Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM QORTI TAL-APPELL (Kompetenza Inferjuri) Seduta tal-15 ta' Settembru, 2021 Appell Inferjuri Numru 23/2019 LM Dan huwa appell magħmul mis-soċjetà rikorrenti Vassallo Builders Limited (C 20882) [minn issa 'l quddiem 'is-soċjetà appellanta'] minn lodo arbitrali mogħti fl-Arbitraġġ numru 4425/2015 tas-26 ta' Frar, 2019, [minn issa 'l quddiem 'il-lodo arbitrali'], mit-Tribunal tal-Arbitraġġ [minn issa 'I quddiem 'it-Tribunal'] fiċ-Ċentru dwar l-Arbitraġġ ta' Malta [minn issa 'l quddiem 'iċ- Ċentru'], li permezz tiegħu ddeċieda t-talbiet tagħha fil-konfront tas-soċjetà intimata Tigné Contracting Limited (C 28438) [minn issa 'l quddiem 'is-soċjetà appellata'] kif ġej: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 1 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 2 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Il-fatti tal-każ odjern huma dawn li ġejjin. Il-partijiet kienu ffirmaw il- T10 Finishes and M&E Works [minn issa 'l quddiem 'il-kuntratt ta' appalt'], fit- 12 ta' Ġunju, 2008, imfassal fuq il-FIDIC Red Book Contract, li huwa intiż għal xogħlijiet ta' kostruzzjoni u ta' inġinerija. Sussegwentement inqala' xi diżgwid bejn il-partijiet dwar, fost affarijiet oħra l-kwalità tax-xogħol li kien sar mis- soċjetà appellanta, u permezz ta' ftehim ffirmat fit-8 ta' April, 2015, il-partijiet iddeċidew li l-vertenzi ta' bejniethom għandhom jiġu deċiżi permezz ta' proċeduri ta' arbitraġġ. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 3 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Il-partijiet intavolaw proċeduri ta' Arbitraġġ permezz ta' Avviż Konġunt tal-Arbitraġġ li huma ppreżentaw fit-2 ta' Lulju, 2015, fiċ-Ċentru, fejn fissru li s- soċjetà appellanta kellha pretensjoni fis-somma ta' €1,284,485.94, bl- imgħaxijiet legali dekorribbli mid-data li fiha l-ammonti relattivi kellhom jitħallsu, u flimkien mal-ispejjeż tal-proċeduri tal-arbitraġġ, filwaqt li s-soċjetà appellata ma kinitx qiegħda taċċetta l-pretensjoni tas-soċjetà appellanta, u saħansitra kellha kontrotalba x'tagħmel fir-rigward ta' dawk l-ammonti li s- soċjetà appellanta kienet qiegħda tippretendi li huma dovuti lilha mingħandha. Sussegwentement fis-27 ta' April, 2016 is-soċjetà appellanta ppreżentat it- talba tagħha bil-miktub, u s-soċjetà appellata wieġbet għall-pretensjonijiet tagħha fil-25 ta' Mejju, 2016, fejn ippreżentat ukoll kontrotalba fejn issottomettiet li s-soċjetà appellanta kienet tenuta teżegwixxi diversi xogħlijiet oħra u anki tħallas dawk l-ammonti minnha elenkati fl-istess kontrotalba jew skont kif kellhom jiġu likwidati. Is-soċjetà appellanta wieġbet għall-kontrotalba fit-22 ta' Ġunju, 2016, fejn issottomettiet li t-talbiet kif miġjuba fil-kontrotalba kellhom jiġu miċħuda, u dan flimkien mal-ispejjeż. Waqt is-smigħ tal-proċeduri, is-somma pretiża mis-soċjetà appellanta ġiet riveduta għal €1,320,706.69 (eskluża t-taxxa fuq il-valur miżjud). li għamel is-segwenti konsiderazzjonijiet rilevanti għal dan l-appell: Qrati tal-Ġustizzja Paġna 4 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 5 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 6 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 7 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 8 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 9 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 10 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 11 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 12 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 13 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 14 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 