QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF JOSEPH AZZOPARDI ONOR. IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO ONOR. Seduta ta' nhar il-Ġimgħa, 29 ta' Novembru 2019 Rikors maħluf numru 503/2011 SM HSBC Bank Malta p.l.c.; u b'dikriet tal-20 ta' Ġunju 2012 issejjaħ fil- kawża l-Avukat Adrian Delia Perren huwa appell tas-soċjetà attriċi minn provvediment mogħti mill- Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-26 ta' Ottubru 2017 li bih ċaħdet talba tal- istess attriċi biex titneħħa mill-inkartament tal-kawża t-tweġiba tas- soċjetà konvenuta għar-rikors maħluf tal-attriċi. Il-fatti relevanti huma Is-soċjetà attriċi kienet kisbet faċilitajiet ta' self mill-bank konvenut u, fuq struzzjonijiet tal-attriċi, il-bank ħallas diversi kredituri tal-attriċi billi iddebita l-kont li l-attriċi kellha mal-bank. Iżda l-bank għamel ukoll ħlas Rikors maħluf numru 503/2011 lill-avukat imsejjaħ fil-kawża li l-attriċi tgħid illi ma kienx awtorizzat Għalhekk fetħet din il-kawża tallum u talbet illi l-ammont imħallas lill-avukat, u l-imgħax li għadda fuq dan l-ammont, ma jitqisux debitu tal-kont tagħha. Wara li bdiet tinġabar ix-xiehda, fis-seduta tas-26 ta' Ottubru 2017 quddiem l-ewwel qorti tniżżel dan il-verbal: »Meta ssejhet il-kawza deher Dr Tonio Carter għas-soċjetà rikorrenti rappreżentata minn Boris Magro. »Deher Dr Louis Raines Dimech Consiglio għall-bank intimat rappreżentat minn Dr Ralph Carabott Scicluna Morgan. »Il-kjamat in kawża msejjaħ diversi drabi ma deherx. »Dr Cassar Dimech Consiglio jinforma lill-qorti illi x-xhud imħarrka mis-soċjetà rikorrenti, Anne Howes, tobbliga ruħha li tattendi għas-seduta li jmiss. »Xehdet bil-ġurament Audrey Garrett. »Xehdet bil-ġurament Dr Silvana Scicluna Grech Raciti. »Dr Tonio Carter għas-soċjetà rikorrenti, filwaqt li jagħmel refer- enza għar-risposta maħlufa ta' HSBC Bank Malta Ltd li ġiet maħlufa mill-Avukat Silvana Raciti quddiem il-P.L. Catherine Griffiths, jitlob l- isfilz tar-risposta maħlufa peress illi l-bank ma jridx jeżenta lix-xhud mis-sigriet professjonali, u b'hekk qiegħed jipprova jċaħħad lis-soċjetà rikorrenti milli tikkontro-eżamina lix-xhud. Dr Carter jissottometti li kull prova li ma tistax tkun soġġetta għall-kontestazzjoni u skrutinju permezz tal-kontro-eżami m'hemmx postha fil-proċess ta' kawża ċivili u ma tistax tkun ammissibbli bħala prova. Hekk il-bank irid jagħżel bejn li jeżenta lix-xhud biex tkun tista' tiġi kontro-eżaminata kif inhu xieraq jew jagħżel li r-risposta ġuramentata ta' xhud ma tistax tifforma parti mill-provi proċesswali. »Dr Raines Dimech Consiglio għall-bank intimat joġġezzjona għal din it-talba għal raġunijiet segwenti. »Fl-ewwel lok: ix-xhud in kwistjoni ġiet prodotta llum mis-soċjetà attriċi bħala xhud tas-soċjetà attriċi. »It-tieni lok: teżisti distinzjoni netta bejn ir-rwol ta' avukat u dik ta' rappreżentant għall-finijiet tal-proċeduri odjerni. Għandu jkun ċar illi l- fatt illi-xhud in kwistjoni ġiet debitament awtorizzata ma jwassalx għall- eżenzjoni awtomatika jew għal rinunzja tal-obbligi tal-istess xhud in vesti tagħha ta' avukat għal rigward is-sigriet professjonali. F'kull każ, it-talba li qed issir odjernament sabiex tiġi sfilzata r-risposta ġura- mentata hi waħda insostenibbli u abbużiva meta wieħed jikkonsidra l- fatt li sal-lum is-soċjetà attriċi ngħatat l-opportunità li tipproduċi xhieda bil-provi