QORTI TAL-APPELL (KOMPETENZA INFERJURI) (TRIBUNAL TA' REVIZJONI TAL-AMBJENT U L-IPPJANAR) Illum Bubaqra, Iż-Żurrieq, 5 ta' Novembru, 2015 Franco Galvagno vs L-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar u l-kjamat in kawza Carmelo Corrieri Dela Rat ir-rikors tal-appell ta' Franco Galvagno, terz interessat, tat-22 ta' Lulju 2015 mid- decizjoni tat-Tribunal ta' Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-2 ta' Lulju 2015 li biha Rat ir-risposti tal-Awtorita u ta' Carmelo Corrieri Dela li ssottomettew li l-appell ghandu jigi michud u d-decizjoni tat-Tribunal konfermata; Rat l-atti kollha u semghet lid-difensuri tal-partijiet; Rat id-decizjoni tat-Tribunal li tghid hekk: ghall-applikant prezentata fit-12 ta' Novembru 2013 hekk kif gej: "Nikteb ghan-nom ta' l-applikant appellat Carmelo Corrieri Dela ta' Dolphin Haven 1130, Triq Dawret in-Nawfragju, Tal-Pieta', Ħal Ghaxaq u b'referenza ghall-appell tat-terz prezentat quddiem dan it-Tribunal ninsab diretta sabiex niprezenta l-eccezzjonijiet segwenti: Illi l-aggravji kollha tal-appellant huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u ghaldaqstant ghandhom jigu michuda; jirrispekkja dak Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, l-gurisdizzjoni ta' dan it-Tribunal hija limitata ghall-aggravji relatati ma' kwistjonijiet ta' policies ta' ppjanar u xejn aktar u ghaldaqstant stante l-aggravji mqajjma mill-appellant jirrigwardaw unikament kwistjonijiet civili bejn il-partijiet cioe' kwistjonijiet dwar min hu is-sid ta' fejn, dan it-Tribunal ma ghandu l-ebda gurisdizzjoni fuq l-istess u ghaldaqstant l-appell ghandu jigi michud; 3. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, b'referenza ghall-appell odjem ghal dak li jirrigwarda s-sanzjonar tal-garaxx, bizzejjed issir referenza ghal dak li jissottometti 1-istess appellant fl-appell tieghu cioe: 'Whilst the building of the garages was carried out with our client's knowledge and consent' Ghalhekk huwa ironiku ghall-ahhar kif issa l-appellant qed jappella l- issanzjonar tal-istess garaxx li sar bil-kunsens tieghu u li fuq kollox gie li originarjament kien approvat sanzjonat sabiex fl- l-aggravji kollha relatati mal-garaxx applikazzjoni 7013/06. Ghalhekk ghandhom jigu michuda; 4. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, anki semplici referenza ghall- preliminari fl- appell wiehed jinduna li l-ilmenti tal-appellant huma ta' natura civili u mhux ta' ppjanar. Fil-fatt il-kwistjoni jekk persuna ghandhiex id-dritt tibni kolonna jew tkabbar gallarija bil-kunsens jew le ta' xi terza persuna hija kompletament kwistjoni civili li l-Awtorita' ma tidholx fiha wisq anqas jidhol fiha t-Tribunal; 5. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, b'referenza ghall-aggravju li jaqra 'irregularities in the application as submitted' jigi sottomess illi mill-ewwel paragrafu tal-istess wiehed jinduna li l-aggravju huwa wiehed civili mhux ta' ppjanar. Fil-fatt Franco Galvagno jissottometti li l-post fejn hemm il-kolonna u l- gallarija huma proprjeta' tieghu jew fl-ahjar ipotezi l-applikant u l-appellant huma ko-proprjetarji. Dan gia jqajjem dubji serji dwar il-pretensjonijiet civili Ovvjament l-appellant qed jikkontendi mod iehor. Izda dawn il- kwistjonijiet dan it-Tribunal kif gia inghad ma ghandux gurisdizzjoni jidhol