QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMHALLEF MARK CHETCUTI ONOR. Seduta ta' nhar it-Tnejn, 23 ta' Novembru, 2020. (1) Martha Borg Delicata; (2) Joseph Vella Grima fil-kwalita` tieghu ta' mandatarju ta' Anita mart Emanuele Vella Grima u b'digriet tat-8 ta' Gunju 2012 gew mahtura kuraturi deputati Dr Patrick Khedhri u l-Prokuratur Legali Noel Briffa Said stante l-mewt ta' Joseph Vella Grima; u (3) Jasper Developments Limited (C 39645) Rat ir-rikors guramentat ta' sylla sive Leonard u Margaret konjugi Kingswell pprezentat fl-14 ta' Dicembru, 2006, li permezz tieghu Illi l-kuntratt definittiv ta' komprovendita kellu jsir fi zmien sitt xhur Illi permezz ta' att ta' konvenju ta' l-1 ta' Gunju 2006 (Dok A) il- konvenuti Borg Delicata proprio u Vella Grima nomine obbligaw irwiehhom li jbieghu lill-atturi n-nofs indiviz ta' l-ghalqa li qieghda fil-limiti ta' Il-Marsa fil-kontrada ta' Bir id-Deheb b'faccata fuq Triq Santa Marija tal- kejl superficjali komplessiv ta' cirka elfejn disa' mija u sitta u tletin (5854m2) hekk kif delineata bl-ahmar fuq pjanta annessa mal-istess att ta' konvenju, konfinanti minnofsinhar mal-imsemmija triq, mil-lvant ma' beni ta' Joseph Grech Costa u mill-punent ma' beni ta' Joseph Cavallo, libera u franka, izda hekk kif imqabbla lil certu Zoru ta' Bajda minn Ħal Luqa versu l-prezz ta' hamsa u ghoxrin elf lira (Lm25,000) li minnhom l-atturi hallsu elfejn u hames mitt lira (Lm2,500) akkont tal-prezz globali u bil- pattijiet u kundizzjonijiet l-ohra msemmija fl-istess konvenju. Illi dan il-konvenju gie debitament notifikat u thallset it-taxxa "2. provizorja relattiva lill-Kummissarju tat-Taxxi Interni hekk kif jirrizulta mid-dokument anness immarkat Dok B. "3. mid-data ta' l-istess konvenju. Illi minkejja li l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima kienu vinkolati bl- imsemmi konvenju, huma ittrattenew milli jersqu ghall-pubblikazzjoni ta' l-att definitiv ta' komprovendita fir-rigward tal-beni mertu ta' l-istess konvenju. Ghalhekk lill- konvenuti jersqu ghall-pubblikazzjoni ta' l-imsemmi att definittiv ta' komprovendita permezz ta' att gudizzjarju hekk kif trid il-ligi, liema att gudizzjarju u cioe` ittra ufficjali giet debitament notifikata lill-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima. Illi fil-frattemp ir-rikorrenti gew a konoxxenza tal-fatt illi l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima abbuzivament b'kuntratt fl-Atti tan-Nutar Dottor Malcolm Cann tad-disgha (9) ta' Ottubru tas-sena elfejn u sitta (2006), kopja ta' liema kuntratt giet annessa u immarkata bhala Dok C, huma bieghu u ittrasferew lis-socjeta` konvenuta, sehemhom mill-assi immobbli ta' l-eredita` ta' Walter Briguglio li miet nhar is-sitta u ghoxrin (26) ta' Ottubru tas-sena elf disa' mija u hamsa u sittin (1965), liema assi immobbli jikkomprendu l-art fuq deskritta li l-istess konvenuti Borg Delicata u Vella Grima kienu wieghdu li se jbieghuha lir-rikorrenti. Illi dan il-kuntratt sar bi ksur tal-konvenju mar-rikorrenti, sar b'qerq, u sabiex l-konvenuti jevadu d-drittijiet tar-rikorrenti u dan peress li l-konvenuti kollha kienu konoxxenti tal-fatti li kien hemm konvenju vinkolanti fir-rigward tal-beni fuq deskritti, hekk kif se jigi ppruvat ahjar fil-mori ta’ dina l-kawza. Illi ghalkemm il-konvenuti kienu msejha bi protest gudizzjarju ipprezentat f’din il-Qorti nhar it-tmienja u ghoxrin (28) ta’ Novembru tas- sena elfejn u sitta (2006) sabiex jirrexxindu dan il-kuntratt ta’ ir-rikorrenti komprovendita li sar b'qerq, fil-waqt li l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima kienu msejha sabiex jersqu ghal kuntratt ta' komprovendita mar- rikorrenti, skond tal-precitat konvenju, huma baqghu inadempjenti. Illi sabiex tigi kawtelata l-pretensjoni taghhom ir-rikorrenti talbu lil din il-Qorti tordna l-hrug ta' l-opportun Mandat ta' Inibizzjoni kontra s- socjeta` intimata sabiex din tigi inibita milli tbigh, tassenja jew tittrasferixxi taht kwalsiasi titolu, kemm oneruz kif ukoll gratuwitu, lil terzi, l-art fuq deskritta, liema Mandat inhareg nhar il-hamsa (5) ta' Dicembru tas-sena elfejn u sitta (2006). Jinghad ukoll illi r-rikorrenti kienu precedentement talbu l-hrug ta' Mandat ta' Inibizzjoni kontra l- konvenuti l-ohra Borg Delicata u Vella Grima sabiex dawn jigu inibiti milli jbieghu, jassenjaw jew jittrasferixxu taht kwalsiasi titolu, kemm oneruz kif ukoll gratuwitu, lil terzi, l-art fuq deskritta, liema Mandat inhareg nhar it-tlieta u ghoxrin (23) ta' Novembru tas-sena elfejn u sitta (2006). "Illi r-raguni li fuqha hi msejjsa din it-talba hi li l-konvenuti resqu ghall- kuntratt ta' komprovendita bejniethom meta kien hemm konvenju vinkolanti bejn ir-rikorrenti u l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima dwar beni li gew trasferiti bl-istess kuntratt ta' komprovendita, liema kuntratt ta' komprovendita sar b'qerq u bl-intenzjoni li jigu evitati l-obbligi versu r- rikorrenti, u li wkoll liema att ikkawza danni lill-istess rikorrenti. "Ghaldaqstant, prevja d-dikjarazzjonijiet neccesarji u moghtija l- provvedimenti opportuni, ir-rikorrenti jitolbu bir-rispett illi din l-Onorabbli Qorti joghgobha: "1. Tiddikjara illi l-bejgh li sar b'kuntratt tad-9 ta' Ottubru 2006 fl-Atti tan-Nutar Dottor Malcolm Cann mill-konvenuti Debono proprio u Aquilina nomine lis-socjeta` intimata Jasper Developments Limited sar b'qerq, ghad-dannu tar-rikorrenti. Tordna r-rexissjoni ta' l-istess kuntratt tad-9 ta' Ottubru 2006 fl- Atti tan-Nutar Dottor Malcolm Cann. Tikkundanna lill-intimati Debono proprio u Aquilina nomine sabiex jersqu ghall-formazzjoni u pubblikazzjoni ta' kuntratt biex ibieghu lir- rikorrenti l-proprjeta` deskritta fil-konvenju (Dok A) bil-prezz u bil- pattijiet u kundizzjonijiet kollha miftiehma fl-istess konvenju. Tinnomina Nutar Pubbliku sabiex jircievi u jippubblika l-kuntratti ta' rexissjoni u ta' komprovendita, u kuraturi sabiex jidhru ghall- eventwali kontumaci fuq l-istess kuntratti. Tikkonferma ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi l-Mandati ta' Inibizzjoni mahruga minn din il-Qorti kontra l-konvenuti fuq talba tal- Jekk dawn it-talbiet ghal xi raguni ma jistghux jintlaqghu, tillikwida "6. d-danni, bl-opera occorendo ta' periti nominandi, li sofrew l-atturi minhabba fin-nuqqas tal-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima li jersqu ghall- kuntratt ta' bejgh u xiri skond il-konvenju; u "7. Tikkundanna lill-istess konvenuti Borg Delicata u Vella Grima jhallsu d- danni hekk likwidati. "Bl-imghaxijiet legali u bl-ispejjez inkluzi dawk ta' l-ittra ufficjali tas-sitta u ghoxrin (26) ta' Ottubru tas-sena elfejn u sitta (2006), tal-protest gudizzjarju tat-28 ta' Novembru, 2006, tal-Mandat ta' Inibizzjoni numru 1662/2006 fl-ismijiet "sylla Kingswell et vs Martha Borg Delicata et noe" u tal-Mandat ta' Inibizzjoni numru 1751/2006 fl-ismijiet "sylla Kingswell et vs Jasper Developments Limited" kontra l-konvenuti li gew ingunti ghas-subizzjoni." Rat ir-risposta guramentata ta' Jasper Developments Limited, datata 8 ta' Frar, 2007, li permezz taghha eccepiet: Dwar il-fatti: "1.1 Illi dwar il-fatti dikjarati fl-ewwel paragrafu tar-rikors tar-rikorrenti l-intimat ma jaf xejn u ghalhekk jirriserva li jelabora dwar dan fl-istadju opportun, biss, jispjega li jekk ir-rikorrenti qed ivantaw xi drittijiet naxxenti minn xi att ta' konvenju jinkombi fuqhom li jippruvaw l- ezistenza u t-termini ta' tali konvenju. "1.2 Illi dwar il-fatti kif dikjarati fit-tieni paragrafu tar-rikors tar-rikorrenti l-intimat ma jaf xejn u ghalhekk jirriserva li jelabora dwar dan fl-istadju opportun. "1.3 Illi dwar il-fatti kif dikjarati fit-tielet paragrafu tad-dikjarazzjoni rikorrenti jinghad li l-intimat ma jaf xejn u ghalhekk jirriserva li jelabora dwar dan fl-istadju opportun. "1.4 Illi dwar il-fatti kif dikjarati fir-raba' paragrafu tar-rikors rikorrenti l- intimat ma jaf xejn u kien estraneju ghal dawn il-fatti u ghalhekk jirriserva li jelabora dwar dan fl-istadju opportun. "1.5 Illi dwar il-fatti kif dikjarati fis-sitt paragrafu tar-rikors rikorrenti dawn huma kontestati in kwantu qieghed jigi allegat li l-kuntratt tad-9 ta' Ottubru 2006 sar abbusivament; dan billi l-intimat akkwista l- proprjeta` deskritta validament. "1.6 Illi l-fatti dikjarati fis-sitt paragrafu rikorrenti huma kontestati u rigettati bhala foloz billi l-intimat ma kienx jaf li kien hemm konvenju l-processi in kwistjoni u vinkolanti (liema konvenju huwa fi kwalsiasi kaz ghal kull bwon fini kontestat) u ghalhekk akkwista validament il-proprjeta` deskritta wara li hallas il-valur pattwit bejn il-partijiet. "1.7 Illi l-fatti dikjarati fis-sitt paragrafu attrci huma kontestati u rigettati bhala foloz billi l-kuntratt mertu ta' din il-kawza huwa validu u effettiv u l-intimat ma jistax ghalhekk jigi mitlub jirrexxindi l-istess kuntratt. "1.8 Illi dwar il-fatti dikjarati fit-tmien paragrafu rikorrenti l-intimat jitlob li li tal-mandat jikkummenta ulterjorment wara li dawn ikunu in atti. "1.9 Illi l-intimat qieghed isofri danni u pregudizzju kagun tal-mandat ta' inibizzjoni u ghalhekk filwaqt li jinterpella lir-rikorrenti sabiex jirtira l- istess jirriserva r-rimedji kollha tieghu skond il-ligi inkluz ghad-danni. Eccezzjonijiet "2.1 Illi in linea preliminari, ir-rikors odjern huwa null u minghajr effetti fil-ligi u dan peress li l-azzjoni kif proposta hi improponibbli u dana stante li r-rikorrenti qed jivvantaw il-pretensjonijiet taghhom f'rikors wahda kontra diversi intimati a bazi ta' obbligazzjonijiet jew kawzali distinti u legalment differenti u dan kif ser jintwera waqt is-smigh tal- kawza. "2.2 Illi bla pregudizzju ghas-suespost, ukoll in linea preliminari, is-sitt talba hija nulla u inammissibli u dan stante li din it-talba hija ripunjanti ghas-sistema guridika Maltija, billi din il-Qorti qieghda tintalab li tiddeciedi dwar possibilita` futura li ghandha trid tigi determinata. "2.3 Illi, dwar ir-rikorrenti ma ghandhomx interess fir-rexissjoni tal-kuntratt tad-9 ta' Ottubru 2006 billi din tittratta dwar kumpless ta' drittijiet differenti minn dawk previsti fil- konvenju. "2.4 Illi, bla pregudizzju, ghas-suespost, u sussidjarjament, jigi eccepit li rexissjoni parzjali ta' kuntratt ma hix premissibbli fil-ligi. "2.5 Illi fi kwalsiasi kaz, kompletament bla pregudizzju ghas-suespost, u fil-mertu jigi eccepit li l-kuntratt de quo huwa validu fil-ligi billi l-intimat hallas il-prezz pattwit mal-intimati l-ohra u bl-ebda mod ma ippartecipa f'xi qerq fil-konfront tar-rikorrenti. "2.6 Illi t-talbiet rikorrenti huma kompletament infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kontra r-rikorrenti, inkluzi l-ispejjez tal-Mandat ta' Inibizzjoni numru 1751/06. "2.7 Illi l-intimati gew ingunti ghas-subizzjoni. it-talbiet diretti kontra "2.8 Salv eccezzjonijiet ulterjuri jekk ikun il-kaz." Rat ir-risposta tal-konvenuti Martha Borg Delicata u Joseph Vella Grima fil- kwalita` tieghu u bhala mandatarju ta' Anita mart Emanuele Vella Grima tad- 9 ta' Lulju, 2007, li permezz taghha eccepew: Illi preliminarjament, ir-rikors odjern huwa null u inattendibbli u "1. dan ai termini tal-massimu latin 'electa una via non datum recursum ad alteram' fis-sens illi r-rikorrenti qed jittentaw jirrexindu kuntratt u jqieghdu l-partijiet fl-'istatus quo ante contractum' mill-banda 'l wahda waqt li fl-istess hin qieghdin jipproponu kawza ghad-danni. Illi in linea preliminari wkoll, l-azzjoni proposta mir-rikorrenti hija nulla u minghajr effett stante li r-rikorrenti ipproponew kawza sabiex jittentaw jirrexindu kuntratt ta' bejgh ta' kwota ereditarja konsistenti f'diversi beni immobbli li wirtu l-intimati minghand nannuhom filwaqt illi l-ghalqa li huma allegatament intrabtu jbieghu u jittrasferixxu lir- rikorrenti hija biss wahda mill-proprjetajiet formanti parti