QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF MARK CHETCUTI ONOR. Seduta ta' nhar l-Erbgha, 30 ta' Ġunju, 2021. Numru 22 Citazzjoni numru 528/2015/1 SM Gunju, 2015, li permezz tieghu esponew is-segwenti: "1) Illi l-attrici hija l-proprjetarja assoluta u esklussiva tal-fond bin-numru ufficcjali 10 u bl-isem ta Saint Rita bil-garage sottostanti bin-numru 12 gia bin-numri 9 u 11 fi triq il-Kunzar, gia triq gdida bla isem li tizbokka f'Misrah il-Barrieri street, Marsaxlokk gieli maghruf bhala fil-limiti ta' Ħal Qormi, inkluż parti mill-arja relattiva tieghu u dana peress illi parti mill-arja hija proprjeta ta terzi persuni u in parti bis-sottosual relattiv tieghu u dana peress illi l-imsemmija proprjeta tinsab in parti sovraposta proprjeta ta terzi persuni w liema proprjeta tinsab immarkata bhala Dokumenti ittra "D" fuq il-pjanta annessa mal-kuntratt ta' l-akkwist atti Nutar Dottor Jean Paul Bouzidi datat 16 ta April 2014, it-tnejn hawn annessi bhala Dok SM1 u Dok SM2; 2) Illi dan l-ahhar l-intimati bdew javvanzaw pretenzjonijiet tramite l- Perit Arkiett u konsulent legali taghhom illi parti mill-bejt u arja tal- proprjeta fuq indikata akkwistatan mill-attrici fil-fatt tappartjeni lilhom u/jew li ghandhom xi pretenzjonijiet ta natura legali fuq parti mill- proprjeta akkwistata mill-istess attrici, u dana kif jirrizulta mill-annessi dokumenti markati Dok SMB 1,SMB 2, u Dok SMB3; 3) Illi fil-fatt il-parti ta l-arja u bejt in disgwid bejn il-kontendenti tinsab immarkata bl-ittra B fuq il-pjanta Dok SM2 mehmuza sew mad- dikjarazjoni maghmula minn-Nutar Dr Jean Paul Bouzidi hawn anness markati Dok SM3 u kif ukoll mal-istess kuntratt ta l-Akkwist Dok SM1; 4) Illi l-attrici ghandha interess li tali pretenzjonijiet bla bazi legali da parti ta l-intimati jieqfu ghal dejjem u dana ghar-raguni wkoll illi qed iwasslu biex jostakalawha milli tissokta trankwillament fl-izvilupp tal- proprjeta taghha skond il-permessi tal-bini lilha akkordat mill-MEPA hawn anness markat DOK SM4; 5) Illi l-fatti fuq esposti li jifformaw parti mil-premessi sollevati mill-attrici huma maghrufa sew personalment u kif ukoll tramite d- dokumentazzjoni prezentata; Ghaldaqstant l-esponenta qed titlob bir-rispett illi dina l-Onorabbli Qorti joghgobha ghar-ragunijiet premessi u ai termini tal-artikoli 403 at seq tal-Kap12 tal-Ligijiet ta' Malta:- Tiffissa zmien perentorju lill-intimati sabiex iressqu l-pretenzjoni taghhom fejn huma qed ivantaw xi dritt legali fil-konfront ta dik il-parti tal-proprjeta ta l-attrici ndikata fil-premessi u dana tramite l-prezentata tal-kawza relattiva u opportuna; u F'kaz li l-intimati jonqsu li jottemporaw ruhhom mal-ordni moghtija 2. hawn fuq tordna lill-istess intimati li jigi prekluzi ghal dejjem mill- possibbilita li javvanzaw pretenzjonijiet simili fil-futur fuq l-istess parti tal-proprjeta in kwistjoni u kwindi jordna lill-intimati li jibqghu mizmuma f'silenzju perpetwu fuq tali pretenzjonijiet taghhom. Bl-ispejjes kontra l-intimati minn issa ngunti personalment ghas- subizzjoni." Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuti Stephen u Mary Muscat Xerri tas-16 ta' Lulju, 2015, li permezz taghha eccepew hekk: "1) Illi l-azzjoni attrici ghandha tigi michuda bl-ispejjez u dan stante illi l-kommunikazzjoni maghmula mill-intimati, kif ukoll l-oggezzjoni ma' l- Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjannar, kienet provokata u saret b'reazzjoni ghal-agir abbusiv u li dahhlu applikazzjoni ma' l-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjannar fejn indikaw illi l-bejt proprjeta tal-intimati kien fil-fatt tar-rikorrenti tant illi ottjenew permess sabiex jibnu fuq dan il-porzjon. tar-rikkorrenti 2) Illi oltre dan, b'mod abbussiv, kienet l-istess rikorrenti illi irregistrat tali porzjon ta' art bhala proprjeta taghha mar-Registru ta' l-Artijiet, u kull ma ghamlu l-intimati kien illi irreagixxew ghall-azzjonijiet unilaterali u abbusivi tar-rikorrenti. 3) Illi oltre dan, l-istess azzjoni hija daqstant iehor nulla u ghandha tigi michuda stante li r-rikorrenti lanqas biss ma hi fil-pusses, almenu de facto u prima facie, tal-oggett li qeghda tipprova tikkawtela; 4) Illi oltre dan, hija ir-rikorrenti illi qeghda tippretendi illi ghandha xi drittijiet sew ta' proprjeta kif ukoll ta' pusess fuq il-porzjon ta' art mertu tal-vertenza odjerna, tant illi indikat bosta drabi, sew direttament kif ukoll tramite terzi, fosthom haddiema, illi hija kienet ser tibqa ghaddejja bl-izvilupp propost minnha fuq il-porzjon ta' art mertu tal-vertenza odjerna; Salv eccezzjonijiet ulterjuri. Bl-ispejjes kontra r-rikorrenti minn issa ngunti personalment ghas- subizzjoni" Rat is-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tas-16 ta' Frar, 2017, li permezz taghha l-kawza giet deciza fis-sens illi laqghet it-talbiet attrici u cahdet l-eccezzjonijiet tal-konvenuti. Iffissat ukoll il-perjodu ta' tliet xhur mid-data tas-sentenza li fih il-konvenuti jistghu jressqu l-pretensjonijiet taghhom fil-konfront ta' dik il-parti tal-proprjetà tal-attrici permezz tal- azzjoni opportuna fir-rigward u ordnat li kemm-il darba l-konvenuti jonqsu li jottempraw ruhhom mal-ordni tal-Qorti, jigu prekluzi ghal dejjem milli javvanzaw tali pretensjoni fuq l-istess parti tal-proprjeta` in dizamina, u li jibqghu hekk fis-silenzju fir-rigward b'mod perpetwu. Bl-ispejjez ta' din il- procedura kontra l-konvenuti. Dik il-Qorti tat is-sentenza taghha wara li ghamlet is-segwenti konsiderazzjonijiet: Illi l-fatti rizultanti mill-azzjoni odjerna jistghu jigu sintetikament elenkati bil-mod segwenti: Illi r-rikorrenti applikat lill-Awtorita` kompetenti biex tizviluppa parti tal-arja li ghandha fuq il-bejt taghha fuq indikat, (ara paragrafu numru wiehed punt wiehed, (1.1.), aktar qabel); Illi l-intimati oggezzjonaw ghal tali zvilupp, (ara paragrafu numru wiehed punt tnejn, (1.2.), aktar qabel; Illi nonostante tali oggezzjoni, il-permess relattiv xorta inhareg