QORTI TAL-MAĠISTRATI (GĦAWDEX) ĠURISDIZZJONI SUPERJURI SEZZJONI ĠENERALI MAĠISTRAT DOTTOR SIMONE GRECH B.A., LL.D., M. Jur. Rikors Ġuramentat Numru: 36/2020 SG John Borg Kandeh; Ursola magħrufa bħala Elsie Borg Kandeh; u Samantha Borg Kandeh vs Raymond AlKalbash u Dolores AlKalbash; u Garry AlKalbash Illum il-Ħamis, 19 ta' Novembru 2020 Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat ippreżentat mir-rikorrenti fis-26 ta' Mejju 2020 fejn ġie premess: 1. Illi l-esponenti flimkien huma fil-pussess ta' flat numru tnejn (2), formanti parti minn blokk magħruf bħala "Hilltop Flats", Triq tal-Għajn, Bubaqra, Iż-Żurrieq, flimkien ma' kamra ta' fuq il-bejt ta' dan il blokk, liema flat u kamra huma aċċessibbli biss mill- partijiet komuni ta' dan il-blokk, inkluż il-kaxxa tat-taraġ relattiva; Paġna 1 minn 9 Illi f'xi żmien wara l-1 ta' April 2020 iżda qabel il-21 ta' April 2020 l-intimati personalment jew permezz ta' terzi inkarigati minnhom u bl-awtorizzazzjoni tagħhom sakkru l-bieb tal-entrata principali tal-blokk magħruf bħala "Hilltop Flats", Triq tal-Għajn Fontana b'mod li imbarraw l-aċċess da parti tal-esponenti għal dawk il-partijiet komuni, u għall-flat u kamra ta' fuq il-bejt, proprjetà ta' Samantha Borg Kandeh iżda fil-pussess kongunt tat-tliet mittenti; u possibbilment anki ħadu pussess ta' dan il-flat u din il kamra tal-bejt; Illi dan l-aġir jammonta għal spoll vjolenti u klandestin għad-dannu tal-esponenti; Illi l-esponenti interpellaw lill-intimati konjuġi Sammut sabiex jispurgaw dan l- ispoll permezz ta' ittra uffiċjali spedita lilhom fis 7 ta' Mejju 2020, imma l-intimati baqgħu inadempjenti; Illi l-intimat l-ieħor qiegħed jiġi ċċitat peress li huwa ġieli għamilha bħala l- portavoce tal-ġenituri tiegħu, u hedded lill-esponenti li qorti jew mhux qorti ma kienx ser iħallihom iktar fil-pussess ta' ħwejjiġhom; Illi l-esponenti jridu li jiġu reintegrati fil-pussess ta' ħwejjigħom; Għidu għalhekk intom konvenuti għaliex ma għandhiex din il-Qorti: i. Tiddikjara illi intom ikkommettejtu spoll vjolenti u klandestin għad-dannu tar- rikorrenti billi telliftuhom fil-pussess ta' ħwejjiġhom billi f'xi jum wara l-1 ta' April 2020 iżda qabel il-21 ta' April 2020 personalment jew permezz ta' terzi inkarigati minnkom u bl-awtorizzazzjoni tagħkom sakkartu l bieb tal-entrata prinċipali tal- blokk magħruf bħala "Hilltop Flats", Triq tal-Għajn Fontana b'mod li imbarrajtu l-aċċess da parti tagħhom għal dawk il-partijiet komuni, u għall-flat u kamra ta' fuq il-bejt, proprjetà ta' Samantha Borg Kandeh iżda fil pussess kongunt tat-tliet mittenti; u possibbilment anki hadtu pussess ta' dan il-flat u din il-kamra tal-bejt; Tikkundannakom tisporgaw l-ispoll vjolenti u klandestin minnkom kommess billi terġgħu tneħħu dak kollu li għamiltu u tirreintegraw lir-rikorrenti fil-pussess tal- partijiet komuni, tal-flat numru 2, u tal-kamra ta' fuq il-bejt ilkoll formanti parti minn "Hilltop Flats", Triq tal-Għajn, Bubaqra, Iż-Żurrieq; Fin-nuqqas illi int teżegwixxu x-xogħlijiet fiż-żmien konċess