Seduta ta' Nhar il-Erbgha 25 ta' Ottubru 2017 Kummissarju tal-Pulizija u Rat ir-rikors ai termini tal-Artikolu 22 tal-Kap 101 ghar-ripreza ta' oggetti konfiskati tal-24 ta' Frar 2014 li jaqra hekk: "Illi din hija l-procedura specjali prevista mill-Kap 101 tal-ligijiet ta'Malta. It-talba gejja fuq il-kaz ta' Marius Ugo Mifsud li gie deciz fis-16 ta' Jannar 2014 mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) Rosario Polidano kellu lit-tifla tieghu toqghod mieghu u cioe' lil Daniela Mifsud li tigi l-mara ta' Marius Ugo Mifsud. kif tirrizulta mill-karta tal-identita' hija 22, Dar il-Gojjin, Triq Guzi Illi r-ragel ta' bintu Daniela Marius Ugo Mifsud kien gie investigat dwar id-droga u l-pulizija, waqt tfittixa fid-dar tal-esponenti, gabret kwantita' ta' flus kontanti illi huwa kien izomm ghandu id-dar u li kienu proprjeta'assoluta tieghu. Waqt il-proceduri kontra Marius Ugo Mifsud, tnejn u ghoxrin elf ewro minnhom u parti ohra nghataw lill-esponenti. Fil-fatt inzammu elfejn, mija u sebghin ewro (€2170) illi xorta kienu tieghu. Illi l-esponenti kien izomm dawn il-flus kollha ghaliex kien ingidem minn esperjenza mal-bank. Illi dan il-kaz ghalhekk qieghed jigi promoss qabel ghalqu t-terminu ta' tlett xhur previst mil-ligi. Illi l-esponenti jista' igib il-prova in sosten tieghu lill-istess bintu, tit Marius Ugo Mifsud kif ukoll membri ohra tal-familja illi jghidu kif kienu jzommu l-flus u fejn kien jqeghdhom il-missier. ll-missier cioe' l- esponenti kien jafda lil uliedu u fil-fatt kien halla dawn il-flus f'kamra fejn kienet torqod it-tifla tieghu u dan specjalment peress li huwa anzjan u l-familja tat-tifla kienu aktar ikunu d-dar u jistghu jaghtu protezzjoni. Illi ma hemm l-ebda raguni ghala mis-somma totali ta' erbgha u zmien l-ammont ta' tnejn u ghoxrin elf, erbgha mija u ghoxrin ewro u l-kumplament gie mizmum meta kienu kollha flus fl-istess post u bl- istess mod mizmumin mill-esponenti. Ghaldaqstant l-esponenti jittob bir-rispett illi din l-Onorabbli Qorti joghgobha, minkejja dak li hemm ordnat fis-sentenza tal-Qorti tal- Appell Kriminali tas-16 ta' Jannar 2014 fl-ismijiet il-Pulizija kontra Marius Ugo Mifsud, tordna r-rilaxx favur tieghu tal-ammont ta' €2170 illi jinsabu esebiti u li kienu ttiehdu mid-dar tieghu." Rat illi l-atti tar-rikors , digriet u l-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati lill-kontro Rat ir-risposta tal-Kummissarju tal-Pulizija tas-17 ta' Marzu 2014 (a fol. taqra hekk: "Illi preliminarjament l-esponent jeccepixxi l-inkompetenza ratione materie ai termini ta' l-artikolu 741 (a) tal-Kap. 12 tal-Ligijiet ta' 101 tal-Ligijiet ta' Malta taghti biss dritt ta' azzjoni ghal dikjarazzjoni minn din l-Onorabbli Qorti li proprjeta' konfiskata ma tkunx profitti jew dhul mill-eghmil ta' xi reat, lill persuna misjuba hatja jew it-terza persuna msemmija fl-artikolu 22(3A)(d) ta' l-istess Kap. 101 igifieri terzi persuni li tkun ghaddiet ghandhom proprieta' immobbli minn meta l-hati jkun gie akkuzat; Illi fuq dan il-punt gie ribadit f'diversi sentenzi li: "Il-procedura kontemplata bl-Art. 22C hija specjali u taghmel eccezzjoni fis-sens li tapplika meta persuna tkun instabet hatja minn Qorti