mill-Awtorita` de quo, (ara foll 16); "Ikkunsidrat: Illi in vista tal-opposizzjoni fuq riskontrata r-rikorrenti intavolat il- procedura odjerna, komunement maghrufa bhala wahda ta' jattanza jew millantazzjoni fejn qed titlob l-imposizzjoni ta' terminu biex l-intimati jintavolaw azzjoni fir-rigward fit-terminu lilhom prefiss minn din il-qorti rigwardanti l-bejt u l-arja tal-proprjeta` numru 10, Saint Rita, Triq il- Kunzar, triq gdida bla isem li tizbokka f'Triq Misrah il-Barrieri, Madliena, Is-Swieqi, gieli maghrufa L-Imsida; Illi l-pretensjonijiet tal-intimati gew vantati ghalihom kemm mill- perit u mill-avukat taghhom, u anke oggezzjonaw ghall-izvilupp rikjest mir-rikorrenti meta din applikat biex tkun awtorizzata taghmel dan mal- Awtorita` kompetenti; Illi nonostante tali opposizzjoni, l-Awtorita` de quo xorta wahda harget il-permess ghall-izvilupp mitlub; "Ikkunsidrat: Illi l-vertenza in dizamina ssib ir-risoluzzjoni taghha fl-artiklu 403 tal-Kap 12 fuq gia` riferit li jistabbilixxi s-segwenti: "Meta f'atti gudizzjarji, jew xort'ohra bil-miktub, persuna tippretendi li ghandha xi jedd, il-parti li trid tehles din ilpretensjoni tista' fi zmien sena mill-istess pretensjoni, titlob, b'rikors guramentat, li jigi moghti zmien lill- persuna li ppretendiet li ghandha dak il-jedd, biex iggib 'l quddiem b'kawza dik il-pretensjoni, u li, fin-nuqqas ta' dan, jigi lilha impediet li tagixxi qatt izjed ghal dik il-pretensjoni"; Illi fid-dawl tas-suespost il-Prim'Awla tal-Qorti Civili rriteniet is- segwenti fil-kawza fl-ismijiet Jokate Group of Companies Limited vs. Catherine Bennett, datata l-11 ta' Gunju, 2014: "L-element rikjest sabiex tirnexxi l-kawza ta' jattranza huma ben stabbiliti fil-gurisprudenza ta' dawn il-qrati. L-attur irid ikollu pussess, almenu de facto u prima facie tal-oggett a. li jkun qed jikkawtela (Vol. Il-konvenut ikun bil-miktub ressaq pretensjoni fuq l-oggett (Vol. b. XXXII-II-287 u XLII-II-1146); c. Il-pretensjoni trid tkun spontanea u mhux provokata bl-agir tal- attur, (Vol. XXIV-II-358 u XXXI-I-494 u Madliena Developments Limited vs. Ufficju Kongunt (Prim'Awla 6 ta' Frar, 2004); Il-pretensjoni trid ikollha l-karattru li tista' tigi esercitata b'azzjoni d. gudizzjarja; Il-millantazzjoni jkollha skop determinabbli, specifiku jew kapaci li e. jigi specifikat, (l-istess kawza indikata f' 'd'); Il-pretensjoni ma ghandiex tkun kondizzjonata jew tiddependi f. minn fatt li jista' jigri u ma jigrix, (Vol. XVI-II85 u XXI-1-6); "Ikkunsidrat: Illi mill-fatti rizultanti u fuq elenkati, jista' sintetikament jigi "13.1. dizamina, (ara foll 43); Illi r-rikorrenti ghandha l-pussess tal-bejt u tal-arja in "13.2. kien xtrah missieru u kien xtrah bl-arja b'kollox, (ara foll 82); Illi l-intimat isosstni li l-post meritu tal-procedura odjerna "13.3. bejt in dizamina huma proprjeta` taghha; Illi permezz t'ittra datata t-28 ta' Lulju, 2014, l-intimati ivvantaw pretensjoni bil-miktub fis-sens li trid il-ligi kif fuq elenkat, (ara