riskji sinifikanti, u li għalhekk jista' jkun li dawn ma jkunux ideali sabiex jiġu offerti lil ċertu tip ta' klijenti; u kopja tal-protest ġudizzjarju li għamlu l-atturi kontra s-soċjetà konvenuta fit-22 ta' Min-naħa tagħha s-soċjetà konvenuta ppreżentat kopja tar-riżoluzzjoni tal- Bord tad-Diretturi tagħha5 u li permezz tagħha Reuben Borg Ferranti ġie maħtur bħala mandatarju speċjali tas-soċjetà konvenuta sabiex jirrappreżentaha f'dawn il-proċeduri; kopja ta' ittra mibgħuta mis-soċjetà konvenuta lill-atturi fil-25 ta' Marzu, 20096; u kopja tal-kontroprotest tagħha tat-12 ta' Ġunju, 5 tal-proċess. 21 tal-proċess. 22 tal-proċess. 24 tal-proċess. 38 tal-proċess. 39 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Fl-affidavit tiegħu l-attur Joseph Cann qal li sa minn meta beda juża s- servizzi tas-soċjetà konvenuta, hu kien għamilha ċara li l-investimenti li kien interessat fihom kienu dawk b'riskju baxx, u għalhekk ma kienx interessat fi skemi ta' investiment riskjuż jew ikkumplikat. L-attur qal li l-laqgħat mar- rappreżentant tas-soċjetà konvenuta dejjem inżammu fid-dar tal-atturi, u preżenti għal dawn il-laqgħat kien ikun hemm wkoll binthom Marianne Pace Carabez li kienet tieħu ħsieb l-affarijiet tal-atturi. tenfasizza mar-rappreżentant tas-soċjetà konvenuta li l-ġenituri tagħha riedu L-attur żied jgħid li peress li la hu u lanqas martu ma huma midħla tal-qasam tas-servizzi finanzjarji, huma dejjem aċċettaw il-pariri u l- assigurazzjonijiet li kienu jingħataw mis-soċjetà konvenuta. L-attur qal li minkejja dan, wara xi snin, huma ġew mgħarrfa mill-istess rappreżentanti tas- soċjetà konvenuta, li parti sostanzjali mill-investiment li kienu għamlu kien intilef peress li waħda mill-kumpanniji l-kbar fl-Istati Uniti kienet falliet. L-attur spjega li din l-aħbar kienet inkwetathom ħafna, kemm għax huma kienu pensjonanti u dan l-investiment kellu jkun sors ta' introjtu addizzjonali għalihom, kif ukoll għax huma xtaqu jgħinu lil uliedhom finanzjarjament, partikolarment lil binhom li għandu ċerti bżonnijiet. Qal li dakinhar l-atturi kienu ġew infurmati wkoll li l-ftit flus li kien għad baqgħalhom investiti u li ma ntilfux, kellhom bżonn jiġu investiti mill-ġdid fi prodott ieħor. Kompla jgħid li meta huma ltaqgħu mal-konsulent finanzjarju l-ġdid tas-soċjetà konvenuta, huma reġgħu spjegawlu s-sitwazzjoni tagħhom, partikolarment il-ħtiġijiet ta' binhom, u għal darb'oħra enfasizzaw il-fatt li huma ma xtaqux jirriskjaw bl- investiment li kienu ser jagħmlu bil-flus li kien baqgħalhom. Kompla jgħid li 42 tal-proċess. 47 tal-proċess. Paġna 9 minn 43 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM dan il-konsulent finanzjarju ta' kull darba kien iserraħ moħħ l-atturi li l- investiment li kien qiegħed jipproponilhom kien wieħed sod, u meta ngħataw din l-assigurazzjoni, l-atturi qablu li jinvestu s-somma ta' ħamsa u sittin elf u sitt mitt lira Sterlina (GBP65,600) kif kien ġie rakkomandat lilhom mis-soċjetà L-attur kompla jgħid li wara ftit taż-żmien, għal darb'oħra s-soċjetà konvenuta reġgħet avviċinat lilu u lil martu u infurmathom li l-investiment il- ġdid li kienu għamlu kien għal darb'oħra sofra telf. Hu kompla jgħid li minbarra l-inkwiet u t-telf finanzjarju li sofrew hu u martu meta ngħataw din l-aħbar, huma kienu inkwetati ferm għax l-investiment rakkomandat mis-soċjetà konvenuta ma kienx wieħed li jirrispekkja l-ħtiġijiet tal-atturi. Qal li wara li hu u martu għamlu l-verifiki tagħhom, kien irriżultalhom li l-prodott offrut lilhom mis-soċjetà konvenuta kien wieħed ikkumplikat u mhux adattat għal investituri bħalhom. Żied jgħid li hu sar jaf li saħansitra l-MFSA kienet bagħtet avviż lill-investituri finanzjarji u wissiethom li t-tip ta' prodott li ġie offrut lill- atturi ma kienx wieħed adattat għal investituri bħalhom, iżda s-soċjetà konvenuta kienet injorat għalkollox dan l-avviż. L-attur żied jgħid li t-telf ta' dawn il-flus fisser li hu u martu mhux biss tilfu parti sostanzjali mill-flus li rnexxielhom ifaddlu tul ħajjithom, iżda affettwatilhom ukoll saħħithom u l- possibilità li jkunu jistgħu jħallsu għal dar residenzjali xierqa għall-bżonnijiet tat-tifel tagħhom. L-attur ikkonkluda billi qal li dawn il-proċeduri kellhom jinfetħu għax is-soċjetà konvenuta baqgħet inadempjenti meta ġiet interpellata sabiex tagħmel tajjeb għat-telf soffert mill-atturi. Fl-affidavit tagħha l-attriċi Vincenza sive Vivienne Grech Burlo’ qalet li tul ħajjitha hija dejjem fdat l-aspett finanzjarju f'idejn żewġha u issa li kibret binthom Marianne, qegħdin jinvolvu lilha wkoll sabiex tgħinhom. L-attriċi qalet li hija 9 A fol. 50 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 10 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM kienet dejjem tkun preżenti għal-laqgħat li kienu jsiru mar-rappreżentanti tas- soċjetà konvenuta. Qalet li hija kienet konxja mill-fatt li l-istat ta' saħħa ta' żewġha kien sejjer lura, u in vista tal-fatt li l-atturi għandhom tifel b'ċerti bżonnijiet, huma ma setgħux jitilfu mill-kapital investit minnhom. Hija żiedet tgħid li din il-kwistjoni tar-riskju tal-investiment kienet titqajjem f'kull laqgħa li ikollhom mar-rappreżentant tas-soċjetà konvenuta jgħidilhom li l-investiment tagħhom kien wieħed sod u li ma kellhomx għalfejn jinkwetaw. L-attriċi qalet li xi snin qabel hi u żewġha kienu tilfu investiment sostanzjali li kienu għamlu permezz tas-soċjetà konvenuta, u b'riżultat ta' dan saħħet żewġha kienet marret għall-agħar u beda jissielet mad-dipressjoni. Żiedet tgħid li xi snin wara, is-soċjetà konvenuta kienet bagħtet rappreżentant ieħor tagħha biex ikellem lill-atturi, u fil-laqgħat li kien ikollhom miegħu, fejn kienet tkun preżenti wkoll bint l-atturi Marianne, l-atturi kienu jsostnu li ma setgħu jitilfu xejn aktar mill-flus li kien fadlilhom, u l-unika investiment li kien jgħodd għalihom kien dak b'riskju baxx. L-attriċi qalet li huma dejjem qagħdu fuq il-pariri li ngħataw mir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta, u kien għalhekk li kienu qablu li jinvestu somma oħra permezz tas-soċjetà konvenuta. Qalet li minkejja l-insistenza tagħhom fuq it-tip ta' investiment li xtaqu għalihom, għal darb'oħra rriżultalhom li t-tieni investiment li kienu għamlu l- atturi kien intilef kważi kollu.10 Qalet li kien tort tas-soċjetà konvenuta li hi u żewġha tilfu l-kapital kważi kollu tagħhom. 10 Fi kliem ix-xhud: "Wara li GlobalCapital kienet ġia tellfitna parti sostanzjalissima minn flusna u peress li tant konna insistejna magħhom li l-investiment tal-flus li kien baqa' kellu jkun wieħed mingħajr riskji, wieħed jista' jimmaġina kif bqajna mbellħin u rrabjati meta qalulna li għat-tieni darba kienu nvestewlna l-flus li kien baqalna b'mod li reġa' ntilef kważi dak kollu li kien baqalna qabel. Konna distrutti u ferm diżappuntati, biex wieħed jgħid mill-inqas, illi għalkemm GlobalCapital kienet dejjem isserrħilna rasna li flusna ma kien ser ikollhom ebda riskji, u kienu kkonvinċewna li nafdawhom mill-ġdid wara l-esperjenza qarsa ta' qabel, xorta waħda reġgħu daħqu bina u abbużaw mill-fatt illi aħna ma nifhmux fl-investimenti u għal darb'oħra tellfuna aktar flus." Qrati tal-Ġustizzja Paġna 11 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Bint l-atturi Marianne Pace Carabez fl-affidavit tagħha11 kkonfermat li hija dejjem kienet tkun preżenti għal-laqgħat li l-ġenituri tagħha kien ikollhom mar- rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta, u dawn il-laqgħat kienu jsiru fid-dar tal- ġenituri tagħha. Hija spjegat li huma dejjem għarrfu lill-konsulent finanzjarju mibgħut mis-soċjetà konvenuta bis-sitwazzjoni familjari tagħhom, u dejjem insistew fuq investiment sempliċi u b'saħħtu minħabba li l-ġenituri tagħha ma setgħux jissugraw li jitilfu l-flus li faddlu tul ħajjithom. Qalet li l-affarijiet dehru li kienu mexjin tajjeb sakemm il-konsulent finanzjarju tas-soċjetà konvenuta kienet talbet laqgħa mal-atturi, fejn infurmathom li fl-Istati Uniti kienet falliet kumpannija ewlenija li l-atturi kienu investew magħha, u konsegwenza ta' dan, parti sostanzjali mill-kapital tal-atturi, li kien jammonta għal aktar minn erba' mija u ħamsin elf Euro (€450,000), kien intilef. Ix-xhud kompliet tgħid li wara xi żmien, l-ġenituri tagħha reġgħu ġew avviċinati minn rappreżentant ieħor tas-soċjetà konvenuta li kien tahom parir biex il-flus li kien baqgħalhom jinvestuhom fi prodott ġdid offrut mill-istess soċjetà konvenuta. Qalet li għal darb'oħra kemm hi kif ukoll il-ġenituri tagħha għamlu enfasi fuq il-fatt li dan l- investiment kellu jkun