lilek, tawtorizza lir- rikorrenti sabiex jagħmlu dawn ix xogħlijiet huma a spejjeż tagħkom, okkorrendo taħt id-direzzjoni ta' perit nominand. Paġna 2 minn 9 lir-rikorrenti kontra tagħkom Bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-ittra uffiċjali tas-7 ta' Mejju 2020, u bl-inġunzjoni għas- subizzjoni illi għaliha minn issa intom ingunti. Bir-riżerva ta' kwalunkwe azzjoni oħra spettanti senjatament kawża għad-danni. Rat ir-risposta ġuramentata ta' l-intiamti ippreżentata fid-18 ta' Awissu 2020 fejn ġie eċċeppit: 1. Illi preliminarjament il-kawża hija proċeduralment monka peress illi l-indirizzi u n-numri tal-karti ta' l-identità tal-partijiet ma humiex kollha indikati u dan kif tistipula l liġi permezz tal-artiklu 174(2) tal-Kapitlu 12 tal-Liġijiet ta' Malta li timponi fuq ir-rikorrenti bħala element mandatorju l-indikazzjoni tad-dettalji imsemmija; Illi ai termini tal-artiklu 158 tal-Kapitlu 12, l-intimati qed jikkontestaw il-premessi u t-talbiet kollha stante illi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt; Illi in oltre jeċepixxu illi ma jeżistux l-elementi li trid il-liġi għal ezercizzju ta' azzjoni ta' spoll privileġġjat u ċioe' l-pussess fattwali u effettiv, l-eżerċizzju tal- azzjoni fi żmien perentorju ta' xahrejn u l-element ta' 'spoliatum fuisse', kif ser jiġi pruvat dettaljament u ampjament waqt il-mori tal-kawża. Illi l-kawża odjerna hija inutli u superfluwa stante illi qabel ma ġew intavolati dawn il-proċeduri, ġew intovolati proċeduri fl-ismijiet inversi fl-ismijiet Raymond u Dolores konjuġi AlKalbash vs John u Bartolo Bennetti konjuġi Borg Kandeh u Samantha Borg Kandeh, rikors maħluf numru 26/2020MV, liema rikors ġuramentat huwa appuntat għas- smigħ għal nhar is sebgħa (7) t'Ottubru 2020, fejn fiha ir-rikorrenti qed jitolbu dikjarazzjoni li huma sidien tal-propjeta u konsegwentment qed jitolbu l- iżgumbrament tal-intimati (rikorrenti f'din il-kawża) u għalhekk l-imsemmija proċeduri għandhom jieħdu l-kors tagħhom u din il-Qorti Onorabbli għandha tirrinva (sic) l-atti lil Onorabbli Qorti diversament preseduta u dan ai termini tal- artiklu 792 tal-kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta. Illi di piu ir-rikorrenti ġia intavolaw risposta ġuramentata fl-atti tal-istess Għaldaqstant it-talbiet kollha tal-atturi għandhom jiġu respinti. Bl-ispejjeż kontra tagħhom. Paġna 3 minn 9 Salv eċċezzjonijiet oħra fil-fatt u fid-dritt. Rat il-verbal tat-23 ta' Settembru 2020 fejn din il-kawża tħalliet għas-sentenza dwar ir- raba' eċċezzjoni mressqa mill-intimati; Rat in-nota ta' Raymond AlKalbash ippreżentata fil-25 ta' Settembru 2020; Rat in-nota ta' Raymond AlKalbash ippreżentata fit-12 ta' Ottubru 2020; Rat in-nota ta' sottomissjonijiet ippreżentata mir-rikorrenti fit-28 ta' Ottubru 2020. Rat l-atti kollha tal-kawża. Ikkunsidrat: Permezz tar-raba' eċċezzjoni tagħhom, l-intimati sostnew li l-kawża hija inutli u superfluwa stante illi qabel ma' ġew intavolati dawn il-proċeduri, ġew intavolati proċeduri fl-ismijiet inversi fl-ismijiet Raymond