Qorti tal-Maġistrati (Malta) Bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali Maġistrat Dr Josette Grech Cachia LL.D (Assistent Kummissarju Ian J. Desira Buttigieg) Kumpilazzjoni Numru: 1170/2011 Illum 15 ta' Settembru 2021 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet miġjuba kontra l-imputat Michael Cachia Zammit detentur tal-karta tal-identita' bin-numru 218657M: Talli f'Novembru 2010 u fix-xhur u fis-snin ta' qabel, f'dawn il- Gżejjer, b'diversi atti magħmulin fi żminijiet differenti, iżda li jiksru l- istess disposiżżjoni tal-Liġi u li ġew magħmula b'riżoluzzjoni waħda, personalment u/jew fil-kapaċita' tiegħu bħala kunsillier, u/jew membru fl-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali: 1. B'mezzi kontra l-liġi jew billi għamel użu ta' ismijiet foloz, jew ta' kwalifiki foloz, jew billi inqeda b'qerq ieħor, ingann, jew billi wera ħaġa b'oħra sabiex iġiegħel jitwemmen l-eżistenza ta' intrapriżi foloz, jew ta' ħila jew setgħa fuq ħaddiehor jew ta' krediti immaġinarji, jew sabiex iqanqal tama jew biza' dwar xi ġrajja kimerika, għamel qligħ b'qerq ta' aktar minn elfejn, tliet mija u disgħa u għoxrin Euro u sebgħa u tletin ċentezmu (€2,329.37), għad-dannu tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Gvern ta' Malta; U aktar talli fl-istess dati, lokalitajiet u ċirkostanzi, approprja ruħu, billi dawwar bi profit ghalih jew għal persuna oħra, is-somma ta' aktar minn elfejn, tliet mija u disgħa u għoxrin Euro u sebgħa u tletin ċentezmu (€2,329.37), għad-dannu tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Gvern ta' Malta, liema somma ġiet fdata jew ikkunsinnata lilu taħt titolu li jġib miegħu l-obbligu tar-radd tal-ħaġa jew li jsir użu minnha speċifikat, liema somma ġiet fdata lilu minħabba l- professjoni, industrija, kummerċ, kariga, jew servizz tiegħu; U aktar talli fl-istess dati, lokalitajiet u ċirkostanzi, irrenda ruħu kompliċi billi ta ordni lil ħaddiehor biex jagħmel delitt, jew ġiegħel li d-delitt isir b'mezz ta' rigali, wegħdiet, maniġġi jew egħmil qarrieqi, inkella b'abbuż ta' awtorita' jew setgħa, inkella ta struzzjonijiet biex isir delitt; jew b'xi mod li jkun, xjentement, għen jew assista lill-awtur jew awturi tad-delitt, fl-atti illi bihom dawn jew għal sabiex ħaddiehor, f'xi dokument maħsub għal xi awtorita' pubblika, xjentement għamlu dikjarazzjoni jew stqarrija falza, jew taw tagħrif falz; jew benefiċċju għalihom jiksbu xi vantaġġ U aktar talli, fl-istess dati, lokalitajiet u ċirkostanzi, ikkommetta tali reati, filwaqt li kienet uffiċjal jew impjegat pubbliku, b'hekk sar ħati ta' reat li huwa kellu jissorvelja biex ma jsirx jew li minħabba l-kariga tiegħu kellu d-dmir li jimpedixxi. Il-Qorti ntalbet sabiex fil-każ ta' ħtija, barra li tinfliġġi l-pieni stabbiliti mil-Liġi, tordna wkoll il-konfiska tal-oġġetti kollha esebiti. Il-Qorti hija mitluba sabiex f'kaz ta' ħtija tikkundanna lill-akkużat/i għal ħlas ta' spejjeż li jkollhom x'jaqsmu mal-ħatra ta' esperti jew periti fil-proċeduri hekk kif ikkontemplat fl-artikolu 533 tal-Kapitlu 9 tal-Liġijiet ta' Malta. Rat in-nota tar-rinviju għall-ġudizzju mibgħuta mill-Avukat Ġenerali li permezz tagħha bagħat lill-imputat biex jiġi ġudikat minn din il- Qorti bhala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali kif maħsub taħt: Fl-artikoli 17, 31, 533 tal-Kapitolu IX tal-Liġijiet ta' Malta; Fl-artikoli 18, 308, 309, 310(1)(a) tal-Kapitolu IX tal-Liġijiet ta' Malta; Fl-artikoli 18, 293, 294, 310 tal-Kapitolu IX tal-Liġijiet ta' Malta; Fl-artikoli 18, 42, 188 tal-Kapitolu IX tal-Liġijiet ta' Malta; Fl-artikoli 18, 141, 190 tal-Kapitolu IX tal-Liġijiet ta' Malta. Rat li l-imputat iddikjara li m'għandux oġġezzjoni li l-kaz tiegħu jigi trattat bi procedura sommarja. Semgħet ix-xhieda. Semgħet is-sottomissjonijiet finali. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Rat li l-kawza tħalliet għas-sentenza. Ikkunsidrat Illi l-imputat jinsab akkużat li fis-snin indikati fl-akkuża huwa kkommetta r-reati ta' frodi, approprjazzjoni indebita u li kien kompliċi f'dikjarazzjoni falza jew tagħrif falz f'dokument maħsub għal xi awtorita' pubblika. L-imputat tħarrek f'ismu personali kif ukoll fil-kapacita' tiegħu bhala kunsillier, u/jew membru tal-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali. Illi l-fatti u dak li ta lok għall-proċeduri odjerni huma s-segwenti: ❖ L-imputat kien elett kunsillier fil-kunsill lokali tal-lokalita' tiegħu sa mill-11 ta' Marzu 2000 bħala Sindku u żgur sad-data tax-xhieda ta' Dr Angele DiAmato ossija 10 ta' Jannar, 2011. ❖ Malta saret membru sħiħ tal-Unjoni Ewropeja fl-1 ta' Mejju tas-sena ❖ Mid-dokumentazzjoni preżentata minn Jimmy Brownrigg jirriżulta li l- imputat ġie elett bħala membru sostitut fl-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali fl-1 ta' Ġunju 2001 sat-30 ta' Novembru 2001. Ġie elett Viċi- President fl-1 ta' Diċembru 2001 sas-6 ta' Ottubru 2006. ta' Dr jirriżulta li x-xogħol tal- Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali fil-Kumitat tar-Regjuni (invista li Malta ssieħbet fl-Unjoni Ewropea) sploda. Kien ikun hemm ħafna laqgħat barra minn Malta u inoltre kien hemm ukoll ħtieġa li jkun appuntat ko-ordinatur nazzjonali u dan fisser ħafna xogħol aktar milli s-segretarju eżekuttiv diga' kellu billi kien is-segretarju eżekuttiv li kien appuntat bħala ko-ordinatur nazzjonali. Dr Agius Muscat jixhed ukoll li bl-allokazzjoni ta' flus li kellhom mill-Gvern Ċentrali, l-Assoċjazzjoni ma setgħetx timpjega persuna oħra u għalkemm il-Gvern kien ippropona li minn Dar Malta fi Il-Mosta xi ħadd jassisti lid-delegazzjoni Maltija dan fil-fatt qatt ma seħħ. ❖ Jirriżulta wkoll, partikolarment mill-minuti tal- Assoċjazzjoni eżebiti, li x-xogħol u s-safar kien żdied ħafna. Oltre dan jirriżulta wkoll li kien hemm tħassib mill-membri tal-eżekuttuv tal-Assoċjazzjoni dwar il-finanzi tal-istess Assoċjazzjoni għal diversi raġunijiet iżda r-raġuni tas-safar kienet waħda rikorrenti. tal-laqgħat ❖ Jirrizulta wkoll fis-sena 2003 kien ġie deċiż li jinħareġ tender sabiex ikun hemm aġenzija li tieħu ħsieb ix-xiri tal-biljetti ghall- ivvjaġġar. Din it-tender intrebħet minn KD Travel Services Limited. Ġie ffirmat ftehim bejn iż-żewg partijiet konċernati w allura x-xiri tal-biljetti tal-ajru bdew isiru minn KD Travel Services Limited. ❖ Jirriżulta li għal-Laqgħa tal-Eżekuttiv tas-6 ta' Gunju 2005 li għaliha kienu preżenti Ian Agius Muscat, Joseph Griffin, Claudette