QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR. IMHALLEF KONATE PHIRI MICALLEF Seduta ta' nhar it-Tlieta 15 ta' Dicembru 2015 Numru Citazzjoni Numru 297/04 JZM Michaelangelo Ellul Sullivan, Maria mart Harold Dye, Josephine Ellul Sullivan, Antonia mart John Mupimhidzi, Joseph Ellul Sullivan, Peter Paul Ellul Sullivan, Angela mart Nicholas Calleja Ghirxi, Francis Xavier Ellul Sullivan, Margaret mart Christopher Ciantar Pisani u Felicia armla minn Peter Ellul Sullivan, u b'digriet tas-26 ta' Jannar 2015, l-Avukat Dr Simon Micallef Blanco u l-Prokuratur Legali Jean Pierre Farrugia Naudi gew mahtura kuraturi ad litem in rapprezentanza ta' Angela mart Nicholas Calleja Ghirxi li mietet fil-mori tal-kawza; u b'digriet tal-14 ta' Mejju 2015 stante l-mewt ta' Felicia Ellul Sullivan l-atti gew trasfuzi f'isem Michaelangelo Ellul Sullivan, Maria mart Harold Dye, Josephine Ellul Sullivan, Antonia mart John Mupimhidzi, Joseph Ellul Sullivan, Peter Paul Ellul Sullivan, Francis Xavier Ellul Sullivan U Margaret mart Christopher Ciantar Pisani v. (1) Emanuel Mupimhidzi bin Joseph, u Emanuel Mupimhidzi bin John; (2) Innocent u Lawrence, ahwa Mupimhidzi; u (3) Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan Dan huwa appell ad istanza tal-atturi Michaelangelo Ellul Sullivan, Joseph Ellul Sullivan, Peter Paul Ellul Sullivan, Francis Xavier Ellul Sullivan u Margaret mart Christopher Ciantar Pisani mis-sentenza moghtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-15 ta' Mejju 2014, li permezz tieghu qed jitolbu lil din il-Qorti tvarja, tbiddel u tirriforma s-sentenza appellata billi: Tikkonfermaha fejn gew michuda l-ewwel u r-raba' eccezzjonijiet tal-konvenuti Emanuel bin John Mupimhidzi u Emanuel bin Joseph l-ewwel eccezzjoni tal-konvenut Lawrence Mupimhidzi, u fejn cahdet l-ewwel eccezzjoni tal-konvenuti Nicholas u Lejman, thassarha u tikkancellaha fil-kumplament taghha; (iii) Tichad is-sitt eccezzjoni tal-konvenuti Emanuel bin John Vella Szijj (iv) Tichad it-tieni eccezzjoni tal-konvenut Innocent Mupimhidzi; Tichad it-tieni eccezzjoni tal-konvenut Lawrence Mupimhidzi; l-hames eccezzjonijiet tal-konvenuti (vii) Tilqa' l-ewwel talba limitatament billi tiddikjara li meta Peter Ellul Sullivan miet fit-18 ta' Marzu 1987 l-ghalqa maghrufa bhala "Tal-Mentna" jew "Tal-Kappella" fil-kontrada "Tal-Mentna" jew "Tas-Sejba" fil-limiti tal- Imqabba, tal-kejl superficjali ta' cirka hamest itmiem u tlett sighan fuq imsemmija kienet tappartjeni lill-konvenuti uliedu Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan u li l-istess ghalqa kienet f'idejn Peter Ellul Sullivan b'titolu ta' kera, filwaqt li tirriserva l-gudizzju dwar il-bqija ta' din l-ewwel talba ghall-Qorti tal-ewwel istanza; (viii) Tilqa' t-tieni talba attrici limitatament billi tiddikjara u tiddeciedi illi l-atturi u l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan bhala successuri ta' Peter Ellul Sullivan ghandhom jiddetjenu l-ghalqa fuq imsemmija b'titolu ta' kera minghand is-sidien taghha filwaqt li tirriserva l-gudizzju dwar il-bqija ta' din it-tieni talba ghall-Qorti tal-ewwel istanza; (ix) Konsegwentement tghaddi biex tirrinvija l-atti tal-kawza lura lill- Qorti tal-ewwel istanza ghall-kontinwazzjoni tal-kawza fuq it-talbiet u l- eccezzjonijiet rimanenti tal-kontendenti fid-dawl ta' dak minnha deciz; Tikkundanna lill-konvenuti appellati jhallsu l-ispejjez taz-zewgt Ghal intendiment ahjar ta' dan l-appell is-sentenza moghtija mill- ewwel Qorti qeghda tigi hawnhekk riprodotta fl-intier taghha: "Rat ic-citazzjoni prezentata fis-27 ta` April 2004 li taqra hekk :- "Peress illi l-attrici Felicia Ellul Sullivan hija l-armla ta` Peter Ellul Sullivan. "Peress illi l-atturi l-ohra u l-konvenuti Nicholas Ellul Sullivan u Saviour Ellul Sullivan huma ahwa u huma ulied l-attrici Felicia Ellul Sullivan u l-mejjet Peter Ellul Sullivan. "Peress illi permezz ta` kuntratt fl-atti tan-Nutar Nicola Kaissari ippubblikat fl-24 ta` Settembru 1976 (Dok. A) il-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan xtraw minghand il-Beneficcju Parrokjali ossia Prebenda tal- Kappillan "pro et tempore" ta` Birzebbuga, l-ghalqa maghrufa bhala "tal-Mentna" jew "Ta` Kappella" fil-kontrada "tal-Mentna" jew "Tas- Sejba" fil-limiti tal-Imqabba tal-kejl superficjali din l-ghalqa ta` cirka hamest itmiem u tlett sighan hafna mkissra ga barrieri u ghadha mharrbta u hofra, tikkonfina mit-tramuntana, mil-lvant u minn nofsinhar ma` toroq pubblici bid-drittijiet u pertinenzi taghha kollha u bhala libera u franka minn pizijiet u dan versu l-pattijiet u kundizzjonijiet imsemmija fl-imsemmi att. "Peress illi sa mill-ahhar tas-snin erbghin din l-ghalqa kienet f`idejn l- imsemmi Peter Ellul Sullivan b`titolu ta` kera minghand il-Parocca ta` Birzebbuga u kellu dritt li jqatta` l-gebel minnha u juzaha bhala barriera (kif fil-fatt kien jaghmel fil-bidu), jordom fejn ikun qatta u juzaha ghal skopijiet agrikoli jekk ikun hekk irid. lill-konvenuti "Peress illi meta Peter Ellul Sullivan, bit-teknologija ezistenti dak iz-zmien, ma setax aktar juza l-ghalqa in kwistjoni bhala barriera, sulloka parti minnha sabiex tintuza bhala ghalqa ghal skopijiet agrikoli biss lill- konvenuti Innocent u Lawrence, ahwa Mupimhidzi u dan kif kellu kull dritt illi jaghmel peress illi nghata permess mill-Parrocca ta` Birzebbuga. "Peress illi ghalhekk meta l-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan xtraw l-istess ghalqa minghand il-Parrocca ta` Birzebbuga kif fuq inghad fl-24 ta` Settembru 1976 l-istess ghalqa kienet suggetta ghall- imsemmija kera favur missierhom Peter Ellul Sullivan li da parti tieghu kien Innocent u Lawrence ahwa issulloka parti minnha Mupimhidzi sabiex tintuza bhala ghalqa kif fuq inghad. "Peress illi permezz ta` skrittura privata datata 9 ta` Marzu 1983 (Dok. B) l-istess Peter Ellul Sullivan, inter alia, allegatament ceda a favur ta` l- konvenuti uliedu Nicholas u Saviour, ahwa Ellul Sullivan li accettaw u akkwistaw minghandu kull dritt ta` kera u kull dritt iehor illi huwa ghandu fuq l-imsemmija ghalqa versu l-prezz ta` mitejn lira. "Peress illi Peter Ellul Sullivan miet fit-18 ta` Marzu 1987 u halla warajh lil martu l-attrici Felicia Ellul Sullivan u lil uliedu l-atturi l-ohra u z-zewg konvenuti Nicholas Ellul Sullivan u Saviour Ellul Sullivan. "Peress illi l-atturi dejjem ikkonsidraw illi l-ftehim kollu nkorporat fl- imsemmija skrittura privata datata 9 ta` Marzu 1983 huwa null u bla effett u/jew inesistenti ghaliex m`huwiex minnu illi Peter Ellul Sullivan iffirma din l-iskrittura u li l-firma ta` Peter Ellul Sullivan li tidher fuq l-istess skrittura privata hija falza. "Peress illi a bazi ta` dan l-atturi, fit-22 ta` Mejju 1990, intavolaw kawza kontra l-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan quddiem din il-Qorti fejn talbu, inter alia, illi jigi dikjarat u deciz illi l-ftehim inkorporat fl-istess skrittura privata huwa null u bla effett u/jew inesistenti. "Peress illi din il-kawza giet deciza fit-3 ta` Ottubru 2003 (Dok. gie dikjarat illi Peter Ellul Sullivan ma ffirmax l-iskrittura privata hawn annessa bhala Dokument B datata 9 ta` Marzu 1983 u li l-firma fuq l- istess dokument allegatament ta` Peter Ellul Sullivan m`hijiex tieghu. dikjarat ukoll illi l-ftehim inkorporat fl-istess skrittura privata huwa null u bla effett u inesistenti. "Peress illi fil-mori ta` l-imsemmija kawza (Citaz. precizament fil-11 ta` Marzu 1991, permezz ta` kuntratt (Dok. D), il- lill-konvenut Innocent Mupimhidzi u l-parti l-ohra lill-konvenut Lawrence Mupimhidzi u cioe` iz-zewg subinkwilini li ghalihom saret referenza aktar `il fuq. "Peress illi fl-istess kuntratt l-istess konvenuti Innocent Mupimhidzi u Lawrence Mupimhidzi kkostitwew in solidum bejniethom uzufrutt a favur tal-konvenuti Emmanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emmanuel Mupimhidzi bin John li accettaw indivizament u ndaqs bejneithom u liema uzufrutt jikkonsisti fid-dritt ghall-perjodu ta` ghoxrin sena mid-data tal-kuntratt ghall-uzu ta` l-ghalqa de quo, ghal kwalunkwe xoghol, inkluz li l-ghalqa tista` tintuza ghall-qtugh ta` gebel bhala barriera. "Peress illi l-konvenuti Emmanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emmanuel Mupimhidzi bin John hamlu l-ghalqa de quo u permezz ta` teknologija aktar moderna komplew juzawha bhala barriera billi hu possibbli llum illi wiehed jinzel aktar fil-fond. "Peress illi l-konvenuti Emmanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emmanuel Mupimhidzi bin John gew diversi drabi formalment notifikati li ma jistghux jaghmlu hekk billi wara l-mewt ta` Peter Ellul Sullivan id-dritt ghall-qtugh ta` gebel mill-ghalqa de quo ghadda ghand l-atturi u l-konvenuti Nicholas Ellul Sullivan u Saviour Ellul Sullivan u dan billi l-ftehim tad-9 ta` Marzu 1983 kien null u bla effett u/jew inezistenti kif fuq inghad. "Peress illi ciononostante l-konvenuti Emmanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emmanuel Mupimhidzi bin John baqghu jqattghu l-blat u llum tista` tghid li l-blat tqatta` kollu. "Peress illi b`rizultat ta` l-agir tal-konvenuti kollha, inkluz l-uzu da parti tal-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan ta` dokument falz, cioe` Dok. B, u inkluz ukoll il-fatt li l-konvenuti kollha gew diversi drabi formalment avzati li l-istess Dok. B kien falz, l-atturi kollha sofrew u qeghdin isofru danni. "Jghidu ghalhekk m`ghandux minn din il-Qorti :- Jigi dikjarat u deciz illi meta Peter Ellul Sullivan miet fit-18 ta` Marzu "1. 1987 l-ghalqa maghrufa bhala "Tal-Mentna" jew "Ta` Kappella" fil- kontrada "Tal-Mentna" jew "Tas-Sejba" fil-limiti ta` Il-Marsa tal-kejl superficjali ta` cirka hamest itmien u tlett sighan fuq imsemmija kienet tappartjeni lill-konvenuti uliedu Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan u li l- istess ghalqa kienet f`idejn Peter Ellul Sullivan b`titolu ta` kera bid-dritt li jqatta` l-gebel minnha u juzaha bhala barriera (kif fil-fatt kien jaghmel fil-bidu), jordom fejn ikun qatta u juzaha ghal skopijiet agrikolu jekk ikun irid kif ukoll kellu d-dritt li jissulloka l-istess ghalqa kif fil-fatt kienet issullokata in parti minnu dakinhar tal-mewt tieghu ghal skopijiet agrikoli biss lill-konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi. Jigi dikjarat u deciz illi l-atturi u l-konvenut Nicholas u Saviour fuq imsemmija b`titolu ta` kera minghand is-sidien taghha bid-dritt li jqattghu l-gebel minnha u juzawha bhala barriera, jordmu fejn ikunu qattghu u juzawha ghal skopijiet agrikoli jekk ikunu jridu. l-ghaliex, ghar-ragunijiet premessi, il-konvenuti Jigu l-konvenuti jew min minnhom solidalment ikkundannati Jigu likwidati dawn id-danni minn din il-Qorti okkorrendo bl-opera Jigi dikjarat u deciz illi bl-agir tal-konvenuti kollha jew min minnhom li b`rizultar ta` l-istess agir wara l-mewt ta` Pietru Cutajar tqatta u ghadu jitqatta l-blat u l-gebel mill-imsemmija ghalqa li giet u ghada qieghda tigi uzata bhala barriera l-atturi sofrew u qeghdin isofru danni. "5. jhallsu lill-atturi din is-somma hekk likwidata in linea ta` danni. Jigi dikjarat u deciz illi l-konvenuti kollha, anki minhabba l-agir taghhom fuq imsemmi mid-9 ta` Marzu 1983 sa llum, m`ghandhom l- ebda dritt juzaw u jibqghu jokkupaw l-imsemmija ghalqa u per konsegwenza jigu permanentement inibiti milli juzaw l-istess ghalqa u jigu kkundannati sabiex fi zmien qasir u perentorju li jigi lilhom prefiss jizgombraw mill-istess ghalqa u l-bini li hemm fuqha u jghadduha lill- attrici. "Bl-ispejjez u bl-imghax legali kontra l-konvenuti li minn issa huma ngunti in subizzjoni. "Rat id-dikjarazzjoni guramentata tal-atturi, il-lista tax-xhieda ndikati minnhom u l-elenku ta` dokumenti li kienu prezentati mac-citazzjoni. "Rat in-nota ta` l-eccezzjonijiet tal-konvenuti prezentata fid-19 ta` Mejju 2004 li taqra hekk – "1. Illi preliminarjament l-atturi kollha jridu jippruvaw li ghandhom relazzjoni guridika mad-decujus Peter Ellul Sullivan li tintitolahom jistitwixxu din il-kawza. Illi huma qatt ma kienu partijiet f`xi kawza fejn b`xi mod gie ddikjarat null u bla effett il-kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 fl-atti tan-Nutar Tonio Marsham sa fejn jirrigwarda dritt ta` uzufrutt koncess lilhom fuq l-art