FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) Seduta ta' nhar l-Erbgha 23 ta' Novembru, 2016 Mary Bajada u b'digriet tal-1 ta' Frar 2010 l-gudizzju gie trasfuz f'isem Alfred Attard Pace mietet fil-mori tal-kawza Charles Farrugia Mifsud u b'digriet tat-3 ta' Gunju, 2003 giet kjamata in kawza is-socjeta' Trois Il-Qorti rat l-avviz tal-attrici – kif korrett b'digriet tal-11 ta' Mejju 2005 - fejn talbet sabiex il- konvenut Charles Farrugia Mifsud jigi kkundannat ihallasha s-somma ta' erbat elef u seba' mitt lira Maltin (Lm4,700) rapprezentanti estate agency fees lilha dovuti u wkoll bhala depozitu moghti akkont tal-prezz, kif obbligaw ruhhom li jghamlu (sic) fi skrittura privata tal-25 ta' Novembru 1998, kif prorogat bl-iskrittura tal-21 ta' Gunju 1999 rigwardanti t-trasferiment tal-fond numru tnejn (2) formanti parti minn blokka appartamenti enumerata sittin (60) fi Bl-ispejjez inkluzi dawk tal-ittra legali tal-10 ta' Jannar, 2002 u l-imghax legali sal-jum tal- pagament effettiv kontra l-konvenut minn issa ingunt in subizzjoni. Rat in-nota tal-eccezzjonijiet tal-konvenut Charles Farrugia Mifsud fejn eccepixxa: Illi t-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu rigettati bl- ispejjes kontra l-attrici u dan ghas-segwenti ragunijiet. Illi fl-ewwel lok m'hemmx relazzjoni guridika bejn il-partijiet u dan stante illi l- iskrittura privata citata mill-attrici fl-avviz kienet giet iffirmata mas-socjeta' Trois Amis Limited u mhux mal-konvenut fil-kwalita' tieghu personali. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost l-attrici qatt ma tat is-servizz ta' sensar la lill- konvenut f'ismu personali u lanqas lis-socjeta' imsemmija Trois Amis Limited u ghalhekk it-talba taghha hija infondata u ghandha tigi rigettata. Illi l-imsemmija skrittura tal-25 ta' Novembru 1998 kienet konvenju illi kien gie ffirmat bejn is-socjeta' Trois Amis Limited u Alfred Bajada li kien qieghed jidher ghan-nom ta' ommu l-attrici. Ai termini tal-imsemmi konvenju s-socjeta' Trois Amis Limited intrabtet illi tbiegh u titrasferixxi lill-attrici li ntrabtet illi tixtri l-fond konsistenti f'appartament internament enumerat tnejn formanti parti minn blokk appartamenti numru 60 Triq San Duminku Sliema, kif deskritt ahjar fl-istess Illi minkejja illi l-imsemmi konvenju gie mgedded kemm-il darba u minkejja illi permezz ta' ittra ufficjali l-attrici giet interpellata sabiex tersaq ghall-att finali hija naqset milli tidher u ghalhekk il-konvenju skada. Illi mhux minnu illi l-konvenju kien jipprovdi ghall-hlas ta' estate agency fees. Illi bbazat fuq is-suespost it-talbiet attrici ghandhom jigu rigettati bl-ispejjes u dan stante illi qatt ma jista' jkun dovut senserija lill-wiehed mill-partijiet f'kuntratt ta' bejgh u dan billi s-sensar bil-fors illi jrid jkun terza persuna, u inoltre qatt ma jista' jkun hemm senserija dovuta meta l-kuntratt ta' bejgh ma jkunx sar. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost l-attrici ghandha tindika kif waslet ghas- somma mitluba ta' Lm4,700. Salv eccezzjonijiet ohra. Rat illi permezz ta' digriet tat-3 ta' Gunju 2003 il-Qorti laqghet it-talba tal-attrici sabiex tigi kjamata in kawza tas-socjeta' Trois Amis Ltd.1 Rat in-nota tal-eccezzjonijiet tas-socjeta' kjamata in kawza Trois Amis Ltd fejn eccepiet: Illi t-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu rigettati bl- ispejjes kontra l-attrici u dan ghas-segwenti ragunijiet. Illi l-attrici qatt ma tat s-servizz ta' sensar lis-socjeta' esponenti u ghalhekk