Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Donatella M. Gracie Blaut LL.D., Mag. Illum, 11 ta' Dicembru, 2018 Il- Pulizija (Spettur Yvonne Borg Johnson) -vs- Philip Cristiano, detentur tal-karta tal-identita' numru 194912M Kumpilazzjoni Nru. 1224/2013 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputat Philip Cristiano u ċioè talli: Nhar l-04 ta' Ottubru 2013, għall-ħabta tal-għaxra ta' filgħodu, ġewwa Floriana, Malta, talab, irċieva jew aċċetta xi offerta jew wegħda ta' xi vantaġġ mhux xieraq għalih innifsu jew għal xi ħadd ieħor bil-għan li jeserċita xi influwenza mhux xierqa fuq il-mod kif tiddeċieda persuna oħra; Talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi, talab, ircieva jew accetta xi offerta jew weghda ta' xi vantagg mhux xieraq ghalih innifsu jew ghal xi hadd iehor bil-ghan li jezercta xi influwenza mhux xierqa bhalma hemm imsemmi fl-artikolu 121A(1) tal- Kapitolu 9; Talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi, wieghed, ta jew offra, sew b'mod dirett sew indirett, xi vantagg mhux xieraq lil persuna ohra li jasserrixxi jew jikkonferma li huwa ikunu kapaci li jaghmel xi influwenza mhux xierqa fuq il-mod kif tiddeciedi persuna li hemm imsemmija fl-artikoli precedenti, that is-Sub-Titolu IV tal-Kapitolu 9 u ta' xi persuna ohra, sabiex igieghel lil dik il-persuna ohra tezercita dik l-influwenza, sew jekk dak il-vantagg mhux xieraq ikun ghal dik il-persuna ohra jew ghal xi hadd iehor. F'każ ta' htija l-Qorti ġiet mitluba, li wara li tinforma ruħha minn fatti speċifiċi, u tkun għal kollox konvinta li l-propjeta' inkwistjoni tkun inkisbet minn attivita' kriminali, din il-propjeta' tiġi konfiskata, u ċioe' l-ammont ta' elf ewro (€1000). Rat illi waqt l-udjenza tas-26 ta' Novembru, 2018, l-imputat ammetta l- imputazzjonijiet kollha migjuba kontra tieghu. Illi din il-Qorti osservat dak li jiddisponi l-Artikolu 453(1) tal-Kapitolu IX, Ligijiet ta' Malta, moqri flimkien mal-Artikolu 392A(1) tal-istess Kapitolu, u cioe' wara li l-imputat wiegeb li hu hati ghall-akkuzi migjuba fil-konfront tieghu, din il-Qorti wissietu b'mod l-aktar solenni fuq il- konsegwenzi legali ta' dik it-twegiba u nghata zmien xieraq sabiex jekk irid jerga lura minnha. Semghet is-sottomissjonijiet maghmula mill-prosekuzzjoni u mid-difiza dwar il-piena. Rat l-atti u d-dokumenti kollha. Ikkunsidrat: Illi qabel xejn irid jinghad illi ghalkemm din il-kawza tirrigwarda reati li allegatament sehhew fl-2013, l-istess kawza giet mismugha minn din il- Qorti, kif diversament presjeduta, u l-ewwel udjenza quddiem din il- Qorti, kif preseduta, giet mizmuma fit-2 ta' Dicembru, 2015. Illi ghalkemm l-imputat rregistra ammissjoni ghall-imputazzjonijiet kollha addebitati lilu, il-fatti specie ta' dan il-kaz jinkwadraw biss fl- ahhar imputazzjoni u cioe` dik ravvizata bl-artikolu 121A(2) tal-Kodici Kriminali. Illi ser issir riferenza ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Saveria sive Saverin Wubbels fejn il-Qorti tal-Magistrati ghamlet ezami funditus dwar ir-reat ravvizat bl-artikolu 115 tal-Kodici Kriminali: 1 Illi minn ezami ta'l-artikolu 115 tal-Kodici Kriminali li jikkontempla r-reat ta' korruzzjoni jirrizulta illi l-elementi bazici li jridu jigu ippruvati huma essenzjalment erba' u cioe`: 1. in-natura ufficjali jew pubblika ta'l-impieg tal-persuna ikkoncernata.2 2. li dik il-persuna irceviet jew accettat flus, jew xi rigal, jew weghda jew offerta u dawn ma ikunux dovuti skond il-ligi.3 3. li dana jkun in konnessjoni ma'l-istess kariga jew impieg. 