espressament imhassar, id-drittijiet ta` l-esponenti jibqghu minghajr mittiefsa skond il-ligi. Illi fi kwalunkwe kaz l-esponenti m`humiex responsabbli ghal ebda danni ghaliex agixxew f`kull ma ghamlu bis-sahha li ttihom il-ligi u ghalhekk in buona fede. Illi sahansitra l-atturi ppruvaw iwaqqfu lill-eccipjenti mit-tgawdija ghad-drittijiet taghhom anki gudizzjarjament permezz ta` rikors ghall- hrug ta` mandat ta` inibizzjoni liema talba giet michuda mill-Qorti. tal-kawza u ghaldaqstant sakemm dan il-kuntratt tal-konvenut l-eccezzjonijiet Salv eccezzjonijiet ulterjuri. l-atturi, minghajr pregudizzju u Illi fir-rigward tad-drittijiet li allegatament kellu Peter Ellul Sullivan fit- "5. tqattigh tal-blat irid jigi pruvat li l-imsemmi fil-fatt Ellul Sullivan kellu dan id- dritt. indipendentement mill- "6. genwinita` o meno ta` l-iskrittura tad-9 ta` Marzu 1983, iridu jippruvaw b`liema dritt qeghdin jippretendu illi d-dritt ta` kera ta` l-ghalqa in kwistjoni, allura fond agrikolu, ghadda a favur taghhom, wara l-mewt ta` Peter Ellul Sullivan. Illi t-titolu ta` l-esponenti jemana minghand min fil-konfront ta` terzi kellu titolu reali ta` propjeta` fuq l-ghalqa in kwistjoni u ghalhekk kellu kull dritt jikkoncedi uzufrutt kif fil-fatt sar favur l-esponenti. "Rat id-dikjarazzjoni guramentata tal-konvenuti u l-lista tax-xhieda ndikati minnhom. "Rat prezentata fis-26 ta` Mejju 2004 li taqra hekk – Illi fl-ewwel lok it-talba ghad-danni fil-konfront tal-esponent hija "1. preskritta sew jekk l-atturi qed jitolbu danni akkwiljani sew jekk qed jippretendu danni a bazi ta` kuntratt. "2. l-atturi ghandhom jipprovaw x`jeddijiet qed jivvantaw fuq ir-raba` mertu ta` din il-kawza u kwindi l-interess guridiku taghhom. Illi minghajr pregudizzju ghall-premess u fil-mertu, it-talbiet attrici fil-konfront tal-eccipjent huma ghal kollox infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu respinti bl-ispejjez. originarjament akkwistaw cirka nofs ir-raba` in kwistjoni b`titolu ta` qbiela minghand Peter Ellul Sullivan li kien huwa stess akkwista bi qbiela l- istess raba` mill-Beneficcju Parokkjali ta` Birzebbuga. "Illi sussegwentement il-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan kyte u Peter Ellul Sullivan stess kien qal lill-esponent biex jibda jhallas il-qbiela lill-imsemmija ahwa Ellul Sullivan. "Illi b`kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 fl-atti tan-Nutar Dottor Tonio Marsham, l-esponent xtara minghand l-imsemmija Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan porzjoni diviza mill-imsemmija art tal-kejl ta` tlett elef hames mija u ghaxar metri kwadri (3,510m2). Fl-istess kuntratt l-esponent ikkonceda dritt ta` uzufrutt favur il-konvenut Emanuel Mupimhidzi ghal Illi minghajr pregudizzju ghall-premess, ir-raba` kollu minghand il-beneficcju Parokkjali fuq tal-premess, perjodu ta` ghoxrin sena, liema uzufrutt inghata bil-ghan illi jkun jista` jsir qtugh ta` gebel bhala barriera. "Illi l- imsemmija art li huwa akkwista u f`kull kaz huwa qatt ma qatta gebel mill-art jew barriera in kwistjoni u wisq anqas ippartecipa jew ircieva xi profitti li seta` kien hemm mill-qtugh ta` gebel. Illi kwantu ghas-sitt talba, l-esponent ghandu titolu validu fil-ligi bis-sahha tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar Tonio Marsham tal-11 ta` Marzu 1991 u kwindi din it-talba ma ghandha ebda bazi legali. Illi finalment u ghal kull buoni, f`kaz illi din il-Qorti tilqa` l-ewwel zewg talbiet tal-atturi u jigi deciz li l-eredi ta` Peter Ellul Sullivan igawdu minn titolu ta` kera, it-tielet, ir-raba` u hames talbiet huma fil-konfront tal- eccipjenti ghal kollox infondati wkoll billi huwa jigi li ghadu sub inkwilin ta` parti diviza mill-art kif del resto gie deciz fis-sentenza moghtija mill- Qorti tal-Appell fis-7 ta` Frar 1979 fil-kawza fl-ismijiet Mupimhidzi vs Ellul Sullivan (Avviz. 197/76) u b`hekk l-ebda dannu ma gie kawzat lill-atturi. "Salv eccezzjonijiet ulterjuri. "Rat id-dikjarazzjoni guramentata tal-konvenut Innocent Mupimhidzi u l- lista tax-xhieda ndikati minnu. "Rat prezentata fl-24 ta` Mejju 2004 li taqra hekk – "1. Preliminarjament l-eccezzjoni ta` preskrizzjoni akkwisittiva ta` l- ghaxar snin, ai termini ta` l-Artiklu 2140 tal-Kodici Civili (Kap. 16 tal- Ligijiet ta` Malta), stante li l-art de quo inbieghet libera u franka lill- eccipjent mis-sidien Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan permezz ta` kuntratt datat 11 ta` Marzu 1991. Illi, fil-mertu u minghajr ghal fuq eccepit, l-ewwel u t-tieni talba m`ghandhomx jintlaqghu ghaliex l-atturi ma jgawdu l-ebda titolu ta` kera, kif se jigi muri fit-trattazzjoni tal-kawza. Illi, minghajr pregudizzju ghal fuq eccepit, jekk jintlaqghu l-ewwel u t-tieni talba u jigi deciz li l-eredi ta` Peter Ellul Sullivan jiddetjenu l-ghalqa b`titolu ta` kera, it-tielet, ir-raba` u l-hames talba m`ghandhomx jintlaqghu fil-konfront ta` l-eccipjent stante li f`dak il-kaz huwa ghadu sub-inkwilin ta` parti diviza mill-art hekk kif deciz mill-Qorti ta` l-Appell f`sentenza tas-7 ta` Frar 1979 fl-ismijiet Mupimhidzi v Ellul Sullivan (Avviz LC1) u ghalhekk l-ebda dannu ma gie rreakat minnu lill-atturi. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, lanqas is-sitt talba m`ghandha titntlaqa` fil-konfront ta` l-eccipjent stante li huwa, bhala sid ta` l-art, ikkonceda l-art b`uzufrutt lil Emmanuel Mupimhidzi bin Joseph u l-eccezzjonijiet il-konvenuti ma humiex Salv eccezzjonijiet ulterjuri. Illi ghalhekk it-talbiet attrici ghandhom jigu michuda bl-ispejjez. Emmanuel Mupimhidzi bin John ghall-perjodu ta` ghoxrin sena permezz tal-kuntratt fuq imsemmi tal-11 ta` Marzu 1991. "Rat id-dikjarazzjoni guramentata tal-konvenut Lawrence Mupimhidzi, il- lista tax-xhieda ndikati minnu u l-elenku ta` dokumenti li kienu prezentati man-nota ta` l-eccezzjonijiet. "Rat in-nota ta` l-eccezzjonijiet tal-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan prezentata fis-26 ta` Mejju 2004 li taqra hekk – il-legittimi "1. kontraditturi ghall-azzjoni attrici, u ghalhekk jitolbu li jigu lliberati mill- osservanza tal-gudizzju, stante illi, fl-ewwel lok, l-esponenti ghalkemm proprjetarji ghal ftit snin tal-proprjeta` in kwistjoni qatt ma kienu fil- pussess effettiv ta` ossija ghamlu uzu jew hadu xi frott mill-istess proprjeta` ; fit-tieni lok, l-esponenti ma humiex il-proprjetarji attwali tal- proprjeta` in kwistjoni illi, b`kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 fl-atti tan- Nutar Dottor Tonio Marsham, kienet giet trasferita minnhom favur il- konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi ; u, fit-tielet lok, il- proprjeta` in kwistjoni kienet giet, sa minn qabel l-akkwist tal-esponenti fl-1976, sullokata minn Peter Ellul Sullivan (cioe` missier l-atturi u l-eccipjenti a favur l-istess konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi ; "2. Illi in linea preliminari wkoll, izda minghajr pregudizzju ghall- ewwel eccezzjoni suesposta, it-talba attrici ghall-hlas ta` danni hija preskritta ai termini tal-artikolu 2153 u/jew tal-artikolu 2156(c) tal-Kodici Civili, in kwantu diretta fil-konfront tal-esponenti illi, jerga` jinghad, b`kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 fl-atti tan-Nutar Dottor Tonio Marsham, kienu ttrasferew il-proprjeta` in kwistjoni favur il-konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi ; "3. Illi, in linea preliminari wkoll, izda minghajr pregudizzju ghas- suespost, l-eccipjenti jirrilevaw illi l-gudizzju f`din l-istanza mhux integru billi l-atturi qeghdin jallegaw illi l-missier, Peter Ellul Sullivan, kien ilu fil- pussess ta` din il-proprjeta` sa mill-ahhar tas-snin erbghin, b`titolu ta` kera minghand il-Beneficcju Parrokjali ossija Prebenda tal-kappillan "pro tempore" ta` Birzebbuga, illi kien biegh l-istess proprjeta` lill- eccipjenti odjerni permezz ta` kuntratt fl-atti tan-Nutar Nicola Kaissari fl-24 ta` Settembru 1976, "bid-drittijiet u pertinenzi kollha taghha u bhala libera u franka minn pizijiet", u ghalhekk l-istess Beneficcju Parrokjali ghandu, semmai, jissejjah ukoll sabiex iwiegeb ghall-pretensjonijiet Illi in linea preliminari wkoll, izda minghajr pregudizzju ghas- suespost, it-talbiet attrici u senjatament it-talbiet attrici ghall-hlas ta` danni u ghar-reintegrazzjoni fil-pussess tal-proprjeta` in kwistjoni, huma l-atturi sofrew xi danni ossia ghandhom xi dritt ghal kollox insostenibbli billi, kif jinghad fl-istess premessi attrici u kif ser jigi ppruvat aktar dettaljatament fil-kors tal-kawza odjerna, il- proprjeta` in ezami kienet giet sullokata fl-intier taghha mill-istess Peter Ellul Sullivan a favur il-konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi. Ghalhekk, semmai, l-atturi jista` jkollhom biss dritt li jircievu hlas ta` kera ossija qbiela, u xejn aktar ; Illi, fuq il-meritu, u minghajr pregudizzju ghas-suespost, it-talbiet "5. attrici huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u jimmeritaw illi jigu michuda, bl- ispejjez kontra l-istess atturi, stante illi ma huwiex minnu illi fil-gurnata tal-mewt tieghu fit-18 ta` Marzu 1987, missier l-atturi u l-eccipjenti odjerni kien igawdi xi titolu fuq il-proprjeta` in ezami ; "6. Illi, fuq il-meritu wkoll, u minghajr pregudizzju ghas-suespost, it- talbiet attrici huma daqstant infondati fil-fatt u fid-dritt u jimmeritaw illi jigu michuda, bl-ispejjez kontra l-istess atturi, stante illi ma huwiex minnu ta` reintegrazzjoni fil-pussess tal-proprjeta` in ezami, fil-konfront tal- eccipjenti, kif jigi ppruvat aktar dettaljatament fil-kors tal-kawza odjerna. "Rat id-dikjarazzjoni guramentata tal-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan u l-lista tax-xhieda ndikati minnhom. "Rat id-digriet ta` din il-Qorti diversament presjeduta moghti fl-udjenza tat-13 ta` Ottubru 2006 (fol. 318) fejn ordnat l-allegazzjoni tal-atti tal- kawza fl-ismijiet "Michaelangelo Ellul Sullivan et vs Nicola Ellul Sullivan et" (Citaz. Nru. 528/90 DS) li kienet deciza fit-3 ta` Ottubru 2003. "Rat tal-Avukat Dottor Louis Verin Fenech Salerno (fol 356) prezentata fl-udjenza tal-1 ta` Dicembru 2006 fejn iddikjara li kien qieghed jirrinunzja ghall-patrocinju tal-konvenut Innocent Mupimhidzi. "Rat id-dikjarazzjoni li ghamel l-Avukat Dottor Joseph Mupimhidzi fl- udjenza tat-2 ta` Frar 2007 (fol 357) fejn iddikjara li kien qieghed jassumi l-patrocinju ta` l-konvenut Innocent Mupimhidzi. "Rat id-digriet ta` din il-Qorti kif presjeduta moghti fl-udjenza tat-12 ta` Frar 2009 (fol 436) fejn idderigiet lill-partijiet sabiex sa zmien tliet gimghat mid-data tad-digriet b`nota konguntiva jindikaw ossia jelenkaw il-punti ta` ligi li dwarhom kienet qed jistennew lill-Qorti sabiex taghti provvediment sabiex wara li jsir hekk isiru noti ta` osservazzjonijiet "Rat il-verbal tal-udjenza tad-19 ta` Mejju 2009 (fol 448 u 449) fejn il-partijiet kollha qablu li din il-Qorti ghandha taghti sentenza parzjali dwar it-talbiet dikjaratorji attrici u cioe` l-ewwel, it-tieni, it- tielet u sitt talbiet, b`dan illi r-raba` u l-hames talbiet jigu decizi skond il-pronunzjament tal-Qorti dwar it-talbiet l-ohra. udjenza, il-partijiet kollha ddikjaraw li ma kellhomx aktar provi xi jressqu dwar l-istess talbiet u din il-Qorti dderigiet lill-partijiet sabiex iressqu noti ta` sottomissjonijiet. "Rat in-nota ta` sottomissjonijiet tal-atturi (fol 450 sa 475) li kienet prezentata fis-7 ta` Lulju 2009. "Rat in-nota ta` osservazzjonijiet responsiva tal-konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi (fol 476 sa 504) li kienet prezentata fil-21 ta` Awissu 2009. "Rat in-nota ta` sottomissjonijiet tal-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan (fol 506 sa 537) prezentata fl-10 ta` Settembru 2009. "Semghet is-sottomissjonijiet finali tad-difensuri tal-partijiet fl-udjenza tal-15 ta` Settembru 2009 (fol 538). "Rat id-digriet taghha moghti fl-udjenza tal-15 ta` Settembru 2009 (fol 538) fejn halliet il-kawza ghas-sentenza dwar l-ewwel, it-tieni, it-tielet u s-sitt talbiet attrici. "Rat il-provi kollha li ressqu l-partijiet u l-atti l-ohra tal-kawza. "Id-decizjoni tal-lum tikkoncerna biss l-ewwel, it-tieni, it-tielet u s- sitt talbiet attrici. Is-sentenza tal-lum L-ewwel talba "Jigi dikjarat u deciz illi meta Peter Ellul Sullivan