it-talba taghha hija nfondata u ghandha tigi rigettata. Illi l-imsemmija skrittura tal-25 ta' Novembru 1998 kienet konvenju illi kien gie ffirmat bejn is-socjeta' Trois Amis Limited u Alfred Bajada li kien qieghed jidher ghan-nom ta' ommu l-attrici. Ai termini tal-imsemmi konvenju s-socjeta' Trois Amis Limited intrabtet illi tbiegh u titrasferixxi lill-attrici li ntrabtet illi tixtri l-fond konsistenti f'appartament internament enumerat tnejn formanti parti minn blokk appartamenti numru 60 Triq San Duminku Sliema, kif deskritt ahjar fl-istess Illi minkejja illi l-imsemmi konvenju gie mgedded kemm-il darba u minkejja illi permezz ta' ittra ufficjali l-attrici giet interpellata sabiex tersaq ghall-att finali hija naqset milli tidher u ghalhekk il-konvenju skada. Illi mhux minnu illi l-konvenju kien jipprovdi ghall-hlas ta' estate agency fees. Illi bbazat fuq is-suespost it-talbiet attrici ghandhom jigu rigettati bl-ispejjes u dana stante illi qatt ma jista' jkun dovut senserija lill-wiehed mill-partijiet f'kuntratt ta' bejgh u dana billi s-sensar bil-fors illi jrid jkun terza persuna, u inoltre qatt ma jista' jkun hemm senserija dovuta meta l-kuntratt ta' bejgh ma jkunx sar. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost l-attrici ghandha tindika kif waslet ghas- somma mitluba ta' Lm4,700. Salv eccezzjonijiet ohra. Rat illi fl-11 ta' Mejju 2005 l-Qorti laqghet it-talba tal-attrici ghal korrezzjoni fit-talba taghha fl-avviz promotur fis-sens li jizdiedu l-kliem wara l-kliem 'lilha dovuti' is-segwenti, 'u ukoll 33 tal-process. bhala depozitu moghti akkont tal-prezz.'2 Rat li fl-istess digriet il-Qorti ordnat in-notifika tal- avviz kif korrett lill-konvenut, li gie notifikat fil-25 ta' Mejju 2005. Mill-atti ma jirrizultax li is-socjeta kjamata in kawza giet ufficjalment notifikata bl-avviz kif korrett. Rat li b'digriet tat-12 ta' Lulju 2005, din il-Qorti cahdet ir-rikors tal-konvenuti (sic) tal-20 ta' Mejju 2005, sabiex tirrevoka contrario imperio id-digriet taghha tal-11 ta' Mejju 2005 u dana billi tichad it-talba tal-atturi (recte attrici) ghall-korrezzjoni fl-avviz. awtorizzat lill-konvenut-intimat sabiex jipprezenta nota ta' sottomissjonijiet ulterjuri sas- seduta tas-7 ta' Novembru 2005 bil-visto tal-kontro-parti.3 Rat li l-konvenut ma ipprezentax nota ta' eccezzjonijiet ulterjuri, pero giet prezentata nota ta' eccezzjonijiet ulterjuri mis-socjeta' kjamata in kawza, Trois Amis Ltd. fejn eccepiet: Illi fl-ewwel lok l-attrici ghandi tindika liema parti mis-sommaa illi qed titlob jirrapresenta "estate agency fees" u liema parti jirrapresenta d-depozitu. Illi t-talbiet attrici kif korretti ai termini tad-digriet ta' dina l-Onorabbli Qorti tal-11 ta' Mejju 2005 huma infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu rigettati bl-ispejjes u illi l-attrici m'ghandhiex dritt ghar-rifuzzjoni tad-depozitu moghti akkont tal-prezz billi skond il-ftehim dan id-depozitu kien non-refundable. Illi minghajr preguddizzju ghas-suespost fi kwalunkwe kaz it-talba ghar-rifuzzjoni tad-depozitu moghti akkont tal-prezz, hija preskritta ai termini tal-artikolu 2156(f) tal- Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta. Semgħet ix-xhieda, rat id-dokumenti u l-atti kollha pprezentati; Semghet it-trattazzjoni finali tal-avukati difensuri tal-partijiet. Ikkunsidrat: 33 tal-proces. 