MALTA QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI MAGISTRAT DR. CHARMAINE MIFTAH Illum 15 ta' Dicembru 2020 Il-Pulizija (Supretendent Fabian Mintoff) (Spettur Lydon Sherafatmand) Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra Neville Mario any akkuzat talli fis- 27 ta' Gunju 2020 ghall-habta ta' 10:30hrs ta' filghodu f'dawn il-Gzejjer: 1. ingurja jew hedded lil Sebastiano Gheiti u/jew persuni ohra skont l- Artikolu 339 (e) tal-Kap 9 tal-ligijiet ta' Malta; 2. u aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi permezz ta' xi network jew apparat ta' komunikazzjoni elettronika, hedded lil Sebastiano Gheiti li ser jaghmel xi reat u/jew persuni ohra skont l- Artikolu 49(a) tal-Kap 399 tal-ligijiet ta' Malta; 3. u aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi permezz ta' xi network jew apparat ta' komunikazzjoni elettronika, ghamel uzu iehor mhux xieraq bih skont l-Art49(c) tal-Kap 399 tal-ligijiet ta' Malta. Il-Qorti kienet gentilment mitluba sabiex f'kaz ta' htija tikkundanna lill- akkuzat ghall-hlas ta' spejjez li jkollhom x'jaqsmu mal-hatra ta' esperti jew periti fil-proceduri hekk kif ikkontemplat fl-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal- Ligijiet ta' Malta. Rat id-dokumenti esebiti; Semghet ix-xhieda mressqa mill-Prosekuzzjoni; Semghet it-trattazzjoni; Ikkunsidrat: Illi mix-xhieda prodotti jirrizulta illi l-mertu ta' din il-kawza jemergi minn tweet li l-imputat ghamel fuq il-mezz socjali Twitter wara li fis-27 ta' Gunju 2020 l-organizzazzjoni Alarm Phone kitbet is-segwenti: "Last night, the 95 people that called us could have been rescued by @RescueMed, but were intercepted by Europe's Libyan allies. informazzjoni kunfidenzjali minghand Illi l-Assistent Kummissarju Kevin Bugeja Micallef xehed illi l-Pulizija kienet it-tweet irceviet inkwistjoni. Ghalhekk il-Pulizija ghaddiet biex tippreserva l-istess tweet u fit-28 ta' Lulju 2020 huwa kiteb lil Sebastiano Gheiti is-segwenti:- "Dear Mr. Gheiti, I refer to communication depicted in attachment. Sebastiano Gheiti xehed illi huwa kien gurnalist mal-gurnal Taljan Avvenire u bhala parti minn xoghlu kien qieghed isegwi s-sitwazzjoni migratorja fil-Mediterran. Jispjega li huwa staqsa lill-imputat ghal min kien qed jirreferi meta qal "we" u l-imputat ma wegbux. Huwa stqarr illi l-kliem tal-imputat u n-nuqqas ta' risposta ghall-mistoqsija tieghu hasshom bhala theddida gravi. Gheiti spjega illi minn Ottubru 2019 huwa beda jinghata protezzjoni da parti tal-Pulizija Taljana. Jispjega wkoll illi wara l-incident in kwisjtoni, din il- protezzjoni giet konfermata wara li l-Presidenza tal-Kunsill Taljan ghamlet referenza ghal dan l-episodju. In kontro-ezami x-xhud qal li ma kellux informazzjoni jekk gewx mibdija proceduri kriminali da parti tal-Pulizija Taljana Jispjega li hu ma ghamel l- Illi l-Qorti rat il-filmat tal-interrogazzjoni tal-imputat li saret fis-6 ta' Awwissu 2020 fejn giet rilaxxata stqarrija, f'liema stqarrija qal illi huwa 1 Dettalji personali mhux murija sabiex tigi salvagwardjata l-privatezza ta' terzi kiteb il-kumment in dizamina fejn qal li l-kumment ma riedx jindirizzah lil Scavo izda lill-organizzazzjoni