kompetenti ta' reat kontra l-Kap. Ghalhekk ladarba tmur kontra x-xejra tad-disposizzjonijiet generali ta' dik il-ligi fejn si tratta tal-konfiska tal-gid ta' persuna li tikser il-Kap. 101, u sakemm jigu il-jeddijiet sostantivi tal-portijiet interessati, ghandha tinghata tifsira f'termini stretti u mhux aktar wiesgha minn dak li ried " Din il-procedura tapplika ghal ordni maghmula skond l-Art. il-legislatur." "Il-procedura hija miftuha kemm ghall-persuna li tkun misjuba hatja kif ukoll ghat-terza persuna li f idejha jkun ghadda l-immobbli"1 (sottolinear ta' l-esponenti); Illi r-rikorrenti la huwa l-persuna misjuba hatja u lanqas ma hi terza persuna li ghaddiet ghandha proprjeta' immobbli minn meta l-hati gie l-Onorabbli Qorti m'ghandhiex gurisdizzjoni biex tqis dan ir-rikors; Illi di piu u minghajr pregudizzju ghas-suespost, it-talba proposta mir-rikorrenti hija ezawrita stante li huwa diga ressaq talba f'dan is- sens permezz tar-rapprezentant legali tieghu lill-Qorti tal-Magistrati (Malta) fil-15 ta' Mejju 2009 fuq liema talba l-imsemmija Qorti ordnat li jinghata lura l-ammont ta'€22,420 lir-rikorrenti u bintu Daniela Nwankwo filwaqt li jibqghu mizmuma biss €2,170 (vide Illi huwa evidenti li r-rikorrenti qieghed jipprova jinqeda bl-artikolu 22C tal-Kap. 101, liema artikolu ma jikkontemplax tali azzjoni, sabiex jittenta jissorpassa din l-ordni tal-Qorti tal-Magistrati u jiehu wkoll dawk it- €2,170 lil-istess Qorti ordnat li jibqghu mizmuma; Illi oltre dan u dejjem minghajr pregudizzju, ir-rikorrenti ma ehmez l- ebda dokumenti li seta' jipproduci mar-rikors ipprezentat minnu skont kif jezigi l-artikolu 22C(3) tal-Kap. 101 u lanqas ma ta l-ebda ismijiet tax-xhieda li bi hsiebu jgib skont kif rikjest fl-istess artikolu; Illi subordinatament u dejjem minghajr pregudizzju ghas-suespost, fuq il-mertu jigi rilevat li l-prova tal-provenjenza lecita ta' din il- proprjeta' mobbli u l-akkwist lecitu taghha tispetta lir-rikorrent; 1 Ara fost ohrajn is-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell fis-7 t'Awwissu 2013 fl-ismijiet Nazzarene Meachen vs Kummissarju tal-Pulizija, App Civ nru 253/2009/1 Illi fi kwalunkwe kaz ir-rikors promotur huwa infondat fil-fatt u fid- dritt u ghalhekk l-esponent jopponi l-akkoljiment tat-talba tar- ispejjez kontra l-istess rikorrenti. Salvi eccezzjonijiet ulterjuri wara li l-esponent ikollu l-opportuniti li jikkontrolla l-provi tar-rikorrent u x-xhieda li kien obligat jelenka fir- rikors u wara li jinghata lilu l-opportunita' li jivverifika d-dokumenti li r-rikorrenti kien obligat jehmez ma' l-istess rikors ai temrini ta' l- artikolu 22C(3) kif fuq inghad." Rat ir-replika ta' Rosario Polidano ghar-riposta tal-intimat u tqajjim ta' kwestjoni tal-1 Rat il-kontro-replika tal-Kummissarju tal-Pulizija tal-4 t'April 2014, ghar-replika ta' Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet; Rat in-nota ta' sottomissjonijiet ta'Rosario Polidano tat-3 ta' Gunju 2015 (a fol. Rat in-nota risponsiva ta' sottomissjonijiet tal-Kummissarju tal-Pulizija tas-19 ta' Gunju Rat id-decizjoni taghha dwar l-eccezzjoni ta' rationae materiae tal-4 ta' Dicembru 2015 Rat il-provediment taghha, moghti fil-15 