4. li l-iskop ikun illi l-persuna taghmel jew ma taghmilx id-dmir tieghu/taghha.4 Illi b'rabta ma' din id-disposizzjoni tal-ligi, l-Avukat Generali iccita wkoll l-artikolu 120, fejn titqies bhala komplici il-persuna li tikkorrompi l-ufficjal pubbliku. Illi ghalhekk l-ewwel element essenzjali ghal kummissjoni ta' dana ir-reat huwa n-natura ufficjali jew pubblika ta'limpieg tal-persuna li qed tigi korrota. Illi l-artikolu 92 imbaghad jiddisponi testwalment illi: "Taht il-frazi generali 'ufficjal pubbliku' jidhlu mhux biss l-awtoritajiet kostitwiti, civili u militari, izda wkoll dawk il-persuni kollha li huma mahtura skond il-ligi sabiex jamministraw xi parti tas-setgha ezekuttiva tal- Gvern, jew biex jezegwixxu xi dmir iehor pubbliku impost mil-ligi, sew gudizzjarju kemm amministrattiv kif ukoll tax-xorta l-wahda u l-ohra." Issa mill-provi prodotti jirrizulta li l-imputat kien biss project manager. Ma giex pruvat mqarr remotament li hrug ta' permessi biex wiehed jarma fuq il-Monti ta' Haz-Zebbug, kien jaqa' fil-mansjonijiet tal-kariga jew impjieg tieghu! 1 Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, Deciza 30.06.2010 per Onor. Magistrat Dr. Edwina Stilon. 2 Vide ukoll Il-Pulizija vs Joseph Chetcuti Saydon (Appell, Deciza 19 ta' Lulju, 1982). 3 Vide ukoll Il-Pulizija vs Lawrence sive Lorry Cossai et (Appell, Deciza 25 ta' Lulju, 1986) 4 Vide ukoll Il-Pulizija v. Alfred Falzon Farrugia (Appell, Deciza 2 ta' Mejju 1985) Aktar minn hekk, l-akkuzi kif addebitati ma jaghmlu ebda riferenza ghall-fatt li Gatt kien 'ufficjal jew impjegat pubbliku' ghalkemm hu cjar li l-ewwel reat hu dak prospettat bl-artikolu 115 tal-Kodici Kriminali, dak tal-korruzzjoni. Issir riferenza ghas-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Andre Quattromani:5 Minn dawn il-fatti jemergi allura illi l-ammissjoni ta'l-appellanti hija konfliggenti mal-provi l-ohra li hemm fl-atti, senjalatament l-istqarrija tieghu stess ghaliex minn din ta'l-ahhar jirrizulta illi huwa ikkometta r- reati addebitati lilu mhux f'Awwissu, izda f'Settembru 2013 u kwindi huwa ammetta ghall-fatti li ma kenux gew kommessi minnu ghal ta'l-anqas mhux fid-data indikata fl-akkuza, izda xahar wara. Illi d- dottrina fir-rigward tal-valur probatorju ta'l-ammissjoni maghmula mill-persuna akkuzata tghallimna illi: "Dwar l-effett ta' ammissjoni fuq l-appell tal-persuna misjuba hatja din il-Qorti (jew ahjar, il-Qorti Kriminali li allura kienet tisma' l-appelli mid-decizjonijiet tal-Qorti tal-Magistrati tal-Pulizija Gudizzjarja) diga` kellha l-opportunita` li tippronunzja ruhha fis-sentenza tagha tas-27 ta' Ottubru, 1962 fil-kawza fl- ismijiet Il-Pulizija vs George Chetouti Pirrone Spiteri Jones (Kollez. F'dik is-sentenza gie ritenut, mill-kompjant Sharpe Vella Lethridge, fuq l-iskorta ta' gurisprudenza