Alarm Phone, izda peress li Scavo kien lahaq wiegeb ghall-kumment precedenti tieghu, Scavo kien gie inkluz bhala r- recipjent tal-kumment. Jghid li huwa gej mill-politika, u li zgur qatt ma kellu xi intenzjoni li jaghmel xi hsara lil xi hadd. Jispjega li l-kumment tieghu kien fis-sens illi bhala pajjiz, u l-awtoritajiet li jahdem maghhom, se jaghmlu minn kollox biex izommu politikament l-immigrazzjoni illegali. Jghid li meta semma` l-frazi "dirty business" huwa kien qieghed jirreferi ghall- Alarm Phone ghaliex hu jaf x'jaghmlu. Jispjega li Scavo huwa gurnalist tal- gurnal Avvenire izda ma jifformax parti mill-Alarm Phone u li qatt ma ghamel kuntatt mieghu direttament, pero` jghid li Scavo ghamel akkuzi serji fil-konfront tieghu pero` qatt ma ha passi fil-konfront tal-istess Scavo. Eskluda li qatt kellu xi intenzjoni li jkun vjolenti fil-konfront ta' Scavo. Jispjega li hu wkoll ircieva ghadd kbir ta' theddid fil-konfront tieghu, pero` dan huwa kollox pubbliku u ma hassx li ghandu jipprocedi kontra min ghamel dan it-theddid. Huwa nsista li huwa dejjem tkellem b'mod politiku u mhux b'mod vjolenti. Ikkunsidrat: Illi l-imputat gie addebitat bi tlett (3) imputazzjonijiet li kollha jduru ma' element wiehed, u cioe`, jekk dak li kiteb l-imputat jammontax ghal theddida. Illi Sebastiano Gheiti essenzjalment stqarr illi huwa hassu mhedded bil- kliem "Stop your dirty business. If not we will be stopping you" u wkoll mill-fatt li meta staqsa lill-imputat ghal min kien qed jirreferi bil-kelma "we", l-imputat ma wigbux. Il-Qorti taghmel referenza għas-sentenza Il-Pulizija vs Francis Foo Thiang Jooi deciza mill-Qorti ta l-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) fit-12 ta' Gunju 2003, fejn il-Qorti nterpretat il-frazi "theddida" bħala "biża t'aggressjoni futura u li biex ikun hemm tali theddid is-suġġett attiv irid ikun qed jipprospetta – bil-kliem, ġesti jew b'mod ieħor –xi forma ta' ħsara inġusta fil-futur (anke jekk fil-futur immedjat) lis-suġġett passiv. Huwa veru li ma hemmx għalfejn li l-ħsara prospettata tkun determinata fis-sens li jiġi ndikat b'xi grad ta' preċiżjoni l-interess, ġuridikament relevanti, tas-suġġett passiv li jkun qed jiġi minaċċat; u f'dan is-sens huwa korrett Antolisei meta jgħid: Pero` dan it-turbament dejjem irid ikollu l-intenzjoni ikkunsidrat x'kienet Illi f'dan il-kaz, l-allegat theddid jirrizulta li sar permezz ta' tweet u allura l- imputat gie akkuzat ukoll ai termini tal-Kapitolu 399 tal-Ligijiet ta' Malta. Il-Qorti tagħmel referenza wkoll għas-sentenza mogħtija mill-Qorti tal- Appell Kriminali fl-ismijiet, Il-Pulizija vs Mark Strauss, deċiża fit-28 ta' Marzu, 2019, fejn intqal: "Il-Qorti tal-leġislatur u x'ried partikolarment ifisser bil-kliem 'użu ieħor mhux xieraq' fejn fis-seduta tal- Parlament 'Laqgħa nru. 117, ta' nhar it-Tnejn 10 ta' Diċembru 2007' intqal: "DR PETER GRECH: Bħalissa fil-liġi hemm l-istess pieni, l-istess kappa ħlief sub paragrafi (a) (b) u (c). Bħalissa r-reat huwa li wieħed jagħmel improper use minn apparat ta' komunikazzjoni elettronika. Dan dejjem ftiehem li l-improper use huwa dawn l-affarijiet li hawn fil-paragrafi (a), (b) u (c) jiġifieri