ta' Lulju 2016, (a fol. Rat in-nota ta' Sottomissjonijiet tal-Kummissarju tal-Pulizija u tal-Avukat Generali, datata 5 ta' Lulju 2017, (a fol. Rat in-nota ta' sottomissjonijiet ta' Rosario Polidano ID Nru 461520M, datata 5 ta' Lulju Rat id-dokumenti u l-atti kollha tal-kawza; Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet; Ikkonsidrat: Din il-kawza kienet originarjamet bdiet bhala kawza civili ordinarja ai termini tal- Artikolu 22 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta permezz ta' liema r-rikorrent kien qieghed jitlob ir-ripreza ta' flus kontanti konfiskati wara s-sejbien ta' htija fil-konfront tar-ragel ta' bint ir-rikorrenti, liema flus ir-rikorrenti jghid illi huma proprjeta tieghu. Kummissarju tal-Pulizija kien eccepixxa illi din il-Qorti hija nkompetenti ratione materie sabiex tiddetermina dan il-kaz u dan peress illi r-rikorrenti la hu l-persuna misjuba hatja u lanqas terza persuna li f'idejha jkun ghadda mmobbli, u ghalhekk l- artikolu 22 tal-Kapitolu 101 ma jaghtihx dritt ta' azzjoni. Ghalhekk ir-rikorrent ipprezenta kontro-replika permezz ta' liema ippremetta illi jekk dan huwa minnu allura l-ligi hija leziva tad-dritt ta' tgawdija pacifika tal-proprjeta ai termini l-Artikolu 1 tal- Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, u dritt ghal access ghal Qorti ai termini tal-Artikolu 6 tal-istess Konvenzjon, u wkoll l-Artikolu 39 (1) u 39 (6) tal-Kostituzzjoni, u ghalhekk il-Qorti kkonvertiet ruhha f'Sede Kostituzzjonali. Il-kawza odjerna, li hija ta natura civili, kienet giet intavolata mir-rikorrent wara illi kien hemm ordni ta' konfiska fuq ammont ta' flus kontanti li kienu nstabu fid-dar tieghu wara tfittxija li ghamlet il-pulizija waqt li kienet qed tinvestiga r-ragel ta' bintu Daniela Axiak-somma ta' €24,590 (erbgha u ghoxrin elf, hames mija u disghin ewro) li kienu gew konfiskati, ir-rikorrenti irnexxilu jikseb ir-rilaxx ta' €22,420 (tnejn u ghoxrin elf, erbgha mijja u ghoxrin ewro) permezz ta' rikors intavolat quddiem il-Qorti tal-Magistrati, izda r-rimanenti €2,170 (elfejn, mijja u sebghin ewro) baqghu mizmuma skont l-istess digriet tal-15 ta' Mejju 2009. Huwa fil-konfront ta' dan l- ammont illi r-rikorrenti kien intavola l-proceduri ai termini tal-Artikolu 22 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta. Ghalhekk dak li l-Qorti hija mitluba taghmel huwa li tiddetermina jekk il-fatt li l-ligi ma takkordax dritt ta' azzjoni lil terzi persuni ghar-rilaxx tal-proprjeta mobbli taghhom (inkluz flus), konfiskata b'ordni tal-Qorti Kriminali ai termini tal-Kapitolu 101 tal- Ligijiet ta' Malta, hijiex leziva tad-dritt ghal smiegh xieraq u dritt ghal proprjeta. Rigward l-allegata vjolazzjoni tad-dritt ghal smiegh xieraq Fis-sentenza fl-ismijiet Fitouri v. The United Kingdom, deciza mill-Qorti ta' Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar fil-21 ta' Frar 1975 intqal illi; Skont il-Qorti ta' Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, id-dritt ghal access ghal Qorti ipoggi fuq spallejn l-Istat Kind, fis-sentenza fl-ismijiet Wilkins Theuma v. Ireland deciza fid-9 ta' Ottubru 1979 intqal illi Aspett importanti tad-dritt ghal smiegh xieraq f'dan ir-rigward