miet fit-18 ta` Marzu 1987 l- ghalqa maghrufa bhala "Tal-Mentna" jew "Ta` Kappella" fil-kontrada "Tal-Mentna" jew "Tas-Sejba" fil-limiti ta` Il-Marsa tal-kejl superficjali ta` cirka hamest itmien u tlett sighan fuq imsemmija kienet tappartjeni lill-konvenuti uliedu Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan u li l-istess ghalqa kienet f`idejn Peter Ellul Sullivan b`titolu ta` kera bid-dritt li jqatta` l- gebel minnha u juzaha bhala barriera (kif fil-fatt kien jaghmel fil-bidu), jordom fejn ikun qatta u juzaha ghal skopijiet agrikolu jekk ikun irid kif ukoll kellu d-dritt li jissulloka l-istess ghalqa kif fil-fatt kienet issullokata in parti minnu dakinhar tal-mewt tieghu ghal skopijiet agrikoli biss lill- konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi." It-tieni talba "Jigi dikjarat u deciz illi l-atturi u l-konvenut Nicholas u Saviour Ellul Sullivan bhala successuri ta` Peter Ellul Sullivan ghadhom jiddetjenu l-ghalqa fuq imsemmija b`titolu ta` kera minghand is-sidien taghha bid-dritt li jqattghu l-gebel minnha u juzawha bhala barriera, jordmu fejn ikunu qattghu u juzawha ghal skopijiet agrikoli jekk ikunu jridu." It-tielet talba "Jigi dikjarat u deciz illi bl-agir tal-konvenuti kollha jew min minnhom li b`rizultat ta` l-istess agir wara l-mewt ta` Pietru Ellul Sullivan tqatta u ghadu jitqatta l-blat u l-gebel mill-imsemmija ghalqa li giet u ghada qieghda tigi uzata bhala barriera l-atturi sofrew u qeghdin isofru danni." Is-sitt talba "Jigi dikjarat u deciz illi l-konvenuti kollha, anki minhabba l-agir taghhom fuq imsemmi mid-9 ta` Marzu 1983 sa llum, m`ghandhom l- ebda dritt juzaw u jibqghu jokkupaw l-imsemmija ghalqa u per konsegwenza jigu permanentement inibiti milli juzaw l-istess ghalqa u jigu kkundannati sabiex fi zmien qasir u perentorju li jigi lilhom prefiss jizgombraw mill-istess ghalqa u l-bini li hemm fuqha u jghadduha lill- attrici." Att pubbliku tal-24 ta` Settembru 1976 L-atturi l-ohra u l- konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan huma lkoll ahwa u wlied l-istess konjugi Peter u Felicia Ellul Sullivan. "a) "Permezz ta` dan il-kuntratt fl-atti tan-Nutar Nicola Kaissari, ir-Rev. Emanuele Mcveigh ghall-Beneficju Parrokkjali ossija Prebenda tal- Kappillan "pro tempore" ta` Birzebbuga biegh u ttrasferixxa lill- konvenuti Nicholas ("Nicola") u Saviour ("Salvatore") Ellul Sullivan l-ghalqa maghrufa bhala "Ta` Mentna" jew "Ta` Kappella" fil-kontrada "Tal- Mentna" jew "Tas-Sejba" fil-limiti tal-Imqabba tal-kejl superficjali din l- ghalqa ta` cirka hamest itmiem u tliet sighat (Tom. 0) hafna mkissra ga barriei u ghadha mharrbta u hofra - tikkonfina mit- tramuntana, mil-lvant u min-nofsinhar ma` toroq pubblici - bid-drittijiet u pertinenzi taghha kollha u bhala libera u franka minn pizijietkif tinsab delineata fil-pjanta hawn unita markata dokument B fejn hija ndikata bil- kulur ahmar. "b) Sentenza tal-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) tas-7 ta` Frar 1979 fil-kawza "Vincenzo Mupimhidzi u Lorenzo Mupimhidzi vs Pietru Ellul Sullivan" "Fil-kawza li kienet deciza fl-ewwel istanza b`sentenza tal-Qorti tal- Magistrati tad-9 ta` Dicembru 1977, irrizulta li Vincenzo Mupimhidzi u Lorenzo Mupimhidzi hadu in sullokazzjoni minghand Pietru Ellul Sullivan l- ghalqa tal-Beneficcju amministrat mill-Kappillan ta` l-Parrocca ta` kyte, u kienu jhallsu qbiela ta` Lm 14 fis-sena. L-ghalqa kienet imqabbla lil Pietru Ellul Sullivan ghal xi erbghin sena. U qablu kienet imqabbla ghand missieru. Il-Qorti qalet hekk :- din il-Qorti ma ghandha ebda dubju illi l-imsemmija art fil-limiti jibqa` il-qbiela minghand kollha kompriza l-ghalqa, il-blat u l-fondoq accessibbli mill-imsemmija rampa unikament huma kollha imqabblin lill-atturi mill-konvenut bil- kunsens tas-sid tal-Beneficcju. "Fis-sentenza tat-tieni istanza li nghatat fis-7 ta` Frar 1979, il-Qorti tal- Appell (Inferjuri) cahdet l-appell ta` Pietru Ellul Sullivan u kkonfermat is- sentenza appellata. "c) "Permezz ta` din l-iskrittura privata, Peter Ellul Sullivan ceda a favur ta` uliedu l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan kull dritt ta` qbiela u kull dritt iehor illi huwa ghandu fuq l-ghalqa propjeta` ta` l-istess zewg uliedu mlaqqma "Tas-Sejba" fl-Imqabba tal-kejl ta` cirka hamest itmiem u nofs. "Fl-istess skrittura, nghad illi billi Peter Ellul Sullivan kien issulloka l-ghalqa lil terzi persuni huwa zamm id-dritt illi sakemm jibqa` haj u matul hajtu it-terzi persuni u kollha huwa jzommhom ghalih. Fil-fatt kien dikjarat illi Peter Ellul Sullivan kien idahhal qbiela ta` Lm 14 minghand il-konvenuti Innocent ("Censu") u Lawrence ("Micallef-Grimaud") ahwa Mupimhidzi. "Bhala kumpens tac-cessjoni, fl-iskrittura kien dikjarat li Peter Ellul Sullivan ircieva minghand Nicholas u Saviour Ellul Sullivan pagament ghal darba wahda biss ta` Lm 200. "d) Mewt ta' Peter Ellul Sullivan "Peter Ellul Sullivan miet fit-18 ta` Marzu 1987. "e) "Permezz ta` kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 fl-atti tan-Nutar Dottor Tonio Marsham, il-konvenuti Salvatore u Nicholas Ellul Sullivan bieghu lill- konvenut Lawrence Mupimhidzi porzjoni diviza mill-ghalqa "tal-Mentna" sive` "ta` Kappella" fil-kontrada "tal-Mentna" jew "tas-Sejba" fil-limiti tal- Imqabba tal-kejl superficjali ta` cirka tlett elef hames mija u ghaxar metri kwadri (0596 mk) flimkien mar-razzett bla numru accessibbli minn Sejba Road, konfinanti flimkien peress illi attigwi mill-gregal ma` Sejba Road, majjistral ma` Sqaq pubbliku bla isem u mix-xlokk mal-porzjoni ittra "B" taht deskritta, libri u franki bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghhom tinsab indikata bl-ittra "A" u delineata bir-roza fuq l-annessa pjanta Dokument "X". "Permezz ta` l-istess kuntratt, il-konvenuti Salvatore u Nicholas Ellul Sullivan bieghu lill-konvenut Innocent Mupimhidzi porzjoni diviza mill-istess ghalqa fuq deskritta, fl-istess kontrada u limiti, tal-kejl superficjali ta` cirka tlett elef hames mija u ghaxar metri kwadri (0596 mk) inkluz garage bla numru li jinsab fl-istess ghalqa u accessibbli minn Sejba Road, Att pubbliku tal-11 ta` Marzu 1991 fuq konfinanti flimkien peress illi attigwi mill-gregal ma` Sejba Road, mill- majjistral mal-porzjoni ittra "A" fuq deskritta u mil-lbic ma` beni tal- Kunvent tal-Patrijiet Agostinjani u persuni ohrajn, libri u franki, bid- drittijiet u l-pertinenzi kollha taghhom, tinsab indikata bl-ittra "B" u delineata bir-roza fuq l-annessa pjanta Dokument "X". "Permezz ta` l-istess kuntratt, il-konvenuti Lawrence u Innocent Mupimhidzi flimkien holqu uzufrutt a favur tal-konvenuti Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emanuel Mupimhidzi bin John li jikkonsisti fid-dritt ghal periodu ta` ghoxrin sena mil-lum ghall-uzu ta` l-ghalqa trasferit fl-ewwel u fit-tieni parti ta` dana l-att, ghal kwalunkwe xoghol, inkluz li l-ghalqa tista` tintuza ghall-qtugh ta` gebel bhala barriera. "f) "L-iskrittura privata fuq riferita tad-9 ta` Marzu 1983 kienet il-mertu ta` citazzjoni prezentata fit-22 ta` Mejju 1990 mill-atturi tal-lum kontra l- konvenuti Nicola u Salvatore Ellul Sullivan. Inter alia talbu lill-Qorti sabiex tiddikjara u tiddeciedi illi Peter Ellul Sullivan ma ffirmax l-iskrittura privata ...datata 9 l-istess dokument allegatament ta` Peter Ellul Sullivan mhijiex tieghu. Il-kawza kellha n-nru 528/1990 DS. Il-Qorti ddikjarat illi Peter Ellul Sullivan ma kienx iffirma l- iskrittura privata de qua u li l-firma fuq dak id-dokument ma kenitx ta` Peter Ellul Sullivan. Iddikjarat ukoll li l-ftehim inkorporat fl-istess skrittura kien null, bla effett u inezistenti. Is-sentenza ghaddiet in gudikat. Konsiderazzjonijiet "1) "Bl-ewwel talba, l-atturi qeghdin jitolbu dikjarazzjoni mill-Qorti dwar erba` kwistjonijiet:- "a) tal-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan ; kera bid-dritt li jqatta` l-gebel minnha u juzaha bhala barriera ; ghalqa lill-konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi. "Irrizulta li l-ghalqa in kwistjoni kienet inghatat bi qbiela mill-Kappillan missier Peter Ellul Sullivan) bis-sahha ta` kuntratt tat-8 ta` Lulju 1924 (Dok zmien ta` bejn l-20 ta` Jannar 1918 u s-7 ta` Marzu 1948 (Dok JC1 sa In segwitu, saru zewg kuntratti ohra : wiehed fit-30 ta` Lulju li Peter Ellul Sullivan kien jiddetjeni l-ghalqa in kwistjoni b`titolu ta` li meta miet Peter Ellul Sullivan l-ghalqa in kwistjoni kienet propjeta` li kif kellu dritt illi jaghmel, Peter Ellul Sullivan issulloka parti mill- li din is-sullokazzjoni kienet ghal skopijiet agrikoli biss. L-ewwel talba il-kera kellha tkun ta` Lm 14 fis-sena. z-zmien ta` l-qbiela tal-ghalqa in kwistjoni kellu jkun ta` tmien ir-ricevuti tal-qbiela li hallas Peter Ellul Sullivan ta` bejn is-26 ta` "Riferibbilment ghal dan l-ahhar kuntratt, kien patwit bejn l-istess kontraenti tal-ewwel kuntratt u cioe` dak tat-8 ta` Lulju 1924 illi :- "a) snin b`effett mill-festa ta` Santa Marija tal-1946. "b) "c) Giuseppe Ellul Sullivan kellu jwitti fejn kien imkisser fl-ghalqa sabiex ikun jista` jinhadem ; l-ahhar barriera kienet l-eccezzjoni. "L-ghalqa ghaddiet ghand Peter Ellul Sullivan b`effett mill-1948. "Il-prova ta` dan huma :- "a) Dicembru 1948 u t-3 ta` Jannar 1976. "b) il-kuntratt tat-28 ta` Jannar 1956 (Dok JC40 a fol 128 et seq) fejn il-Kappillan Giuseppe Megally Cassar tal-Parrocca ta` Birzebbuga ta bi qbiela lil Peter Ellul Sullivan l-ghalqa in kwistjoni. Fost il-kondizzjonijiet tal-lokazzjoni, kien hemm dawn li gejjin :- "i) 1955. "ii) "iii) jista` jinhadem bl-eccezzjoni tal-ahhar barriera li ma kellhiex titwitta. "iv) Prevja l-kunsens bil-miktub tal-Kappillan Megally Cassar, Peter Ellul Sullivan inghata d-dritt li jissulloka lil terzi l-ghalqa jew il-benefikati taghha, jew parti minnhom, ghaz-zmien kollu li jkun fadal tal-lokazzjoni. Permezz ta` ittra datata 9 ta` Marzu 1973 (Dok JC41 a fol 132) il-Kappillan Megally Cassar kiteb jieqaf mill- kostruzzjoni ta` kmamar fl-ghalqa-barriera "Tal-Kappella". Fl-ittra il- mittent ighid hekk : "jiena dejjem gharaft u ghadni naghraf biss lil Pietru Ellul Sullivan bhala l-uniku wiehed li ghandu f`idejh il-qbiela ta` l-ghalqa- barriera msemmija, u dan ilu maghruf b`hekk minni u mill-Kappillani ta` qabli sa mill-1948, wara li kien halliha missieru Guseppi Ellul Sullivan li kien ilu jzommha bi qbiela sa mill-1925. Inkompli nghidlek ukoll li bid-data tas-7 ta` Jannar 1972 jiena qabbilt din l-ghalqa bhala barriera ghall-blat lill-istess Pietru Ellul Sullivan bil-prezz ta` Lm 25 fis-sena." ghal zmien tmien snin b`effett mill-festa ta` Santa Marija tal- Peter Ellul Sullivan kellu jwitti kull fejn fl-ghalqa kien imkisser biex ikun bil-hlas ta` kera ta` Lm 14 fis-sena hlas kull sitt xhur bil-quddiem. lil Censu Mupimhidzi sabiex imqabblin It-tieni talba lill-atturi mill-konvenut bil-kunsens "Da parti tal-atturi, qieghed jigi allegat illi Pietru Ellul Sullivan dejjem kellu dritt li jqatta` l-gebel minnha u juzaha bhala barriera. Dan sabiex jekk ikun irid juza ghal skopijiet agrikoli. L- atturi jsostnu li gie zmien fejn bit-teknologija ezistenti ma setax jaghmel aktar uzu tal-ghalqa bhala barriera, u ghalhekk issulloka parti minnha lill-konvenuti Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi sabiex tintuza bhala ghalqa ghal skopijiet agrikoli biss. "Irrizulta li Peter Ellul Sullivan kellu titolu ta` qbiela fuq l-ghalqa in kwistjoni. Irrizulta li Peter Ellul Sullivan ghamel sullokazzjoni tal-ghalqa kollha favur il- konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi. Il-qbiela taghhom kienet ta` Lm 14 fis-sena. Fis-sentenza tad-9 ta` Dicembru 1977 fil-kawza "Vincenzo Mupimhidzi et vs Pietru Ellul Sullivan", il-Qorti tal-Magistrati ddikjarat illi ma kellha "ebda dubju illi l-imsemmija art kollha, kompriza l-ghalqa, il-blat u l-fondoq accessibbli mill-imsemmija rampa unikament huma kollha tal- Beneficcju." Is-sentenza kienet konfermata fit-tieni istanza b`sentenza tal-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) tas-7 ta` Frar 1979. "2) "Bit-tieni talba, l-atturi qeghdin jitolbu lill-Qorti sabiex tiddikjara li l-atturi u l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan bhala successuri ta` Peter Ellul Sullivan ghadhom jiddetjenu l-ghalqa de qua b`titolu