mill-istess eredita` mibjugha u trasferita lis-socjeta` intimata Jasper Developments Limited u ghaldaqstant, ir-rikorrenti ma jistghux jattakkaw il-kuntratt ta' trasferiment tal-kwota ereditarja stante li dan jikostitwixxi res inter alios acta fil-konfront taghhom u ghaldaqstant, fil-konfront ta' l-istess m'ghandhom l-ebda interess guridiku. Illi fil-mertu, l-intimati jichdu bil-qawwa kollha li huma ittrasferew "3. il-kwota ereditarja lis-socjeta` intimata Jasper Developments Limited b'kolluzjoni bejniethom u bejn is-socjeta` msemmija bil-ghan illi jqarrqu lir-rikorrenti u dana stante li s-socjeta` Jasper Developments Limited ma kenitx taf dwar l-ezistenza tal-konvenju bejniethom u r-rikorrenti li allegatament kien ghadu fis-sehh, dan kollu kif jigi ippruvat fit- trattazzjoni tal-kawza. Illi inoltre, id-domandi rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt u "4. ghandhom jigu respinti bl-ispejjez kontra taghhom stante li l-konvenju imsemmi bejnhom u bejn ir-rikorrenti ghall-bejgh ta' l-ghalqa in kwistjoni kien skada. "5. rikorrenti mill-intimati. Illi minghajr pregudizzju ghas-sueccepit, it-talbiet rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kontra Salv eccezzjonijiet ulterjuri." Illi ghalhekk ma hemm l-ebda danni x'jigu likwidati u mhallsa lir- Rat is-sentenza preliminari tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tas-6 ta' Ottubru, 2008, li permezz taghha gew michuda l-ewwel, it-tieni u r-raba' eccezzjonijiet tal-konvenuti Martha Borg Delicata u Joseph Vella Grima, u dan wara li dik il-Qorti ghamlet is-segwenti konsiderazzjonijiet: "Illi fis-seduta tas-17 ta' Ottubru 2007 il-Qorti kienet tat il-fakulta` lil Martha Borg Delicata u Joseph Vella Grima biex in sostenn ta' l-eccezzjonijiet 1, 2 u 4 jaghmlu nota ta' osservazzjonijiet dwar l-imsemmija eccezzjoni prezentata fid-9 ta' Lulju 2007, a fol 38 et dwar l-ewwel, it-tieni u r-raba' eccezzjoni, u dana sal-31 ta' Dicembru 2007, u l-kawza giet differita ghat-12 ta' Frar 2008 wara li ssir in-nota responsiva. Sussegwentement b'ordni tal-Qorti l-kawza giet differita ghas-7 ta' Marzu 2008, meta fuq talba ta' l-intimati l-Qorti tat il-fakulta` biex isiru noti fuq l-eccezzjonijiet imsemmija sas-7 ta' Lulju 2008, izda sat-3 ta' Ottubru 2008 baqghet ma giet prodotta ebda nota. Li certament il-Qorti m'ghandhiex quddiemha ragunijiet validi jew xi provi ta' kwalsiasi natura biex tilqa' l-ewwel, it- tieni u r-raba' eccezzjoni, u ghalhekk wara li ghaddiet kwazi sena biex l-intimati jsostnu l-eccezzjonijiet taghhom, thoss li ghandhom jigu michuda." Rat illi wara li kienu debitament notifikati bl-atti promotorji, il- kuraturi deputati pprezentaw risposta fid-19 ta` Novembru, 2014, li permezz taghha nghad: Illi prevja li jirrizulta illi ntbaghtet interpellazzjoni ufficjali a tenur tal-artikolu 1357 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta` Malta fit-terminu hemm stabbilit, l-esponenti f`dana l-istadju ma humiex edotti mill-fatti tal- kawza pero` jirriservaw illi jipprezentaw risposta guramentata ulterjuri u aktar xhieda meta u jekk jirnexxilhom jottjenu aktar informazzjoni dwar il-kaz odjern." Rat is-sentenza tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tal-14 ta' Lulju, 2015, li permezz taghha l-kawza giet deciza fis-sens illi: il-konvenuta Jasper l-eccezzjonijiet kollha "Tichad il-bqija ta` l-eccezzjonijiet li ressqu l-konvenuti Martha Borg Delicata u Joseph Vella Grima noe, u li baqghu mhux decizi bis-sentenza parzjali li tat din il-Qorti diversament presjeduta fis-6 ta` Ottubru 2008. "Tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-eccezzjoni sollevata mill- kuraturi deputati. "Tilqa` l-ewwel u t-tieni talbiet. "Tilqa` t-tielet talba. Tikkundanna lill-konvenuta Martha Borg Delicata, u lill Av. Dr. Patrick Khedhri u lill-P.L. Noel Briffa Said bhala kuraturi deputati sabiex jirrapprezentaw lill-assenti Anita Vella Grima, wara l-mewt fil-mori tal-kawza ta` l-mandatarju taghha l-konvenut Joseph Vella Grima, sabiex jersqu ghall-formazzjoni u pubblikazzjoni tal-kuntratt, li permezz tieghu tinbiegh lill-atturi l-propjeta` deskritta fil-konvenju tal-1 ta` Gunju 2006 (Dok A) a fol 8 tal-process, ghall-prezz u bil-pattijiet u kondizzjonijiet kollha hemm miftiehma. "Tilqa` r-raba` talba. "Ghall-fini tar-raba` talba, tinnomina lin-Nutar Pubbliku ta` Malta Joseph Henry Cassar Gaffiero sabiex nhar il-Hamis 27 ta` Awissu 2015 fl-10.00 a.m. fit-tieni sular tal-bini tal-Qrati tal-Gustizzja, Bormla, jircievi u jippubblika l-kuntratt li permezz tieghu ghandu jkun rexxiss il-kuntratt imsemmi fit- tieni talba. "Ukoll ghall-fini tar-raba` talba, tinnomina lill-istess Nutar Pubbliku ta` Malta Joseph Henry Cassar Gaffiero sabiex nhar il-Hamis 27 ta` Awissu 2015 fl-10.00 a.m., fit-tieni sular tal-bini tal-Qrati tal-Gustizzja, Bormla, jircievi u jippubblika l-kuntratt tal-bejgh lill-atturi tal-propjeta` deskritta fil- konvenju tal-1 ta` Gunju 2006 (Dok A) a fol 8 tal-process, ghall-prezz u bil-pattijiet u kondizzjonijiet kollha hemm miftiehma. "Ukoll ghall-fini tar-raba` talba, tinnomina lill-Avukat Dottor Anna Simiana Viacava sabiex tidher ghall-eventwali kontumaci fuq iz-zewg kuntratti "Tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri ta` l-hames, tas-sitt u tasseba` "Salv dak li diga` pprovdiet din il-Qorti diversament presjeduta dwar il- kap tal-ispejjez fis-sentenza taghha tas-6 ta` Ottubru 2008, din il-Qorti kif presjeduta qeghda tordna :- jithallsu bin-nofs bejn il-partijiet; Illi l-ispejjez kollha relattivi ghall-hatra tal-perit tekniku ghandhom Illi l-ispejjez relattivi ghall-hames talba ghandhom jithallsu mill- Illi l-ispejjez kollha relattivi, inkluz it-twettieq, tal-ewwel, ghat-tieni, "b) atturi; "c) ghat-tielet, u ghar-raba` talbiet ghandhom jithallsu mill-konvenuti; "d) tas-seba` talbiet. "e) Illi kull parti ghandha tbati wkoll l-ispejjez taghha fir-rigward ta` l- ispejjez kollha tal-atti li huma ndikati fil-paragrafu tal-ahhar tar-rikors guramentat." Illi kull parti ghandha tbati l-ispejjez taghha fir-rigward tas-sitt u konsiderazzjonijiet: Dik il-Qorti tat is-sentenza taghha wara li ghamlet is-segwenti Sintesi tal-provi "Anthony smith xehed illi l-attur jigi l-kugin tieghu. Persuna haditu ghand il-konvenuta Borg Delicata biex jixtri bicca raba`. Qalulu li kien hemm diga` konvenju fuq dik ir-raba`. Ir-ragel ta` Martha Borg Delicata qallu li jekk jaghmel offerta li tkun ta` izjed minn Lm 25,000, huwa jkun lest li jbiegh ir-raba` lilu. L-offerta telghet ghal Lm 60,000 ghall-wirt kollu mhux ghal dik ir-raba` biss. Il-konvenju ma sarx ghax kien infurmat li kien hemm persuna ohra li offriet aktar. Meta kienu qeghdin isiru dawn il-kuntatti ma` Borg Delicata, il-konvenju kien diga` ilu hmistax–il gurnata li sar. L-ahhar offerta saret fil-prezenza ta` Martha Borg Delicata u ta` zewgha. "Nutar Dottor Joseph Henry Cassar Gaffiero ikkonferma li huwa rrediega l- konvenju a fol 8 tal-process. Fuq l-att jidhru l-firem tal-kontraenti kif ukoll il-firma tieghu. Il-konvenju kien registrat skond il-ligi. Xehed illi l- kompratur kien talbu kemm –il darba biex jippubblika l-kuntratt. Ma setax jiftakar jekk kienx hemm xi problemi da parti tas-sidien biex jersqu ghall-kuntratt. Li ftakar certament kien illi huwa dejjem jinkoraggixxi lil kompratur sabiex jekk jista` jkun jixtri l-intier u mhux l-indiviz. Spjega li diffikolta` li kellu kienet li kien hemm aktar propjetajiet. Jaf li kien avvicinat minn certu smith, li jigi mill-kompratur, izda ma kien immaterjalizza xejn. Id-depozitu li thallas fuq il-konvenju kien ghadu fil- pussess tieghu. "Nutar Dottor Malcolm Cann ikkonferma li huwa kien ippubblika l- kuntratt esebit a fol 10. Jiftakar lix-xerrej u lill-konvenut Vella Grima. Wahda mill-partijiet kienet kellmitu avvicinatu diversi drabi biex isir il-kuntratt. Ghall-pubblikazzjoni tal-kuntratt ma kien hemm xejn ta` barra min- normal. Minn qari tal-kuntratt, jidher li ma kenitx thallset it-taxxa provizorja ; ghalhekk jidher li ma kienx sar konvenju. Huwa qal li ma kienx hemm ipoteki jew privileggi registrati fuq l-art in vendita. Fil- kuntratt inghatat il-garanzija tal-pacifiku pussess, kif ukoll garanzija illi ebda terzi ma kellhom drittijiet reali jew personali. "L-attrici Margaret Kingswell xehdet illi fil-bidu tal-2006, l-attur zewgha sar jaf li kien hemm bicca art ghall-bejgh go Bir id-Deheb. Tghid illi marret ma` zewgha biex jaraw din l-art. L-art ghogbithom billi kienet tajba kemm biex tinhadem, kif ukoll kienet tajba ghall-izvilupp, fil-kaz illi l-lok fejn kienet ikun dikjarat xi darba bhala zona ta` zvilupp. Kellmet lill- konvenuta Borg Delicata, li kellha nofs indiviz ta` l-ghalqa. It-tnejn jidher li kienu kuntenti li l-art tinbiegh ghall-prezz ta` Lm 25,000. Fl-1 ta` Gunju 2006 sar konvenju ghall-bejgh tal-art quddiem in-Nutar Joseph Cassar Gaffiero. Il-prezz kien iffissat fl-ammont miftiehem ta` Lm 25,000. Huma hallsu depozitu ta` Lm 2,500 u thallset anke t-taxxa provvizorja. Xi tlitt ijiem wara li sar il-konvenju, mar ghandhom certu Anthony Tait maghruf bhala Tal-Franciz li talabhom icedu l-jeddijiet taghhom fuq l-art ghall-prezz ta` Lm 20,000. Qalulu li ma riedux u Tait widdibhom li kien se jaghmel minn kollox sabiex jiehu l-art. Qalilhom li kien diga` xtara art adjacenti ghall-art mertu tal-konvenju ; kien jehtieg l-art tal-konvenju sabiex ikabbar l-art li kienet diga` propjeta` tieghu. In segwitu, l-attur zewgha ghamel appuntament man-nutar biex isir il-kuntratt izda l-vendituri naqsu li jidhru. Sar mandat ta` inibizzjoni kontra l-vendituri. Irrizulta li l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima bieghu l-art lill-konvenuta Jasper Developments Limited, meta l-konvenju maghhom kien ghadu fis-sehh. "L-attur Nazzareno Kingswell xehed illi huwa kien sar jaf illi l-konvenuta Martha Borg Delicata kellha raba` fil-limiti ta` Hal Ghaxaq li xtaqet tbiegh. L- art kienet tappartjeni in kwantu ghal nofs lill-istess Borg Delicata, filwaqt li n- nofs l-iehor kien ta` ohtha li tghix l-Ingilterrra. Huwa xtaq jixtri dan ir- Debono staqsietu jekk riedx jixtri l-art kif inhi, u huwa ddecieda li jixtri l- art ghall-prezz ta` Lm 25,000. accettat il-prezz ukoll. Sar il-konvenju. Il-kuntratt kellu jsir fi zmien sitt Franciz li talbu jcedielu l-art. Ma` Tait ma ftiehem xejn anzi mar ikellem lin-nutar sabiex ifittex jaghmel il-kuntratt. In-nutar qallu li r-ricerki Wara xi zmien kienet miftehma ddata tal-kuntratt. mar ghall-kuntratt izda l-vendituri ma marrux. Debono fejn kienet tahdem u din qaltlu li l-art kienet inbieghet. Qaltlu li l-konvenju mieghu kien ghal tliet xhur, li t-tliet xhur kien ghaddew, u li ghalhekk ma kellhiex obbligi fil-konfront tieghu. ikkonferma li kien baghat kopja tal-konvenju lil Borg Delicata. Minhabba l- imgieba tal-vendituri, saret il-kawza tal-lum. "Fil-kontroezami l-attur xehed illi fuq il-konvenju hallas depozitu ta` Lm 2,500. Dwar il-prezz, huwa accetta li jhallas l-ammont li talbet Borg Delicata. Huwa accetta wkoll l-konkluzjonijiet tar-rapport li pprezenta l-Perit Robert Cassar Sanderson. "Edward Shields mir-Registru tal-Kumpanniji pprezenta kopja tal- memorandum u ta` l-articles of association tal-kumpannija Jesper Developments Limited. "Victor Abdul Karim xehed illi meta Jesper Developments Limited akkwistat l-art in kwistjoni ma kienx involut sensar. Il-konvenuta Borg Delicata u r-ragel taghha wrewh l-art. Hu kien interessat jixtri. Qalulu li kellhom bzonn flus malajr. Huwa accetta li jixtri bil-kundizzjoni li jsiru ricerki u li kollox ikun sewwa. Huwa nkarika lin-Nutar Charles Cann biex jaghmel ir-ricerki. Fuq parir tan-nutar sar il-kuntratt mill-ewwel minghajr konvenju. Jesper Developments Limited hija kumpannija tieghu u huwa xtara f`isem il- kumpannija mhux f`ismu personali. "Stqarr illi Borg Delicata ma kinitx infurmatu li kienet ghamlet