BORD LI JIRREGOLA L-KERA Magistrat Dr. Charmaine Spiteri Jones B.A. LL.D. Illum 9 ta' Novembru 2020. Il-Bord, Floriana tar-rikorrenti pprezentat fis-26 ta' Mejju 2020 li permezz tieghu gie premess u ntalab is-segwenti: " I. ILLI, permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Joseph Ellul Sullivan tad-9 ta' Mejju 1966 (DOK: A), Paul Cassar Agius u Rocco Cassar Agius, f'isimhom proprio u ghan-nom u in rapprezentanza tad-ditta "Paul and Rocco Service Station, xtraw u akkwistaw, b'titolu ta' subenfitewsi perpetwa, zewg porzjonijiet ta' art fabbrikabbli, konfinanti ma' Triq Villambrosa, Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta), u dan taht il-pattijiet u l-kondizzjonijiet kollha hemm imfissra; ILLI, sussegwentement, Paul Cassar Agius u Rocco Cassar Agius zviluppaw il-bictejn art hawn fuq imsemmija, flimkien ma' artijiet ohrajn li huma kellhom fil-vicinanzi, billi bnew kumpless ta' garaxxijiet, binja kummercjali fuq l-istess kumpless, u fond, ossija maisonette, residenzjali accessibbli minn Triq Villambrosa u sovrappost ghall-istess kumpless; ILLI, permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Joseph Ellul Sullivan tal-14 t'Awwissu 1973 (DOK: B), Paul Cassar Agius u Rocco Cassar Agius ikkoncedew, b'titolu ta' subenfitewsi temporanja, lil Lawrence Ritchie u lil Judy Craus, l-fond residenzjali hawn fuq imsemmi, ossija "Judy", Triq Villambrosa, Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta), u dan ghal perjodu ta' erbgha u tletin (34) sena li beda jiddekorri mill-istess data tal-kuntratt, ossija mill-14 t'Awwissu 1973; ILLI, permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Joseph Ellul Sullivan tat-13 ta' Settembru 1979 (DOK: C), Lawrence Ritchie u Judy Craus ittrasferew it-titolu taghhom ta' subenfitewsi temporanja fuq il-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida, lill- intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u lil zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira, u dan ghaz-zmien li kien fadal mill-perjodu originali ta' erbgha u tletin (34) sena; ILLI, permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Carmelo Pool tal-10 t'Awwissu 1983 (DOK: D), l-intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira xtraw u akkwistaw il-fond ossija dar bin-numru 38, Triq iz-Zonqor, Fleur-de-Lys, Birkirkara, u dan taht il-pattijiet u l-kondizzjonijiet kollha hemm imfissra; ILLI, minkejja li l-koncessjoni ta' subenfitewsi temporanja tal-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida, skadiet fit-13 t'Awwissu 2007, u minkejja li l-intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira kienu xtraw u akkwistaw proprjeta' ohra nhar l-10 t'Awwissu 1983, ossija 38, Triq iz-Zonqor, Fleur-de-Lys, Birkirkara, huma xorta wahda rrifjutaw milli jizgombraw mill-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida; ILLI, permezz ta' rikors guramentat fl-ismijiet Paul Cassar Agius et vs. Joseph Calleja Amaira et, ossija rikors guramentat numru 986/2008 JZM tal-1 t'Ottubru 2008, Paul Cassar Agius u r- rikorrent George Cassar Agius talbu lill-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Civili sabiex, fost ohrajn, tiddikjara u tiddeciedi li l-kuntratti hawn fuq msemmija tal-14 t'Awwissu 1973 u tat-13 