ta` kera bid-dritt li jqattghu l-gebel minnha u juzawha bhala barriera, jordmu fejn ikunu qattghu u juzawha ghal skopijiet agrikoli jekk ikunu jridu. "L-atturi jitilqu mill-premessa li fid-data tal-mewt tieghu Peter Ellul Sullivan kien ghadu jikri l-ghalqa "tal-Mentna" jew "ta` Kappella" fil-limiti ta` L-Imtarfa bid-dritt tieghu li minnha jqatta` l-blat u juzaha bhala barriera. U allura l-armla ta` Peter Ellul Sullivan, u uliedha l-atturi l-ohra, bhala eredi ta` Peter Ellul Sullivan, flimkien mal-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan, ghandhom il-jedd ta` kera fuq l-ghalqa bid-drittijiet kollha li kellu Peter Ellul Sullivan. "Mhux kontestat illi bis-sahha tal-kuntratt tal-24 ta` Settembru 1976 (Dok A a fol 10) il-konvenuti ahwa Ellul Sullivan xtraw minghand il-Parrocca ta` kyte l-ghalqa mertu tal-kawza "bid-drittijiet u pertinenzi taghha kollha u bhala libera u franka minn pizijiet". "Bis-sahha tal-kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 (Dok D a fol 21) il- konvenuti ahwa Ellul Sullivan ittrasferew l-ghalqa in kwistjoni lill-konvenuti Lawrence u Innocent Mupimhidzi : nofs kull wiehed. "Bis-sahha tal-istess kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991, il-konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi flimkien taw b`titolu ta` usufrutt l-ghalqa kollha li kienu akkwistaw lill-konvenuti Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u It-titolu ta` usufrutt kien jinkludi d-dritt tal-qtugh tal-blat. L-ghoxrin sena ghalqu fl- Il-Qorti m`ghandhiex prova jekk l-izufrutt kienx rega` ggedded. tal-Magistrati u konfermata Fi kwalunkwe kaz jekk ma kienx hemm tigdid, l-ghalqa regghet lura ghand il-konvenuti Lawrence u Innocent Mupimhidzi. "Jigi rilevat illi jekk is-sid originali tal-ghalqa u cioe` il-Kappillan tal- Parrocca ta` Birzebbuga kien tassew ta lil Peter Ellul Sullivan id-dritt li jqatta` l-gebel mill-ghalqa, ma hemm l-ebda riferenza ghal dan fil-kuntratt tal- 1991. Id-dritt pretiz mill-atturi bhala li kien ta` Peter Ellul Sullivan mhux jirrizulta mill-kuntratti. "Qabel il-kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991, qatt ma kien kontestat illi sa mill-bidu tas-snin sittin il-konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi kellhom kirja agrikola tal-art in kwistjoni. Dawn il-konvenuti mhumiex jallegaw illi l-kirja taghhom kienet tinkludi xi dritt li jqattghu l-blat. Fil-fatt huma kisbu d-drittijiet illi originarjament kellu Pietru Ellul Sullivan fuq l-art in kwistjoni skond il-kuntratt tat-28 ta` Jannar 1956 u cioe` kirja agrikola. Fil-fatt Innocent u Lawrence Mupimhidzi kienu juzaw l-art ghall-agrikoltura u ghat-trobbija tal-majjali. fl-appell, "Fil-kawza deciza mill-Qorti Carmela Mupimhidzi, mart Lawrence Mupimhidzi, xehdet : "Qatt ma qtajna blat minn dik il-parti li hi barriera" ( fol.25). "Jigi rilevat illi fl-1973 Peter Ellul Sullivan kien harrek lil Innocent u Lawrence Mupimhidzi talli bnew kmamar ghall-annimali minghajr ma` talbu permess. Il-kawza li segwiet bejn Peter Ellul Sullivan u Innocent u Lawrence Mupimhidzi kienet minhabba li Peter Ellul Sullivan beda johrog ricevuti tal-kera ghal parti biss mill-art. Kif diga` rajna, il-kawza kienet istitwita minn Innocent u Lawrence Mupimhidzi kontra Peter Ellul Sullivan u kienet deciza favur taghhom bil-Qorti tiddikjara li l-fondoq l-imsemmija art kollha, kompriza accessibbli mill-imsemmija rampa unikament huma kollha mqabblin lill- atturi. Ladarba hekk kien il-kaz, l-atturi ma jistghux jippretendu li ghandhom dritt ghall-isfruttament tal-barriera. Kull ma kellu Peter Ellul Sullivan fuq dik l-art kien issullokaha lil Innocent u Lawrence Mupimhidzi. Is-sullokazzjoni saret bil-kunsens tal-Parrocca ta` Birzebbuga. Mupimhidzi wzaw il-fondoq ghal skop agrikolu fis-sens illi bnew xi kmamar "Fil-kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 (li allura sar wara l-mewt ta` Peter Ellul Sullivan) fejn l-art kienet trasferita minn Zammit u Nicholas Ellul Sullivan lil Innocent u Lawrence Mupimhidzi ma hemm l-ebda riferenza ghal drittijiet ta` terzi ; anzi l-art kienet trasferita libera u franka. "Mill-atti tal-kawza "Ellul Sullivan et vs Ellul Sullivan et" (Citaz. meta xehed Innocent Mupimhidzi fis-7 ta` Frar 1995 huwa kien qal illi :- "Jiena u hija Lawrence konna nikru l-art tas-Sejba minghand Pietru Camenzuli iz-zmien kellna ktieb tal-qbiela. Meta miet Pietru Ellul Sullivan (1987) morna hallasna il-qbiela lil martu. Din accettat il-qbiela." il-blat u It-tielet talba "Irrizulta wkoll illi Peter Ellul Sullivan kien qal lil Innocent u Lawrence Mupimhidzi sabiex ihallsu l-qbiela lil uliedu Saviour u Nicholas Ellul Sullivan li kienu xtraw l-art fl-1976 u li hu "ma kellux x`jaqsam izjed". L-akkwist tal-art minn Innocent u Lawrence Mupimhidzi kienet is-segwitu tal-kuntatt li sar ma` Nicholas u Saviour Ellul Sullivan. "Saviour Ellul Sullivan xehed :- "missieri stess kien qal lill-ahwa Mupimhidzi li fl- ghalqa hemm ma baqalux x`jaqsam ghax konna xtrajniha ahna. Lill- ahwa Mupimhidzi missieri kien baghthom ihallsu lilna, izda l-qbiela ghandna qatt ma giet sakemm baqa` haj missierna." "Doris Mupimhidzi xehdet :- "jien u zewgi konna morna ghand Pietru Ellul Sullivan u dan ikkonferma li m`ghandux x`jaqsam izjed ma` l-art". "3) "Bit-tielet talba, l-atturi qeghdin jitolbu dikjarazzjoni mill-Qorti illi bil-fatt illi l-konvenuti jew min minnhom baqghu jqattghu blat u gebel mill- barriera wara l-mewt ta` Peter Ellul Sullivan huma garrbu danni. "Huwa evidenti li l-akkoljiment ta` din it-talba jiddependi minn jekk irrizultax illi fid-data tal-mewt tieghu Peter Ellul Sullivan mhux biss kellu dritt ta` kera fuq l-art izda li kellu l-jedd li jisfrutta l-art bhala barriera ghall- qtugh tal-gebel. "L-attrici Felicia Ellul Sullivan tixhed a fol 291 :- "Niftakar li zewgi kien iqatta` l-blat … u dan kemm qabel, kif ukoll wara li zzewigna u anke meta diga` kellna t-tfal … Pietru baqa` iqatta` l-blat. Niftakar ukoll li Cricchiola kien iqatta` l-blat bl-ghodda u mhux bl-ingenji." "L-attrici Maria Dye tixhed a fol 292 :- "Ghalkemm kont ghadni zghira, jien niftakar lil missieri johrog mid-dar sabiex imur ghax-xoghol jigifieri fil-barriera, sabiex iqatta` l-blat … Niftakar ukoll li missieri kien iqatta` l- blat bl-imterqa, bil-baqqun u bl-ispnajjar, liema ghodda huwa kien izommhom f`kamra fil-barriera li missieri kien isejjhilha `guva`. gieli haditni maghha meta kienet tmur bl-ikel, fil-barriera, hdejn missieri, waqt li hu kien ikun qieghed iqatta` l-blat. missieri jghid li l-barriera kienet ghadha taghna, u dan anke fiz-zmien li "L-attur Joseph Ellul Sullivan jixhed hekk a fol 72 :- "jien niftakar illi kien missieri u kien jiehu hsieb il-barriera, ma kienx iqatta` l-blat. zmien kienu jqattghu l-blat bil-baqqun imbaghad meta dahlet it- teknologija ma kienx arma bil-magni u kien ghaddieha lill-Camilleri … Bejn missieri u Mupimhidzi kien hemm ktieb tal-qbiela". "missieri kien iqatta` il-blat bil-baqqun … Missieri kellu dritt ghax smajt minghandu stess jigifieri li d-dritt li jqatta` l-blat hu tieghu". jixhed illi :- "Lil Salvu u Kola, gieli fir-rabja jien kont nisimghu jghid hekk, billi ma tridux jien il-blat xorta mhux ser tehduh, il-blat xorta tieghi. Missieri kien ihallas regolarment lill-Kappillan ta` Birzebbuga u ghandna l-ircevuti jigifieri". "L-attur Peter Paul Ellul Sullivan jixhed a fol. 216 :- "Missieri ghamel xi erbghin sena ikisser l-blat fiha, imbaghad kien witta bicciet minnha bil- hamrija u kien qabbilhom lil Lawrence Mupimhidzi u lil huh li jismu Innocent Mupimhidzi … Missieri ma kienx tahom lil Mupimhidzi l-fakolta` li jqattghu il-blat, dak id-dritt zammu hu. Missieri kien ihallas Lm 25 minhabba li kien iqatta` l-blat lil Kapillan, Mupimhidzi kien ihallsu inqas, xi Lm 12 … Waqt li huma kienu qed jokkupaw dina l-art Mupimhidzi qatt ma qattghu blat. Missieri kien ceda barriera minn din l-art lil certu wiehed maghruf il-papocca, illum mejjet. Hu kien tah dritt li jkisser din il- barriera partikolari li kien cedielu … Dan il-papocca kien ikissirha waqt li l-qbiela kienet ghand Mupimhidzi … Dan il-papocca qattghahha sa l- ahhar sakemm ma kienx baqa` blat. Missieri kien iqattaghha bil- baqqun u dan kien qattaghha bil-magni u ghad baqa` s-sinjali tal- magna. " "Il-konvenut Saviour Ellul Sullivan a fol 252 ighid :- "Qatt ma rajt lil missieri jaqta` l-blat minn din l-ghalqa … Sakemm beghna din l-ghalqa, u mmur lura fiz-zmien sa kemm niftakar l-ghalqa fi tfuliti, qatt hadd ma qatta` blat minn xi parti minn din l-ghalqa, lanqas mill-hofra tal-barriera. Kienu biss dawk li xtraw l-ghalqa minghand l-ahwa Mupimhidzi, jigifieri l- konvenuti Emanuel Mupimhidzi u Emanuel Mupimhidzi, illi bdew iqattghu il- blat wara li hammlu l-hamrija u t-terrapien l-antik u bdew iwittu fejn kien halla n-nannu taghna Guzeppi Ellul Sullivan." 428 jixhed illi :- "Ma niftakarx lil missieri jahdimha l-art … Il-bidwi li jahdimha kien Lawrence Mupimhidzi li qed nara hawn. It-titolu li kellu missieri kien li jkisser il-blat, gabu minghand missieru. Titolu li jkisser il-blat imqabbla ghandu. Kien hemm ktieb bejn missieri u l-Kappillan. Jien li naf hu li l-ahwa Mupimhidzi baqghu ihallsu lil missieri sal-mewt u sa sena wara gew ihallsu lil ommi, kont jiena prezenti hemmhekk … naf li missieri kien ighid li Mupimhidzi kien qablilhom biex jahdmu ir-raba u hu zamm it-titlu li jkisser il-blat … hadd ma kien jahdem go fiha, pero` li naf jiena hu li f`1980 kien gie wiehed Joe missieri biex jixtri d-dritt tal-blat u missieri ma riedx … missieri kien ta bicca lil wiehed ighidulu `papocca` biex jahdimha bil-makkinarju li hawn Dan ghadu jidher, sal-lum ghad hemm sinjali tal-magni, u jiena naf dan kollu minghand missieri … Il-papocca qatta` l-blat l-ewwel imbaghad mar iwaddab it-terrapien fl-istess hofra u kienet iddahhlet il- Fl-istess zmien li kien hemm Mupimhidzi jahdmu ir-raba." "Il-konvenut Lawrence Mupimhidzi a fol 218 ighid hekk :- "Ahna qatt ma qattajna l-blat f`din ir-raba`." "Il-konvenut Innocent Mupimhidzi a fol 220 jixhed :- "Il-ktieb tal-kera tajtu lil dawk li kienu xtraw il-blat minghand Salvu u Kola … Konna xtrajna r- raba` u mbaghad konna tajniha b`uzufrutt. Tajtha lil Mupimhidzi mill- Mghatab u huma haduha biex jaqtghu l-blat. Ahna qatt ma qtajna blat ghalina". "Il-konvenut Saviour Ellul Sullivan a fol 237 jixhed :- "Din l-ghalqa kienet f`idejn missieri, kien juzaha bhala ghalqa u ma kienx iqatta` blat minnha, ma niftakrux li kien inqatta` blat fiha. Missieri l-ghalqa cedijielhom ghal kollox lilhom". In kontroezami, Saviour Ellul Sullivan xehed :- "Lil missieri jiena qatt ma rajtu jqatta` l-blat. Jien ma nafx meta kienet ghand missieri hu kienx iqatta` l-blat" "Il-konvenut Emanuel Mupimhidzi a fol 245 xehed :- ""ahna u Mupimhidzi l-iehor konna xtrajna plot … ghalqa biex inqattghu l- blat … Ahna xtrajniha fil-91 u bdejna naqttghu xi sentejn wara … meta dhalna fiha gew ghalina ta` Cutajar … kif rawna nhammlu huma ma rieduniex inqattghu l-blat. Kif konna se nibdew biex inqattghu l- blat gew ghalina ta` Cutajar. " "Il-konvenut l-iehor Emanuel Mupimhidzi xehed hekk fis-seduta tat-13 ta` Ottubru 2006 :- "Ahna qattajna l-blat. Jien kelli partner iehor meta qattajna l-blat. Dan kien jismu Leli Mupimhidzi, il-kugin tieghi...Ahna bdejna inqattghu l-blat xi sena fuq il-kuntratt, pero` d-data preciza ma niftakarx...Ahna sibna gebel tajjeb, pero` kien hemm gebel hazin ukoll.