(Sede Kostituzzjonali) Seduta tal-Gimgha 2 ta' Novembru, 2018 (ID numri 82083(A) u 990177(M)) u L-Avukat Generali u l-Onorevoli Prim gew kjamati in kawza Bank Of Valletta 990177(M)) u International Plastering Company Limited (C16824), datat 16 ta' Mejju, 2016, a fol 1 et seqq, li jaqra hekk: Illi l-esponenti kienu ottjenew facilita' finanzjarja minghand il-Bank of Valletta u cioe' loan u overdraft accounts fl-ammont totali ta' disa' mija hames telef u tliet Illi l-esponenti ma felhux ihallsu lura dan l-ammont. Illi l-esponenti spiccaw ukoll debituri tas-socjeta' Meli Bugejja trading Limited (C 24808) permezz ta' sentenza datata 10 ta' Novembru 2008 Illi sussegwentement l-istess socjeta' bdiet procedura ta' subbasta bin-numru 1/2009 versu l-bejgh furzat tal-propjeta' hemm indikata u cioe' blokka bini bl-isem Edera, Triq tal-Ibragg, f'ta l-Ibragg limited ta' Swieqi konsistenti f'semi basement, garaxx, zewg appartamenti u penthouse u dan versu l-prezz ta' €410,000. Illi f'dawk il-proceduri l-bank li ghamel in-nota guramentata relattiva sabiex joffri Illi l-post meritu tas-subbasta gie stmat bil-valur ta' €590,000. Illi fid-data u hin tas-subbasta deher biss il-bank li offra l-ammont ta' €410,000 u ghalhekk akkwista l-istess propjeta' b'dak l-ammont. Illi sussegwentement il-bank intavola zewg proceduri ohra fejn fil-kawza fl-ismijiet 30/2016 qieghed jitlob mill-esponenti l-bilanc rimanenti ghall-istess debitu wara li diga akkwista l-propjeta' hawn fuq surreferita. Il-bilanc mitlub hawn ta' €651,947.01 flimkien ma imghax ulterjuri mill-25 ta' Novembru 2015. Illi effettivamnet ghalhekk filwaqt li l-bank huwa illum propjetarju tal-propjeta hawn fuq deskritta, li kienet fil-fatt stmata €590,000, l-esponenti spiccaw f'sitwazzjoni fejn l-esponenti ma jistghu qatt jissaldjaw dan id-dejn. Illi inoltre' l-esponenti spiccaw minghajr difiza ukoll fil-kawza li issa hemm tas-somma originarjament mislufa, konsiderazzjoni profitt li jista jsehh wara l-akkwist hawn fuq indikat. Illi l-esponenti jissottomettu ukoll li l-propjeta' li inbieghat bis-subbasta kienet fil- fatt l-unika propjeta' immobbli taghhom hawn Malta. Illi l-esponenti jhossu li ghandhom lanjanza kostituzzjonali x'jissottomettu f'dan ir- rigward, u din il-lanjanza, ghalkemm ticcentra ruhha madwar l-istess dritt fundamentali, u cioe' id-dritt fundamentali, u cioe' id-dritt fundamentali ghal propjeta' hekk kif sancit fl-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u kif ukoll tal- ewwel artikolu Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja ghad-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Bniedem, sejra tinqasam fuq zewg binarji. Valur Reali tal-Propjeta' Illi filwaqt li l-esponenti jaghmluha cara illi jifhmu r-raison d'etre tal-ligi tas- subbasta nostrana, jikkontendu li l-istess ligi illi tawtorizza c-cahda u l-tehid tal- propjeta' sfurzata b'valur ferm inqas mill-valur reali jledi d-dritt taghhom ghal godiment tal-propjeta' taghhom. Illi f'dan is-sens l-esponenti jaghmlu referenza ghall-artikolu 319(5) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta, li jghid: "L-ebda offerta ma tista' tigi accettata jekk tkun inqas minn sittin fil-mija (60%) tal-valur li bih l-oggett mobbli, l-immobbli jew l-azjenda kummercjali Illi effettivament ghalhekk irid jinghad illi dan l-artikolu tal-ligi jikkreja zbilanc bejn id-dritt tal-hlas tal-kredituri u d-dritt tad-debitur li jissaldja d-debitu tieghu, kif sejjer jigi sottomess fit-tieni parti ta' dan ir-rikors. Illi fost numru ta' sentenzi tal-Qorti Ewropeja l-esponenti jaghmlu referenza ghas- fl-ismijiet Kanala vs Slovakkia moghtija fl-10 ta' Lulju 2007 (73055/00) dik il-Qorti sabet lezjoni tal-istess artikolu minhabba il-bejgh sfurzat tal-applikant b'valur inqas minn valur reali. Ksur tal-Obbligu Posittiv da parti tal-Istat Illi huwa ben approvat li d-drittijiet fundamentali tal-bniedem hekk kif sanciti mill- Kostituzzjoni ta' Malta u mill-Konvenzjoni Ewropeja ghad-Drittijiet u Libertajiet fil-principju generali obligazzjonijiet negattivi u kif ukoll obligazjonijiet posittivi. Jinghad ukoll illi ukoll jirrikjedi u ghandu jinqara' tal-principju bazilari proporzjonalita'. Illi d-differenza bejn certi drittijiet huwa li dan l-obbligu posittiv jemani mill-istess qari tal-artikolu u tad-dritt, mentri f'kazijiet ohra dan it-tieni aspett tal-obligazzjoni hija naxxenti mill-evoluzzjoni tal-gurisprudenza. Illi pero taht d-dritt ghall-godiment tal-propjeta', l-obbligazzjoni posittiva hjia cara mid-dicitura mill-istess artikolu li jipprovdi dan id-dritt. Illi jrid jinghad li parti essenzjali sabiex jigi sodisfatt ir-rekwizit tal-obligazzjoni posittiva da parti tal-Istat hija l-procedura tal-promulgazzjoni ta' ligi. sensu ghalhekk, lacuna fil-ligi ghandha titqies ksur tal-istess. Illi taht il-ligi ordinarja nostrana ma jezisti l-ebda provvediment fejn jekk kreditur jakkwista propjeta' b'valur inqas mill-valur reali, u jbiegh jew jaghmel uzu mill- istess propjeta' bi profit, dak il-bilanc jitnaqqas awtomatikament mid-dejn originali jew rimanenti tad-debitur. Huwa propju f'dan is-sens li l-esponenti ssottomettew aktar il-fuq li m'ghandhomx difiza fil-kawza li fetah il-bank ghal-bilanc rimanenti. Illi dan in-nuqqas tal-legislatur aktar jaggrava allura l-ewwel binarju ta' din il- lezjoni, ghaliex mhux bizzejjed li l-propjeta' ittiehdet b'valur inqas izda m'hemm xejn fil-ligi li twaqqaf lill-bank koncernat milli jbiegh l-istess propjeta' b'somma akbar, jaghmel qligh, u jzomm ferm u b'mod totali d-dritt totali ghal bilanc. Illi fl-umli opinjoni tal-esponenti dan jikkreja sproporzjon irrimedjabbli. Illi m'huwiex gust u huwa kompletament kontra l-ispirtu ta' dan id-dritt fundamentali li l-kreditur, apparti l-interess u l-imghaxijiet legali, jaghmel qligh fuq id-dejn u fuq dar d-debitur. Ghaldaqstant l-esponenti jitolbu umilment li din l-Onorabbli Qorti joghgobha: Tiddikjara li l-artikolu 319(5) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta li jhalli l-bejgh ta' propjeta' tinbiegh anke biss b'sittin mil-mija fundamentali tal-esponenti kif protett bl-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l- tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropea ghad-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Bniedem. Tiddikjara li l-fatt li legislatur naqas milli jillegisla fis-sens li jekk kreditu jakkwista propjeta u jbiegh l-istess bi profit u allura b'ammont akbar minn dak li jkun hallas ghalih jilledi l-obbligu posittiv tad-dritt fundamentali tal-esponenti kif protett bl- artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal- Konvenzjoni Ewropea ghad-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Bniedem. Taghmel dawk l-ordnijiet, tohrog dawk l-atti u taghti dawk id-direttivi li tqis xierqa sabiex twettaq, jew tizgura t-twettiq tad-drittijiet tal-esponenti hekk kif sanciti bl- artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal- Konvenzjoni Ewropea ghad-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Bniedem, inkluz li jew thassar is-subbasta nru: 1/2009 u terga tqieghed lill-esponenti fil- posizzjoni li kienu qabel il-liberazzjoni tal-istess jew inkella tordna li l-bilanc tal- kreditu dovut lil-banki jigi aggustat skond il-valur reali tal-propjeta' jew tordna li tinbiegh l-istess propjeta' b'somma akbar minn dik li offra il-bank din tigi awtomatikament imnaqqsa mill-bilanc u dan that dawk il-provvedimenti li jidrilha xierqa u opportuni. Bl-ispejjez. skond il-ligi; fol 14 et seqq li taqra hekk: Rat li l-atti tar-rikors promotur, d-digriet u tal-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati Rat ir-risposta tal-Avukat Generali u tal-Onorevoli Prim Ministru, datata 8 ta' Gunju, 2016, a Illi t-talbiet tar-rikorrenti għandhom jiġu kategorikament miċħuda fil-fatt u fid- dritt u dan għaliex ma hemm l-ebda ksur tad-drittijiet fundamentali tar- rikorrenti ai termini