ftehim ma` haddiehor ghall-bejgh ta` din l-art. Ikkonferma li l-attur kien cempillu u kien sorpriz hafna b`dak li qallu. Huwa kkonfronta lil Borg Delicata b`li qallu l-attur, u Borg Delicata sostniet li kien hemm xi haga bil-miktub izda billi l- attur ma kellux flus ma setghux jaslu. Debono nsistiet li l-attur ma kellux drittijiet fuq l-art. Dawn il-kuntatti saru kollha wara li l-kuntratt tieghu kien diga` sar. Huwa ma kellux hjiel li seta` kien hemm problemi. Qal li huwa ma akkwistax l-art in kwistjoni biss izda l-artijiet kollha li kellhom il- konvenuti l-ohra. Fuq l-art mertu tal-kawza ghad ma hemmx permessi tal-izvilupp. "Fil-kontroezami, Bonavia xehed illi huwa kien mar jara post ghal bejgh go tas-Sliema. Fil-post kien hemm bajjat li nserta r-ragel ta` Martha Borg Delicata. Dan qallu li kellu proprjeta` ghall-bejgh. Qal li kellu zewg bicciet art u xtaqu jbieghuhom flimkien. L-artijiet kienu wahda go Hal- Ghaxaq u l-ohra B`Bugia. Mar jarahom u ghogbuh it-tnejn. x`kienet ir-raguni ghala ma sarx konvenju, Bonavia sostna li l-vendituri riedu l-flus malajr u n-nutar qallu li jekk isir kuntratt malajr ma kienx hemm htiega li jsir konvenju. ewwel darba li tkellem ma` Borg Delicata u d-data tal-kuntratt. Ikkonferma li kien hemm insistenza minn Borg Delicata li jsir il-kuntratt. L-intiza kienet illi li ezatt wara li jsiru r- ricerki, isir il-kuntratt. Ir-ricerki li saru kienu dwar jekk l-art kenitx tal- vendituri u dwar jekk kienx hemm dejn fuqha. Kieku sar il-konvenju, kien ikollu jigi registrat fi zmien wiehed u ghoxrin jum. Il-kuntratt sar fil- pront ghaliex ir-ricerki kienu sewwa. "Kompla jixhed illi din tal-kaz tal-lum ma kenitx l-ewwel darba li xtara. Ir-raguni ghala Jasper Developments Limited kienet kostitwita ftit jiem qabel sar il-kuntratt kienet peress li huwa ried li l-art ta` B`Bugia li kienet b`cens ghand l-Enemalta. Il-hsieb li ssir il-kumpannija gie fil-perijodu meta ftiehem ma` Martha Borg Delicata dwar dan in-negozju. Ikkonferma li Martha Borg Delicata qatt ma semmietlu li kien hemm konvenju iehor. Sar jaf bil-konvenju wara li cempillu l-attur u ltaqa` mieghu. Kien hemm problemi fuq l-art ta` Is-Siggiewi. Il-laqgha mal-attur saret wara li kien diga` sar il-kuntratt u wara li kien diga` hallas. Iltaqa` ma` l-konvenut Joseph Vella Grima dakinhar tal-kuntratt biss. Mieghu ma sar l-ebda diskors. "Xehed illi huwa mar darba biss jara s-sit. Fir-raba` ta` Is-Siggiewi kien ghad hemm bidwi. Huwa stabilixxa li l-valur tal-art ta` Is-Siggiewi fl-ammont ta` Lm 60,000 waqt li l-art ta` Xlendi, Il-Munxar stmaha fl-ammont ta` Lm 40,000; dan kollu minghajr l- assistenza ta` perit. L-art ta` B`Bugia kienet tiswa inqas peress li hemm cens. Deherlu li l-art ta` Is-Siggiewi tiswa aktar ghax kien hemm ic- cans li fuqha johrog permess tal-izvilupp. Huwa akkwista biss nofs indiviz tal-ghalqa mhux l-ghalqa kollha. Dwar ic-cens li kien hemm fuq l-art ta` B`Bugia, huwa halla f`idejn in-nutar; ma kellem lil hadd fl- Enemalta. Lill-bidwi ta` art ta` Paceville, San Ġiljan ma kienx kellmu. Huwa sostna li meta sar in-negozju ma` Martha Borg Delicata huwa ma kienx jaf dwar il-pjanijiet tal-MEPA ghar-rigward tas-sit in kwistjoni. Illum kollox ghadu kif kien meta akkwista. Huwa ma rax ir-rapport tal-perit tekniku. L-actio pauliana "Dik tentata mill-atturi hija l-actio pauliana li hija regolata bl-Art 1144 tal- Kap 16 li jaqra hekk :- "(1) Kull kreditur jista` wkoll, f`ismu, jattakka l-atti maghmula b`qerq mid- debitur bi hsara tal-jeddijiet tieghu, bla pregudizzju tal-jedd tal-konvenut ghall-eccezzjoni tal-beneficcju tal-eskussjoni, taht id-disposizzjonijiet tal- artikoli 795 sat-801 tal-Kodici ta` Organizzazzjoni u Procedura Civili. "(2) Jekk dawn l-atti jkunu b`titolu oneruz, il-kreditur ghandu jipprova li kien hemm qerq min-naha taz-zewg partijiet fil-kuntratt. "(3) Jekk dawn l-atti jkunu b`titolu gratuwitu, bizzejjed li l-kreditur jipprova li kien hemm qerq min-naha tad-debitur." "Fis-sentenza li tat din il-Qorti (PA/MC) fit-30 ta` Novembru 2011 fil- kawza "Kummissarju tat-Taxxa Fuq il-Valur Zammit inguanez vs John Mary Parretti et" jinghad hekk :- "Din il-Qorti tqis il-kwistjoni b`dan il-mod. L-attur qed jibbaza l-kawza tieghu fuq l-azzjoni pauliana, ai termini tal- artikolu 1144 tal-Kapitolu 16. Din l-azzjoni hi miftuha 'ghal kull min ghandu azzjoni x`jiddeduci biex jirreklama l- adempiment ta` obbligazzjoni b`mod li jista` jisparixxi tali azzjoni kull min jinsab ippregudikat bil-fatt ta` haddiehor b`atti kompjuti mid-debitur' (ara f`dan is-sens 'Zammit Tabona Moira vs Silmar Limited et' PA 13/02/2003 TM). "L-iskop tal-azzjoni hu sabiex il-kreditur li jhoss ruhu ppregudikat b`att jew atti tad-debitur, jerga` jpoggi lid-debitur fl-istat li kien qabel ma ghamel dawk l-atti. "Hi azzjoni principalment bejn il-kreditur fis-sens ta` tali terminu u d- debitur fejn il-kreditur irid jipprova li l-att tad-debitur li qed jigi impunjat iddiminwixxa l-patrimonju tad-debitur bi pregudizzju ghad-drittijiet tal- kreditur, liema att irrenda lid-debitur insolvibbli jew aktar insolvibbli, tal- ahhar, prova negattiva li trid tigi meghluba mid-debitur. "Inoltre trid tigi ppruvata wkoll ix-xjenza da parti tad-debitur li bl-att tieghu qed jigu pregudikati d-drittijiet tal-kreditur. "L-azzjoni hi ghalhekk principalment intiza biex terga ggib lura l-istatus quo ante bejn il-kreditur u d-debitur permezz tar-reintegrazzjoni tal- patrimonju tad-debitur minghajr referenza jekk l-att allegatament kompjut mid-debitur kienx att uniku jew sensiela ta` atti." "Fis-sentenza taghha tal-10 ta` Jannar 1955 fil-kawza "Emmanuele Fitzpatrick vs Carmelo Gravina et", il-Qorti tal-Appell irriteniet:- "L-azzjoni pawljana jew revokatorja hija moghtija lill-kredituri f`isimhom biex jattakkaw l-attijiet maghmula b`qerq mid-debituri taghhom bi hsara tad-drittijiet taghhom. Din l-azzjoni hija akkordata biss lill-kredituri, u biex wiehed ikun kreditur, jehtieg li jkollu kreditu. "Ghall-esercizzju ta` din l-azzjoni hemm bzonn taz-zewg elementi, l- 'eventus damni' u l-'consilium fraudis' u meta jkun jittratta minn att b`titolu oneruz, anke l-komplicita` tat-terz kontraent. "Imma dan ir-rimedju ghandu jiftiehem moghti mhux biss lill-kredituri pekunarjarji, imma wkoll lil kulhadd iehor li, meta jkun titolari ta` dritt valutabbli pekunjarjament, isib ruhu defrawdat permezz ta` atti li jimpeduh, jekk ma jigux annullati, illi jara li jigu sodisfatti d-drittijiet tieghu. "Il-kreditu ghandu jkun anterjuri ghall-att impunjat bi frode ; imma din ir- regola tigi eskluza meta l-att frawdolent ikun gie maghmul ghall-oggett preciz li jigu defrawdati l-kredituri futuri ... "L-'animus nocendi' mhux mehtieg biex tigi ezerecitata l-azzjoni revokatorja imma huwa bizzejjed li jkun hemm ix-xjenza u l-previzjoni li l-att sejjer ikun lesiv ghall-kreditur..." "a) L-'eventus damni' "L-'eventus damni' huwa sodisfatt bil-prova illi b`rizultat tal-att li qed jigi mpunjat, id-debitur ikun sofra diminuzzjoni fil-patrimonju tieghu li tkun ta` pregudizzju ghad-drittiijiet tal-kreditur, liema att jkun rrenda lill-istess debitur insolvibbli jew aktar insolvibbli. "Fis-sentenza li tat din il-Qorti (PA/NC) fil-15 ta` Ottubru 2003 fil-kawza "Dottor Louis Farrugia Smith Zammit Fresta noe vs Vincent Sammut Spiteri et" inghad hekk :- "L-ewwel element dak tal-eventus damni jgi sodisfatt bil-prova li, rizultat tal-att li qed jigi impunjat, id-debitur ikun sofra diminuzzjoni fil-patrimonju tieghu li tkun ta` pregudizzju ghad-drittijiet tal- kreditur, liema att jkun rrenda lill-istess debitur insolvibbli jew aktar insolvibbli. 'Biex kreditur jithalla jintervjeni f` kuntratt li fih hu ma kienx parti fl-ewwel lok, jrid juri li b`rizultat ta` dak l-att impunjat, id-debitur tieghu sar insolvibbli" PA. Adrian Cavallo nomine vs Agostino sive Winston Gili noe deciza 30 ta` Mejju 2002; "Illi inoltre 'id-duttrina u l-gurisprudenza pero` ma jinsistux li huwa l- kreditur li jrid jesawrixxi r-rimedji kollha li ghandu kontra d-debitur, izda d-debitur jista`, jekk irid, ixejjen l-azzjoni paoliana billi jindika lill-kreditur assi ohra tieghu li fuqhom il-kreditur jista` jesegwixxi. Hu d-debitur li jrid juri li hu solvibbli u mhux il-kreditur li jrid juri li d-debitur tieghu hu insolvibbli" Qorti Kum. "Fis-sentenza li tat il-Qorti tal-Magistrati (Ghawdex) [Gurisdizzjoni Superjuri] (PC) fil-5 ta` Ottubru 2010 fil-kawza "Tabib Dr Martin Eggert et vs Roy Debono Stanmore et" qalet hekk dwar r-rekwizit tal-eventus damni :- "Ghal dak li jirrigwarda l-eventus damni, f` kazijiet dwar weghdiet ta` bejgh, bhal ma jista` jitqies dan ir-right of first refusal, il-fatt biss li l-haga mweghda ma tkunx ghadha fil-poter tad-debitur u l-kreditur ma jkunx jista` ghalhekk jissodisfa l-jedd tieghu, jikkostitwixxi wahda l-`hsara ghall-jeddijiet tal-kreditur` li trid il-ligi ossia l-eventus damni. Dan minghajr il-bzonn ta` xi indagini ulterjuri dwar il-qaghda finanzjarja tad- debitur u danni pekunarji ohra li jista` jbati l-kreditur, altrimenti mehtiega. fil-kawza Il-Qorti Civili Prim` Awla (27.06.1961 vol XLV.11.700), qabel ma ccarat `illi ghal ezercizzju tal-azzjoni pawljana ma hemmx bzonn li l-proponent ikollu dritt likwidu imma bizzejjed li jkollu d-dritt li jigi ppregudikat bl-att impunjat u illi huwa sufficjenti li r-raguni tal-kreditu li tkun biss potenzjali ghall-epoka `della redazione` tal-att impunjat li jsir wara` kienet iddecidiet illi `huwa bizzejjed u sufficjenti li jkun jista` jinghad li jkun hemm dannu meta l-att impunjat jippregudika l-kreditur, li b` dak l-istess att jigu lilu mnehhija l-possibilitajiet li jkun sodisfatt fir-ragunijiet tieghu mal-patrimonju tal-istess debitur. Fl-ahhar nett jinghad li d-dannu, f` din l-azzjoni li jirrizenti l-kreditur irid ikun jidderiva direttament mill-att impunjat." "Din is-sentenza kienet appellata. Fis-sentenza li tat fit-30 ta` Mejju 2014, il-Qorti tal-Appell hassret is-sentenza u baghtet lura l-atti lill- ewwel qorti ghall-kontinwazzjoni. Fl-istess waqt, fis-sentenza taghha, il-Qorti tal-Appell ma skartatx dak li nghad mill-ewwel qorti fil-paragrafu citat. "b) "Il-consilium fraudis huwa sodisfatt bil-prova tax-xjenza li bl-att tad- debitur qed jigu ppregudikati d-drittijiet tal-kreditur. Ghall-fini ta` dan ir- rekwizit mhuwiex mehtieg l-animus nocendi. (ara : Kollez. "Il-konsapevolezza tad-debitur li l-att tieghu ser jikkaguna hsara lid- drittijiet tal-kreditur tieghu taghti lok ghal presunzjoni tal-intenzjoni frawdolenti "ghax min ikun jaf bl-effett ta` xi att, u b`dankollu jrid jaghmel dak l-att, allura jsegwi li hu jrid wkoll dak l-effett". (ara : Appell Civili – "Vella vs Vella et" - 27 ta` Frar 2003). "Fis-sentenza ta` din il-Qorti fil-kawza "Dottor Louis Farrugia Smith Zammit Fresta noe vs Vincent Sammut Spiteri et" (op. cit.) inghad ukoll hekk :- "It-tieni element dak tal-consilium fraudis huwa sodisfatt bil-prova tax- xjenza li bl-att tad-debitur qed jigu ppregudikati d-drittijiet tal-kreditur. Mhux rikjesta l-prova tal-animus nocendi. L-element tal-consilium fraudis jikkonsisti fix-xjenza illi bl-att tkun qeghda tigi determinate l- insolvenza jew imnaqqsa s-solvibilita` tad-debitur,u ma jirrikjedix l- intenzjoni li jigi defrawdat il-kreditur. Il-konsapevolezza da parti tad- debitur li l-att tieghu ser jikkaguna hsara fid-drittijiet tal-kreditur tieghu, taghti lok ghal presunzjoni ta l-intenzjoni frawdolenti "ghax min ikun jaf bl-effett ta` xi att, u b` dankollu jirid jaghmel dak l-att, allura jsegwi li hu jrid wkoll dak l-effett. "Izda ghajr il-prova tax-xjenza tal-effetti tal-att da parti tad-debitur, il-ligi ma tirrikjedix prova ulterjuri da parti tal-kreditur." "Fis-sentenza taghha tas-6 ta` Ottubru 1999 fil-kawza "Anna Schembri Hillyer vs Victor Desira Buttigieg et" tas-6 ta` Ottubru 1999", il-Qorti tal-Appell ukoll sostniet illi : "Il-frode f`din l-azzjoni hi element ta` sostanza u objettiv u tista` timmanifesta ruhha taht diversi aspetti. Tista` tkun indiretta jew oggettiva u l-piz tal-prova jinkombi fuq min jallega l-frodi u jittenta l- azzjoni revikatorja, ghaliex il-frode fil-kuntratt ma jistax jigi prezunt. Id- dannu jista` jkun u generalment ikun attwali u cert, imma jista` jkun ukoll tali fl-evidenza u certezza juri l-perikolu tan-nuqqas ta` garanziji tal- krediti. Id-dannu jrid ikun idderiva direttament mill-att impunjat." "Fis-sentenza li tat din il-Qorti (PA/TM) fil-21 ta` Ottubru 2004 fil-kawza "Mario Tait vs Mario Cavallo et" inghad dwar l-element in ezami :- "Il-frodi f`din l-azzjoni hi element ta` sostanza u objettiv u tista` timmanifesta ruhha taht diversi aspetti. Tista` tkun diretta u tista` tkun indiretta jew oggettiva u l-piz tal-prova jinkombi fuq min jallega l-frodi u jintenta l-azzjoni revokatorja ghaliex il-frodi fil-kuntratti ma tistax tigi prezunta. Id-dannu jista` jkun u generalment ikun attwali u cert imma jista` jkun ukoll tali li fl-evidenza u certezza juri l-perikolu tan-nuqqas ta` garanziji tal-kredituri. Id-dannu irid ikun idderiva direttament mill-att impunjat". "Ghad-debitur il-"consilium fraudis" jikkonsisti filli huwa jkun jaf li qieghed jirrendi ruhu insolventi bis-sahha ta` l-att minnu kompjut ossia ikun qieghed jidhol fil-kondizzjoni ta` insolvenza jew ta` minorata solvibilita`. Ghat-terz jirrikorri l-"consilium fraudis" kull meta fil-waqt li jkun qieghed jikkontratta mad-debitur, huwa jaf illi qieghed jaghmel negozju guridiku li huwa ta` hsara ghall-kreditur". il-frodi fil-kuntratt ma tistax tigi prezunta u ghalhekk l-onus tal- "Ghalhekk in succint din il-Qorti tghid illi:- "1) prova taghha jispetta lill-kreditur; "2) din il-prova tista` ssir b` kull xorta ta` mezzi, kemm dawk diretti kif ukoll dawk indiretti, li jinkludu prezunzjonijiet u indizji li jridu jkunu gravi, precizi u konkordanti; "3) il-frodi stess tista` tkun indiretta jew oggettiva, li tista` tikkonsisti biss fix-xjenza tad-debitur illi bl-att impunjat huwa mhux ser jibqa` fil- pozizzjoni li jilqa` b` mod sufficjenti d-dritt tal-kreditur tieghu, fis-sens li jkun bizzejjed ghall-attur li jipprova biss li d-debitur kien jaf li qed jirrendi mpossibbli jew difficli ghall-kreditur li jikkonsegwixxi dak li lilu jisthoqq in korrispondenza u bhala korollarju necessarju tad-dritt tieghu. "c) "Dan l-element irid jigi ppruvat meta l-att ikun oneruz. Hekk ghandu jsir fil-kaz tal-lum. "Fis-sentenza taghha tal-25 ta` Jannar 1954 fil-kawza "Chircop vs Mifsud et" din il-Qorti rriteniet illi meta l-att ikun oneruz, m`ghandhiex tirrizulta biss il-frodi tad-debitur izda anke tat-terz kontraent. "Il-Qorti qalet :- "Bi frodi tat-terz akkwirent ghandu jiftiehem in- notizzja lid an kellu tal- istat tad-debitur, jigifieri x-xjenza lid-debitur, bl-att li kien sejjer jaghmel, kien se jirreka dannu lill-kreditur, sija billi d-debitur jirrendi ruhu insolvibbli, sija billi tizdied din l-insolvenza. Mela l-prova tal-fatt mhux tal-intenzjoni ghaliex l- intenzjoni li tirreka dannu mhix rekwizit tal- azzjoni." Locus standi "Fis-sentenza taghha tal-10 ta` Jannar 1955 fil-kawza "Fitzpatrick vs Gravina et" (Kollez. XXXIX.I.24) il-Qorti tal-Appell qalet hekk:- "Din l-azzjoni hija moghtija lill-kredituri f`isimhom biex jattakkaw l-attijiet maghmula b`qerq mid-debituri taghhom bi hsara ghad-drittijiet taghhom. Hija akkordata biss lill-kredituri, u biex wiehed ikun kreditur, jehtieg li jkollu kreditu." "Fis-sentenza taghha tal-15 ta` Jannar 2002 fil-kawza "Borg Falzon vs Borg Buontempo et" il-Qorti tal-Appell qalet illi: – "il-kliem "kreditur" u "debitur" fl-artikolu 1144 huma kjarament termini generici wzati fis-sens l-aktar generali u wiesgha tal-kelma biex jikkomprendu kull min kien dahal f`xi obbligazzjoni hi x`hini favur terzi. Hija biss rifless tal- principju bazilari tad-dritt li kull min jikkontratta ma`haddiehor kellu jezegwixxi l-obbligazzjoni tieghu fil-massima buona fede. Ghalkemm kien hemm zmien meta dan ir-rimedju kien moghti biss lil min ikun titolari ta` kreditu pekunjarju, is-sentenza tal-Qorti tal-Appell tal-20 ta` Novembru 1950 fil-kawza "Araujo vs Frendo Cumbo" (Kollez. XXXIV.III.851) bidlet tal- gurisprudenza fis- sens illi tat ir-rimedju lil mara mizzewga li riedet timpunja att ta` zewgha. id-direzzjoni "Fis-sentenza taghha fil-kawza "Fitzpatrick vs Gravina et" (op. cit.) il-Qorti tal-Appell osservat illi:– "ir-rimedju tal-applikazzjoni tal-azzjoni revokatorja ghandu jiftiehem moghti mhux biss lill-kredituri pekunjarji, imma wkoll lil kull haddiehor li, meta jkun titolari ta` dritt valutabbli pekunjarjament, isib ruhu defrawdat permezz ta` atti li jimpeduh, jekk ma jigux annullati, illi jara li jigu sodisfatti d-drittijiet tieghu." "Fis-sentenza taghha tas-16 ta` Ottubru 1999 fil-kawza "Bellia vs Grech et" il-Qorti tal-Appell tghid illi l-azzjoni hija miftuha "ghal kull min ghandu azzjoni x`jiddeduci biex jirreklama l-adempiment ta` obbligazzjoni, b`mod li jista` jisperixxi l-azzjoni, kull min jinsab pregudikat bil-fatt ta` haddiehor b`att kagunat mid-debitur." (ara wkoll : Qorti tal- Appell : "Vella vs Busuttil Pepper" : 27 ta` Frar 2003). "Fis-sentenza taghha tat-8 ta` April 2011 fil-kawza "Ta` Frenc Real Estate Limited vs L-Avukat Dottor Chris Galea Bonavia noe et" il-Qorti tal- Magistrati (Ghawdex) [Gurisdizzjoni Superjuri] (PA/PC) qalet hekk:- fis-subtitolu li għandha xi Għal dak li jirrigwarda l-ewwel rekwiżit, il-kliem "kreditur" u "debitur" fl- artikolu 1144 m`għandhomx jiġu nterpretati fis-sens restrittiv illi l-azzjoni pawljana tista` tiġi eżerċitat biss meta wieħed għandu jieħu u l-ieħor għandu jagħti flus biss, imma għandhom jiġu meqjusa li jikkomprendu kull persuna jedd u kull persuna marbuta b`xi obbligazzjoni. Dan jirriżulta ċar mill-mod kif inhuma użati lkliem ta` "kreditur" u Obbligazzjonijiet" fejn huwa inkluż l-artikolu 1144, kif ukoll mill-prinċipji tad-dritt ruman u l-prinċipji enunċjati mill-qrati taljani li għalihom saret ampja referenza mill-Qorti ta` l-Appell ta` Malta fil-kawża Mifsud vs Cini tas-7 ta` Diċembru 1934 (kollez. vol. XXIX. i. 28) li rriteniet "illi l-kelmiet `kreditur` u `debitur` ta` l-artikolu 850 (illum 1144) għandhom jittieħdu fis-sens wiesa li jigu użati fl-istess Titolu tal-Ligi fejn jinsab dak l-artikolu, u għalhekk għandhom jikkomprendu wkoll dak li jwiegħdu u għalhekk huma miżmuma mil-ligi li jixtru jew ibiegħu. Min iwiegħed li jbiegħ huwa debitur fis-sens li hu miżmum li jbiegħ dak li wiegħed, u fl-istess ħin kreditur illi min intrabat li jixtri għandu jixtri tassew, u fl-istess pożizzjoni ta` kreditur u debitur, mutatis mutandis, jinsab dak li wiegħed u jintrabat li jixtri." "Fil-kaz tal-lum, jirrizulta li l-atturi jikkwalifikaw bhala kredituri ai sensi tal-Art 1144 tal-Kap 16 stante l-actio pauliana ma tispettax biss lil persuna li ghandha tiehu l-flus izda tispetta wkoll lil kull persuna li ghandha jedd fil-konfront ta` haddiehor konsegwenti ghal obbligazzjoni. Fil-kaz tal-lum, l-obbligazzjoni li nholqot favur l-atturi mill-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe bis-sahha tal-konvenju tal-1 ta` Gunju 2006 taghtihom dritt ta` azzjoni skond l-Art 1144 tal-Kap 16. Naturalment il- prova li fil-kaz tal-lum jissussistu t-tliet elementi tal-actio pauliana tispetta lill-atturi. "V. L-ewwel u t-tieni talbiet "1) Il-qies tal-prova "Meta gudikant jigi biex iqis il-kumpless tal-provi li jitressqu ghall- konsiderazzjoni tieghu sabiex fuq dawk il-provi jaghti decizjoni, il- kriterju rilevanti mhuwiex jekk il-gudikant assolutament jemminx dak li jkun gie spjegat lilu, izda jekk dawk l-ispjegazzjonijiet humiex verosimili fic-cirkostanzi svarjati tal-hajja ("Borg vs Darmenia" – Appell Inferjuri – 25 ta` Gunju 1980). Hekk meqjusa dawk il-provi, il-grad rikjest fil-kamp civili huwa dak li bizzejjed li jkun inissel certezza morali fil-mohh tal- gudikant li tkun indotta minn preponderanza ta' provi fuq bilanc ta' probabilitajiet ("Kingswell vs Attard Williams" – Prim`Awla tal-Qorti Civili – 8 ta` April 1994 ; "Borg vs Manager ta` l-Intrapriza tal-Halib" – Prim`Awla tal- Qorti Civili – 17 ta` Lulju 1981; "Diaby vs Sammut Spiteri" – Vol.LXX.II.144 u "Grech Cascun vs Luck" – Appell Kummercjali – 25 ta` Frar 1952). Meta mbaghad tkun qeghda tintalab ir-rexxissjoni ta` att pubbliku, kif qieghed isir fil-kaz tal-lum, il-massima tad-dritt probatorju li min jallega jrid jipprova, tehtieg li tigi osservata fir-rigorosita` taghha. ("Bottone vs Bottone" - Qorti ta` l-Appell - 9 ta` Jannar 2009). "2) L-eventus damni "Il-Qorti hija tal-fehma li r-rekwizit tal-eventus damni huwa ppruvat. "Jirrizulta li l-konvenju tal-1 ta` Gunju 2006 (Dok A) bejn l-atturi u l- konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe huwa validu ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi. Ghalhekk qed jigi attakkat il-kuntratt tad- 9 ta` Ottubru 2006 (Dok B) ghaliex l-art mertu tal-konvenju ma setghetx tigi trasferita mill-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe lill-konvenuta l-ohra Jesper Developments Limited. Bhala debituri fl-obbligazzjoni li kellhom mal-atturi, il-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe kienu prekluzi milli jittrasferixxu l-art lil Jesper Developments Limited. Fil-kaz ta` weghda ta` bejgh, il-fatt biss li l-haga mweghda ma tkunx ghadha fil-poter tad- debitur tikkostitwixxi prova tal-eventus damni. "Abbazi tal-provi akkwiziti, jirrizulta li l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe kienu konsapevoli li bil-kuntratt ta` l-bejgh a favur ta` Jasper Developments Limited kienu ser jigu ppregudikati d-drittijiet ta` l-atturi, Developments Limited, ma setax ikun hemm bejgh tal-art a favur tal- Inoltre rrizulta ppruvat li l-konvenju mal-atturi kien ghadu fis-sehh ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi. Irrizulta li bhala firmatarji tal-konvenju, Borg Delicata u Vella Grima noe kienu fil-pussess ta` kopja tal-konvenju de quo, anke meta ffirmaw il-kuntratt ma` Jasper Developments Limited. "Fil-fehma ta` l-Qorti, abbazi tax-xiehda ta` Victor Abdul Karim, l-agir ta` Jasper Developments Limited, bhala terz akkwirenti, kien fil-kaz tal-lum imtebba` b`mala fede. Ghal din il-Qorti mhijiex kumbinazzjoni li Jasper Developments Limited marret mill-ewwel ghall-kuntratt mal-konvenuti l- ohra bla ma sar konvenju. Meta jsir konvenju, xerrej prospettiv ikun protett ghaliex sakemm isiru r-ricerki, jew sakemm jigu sodisfatti xi kondizzjonijiet ohra, il-proprjeta` ma tkunx tista` tinbiegh lil haddiehor. Mhuwiex konvincenti dak mistqarr minn Victor Abdul Karim illi fil-kaz tal-lum ma kienx sar konvenju peress li huwa kien lest li fil-kaz li jirrizulta li r- ricerki jkunu sewwa, ighaddi direttament b`kuntratt ghall-akkwist. Ghal din il-Qorti, huwa nverosimili dak li xehed Victor Abdul Karim fis-sens illi l- kuntratt sar mill-ewwel mhux biss ghaliex in-nutar serrahlu rasu li r- ricerki kienu sewwa, izda ghaliex il-konvenuti l-ohra riedu l-flus fil-pront. Kien ikun aktar minn awl id-dinja illi kieku tassew il-konvenuti l-ohra riedu l-flus malajr, kien isir konvenju xorta, jithallas depozitu qawwi akkont tal-prezz sakemm isiru r-ricerki. Tenut kont tan-natura tal- kuntratt li sar minn Jasper Developments Limited, mhuwiex fatt oggettivament affidabbli li r-ricerki hadu daqstant qasir zmien biex isiru b`mod li jnisslu f`mohh Victor Abdul Karim s-serhan li kollox kien tabilhaqq sewwa. "Huwa evidenti mill-assjem tad-deposizzjoni ta` Victor Abdul Karim bhala rapprezentant ta` Jasper Developments Limited illi dan jaf tajjeb kif jigi operat in-negozju ta` l-kompravendita tal-propjeta`. Mhuwiex normali li akkwirent imur mill-ewwel ghal kuntratt minghajr ma jsir konvenju. Weghda ta` bejgh ta` art jew mmobbli bil-fomm biss la tiswa` u