… Issa ilna xi tlett snin u nofs li waqafna nqattghu l-blat. Ahna anke qabel is-sena 1998 konna qattajna l-blat pero` ma ghandiex karti… Hadd ma qata` hliefna minn din il-barriera." "Il-konvenut Lawrence Mupimhidzi a fol 384 jixhed :- "Lil Pietru qatt ma nafu jew niftakru iqatta` xi blat minn din l-ghalqa … meta dhalna ahna fir-raba` ma kien hemm hadd iqatta` l-gebel u kien ilu snin shah ma jkun hemm tqattiegh ta` blat." "Il-konvenut Innocent Mupimhidzi a fol 391 jixhed :- "Meta kellimna lil Pietru Ellul Sullivan dan qalilna illi ma kienx sid ta` l-art u li din kienet imqabbla lilu mill-Kappillan ta` Birzebbuga … mal-Kappillan ftehmna dak il-hin stess illi Pietru Ellul Sullivan kien se jcedilna kollox u li konna se nibdew inhallsu qbiela ta` erbatax-il lira fis-sena. Ma ssemmiex li Pietru Ellul Sullivan kien qieghed izomm xi dritt li jqatta` l-blat minn dik l-art. Sa minn meta konna fir-raba` ahna qatt ma qattajna blat u lanqas ma nafu lil hadd li kien iqatta` l-blat minnha." "4) "Is-sitt talba hija konsegwenzjali ghat-talbiet l-ohra. L-eccezzjonijiet Is-sitt talba tal-konvenuti Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u Fl-24 ta` Mejju 2004, kienet prezentata nota tal-konvenut Fis-26 ta` Mejju 2006 ukoll kienet prezentata nota tal-konvenuti Fis-26 ta` Mejju 2006, kienet prezentata nota tal-konvenut "Il-Qorti tinnota li kienu prezentati erba` noti ta` eccezzjonijiet :- Fid-19 ta` Mejju 2004, kienet prezentata nota "mill-konvenuti" bla "1) ma kien precizat jekk kienux il-konvenuti kollha jew uhud minnhom. By elimination jidher illi n-nota kienet tal-konvenuti Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u ta` Emanuel Mupimhidzi bin John. "L-eccezzjonijiet Emanuel Mupimhidzi bin John jolqtu l-mertu. "Ghar-rigward tal-eccezzjonijiet tal-konvenut Innocent Mupimhidzi, apparti dawk li jinvestu l-mertu, hemm eccezzjoni tal-preskrizzjoni u ohra ta` interess guridiku tal-atturi. "Ghar-rigward tal-konvenut Lawrence Mupimhidzi, apparti dawk li jinvestu l-mertu, hemm eccezzjoni tal-preskrizzjoni akkwisittiva skond l-Art 2140 tal-Kap 16. "Finalment ghar-rigward tal-konvenuti Zammit u tal-eccezzjonijiet Nicholas Ellul Sullivan, apparti l-eccezzjonijiet fil-mertu, hemm eccezzjoni tal- legittimita` tal-persuna, tal-preskrizzjoni skond l-Art 2153 u 2156(c) tal- Kap 16, tal-integrita` tal-gudizzju. "Minn dan il-kumulu ta` eccezzjonijiet, l-unici li sejra tittratta f`dan l- istadju huma :- a) il-preskrizzjoni skond l-Art 2140 tal-Kap 16 ; u b) il- legittimita` tal-persuna. L-eccezzjonijiet tal-preskrizzjoni abbazi tal-Art 2153 u 2156(c) mhux se jigu decizi llum ghaliex ma jolqtux it-talbiet li Waqt li l-eccezzjonijiet kollha l-ohra jigu trattati mal-mertu tat-talbiet. "Din l-eccezzjoni inghatat mill-konvenut Lawrence Mupimhidzi wahdu. "L-Art 2140(1) tal-Kap 16 jaqra hekk :- "Kull min b`bona fidi u b`titolu tajjeb biex jittrasferixxi l-proprjeta` proprjeta` taghha. Il-preskrizzjoni tal-ghaxar snin skond l-Art 2140 tal-Kap 16 tal-eccezzjonijiet "Fis-sentenza taghha tal-20 ta` Jannar 1961 fil-kawza "Farrugia Smith vs Verin et." (Kollez. Pag 533) il-Qorti tal-Appell fissret tal-proprjeta` bil- rikjesti mil-ligi ghall-akkwist preskrizzjoni akkwizittiva skond l-Art.2140 tal-Kap 16. "Fil-kaz tal-lum, il-konvenut Lawrence Mupimhidzi (u del resto huh il- konvenut l-iehor Innocent Mupimhidzi) akkwistaw nofs kull wiehed tal-art in kwistjoni bis-sahha ta` kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991. "Fis-sentenza fuq citata "Farrugia Smith vs Verin et", inghad illi – "In kwantu ghall-pussess, dan irid ikun ilu ghaxar snin bir-rekwiziti kollha li trid il-ligi … "Kwantu ghall-buona fede, din hija prezunta b`ligi, il-prova kuntrarja tinkombi lil min irid jattakkaha. "Kwantu ghaz-zmien, dan irid jirrizulta almenu ghal ghaxar snin minghajr ma jkun gie qatt interrott. "L-atturi jikkontendu li fil-kaz tal-ahwa Mupimhidzi kien hemm karenza tal- element ta` bona fidi peress illi "kienu jafu bid-dizgwid bejn l-esponenti u l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan". "L-atturi jaghmlu referenza ghar-rikors ghall-hrug ta` Mandat ta` Inibizzjoni Nru 2237/1991 (Dok FC1) li pprezentaw kontra l-konvenuti Emanuel Mupimhidzi bin John, Emanuel Mupimhidzi bin Joseph, Saviour Ellul Sullivan u Nicholas Ellul Sullivan fis-17 ta` Lulju 1991 sabiex dawn jigu inibiti milli jhammlu u jqattghu l-gebel mill-ghalqa jew jippermettu lil terzi li jhammlu u jqattghu l-gebel mill-istess ghalqa. Mill-atti jirrizulta li Lawrence Mupimhidzi, ghalkemm mhux parti fir-rikors, kien notifikat bir- rikors ghall-hrug tal-mandat fit-18 ta` Lulju 1991. Il-Qorti cahdet it- talba ghall-hrug tal-Mandat fl-20 ta` Awissu 1991 stante illi "ir-rikorrenti ma jidhirx li ghandhom prima facie drittijiet fil-konfont tal-intimat". "Sar rikors iehor Nru 2776/01 ghall-hrug ta` Mandat ta` Inibizzjoni (Dok FC2 a fol 153) sabiex Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emanuel Mupimhidzi bin John ma jkomplux ihammlu l-ghalqa. Ir-raguni li tat il-Qorti kienet illi min kien qed ihammel u jqatta` l-barriera kellu dritt derivanti minn kuntratt pubbliku u ghalhekk ma kien jissussisti l-ebda dritt prima "Fil-5 ta` Frar 2004, l-atturi pprezentaw protest gudizzjarju kontra l- konvenuti kollha (inkluz Lawrence Mupimhidzi) sabiex jirrispettaw l-istat ta` fatt illi l-ghalqa in kwistjoni kienet mqabbla lill-atturi u lill-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan bhala successuri ta` Peter Ellul Sullivan u talbu l- likwidazzjoni u l-hlas tad-danni. Il-protest kien segwit bil-presentata tal- kawza tal-lum fis-27 ta` April 2004. l-atturi gabu tal-atturi ghar-ragunijiet Il-legittimita` tal-persuna formalment ghall-konjizzjoni "Wara li qieset il-provi fl-assjem taghhom, din il-Qorti tghid illi sabiex tirrizulta l-preskrizzjoni akkwizittiva skond l-Art 2140 tal-Kap 16, iridu jirrizultaw l-elementi kollha li tipprefigi l-ligi b`mod kumulattiv. U kwindi jekk ikun nieqes, mqar element wiehed, ma tistax tissussisti dik il- preskrizzjoni. Fil-kaz tal-lum, irrizulta li wara li sar il-kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 u qabel ghaddew l-ghaxar snin mill-pubblikazzjoni tal- kuntratt, ta` Lawrence Mupimhidzi illi kienu qeghdin jikkontestaw mhux daqstant l-akkwist da parti tieghu u ta` huh Innocent tal-ghalqa in kwistjoni izda l-koncessjoni tal-uzufrutt lill-konvenuti Mupimhidzi l-ohra abbazi tal-pretensjoni tal-atturi illi d-dritt ghall-qtugh tal-gebel mill-barriera kien taghhom. Kwindi l- eccezzjoni tal-preskrizzjoni hija insostenibbli. "2) "Il-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan eccipew illi ma kienux il- legittimi kontraditturi fl-ewwel eccezzjoni taghhom. "Irrizulta li bejn l-24 ta` Settembru 1976 u l-11 ta` Marzu 1991, Saviour u Nicholas Ellul Sullivan kienu s-sidien tal-art in kwistjoni. Missierhom Peter Ellul Sullivan miet fit-18 ta` Marzu 1987. "Ghall-fini ta` din il-kawza, il-punctum temporis rilevanti huwa x`kien l- istat ta` fatt fejn tidhol l-art in kwistjoni fid-data tal-mewt ta` Peter Ellul Sullivan ghaliex il-punt tat-tluq ghall-fini tal-interess da parti tal-atturi huwa t-18 ta` Marzu 1987. Dakinhar l-ahwa konvenuti Ellul Sullivan kienu sidien tal-art. U baqghu hekk sidien anke sa erba` snin wara l-mewt ta` Peter Ellul Sullivan. "Hija l-fehma konsiderata ta` din il-Qorti illi tenut kont tal-kawzali u tat- talbiet kif huma dedotti, u l-atturi ghandhom ragun fil-mertu, Nicholas u Saviour Ellul Sullivan huma legittimi kontraditturi tal-atturi u ma jistghux jigu liberati mill-osservanza tal- gudizzju. Rizultanzi fil-mertu "Ghal dak li huwa apprezzament ta` provi, il-kriterju mhuwiex jekk il- gudikant assolutament jemminix dak li jkun gie spjegat lilu, izda jekk dawk l-ispjegazzjonijiet humiex verosimili fi-cirkostanzi svarjati tal-hajja ("Ciantar Pisani vs Strauss" – Appell Inferjuri – 25 ta` Gunju 1980). prova rikjest fil-kamp civili huwa dak li bizzejjed li jkun inissel certezza morali f`mohh il-gudikant li tkun indotta minn preponderanza ta` provi meqjusa fuq bilanc ta` probabilitajiet ("Dempster vs Robson" – Intrapriza tal-Halib" – Prim`Awla tal-Qorti Civili – 17 ta` Lulju 1981; – Appell Kummercjali – 25 ta` Frar 1952). Apparti dawn il- konsiderazzjonijiet, ghandu jinghad : a) illi l-onus tal-prova jispetta lill- jekk L-eccezzjonijiet tal-konvenuti Emanuel Mupimhidzi bin John u Emanuel bin Joseph attur ; b) illi ghandha tingieb l-ahjar prova ; u c) illi l-Qorti ghandha toqghod fuq l-ahjar prova. "Il-Qorti tibda biex tirrileva li wiehed biss mill-kuntratti li ssemmew fil-kors tat-trattazzjoni ta` din il-kawza kien kontestat b`azzjoni gudizzjarja. Il-Qorti qeghda tirreferi ghall-iskrittura privata bejn Peter Ellul Sullivan u wliedu Nicholas u Saviour Ellul Sullivan tad-9 ta` Marzu 1983. L-effett ta` l-kontestazzjoni gudizzjarja kien illi b`sentenza li ghaddiet in gudikat dik l-iskrittura (bil-kontenut taghha kollu) kienet dikjarata nulla, bla effett u inesistenti. Il-kuntratti l-ohra kollha baqghu fis-sehh u l-ebda wiehed minnhom ma kien ikkontestat – lanqas fil-kawza tal-lum. "a) "Il-pretensjoni tal-atturi hija li Peter Ellul Sullivan kien il-kerrej tal-art in kwistjoni. Baqa` l-kerrej sal-mewt tieghu. U ghax hekk kien il-kaz, mal- mewt ta` Peter Ellul Sullivan, id-dritt ta` lokazzjoni ghadda ghand l-atturi bhala successuri tieghu. "L-imsemmija konvenuti Mupimhidzi taw l-eccezzjoni li l-atturi kellhom jaghtu l-prova tar-relazzjoni guridika taghhom ma` Peter Ellul Sullivan. Fil- fehma tal-Qorti, dik l-ewwel eccezzjoni ghandha tigi michuda stante li kien ippruvat ghas-sodisfazzjon taghha illi l-attrici Felicia Ellul Sullivan hija l-armla ta` Peter Ellul Sullivan u li l-atturi l-ohra huma s-successuri tieghu. Kif del resto rrizulta li huma l-konvenuti Zammit u Nicholas Ellul Sullivan – minghajr l-icken kontestazzjoni minn dawn tal-ahhar. "Kif diga` rrilevat il-Qorti, il-kuntratt tal-11 ta` Marzu 1991 ghadu fis- sehh. U dak il-kuntratt qatt ma kien kontestat b`azzjoni gudizzjarja. It- tieni eccezzjoni tal-konvenuti Mupimhidzi qeghda tkun milqugha. "It-tielet eccezzjoni mhijiex sejra tinghata konsiderazzjoni f`dan l- istadju ghaliex ma tolqotx it-talbiet attrici li qeghdin jigu decizi llum. "Ir-raba` eccezzjoni qeghda tkun respinta ghaliex fi procediment ghall-hrug ta` mandat ta` inibizzjoni, il-parametri huma limitati u cirkoskritti b`dak li jghid l-Art 873 tal-Kap 12 li certament mhuwiex intiz biex jiddeciedi l-mertu ta` vertenza. "Il-hames, is-sitt u s-seba` eccezzjonjiet se jigu trattati mal-mertu tat-talbiet li qeghdin jigu decizi llum. "Se jigu trattati mal-mertu tat-talbiet li qeghdin jigu decizi llum. L-eccezzjonijiet tal-konvenuti l-ohra Konsiderazzjonijiet "Krucjali ghal din il-Qorti fil-gudizzju taghha dwar it-talbiet attrici li qeghdin jigu decizi llum u dwar l-eccezzjonijiet fil-mertu hija s- sentenza tal-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) tas-7 ta` Frar 1979 (op. cit.) "Bis-sahha ta` dik is-sentenza, kien deciz bl-aktar mod car u kristallin illi kull dritt illi kellu Peter Ellul Sullivan fir-rigward tal-art in kwistjoni – kollox inkluz u xejn eskluz - kien issullokah lill- konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi. "Ghal din il-Qorti ma rrizultax li fis-sullokazzjoni kien hemm restrizzjoni jew limitazzjoni fl-uzu. Il-Qorti dan tghidu anke fl- isfond tax-xiehda kontradittorja u kontrastanti (op. li rriskontrat dwar l-uzu li Peter Ellul Sullivan kien jaghmel tal-art. "Hija l-fehma konsiderata ta` din il-Qorti illi aktar milli dak li kien testimonjat mill-persuni – kienu min kienu – li xehdu fil-kawza tal- lum, dak vitali huwa dak li jirrizulta mid-dokumenti. "Din il-Qorti hija tal-fehma konsiderata illi kull ma kien kiseb b`lokazzjoni mill-Parrocca ta` Birzebbuga, Peter Ellul Sullivan – ghal ragunijiet tieghu - ghaddieh b`sullokazzjoni lill-konvenuti ahwa Mupimhidzi. Is-sentenza tal-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) (supra) ma thalli l-ebda dubju dwar dan. Mhuwiex il-kompitu ta` din il- Qorti li tistharreg ir-raguni ghala Peter Ellul Sullivan iddecieda li jaghmel hekk. "Ghall-fini ta` din il-kawza, il-"bottom line" huwa illi fid-data tal- mewt ta` Peter Ellul Sullivan, l-art in kwistjoni kienet ilha s-snin issullokata mill-istess Peter Ellul Sullivan lill-konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi, u li fid-data tal-mewt ta` Peter Ellul Sullivan is- sidien tal-art kienu wliedu Nicholas u Saviour Ellul Sullivan. "Hija l-fehma konsiderata ta` din il-Qorti illi effettivament fid-data tal-mewt tieghu, Peter Ellul Sullivan ma kien fadallu xejn mill-kirja tal-art in kwistjoni (ghax kien issullokaha) u ghalhekk ma kellu xejn x`jghaddi lis-successuri tieghu. "Ghar-ragunijiet kollha premessi, din il-Qorti qeghda taqta` u tiddeciedi hekk :- "Tichad l-ewwel u r-raba` eccezzjonijiet tal-konvenuti Emanuel "Tastjeni milli f`dan l-istadju tiehu konjizzjoni tat-tielet eccezzjoni tal-istess konvenuti. "Tilqa` l-eccezzjonijiet l-ohra tal-istess konvenuti. "Tastjeni milli f`dan l-istadju tiehu konjizzjoni tal-ewwel eccezzjoni tal-konvenut Innocent