Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR. IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta tal-4 ta' Novembru, 2020 ("is-soċjetà appellanta") Appell Inferjuri Numru 115/2018LM Pauline Cassar Bonavia bin-numru tal-karta tal-identità 741372(M) ("l-appellata") Dan huwa appell magħmul mis-socjetà intimata Bank of Valletta p.l.c. [minn issa 'l quddiem "is-soċjetà appellanta"] mid-deċiżjoni mogħtija fit-12 ta' Settembru, 2018, fil-każ numru 012/2017 u bl-okkju premess [minn issa 'l Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM quddiem "id-deċiżjoni appellata"], mill-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji [minn issa 'I quddiem "l-Arbitru"], li permezz tagħha ddeċieda dwar l-ilment tar- rikorrenti Pauline Cassar Bonavia (K.I. numru 448106M) [minn issa 'l quddiem "l- appellata"] billi ai termini tal-paragrafu (iv) tas-subinċiż 26(3)(ċ) tal-Kap. tal-Liġijiet ta' Malta ordna lis-soċjetà appellanta sabiex tħallas lill-appellata s- somma ta' sitt elef tliet mija u tmienja u erbgħin Euro u wieħed u sebgħin ċenteżmu (€6,384.71), bl-imgħaxijiet ippreżentat l-ilment tagħha quddiemu, sad-data tal-pagament effettiv u bl- ispejjeż kontra l-istess soċjetà appellanta. Il-fatti ta' dan il-każ huma kważi kollha identiċi għal dak tal-appell deċiż minn din il-Qorti, kif diversament preseduta, fis-16 ta' Diċembru, 2019, fl- ismijiet Finco Treasury Management Limited għall-kont u benefiċċju tal- Provinċjal Maltija tal-Agostinjani et vs. La Valette Funds SICAV p.l.c. et Għandu jingħad li fil-każ odjern l-appellata kienet aċċettat l-offerta tas- soċjetà appellanta fis-27 ta' Ġunju, 2011, skont kif jirriżulta mill-kopja tal-Form 16 tal-atti, sabiex b'hekk hija kienet intitolata għall-ħlas tas-somma ta' €11,969.01 (ħdax-il elf disa' mija u disgħa u sittin Euro u ċenteżmu). Dan filwaqt li hija ngħatat dividend payments fis- somma ta' sitt mija u dsatax-il Euro u tnejn u disgħin ċenteżmu (€619.92) wara li hija kienet investiet is-somma ta' €18,937.64 (tmintax-il elf disgħa mija u Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM sebgħa u tletin Euro u erbgħa u sittin ċenteżmu) fil-fond magħruf bħala La jirriżulta mill-kopja tal-Contract Note a fol. L-appellata intavolat proċeduri quddiem l-Arbitru fl-10 ta' Jannar, 2017, kontra s-soċjetà appellanta permezz tal-preżentata ta' ilment fejn filwaqt li rrilevat li hija kienet investiet fil-LVMMPF, iddikjarat li hija aċċettat l-offerta tas-soċjetà appellanta li tirċievi 75% tas-somma li hija kienet investiet għaliex beżgħet li titlef kollox u anki għaliex il-proċeduri fil-Qorti kienu jirrikjedu bosta spejjeż u tul ta' żmien. Sostniet li hija ġiet ingannata bil-bejgħ tal-prodott li saħansitra seħħ wara li kien għalaq. Is-soċjetà appellanta wieġbet għall-ilment billi eċċepiet is-segwenti: preliminarjament (a) l-Arbitru ma kellux il-kompetenza skont il-liġi sabiex jieħu deċiżjoni fir-rigward tal-kuntratt ta' transazzjoni bejn il-partijiet; (b) l-Arbitru ma kellux jieħu konjizzjoni tal-ilment ai termini tal-para. (ċ) tas-subartikolu 21(2) tal-Kap. 555 