lanqas torbot. Abdul Karim jistqarr li lil Martha Borg Delicata ma kienx jafha qabel. Jistqarr illi lill-konvenut Aquilina rah biss dakinhar tal-kuntratt. Ghalhekk ftit li xejn jista` jingieb `il quddiem l-argument li Abdul Karim seta` jaghti affidament lill-konvenuti l-ohra ghaliex kien jafhom qabel. Il-verita` tassew hija li l-konvenju ma sarx ghaliex li kieku sar, kien ikollu jigi registrat, u mar-registrazzjoni, il-Kummissarju tat-Taxxi Interni kien jintebah li kien diga` hemm registrat il-konvenju tal-atturi, u kien certament jissenjala dan il-fatt lill-persuni kollha interessati. Il-fattur taz- zmien ma kienx jiffavorixxi lil Jasper Developments Limited billi din inqalghet wara li kien iffirmat il-konvenju tal-atturi. Mhijiex attendibbli l- istqarrija ta` Bonavia li ma kienx jaf bl-esistenza tal-konvenju tal-atturi. Jekk tassew hekk kien il-kaz, fatt improbabbli ghal din il-Qorti, Jasper tmur mill-ewwel ghall-kuntratt fuq il-pretest li kellha rasha mistrieh mir- L-assjem tal-imgieba ta` Jasper Developments Limited juri l- maqlub ta` dak li stqarr Bonavia u cioe` kienet taf bil-konvenju tal-atturi u hadet ir-riskju li tmur ghall-kuntratt mill-ewwel. "Ghal din il-Qorti ghandu rilevanza notevoli fil-kumpless tal-provi dwar mala fede tat-terz akkwirenti l-fatt illi Jasper Developments Limited kienet kostitwita biss propju ftit taz-zmien qabel sar il-kuntratt ta` bejgh. Ghal din il-Qorti, Victor Abdul Karim ttenta jahbi l-malafede tieghu wara l- formazzjoni tal-kumpannija. Ghax kien jaf li kien hemm konvenju fis- tajjeb bl-ezistenza sehh, Abdul Karim holoq il-paraventu tal-kumpannija in anticipazzjoni ta` nkwiet mal-atturi. Bil-kumpannija kostitwita u bil-kumpannija bhala l- kompratrici, Abdul Karim ttenta jxejjen proceduri legali kontra tieghu personalment. Fid-deposizzjoni Bonavia Jasper Developments Limited kienet kostitwita unikament ghall-akkwist tal- propjeta` mertu tal-kuntratt. "Il-Qorti hija wkoll tal-fehma li l-kuntratt de quo sar kif sar u cioe` billi kien trasferit sehem il-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe mill-wirt tan- nannu taghhom sabiex jaghti sembjanza li n-natura tal-kuntratt hija differenti mill-konvenju li fih kienet ser tinxtara biss parti mill-wirt. Skond il-kuntratt, il-wirt tan-nannu tal-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe kien nofs indiviz (1/2) tar-raba` ta` Hal Ghaxaq u wahda minn tmienja ndiviz (1/8) tad-dirett dominju temporanju ta` porzjon art gewwa B`Bugia. Il- Qorti tosserva li l-assi immobbli principali ta` l-wirt kien in-nofs indiviz (1⁄2) tar-raba` ta` Hal Ghaxaq. Fil-fehma konsiderata taghha, iz-zieda tal-wiehed minn tmienja (1/8) tac-cens tal-art ta` B`Bugia sar tapposta u bi skop sabiex ma jkunx jidher daqstant apparenti l-fatt li kien qed isir bejgh ta` xi haga li diga` kienet imweghda li tinbiegh lill-atturi. Dan il-fatt ikompli jikkonferma f` ghajnejn il-Qorti li Jasper Developments Limited kienet tal-atturi u holqot ta` stratagemmi legali sabiex tittenta tahbi l-malafede taghha. "Il-Qorti ssib li kienu ppruvati sal-grad rikjest mil-ligi r-rekwiziti kollha tal- actio pauliana skond l-Art 1144 tal-Kap 16 u ghalhekk qeghda tilqa` l- ewwel u t-tieni talbiet attrici. L-eccezzjonijiet immarkati 2.1 u 2.3 ta` Jasper Developments Limited "L-eccezzjonijiet immarkati 2.1 u 2.3 ta` l-kumpannija konvenuta jixbhu fis-sostanza l-ewwel u ghat-tieni eccezzjonijiet tal-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe. "Ladarba l-ewwel u t-tieni eccezzjonijiet tal-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe kienu respinti minn din il-Qorti diversament presjeduta fis- sentenza parzjali taghha tas-6 ta` Ottubru 2008, l-istess sejra taghmel din il-Qorti kif presjeduta fis-sentenza taghha tal-lum ghar-rigward ta` l- eccezzjonijiet immarkati 2.1 u 2.3 ta` l-kumpannija konvenuta. "In aggunta din il-Qorti kif presjeduta zzid tirrileva li l-ewwel u t-tielet eccezzjonijiet tal-kumpanija konvenuta ma humiex fondati fil-fatt u fid- dritt ghaliex il-fatt li l-kuntratt de quo kien jirrelata ghal bejgh ta` sehem minn wirt, xorta wahda ma jirrendix lill-atturi nieqsa mill-interess rikjest mil-ligi sabiex jippromwovu azzjoni ta` din ix-xorta ; kif jirrizulta mill- kuntratt ta` l-bejgh, l-art mertu tal-konvenju de quo kienet parti mill- istess wirt anzi kienet l-immobbli ewlieni fil-wirt. l-kumpannija konvenuta m`ghamlet l-ebda riferenza ghal dawn l- eccezzjonijiet fin-nota ta` sottomissjonijiet taghha. "Dawn l-eccezzjonijiet qeghdin ikunu respinti. L-eccezzjoni mmarkati 2.4 ta` Jasper Developments Limited "Din il-Qorti hija tal-fehma li anke din l-eccezzjoni ghandha tkun michuda ghaliex it-t-talba attrici hija ghal rexxissjoni tal-kuntratt de quo mhux ghal rexxissjoni parzjali. il-ftehim irid isir bil-miktub. Fil-kitba jkun hemm esposizzjoni ta` il-ftehim ikun iffirmat mill-partijiet. Fis-sentenza tas-26 ta` Jannar 1933 fil-kawza "Psaila vs Scicluna" inghad hekk :- "Meta l-iskrittura privata tkun tikkontjeni weghda ta` bejgh, il-ligi marret oltre minn dawn ir-regoli generali. "L-Art 1233 tal-Kap 16 jitkellem dwar l-atti li ghandhom isiru b`att pubbliku jew b` kitba privata. "(1) Bla hsara tal-kazijiet li fihom il-ligi, espressament taghmel mehtieg l-att pubbliku, ghandhom isiru b` att pubbliku jew b` kitba privata, taht piena ta` nullita` – "(a) Il-ftehim li jkun fih weghda ta` trasferiment jew ta` akkwist, taht kull titolu li jkun, tal-proprjeta` ta` beni immobbli jew ta` jedd iehor fuq dawk il-beni." "Hu car allura illi biex l-iskrittura taht is-subinciz (a) ta` l-artikolu 1233 tkun valida fil-ligi jehtieg li tkun (a) tirrispekkja l-volonta` tal-kontraenti riflessa fil-firem taghhom ; (b) tikkontjeni l-weghda ta` trasferiment li tkun tifforma l-oggett ta` dak il-ftehim ; (c) tidentifika dan l-oggett li kellu jigi trasferit ; (d) tistipula t-titolu li bih ikun gie miftiehem li kellu jsir it- trasferiment ; u (e) jindika l-prezz jew konsiderazzjoni miftehma li jistghu jkunu determinanti jew determinabbli skond il-ftehim." (ara wkoll : PA/RCP : 24 ta` April 2001 : "John Attard Zammit vs George Grech Cascun noe" ; u Qorti tal-Appell : 29 ta` Ottubru 2004 : "Dr. Carmel sive` Lino Fava Pace Cassar k/a Cassar White et vs Carmelina sive` Carmela Attard Zammit et") "Fis-sentenza ta` din il-Qorti (PA/TM) tal-20 ta` Marzu 2003 fil-kawza "E. Grech Cristal Bath Ltd vs Grezzju Pace Bonello", inghad hekk:- "Biex weghda ta` bejgh tkun valida, jehtieg, fost affarijiet ohra, li l-ftehim jiddentifika l-oggett li kellu jigi stabbilit, u l-prezz jew konsiderazzjoni miftiehma jistghu jkunu determinati jew determinabbli skond il-ftehim. Dawn l-elementi jridu johorgu mill-kitba tal-ftehim. "Biex weghda ta` bejgh tkun valida, il-partijiet iridu jkunu ftehmu fuq kollox, partikolarment l-oggett preciz tal-vendita`, u ma jistghux ihallu l- ftehim fuq affarijiet importanti ghal wara." "L-Art 1357 tal-Kap 16 jirregola l-weghda ta` bejgh ta` proprjeta`. "L-ewwel (1) subartikolu jghid :- "Il-weghda ta` bejgh ta` haga bi prezz determinat, jew bi prezz li ghandu jigi stabbilit minn persuna wahda jew izjed bhalma jinghad fl-artikoli ta` qabel dan, ma titqisiex bejgh; izda, jekk tigi accettata, iggib, f` dak li wieghed, l-obbligu li jaghmel il-bejgh, jew jekk il-bejgh ma jkunx jista` izjed isir, l-obbligu li jhallas id-danni lill-accettant." "L-effett ta` din il-weghda jispicca meta jaghlaq iz-zmien miftiehem bejn il-partijiet ghal hekk jew, jekk ma jkun hemm ebda ftehim bhal dak, meta jghaddu tliet xhur minn dak inhar li l-bejgh ikun jista` jsir, kemm-il darba l-accettant ma jsejjahx lil dak li wieghed, b` att gudizzjarju pprezentat qabel ma jghaddi z-zmien applikabbli kif intqal qabel, sabiex jaghmel il- bejgh, u kemm-il darba, fil-kaz li dak li wieghed jonqos li jaghmel hekk, it-talba b` citazzjoni sabiex titwettaq il-weghda ma tigix ipprezentata fi zmien tletin jum minn meta jaghlaq l-imsemmi zmien." "Mill-kumpless ta` din id-disposizzjoni, jemergi kjarament li persuna li ssib ruhha f`sitwazzjoni bhal dik ta` l-atturi, u li ma tkunx trid li taqa` l- effikacja tal-konvenju, ghandha:- a) Qabel ma jilhaq jiskadi l-konvenju, ghandha tipprezenta ittra ufficjali li permezz taghha tinterpella lill-kumpratur sabiex jersaq ghall-kuntratt; b) Fil-kaz li fi zmien tletin gurnata minn meta jaghlaq il-konvenju, il- jersaq ghall-kuntratt, hija ghandha kumpratur jirrifjuta tipprezenta kawza biex ta` trasferiment. "L-effetti ta` d-disposizzjoni kienu trattati fis-sentenza li tat din il-Qorti (PA/GV) fil-kawza "Maria Buckingham Maria et vs J.M.A. Developments Ltd et" Is-sentenza kienet sostanzjalment ikkonfermat mill-Qorti tal-appell fis-sentenza taghha tas-26 ta` Mejju 2006. li il-kumpratur jersaq ghall-kuntratt jibqa` "Jidher ghalhekk li una volta li jigi prezentat l-att gudizzjarju qabel ma jiskadi t-terminu tal-konvenju, dan l-att gudizzjaru jestendi l-effetti tal- konvenju ghal perijodu ta` xahar sakemm jew l-accettant jaghzel li jersaq ghall-kuntratt entro dak ix-xhar jew altrimenti sakemm tigi prezentata l-azzjoni fejn jintalab li l-accettant iwettaq il-weghda li jkun ghamel permezz tal-konvenju." "Huwa biss meta konvenju jiskadi minghajr ma jittiehdu mizuri gudizzjarji sabiex jigu nfurzat skond l-Art 1357(2) tal-Kap 16 illi konvenju jitlef l-effikacja tieghu. "Fis-sentenza li tat din il-Qorti (PA/PS) fit-28 ta` April 2003 fil-kawza "Jason Stephens. et vs Carmelo Ellul Micallef" inghad hekk : "Dak li hu vitali hu l-fatt tan-nuqqas ta` interpellazzjoni ufficjali mill- konvenut biex ix-xerrej promittent jersaq ghall-pubblikazzjoni ta` l-att. Ma ngiebet l-ebda prova li saret ittra ufficjali bhal din u allura meta tirrikorri cirkostanza bhal din meta jaghlaq iz-zmien u ebda wahda mill- partijiet ma tkun hadet il-passi mehtiega biex iggieghel lill-parti l-ohra tersaq ghal kuntratt, il-konvenju jitlef l-effikacja tieghu, u kollox jerga` ghall-istatus ante quo ..." Id-dekadenza mid-dritt li jiehu lura dak li ghalih hu intitolat javvera ruhu jekk hu minghajr gustifikazzjoni ma jersaqx fuq l-att finali. Dan kien jippresupponi l-missiva ta` ittra ufficjali, u xejn anqas minn dan." (ara wkoll: PA/GV - 30 ta` April 2004 – "Edward Abdul Karim et vs. Hector Mamo Sciberras"; u PA/JRM – 2 ta` Dicembru 2004 – "Emmanuel Clarke et vs Michael Simiana Michael et") "Huwa tassattiv li konvenju ghandu jigi wkoll registrat mad-Dipartiment tatTaxxi Interni u trid tithallas taxxa provvizorja. Sabiex konvenju jista` jitqies validu ghall-finijiet u effetti tal-ligi jrid ikun hemm osservanza tal- A.L. 7 tal-2004. "L-Art 10 tal-avviz legali jaqra hekk:- tal-bejgħ jagħtu avviż tal-konvenju relattiv "(1) Għall-fini tal-artikolu 3(6) ta` l-Att, il-persuna li qed tittrasferixxi u l- persuna li qed tirċievi jew ir-rappreżentant awtoriżżat minnhom, għandhom tat- trasferiment ta` proprjeta`immobbli jew ta` xi dritt reali fuqha, lill- Kummissarju. "(2) L-avviż għandu jkun iffirmat mill-partijiet kollha fil-ftehim u jkun word processed jew miktub bl-ittri kapitali fil-forma murija u jkun fih it-taghrif meħtieġ fit-Tielet Skeda li tinsab ma` dawn ir-regoli. "(3) Il-Kummissarju ma jaċċettax il-ħlas tat-taxxa proviżorja relattiva qabel ma dak l-avviż ikun ġie ppreżentat. "(4) Il-Kummissarju ma għandux jaċċetta dak l-avviż flimkien mal-ħlas relattiv jekk ma jkunx ġie ppreżentat fl-Uffiċċju tal-Kummissarju (Dipartiment tal-Capital Transfer Duty) fi żmien wieħed u għoxrin ġurnata wara dik meta jsir il-konvenju tal-bejgħ jew ta` trasferiment ta` proprjeta`immobbli jew ta` xi dritt reali fuqha." "Fil-kaz tal-lum, jirrizulta li l-konvenju de quo kien registrat skond il-ligi. "Jirrizulta li l-konvenju de quo kellu validita` ta` sitt xhur. Ghalhekk l-att finali kellu jkun konkluz sa mhux aktar tard mit-30 ta` Novembru 2014. "Jirrizulta li fis-26 ta` Ottubru 2006 l-atturi