paragrafu numru tnax, (12.), aktar qabel) u foll 20), konsistenti f'ittra li permezz taghha l-abbli avukat hemm indikat qed jivvanta d-drittijiet hemm indikati favur l-intimati; Illi di piu`, permezz tal-perit taghhom indikat f'ittra li ggib l- "13.5. istess data intimati jenfasizzaw il-pretensjonijiet taghhom fuq il-bejt u l-arja in dizamina ghad-detriment tar-rikorrenti; fil-paragrafu precedenti, Illi in vista tas-suespost, ghandu jkun pacifiku li hu assodat li l- intimati ressqu pretensjonijiet bil-miktub fuq dak li qed tipprova tikkawtela r-rikorrenti; Illi fil-kawza fl-ismijiet Louis Muscat Spiteri et vs. Francesco Bugeja Calleja et, datata s-7 ta' Lulju, 2004, il-Prim'Awla tal-Qorti Civili issosstni li: "Il-legislatur, b'din it-tip ta' kawza, kellu f'mohhu li jillimita kemm jista' jkun pretensjonijiet li jistghu ikunu bla bazi b'mod li min jaghmel il- pretensjoni bil-miktub jinghata zmien mill-qorti biex jekk ghandu jagixxi gudizzjarjament jaghmel dan minghajr dewmien eccessiv u ma jibqax idejjaq lill-parti l-ohra inutilment"; "Ikkunsidrat: "Ikkunsidrat: "Ikkunsidrat: Illi in vista tal-premess u tal-fatt li r-rikorrenti issodisfat ir- "16.0. rekwiziti kollha fuq elenkati biex tesperixxi din il-kawza, din il-qorti hi sodisfatta li r-rikorrenti ipprovat il-kaz taghha skont il-ligi..." Rat ir-rikors tal-appell ta' Stephen Muscat Xerri u ommu, Mary Muscat Xerri, li permezz tieghu talab lil din il-Qorti sabiex thassar u tirrevoka s-sentenza ta' Frar, 2017 fl-ismijiet premessi, u konsegwentement tilqa' l-eccezzjonijiet minnhom imressqa u tichad it- talbiet tal-appellata, u dan taht dawk il-provvedimenti xierqa u opportuni li joghgobha taghti din l-Onorabbli Qorti. Rat ir-risposta tal-appell ta' Stefania O'Dea, li permezz taghha u ghar-ragunijiet hemm imsemmija, talbet lil din il-Qorti tichad l-appell intavolat mill-konvenuti appellanti u konsegwentement tikkonferma s- sentenza appellata moghtija mill-ewwel Qorti datata 16 ta' Frar, 2017, fl- ismijiet premessi. Bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra l-konvenuti Semghet lid-difensuri tal-partijiet jitrattaw l-appell in ezami, li baqa' differit ghas-sentenza. Rat l-atti kollha tal-kawza; Ikkonsidrat: Illi din hija kawza ta' jattanza mressqa mill-attrici fejn jinghad li permezz tal-perit arkitett u l-avukat taghhom, il-konvenuti bdew jinsistu li parti mill-bejt u arja fuq il-proprjeta` taghha tappartjeni lilhom, jew ghandhom pretensjonijiet ta' dritt ta' proprjeta` fuq parti mill-proprjeta` Ghalhekk l-attrici ressqet il-proceduri odjerni sabiex tipprova tehles mill-pretensjonijiet ta' jedd ta' proprjeta` da parti tal- konvenuti fuq proprjeta` akkwistata minnha, sabiex tkun tista' tissokta bl- izvilupp tal-proprjeta` skont il-permess tal-bini lilha akkordat mill-Awtorita` ta' Malta ghall-Ambjent u l-Ippjanar. Kwindi l-attrici ressqet din il-kawza sabiex il-konvenuti jigu ordnati jressqu l-pretensjonijiet taghhom billi jipprezentaw il-kawza opportuna