li wieħed juża apparat biex jhedded lil ħaddieħor, biex jestorċi flus, iġiegħel lil ħaddieħor jagħmel xi ħaġa illegali jew biex jagħmel harrassing, biex idejjaq lil ħaddieħor. DR PETER GRECH: Issa li ġara huwa nqalgħet diffikultà fil-qorti dwar xi tfisser improper use. Fil-fatt kien hemm sentenza li jekk telephone użajtu bħala telephone, qatt ma nista' nkun għamilt improper use tat-telephone anke jekk użajtu biex indejjaq lil xi ħadd. Il-bzonn ta' din l-emenda nqala' minħabba dan, biex niċċaraw x'ifisser improper use. Tħalliet il-klawsola ġenerali "or makes any other improper use thereof" imma ġie iżjed speċifikat x'ifisser l-improper use, x'għandu jiġi projbit, li tuża apparat elettronika għal dawn l-iskopijiet imsemmija." (enfasi talQorti) Minn dan joħroġ illi l-interpretazzjoni li għandha tingħata lill-frażi "użu ieħor mhux xieraq" ma jfissirx kwalunkwe użu, jew kull ħaġa taħt il- kappa tax-xemx, magħduda kull offiża, insult jew kelma żejda, iżda għandha tiġi interpretata b'mod ferm aktar ristretta, primarjament fejn si tratta theddid, estorsjoni u attivitajiet illeċiti. Illi l-Eżekuttiv għażel b'mod espress illi sa anke jelimina l-fastidju minn taħt il-kappa ta' "użu ieħor mhux xieraq" tant li dan is-sub-paragrafu propost ma ngħatax il-barka mil-Leġislatur u ġie of another person;" Illi n-nota fil-marġni tal-artikolu 49 tal-Kap 399 tkompli tagħti sostenn għall-intepretazzjoni mogħtija mill-esponenti tal- intenzjoni tal-leġislatur: 'Użu ta' apparat ta' komunikazzjoni elettronika Illi fil-fehma tal-Qorti ic-cirkostanzi partikolari ta' dan il-kaz huma ferm rilevanti. Dan qieghed jinghad ghaliex Sebastiano Gheiti huwa gurnalist li kien qieghed isegwi l-kwistjoni tal-immigrazzjoni gewwa l-Mediterran u li rreagixxa ghal tweet tal-imputat li kien qieghed iwiegeb tweet ta' Alarm Phone. Kien proprju wara dan it-tweet li l-imputat kiteb ir-risposta tieghu lil Gheiti, Alarm Phone u RescueMed. Illi l-media ħielsa, indipendenti u pluralistika, ibbażata fuq il-liberta' tal- informazzjoni u l-espressjoni, hi element krucjali ta' kull demokrazija li tiffunzjona. Il-liberta' tal-media hi fil-fatt essenzjali għall-protezzjoni tad- tal-bniedem. Stejjer dwar diskriminazzjoni, drittijiet korruzzjoni u l-użu ħażin tal-poter spiss jaraw id-dawl minħabba l-ħidma ta' ġurnalisti investigattivi. Dan ifisser illi l-gurnalisti ghandhom jithallew jaghmlu xogholhom minghajr biza' jew theddid. Madankollu, il-Qorti hija tal-fehma illi filwaqt li l-liberta` tal-espressjoni ta' kull persuna hija dritt fundamentali u sagrosant, din il-liberta` trid tigi rispettata minn kulhadd u li jekk wiehed jaghzel li jesprimi ruhu b'certu mod irid ikun lest li jaccetta li haddiehor jista' wkoll jesprimi ruhu bil-mod kif jahseb li hu xieraq u skont il-konvinzjonijiet tieghu ma jikkostitwixxux reat. Illi huwa proprju dak li din il-Qorti giet mitluba li tezamina f'dan il-kaz, u cioe` jekk il-kummenti tal-imputat, jammontawx ghal theddid fil-konfront ta' Gheiti jew ta' terzi. L-imputat spjega fl-istqarrija tieghu illi b'dak li kiteb ma kellu l-ebda intenzjoni li jhedded lil hadd izda l-kumment kien biss wiehed politiku rigward l-immigrazzjoni llegali. Madankollu