minn diversi rappreżentanti tal-bank intimat f'ħafna okkaż- jonijiet jiġu prodotti l-istess individwi sabiex jixhdu għal darba, tnejn, tlieta u li allura hu issa ferm evidenti illi s-soċjetà attriċi qiegħda tieħu vantaġġ mill-inċident li seħħ illum sabiex tipprova tottjeni vantaġġi proċedurali estremi f'ċirkostanzi fejn hi diġà kellha u għad għandha l- opportunità li tipproduċi x-xhieda kollha idonji mill-bank intimat. »Il-qorti rat it-talba tas-soċjetà rikorrenti u r-risposta tal-bank intimat. Tirrileva illi kull ma talbet ix-xhud Dr Silvana Scicluna Grech Raciti kien li bħala avukat jiġi salvagwardat lilha d-dritt tal-kunfidenzjalità, u dan kemm bħala dritt professjonali kif ukoll bħala dritt naxenti mill-artiklu nru 6 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali tal-Bniedem. Illi t-talba tas-soċjetà rikorrenti naxxenti mill-istess li tiġi sfilzata r- risposta tas-soċjetà intimata tikser il-prinċipju tal-proporzjonalità u dan stante li l-asserzjoni tad-dritt qatt ma' jista' jwassal għal rimedju postulat lis-soċjetà rikorrenti. Għaldaqstant tirrespinġi t-talba. »Dr Tonio Carter jissottometti illi x-xhud irrinunzjat għas-sigriet pro- fessjonali meta ippreżentat ir-risposta tal-bank maħlufa minnha u li hekk irrinunzjat għall-vinkolu professjonali. »Dr Carter f'dan l-istadju jitlob li jidderiġi ruħu. »Il-kawża ġiet differita għat-28 ta' Novembru 2017 fil-11.30 a.m. għall- provi tas-soċjetà rikorrenti.« B'rikors tat-2 ta' Novembru 2017 is-soċjetà attriċi talbet lill-ewwel qorti Ma jidhirx li ngħata provvedi- ment finali fuq dan ir-rikors. Imbagħad, b'rikors tat-30 ta' Novembru 2017 is-soċjetà attriċi talbet lill-ewwel qorti fakoltà taħt l-art. 229(3) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili biex tappella mid-dikriet tas-26 ta' Ottubru 2017. Wara li l-ewwel qorti b'dikriet tal-14 ta' Diċembru 2017 tatha fakoltà tagħmel hekk, is-soċjetà attriċi appellat mid-dikriet b'rikors tal-11 ta' Jannar 2018, li għalih is-soċjetà konvenuta wieġbet fis-26 ta' Jannar Billi fit-tweġiba tagħha s-soċjeta konvenuta ressqet eċċezzjoni ta' nullità tal-appell tal-attriċi, il-qorti sejra tibda billi tqis din l-eċċezzjoni għax, jekk tintlaqa', l-appel jieqaf hawn. L-eċċezzjoni tgħid hekk: Rikors maħluf numru 503/2011 »Illi preliminarjament l-appell intavolat mis-soċjetà appellanti huwa irritu u null in kwantu, u fl-ewwel lok, id-digriet li permezz tieghu l- ewwel onorabbli qorti approvat it-talba sabiex jitressaq dan l-appell f'dan l-istadju tal-proċeduri ma ngħatax u nqara mill-ewwel qorti f'seduta kif titlob il-liġi iżda minflok jidher li ngħata kameralment, u, fit- tieni lok, inkwantu qed isir appell mid-digriet li ngħata fis-26 ta' Ottubru 2017, it-talba li saret sabiex isir appell permezz tar-rikors tat-30 ta' Novembru 2017 kienet tardiva u kwindi l-ewwel Qorti ma kienx imissha laqgħet it-talba f'dan ir-rigward u dan billi skont l-art. 229(3) tal-Kap. 12 it-talba kellha ssir fi żmien għaxart ijiem minn meta d-digriet ingħata fl- udjenza.