Alhammo. Johnston, Doris Griffin u Noel Gil tniżżel is-segwenti fil- minuti: Il-President irrapporta illi wara l-pubblikazzjoni tal-avviż fil-Gazzetta tal- Gvern għall-provvista ta' biljetti tal-ajru għal safar ta' membri tal- Eżekuttiv, l-Assoċjazzjoni rċeviet żewġ proposti, waħda mill-Brittania Services u l-oħra mill-KD Travel Services. Inqraw iż-żewġ offerti li kienu qed joffru l-istess benefiċċji. Dwar biljetti b'xejn skond il-volum tal-biljetti mixtrija, il-President qal li peress li KD kienu, skond il-ftehim eżistenti, diġa qed joffru żewġ biljettu b'xejn għas-sena 2004/2005, hu ppropona illi 2 Dok JM1 a fol 132 tal-process 3 Seduta tal-14 ta' April 2015 tinkiteb ittra lil KD Travel Services sabiex jiċċara kemm hu lest li jagħti biljetti b'xejn ma' dan il-ftehim il-ġdid. Kien hemm qbil4. ❖ Jirriżulta li permezz ta' ittra datata 12 ta' Marzu 2007, il-Kumitat tar-Reġjuni informa lil OLAF li fil-kors tal-investigazzjonijiet magħmula kienet identifikat potenzjalment irregolaritajiet mid- delegazzjoni Maltija fit-talbiet għal rimbors tal-biljetti tal-ivvjaġġar sabiex il-membri jattendu l-laqgħat tal-Kumitat tar-Reġjuni u dan referebilment għall-perjodu minn Frar 2004 sa Frar 20075. ❖ Imbagħad permezz ta' ittra datata 20 ta' Lulju 2007, il-Qorti tal- Awdituri, li ukoll kienet wettqet awditjar tal-Kumitat tar-Reġjuni fil-perjodu relevanti fuq imsemmi, ikkomunikat ukoll mal-OLAF biex tirrapporta l-istess kwistjoni u dan sar b'mod indipendenti mill-Kumitat tar-Reġjuni. spjegalhom l-OLAF kienu qegħdin ❖ F'Novembru tas-sena 2008, l-ex-Spettur Ivan Barbaro Sant jixhed6 li l- Internal Audit Investigating Department (IAID) mar fuq is-sezzjoni tiegħu u iwettqu investigazzjoni dwar ħlas ta' biljetti għall-membri tal-Assoċjazzjoni tal-Kunsill Lokali biex jattendu laqgħat ġewwa l-Ewropa, il- maġġiorparti tal-laqgħat imsejħin tal-Kumitat tar-Regjuni. L- investigazzjoni kienet dwar suspett li l-prezz li kienet qegħda tħallas l-Unjoni Ewropeja għall-biljetti biex dawn il-membri jsiefru kien qiegħed jiġi minfuħ aktar mill-prezz veru. Is-suspett kien peress li kien qiegħed jintalab ħafna drabi ħlas ta' LM599 għal kull biljett mingħajr distinzjoni. ❖ F'dik l-istess sena kienet ġiet f'Malta delegazzjoni mill-OLAF u flimkien mal-pulizija, ma' Mario Flynn u Chris Gat Baldacchino mill-IAID wettqu 2 spezzjonijiet għallarrieda wara li kien inħareġ mandat ta' perkwiżizzjoni skont il-liġi – grupp nies kienu marru l-uffiċċju tal- KD Travel f'Tas-Sliema u sabu lil Kenneth Cilia Borg Cacciatore li kkopera u tahom l-informazzjoni li xtaqu. Grupp ieħor ta' nies marru fl- uffiċċji tal-Assoċjazzjoni fejn ukoll sabu koperazzjoni sħiħa. Ġew elevati diversi dokumenti mill-ufficcji rispettivi. 4 Dok IA7 a fol 202 tal-proċess 5 Ara Interim Case Report 6 Seduta tal-10 ta' Jannar 2011 ❖ Sussegwentement l-OLAF ippubblikat rapport li ġie mgħoddi lill- Avukat Ġenerali u eventwalment lis-sezzjoni tar-reati ekonomiċi fi ħdan il-korp tal-pulizija7. L-Ispettur Cilia jixhed li ġie stabilit li KD Travel Agency kienet qegħda toħroġ biljetti biex il-membri tal- Assoċjazzjoni jivvjaġġaw għal-laqgħat barra minn Malta. Meta l- membru partikolari jasal għal-laqgħa jissottometti invoice sabiex ikun jista' jitħallas tal-ispejjeż tal-ivvjaġġar. Imbagħad il-fondi tal- ispejjeż kienu jgħaddu ġo kontijiet f'bank f'Malta fil-kont indikat mill-membru. Ħafna mill-pagamenti saru fil-kont bankarju tal- Assoċjazzjoni iżda jingħad li kien hemm pagamenti li għaddew fil- kontijiet tal-membri li kienu vvjaġġaw. L-OLAF ivverifikat mal- linja tal-ajru Lufthansa u ħadu kampjun u rriżulta li kien hemm diskrepanza sostanzjali bejn id-dokumenti li nġabru mill-aġenzija tal-ivvjaġġar u mill-uffiċċji tal-assoċjazzjoni u l-ammonti li tħallsu effettivament. Huwa kompla li f'ħafna mill-każijiet kien qiegħed ikun hemm żewġ invoices ghall-istess vjagg ossija waħda miktuba bl-idejn u l-ohra ġġenerata mill-kompjuter u din tal-aħħar kien ikollha prezz baxx. L-invoice manwali kienet tiġi sottomessa lill- Kumitat tar-Regjuni u l-pagament isir abbazi tagħha. L-aġenzija kienet titħallas l-ammont baxx mentri l-Kumitat tar-Regjuni kien iħallas l-invoice għolja. Id-diskrepanza kienet tmur jew fil-kont tal- Assocjazzjoni tal-membru personali għalkemm eventwalment l-ammont żejjed il-membru kien igħaddih lill-istess assoċjazzjoni. fil-kont ❖ Hemm qbil ukoll li l-membri tal-assoċjazzjoni kienu ntitolati jsiefru business class. L-uffiċjal prosekutur xehed8 li huwa ma vverifikax jekk il-membri tal-Assoċjazzjoni siefrux dejjem business class jew ġielix siefru economy class, iżda bħala fatt irriżultalu li setgħu jsiefru business class. Jidher ukoll li l-Assoċjazzjoni kellha d-dritt ukoll tirkupra spejjeż amministrattivi. ❖ L-uffiċjal prosekutur xehed ukoll li l-perjodu relevanti huwa mis- Ikkunsidrat Illi l-imputat irrilaxxja stqarrija nhar id-19 ta' Novembru 2010. 7 Irid jiġi rilevat li f'dan ir-rapport jissemmew persuni oħra, apparti l-imputata u imputati oħra f'kawżi li se jiġu deċiżi llum ukoll, iżda ġie deċiż li ma jittieħdux passi kontrihom. 8 Seduta tat-2 ta' April 2012 Illi mill-provi prodotti jirriżulta nkontestat li l-istqarrija rilaxxjata mill- imputat għalkemm kien ingħata d-dritt li jikkonsulta ma' avukat qabel l-interrogazzjoni tiegħu, huwa ma kienx assistit minn avukat waqt l- interrogazzjoni billi huwa ma ngħatax dak id-dritt tal-għażla stante li l-liġi viġenti dak iż-żmien ma kienitx tippermetti l-presenza ta' avukat waqt l-interrogazzjoni. Din il-Qorti se tirreferi għal ġurisprudenza mogħtija mill-Qorti tal- Appell Kriminali nhar is-27 ta' Jannar 2021 u fl-istess ġurnata mill- Qorti Kostituzzjonali. Fuq naħa l-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kawża Repubblika ta' Malta vs Rosario Manduca ġie deċiż li l-istqarrija ma kellhiex tiġi estromessa mill-atti meta t-talba għal sfilz kienet ibbażata fuq allegat ksur tad-dritt għal smiegħ xieraq iżda mhux xi artikolu tad-dritt penali li jirregola l-evidenza. Imbagħad fil-kawża Clive Arrigo Azzopardi vs Avukat Generali10, il-Qorti Kostituzzjonali rreferiet għall-principju li ma jistax jitqies li hemm leżjoni tad-dritt għal smiegħ xieraq f'każijiet bħal dawn qabel ma jintemm il-proċess penali, iżda tenniet li stqarrija meħuda mingħajr assistenza legali waqt l-interrogazzjoni f'ċirkostanzi fejn il-Liġi ma kinitx tagħti dak id-dritt hija difett proċedurali u kwindi m'għandhiex tintuża bħala prova fil-proċess penali. Tenut