Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM MALTA QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) ONOR. IMĦALLEF LAWRENCE MINTOFF Seduta 16 ta' Diċembru, 2020 Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM Joseph Chetcuti Theuma (K.I. numru 635931M) ("l-appellat") vs. Direttur Ġenerali tas-Sigurtà Soċjali ("l-appellant") Dan huwa appell magħmul mill-intimat id-Direttur Ġenerali tas-Sigurtà Soċjali [minn issa 'l quddiem "id-Direttur Ġenerali appellant"] mid-deċiżjoni tal-24 ta' Jannar, 2020, numru 030/20 [minn issa 'l quddiem "id-deċiżjoni Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 7 Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM appellata"] mogħtija mill-Arbitru tas-Sigurtà Soċjali [minn issa 'I quddiem "l- Arbitru"], li permezz tagħha ddeċieda li jilqa' l-appell tar-rikorrent, hawn l- appellat, Joseph Chetcuti Theuma [minn issa 'l quddiem "l-appellat"] għar-raġunijiet hemm imfissra. Il-fatti tal-appell odjern jirrigwarda l-applikazzjoni tal-appellat għall- Għajnuna tal-Mard (SKA), li huwa kien ippreżenta lid-Dipartiment tas-Sigurtà Soċjali fis-7 ta' Diċembru, 2017. Għandu jingħad li din kienet it-tielet rikjesta tiegħu għal din l-Għajnuna, iżda għal darb'oħra t-talba tiegħu ġiet miċħuda mid-Direttur Ġenerali appellant fil-11 ta' Ġunju, 2018, billi ġie deċiż li huwa ma kienx intitolat għall-benefiċċju inkwistjoni għaliex id-Direttur Ġenerali appellant ma kienx sodisfatt li l-kapital tiegħu ma kienx jeċċedi €23,300 (tlieta u għoxrin elf tliet mitt Euro). Id-deċiżjoni kienet imsejsa fuq il-fatt li fis-sena 2015, l-appellat kien żbanka b'kollox €7,000.00 minn żewġ kontijiet bankarji rispettivi f'ismu miżmuma mal-HSBC u mal-BOV, mingħajr prova sodisfaċjenti tar-raġuni għaliex sar l-iżbank. L-appellat istitwixxa proċeduri ta' appell quddiem l-Arbitru fit-30 ta' Ġunju, 2018, fejn ikkontesta d-deċiżjoni tad-Direttur Ġenerali appellant. Direttur Ġenerali appellant min-naħa tiegħu wieġeb fit-12 ta' Frar, 2019, u Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 7 Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM filwaqt li sostna li l-appell ma kien inqanqal l-ebda punt ta' liġi jew ta' prinċipju ta' importanza u b'hekk kellu jiġi miċħud, irrileva li l-applikazzjoni tal-appellat għall-Għajnuna tal-Mard (SKA) kienet ġiet miċħuda għaliex l- istess appellat naqas milli jippreżenta l-irċevuti fir-rigward tal-iżbank ta' €7,000.00 (sebat elef Euro) minn żewġ kontijiet bankarji miżmuma mal-BOV u B'hekk id-Direttur Ġenerali appellant ma kienx sodisfatt li l-kapital miżmum mill-appellat ma kienx jeċċedi €23,300.00. Id-deċiżjoni appellata osservazzjonijiet: L-Arbitru wasal għad-deċiżjoni appellata wara li għamel is-segwenti "Illi dan huwa appell minn deċiżjoni tad-DSS tal-11 ta' Ġunju 2018 li permezz tagħha l-appellant tneħħietlu l-għajnuna medika għax kellu kapital li jeċċedi l-€23,000. Illi din id-deċiżjoni ttieħdet għax skont id-DSS l-appellant ġibed €7,000 mill-kontijiet bankarji tiegħu. Illi l-appellant ippreżenta l-istatements kollha tiegħu. Minnu rriżulta li kien hemm żbankar ta' €4,000 u mhux €7,000. L-appellant iġġustifika dan l-iżbank għax qal li xtara karozza u filfatt ipprezenta