FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Lepre’ LL.M. (Lond.), LL.D. Seduta ta` nhar l-Erbgħa 25 ta` Ottubru, 2017 Ra l-Avviż tat-Talba preżentat fis-27 ta` Marzu 2017 li permezz tiegħu l-atturi ppremettew li huma sidien tal-fond 51, Maryanne Flats, Flat 2, Triq il-Villeġjatura, Għajnsielem; li l-konvenut huwa sid l-appartament sovrastanti, bin-numru intern 3; li minħabba perkolazzjoni ta` likwidu mill-fond tal-konvenut għal tal-atturi, ġew kaġunati diversi ħsarat, fosthom ħsarat fil-bank tal-kċina, bibien u ħitan fost oħrajn; li d-danni sofferti mill-atturi jammontaw għal tmien mija, ħamsa u sebgħin Ewro, u tmenin ċenteżmu (€875.80ċ); li minkejja li l-konvenut ġie interpellat diversi drabi biex iħallas, dan baqa' inadempjenti u għalhekk kellha ssir din il-kawża. Għaldaqstant, l-atturi talbu li dan it-Tribunal jiddikjara li l-konvenut huwa responsabbli għall-ħsarat u d-danni ta` perkolazzjoni ta` likwidu li skula fl-appartament tagħhom, u jikkundannah iħallashom is- somma ta` tmien mija, ħamsa u sebgħin Ewro, u tmenin ċenteżmu (€875.80ċ), bl-ispejjeż u bl-imgħax. Ra r-Risposta tal-konvenut li permezz tagħha eċċepixxa li t-talba tal-attur hija infondata fil-fatt u fid-dritt, kif ser jiġi ppruvat fil-kors tal-kawża; u li fil-perjodu memmi, kien għaddej minn separazzjoni, u bl-ebda mod ma kien responsabbli għal tali ħsarat. Sema' x-xiehda tal-partijiet, u tax-xħieda mressqa minnhom. Ra d-dokumenti ppreżentati. Sema' t-trattazzjoni tad-difensuri tal-partijiet. Ikkunsidra li: Din hija kawża li l-atturi għamlu kontra l-konvenut minħabba ħsarat li ġarrbu fl- għamara tal-appartament tagħhom f'San Il-Mosta minħabba f'perkolazzjoni tal- ilma, li huma jgħidu li daħal għandhom mill-appartament sovrappost għal tagħhom li jappartjeni lill-konvenut. L-attur Philip Bool xehed li għandu appartament Il-Ħamrun, fi Triq il-Villeġjatura, li juża għall-Villeġjatura fis-sajf, fiż-żmien li t-tfal ma jkollhomx skola. Qal li l-appartament ta` fuqu huwa identiku għal tiegħu, u jappartjeni lill-konvenut. L-attur irrakkonta li fl-10 ta` Lulju 2016, x'ħin mar lura mix-xogħol, l-attriċi ġibditlu l-attenzjoni li kien nieżel l-ilma minn kullimkien fil-kċina minn mas-saqaf u l- ħajt għal fuq il-cupboard, u mbagħad għal mal-art, għall-wisgħa kollu tal-ħajt li jmiss mal-kamra tal-banju. Qal li dan it-tqassim huwa identiku fl-appartament tal-konvenut. L- attriċi kienet laħqet ixxuttat l-ilma, u tkellmet mal-konvenut, li daħal jara, u mpenja ruħu li jirranġa. L-attur qal li reġa' tela' huwa wkoll mal-attriċi għand il-konvenut, u qallu li ried jirranġa anke l-cupboard għaliex kien beda jintefaħ. Qal li l-konvenut impenja ruħu li l-kamra ma kienx ser jużaha. Mistoqsi mit-Tribunal minn fejn kien ġej l-ilma, l-attur qal li ma setax jgħid. L-attur kompla jirrakkonta li, jumejn wara, x'ħin qamu filgħodu reġgħu sabu kullimkien miksi bl-ilma, u reġgħu marru jħabbtu lill-konvenut, li pero` dakinhar baqa' ma fetħilhomx. Minħabba f'hekk, l-attur qal li mar l-għassa jagħmel rapport, u l-pulizija tkellem mal-konvenut li wiegħdu li kien ser jirranġa minn fejn kien ħiereġ l-ilma, u li kien ser iħallas l-ispejjeż tal-atturi minħabba fil-ħsarat. L-attur qal li, meta reġa' ra lill-konvenut, illetikaw għaliex hu fakkru fl-impenn li ma kellux juża l-kamra, filwaqt li l-konvenut qallu li ma messux mar għand il-pulizija. L-attur qal li