kont tad-deċiżjonijiet meħuda mill-Qorti Kostituzzjonali din il- Qorti tqis l-istqarrija għandha tiġi skartata u l-Qorti għalhekk mhiex se tieħu konjizzjoni tagħha. Ikkunsidrat Frodi Illi l-imputat jinsab addebitat bir-reati kkontemplati fl-artikoli 308, 309 u 310(1)(a) tal-Kodiċi Kriminali fuq medda ta' snin. 9 Kif ukoll fil-kawzi Repubblika ta' Malta vs Martino Farrugia Nicholls u Repubblika ta' Malta vs Hassan Ali Mohammed Alves De Oliveira Riolo et 10 Fuq l-istess binarju fil-kawza fl-ismijiet Morgan Mizzi Haber vs L-Avukat tal-Istat L-elementi rikjesti biex jissussisti dan ir-reat hija ben stabbilita fil- ġurisprudenza tagħna11. Fil-Liġi tagħna biex ikun hemm it-truffa jew il-frodi innominata irid ikun ġie perpetrat mill-aġent xi forma ta' ingann jew qerq, liema ingann jew qerq ikun wassal lill-vittma sabiex tagħmel jew tonqos milli tagħmel xi ħaga li ġġibilha telf patrimonjali bil-konsegwenti qligħ għall-aġent … jekk l-ingann jew qerq ikun jikkonsisti f'raġġiri jew artifizi - dak li fid-dottrina jissejjaħ ukoll mis en scene - ikun hemm it-truffa; jekk le ikun hemm hemm ir-reat minuri ta' frodi innominata (jew lukru frawdolenti innominat)12. Illi x'jikostitwixxi r-raġġiri u l-artifizji ukoll huwa ben stabbilit fil- ġurisprudenza. Illi f'dan is-sens anke l-Qorti ta' l-Appell Kriminali qalet hekk dwar il- messa in xena: Il-Liġi tagħna ma tirrikjediex li l-messa in xena, ċioe dawk l-artifizji jew raġġiri, ikunu xi ħaġa kkumplikata jew arkittetta b'ħafna pjanijiet15. Imbagħad fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Marjanu Paladino 11 Ara s-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Anthony Coleiro Grech et esposito fil-15 ta' Diċembru 2011 12 Caruana Dalli ve Carmela Caruana Portelli AK deċiża 30.12.2004 u l-ġurisprudenza hemm kwotata. 16 Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali deciza fit-2 ta' Marzu, 2011 Biex jissussti ir-reat tal-frodi jew truffa ġie ritenut kostantement fil- ġurisprudenza u fis-sentenzi tal-qrati tagħna illi iridu jinkonkorru diversi elementi. Ibda biex irid ikun hemm ness bejn is-suġġett attiv u is-suġġett passiv tar-reat u cioe' bejn minn qiegħed jikkometti r-reat u il-vittma. Hemm imbagħad l-element materjali ta' dana ir-reat u ċioe' l-użu ta' ingann jew raġġiri li iwasslu lil vittma sabiex isofri it-telf patrimonjali. Finalment huwa neċessarju li ikun hemm l-element formali tar-reat konsistenti fid-dolo jew fl- intenzjoni tat-truffatur jew frodatur li jinganna u dana sabiex jikseb profitt jew vantaġġ għalih innifsu. Jekk xi wieħed jew iktar minn dawn l-elementi huma nieqsa, allura ir-reat tat-truffa ma jistax jisussisti. Illi f'sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appelli Kriminali (per Imhallef Carmel. A. Agius) deċiża fit-22 ta' Frar 1993, fl-ismijiet Il-Pulizija vs Charles Cachia Zammit, il-Qorti għamlet esposizzjoni ferm preċiża, studjata u dettaljata għar-rigward tal- elementi ta' dana ir-reat. Il-Qorti bdiet sabiex esprimiet ruħha b'dan il-mod għar-rigward ta' dana ir-reat: "Id-delitt tat-truffa huwa l-iprem fost il-kwalitajiet ta' serq inproprji u hu dak li fl-iskola u fil-leġislazzjoni Rumana kien magħruf bħala steljolat u li jikkorrispondi eżattament għat-truffa tal-Codice Attard Demanuele, għal frodi tal-Kodiċi Toskan, għal Engano jew Estafa fil-kodiċi Spanjol, għal L-Imsida f'dak Portugiz, u għal Esroquerie fil-Kodiċi Franċiż … Id-disposizzjonijiet tal-Kodiċi tagħna li jikkontemplaw ir-reat ta' truffa kienu ġew meħuda minn Sir Adriano Mirpuri mill-paragrafu 5 tal-artikolu 430 tal-Kodici delle Due Sicilie li hu identiku ħlief għal xi kelmiet insinjifikanti għal Kodiċi Franciż (artikolu 405) avolja dan, il-Kodiċi delle Due Sicile, it-truffa kien sejħilha Mifsud Stivala .....". Skond ġurisprudenza kostanti, l- ingredjenti tal-element materjali ta' dan id-delitt ta' truffa, huma dawn li ġejjin. Fl-ewwel lok bħala suġġett attiv ta' dan id-delitt jista' jkun kulħadd. Fit-tieni lok il-Leġislatur, aktar mill-interess socjali tal-fiduċja reċiproka fir- rapport patrimonjali individwali, hawn qed jittutela l-interess pubbliku li jimpedixxi l-użu tal-ingann u tar-raġġiri li jinduċu bniedem jiddisponi minn ġid li fil-kors normali tan-negozju ma kienx jagħmel. Fit-tielet lok hemm l-element materjali tat-truffa u jikkometti d-delitt tat- truffa kull min: a. b'mezzi kontra l-liġi, jew b. billi jagħmel użu minn ismijiet foloz jew c. ta' kwalifiki foloz jew d. billi jinqeda b'qerq ieħor u e. ingann jew f. billi juri ħaġa b'oħra sabiex iġiegħel titwemmen l-eżistenza ta' intrapriżi foloz, g. jew ta' ħila h. setgħa fuq ħaddieħor jew i. ta' krediti immaginarji jew j. sabiex iqanqal tama jew biża dwar xi ġrajja kimerika, jagħmel qliegħ bi ħsara ta' ħaddiehor. .… Hu neċessarju biex ikun hemm ir-reat ta' truffa, li l-manuvri jridu jkunu ta' natura li jimpressjonaw bniedem ta' prudenza u sagaċja ordinarja, li jridu jkunu frawdolenti u li hu necessarju li jkunu impjegati biex jipperswadu bl-assistenza ta' fatti li qajmu sentimenti kif hemm indikat fil- liġi. ...." Dwar l-artifizji intqal mill-Qorti illi "hemm bżonn biex ikun reat taħt l- artikolu 308 illi l-kliem jkun akkumpanjat minn apparat estern li jsaħħaħ il-kelma stess fil-menti ta' l-iffrodat. Għar-reati ta' truffa komtemplat fl-artikolu 308 tal-Kodiċi Kriminali, il- Qorti iċċitat lill-Imħallef Ġuże Mezzapelle fejn qal illi "kif jidher mid-diċitura partikolari deskrittiva adoperata, hemm bżonn li tirriżulta materjalita' speċifika li sservi ta' supstrat ghall-verosimiljanza tal- falsita prospettata bħala vera u b'hekk bħala mezz ta' qerq. Ma huwiex bizzejjed għal finijiet ta' dak l-artikolu affermazzjonijiet, luzingi, promessi, mingħajr l-użu ta' apparat estern li jirrivesti bi kredibilita' l-affermazzjonijiet menzjonjieri tal-frodatur. Il-liġi tagħti protezzjoni speċjali kontra l-ingann li jkun jirrivesti dik il- forma tipika, kważi tejatrali, li tissupera il-kawtela ordinarja kontra s-sempliċi luzingi, u li tagħti li dawk l-esterjorita ta' verita kif tirrendi l-idea l-espressjoni feliċi fid-dritt Franċiż mise-en-scene." "....Kwantu jirrigwarda l-element formali, ċioe' kwantu jirrigwarda d-dolo ta' jkun hemm qabel xejn l-intenzjoni tal-frodatur li jipprokura b'ingann Jingħad ir-reat ta' fil-mument s-suġġett attiv l-konsenja tal-flus jew oġġett li jkun fi profit inġust tiegħu. L- inġustizzja tal-profitt toħroġ mill-artikolu 308 tal-Kodiċi Kriminali fejn il-kliem "bi ħsara