Scavo ma spjega bl-ebda mod dwar kif hassu mhedded. Kif qalet il-Qorti tal-Appell fis-sentenza citata iktar 'il fuq u cioe` Il-Pulizija vs Francis Foo Thiang Jooi, it-turbament li hass Scavo ried ikun wiehed oggettiv. Illi din il-Qorti fliet sew it-tweets li gew esebiti in atti minn fol. sa 42 u ma jirrizulta l-ebda tweet ta' Scavo fejn a tempo vergine juri dan it- Lanqas ma jirrizulta illi Scavo fil-mument li l-imputat ghamel it-tweet tant hassu turbat li ghamel xi rapport mal-Pulizija Taljana dwar l- akkadut, wisq inqas mal-Pulizija Maltija. Kien biss wara li l-Pulizija Maltija giet ikkuntattjata minn terz li stiednet lil Scavo jaghmel kwerela, liema kwerela saret fil-5 ta' Awwissu 2020, u cioe` iktar minn xahar wara li sar it- tweet in kwistjoni. il-kummenti jekk Illi l-Qorti ssib dawn il-fatti xejn konvincenti. Jekk wiehed ihossu daqshekk mhedded u turbat ma jhallix lill-Pulizija tistiednu jaghmel kwerela biex jipprotegi lilu nnifsu. Illi l-provi mressqa milll-Prosekuzzjoni, fil-kaz odjern, riedu jikkonvincu lil din il-Qorti lil hinn minn kull dubju ragjonevoli illi l-imputat, meta kiteb it-tweet in kwisjtoni, kellu l-intenzjoni li jhedded lil Scavo, lil Alarm Phone u lil RescueMed. Apparti li l-ebda rapprezentant tal-Organizzazzjonijiet imsemmija ma tressqu bhala xhieda, ix-xhud imressaq mill-Prosekuzzjoni, u cioe` Scavo, bl-ebda mod ma spjega x'fehem bl-allegata theddida tal-imputat. Illi l-Qorti tosserva illi meta l-Pulizija giet a konoxxenza tal-fatti minn terzi, li kieku riedet tibda proceduri fil-konfront tal-imputat, hija setghet taghmel hekk ex officio ai termini tal-artikolu 51 tal- Kapitolu 399 tal-Ligijiet ta' Malta, u ma kellha bzonn tal-ebda kwerela. Illi, ghalhekk, fil-fehma tal-Qorti ma gewx sodisfacentement ippruvati l- elementi kostituttivi tar-reat ta' theddid. L-ewwel u qabel kollox, kif gia inghad ma gietx ippruvata xi intenzjoni generika jew specifika li l-imputat kellu li jaghmel xi hsara lil Scavo jew terzi, u fit-tieni lok Scavo innifsu bl- ebda mod ma spjega b'liema mod huwa hassu mhedded. Illi din il-Qorti hija tal-fehma illi l-imputat min-naha tieghu, ipprova fuq bazi ta' probabilita` li l-kumment tieghu ma kienx indirizzat bhala xi minaccja fil-konfront ta' Scavo jew terzi, izda kumment politiku fuq suggett li madwaru jduru diversi sentimenti kunfliggenti. Illi kif gia intqal iktar 'il fuq, Gheiti ma ha l-ebda pass qabel gie kkuntattjat mill-Pulizija Maltija. L-esperjenza ta' din il-Qorti tghallem illi meta wiehed ihossu mhedded, specjalment gurnalist li kellu protezzjoni tal-Pulizija Taljana, immedjatament jirraporta l-akkadut u mhux jiccaqlaq ghax xi hadd jistiednu biex jiccaqlaq. Ghaldaqstant din il-Qorti hija tal-fehma illi l-imputat bit-tweet tieghu tas-27 ta' Gunju 2020 bl-ebda mod ma ingurja jew hedded lil Sebastiano Gheiti jew lil xi persuni ohra bir-rizultat li l-ebda wahda mill-imputazzjonijiet dedotti fil-konfront tieghu ma gew sodisfacentement ippruvati. DECIDE Ghaldaqstant, il-Qorti, ghar-ragunijiet hawn fuq espressi qieghdha tiddikjara lill-imputat Neville Mario any mhux hati tal-imputazzjonijiet kollha dedotti fil-konfront tieghu u tilliberah minnhom.