l-logbook. Huwa spjega wkoll illi kien tah il-flus ibnu u kien ħallsu lura f'dawk l-ammonti li kien filfatt ġibed mill-bank. Illi għalhekk huwa kien ġustifikat fl-iżbank li għamel u kwindi kien baqa' intitolat għall-għajnuna medika billi l-kapital tiegħu ma eċċedix it-€23,000." Id-Direttur Ġenerali appellant ippreżenta r-rikors tal-appell tiegħu fit- 13 ta' Frar, 2020, fejn qed jitlob lil din il-Qorti sabiex tirrevoka u tannulla d- Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 7 Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM deċiżjoni appellata u tikkonferma d-deċiżjoni tiegħu tal-11 ta' Ġunju, 2018. Huwa jissottometti li qed iħoss ruħu aggravat bid-deċiżjoni appellata għaliex: (i) l-Arbitru għamel apprezzament ħażin tal-provi prodotti; u (ii) l-Arbitru naqas li japplika l-liġi skont il-Kap. 318 tal-Liġijiet ta' Malta. Ir-Risposta tal-Appell L-appellat min-naħa tiegħu, filwaqt li jfisser ir-raġunijiet tiegħu, iwieġeb li d-deċiżjoni appellata hija waħda ġusta u għalhekk timmerita Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Din il-Qorti ser tgħaddi sabiex tikkunsidra l-aggravji tad-Direttur Ġenerali appellant, u dan flimkien mas-sottomissjonijiet tal-appellat u fid- dawl tal-konsiderazzjonijiet magħmula mill-Arbitru fid-deċiżjoni appellata. Meta jispjega l-ewwel aggravju tiegħu d-Direttur Ġenerali appellant qabelxejn jagħraf li din il-Qorti m'għandhiex tagħmel evalwazzjoni mill-ġdid tal-provi, iżda jsostni li fil-każ odjern il-ġudizzju kien wieħed inkomplet u saħansitra errat. Jgħid li l-Arbitru ddeċieda li l-appellat kien għamel żbank ta' €4,000 u mhux ta' €7,000, iżda din id-deċiżjoni kienet waħda erroneja u għalhekk jgħaddi sabiex jelenka l-iżbanki li kienu saru mill-appellat ftit inqas minn xahar qabel ma saret l-ewwel applikazzjoni tiegħu. Jispjega li għalhekk Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 7 Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM huwa kien talab lill-appellat sabiex jipprovdi raġuni valida għal dan l-iżbank fid-dawl tal-fatt li dak iż-żmien diġà kien qed jipperċepixxi minn pensjoni tad- Iżda l-appellat filwaqt li kien sostna li din is-somma kien nefaqha għall-ħajja ta' kuljum, naqas milli jressaq provi inekwivoċi. Saħansitra il- karozza kienet ġiet fil-pussess tiegħu sentejn qabel fl-1 ta' April, 2013. L- appellat kien kompla jsostni li huwa kien issellef €4,000 mingħand it-tifel tiegħu għax-xiri tagħha, u din is-somma kienet tħallset lura bin-nifs, iżda huwa kien naqas milli jressaq provi. Id-Direttur Ġenerali appellant jissottometti li fil-fatt l-uniku żewġ provi kienu (a) logbook min fejn ġie stabbilit meta l-karozza ġiet fil-pussess tal-appellat; u (b) l-iskrittura bejn George Briffa Falzon u l-appellat fejn kien ġie dikjarat li dan tal-aħħar ħallas €4,000 għas-saldu tal-prezz. Is-sottomissjonijiet fir-rigward tat-tieni aggravju jirrigwarda l-allegat nuqqas ta' applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Kap. huma mibnija fuq dan kollu. Id-Direttur Ġenerali appellant għalhekk jgħid li meħud inkonsiderazzjoni dawn il-fatti, l-appellat ma kienx jistħoqlu li jkun eliġibbli għall-benefiċċju ai termini tal-artikolu 20 tal-Kap. 318 u l-Arbitru kellu