ta' ħaddiehor" ma jħallux dubbju dwar dan. Jiġifieri biex ikun hemm l-element intenzjonali tar-reat ta' truffa, hemm bżonn tal- konsumazzjoni tiegħu ikun konxju tal-inġustizzja tal-profitt u b'dan il-mod il-leġittima produttivita tal-profitt hija bizzejjed biex teskludi d-dolo." Illi minn dina l-esposizzjoni magħmula mill-Qorti tal-Appell li iċċittat diversi sentenzi oħra tal-qrati tagħna jidher illi l-elementi rikjesti sabiex jisussisti ir-reat tal-frodi baqgħu invarjati fiż-żmien. Illi l-artikolu 309 tal-Kapitolu 9, imbagħad jikkontempla ir-reat minuri tal- Illi għar-rigward ta' dana ir-reat, għalkemm l-element tar- "raggiri" jew l-"artifzji", huwa nieqes u allura anke gidba semplici hija bizzejjed għal kummissjoni ta' dana ir-reat, izda dana irid bil-fors iwassal sabiex il-vittma u cioe' is-suġġett passiv ta' dana ir-reat isofri xi telf Illi kif ġie deċiż fis-sentenza Il-Puliizja vs Carmela Caruana Portelli (Appelli Kriminali Inferjuri 30/12/2004): "Kwantu għal kwistjoni jekk il-gidba semplici – a differenza ta' l-artifizji u raġġiri – tistax tammonta ossia twassal għar-reat ta' frodi innominata, ir-risposta hija certament fl-affermattiv, basta li tali gidba tkun effettivament tammonta għal qerq, ċioe' intiża jew preordinata sabiex il-persuna l- oħra (il-vittma) tagħmel jew tonqos milli tagħmel xi ħaġa li ġġibilha telf patrimonjali bil-konsegwenti arrikkiment għal min jgħid dik il- gidba u basta, s'intendi li tkun effettivament waslet għal dana t-telf min-naħa u arrikkiment min-naħa l-oħra." L-imputat xehed17 li huwa qatt ma daħħal xi flus relatati mal-każ odjern. Għal xi żmien huwa kien fl-Eżekuttiv tal-Assoċjazzjoni tal- Kunsilli Lokali. Spjega li billi s-safar kien żdied ħafna meta Malta ssieħbet bħala membru fl-Unjoni Ewopeja, l-Eżekuttiv kellu r- responsabilita' li jattendi l-Kumitat tar-Reġjuni. B'hekk inħarġet sejħa għal offerti għax-xiri tal-biljetti tal-ajru. Din is-sejħa ġiet aġġudikata lill-kumpanija KD Travel. Ix-xhud fisser li huwa kien isiefer u bħal sħabu kien isiefer business class. Huma kienu jivvjaġġaw business class billi l-membri tal-Kumitat tar-Reġjuni kienu intitolati li jsiefru business full flexible ticket u dan billi kienu jinvolvu ħafna laqgħat u ħafna ġiri u b'dak il-mod kien jitnaqqas l-inkonjenjent. Id-deċiżjoni inħarġet mir- regoli tal-Kumitat tar-Reġjuni. Huwa kien membru sħiħ ta' wieħed mill-kumitati. Meta kien imur għal-laqgħa kien jippreżenta l-boarding passes, l-invoice li kienet tgħaddilu l-Assoċjazzjoni. Kien jimla' formola u magħha kien jehmeż id-dokumenti msemmija. Dan il-proċess kien isir sabiex ikun hemm rimbors. L-imputat fisser kif l-accounts tal-Assoċjazzjoni kienu regolati min- naħa tal-Awditur Ġenerali li kien jappunta awdituri li min-naħa tagħhom kien jaraw u jevalwaw il-kotba finanzjarji tal-Assoċjazzjoni. Imbagħad l-audited accounts kienu jitpoġġew fuq il-mejda tal-Kamra tal-Parlament. Qatt ma kien hemm diskussjoni dwar xi irregolaritajiet safejn jaf huwa. In kontro-eżami huwa ċaħad li qatt intalbet quotation mingħand l- aġent tal-ivvjaġġar bħala prezz tat-titjira business class, mentri fil-fatt siefru economy class u l-flus marru band'oħra. L-imputat sostna li dejjem business class siefer. L-imputat ressaq bħala xhud tiegħu lil Dr Ian Mizi White. kkonferma x-xhieda tiegħu li kien taha fl-14 ta' April 2015. 17 Nhar l-24 ta' Settembru 2019 18 U dan stante li l-proċeduri fil-konfront tiegħu kienu ntemmu definittivament. jixhed li kien tkellem mal-awditur John Lewis. Dr Agius Muscat qallu li huma bħala kunsilliera kienu intitolati li jsiefru in full business class u li kienu ntitolati wkoll għal spejjeż amministrattivi. Dr Agius Muscat staqsih testwalment is-segwenti "Jekk aħna naslu u nsibu mezz kif nikkepjaw li aħna nġibu discount fuq il-vjaġġar tagħna u effettivament l-administrative costs tagħna jiġu kkeppjati għal dak il-valur tad-discount, inti fl-opinjoni tiegħek aħna qegħdin nagħmlu xi ħaġa ħażina?". Il-parir li l-awditur tah kien li m'hemm assolutament xejn ħazin. B'hekk Dr Agius Muscat mar b'din il-proposta quddiem l-Eżekuttiv tal-Assoċjazzjoni u l-Eżekuttiv mexa ma' dik l-opinjoni. Dr Agius Muscat xehed li meta kienu jsiefru kienu jippreżentaw il-boarding card li fuqha kien hemm indikat l-ittra D (għal discount) u l-invoice manwali li kien ikun fiha in-numru tal-biljett u d-dettalji kollha. Apparti minn hekk id-delegat kien jircievi wkoll daily subsistence allowance li kienet madwar €239. B'deċiżjoni tal-eżekuttiv proprju minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja tal-assoċjazzjoni ġie deċiż li €139 mis-subsistence allowance kienu jmorru għand l-Assoċjazzjoni u l- kumplament għand il-membru. Din l-allowance ma kienx hemm il- ħtieġa li tiġi rifuża. Id-delegat kien ukoll apparti l-boarding card u l-invoice kien jippreżenta wkoll il-biljett tal-ajru li jkun uża. Dan kollu sar biex isostnu l-finanzjament tal-Asoċjazzjoni. Dr Agius Muscat spjega li s-segretarju tal-assoċjazzjoni ma setax jagħmel dak ix-xogħol kollu relatat ma safar waħdu u kien hemm il-ħtieġa li xi ħadd igħinu u daħlu ħaddiem klerikali ieħor li kien jieħu ħsieb li jara li l-biljetti jkunu ħarġu, u anki r-reservation tal-lukanda. Ir-rimbors kien jidħol fil-kontijiet tal-Assoċjazzjoni. Fl-aħħar tas-sena 2007 bdew jidħlu wkoll f'ta' individwi u dan sar biex min ried jieħu dik ir-responsabilita' jara li kollox isir biex jitnaqqas il-piż fuq l- amministrazzjoni minn ġo l-Assoċjazzjoni biex din tal-aħħar tiffoka wkoll fuq affarijiet oħra li effettivament kellha tidħol fihom bħala parti mir-rwol tagħha. Inkwantu għall-kunsilliera li aċċettaw li l-flus jidħlu fil-kontijiet tagħhom w allura kienu jieħdu ħsieb kollox huma, l-ispiża amministrattiva setgħet tinżamm minnhom anki għaliex kien hemm 19 Li ttella' bhala xhud mid-difiża fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2015 li kkonferma dak li xehed dwaru Dr Agius Muscat jikkonferma wkoll drabi fejn dak il-kunsillier kien iqabbad lil terza persuna li għax- xogħol imwettaq kien ikollha titħallas. Dr Agius Muscat insista li l-boarding pass li kienu jippreżentaw kien ikollu 'D' fuqu li jfisser discounted20. li d- L-uffiċjal prosekutur differenza fil-prezz spiċċat għand l-Assoċjazzjoni. Ħadd mid-delegati li kien jsiefru ma ħa xejn fil-but. Oltre dan ma jistax ma jiġix rilevat li ma tressaq ebda rappreżentant ta' bank lokali sabiex jippreżenta l- kontijiet tal-imputata sabiex jiġi verifikat dwar jekk kienx hemm xi