Mupimhidzi. "Tilqa` l-eccezzjonijiet l-ohra tal-istess konvenut. "Tichad l-ewwel eccezzjoni tal-konvenut Lawrence Mupimhidzi. "Tilqa` l-eccezzjonijiet l-ohra tal-istess konvenut. "Tichad l-ewwel eccezzjoni tal-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan. "Tastjeni milli f`dan l-istadju tiehu konjizzjoni tat-tieni, tar-raba` u tas-sitt eccezzjonijiet tal-istess konvenuti. "Tilqa` it-tielet u l-hames eccezzjonijiet tal-istess konvenuti. "Tichad l-ewwel, it-tieni, it-tielet u s-sitt talbiet attrici. "Tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tat-talbiet l-ohra tal-atturi. "Bl-applikazzjoni tal-Art 223(3) tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta` Malta, tordna li kull parti tbati l-ispejjez taghha." Rikors tal-appell tal-atturi Michaelangelo Ellul Sullivan, Maria mart Harold Dye, Josephine Ellul Sullivan, Antonia mart John Mupimhidzi, Joseph Ellul Sullivan, Peter Paul Ellul Sullivan, Francis Xavier Ellul Sullivan u Margaret mart Christopher Ciantar Pisani L-imsemmija atturi hassew ruhhom aggravati bid-decizjoni tal- ewwel Qorti u ghalhekk interponew dan l-appell minnha. Huma jsostnu illi l-ewwel Qorti inkorriet fi zball ta' dritt meta naqset milli taghmel distinzjoni bejn sullokazzjoni u cessjoni ta' drittijiet lokatizji. Jghidu li huwa evidenti minn qari tas-sentenza appellata li l- ewwel Qorti cahdet l-ewwel, it-tieni, t-tielet u s-sitt talbiet attrici wara li qieset li gialadarba b'sentenza moghtija mill-Qorti tal-Magistrati fl-ismijiet Vincenzo Mupimhidzi et v. Cricchiola Ellul Sullivan fid-9 ta' Dicembru 1977, u kkonfermata mill-Qorti tal-Appell b'sentenza tas-7 ta' Frar 1979, gie deciz li Peter Ellul Sullivan kien issulloka t-territorju kollu mertu tal-kawza lill- konvenuti Innocent Mupimhidzi u Lawrence Mupimhidzi, mela allura "fid-data tal-mewt tieghu, Peter Ellul Sullivan ma kien fadallu xejn mill-kirja tal-art in kwistjoni (ghax issullokaha) u ghalhekk ma kellu xejn x'jghaddi lis- successuri tieghu". L-atturi appellanti jilmentaw li l-konkluzjoni tal-ewwel Qorti hija zbaljata u hija konsegwenzjali ghall-fatt li l-istess Qorti ekwiparat l-istitut tas-sullokazzjoni ma' dak tac-cessjoni ta' drittijiet lokatizji. jiccitaw minn diversi awturi u gurisprudenza biex juru li s-sullokazzjoni ma ggibx cessjoni ta' drittijiet. Huma ma jikkontestawx li Peter Ellul Sullivan kien issulloka t-territorju in kwistjoni lill-konvenuti Lawrence u Innocent Mupimhidzi, izda jsostnu li Peter Ellul Sullivan ghadu vestit bid-drittijiet ta' konduttur in forza tal-kuntratt ta' lokazzjoni li gie kreat bejnu u bejn il-Prebenda Parrokkjali ta' Jghidu li ma kien hemm l-ebda trasmissjoni tad-drittijiet lokatizji vestiti f'Peter Ellul Sullivan imma holqien ta' rapport lokatizju gdid bejn Peter Ellul Sullivan fuq naha u Lawrence Mupimhidzi u Innocent Mupimhidzi fuq in-naha l-ohra. Jargumentaw li ladarba ma kienx hemm trasmissjoni ta' drittijiet, id-drittijiet vestiti f'Peter Ellul Sullivan baqghu vestiti fih sakemm miet u mbaghad iddevolvew fuq l-eredi tieghu, u konsegwentement dawn kellhom id-dritt li jezigu minghand il-konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi l-osservanza tal-kuntratt ta' sullokazzjoni, b'mod ta' dak il-kuntratt mill-imsemmija konvenuti kien jintitulahom biex jitolbu t-terminazzjoni tas-sullokazzjoni. il- konsiderazzjonijiet taghha fuq l-aspetti l-ohra komponenti l-mertu intier tal-ewwel, tat-tieni, tat-tielet u tas-sitt talbiet attrici, stante li waqfet fuq il- konsiderazzjoni wahdanija msemmija, ikun opportun li fil-kaz li dan l- appell jintlaqa' din il-Qorti tghaddi biss biex tichad l-eccezzjonijiet tal- konvenuti li huma konnessi mal-mertu ta' dan l-appell u tirrinvija l-atti tal- kawza lura lill-ewwel Qorti sabiex hija tikkonsidra mill-gdid l-ewwel, it- tieni, it-tielet u s-sitt talbiet attrici fid-dawl ta' dak li jkun deciz minn din il- Risposta tal-appell tal-konvenuti appellati Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan Il-konvenuti wiegbu biex jghidu li s-sentenza appellata hija gusta u timmerita li tigi konfermata fl-intier taghha. Fl-ewwel lok huma jghidu li l-punt kardinali li gie deciz mill-ewwel Qorti ma kienx dwar jekk Peter Ellul Sullivan kienx issulloka l-art mertu tal- vertenza odjerna (kif qed isostnu l-atturi) jew jekk kienx ceda l-istess art, izda li fil-mument tal-mewt tieghu ma kien fadallu l-ebda drittijiet fuqha. Jghidu illi l-ewwel Qorti kienet spjegat li biex jirnexxu fit-talbiet taghhom, l-atturi kellhom jippruvaw li Peter Ellul Sullivan kellu f'xi mument, id- dritt li jqatta' l-gebel u juza l-ghalqa bhala barriera, u li wara li ghamlet l- apprezzament taghha tal-provi kollha migbura f'dawn il-proceduri, waslet ghall-konkluzjoni li Peter Ellul Sullivan ma kellux id-dritt li jqatta' l-gebel mill-art u juzaha bhala barriera.1 Ziedu jghidu li dwar din il-"konkluzjoni" tal-ewwel Qorti l-atturi ma appellawx u ghalhekk tali konkluzjoni tikkostitwixxi res judicata. Jargumentaw illi jekk Peter Ellul Sullivan ma kellux id-dritt li jqatta' l- gebel mill-art imsemmija u juzaha bhala barriera, allura l-ewwel talba attrici u konsegwentement it-talbiet l-ohra mertu tas-sentenza appellata, ma setghu qatt jirnexxu u dan indipendentement minn jekk Peter Ellul Sullivan kienx sussegwentement issulloka jew ceda l-art in kwistjoni. Fit-tieni lok jghidu li tressqu diversi provi u xiehda in sostenn tal- fatt li Peter Ellul Sullivan ma kellux dritt iqatta' blat mill-art u juzaha bhala Jirreferu ghall-kuntratt tal-1933 fejn missieru Giuseppe Ellul Sullivan, skont Artikolu 3 kellu l-permess iqatta' l-blat minghajr l-obbligu li 1 Effettivament dak li qalet l-ewwel Qorti kien li dan id-dritt li jqatta' l-ġebel ma jirriżultax mill- kuntratti: "Jiġi rilevat illi jekk is-sid oriġinali tal-għalqa u cioe` il-Kappillan tal-Parroċċa ta' Birżebbugia kien tassew ta lil Peter Ellul Sullivan id-dritt li jqatta' l-ġebel mill-għalqa, ma hemm l-ebda riferenza għal dan fil-kuntratt tal-1991. Id-dritt pretiż mill-atturi bħala li kien ta' Peter Ellul Sullivan mhux jirriżulta mill-kuntratti." jwitti, imbaghad fil-kuntratt tal-1946 dan il-permess ma baqax, anzi l- komparenti Giuseppe Ellul Sullivan kellu jwitti fejn kien imkisser. Jghidu li ta' rilevanza partikolari hu l-kuntratt tat-28 ta' Jannar 1956 u cioe` l-ewwel kuntratt li gie ffirmat bejn Pietru Ellul Sullivan innifsu u l-Beneficcju Parrokkjali. Dan kien ikopri perjodu ta' 8 snin u imkien ma jissemma li Ellul Sullivan kellu d-dritt li jqatta' l-blat, anzi tnizzel li fejn huwa mkisser fl-ghalqa, Ellul Sullivan kellu jwittieh biex ikun jista' jinhadem. Ghalhekk il-konvenuti appellati jsostu li l-kuntratt kien wiehed ta' qbiela, ossija kirja agrikola u mhux wiehed li jaghti dritt lil Peter Ellul Sullivan iqatta' l-blat. Izidu li, fit-tielet lok, indipendentement minn jekk kellux id-dritt li jqatta' l-gebel mill-art in kwistjoni, l-ewwel Qorti kienet korretta meta sostniet li Peter Ellul Sullivan kien tilef id-drittijiet kollha li kellu fuq l-istess art u dan in vista tal-fatt li l-Qorti tal-Appell (Inferjuri) fis-sentenza taghha tas-7 ta' Frar 1979 kienet sostniet li kull dritt li kellu Peter Ellul Sullivan fir- rigward tal-art kien issullokah lil Innocent u Lawrence Mupimhidzi. li dan ifisser li meta miet ma kienx fil-pussess tal-art in kwistjoni u kien ilu snin twal ma jkollu xi tip ta' konnessjoni jew dritt fuq l-art. li dan huwa konfermat minn diversi xiehda, u jaghmlu varji riferenzi Il-konvenuti appellati jargumentaw li l-fatt li Cricchiola effettivament ceda d-drittijiet kollha li kellu fuq l-ghalqa lil Innocent u Lawrence Mupimhidzi tirrizulta sew mill-fatt li kemm il-kera li kien ihallas lill-kappillan ta' Birzebbuga, kif ukoll il-kera li sussegwentement kienu jhallsu l-ahwa Mupimhidzi kienet u baqghet dik ta' Lm14. Jargumentaw illi li kieku Cricchiola Ellul Sullivan zamm xi dritt fuq l-ghalqa huwa kien jaghmel dan b'xi profitt: il- fatt li telaq l-ghalqa u din regghet inghatat bi qbiela lill-ahwa Mupimhidzi bl- istess rata ta' Lm14 jimmilita favur it-tezi taghhom. Jaghmlu riferenza partikolarment fit-tul ghax-xhieda ta' Saviour Ellul Sullivan fejn qal li xi tlettax-il sena wara li missieru kien "ceda" l-ghalqa, missieru Peter Ellul Sullivan kien ried li l-Kappillan jerga' jqabbillu l-ghalqa peress li kien sar jaf li ghad hemm gebel tajjeb fiha. Qal li l-Kappillan finalment accetta u kienu saru ricevuti godda b'zieda fil-qbiela minn Lm14 ghal Lm25 fis-sena b'effett minn Jannar 1972 u bid-dritt li l- barriera terga' tintuza ghall-blat. Ix-xhud qal ukoll li kien sar xi tbaghbis ta' ricevuti u sahansitra anke twahhlu bolol qodma fuq ricevuti ta' snin idejn il-Kappillan. Il-konvenuti jghidu li dan kollu jispjega kif f'daqqa wahda Peter Ellul Sullivan beda' jhallas din il-qbiela ta' Lm25 u mhux ta' Lm14 kif kien jaghmel qabel, u dan f'cirkustanzi fejn ma kienx ghadu fil- Fir-raba' lok, il-konvenuti appellati jirrilevaw li mill-provi jirrizulta idejh u l-pussess ghadda f'idejn Innocent u Lawrence Mupimhidzi; Imbaghad fl-24 ta' Settembru 1976 huma (Zammit u Nicholas il-Beneficcju Parrokkjali ossija Prebenda tal-Kappillan "pro tempore" ta' Birzebbuga; u (c) fil-11 ta' Marzu 1991 ittrasferew l-ghalqa in kwistjoni favur Innocent u Lawrence Mupimhidzi li minn naha taghhom ikkostitwew uzufrutt ghall- perjodu ta' ghoxrin sena favur il-konvenuti l-ohra Emanuel bin Joseph Mupimhidzi u Emanuel bin John Mupimhidzi. Jenfasizzaw illi anke jekk din il-Qorti kellha tqis li Peter Ellul Sullivan fil- mument tal-mewt tieghu (18 ta' Marzu 1987) kien ghad kellu titolu ta' kirja fuq l-art in kwistjoni, huwa ma kellux il-pussess tal-art jew ta' xi parti Risposta tal-appell tal-konvenuti appellati Innocent u Lawrence ahwa Mupimhidzi Il-konvenuti wiegbu biex jghidu li l-appell tal-atturi ghandu jigi michud bl-ispejjez kontra l-istess appellanti. Josservaw li l-aggravju tal-atturi huwa wiehed ferm specifiku: fejn ghalkemm l-atturi jaqblu mar-ragjonament tal-ewwel Qorti li Peter Ellul Sullivan kien issulloka d-drittijiet tieghu fuq l-ghalqa, jargumentaw li ma jistax jinghad li meta miet ma kien fadallu xejn mill-kirja u dan peress li kien ghadu "vestit bid-drittijiet ta' konduttur in forza tal-kuntratt ta' lokazzjoni li kien gie kreat bejnu u bejn l-imsemmija prebenda." Josservaw li l-atturi talbu lil din il-Qorti tindirizza dan il-punt u li jekk tilqa' l-argument taghhom terga' tirrinvija l-atti lill-ewwel Qorti. L-appellati fl-ewwel lok ma jaqblux li f'kaz li din il-Qorti kellha taccetta l-aggravju taghhom ghandha tirrinvija l-atti lill-ewwel Qorti, izda jsostnu li f'tali huwa fid-diskrezzjoni taghha illi tiddeciedi dwar il-mertu Dwar l-argument tad-distinzjoni bejn cessjoni ta' drittijiet u sullokazzjoni, huma jaqblu li effettivament hemm distinzjoni bejn it-tnejn, madanakollu xorta jsostnu li l-appell ghandu jigi michud u s-sentenza appellata konfermata, anke jekk mhux ghall-istess ragunijiet li tat l- Huma jsejsu din il-pozizzjoni taghhom fuq zewg argumenti: (1) ma jaqblux mal-ewwel Qorti li fil-fatt kien hemm sullokazzjoni, izda jsostnu li dak li sehh kien proprju cessjoni ta' drittijiet; u (2) anke jekk wiehed jaqbel li fil-fatt kien hemm sullokazzjoni, jghidu li xorta ma jsegwix li Peter Ellul Sullivan zamm id-drittijiet ta' tqattiegh ta' blat li issa qed jippretendu l-eredi tieghu. Dwar (1) jaghmlu riferenza ghax-xiehda taghhom tal-10 ta' Ottubru 2005 fejn qalu li kienu marru ma' Peter Ellul Sullivan ghand il- Kappillan Minuti ta' Birzebbuga sabiex huwa jcedilhom ir-raba u li mbaghad kienu jhallsu l-qbiela ta' Lm14 lill-Kappillan, izda mbaghad wara Peter Ellul Sullivan kien offra li hu jhallasha direttament u huma jaghtuha lilu jirreferu wkoll ghax-xhieda tal-konvenut Salvatore Ellul Sullivan fejn ikkonferma li hu u huh Nicholas kienu prezenti meta missieru Peter Ellul Sullivan ceda l-qbiela lilhom (l-ahwa Innocent u Lawrence Mupimhidzi). L- appellati jsostnu li fl-imghoddi, missier Peter Ellul Sullivan kien iqatta' l-blat izda meta ezawrixxa l-barriera bl-apparat ta' dak iz-zmien ma kienx ghad hemm skop li jzomm xi drittijiet ta' tqattigh. Josservaw li anke meta giet imqabbla lil Peter Ellul Sullivan ma saret l-ebda riferenza ghal tqattiegh ta' blat u la ma kienx interessat f'kirja agrikola