40-41 tal-process. Il-fatti saljenti li taw lok ghal dawn il-proceduri huma s-segwenti : Fil-25 ta' Novembru 1998 sar konvenju bejn is-socjeta' kjamata in kawza Trois Amis sabiex tixtri il-fond numru 2, formanti parti minn blokk ta' appartamenti enumerata sittin (60), fi Triq San Duminku, Il-Fgura.4 Fuq il-konvenju, il-prezz tal-bejgh kellu jkun LM 42,500, « payable as to four Il-validita' tal-konvenju kien ta' erba' (4) xhur. Il-konvenju gie mgedded fil-25 ta' Marzu 1999 ghal tlett xhur ohra minn din id-data. Dan it-tigdid sar ghal konsiderazzjoni li l-attrici thallas Lm500.00, liema ammont kellu jithallas mal-pubblikazzoni tal-kuntratt ta' bejgh finali.5 Fil-21 ta' Gunju 1999 il-konvenju rega' gie mgedded sal-14 ta' Awwissu 1999, u dana b'kundizzjoni illi l-attrici thallas imghax ta' 9.25% per annum lis-socjeta kjamata in kawza mis-26 ta' Gunju 1999 sad-data tal-pubblikazzjoni tal-kuntratt finali.6 Il-kuntratt finali ta' bejgh baqa' ma sarx mal-attrici. L-attrici ireceviet ittra ufficjali tintimaha sabiex tersaq ghal publikazzjoni tal- kuntratt,7 pero din l-ittra ufficjali ma giet ezebita minn hadd mill-partijiet, u allura l- Qorti ma tivverifika d-data ta' meta ntbaghtet u d-data tan-notifika. Alfred Bajada xehed li sab terza persuna, certu Marco Grech Cascun, sabiex jixtri l-post minflok ommu, l-attrici, peress li l-kundizzjoni ta' sahha tal-attrici ma kienux jippermettulha li tghix wahedha. Fil-fatt Marco Grech Cascun xtara l-post in kwistjoni. 4 Ara kopja tal-konvenju a fol. 63-64 tal-process. 5 Ara l-proroga ulterjuri ddata 25 ta' Marzu 1999 a fol. 66 tal-process. 55 tal-process. 55 tal-process. Zammit xehed li hu talab lil Marco Grech Cascun jirrifondilu d-depozitu, pero dan qatt ma gie lura. Inoltre, Bajada qed jippretendi « commission » ta' dan il-bejgh8 Min-naha l-ohra, Mark Grech Cascun cahad illi Alfred Bajada ressqu lejn xi hadd sabiex jixtri l-post in kwistjoni, u qal li hu xtara l-post minghand Paloma Development Ltd.9 Fil-fatt jirrizulta li s-socjeta' kjamata in kawza ttrasferiet il-fond in kwistjoni lil Paloma Development Ltd10 fit-8 ta' Frar 2000.11 Illi s-socjeta' kjamata in kawza qatt ma rceviet ittra ufficjali minghand l-attrici sabiex tirrifondi d-depozitu.12 Joseph Bezzina Francalanza u Emanuel Grech Cascun, zewg diretturi fis-socjeta' kjamata in kawza qalu li kien hemm a gentleman's agreement illi d-depozitu kien se jintilef favur tas-socjeta' kjamata in kawza jekk l-attrici ma tidhirx ghall-att finali.13 Id-direttur l-iehor tas- socjeta kjamata in kawza kien il-konvenut Charles Farrugia Mifsud. Hu xehed li l-ftehim ma' Alfred Bajada bhala prokuratur tal-attrici kien li jekk l-attrici tonqos li tidher fuq il- kuntratt finali, id-depozitu kien jintilef.14 In-Nutar Bellotti qal is-segwenti rigward id-depozitu : « Jidhirli li sar diskors man mano li kien ghaddej il-konvenju bejn il-partijiet involuti illi l-flus depozitati setghu jigu forfeited, jekk niftakar sew xi hadd qal li kienu nbidlu c-cirkostanzi. »15 Is-socjeta kjamata in kawza bdiet il-process li tigi likwidata b'effett mill-31 ta' Dicembru 2005, u gie appuntat stralcatarju.16 Kunsiderazzjonijiet ta' din l-Qorti Il-konvenut u s-socjeta kjamata in kawza qajmu diversi eccezzjonijiet, anke ta' natura preliminari, li din il-Qorti se tghaddi biex tikkonsidra. 55 tal-process. 90 tal-process. 144-145 tal-process. 11 Ara l-kuntratt ta' bejgh mmarkat bhala Dok CG 1 a fol. 146-148 tal-process. 145 tal-process. 162 tal-process u x-xhieda ta' Joseph Bezzina Francalanza a fol. 167 tal-process. 144 tal-process. 171 tal-process. 