rimborsi li rċevithom fil-kont personali tagħha u x'seta' sar minnu. Illi abbazi tal-insenjamenti fuq riportati l-Qorti ma tqisx li gie ppruvat li jeżistu l-estremi sabiex l-imputat jinstab ħati personalment ta' din l- imputazzjoni u dan billi rriżulta li huwa ma għamel ebda qliegħ għalih personali. Partikolarment jiġi nnutat li lanqas almenu tħarrku rappreżentanti ta' banek lokali sabiex jippreżentaw kontijiet bankarji tal-imputat sabiex b'xi mod tiġi sostanzjata tali imputazzjoni. Inkwantu għal dak li għandu x'jaqsam mal-imputazzjoni fil-kapaċita tiegħu ta' kunsillier u membru fl-Assoċjazzjoni rriżulta s-segwenti: • Mid-dokumentazzjoni eżebita jirriżulta li għal dak li jirrigwarda l- arranġamenti tas-safar ma rriżultat ebda email jew komunikazzjoni oħra fejn l-imputat ikkomunika huwa nnifsu mar-rappreżentant ta' KD Travel sabiex jieħu ħsieb li jinxtara l-biljett tal-ajru tiegħu. • L-imputat xehed li kienu jieħdu ħsieb l-istaff tal-Assoċjazzjoni jew għal dak li jirrigwarda biljetti tal-ajru. • Jirriżulta mill-atti li kienu qegħdin jinħarġu żewġ invoices – waħda manwali u l-oħra ġenerata mill-kompjuter. Il-prezz indikat fl- invoices ma kienx ikun l-istess nonostante li si trattava tal-istess titjira. Jirriżulta li l-aġent tal-ivvjaġġar kien jiġi dirett biex iniżżel bħala prezz l-ammont kollu tal-biljett tal-ajru nonostante li kien se jkun hemm xi skont fuqu. Dr Agius Muscat isostni li d-differenza fil- prezz li kienet qegħda tiġi mitluba minghand il-Kumitat tar- Regjuni kienet tirrapreżenta spejjeż amministrattivi. • In kontro-eżami pero Dr Agius Muscat xehed li fl-invoice ppreżentata lill- Kumitat Tar-Reġjuni ma kienx hemm imniżżel li kien hemm l-ispiża inklużi wkoll l-ispejjeż 20 Dan jirriżulta mid-dokumentazzjoni eżebita amministrattiva ġiet ikkepjata għal dak li jiswa a full flexible business class ticket li kienu intitolati għalih fi kwalunkwe każ. It-tnejn li huma daħlu fis- seħħ fl-1 ta' Jannar 2006. Jiġi nnutat li l-artikolu 4 tal-istess Decizjoni jipprovdi għal flat-rate travel allowance u l-artikolu 5 ghal flat-rate meeting allowance u jiġi speċifikat l-ammont applikabbli. • Qabel dawn iż-żewġ strumenti legali kien hemm viġenti wkoll strumenti legali oħrajn li naturalment ġew emendati. • Neil Grech Mifsud xehed li skont ir-regoli tal-Kumitat tar-Regjuni li kienet tapplika fiż-żmien relevanti, il-membri kienu jiġu rimborsati tal-biljett tal-ivvjaġġar abbażi tal-ispejjeż attwalment maħruga. • Illi kif diġa' ġie spjegat aktar 'il fuq dak li kien qiegħed jiġri f'ħafna mill-każijiet, fl-invoice manwali kien qiegħed jintalab ammont li ma kienx l-ammont li jkun effettivament tħallas lill-aġenzija tal- ivvjaġġar. Dr Agius Muscat isostni li din id-differenza fil-prezz kienet tirrappreżenta spejjeż amministrattivi li fl-aħħar mill-aħħar kienu intitolati għalihom. • Din il-Qorti wara li fliet sewwa l-atti u d-dokumenti ezebiti ma taqbilx ma tali sottomissjoni fis-sens li filwaqt li huwa minnu li kien hemm dritt għall-irkupru ta' spejjeż amministrattivi, l- ammont miżjud ma kienx dejjem spejjeż amministrattivi izda diversi drabi kien mezz sabiex l-Assoċjazzjoni jkollha aktar fondi a disposizzjoni tagħha sabiex ikunu jistgħu jintużaw per eżempju biex jiġi kopert il-ħlas tal-vjaġġ tas-segretarju eżekuttiv u sabiex jiġi impjegat persuna oħra biex igħin għal dak li jirrigwarda l-ivvjaġġar. jirrapreżenta • Infatti il-Qorti tal-Appell fil-kawża fl-ismijiet Il-Pulizija vs Ian Agius Muscat ikkonkludiet: Dwar spejjeż amministrattivi, skont ir-regolamenti u deċiżjonijiet tal- Kumitat tar-Reġjuni preżentati ossia l-ispejjeż amministrattivi li membri kienu intitolati għalihom kienu jirrigwardaw ix-xiri ta' biljetti tal- ivvjaġġar u għalhekk din il-Qorti interpretat dan bħala li jfisser li spejjeż amministrattivi ma kienux jinkludu dawk operattivi tal-uffiċċju tal- assoċjazzjoni. 22 Investigatur fl-OLAF li hija parti mill-Kummissjoni Ewropeja għalkemm indipendenti mill- Istituzzjonijiet Ewropej li xehed fis-seduta tal-10 ta' Jannar 2011 Omissis Illi għalhekk din il-Qorti tinterpreta dawn ir-regolamenti u deċiżjonijiet speċjalment 'Decision No 367/2005' u 'Decision No. 326' bħala li jfissru li l-membri kienu intitolati għal spejjeż amministrattivi rigwardanti ix- xiri ta' biljetti ta' vvjaġġar. • Din il-Qorti hawnhekk tirreferi għal dak li kkonkludiet il-Qorti tal- Appell fis-sentenza tagħha tad-19 ta' Frar 2019 fejn qalet hekk: Illi la darba din il-Qorti qieghda ssib li l-fatt li għall-istess titjira kienu jinħarġu żewġ invoices mill-aġenzija tal-ivvjaġġar, waħda miktuba bl- idejn b'ammont akbar minn dik kompjuterizzata, fejn filwaqt li l- Assoċjazzjoni kienet tħallas l-ammont li jidher fuq dik kompjuterizzata iżda kienet tippreżenta lil Kumitat tar-Regjuni dik miktuba bl-idejn, tista' titqies bħala messa in scena li waslet għal telf patrimonjali stante li l- assoċjazzjoni ġiet rimbursata aktar minn dak realment imħallas għat- titjira, din il-Qorti sejra tgħaddi biex tikkunsidra jekk mill-atti jirriżultax id-dolo tas-suġġett attiv u l-koxjenza tal-inġustizzja tal-profit. • Din il-Qorti taqbel ma tali konklużjoni fis-sens li l-ħruġ ta' żewġ invoices għal titjira waħda, li waħda minnhom kienet tkun bl-idejn mentri l-oħra kompjuterizzata bl-ewwel waħda tkun għal ammont ogħla mill-oħra u li tkun proprju l-invoice manwali li tiġi preżentata għall-ħlas ictu oculi hija messa in xena. • Stabbilit dan kollu din il-Qorti tqis li jeħtieġ li jiġi kkunsidrat l- element tad-dolo ossija l-intenzjoni tat-truffar li huwa meħtieġ sabiex jissussisti r-reat addebitat lill-imputat. Dan billi d-difiża ssostni li dan l-element huwa mankanti. Infatti d-difiża targumenta li l-intenzjoni kienet dejjem li jkun hemm trasparenza tant li kollox ġie dokumentat. • Illi d-difiża waqt it-trattazzjoni quddiem din il-Qorti kif presjeduta rreferiet għas-sentenza diġa surrifeta fl-ismijiet Il-Pulizija vs Dr Ian Agius Muscat deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali fuq ċirkostanzi u fatti kważi identiċi. Filwaqt li fil-liġi tagħna ma teżistix ir-regola tal-preċedent, madankollu din il-Qorti ma tqisx li għandha tiskarta faċilment il-konklużjonijiet raġġunti mill-istess Qorti Kriminali u għalhekk se terġa ssir referenza għall-istess aktar 'il quddiem. • Ġie argumentat li qabel xejn kien ittieħed parir minn awditur minn Dr Agius Muscat, liema parir imbagħad ġie imressaq quddiem l- Eżekuttiv. Dan il-fatt juri li l-intenzjoni qatt ma kienet