QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA)) IMHALLEF Onor. Abigail Camilleri Flores LL.D., Dip. Illum 3 ta' Dicembru, 2019 A B -vs- Avukat Dr. Mark Anthony Abel Spiteri Caruana u il-P.L. Doreen Caruana Fino ġew nominati Kuraturi Deputati b'digriet ta' din il-Qorti tat-23 ta' April 2018 biex jirrapprezentaw lill-assenti C D E Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat ippreżentat mill-attriċi li permezz tiegħu ppremettiet : 1. Illi fit-tlieta (3) ta' Frar tas-sena elfejn u tlieta (2003), ir- rikorrenti iżżewġet fir-Rġgistru Pubbliku ta' Malta lill-intimat assenti C D E (ċertifikat taż-żwieġ anness u markat bħala Dokument 'A'). Illi l-kunsens tal-partijiet għal dan iż-żwieġ kien vizzjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' ġudizzju fuq il-ħajja miżżewwġa jew fuq id-drittijiet u d-dmirijiet essenzjali tagħha. Illi l-kunsens tal-partijiet għal dan iż-żwieħ kien ukoll vizzjat billi kien hemm l-eskluzjoni pożittiva taż-żwieġ innifsu jew ta' xi wieħed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-ħajja miżżewwġa. Illi għalhekk l-imsemmi żwieġ huwa null u bla effett ai termini tal-artikoli 19 (1) (d) u/jew (f) tal-Att Dwar iż-Żwieġ (Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta). Talbet li l-intimati jgħidu għaliex din il-Qorti m'għandhiex: 1. Tiddeciedi u tiddikjara illi ż-żwieġ bejn il-kontendenti ċċelebrat nhar it-tlieta (3) ta' Frar tas-sena elfejn u tlieta (2003) huwa null, invalidu u bla effett għar-raġunijiet fuq premessi skont id- tal-1975 dispozizzjonijiet [Kapitolu 255 tal-Liġijiet ta' Malta] li Jirregola ż-Żwieġijiet, u tagħti dawk il-provvedimenti kollha illi jkunu xierqa u opportuni f'dan ir-rigward. Rat il-lista tax-xhieda tal-attriċi; Rat ir-risposta guramentata tal-kuratur deputat Dr Mark A. Abel Spiteri Caruana, illi permezz taghha eccepixxa : fol 13: Illi l-esponent m'hux edott mill-fatti u għalhekk qed jirriserva id- dritt li jipprezenta risposti ulterjuri tul il-proceduri quddiem din l- Onorabbli Qorti. Salv risposta ulterjuri. Semgħet lix-xhieda li tressqu; Rat id-dokumenti li ġew esebiti, il-provi li ġew prodotti u l-atti ta' dan il-proċediment; Rat illi l-kawża tħalliet għas-sentenza għallum; Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET Il-Qorti għandha quddiemha talba sabiex iż-żwieġ ikkuntrattat bejn il-partijiet fit-3 ta' Frar 20031, jiġi dikjarat null u bla effett fil- liġi ai termini tal-Artikolu 19(1) (d) u /jew 19(1)(f) tal-Att Dwar iż- Żwieġ2. Kull referenza għall-"konvenut" f'din is-sentenza hija referenza għall-konvenut assenti u mhux għall-kuraturi li debitament jirrapreżentawh fl-assenza tiegħu. Provi: Ir-rikorrenti xehdet bil-proċedura tal-affidavit3 fejn spjegat li ltaqgħet mal-konvenut f'Ottubru 2002, u ftit ġimgħat wara li ltaqgħu kien semmielha ż-żwieġ, u effetivament żżewġu fir- Registru Pubbliku fit-3 ta' Frar 2003. Xehdet li malli żżewġu krew appartament Bugibba, u marru igħixu hi, hu u bintha li kellha minn qabel dan iż-żwieg, iżda wara biss hamest ijiem mid- data taż-żwieġ, C telaq u ma reġax irritorna lura f'din id-dar li kienu jikru. Hija spjegat pjegat li peress li hi ma kinitx taħdem, eventwalment ma kellhiex biex tħallas il-kera u kellha titlaq minn dan il-fond. Żiedet tgħid li ż-żwieġ tagħhom lanqas biss ġie kkonsmat, u meta staqsiet għal C wara li dan ma kienx irritorna lura d-dar, ħadd ma kien taha informazzjoni dwaru, imbagħad indunat li C kien sempliċement użaha biex tiżżewġu. Żiedet tgħid li