fi zmien perentorju u fin-nuqqas tal- konvenuti jottempraw ruhhom ma' tali ordni, jigu prekluzi ghal dejjem milli javvanzaw pretensjonijiet simili fil-futur fuq l-istess kwistjoni u kwindi jibqghu mizmuma f'silenzju perpetwu fuq tali pretensjonijiet taghhom. Il-konvenuti wiegbu li l-komunikazzjoni li tilmenta dwarha l-attrici kienet provokata u saret b'reazzjoni ghall-agir abbusiv tal-attrici li dahlet applikazzjoni mal-Awtorita` ta' Malta ghall-Ambjent u l-Ippjanar, fejn indikat li l-bejt proprjeta` taghhom kien tal-attrici, tant li ottjeniet permess sabiex tibni fuq din il-porzjon. Hekk ukoll irregistrat il-proprjeta` mar- Registru tal-Artijiet. Kwindi l-konvenuti rreagixxew ghall-azzjonijiet unilaterali u abbusivi tal-attrici. Fi kwalunkwe` kaz, il-konvenuti jsostnu li l-azzjoni attrici hija nulla, in kwantu l-attrici lanqas hija fil-pussess tal- oggett li qieghda tipprova tikkawtela. Ghalhekk kienet l-attrici li qieghda tippretendi li ghandha drittijiet ta' proprjeta` u ta' pussess fuq il-porzjon art mertu tal-vertenza. L-ewwel Qorti laqghet it-talbiet attrici u cahdet l-eccezzjonijiet tal- konvenuti, kif ukoll iffissat perjodu ta' tliet xhur sabiex il-konvenuti jressqu l-pretensjonijiet taghhom fil-konfront ta' dik il-parti tal-proprjeta` tal-attrici permezz tal-azzjoni opportuna, u fin-nuqqas il-konvenuti jigu prekluzi ghal dejjem milli javvanzaw il-pretensjonijiet taghhom fuq l-istess parti tal- proprjeta` in kwistjoni u li jibqghu hekk fis-silenzju fir-rigward, b'mod Bl-ispejjez kontra l-konvenuti. Il-konvenuti hassewhom aggravati bl-imsemmija sentenza u ghalhekk interponew appell minnha. L-aggravji tal-konvenuti appellanti (i) Il-fatt li l-istess bejt kollu (inkluz il-porzjon vantata mill-appellata) huwa fil-pussess tal-appellanti, tant li l-appellata lanqas biss ghandha access ghall-istess bejt. Ghalhekk l-ewwel Qorti ghamlet kostatazzjoni hazina meta qalet li l-pussess tal-bejt huwa tal-appellata, premessa li jinghad (ii) Inoltre, l-pretensjoni taghhom ma kenitx wahda spontanja izda Il-konvenuti appellanti jishqu li huma ressqu l-pretensjonijiet taghhom bil-miktub wara li huma gew notifikati mill-Awtorita` ta' Malta ghall-Ambjent u l-Ippjanar li l-appellata kienet issottomettiet applikazzjoni sabiex tottjeni permess sabiex tizviluppa din il-porzjon art, fejn iddikjarat li hija s-sid tal-art kollha fejn intalab il-permess tal-izvilupp, inkluz il-parti tal-bejt proprjeta` tal-konvenuti appellanti. l-applikazzjoni li huma pretensjonijiet taghhom bil-miktub. Il-konvenuti appellanti jsostnu l-aggravji taghhom permezz ta' referenza estensiva ghall-gurisprudenza applikabbli in materja. jinghad mal-ewwel kkonfermaw il-principji dwar l-istitut ta' jattanza jew il-millantazzjoni. inghad mill-Prim'Awla gurisprudenza ricenti tistabbilixxi sitt elementi li ghandhom jikkonkorru sabiex din l-azzjoni tirnexxi, fosthom dawk li l-attur ikun fil-pussess tal- oggett li jrid jikkawtela u li l-pretensjoni trid tkun spontanja u