li jkun hemm frodi jew ingann. • Tali parir diġa saret referenza għalih f'din is-sentenza u ġie ppruvat li l-Awditur John Alhammo. ta parir fis-sens li 'Is-sitwazzjoni kienet tali li mid-dokumentazzjoni li kont rajt dakinhar li kienet bażikament id- direttiva tal-Unjoni Ewropea, il-pożizzjoni kienet li jien tajt parir, fejn għidt li wieħed għandu jutilizza l-allowance li tingħata mill-Unjoni Ewropea ovvjament ukoll li inħoss li Local Councils jew inkella anke f'dan il-każ partikolari l-Council Association, marbutin bil-Public Procurement tal-Gvern, illi fejn jistgħu jimmassimizzaw sitwazzjoni illi pereżempju jekk qegħdin jagħmlu deals mat-tour operator għandhom ukoll minħabba ovvjament il-livell ta' attivita li jkun hemm jirrikjedu illi jieħdu discount fuq transazzjonijiet li jidħlu magħhom, ma' tour operators jew inkella wkoll ma' terzi persuni.' • Id-difiża saħqet ħafna wkoll fuq il-fatt li l-accounts tal-Assoċjazzjoni kienu jiġu awditjati. Huwa minnu li l-accounts tal-Assoċjazzjoni kienu jiġu awditjati kif issottomettiet id-difiża iżda dan xorta ma jfissirx li l-Assoċjazzjoni kienet qegħda tkun korretta f'dak li kienet qegħda tagħmel. Ġie spjegat infatti minn Tania Mercieca mill- Uffiċċju tal-Awditur Ġenerali23 li fiż-żmien relevanti tal-proċeduri odjerni, l-Uffiċċju kien jinkariga lil BDO biex iwettqu awditjar, u jgħaddu Management letter bl-informazzjoni li jkunu sabu. Kienu jittieħdu estratti mill-management letter u jiġu inklużi fir-rapport annwali tal-Awditur Ġenerali. Dan ir-rapport imbagħad kien jitqieghed jiġi tal-kamra ppubblikat. Stephen Palmier Delre spjega wkoll li l-audit report kien jiġi lill- sottomess Parlament u fl-aħħar imur quddiem il-Public Accounts Committee. Kwindi minn dan kollu jirriżulta li l-BDO kien subcontractor li fl- aħħar mill-aħħar kien jirrapporta lil National Audit Office. tar-Rappreżentanti u tal-Kunsilli Lokali, lil NAO, il-mejda fuq Raymond Carter, audit partner ma' BDO Malta, spjega li t-terms of reference taghhom kienu mal-NAO u kien messhom terminu ta' ħames snin li bdew mis-sena 2004 sas-sena 2008. Xehed li kienu jaraw li l-infieq mill-allokazzjoni li kien jagħti l-Gvern kien isir fil- parametri tal-liġi skont il-Financial Regulations tal-Kunsilli Lokali u li ma jkunx hemm ksur ta' regolamenti u liġi tal-Kunsilli Lokali. Spjega li kienu jigu preżentati b'sett ta' accounts u kienu jaraw li l- accounts huma kompluti (ma kienux jippreparawhom huma). Ħafna mill-Kunsilli Lokali kienu jagħtuhom financial statements skont it-templates. Il-liġi tistipula li s-segretarju kien responsabbli li jipprepara dawn il-financial statements. L-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali kienu jippreparaw management accounts skont it-template tagħhom u kellha accountant. Meta l-Assoċjazzjoni kienu jagħtuhom il-financial accounts huma kienu jieħdu kampjun tal- infieq u jaraw li qiegħed fil-parametri tal-liġi u għalhekk ma kienux jawditjaw il-figuri kollha. Dwar l-ivvjaġġar ukoll kienu jieħdu kampjun u kien jinqasam f'titjiriet, subsistence allowance u xi spejjeż anċillari. Ħafna mill-ispiża tal-ivvjaġġar kien jiġi rifuż minn xi istituzzjoni Ewropeja. Jixhed li huma kienu rrimarkaw għalfejn ir- rifużjoni kienet qegħda tidħol fl-accounts tal-LCA għaliex dawn kienu fuq bażi personali pero' ingħataw l-assigurazzjoni li LCA daħlet għar-responsabilita' li tagħmel l-infieq kollu hija u li tiġi 23 Seduta tal-15 ta' Mejju 2012 24 Audit Manager fl-NAO li xehed fis-seduta tat-28 ta' Gunju 2012 2525 Seduta tat-28 ta' Gunju 2012 rimbursata hija biex tissuplimenta l-allokazzjoni li tieħu mingħand il-Gvern billi r-rimbors kien ferm akbar mill-allokazzjoni tas- subsistence allowance li l-kunsilliera jieħdu mingħand il-Gvern. Huma m'għamlux reconciliation bejn l-invoices preżentati lill-Unjoni Ewropeja u kemm l-Assoċjazzjoni tħallset. Huma ma ċċekjawx jekk l-invoices li kienu jgħaddu lill-aġenzija tal-Unjoni Ewropeja kienux brfl-istess invoices. Huma kienu jivverifikaw il-pagamenti li kien qegħdin isiru lil KD Travel. Huwa kkonferma li fir-rapporti tas- snin 2004 sa 2007 ma kien hemm ebda kwalifika fuq l-audit reports. Jirriżulta li fil-Management Letter għas-sena li kienet tispiċċa fil-31 ta' Jannar 200426 ġie rrimarkat is-segwenti: 2626 Dok IA 12 A FOL 258 tal-proċess l-istadju se ssir referenza wkoll għal skambju ta' korrispondenza li kien hemm bejn is-Segretarju Ġenerali tal- Kumitat tar-Reġjuni, is-Sur Gerhard Grech Burlo’, u bejn Dr Ian Agius Muscat fil-kapaċita' tiegħu ta' Presidenti tad-delegazzjoni Maltija. ➢ Fil-Bidu tas-sena 2007 is-sur Grech Burlo’ kiteb hekk b'referenza għal verifiki li twettqu fis-sena 2006 rigward spejjeż tal-ivvjaġġar tal-membri tal-Kumitat tar-Reġjuni, fosthom ta' dawk tad- delegazzjoni Maltija. ➢ Dr Agius Muscat wieġeb permezz ta' ittra datata 9 ta' Frar 2007 fejn spjega li kien inħareġ tender fil-Gazzetta tal-Gvern u dan kien intrebaħ minn KD Travel Services Limited fil-11 ta' Lulju 2005. Ma' din l-ittra ġew annessi diversi dokumenti. Huwa bagħat ittra oħra fit-13 ta' Frar 2007. twettqet, kienet meħtieġa ➢ Fl-14 ta' Marzu 2007, is-sur Gerhard Grech Burlo’ bagħat ittra oħra lil Dr Agius Muscat fejn kiteb li wara li l-analiżi tad-dokumentazzjoni aktar mibgħuta informazzjoni u talab xi kjarifiki u elenka diversi punti, u infurmah ukoll li sakemm il-kjarifiki ma kienux se jiġu riżolti, ir-rimbors tal-ispejjeż relatati ma' safar tal-membri Maltin li l- arranġamenti tagħhom kienu saru ma' KD Travel bejn l-20 ta' Dicembru 2006 u d-data tal-ittra kienu sospiżi. Fl-istess ittra, is-sur Grech Burlo’ elenka l-proċedura li kellha tiġi adottata minn dakinhar 'il quddiem ossija: ➢ Fl-ittra tat-13 ta' April 2007 minn Dr Agius Muscat lis-Sur Grech Burlo’ għalkemm taħ tweġibiet għal kweżiti imqanqla, imkien ma jissemmew spejjeż amministrattivi. ➢ Fit-12 ta' Gunju 2007, Dr Ian Agius Muscat irċieva ittra mis-sur Grech Burlo’ fejn wara li dan tal-aħħar irrefera għall-ittra mibgħuta fl-14 ta' Marzu 2007 fejn kienet intalbet aktar informazzjoni dwar l-ispejjeż tal-ivvjaġġar tad-delegazzjoni Maltija bejn l-1 ta' Mejju 2004 u l-31 ta' Diċembru 2006, kiteb is-segwenti: ➢ Fis-6 ta' Lulju 2007, il-President, Viċi-President u membri tal- Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali ossija Michael Cachia Zammit, Dr Ian Agius Muscat, Noel Gil, Doris Griffin u Claudette Alhammo. in Zammit Pavia ottemperanza ma' dak mitlub minnu fl-ittra tat-12 ta' Ġunju 2007. bagħtu