l-obbligu li japplika d-dispożizzjonijiet ta' din il-liġi. Min-naħa tiegħu l-appellat jsostni li s-sottomissjonijiet tiegħu, flimkien mal-prova dokumentarja esebita minnu, kienu biżżejjed sabiex juru li huwa verament nefaq is-somma ta' €7,000 fix-xiri ta' karozza u saħansitra li l- kapital tiegħu qatt ma eċċeda t-€23,300. L-Arbitru mbagħad kien għażel li Din il-Qorti tgħid li d-Direttur Ġenerali appellant għandu raġun. Jirriżulta li l-provi tal-appellat huma pjuttost skarsi u jikkonsistu biss f'kopja Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 7 Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM tal-log book tal-karozza li allegatament tħallset bil-flus li ġew żbankati, u dikjarazzjoni tal-persuna li rċeviet is-somma ta' €4,000 għall-bejgħ tagħha lill- Għal dak li jirrigwarda d-dokumenti nfushom, il-Qorti hawnhekk tosserva li dawn huma kopja mhux awtentikata u għalhekk quddiemha m'għandhomx l-istess saħħa bħad-dokument oriġinali. Iżda anki jekk wieħed jikkunsidra li jiswew daqs l-oriġinal, il-Qorti tgħid li ma tistax tikkunsidrahom bħala evidenza tajba biżżejjed sabiex tikkonvinċi ruħha b'mod sodisfaċenti li r-raġuni li ta l-appellat għall-iżbank tas-somma ta' €4,000 għandha tiġi aċċettata bħala waħda valida. Dan filwaqt li taċċetta li effettivament huwa kien żbanka s-somma ta' €7,000, kif sewwa jispjega d-Direttur Ġenerali appellant fir-rikors tiegħu. Tibda biex tgħid li sewwa jirrileva d-Direttur Ġenerali appellant li l-log book jindika li l-karozza inkwistjoni ġiet fil-pussess tal-appellat fis-sena 2013, jiġifieri sentejn qabel l-iżbank tas-somma inkwistjoni. Dan filwaqt li l-appellat innifsu ma ta l-ebda raġuni għaliex huwa ħallas għall-karozza kważi sentejn wara li huwa kien ħa pussess tagħha. Tosserva wkoll li d-dikjarazzjoni magħmula minn George Briffa Falzon li huwa rċieva s-somma ta' €4,000 għas-saldu tal-prezz tal-karozza, ma fiha l-ebda data, kif ukoll ma ssemmi l-ebda prezz. Dan kollu filwaqt li l-imsemmi George Briffa Falzon ma ttellax bħala xhud sabiex jikkonferma bil-ġurament id-dettalji dwar il-bejgħ tal-karozza lill-appellat. Għalhekk il-Qorti tgħid li l-provi tal-appellat ma joffru l-ebda komfort sabiex tqis li hemm raġuni valida għall-iżbank inkwistjoni. Fid-dawl tan-nuqqas ta' raġuni valida, id-Direttur Ġenerali appellant kien korrett meta rrifjuta li Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 7 Appell Inferjuri Numru 5/2020 LM jaċċetta l-applikazzjoni tal-appellat sabiex jibda jirċievi l-Għajnuna tal-Mard (SKA) li hija regolata permezz tal-artikolu 20 tal-Kap. Għaldaqstant din il-Qorti tikkunsidra li l-aggravji mressqa mid-Direttur Ġenerali appellant huma ġustifikati u b'hekk tilqagħhom. Għar-raġunijiet premessi l-Qorti tiddeċiedi dwar l-appell tad-Direttur Ġenerali appellant billi tilqgħu, filwaqt li tħassar u tannulla d-deċiżjoni appellata u tikkonferma d-deċiżjoni tad-Direttur Ġenerali appellant tal-11 ta' Ġunju, 2018. L-ispejjeż marbuta mal-proċeduri quddiem l-Arbitru, kif ukoll dawk ta' din l- istanza, għandhom jitħallsu mill-appellat. Onor. Dr Lawrence Ben Mousa LL.D. Abdilla Scurrah Rosemarie Cassar Ruggier Deputat Reġistratur Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 7