mhux provokata mill-attur, li huma proprju l-qafas tal-appell tal-konvenuti Fir-rigward tal-element tal-pussess fis-sentenza taghha fil- (Kollez. XXVI.I.485) din il-Qorti qalet hekk: Applikati dawn il-principji ghall-kaz in ezami, ghandhom ragun il- konvenuti appellanti jilmentaw li l-azzjoni attrici ma tistax tirnexxi f'dan l- aspett ta' pussess. Mill-atti jirrizulta illi, fl-oghla saqaf tal-proprjeta` tal- attrici hemm tambocc, hija m'ghandhiex access dirett ghal fuq il-bejt, peress li biex titla' trid taghmel uzu ta' sellum (ara ritratti esebiti mill-attrici 47 sa 50 tal-process). istess attrici fir-rigward: "L-intimati ghandhom access ghall-bejt...Naf li fuq bejt minnhom hemm skylight u tahtu hemm it-tarag. It-tarag jieqaf L-iskylight ma tinfetahx. l-pussess fuq il-bejt in dizamina naf li l-intimati jitilghu fuq dan il-bejt." naha l-ohra, l-konvenut appellant xehed hekk: "F'parti mill-bejt hemm skylight tal-hgieg matt li ma jinfetahx u li tahtu hemm il-proprjetà li issa xtrat l-attrici. Fuqu l-bejt ma hemm l-ebda sinjali jew hitan li juru il-linja tal- proprjetà ta' dawk il-postijiet ta' taht. L-uniku access ghall-bejt huwa minn gol-proprjetà taghna. Hadd izjed m'ghandu access.... Ahna dejjem ghamilna l-maintenance tal-bejt u qatt f'dawn is- snin kollha ma kien hemm xi hadd li talabna naghmlu xi maintenance jew pretenda xi dritt fuq xi parti mill-bejt.... Nghid ukoll li wara li hareg il-permess, l-attrici xtaqet tara l-bejt, u fil-fatt hija talbet illi sabiex titla fuq dan il-bejt mill-proprjetà taghna. Jiena kont prezenti u sar dan l-access flimkien mal-Perit tal-attrici u l-Perit tieghi." Il-fatt li l-uniku access ghal fuq il-bejt in kwistjoni huwa mill-fond tal- konvenuti jimmilita kontra l-pretensjonijiet attrici ghall-fini ta' din il-kawza. Minn dan isegwi li d-decizjoni tal-ewwel Qorti kienet tabilhaqq zbaljata meta qalet li l-attrici ghandha l-pussess tal-bejt u tal-arja in dizamina. Hekk ukoll fir-rigward tal-element li l-pretensjoni tkun spontanja u Fis-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili, fil-kawza fl-ismijiet Mario Bugeja v. Grace Tabone Forte, kif ikkonfermata minn din il-Qorti fil-25 ta' Novembru, 2011, nghad hekk: "Fil-kuntest tat-tielet element, u cioe`, il-htiega tal-ispontaneata` tal-millantazzjoni, din il-Qorti tosserva li dan hu element diversi drabi ribadit mill-gurisprudenza. Hekk, fil-kawza, Mizzi Casha Floysvik v. Nnam Deezua, Vol. Dan il-principju gie ndikat ukoll mill-prim' awla tal-Qorti Civili fil-kawza Lentini v. Muscat Spiteri, deciza fit-22 ta' Ottubru 1982, fejn saret riferenza ghad- decizjonijiet riportati fil-Vol. III.189, XVI.II.337, XXIV.II.359, XXXII.I.645 u XLIII.II.1146. "Hekk ukoll fil-kawza, Buhagiar v. Zammit Genovese, deciza mill-prim' awla tal-Qorti Civili fit-22 ta' Ottubru, 1999, intqal li "meta l-attur mexxa jew gieb 'il quddiem kontra l-konvenut xi pretensjoni, jew igib raguni ghaliex huwa qieghed jirrespingi dik il-pretensjoni, allura d-dikjarazzjoni