Illi fil-fatt dwar din il-kolonna u l-gallarija t-Tribunal ghandu biss il- gurisdizzjoni sabiex jgharbel jekk skond policies tal-MEPA dawn setghux jigu approvati jew le. Jirrizulta li dak propost kien skond il-'policies' u b'hekk gew Illi dwar il-kwistjoni tad-'declaration of ownership' wiehed irid jispjega li mhumiex daqshekk semplici u ghalhekk fil-fatt kienet l-Awtorita' cioe' l-EPC li Fil-fatt jigi spjegat li fil-waqt li l-garaxx ta' taht huwa proprjeta' tal-appellant dak ta' fuqu huwa proprjeta' tal- applikant. Jirrizulta li 1-garaxx ta' taht (proprjeta' tal-appellant) inbena ghola Rizultat ta' dan il-garaxx tal-applikant ghalkemm mibni fl- gholi skond il-permess originali, sab ruhu illegali minhabba l-gholi tal-garaxx ta' tahtu. L-applikant applika biex jissanzjona 1-garaxx tieghu apparti affarijiet ohra izda bil-fors b'xi mod kellu jigi muri l-gholi tal-garaxx ta' taht. Kien ghalhekk li l-EPC wara li rat il-problema x'kienet talbet li jigi emendat ic- 'certificate of ownership'. Dan fil-fatt sar minghajr pregudizzju ghad-drittijiet civili tal-applikant u gie notifikat bih l-appellant li kellu kull dritt li jressaq 1- oggezzjonijiet tieghu kif fil-fatt ghamel. Nonostante l-oggezzjonijiet tieghu izda l-applikazzjoni giet approvata u dan stante li mill-lat ta' ppjanar ma kien hemm l-ebda raguni valida ghar-rifjut. Issa f'dan l-istadju l-appellant qed jittanta jaghmel appell sabiex dan it-Tribunal jiddeciedi dwar il-kwistjonijiet civili ta' bejniethom u xejn aktar. Mhux minnu li kien hemm xi irregolarita bi ksur tal-artikolu 68 (3) tal-Kap. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost u b'referenza ghall-aggravju intitolat 'irregularities in the application as resubmitted' dan l-aggravju wkoll ma ghandu l-ebda bazi legali. Jigi fl-ewwel lok ikkjarifikat li t-tieni 'certificate of ownership' gie prezentat da parti tal-applikant 'minghajr pregudizzju' u ghalhekk bl-ebda mod ma jista' jigi accettat dak li qed jissottometti l-appellant u cioe' li b'xi mod kien hemm xi ammissjoni. L-EPC talab li dan jigi prezentat u l-applikant hekk ghamel sabiex l-applikazzjoni tkun tista tiprocedi. L- appellant jikkontendi li huwa s-sid ta' fejn sar l-izvilupp, minn naha 1-ohra l- applikant jikkontendi li huwa s-sid. In vista li l-appellant u l-applikant mhux qed jaqblu min huwa s-sid allura zgur li ma setax ikun hemm xi kunsens bejniethom izda dan ma jfissirx li dan it-Tribunal ghandu jidhol f'analizi ta' provi sabiex jiddeciedi nun hu s-sid u liema sid kellu jaghti l-kunsens tieghu! Ghalhekk kull permess ta' zvilupp johrog salvi d-drittijiet ta' terzi. Dawn huma kollha kwistjonijiet civili u mhux kif qed jiprova jdawwarhom l-appellant. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, l-aggravju relatat mal-issanzjonar tal-kolonna ma jaghmel l-ebda sens. L-appellant isostni li din il-kolonna ma kinitx koperta mill-permess originali. Fil-fatt ghandu raguni ghaliex kieku kienet koperta japplika biex jissanzjonaha. Dan izda ma jfissirx li hemm raguni ghall-appell kif qed jikkontendi l-appellant stante li aggravji ai termini ta' ppjanar ma hemmx. Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, l-aggravji relatati mat-twieqi ma ghandhom 1-ebda validita stante li t-twieqi fil-garaxx imsemmi tnehhew fuqtalba tal-EPC; Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, fl-ahhar aggravju tieghu l- appellant qed jappella kontra xi haga li tista tigri fil-futur cioe' l-possibilita' li l- applikant jaccedi ghal fuq il-bejt tal-garaxx. Huwa evidenti li dak li jista' jigri fil-futur u li mhux inkluz fl-applikazzjoni li giet approvata ma jistax jigi Fil-fatt l-istess appellant jammetti li kwalunkwe uzu li kien hemm prezenta ritratti b'xi pjanti fuq il-bejt tal-garaxx. Apparti l-fatt li dawn ir-ritratti ma jurux meta ttiehdu, bir-rispett kollu l-pjanti huma xi haga mobbli u fuqhom ma ghandha l-ebda gurisidzzjoni l-Awtorita'. Fuq kollox wiehed jistaqsi taht liema ligi huwa projbit li tinzamm pjanta fuq bejt? l-applikant ma kienx Ghaldaqstant in vista tas-suespost, l-applikant jitlob li dan it-Tribunal joghgbu jichad 1-appell odjern." Ra l-affidavit tal-appellant Franco Galvagno prezentat fit-23 t'Ottubru 2014; Ra l-affidavit tal-applikant Carmelo Corrieri Dela prezentat fis-16 ta' Jannar 2015; Ra l-PA files bin-numru 164/13, 1976/09 u 7013/06; Ra l-atti kollha ta' dan l-appell. Ikkunsidra ulterjorment: Illi d-diversi aggravji mressqa f'dan l-appell jistghu jigu migbura hekk kif gej: 1. Dikjarazzjoni ta' ownership fl-applikazzjoni hazina u nuqqas ta' kunsens mis-sid skont l-Artikolu 68(3) tal-Kap 504; 2. Il-pilastru fil-bitha; 3. L-access fuq il-bejt tal-garaxx; L-ewwel aggravju: Dan l-aggravju jikkoncerna dikjarazzjoni ta' ownership fl-applikazzjoni li skont l-appellanti din hija skorretta ghax l-applikant ma setax jiddikjara sole ownership, anzi kellhu jgib il-kunsens tas-sid, ossia l-appellant bhala s-sid ta' parti mill-fond mertu ta' dan l-appell, b'mod partikolari tal-bitha sottostanti l- gallerija fejn gie mpoggi pilastru li jaghmel parti mill-proposta ta' sanzjonar. Illi l-Artikolu 68(3) tal-Kap 504 jipprovdi illi "min japplika għal permess għall- iżvilupp għandu jiċċertifika lill-Awtorità: (a) li huwa s-sid tal-art jew li avża lis- sid bl-intenzjoni li japplika b'ittra reġistrata li l-Awtorità tkun irċeviet kopja u li s-sid ikun ta' l-kunsens tiegħu għal dik il-proposta; jew (b) li huwa awtorizzat li jagħmel dak ix-xogħol propost permezz ta' xi liġi oħra jew ftehim mas-sid." Illi fil-process tal-applikazzjoni l-applikant ikkorega d-dikjarazzjoni tas-sid billi gie rikonoxxut il-fatt li hemm co-ownership f'parti mill-proprejta mertu ta' dan l-appell. Mill-evidenza migjuba fil-process ta' dan l-appell johrog car illi f'din il-propjeta inezami hemm partijiet indivizi u komuni bejn l-appellant u l- appellat detentur ta' dan il-permess odjern. Illi filwaqt li mix-xiehda u dokumenti esebiti kien hemm ftehim ta' qasma skont kuntratt notarili tat-3 t'Awissu 2007, johrog evidenti ukoll illi hemm kontestazzjoni bejn dawn iz-zewg partijiet dwar il-porzjonijiet komuni u l- partizzjoni tat-titolu fil-proprejata rispettiva. Illi f'dan il-kaz, dan it-Tribunal mhux ser jidhol hu bhala l-Qorti jew arbitru bejn dawn iz-zewg partijiet sabiex jirrizolvi l-kwistjoni ta' titolu, hekk illi l- aggravji relatati ma kwistjonijiet ta' ownership u kunses tas-sid huma ben garantiti mill-fatt li l-ligi stess timponi li kull permess huwa suggett ghad- drittijiet ta' terzi. Dan ifisser illi kullhadd ghandu dritt li jattakka kwalunkwe permess li johrog ai finijiet tal-Ligijiet Civili u dana billi jirrikorri ghall-Qrati F'dan