llum hi għandha tlieta u tletin sena u li ma setghetx tipproċedi qabel b'dan il-każ peress li ma kellhiex finanzi. L-attriċi xehdet li 2 Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta. eventwalment xi ħadd kien qalilha li żewġha kien telaq minn Malta. PRINĊIPJI LEGALI F'dan l-istadju, l-Qorti ser tgħaddi sabiex teżamina l-kawżali li fuqhom hija msejsa l-kawża odjerna u ċjoe l-Artikolu 19(1) (d) u l-artikolu 19(1) (f) tal-Att Dwar iż-Żwieġ: "19(1) B'żieda mal-każijiet fejn żwieġ disposizzjoni oħra ta' dan l-Att, żwieġ ikun null: ikun null skont xi (d) jekk il-kunsens ta' xi wahda mill-partijiet ikun vizzjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' ġudizzju fuq il-ħajja miżżewġa, jew fuq id-drittijiet u d-dmirijiet essenzjali tagħha, jew b'anomalija psikoloġika serja li tagħmilha impossibbli għal dik il-parti li taqdi l-obbligazzjonijiet essenzjali taż-żwieġ; (f) jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb bl- esklużjoni pożittiva taż-żwieġ innifsu, jew ta' xi wieħed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa, jew tad-dritt ghall-att taż-żwieġ;" Illi b'difett serju ta' diskrezzjoni dwar il-ħajja miżżewġa u/jew l- elementi essenzjali tagħha, (l-artikolu 19(1) (d) tal-Att dwar iż- Żwieg) il-leġislatur ma riedx ifisser sempliċement kwalsiasi stat ta' immaturita` li parti jew oħra fiż-żwieġ tista' tkun fiha fil-mument li jingħata l-kunsens reċiproku. Li kieku l-leġislatur irrikjeda maturita shiha u perfetta, ftit jew addirittura ebda żwieġ ma kien ikun validu. Kunsens validu iżda jeħtieġ konoxxenza sħiħa ta' dak kollu li jkunu deħlin bih il-partijiet, u impenn għall-obbligi u d-drittijiet konjugali kemm fil-preżent kif ukoll fil-futur. Dan ifisser li l-partijiet irid ikollhom dik il-maturita li tagħmilhom kapaċi jirriflettu fuq l-obbligi, d-dmirijiet u r-responsabbiltajiet li ġġib magħha l-ħajja miżżewġa u jkunu għalhekk kapaċi jerfgħhu u jwettqu l-istess matul il-ħajja matrimonjali tagħhom. Inoltre`, l- partijiet irid ikollhom dik il-maturita` affettiva, liema maturita` affettiva tkun fil-konfront ta' xulxin. Jekk xi waħda minn dawn l- elementi hija b'xi mod nieqsa, allura hemm difett tad-diskrezzjoni tal-ġudizzju kif rikjest mil-liġi. 4 Chomarat Francesco, Il Diritto canonico matrimoniale, (Ħal Kirkop, 1994) p.97 – kif rappurtat fid-deċiżjoni Renato Testa vs Sharon Testa nee Salamone Reynaud mogħtija mill-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fis-6 ta' Marzu 2003 (Citazzjoni Numru 484/1995/2 (RCP)). Illi l-Qorti tirreferi wkoll ghall-artikolu 19(1)(f) tal-Att dwar iz-Zwieg Ii tirrileva li sabiex tigi milqugħa talba għal dikjarazzjoni ta' nullita` taż-żwieġ f'dan il-kuntest, irid jiġi neċessarjament ippruvat li xi wieħed mill-partijiet, jew it-tnejn għamel simulazzjoni totali jew parzjali tal-kunsens tiegħu jew tagħha. Illi kif gie spjegat minn din il-Qorti fil-kaz Alfred Bonnett vs Maria Bonnett,6 "ikun hemm simulazzjoni meta fil-mument tal-għoti tal- kunsens matrimonjali parti jew oħra(jew it-tnejn) esternament turi li qed tagħti l-kunsens matrimonjali iżda internament u b'att pożittiv tal-volonta` tagħha tkun qed tiċħad il-kunsens għal dak iż-żwieġ (simulazzjoni totali) jew dejjem b'dak l-att pożittiv tal- volonta`, tkun qed teskludi xi element jew proprjeta` essenzjali ghaż-żwieġ (simulazzjoni parzjali)." Illi meta wieħed jitkellem dwar l-esklużjoni taż-żwieġ jew wieħed mill-elementi essenzjali tiegħu, wieħed irid jifli jekk il-kontendenti jew wieħed