tal-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni u tal-Ewwel Artikolu tal- Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal- Bniedem u Libertajiet Fundamentali u dan għar-raġunijiet segwenti li qed jiġu hawn elenkati mingħajr preġudizzju għal xulxin: Illi l-ewwel u qabel kollox l-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni, li jirrigwarda d-dritt fundamentali għal proprjetà, jipprovdi għal eċċezzjonijiet fir-rigward ta' dan id- dritt u kwindi wieħed ma jistax jitkellem dwar dritt assolut. Fil-fatt, is-subbasta kienet ir-riżultat wara n-nuqqas tar-rikorrenti milli jonoraw il-ħlas lura lill- Bank ta' self u overdraft accounts. Għalhekk, skont l-artikolu 37(2)(f), dan it- teħid ta' pussess jew akkwist ta' proprjetà huwa inċidentali għal kuntratt ta' self/overdraft accounts u għalhekk l-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ma japplikax għall-każ in diżamina; Illi jidher li l-proprjetà ġiet stmata bil-valur ta' €590,000. Ċertament dan l- ammont ma jistax jiġi eżaminat in vakwo iżda għandhom jiġu segwiti l-prinċipji fundamentali tal-ekonomija liema prinċipji jissottolineaw in-neċessità li wieħed iqis id-domanda għal dik il-proprjetà għaliex jekk id-domanda għal dik il- proprjetà hija baxxa, allura awtomatikament il-prezz ser jinżel ukoll u ma jibqax il-prezz li bih tkun ġiet stmata l-proprjetà oriġinarjament – kif proprju jirriżulta mill-każ in kwistjoni;1 Fid-dawl tal-paragrafu preċedenti, il-liġi fl-artikolu 313(1) tal-Kap. 12 tagħti dritt lid-debitur, kreditur jew persuni oħra interessati li jippubblikaw u jinfurmaw kull bejgħ partikolari f'liema gazzetta jridu jew ixandru dan fi kwalunkwe mezz ieħor ta' xandir. Permezz ta' dan l-artikolu, il-liġi qed tgħin sabiex f'dan il-bejgħ wieħed ikun jista' jġib l-ogħla prezz possibbli. Fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell tas-16 ta' Diċembru 1991 fl-ismijiet: Giuseppe Ricca pro et ne vs L-Assistent Reġistratur tal-Qorti ta' Għawdex et" ġie mgħallem dan li ġej: "Evidentement il-Legislatur bil-kelma "rkant" ried ifisser dak kollu li tfisser il- kelma fis-sinjifikat ordinarju taghha ta' bejgh b'irkant mizmum fil-pubbliku fejn dak li huwa essenzjali huwa li tinghata opportunita` lill-ikbar numru possibbli ta' persuni li jaghmlu l-offerti, apertament fil-prezenza ta' xulxin, minghajr ebda limitu dwar kemm-il darba kull offerent jista' jaghzel li jgholli l-offerta u kollox dirett ghall-fini li l-oggett ghall-bejgh igib l-oghla prezz possibbli." Issa jekk din il-pubbliċità tant essenzjali ma saritx, ir-rikorrenti ma jistgħux jiġu f'dan l-istadju jilmentaw li nkisrulhom id-drittijiet fundamentali tagħhom; L-għan wara l-artikolu li qed jattakkaw ir-rikorrenti u ċjoe l-artikolu 319(5) huwa speċifikament sabiex il-proprjetajiet ma jinbigħux għal prezz irriżorju jew ferm aktar baxx minn dak tas-suq. Tajjeb jiġi nnutat li dan l-artikolu għandu riskju anki għall-kreditur għaliex, li kieku ma kienx il-kreditur stess li xtara l- proprjetà in kwistjoni, il-bejgħ ma kienx isir għaliex jekk ħadd ma joffri almenu 60% tal-valur, il-kreditur kien jibqa' b'xiber imnieħer; Illi importanti li jiġi ssodat il-prinċipju li wieħed irid iżomm bilanċ bejn id- drittijiet u l-interessi tal-kreditur u tad-debitur rispettivament, mingħajr ma jinħoloq preġudizzju lejn xi ħadd minnhom; Salv eċċezzjonijiet ulterjuri. GĦALDAQSTANT, l-esponenti jitolbu bir-rispett lil din l-Onorabbli Qorti jogħġobha tiċħad il-pretensjonijiet kollha tar-rikorrenti kif dedotti fir-rikors promotur bħala infondati fil-fatt u fid-dritt stante li r-rikorrenti ma sofrew l-ebda ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fondamentali. Bl-ispejjeż kontra l-istess rikorrenti. Rat il-verbal tas-7 ta' Novembru, 2016 fejn Dr.Gatt talab ghal allegazzjoni tal-atti tas-subbasta Rat id-digriet taghha tat-3 ta' April, 2017, ghall-kjamat in kawza tal-Bank of Valletta u ta' Rat ir-risposta tas-socjeta kjamata in kawza Bank of Valletta p.l.c (C 2833), datata 20 ta' Illi jigi umilment sottomess li Din l-Onorabbli Qorti ghandha l-ewwelnett u qabel kollox tinvestiga jekk l-ilment tar-rikorrenti huwiex frivolu u vessatorju. Illi, subordinatament u minghajr pregudizzju, it-talbiet tar-rikorrenti huma manifestament infondati fil-fatt kif ukoll fid-dritt u ghandhom jigu michuda stante illi ma hemm l-ebda ksur tad-drittijiet fondamentali tar-rikorrenti, la ai termini tal-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u lanqas tal-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja ghall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u libertajiet fondamentali u imkien fir-Rikors Promotur ma hemm indikazzjoni ta xi fatt li oggettivament u verament johloq tali vjolazzjoni; Illi, subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, dak illi qed jipprospettaw ir- rikorrenti huwa illi meta proprjeta' tigi imtella' fis-subbasta, din trid tigi bilfors tinbiegh ta lanqas bil-prezz tas-suq taghha kif stmata mill-Perit Arkitett inkarigat fl-atti tas-subbast biex jaghmel id-deskrizzjoni u il-valutazzjoni. bir-rispett kollu dovut, dan mhux biss imur kontra kull norma li jirregolaw il- proceduri tas-subbasta, imma joholqu sitwazzjoni fejn l-ebda proprejta' ma tkun tista' tinbiegh u dan ifisser li ebda proprjeta ma tista tkun sigurata tajba u effettiva ghall-prestiti jew bilanci ohra dovuti lill-Kredituri; Illi subordinatament u minghajr pregudizzju dak li qed jigi suggerit mir- rikorrenti huwa li Kreditur li jixtri proprjeta fis-subbasta animo compensandi , jigu vjolati id-drittijiet kostituzzjonali tieghu, ghaliex jigi mistenni mill-istess kreditur illi, ghalkemm huwa jikkumpensa jew jirtira mir-Registru tal-Qorti somma inferjuri ghall-prezz stabbilit mill-Perit tal-Qorti, l-istess kreditur ikun irid jaqta' mill-kreditu tieghu, somma ekwivalenti ghall-valur stabbilit mill- Biex wiehed jifhem ahjar l-implikazzjonijiet ta' dak illi qieghed jigi allegat mir-rikorrenti, kieku fis-subbasta tal-proprjeta tal-rikorrenti, kreditur iehor – mhux il-Bank - offra it-terz u ha il-proprjeta' it-terz bil-valur ta' sittin fil-mija (60%) u il-bank irtira sittin fil-mija (60%) tal-valur stabbilit mill-Perit offert mit-terz li favur tieghu ikun gie liberat il-fond, il-bank, bir-ragunament fallaci tar-rikorrenti, suppost irid jaqta' mid-debitu tar-rikorrenti, mija fil-mija (100%) tal-valur tal-proprjeta' kif stabbilit mill-Perit tal-Qorti.! Illi, subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, jigi umilment sottomess, illi il-fatt illi inzerta il-bank illi xtara l-istess proprjeta' huwa biss incidentali, stante illi il-bejgh gie imxandar skont il-Ligi u llum ir-rikorrenti ghandhom ir- rimedji moghtija espressament mill-Kodici tal-Procedura biex ixandru huma ukoll f'mezzi ohra l-istess bejgh. Il-fatt iilli kien il-bank illi xtara ma jiccentra assolutament xejn u ma jibdel xejn mill-posizzjoni illi il-bank jista' jikkumpensa biss dik is-somma ekwivalenti ghall-prezz illi jkun gab fis-subbasta, subbasta li tinzamm taht l-Awtorita' tal-Qorti, fil-Pubbliku, u bix-xandir l-aktar apert. Hawn jigi osservat, illi, kif il-prezz vantat tal-immobbli jista jkun dak tas-suq, anke il-proceduri tas-subbasta huma proceduri li jsiru fil-pubbliku u tas-suq u ghalhekk hemm l-opportunita' lill-kull membru tal-pubbliku li jaghmel l-aqwa offerta anke jekk din tkun tissupera il-prezz tas-suq stabbilit mill-Perit relatur Illi, subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, dak jipprospettaw irrikorrenti, huwa, mhux rimedju ghal xi allegata vjolazzjoni kostituzzjonali, imma mezz kif l-ebda proprjeta' li tinghata bhala sigurta ma tkun tista' tinbiegh fis-subbasta. In verita, bl-emendi li sehhew fis-sena elf, disa' mija u hamsa u disghin (1995) u fis-snin ta wara, li, inter alia, ghamluha tassattiva li il-prezz ma jkunx taht is-sittin fil-mija (60%), id-drittijiet tad- debitur setghu gew aktar protetti peress li proprjeta ma tinbieghx bi prezz