tal-Liġijiet ta' Malta peress li kienet seħħet transazzjoni; (ċ) l-Arbitru ma setax jieħu konjizzjoni tal-każ stante li huwa kellu s-setgħa li jittratta biss ilmenti mressqa minn "klijenti eliġibbli"; (d) hija ma kinitx il- leġittimu kontradittur; (e) l-appellata kienet biegħet u ttrasferiet id-drittijiet kollha tagħha, anki dawk litiġjużi lis-soċjetà appellanta; (f) il-preskrizzjoni a tenur tal-artikolu 1222 u tal-artikolu 2153 tal-Kap. 16 tal-Liġijiet ta' Malta; (ġ) l- appellata ma kienet irċeviet l-ebda parir mingħandha, u l-istruzzjonijiet kienet Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM tathom fuq bażi ta' execution only; (g) l-appellata kellha tiċċara dak allegat minnha li l-prodott kien magħluq f'Jannar tal-istess sena; (ħ) hija ma kienet bl- ebda mod responsabbli għall-ħlas ta' danni jew xort'oħra lill-appellata għal xi aġir allegatament illegali da parti tagħha; (ħ) l-ispejjeż tal-proċedura kellhom jitħallsu mill-appellata. Id-Deċiżjoni Appellata L-Arbitru wasal għad-deċiżjoni appellata wara li għamel is-segwenti konsiderazzjonijiet rilevanti għall-appell odjern: "Eċċezzjonijiet Preliminari Eċċezzjonijiet dwar Ġurisdizzjoni Il-provditur tas-servizz qajjem tlett eċċezzjonijiet dwar il-kompetenza fis-sens li l- Arbitru m'għandux jisma' dan il-każ għaliex m'għandux il-kompetenza taħt il-liġi li jiddeċiedi dwar kuntratt ta' transazzjoni bejn il-partijiet li saret res judicata liema kwistjoni tista' titqajjem biss quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili b'mod esklussiv; li għalhekk l-ilment huwa wieħed frivolu u vessatorju ai termini tal-Artikolu 21(2)(ċ) tal-Kap. 555 u fil-konfront tal-BOV l-ilmentatriċi mhix 'klijent eliġibbli'. L-Arbitru ser jittratta dawn it-tlett eċċezzjonijiet flimkien. L-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji ġie mwaqqaf permezz tal-Att XVI tal-2016 (Kap. 555 tal-Liġijiet ta' Malta) il- kompetenza tal-Arbitru ma tiddependix fuq ir-rieda jew ix-xewqa tal-partijiet jew il- materja li dwarha jigi mitlub jiddeċiedi, iżda hija stabbilita fuq kriterji oġġettivi li l- legiżlatur deherlu li għandu jistabbilixxi. l-kompetenza tiegħu. Għalhekk, li stabbilixxa Skont il-Kap. 555 tal-Liġijiet ta' Malta, (fn. 21(1)(b) tal-Kap. 555) l-Arbitru għandu l-kompetenza li 'jisma' lmenti skont il-funzjonijiet tiegħu taħt l-Artikolu 19 (1) fir-rigward tal-imġiba ta' provditur tas-servizzi finanzjarji.' M'hemm l-ebda kwalifika dwar il-materja tal-ilment u l-Arbitru jista' jisma' kwalunkwe ilment imressaq minn klijent eliġibbli kontra provditur tas-servizzi finanzjarji dejjem fil-limiti tal-istess Att. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM Dan huwa imsaħħaħ minn dak li hemm provdut fl-Artikolu 19 (1) fejn il-funzjoni primarja tal-Arbitru hija deskritta bħala dik li 'jittratta lmenti mressqa minn klijenti eliġibbli.' L-istess, m'hemm l-ebda limitazzjoni xi jkun l-ilment imressaq sakemm jaqa' fil-parametri tal-istess Kap. 555. Ghalhekk, it-test tal-kompetenza huwa li min iressaq l-ilment irid ikun 'klijent eligibbli' u kontra min jitressaq l-ilment irid ikun 'provditur tas-servizzi finanzjarji' skont id-definizzjoni tal-Kap. 