u Dolores konjuġi AlKalbash vs John u Ursola konjuġi Borg Kandeh u Samantha Borg Kandeh, rikors maħluf numru 26/2020 MV, liema rikors ġuramentat huwa appuntat għas-smigħ għal nhar is-sebgħa (7) ta' Ottubru 2020, fejn fiha r-rikorrenti qed jitolbu dikjarazzjoni li huma sidien tal-proprjeta' u konsegwentement qed jitolbu l-iżgumbrament tal-intimati (rikorrenti f'din il-kawża) u għalhekk l-imsemmija proċeduri għandhom jieħdu l-kors tagħhom u din il-Qorti Onorabbli għandha tirrinvja l-atti lil Onorabbli Qorti diversament preseduta u dan ai termini tal-artikolu 792 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta. L-intimati argumentaw fin-nota tagħhom tat-12 ta' Ottubru 2020 li l-kawża ta' spoll u l-kawża petitorja bin-numru 26/2020MV qed jitrattaw l-istess mertu u ma hemmx dubbju li huma konnessi stante li fiż-żewġ kawżi qed jiġu ndikati l-istess fatti, l-istess proprjeta' u l-istess partijiet. Għaldaqstant, l-intimati qed jinsistu li ż-żewġ kawżi għandhom jinstemgħu quddiem qorti waħda. Ir-rikorrenti sostnew li r-rekwiżit ta' eadem personae ma jirriżultax peress li l-partijiet ma humiex l-istess stante li fir-rikors ġuramentat 26/2020 Garry AlKalbash mhuwiex parti, bħalma huwa parti f' din il-kawża. Ir-rekwiżit tal-eadem res lanqas ma jirriżulta peress li l-kawża odjerna titratta dwar allegat spoll mentri l-kawża 26/2020 titratta dwar il- petitorju. L-eadem causa petendi lanqas ma jirriżulta peress li fil-kawża 26/2020 hija kawża petitorja mentri l-kawża odjerna hija kawża possessorja. It-talbiet għalhekk huma kompletament differenti u l-provi li jridu jinġabru huma kompletament Intqal ukoll li l-eċċezzjoni mqajjma mill-intimati mhijiex waħda dilatorja u Paġna 4 minn 9 hija intiża biss sabiex ittawwal din il-kawża. Għaldaqstant, ir-rikorrenti nvokaw ukoll il-prinċipju li spoliatum ante omnia restituendus est. Ikkunsidrat: Il-kawża hawn esperita hi waħda ta' spoll privileġġjat li jfisser li "ma ghandux jitqies hlief il-pussess jew detenzjoni tal-ispoljat u l-ispoll tal-ispoljatur" ("Salvatore Cassola –vs Gisueppe Barbara", Prim'Awla, Qorti Ċivili, 27 ta' Frar 1946, a Vol XXXII pII p238). Per konsegwenza, l-artikolu Art 791 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta u d-dottrina legali ma jippermettux f'kawża ta' din ix-xorta ħlief eċċezzjonijiet dilatorji. Il-Prim' Awla tal- Qorti Ċivili fis-sentenza deċiża fil-31 ta' Jannar, 2003 fl-ismijiet Nicholas Johansen Vs Henry Cassar Stivala qalet li l-obbjettiv ta' kawża ta' spoll huwa t-tutela tal-pussess u li huwa dan illi jagħmilha differenti mill-azzjoni petitorja fejn il-fondament u l-iskop tagħha huma rrikonoxximent u t-tutela tad-dritt ("Generoso Gruppetta vs Emmanuele Gruppetta", Prim'Awla, Qorti Ċivili 22 ta' Ottubru 1953). In fatti, dan l-artikolu jaqra: "(1) Il-konvenut f'kawża ta' spoll magħmula fi żmien xahrejn minn dak in-nhar li jkun sar l-ispoll, ma jista' jagħti ebda eċċezzjoni li mhix dilatorja, qabel ma jkun raġa' qiegħed il-ħaġa fl-istat ewlieni u raġa' qiegħed għal kollox fl-istat ta' qabel