ta' Settembru 1979 kienu gew terminati, u li l-intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira ma kellhom l-ebda dritt, skond id- disposizzjonijiet tal-Ordinanza li Tnehhi l-Kontroll tad-Djar (Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta), li jibqghu jokkupaw il-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida; ILLI, permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Pamela Sortino Caruana Cuschieri tat-12 ta' Mejju 2009 (DOK: E) - ossija kuntratt illi sar wara li skadiet il-koncessjoni enfitewtika tal-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida, nhar it-13 ta'Awwissu 2007, u, addirittura, fil-mori tar-rikors guramentat hawn fuq imsemmi tal-1 t'Ottubru 2008 - l- intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira ikkoncedew b'titolu ta' donazzjoni gratwita u irrevokabbli lil binhom l-intimat Mark Calleja Amaira, il-fond ossija dar bin-numru 42, gja' 38, Triq iz-Zonqor, Fleur-de-Lys, Birkirkara, li huma kienu xtraw u akkwistaw permezz tal-kuntratt tal-10 t'Awwissu 1983 hawn fuq indikat, u dan taht il-pattijiet u l-kondizzjonijiet kollha hemm imfissra; ILLI, permezz ta' sentenza tal-15 ta' Settembru 2014 (DOK: F), l-Onorabbli Prim' Awla tal-Qorti Civili iddecidiet billi cahdet it-talbiet attrici kollha kif dedotti fir-rikors guramentat hawn fuq imsemmi, u konsegwentement stabbiliet illi l-intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira kienu jgawdu titolu fuq il-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida, u dan skond l-Artikolu 12A tal- Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta; ILLI dan fisser illi l-intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira gew moghtija d-dritt illi jibqghu jghixu fil-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida, b'kera irrizorja li ma tirriflettix il-prezz tas-suq, u li l-anqas ma zzomm bilanc bejn id-drittijiet tas-sid u l-inkwilin, bl-unika awment permessibbli fil-kera jkun dak skond ir-rata ta' inflazzjoni kif determinata mill-Awtoritajiet Governattivi; ILLI, effettivament, l-esponenti gew spussessati mid-dritt ta' uzu tal-proprjeta' taghhom wara li skadiet il-koncessjoni ta' subenfitewsi temporanja fit-13 t'Awwissu 2007, u ghalhekk gew soggetti ghal relazzjoni forzata ta' sid u inkwilin ghal perjodu indefinit, tant illi ntilef il-bilanc bejn l-interessi tal-inkwilin u dawk tas-sid, u dan minkejja l-ftehim ta' koncessjoni emfitewtika temporanja ezistenti; ILLI, fil-fatt, l-intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u l-illum defunt zewgha Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira baqghu jokkupaw il-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida, versu l-kera irrizorja ta' tlett mija u tnejn u sebghin Ewro u sebghin centezmu (€372.70) fis- sena; ILLI, maz-zmien, l-indirizz tal-fond ossija "Judy" imbidel minn "Judy", Triq VIllambrosa, L-Imsida, ghal 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Il-Kalkara, u dan minhabba tibdil illi kien sar fl-ismijiet tat-toroq u fin-numri tal-bibien mill-awtoritajiet kompetenti; ILLI, permezz ta' rikors li gie pprezentat quddiem il-Prim' Awla tal-Qorti Civili (sede kostituzzjonali) nhar 24 ta' Jannar 2018 (DOK: G), Paul Cassar Agius u r-rikorrent George Cassar Agius talbu