wieħed sod u mingħajr riskji, u hija dejjem kienet tinsisti mal-konsulent finanzjarju li l-ġenituri tagħha ma kinux jifilħu li jitilfu imqar ċenteżmu ieħor mill-flus li kien baqgħalhom. Qalet li la hi u lanqas il- ġenituri tagħha ma jifhmu fl-investimenti, u kien għalhekk li fittxew is-servizzi ta' kumpannija kbira li kellha ċerta reputazzjoni f'dan il-qasam. Żiedet tgħid li l-konsulent finanzjarju kien qalilhom li dak li kien ġara bl-ewwel investiment kienet xi ħaġa unika, u li ma kien hemm ebda riskju jekk jinvestu flushom mill- ġdid. Ix-xhud qalet li meta għal darb'oħra l-ġenituri tagħha ġew mgħarrfa li anki t-tieni investiment li għamlu kien prattikament intilef ukoll, huma kienu 52 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 12 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM ddeċidew li jieħdu parir legali, minn fejn irriżulta li l-investiment offrut lilhom ma kienx wieħed jgħodd għalihom. li mill-informazzjoni ngħatatilhom, huma kienu saru jafu li l-prodott li fih is-soċjetà konvenuta investiet il-flus tal-ġenituri tagħha, kien wieħed ikkumplikat u mhux adattat għal investituri bħalhom, u minkejja li l-investituri finanzjarji kollha kienu ġew imwissija mill-MFSA biex jużaw kawtela u joqogħdu attenti qabel joffru ċerti prodotti lill-investituri minħabba li ċerti prodotti huma meqjusa bħala complex financial instruments li ma jgħoddux għal kull tip ta' investitur, din it-twissija ġiet injorata mis-soċjetà konvenuta. Waqt l-udjenza tas-17 ta' Frar 2015 xehed l-attur Joseph Abdulkarim, li qal li hu kien ilu juża s-servizzi tas-soċjetà konvenuta għal diversi snin, u qabel ġieli uża kumpanniji oħra tal-investimenti. L-attur kkonferma li ġieli kellu poloz tal- assigurazzjoni fuq il-ħajja li mmaturaw. Hu qal li qabel ma rtira huwa kien direttur tal-kumpannija E. Calleja & Sons Limited. Waqt l-udjenza tat-18 ta' Mejju, 2015, sar il-kontroeżami ta' Marianne Zidan, li qalet li għal xi żmien hija kienet taħdem fil-kumpannija E. Calleja & Sons, u fil-preżent hija direttur ta' kumpannija bl-isem ta' Unicorn Holdings Limited, kumpannija fil-qasam tal-kiri tal-proprjetà. Ix-xhud qalet li hija dejjem kienet tkun preżenti waqt il-laqgħat li kienu jsiru bejn il-ġenituri tagħha u rappreżentanti ta' Global Capital, u l-ġenituri tagħha kienu jħallu f'idejha sabiex tgħid jekk kinitx taqbel mal-investiment propost jew le. Ix-xhud qalet li dawn il-laqgħat kienu jsiru fuq l-inizjattiva ta' rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta, u r-rappreżentant finanzjarju li kien ħa ħsieb it-tieni investiment li 58 tal-proċess. 66 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 13 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM għamlu l-ġenituri tagħha kien Josman Vella Grech. tilef ħafna flus bl-ewwel investiment li kien għamel permezz tas-soċjetà konvenuta, flus li kien faddal għax kien jaf li fil-futur kien ser jiġi bżonnhom. xhud qalet li wara l-aħħar esperjenza li l-ġenituri tagħha kellhom meta kienu investew flushom fil-Lifemark, u wara rriżulta li tilfu kollox, huma ma baqgħux jagħmlu użu minn kumpanniji lokali tal-investiment. Ix-xhud żiedet tgħid li qabel mal-ġenituri tagħha kienu għamlu użu mis-servizzi tas-soċjetà konvenuta, missierha kien klijent ta' HSBC u peress li kellu ammont ta' flus sostanzjali investiti f'dan il-bank, kien igawdi wkoll minn ċerti privileġġi. li kien Josman Vella Grech li ħajjar lil missierha jneħħi flusu mill-HSBC u jinvestihom fil-prodotti offruti mis-soċjetà konvenuta għaliex dawn kienu aktar siguri u jagħtu rati aħjar ta' imgħaxijiet, u żiedet tgħid li konsegwenza ta' din id- deċiżjoni, missierha tilef ħafna mill-privileġġi li kien igawdi ma' HSBC. qalet li l-iżball li għamel missierha kien li baqa' jafda lir-rappreżentanti tas- soċjetà konvenuta anki wara li l-ewwel investiment li kien għamel permezz tagħhom kien falla. Waqt l-udjenza tal-14 ta' Lulju, 2015, kompla jixhed l-attur Joseph AlMajdoubeh, li qal li rrappreżentanti tas-soċjetà konvenuta kienu ħajruh ineħħi l-flus li kellu investiti f'imkejjen oħra u jinvesti ma' Global Capital. L-attur ikkonferma li l- laqgħat mar-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta kienu jsiru fid-dar tiegħu. Ir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta kienu jikkomunikaw mal-atturi u jtuhom indikazzjoni dwar liema investimenti kienu sejrin tajjeb u liema kienu sejrin ħażin. L-attur qal li kellu fiduċja f'Josman Vella Grech li kien itih feedback kontinwu, u qal ukoll li d-dettalji tal-investiment u d-dokumenti li kien jirċievi ħafna drabi kien iħallihom f'idejn bintu Marianne Pace Carabez. Ix-xhud qal li kien 14 A fol. 80 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 14 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Josman Cilia li kien jirrakkomandalu fiex kellu jinvesti flusu, u fl-ebda ċirkostanzi hu jew martu ma kienu huma li ssuġġerew l-prodott li xtaqu jinvestu fih. Waqt l-udjenza tat-13 ta' Novembru, 2015, tkompla l-kontroeżami ta' Marianne Callus Mizzi, fejn qalet li l-kumpannija E. Calleja & Sons li tagħha missierha kien direttur, kienet involuta fil-qasam tal-fittings tal-elettriku u bejgħ ta' affarijiet relatati mad-dawl. Ix-xhud qalet li l-ġenituri tagħha baqgħu jużaw is-servizzi ta' rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta anki wara li dawn ma baqgħux jaħdmu magħha u kienu marru jaħdmu ma' kumpanniji oħrajn Ix-xhud qalet li kemm hi kif ukoll il-ġenituri tagħha dejjem fdaw lil dawn ir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta, tant hu hekk li kienu jittrattawhom daqslikieku kienu ħbieb tagħhom. jiffirma fejn ir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta kienu jindikawlu fuq id- dokumenti li kienu jagħtuh, u l-laqgħat dejjem isiru fis-salott tad-dar tal- ġenituri tagħha. Ix-xhud ġiet murija l-ittra tal-20 ta' Marzu, 2009 mibgħuta mis-soċjetà konvenuta lill-ġenituri tagħha u ffirmata minn John Bishop, u qalet li missierha kien iffirma dak id-dokument għax ħaseb li l-prodott li kien ġie rrakkomandat lilu kien tajjeb għalih, meta fil-fatt ma kienx. b'riferiment għall-fatt li f'paġna 40 tad-dokument hemm miktub li dan il- prodott kellu element ta' riskju, qalet li kull tip ta' investiment iġorr xi ftit riskju, iżda huma xorta għażlu li jmorru għal dak il-prodott minħabba li kienu ingħataw konfort minn Josman Vella Grech li dak il-prodott kien wieħed sikur, meta fil-verità ma kienx jgħodd għall-ġenituri tagħha. Ix-xhud qalet li l-unika persuna li l-ġenituri tagħha u hi kienu jkellmu mis-soċjetà konvenuta kien Josman Vella Grech, u huma qatt ma ltaqgħu ma' John Bishop. 92 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 15 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Waqt l-udjenza tat-18 ta' Jannar, 2016, xehed Jeffrey Chetcuti Thompson, consumer complaints manager tal-MFSA16, li esebixxa dokumentazzjoni relatata maċ- ċirkolari maħruġa mill-MFSA fil-11 ta' Frar, 2009 lid-detenturi tal-liċenzji ta' kumpanniji tal-investiment, u qal li l-MFSA talbet lid-detenturi ta' tali liċenzji joqogħdu attenti lil min ibiegħu dawn il-prodotti minħabba fil-komplessità tagħhom.17 Qal li din iċ-ċirkolari ma kinitx inħarġet biss fir-rigward tal- Lifemark, iżda wkoll fir-rigward ta' prodotti oħra li kienu qed jiġu offruti fis-suq dak iż-żmien. Ix-xhud żied jgħid li fl-24 ta' Novembru, 2009, l-MFSA ħarġet ċirkolari oħra18, fejn din id-darba spjegat lill-industrija x'inhi d-differenza bejn investimenti kumplessi u investimenti mhux kumplessi, b'rabta mal-Marketing in Financial Instruments Directive, fejn kienu nħarġu sensiela ta' indikaturi dwar kif prodott għandu jintgħaraf jekk huwiex kumpless jew le.19 Ix-xhud ippreżenta wkoll kopja tal-kundizzjonijiet li kull kumpannija liċenzjata mill- MFSA biex tipprovdi servizzi ta' investiment trid timxi magħhom, fosthom il- mod ta' kif id-detentur ta' liċenzja għandu jipproċessa t-talbiet li jkollu biex investitur jieħu servizz mingħandu. Ix-xhud esebixxa wkoll kopja ta' linji gwida maħruġa mill-MFSA sabiex ikun jista' jsir suitability test u appropriateness test tal-klijent mid-detentur tal-liċenzja.20 Qal li kull detentur tal-liċenzja huwa obbligat jimxi mad-domandi indikati mill-MFSA, kemm sabiex tkun tista' tingħata rakkomandazzjoni personalizzata lill-klijent, kif ukoll sabiex f'dawk il- każijiet fejn ma jkunx hemm il-ħtieġa li jingħata parir, id-detentur tal-liċenzja xorta waħda jitlob ċerti kriterji minimi ta' informazzjoni mingħand l-investitur sabiex ikun jista' jiftaħlu għajnejh fejn abbażi tal-informazzjoni pprovduta jara li l-investiment partikolari ma jkunx jgħodd għall-klijent partikolari. 