pprezentaw ittra ufficjali sabiex il-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe jersqu ghall-kuntratt finali (fol 136). "Jirrizulta li fit-28 ta` Novembru 2006 sar protest gudizzjarju (fol 132) fejn il-konvenuti kollha kienu interpellati jirrexxindu l-kuntratt ta` kompravendita` ta` bejniethom, kif ukoll sabiex il-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe jaddivjenu ghall-pubblikazzjoni tal-kuntratt tal-bejgh wara l-konvenju ta` l-1 ta` Gunju 2006. "Il-kawza tal-lum kienet ipprezentata fl-14 ta` Dicembru 2006 ai sensi tal-Art 1357(2) tal-Kap 16. "Billi l-atturi qaghdu mad-disposizzjoni tal-ligi, u billi l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima noe ma gabu l-ebda raguni valida skond il-ligi sabiex ma Il-hames talba jersqux ghall-pubblikazzjoni tal-att finali, il-Qorti qeghda tilqa` t-tielet u r-raba` talbiet. "Hlief ghal riferenza fir-rikors guramentat ghal zewg mandati ta` inibizzjoni, ma hemmx in atti l-ahjar prova kostitwita mill-presentata ta` kopja tal-atti taz-zewg mandati. Dan premess il-Qorti mhijiex tara l- htiega li tikkonferma l-mandati ladarba qeghda tilqa` t-tieni u r-raba` talbiet. "Il-Qorti qeghda tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-hames talba. "Billi dawn iz-zewg talbiet kienu alternattivi u sussidjarji ghat-talbiet principali fil-kaz illi dawk it-talbiet jigu michuda, il-Qorti sejra tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tas-sitt u tas-seba` talbiet attrici, ladarba t- talbiet principali se jkunu milqugha." Is-sitta u s-seba` talbiet Rat ir-rikors tal-appell ta' Jasper Developments Limited, li permezz tieghu talbet lil din il-Qorti sabiex tirrevoka s-sentenzi tal-Prim'Awla tal- Qorti Civili tas-6 ta' Ottubru, 2008 u tal-14 ta' Lulju, 2015, fil-kawza fl- ismijiet premessi u b'hekk tiddeciedi li tilqa' l-eccezzjonijiet tal-konvenuti u tichad it-talbiet tal-atturi, bl-ispejjez taz-zewg istanzi kontra l-atturi permezz taghha talbu lil din il-Qorti sabiex tilqa' l-appell taghhom u dana billi (i) thassar, tannulla u tirrevoka s-sentenza preliminari moghtija mill- Prim'Awla tal-Qorti Civili fl-ismijiet premessi, fis-6 ta' Ottubru, 2008, kif ukoll dik tal-14 ta' Lulju, 2015 u tirrimanda l-atti quddiem l-ewwel Qorti sabiex tinghata decizjoni dwar l-eccezzjonijiet preliminari skont il-ligi; jew fin-nuqqas li l-ewwel talba tigi akkolta (ii) tghaddi biex tinvesti hija stess fl-eccezzjonijiet preliminari (l-ewwel, it-tieni u r-raba') tal-appellanti odjerni u konsegwentement tilqa' l-istess u tichad it-talba attrici u thassar, tannulla u tirrevoka s-sentenza preliminari moghtija mill-Prim'Awla tal- Qorti Civili fl-ismijiet premessi tas-6 ta' Ottubru, 2008 u bhala korollarju anke dik is-sentenza tal-14 ta' Lulju, 2015, bl-ispejjez kontra l-atturi; jew b'mod sussidjarju u alternattiv (iii) tghaddi biex thassar, tannulla u tirrevoka s-sentenza moghtija mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fl-14 ta' Lulju, 2015, fl-ismijiet premessi u minflok tghaddi biex tilqa' r-rimanenti eccezzjonijiet tal-konvenuti appellanti u tichad kompletament it-talbiet tal- Bl-ispejjez kemm dawk fl-ewwel grad u dawk ta' quddiem din il- Qorti, a karigu tal-istess atturi appellati. Rat ir-risposta tal-appell tal-atturi sylla sive Leonard u Margaret konjugi Kingswell ghar-rikors tal-appell ipprezentat minn Martha Borg Delicata u ohrajn li permezz taghha sostnew li s-sentenza fl-ismijiet premessi moghtija fl-14 ta' Lulju, 2015, ghandha tigi kkonfermata fl-intier taghha, prevja li l-appell interpost jigi michud. Bl-ispejjez. Rat ir-risposta tal-appell tal-atturi sylla sive Leonard u Margaret konjugi Kingswell ghar-rikors tal-appell ipprezentat minn Jesper Developments Limited, li permezz taghha ghal darb'ohra sostnew li s- sentenza fl-ismijiet premessi, moghtija fl-14 ta' Lulju, 2015, ghandha tigi ispejjez. kkonfermata fl-intier taghha, prevja li l-appell interpost jigi michud. Rat li l-appellanti Martha Borg Delicata, minkejja li kienet notifikata bil- kawtela u bl-avviz ghas-smigh fit-12 ta' Ottubru, 2020, hija baqghet ma hallsitx il-kawtela u ghalhekk l-appell taghha mar dezert. Semghet it-trattazzjoni tad-difensuri tal-partijiet prezenti waqt is- smigh tal-kawza, waqt is-seduta tat-3 ta' Novembru, 2020. Rat l-atti kollha tal-kawza u d-dokumenti esebiti; Ikkonsidrat: Illi permezz ta' din il-kawza l-atturi ressqu l-actio pauliana, fejn huma qeghdin jitolbu lill-Qorti tiddikjara li t-trasferiment li sehh bejn il- konvenuti Borg Delicata u Vella Grima nomine ta' sehemhom mill-assi mmobbli ta' l-eredita` ta' Walter Briguglio, favur is-socjeta` konvenuta l-ohra Jesper Developments Limited, permezz tal-kuntratt tad-9 ta' Ottubru, 2006, sehh Dan peress li tali bejgh kien jinkludi porzjon art li l-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima kienu weghdu li ser ibieghu lill-atturi, kwindi tali bejgh sar bi ksur tal-konvenju li kien ghadu vigenti bejn il-partijiet. Kwindu talbu lill-Qorti li tordna li l-istess kuntratt ta' bejgh tad-9 ta' Ottubru, 2006, fl-atti tan-Nutar Malcolm Cann jigi rexxiss u annullat, kif ukoll tikkundanna lill-konvenuti Borg Delicata proprio u Vella Grima nomine sabiex jersqu ghall- formazzjoni u pubblikazzjoni tal-kuntratt biex ibieghu lill-atturi l-proprjeta` deskritta fil-konvenju bil-prezz u bil-pattijiet u kondizzjonijiet miftehma fl- istess konvenju. Talbu wkoll li f'kaz li dawn it-talbiet ma jistghux jintlaqghu, li jigu likwidati d-danni li sofrew l-atturi minhabba n-nuqqas tal- konvenuti Borg Delicata proprio u Vella Grima nomine li jersqu ghall-kuntratt ta' bejgh u xiri skont il-konvenju u tikkundanna lill-istess konvenuti Borg Delicata Permezz tas-sentenza preliminari tas-6 ta' Ottubru 2008, l-ewwel Qorti cahdet l-ewwel, it-tieni u r-raba' eccezzjonijiet preliminari tal- Filwaqt li permezz tas-sentenza tal-14 ta' Lulju, 2015, il-Prim'Awla tal-Qorti Civili cahdet l-eccezzjonijiet tal-konvenuti u astjeniet milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-eccezzjoni sollevata mill-kuraturi deputati, u ghalhekk laqghet l-ewwel erba' talbiet attrici u astjeniet milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-hames, tas-sitt u tas- seba' talbiet attrici. Il-konvenuti hassewhom aggravati bl-imsemmija sentenza u interponew appell minnha. Madankollu kienet is-socjeta` konvenuta Jasper Developments Limited li segwiet debitament l-appell taghha, filwaqt li l-konvenuti l-ohra naqsu milli jhallsu l-kawtela mehtiega u Ghalhekk din is-sentenza ser tindirizza limitatament l-appell interpost mis-socjeta` konvenuta Developments Limited jissejjes fuq erba' aggravji principali u cioe` (i) l- eccezzjoni tan-nullita` tac-citazzjoni deciza permezz tas-sentenza tal-14 ta' Lulju, 2015, kellha effettivament tintlaqa' stante li t-talbiet huma fihom infushom kontradittorji u huma bbazati fuq premessi li huma kontradittorji; (ii) it-tieni aggravju jirrigwarda dak li l-Qorti rreferiet bhala s-sejbien tal- consilium fraudis meta s-success tal-azzjoni pawljana hija bbazata fuq is- sejbien tal-Qorti li kien hemm mala fede fil-kumpratur (fil-verita` dan it- tieni aggravju aktar joqrob ghal ilment dwar dak li huwa l-element tal- partecipatio fraudis); (iii) it-tielet aggravju huwa li ma jinghatax ir-rimedju tal-azzjoni pawljana fil-kaz ta' konvenju; u (iv) li l-ewwel Qorti ma setghetx tirrexxindi dak li ma kienx jilledi d-drittijiet tal-atturi, stante li dak mibjugh lis-socjeta` appellanti (sehem minn eredita`) kien differenti minn dak imwieghed fil-konvenju lill-atturi (sehem indiviz minn proprjeta`). is-socjeta` konvenuta appellanti tilmenta li t-talbiet attrici huma kontradittorji, meta tikkontendi li l-atturi appellati ma setghux fl-istess waqt jitolbu li l-konvenju jigi ezegwit, kif ukoll id-danni, stante li l-konvenju ma setax jigi ezegwit. Hija ssostni li l- atturi appellati kienu tenuti jaghzlu jekk jitolbux id-danni jew l-ezekuzzjoni tal-konvenju u li talba ghad-danni necessarjament teskludi t-talba ghar- rexxissjoni tal-kuntratt u ghall-ezekuzzjoni tal-konvenju, peress li hija bbazata fuq il-premessa li t-trasferiment li kien sar favur is-socjeta` Inoltre tilmenta li, bil-mod kif ressqu l- azzjoni taghhom l-atturi appellati, gie arrekat pregudizzju lilha fid-difiza Hija ticcita gurisprudenza fis-sens li kawza b'talbiet alternattivi fuq bazijiet inkompatibbli ma' xulxin hija Ghalhekk tishaq li l-azzjoni attrici hija nulla ghaliex ma setghux jitqajmu talbiet alternattivi u ma jistghux fl-istess hin jintalbu affarijiet kontradittorji jew ibbazati fuq premessi kontradittorji. ssostni li l-ewwel Qorti kellha tilqa' l-eccezzjoni taghha tan-nullita`. Ghandu jinghad mal-ewwel li, din il-Qorti ma taqbilx mal-ewwel aggravju tas-socjeta` konvenuta appellanti. Kif inghad mill-Prim'Awla tal- Qorti Civili fis-sentenza taghha tal-20 ta' Marzu, 2003, fil-kawza fl-ismijiet "...għandha ssir distinzjoni bejn in-nullita' ritwali ta' att ġudizzjarju u l- infondatezza fil-mertu tat-talbiet infushom. Il-Qorti tifhem li fil-każ ta' eċċezzjoni ta' nullita' tal-att (bħalma għandha quddiemha f'dan il-każ), hija trid tfittex u tqis biss dwar dik in-nullita' li tkun imputabbli għal difett ta' forma aktar minn wieħed ta' sustanza (fis-sens ta' żball jew nuqqas sostantiv)1 liema difett ma jkunx jista' jiġi tollerat mingħajr ħsara għal xi prinċipju ta' ġustizzja proċedurali2; "Illi ma' dan il-Qorti iżżid tgħid ukoll li għandha ssir distinzjoni oħra dwar in-nullita' ta' att, u jiġifieri dik li tagħraf bejn nullita' assoluta u dik relattiva. F'tal-ewwel, il-Qorti għandha dmir li tiġbed l-attenzjoni tal- 30.6.1994 fil-kawża fl-ismijiet Demanuele Farrugia v. Abdilla Castillo Hockley (Kollez. Ċiv. 21.5.1995 fil-kawża fl-ismijiet Quinn v. Galea Strausak sheh sinan Legesse et (Kollez. Vol: LXXIX.ii.434) u s-sentenzi hemm imsemmija ta' litiġji partijiet u tieħu provvediment ukoll ex ufficio, imma mhux hekk il-każ f'tat-tieni3. Minbarra dan, biex ċitazzjoni tiġi dikjarata nulla u jitwaqqaf il-kors tagħha, "jeħtieġ li jkunu jikkonkorru raġunijiet gravi, fosthom nuqqasijiet ta' evidenti preġudizzju għad-difiża tal-konvenut; u huwa risaput li l-leġislazzjoni u l-ġurisprudenza patrja ilhom progressivament jirrifuġġu mill-formliżmu eċċessiv, żejda u prokrastinazzjonijiet inutili, purke' ovvjament ma tirriżultax l-effettiva vjolazzjoni tal-liġi"4; "Illi l-liġi tippreskrivi, fost l-oħrajn, li ċ-Ċitazzjoni għandu jkun fiha tifsir ċar u sewwa tal-oġġett u r-raġuni tat-talba. Dan ifisser ukoll li l-premessi għat-talbiet għandhom iwasslu lil min qiegħed jaqra l-att biex jara rabta bejn dawk il-premessi u t-talbiet. Marbut ma' dan ir-rekwiżit, hemm il- prinċipju li l-parti mħarrka trid tingħata l-fakolta' li tkun tista' tiddefendi kif jixraq lilha nnifisha mill-pretensjoni ta' min iħarrikha5; "Illi huwa sewwasew dwar din id-dispożizzjoni li wieħed isib għadd ta' deċiżjonijiet tal-Qrati tagħna li jfissru l-limiti tagħha fid-dawl tal- eċċezzjoni tan-nullita' tal-Att taċ-Ċitazzjoni minħabba n-nuqqas ta' ħarsien tal-liġi. Ħafna minn dawn id-deċiżjonijiet ingħataw minħabba li jkun ġie allegat li t-talba kienet inċerta, x'aktarx sintesi ta' jeddijiet li kull wieħed minnhom jagħti lok għal azzjoni distinta u separata. Għal xi zmien, il-forma tal-att ġudizzjarju kienet issaltan, imma, biż-żmien u b'interventi tal- ekwipollenti li nisslet il-prinċipju li m'hijiex meħtieġa ebda għamla espressa għall-proposizzjoni tal-azzjoni6; "Illi, għalhekk, ċitazzjoni m'għandhiex tiġi mwaqqgħa għajr għal raġunijiet gravi7. Madankollu, jekk in-nuqqas ta' kjarezza jkun ta' għamla u kwalita' tali li jċaħħad b'mod serju lill-imħarrek mid-difiża tiegħu, iċ-ċitazzjoni għandha tiġi mwaqqgħa8; "Illi dwar l-element ta' kjarezza fl-Att taċ-Ċitazzjoni, l-liġi ma tinsistix fuq formola preċiża jew kliem partikolari, u sakemm it-talba tkun tista' tinftiehem, ma