ma tkunx izjed wahda spontanja, imma tassumi l-kwalita` ta' dikjarazzjoni ta' dritt provokata. Il-konvenut f'kazijiet bhal tal-ahhar ikun qed jezercita dritt tieghu". "...Illi huwa mghallem li biex tirnexxi l-azzjoni tal-jattanza jehtieg jirrizulta li tkun saret pretensjoni bil-miktub minn min jallega jedd, li l-persuna li kontra taghha tkun saret il-pretensjoni tkun fil-pussess tal-haga li jrid jikkawtela, li l-pretensjoni tkun wahda spontanja u mhux provokata, u tkun wahda li tista' titmexxa 'l quddiem b'kawza fil-qrati, u li ma tkunx kondizzjonata minn fatt li jista' jsehh jew jista' ma jsehhx.1 Biex jista' jinghad li pretensjoni tkun wahda spontanja, irid jirrizulta li din ma tkunx ir-rizultat ta' pretensjoni jew "provokazzjoni" li tkun saritilha mill-parti nnifisha li tkun fethet il-kawza tal- jattanza.2 Fuq kollox, l-azzjoni ta' jattanza tolqot biss dawk il- pretensjonijiet li, biex jinzammu 'l quddiem, jehtiegu azzjoni fil- Qrati: ma tolqotx dawk il-pretensjonijiet li, min jaghmilhom, ma jehtieg l-ebda azzjoni ghaliex diga' jgawdi dak li jippretendi jew hu fil-pussess taghhom; "Illi ghalhekk l-artikolu 403 tal-Kodici jrid jinghata tifsira dejqa minhabba li l-azzjoni tal-jattanza ghandha l-ghan li ggib fuq il-parti li taghmel il-pretensjoni tal-jedd is-sanzjoni ta' skiet ghal dejjem fuq dik il-pretensjoni. Dan qieghed jinghad ghaliex jixraq li wiehed izomm quddiem ghajnejh li fid-diversi r-regoli dispozizzjonijiet il-proceduri specjali jmexxu dawn ghandhom dejjem jitqiesu bhala partikolari ghalihom jew kontra l-bixra tar-regoli normali. ghall-applikazzjoni taghha, ghalhekk, ghandhom jitfissru sewwasew kif riedhom il-legislatur;" mil-legislatur Din il-Qorti kompliet hekk: "...Il-provokazzjoni ssehh meta dak li jkun jasserixxi xi dritt fuq haga fil-pussess ta' haddiehor, bhal meta dak li jkun jippretendi li hu proprjetarju assolut ta' xi haga f'idejn terz. Jekk it-terz jichad din il-pretensjoni u jghid li dik il-haga hi 1456 4 Ara wkoll f'dan is-sens sentenza P.A. 13.12.1930 fil-kawza fl-ismijiet Gauci vs Francia (Kollez. tieghu, dak li ressaq il-pretensjoni fl-ewwel lok ma jistax imexxi azzjoni ta' jattanza kontra t-terz, ghax l-asserzjoni ta' proprjeta` li jkun ghamel it-terz tkun giet ipprovokata bil- pretensjoni ta' dak li jkun." (enfasi ta' din il-Qorti). Applikati dawn il-principji ghall-kaz in ezami, l-azzjoni attrici hija destinata li tfalli. Kif jirrizulta mill-atti, l-attrici applikat mal-Awtorita` ta' Malta ghall-Ambjent u l-Ippjanar sabiex taghmel l-izvilupp propost minnha, nkluz fuq il-bejt in kwistjoni, fejn hija ddikjarat li hija s-sid wahdieni tas-sit fejn kellu jsir l-izvilupp. Dan wassal sabiex il-konvenuti, bhala girien, gew notifikati bl-izvilupp propost (ara wkoll avviz esebit in atti) u kien f'dan l-istadju li l-konvenut appellant ressaq l-oggezzjonijiet Mill-provi esebiti mill-kontendenti fil-kawza, ma jirrizultax li l- konvenuti ressqu xi pretensjoni bil-miktub fil-konfront tal-attrici