84 tal- process. L-Ewwel Eccezzjoni tal-Konvenut Charles Farrugia Mifsud – nuqqas ta' Relazzjoni Guridika mal- Il-konvenut Charles Farrugia Mifsud eccepixxa fl-ewwel lok m'hemmx relazzjoni guridika bejn il- partijiet u dan stante illi l-iskrittura privata citata mill-attrici fl-avviz kienet giet iffirmata mas-socjeta' Trois Amis Limited u mhux mal-konvenut fil-kwalita' tieghu personali. Fl-ewwel lok mill-iskrittura privata ossia konvenju in kwistjoni, jirrizulta li il-konvenut Farrugia Mifsud kien deher bhala wiehed mid-diretturi ghan-nom u in rapprezentanza tas-socjeta venditrici tal-attrici jghid hekk : « In rigward il-konvenju, jiena n-negozjati zvolgejthom jiena stess Naqbel illi n-negozjati saru ma' Charles Farrugia Mifsud, mhux personalment, izda bhala direttur tas-socjeta kjamata in kawza. Fil-fatt il-konvenju kien gie ffirmat f'isem l-istess kumpanija kjamata in kawza. »17 In vista tas-suespost, ma hemmx dubbju li din l-eccezzjoni preliminari tal-konvenut Charles Farrugia Mifsud hija gustifikata, u ghalhekk ghandu jigi liberat mill-osservanza tal-gudizzju. It-Tieni Eccezzjoni fin-Nota ta' Eccezzjonijiet tas-Socjeta Kjamata in Kawza - It-talba attrici Fit-tieni eccezzjoni taghha, is-socjeta kjamata in kawza eccepiet li l-attrici qatt ma tatha servizz ta' sensar, u ghalhekk it-talba taghha hija nfondata u ghandha tigi rigettata. It-tifel tal-attrici, Alfred Bajada, li kien ukoll prokuratur generali tal-attrici ikkjarifika waqt ix-xhieda tieghu li n-negozjati ghax-xiri tal-bejgh in kwistjoni ghamilhom hu personalment. Hu qal li l-ammont ta' Lm4,700 pretiz fl-avviz, huwa pretiz minnu – recte minn ommu l- attrici - bhala rifuzjoni tad-depositu imhallas fuq il-konvenju biss. Pero Alfred Bajada xehed li hu kien qed jippretendi « commission » presubilment minghand is-socjeta kjamata in kawza, ghax hu kien sab lil Marco Grech Cascun sabiex jixtri l-fond in kwistjoni 56 tal-process. Issa apparti l-fatt li Marco Grech Cascun innega bil-gurament li Alfred Bajada kien introducieh ma xi hadd biex jixtri l-fond minflok l-attrici, fuq il-konvenju, is-socjeta kjamata in kawza kienet tat il-kunsens taghha sabiex l-attrici tassenja d-drittijiet taghha taht il-konvenju lil terzi persuni. Din il-koncessjoni saret fl-interess tal-attrici. Ghalhekk, se mai, il-pretensjoni tal-attrici ghal parti f'dawn il-proceduri – u mhux kontra s-socjeta kjamata in kawza. Inoltre, din il-Qorti ghandha d-dubbji taghha kemm l-attrici utilizzat din il-klawsola fil- konvenju, biex Marco Grech Cascun jixtri l-fond minflokha, u dan ghaliex skond ix-xhieda mhux kontestata tad-diretturi tas-socjeta kjamata in kawza, huma kienu baghtu lill-attrici ittra ufficcjali sabiex tersaq ghall-pubblikazzjoni tal-kuntratt. id-drittijiet taghha lil Marco Grech Cascun qabel skada il-konvenju, is-socjeta kjamata in kawza ma kienx ikollha raguni ghalfejn tinterpellaha biex tersaq ghall-pubblikazzjoni tal-kuntratt. Fil- fatt mill-provi jirrizulta li s-socjeta kjamata in kawza bieghet il-fond in kwistjoni lil Paloma Fit-8 ta' Frar 2000 – cioe kwazi sitt (6) xhur wara li skada l-konvenju - u skond ix-xhieda mhux kontradetta ta' Marco Grech Cascun, hu xtara l-fond in kwistjoni minghand Dan apparti l-fatt, li ma ngabitx l-icken prova ta' x'hix kien l-involviment ta' Alfred Bajada ghan-nom ta' ommu, l-attrici, sabiex Marco Grech Cascun xtara il-post in kwistjoni minflok l-attrici. Fid-dawl tas-suespost, din il-Qorti ma tistax tara kif it-talba tal-attici ghal estate agency fees tista' tigi milqugha. 