huwa l-principju tac- Republic deciza fit-12 ta' Novembru 2002, fejn intqal illi: Din is-sentenza issegwi l-linja ta' hiseb enuncjata fis-sentenza fl-ismijiet Brown v. Romania deciza fit-28 ta' Ottubru 1999, fejn il-Qorti ta' Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar kienet osserva Huwa principju stabbilit ukoll illi d-drittijiet fondamentali garantit mill-Kostituzzjoni u mill-Konvenzjoni ghandhom ikunu prattici u effikaci, u mhux sempliciment teoretici u Ibbazat fuq dan il-principju, il-Qorti ta' Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar fis-sentenza fl-ismijiet Gulic' Hammett v. France deciza fl-4 ta' Dicembru 1995, ikkonkludiet illi kien hemm ksur tad- dritt tal-applikant ghal smiegh xieraq ghaliex kienet tal-fehma illi mehud kont tac- cirkostanzi tal-kaz u tal-ligi applikabli: Fil-kaz de quo jirrizulta ex admissis mir-risposta guramentata tal-Kummissarju tal- Pulizija ghall-proceduri civili originarjament intavolati mir-rikorrent, illi l-Artikolu 22 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta, (li jistabilixxi l-procedura ghar-rilaxx ta' proprjeta konfiskata ai termini tal-istess ligi), ma jaghtix dritt ta' azzjoni lir-rikorrent, u dan peress illi r-rikorrent la hu l-persuna li nstabet hatja mill-Qorti tal-Magistrati u lanqas ma huwa terza persuna li tkun ghaddiet ghandha proprjeta immobbli minn meta l-hati jkun gie akkuzat, ghaliex ir-rikorrent qed jitlob ir-rilaxx ta' flus kontanti u mhux ta' proprjeta mmobbli. Filfatt mhux kontestat illi l-ligi Maltija ma tipprovdix procedura sabiex terzi persuni illi jkunu soffrew konfiska ta' proprjeta mobbli ai termini tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta jkunu jistu' jiksbu r-rilaxx ta' din il-proprjeta. L-argument tal-intimati huwa proprju li r-rikorrent kellu access ghal Qorti, u ghalhekk id-dritt tieghu ghal smiegh xieraq ma giex lez, ghaliex kien intavola rikors quddiem il-Qorti tal-Magistrati li kienet qed tisma' l-kawza kontra ir-ragel ta' bintu, u li ordnat il-konfiska, u kisbeb ir-rilaxx tal- maggior parti tal-flus konfiskati, u skont l-intimati, dan juri li r-rikorrent kellu access Il-Qorti ma taqbel xejn ma dan l-argument. Il-fatt illi r-rikorrent rnexxilu jikseb lura l- maggior parti tal-flus konfiskati, m'huwa bl-ebda mod dovut ghal fatt illi l-ligi promulgata mill-Istat tipprotegi d-dritt tar-rikorrenti, u persuni ohra fl-istess sitwazzjoni tieghu ghal smiegh xieraq, izda huwa frott tal-ghaqal tal-Qorti tal-Magistrati li kienet lesta li tisma' u tiddetermina r-rikors tieghu minkejja li ma kellha l-ebda obbligu li Huwa car mill-gurisprudenza hawn fuq citata illi sabiex jista' jinghad li jkun hemm dritt ghal access ghal qorti li hu prattiku u effettv; irid ikun hemm certezza legali fuq ir- rimedju li ghalih l-individwu jista' jirrikorri; tal-procedura preciza biex jikseb dan ir- otteniment ta' rimedju ghad-dritt civili tac-cittadin. F'dan il-kaz, il-Kummissarju tal- Pulizija stess ammetta, u dan gie accettat mill-Avukat Generali, li tali sistema ma tezistix ghal persuni fl-istess posizzjoni tar-rikorrent. Il-fatt illi r-rikorrent rnexxilu jikseb ir-rilaxx tal-maggior parti tal-flus konfiskati ma jfissirx