'Klijent eligibbli' huwa definit bhala: 'klijent li jkun konsumatur ta' provditur tas- servizzi finanzjarji, jew li lilu l-provditur tas-servizzi finanzjarji jkun offra li jipprovdi xi servizz finanzjarju, jew li talab il-provdiment ta' xi servizz finanzjarju minn provditur tas-servizzi finanzjarji.' (fn. 19 Kap. 555, Art.2) L-istess Artikolu jipprovdi li '"klijent" jew ghandu mikrointrapriza.' jinkludi, persuna Il-liġi tistabbilixxi wkoll min hu provditur tas-servizzi finanzjarji: '"provditur tas-servizzi finanzjarji" tfisser provditur tas-servizzi finanzjarji li jkun jew li jkun ġie liċenzjat jew awtorizzat xort'oħra mill-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta skont l-Att dwar l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji ta' Malta jew kull liġi oħra tas-servizzi finanzjarji, inkluż iżda mhux limitat għal servizzi ta' investiment, ibbankjar, istituzzjonijiet finanzjarji, karti ta' kreditu, pensjonijiet u assigurazzjoni...' (fn. L-ilmentatriċi odjerna hija klijent eliġibbli filwaqt li l-provditur tas-servizz huwa provditur tas-servizz skont id-definizzjoni tal-Kap. 555 fuq ċitat. Għalhekk, il-kompetenza tal-Arbitru tiskatta hekk kif jiġu sodisfatti dawn ir-rekwiżiti tal-liġi u, ġaladarba tiskatta din il-kompetenza, l-Arbitru mhuwiex ristrett biex jisma' ilment, tkun xi tkun il-materja u l-kwalità tiegħu, basta jkun marbut ma' xi servizz fil- qasam tas-servizzi finanzjarji u mogħti minn provditur ta' servizz li jaqa' taħt id- definizzjoni tal-liġi. Il-legiżlatur bl-ebda mod ma illimita l-kompetenza tal-Arbitru ħlief għal dak li jipprovdi l-istess Att. Pereżempju, l-Arbitru jista' jisma' każi li jmorru lura sal-1 ta' Mejju 2004, (u mhux aktar), u 'jista' jagħti rimedju pekunjarju għal kull ilment sa massimu ta' €250,000.' Li kieku l-legiżlatur ried jillimita l-kompetenza tal-Arbitru, fiċ-ċirkostanzi li qed jgħid il-provditur tas-servizz, allura kieku kien jagħmel hekk, imma dan il-legiżlatur m'għamlux. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM Għalhekk l-Arbitru qed jiċħad l-eċċezzjonijiet dwar kompetenza u, ġaladarba ġie deċiż li l-ilmentatriċi hija klijent eliġibbli u tista' tressaq l-ilment, allura, m'hemm xejn frivolu u vessatorju fl-ilment tiegħu u ser jikkunsidrah. Issa l-Arbitru ser jittratta dak li qal l-provditur tas-servizzi finanzjarji li qed isostni li l- każ huwa wieħed magħluq għaliex seħħet transazzjoni bejn il-partijiet liema transazzjoni għandha l-effett ta' res judicata bejn il-partijiet. U, in sostenn ta' dan, il-provditur tas-servizz jagmel referenza għal dak li jipprovdi l- Kodiċi Ċivili. M'hemm l-ebda dubju li l-provditur tas-servizz kien qed joffri, (taħt xi kwalità jew oħra), servizz fil-qasam tas-servizzi finanzjarji. Il-provditur tas-servizz mhuwiex kumpannija ordinarja li daħlet f'xi kuntratt sempliċi ma' kontraent ieħor, imma l- provditur tas-servizz huwa kumpanija li tahdem fil-qasam tas-servizzi finanzjarji u huwa soggett ghal skrutinju akbar, anke minn regoli ad hoc, li