irrizorju – pero dan fisser ukoll li sar hafna aktar difficli biex proprjeta' tinbiegh fis-subbasta. Dan jinghad ghaliex huwa car u manifest, illi meta proprjeta' tinbiegh bis-subbasta, tinxtara bid-diffikultajiet kollha illi jkollha l- istess proprjeta', diffikultajiet li talvolta jkunu, okkupazzjonijiet illegali, permessi mhux in regola, cnus u djun ohra ta' servizzi adibiti ghall-fond u diffikultajiet ohra li il-liberatarju irid jitratta bihom meta jixtri tale quale fis- Li, imbaghad ir-rikorrenti jistennew li xi offerent ikun tenut li joffri, tal-inqas il-prezz kollu tas-suq, kif stabbilit mill-perit relatur u jixtri tali' proprjeta' b'dawn id-diffikultajiet, Hija hrafa legali u fattwali, u proposizzjoni legalment vessatorja intiza biss biex tostakola kull success ragonevoli tal- proceduri tas-subbasta. Mill-lat konstituzzjonali u Konvenzjonali imbaghad biex wiehed jifhem ahjar dak li dan jista' jimporta, kieku kreditur jingieb f'din it-tip ta' sitwazzjoni, ftit li xejn ser ikunu dawk il-kredituri li jkunu lesti li jaccettaw illi jaghtu prestiti jew jakkordaw zmien ghall-hlasijiet dovuti, civili u kummercjali fis-suq, koperti b'garanzija immobilarji illi tista' tigi realizzata biss b'dan il-mod u dan certament ikun ta' dannu dirett ghall-ekonomija tal- pajjiz u allura l-interess pubbliku illi jirrikjedi tassativament il-mutur tal- ekonomija, ma jigix b'effett ostruzzjonat bi xkiel u ostakoli simili. Illi, subordinatament u minghajr pregudizzju, l-esponenti tirrileva ukoll l- artikolu wiehed (1) tal-Ewwel protokoll tal-Konvenjoni Ewropeja jistipula ukoll li "Ħadd ma għandu jiġi ipprivat mill-possedimenti tiegħu ħlief fl-interess pubbliku u bla ħsara tal-kundizzjonijiet provduti bil-ligi"(enfasi mizjuda) u li skont l-artikolu 37(2)(h) tal-kostituzzjoni ta' Malta it-Tehid ta proprjeta in ezekuzzjoni u sentenzi u Ordnijiet tal-Qorti ma jikkostitwux ksur tad-dritt fondamentali protett bl-istess Artikolu 37. Huwa car u manifest li l-proceduri tas-subbasta kif jinsabu illum fil-kap 12 tal-ligijiet huma proceduri legali fl- interess pubbliku kif sanciti u approvati fl-istess artikoli tal-ligi li a bazi taghhom ir-rikorrenti qed jirreklamaw vjolazzjonijiet Illi, fil-kaz de quo, imbaghad, jigi umilment rilevat, illi il-fond li gie liberat xejn anqas minn tmin (8) snin u ir-rikorrenti ghadhom jokkupaw l-istess fond b'dannu dirett lill-istess bank esponent u ghaddejjin proceduri li diga ilhom is- snin quddiem Din l-Onorabbli Qorti fis-Sede Originali Taghha, u li l-istess rikorrenti, minkejja sentenza kontra taghhom ghall-izgumbrament, dehrilhom illi jappellaw l-istess sentenza, fuq l-ebda bazi legali, sabiex jottejnu numru ta' snin ohra sakemm jinstema' l-Appell mill-istess sentenza. Huwa dan illi, ir- rikorrenti jonqsu milli jsemmu, u huma dawn parti mid-diffikultajiet illi kull liberatarju jrid jiffaccja meta jixtri proprjeta fis-subbasta. Ir-rikorrenti jsemmu biss illi l-esponenti ipprocediet ghall-bilanc dovut lilha mill-facilitajiet bankarji versati lir-rikorrenti; donnu li ir-rikorrenti jistennew li bil-proceduri tas- subbasta, allura il-flejjes kollha illi huma hadu minghand il-Bank ghandhom L-esponenti tirrileva, illi minbarra l-imsemmija bilanc ta mijiet ta eluf ta Ewro ohra dovuti lis-socjeta esponenti ghall-facilijiet bankarji mehuda mir-rikorrenti, id-debituri huma illum responsabbli ghall-hlas ta' danni ta' ghexieren ta' eluf kbar ta' Ewro ohra f'telf ta' kirjiet li l-esponenti qed issoffri kuljum, minhabba l-okkupazzjoni illegali taghhom tal-imsemmija fondi liberati favur l-esponenti tmin (8) snin ilu kif gja imsemmi. biex ma jissemmhiex ukoll, li kien biss wara Mejju tas-sena elfejn u hmistax (2015), meta il-bank, wara xejn anqas minn sitt (6) snin jistenna illi ir- rikorrenti jizgumbraw mill-fondi illiberati favur taghha u okkupati illegalment u abbuzivament mill-istess rikorrenti, intavolaw il-kawza sabiex jizgumbraw lill- istess rikorrenti mill-fondi liberati, illi ir-rikorrenti bdew jagixxu, l-ewwel 937/2015, fejn ippruvaw jattakkaw l-atti tas-subbasta u dawn it- talbiet gew michuda b'sentenza tas-26 t'April 2016 u ir-rikorrenti appellaw mill-istess; imbaghad, proprju ftit tal-gimghat wara, ic-cahda tal-istess talbiet tal-konvenuti biex jippruvaw iwaqqfu l-izgumbrament taghhom mill-fondi li ilhom jokkupaw illegalment u abbuzivament ghall-aktar minn tmin snin, intavolaw ukoll dan ir-Rikors Kostituzzjonali, bl-uniku intendiment illi tali' kawzi jibqghu jipperduraw minn sena ghall-ohra, peress, illi naturalment iridu jiehdu il-kors normali taghhom u l-istess rikorrenti konvenjentement jibqghu jokkupaw illegalment u abbuzivament l-istess fondi, proprjeta' tas-socejta' esponenti sa mis-sena elfejn u disgha (2009), inpunement u bla ebda rimedju Il-konvenuti huma naturalment konsapevoli illi la ma humiex fi stat li jhallsu l-anqas id-debitu ta' mijiet ta' eluf ta Ewro li ghad fadallhom jaghtu mill-facilitajiet bankarji li gibdu mill-Bank, l-esponenti mhux ser tkun l-anqas fil-posizzjoni illi tirkupra id-danni ingenti illi qed tbati kuljum bit-telf ta' kirjiet tal-fondi, illegalment u abbuzivament okkupati mill-istess Jigi, umilment sottomess, illi hemm limitu ghal kollox, u Din l- Onorabbli Qorti, specjalment f'Din is-Sede Kostituzzjonali Taghha, tiehu in konsiderazzjoni ta' dak kollu li qed jigri u tevalwa jekk din il-procedura hiex qed tintuza b'mod legalment u etikament korrett jew b'mod iehor. Ghar-ragunijiet suesposti, l-esponenti tissottometti illi ir-Rikors Kostituzzjonali odjern fuq imsemmi ghandu jigi michud bl-ispejjez kollha kontra l-istess rikorrenti. Rat ir-risposta tal-kumpannija kjamat in kawza Meli Bugeja Trading Limited (C24808), datata 3 ta' Novembru 2017, a fol 116 et seqq, li taqra hekk: Illi in linea preliminari, ir-rikorrenti ghandhom rimedju ordinarju a dispożizzjoni taghhom, liema rimedju gie effetivament adoperat mir-rikorrenti Nru: 937/2015 LSO) liema proceduri jinsabu pendenti quddiem l-Onorabbli Qorti tal-Appell u dana in vista tal-appell interpost mir- rikorrenti mis-sentenza tal-Ewwel Onorabbli Qorti tas-26 ta' April 2016. Konsegwentement gialadarba r-rimedji ordinarji ghad-dispozizzjoni tar- rikorrenti ghadhom mhux ezawriti l-kumpannija esponenti hija tal-umili opinjoni li dina l-Onorabbli Qorti ghandha tiddeklina milli tezercita l- gurisdizzjoni kostituzzjonali taghha stante li r-rikorrenti qed jadoperaw il- procedura straordinarja ordjerna meta ghad hemm pendenti r-rimedji ordinarji ukoll adoperati mir-rikorrenti kif espost; Plastering Company Limited ma ghandhomx l-interess guridiku rikjest sabiex jippromwovu l-azzjoni odjerna u dana stante li l-beni immobbli mertu tal- esklussivament konsegwentement certament li ma jissussiti ebda ksur ta' dritt fondamentali ta' tissejjes l-azzjoni odjerna; Illi subordinament u minghajr pregudizzju, it-talbiet tar-rikorrenti huma manifestament infondati fil-fatt kif ukoll fid-dritt u ghandhom jigu michuda stante illi ma hemm l-ebda ksur tad-drittijiet fondamentali tar-rikorrenti, la ai termini tal-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u lanqas tal-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja ghall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u libertajiet fondamentali; Illi subordinament u minghajr pregudizzju, jigi rilevat illi l-procedura tal-bejgh bl-irkant ossija s-subbasta kif regolata mill-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta hija tali li mhux biss taghti s-setgha lil kreditur li jezegwixxi u jinforza d- drittijiet tieghu izda tali procedura taghti protezzjoni ferm b'sahhita lid-debitur u dana b'mod illi l-interessi taz-zewg partijiet ikunu ben kawtelati. sabiex jinghad illi l-bejgh in subbasta ta' immobbli jinbeda u huwa precedut bil-Mandat ta' Qbid ta' Hwejjeg Immobbli kif regolat mill-artikoli 305 et seq tal-Kap 12 u ghalhekk dawk l-artikoli ghandhom jinqraw konguntivament mal- artikoli 313 et seq tal-Kap 