ir-rigward dan it-Tribunal qed jastjeni milli jiehu konjizzjoni ulterjuri ta' dan l-aggravju. It-tieni aggravju: Rigward il-bini tal-pilastru fil-bitha, l-appellant ma jaghmel ebda lment rigward din l-istruttura, cioe kif din ser taffettwah jew liema policy ta' ippjanar din l-istruttura tista tkun qed tikser. Johrog evidenti illi din l-istruttura ma kienitx parti mill-applikazzjoni originali PA 7013/06 hekk kif din giet inkluza bhala parti mill-applikazzjoni mertu ta' dan l-appell li hija ntiza sabiex jigi ssanat zvilupp li ma kienx gie segwit skont l-ahhar permess sucitat. F'dan ir- rigward, dan l-aggravju ma fiehx mertu u qed jigi michud. It-tielet aggravju: Illi l-appellant qed jilmenta illi l-pjanti approvati jindikaw passagg u turgien ghall-fuq il-livell tal-bejt tal-garaxx li ghaldaqstant dan imur kontra l- kondizzjoni numru 4 fil-permess origianli ghal bini tal-garaxx, PA 7013/06, li teskludi 'permament means of access to the roof of the garage". Illi dan it-Tribunal mhux tal-fehma li l-hxuna ta' hajt jista' jigi nterpretat jew meqjus li qed iservi bhala passagg adegwat u permanenti ghall-fuq il-bejt tal- garaxx. Ta' minn jinnota ukoll illi l-kondizzjoni fil-permess originali ma kienitx intiza li teskludi access ghall-fuq il-bejt, imma qed teskludi 'permanent means of access' biss. F'dan ir-rigward hija l-fehma ta' dan it-Tribunal ukoll li dan l-aggravju ma fihx mertu u qed jigi michud. Konkluzzjoni: Ghal dawn il-motivi dan it-Tribunal qed jiddisponi minn dan l-appell billi jichad l-istess u jikkonferma l-permess PA 164/13. Ikkunsidrat L-aggravju tal-appellant hu s-segwenti: It-Tribunal irrikonoxxa li l-applikazzjoni originali kif saret kienet saret b'mod zbaljat ghax imsejsa fuq dikjarazzjoni errata jekk mhux addirittura malizjozament falza fis- sens li l-ewwel gie dikjarat li l-bitha kienet proprjeta assoluta tal-applikant u imbaghad inbidlet fi dritt ta' koproprjeta. Tali zball ma jistax jigi sanat iktar meta l-appellant isostni li hu proprjetarju assolut tal-bitha. L-applikazzjoni kellha tigi dikjarata bhala nulla u tal-inqas kellu japplika l-artikolu 68(3) tal-Kap. 504 fejn ma hemmx l-adezjoni ta' ezami hu prima facie ta' dritt ta' proprjeta. Din il-Qorti gia kellha l-opportunita li tindirizza l-kwistjoni tat-tifsira tal-artikolu 68(3) Kap. 504 fil-kawza Joseph Taormina Muscat et u L-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l- L-artikolu 68(3) ighid hekk: Min japplika ghal permess ghall-izvilupp ghandu jiccertifika lill-Awtorita: (a) li huwa s-sid tal-art jew li avza lis-sid bl-intenzjoni li japplika b'ittra registrata li l-Awtorita tkun irceviet kopja u li s-sid ikun ta l-kunsens tieghu ghal dik il-proposta; jew (b) li huwa awtorizzat li jaghmel dak ix-xoghol propost permezz ta' xi ligi ohra jew ftehim mas-sid. Il-Qorti qalet hekk f'dik il-kawza: Pero l-Qorti tqis illi ghandha tippreciza illi l-artikolu 68(3) hu intiz biex applikant li qed jissottometti proposta ta' zvilupp fuq art (jew proprjeta) ta' terzi jrid ikollu l-permess tas-sid ghal proposta. Fin-nuqqas il-Qorti tqisha l- obbligu tal-Awtorita li ma tintratjeniex ebda applikazzjoni ta' zvilupp meta ma hemmx dubju jew kontestazzjoni dwar il-fatt li l-applikant mhux sid l-art u fejn is-sid qieghed joggezzjona. Madankollu fejn hemm kontestazzjoni dwar it-titolu fuq il-proprjeta