dikjarazzjomi • Fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Dr Ian Agius Muscat deċiża mill- Qorti tal-Appell Kriminali il-Qorti rreferiet kemm għall-parir li kien intalab mingħand l-awditur John Alhammo.; kif ukoll għall-fatt li l- maġġoranza tal-provi li ġew preżentati instabu fl-uffiċju tal- Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali kif ukoll għand l-aġenzija tal- ivvjaġġar wara li ufficjali tal-OLAF u IAID għamlu on the spot checks u staqsiet jekk persuna li jkollha l-intenzjoni li tiffroda tagħmilx it-talbiet tagħha għal awment fil-prezz li għandu jitniżżel fil-manual invoice, bil- miktub permezz ta' ittri elettroniċi u jekk iżżomx kopji tal-ittri elettroniċi fil-files tagħha? Fuq l-istess punt, tistaqsi jekk persuna li jkollha intenzjoni kriminuza, żżomx l-invoices kemm dawk miktuba bl-idejn li din il-Qorti ssejjaħ manual invoice u dik kompjuterizzata li juru ammonti differenti għall-istess titjira fil-files tal-istess assoċjazzjoni? Il-Qorti tal-Appell Kriminali ġustament ukoll ġibdet l-attenzjoni għall-fatt li waqt il-kontro-eżami ta' Dr Ian Agius Muscat huwa ntalab jikkonferma ittra elettronika waħda, ossia dik datata s-sbatax (17) ta' Marzu tas-sena elfejn u ħamsa (2005), iżda ma ntalbux kjarifiki dwar ittri elettroniċi oħra mibgħuta minnu jew mill-Assoċjazzjoni u lanqas ma ntalbet spjegazzjoni ta' dak li skont mill-atti jirriżulta li l- appellant kien bagħat bħala spjegazzjonijiet lil Gerhard STAHL fl- elfejn u sebgħa (2007) dwar prezzijiet ta' titjiriet li jinstabu f'NT2 ossia fis-seba' volum preżentat minn Neil Zerafa. Referenza ssir ukoll għall-istess sentenzi li l-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza suċċitata kkwotat senjatament 'Il-Pulizija (Spettur Kevin J. Van Colen) (Spettur Ian J. Desira Buttigieg) vs Joseph Alhammo. (Karta tal-Identita' Nru.: 252360M) Joseph Manuel Di Bartolo (Karta tal-Identita' Nru.: 36103M), fejn fost numru ta' kunsiderazzjonijiet, gie kkunsidrat li: 'Kwantu jirrigwarda l-element formali, cioe' kwantu jirrigwarda d-dolo ta' dan ir-reat ta' truffa, jingħad illi jrid ikun hemm qabel xejn l- intenzjoni tal-frodatur li jipprokura b'ingann il-konsenja tal-flus jew oġġett li jkun, fi profitt ingust tiegħu. L-inġustizzja tal-profitt tohroġ mill-artikolu 308 tal-Kodici Kriminali fejn il-kliem "bi ħsara ta' ħaddiehor" ma jhallux27 dubbju dwar dan. Jiġifieri biex ikun hemm l- element intenzjonali tar-reat ta' truffa, hemm bżonn li s-suġġett attiv tar- reat fil-mument tal-konsumazzjoni tiegħu ikun konxju tal-inġustizzja tal- profitt, u b'dan il-mod leġittima produttivita' tal-profitt hija bizzejjed biex teskludi d-dolo.' Sentenza ta' ċertu importanza hija dik fl-ismijiet 'Il- Pulizija kontra Charles Schembri Cachia'29 fejn fost numru ta' kunsiderazzjonijiet, ġie kkunsidrat li: 'F'dan l-isfond, din il-Qorti trid tiddeċiedi l-ewwel, jekk 27 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar is-6 ta' Ottubru, 2015 (Kumpilazzjoni Nru: 455/2005) 28 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar is-7 ta' April, 2009 (Numru: 900/2003) 29 Deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-22 ta' Frar,1993 jirriżultax l-element formali tar-reat ċjoe' jekk kienx hemm l-intenzjoni da parti ta' l-imputat li jiddefrawda lill-Busuttil cjoe' jekk kellux l-intenzjoni li jipprokura is-sehem imsemmi b'ingann b'mod li dan ikun qed isir bi profitt inġust tiegħu. F'dan ir-rigward din il-Qorti diġa qalet illi huwa essenzjali li fil-mument tal-konsumazzjoni tar-reat, l-imputat irid jkun konxju tal-inġustizzja tal-profit. Fuq dan, din il-Qorti ħasbet fit-tul, u qegħda tasal ghal konkluzzjoni illi ghalkemm l-imputat certament kellu l- intenzjoni li jottjeni l-oġġetti tad-deheb, għaliex kellu bżonnhom biex jirhanhom mingħand l-imsemmi Busuttil u ottjenihom, permez ta' gidba, permezz ta' ingann, fl-istess hin din il-Qorti m'ihiex soddisfatta mill- asjem tal-provi, illi l-imputat f'dak il-mument kellu l-intenzjoni li jiffrodah fis-sens illi din il-Qorti, għandha dubbju ragjonevloli illi seta' jkun li l-intenzjoni tal-imputat kienet illi jottjeni dak id-deheb għaliex momentarjament kellu bżonn illi permezz tiegħu jottjeni self, pero' mhix sodisfatta illi kellu ukoll l-intenzjoni li ma jħallasx lura lil De Flavia. Dak li evidentement ġara, kien illi l-imputat ma ippretendiex, l-ewwel illi se jġib ruħu fi problemi finanzjarji li sab ruhħu fihom daqstant immedjatment, it- tieni, li probabilment immaġina li seta' jottjeni posponiment tal-pagament mingħand De Flavia peress illi kienu fl-istess negozju. Din il-Qorti bilfors trid tirreferi, kwantu jirrigwarda dan ir-reat tat-truffa, għall-mument tal- konsumazzjoni tiegħu, li ma jistax ikun ħlief dak il-mument illi fih ikkonvinċja lill-Busuttil jikkonsenjalu d-deheb imsemmi.' • Il-Qorti wara li qieset l-assjem tal-provi prodotti tqis li ma ġiex ippruvat oltre d-dubbju dettat mir-raġuni li l-imputat kellu d-dolo biex jifroda. Din il-Qorti tirreferi għal uħud mill-kunsiderazzjonijiet magħmula mill-Qorti tal-Appell Kriminali fosthom il-fatt li ttieħed parir minn awditur minn Dr Agius Muscat u li l-accounts kienu awditjati li għalkemm fil-kors ta' dawn il-proċeduri rriżulta li ma kienux isiru ċertu verifiki, biss pero' l-fatt li l-accounts kienu anki mpoġġija fuq il-mejda tal-Kamra tar-Rappreżentanti tat ċertu serħan il-moħħ lill-membri li l-affarijiet kienu mexjin sew30. Ukoll, mid-dokumenti eżebiti jirriżulta li fuq kull boarding pass li ġie ppreżentat lill-Kumitat tar-Reġjuni kien hemm l-ittra 'D'. Ma ġiex kontradett li din l-ittra tfisser li l-biljett tal-ajru kien discounted. Għaldaqstant kien hemm indikazzjoni ċara li fuq il-ħlas għall-biljett tal-ajru kkonċernat kien hemm skont. Għalhekk ma jistax jingħad li kien hemm tentattiv ta' xi ħabi li kien hemm skont fuq il-prezz tal- biljett tal-ajru. Setgħu saru verifiki mill-ewwel għaliex dik l- tar-Reġjuni mill-kunsillier informazzjoni lill-Kumitat ingħatat 30 Din il-Qorti ma hijix konvinta li għaliex id-dokumenti ma nħbewx dan ifisser neċessarjament li ma kienx hemm dolo Għalhekk jekk ġiet preżentata invoice manwali fejn fiha kien qed jintalab il-ħlas għal fully flexible business ticket, mentri fil- boarding pass kien hemm l-ittra 'D' messu kien evidenti li l-prezz imħallas kien żgur anqas minn dak indikat. L-imputat kien iħalli f'idejn ħaddieħor għall-arranġamenti tal- biljetti tal-ajru u tal-invoices manwali. Ma ġiex ippruvat li huwa b'xi mod