12 li jirregolaw l-bejgh bl-irkant. Dan jinghad ghaliex il-legislatur fl-artikoli 305 et seq ukoll inkluda mizuri bil-ghan li jipprotegi l-interessi tad-debitur, li izda r-rikorrenti evitaw li jsemmu fir-rikors F'dana l-kuntest issir riferenza ghall-artikolu 307 tal-Kap 12 li permezz ta' liema artikolu tinghata s-setgha lid-debitur li jipprezenta huwa stess stima tal-beni immobbli maqbuda u li eventwalment isir il-bejgh bl-irkant Dan ghandhu umbghad ukoll jinqara mad-dispost tal-artikolu 319 (5) li jistipula li l-bejgh bl-irkant ma jista qatt isir bi prezz ta' anqas minn 60% mill-valutazzjoni maghmula. Dawn iz-zewg artikoli wahedhom, abbinati ma' dawk tal-pubblicita tal-bejgh bl-irkant, huma aktar minn sufficjenti sabiex jikkawtelaw d-drittijiet ta' debitur. Fil-kaz odjern s-sid tal-propjeta mertu ta' 307, ghar-ragunijiet taghha, u wisq anqas adoperat d-dritt moghti lilha mill- proviso tal-artikolu 313 (a) tal-Kap 12. Jekk naqset milli tezercita d-drittijiet moghtija lilha mill-Ligi ghandhu japplika l-principju imputet sibi u mhux takkolla vjolazzjoni tad-drittijiet fondamentali meta kull pregudizzju li setghet sofriet (allegazzjoni li hija kategorikament respinta mill-kumpannija esponenti) huwa imputabbli ghan-nuqqas taghha stess; Illi subordinament u minghajr pregudizzju, jigi rilevat illi dak prospettat mir- rikorrenti kemm fil-premessi taghhom u fit-talbiet taghhom huwa ghal kollox konfuzjoni ta' idejat intizi semplicement sabiex jiddelungaw l-ezekuzzjoni ta' Bid-dovut rispett, oltre dak indirizzat fir-raba paragrafu ta' dina r- risposta, r-rikorrenti jistqarru li meta kreditur jixtri propjeta bl-irkant l- ammont li ghandhu jitnaqqas mill-kreditu dovut mid-debitur ma huwiex il- prezz li bih giet liberata l-propjeta izda ghandhu jkun l-ammont ekwivalenti ghar-rikavat li l-kreditur jirnexxielu jottjeni mill-bejgh eventwali tal-istess propjeta lill-terzi !! L-ewwel u qabel kollox ghandhu jinghad li b'dak prospettat mir-rikorrenti qed tinholoq diskriminazzjoni kontra kreditur ezekutant u dana stante li jekk l-propjeta tinxtara minn terzi waqt il-bejgh bl- irkant xejn minn dak prospettat mir-rikorrenti ma jkun japplika. Ukoll ghandhu jinghad illi l-akkwist da parti ta' kreditur ta' beni immobbli bis-subbasta sabiex jikkumpensa kreditu lilhu dovut jikkostitwixxi riskju kummercjali li jkun qed jiehu kreditur u ghalhekk il-legislatur ma jistax jintervjeni f'attivitajiet kummercjali tal-privat. Jekk b'rizultat tar-riskju mehud mill-kreditur huwa eventwalment jaghmel qliegh dan huwa fattur ghal kollox estranju ghall-bejgh F'dana l-kuntest ghandhu jigi rilevat illi r-riskji abbinati mal-akkwist ta' propjeta bl-irkant huma varji u estensivi li jinkludu drittijiet ta' terzi kredituri, okkupazzjoni illegali li fir-rigward jkunu jridu jigu intalvolati proceduri ghall-izgumbrament, arretrati ta' utilitajiet, cnus u anke kwistjonijiet relatati mal-permessi tal-bini. Ukoll f'dana l-kuntest wiehed jistaqsi: X'jigri jekk il-kreditur jigi kostrett li jbiegh lil terzi l-propjeta minnhu akkwistata bl- irkant bi prezz anqas minn dak offrut waqt il-bejgh bl-irkant ? … jigri li mill- ammont dovut mid-debitur lill-kreditur jitnaqqas biss r-rikavat mill-bejgh lil terzi jew l-prezz offrut mill-irkant ?. Il-bejgh bl-irkant kontemplat fil-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta ghandhu fih ikkontemplat kull mizura sabiex kemm id- drittijiet tal-kreditur u kif ukoll tad-debitur jigu debitament ikkawtelati u bil- pubblicita moghtija skond l-istess artikoli l-bejgh isejjah lill-pubbliku in generali sabiex jersaq u jixtri l-propjeta u ghalhekk gialadarba l-bejgh jigi konkjuz u l-propjeta tigi liberata dak kollu li jsehh wara huwa estranju. Illi fi kwalunkwe kaz u minghajr pregudizzju ghas-suespost huwa mill-aktar evidenti li ebda wahda mill-lanjanzi tar-rikorrenti ma huma diretti kontra l- kumpannija esponenti u wisq anqas huwa akkollat lill-kumpannija esponenti xi nuqqas jew ksur ta' xi dritt fondamentali u konsegwentement certament li in kwantu diretti kontra l-kumpannija esponenti t-talbiet rikorrenti ghandhu jigu michuda, u konsegwentement l-kumpannija esponenti ma ghandiex tkun responsabbli ghall-hlas ta' xi spejjes konnessi mal-kawza odejerna; Illi ghas-skans ta' ripetizzjoni l-kumpannija esponenti qed taghmel taghha l- eccezzjonijiet imressqa mill-Avukat Generali, mill-Onorevoli Prim'Ministru u mill-Bank of Valletta p.l.c. li ghandhom jitqiesu li jifformaw parti mir-risposta Illi finalment il-kumpannija esponenti qed tadixxi lil dina l-Onorabbli Qorti tistharreg u tgharbel jekk l-azzjoni odjerna tar-rikorrenti kienitx biss tentattiv iehor da parti taghhom li jiddelungaw l-inevitabbli bir-rizultat li jkunu qed jabbuzaw bi proceduri legali u fl-eventwalita li dan jirrizulta minnhu tiehu dawk il-proceduri u mizuri necessarji skond il-Ligi, aktar u aktar meta huwa lampanti l-fatt li l-ispejjes kollha li qed jigu inkorsi mill-kumpannija esponenti sabiex tiddefendi ruhha mid-diversi azzjonijiet intavolati mir-rikorrenti ma humiex rikuperabbli in vista tal-istat finanzjarju prekarju tar-rikorrenti !! Ghar-ragunijiet fuq esposti l-kumpannija esponenti umilment tissottometti illi t- talbiet tar-rikorrenti ghandhom jigu respinti bl-ispejjes kollha kontra l-istess Rat id–dokumenti ezebiti u l-atti kollha tal-kawza; Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet; Semghet it-trattazjoni mid-difensuri tal-partijiet; Ikkonsidrat: fi ftehim mal-Bank of Valletta sabiex jisselfu ammont ta' flus sostanzjali biex jintuzaw ghan- negozju taghhom ta' plastering. Spjega li fil-bidu l-hlasijiet kienu jsiru b'mod regolari izda imbaghad kien falla progett u kien ghalhekk li ma setghax ihallas iktar fil-hin. ghalkemm kienu pruvaw jidhlu fi ftehim mal-bank, il-bank intavola proceduri gudizzjarji Zied li fil-frattemp, peress li kellu wkoll dejn ma' Meli Bugeja Trading Limited, din tal-ahhar kienet inizjat proceduri ta' subbasta fuq il-proprjeta ta' martu Rita subbasta u filfatt xtara l-fond ghall-prezz ta' €410,000, minkejja l-fatt li l-proprjeta tiswa' Zied illi din kienet l-uniku ass li kellhom ir-rikorrenti sabiex jaghmlu tajjeb ghad- dejn li kellhom. Xehed illi minkejja li l-Bank ha l-proprjeta ghall-valur anqas minn dak reali, sussegwentement kien beda proceduri kontra tieghu fejn ivvanta kreditu kontra tieghu. Qal illi lanqas l-ammont li gie imhallas lil Bank wara s-subbasta ma gie rifless fl-ammont li issa qieghed jerga jitlob minghand ir-rikorrenti. Prodott minn Meli Bugeja Trading Limited xehed illi l-fond in kwistjoni huwa proprjeta ta' martu, u li la hu u lanqas International Plastering Company Limited ma ghandha sehem fih. Xehed illi meta kien sar jaf bis-subbasta kien mar ghand l-avukat tieghu, pero ma jiftakarx Qal illi r-rikorrenti ma kienux ghamlu riklami fil-gazzetta rigward il- bejgh bis-subbasta li kien ser isir. Mistoqsi xi pregudizzju sofra galadarba huwa m'huwiex proprjetarju tal-fond in kwistjoni, xehed illi huwa sofra pregudizzju bhala r-ragel tal- proprjetarja u bhala missier uliedhom. Rita D’Anastasi xehdet a fol 131 et seqq illi l-fond in kwistjoni huwa proprjeta taghha. illi meta kienu gew notifikati bil-proceduri ta' subbasta, kienu marru ghand l-avukat tal- fiducja taghhom pero ma kienux marru ghand perit sabiex isir valutazzjoni tal-fond. illi ma kienu ghamlu l-ebda riklam illi kienet ser issir is-subbasta. Xehdet illi hija ghandha oggezzjoni rigward il-fatt illi l-fond gie mibjugha ghal ammont li huwa ferm anqas mill-valur reali tieghu. Xehdet li l-fond in kwistjoni huwa r-residenza taghha, tar-ragel taghha u z- zewgt'itfal taghhom, li t-tnejn huma maggiorenni. of Ħal Qormi kien qieghed jivvaluta jekk ghandux jibda proceduri ta' subbasta minhabba li International Plastering Limited ma kienetx qed tonora l-pagamenti dovuti minnha, l-bank sar jaf illi kien diga hemm proceduri ta' subbasta ghaddejin li kienu gew inizjati minn kreditur