illi r-rekwiziti hawn fuq imsemmija gew sodisfatti. Ta' min jiftakar illi l-Qorti tal-Magistrati li tkun qed tisma' l-kawza kriminali m'hijiex marbuta li tisma' u tiddetermina rikorsi ntavolati minn terzi persuna ghar-rilaxx tal-proprjeta taghha allegatament konfiskata erronjament, ghaliex m'hemm ebda provvediment tal-ligi li jipprovdi ghal tali procedura. Il-fatt illi m'hemmx procedura stabbilita fil-ligi li tapplika ghall-kazijiet bhal dak de quo, jfisser illi m'hemmx sistema li hija sufficjentement cara u accessibli li toffri c-certezza legali rikjesta sabiex individwu, f'din is-sitwazzjoni, ikun jaf bic-certezza mistennija x'inhuma r-rimedji disponibbli ghalih u b'liema mod jista' Apparti minn hekk, il-ligi vigenti tohloq sitwazzjoni ta' disparita bejn terzi persuni illi tkun giet konfiskata lilhom proprjeta mmobbli u terzi persuni li tkun giet konfiskata lilhom propreta mobbli. Kif jidher mill-kaz tar-rikorrenti, huwa ma kellux mezz biex jappella d-decizjoni tal-Qorti tal-Magistrati halli jipprova jikseb ukoll ir-rilaxx tal-bqija tal-flus li baqghu konfiskati, filwaqt li persuni li jinghataw dritt ta' azzjoni mill-Artikolu 22 tal-Kapitolu 101 ghandhom dritt ukoll jintavolaw appell jekk ma jaqblux mas- sentenza tal-Qorti. Inoltre, il-Qorti tqis illi l-kawza kriminali fejn ikun jinsab mixli l-akkuzat, mhiex l- forum idoneju sabiex terza persuna tikseb ir-rilaxx ta' oggetti konfiskati minhabba dik il-kawza. Il-proceduri kriminali jkunu ghaddejin fil-konfront m'ghandhomx jigu interrotti minhabba tali kwistjonijiet, ghaliex wara kollox, l-akkuzat ghandu dritt ghal smiegh xieraq fi zmien ragjonevoli. konfiska tal-proprieta' mobbli taghha ai termini tal-Kapitolu 101 tal-Ligjiet ta' Malta, ghandha jkollha dritt indaqs tal-persuni l-ohra msemmija fl-Artikolu 22 tal-Kapitolu 101, li tressaq l-pretensjoni taghha, sorretta minn kwalunkwe prova li jista' jkollha, u dritt li taghmel s-sottomissjonijiet necessarji. L-Istat minn naha l-ohra ghandu jkollu mezz li jirribatti dawn il-pretensjonijiet biex jigi assigurat illi proprjeta attwalment provenjenti mill-kommissjoni ta' reati ta' droga tibqa' hekk kkonfiskata favur l-Istat. Qorti tqis obiter li dan m'ghandux jkun a skapitu tad-dritt tal-akkuzat ghal smiegh xieraq fi zmien ragjonevoli, u ghalhekk lil-Istat ghandu jipprovdi procedura sabiex terzi persuni jkunu jistghu jiksbu r-rilaxx ta' proprjeta mobbli taghhom, li tkun giet konfiskata ai termini tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta, - procedura li tkun distinta u separata mill-proceduri kriminali fil-konfront tal-akkuzat. Fid-dawl ta' dan kollu, il-Qorti tikkonkludi li r-rikorrent sofra lezjoni tad-dritt tieghu ghal smiegh xieraq garantit mill-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni, u dan billi s-sistema legali ma taghtix access ghal qorti ghal terzi persuni li tkun giet lilhom kkonfiskata proprjeta mobbli fi proceduri kriminali ai termini tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta. Rigward id-dritt ghal proprjeta Illi l-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta jiddisponi li: Ebda proprjeta' ta' kull xorta ma għandu jittieħed pussess tagħha b'mod obbligatorju, u