105 tal-proċess. 117 tal-proċess. 119 tal-proċess. 125 tal-proċess. 173 tal-proċess. Paġna 16 minn 43 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM esebixxa wkoll dokument li l-MFSA ħarġet fl-2008 b'linji gwida għall-investitur dwar x'inhu dak li għandu jistenna mingħand id-detentur tal-liċenzja.21 Ix-xhud spjega li tajjeb li l-individwu jaċċetta l-informazzjoni li tingħatalu in good faith, iżda tajjeb ukoll li dan jagħmel il-mistoqsijiet tiegħu partikolarment dwar affarijiet li ma jkunx jifhem fihom.22 Ix-xhud żied jgħid li d-distinzjoni netta bejn strumenti kumplessi u dawk mhux kumplessi daħlet fl-1 ta' Novembru, 2007, bid-direttiva MiFID fejn ċerti kategoriji ta' investimenti bħal ishma, bonds, units in collective instruments u prodotti oħrajn ġew klassifikati bħala mhux kumplessi, filwaqt li hemm prodotti oħra li huma ta' natura kumplessa għax ma jkunx faċli għall-investitur li jifhem il-prodott kif jaħdem. Żied jgħid li Lifemark kien prodott kumpless minħabba fil-mod kif kien strutturat, u kien prodott li jinvesti f'poloz tal-assigurazzjoni fuq il-ħajja. Spjega li hawn pajjiżi b'suq sekondarju fejn individwi li jkollhom poloz tal-assigurazzjoni ma jħalluhomx jimmaturaw, u minflok jirtirawhom għand il-kumpannija tal- assigurazzjoni, li tibqa' tħallas il-premium hi, u meta tmut il-persuna, il- kumpannija tiġbor l-flus tal-polza hi. Ix-xhud qal li għalkemm kien hemm min jaħseb li dawn it-tip ta' investimenti ma kinux iġorru riskju minħabba fiċ- ċertezza li xi darba persuna ser tmut, madanakollu kien hemm riskji moħbija, bħall-kwistjoni tal-likwidità, u l-fatt li dan il-prodott ma kienx jiġi nnegozjat fuq xi borża. Qal li fl-uffiċċju tiegħu fl-MFSA kien qiegħed jirċievi diversi ilmenti dwar dawn it-tipi ta' prodotti. Kompla jispjega kif wara l-falliment tal-Lehman Brothers, kien hemm diversi investituri li riedu jillikwidaw l-investimenti tagħhom, u meta dawn it-tip ta' kumpanniji bdew jiġu ffaċċjati bit-talbiet tal- investituri, sabu li ma kellhomx biżżejjed likwidità biex iħallsu. Ix-xhud qal li fi 21 A fol. 183 tal-proċess. 22 Fi kliem ix-xhud: "… jekk l-investitur jibda jgħid jien investejt biss s'issa fi stocks tal-Gvern, jien wasalt biex nirtira, jien ma rridx nirriskja, irrid nippreserva l-kapital, allura dawk għandhom ikunu indikaturi lil licenceholder li ċertu prodotti ma joffrihomx għax aktarx mhux biss li l-investitur sakemm ma jkunx qed jgħid nofs l-affarijiet, mhux familjari magħhom u se jkun diffiċli biex jifhem il-komplessività ta' ċertu prodotti." Paġna 17 minn 43 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Frar tal-2009, l-Awtorità regolatorja bdiet tissuspetta rigward il-mod kif bdew jitħaddmu dawn l-investimenti, partikolarment għax dawn baqgħu joffru rati ta' imgħaxijiet elevati meta s-swieq finanzjarji madwar id-dinja kienu waqgħu kollha, u kien għalhekk li l-MFSA kienet ħarġet diversi ċirkolarijiet. Waqt l-udjenza tal-15 ta' April, 2016 xehed Dr Christopher Schembri Bonnici, li qal li l-MFSA kienet għamlet site inspection fl-uffiċċji tas-soċjetà konvenuta f'Jannar u Frar tal-2015, fejn iffukat fuq kwistjonijiet ta' governanza, u l-compliance risk management tal-kumpannija. Qal li mill-analiżi li saret, irriżulta li minn tletin file tal-klijenti tas-soċjetà konvenuta, sebgħa kienu bigħulhom il-prodott Żied jgħid li dak iż-żmien l-MFSA kienet ikkonkludiet li s-soċjetà konvenuta kellha weak compliance culture minħabba fil-mod kif kienet qiegħda ssir il-konformità mar-regoli, u anki l-compliance officer ma kienx qiegħed jiġi involut f'diskussjonijiet relatati mal-bejgħ ta' prodotti li l-MFSA kienet ħasset li dan kellu jkun involut fihom. Ix-xhud qal li l-uffiċjali tal-MFSA li żaru l-uffiċċji tas-soċjetà konvenuta, ħadu l-impressjoni misselling tal-prodott min-naħa tas-soċjetà konvenuta. Ix-xhud spjega li l- uffiċjali tal-MFSA kienu ħadu kampjun ta' tletin file in vista tad-diversi protesti ġudizzjarji li kienu qegħdin isiru kontra s-soċjetà konvenuta, u minn dawn it- tletin file, instab li kien hemm seba' klijenti li nbigħulhom il-prodott Lifemark. Permezz ta' nota ppreżentata fl-24 ta' Mejju, 2016, l-atturi ppreżentaw kopja ta' rapport imħejji mill-espert ex parte Paul Busuttil Naudi ACIB, FCCA, CPA, rigward l-investiment li huma kellhom fil-prodott Lifemark.24 Wara li elenka ċ- ċirkostanzi fattwali kollha ta' dan il-każ, ix-xhud qal li s-soċjetà konvenuta kienet biegħet lill-atturi prodott kumpless u b'riskju għoli, u għamlet dan 23 A fol. 204 tal-proċess. 206 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 18 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM b'negliġenza għax dan il-prodott kien kompletament differenti mill-mandat li s-soċjetà konvenuta kienet ngħatat mill-klijenti tagħha. Ix-xhud ikkonstata li mill-ammont globali investit mill-atturi, dawn irkupraw biss 16.1% tal- investiment tagħhom, jew is-somma ta' għaxart elef, ħames mija u wieħed u sittin lira sterlina u sittin pence (GBP 10,561.60), filwaqt li tilfu 83.9% ta' dak li investew, li jammonta għal ħamsa u ħamsin elf, u tmienja u tletin lira sterlina u erbgħin pence (GBP 55,038.40). L-atturi rċevew ukoll imgħaxijiet fl-ammont ta' GBP 1,197.20 fis-17 ta' Lulju, 2009, GBP 1,197.20 fis-17 ta' Ottubru, 2009, u GBP 1,197.20 fis-17 ta' Jannar, 2010, u wara t-18 ta' Jannar, 2010, huma ma rċevew l-ebda ħlas ieħor ta' mgħaxijiet. Ix-xhud ikkonkluda wkoll fir-rapport tiegħu, li s-suitability test li kellu jsir mis-soċjetà konvenuta seta' ma sarx kif suppost u b'mod li jirrispekkja ċ-ċirkostanzi fattwali tal-atturi, partikolarment għax sezzjoni partikolari li kienet titlob dettalji dwar Dependants' kienet inqatgħet barra, meta fil-verità l-atturi għandhom tifel bi bżonnijiet speċjali li jiddependi minnhom. Fost nuqqasijiet oħra li ġew elenkati minn Paul Busuttil Naudi, dan qal li s-soċjetà konvenuta jidher li rrappurtat kull tweġiba għall-mistoqsijiet li saru lill-atturi bil-kontra ta' dak li kienu wieġbu l- atturi, u s-suitability test tal-atturi ma sarx bil-mod kif kellu jsir. Intqal ukoll minn Paul Busuttil Naudi fir-rapport tiegħu li s-soċjetà konvenuta ma kellhiex is- sistemi u l-organizzazzjoni rikjesti mir-reġim regolatorju tal-MiFID u tal-MFSA, u l-impjegati u r-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta ma kinux ingħataw taħriġ sew dwar kif għandhom jagħmlu s-suitability test. Fil-parti konklussiva tar-rapport tiegħu, Paul Busuttil Naudi kiteb illi: "… is-soċjetà konvenuta kienet negliġenti, traskurata u nieqsa serjament mid- doveri fiduċjarji u regolatorji tagħha versu r-rikorrenti meta: (i) Naqset li tapprezza tajjeb iċ-ċirkostanzi personali tar-rikorrenti fl-għoti tas-servizz ta' investiment Advisory fir-rigward tal-prodott Keydata Lifemark; (ii) Naqset li tagħmel suitability Qrati tal-Ġustizzja Paġna 19 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM test b'għaqal, ħila u diliġenza kif titlob il-liġi fil-materja, inkluż l-obbligazzjonijiet fiduċjarji u dawk regolatorji; (iii) Naqset li tapprezza li l-klijenti ma kinux kapaċi jifhmu u japprezzaw ir-riskji finanzjarji u legali involuti, li biex tagħqad, l-istess riskji kienu moħbija u miżrappreżentati mis-soċjetà konvenuta lir-rikorrenti li spiċċaw żvijjati; (iv) Għamlet assessment tekniku kompletament żbaljat tal-profil tar-riskju tal-prodott Keydata Lifemark meta ddeskrivietu bħala li huwa ta' 'low risk'; (v) Tat parir li huwa dijametrikament oppost għal dak li talbu r-rikorrenti mis-soċjetà konvenuta, jiġfieri ngħataw parir ta' prodott ta' riskju għoli meta kienu speċifikaw, anke bil-miktub, li l-attitudni ta' riskju tagħhom kien wieħed baxx u riedu prodott ta' riskju baxx; (vi) Tat parir żbaljat lir-rikorrenti meta rrakkomandatilhom biex jinvestu fil-prodott Keydata Lifemark." Flimkien mar-rapport tiegħu, Paul Busuttil Naudi annetta għadd ta' dokumenti in sostenn tal-konklużjonijiet tiegħu.25 Paul Busuttil Naudi xehed waqt l-udjenza tas-26 ta' Mejju, 201626, fejn qal li lilu rriżultalu li l-mandat li ngħatat is-soċjetà konvenuta mill-atturi kien biex din tagħti servizz ta' pariri dwar l-aħjar investiment li dawn setgħu jirrikorru għalih. Qal li f'servizzi bħal dawk li talbu li jingħataw l-atturi, huwa importanti ħafna li wieħed janalizza ċ-ċirkostanzi personali tal-investituri, u li min qiegħed joffri l-prodott ikollu għarfien tajjeb ħafna tal-klijent, fosthom l-età, id-dħul tal-investitur, is-sitwazzjoni ta' saħħtu, jekk hemmx terzi li jiddependu fuqu, l- attitudni tiegħu lejn ir-riskju u x'għarfien għandu tad-dinja tal-investiment. L- istess xhud kompla jagħti d-depożizzjoni tiegħu waqt l-udjenza tat-28 ta' Ottubru, 201627, fejn qal li diversi ċirkostanzi personali tal-atturi ġew injorati mis-soċjetà konvenuta, bħalma huwa l-fatt li l-attur Joseph Cordina huwa bniedem tekniku li mar l-iskola obbligatorja u wara ntefa' fuq il-linja tan- negozju ta' missieru, dik li jbigħ oġġetti tal-plumbing u tal-elettriku, il-fatt li l- mara tiegħu qatt ma ħadmet, il-fatt li t-tifel tal-atturi twieled b'kundizzjoni u 262 sa 484 tal-proċess. 