il-parti litkun batiet l- ispoll, f'dak iż-żmien illi, skont iċ-ċirkostanzi, jiġimogħti lilu fis- sentenza, bla ħsara ta' jeddijiet oħra tiegħu. (2) Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-artikolu jgħoddu wkoll fil-każta' kerrej li jbati l-ispoll tad-detenzjoni tal-ħaġa lilu mikrija, sewminn sid il-kera kemm minn terza persuna. (3) Il-qorti għandha teżamina biss il-fatt tal-pussess jew tad- detenzjoni, u l-fatt tal-ispoll. (4) F'kawża ta' spoll ix-xiehda tax-xhieda li tkun ingħatat fiproċeduri kriminali għal reat taħt l-artikolu 85 tal-Kodiċi Kriminali dwar l-istess għemil li dwaru tkun il-kawża tista' tinġieb bħalaprova għall- fil-kawża mingħajr ħsara għad-dritt kontroeżami." tal-parti l-oħra Huwa wkoll għalhekk li l-ġurisprudenza tipprojbixxi l-kumulu taż-żewġ azzjonijiet: dik possessorja u dik petitorja ("Massa –vs- Padre Angelico Cassar Stivala noe", Appell Paġna 5 minn 9 Ċivili, 27 ta' Mejju 1912; "Paul Curmi Dimech –vs Raymond Curmi Dimech", Appell, 6 ta' Ottubru, 2000). Kif jingħad fid-deċiżjoni fl-ismijiet "Maria Dolores Sammut Pirotta –vs- Michele Chappell", Appell, 29 ta' Marzu 1957, "l-azzjoni possessorja privileggjata tipprexxindi mit-titolu tal- proprjeta`". Dan ghaliex "kellu jew ma kellux drittijiet dominikali dak il-pussess jaghtih dritt li jezercita l-azzjoni possessorja privileggjata; salv kull xorta ta' azzjoni petitorja li jista' jkollu l- konvenut, li hija ezercibbli b'kawza ohra, 'si et quatenus'." Difatti jinsab ritenut ukoll illi f'azzjoni ta' din in-natura "l-ispoljant ma jistghax jirrispondi 'in difesa' li dak li ghamel kien att legittimu għaliex l-indagini tal-legittimita` jew le hija rizervata għall-gudizzju petitorju". ("Alfredo Galea Sciberras –vs- Bonoventura Fenech Pomroy et", Prim'Awla, Qorti Ċivili, 4 ta' Frar 1958). Dan iġib bħala konsegwenza illi "f'materja ta' spoll ma tistax tigi permessa ebda eccezzjoni qabel ma jigi reintegrat l-ispoll ("spoliatus ante omnia restituendus") – ("Vincenza AlKalbash et –vs– Salvatore Esposito", Prim'Awla, Qorti Ċivili, 19 ta' Novembru 1952). L-iskop ta' l-azzjoni ta' spoll huwa evidentement dak li jirrintegra pussess li jkun ġie mhedded jew imneħħi. U mingħajr ebda dubju, it-talbiet kontenuti fir-rikors ġuramentat 26/2020 għal dikjarazzjoni li AlKalbash huma s-sidien esklussivi tal-binja in kwistjoni u li l-intimati ma għandhomx ebda titolu u għandhom għalhekk jiġu żgumbrati ma jinkwadrawx ruħhom bl-ebda mod f'azzjoni ta' spoll – talbiet ta' din ix- xorta huma ta' natura petitorja. Issa fil-każ odjern, permezz tar-raba' eċċezzjoni, l-intimati nvokaw l-applikazzjoni tal- Artikolu 792 tal-Kodiċi ta' Organizazzjoni u Proċedura Ċivili, Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta u ċioe l-eċċezzjoni ta' lis alibi pendens. Sabiex tirnexxi l-eċċezzjoni ta' lis alibi pendens, huwa meħtieġ li jkun hemm żewġ kawżi għaddejin fl-istess waqt quddiem il-Qrati li jkollhom l-istess meritu (Vide John Calleja Palmier et vs Mario Le Gros et deċiża fil-21 ta' Jannar 2016 per Mħallef