jimpurtax jekk il-kawżali tkunx imfissra b'mod xott jew saħansitra mifhuma jew implikata mit-talba nnifisha9; it-tejorija magħrufa bħala tal-leġislatur, 3 Ara P.A. SM 1.10.1910 fil-kawża fl-ismijiet Ludovico Hil v. Pio Brincat Brockdorff (mhix pubblikata), li fiha espożizzjoni ċara w tajba tal-effetti tan-nullita' ta' att ġudizzjarju 4 App. 15.4.1977 fil-kawża fl-ismijiet John Agius Betts v. Maria Assunta AlHamo et (mhix pubblikata) 5 Ara, per eżempju, P.A. 5.6.1959 fil-kawża fl-ismijiet Batakis et v. Demanuele Farrugia (Kollez. Vol: XLIII.ii.748) 6 P.A.: 9.3.1965 fil-kawża fl-ismijiet M. Grech Costa noe v. Dr. J. Farrugia Smith et noe. (Kollez. Vol: XLIX.ii.809) u s-sentenzi hemm imsemmija 7 App. Ċiv.: 20.2.1935 fil-kawża fl-ismijiet R. Riedlinger pro et v. S. Verzin (Kollez. Ċiv.: 22.5.1967 fil-kawża fl-ismijiet E. smith v. M. ‘Wismayer et (Kollez. Vol: LI.i.299); u Kumm. 19.6.1989 fil-kawża fl-ismijiet Scudamore noe v. Attard noe (Kollez. Vol: LXXIII.iv.971) u s- sentenzi hemm imsemmija 9 P.A. 15.12.1955 fil-kawża fl-ismijiet Selvaggi noe v. Borg Rapa et. (Kollez. "Illi ngħad ukoll li fejn ma jkunx hemm kontradizzjoni għall-aħħar bejn il-premessi u t-talbiet jew bejn it-talbiet innifishom, il-Qrati għandhom iqisu b'ċirkospezzjoni eċċezzjoni ta' nullita' ta' att ġudizzjarju. Biex att ta' Ċitazzjoni jgħaddi mill-prova tal-validita' huwa biżżejjed li t-talba tkun imfassla b'mod tali li l-persuna mħarrka tifhem l-intenzjoni ta' min ħarrikha10 u li tali tifsila ma tkunx ta' ħsara għall-imħarrek li jiddefendi lilu nnifsu mit-talba tal-attur;11 … "ta' min jgħid ukoll li l-Qrati tagħna kellhom f'għadd ta' każi mressqa quddiemhom it-taqbida li jqisu eċċezzjoni ta' nullita' tal-att taċ- Ċitazzjoni fuq il-bażi tal-kontradittorjeta' tal-kawżali u t-talbiet infushom, u ġieli laqgħuha wkoll. L-istess jingħad għal każijiet fejn kawża waħda kienet fis-sewwa żewġ azzjonijiet f'daqqa li l-waħda teskludi lill-oħra12. Kien hemm sentenzi oħrajn li fissru l-limiti safejn għandha tmur il-Qorti biex tqis att ta' Ċitazzjoni bħala wieħed siewi, għalkemm ikun fih xi nuqqasijiet13. "...f'waħda mis-sentenzi li qieset kwestjoni bħal din taħt eżami jingħad hekk: ". . . ma hemmx kwestjoni li dottrinarjament huwa importanti li jiġu, għall-finijiet ta' l-oġġett tat-talba u tad-dritt li jiddeterminaha, eżaminati attentament il-fattijiet li jkunu taw lok għall-ġudizzju, u dawn il-fattijiet ma jistgħux ma jkunux a konjizzjoni tal-kontendenti; jekk minn dawn il-fattijiet jitnissel aktar minn dritt wieħed sabiex id-domanda tkun imressqa 'l quddiem f'ġudizzju, ma hemm xejn fil-liġi li l-attur li jippromwoviha ma jkunx jista' jiddeduċihom jekk jittendi li huma ntiżi għall-otteniment ta' l-oġġett propost, salv li l-istess ma humiex inkonċiljabbli. Dina r-redazzjoni ta' l-att taċ-ċitazzjoni ma tirrendix dak l- istess att għall-kawżalijiet tiegħu mhux ċar, iżda se mai turi in forza ta' liema drittijiet ("jus petendi") l-attur ikun qiegħed jippromwovi l-azzjoni. Apparti dana, ebda preġudizzju ma jitnissel lill-konvenut minn dana l- aġir ġuridiku, il-għaliex huwa jkun jista' jirripudja l-azzjoni attriċi għad- drittijiet kollha radikati fl-att promotorju tal-kawża. . . " 14; Filwaqt li din il-Qorti thaddan dawn il-principji, meta tapplikahom ghall-kaz in ezami, tqis li r-rikors promotur kien redatt b'mod car u ma 10 P.A. 14.2.1967 fil-kawża fl-ismijiet J.G. Treeby Ward v. Dr. J. Quinn (Kollez. 20.1.1986 fil-kawża fl-ismijiet Carmelo Ventrone v. Roberts Brincat Brockdorff noe et 12 Ara, per eżempju, Kumm. 9.1.1995 fil-kawża fl-ismijiet Vella Grima et v. Ruġġier noe (Kollez. Vol: LXXIX.iv.1334) li għaliha u fuqha l-imħarrkin qegħdin isejsu s-siwi taleċċezzjoni tagħhom f'din il-kawża 13 Ara, per eżempju, App. Ċiv. 6.3.1996 fil-kawża fl-ismijiet Brincat Brockdorff et v. Brincat Brockdorff car noe et (Kollez. Ċiv. 14.11.1949 fil-kawża fl-ismijiet Borġ noe v. Vincenti (Kollez.Vol: XXXIII.i.535, a fol. tqisx it-talbiet attrici bhala nkonciljabbli. Ma jezisti l-ebda dubju li l-azzjoni attrici hija principalment dik pawljana, hekk kif jipprovdi l-Artikolu 1144 tal- Kodici Civili (Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta), filwaqt li kif gustament osservat mill-ewwel Qorti, is-sitt u s-seba' talbiet attrici ghad-danni kienu "alternattivi u sussidjarji ghat-talbiet principali fil-kaz illi dawk it-talbiet jigu Irid jinghad li t-talbiet attrici saru fil-kuntest li l-atturi appellati wiehed mir-rimedji moghtija mil-ligi f'kaz li l-bejgh ma jkunx jista' jsir, huwa dak ta' danni (Artikolu 1357 tal-Kap. Relevanti f'dan il-kuntest ukoll hija s-sentenza ta' din il-Qorti tal-15 ta' Jannar, 2002, fil-kawza fl-ismijiet Marco Borg Falzon v. John Borg Buontempo et. li stharrget sew il-materja tal-actio pauliana fil-kuntest tal-istitut tal- obbligazzjonijiet u li kreditur jista' jiehu diversi azzjonijiet sabiex jipprotegi l-interessi tieghu fosthom li jaghmel azzjoni ghall-hlas ta' danni. tqieghed ghad-disposizzjoni tal-kreditur (certament min jaccetta weghda ta' bejgh huwa 'kreditur'), diversi mezzi sabiex jigi reintegrat fid-drittijiet tieghu f'kaz ta' inadempjenza, fosthom l-azzjoni pawljana f'kaz ta' qerq, kif ukoll azzjoni ta' danni a bazi tal-Artikolu 1357 tal-Kap. Din il-Qorti ma ssib xejn hazin li dawn iz-zewg pretensjonijiet tressqu f'azzjoni wahda, dan mhux b'mod kumulattiv izda alternattiv, tant li s-sitt u s-seba' talbiet attrici jinghad li qeghdin jintalbu f'kaz li t-talbiet attrici ghar- rexxissjoni tal-konvenju ma jistghux jintlaqghu. Din it-talba ta' danni ssir mill-aktar relevanti f'kaz li l-azzjoni pawljana ma tirnexxix, f'kaz fejn per ezempju, ghalkemm il-konvenuti vendituri jkunu agixxew b'qerq meta ttrasferew il-proprjeta` lil terz, dan it-terz ikun da parti tieghu akkwista in buona fede u ghalhekk l-uniku rimedju li jkun jifdal ghall-atturi bhala kompraturi prospettivi bhala kredituri, tkun l-azzjoni ghad-danni. Lanqas ma jista' jinghad li l-mod kif giet redatt ir-rikors promotur seta' kkaguna xi pregudizzju lill-konvenuti, in kwantu huma laqghu ghat-talbiet attrici fl- aspetti kollha taghha. Isegwi li dan l-ewwel aggravju tas-socjeta` konvenuta appellanti ma jregix u ser jigi michud. Jinhass xieraq li f'dan l-istadju jigi trattat it-tielet aggravju tas- socjeta` konvenuta appellanti, in kwantu jekk jintlaqa', jolqot l-azzjoni attrici bhala azzjoni pawljana. Dan peress li s-socjeta` konvenuta appellanti tikkontendi li r-rimedju tal-azzjoni pawljana ma jinghatax fil-kaz ta' konvenju u ghalhekk issostni li l-azzjoni attrici ma setghetx tirnexxi. Hija taghmel referenza ghas-sentenza ta' din il-Qorti ta' Michele Parretti v. Maria Busuttil Pepper, deciza fil-25 ta' Frar, 1946, (Kollez. sostenn tal-aggravju taghha, peress li l-azzjoni odjerna hija diretta sabiex debitur jigi mgieghel jadempixxi l-obbligazzjoni tal-bejgh minnu assunta u fejn l-insolvenza tad-debitur ma tiffurmax il-bazi tal-azzjoni attrici, element iehor mehtieg tal-azzjoni nnifisha. Ghandu jinghad li din il-Qorti ma tqisx bhala gusitifikat dan it-tielet aggravju tas-socjeta` konvenuta appellanti. Dana peress li hija qeghda taghmel referenza ghal gurisprudenza li tmur lura ghas-sena 1946 meta l-materja in kwistjoni kienet ghadha qeghda tigi dibattuta tant li dwarha kien hemm gurisprudenza konfliggenti. Izda l-materja giet decizament stradata permezz tas-sentenza ta' din il-Qorti hawn qabel citata ta' Borg Falzon v. Magri et li stharrget funditus l-applikabbilita` tal-actio pauliana fil-kaz ta' konvenju meta qalet: "Gie wkoll kontestat jekk l-actio pauliana revokatorja kienitx applikabbli fil-kaz ta' konvenju in kwantu l-promittent li jeludi l-obbligazzjoni tieghu favur l-accettant u li jkun b'qerq jittrasferixxi l-proprjeta' lil terzi ma setax jigi kkwalifikat bhala "kreditur". L-artikolu 1144(1) jipprovdi illi "kull kreditur" jista' jattakka l-atti maghmula b'qerq mid-debitur tieghu bil- hsara tal-jeddijiet tieghu. Din l-oggezzjoni giet ampjament trattata minn din il-Qorti fil-kawza fl-ismijiet "Mifsud vs Cini" li ghaliha saret fuq riferenza fejn gie enuncjat il-principju illi "l-kelmiet "creditor" (kreditur) u "debtor" (debitur) li jinsabu fl-artikolu 850 tal-Ordinanza vii tal-1868 (illum l-artikolu 1144) ghandhom jittiehdu fis-sens wiesgha li jigu wzati fl-istess titolu tal-ligi fejn jinsab dak l-artikolu u ghalhekk ghandhom jikkomprendu wkoll dawk li jwieghdu u ghalhekk huma mizmuma (recte tenuti) mil-ligi li jixtru jew ibieghu". Din il-Qorti ma tarax kif tista' taccetta s-sottomissjoni illi venditur prospettiv li jikkuntratta wieghda ta' bejgh ma setax jigi kkunsidrat bhala debitur tal-kompratur futur. Il-kliem "kreditur" u "debitur" li fl-artikolu 1144 huma kjarament termini generici wzati fis-sens l-aktar generali u wiesgha tal-kelma biex jikkomprendu kull min kien dahal f'xi obbligazzjoni hi x'inhi favur terzi. Hija biss rifless tal-principju bazilari tad-dritt li kull min jikkontratta ma' haddiehor kellu jezegwixxi l-obbligazzjoni tieghu fil-massima buona fede. Naturalment sakemm fil-process tar-reintegrazzjoni tad- drittijiet tal-kreditur ma jkunx ser jigi pregudikat it-terz. Kien proprju ghalhekk illi l-actio pauliana fejn si tratta ta' obbligazzjonijiet uneruzi kienet tezigi illi l-qerq ikun generat fiz-zewg kontraenti li, f'konkors, ikunu ikkonvenew biex jippregudikaw il-jeddijiet tal-kreditur. … "Din il-Qorti ma tarax ghaliex dak li jista' jigi propost fil-konfront ta' kuntratti definittivi bejn kreditur u debitur fosthom dawk tal- kompro-vendita ta' immobbli, biex jigi assigurat dan l-impliment ta' obbligi assunti, ma setax jigi propost ukoll f'kaz ta' wieghda ta' bejgh. … "Din il-Qorti ghalhekk tqis li din kellha tkun interpetazzjoni korretta tad- disposizzjonijiet taht ezami. Ma tarax li l-konsiderazzjonijiet fuq maghmula b'xi mod jikkozzaw mal-kelma jew mal-ispirtu tal-ligi. Hi interpretazzjoni illi tiffavorixxi l-principji generali tad-dritt illi l-kuntratti – u l-weghda ta' bejgh u xiri hi indubbjament b'kuntratt – jigu ezegwiti in buona fede u li konsegwentement kellu jkun hemm is-sanzjoni ghallinadempjenza kontrattwali motivata bil-qerq liema sanzjoni kellha sa fejn u meta hu possibbli tipprovdi ghar-reintegrazzjoni tal-kreditur l- jedd pregudikat." (enfasi ta' din il-Qorti) Filwaqt li din il-Qorti taghmel dawn l-insenjamenti taghha, tqis li dan it- tielet aggravju tas-socjeta` konvenuta bhala nfondat u ghalhekk ser Imiss li jigi trattat it-tieni aggravju, dak fejn is-socjeta` konvenuta appellanti tilmenta dwar is-sejbien da parti tal-ewwel Qorti tal-consilium Issostni li s-success tal-azzjoni pawljana hija bbazata fuq is-sejbien tal-mala fede fil-kumpratur u tikkritika l-evalwazzjoni tal-provi da parti tal-ewwel Qorti f'dan ir-rigward. Dan peress li ghalkemm l-ewwel Qorti qablet mal-principju li f'kuntratti oneruzi, l-buona fede ghandha tigi meta giet sabiex tapplikah, fil-fatt m'applikatux korrettement. L-ewwel Qorti bbazat il-konkluzjoni taghha fuq il-mala fede ta' Victor Abdul Karim fuq is-segwenti punti: (1) Victor Abdul Karim ikkostitwixxa socjeta` sabiex jaghmel dan l-akkwist; (2) ghamel akkwist minghajr ma' ghamel konvenju u (3) l- akkwist ma kienx ta' sehem mill-proprjeta` in kwistjoni izda minn wirt. socjeta` konvenuta appellanti ssostni li dawn m'humiex provi ta' mala fede, izda huma semplici kongetturi maghmula mill-ewwel Qorti sabiex waslet ghall-konkluzjoni taghha. Mentri ssostni li, mill-atti ma tirrizultax prova wahda li turi li Victor Abdul Karim kien jaf bl-ezistenza tal-konvenju li kellhom l-atturi appellati, xjenza li kellha tigi ppruvata u mhux dezunta minn kongetturi, kif ghamlet l-ewwel Qorti. Il-fatt li giet iffurmata s- socjeta` konvenuta appellanti ftit qabel ma gie akkwistat immobbli partikolari, jew li sar l-akkwist minghajr konvenju precedenti, ma jistghux jittiehdu bhala