kemm Ingliza kif ukoll lokali, li fuq ammissjoni ta' l-imputat Qorti ma tistax hlief tghaddi ghall-kundanna tieghu ammenokke` ma jirrizultax li l-imputat ma jkunx fehem in-natura ta' l-imputazzjoni jew li ma kinitx l-intenzjoni tieghu li jammetti li hu hati ta' dik l-imputazzjoni jew li fuq il-fatti minnu ammessi l-Qorti ma setghetx skond il-ligi, tikkundannah, cjoe` ssibu hati ta' reat.6 "(sottolinjar tal-Qorti) Illi fil-kaz in dizamina ma jistax jinghad illi l-appellanti qieghed jallega illi huwa ma fehemx in-natura ta'l- akkuzi migjuba fil-konfront tieghu, jew inkella li ma kenitx l-inetnzjoni tieghu li jammetti, izda jirrizulta mill-atti illi abbazi tal-fatti tal-kaz kif esposti, l-Ewwel Qorti ma setatx issib htija ghal tali akkuzi billi ma kenux jissussistu fid-data indikata fl-akkuza. Issa l-kodici penali taghna jimponi l-obbligu fuq il-Qorti Kriminali taht l-artikolu 436(3)(c) li ghandha taghmel dak kollu li m'huwiex projbit jew mhux ordnat mill- ligi taht piena ta' nullita, kull meta l-Qorti fid-diskrezzjoni taghha jidhirliha li hu hekk mehtieg ghat-tikxif tal-verita.' Illi l-appellanti allura ghandu ragun u din il-Qorti ma tistax taghlaq ghajnejha ghal dan in- nuqqas procedurali daqslikieku ma kienx jezisti u dan ghaliex is-sentenza impunjata tirrifletti fatti li mhumiex sostanzjati bil-provi li hemm fl-atti, ghalkemm l-appellanti ammetta ghalihom. Kwindi din il- Qorti ma ghandhiex trqi ohra hlief li tghaddi sabiex tannulla id-decizjoni appellata u dan billi tirrizulta decizjoni hazina fuq il-mertu u dan kif previst fl-artikolu 428(5) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Illi fis-sentenza moghtija mill-istess Qorti fl-ismijiet Il-Pulizija vs Minn dawn il-fatti jemergi allura illi l-ammissjoni ta'l-appellanti ma tirriflettiex l-fatti li jemergu mill-provi li hemm fl-atti, .... 5 Deciza 19 ta' Novembru 2015; Qorti tal-Appell Kriminali per Onor. Imhallef Dr. Edwina Stilon; Appell numru 385/2015. 6 Il-Pulizija vs Martin Borg Camilleri 20/01/1995 (Vol.LXXIX.v.1538) 7 Deciza 26 t'Ottubru, 2017 per Onor. Imhallef Dr. Edwina Stilon; Appell numru.99/2017. Allura dan iwassal ghal konkluzjoni illi minn ezami tal-atti u abbazi tal-fatti tal-kaz kif esposti, l-Ewwel Qorti ma setatx issib htija ghall-ewwel imputazzjoni billi r-reat qatt ma seta' jirrizulta. Issa l-kodici penali taghna jimponi l-obbligu fuq il-Qorti Kriminali taht l-artikolu 436(3)(c) li ghandha taghmel dak kollu li m'huwiex projbit jew mhux ordnat mill-ligi taht piena ta' nullita, kull meta l-Qorti fid-diskrezzjoni taghha jidhirliha li hu hekk mehtieg ghat-tikxif tal-verita.' Mhux biss izda l-artikolu 392(A)(3) jimponi fuq il-Qorti illi: "..… meta jkun hemm raġuni tajba biex wieħed jiddubita jekk ir-reat kienx ġie tassew magħmul, jew jekk l-akkużat hux ħati tar-reat, il-qorti għandha, għalkemm l-akkużat ikun stqarr li hu ħati, tordna li l- proċeduri jkomplu jitmexxew 'l quddiem, bħallikieku l-akkużat ma weġibx li hu hati." Illi l-appellanti allura ghandu ragun u din il-Qorti ma tistax taghlaq ghajnejha ghal dan in-nuqqas daqslikieku ma kienx jezisti u dan ghaliex is-sentenza impunjata tirrifletti fatti li mhumiex sostanzjati bil- provi li hemm fl-atti, ghalkemm l-appellanti ammetta ghalihom..