lil dik il-Qorti sabiex, fost ohrajn, tiddikjara illi, bl-applikazzjoni tal- Artikolu 12A tal-Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta ghall-fatti hawn fuq esposti, gew vjolati d-drittijiet fundamentali taghhom kif protetti bl-ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni ghall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali u bl-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta, sabiex tillikwida l-kumpens gust dovut lilhom ghall-vjolazzjoni tad-drittijiet fundamentali taghhom, u sabiex tiddikjara li Virginia sive Gina Calleja Amaira u zewgha l-illum defunt Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira ma jistghux jinqdew bid-disposizzjonijiet tal-Artikolu 12A tal-Kapitolu 158 tal- Ligijiet ta' Malta sabiex jilqghu ghal kull azzjoni li tista' ssir fil-forum kompetenti sabiex Paul Cassar Agius u George Cassar Agius jiksbu l-izgumbrament taghhom mill-fond ossija "Judy", Triq Villambrosa, L-Imsida; ILLI, fil-mori ta' dan ir-rikors, Paul Cassar Agius ikkonceda, b'titolu ta' donazzjoni, lil uliedu r-rikorrenti Simone Tipo, Paula Harding, Carmelina Attweger, u Mary Grace Cassar Agius, il-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Il-Kalkara, u dan permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Dottor Reuben Mamo. tas-27 ta' Settembru 2018 (DOK: H), kif sussegwentement korrett u amendat; XVII.ILLI Giuseppe sive Joseph Calleja Amaira gie nieqes fil-mori ta' dan l-istess rikors ab intestato, senjatament nhar it-3 ta' Gunju 2019 (DOK: I), u ghalhekk wirtuh skond il-ligi martu l- intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira u ibnu l-intimat Mark Calleja Amaira; ILLI, wkoll fil-mori ta' dan ir-rikors, dahal fis-sehh l-Att XXVII tal-2018 li, bis-sahha tieghu, ossija bis-sahha tad-disposizzjonijiet tal-Artikolu 12B tal-Kapitolu 158 tal- Ligijiet ta' Malta, l-esponenti inghataw id-dritt illi, fost ohrajn, jitolbu li l-kera tal-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, tigi riveduta ghal ammont li ma jeccedix it-tnejn fil-mija (2%) tal-valur liberu u frank fis-suq tal-istess fond, u li jitolbu li jigu stabbiliti kundizzjonijiet godda fir-rigward tal-kera; ILLI l-esponenti jixtiequ li jipprevalixxu ruhhom mid-disposizzjonijiet imsemmija, izda dan minghajr ebda pregudizzju kwalsiasi ghall-proceduri pendenti quddiem il-Prim' Awla tal-Qorti Civili (sede kostituzzjonali) hawn fuq imsemmija; ILLI, skond ir-rapport tal-Perit Arkitett u Ingenjier Civili Ian Begovie tas-6 ta' Jannar 2020 (DOK: J), il-valur tal-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, huwa ta' tlett mija u sittin elf Ewro (€360,000.00); ILLI, fl-istadju inizjali tal-procedimenti, dan l-Onorabbli Bord ghandu jwettaq it-test tal- mezzi tal-inkwilini skond ir-Regolamenti dwar it-Tkomplija tal-Kirja (Kriterji ta' Test tal-Mezzi) mahruga taht l-Artikolu 1531F u 1622A tal-Kodici Civili, u kwalunkwe regolamenti li jistghu minn zmien ghal zmien jissostitwixxuhom; XXII.ILLI, jekk l-inkwilini ma jissodisfawx it-test tal-mezzi, dan l-Onorabbli Bord ghandu jaghti decizjoni li tippermetti lill-inkwilini zmien ta' hames snin sabiex il-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, jigi vakat, b'dan illi l-kumpens f'dan il-perjodu ghandu jammonta