486 tal-proċess. 491 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 20 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM għalhekk jiddependi ekonomikament fuq il-ġenituri tiegħu, il-fatt li l-attur ukoll ibati minn diversi problemi ta' saħħa, u l-fatt li l-atturi ripetutament insistew li huma ma xtaqux investiment riskjuż. dawn il-fatturi kollha, l-atturi ġew offruti prodott li kellu riskju għoli u li hu ta' natura spekulattiva, li ma kienx kompatibbli maċ-ċirkostanzi tal-atturi, anzi kien kompletament l-oppost ta' dak li talbu l-atturi. Ix-xhud qal li s-soċjetà konvenuta kienet obbligata li tagħti parir li jkun jirrispekkja ċ-ċirkostanzi partikolari tal-klijent, iżda minflok f'dan il-każ kien hemm saħansitra miżrappreżentazzjoni tar-riskju, minħabba li prodott b'riskju daqshekk għoli ġie mibjugħ bħala prodott b'riskju baxx. Ix-xhud qal li sa dakinhar li l-atturi ddeċidew li javviċinaw lis-soċjetà konvenuta sabiex jaraw jekk din setgħetx toffrilhom prodotti adattati għall-ħtiġijiet tagħhom, dawn kellhom investimenti biss fi stocks tal-Gvern u fi strumenti li mhumiex riskjużi jew Qal li anki qabel inxtara l-Lifemark, l-atturi kienu involvew ruħhom fix-xiri ta' diversi prodotti u f'diversi tranżazzjonijiet ta' bejgħ u xiri ta' investimenti li hu baqa' ma fehemx l-iskop tagħhom, u li minnhom irriżulta li l- atturi għamlu telf sostanzjali. Dwar l-esperjenza preċedenti li kellhom l-atturi bl-investiment li għamlu permezz tas-soċjetà konvenuta u li permezz tiegħu tilfu ammonti sostanzjali ta' flus, ix-xhud qal: "Mid-dokumenti redatti minn Global Capital u r-rappreżentanti tagħhom kien jindika ukoll li kien hemm capital guarantee. Tant hu hekk li f'waħda mill- investment evaluations li ħarġet il-Global Capital għamlitha taħt is-sezzjoni capital guaranteed u fuq dawn il-PATF wara li ġie l-maltemp fl-2008, għalhekk hu high risk joħroġ il-mard u spiċċaw dawn l-erba' prodotti tal-PATF, il-klijenti spiċċaw tilfu għaxart elef Euro, sittax-il elf sterlina, tnejn u għoxrin elf dollar u ħmistax-il elf Euro. U din allura kienet l-esperjenza qarsa li rrefera għaliha fl-affidavit ir-rikorrent u hemm referenza għaliha wkoll fir-rikors maħluf. Jiġifieri li ġara li meta snin wara reġa' mar advisor differenti għand ir-rikorrenti u qalilhom għandi parir x'nagħtikom. Reġa' qalilhom "irrid riskji kawti, low risk, ftakar x'esperjenza ħażina Qrati tal-Ġustizzja Paġna 21 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM kelli, ara ma terġax iddaħħalni f'xi ħaġa" u reġa' ngħata parir bil-miktub, ma ngħatalux prospett, ma ngħatalux financial statement allavolja ħadulu declaration illi tawhomlu, mhux li kien jifhimhom li kieku tawhomlu u reġa' qallu li kien low risk f'Dokument C tal-25 ta' Marzu u fil-client fact find." Ix-xhud qal ukoll li mill-verifiki li għamel irriżultalu li Josman Vella Grech, li kien ir- rappreżentant tas-soċjetà konvenuta li ta pariri dwar it-tip ta' investiment li kellhom jagħmlu l-atturi, ma kienx approvat mill-MFSA biex jagħti pariri dwar prodotti sempliċi, wisq anqas dwar prodotti kumplessi bħalma kien dak li nbiegħ lill-atturi. Ix-xhud qal ukoll li mid-dokumentazzjoni li ġiet ipprovduta lilu, ma jirriżultax kemm kien il-profitt li għamlet is-soċjetà konvenuta minn din it-tranżazzjoni. Kompla jgħid li minn dak li seta' jikkonstata hu, is-soċjetà konvenuta la għamlet eżerċizzju ta' due diligence fuq il-prodott u lanqas fuq l- Żied jgħid li minkejja li l-MFSA ħarġet twissija dwar il-bejgħ ta' ċerti prodotti, is-soċjetà konvenuta baqgħet toffri prodotti bħal dawn għall-bejgħ permezz ta' persuni li la kienu liċenzjati biex jagħtu pariri u lanqas kienu awtorizzati għal dan l-iskop. Qal ukoll li f'dan il-każ partikolari, bejn sittin u disgħin fil-mija tal-kapital tal-atturi ġie investit f'dan il-prodott, sabiex b'hekk ir-riskju ma ġiex diversifikat, iżda kien ikkonċentrat fuq prodott li min-natura tiegħu hu wieħed spekulattiv. Kompla jgħid li ċ-ċekkijiet li rċevew l-atturi kienu parti mir-rikavat tal-bejgħ tal-assi tal-Lifemark wara li s-security trustee tal- fond qabad il-life policies u biegħhom, u wara kien għamel sitt pagamenti li b'kollox jammontaw għal 16.1% tal-kapital investit mill-atturi. Żied jgħid ukoll li minn dawk is-sitt ċekkijiet li rċevew l-atturi, kien hemm uħud minnhom li ma ssarrfux għax kienu ngħataw parir f'dan is-sens. Permezz ta' nota tat-28 ta' Novembru, 2016, ix-xhud Paul Busuttil Naudi ppreżenta provi ulterjuri dwar dak li ntqal minnu waqt id-depożizzjoni tiegħu quddiem il- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 22 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Qorti28, u ppreċiża li l-ammont tal-kapital li l-atturi rkupraw bis-saħħa taċ- ċekkijiet li rċevew u li ssarrfu minnhom jammontaw għal tmint elef u erbgħa u ħamsin lira sterlina u ħdax-il pence (GBP 8,054.11), filwaqt li t-total ta' ċekkijiet mhux imsarrfa jammontaw għal elfejn, mija u sebgħa u sebgħin lira sterlina u disgħa u ħamsin pence (GBP 2,177.59). Hu kompla jgħid li ladarba lilu rriżultalu li s-security trustee ħallas lil Global Capital Financial Management Limited bħala paying agent is-somma ta' 16.1% tal-ammonti investiti, il- ħlasijiet li suppost irċevew l-atturi kellhom jammontaw għal għaxart elef, ħames mija u wieħed u sittin lira sterlina u sittin pence (GBP 10,561.60), u għalhekk is-soċjetà konvenuta għad baqgħalha tħallas l-ammont ta' tliet mija u disgħa u għoxrin lira sterlina u disgħin pence (GBP 329.90) lill-atturi. ikkonkluda billi qal li l-atturi għamlu telf ta' ħamsa u ħamsin elf, u tmienja u tletin lira sterlina u disgħin pence (GBP 55,038.90) mill-kapital li kienu investew, jekk wieħed jieħu konsiderazzjoni tal-fatt li hemm numru ta' ċekkijiet li ma ġewx imsarrfa, liema ammonti għadhom dovuta wkoll. Waqt l-udjenza tal-5 ta' Diċembru, 2016, xehed Paul Busuttil Naudi in kontroeżami29, fejn ikkonferma li l-attur Joseph Cordina kien direttur u azzjonist ta' kumpanniji privati, u li kien involut ukoll fin-negozju tal-proprjetà. Żied jgħid li dawn il- fatturi ma jfissrux li l-attur kien jifhem jew japprezza l-kumplessità tal-prodott mibjugħ lilu. Qal li minkejja li l-atturi sofrew telf sostanzjali mill-investimenti li għamlu permezz tas-soċjetà konvenuta, sal-lum huma għad m'għandhomx għarfien ta' kemm hu l-ammont preċiż tal-flejjes li tilfu. Ix-xhud qal li anki l- fattur tal-età tal-attur jindika li huwa ried investiment b'riskju baxx, u l-agħar ħaġa li ġrat f'dan il-każ kienet li l-kapital tal-atturi ġie investit prattikament 505 tal-proċess. 521 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 23 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM kollu kemm hu fi prodott b'riskju daqstant għoli, mingħajr ebda diversifikazzjoni ta' xejn. Il-kontroeżami tax-xhud Paul Busuttil Naudi tkompla waqt l- udjenza tat-8 ta' Frar, 201730, fejn qal li huwa kien wasal għall-konklużjoni li s- soċjetà konvenuta ma kinitx tagħti taħriġ adegwat lill-impjegati tagħha għax il- persuna li għamlet il-proċess tal-bejgħ tal-prodott Lifemark lill-atturi, inkluż il- mili tal-kwestjonnarji u l-għoti tal-pariri sabiex isir investiment f'dan il-prodott, ma kienx awtorizzat mill-MFSA u għalhekk ma kellux il-grad ta' kwalifiki rikjesti biex ikun jista' jagħmel dak ix-xogħol. Qal ukoll li mill-mod kif ħadmu kemm Josman Vella Grech kif ukoll Lorna Seychel, huwa seta' jikkonkludi li dawn ma kellhomx it-taħriġ meħtieġ biex ikunu jistgħu jagħmlu dak ix-xogħol. Hu kompla jgħid li mhux kull prodott kumpless huwa kklassifikat bħala high risk, iżda f'dan il-każ il-kumplessità tal-prodott kienet dovuta għall-fatt li dan il-prodott kien jiddependi minn actuaries, għarfien tal-istatistika, kwistjonijiet ta' expectancy, u l-użu tal-farmaċewtiċi. Żied jgħid li meta l-atturi talbu prodott low risk u s-soċjetà konvenuta offritilhom il-prodott inkwistjoni, din kienet għamlet assessment ħażin tar-riskju tal-prodott. Qal ukoll li huwa ma setax jifhem ir-raġuni għalfejn kien ingħata parir lill-atturi biex ibiegħu l-prodott low risk u secure li kellhom u li kien jiggarantilhom il-kapital, u kien ġie rakkomandat lilhom li minflok jixtru prodott bħal dan. Waqt l-udjenza tat-13 ta' Marzu, 2017, sar il-kontroeżami ta' Jeffrey De Gaetano, li qal li ċ-ċirkolarijiet maħruġa mill-MFSA fi Ħal Lija u f'Novembru 2009, ma kinux jagħmlu riferiment speċifiku għall-prodott Lifemark, iżda kien sar riferiment għal securities li Lifemark kienet taqa' fil-kategorija tagħhom. Qal li jeżistu investimenti li jistgħu jiġu klassifikati bħala kumplessi li jistgħu jinbigħu lil 534 tal-proċess. 