ebda interess fi jew dritt fuq propjeta ta kull xorta li tkun m'ghandu jigi miksub b'mod obbligatorju. Teħid obbligatorju ta' proprjeta' jew ta' interessi fiha jista' jsir biss fejn hemm dispożizzjoni ta' ligi applikabbli li tagħti kumpens xieraq għal tali teħid, li tagħti jedd ta' access lil tribunal indipendenti u imparzjali li jiddetermina l-jedd fuq il- proprjeta' hekk meħuda u l-kumpens xieraq, u li tiżgura jedd ta' appell lill-Qorti tal- L-artikolu 37 ma japplikax f'għadd ta' cirkostanzi oħra msemmija fis- subartikolu (2) tiegħu, fosthom meta t-teħid obbligatorju jkun sar fl-eżekuzzjoni ta' sentenzi jew ordnijiet ta' qrati, ai termini tal-Artikolu 37 (2) (b). Illi l-artikolu 1 tal-Ewwel Protokol fih tliet regoli. L-ewwel regola tistabilixxi d-dritt li kull persuna (kemm fiżika u kif ukoll morali) tgawdi ħwejjiġha bil-kwiet. It-tieni regola trid li biex persuna ma titħalliex tgawdi ħwejjiġha bil-kwiet irid ikun hemm interess pubbliku bla ħsara ta' kundizzjonijiet maħsuba fil-liġi u l-prinċipji ġenerali ta' dritt internazzjonali. It-tielet regola trid li l-ewwel żewġ regoli ma jnaqqsux il-jedd tal-Istat li jwettaq liġijiet li jkunu xierqa biex (a) jikkontrolla l-użu tal- ġid skond l-interess ġenerali, jew (b) biex jiżgura l-ħlas ta' taxxi, kontribuzzjonijiet jew pieni. partikolari, fil-ħarsien tal-jedd imsemmi f'dak l-artikolu irid jintwera li jkun inżamm u tħares bilanċ xieraq bejn l-interessi tal-komunita' u dawk tal-individwu li ġidu jkun intlaqat mill-għamil tal-Istat.2 Illi, fuq kollox, l-imsemmija tliet regoli tal-artikolu 1 huma msenslin waħda mal-oħra u għandhom jinftehmu b'qari ma' xulxin. Għalhekk, filwaqt li l-liġijiet li jagħtu s-setgħa lill-Istat li jieħu ġid f'idejh għall-għanijiet pubbliċi huma meqjusa bħala meħtieġa f'soċjeta' demokratika, dawn ma jagħtux jedd assolut jew insindakabbli lill-Istat, għaliex tali jedd għandu jitqies bħala eċċezzjoni jew limitazzjoni għall-jedd tal- individwu li jgawdi ħwejġu u ġidu bil-kwiet, u għalhekk l-Istat irid juri kif imiss li l- jedd tiegħu wettqu bil-qies u fil-parametri permessi mil-liġi.3 Dan l-Artikolu jirreferi għall-interess pubbliku jew generali, u mhux għas-skop pubbliku, u huwa dan il-kriterju tal-interess li huwa l-qofol u jħoll u jorbot jekk għemil jiksirx dak l-artikolu konvenzjonali.4 Il-kejl biex jitqies jekk tali interess pubbliku jew generali, f'għemil partikolari instabx, huwa il- : Illi huwa stabilit li biex indħil fit-tgawdija tas-sid jkun gustifikat fl-interess generali, irid jintwera li hemm utilita' konkreta għal dak l-indħil, u mhux semplici ipotesi ta' bżonn jew aspirazzjoni.6 Minbarra dan, l-interess generali jew pubbliku għandu jibqa' jseħħ għaż-żmien kollu tal-indħil fit-tgawdija tal-gid tal-persuna.7 Mario Guiga vs Direttur Generali Dwana et, Prim'Awla tal-Qorti Kostituzzjonali, Rikors ghal 2 Referenza Kostituzzjonali numru 37/2013 (23 ta' Ottubru 2014). Mousu' vs Direttur tal-Lottu Pubbliku et, Qorti Kostituzzjonali (6 ta' Ottubru 1999). Cachia vs Avukat Generali, Qorti Kostituzzjonali (28 ta' Dicembru 2001). Francis Minton shaw vs Kummissarju tal-Artijiet, Qorti Kostituzzjonali (10 ta' Ottubru Jinsab accettat fil-gurisprudenza