ghad-doppju tal-kirja li kienet tkun pagabbli skond l-Artikolu 12 jew 12A tal-Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta; ILLI jekk, minn naha l-ohra, l-inkwilini jissodisfaw it-test tal-mezzi, dan l-Onorabbli Bord ghandu jordna li l-kera tal-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, tigi riveduta ghal ammont li ma jeccedix it-tnejn fil-mija (2%) tal-valur liberu u frank fis-suq, u li jordna li jigu stabbiliti kundizzjonijiet godda fir-rigward tal-kera; ILLI ghalhekk kellu jsir dan ir-rikors. GHALDAQSTANT, jghidu l-intimati ghaliex m'ghandux dan l-Onorabbli Bord, prevja kwalsiasi dikjarazzjoni ulterjuri necessarja u opportuna: I. JIDDIKJARA li l-intimati, jew min minnhom, huma l-inkwilini tal-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, skond id-disposizzjonijiet tal-Kaptiolu 158 tal- Ligijiet ta' Malta, li kien originarjament koncess b'titolu ta' subenfitewsi temporanja li skadiet fit-13 t'Awwissu 2007; JORDNA li jitwettaq it-test tal-mezzi tal-intimati ibbazat fuq it-test tal-mezzi stabbilit fir- Regolamenti dwar it-Tkomplija tal-Kirja (Kriterji ta' Test tal-Mezzi) mahruga taht l- Artikolu 1531F u 1622A tal-Kodici Civili, u kwalunkwe regolamenti li jistghu minn zmien ghal zmien jissosttiwixxuhom; JIDDIKJARA, f'kaz illi l-intimati jew min minnhom jissodisfaw it-test tal-mezzi hawn fuq indikat, li l-kera ghandha tigi riveduta ghall-ammont li ma jeccedix it-tnejn fil-mija (2%) fis-sena tal-valur liberu u frank fis-suq miftuh tal-fond ossija 116, "Judy", Triq il- Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, u jistabbilixxi kondizzjonijiet godda fir-rigward tal-kera; JORDNA, f'kaz illi l-istess intimati jew min minnhom ma jissodisfawx it-test tal-mezzi hawn fuq indikat, li l-intimati, jew min minnhom, jigu permessi zmien ta' hames snin sabiex il-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, jigi vakat, oltre li jhallsu kumpens lill-esponenti ghall-okkupazzjoni tal-istess fond, matul il-perjodu msemmi ta' hames snin, liema kumpens ghandu jkun ekwivalenti ghad-doppju tal-kirja li kienet tkun pagabbli skond l-Artikolu 12 u 12A tal-Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta; JORDNA, f'kaz illi l-intimati jew min minnhom ma jissodisfawx it-test tal-mezzi hawn fuq indikat, l-izgumbrament tal-intimati, jew min minnhom, mill-fond ossija 116, "Judy", Triq il-Frangiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq, fi zmien qasir u perentorju li jigi stabbilit minn dan l- Onorabbli Bord ghal dan l-iskop, wara hames snin mid-data tas-sentenza, sabiex il-fond jigi vakat. Bl-ispejjez kontra l-intimati, li minn issa huma ngunti ghas-subizzjoni, u b'rizerva ghal kwalsiasi azzjoni ulterjuri spettanti lill-esponenti fil-konfront tal-intimati skond il-ligi, u minghajr ebda pregudizzju kwalsiasi ghall-proceduri fl-ismijiet Paul Cassar Agius et vs. Onorevoli Prim' Ministru et (rikors numru 4/2018) pendenti quddiem il-Prim' Awla tal-Qorti Civili (sede kostituzzjonali)." Ra r-risposta tal-intimata ipprezentata pprezentata fid-19 ta' Gunju 2020 li permezz taghha eccepiet s-segwenti: Illi t-talbiet tar-rikorrenti huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u jimmeritaw li jiġu miċħuda bl-ispejjeż kontra l-istess rikorrenti; 2.1 Illi fl-ewwel