15 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 16 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 17 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 18 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 19 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 20 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 21 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 22 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 23 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 24 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 25 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 26 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 27 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 28 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 29 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 30 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 31 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 32 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 33 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 34 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 35 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 36 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 37 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 38 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 39 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 40 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 41 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 42 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 43 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 44 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 45 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM See, in particular, Noel Scuereb k/a Xuereb eżerċenti I-kummerċ bħala Green Care Trading Qrati tal-Ġustizzja Paġna 46 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM vs John E. Lomax għan-nom u f'isem s-soċjetà kummerċjali Sullivan Shipping Agencies Ltd. Qrati tal-Ġustizzja Paġna 47 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 48 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Qrati tal-Ġustizzja Paġna 49 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Is-soċjetà appellanta intavolat l-appell tagħha fil-15 ta' Marzu, 2019 fejn qiegħda titlob lil din il-Qorti sabiex: "...tħassar u tirrevoka il-lodo arbitrali appellat in kwantu dan akkorda biss €11,274.03 in via ta' finance charges u filwaqt li tikkonfermah fir-rimanenti, tvarjah Qrati tal-Ġustizzja Paġna 50 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM billi takkorda finance charges skont il-kuntratt ta' appalt fuq is-segwenti partiti sad- data tal-effettiv pagament bil-mod segwenti: Ammont kapitali akkordat mil-lodo Data minn meta għandhom jintgħaddu l- finance charges 6 ta' Ġunju 2011 32 jum mill-Interim Payment Certificate 18 3 ta' Lulju 2013 3 ta' Lulju 2013 9 ta' Mejju 2012 fuq l- ammont ċertifikat b'Certificate 27, u b'effett mis-7 ta' Lulju 2013 fuq l- ammont ulterjuri ta' €35,764.36 fuq dak li ġie ċertifikat fis-7 ta' Lulju 2013 6 ta' Ġunju 2011 Bl-ispejjeż a karigu tas-soċjetà appellata" Is-soċjetà appellanta tgħid li l-aggravju tagħha huwa li t-Tribunal għamel interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet rilevanti mill-kuntratt ta' appalt fir-rigward tal-ammont ta' financing charges li hija kienet qiegħda tippretendi li huma dovuta lilha skont il-kuntratt ta' appalt. Ir-Risposta tal-Appell Is-soċjetà appellata wieġbet permezz ta' risposta ppreżentata fil-5 ta' April, 2019, fejn issottomettiet li Qrati tal-Ġustizzja Paġna 51 