Spjega li ghalhekk il-bank kien ippartecipa f'dawn il-proceduri u xtara l-proprjeta in kwistjoni ghal €410,000, u cioe 60% ta' €590,000, valur li inghatat mill-perit. Kompla li l- proprjeta kienet giet liberata favor il-bank fit-23 ta' Frar 2010 u l-ammont ta' €410,000 kien gie pacut kontra d-djun tal-kumpanija. Zied li filfatt wiehed mill-loan accounts, fl-ammont ta' Zied ukoll illi wara din it-tpacija, kien ghad baqa' dejn ta' aktar minn €600,000, u ghalhekk bdew proceduri ta' subbasta ohrajn kontra garanti iehor, pero lanqas huma vicin illi Xehed illi l-bank kien ghal xi zmien ittolera l-okkupazzjoni tal- familja D’Anastasi sabiex ikollhom cans isibu residenza alternattiva, u zied li sallum il-gurnata ghalkemm il-bank ghandu c-cwievet tal-proprjeta ghad m'ghandux pussess taghha. kien innotifika lil International Plastering Co Ltd li ma kienetx qed tonora l-pagamenti kif miftiehma, filwaqt illi fis-7 ta' Marzu 2009 kien innotifikha bit-termini tal-ftehim li kienet intlahaq bejn il-partijiet. Xehed illi pero l-partijiet ma zammewx lanqas ma dan il-ftehim u ghalhekk il-bank kien ghamel call in tal-facilitajiet pendent fl-4 t'Awissu 2008. Spjega illi fit- 2 ta' Lulju 2009 il-Bank xtara l-proprjeta in kwistjoni bis-subbasta, u talab lil Rita D’Anastasi formalment sabiex tohrog mill-istess proprjeta sa mhux aktar tard mill-31 ta' Marzu 2011. Xehed illi ghajr xi pagament li saru fl-2010, il-konjugi D’Anastasi ma onorawx il-ftehim li sar mal-bank, li jhallsu biss bejn €2,000 u €3,000 u lanqas ma hargu mill-proprjeta in kwisjtoni. Xehed li ghalhekk il-bank fetah proceduri ta' zgumbrament kontra l-konugi D’Anastasi kif ukoll fetah kawza sabiex ikollu titolu esekuttiv u jkun jista' jinizja subbasta l-fond ipotekat favor tieghu bl-indirizz 18, Triq il-Vittmi tal-Gwerra, Swatar, Xlendi, Il-Munxar. Ikkonsidrat; Is-socjeta kjamata in kawza Meli Bugeja Trading Limited eccepiet preliminarjament illi din il- Qorti ghandha tiddeklina milli tezercita l-funzjonijiet kostituzzjonali taghha peress illi r- rikorrenti ghandhom rimedju ordinarju a disposizzjoni taghhom, li gie effetivament adoperat 937/2015 LSO), li ghandhom pendent quddiem il-Qorti tal-Appell in vista tal-appell intavolat mir-rikorrenti. Il-Qorti taghraf illi skont il-proviso ghat-tieni sub-inciz tal-Artikolu 46 tal-Kostituzzjoni "...l-Qorti tista', jekk tqis li jkun desiderabbli li hekk tagħmel, tirrifjuta li teżerċita s-setgħat tagħha skont dan is-subartikolu f'kull każ meta tkun sodisfatta li mezzi xierqa ta'rimedju għall-ksur allegat huma jew kienu disponibbli favur dik il-persuna skont xi liġi oħra." Fis-sentenza fl-ismijiet Michael curry vs Onorevoli Prim'Ministru et deciza minn din il- Qorti diversament presjeduta fil-15 ta' Novembru 2016, intqal illi: "Hu pacifiku li l-akkoljiment o meno ta' eccezzjoni ibbazata fuq dan il- l-applikazzjoni ex officio tal-proviso hu fid- diskrezzjoni ta' din il-Qorti. Din id-diskrezzjoni ghandha tigi uzata bi prudenza biex, min-naha il-Qorti Kostituzzjonali ma jigux inondati b'kawzi li jistghu jigu determinati mill- Qrati fil-kompetenza ordinarja taghhom, u min-naha l-ohra, c-citaddin ma jigix ipprivat mir-rimedji li hu ghandu dritt ghalihom taht il-Kostituzzjoni jew taht il-Kap.319 tal-Ligijiet ta' Malta. Illi din l-eccezzjoni tesprimi s-salvagwardja procedurali li qabel ma wiehed jintavola kawza kostituzzjonali ghandu jezawrixxi kull rimedju civili possibbli u hija intiza biex thalli r-rimedju kostituzzjonali ghal dawk il-kawzi verament meritevoli ta' din il-procedura specjali."2 Skont il-gurisprudenza kostanti ta' din il-Qorti u l-Qorti Kostituzzjonali, s-setgha tal-Qorti li tiddeklina milli tezercita d-diskrezzjoni taghha fuq il-pretest li seta` kien hemm rimedji ordinarji: " ...ghandha dejjem tigi ezercitata bi prudenza, b` mod li fejn ikun jidher li hemm jew jista` jkun hemm kaz serju ta` vjolazzjoni ta` drittijiet fondamentali, l-individwu ma jigix privat mir-rimedju kostituzzjonali [jew taht il-Kap.319] meta jkun jidher li r-rimedji ohra li hemm jew li kien hemm ma jkunux adegwati fic-cirkostanzi tal-kaz."3 Fis-sentenza taghha tat-30 ta` Mejju 2003 fil-kawza Salvatore Grech Pisani vs Onorevoli Segretarju Parlamentari Ghall-Ambjent, il-Qorti Kostituzzjonali qalet: "Din il-Qorti hi tal-fehma li ma tistax taqbel ma` l-appellati (u konsegwentement anqas ma` l-ewwel Qorti) dwar il-kwistjoni tal-ezawriment tar-rimedju ordinarju. Proprjament il-kwistjoni ma hix jekk dak li jkun ikunx ezawrixxa, jew ittanta, "rimedju ordinarju" izda, kif diga accennat, jekk kellux disponibbli favurih mezz xieraq ta` rimedju ghall-ksur allegat. li jikkwalifika n-nom "mezz" uzat kemm fl-Artikolu 46(2) tal- Kostituzzjoni kif ukoll fl-Artikolu 4(2) tal-Kap. 319, necessarjament jimplika li l-mezz ikun tali li wiehed jista` ragonevolment – tenut kont tac-cirkostanzi kollha tal-kaz – janticipa li jista` jkun hemm ezitu favorevoli." Il-principju generali applikabbli fir-rigward tal-eccezzjoni tan-nuqqas ta' ezawriment ta' rimedji ordinarji gew ezaminati fis-sentenza fl-ismijiet George D'amico et vs L-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar deciza minn din il-Qorti diversament presjeduta fl-1 ta' 2 Vide wkoll Mediterranean Film Studios Limited v. Il-Korporazzjoni ghall-Izvilupp ta` Malta et, Qorti Kostituzzjonali, deciza 31 ta' Ottubru 2003; L-Avukat Mark Cassar Bonaci noe vs Id-Direttur tal-Artijiet et, Prim'Awla tal-Qorti Civili (Sede Kostituzzjonali) deciza 28 ta' Jannar 2016. . 3 David Jankovic vs Awtorita tat-Trasport Pubbliku, Qorti Kostituzzjonali, deciza 14 ta' Mejju 2004. Frar 2011, fejn gie spjegat illi: "Illi meta, bħal f'dan il-każ, quddiem din il-Qorti titqajjem l-eċċezzjoni li r- rikorrent ikun naqas li jinqeda' minn rimedju ordinarju qabel ma jkun għadda biex iressaq kawża "kostituzzjonali", il-kriterji li jridu jitqiesu biex Qorti tal-kompetenza "kostituzzjonali" tagħżel li ma twettaqx is-setgħat tagħha li tisma' l-każ huma dawk li f'bosta sentenzi ssemmew u tfissru b'mod eżawrjenti. Din il-Qorti ma jidhrilhiex li għandha toqgħod terġa' tfissirhom, u tillimita ruħha biex tirreferi għas-sentenza tagħha tat-30 ta' Ġunju 2005, fil-kawża Tretyak v. Direttur taċ-Ċittadinanza u Expatriate Affairs, li kienet konfermata mill-Qorti Kostituzzjonali fis-16 ta' Jannar l-istess Qorti għadha żżomm l-istess prinċipji kif muri f'deċiżjonijiet li ngħataw dan l-aħħar dwar l-istess eċċezzjonijiet; Illi meta jissemma li jkun hemm rimedju ieħor xieraq, irid jintwera li dan ikun rimedju aċċessibbli, xieraq, effettiv u adegwat biex jindirizza l-ksur jew theddid ta' ksur lamentat. M'hemmx għalfejn li, biex jitqies bħala effettiv, ir- rimedju jintwera bħala wieħed li ser jagħti lir-rikorrent suċċess garantit, biżżejjed li jintwera li jkun wieħed li jista' jiġi segwit b'mod prattiku, effettiv u effikaċi. L-eżistenza li tassew ikun (jew kien) hemm rimedju alternattiv xieraq trid tintwera mill-intimat li fuqu jaqa' l-piż tal-prova biex jikkonvinċi lil din il-Qorti biex tagħżel li ma teżerċitax is-setgħat tagħha biex tisma' l- Illi huwa fatt ukoll li, minkejja li jista' jkun minnu li l-parti rikorrenti seta' kellha għad-dispożizzjoni tagħha rimedju "ordinarju", din il-Qorti xorta waħda jibqagħlha dejjem id-diskrezzjoni li tagħżel li tibqa' tisma' l-kawża. L- eżistenza ta' "rimedju ordinarju" ma torbotx idejn din il-Qorti milli tkompli tisma' kawża kostituzzjonali mressqa quddiemha. Id-diskrezzjoni li tuża trid tkun waħda prudenti u fl-aħjar interess tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja. Normalment, din id-diskrezzjoni tintuża meta r-rikorrent ikun jidher li tassew għandu disponibbli għalih rimedju li, kieku użat kif imiss, jista' jagħtih il-ħarsien tal-jedd li f'kawża bħal din jgħid li qiegħed iġarrab ksur tiegħu." Illi ghalhekk din il-Qorti trid l-ewwel nett tiddetermina jekk kienx jezisti rimedji ordinarju disponibbli ghar-rikorrenti li kien wiehed