lok u preliminarjament, l-esponenti jeċċepixxu n-nullita' tal-proċeduri odjerni u dan in kwantu r-rikorrenti Simone Tipo (ID 625165M), Paula Harding (ID 675799M), Carmelina Attweger (ID 180150M) u Mary Grace Cassar Agius (ID 011238M) ma għandomx titolu validu għal-fond in diżamina u ċioe dak ta' 116, 'Judy' Triq il- Franġiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq ('il-Fond') 2.2 Illi l-att ta' donazzjoni tas-27 ta' Settembru 2018 (anness bħala Dok. H mar-rikors) permezz ta' liema Paul Sortino f'ismu propju u flimkien ma' martu kkonċeda lill- uliedu rikorrenti Simone Tipo (ID SORTINO), Paula Harding (ID SORTINO), Carmelina Attweger (ID SORTINO) u Mary Grace Cassar Agius (ID SORTINO), inter alia l-fond 116, 'Judy' Triq il-Franġiskani, Bubaqra, Iż-Żurrieq ('il-Fond') hu invalidu u null u dan peress illi l- propjetarju tal-fond hi d-ditta Paul and Rocco Service Station u mhux Paul Cassar Agius f'ismu propju; 2.3 Illi qabel xejn jiġi rilevat illi l-ewwel premessa tar-Rikors fejn ġie premess illi "Paul Cassar Agius u Rocco Cassar Agius f'isimhom proprio u għan-nom u in rappreżentanza tad- ditta 'Paul and Rocco Service Station', xtraw u akkwistaw, b'titolu ta' subenfitewsi perpetwa..." hi parzjalment skorretta u dan peress illi l-akkwist sar biss minn Paul Cassar Agius għan-nom tad-ditta Paul and Rocco Service Station; 2.4 Illi inoltre kif qieset il-Prim Awla tal-Qorti Ċivili permezz tas-sentenza tal-15 ta' Settembru 2014 fl-ismijiet 'Paul Cassar Agius u George Cassar Agius f'isimhom proprio u għan-nom u in rappreżentanza tad-ditta 'Paul and Rocco Service Station' et. vs. Joseph Calleja Amaira et' (annessa mar-Rikors bħala Dok. F), is-subkonċedent tal-Fond skond il- kuntratt tal-14 ta' Awwissu 1973 fl-atti tan-Nutar Joseph Ellul Sullivan (anness mar-Rikors bħala Dok. Apap, imwieled u joqgħod Il-Kalkara li qiegħed jidher fuq dana l-att fil-kwalita' tiegħu ta' Direttur u għan-nom tad-ditta 'Paul and Rocco Service Station'" u li għalhekk Paul Sortino f'ismu propju ma huwiex is-subkonċedent tal-istess Fond; 2.5 Illi fis-sentenza msemmija, il-Prim Awla tal-Qorti Ċivili laqgħet l-eċċezzjoni mressqa mill-konvenuti illi inter alia, Paul Sortino ma kienx il-leġittimu kuntradittur u dan in kwantu "...ma tirriżultax prova li Paul Sortino de proprio, George Sortino de proprio u Paul & Rocco (Marsa) Limited kienu s-subkonċedenti...."; 2.6 Illi għalhekk Paul Cassar Agius f'ismu propju, f'nuqqas ta' titolu validu, ma kellux id-dritt illi jikkonċedi l-Fond in kwistjoni b'titolu ta' donazzjoni rrevokabbli lill-uliedu. Minn dan isegwi illi r-rikorrenti Simone Tipo (ID IL-KALKARA), Paula Harding (ID IL-KALKARA), Carmelina Attweger (ID IL-KALKARA) u Mary Grace Cassar Agius (ID IL-KALKARA) ma humiex il-leġittimi kontraditturi u ma għandhom ebda dritt illi jintavolaw il-kawża odjerna u dan in kwantu l-att ta' donazzjoni fejn għandu x'jaqsam il-Fond in diżamina hu null; 2.7 Illi b'żieda u wkoll marbuta mal-eċċezzjoni tal-nullita' tal-proċeduri odjerni, lanqas ir-rikorrent George Cassar Agius, iben Rocco Cassar Agius, ma għandu titolu validu fuq il- Fond u dan in kwantu l-akkwist sar minn 'Paul Sortino għan-nom tad-ditta Paul and Rocco Service Station' hekk kif dettaljat fil-premessi 2.3, 2.4 u 2.5; 3.1 Illi