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM "9.1 ...dan l-appell għandu jiġi miċħud u l-lodo arbitrali dwar il-kap tal-finance charges għandu jiġi kkonfermat ħlief għas-segwenti partiti u ċioé preliminaries on miscellaneous site instructions and variation orders u preliminaries on claimant's invoices fejn f'dan ir-rigward is-soċjetà appellata tirreferi għall-appell tagħha (bin-numru 24/19) fejn qed jiġu kkontestati dawn iż-żewġ partiti tal-pretensjoni ta' VBL. Kemm-il darba l-appell ta' TCL fuq dawn iż-żewġ partiti perὸ jiġi miċħud, is-soċjetà appellata ssostni li l- appell ta' VBL dwar id-data minn meta kellhom jibdew jiddekorru l-finance charges fuq dawn iż-żewġ partiti għandu jiġi miċħud. 9.2 Bl-ispejjez kontra s-soċjetà appellanti." Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Din il-Qorti ser tgħaddi qabelxejn sabiex tikkonsidra jekk l-appell odjern huwiex ammissibbli skont id-dispożizzjonijiet tal-Kap. 387 tal-Liġijiet ta' Malta. Tibda billi tirrileva li skont l-artikolu 3.1 tal-ftehim iffirmat fit-8 ta' April, 2015, bejn il-partijiet, u li kopja tiegħu tinstab annessa mal-Avviż Konġunt tal- Arbitraġġ, kull parti għandha d-dritt li tinterponi appell mil-lodo arbitrali u dan skont kif jipprovdi l-Kap. 387 tal-Liġijiet ta' Malta. Is-subartikolu 70A(1) tal-Kap. 387 jibda billi jipprovdi kif ġej: (1) Parti fil-proċedimenti tal-arbitraġġ tista' tappella lill-Qorti tal-Appell fuq punt ta' liġi li jitnissel minn deċiżjoni finali magħmula fil-proċedimenti kemm- il darba – il-partijiet ma eskludewx espressament dan id-dritt tal-appell fil-ftehim tal-arbitraġġ jew mod ieħor bil-miktub; jew (b) minkejja kull ħaġa msemmija fil-ftehim tal-arbitraġġ, il-partijiet ma ftiehmux espressament li ma għandhom jingħataw l-ebda raġunijiet fid- deċiżjoni skont l-artikolu 44(3)." Il-Qorti tibda billi tikkonsidra jekk ir-rekwiżiti stabbiliti permezz ta' dan is-subartikolu ġewx sodisfatti. Mill-ftehim ta' bejn il-partijiet fuq imsemmi, ma Qrati tal-Ġustizzja Paġna 52 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM jirriżultax li l-partijiet eskludew id-dritt tal-appell, tant li l-istess ftehim li kien intiż sabiex jirregola l-mod kif il-vertenzi eżistenti bejn il-partijiet għandhom jiġu riżolti permezz tal-proċedura ta' arbitraġġ, ta wkoll lil kull parti d-dritt ta' appell skont id-dispożizzjonijiet tal-Kap. 387 tal-Liġijiet ta' Malta. Għalhekk ir- rekwiżit stabbilit permezz tal-ewwel paragrafu tas-subartikolu suċitat jinstab Sodisfatt ukoll permezz tal-istess ftehim huwa r-rekwiżit li jipprovdi għalih il-paragrafu (b) tal-istess subartikolu, u dan għaliex m'hemm l-ebda klawsola fil-ftehim ta' arbitraġġ li sar bejn il-partijiet fejn qegħdin jaqblu li t- Tribunal m'għandu jagħti l-ebda raġuni għad-deċiżjoni tiegħu. Ġaladarba ġew sorvolati l-ewwel rekwiżiti fejn b'hekk il-partijiet m'għandhom l-ebda ostakolu sabiex jappellaw mil-lodo arbitrali fuq punt ta' liġi, għandhom jiġu kkunsidrati wkoll id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu 70A(3) tal-Kap. 387 fir-rigward ta' dawk l-appelli li huma ammissibbli fuq punt ta' liġi, għaliex hawn ukoll mhux kull appell huwa ammissibbli: "(3) Il-Qorti tal-Appell għandha tikkunsidra l-appell biss jekk il-Qorti tkun sodisfatta id-deċiżjoni dwar il-punt ta' liġi taffettwa sostanzjalment id-drittijiet ta' (a) waħda jew iktar mill-partijiet; li l-punt ta' liġi huwa wieħed li t-tribunal kien mitlub jiddeċiedi fuqu jew (b) mod ieħor iddependa fuqu biex jasal għad-deċiżjoni; li fuq il-bażi ta' dak li jirriżulta mill-fatti fid-deċiżjoni, id-deċiżjoni tat- (ċ) tribunal dwar il-punt ta' liġi hija prima facie miftuħa għal dubju serju; li abbażi