japplikaw f'dak il- qasam, dejjem biex jiġi protett l-investitur. Dan ġie enfasizzat mill-MFSA fir-rapport tagħha tat-22 ta' Ġunju 2012, (fn. M'hemm l-ebda dubju lanqas li s-servizz jikkostitwixxi kuntratt bejn konsumatur u kummerċjant u, għalhekk, japplikaw għal din ir-relazzjoni ġuridika kemm liġijiet, regoli u regolamenti prattiċi u professjonali stabbiliti u linji gwida minn awtoritajiet superviżjonali nazzjonali u tal-Unjoni Ewropea, u anke liġijiet u Direttivi (fn. 22 Kap. 555, Art 19(3)(ċ)) li saru biex jagħtu protezzjoni lill-konsumatur. Din ir-relazzjoni ġuridika li nħolqot bejn l-ilmentatur u l-provditur tas-servizz m'hijiex waħda regolata esklussivament mill-Kodiċi Ċivili u fejn si tratta relazzjoni bejn konsumatur u kummerċjant, japplikaw il-provedimenti tal-Kap. 378 tal-Liġijiet ta' Malta, u f'din ir-relazzjoni meta jintużaw espressjonijiet mhux ġusti, il-provedimenti tal-Kap. 378 jipprevalu fuq il-Kodiċi Ċivili u l-Kodiċi tal-Kummerċ. (fn. L-Arbitru daħal fil-fond fuq din il-kwistjoni fil-Każ Nru. 028/2016 deċiż minnu fit-23 ta' il-link: Dan https://financialarbiter.org.mt.en/AboutUs/Documents/Decisions/2018/KAZ%20028 -2016%20-%20CAE%20vs%20Bank%20of%20Valletta% 20p.l.c.%20et.pdf) u semma r-raġunijiet għalfejn ma seħħetx transazzjoni bejn il-provditur tas-servizz u l- konsumatur. jinsab il-każ fuq Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM L-Arbitru spjega li anke skont deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Appell, il-kunċett tal-pacta sunt servanda f'dawn il-każi fejn si tratta kuntratt bejn konsumatur u kummercjant kellu l-limitazzjonijiet tiegħu. Spjega wkoll kif l-Offerta u l-kuntratt ta' Aċċettazzjoni saru f'ċirkustanzi fejn il-konsumatur ma kellux wisq għażla ħlief li jaċċetta din l- Offerta; u l-klawsoli tal-Offerta fil-bidu tagħha u l-klawsoli 2.9 u 3(a) tal-istess Offerta, kif ukoll kull fejn hemm li l-ilmentaturi kienu qed iċedu d-drittijiet litigjużi tagħhom, jew li b'xi mod kienu qed iċedu kwalunkwe drittijiet li kellhom, għandhom jitqiesu klawsoli inġusti u pprojbiti u jitqiesu daqslikieku qatt ma ddaħħlu. Ġaladarba dawn il-klawsoli tqiesu li m'għandhom l-ebda effett, għalhekk jitqies li ma seħħet l-ebda transazzjoni bejn l-ilmentatriċi u l-provditur tas-servizz li teskludi lill-Arbitru milli jindaga l-mertu tal-każ. Peress li l-Arbitru daħal fil-fond fuq din il-kwistjoni, a skans ta' repetizzjoni u sabiex jittratta l-ilment kemm jista' jkun b'mod 'ekonomiku u mħaffef', (fn. 25 Kap. 555, Art 19(3)(d)) qiegħed jagħmel referenza għal dak li ġie deċiż minnu fil-Każ Nru. il-link: 028/2016 https://financialarbiter.org.mt.en/AboutUs/Documents/Decisions/2018/KAZ%20028 -2016%20-%20CAE%20vs%20Bank%20of%20Valletta% 20p.l.c.