prova ta' xjenza da parti tal-kompratur. Fl-assenza ta' tali prova, l-uniku mod li l-ewwel Qorti setghet issib lis-socjeta` konvenuta appellanti kienet in mala fede kien, billi tinverti l-oneru tal-prova u timponi obbligu fuqha li turi li hija kienet in buona fede. ghamlet valutazzjoni skorretta tal-provi meta rradikat il-mala fede u qrat fil-provi dak li ma kienx jezisti, mentri kien l-oneru tal-atturi appellati li juru bi provi certi u precizi x-xjenza fil-konvenut tal-fatt li tikkostitwixxi l-mala fede tal-konvenut, li ma tistax tigi desunta. appellanti, l-elementi presuntivi li fuqhom l-ewwel Qorti sejset il- konkluzjoni taghha, ma jipprezentawx dik l-effikacja probatorja li twassal ghall-konferma tal-partecipatio fraudis. F'dan l-aggravju, is-socjeta` konvenuta appellanti tibda billi tilmenta dwar is-sejbien da parti tal-ewwel Qorti, tal-element ta' consilium fraudis. Dan l-element huwa x-xjenza tad-debitur li b'dak li ghamel ikun qieghed jippregudika l-interessi tal-kreditur, fil-verita` f'dan il-kaz id-debituri huma Dan l-element ta' consilium fraudis, cioe` il-qerq da parti tal-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima nomine huwa indubitat, peress li certament huma kienu ben konxji tal-konvenju favur l-atturi meta resqu ghall-kuntratt mas-socjeta` konvenuta appellanti, kwindi ma setax hlief ikun hemm l-gharfien da parti taghhom li b'dak li kienu qeghdin jaghmlu, kienu ser jippregudikaw l-interessi tal-atturi. Jasper Developments Limited hija f'dan il-kaz it-terz li akkwistat l-art in kwistjoni b'mod oneruz, kwindi fil-kaz tas-socjeta` konvenuta appellanti, huwa l-aktar relevanti l-element tal-partecipatio fraudis, kif jinghad lejn l- ahhar tal-aggravju taghha. Filwaqt li din il-Qorti taqbel mas-socjeta` konvenuta appellanti sa fejn jinghad minnha li l-prezunzjoni hija l-buona fede u li fil-kaz li tigi allegata l-mala fede tat-terz, jehtieg li din il-mala fede tigi ppruvata minn min jallegaha, (f'dan il-kaz l-oneru tal-prova kien jinkombi fuq l-atturi), jigi rilevat ukoll li l-prezunzjoni tal-buona fede hija wahda iuris tantum u ghalhekk tista' tigi mxejna permezz tal-provi. Din il-Qorti, wara li ezaminat mill-gdid l-atti tal-kawza, tosserva li tabilhaqq jirrizulta li: (1) Victor Abdul Karim ikkostitwixxa s-socjeta` konvenuta sabiex jaghmel dan l-akkwist ftit qabel il-kuntratt in kontestazzjoni, li fiha nnifisha u jinnegozja l-proprjeta`; wahedha mhix prova ta' qerq peress li hija xi haga li gieli ssir minn min (2) Victor Abdul Karim resaq ghall-kuntratt ta' akkwist minghajr ma' ghamel konvenju, b'dan illi xorta talab li jsiru r-ricerki mehtiega, li mhix daqshekk l-fatt li l-akkwist ma kienx ta' sehem mill-proprjeta` in kwistjoni izda Dawn il-fatti fihom infushom u in izolament jistghu jitqiesu haga Meta flimkien ma' dawn, wiehed iqis ukoll li l-atturi ressqu bhala xhud lil Anthony smith, persuna li marret biex tixtri l-art suggett tal- konvenju, meta kien diga` sar il-konvenju, fejn inghad lilu li kien hemm konvenju ezistenti u li jekk joffri aktar mis-somma ta' Lm25,000 (prezz indikat fuq il-konvenju) ir-raba' tinghata lilu, izda ghalkemm huwa ghamel offerta, gie nfurmat li kien hemm min offra aktar – xhieda li ma gietx Ghalkemm din ix-xhieda ma toffrix prova dwar il-qerq tat- terz, hija prova relevanti tal-modus operandi tal-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima nomine, li ssahhah it-tezi tal-atturi li anke t-terz kellu gharfien tal- ezistenza tal-konvenju u konsegwentement sehem mill-qerq ezercitat. Relevanti wkoll huwa l-fatt li, il-konvenju tal-atturi sar fl-1 ta' Gunju, 2006, u mir-rapport tal-perit tekniku jirrizulta li f'dak il-mument l-art in mill-istess rapport jirrizulta li b'effett mis-27 ta' Lulju, 2006, din l-art Kwindi minkejja xi restrizzjonijiet imposti permezz ta' regolamenti li dahlu fis-sehh sussegwentement, l-art mertu tal-kawza kienet giet inkluza fl-iskema tal-izvilupp. Din ir-retroxena toffri spjegazzjoni ghal dak li sehh sussegwentement. hemm xi inkonsistenzi fix-xhieda in kontro-ezami ta' Victor Abdul Karim. Huwa jghid li meta ra l-art f'Hal Ghaxaq, din kienet green area. Kunsidrat li l-istess xhud qal li ghaddew biss ftit gimghat bejn meta ra l-art u meta sar il-kuntratt fid-9 ta' Ottubru, 2006, u li s-socjeta` konvenuta appellanti twaqqfet proprju fid-29 ta' Settembru, 2006, meta huwa jghid li ltaqa' mal- konvenuti Borg Delicata, ma tqisx din ix-xhieda verosimili. Dan peress li ex admissis bhala persuna li jixtri l-proprjeta`, huwa offra l-prezz ta' Lm60,000 ghas-sehem ta' nofs indiviz fuq din l-art peress li "quddiemu kien hemm cans li johrog il-permess peress li qeghda gol-bini". ma jistax jitqies kredibbli l-imsemmi xhud, meta jixhed li ma kienx jaf bil- pjan ta' razjonalizzazzjoni tal-MEPA meta huwa ghamel il-kuntratt. F'dan l-isfond, it-tliet fatturi li semmiet l-ewwel Qorti li issa jifformaw il-bazi tat-tielet aggravju tas-socjeta` konvenuta appellanti jiehdu xejra differenti, peress li mhux biss jixeghlu l-bozza l-hamra, izda jitfghu dell tabilhaqq ikrah li jwassal lil din il-Qorti ghal dik ic-certezza morali li taqbel ma' dik ta' qabilha, li gie ppruvat il-qerq da parti tat-terz akkwirent. ghalkemm Victor Abdul Karim jichad li kien jaf bl-ezistenza tal-konvenju tal- atturi, l-assjem tal-provi jindika li ghalkemm il-provi huma indiretti, huma gravi, precizi u konkordanti sabiex iwasslu lil din il-Qorti ghall-konkluzjoni li Abdul Karim wkoll kien konsapevoli tal-konvenju tal-atturi u li bl-akkwist tal- art kien ser jippregudika d-drittijiet tal-atturi. L-agir tas-socjeta` konvenuta appellanti huwa konsoni ma' dak l-element ta' mala fede mehtieg sabiex tqis pruvat l-element ta' partecipatio fraudis sabiex l-azzjoni attrici tirnexxi. Isegwi li lanqas dan it-tieni aggravju ma jisthoqqlu li jigi milqugh. Jonqos li jigi trattat l-ahhar aggravju, dak fejn is-socjeta` konvenuta appellanti tilmenta li l-ewwel Qorti ma setghet qatt tirrexxindi dak li ma kienx jilledi d-drittijiet tal-atturi appellati. Hija tishaq li permezz tal-kuntratt ta' akkwist taghha hija akkwistat sehem minn eredita` u mhux sehem indiviz minn art, kwindi ssostni li ma kienx hemm raguni valida sabiex jigi rexxiss il-bejgh in kontestazzjoni, peress li f'dak il-bejgh kien hemm oggetti li jezorbitaw l-immobbli suggett tal-konvenju. m'akkwistatx biss sehem indiviz fuq l-art suggett tal-konvenju tal-atturi, izda akkwistat art ohra, dak li ma kienx jifforma parti mill-pretensjonijiet Fil-fatt targumenta li t-talbiet attrici kienu limitati ghall-art suggett tal-konvenju u ghalhekk il-Qorti kellha tillimita r- rexxissjoni ghal dak li jolqot il-mertu tal-pretensjonijiet attrici. Dan jinghad ukoll peress li permezz tar-rexxissjoni l-partijiet ghandhom jitpoggew fil- posizzjoni li kienu qabel ma sehh il-kuntratt u ghalhekk jidher li l-ewwel Qorti ma tat l-ebda provvediment f'dan ir-rigward. Ghandu jinghad li din il-Qorti taqbel mal-analizi maghmula mill- ewwel Qorti li l-fatt li sar kuntratt ta' trasferiment ta' sehem mill-assi immobbli ta' eredita`, kien sar bhala parti minn strategija sabiex ma jkunx jidher daqstant ovvju li kien qieghed isir bejgh ta' xi haga li kienet diga` mwieghda permezz ta' konvenju. Ma jkunx gust li din l-istrategija tigi ppremjata ghaliex fl-ahhar mill-ahhar, wahda mill-proprjetajiet suggett tal- istess kuntratt kienet dik suggett tal-konvenju. Isegwi li sa fejn l-ahhar aggravju tas-socjeta` konvenuta appellanti jittanta jaghmel din id- distinzjoni legali sottili, ma jwassalx sabiex ixejjen it-talbiet attrici. Min-naha l-ohra, ghalkemm permezz tat-talbiet attrici jigi attakkat il-kuntratt ta' bejgh tad-9 ta' Ottubru, 2006, dan il-kuntratt ma kienx jinkludi biss l-art suggett tal-konvenju f'Hal-Ghaxaq, izda kien jinkludi wkoll sehem indiviz tad-dirett dominju temporanju ta' porzjoni diviza ta' art fil- limiti ta' Birzebbugia, li certament ma kenitx inkluza fil-konvenju tal-atturi. Ghalkemm is-socjeta` konvenuta fir-raba' eccezzjoni taghha kienet eccepiet li rexxissjoni parzjali ta' kuntratt m'huwiex permessibbli fil-ligi, fit- tielet eccezzjoni taghha eccepiet ukoll li l-atturi m'ghandhomx interess fir- rexxissjoni tal-kuntratt li jitratta kumpless ta' drittijiet differenti minn dawk previsti mill-konvenju. Ghandu jinghad li ghalkemm kif osservat mill-ewwel Qorti, t-talbiet attrici kienu ghar-rexxissjoni tal-kuntratt (u mhux rexxissjoni parzjali tal- kuntratt), jibqa' il-fatt li l-atturi kellhom kull interess fl-art ta' Is-Siggiewi, fid-dawl tal-konvenju li kellhom, izda ma kellhom l-ebda interess fil- kuntratt ta' bejgh sa fejn jitratta l-art f'Birzebbugia. Inoltre, din il-Qorti ma tara ebda ostakolu li jigi rexxiss il-kuntratt parzjalment. Dan jinghad ukoll a bazi tas-sentenza citata mis-socjeta` konvenuta appellanti fin-nota ta' referenzi taghha, fejn issir referenza ghas-sentenza ta' din il-Qorti, tat-30 ta' Mejju, 2014, fil-kawza fl-ismijiet Dr. Martin Eggert et v. Roy Debono Stanmore "L-effett tal-azzjoni pawljana ma huwiex dak li jħassar għal kollox il- kuntratt għax l-effetti obbligatorji jibqgħu jorbtu lill-partijiet fuq il-kuntratt u jibqgħu jiswew ukoll quddiem terzi; il-kuntratt jitħassar biss fl-interess tal-kreditur li jmexxi bl-azzjoni. Dan it-tħassir fl-interess tal- kreditur- attur huwa meħtieġ sabiex il-ħaġa aljenata tinġieb lura fil-patrimonju tad-debitur u hekk dan ikun jista' jwettaq l-obbligazzjoni tiegħu li jgħaddiha lill-kreditur, ladarba l-obbligazzjoni ma tkunx tista' tiġi esegwita kontra t-terza persuna billi din ma tkunx debitriċi tal-kreditur għal dik l-obbligazzjoni." Applikati dawn l-istess principji ghall-kaz in ezami, il-konvenuti Borg Delicata u Vella Grima nomine ma jistghux jitqiesu debituri fil-konfront tal- atturi fir-rigward tal-art f'Birzebbugia, li hija art separata u distinta mill-art f'Hal Ghaxaq li kienet suggett tal-konvenju. Ghalkemm l-atturi talbu t- thassir tal-kuntratt tad-9 ta' Ottubru, 2006, huma m'ghandhom l-ebda interess fl-art ta' Birzebbugia, wara kollox, l-iskop ahhari tal-azzjoni pawljana huwa li l-partijiet jitpoggew fl-istess sitwazzjoni li kienu fiha qabel ma sehh il-kuntratt li kien ta' pregudizzju ghad-drittijiet tal-atturi. Kwindi din l-azzjoni m'ghandux ikollha l-effett li thassar dik il-parti tal- kuntratt li jkun sar bejn il-kontraenti li ma tilledix id-drittijiet tal-atturi bl- ebda mod u din il-Qorti ma tara xejn hazin li jintlaqghu t-talbiet attrici limitatament sa fejn jolqot l-interess taghhom fir-rigward tal-art f'Hal Ghalhekk dan l-aggravju tas-socjeta` konvenuta appellanti ser jintlaqa' parzjalment. Ghaldaqstant, ghal dawn ir-ragunijiet kollha, din il-Qorti tiddisponi mill- appell interpost mis-socjeta` konvenuta appellanti billi: filwaqt li tichdu sa fejn jattakka s-sentenza in parte tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili tas-6 ta' Ottubru, 2008 u tikkonfermaha fis-shih; tilqghu limitatament fir-rigward tal-ahhar aggravju taghha u ghalhekk tvarja s-sentenza appellata tal-14 ta' Lulju, 2015, fl- ismijiet premessi, sabiex minflok tilqa' it-tieni talba attrici ghar- rexxissjoni tal-kuntratt, limitatament sa fejn il-kuntratt tad-9 ta' Ottubru, 2006, jitratta l-art f'Hal Ghaxaq; tidderigih sabiex il-kuntratt imsemmi fit-tieni talba jigi rexxiss parzjalment sa fejn jolqot l-art suggett tal-konvenju u ghalhekk jippubblika kemm il-kuntratt korrettorju, kif ukoll il-kuntratt ta' bejgh favur l-atturi u tordna li dawn il-kuntratti jigu ppubblikati sal-ahhar ta' Jannar, 2021; tikkonfermaha fil-bqija, inkluz in-nomina tal-Avukat Anna Simiana L-ispejjez in prim'istanza jibqghu kif deciz mill-ewwel Qorti, filwaqt li l-ispejjez ta' din l-istanza jinqasmu in kwantu ghal sehem ta' kwart (1/4) a kariku tal-atturi appellati u inkwantu ghas- sehem ta' tliet kwarti (3/4) a kariku tal-konvenuti kollha in solidum Deputat Registratur gr