xieraq, u rimedju li bih ir-rikorrenti setghu ragonevolment janticipaw l-possibilita ta' ezitu favorevoli. Il-Qorti rat illi fil-proceduri indikati mis-socjeta kjamata in kawza fl-eccezzjoni taghha, ir- International Plastering Company Limited ma gewx notifikati bil-proceduri ta' subbasta, liema talba giet michuda minn din il-Qorti diversament presjeduta, li kkonsidrat li ma kienx hemm necessita fil-ligi illi dawn jigu notifikati bl-atti tas-subbasta. Ghalhekk semmai dik il-kawza setghet toffri rimedju lir-rikorrenti li kieku l-ilment taghhom kien dwar ksur tad-dritt ta' smiegh xieraq li m'huwiex il-kaz. Il-Qorti tirrileva illi l-ilment tar-rikorrenti, in succint, huwa li l-ligi li tipprovdi ghal offerta ta' mhux anqas minn 60% tal-valur tal-proprjeta tad-debitur jew garanti tieghu fi proceduri ta' subbasta hija leziva ghad-dritt taghhom sancit permezz tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal- Konvenzjoni Ewropeja, peress illi iggib bhala konsegwenza taghha esproprjazzjoni forzata ghal ammont ta' kumpens baxx wisq. Ghalhekk huwa car illi anke li kieku r-rikorrenti kellhom jirbhu l-appell interpost mis-sentenza imsemmija u l-Qorti tal-Appell kellha tannulla s-subbasta u tordna li ssehh mill-gdid, ir-rikorrenti ma jkunux ser jottjenu rimedju ghall- lanjanza taghhom peress illi l-ligi tibqa' dik li hi. Ghalhekk il-meritu tal-ilment odjern tar- rikorrenti, jibqa' mhux indirizzat. Minn dan isegwi necessarjament illi m'hijiex fondata din l- eccezzjoni preliminari tas-socjeta kjamata in kawza. Ghaldaqstant, l-ewwel eccezzjoni preliminari tas-socjeta Meli Bugeja Trading Limited qed Ikkonsidrat; Is-socjeta kjamata in kawza Meli Bugeja Trading Limited eccepiet preliminarjament ukoll illi guridiku rikjest sabiex jippromwovu din l-azzjoni peress illi l-proprjeta meritu tal-kawza Ghalhekk ma jistghax jisussisti ksur tad- drittijiet fondamentali ta' Sebastiano D’Anastasi jew International Plastering Company Limited. Il-Qorti taghraf illi skont il-gurisprudenza tal-Qorti ta' Ir-Rabat (Malta) il-kuncett ta' vittma ta' ksur ta' drittijiet fondamentali jinkludi kemm il-vittmi diretti kif ukoll il-vittmi indiritti ta' tali Inoltre, sabiex jitqies bhala vittma: M'huwiex kontestat illi fil-kaz odjern Rita D’Anastasi hija vittma diretta tal-allegat ksur, peress illi hi s-sid tal-proprjeta li giet mibjugha bis-subbasta. Dak li huwa kkontestat huwa l-istatus Limited m'humiex is-siden tal-proprjeta li gie mibjugha bis-subbasta, li tappartjeni Illi pero, m'huwiex kontestat illi kemm Sebastiano kawza, u dan kif anke jirrizulta min-nota li kienet giet prezentata mill-istess bank fil-proceduri ta' subbasta sabiex jigi awtorizzat jaghmel offerta animo compensandi.6 Ghalhekk fil-fehma Limited jikkwalifikaw bhala vittmi indiritti, stante illi l-ammont li ghalih giet mibjugha l- proprjeta in kwistjoni jincidi direttament fuq id-debitu dovut minnhom lil kredituri esekutanti Ma jonqosx ukoll il-fatt illi, stante li l-proprjeta li giet mibjugha kienet il-proprjeta sens illi bil-bejgh in kwistjoni huwa tilef, flimkien ma' martu, id-dar matrimonjali fir-rigward ta' liema l-ligi stess taghtih dritt ta' residenza minkejja l-fatt li m'huwiex il-proprjetu taghha. Ghaldaqstant din l-eccezzjoni hija nfondata u qed tigi michuda. Ikkonsidrat; L-Avukat Generali eccepixxa illi l-Artikolu 37 m'huwiex applikabbli ghall-kaz in dizamina peress illi t-tehid ta' pussess jew akkwist ta' proprjeta huwa incidentali ghall-kuntratt ta' self/overdraft account, ai termini tal-Artikolu 37 (2) (f) tal-Kostituzzjoni. Fir-rigward tas-sottomissjoni illi l-kaz odjern jikkwalifika wkoll taht is-sub-inciz (2) (h) tal- Artikolu 37, il-Qorti tqis illi peress illi dan l-argument ma tressaqx fl-eccezzjonijiet tal-Avukat Generali, il-Qorti m'ghandhiex tiehu konjizzjoni ulterjuri tieghu. Fil-fehma tal-Qorti, din l-eccezzjoni tal-Avukat Generali m'hijiex fondata. Fil-fehma tal-Qorti l-eccezzjoni kontenuta fis-sub-inciz citat mill-Avukat Generali hija fis-sens illi t-tehid tal- pussess jew akkwist ta' proprjeta konsegwenti ghal, f'dan il-kaz, kuntratt ta' self/overdraft account, m'ghandux jitqies bhala minnu nnfisu leziv tad-dritt sancit permezz tal-istess Izda dan ma jfissirx illi dan is-sub-inciz jippermetti li l-proceduri regolata mill-ligi ma jkunx konformi mal-ispirtu tal-protezzjoni mahusb permezz ta' dan l-artikolu. Hekk per ezempju, huwa ghal kwantu ovju li l-fatt li l-bejgh bis-subbasta kien incidentali ghall-kuntratti msemmija ma jfissirx illi allura r-rikorrenti ma ghandhomx dritt ghall access ghall-Qorti hekk kif stabbilit fl-artikolu 37 (1) (b). Dak li jippermetti s-sub inciz citat huwa d-deprivazzjoni tal- proprjeta tad-debitur, izda ma jehlisx lill-Istat mill-obbligu li jassigura li l-procedura adoperata kienet konsonanti mall-ispirtu tal-protezzjoni ta' dan l-artikolu. Ghaldaqstant, din l-eccezzjoni qed tigi michuda. Ikkonsisdrat; Il-Bank kjamat in kawza eccepixxa illi din il-Qorti ghandha tinvestiga l-ewwel nett jekk l- ilment tar-rikorrenti huwiex frivolo u vessatorju. Trading Limited resqet ukoll eccezzjoni f'dan is-sens permezz tas-sebgha eccezzjoni taghha. Il-Qorti pero tqis illi dawn l-eccezzjoni huma ictu oculi infondati. L-ilment tar-rikorrenti jirrigwarda allegata lezjoni tad-dritt fondamentali taghhom ghat-tgawdija tal-proprjeta taghhom, liema proprjeta kienet soggetta ghall-bejgh sforzat, li skont il-ligi jista' jsir ghal ammont li huwa sostanzjalment anqas minn dak reali. Illi jirrizulta bhala stat ta' fatt illi l-Bank kjamat in kawza akkwista l-proprjeta in kwistjoni ghal €180,000 anqas mill-valur reali tal- proprjeta, u dan filwaqt li ghadu javvanza pretensjoni kontra r-rikorrenti ta' €651,947.01, oltre l-imghax dekoribbli mill-25 ta' Novembru 2015. Ghalhekk fil-fehma tal-Qorti, almenu minn ezami prima facie, jirrizulta illi r-rikorrenti ghandhom probatio litigandi u ghalhekk ma jidhirx illi din l-azzjoni hija sempiciment frivola Ghaldaqstant dawn l-eccezzjonijiet qed jigu michuda. Fir-rigward tal-argument maghmul mill-Avukat Generali fin-nota ta' sottomissjonijiet tieghu b'referenza ghall-artikolu 47 (9) tal-Kostituzzjoni, il-Qorti taghraf illi dan l-argument ma tqajjimx permezz ta' eccezzjoni, u lanqas ma ntlabet awtorizazzjoni ghaz-zieda fl- eccezzjonijiet fil-mori tal-kawza. Ghalhekk il-Qorti tqis illi hija prekluza milli tiehu kont ta' Ikkonsidrat; Ikkonsidrat; Din l-azzjoni nibtet minn proceduri ta' subbasta li kienu gew intavolati kontra r-rikorrenti mis- F'dawn il-proceduri, il-bank kjamat in kawza, li kien u ghadu kreditur tal-intimati, kien gie Jirrizulta illi l-ebda offerent iehor ma kien deher ghas-subbasta u ghalhekk l-offerta tal-bank kjamat in kawza fl-ammont ta' €410,000 giet accettata u l-proprjeta giet liberata favur l-istess bank. Jirrizulta wkoll illi din il- proprjeta kienet giet stmata mill-perit tekniku mahtur mill-Qorti fl-ammont ta' €590,000. rikorrenti ghalhekk qed jilmentaw illi l-Artikolu 319 (5) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta huwa leziv tad-dritt fondamentali taghhom sancit permezz tal-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja. Skont ir-rikorrenti, l-Istat kiser l-obbligu posittiv tieghu illi jillegisla sabiex jekk kreditur jakkwista proprjeta b'valur inqas mill-valur reali u jbiegh jew jaghmel uzu mill-istess proprjeta bill-profitt, dak il-bilanc ghandu jitnaqqas awtomatikament mid-dejn originali jew rimanenti tad-debitur, fatt li halli lir- rikorrenti minghajr defiza fil-kawza li fetah il-bank ghal bilanc rimanenti. Il-Qorti tibda billi tinnota illi litigazzjoni civili bejn individwi privati b'mod generali ma timplikax ir-responsabbilita tal-Istat taht l-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni minnha nnifisha. Kif inghad fis-sentenza tal-Qorti ta' Ir-Rabat (Malta) fl-ismijiet Zagrebacka v. Illi ghalhekk huwa car illi di principju, ligi li taghti l-kreditur il-possibilita li jenforza