l-għamara tal-kċina hija tal-oak, pero` d-diviżorji interni huma taċ- Qal li t-tiswijiet għadu ma għamilhomx pero` ġabar stejjem tax-xogħlijiet meħtieġa, li jammontaw għas-somma mitluba f'din il-kawża, u li jkopru t-tiswijiet tal- għamara u ż-żebgħa fejn ixxarrab il-ħajt. Fuq domanda tat-Tribunal, l-attur qal li l- għamara tal-kċina kienet ilha għandhom 10 snin, u li l-partijiet li xxarrbu jridu jinbidlu. L-attur qal li l-konvenut kien ammetta miegħu li kellu leak, u rranġaħ. In kontroeżami, l-attur Philip Bool qal li fl-ewwel okkażjoni tal-10 ta` Lulju Qal ukoll li r-ritratti li ppreżenta ħadhom wara t-tieni okkażjoni meta daħal l-ilma, pero` l-wiċċ tal-għamara diġa' kien beda jintefah wara l-ewwel darba li fiha daħal l-ilma fil-kċina. Fit-tieni okkażjoni, pero`, l-attur qal li rah huwa stess l-ilma nieżel għax dam iqattar sa wara nofsinhar. L-attur ippreżenta sett ritratti li juru l-ħsarat li ġarrbu ħu u martu fl-għamara tal- kċina1. Ippreżenta wkoll riċevuta minn Ironmongery Store2, stima ta` Ray's Furniture3, stima tax-xogħol taż-żebgħa4, u riċevuta fiskali għal servizzi legali5. L-atturi pproduċew b'xhud tagħhom lill-konvenut Carmelo Zammit Fresta. Dan iddikjara li għadu sallum għaddej minn proċess ta` separazzjoni, u li meta daħal fl-appartament wara li għamlet żmien fih martu, kien sab stop cock taħt is-sink tal-kamra tal-banju li kien qed iqattar. Qal li daħal fl-appartament fit-8 ta` Lulju 2016, u martu kienet ilha mis-sena ta` qabel li ħarġet minnu, u mbagħad il-post għamel sena magħluq. Qal li meta ra dan il- qtar, poġġa bowl taħt l-istopcock għaliex il-cupboard ta` taħtu kien imxarrab. Qal li meta kellmuh l-attur, ġab lil xi ħadd tal-familja li bidilħulu u ma qattarx aktar. Fix-xiehda tagħha, l-attriċi Sylvana Bool ikkonfermat dak li ddikjara l-attur. Qalet li meta kienet tiltaqa' mal-konvenut, kienet tistaqsieh hux ser iħallashom tal-ħsara, u kien jgħidilha li ma kellux flus, u meta jkollu l-flus iħallas. Qalet li fl-ewwel okkażjoni, l-ilma kien il nieżel xi ħames siegħat qabel wasal żewġħa d-dar. Qalet li kienet għamlet platt, li jidher fir-ritratti, biex l-ilma jinżel ġo fih. L-attriċi ddikjarat li, wara t-tieni okkażjoni ta` tixrib, ma reġax daħal ilma għandhom. Qalet ukoll li l-għamara bdiet tintefah wara li għadda l-ħin fl-ewwel okkażjoni li daħal l-ilma, u kienet ġa minfuha fit- tieni okkażjoni meta reġa' daħlilhom l-ilma. L-atturi ressqu wkoll b'xhud tagħhom lil PC624 Josepħ Tirchett Faenza, li ppreżenta kopja tar-rapport7 li sar mal-Pulizija Eżekuttiva dwar din l-okkorrenza. Il-pulizija rreġistraw li kellmu lill-konvenut dakinhar stess li sar ir-rapport, li mpenja ruħu li kellu jirranġa l-ħsara mill-aktar fis possibbli. L-uffiċjal tal-pulizija kkonferma bil-ġurament li l-konvenut kien ammetta miegħu li kien ħiereġ id-drenaġġ, u li hu wissieh biex jirranġa mill-aktar fis possibbli minħabba l-periklu li seta` jikkaġuna lill-atturi u l-familja tagħhom. Ix-xhud Raymond Bugeja Gauci ikkonferma li huwa ħareġ l-istima tax-xogħol riparatorju fl-injam li ppreżentaw l-atturi, u li jirrigwardjaw xogħol ta` top cupboard tal- kċina tal-melamine. Qal li mar fuq il-post, u ra t-top cupboard minfuħ, u għamel stima ta` top cupboard gdid bħalma hemm fil-post. Dan ma jinkludix il-bibien, li huma solidi, u ma ġratilhomx ħsara. Qal li l-melamine jintefaħ jekk twaddablu tazza ilma, u dan jiġri wara