ceda d-drittijiet lilhom (Innocent u Lawrence Mupimhidzi) u tant akkwistaw l-istess drittijiet tieghu li baqghu jhallsu Lm14 kif kien ihallas hu. Izidu jghidu li meta Peter Ellul Sullivan induna li b'magni godda seta' jkompli jqatta' l-blat irrealizza li kien tard wisq peress li kien cediha lil Mupimhidzi u minn hemmhekk bdew l-attentati tieghu biex jiehu l-art jew parti minnha lura. Dwar (2) jghidu li l-atturi kellhom juru li Peter Ellul Sullivan tassew kellu d-dritt li jqatta' l-blat u juzaha bhala barriera. Jaghmlu riferenza ghall- kuntratt tal-1956 li sar bejn il-Kappllan Megally Cassar u Peter Ellul Sullivan u jaccennaw ghall-fatt li mkien ma jissemma' xi dritt ta' tqattigh, anzi l- istess Ellul Sullivan intrabat li jwitti fejn hu mkisser, prova li l-ghalqa ma gietx koncessa biex jitqatta' l-blat. Jghidu li ghalkemm fl-ittra tieghu tad-9 ta' Marzu 1973 il-Kappillan Megally Cassar jghid li l-ghalqa kienet imqabbla lil Ellul Sullivan bhala barriera ghall-blat, u hemmhekk jakkuza lil Wenzu Ellul Sullivan li bena kmamar minghajr permess fl-art imqabbla lil Peter Ellul Sullivan, il- valur probatorju ta' din l-ittra huwa mxejjen meta l-Bord tal-Kera fil-31 ta' Ottubru 1975 ma sab l-ebda ksur tal-kirja mill-ahwa Mupimhidzi. jghidu li s-sentenza tal-Qorti tal-Appell tas-7 ta' Frar 1979 ikkonfermat li l-art kollha kienet imqabbla lilhom. Il-konvenuti appellati jkomplu jargumentaw illi jekk Peter Ellul Sullivan zamm xi dritt fuq l-art certament li ma kienx jinkludi d-dritt ta' tqattigh tal- blat u ghalhekk fl-aghar ipotesi ghalihom huwa kien igawdi biss kirja agrikola li huwa ssulloka lilhom. Ghalhekk, ikomplu jargumentaw, l- eredi ta' Peter Ellul Sullivan se mai ghandhom biss id-dritt li jithallsu l-kera u jghadduha lura lilhom li issa huma s-sidien tal-art bid-dritt li jigbru l- qbiela. Izidu jghidu wkoll li lokazzjoni agrikola ma tistax tinkludi dritt ta' tqattigh ta' blat kif qed iqisuha l-atturi. qiesu koncessjoni ta' dritt ta' tqattigh ta' blat bhala kuntratt ta' bejgh izda qatt bhala lokazzjoni agrikola. Jirreferu ghad-decizjoni moghtija affermat ukoll fis-sentenzi ta' din il-Qorti in re Decesare v. Mamo (Vol III Jargumentaw illi ftehim ta' qbiela ghalhekk ma jistax jigi interpretat li jinkludi d-dritt ta' tqattigh ta' blat sakemm tali jedd ma jinghatax esplicitament. Jghidu li r-ricevuti vagi tal-kappillan li jaghmlu riferenza ghal "qbiela ta' ghalqa-barriera tal- blat" minghajr ma jsemmu d-dritt tat-tqattigh ta' blat ma jistghux jitqiesu bhala prova ta' tali jedd. Jaccennaw ukoll ghall-Kap 199 tal-Ligijiet ta' Malta li jirregola l-kirjiet tar-raba fejn id-definizzjoni ta' "raba" ma tinkludi l-ebda riferenza ghall-barrieri u jghidu li ghalhekk lanqas huwa car fuq liema kriterju qeghdin l-atturi jippretendu illi d-dritt ta' tqattigh tal-blat (jekk kien verament inghata lil Peter Ellul Sullivan) baqa' jiggedded u sahansitra jintiret mill-eredi tieghu. Jaghmlu wkoll riferenza ghall-kuntratti tal-akkwisti relattivi li saru fir-rigward tal-art in kwistjoni u josservaw li kemm meta akkwistaw l- ahwa Zammit u Nicholas Ellul Sullivan mill-Kappillan fl-1976 u kemm meta dawn bieghu lilhom fl-1991 dejjem tnizzel li l-art kienet qed tigi trasferita libera u franka minn xi pizijiet. Ghalhekk isostnu li huma llum huma sidien ta' nofs indiviz kull wiehed tal-art de quo, kull sehem liberu u frank, ghajr ghall-uzufrutt li kkoncedew lill-konvenuti Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emanuel Mupimhidzi bin John. Madanakollu jghidu li jekk jigi deciz li l-eredi ta' Peter Mupimhidzi jiddetjenu l-ghalqa b'titolu ta' kera isegwi li huma (Lawrence u Innocent Mupimhidzi) huma s-subinkwilini (kif gie deciz fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell fis-7 ta' Frar 1979). Risposta tal-appell tal-konvenuti appellati Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emanuel Mupimhidzi bin John Il-konvenuti wiegbu biex jghidu li s-sentenza appellata hija gusta u timmerita li tigi konfermata. Dawn l-appellati fir-risposta taghhom jirreferu ghas-segwenti kronolgija ta' fatti: 28 ta' Jannar 1956 - l-iskrittura ta' qbiela li permezz taghha l-Kappillan Minuti tal-Parrocca ta' Birzebbuga kkonceda l-art b'titolu ta' qbiela lil Peter Ellul Sullivan ghal tmin snin bil-hlas ta' Lm14 u bil-kundizzjoni li fejn kien imkissier kellu jwittih (hlief ghall-ahhar barriera); 3 ta' Jannar 1976 - l-ircevuta ghall-ahhar qbiela li hallas Peter Ellul Sullivan, u fejn tnizzel specifikatament li l-koncessjoni taghlaq f'Awwissu 1976; 24 ta' Settembru 1976 – il-Kappillan Grech ghall-Beneficcju Parrokkjali ossia Prebenda tal-Kappillan "pro tempore" ta' Birzebbuga ittasferixxa l-ghalqa lil ulied Peter Ellul Sullivan (u 9 ta' Dicembru 1977 – sentenza tal-Qorti tal-Magistrati fejn gie ritenut li l-art kienet giet imqabbla mill-konvenut (Peter Ellul Sullivan) lill-atturi (Vincenzo Mupimhidzi et) bil-kunsens tas-sid 11 ta' Marzu 1991 – Nicholas u Saviour Ellul Sullivan ittrasferew l-art lil Innocent u Lawrence Mupimhidzi libera u franka; u dawn tal-ahhar holqu uzufrutt favur Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emanuel Mupimhidzi bin John ghall-uzu tal-ghalqa inkluz li l-ghalqa tista' tintuza ghall-qtugh ta' gebel. Il-konvenuti appellati Emanuel Mupimhidzi bin John u Emanuel Mupimhidzi bin Joseph isostnu Peter Ellul Sullivan ma ssullokax id-drittijiet tieghu lill-ahwa Mupimhidzi, izda invece cedilhom tali drittijiet. Jghidu li anke l-fatt li l-qbiela baqghet l-istess u ma sarx mark up juri li l-intenzjoni kienet li l-ahwa Mupimhidzi (il-konvenuti l-ohra) jidhlu fiz-zarbun tieghu. Jargumentaw illi meta Peter Ellul Sullivan ceda lil Innocent u Saviour Mupimhidzi huwa ghaddielhom dak li kellu minghajr ebda riserva ghal xi dritt li jallega li kellu u li qed jippretendi li ghad ghandu, ossija dak tat- tqattigh tal-blat. Jaghmlu riferenza ghax-xiehda ta' Innocent u Saviour Mupimhidzi fejn qalu li kienu marru ghand il-Kappillan u Peter Ellul Sullivan kien cedilhom il-qbiela. Isostnu li ma kien hemm l-ebda sullokazzjoni u jaccennaw ghall-fatt li l-qbiela baqghet l-istess u cioe` Lm14 fis-sena u jghidu li meta persuna tissulloka tiehu vantagg minn tali koncessjoni altrimenti minghajr il-ksib ta' vantagg ma kellhiex ghalfejn tibqa' fix-xena sempliciment biex taghmiliha ta' pustier u tmur bil-qbiela ghand is-sid. Jghidu li l-fatt li irrizulta li x'aktarx il-qbiela xi drabi kienet tithallas lill- Kappillan u xi drabi lil Peter Ellul Sullivan li kien jehodha hu ghand il-Kappillan ma tistax timplika li kien zamm xi drittijiet fuq ir-raba. Izidu jghidu li lil hinn minn kull argumentazzjoni dwar cessjoni ta' drittijiet jew sullokazzjoni, ma jirrizulta minn imkien li Peter Ellul Sullivan qatt gie lilu koncess id-dritt li jqatta' l-blat fir-raba lilu koncessa bi qbiela u ghalhekk huwa fallaci l-argument li huwa zamm xi haga li qatt ma kellu. Jghidu li ghalkemm jidher li missier Peter Ellul Sullivan kien juzaha bhala barriera biex iqatta' l-blat taht koncessjonijiet differenti, dawn skadew u gew "superceded", u l-Kappillan ta' Birzebbuga qabbel l-art lil Pietru biss Dwar l-iskrittura tal-1956 jaccennaw ghall-fatt li fiha ma jirrizultax li kien hemm dritt ghat-tqattigh tal-blat, izda tissemma' biss il-kelma "qbiela". Jirreferu ghad-definizzjoni tal-kelma "raba" fil-Kap 199 biex juru li d-dritt ta' tqattigh ta' blat huwa eskluz minn kirja agrikola. Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti L-Aggravju tal-atturi Dan l-appell tal-atturi huwa bbazat fuq l-ilment taghhom li l-ewwel Qorti ekwiparat l-istitut tas-sullokazzjoni ma' dak tac-cessjoni ta' drittijiet lokatizji b'mod li kien proprju dan in-nuqqas li wassalha biex tikkonkludi kif ikkonkludiet, u cioe` li gialadarba fid-data tal-mewt tieghu, Peter fadallu xejn mill-kirja issullokaha) huwa ma kellu xejn x'ghaddi lis-successuri tieghu. Is-sentenza tal-ewwel Qorti hija wahda "in parte" li tikkoncerna biss l-ewwel, it-tieni, it-tielet u s-sitt talbiet attrici. L-ewwel Qorti qalet li kienet ta' rilevanza kbira ghall-vertenza li kellha quddiemha s-sentenza tal-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) tas-7 ta' Frar 1979 fl-ismijiet Vincenzo Mupimhidzi et v. Pietru Ellul Sullivan (Avv. Nru. 197/76).2 Spjegat li: "Bis-sahha ta' dik is-sentenza kien gie deciz bl- aktar mod car u kristallin li kull dritt illi kellu Pietru Ellul Sullivan fir-rigward tal- art in kwistjoni – kollox inkluz u xejn eskluz – kien issullokah lill- konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi." L-ewwel Qorti qalet li kienet tal-fehma li kull ma kien kiseb b'lokazzjoni mill-Parrocca ta' Birzebbuga Peter Ellul Sullivan, ghaddih b'sullokazzjoni lill-konvenuti ahwa Mupimhidzi. Spjegat li dak li kien rilevanti hu li fid-data tal-mewt ta' Peter Ellul Sullivan l-art in kwistjoni kienet ilha s-snin issullokata minnu lill-konvenuti Innocent u Lawrence Mupimhidzi u li s-sidien tal-art kienu wliedu Nicholas u Saviour Ellul Sullivan. taghha kienet li fid-data tal-mewt tieghu Peter Ellul Sullivan ma kellu xejn mill- kirja tal-art (ghax kien issullokaha) u ghalhekk ma kellu xejn x'jghaddi 2 Dok LC, fol 43 et seq tal-proċess (Vol I). Din is-sentenza kkonfermat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati tad-9 ta' Diċembru 1977. tielet u s-sitt talbiet tal-atturi. lis-successuri tieghu. Ghal dawn ir-ragunijiet cahdet l-ewwel, it-tieni, t- Kif inghad, l-aggravju tal-atturi huwa msejjes proprju fuq dan il- punt: li l-ewwel Qorti in vista tas-sullokazzjoni ikkonkludiet li ma kellu xejn x'jghaddi lis-successuri tieghu. Sfond u kronologija Jigi spjegat fl-ewwel lok li l-attrici Felicia Ellul Sullivan hija l-armla ta' Peter Ellul Sullivan, u l-atturi l-ohra u l-konvenuti Saviour Ellul Sullivan u Nicholas Ellul Sullivan huma kollha ahwa, ulied l-istess Felicia u Peter Ellul Sullivan. Sabiex wiehed jifhem ahjar ic-cirkostanzi tal-kaz din il-Qorti sejra telenka kronologija tal-fatti, dokumenti u decizjonijiet gudizzjarji li johorgu mill-atti: 08.07.1924 Kuntratt ta' qbiela3 bejn il-Kappillan tal-Parrocca ta' Birzebbuga u Giuseppe Ellul Sullivan Ellul Sullivan)4 30.07.1933 Kuntratt iehor ta' qbiela bejn il-Kappillan tal-Parrocca ta' Birzebbuga u Giuseppe Pelinku. 3 Ma tantx huwa leġibbli u l-kopja mhux ċara. vojt kagunat bit-tqattigh tal-blat. 06.03.1946 Kuntratt iehor ta' qbiela bejn il-Kappillan tal-Parrocca ta' Birzebbuga u Giuseppe Ellul Sullivan (ghal 8 snin mill- festa ta' Santa Maria tal-1946, bil-hlas ta' kera ta' £14 u bil-patt li fejn hu mkisser fl-ghalqa jigi mwitti biex ikun jista' jinhadem, bl-eccezzjoni tal-ahhar barriera)6. (Gew esebiti ricevuti tal-qbiela fuq isem Giuseppe Ellul Sullivan bejn l-20.01.1918 u s-07.03.1948)7 Fl-1948 ir- ricevuti tal-qbiela imbaghad bdew johorgu fuq Pietru kyte u Peter Ellul Sullivan (ghal 8 snin mill-festa ta' Santa Maria tal-1955, bil-hlas tal-kera ta' £14 u bil- patt li fejn hu imkisser fl-ghalqa l-istess Peter Ellul Sullivan kellu jwitti, bl-eccezzjoni tal-ahhar barriera li ma kellhiex titwitta u bid-dritt li jissulloka lil terzi l-ghalqa jew il-benefikati taghha jew parti minnhom ghaz- zmien li jkun fadal tal-lokazzjoni prevja l-kunsens bil- miktub tal-Kappillan.)8 28.01.1956 Kuntratt ta' qbiela bejn il-Kappillan tal-Parrocca ta' bejn is-26.12.1948 u t-03.01.1976.) Sittinijiet Il-Qorti tal-Magistrati f'Vincenzo deciza 09.12.1977 (li se naraw 'l quddiem) qalet li kienu hadu "in sullokazzjoni l-ghalqa xi erbatax-il sena ilu bil-qbiela ta' Lm14 fis-sena." 07.01.1972 Fuq il-ktieb tal-qbiela l-Kappillan iddikjara li kien qed jgholli, bil-kunsens ta' Peter Ellul Sullivan "il-qbiela tal- ghalqa "tal-Kappella" bhala barriera ghall-blat minn erbatax-il lira (£14) ghal hamsa u ghoxrin lira (£25) fis-sena." (Ir-ricevuti sussegwenti kollha jirreferu ghall-qbiela tal-"ghalqa-barriera")9. 09.03.1973 Il-Kappillan ta' Birzebbuga gharraf lil Censu Lockhart li sar jaf li hu u huh Wenzu kienu qed jibnu xi kmamar fl-ghalqa-barriera "tal-Kappella" imqabbla lil Pietru Ellul Sullivan u ordnalhom jieqfu. sa mis-07.01.1972 kien qabbilhielu bhala barriera 31.10.1975 Il-Bord Dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba, fil-kawza tal-pussess tal-ghalqa in kwistjoni sullokata lilhom minhabba xi kostruzzjonijiet li ghamlu. 