Dr. J.R. Johansen). In fatti l-artikolu 792 tal-Kap 12 jaqra li: "Meta titressaq kawża quddiem Qorti kompetenti, wara li tkun tressqet kawża oħra fuq l-istess oġġett quddiem Qorti kompetenti oħra, l-kawża mressqa l-aħħar tista' tiġi mibgħuta lil dina l-Qorti l-oħra." Skont l-insenjament tal-Qorti tal-Appell fis-sentenza fl-ismijiet Abela Bugeja AlKalbash et, vs Joseph Borg k/a Borg Bonaci deċiża fl-10 ta' Ottubru 2003, sabiex tirnexxi l-eċċezzjoni ta' lis alibi pendens, iridu jikkonkorru neċessarjament l-elementi rekwiżiti segwenti: Paġna 6 minn 9 Li l-kawża trid tkun bejn l-istess partijiet - eadem personae; Irid ikun hemm l-istess oġġett - eadem res; It-talbiet irid ikollhom l-istess meritu - eadem causa petendi. Fis-sentenza fl-ismijiet Axel Johnson International AB vs Aluminium Extrusions Limited deċiża fil-21 ta' Frar 2001, il-Prim' Awla spjegat is-segwenti: L-eccezzjoni ta' soprasessjoni fis-sens illi l-Qorti ghandha tieqaf milli tkompli tisma' kawza bhala tali, fis-sistema taghna m'hijiex kontemplata, ghaliex l-eccezzjoni li l-Kodici ta' Procedura Civili – Kap. 12 jikkontempla, hija l-eccezzjoni maghrufa bhala lis alibi pendens li pero' - kif jidher sewwa mill-artikoli 792 sa 794 - tirriferixxi ghal dik is-sitwazzjoni guridika li tinholoq:- "Meta titressaq kawza quddiem qorti kompetenti, wara li tkun tressqet kawza ohra fuq l-istess oggett quddiem qorti kompetenti ohra, il-kawza imressqa l-ahhar tista' tigi mibghuta lil dik il-qorti l-ohra." kif ighid l-art. Hija pacifika u kostanti l-gurisprudenza u d-duttrina illi eccezzjoni ta' litis pendentia tipprospetta necessarjament li jkun hemm zewg kawzi kontemporanjament pendenti quddiem il-qrati, li jkollhom it- tnejn l-istess meritu. Meta dan jigri allura jkun jehtieg li z-zewg kawzi jigu konnessi sabiex jigu trattati quddiem l-istess qorti. Hemm pero', fl-artikolu 965 C u D Kap.12, imsemmija dawk il- kawzi li l-Qorti tissospendi t-trattazzjoni taghhom "sakemm tigi deciza kawza ohra" jew "sakemm xi wahda mill-partijiet taghmel kawza ohra" u dawn il-kazijiet huma konsiderati tant eccezzjonali illi - kif jiddisponi, l-istess artikolu - huma soggetti ghall-perikolu tad- dezerzjoni jekk kemm il-darba l-parti interessata, ma attentatx biex fi zmien qasir tirravviva l-kawza sospiza. Izda jidher car li dawn is- sospensjonijiet huma fakoltattivi ghall-Qorti u mhux obbligatorji u infatti, jibqghu dejjem apprezzabbilment aleatorji u ghalhekk, appena tollerati fis-sistema guridiku, tant illi din il-fakolta' ta' sospensjoni hija msemmija f'dik il-parti tal-Kodici ta' Procedura li titratta mid- dezerzjonijiet prezunti tal-kawzi. Paġna 7 minn 9 jieqaf mill-mansjonijiet Dan stabbilit, jidher li dan l-aspett ta' fakolta' - u mhux eccezzjoni - li xi organu tieghu, giet rikonoxxuta u enfasizzata proprju wara li gie kreat il-Bord li Jirregola l-Kera, u ghalhekk hija partikolarment rilevanti s-sentenza Chappell - vs - Gatt tal-Qorti ta' l-Appell. Gie deciz diversi drabi mill-Qrati taghna li l-Qorti ghandha tilqa talba ghas-soprasessjoni biss: •meta