64 tal-process. It-Tielet Eccezzjoni fin-Nota ta' Eccezjonijiet Ulterjuri tas-Socjeta Kjamata in Kawza – Il- Preskrizzjoni ai termini tal-Artikolu 2156 (f) tal-Kodici Civili fir-rigward tat-talba ghar- rifuzjoni tad-depozitu F'din it-tielet eccezzjoni ulterjuri taghha, s-socjeta' kjamata in kawza eccepiet illi minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet moghtija qabel, fi kwalunkwe kaz, it-talba ghar-rifuzjoni tad- depozitu moghti akkont tal-prezz hija preskritta ai termini tal-Artikolu 2156 (f) tal-Kodici L-Artikolu 2156(f) jippreskrivi hekk: « L-azzjonijiet hawn taħt imsemmija jaqgħu bi preskrizzjoni bl-egħluq ta' ħames snin: (f) L-azzjonijiet għall-ħlas ta' kull kreditu ieħor li ġej minn operazzjonijiet kummerċjali jew minn ħwejjeġ oħra, meta l-kreditu ma jkunx jaqa', skont din il-liġi jew liġijiet oħra, taħt preskrizzjoni aqsar, jew ma jkunx jirriżulta minn att pubbliku;" Mill-fatti suesposti jirrizulta li l-konvenju, kif sussegwentement imgedded, skada fl-14 ta' Charles Farrugia Mifsud xehed li is-socjeta kjamata in kawza, li taghha kien direttur, qatt ma irceviet xi ittra ufficjali minghand l-attrici fejn talbitha tirrifondilha d-depozitu imhallas fuq il-konvenju.19 Joseph Bezzina Francalanza, li wkoll kien direttur tas-socjeta kjamata in kawza, ukoll xehed li safejn jaf hu qatt ma tbaghtet xi ittra ufficjali sabiex id-depozitu jigu moghti lura.20 Illi l-kawza odjerna giet intavolata fit-13 ta' Jannar 2003, fejn l-attrici originarjament talbet biss il-hlas ta' estate agency fees. B'digriet tal-10 ta' Mejju 2005, din il-Qorti kienet awtorizzat li fl-avviz promotur jizdiedu l-kliem, « ...u ukoll bhala depozitu moghti akkont tal- prezz. », u ordnat in-notifika tal-avviz kif korrett. Mill-atti ma jidhirx li s-socjeta kjamata in kawza giet ufficjalment notifikata b'dan l-avviz kif korrett, izda l-konvenut Charles Farrugia Mifsud, li kien ukoll direttur tas-socjeta kjamata in kawza gie notifikat fil-25 ta' Mejju 2005. Is-socjeta' kjamata in kawza pprezentat nota tal-eccezzjonijiet ulterjuri fl-1 ta' Settembru 2005, fejn inter alia eccepiet il-preskrizzjoni fir-rigward tat-talba ghar-rifuzjoni tad-depositu. 145 tal-process. 20 Ara xhieda ta' Joseph Bezzina Francalanza a fol. 168 tal-process. Anke jekk fl-ahjar ipotesi ghall-atturi, din il-Qorti kellha tiehu bhala d-data tan-notifika tal- avviz kif korrett lis-socjeta kjamata in kawza bhala l-25 ta' Mejju 2005, huwa car li bejn l-14 ta' Awwissu 1999 - id-data li fiha skada l-konvenju - l-25 ta' Mejju 2005, id-data li fiha s- socjeta kjamata in kawza intalbet b'mezz gudizzjarju tirrifondi d-depozitu, ghaddew aktar Konsegwentement, din l-eccezzjoni ulterjuri tas-socjeta kjamata in kawza hija gustifikata stante li t-talba ghar-rifuzjoni tad-depozitu hija preskritta. Konkluzjoni Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti : Tilqa' it-tieni eccezzjoni tal-konvenut Charles Farrugia Mifsud, fil-waqt li tiddikjara li hu mhux legittimu kontradittur f'dawn il-proceduri, tilleberah mill-osservanza tal-gudizzju ; Tilqa' t-tieni eccezzjoni tas-socjeta kjamata in kawza, u tichad it-talba attrici in Tilqa' it-tielet eccezzjoni ulterjuri tas-socjeta kjamata in kawza, u tiddikjara li t-talba tal-attrici ghar-rifuzjoni tad-depozitu moghti akkont tal-prezz fuq il-konvenju tal-25 ta' Novembru 1998 hija preskritta ai termini tal-artikolu 2156(f) tal-Kodici Civili (Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta), u ghaldaqstant tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri ta' din it-talba. L-ispejjez kollha tal-kawza ghandhom jigu subiti mill-atturi. Maġistrat Deputat Reġistratur