fit-tieni lok, l-esponenti Mark Calleja Amaira ma huwiex il-leġittimu kontradittur f'din il- kawża u għandu jiġi liberat mill-osservanza tal-ġudizzju; 3.2 Illi l-esponenti Mark Calleja Amaira ma jikkwalifikax bħala 'kerrej' tal-Fond skond id- disposizzjonijiet tal-Kap 518 u ai fini tal-Artikolu 12B tal-istess Kap., u għalhekk it- Test tal-Mezzi ma jistax jiġi ordnat fil-konfront tiegħu; Illi fit-tielet lok u fil-mertu iżda mingħajr preġudizzju għall-eċċezzjonijiet preliminari, jeħtieġ illi r-rikorrenti jippruvaw illi l-esponenti Virgina sive Gina Calleja Amaira tissodisfa il- kriterji tad-dħul u tal-kapital tat-test tal-mezzi stabbiliti stabbiliti fir-Regolamenti dwar it-Tkomplija tal-Kirja (Kriterji ta' Test tal-Mezzi)." Ra ir-risposta tal-Awtorita` tad-Djar ipprezentata fl-4 ta' Gunju 2020 li permezz taghha esponiet is-segwenti: "Illi l-atturi jridu qabel xejn jipprovaw it-titolu taghhom u li huma wahedhom huma s-sidien unici tal-fond. Illi qabel xejn dan il-bord ghandu jikkonstata jekk l-Att XXVII tal-2018 ghandhux jigi applikat ghal dan il-kaz. Illi l-Awtorita' tad-Djar giet notifikata f' din il-kawza bhala amicus curiae a bazi tal-Art 4 tal- Att XXVII tal-2018; allura ukoll l-Awtorita' tad-Djar ghandha id-dritt li tippartecipa fil-kawza u jekk taghmel dan, taghmel hekk biss bhala Amicus Curiae. U ghalhekk l-Awtorita' tad-Djar anke f' dan il-kaz ma ghandiex tbati l-ispejjez. U dan kollu purche jirrizulta li l-Att XXVII tal- 2018 hu applikabbli ghal kaz in kwistjoni. Illi jigi rilevat li f' kaz li l-inkwilini jissoddisfaw it-test tal-mezzi impost bil-ligi allura il-kera ghandha tigi fissata f' ammont ta' mhux aktar minn 2% tal-valur tal-propjeta – imma intant il- ligi tistabilixxi kriterji biex il-Bord jigi gwidat biex jistabilixxi kera gusta. Il-ligi tghid hekk: Ra illi permezz ta' Nota ta' Cessjoni ipprezentata fil-15 ta' Lulju 2020, ir-rikors gie ceduta fil-konfront ta' Mark Calleja Amaira; Ra illi permezz tat-tielet eccezzjoni taghha l-intimata talbet li dan il-Bord jissoprassjedi sakemm jigu determinati proceduri kostituzzjonali istitwiti mir- rikorrenti, u dana sakemm l-istess proceduri jigu ezawriti; Ra li ghalhekk kien ghaqli li tigi sorvolata din l-eccezzjoni qabel il-Bord jisma' u jiddeciedi l-mertu; Ra l-atti u d-dokumenti kollha esebiti; Sema' t-trattazzjoni dwar it-tielet eccezzjoni. Ikkunsidra: Illi l-intimata qieghda titlob lil dan il-Bord sabiex jissospendi s-smiegh tal- kawza odjerna sakemm l-proceduri kostituzzjonali inizjati mir-rikorrenti. Ir-rikorrenti oggezzjonaw ghal din it-talba ghar-ragunijiet indikati fit-trattazzjoni orali, principalment peress li l-proceduri kostituzzjonali ma jistghux iwasslu ghal ordni ta' zgumbrament tal-intimata. Kwindi, huma jsostnu li dawn il-proceduri sabiex jigi stabbilit l-ammont ta' kera gust fic-cirkostanzi ghandhom jiehdu l-ezitu tal-kawza kostituzzjonali. Illi dan il-Bord jaghmel referenza ghad-digriet fl-ismijiet Angelo Byers et vs David Byers et1 fejn inghad: "Gie deciz diversi drabi mill-Qrati taghna li l-Qorti ghandha tilqa' talba ghas- soprasessjoni: l-kors taghhom minghajr ma jistennew 1 Cit Nru: 2400/1997GV moghti fil-31 ta' Mejju 2004 · meta hu spedjenti li taghmel hekk; (Vol 39 p 1 p467 Spiteri Jones vs Spiteri Jones u