titolu esekuttiv tieghu billi jipprocedi bil-bejgh b'subbasta tal-proprjeta tad-debitur tieghu, m'hijiex awtomatikament leziva tad-dritt sancit permezz tal-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal- Konvenzjoni. Dak li jrid jigi determinat huwa jekk din il-ligi tatx lok ghall-ispussessar arbitrarju u ingust tal-proprjeta tad-debitur favur hadd iehor. L-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol fih tliet regoli. L-ewwel regola tistabilixxi d-dritt li kull persuna (kemm fiżika u kif ukoll morali) tgawdi ħwejjiġha bil-kwiet. It-tieni regola trid li biex persuna ma titħalliex tgawdi ħwejjiġha bil-kwiet irid ikun hemm interess pubbliku, bla ħsara ta' kundizzjonijiet maħsuba fil-liġi u l-prinċipji ġenerali ta' dritt internazzjonali. regola trid li l-ewwel żewġ regoli ma jnaqqsux il-jedd tal-Istat li jwettaq liġijiet li jkunu xierqa biex (a) jikkontrolla l-użu tal-ġid skond l-interess ġenerali, jew (b) biex jiżgura l-ħlas ta' taxxi, kontribuzzjonijiet jew pieni. B'mod partikolari, fil-ħarsien tal-jedd imsemmi f'dak l-artikolu, irid jintwera li jkun inżamm u tħares bilanċ xieraq bejn l-interessi tal-komunita' u dawk tal- individwu li ġidu jkun intlaqat mill-għamil tal-Istat.7 Illi, fuq kollox, l-imsemmija tliet regoli tal-Artikolu 1 huma msejsin waħda mal-oħra u 7 Mario Duncan vs Direttur Generali Dwana et, Prim'Awla tal-Qorti Kostituzzjonali, deciza 23 ta' Ottubru 2014. għandhom jinftehmu b'qari ma' xulxin. Għalhekk, filwaqt li l-liġijiet li jagħtu s-setgħa lill- Istat li jieħu ġid f'idejh għal għanijiet pubbliċi huma meqjusa bħala meħtieġa f'soċjeta' demokratika, dawn ma jagħtux jedd assolut jew insindakabbli lill-Istat, għaliex tali jedd għandu jitqies bħala eċċezzjoni jew limitazzjoni għall-jedd tal-individwu li jgawdi ħwejġu u ġidu bil-kwiet. Għalhekk l-Istat irid juri, kif imiss, li l-jedd tiegħu wettqu bil-qies u fil- parametri permessi mil-liġi.8 Dan l-Artikolu jirreferi għall-interess pubbliku jew generali, u mhux għas-skop pubbliku, u huwa dan il-kriterju tal-interess li huwa l-qofol li jħoll u jorbot jekk għemil jiksirx dak l- artikolu konvenzjonali.9 Il-kejl ghal tali interess pubbliku jew generali hu jekk, f'għemil partikolari, joħrogx il-: Illi huwa stabbilit li biex indħil fit-tgawdija tas-sid jkun gustifikat fl-interess generali, irid jintwera li hemm utilita' konkreta għal dak l-indħil, u mhux semplici ipotesi ta' bżonn jew aspirazzjoni.11 Minbarra dan, l-interess generali jew pubbliku għandu jibqa' jseħħ għaż-żmien kollu tal-indħil fit-tgawdija tal-gid tal-persuna.12 Din il-Qorti trid taghmel ezami ta' tliet elementi biex tiddetermina jekk kienx hemm lezjoni o Legalita tal-azzjoni tal-iStat; Jekk l-azzjoni kellhiex skop legitttimu fl-interess pubbliku; Jekk intlahaqx bilanc gust bejn l-interess pubbliku u d-dritt fondamentali tar-rikorrenti ghat-tgawdija tal-proprjeta taghhom. Illi pero huwa car illi m'huwiex bizzejjed li dawn iz-zewg elementi wahedhom jigu sodifatti, peress illi t-tlett elementi, u cioe il-bilanc gust inkluz dak tal-proporzjonalita tal-azzjoni, ghandu 8 Idem. 9 Mousu' vs Direttur tal-Lottu Pubbliku et, Qorti Kostituzzjonali deciza 6 ta' Ottubru 1999. 11 Cachia vs Avukat Generali, Qorti Kostituzzjonali deciza 28 ta' Dicembru 2001. 12 Francis Guglielmini Ebsadi vs Kummissarju tal-Artijiet, Qorti Kostituzzjonali deciza 10 ta' Ottubru 2003. jigi sodisfatt b'mod kumulattiv. Kif intqal fis-sentenza fl-ismijiet Christopher Woodhead vs L- Awtorita tad-Djar deciza mill-Qorti Kostituzzjonali fid-29 ta' Novembru 2013: " ...hu l-principju abbraccjat minn din il-Qorti u mill-Qorti Ewropeja li, anke jekk il-mizura li jkun ha l-Istat tkun legittima u tkun fl-interess pubbliku, xorta wahda tista` twassal ghal-lezjoni konvenzjonali jekk ma jinzammx bilanc gust bejn l-interessi tas-socjeta` generali u l-protezzjoni tad-dritt fundamentali sancit fl-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni b`mod li l-mizura, allura Bl-istess mod, minn din il-Qorti diversament presjeduta mill-Imhallef Joseph Raymond Sultana, fis-sentenza fl-ismijiet Robert Matysik Magro vs Avukat Generali et deciza fis-7 ta' Frar 2017 intqal: "Illi huwa aċċettat ukoll li s-setgħa mogħtija lill-Istat li jikkontrolla l-użu tal- ġid ukoll għal għanijiet soċjali jew fl-interess pubbliku trid titwettaq b`mod proporzjonali mal-interessi tas-sid privat fit-tgawdija ta` ħwejġu. Din il- proporzjonalita` tinkiseb fis-sura ta` ħlas ta` kumpens xieraq u għalhekk jekk il-kumpens maħsub mil-liġi ma jkunx xieraq, jonqos proporzjonalita`. Jekk fundamentali għat-tgawdija paċifika tal-ġid kif imħares bl-artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni; Illi huwa stabilit li, fejn jidħol l-aspett tal-proporzjonalita` taħt il-Konvenzjoni Edit, 2006), § 17.4.2, f`paġġ. 882 – 3) Dan l-element tal-proporzjonalita` kien kunsidrat b`reqqa mill-ogħla Qorti f`Malta f`għadd ta` każijiet u l-Qorti tqis li għandha taċċenna għalihom bla ma tidħol f`dettal ta` tismija mill-ġdid (Ara 27.4.2012 fil-kawża fl-ismijiet Michael Ricca et vs Avukat Michelle Bundy noe et, fost bosta oħrajn)." Ta' relevanza partikolari ghal dan il-kaz, peress illi wkoll titratta ilment ibbazat fuq bejgh b'subbasta ta' proprjeta ta' debitur ghal valur aktar baxx mill-prezz fuq is-suq, hija il-kawza citata ta' Mindek, fejn il-Qorti ta' Ir-Rabat (Malta) ikkonkludiet illi, ikkonsidrat il-fatt illi, inter alia, l-proprjeta tal-applikant kienet giet mibjugha lill-kreditur tieghu ghal terz tal-valur reali Minn naha l-ohra, fis-sentenza fl-ismijiet Rousk v. Sweden deciza fil-25 ta' Lulju 2013 il- Qorti ta' Ir-Rabat (Malta) sabet li ma kienx hemm lezjoni tad-dritt fondamentali sancit permezz tal- Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni wara li kkonsidrat illi: [Enfasi ta' din il-Qorti] Relevanti wkoll is-sentenza fl-ismijiet Kanala v. Slovakia deciza mill-Qorti ta' Ir-Rabat (Malta) fl- 10 ta' Lulju 2007, fejn intqal illi: Green v. Greece [GC], no. 31423/96, § 48, ECHR 1999- II). Fis-sentenza appena citata, l-Qorti ta' Ir-Rabat (Malta) kienet sabet illi l-interferenza in kwistjoni kienet legali, fis-sens illi kienet irregolata mill-ligi, u qieset ukoll illi din l-interferenza Il-Qorti pero ikkonkludiet illi kien hemm nuqqas ta' proporzjonalita ghaliex, skont il-ligi, il-kreditur kellu pre-emption right, a bazi ta' liema, kien possibli ghalih illi jakkwista l-proprjeta b'valur inqas minn dak reali qabel ma' kien possibli ghall-terzi li jaghmlu offerti huma. Skont il-Qorti, l-fatt li ma kienx hemm possibilita li l-proprjeta tinbiegh b'valur ekwivalenti ghal dak reali, ifisser illi ma kienx hemm il-proporzjonalita rikjesta bejn il-mizura impunjata u l-ghan taghha. Il-Qorti rrilevat illi: Fil-kaz odjern m'huwiex kontestat illi l-interferenza fid-dritt fondamentali tar-rikorrenti kienet regolata mill-ligi, illi mhux biss tipprovdi ghall-esekuzzjoni tat-titolu esekuttiv miksub mill- kredituri tar-rikorrenti, izda tipprovdi wkoll illi fis-subbasta, proprjeta m'ghandiex tinbiegh ghal anqas minn 60% tal-valur skont kif stmat mill-Perit Tekniku nominat mill-Qorti. Ghalhekk huwa car li r-rekwizit ta' legalita huwa sodisfatt. Fir-rigward tal-ghan tal-ligi mpunjata, il-Qorti taghraf, u taqbel mal-intimati, illi l-iskop tal- ligi huwa sabiex jizgura il-jedd tal-kreditur li jigbor flusu minghand id-debitur, u taghraf ukoll illi l-imposizzjoni tal-limitu minimu ta' 60% kienet giet introdotta proprju sabiex tassigura illi proprjetajiet mibjugha bis-subbasta ma jigux mibjugha ghal ammonti irrizorji. Ghalhekk, huwa car illi anke ir-rekwizit ta' l-ghan legittimu fl-interess pubbliku huwa sodisfatt. Illi pero, dan mhux bizzejjed sabiex iwassal lill-Qorti biex tikkonkludi illi r-rikorrenti ma sofrewx il-lezjoni ilmentata minnhom, il-ghaliex fadal li jigi ddeterminat, jekk huwiex minnu li, kif jargumentaw l-intimati kollha, il-ligi mpunjata hija proporzjonali ghal ghan li qed jigi