illi: "...s-setgħa tal-Istat li jindaħal biex b'ligi jikkontrolla l-użu tal-gid taħt l-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll hija setgħa wiesgħa u diskrezzjonali. Dejjem jibqa' l- ħtiega li jintwera (mill-istess Stat) l- interess generali u l- bilanc xieraq bejn l-interessi tal-individwu u dak tal-komunita', imma l-għadd ta' kontrolli dwar l-użu li jistgħu jinħolqu jinfirex f'bosta oqsma."8 Kif jidher mill-gurisprudenza kostanti tal-Qorti ta' Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, wahda minn dawn l- oqsma fejn huwa permissibli ghall-Istat li jikkontrolla l-uzu tal-gid permezz ta' xi ligi huwa proprju fil-kamp penali.9 L-istess Qorti irriteniet illi: Inoltre, kif spjegat mill-awturi Etim Grech Cilia Borg, alshebani Evers, Etim Grech Gauci Bogovic u Abela Gillibrand: 8 Referenza Kostituzzjonali numru 44/2004 (5 ta' Mejju 2005) 9 Ottubru 1986) par. Il-Pulizija vs Anthony Barker, Prim'Awla tal-Qorti Civili (Sede Kostituzzjonali) Rikors ghal Fir-rigward tas-sentenza fl-ismijiet Emanuel De Bromhead vs l-Avukat Generali citata mir- rikorrent, il-Qorti ma taqbilx mal-argument minn sollevat illi din is-sentenza kienet titratta kaz identiku ghal dan. Dan ghaliex dik is-sentenza titratta sitwazzjoni fejn il-ligi stess tikkontempla il-konfiska ta' vettura li m'hijiex tal-akkuzat, izda tappartjeni lil wahda mill-persuni imsemmija fil-provvediment relattiv, u ghalhekk hija l-ligi stess li tipprovdi ghal piena ta' individwu li bl-ebda mod ma kien mixli jew misjub hati ta' reat. Fil-kaz tal-Kapitolu 101, il-ligi ma taghmilx dan, ghaliex tipprovdi biss ghal konfiska ta' proprjeta tal-akkuzat provenjenti mill-kommissjoni ta' reat (anke jekk din tkun lahqet ghaddiet ghand terzi persuni fil-frattemp). kwistjoni saret biss ghaliex l-akkuzat fil-kawza kriminali kien joqoghod mar-rikorrent, (li jigi missier il-mara tieghu). Ghalhekk il-pulizija elevaw dak kollu li sabu fid-dar tal- missier (ir-rikorrenti) li kien konness mar-reat ta' traffikar tad-droga ghal liema reat kien gie investigat ir-ragel ta' bint ir-rikorrent. tal-proprjeta ta kull min jirrisiedi mal-hati. Din il-Qorti taghraf illi mizuri ntizi ghal konfiska ta' profitt u proprjeta provenjenti minn reati relatati mat-traffikar tad-droga huma mizuri fl-interess pubbliku. L-intimati minn naha taghhom kien jehtiegilhom juru f'dan il-kaz, illi fid-deprivazzjoni tas-somma flus in kwistjoni sofferta mir-rikorrent, (li mhux kontestat li kien la mixli u lanqas misjub hati ta' xi reat taht il-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta) intlahaq bilanc xieraq bejn il-mizuri mehuda mill-Istat u l-ghan illi l-Istat ried jilhaq. Fil-fehma tal-Qorti sistema li ma taghtix dritt ta' azzjoni lil terzi persuni sabiex jiksbu r- rilaxx ta' proprjeta taghhom konfiskata mal- proprieta' tal-hati ai termini tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta, ma tilhaqx bilanc gust u ekwu bejn l-interess tal-Istat fil- glieda kontra d-droga u d-drittijiet fondamentali tal-bniedem. Il-Qorti tinnota illi fil- kamp privat, fejn terza persuna li m'hijiex id-debitur tkun giet privata minn proprjeta taghha wara mandat ta' qbid intavolat minn kreditur, mhux biss