… Illi ghalkemm l-artikolu 436(3) tal-Kodici Kriminali mhux wiehed mill- artikoli rezi applikabbli specifikatament ghall-Qrati tal-Magistrati bl- artikolu 525 tal-Kodici, mhemmx dubbju li din il-Qorti tkun qed tonoqs serjament mid-doveri taghha jekk issib persuna hatja ta' fatti li ma jirrizultawx mill-provi prodotti anzi fejn l-istess provi joffru fatti konfliggenti. Illi fid-dawl tar-rizultanzi processwali u fuq dan l-insenjament, l- imputat qed jigi liberat minn kwalunkwe htija u piena fuq l-ewwel zewg akkuzi migjuba fil-konfront tieghu u cioe` dawk ravvizati bl-artikoli 115 u 121A(1) tal-Kodici Kriminali minkejja l-ammissjoni tieghu ghall- akkuzo kollha. Illi qed tinstab htija biss fuq it-tielet akkuza. Illi dwar il-piena l-Qorti hadet in konsiderazzjoni tan-natura serja tar- reati li jinsab akkuzat bihom l-imputat, tal-ammissjoni tieghu w tal- fedina penali tieghu li ma tohloq ebda preokkupazzjoni ghall-Qorti. Ittiehed konsiderazzjoni wkoll tac-cirkostanzi kollha l-ohra tal-kaz partikolarment tar-rakkomandazzjonijiet maghmula mill-Ufficjal tal- Ghal dawn il-motivi, din il-Qorti wara li rat l-artikolu 121A(2) tal- Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta, filwaqt li tillibera lill-imputat mill- ewwel u mit-tieni imputazzjonijiet, issib lill-imputat hati tat-tielet imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu, u b'applikazzjoni tal-artikolu 11 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta tpoggi lil Philip Cristiano taht ordni ta' taħt Ordni ta' Servizz fil-Komunita`. F'din l-Ordni ta' Servizz fil-Komunita` huwa mehtieġ li l-hati jaghmel xoghol bla hlas jew xoghol bla hlas u tahriġ, kif rakkommandat fir- rapport rilaxxjat mill-istess Ufficjal tal-Probation u dan ghall-perijodu ta' mija u tmenin siegha (180) kif qed jigi speċifikat fl-ordni. Ai termini tas-sub inciz (4) ta' l-Artikolu 11 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti qed tispjega lill-hati bi kliem li jiftiehem sew l-effett tal- ordni u li jekk il-hati jonqos li jikkonforma ruhu maghha jew jaghmel xi reat iehor, il-hati jkun jista' jinghata sentenza għar-reat oriġinali. Il-ħati qiegħed jiddikjara li jaqbel ma tali ordni. A tenur tas-sub inciz (5) ta' l-Artikolu 11 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti qed tordna li tinghata kopja ta' l-Ordni ta' Servizz fil- Komunita' lill-hati, lid-Direttur tal-Ufficju tal-Probation u Parole, lill- Ufficcjal tas-Servizz tal-Komunita` assenjat ghall-kaz mid-Direttur u lill- agenziji u l-awtoritajiet responsabbli ghas-sorveljanza ta' l-Ordni tas- Servizz tal-Komunita`. Ai termini tal-artikolu 23B tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta tordna li l- ammont ta' elf ewro (€1,000) l-ammont tar-rikavat, jigi konfiskat favur il- Gvern jew fin-nuqqas li tigi konfiskata tali somma, ghandha tigi konfiskata dik il-proprjetà li jkollha l-valur tagħha jikkorrispondi għall- valur ta €1,000. Finalment bl-applikazzjoni ta' l-artikolu 533 tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta qeghda tordna lill-hati jhallas l-ammont ta' €339.42 rapprezentanti spejjez peritali.