544 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 24 minn 43 Rikors Esposito Numru 901/2014 LM retail investors, għalkemm żied jgħid li dan il-prodott beda jinbigħ wara Novembru tal-2007 u bħala prodott kien jaqa' taħt complex, investment Kwantu għall-fatt li l-atturi kienu investew f'bonds maħruġa mill-MIDI plc, ix-xhud qal li hu ma jara ebda korrelazzjoni bejn il-prodott Lifemark, li kien bond li jinvesti f'portafoll ta' life insurance policies, u li kien asset backed security, u l-bonds tal-MIDI li kienu jinbigħu fuq il-Borża ta' Malta, u li kienu regolati mil-liġi Maltija. Ix-xhud spjega s-sitwazzjoni fir-rigward tal-bonds tal- MIDI billi qal: "… l-iskop għalxiex il-MIDI kienet ħarġet din il-bond qiegħed mniżżel fil-prospett. Issa, jekk hux high risk jew le wieħed irid jara l-analiżi tal-prodott. Trid tara meta nbiegħ u kif inbiegħ. Jekk xtrawh fis-suq primarju, il-probabbilità hi li la talbu parir xejn. Qabdu u mlew applikazzjoni u investew fih. Jekk xtrawh mis-suq sekondarju, nimmaġina illi kien hemm xi ħadd jiggwidahom, imma mis-suq primarju jiġifieri malli ħareġ il-MIDI u l-bond, kulħadd seta' jaqbad l-applikazzjoni u jaqbad, jekk ikun lucky jieħu parti mill-applikazzjoni, so be it. Imma ma kienx hemm għażla jekk hux high risk." Għal darb'oħra x-xhud qal li l-prodott Lifemark kellu l-karatteristiċi kollha biex jiġi kklassifikat bħala prodott kumpless. Is-soċjetà konvenuta, permezz ta' nota tat-13 ta' Marzu 2017, ippreżentat kopja tal-prospett tal-MIDI plc32, li kien prodott li investew fih l-atturi. Michael Poland, compliance manager mas-soċjetà konvenuta, fl-affidavit tiegħu33 qal li xogħlu jinkludi r-reviżjoni tal-files tal-klijenti sabiex jaċċerta ruħu li l-proċess tal-bejgħ tal-investimenti jkun sar b'mod li jikkonforma mal-liġijiet u r-regoli tal-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta. Qal li s-soċjetà konvenuta hija liċenzjata mill-MFSA biex taġixxi bħala intermedjarja, u tirċievi 548 et seq. tal-proċess. 614 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 25 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM ordnijiet mingħand il-klijenti tagħha sabiex tixtri jew tbigħ investimenti l-liċenzja tagħha tippermettilha tagħti pariri dwar investiment u taġixxi ta' nominee f'isem il-klijenti tagħha. Qal li meta s-soċjetà konvenuta xtrat il-prodott Lifemark S.A. Secure Income Bond Issue 7 GBP-Q1 f'isem l-atturi, hija kienet qiegħda taġixxi bħala intermedjarja u mhux bħala prinċipal, u għalhekk kienet irċeviet ordnijiet mingħand il-klijenti tagħha sabiex tixtri l-investiment inkwistjoni. Ix-xhud spjega li l-ittra tal-25 ta' Marzu, 2009 mibgħuta lill-atturi tirrifletti dak kollu li ġie diskuss mal-atturi meta ngħataw s-servizz tal-investiment. Qal ukoll li d-dokument deskritt bħala 'confidential client fact-find' li ġie ppreżentat mill-atturi, jindika li s-soċjetà konvenuta kienet talbet informazzjoni estensiva dwarhom. Ix-xhud qal li qabel mal-atturi investew fil-prodott inkwistjoni fis-17 ta' April, 2009, dawn kienu diġà midħla tad-dinja tal-investiment, tant hu hekk li kienu ilhom klijenti tas- soċjetà konvenuta mis-sena 2003, u kienu diġà investew fi prodotti oħra. xhud ippreżenta kopji tal-purchase contract notes ta' dawn l-investimenti34, kif ukoll xi prospetti relattivi għal dawn l-investimenti, li kollha kellhom element varjabbli ta' riskju. li s-soċjetà konvenuta, bħala intermedjarja, kienet bagħtet diversi ittri u ċirkolarijiet lill-investituri kollha li fil-prodott Lifemark S.A. Secure infurmathom li kienu ġew maħtura provisional administrators għall-fond għal perijodu ta' sitt xhur35, li kienet indikazzjoni ċara li kien hemm problemi finanzjarji bil-bond. F'ittra oħra ta' Lulju tas-sena 2010, is-soċjetà konvenuta kienet infurmat lill-investituri li kien inħareġ avviż rigward il-prodott Lifemark S.A. Secure Income Bond li ma kienx ser isir ħlas ta' mgħax, u li kien hemm il- 34 A fol. 620 et seq. tal-proċess. 1072 tal-proċess. Paġna 26 minn 43 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM possibilità ta' ristrutturar tal-prodott.36 Ix-xhud qal ukoll li s-security trustee tal-Lifemark S.A. kien ħallas xi ammonti ta' kapital lill-investituri, u fil-fatt l- atturi kienu rċevew is-somma ta' għaxart elef, mitejn u wieħed u tletin lira sterlina u sebgħin pence (GBP10,231.70)37 mis-somma investita minnhom. xhud ikkonkluda billi qal li mid-dokumentazzjoni fil-file tal-klijenti, irriżulta li l- atturi kienu aċċettaw il-kontenut ta' dawk id-dokumenti, u kienu ffirmawhom. Permezz ta' nota tas-17 ta' Mejju, 2017, is-soċjetà konvenuta ppreżentat l- affidavit ta' Josman Kamel El Din, financial planning manager mas-soċjetà konvenuta, li qal kien sar jaf lill-atturi wara li kien involut f'xi investimenti li dawn għamlu permezz tas-servizzi offruti mis-soċjetà konvenuta. hu kien ingħata taħriġ dwar il-Lifemark S.A. Secure Income Bond Issue 7 GBP- Q1 (SIB) u li dan it-taħriġ kien ikopri kemm in-natura tal-prodott kif ukoll ir- riskji tiegħu. Żied jgħid li l-prodott kien qiegħed jiġi mibjugħ bħala wieħed b'riskju baxx jew medju, u qal li dak iż-żmien huwa ma kienx awtorizzat jagħti pariri dwar l-investiment, u għalhekk ma kienx hu li kien ta parir lill-atturi biex jinvestu f'dak il-prodott. Qal li kif kien jagħmel fil-każijiet kollha, hu iltaqa' mal- klijenti u ġabar l-informazzjoni dwarhom, u sussegwentement John Bishop, li kien il-head of financial planning, kien iltaqa' mal-atturi biex jiddiskuti magħhom aktar fid-dettall dwar in-natura tal-investiment li xtaqu jagħmlu. Qal li mil-laqgħat li kellu mal-atturi, irriżulta li kien l-attur Joseph Cordina li kien jieħu d-deċiżjonijiet għalih u għal martu, u martu dejjem kienet tkun preżenti għal dawn il-laqgħat. 1079 et seq. tal-proċess. 1088 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 27 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM jiġġestixxi n-negozji tiegħu u kien hemm drabi meta talab lix-xhud jillikwidalu l-investimenti sabiex ikun jista' jinvesti fil-proprjetà. Ix-xhud qal li kien irriżultalu li l-attur kien jifhem fl-investimenti li kien qiegħed jagħmel, u dan kellu diversi investimenti b'riskju għoli. Ix-xhud ikkonkluda billi qal li hu kien jaf bis-sitwazzjoni familjari tal-atturi, anki għax meta kien imur għandhom kien jara lit-tifel tagħhom, iżda l-atturi dejjem tawh l-impressjoni li kellhom biżżejjed assi u dħul biex jipprovdu għall-bżonnijiet tal-familja tagħhom. Permezz ta' nota tat-3 ta' Lulju, 2017, is-soċjetà konvenuta ppreżentat għadd ta' sale contract notes dwar il-bejgħ ta' wħud mill-investimenti li kellhom l- atturi.39 Permezz ta' nota tat-28 ta' Settembru, 2017, is-soċjetà konvenuta ppreżentat kopja tar-rapport tal-espert ex parte Dr M. Desmond Massa datat is-26 ta' Settembru, 201740, kif ukoll dokumenti oħra relatati mal- investiment fil-Lifemark S.A. Secure Income Bond.41 Fir-rapport tiegħu Dr M. Permezz ta' nota oħra tal-11 ta' Ottubru, 2017, is-soċjetà konvenuta ppreżentat ukoll kopja ta' dokument fil-pussess tagħha dwar il-prodott 1092 et seq. tal-proċess. 1104 tal-proċess. 1150 et seq. tal-proċess. 