App.Civ. Calleja Amaira vs Costa 12.3.73;) · meta jkun hemm lok ghas-soluzzjoni ta' xi punt li tiddependi minn kawza ohra li tkun pendenti (Vol XLVI p2 p 591); · Il-Qorti m'ghandhiex tordna s-soprasessjoni jekk il-parti l-ohra tkun ser tbati pregudizzju; · Is-soprasessjoni hu rimedju straordinarju u ghandu jigi applikat biss jekk hu necessarju fl-amministrazzjoni tal-gustizzja. Ara wkoll Busuttil Carbonaro vs On.P.M. (Kostituzjonali 12/8/94) Principju kardinali fil-procedura civili hu li kawza ghandha tinbeda u ghandha tinstemgha sa ma tinqata'. Il-provvediment ta' soprasessjoni hu mizura eccezzjonalissima billi tiffrena l-andament normali ta' kif kawzi ghandhom jimxu". Dan gie wkoll ribadit fid-digriet fl-ismijiet Joseph Desira Privitelli et vs Mixer Concrete Works Limited et2 u cioe`: "jinsab ritenut fil-gurisprudenza li s- soprassessjoni huwa rimedju straordinarju li l-Qorti ghandha tirrikorri ghalih biss meta hu mehtieg fl-interess tal-amministrazzjoni tal-gustizzja f'kaz li tinqala' kwistjoni li d-decizjoni taghha tinfluwixxi sostanzjalment fuq l-esitu tal- kawza, u fl-istess hin ma tistax tigi ezaminata fl-istess kawza jew ikun spedjenti li tigi ezaminata f' kawza ohra separata. Is-soprassessjoni huwa ndikat ghal dawk il-kazijiet meta jkun hemm lok ghas-soluzzjoni ta' xi punt li minnu tiddependi li tigi soprasseduta. Huwa il-kontinwazzjoni tal-kawza necessarjament provvediment rimess ghad-diskrezzjoni tal-gudikant skond ic-cirkostanzi partikolari u specjali ta' kull kaz. Ikkunsidra: Illi permezz tal-kawza kostituzzjoni Rikors Guramentat Numru 4/183, ir- rikorrent George Cassar Agius u Paul Cassar Agius, il-predecessur tal-ahwa applikazzjoni tal-artikolu 12A tal-Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta huwa leziv tad-drittijiet fondamentali taghhom kif protetti bl-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni ghall-Protezzjoni Libertajiet Fundamentali u bl-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta. jitolbu, fost affarijiet ohra, tad-Drittijiet 2 Rik Nru: 391/2004NC moghti fis-27 ta' Mejju, 2005 3 Kopja esebita a fol.115 et sequitur In vista ta' dan, l-intimata qieghda tishaq illi ghalhekk l-istess rikorrenti ma jistghux, filwaqt li ghandhom pendenti din it-talba quddiem il- Prim'Awla tal-Qorti Civili (Sede Kostituzzjonali), jitolbu wkoll ir-rimedju moghti permezz ta' artikolu 12B tal-Kapitolu 158 tal-Ligijiet ta' Malta, u cioe`, l-awment fil-kera tal-fond in kwistjoni. In oltre, fil-proceduri kostituzzjonali ma llimitawx it-talba taghhom ghal qabel saru l-emendi permezz tal-Att XXVII tal-2018, allura jista' potenzjalment ikun hemm kunflitt bejn dak li jista' deciz mill-Qorti Kostituzzjonali u dan il-Bord. Illi wara li dan il-Bord ha konjizzjoni tad-diversi punti mqajjma fit- trattazzjoni orali, jirrileva illi huwa konxju illi minn meta dahlu l-emendi ricenti permezz tal-Att XXVII tal-2018, u cioe` fejn sid jista' jitlob awment tal-kera jekk jigu sodisfatti certi kriterji, kien hemm pronunzjamenti diversi fuq il-kwistjoni tas-soprasessjoni pendenti proceduri ta' natura kostituzzjonali. Kien hemm okkazjonijiet fejn il-Bord laqa' t-talba ghas- soprasessjoni u okkazjonijiet ohra fejn din it-talba giet michuda. Illi, pero`, llum il-gurnata dan il-Bord ghandu