miksub, u li tipprotegi b'mod adegwat mhux biss id-dirttijiet tal-kreditur, izda wkoll tad- Fir-rigward tal-argument tal-bank kjamat in kawza illi debitur ma jistghax jilghaba tal-vittma meta ma jhallasx id-djun dovuti minnu, il-Qorti tqis illi huwa minnu illi debitur m'ghandux jithalla jahrab l-obbligi tieghu. Dan pero ma jfissirx li d-debitur m'huwiex intitolat ghall-protezzjoni tad-drittijiet Kostituzzjoni u tal-Konvenzjoni Ewropeja hija garantita lil kull persuna li ssib ruhha taht il- gurisdizzjoni tal-Istat, inkluz lid-debitur. Ergo, hekk kif il-legislatur ma jippermettix li d- debitur jithalla jahrab mill-obbligi tieghu, il-legislatur ghandu l-obbligu korrispondenti li jassigura li l-legislazzjoni vigenti tkun adegwata sabiex tiggarantixxi u tipprotegi d-drittijiet fondamentali tad-debitur, irrispettivament mill-istat ta' mwiegher tal-midjun. Fil-fehma tal-Qorti, il-limitu minimu ta' 60% tal-valur attwali tal-proprjeta, huwa wiehed baxx wisq, u ghalhekk m'huwiex proporzjonali ghal ghan li ghalih hija intiza l-ligi. taqbel mal-intimati illi s-sistema legali ghandha, kemm jista' jkun, tizgura illi l-proprjeta tinbiegh, biex b'hekk jigi assigurat li l-pretensjoni tal-kreditur tkun sodisfatta. m'ghandux isir kompletament a skapitu tad-drittijiet u l-interess tad-debitur. Fil-fehma tal- Qorti, m'ghandux ikun li l-ligi tippermetti il-bejgh sforzat ta' proprjeta ghal ammont illi huwa kemm xejn aktar minn nofs il-valur reali taghha. Il-Qorti taghraf illi huwa possibli ghad-debitur illi jitlob li jsir irkant gdid, ai termini tal- Artikolu 329 (2) sabiex jipprova jikseb ammont akbar ghall-proprjeta li ghandha tinbiegh, u dan a risku u bi spejjez tieghu. Izda fil-fehma tal-Qorti, dan mhux bizzejjed sabiex jindirizza l- ilment tar-rikorrenti, illi principalment jikkoncerna l-limitu minimu ta' 60%, impost mill-ligi li ovvjament jibqa' l-istess anke fl-irkant il-gdid. Il-Qorti pero ma taqbilx mar-rikorrenti illi meta jkun il-kreditur li jakkwista l-proprjeta, ghandu jigi mgieghel jaqta' mill-bilanc li jista' ghad ikun pendenti kontra d-debitur, kwalunwke profit li seta' talvolta ghamel mal-bejgh taghha. Fil-fehma tal-Qorti, ghalkemm jidher li din setghet kienet prattika hanina adoperata minn uhud ta' Bank Managers fl- imghoddi, meta l-immobbli jghaddi ghand ix-xerrej u dan issir tieghu. Ghalhekk mhux permess indhil mill-Istat fil-profitt li jista' talvolta jaghmel mill-bejgh ta' l-istess immobbli. Wiehed irid ukoll jikkonsidrat il-fatt illi x-xerrejja li m'humiex kredituri, ma jkunux soggetti ghall-istess restrizzjonijiet. Ghalhekk mizura, bhal dik proposta mir-rikorrenti, tohloq diskriminazzjoni ngusta bejn xerrejja u iehor, fi proceduri ta' subbasta, li la hi permessa f'legislazzjoni wisq anqas f'gudikat. Fir-rigward tal-argument tal-intimati illi jekk ir-rikorrenti ma rreklamawx, aktar milli titlob il- ligi, il-bejgh bl-irkant, il-fatt li ma kien hemm ebda oblatur apparti l-bank kjamat, kien dovut ghall-nuqqas tar-rikorrenti, u allura imputet sibi, il-Qorti tqis illi dan l-argument m'ghandux Kien ikun mod iehor kieku ma saritx il-publikazzjoni rikjesta mill-ligi. il-kaz, il-publikazzjoni rikjesta saret, u fil-fehma tal-Qorti ma jistghax jigi imputat xi nuqqas Dan specjalment ikkonsidrat illi l-fatt f'kas li jkunu attendew aktar oblaturi, ma jfissirx necessarjament illi dawn ikunu disposti jakkwistaw propjeta ghall-prezz oghla mill- minimu stabbilit mill-ligi. Dan l-argument allura huwa wiehed ipotetiku, u l-Qorti ma tistghax tibbaza l-konkluzjonijiet taghha fuq mera ipotezi. Ghalkemm il-Qorti taghraf illi hija l-funzjoni tal-Legislatur li jillegisla u jistabilixxi il-limitu minimu intiz ghall-bejgh sfurzat tal-proprjeta tad-debitur, din il-Qorti, fil-gurisdizzjoni kostituzzjonali taghha, ghandha id-dover li takkorda rimedju effettiv f'mizura u qisien kommesurati mal-hsara imqanqla minn lezjoni tad-dritt fundamentali tar-rikorrenti. ghalhekk il-Qorti tqis illi wiehed mir-rimedji effettivi ghandu jkun, il-kumpens xieraq u pekunjarju, li jirrapprezenta d-differenza mill-prezz tal-proprjeta bejn l-istima bis-60% u dik bit- 80%, liema valur gie aggudikat mil-Qorti Ewropeja bhala l-valur minimu permess f'bejgh sfurzat tal-propjeta tad-debitur. B'hekk ikun aktar qrib tal-valur reali tal-proprjeta, u fl-istess hin xorta jkun qed jittiehed in konsiderazzjoni kwalunwke riskju li jista' talvolta jkun assocjat mall-akkwist ta' proprjeta mmobli tramite proceduri ta' subbasta. Il-Qorti pero tqis illi r-rimedju mitlub mir-rikorrenti illi tigi annullata s-subbasta m'ghandux Apparti li huwa minnu dak argumentat mill-bank kjamat, illi dan imur kontra l- interessi tar-rikorrenti minhabba li jsiru debituri anke ghaz-zieda t'imghax ta' dawn is-snin kollha li lahqu ghaddew, il-Qorti tqis illi l-lezjoni sofferta mir-rikorrenti m'ghandhiex tigi rrimedjata mill-kredituri, li kienu sempliciment qieghdin isegwu l-ligi. Hija il-fehma konsiderata ta' din il-Qorti illi r-rimedju ta' kumpens xieraq ghandu jinghata mill-Istat gialadarba Qorti tal-Gurisdizzjoni Kostituzzjonali issib lezjoni ta' dritt fundamentali. effettiv ma ghandux jigi mpost fuq ic-cittadin kreditur. Il-Qorti ghalhekk tillikwda il-kumpens dovut lir-rikorrenti fuq il-linja gwida tal-ECHR ta' limitu minimu ta' 80% tal-valur kif stmat mill-perit tekniku mahtur minn din il-Qorti diversament presjeduta fis-subbasta. Il-Qorti rat illi l-valur tal-proprjeta fil-bejgh in Subbasta, kien gie stmat fl-ammont ta' Ghalhekk, b'valur minimu ta' 80%, dan il-fond kien jinbiegh bi prezz ta mhux inqas minn €472,000. Fir-realta, din il-proprjeta giet liberata favur il-bank kjamat ghas-somma ta' €410,000, u cioe ghal €62,000 anqas. Bhala parti integrali minn rimedju effettiv fil-kaz in ezami, il-Qorti tqis li ghandha tiehu in konsiderazzjoni l-imghax imhallas mir-rikorrenti fuq il-bilanc tal-imsemmija €62,000 li ghadhom dovuti lill-bank minhabba il-bejgh tal-proprjeta tad-debitur stmata b'60% tal-prezz reali taghha. Il-Qorti rat li l-imghax annwali fuq is-somma ta' €651,947.01 huwa ta' circa €52,155.76. Fil- fehma tal-Qorti, mill-ammont ta' €651,947.01 ghandha titnaqqas is-somma ta' €62,000, sabiex ikun jista' jigi kkomputat l-imghax dovut. Imghax annwu bit-8% ikkalkolat fuq is- somma ta' €589,947, hu fl-ammont ta' circa €47,195.76, u cioe differenza ta' €4,960 fis-sena u ghalhekk f'perjodu ta' tlett (3) snin jammonta ghal €14,880. Ghalhekk il-kumpens xieraq dovut lir-rikorrenti ghandu wkoll jinkludi s-somma ta' €14,880, rapprezentanti circa tlett snin ta' differenza imghax bir-rata ta' 8% fuq il-bilanc li ghad hemm pendent favur il- bank, versu l-ammont li kien ikun hemm pendenti li kieku l-proprjeta giet mibjugha ghal 80% Ghalhekk, l-ammont ta' kumpens xieraq dovut lir-rikorrenti flimkien huwa fl-ammont ta': Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddecidi billi filwaqt li tichad l-eccezzjonijiet kollha tal-Avukat Generali, u taz-zewg kjamati in kawza, tichad it-tieni talba tar- Tilqa' l-ewwel talba u tiddikjara li l-artikolu 319(5) tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta li tippermetti l-bejgh ta' propjeta' tinbiegh anke b'sittin fil-mija (60%) tal- valur reali tal-proprjeta tad-debitur rikorrenti u jilledi d-dritt fundamentali tar- rikorrenti kif protett bl-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Artikolu 1 tal- Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropea ghad-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali Tilqa' limitatament it-tielet talba tar-rikorrenti, u tordna lill-Avukat Generali ihallas is-somma ta' sitta u sebghin elf, tmien mija u tmenin ewro (€76,880) bhala kumpens xieraq ghal-lezjoni sofferta mir-rikorrenti. L-ispejjez tal-kjamata in kawza ghandhom jithallsu mill-Avukat Generali, filwaqt illi l- ispejjez tal-Avukat Generali u tar-rikorrenti ghandhom jibqu' minghajr taxxa bejn il- partijiet stante n-natura novella tal-ilment tar-rikorrenti.