1172 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 28 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Waqt l-udjenza tat-8 ta' Novembru, 2017 sar il-kontroeżami ta' Michael Briffa Said, li qal li huwa kien beda jaħdem mas-soċjetà konvenuta bħala compliance administrator fl-2009, waqaf għall-perijodu bejn l-2011 u l-2014, u fl-2014 reġa' rritorna bħala compliance officer. Ix-xhud ikkonferma li s-soċjetà konvenuta aġixxiet bħala intermedjarja f'dan il-każ, u li hija liċenzjata mill- MFSA biex tagħti pariri dwar l-investimenti. Ix-xhud qal li s-soċjetà konvenuta ma toffrix servizzi ta' discretionary portfolio management u għalhekk kull informazzjoni dwar is-servizzi pprovduti minnha, rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta jitkellmu mal-klijent, u wara jkun il- klijent li jiddeċiedi jekk iridx jidħol għall-investiment jew le. Ix-xhud qal li hu indaga dwar il-passat tal-atturi mir-rapport li bnew mas-soċjetà konvenuta tul is-snin, u rriżultalu li dawn kienu għamlu diversi investimenti qabel investew fil-Lifemark. product, għalkemm qal li ma jistax jikklassifikah bħala prodott kumpless. xhud żied jgħid illi: "L-MFSA kienet ħarġet nota ħafna wara li kienu nbiegħu dawn it-tip ta' prodotti u għad hemm an issue whether this product was a complex product or not. Meta nbiegħ ma kienx prodott kumpless. Meta nbiegħ, kemm hu vera dan il-prodott inbiegħ bħala prodott low risk għax kien very similar to a bond." Ix-xhud żied jgħid li s-soċjetà konvenuta ma jaqbilx li skont il-Markets in Financial Instruments Directive (MiFID) li daħlet fis-seħħ f'Novembru tal-2007, transazzjonijiet ta' din in-natura huma kumplessi. Il-kontroeżami tal-istess xhud tkompla fl-udjenza tal-14 ta' Diċembru, 201744, fejn ix-xhud ippreżenta dokument li juri l-holdings li kellhom l-atturi fiż-żmien meta kienu marru l- 1178 tal-proċess. 1195 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 29 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM uffiċċju tas-soċjetà konvenuta.45 Ix-xhud qal li lilu kien rriżultalu wkoll li kien hemm żmien meta l-atturi kienu bigħu stocks tal-Gvern li huma kellhom sabiex jidħlu f'bonds oħra li kienu jirrendu aktar. Hu qal li din hija l-interpretazzjoni tiegħu ta' dak li ġara, abbażi tal-istorja tal-atturi. B'riferiment għall-prodott Lifemark, ix-xhud qal li l-klassifika ta' dan il-prodott bħala wieħed b'riskju baxx ma saritx mis-soċjetà konvenuta, iżda mill-kumpannija fil-Lussemburgu. xhud ikkonferma li Josman Vella Grech ma kienx awtorizzat mill-MFSA biex jagħti pariri dwar l-investiment. Ix-xhud qal ukoll li f'dan il-każ ma jirriżultax li l-SIB income bond falla għaliex l-underlying assets ma waslux jew marru ħażin, iżda għaliex kien hemm mismanagement tal-kumpannija. Il-kontroeżami tax-xhud Michael Poland tkompla fl-udjenza tat-12 ta' Frar, 201846, fejn spjega li l-Lifemark bħala prodott ma kienx ikklassifikat bħala life policy investment iżda bħala bond. Qal li l-obbligi li jirregolaw il-bonds huma differenti mill-obbligi li jirregolaw il-funds, u bħala kumpannija huma ma kinux Ix-xhud qal li fil-fehma tiegħu l-prodott Lifemark kien wieħed b'riskju baxx. Il-kontroeżami ta' dan ix-xhud tkompla fl-udjenza tas-26 ta' Marzu, 201847, fejn qal li minkejja li għamel il-verifiki tiegħu ma sab l-ebda dokumentazzjoni li turi x'tip ta' taħriġ irċevew Lorna Seychel u John Sheh Sinan illi kien sab dokument maħruġ mill-MFSA fejn John Bishop ġie awtorizzat ibigħ ċerti prodotti u biex jaġixxi bħala head of sales tas-soċjetà konvenuta.48 Il-kontroeżami ta' Michael Poland tkompla fl-udjenza tas-27 ta' April, 201849, fejn ippreżenta elenku tat-taħriġ li kien ingħata lil John Pace Delicata et seq. tal-proċess. 1297A tal-proċess. 1299 tal-proċess. 1303 tal-proċess. 1305 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 30 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Bishop tul is-snin li dan kien dam jaħdem mas-soċjetà konvenuta.50 Ix-xhud qal li ma kellu ebda dokument x'jippreżenta dwar Lorna Seychel peress li din kienet ilha aktar minn ħames snin li temmet l-impjieg tagħha mas-soċjetà Waqt l-udjenza tal-11 ta' Ġunju, 2018 tkompla l-kontroeżami tax- xhud Michael Martini, li qal li s-soċjetà konvenuta m'għandha l-ebda records ta' xi rimunerazzjoni bħala ħlas għas-servizzi pprestati minnha. Michael Poland kompla jiddeponi fl-udjenza tad-9 ta' Lulju, 201852, fejn spjega li l-prodott Lifemark inbigħ bħala wieħed b'riskju baxx minħabba li r- regolatur fil-Lussemburgu kien approvah bħala low risk product. Ix-xhud żied jgħid li ma kinitx is-soċjetà konvenuta li kklassifikat il-prodott, u din kienet qagħdet fuq l-evalwazzjoni li saret minn nies kompetenti fil-Lussemburgu. Waqt l-udjenza tal-10 ta' Ottubru, 2018 sar il-kontroeżami ta' Josman Taylor, li qal li hu kien beda jaħdem mas-soċjetà konvenuta fl-2007 u dak iż-żmien huwa kien ingħata taħriġ mill-kumpannija internament. Qal li sas-sena 2009, huwa ma kienx awtorizzat mill-MFSA biex jagħti servizzi ta' pariri lill-klijenti. xhud żied jispjega li minkejja li hu kien financial planning manager, xorta waħda ma setax jagħti pariri, iżda seta' jagħmel biss execution u promozzjoni u bejgħ ta' prodotti, u mhux jagħti pariri dwarhom. Ix-xhud qal ukoll li fl-2009 il-prodott Lifemark ma kienx meqjus bħala investiment kumpless. taħriġ li kien jingħata lill-ħaddiema tas-soċjetà konvenuta, ix-xhud qal li kultant żmien kienu jiġu rappreżentanti minn barra minn Malta li kienu jimmaniġġjaw il-fondi partikolari, li kienu jagħtu t-taħriġ meħtieġ lill-impjegati. Il-kontroeżami ta' Josman Vella Grech tkompla waqt l-udjenza tal-15 ta' Novembru, 1309 tal-proċess. 1315 tal-proċess. 1319 tal-proċess. 1322 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 31 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM 201854, u b'riferiment għall-fatt li f'udjenza preċedenti huwa kien xehed li l- atturi kellhom investimenti b'riskju għoli u oħrajn b'riskju baxx, ix-xhud qal li huwa kien jaf li l-atturi kellhom investimenti preċedenti li kienu saru permezz tas-soċjetà konvenuta u li kienu għamlu telf minnhom. Ix-xhud qal li hu jiftakar li kienu nżammu laqgħat mal-atturi fil-preżenza ta' John Bishop, u dawn il- laqgħat kienu saru fl-uffiċċju tas-soċjetà konvenuta. Ix-xhud ikkonferma li l- MFSA kienet ħarġet ċirkolari bi twissija dwar dawn it-tipi ta' investimenti madwar xahrejn qabel mal-prodott Lifemark kien ġie offrut għall-bejgħ lill- Ix-xhud qal li ċ-ċirkolari tal-MFSA kienet tirreferi għal spettru wiesa' ta' prodotti, u mhux speċifikament għal Lifemark. Ix-xhud qal ukoll li fl-2011 is- soċjetà konvenuta kienet ħatret espert finanzjarju indipendenti li kien ikkonferma l-SIB ħareġ fis-suq, dan il-prodott verament kien ikklassifikat bħala wieħed b'riskju baxx. Ix-xhud qal li huwa kien eżamina l- kontenut tal-prospett tal-Lifemark qabel għaddieh lill-atturi, u minn dak li seta' jikkonstata dakinhar ma kellux għal xiex jaħseb miżrappreżentazzjoni tar-riskju li kellu dan il-prodott. Żied jgħid li l-prodott kien jinvesti f'senior life settlements, li individwu kien jagħżel li jbigħ qabel id- data tal-maturità tagħhom. Qal li kumpanniji bħalma kienet il-Lifemark kienu jixtru dawn it-tip ta' poloz, u l-problemi li nqalgħu ma kinux minħabba fin-non- iżda għax kien hemm sensiela ta' avvenimenti li wasslu għall-falliment tagħhom, fosthom il-multi eżorbitanti li dawn kellhom iħallsu lill-FSA, li prattikament wasslu għall-falliment tal- kumpannija li kienet ħarġet l-investiment. Il-kontroeżami ta' Josman Vella Grech kompla fl-udjenza tad-9 ta' Jannar, 201955, li qal li minkejja li kien għamel il- 1336 tal-proċess. 1359 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 32 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM verifiki tiegħu, ma kienx sab records tad-data meta kienet saret laqgħa bejn l- atturi u John Bishop. Flimkien man-nota ta' sottomissjonijiet tagħhom, l-atturi ppreżentaw kopji ta' deċiżjonijiet mogħtija mill-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta, fl-ismijiet WB vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fis-26 ta' mogħtija fis-26 ta' Jannar, 201757; Conrad Genovese Faenza vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fil-11 t'April 201758; QR u UR vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fis-27 ta' Settembru, 201759; PV vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fis-27 ta' mogħtija fit-28 ta' Marzu, 201861; TU vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fit-28 ta' Marzu, 201862, KJ u RJ vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fid-9 ta' Mejju, 201863; ZQ f'ismu proprju u f'isem ħutu TQ u NQ vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fit-12 ta' Ġunju, 201864; TM u GM vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fit-12 ta' Ġunju, 201865; MA u OA vs. Global Capital Financial Management Limited mogħtija fit-18 ta' mogħtija fl-20 ta' Frar, 2019.67 1400 tal-proċess. 1408 tal-proċess. 1415 tal-proċess. 1425 tal-proċess. 1436 tal-proċess. 1444 tal-proċess. 1456 tal-proċess. 1468 tal-proċess. 1479 tal-proċess. 1491 tal-proċess. 1500 tal-proċess. 1509 tal-proċess. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 33 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Konsiderazzjonijiet legali il-provi mressqa quddiemha sabiex fl-ewwel f'pożizzjoni li tiddeċiedi jekk is-soċjetà konvenuta għandhiex iġġorr ir- responsabbilità għat-telf soffert mill-atturi konsegwenza tal-investiment li dawn għamlu permezz tas-servizzi offruti f'Lifemark SA – Secure Income Bond Il-Qorti semgħet kif meta l-atturi xtraw il-prodott Lifemark b'investiment ta' ħamsa u sittin elf u sitt mitt lira sterlina (GBP 65,600), huma kienu diġà pensjonanti, kellhom tifel li twieled bi bżonnijiet speċjali li kien jiddependi finanzjarjament fuq il-ġenituri tiegħu, u l-attur kien ilu jesperjenza problemi ta' saħħa għal diversi snin. Kien għalhekk li l-atturi fittxew li jinvestu fi prodott li jipprovdilhom introjtu li jkun jissupplimenta l-pensjoni tagħhom. Kemm l-attur kif ukoll l-attriċi irċevew biss edukazzjoni obbligatorja, u wara li temm l-iskola obbligatorja l-attur kompla jaħdem fin-negozju tal-familja filwaqt li l-attriċi ma ħadmet qatt barra mid-dar. Jirriżulta wkoll li qabel ma l- atturi investew fil-prodott inkwistjoni, huma kellhom investimenti oħra mas- soċjetà konvenuta, minn liema investimenti kienu għamlu telf sostanzjali. Għalhekk meta reġa' kellhom ammont ta' flus li xtaqu jinvestu, l-atturi kienu għamluha ċara mar-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta, li l-investiment li riedu jagħmlu kellu jkun wieħed sikur, għaqli u kawt. Jirriżulta wkoll li anki qabel il-bejgħ tal-prodott Lifemark lill-atturi, kien hemm istanzi fejn is-soċjetà konvenuta xtrat u bigħet strumenti finanzjarji f'isem l-atturi mingħajr ma kien hemm il-ħtieġa ta' dan, inkluż ċirkostanzi fejn prodott finanzjarju jkun sejjer tajjeb u wara ftit jinbiegħ sabiex jinxtara prodott riskjuż, bl-iskop ovvju li jiġu ġġenerati kummissjonijiet għas-soċjetà konvenuta. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 34 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM L-attur Joseph Cordina, kif ukoll martu l-attriċi Vincenza Cordina, u binthom Marianne Pace Carabez, ilkoll spjegaw lill-Qorti kif lir-rappreżentant tas-soċjetà konvenuta, ċertu Josman Vella Grech, kienu għamluhielu ċara li ma kinux f'qagħda li jagħmlu aktar telf ta' kapital mill-investiment li kienu fi ħsiebhom jagħmlu, wara t-telf sostanzjali li kienu għamlu b'investimenti oħra li kellhom mas- soċjetà konvenuta. Il-Qorti semgħet lill-atturi u lil binthom jixhdu li huma kellhom fiduċja fir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta, u li f'dan ir-rigward huma dejjem kienu joqgħodu fuq l-aċċertazzjonijiet li kienu jingħataw minnhom u kienu jimxu skont il-pariri li kienu jagħtuhom. Bint l-atturi qalet ukoll li l-ġenituri tagħha ma jifhmux fis-swieq finanzjarji u fl-investimenti, u kien għalhekk li huma fittxew is-servizzi ta' professjonisti f'dan il-qasam. L- attur Joseph Cordina xehed li huwa dejjem spjega lir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta li l-investiment li xtaq jagħmel kellu jkun wieħed li jagħtih introjtu addizzjonali, u min-naħa tas-soċjetà konvenuta huwa kien ingħata assigurazzjoni li l-prodott li kien qiegħed jinvesti fih kien wieħed sod. kien biss diversi xhur wara li hu u martu kienu investew fil-prodott Lifemark, li huma saru jafu li l-MFSA kienet ħarġet ċirkolari lill-intermedjarji finanzjarji fejn wissiethom jimxu b'kawtela meta joffru lill-investituri tagħhom ċerti prodotti klassifikati bħala 'kumplessi', u meta l-prodott Lifemark kien inbigħ lill-atturi, din iċ-ċirkolari kienet ilha madwar xahrejn li kienet intbagħtet lis-soċjetà Bint l-atturi qalet li l-ġenituri tagħha tant kellhom fiduċja fir- rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta, li missierha saħansitra neħħa flejjes li kellu investiti f'bank ewlieni hawn Malta, bil-konsegwenza li meta għamel dan kien tilef għadd ta' privileġġi li kien joffrilu l-bank, sabiex jinvestihom bil-mod li ġie rakkommandat lilu mir-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 35 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Il-Qorti semgħet lir-rappreżentant tal-MFSA Jeffrey Chetcuti Thompson jixhed dwar kif fil- 11 ta' Frar, 2009, l-awtorità regolatorja kienet ħarġet twissija lill-intermedjarji finanzjarji għax kienet ġiet a konjizzjoni tal-mod kif ċerti prodotti kienu qegħdin jitpoġġew fis-suq, u wissiet lill-intermedjarji finanzjarji li ċerti prodotti kumplessi ta' investiment ma jgħoddux għal kulħadd. L-awtorità regolatorja ħarġet ukoll linji gwida dwar kif għandu appropriateness test mill-intermedjarju finanzjarju. Il-Qorti tirrileva li f'dan il- kuntest, minkejja li s-soċjetà konvenuta permezz tar- rappreżentanti tagħha, kienet għamlet għadd ta' domandi lill-atturi sabiex jiġi stabbilit jekk l-investiment propost kienx jgħodd għalihom, u minkejja l- informazzjoni li s-soċjetà konvenuta kienet ġabret dwar iċ-ċirkostanzi personali tal-atturi, finalment din xorta waħda offritilhom prodott li ma kienx jgħodd għaċ-ċirkostanzi personali tagħhom. mill-MFSA ukoll qal li minn kampjun ta' tletin file li ħadet l-awtorità regolatorja sabiex tanalizza jekk is-soċjetà konvenuta kinitx qiegħda tikkonforma mal-obbligi imposti fuqha bid-direttivi Ewropej u bir-regolamenti maħruġa mill-MFSA, irriżulta li seba' klijenti kienu nbigħilhom il-prodott Ix-xhud qal li l-awtorità regolatorja kienet ikkonkludiet li s-soċjetà konvenuta kienet qiegħda tagħmel misselling tal-prodott u kienet qiegħda toffrih għall-bejgħ lil persuni jew investituri li dan il-prodott ma kienx jgħodd għalihom. L-espert ex parte Paul Busuttil Naudi wkoll ikkonferma li l-prodott inkwistjoni kien wieħed kumpless u li kellu riskju għoli għall-investitur, xi ħaġa li l-atturi ma F'dan il-kuntest jirriżulta għalhekk li s-soċjetà konvenuta ma mxietx mat-termini tal-mandat mogħti lilha mill-atturi, anzi pjuttost għamlet l-oppost ta' dak mitlub minnha. Dan ix-xhud qal ukoll li jirriżultalu li s-suitability test ma Paġna 36 minn 43 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM sarx kif suppost mis-soċjetà konvenuta, organizzazzjoni rikjesta mill-MiFID u mill-MFSA sabiex tara li l-investituri jiġu Paul Busuttil Naudi qal ukoll li kien irriżultalu saħansitra li r-rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta ma kinux ingħataw taħriġ adegwat dwar kif kellhom jikkonduċu s-suitability test mal-klijenti tagħhom. wkoll li f'dan il-każ iċ-ċirkostanzi personali tal-atturi ġew injorati, u r-riskju involut f'investimenti ta' din ix-xorta, ma ġiex rappreżentat kif suppost lill- Dan ix-xhud qal li l-aktar ħaġa ċensurabbli fil-mod kif is-soċjetà konvenuta mxiet mal-atturi kienet in-nuqqas ta' diversifikazzjoni investiment tagħhom, tant hu hekk li rriżultalu li proporzjon qawwi tal-kapital tal-atturi ġie investit fi prodotti li kienu kumplessi jew kellhom riskju għoli, meta waħda mir-regoli fundamentali fid-dinja tal-investiment hija li l-kapital għandu jiġi investit fi strumenti li kemm jista' jkun ikunu diversi minn xulxin sabiex ir-riskju jkun wieħed mifrux. Il-Qorti semgħet kif l-atturi ġew mgħarrfa permezz ta' ittra li ntbagħtet lilhom mis-soċjetà konvenuta, li kienu ser jinħatru provisional administrators sabiex jieħdu ħsieb l-amministrazzjoni tal-prodott li kien inbiegħ lill-atturi, u din kienet l-ewwel indikazzjoni li huma kienu ngħataw li kien hemm problemi finanzjarji b'dan l-investiment. Sussegwentement huma ġew infurmati wkoll li fir-rigward ta' dak l-istess prodott ma kien ser isir l-ebda ħlas ta' mgħax mill- amministraturi tal-fond, u li kien hemm il-possibilità li jsir ristrutturar ta' dan il-prodott. Minkejja dan Michael Poland, rappreżentant tas-soċjetà konvenuta, baqa' jinsisti li dan il-prodott kien wieħed b'riskji baxxi, u li dan il- prodott ġie kklassifikat bħala low risk mill-kumpannija fil-Lussemburgu u mhux mis-soċjetà konvenuta. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 37 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Lill-Qorti jirriżultalha bl-aktar mod ċar li s-soċjetà konvenuta naqset mill- obbligi legali tagħha fil-konfront tal-atturi meta ma tathomx l-ogħla livell ta' protezzjoni li jaħsbu għalihom il-Markets in Financial Instruments Directive, u r-regolamenti maħruġa mill-MFSA, u bigħitilhom prodott li evidentement ma kienx idoneu għall-ħtiġijiet tagħhom. Huwa ċar li l-atturi ma kellhomx l- għarfien rikjest biex jifhmu l-kumplessità ta' dan il-prodott li kien jinvesti fl- akkwist ta' poloz tal-assikurazzjoni fuq il-ħajja qabel dawn jimmaturaw, u li biex jirnexxi u jagħmel qligħ kien jiddependi fuq diversi fatturi, statistiċi u varjazzjonijiet oħra li huma kumplessi ħafna u li wieħed jeħtieġ għarfien speċjalizzat għalihom. Is-sempliċi fatt li prodott daqstant kumpless u b'riskju daqshekk għoli kien qiegħed jitpoġġa għad-dispożizzjoni ta' daqstant investituri, minn 30 file li ttieħdu bħala kampjun, irriżulta li 7 investituri ngħataw dan il-prodott, huwa evidenza ċara tal-mod negliġenti u indiskriminat li bih is-soċjetà konvenuta kienet qiegħda tmexxi dan il-prodott mal-klijenti tagħha, mingħajr konsiderazzjoni xierqa taċ-ċirkostanzi personali investitur jista' jkun fihom. F'sentenza b'mertu simili għal dak odjern fl-ismijiet Evelyn Sultana et vs. Global Capital Financial Management Unit Limited68, intqal illi: "Hu minnu illi l-atturi iffirmaw il-contract note però l-Qorti ma tqisx illi l-fatt waħdu tal-firma tikkostitwixxi xi akkwiexxenza tal-konsapevolezza tal-investiment u r-riskji inerenti u jekk dan kienx addatat għalihom. Dan jingħad għax l-istess contract note ma tiddefinix ir-riskji u kull ma tgħid hu illi l-investiment jista' jiżdied u jonqos; kondizzjoni li tinsab f'kull investiment u inoltre tali kuntratt lanqas inqara jew ġie spjegat minn min kien qed joħorġu. Wara kollox is-soċjetà konvenuta kellha d-dmir versu l-klijent li talab is-servizzi tagħha biex tagħtih kull informazzjoni rilevanti biex tgħinu jasal għal deċiżjoni informata u libera. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 38 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Il-firma tagħhom (l-atturi) ma tfissirx akwiexxenza tar-riskji u l-eżoneru tas-service provider li fuqu tinkombi r-responsabbilità u l-prova illi dan l-investiment ma kienx dak mixtieq iżda nonostante dan, l-investitur wera ruħu kapaċi u intenzjonat illi jixtri dan il-prodott bir-riskji kollha li kien fih u li ġew spjegati lilu b'mod ċar." Mill-atti jirriżulta bl-aktar mod ċar li s-soċjetà konvenuta naqset mill-obbligu li kellha li mhux biss tagħti spjegazzjoni ċara dwar il-prodott li kien qiegħed jiġi promoss minnha, partikolarment f'dawk li huma riskji li dan iġorr miegħu, iżda wkoll li taċċerta ruħha jekk mil-livell ta' esperjenza li kellhom l-atturi b'investimenti oħra li huma setgħu għamlu tul ħajjithom, humiex jifhmu dan il-prodott x'jinvolvi, u jekk kienx hemm prodotti oħra li setgħu jiġu offruti lilhom li kienu aktar adattati għaċ-ċirkostanzi tagħhom. F'dan ir-rigward il- Qorti tqis li minkejja li l-atturi ffirmaw il-contract note li ġiet mgħoddija lilhom mis-soċjetà konvenuta, b'danakollu ma jfissirx kumplikazzjonijiet tal-prodott inkwistjoni, jew ir-riskji inerenti li għandhom prodotti bħal dawn. Kellu jkun evidenti għas-socjetà konvenuta sa minn meta bdew il-laqgħat mal-atturi, li dak li kien adattat għall-atturi kienu prodotti ta' investiment b'riskju baxx u kawt għaliex l-atturi ma ridux jidħlu għal riskju għoli u spekulattiv, assoċjat mal-investimenti li huma ġew fil-fatt indotti jakkwistaw mis-soċjetà konvenuta. Il-prodott finanzjarju li l-atturi ġew indotti jakkwistaw mis-soċjetà konvenuta ma kienx wieħed xieraq u idoneu għaċ- ċirkostanzi tal-atturi u dan bi ksur tal-Investment Service Rules for Investment Service Providers69 li bdew japplikaw minn wara li daħlet fis-seħħ id-Direttiva MiFID tal-Unjoni Ewropea f'Novembru 2007. 69 L-Investment Service Rules for Investment Service Providers - Part BII: Standard Licence Conditions applicable to Investment Services Providers maħruga ai termini tal-Kap. Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Fis-sentenza fl-ismijiet Abdilla Cunningham vs. Camileri, il-Qorti tal-Appell qalet70: "Patt ta' eżoneru ma jeżentax jekk fl-eżekuzzjoni tal-kuntratt wieħed ikun tbiegħed mill-mod kif suppost li kellu jesegwieh. F'dan il-każ, is-soċjetà kontraentri aġixxiet bi vjolazzjoni ċara tad-dover li assumiet, u ma tistax tinvoka klawsola ta' eżoneru meta tbiegħdet minn dak li suppost kellha tagħmel (ara wkoll Formosa & Camilleri Ltd vs Sea Malta Co. Ltd., deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili fit-13 ta' Novembru, 2008, li enfasizzat fuq 'xi forma ta' twettiq' tal-obbligazzjoni qabel ma d-debitur ikun jista' jeċċepixxi nuqqas tar- responsabbilità tiegħu a bażi ta' xi klawsola ta' eżoneru." Mill-provi jirriżulta li anki jekk l-atturi kienu propensi li jinvestu flushom fi prodott finanzjarju, madanakollu ma jfissirx li dawn riedu jinvestu fi prodott li jesponihom għar-riskju li jitilfu parti sostanzjali mill-kapital tagħhom. Anki jekk kien diffiċli għas-soċjetà konvenuta li tipprevedi l-falliment tal-prodott finanzjarju inkwistjoni, il-Qorti xorta waħda jidhrilha li l-prodott li nbiegħ lill- atturi qatt ma messu ġie kkunsidrat għaċ-ċirkostanzi tagħhom. Is-soċjetà konvenuta laqgħet għat-talbiet tal-atturi billi qalet li hi aġixxiet ta' intermedjarja u mhux bħala prinċipal f'din it-tranżazzjoni. Mill-provi jirriżulta li l-purchase contract note inħarġet u ġiet iffirmata f'isem is-soċjetà konvenuta Qrati tal-Ġustizzja Paġna 40 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Il-Qorti tqis li l-atturi ppruvaw sal-grad rikjest mil-liġi li huma effettivament ma tawx il-kunsens tagħhom għax-xiri tal-prodott inkwistjoni, u dan kif jirriżulta mill-mod kif xehdu, li huma riedu xi ħaġa sigura, li tirrendi mgħaxijiet perjodikament, li l-kapital tagħhom ikun protett, li ma ridux avventuri bi flushom, u għaldaqstant jirriżulta li huwa minnu li l-investiment li sar ma kienx dak li xtaqu l-atturi, u konsegwentement ma setgħu qatt taw il-kunsens tagħhom għax-xiri ta' dan il-prodott. Jirriżulta wkoll li l-atturi ma ġewx mgħarrfa bir-riskji kollha ta' dan il-prodott, li l-qligħ ipprospettat li jagħmel kien ibbażat fuq tbassir dwar l-aspettattiva tal-ħajja tal-individwi fl-Istati Uniti, u li huwa għalhekk li huma qatt ma setgħu taw il-kunsens tagħhom għax-xiri tiegħu. Il-Qorti tqis li s-soċjetà konvenuta ma mxietx b'għaqal, ħila u diliġenza meta offriet prodott daqstant kumpless lill-investituri li mill-portafoll investimenti tagħhom jirriżulta li kienu midħla biss ta' konservattivi b'riskju baxx, bħalma huma l-istocks u l-bonds tal-Gvern. nuqqas ta' diliġenza joħroġ aktar u aktar meta wieħed jikkonsidra li kien biss xahrejn qabel dan il-prodott inbiegħ lill-atturi, li l-awtorità regolatorja f'Malta kienet ħarġet twissija ċara lill-intermedjarji finanzjarji dwar prodotti kumplessi ta' din ix-xorta, u għalhekk wieħed ma jistax ħlief jikkonkludi li l-bejgħ ta' dan il-prodott permezz tas-soċjetà konvenuta ma sarx fl-aħjar interess tal-atturi. Meta wieħed jikkonsidra l-assjem taċ-ċirkostanzi personali tal-atturi, l-għarfien u l-esperjenza tagħhom fid-dinja tal-investiment, l-għanijiet li għalihom investew il-flus, bil-ħsieb li kultant żmien ikollhom introjtu li jkun ta' sostenn għalihom fiż-żmien meta laħqu l-età tal-pensjoni, u l-fatt li l-loss absorption capacity tagħhom kienet waħda baxxa, kif fil-fatt kienu infurmaw lir- rappreżentanti tas-soċjetà konvenuta li kellmuhom qabel bigħulhom dan l- Paġna 41 minn 43 Qrati tal-Ġustizzja Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM investiment, għandu jwassal biex is-soċjetà konvenuta ikollha twieġeb għad- danni u għat-telf sofferti mill-atturi. Mill-provi jirriżulta li mis-somma ta' ħamsa u sittin elf u sitt mitt lira sterlina (GBP 65,600) li oriġinarjament kienu investew l-atturi, dawn kienu rkupraw is- somma ta' tmint elef, u erbgħa u ħamsin lira sterlina u ħdax-il pence (GBP8,054.11), apparti li s-soċjetà konvenuta kienet bagħtitilhom ukoll is- somma ta' elfejn, mija u sebgħa u sebgħin lira sterlina u disgħa u ħamsin pence (GBP 2,177.59) f'ċekkijiet li l-atturi baqgħu ma sarrfux. Dan ifisser li l- atturi tilfu s-somma ta' sebgħa u ħamsin elf, ħames mija u ħamsa u erbgħin lira sterlina u disgħa u tmenin pence (GBP 57,545.89). Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża kif ġej: Tiċħad l-eċċezzjonijiet tas-soċjetà konvenuta; Tiddikjara illi konsegwenza ta' nuqqasijiet attribwibbli lis-soċjetà konvenuta, l-attriċi sofriet danni konsistenti f'telf ta' kapital u telf ta' qligħ; Tiddikjara lis-soċjetà konvenuta responsabbli fil-konfront tal-attriċi, għat-telf ta' flus u għad-danni sofferti mill-attriċi; Qrati tal-Ġustizzja Paġna 42 minn 43 Rikors Maħluf Numru 901/2014 LM Tillikwida l-ammont tat-telf u tad-danni sofferti mill-attriċi li għandha tagħmel tajjeb għalihom s-soċjetà konvenuta fis-somma ta' sebgħa u ħamsin elf, ħames mija u ħamsa u erbgħin lira sterlina u disgħa u tmenin pence (GBP 57,545.89), bl-imgħax legali mid-data tal-aħħar imgħax li tħallas fis-17 ta' Jannar, 2010 fuq il-prodott finanzjarju inkwistjoni, sad-data tal-pagament effettiv; Tikkundanna lis-soċjetà konvenuta sabiex tħallas lill-attriċi, is-somma hekk likwidata. Bl-ispejjeż kontra s-soċjetà konvenuta. Onor. Dr Lawrence Wekesa LL.D. Imħallef Rosemarie Cordina Deputat Reġistratur Qrati tal-Ġustizzja Paġna 43 minn 43