sagħtejn biss. Qal li din it-tip ta` ħsara ma tistax tiġi rimedjata mod ieħor, ħlief bit- tibdil tal-parti li xxarrbet. Qal li x-xambrella hija solid, u tista` titranġa jekk tissammar mal-ħajt fuq il-post, u dan isir mingħajr ħlas ulterjuri. Il-konvenut Carmelo Zammit Fresta xehed ukoll minn jeddu, u essenzjalment irrepeta l- verżjoni tal-fatti li ta meta tressaq b'xhud mill-atturi. Fuq domanda tat-Tribunal, il- konvenut spjega li l-għadira żgħira li sab minħabba l-ilma li kien nieżel mill-istopcock kellha dijametru ta` bejn tletin u erbgħin ċentimetru. Huwa kkonferma li kien ra t-top cupboard tal-kċina tal-atturi minfuħ, fejn ixxarrab, pero` ddikjara li ma rax ħsarat oħra. Ikkunsidra wkoll li: Mill-provi li tressqu f'din il-kawża, jidher li m'hemmx kontestazzjoni bejn il- partijiet li, f'żewġ okkażjonijiet, fl-10 ta` Lulju 2016 u fit-12 ta` Lulju 2016, l- appartament tal-atturi ġarrab tixrib minħabba ilma li skula għal għandhom mill- appartament tal-konvenut. Fix-xiehda tiegħu, il-konvenut innifsu identifika l-kaġun ta` dan, u ċioe stopcock li minnu kien ħiereġ l-ilma. Il-kontestazzjoni bejn il-partijiet hija dwar l-ammont ta` ilma li ħareġ minn dan il- stopcock, u niżel fl-appartament tal-atturi, u l-ħsarat li dak l-ilma seta` kkaġuna fil- possedimenti tal-atturi. Wara li qies il-provi kollha li tressqu f'din il-kawża, u partikolarment ir-ritratti bi stampa tal-ħsarat ippreżentati mill-atturi, ix-xiehda tal-mastrudaxxa li fiha spjega n- natura tal-ħsarat, u kif ġraw, u wkoll in-nuqqas tal-konvenut li jipproduċi lil min sewwielu l-ħsara biex jispjeġa f'ħiex kienet tikkonsisti, u x'ra u x'sab meta sewwa, it- Tribunal huwa tal-fehma li, fuq bażi ta` bilanċ ta` probabiltajiet, l-atturi rnexxielhom jippruvaw in-ness kawżali bejn il-ħsarat li ġarrbu fl-għamara, u l-iskular tal-ilma mill- tal-konvenut. Il-konvenut ma ċaħadx l-ilma fiż-żewġ okkażjonijiet, u li kien jaf b'dan – l-ewwel darba għaliex kellmuh u wrewh l-atturi stess, it-tieni darba għaliex kellmuh il-pulizija, u mpenja ruħu li jsewwi immedjatament, u jagħmel tajjeb għall-ħsarat. It-Tribunal isib ukoll li dak li ġara fit-tieni okkażjoni seta` faċilment ġie evitat kieku l-attur ħa ħsieb isewwi l-ħsara, li kien diġa' jaf biha, immedjatament, u ma ħallħiex li din tkompli tikkaġuna aktar danni lill-atturi. Kwantu għall-ammont pretiż, it-Tribunal jidhirlu li l-atturi naqsu li jispjeġaw għalxħiex għamlu l-ispiża ta` €18.50ċ għand L-Invell Ironmongery Store (fol.20), filwaqt li l-mastrudaxxa tagħhom stess ikkonferma li l-ispiża ta` €70 biex tissewwa x-xambrella mhix meħtieġa għaliex hemm mod kif tissewwa, li jġibha għall-istat oriġinali tagħha qabel l-event dannux, mingħajr spejjeż ulterjuri. Għalkemm l-atturi ma ressqux xiehda dwar l-istima tax-xogħlijiet ta` żebgħa, it-Tribunal iqis li din l-ispiża hija raġjonevolment meħtieġa, fuq bilanċ ta` probabiltajiet, fil-kuntest tal-ammont ta` ilma li jidher li skula għall-appartament tagħhom. Għal dawn ir-raġunijiet kollha, it-Tribunal jaqta` u jiddeċiedi din il-kawża billi, filwaqt li jiċħad l-eċċezzjonijiet tal-konvenut, jilqa' limitatament it-talba tal-atturi u konsegwentement jikkundanna lill-konvenut iħallashom is-somma ta` tmien mija, ħamsa u sebgħin Ewro, u tmenin ċenteżmu (€875.80ċ), bl-imgħax legali mid-data tal-lum sad- data tal-ħlas sħiħ effettiv. L-ispejjeż tal-kawża jitħallsu mill-konvenut.