minnhom, allavolja hu kapaċi jagħti kunsens validu għaż-żwieġ, pero bl-atti tiegħu qabel u fil-ħajja miżżewġa, jew bl-ommissjoni tiegħu, eskluda a priori ċertu obbligi essenzjali tal- ħajja miżżewġa, ċjoe`, issimula l-kunsens tiegħu totalment fejn eskluda a priori ż-żwieg, jew inkella fejn waqt il-kunsens hu jew hi eskludew xi wahda jew aktar mill-elementi essenzjali tal-hajja mizzewga, u cjoe` saret simulazzjoni parzjali."7 5 Gilford Pedro Juan, Matrimonial Consent in Code of Canon law Annotated (Il-Birgu 1993) p.686 – kif rappurtat fid-deċiżjoni Lydia FedeleSerpina vs Dr. Ian Qoul Carabott Scicluna et noe mogħtija mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili, fl-1 ta' Ottubru 2002, (Cit. nru. 6 Prim' Awla tal-Qorti Ċivili (VDG) – 31 ta' Jannar 1996 7 Sharon Camileri vs Francis Farrugia Camoin – Prim Awla tal-Qorti Ċivili – 15 ta' Marzu 2000. TAL-PRINĊIPJI LEGALI GĦALL-KAŻ Illi stabbiliti fid- diskrezzjoni tal-ġudizzju u tas-simulazzjoni tal-kunsens, din il- Qorti ser tgħaddi biex tagħmel is-segwenti konsiderazzjonijiet fid- dawl tal-provi miġbura. legali suċitati dwar difett serju Fil-każ in eżami jirriżulta li r-rikorrenti u l-konvenut kienu żżewġu bl-għaġġla, wara tlett xhur minn meta ltaqgħu, mingħajr wisq ħsieb dwar dak li kienu deħlin għalih. Fil-fehma ta' din il-Qorti, għaġġlu wisq, ir-rikorrenti kienet għadha kif għalqet tmintax-il sena, u kienet immatura, u ħasbet li sabet ir-relazzjoni ta' hajjitha peress li kif spjegat hi fl-affidavit tagħha, kellha esperjenza ħażina preċedentement u kellha anke wild mir-relazzjoni preċedenti. Min-naħa l-oħra, l-konvenut approfitta mill-immaturita` u l- vulnerabbilita` tar-rikorrenti. Illi huwa evidenti li hu ma kellu l- ebda ħsieb li verament igħix ħajja miżżewġa, kif inhu rikjest mill- liġi, billi kif ikkonfermat ir-rikorrenti fl-affidavit tagħha, huwa telaq mid-dar wara ħamest ijiem biss mid-data taż-żwieġ. Jidher ċar li r-rabta taż-żwieġ ma kienet tfisser xejn għall-konvenut peress li qabad u telaq wara ftit jiem. Din hija indikazzjoni ċara tan-nuqqas ta' diskrezzjoni ta' ġudizzju tiegħu dwar l-obbligi mnisslin miż- żwieġ. Il-Qorti hija tal-fehma illi r-rikorrenti irnexxielha tipprova, mingħajr lok ta' dubju fil-moħħ tal-ġudikant, illi l-konvenut ma kienx kapaċi jerfa' l-obbligi, d-dmirijiet u r-responsabbiltajiet li ġġib magħha l-ħajja miżżewġa; u illi l-kunsens tal-konvenut assenti kien ivvizzjat b'difett serju tad-diskrezzjoni tal-ġudizzju fuq il-ħajja miżżewġa, jew fuq id-drittijiet u d-dmirijiet essenzjali tagħha, u konsegwentement dan jwassal għan-nullita` taż-żwieġ bejniethom. Dan premess u kkunsidrat, din il-Qorti hija tal-fehma li t-talba tar- rikorrenti hija ġustifikata fil-fatt u fid-dritt fit-termini tal-paragrafu (d) tal-artikolu preċitat, u timmerita li tiġi milqugħa. DEĊIDE Illi għalhekk, għal dawn il-motivi, din il-Qorti qegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża billi tilqa' t-talba tar-rikorrenti b'dan illi: Tiddikjara li ż-żwieġ ikkuntrattat bejn ir-rikorrenti u l-konvenut fit- 3 ta' Frar 2003 huwa null u bla ebda effett fil-liġi ai termini tal- Artikolu 19(1)(d) tal-Att Dwar iż-Żwieġ, Kapitolu 255 tal-Liġijiet ta' Malta, u għalhekk tordna li din id-deċiżjoni tiġi rreġistrata mid- Direttur tar-Reġistru Pubbliku fl-Att taż-Żwieg relattiv għaż-żwieġ bejn il-kontendenti. Bl-ispejjeż kollha jkunu sopportati mill-konvenut assenti, b'dan li r-rikorrenti għandha provviżorjament tal- Kuraturi Deputati. id-drittijiet tħallas