jew xi dritt reali jew anki personali fuq l-istess proprjeta li fuqha tkun mibnija l-proposta, l-Awtorita ma hix fdata tiddetermina l-kwistjoni ta' natura civili hi, izda ghandha tindirizza l-applikazzjoni biss mill-lat ta' ippjanar u kull permess li talvolta jista' jigi approvat, hu attwabbli biss fin-nuqqas ta' oppozizzjoni minn min ikun qed jivvanta dritt fuq il-proprjeta li fuqha jkun inhareg il-permess ta' zvilupp. Altrimenti kull min irid ifixkel lil Awtorita milli taqdi d-dover primarju li tikkonsidra proposti ta' zvilupp mill-lat tal-ligijiet ta' ippjanar u jista' facilment jistultifika l-process billi jivvanta dritt fuq is-sit u jwaqqaf il-procedura ta' ippjanar. L-obbligu tal-Awtorita hi li f'kaz car ta' nuqqas ta' disputa fuq it-titolu tas-sit, jekk jirrizulta li l-izvilupp qed jintalab fuq sit ta' terz li qed joggezzjona ghall-izvilupp, l-Awtorita ma ghandhiex tintratjeni applikazzjoni fuq il-bazi teoretika biss ta' dak li jista' jigi zviluppat. Il-kwistjoni pero hi differenti meta l-partijiet mhix konkordi fuq it- titolu jew xi limitazzjoni fuqu u ma hemmx prova cara dwaru. F'dan il-kaz l- Awtorita hi libera li tiddeciedi x'inhu fattibbli u sta ghal partijet li jirregolaw ruhhom fuq kwistjonijiet purament ta' natura civili. Wara kollox il-legislatur fl-artikolu 68(3) kien pjutost car fil-kliem uzat cioe li jekk mhux sid ikun avza lis-sid u s-sid ta l-kunsens ghal proposta maghmula ta' zvilupp minn terzi fuq proprjeta tieghu. Dan ir-ragunament ghandu jigi applikat ghal kaz in kwistjoni. b'mod car illi l-applikant iddikjara f'korrezzjoni maghmula fl-applikazzjoni illi fuq parti mill-izvilupp ma kienx proprjetarju assolut izda koproprjetarju. mill-istess Tribunal li qal li mill-evidenza irrizulta car li fil-proprjeta in ezami hemm partijiet indivizi u komuni bejn l-appellant u l-applikant. mix-xiehda u dokumenti kien hemm ftehim ta' qasma tat-3 ta' Awwissu 2007 u hemm kontestazzjoni bejniethom fuq il-porzjonijiet komuni u l-partizzjoni tat-titolu fil- proprjeta rispettiva taghhom. Hi l-fehma tal-Qorti illi ladarba, nonostante l-kontestazzjoni li semma t-Tribunal, l- istess applikant ghogbu jiddikjara kemm bi jew minghajr pregudizzju, li mhix l-uniku proprjetarju ta' almenu parti mis-sit li fuqu qed jintalab l-izvilupp, it-Tribunal kellu Ma hemmx il-permess tal-koproprjetarju li l-istess applikant ex admissis jirrikonoxxi. Din mhix semplici kontestazzjoni fuq titolu jew aspett ta' titolu izda ammissjoni tal-applikant li hemm haddiehor li hu sid mieghu u illi jirrizulta mill-atti li dan il-koproprjetarju fil-persuna tal-appellant qed joggezzjona ghall-izvilupp. It-Tribunal ma setax f'dan il-kaz jelimina l-problema billi jiddikjara li l-permess hu Kellu invece jara jekk il-parti li fuqha hemm id- dikjarazzjoni ta' koproprjeta hux qed tigi vjolata b'talba ghal zvilupp kontra r-rieda tal- koproprjetarju ai termini tal-artikolu 68(3). Dan ma sarx mit-Tribunal u ghal din ir- raguni biss, l-appell jisthoqqlu jigi milqugh. Ghalhekk il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' l-appell ta' Franco Galvagno, u tirrevoka d-decizjoni tat-Tribunal ta' Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-2 ta' Lulju 2015, u tirrinvija l-atti lura lit-Tribunal biex jerga jiddeciedi l-kaz skond il-ligi. Spejjez ghall- applikant u l-Awtorita.