03.01.1976 L-ahhar ricevuta (esebita fl-atti) fuq isem Peter Ellul Sullivan fir-rigward tal-qbiela tal-"ghalqa-barriera 'Tal- Kappella' li taghlaq fil-15 ta' Awwissu 1976." 98, u fol 114-127. 24.09.1976 Il-Kappillan ta' Birzebbuga biegh u ttrasferixxa l- ghalqa libera u franka lil ulied Peter Ellul Sullivan: Nicholas u Saviour Couzin-Wood Ellul Sullivan (Avv. Nru. 197/76), kawza rigwardanti l- estenzjoni tal-art sullokata minn Peter Ellul Sullivan lill- atturi (minhabba li Ellul Sullivan ma kienx qed johrog ricevuti fuq l-estenzjoni kollha), qalet hekk: "Izda din il-Qorti ma ghandha l-ebda dubju illi l-imsemmija art il-blat, u accessibbli mill-imsemmija rampa unikament huma kollha imqabblin lill-atturi mill-konvenut bil-kunsens 07.02.1979 Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) Vincenzo Mupimhidzi et vs Pietru Ellul Sullivan (Avv. Nru. 197/76) ikkonfermat is- sentenza tal-Qorti tal-Magistrati.12 09.03.1983 Saret skrittura13 li fiha Peter Ellul Sullivan ceda a favur ta' uliedu l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan "kull dritt ta' qbiela u kull dritt iehor illi huwa ghandu fuq l- ghalqa proprjeta` tal-istess zewg uliedu..." (dikjarata 18.03.1987 Miet Peter Ellul Sullivan 22.05.1990 L-atturi odjerni fethu proceduri fil-Prim'Awla kontra Zammit u Nicholas Ellul Sullivan ikkontestaw awtenticita` tal-firma ta' Peter Ellul Sullivan fuq l-iskrittura 11.03.1991 Zammit u Nicholas Ellul Sullivan ittrasferew l-ghalqa libera u franka lill-konvenuti Lawrence u Innocent Ellul Sullivan (nofs kull wiehed) u dawn tal-ahhar holqu uzufrutt favur Emanuel Mupimhidzi bin Joseph u Emanuel Mupimhidzi bin John konsistenti "fid-dritt ghal perjodu ta' ghoxrin sena mil-lum ghall-uzu tal-ghalqa trasferit fl- ewwel u fit-tieni parti ta' dana l-att, ghal kwalunkwe xoghol, inkluz li l-ghalqa tista' tintuza ghall-qtugh ta' gebel bhala barriera."14 (L-ghoxrin sena ghalqu fl- 2011 u kif qalet l-ewwel Qorti, ma nafux jekk 03.10.2003 Il-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-kawza Michelangelo iddikjarat li Peter Ellul Sullivan ma kienx iffirma l-iskrittura tal-1983 u li l-firma fuq id-dokument ma kinitx tieghu. Iddikjarat li l-ftehim inkorporat fl-iskrittura kien null u 27.04.2004 Infethet il-kawza odjerna. Tajjeb jinghad, kif osservat l-ewwel Qorti, li l-unika skrittura li giet ikkontestata b'att gudizzjarju kienet l-iskrittura tad-09.03.1983, li giet L-appellanti qed jghidu li irrispettivament minn kemm-il darba giet trasferita l-proprjeta` in kwistjoni, id-dritt ta' lokazzjoni favur Peter Ellul Sullivan baqa' jezisti immutat minn dawn it-trasferimenti, bil-mod allura li l-art dejjem giet trasferita soggetta ghal-lokazzjoni (irrispettivament minn xi dikjarazzjoni f'xi kuntratt ta' trasferiment fis-sens li kienet qed tigi trasferita bil-pussess vakanti jew libera u franka). Isostnu li s- sullokazzjoni koncessa lil Lawrence u Innocent Mupimhidzi tikkostitwixxi kuntratt iehor distint u separat mill-kuntratt ta' lokazzjoni li kellu favur tieghu Peter Ellul Sullivan, li baqa' jezisti b'mod awtonomu u indipendenti mis- sullokazzjoni. Isostnu li Peter Ellul Sullivan ma kienx ittrasmetta drittijiet lokatizji izda kien hemm holqien ta' rapport lokatizju gdid bejn Peter Ellul Sullivan minn naha u Lawrence u Innocent Mupimhidzi minn naha ohra, u li gialadarba ma kienx hemm trasmissjoni ta' drittijiet, id-drittijiet vestiti f'Peter Ellul Sullivan baqghu vestiti fih sakemm miet, meta imbaghad iddevolvew fuq l-eredi Isostnu li Peter Ellul Sullivan baqa' l-konduttur fil-konfront tas-sid, u baqa' sullokatur fil-konfront Innocent u Lawrence Mupimhidzi, u ghalhekk huma kellhom kull dritt jesigu minn ghandhom l- osservanza tal-kuntratt tas-sullokazzjoni b'mod li l-ksur tieghu da parti t-terminazzjoni tas-sullokazzjoni. Jispjegaw li huwa ghalhekk li fis-sitt (6) talba qed jitolbu li d-dritt tal- konvenuti ghall-uzu u l-okkupazzjoni tat-territorju in kwistjoni spicca b'konsegwenza tal-agir taghhom, kif ukoll li l-istess konvenuti jigu Intqalu hafna affarijiet fit-tlett risposti relattivi tal-konvenuti, Li Peter Ellul Sullivan ma kellux id-dritt li juza l-art bhala barriera ghat-tqattigh ta' blat; Li d-dritt ta' tqattigh ta' blat huwa eskluz minn kirja agrikola; Li r-ricevuti u l-kuntratti mkien ma jaghmlu riferenza ghad- dritt ta' tqattigh ta' blat imma biss ghall-qbiela; Li Peter Ellul Sullivan kien ceda u mhux issulloka d-drittijiet tal- kirja lil Innocent u Lawrence Ellul Sullivan; Li l-ahhar ricevuta ta' qbiela fuq isem Peter Ellul Sullivan li tidher esebita fl-atti hija dik tat-3 ta' Jannar 1976 fejn hemm specifikat li l-koncessjoni taghlaq f'Awwissu 1976; Li l-kuntratt tal-24 ta' Settembru 1976, meta l-Kappillan biegh lil Zammit u Nicholas Mupimhidzi, ma jsemmix pizijiet; Li meta mal-milja taz-zmien Peter Ellul Sullivan irrealizza li seta' jqatta' l-blat bil-mezzi moderni abbuza mill-kunfidenza li kellu tal-kappillan u gieghlu johloq messa in xena (meta imbaghad tfaccaw ricevuti dwar l-"ghalqa-barriera" mill- Li Peter Ellul Sullivan ma kellux pussess tal-ghalqa in kwistjoni jew ta' xi parti minnha meta miet; Izda dawn il-kunsiderazzjonijiet imorru oltre mill-appell li ghandha quddiemha din il-Qorti. L-appell odjern jirrigwarda biss punt (ossia lill-eredi tieghu. aggravju) wiehed: il-konkluzjoni allegatament zbaljata tal-ewwel Qorti li ghax Peter Ellul Sullivan "issulloka" d-drittijiet tal-kirja ma kellu xejn x'ghaddi Mhux il-kompitu ta' din il-Qorti li tara jekk Peter Ellul Sullivan kienx "issulloka" jew "ceda" d-drittijiet tal-kirja lill-ahwa Innocent u Lawrence Mupimhidzi (illum sidien tal-art) izda huwa invece kompitu taghha li tara jekk l-argument "...fid-data tal-mewt tieghu, Peter Ellul Sullivan ma kien fadallu xejn mill-kirja tal-art in kwistjoni (ghax kien issullokaha) u ghalhekk ma kellu xejn x'ghaddi lis-successuri tieghu." hux legalment korrett jew le. Ma jezisti l-ebda appell da parti tal-konvenuti fir-rigward tal-pozizzjoni tal-Qorti li kien hemm sullokazzjoni. (Il-konvenuti Innocent jaqblux mal- osservazzjoni tal-ewwel Qorti li kien hemm sullokazzjoni ma setghux iressqu appell fuq tali punt ghaliex dan jifforma parti mill-motivazzjoni tas-sentenza u mhux mid-decide.) Jekk (kif ikkonfermat il-Qorti tal-Appell Inferjuri) kienet saret "sullokazzjoni" a favur tal-ahwa Innocent u Lawrence Mupimhidzi allura effettivament dan ifisser li Peter Ellul Sullivan sar is-sublokatur fil-konfront tas- subinkwilini Mupimhidzi u baqa' l-konduttur fil-konfront tas-sid tat-territorju. Ma jistax jinghad li min jissulloka ma jifdallu xejn mill-kirja. (deciza 28.02.2012) irreferiet ghall-insenjament ta' Al Shlash Cassar-Livori biex tispjega d-differenza bejn cessjoni u sullokazzjoni: "Wiehed irid ukoll izomm quddiem ghajnejh li bejn cessjoni u sullokazzjoni hemm differenza. Kif ikkwotaw l-istess atturi appellanti minn Ricci15: Ghaliex is-sullokazzjoni tikkonsisti f'kuntratt distint mill-kuntratt originali ta' lokazzjoni, il-lokatur originali u s-subkonduttur m'ghandhom l-ebda relazzjoni. Infatti meta l-Kappillan Minuti fid-9 ta' Marzu 1973 kiteb lil Censu Mupimhidzi fir-rigward tal-kmamar li kienu qeghdin jibnu hu u huh, qallu li "Ghall-informazzjoni tieghek nissokta nghidlek li jien dejjem gharaft u ghadni naghraf biss lil Pietru Ellul Sullivan bhala l-uniku wiehed li ghandu f'idejh il-qbiela tal-ghalqa-barriera imsemmija...." Dan kollu jfisser li sabiex tezisti sullokazzjoni trid tezisti lokazzjoni. Ma jistax jinghad li dak l-inkwilin li jissulloka jitlef il-kirja tieghu. Ma jistax jinghad, kif qalet l-ewwel Qorti, li meta Peter Ellul Sullivan issulloka lill-ahwa Galea Coppola u Lawrence Mupimhidzi ma kien fadallu xejn mill-kirja tieghu. jargumentaw l-atturi appellanti, il-fatt tas-sullokazzjoni huwa prova li s- sullokatur huwa vestit bid-drittijiet lokatizji fuq l-oggett tas-sullokazzjoni. Issa skont it-tifsiriet provduti mil-ligi fil-Kap 199 (Att Dwar it-Tigdid ta' Kiri ta' Raba) hemm ordni ta' preferenza fir-rigward tal-membri tal- familija li jistghu jitqiesu bhala l-"kerrej" wara l-mewt tal-inkwilin originali: (a) min ikun ic-cessjonarju tal-kirja, jew (b) min ikun legatarju tal-kirja jew (c) min matul l-ahhar sena minnufih qabel il-mewt tal-kerrej kien jghix mal-kerrej, jew (d) kien jahdem ir-raba mieghu jew ghalih jew (e) min ikun il-werriet tal-kerrej. Kif rajna supra, l-iskrittura tad-9 ta' Marzu 1983 li permezz taghha Peter Ellul Sullivan ceda a favur ta' uliedu l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan "kull dritt ta' qbiela u kull dritt iehor illi huwa ghandu fuq l-ghalqa proprjeta` tal-istess zewg uliedu..." giet dikjarata nulla ghoxrin sena wara u ghalhekk ma jistax jinghad li l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan huma cessjonarji tal-kirja u li allura ghandhom preferenza fuq huthom l-ohra li jitqiesu bhala l-kerrejja. Jidher ghalhekk fic-cirkostanzi li huma l-atturi u l-konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan li ghandhom jitqiesu bhala l-kerrejja tal-ghalqa wara l- mewt ta' missierhom Peter Ellul Sullivan. Ghal dawn il-motivi din il-Qorti tiddisponi minn dan l-appell b'dan il-mod: Tikkonferma s-sentenza appellata fir-rigward tas-segwenti eccezzjonijiet li gew michuda mill-ewwel Qorti (u li fir-rigward taghhom ma sar l-ebda l-ewwel eccezzjoni tal-konvenuti Emanuel bin John Mupimhidzi u Emanuel bin Joseph Mupimhidzi (peress li din il-Qorti hija sodisfatta bir-relazzjoni guridika li l-atturi ghandhom ma' Peter Ellul Sullivan), ir-raba' eccezzjoni tal-istess konvenuti Emanuel bin John Mupimhidzi u Emanuel bin Joseph Mupimhidzi (ghaliex taqbel li f'procediment ghall-hrug ta' mandat ta' inibizzjoni il-parametri huma limitati u cirkoskritti b'dak li jghid l-Art 873 tal-Kap 12 li mhux intiz biex jiddeciedi l-mertu tal-vertenza), l-ewwel eccezzjoni tal-konvenut Lawrence Mupimhidzi (dwar il- l-ewwel eccezzjoni tal-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan preskrizzjoni akkwizittiva) u (dwar l-illegittimita` tal-persuna); Tirrevokaha, thassarha u tikkancellaha fil-kumplament taghha u; Tichad is-sitt eccezzjoni tal-konvenuti Emanuel bin John Mupimhidzi u Emanuel bin Joseph Mupimhidzi (peress li kif gie spjegat jidher li l-atturi qed jippretendu li l-ghalqa ghaddiet a favur taghhom qua successuri ta' Tichad it-tieni eccezzjoni tal-konvenut Innocent Mupimhidzi (peress li kif gie spjegat jidher li l-atturi qed jippretendu li l-ghalqa ghaddiet a favur taghhom qua successuri ta' Peter Ellul Sullivan); Tichad it-tieni eccezzjoni ta' Lawrence Mupimhidzi (peress li qed jirrizulta li l-atturi effettivament igawdu titolu ta' kera fuq l-art in kwistjoni); Tastjeni milli tiehu konjizzjoni tar-raba' eccezzjoni tal-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan peress li dan l-appell huwa limitat biss ghall- kwistjoni dwar jekk Peter Ellul Sullivan kienx il-kerrej tal-ghalqa in kwistjoni fil- mument tal-mewt tieghu; Tichad il-hames eccezzjoni tal-konvenuti Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan (peress li meta miet Peter Ellul Sullivan kien ghad kellu titolu ta' kera fuq l-art in kwistjoni); Tilqa' l-ewwel talba limitatament u tiddikjara li meta miet Peter Ellul Sullivan fit-18 ta' Marzu 1987 l-ghalqa maghrufa bhala "Tal-Mentna" jew "Tal- Kappella" fil-kontrada "tal-Mentna" jew "Tas-Sejba" fil-limiti tal-Imqabba, tal-kejl superficjali ta' cirka hamest itmiem u tlett sighan fuq imsemmija, kienet tappartjeni lill-konvenuti uliedu Nicholas u Saviour ahwa Ellul Sullivan u li l-istess ghalqa kienet ghadha mikrija lil Peter Ellul Sullivan. gudizzju dwar il-bqija ta' din l-ewwel talba ghall-Qorti tal-ewwel istanza; Tilqa' t-tieni talba limitatament u tiddikjara u tiddeciedi li l-atturi u l- konvenuti Nicholas u Saviour Ellul Sullivan bhala successuri ta' Peter Ellul Sullivan ghandhom l-ghalqa fuq imsemmija b'titolu ta' kera minghand is-sidien taghha, filwaqt li tirriserva l-gudizzju dwar il-bqija ta' din it-tieni talba ghall-Qorti tal-ewwel istanza; Konsegwentement tirrinvija l-atti tal-kawza lura lill-Qorti tal-ewwel istanza ghall-kontinwazzjoni tal-kawza fuq it-talbiet u l-eccezzjonijiet rimanenti tal-kontendenti fid-dawl ta' dak minnha deciz. L-ispejjez taz-zewg istanzi jithallsu mill-konvenuti appellati.