%20et.pdf) u r- raġunijiet u l-motivazzjoni li ta f'dak il-każ f'dan ir-rigward, għandhom jgħoddu wkoll għal dan il-każ. ta' Frar 2018, 26 Dan jinsab il-każ fuq Għalhekk l-Arbitru qed jiċħad dawn l-eċċezzjonijiet dwar kompetenza." Is-soċjetà appellanta ppreżentat ir-rikors tal-appell tagħha fit-2 ta' Ottubru, 2018, fejn talbet lil din il-Qorti sabiex tħassar u tirrevoka d-deċiżjoni appellata, filwaqt li tilqa' l-eċċezzjonijiet tagħha, jew liema minnhom, u tiċħad it-talbiet kollha tal-ilmentatriċi bl-ispejjeż tal-appell odjern u dawk tal- proċeduri arbitrali kontra tagħha. Is-soċjetà appellanta tgħid li tħoss ruħha aggravata bid-deċiżjoni appellata għaliex: (1) l-Arbitru kompletament skarta jew ma tax każ ta' numru ta' eċċezzjonijiet u sottomissjonijiet tas-soċjetà Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM appellanta; (2) l-Arbitru ma kellu l-ebda kompetenza jiddeċiedi l-ilment; (3) l- Arbitru għamel apprezzament żbaljat tal-liġi meta ddeċieda, jekk iddeċieda, li l- ilment ma kienx frivolu u vessatorju skont il-para. (ċ) tas-subartikolu 21(2) tal- Kap. 555; (4) l-Arbitru għamel ukoll apprezzament ħażin tal-liġi u tal-fatti meta ddeċieda li jiċħad l-eċċezzjonijiet tal-preskrizzjoni ai termini tal-artikolu 1222 u tal-artikolu 2153 tal-Kap. 16; (5) l-Arbitru għamel apprezzament ħażin tal-fatti u tal-liġi meta warrab il-klawsoli kompromissorji mill-kuntratt ta' transazzjoni, iżda fl-istess ħin żamm il-kuntratt fis-seħħ; (6) l-Arbitru għamel apprezzament ħażin tal-fatti u tal-liġi meta kkunsidra jekk l-appellata kinitx investitur b'esperjenza; (7) l-Arbitru għamel l-iżbalji fil-kalkoli tal-kumpens. Permezz tad-digriet tagħha tal-20 ta' Lulju, 2020, din il-Qorti fid-dawl ta' dak li jipprovdi għalih il-para. (e) tas-subartikolu 19(3) tal-Kap. 555, irrevokat Ottubru, 2018, u ordnat l-isfilz tan-nota li kienet ġiet ippreżentata mis-soċjetà appellanta fit-18 ta' Ottubru, 2019, filwaqt l-eċċezzjoni ta' preskrizzjoni eċċepita minnha a tenur tal-para. (f) tal-artikolu 2156 tal-Kap. L-appellata wieġbet permezz tal-preżentata ta' risposta fl-24 ta' Ottubru, 2018, fejn talbet lil din il-Qorti sabiex jogħġobha tiċħad l-appell interpost u tikkonferma d-deċiżjoni appellata għal dawk ir-raġunijiet li fissret fl-istess risposta, bl-ispejjeż kontra s-soċjetà appellanta. Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Sabiex il-Qorti tevita li tirrepeti dak kollu li diġà ntqal fis-sentenza tal- appell tagħha tas-16 ta' Diċembru, 2019, Qrati tal-Ġustizzja Paġna 8 minn 9 Appell Inferjuri Numru 115/2018 LM Management Limited għall-kont u benefiċċju tal-Provinċjal Maltija tal- għaliha għamlet riferiment aktar 'il fuq f'din is-sentenza, tiddikjara li l- konsiderazzjonijiet kollha li għamlet f'dik is-sentenza japplikaw mutatis mutandis għal dan l-appell u li m'għandhiex x'iżżid ma' dak li ntqal fl- Għaldaqstant, għall-istess raġunijiet li ngħataw fis-sentenza mogħtija fis-16 ta' Diċembru, 2019, minn din il-Qorti, kif diversament ippreseduta, fl-ismijiet Finco Treasury Management Limited għall-kont u benefiċċju tal-Provinċjal 23/2018), tilqa' l-appell u tħassar id-deċiżjoni tal-Arbitru tat-12 ta' Settembru, 2018, filwaqt li tiċħad l-ilment tal-appellata bl-ispejjeż tal- proċedura arbitrali u dawk tal-appell odjern kontra tagħha. imsemmija sentenza. Onor. Dr Lawrence ‘Teuma Carabez LL.D. Imħallef Rosemarie Briffa Decelis Deputat Reġistratur Qrati tal-Ġustizzja Paġna 9 minn 9