ta' reviżjoni tar-rikors, kull risposta u d-deċiżjoni, l-appell ma (d) jidhirx li hu dilatorju u vessatorju, u fil-każijiet l-oħra kollha il-Qorti għandha tiċħad l-appell". Qrati tal-Ġustizzja Paġna 53 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM Iżda qabelxejn għandu jiġi kkonsidrat dak jipprovdi għalih subartikolu 70B(1) tal-Kap. 387, li jitlob kif ġej dwar il-mod li bih għandhom jiġu mfissra l-aggravji tal-appellant: (1) Appell taħt l-artikolu 70A għandu jidentifika l-punt ta' liġi li għandha tittieħed deċiżjoni fuqu u għandu jispeċifika t-tifsira li r-rikorrent jallega li hi t- tifsira korretta tal-punt ta' liġi identifikat". Għaldaqstant din il-Qorti qabelxejn ser tgħaddi sabiex tinvestiga jekk l- appell interpost mis-soċjetà appellanta għandux jiġi mismugħ jew saħansitra miċħud mill-ewwel. L-aggravju ewlieni tas-soċjetà appellanta fir-rigward tal-lodo arbitrali huwa li t-Tribunal għamel interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet tal- kuntratt ta' appalt li jirregolaw l-ammont ta' financing charges li kellha dritt tirċievi. Minn hawn is-soċjetà appellanta tkompli billi tispjega kif kellhom isiru l-pagamenti pretiżi, u dan b'riferiment għall-provedimenti relattivi tal-kuntratt ta' appalt, u għal dak li ġie deċiż mit-Tribunal. Is-soċjetà appellanta tikkontesta l-interpretazzjoni li ta t-Tribunal, li wassal sabiex b'mod allegatament skorrett, il-financing charges ġew ordnati minnu li jitħallsu biss fir-rigward tal-ammonti oriġinarjament ċertifikati mill-Engineer (Certified but Not Paid), u dan b'effett mid-data tal-Interim Payment Certificate 28. Is-soċjetà appellanta tikkontendi li fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tas-subartikolu 992(1) tal-Kodiċi Ċivili, kwistjoni ta' interpretazzjoni ta' kuntratt hija meqjusa bħala punt ta' liġi għall-finijiet tal- artikolu 70A tal-Kap. Iżda l-Qorti ma tistax tikkondividi din il-fehma. minnu li s-subartikolu 992(1) tal-Kap. 16 jagħti lil kuntratti s-saħħa ta' liġi fil- konfront ta' min ikun iffirma għalih, iżda dan ma jista' qatt ifisser li għandu kwalità aktar qawwija minn dak jagħtih jikkostitwixxi proprju l-liġi nnifisha. Aktar minn hekk, tgħid il-Qorti, is-soċjetà Qrati tal-Ġustizzja Paġna 54 minn 55 Appell Inferjuri Nru 23/2019 LM appellanta lanqas tista' tippretendi li bis-saħħa tas-subartikolu 992(1) tal-Kap. 16 hija għandha dritt li tressaq appell quddiem din il-Qorti fejn l-aggravju tagħha huwa dwar l-interpretazzjoni allegatament skorretta li t-Tribunal ta lill- pattijiet u lill-kundizzjonijiet miftiehma bejn il-partijiet fil-kuntratt ta' appalt. Din il-Qorti għalhekk tikkonsidra li minkejja t-tentattiv tagħha sabiex tpoġġi l- appell tagħha fil-parametri tas-subartikolu 70B(1) tal-Kap. 387, is-soċjetà appellanta qiegħda tonqos milli tħares id-dispożizzjonijiet tiegħu għaliex mhijiex qiegħda tiddentifika l-ebda punt fil-liġi li jirrikjedi deċiżjoni minn din il- Qorti, u wisq inqas milli tagħti t-tifsira li skont hi għandha tingħata li dak il- punt ta' liġi. Għall-kuntrarju, is-soċjetà appellanta mill-argument tagħha msejjes fuq is-subartikolu 992(1), mill-ewwel tidħol fil-mertu tal-pretensjoni tagħha. Il-Qorti għalhekk għandha tastjeni milli tikkonsidra dan l-aggravju, u konsegwentement ukoll l-appell tas-soċjetà appellanta. Għar-raġunijiet premessi l-Qorti tiddikjara l-appell bħala irritu u null u tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri tiegħu. L-ispejjeż tal-imsemmi lodo arbitrali jibqgħu kif deċiżi mill-Arbitru, filwaqt li dawk tal-appell odjern għandhom jitħallsu mis-soċjetà appellanta. Onor. Dr Lawrence Vouyoukas LL.D. Imħallef Qrati tal-Ġustizzja Paġna 55 minn 55