tinghata dritt ta' azzjoni biex tikseb il-proprjeta taghha lura, izda il-procedura saret iktar accessibbli u spedita, bl- Il-Qorti ghalhekk tifhem li l-Istat jehtiegu jassigura li terzi persuni li jkunu soffrew intortament konfiska tal-oggetti taghha ai termini tal-Kapitolu 101 tal- Ligjiet ta' Malta, ikollhom rimedju adegwat sabiex ikunu jistghu jiksbu lura l-oggetti Ir-rikorrenti f'dan ir-rigward ghamel referenza ghal sentenza moghtija mill-Qorti ta' Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar fl-ismijiet Mallia Farrugia and Schembri Wismayer v. Russia deciza fl-1 ta' April 2010, filwaqt li l-intimati jikkontestaw l-applikabbilita ta' din is-sentenza billi jargumentaw illi din ma kienetx titratta l-Artikolu 22 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti taqbel illi din is-sentenza ma kienetx titratta dan l-artikolu; Ezami tal-fatti speci ta' dawn iz-zewg kawzi jqieghed s-sistema legali Maltija f'qaghda xejn lodevoli. Fil- kawza ta' Mallia Farrugia and Schembri Wismayer jirrizulta illi minkejja l-ligi domestika kienet tipprovdi rimedju ghal terzi, mhux parti fil-proceduri, biex jikkontestaw il-konfiska tal- proprjeta, instabet vjolazzjoni tad-dritt ghal proprjeta mill-Qorti ta' Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar proprju ghaliex il-Qrati Civili Russi, minflok ghamlu exami indipendenti tal-fatti, sempliciment irreferew ghas-sentenza tal-Qorti Kriminali. Multo magis ghalhekk jirrizulta vjolazzjoni tad-dritt ghal proprjeta f'din il-kawza meta s-sistema legali lanqas biss tipprovdi dritt ta' azzjoni ghal terzi li ma jkunux parti mill-proceduri kriminali sabiex jikkontestaw ordni ta' konfiska fuq il-propjeta mobbli taghhom. Ghalhekk il-Qorti tikkonkludi li r-rikorrenti sofra lezjoni tad-dritt tieghu ghal proprjeta ai termini tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja dwar id- Drittijiet Fondamentali tal-Bniedem. F'dan il-kaz, mid-digriet tal-Qorti tal-Magistrati tal-15 ta' Mejju 2009 jirrizulta illi l- Prosekuzzjoni kienet Registrat li hija ma kellha ebda oggezzoni ghar-rilaxx tas-somma tal-flus illi r-rikorrent jikkontendi illi huma tieghu. Fid-dawl ta' dan il-Qorti tqis ghalhekk illi jkun gust li bhala kumpens ghal lezjoni tad-dritt ghal proprjeta tar- rikorrenti, huwa jinghata s-somma ta' €2,170, u cioe l-ammont li ma giex rilaxxat mill- Qorti tal-Magistrati. Il-Qorti taghraf illi dan ikun kumpens xieraq ghar-rikorrent. il-Qorti tqis li m'huwiex il-kaz illi r-rikorrenti jinghata kumpens morali ghal vjolazzjoni tad-dritt tieghu ghal smiegh xieraq, stante li jidher li l-lanjanza tieghu giet rimedjata Ghal dawn il-motivi, il-Qorti filwaqt li tichad l-eccezzjonijiet tal-intimati, tilqa' t-talbiet tar-rikorenti, tiddikjara illi sofra lezjoni tad-drittijiet sanciti taht l-Artikolu 6 u l-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet Fondamentali tal-Bniedem, tillikwida d-dannu soffert minnu b'kawza ta' dan fis-somma ta' elfejn, mija u sebghin ewro (€2,170) u tordna lill-intimati ihallsa l-istess somma ta' elfejn, mija u sebghin ewro (€2,170), bl-imghax dekoribbli mid-data ta' din is-sentenza sad-data tal-pagament L-ispejjez ghandhom ikunu a karigu tal-intimati.