« Ir-raġunijiet ta' nullità mressqa mill-konvenuta huma tnejn: i. id-dikriet tal-14 ta' Doċembru 2017 Ii bih l-ewwel qorti tat lill-attriċi fakoltà tappella mid-dikriet tas-26 ta' Ottubru 2017 ingħata in camera flok inqara fil-qorti bil-miftuħ; u ii. it-talba magħmula bir-rikors tat-30 ta' Diċembru 2017 biex tingħata fakoltà ta' appell saret wara li kien għalaq iż-żmien mogħti għalhekk fl-art 229(3) tal-Kodiċi ta' Organ- izzazzjoni u Proċedura Ċivili. Dwar l-ewwel raġuni ta' nullità l-art. 229(5) tal-Kodiċi ta' Organizz- azzjoni u Proċedura Ċivili jgħid hekk: »(5) Il-qorti għandha, kemm jista ' jkun mingħajr dewmien, tagħti digriet waqt seduta bil-miftuħ dwar it-talba għal permess speċjali sabiex isir appell skont is-subartikolu (3) … b'mod illi tiddikjara fid- dettall ir-raġunijiet li wassluha għad-deċiżjoni tagħha.« Relevanti wkoll, iżda, huwa l-art. »(10) Meta digriet interlokutorju jkun ingħata in camera, dan għandu għall-għanijiet ta' dan l-artikolu u għall-għanijiet tal-kalkolu ta' kull żmien li jkun hemm fih stabbilit, jitqies bħala li jkun inqara bil-miftuħ fil- qorti fid-data tal-ewwel seduta ta' dik il-kawża li tiġi minnufih wara li jkun ingħata d-digriet mill-qorti in camera.« Id-dikriet li bih jingħata l-permess għall-appell hu wkoll dikriet inter- lokutorju u għalhekk tgħodd għalih id-disposizzjoni tal-art. tikkontempla l-possibilità, minkejja dak li jingħad fl-art. 229(5), illi d- dikriet jingħata in camera. Għalhekk l-ewwel raġuni mressqa mill- konvenuta ma twassalx għan-nullità tal-appell. It-tieni raġuni hi illi t-talba biex jingħata l-permess għall-appell saret wara li għalaq iż-żmien mogħti għalhekk fl-art. »(3) Ħlief kif provdut speċifikatament mod ieħor f'dan il-Kodiċi, appell minn kull digriet interlokutorju ieħor li mhuwiex inkluż fis-subartikoli (1) u (2) jista' jsir biss qabel is-sentenza definittiva jekk il-qorti li tkun qed tittratta l-każ tagħti permess speċjali sabiex dan isir, liema permess għandu jintalab b'rikors li jiġi preżentat fi żmien għaxart ijiem mill-jum meta d-digriet jinqara bil-miftuħ fil-qorti. … … ...« Id-dikriet ingħata fis-26 ta' Ottubru 2017 u r-rikors għall-permess biex isir appell sar fit-30 ta' Novembru 201: ferm aktar mill-għaxart ijiem li tagħti l-liġi. Tassew illi l-attriċi, fit-2 ta' Novembru 2017, kienet talbet permess, ukoll taħt l-art. 229(5), biex l-ewwel qorti "tikkonsidra mill-ġdid id- deċiżjoni tagħha" tas-26 ta' Ottubru 2017. Il-fatt iżda li hemm pendenti talba għal rikonsiderazzjoni mill-ewwel qorti ma jissospendix it-terminu biex issir talba għal permess biex isir appell quddiem din il-qorti. sakemm għadha pendenti t-talba għal rikonsiderazzjoni ma jistax isir ukoll appell quddiem din il-qorti, għax dan jista' jwassal għal deċiżjonijiet konfliġġenti dwar l-istess kwistjoni. Tassew ukoll illi l-attriċi għandha jedd li jkollha deċiżjoni fuq it-talba tagħha għal rikonsiderazzjoni, iżda r-rimedju tagħha huwa illi tinsisti mal-ewwel qorti li jingħata l-provvediment relativ u mhux li tressaq appell wara li jkun għalaq iż-żmien għalhekk. Ladarba l-appell tallum huwa mid-dikriet tas-26 ta' Ottubru 2017 u mhux minn dak li għamlet Rikors maħluf numru 503/2011 jew ma għamlitx l-ewwel qorti fuq ir-rikors tat-2 ta' Novembru 2017, it- terminu biex jintalab permess biex isir appell minn dak id-dikriet beda għaddej minn dakinhar li ngħata, viz. mis-26 ta' Ottubru 2017. rikors tat-30 ta' Novembru 2017 għalhekk sar tard. Il-qorti għalhekk tilqa' l-eċċezzjoni ta' nullità tal-appell u ma tqisx aktar Tordna li l-atti jintbagħtu lura lill-ewwel qorti sabiex jitkompla s-smigħ. L-ispejjeż ta' dan l-episodju tħallashom l-attriċi appellanti. Giannino Sobh Coleiro Seychell AlSaied Noel Ferris AlSaied Joseph Carter President Deputat Reġistratur mb