hu spedjenti li taghmel hekk; (Vol 39 p 1 p467 Chappell vs Chappell u App.Civ. Cox vs Unus 12.3.73; ) •meta jkun hemm lok ghas-soluzzjoni ta' xi punt li tiddependi minn kawza ohra Vol XLVI p2 p 591; •Il-Qorti m'ghandhiex tordna is-soprasessjoni jekk il-parti l-ohra tkun ser tbati pregudizzju; •Is-soprasessjoni hu rimedju straordinarju u ghandu jigi applikat biss jekk hu necessarju fl-amministrazzjoni tal-gustizzja. Fil-kawża "Sumame vs Chappell et noe", deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-5 ta` Ottubru 1981 il-Qorti qalet hekk: "Is-soprasessjoni hemm lok ghaliha meta l-ezitu tal-kawza li tigi soprasseduta jkun jiddependi jew almenu jkun jista' jiddependi mill- ezitu ta' kawza ohra, u ghalhekk ma jistax ikun hemm lok ghas- soprasessjoni jekk ma tezistix din id-dipendenza jew almenu l- potenzjalita` ta' din id-dipendenza". Fl-istess sens kienu s-sentenzi fl-ismijiet Marsaxlokk Sailing Club Company Limited vs J and H Company Limited deċiża 30 ta' Ġunju 2004 per Mħallef Dr. G Etim, Saliba Sciortino vs Antignolo et 1.2.90 Vol LXXIV p3 p 429; u Reznikow et vs Kotivov 24.3.94 Vol LXXVIII p3 p 170. Ikkunsidrat: Din il-Qorti ma tqisx li dawn iż-żewġ kawżi għandhom l-istess mertu. Din il-kawża odjerna tirrigwarda azzjoni ta' spoll fejn fost oħrajn qed jintalab li l-intimati jiġu Paġna 8 minn 9 kundannati jisporgaw l-ispoll vjolenti u klandestin allegatament kommess. Fil-kawża bin-numru 26/2020, qed jintalab li r-rikorrenti Sammut jiġu dikjarati li huma sidien tal-bini in eżami u li l-intimati Theuma ma għandhomx titlu bil-konsegwenza li l-istess Theuma għandhom jiġu ordnati jiżgumbraw minn dawn il-fondi. Illi jkun x'jkun l- eżitu tal-kawża li l-intimati AlKalbash ippreżentaw, dina bl-ebda mod ma tista' tinċidi fuq id-deċiżjoni li dina l-Qorti tista' tagħti fil-mertu ta' din il-kawża, billi t-talba ta' Theuma f'din il-kawża tirrigwarda atti allegatament spoljattivi li seħħew f'xi żmien wara l-1 ta' April 2020 iżda qabel il-21 ta' April 2020. Fil-każ odjern, jidher ċar illi l-kawża odjerna u l-kawża mibdija mill-intimati bin-numru 26/2020, għalkemm għandhom in komuni l-maġġor parti tal-partijiet (Garry AlKalbash biss mhuwiex parti fil-kawża bin-numru 26/2020) u l-oġġett (ċioe' l-appartament numru tnen 2 formanti parti minn blokk magħruf bħala Hilltop Flats, Triq ta' l-Għajn, Bubaqra, Iż-Żurrieq, flimkien ma' karma ta' fuq il-bejt ta' dan il-blokk), ma għandhom xejn aktar in komuni. Jirriżulta wkoll illi f'każ illi l-Qorti odjerna tissoprasjedi fil-kawża odjerna, d-drittijiet tar-rikorrenti odjerni jistgħu jiġu ppreġudikati, anke fid-dawl ta' dak li jistipola l-artikolu 791 tal-kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta. Decide Għaldaqstant, għar-raġunijiet hawn fuq esposti, il-Qorti qiegħda tiċħad ir-raba' eċċezzjoni ta' l-intimati u qiegħda tordna l-proċediment tal-kawża odjerna. Maġistrat (ft) Silvio Azzopardi Mercieca D/Reġistratur Vera Brincau Għar-Reġistratur 19.11.2020 – Sup36.2020 – Borg Kandeh John et vs Sammut Rnjak et 7298 Pace 9 minn 9