appellata qabel dan l-episodju. Kwindi huwa ritenut li l-konvenuti kienu qeghdin sempliciment jezercitaw id-dritt taghhom li jikkontestaw talba maghmula Kif inghad fis-sentenza ta' din il-Qorti tat-28 ta' Marzu, "Il-provokazzjoni tikkonsisti f'att li jixpruna reazzjoni u l-att provokattiv mhux neccessarjament ibiddel xi stat ta' fatt u anzi jista' jikkonsisti f'affermazzjoni ta' dak li fil-fehma tal-agent ikun l-istatus quo u li l-parti l-ohra tigi ghalhekk kostretta tikkontesta." Hekk ukoll f'dan il-kaz, l-agir tal-konvenuti appellanti ma kienx wiehed spontanju, izda kien provokat u reattiv ghad-dikjarazzjoni tal-attrici f'dokument pubbliku li hija s-sid wahdieni tal-bejt in kwistjoni sabiex twettaq l-izvilupp. L-ittri li segwew da parti tal-perit tal-konvenuti u tal- avukat taghhom iridu jittiehdu f'dan il-kuntest u mhux kif tissottometti l- attrici appellata fir-risposta tal-appell taghha. In kwantu l-attrici appellata fir-risposta tal-appell taghha tikkontendi li d-disgwid bejn il-kontendenti huwa wiehed ta' dritt ta' proprjeta` li fil-kaz taghha huwa korroborat mill-kuntratt t'akkwist, tajjeb li jigi mfakkar li l- kawza ta' jattanza m'ghandhiex tintuza sabiex jigi stabbilit titolu u lanqas m'ghandha ssir sabiex wiehed jiehu vantagg strategiku. Ir-rimedju li tipprovdi l-istess azzjoni huwa wiehed eccezzjonali. sentenza ta' din il-Qorti tal-31 t'Ottubru, 2014, fil-kawza fl-ismijiet David Harmsworth v. Alfred Hockley et, fejn saret referenza wkoll ghas-sentenza tal- Prim'Awla tal-Qorti Civili tas-6 ta' Frar, 2004, fil-kawza fl-ismijiet Madliena Developments Limited et v. L-Ufficcju Kongunt fejn fost affarijiet ohra, impost mill-Qorti biex "L-atturi qed jghidu li ghandhom pussess tal-art u kwindi jekk il-konvenut jidhirlu li ghandu dritt ta' propjeta' ghandu jkollhu jagixxi. Madankollu setghu zmien liberament istitwew kawza biex il-Qorti tiddikjarahom propjetarji tal-art minflok ghazlu dan ir-rimedju eccezzjonali kif sejhitlu l- Qorti fil-kawza imsemmija. Jekk ma kienux certi minn dik it-triq ma ghandhomx jattanza l-arma semplicement biex ikollhom vantagg strategiku ghaliex jaghzlu li jkunu konvenuti minflok atturi fil-kawza li jridu jipprovokaw." (sottolinjar ta' din il-Qorti). ta' Isegwi li ghandhom ragun il-konvenuti appellanti fl-aggravji taghhom in kwantu la jirrizulta li l-art mertu tal-vertenza hija fil-pussess tal-attrici, kif ukoll li l-pretensjoni taghhom kienet wahda pprovokata u mhux spontanja u ghalhekk l-appell jimmerita li jintlaqa'. jirrizultawx dawn l-elementi, essenzjali, l-azzjoni attrici ma setghet qatt tirnexxi u m'hemmx htiega li l-bqija tal-elementi jigu nvestiti ulterjorment. Ghaldaqstant, din il-Qorti tiddeciedi l-appell tal-konvenuti appellanti billi Thassar u tirrevoka s-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tas- 16 ta' Frar, 2017, fil-kawza fl-ismijiet premessi u minflok filwaqt li tilqa' l- eccezzjonijiet tal-konvenuti, tichad it-talbiet attrici, bl-ispejjez taz-zewg