ried jinganna. Oltre dan kien hemm l-ittra mis-Sur Stahl lill-President tal- Assoċjazzjoni tat-12 ta' Ġunju 2007 fejn ingħatat l-impressjoni li s- sitwazzjoni kienet iċċarat ruħha. Ma jistax ukoll ma jiġix sottolineat li l-Prosekuzzjoni ma ressqitx prova minn rappreżentanti ta' banek lokali sabiex tinġieb il-prova dwar il-kontijiet tal-imputata, u d'altronde lanqas tal-Assoċjazzjoni. Naqset ukoll li tistaqsi in kontro-eżami dwar dokumentazzjoni eżebita minnha stess rigwardanti l-invoices u l-biljetti tal-ajru. Għalkemm kif diġa ingħad, id-dolo ma ġiex ippruvat dan ma jfissirx li l-affarijiet li saru kienu korretti. Iżda hawn qegħdin fil-kamp kriminali w allura huma biss il-provi quddiem il-Qorti li jridu jiġu evalwati. Għaldaqstant l-imputat mhux se jinstab ħati ta' din l-imputazzjoni. Approprjazzjoni Indebita Illi l-imputat jinsab addebitat ukoll b'approprjazzjoni indebita fl- ammont ta' aktar minn €2,329.37 u dan fuq medda ta' snin. L-artikolu 293 tal-Kodiċi Kriminali jistipula: Kull min japproprja ruħu, billi jdawwar bi profitt għalih jew għal persuna oħra, minn ħaġa ta' ħaddieħor li tkun ġiet fdata jew ikkunsinnata lilu taħt titolu illi jġib miegħu l-obbligu tar-radd tal-ħaġa jew li jsir użu minnha speċifikat, jeħel, meta jinsab ħati,....… Għar-rigward tar-reat ta' mizapproprjazzjoni referenza ssir għas- sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Enrico Ellul Lanfranco u Edwin Ellul Lanfranco 31 fejn il-Qorti elenkat l-elementi ta' dan ir-reat: "Dana r-reat iseħħ meta wieħed (1) jirċievi flus jew xi ħaġa oħra mingħand xi ħadd; (2) bl-obbligu li jrodd dawk il-flus jew dik ix-xi ħaġa lura jew li jagħmel użu minnhom b'mod speċifiku; (3) u minflok ma jagħmel hekk idawwar dawk il-flus jew dak l-oġġett bi profitt għalih jew għal ħaddiehor." 1, p. 276)" Fis-sentenza Il-Pulizija vs. Dr. Siegfried Griffin Pisani Cesare il-Qorti ta' l- Appell Kriminali rriteniet li : "[...F]il-każ ta' flus li jkunu qed jinżammu minn xi ħadd biex dawn eventwalment jiġu ritornati lil sidhom, in-nonrestituzzjoni tagħhom tista' tammonta għal approprjazzjoni indebita [...]. 31 Deċiża fid-9 ta' Gunju, 1998. Ara wkoll The Police vs Keith Arthur Galea Curmi deċiża fl-4 ta' Frar 2013 32 23 ta' Diċembru 2003 L-essenza vera ta' dan ir-reat huwa l-abbuż tal-fiduċja tal-persuna li tkun iddisponiet mill-ħaġa bħal li kieku kienet tagħha 'uti dominus', tarroga lilha nnifisha poteri li jappartjenu lis-sid u b'hekk jagħmel ħsara lill-proprjeta' ta' ħaddiehor. Illi fil-kwadru tal-fatti fuq esposti din l-imputazzjoni ma tirriżultax li ġiet ippruvata u dan billi l-elementi rikjesti sabiex tinstab reita' mhumiex kollha preżenti. Il-kwistjoni f'dan il-każ tirrivolvi ruħha dwar dritt ta' rimbors ta' flejjes li jkunu diġa tħallsu jew mill- Assoċjazzjoni jew inkella mid-delegat f'dan il-każ l-imputata. tħallsu mill-Kumitat tar-Regjuni ma tħallsux taht xi titolu hekk kif stipulat fil-liġi tagħna. Hawn ma skattatx ir-relazzjoni ta' pussessur u l-ġurisprudenza. sempliċiment persuna siefret fuq xogħol u talbet rimbors tal-ispejjeż tal-vjaġġ. jitkellmu dwarha l-awturi u Kompliċita' fil-Falsifikazzjoni Illi l-imputat qieghed jiġi addebit bi ksur tal-artikoli 42 u 188 tal- Kodiċi Kriminali u dan billi meta diversi drabi kien isiefer u jippreżenta l-invoice manwali mħejjija mill-aġenzija tal-ivvjaġġar ma kienetx tirrifletti l-valur veru tal-prezz tal-biljett tal-ajru iżda kien qieghed jintalab ammont oltre mill-prezz li effettivament tħallas lill- aġenzija tal-ivvjaġġar. Referenza ssir għal dak li ntqal fis-sentenza fl-ismijiet Caruana Dalli vs Glen Sheldon "Illi permezz ta' l-imputazzjonijiet tlieta sa tmienja l-imputat qed jigi addebitat b'diversi forom ta' falsifikazzjoni. Illi fil-fatt il-Liġi tagħna tipprovdi kemm dwar 'l hekk imsejjaħ falz materjali kif ukoll 'l hekk imsejjaħ falz ideoloġiku. Id-differenza bejn dawn il-forom ta' falsifikazzjoni toħroġ ċara minn dak li qalet il-Qorti tal-Appell Kriminali: Id-differenza bejn il-falz materjali u l-falz ideoloġiku hi spjegata mill-awturi b'dan il-mod: fil-waqt li fil-każ tal-falz materjali d-dokument jiġi falsifikat fl- essenza tiegħu, fil-każ tal-falz ideoloġiku d-dokument ikun falsifikat biss fis- sustanza tiegħu u ċioe fil-kontenut ideali tiegħu; ikun hemm falsita materjali meta d-dokument ikun wieħed mhux ġenwin (jiġifieri meta d-dokument ikun issubixxa alterazzjonijiet wara l-formazzjoni definittiva tiegħu), mentri fil- falz ideoloġiku, għalkemm id-dokument ikun ġenwin "non e' veridico perche' colui che lo ha formato gli fa dire cose contrario al vero".35 Illi f'l-istess każ hawn fuq kwotata dik il-Qorti segwiet id-dottrina dwar il- falz ideoloġiku u l-falz materjali abbraċċjata kemm minn Antolisei kif ukoll minn Attard Cachia. Fi kliem Manzini jkun hemm falzita' materjali meta d- dokument ikun wieħed mhux ġenwin (jiġifieri jew meta l-awtur apparenti ma jkunx l-awtur reali tad-dokument jew meta d-dokument ikun issubixxa alterazzjonijiet wara l-forma definittiva tiegħu). Min-naħa l-oħra l-falz ideoloġiku meta għalkemm id-dokument ikun ġenwin 'non e' veridico, perche' colui che lo ho formato gli fa dire cose contrarie al vero.' L'Antolisei jelabora fuq dan il-punt u jgħid: 34 Deċiża fil-11 ta' Settembru, 2012 mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali 35 Caruana Dalli vs Paul Di Bartolo Appell Kriminali deciż 17.10.1997. Illi l-imputat qiegħed jiġi akkużat b'kompliċita' fil-falz ideoloġiku. Abbazi tal-assjem tal-provi u insenjamenti appena riportati din il- Qorti tikkonkludi li fil-fatt l-imputat meta kien qieghed jippreżenta l- invoice manwali lill-Kumitat tar-Regjuni bl-indikazzjoni biss li kien il- prezz tal-biljett tal-ajru tista' titqies bħala li kien qiegħed jagħmel dikjarazzjoni falza għaliex dak il-prezz ma kienx verament jirreferi għall-prezz li kien se jithallas għat-titjira ut sic iżda kien hemm ammont miżjud li kien qiegħed jiġi inkluż mal-prezz għar-raġunijiet fuq indikati. Iżda jrid jiġi ppruvat li dan kien qiegħed isir xjentement, prova li ma nġabitx. Għalhekk l-imputat mhux se jinstab ħati ta' din l-imputazzjoni. Dwar l-aggravanti ai termini tal-artikolu 141 tal-Kodiċi Kriminali dan ma jistax jirriżulta stante li jrid ikun hemm dikjarazzjoni ta' ħtija ta' xi reat preventivament. Decide Għal dawn il-motivi din il-Qorti ma ssibx lill-imputat ħati tal- imputazzjonijiet miġjuba fil-konfront tiegħu u tilliberah mill-istess. Dr Josette Grech Cachia LL.D Maġistrat