l-gwida u l-konfort ta' pronunzjament mill-Qorti ta' l-Appell (Sede Inferjuri) fejn giet appellata decizjoni tal-Bord li ma laqghax talba ghas-soprasessjoni. Fil-kawza fl- ismijiet Louis Sciuto et vs Maria sive May Tua et deciza mill- imsemmija Qorti fil-15 ta' Lulju 2020, fuq kwistjoni simili u f'hafna fattispecie identika, il-Qorti qalet is-segwenti:- "15. Tqis illi fi kwalunkwe każ ma jeżisti l-ebda konflitt u l-ebda kontradittorjetà bejn l-azzjoni odjerna u l-proċeduri kostituzzjonali Rikors Nru 8/2017 JVC,'il għaliex apparti li ż-żewġ kawżi huma bbażati fuq żewġ artikoli differenti tal-liġi, l-artikoli 12 u 12B tal-Kap. 158 rispettivament, ir-rimedju li jistgħu jaslu għalih dawn iż-żewġ kawżi, huwa wkoll differenti. Permezz tal-proċeduri kostituzzjonali, ir-rikorrenti, hawnhekk l-appellati, talbu li l-Qorti tiddikjara li bl-applikazjoni tal-artikolu 12 tal-Kap. 158, ġew leżi d-drittijiet fundamentali tagħhom kif sanċiti bl-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u bl-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea. Permezz tal-proċeduri kostituzzjonali r-rikorrenti qegħdin jilmentaw li l-kumpens mogħti lis-sidien ai termini tal-artikolu 12 tal-Kap. kienx skont is-suq u ma kienx proporzjonali bejn id-drittijiet tas-sidien u dawk tal-inkwilini, peress li l-kumpens offrut huwa wieħed irriżorju komparat mal-valur lokatizzju tal-fond. naħa l-oħra, permezz tal-kawża odjerna, ir-rikorrenti talbu li l-intimata tħallas lir-rikorrenti il-kumpens dovut ai termini tal-artikolu 12B tal-Kap. 158, sa massimu ta' 2% tal-valur lokatizju tal-fond fis-suq. Barra minn hekk, anki fejn għas-saħħa tal-argument, fi proċeduri kostituzzjonali jiġi ordnat l-iżgumbrament tal-inkwilin, xorta waħda tkun trid issir qabel il-proċedura ai termini tal- artikolu 12B tal-Kap. 158, sabiex il-kera jiġi awmentat sa massimu ta' 2% tal-valur lokatizzju tal-fond. Dan dejjem jekk l-inkwilin ikun issodisfa l-kriterji tad-dħul u tal-kapital tat-test tal- mezzi, għax altrimenti il-Bord irid jagħti lill-inkwilin żmien ta' ħames snin sabiex il-fond jiġi vakat. Tqis illi altru milli huma konfliġġenti u kontradittorji l-proċeduri odjerni fir-rigward tal- proċeduri kostituzzjonali Rikors Nru 8/2017 JVC, imma fil-fatt dawn huma kumplimentari u preordinati għal xulxin. " Illi dan il-Bord jaqbel perfettament mar-ragunament tal-Qorti ta' l-Appell u dana ghaliex ma jirravviza l-ebda tip ta' kunflitt jew pregudizzju jekk dawn il-proceduri jitkomplew. Ghalkemm huwa veru li r-rikorrenti ma llimitatx l-ewwel talba taghha fil-proceduri kostituzzjonali ghall-perjodu ta' qabel l-introduzzjoni tal-Att XXVII tal-2018, b'dana kollu m'hemm xejn x'izomm lill-Qorti ta' gurisdizzjoni kostituzzjonali milli tippronunzja ruhha fis-sens illi l-lezjoni setghet kienet sad-data ta' qabel l-introduzzjoni tal-imsemmi Att. Dan fil-fatt diga sar fil-kawza Rikors Guramentat Numru 8/17 fl-ismijiet fuq premessi deciza fil-5 ta' Gunju 2020.4 Decide Ghal dawn il-motivi, dan il-Bord qieghed jiddisponi mit-tielet eccezzjoni billi jichad it-talba ghas-soprasessjoni u jordna t-tkomplija tas-smiegh tal- kawza. Bl-ispejjez ta' din l-istanza kontra l-intimata Virginia sive Gina Calleja Amaira. ___________________ Dr. Charmaine Spiteri Jones Abdilla Scurrah