QORTI TAL-APPELL IMHALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR. IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO ONOR. Seduta ta' nhar il-Ġimgħa 24 ta' Novembru 2017 Ġużepp Xiberras u għal kull interess li jista' jkollu Johnny Mercieca Hounsell v. Ronnie Flores Martin Dan huwa appell ad istanza tal-konvenut Ronnie Flores Martin mis- sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri, Sezzjoni Ġenerali, tad-29 ta' Novembru 2016, li permezz tiegħu qed jitlob lil din il-qorti tirrevoka s-sentenza appellata, tilqa' l- eċċezzjonijiet tiegħu u tiċħad it-talbiet tal-atturi appellati, bl-ispejjeż. Għal intendiment aħjar ta' dan l-appell is-sentenza mogħtija mill- ewwel Qorti qegħda tiġi hawnhekk riprodotta fl-intier tagħha: "Rat ir-rikors guramentat ta' l-atturi li ppremettew:- "Illi l-esponenti huma fil-pussess ta' porzjon raba' maghrufa 1. bhala "Ta' Boroz" fil-limiti ta' Kercem, Ghawdex tal-kejl ta' cirka elf mija u erbgha u ghoxrin metri kwadri (1,124 m.k.). Fil-fatt din l-istess raba' kienet u ghadha mqabbla mill-ahwa Madliena, Is-Swieqi lil Guzepp Mercieca Hounsell skont kif tikkonferma l-ircevuta tal-ahhar hlas li kien ghamel Purshouse Mercieca Hounsell lill-istess ahwa Galea (Dokument A); "Illi din il-kirja ghadha sal-lum vigenti favur ir-rikorrenti u sal-lum 2. ma ttiehdu l-ebda proceduri quddiem il-Bord kompetenti li jirregola l- Qbiela sabiex l-istess rikorrenti jirrilaxxaw il-pussess tar-raba' fuq deskritt lis-sidien taghha; 3. "Illi nhar il-Gimgha, tlieta (3) ta' Lulju 2015 jew fil-jumejn precedenti ghal din id-data kif sewwa sew sejjer jirrizulta waqt it- trattazzjoni tal-kawza, l-intimat personalment jew terzi ohra fuq struzzjonijiet tieghu dahlu bl-ingenji u hartu l-ghalqa maghrufa bhala "Ta' Boroz" fil-limiti ta' Ħal Qormi, Ghawdex tal-kejl ta' cirka elf mija u erbgha u ghoxrin metri kwadri (1,124mk.) u dan meta l-istess intimat kien jaf li din l-ghalqa qeghdha fil-pussess tar-rikorrenti u li kienet imqabbla ghandhom; 4. intimat ghad-dannu tal-esponenti; 5. "Illi minkejja li l-intimat gie nterpellat permezz ta' ittra ufficjali numru 491/2015 biex huwa jisporga l-ispoll vjolenti u klandestin minnu kommess, huwa baqa' inadempjenti (kopja nformali tal-ittra annessa bhala Dokument B); "Talbu lil din l-Onorabbli Qorti: "Tiddikjara li l-konvenut ikkommetta spoll vjolenti u klandestin ghad-dannu tar-rikorrenti meta fil-gurnata tat-tlieta (3) ta' Lulju 2015 jew fil-jumejn precedenti ghal din id-data l-konvenut personalment jew terzi ohra fuq struzzjonijiet specifici tal-konvenut hrattu l-ghalqa maghrufa bhala "Ta' Boroz" fil-limiti ta' Ħal Qormi, Ghawdex tal-kejl ta' cirka elf mija u erbgha u ghoxrin metri kwadri (1,124 m.k.) u b'hekk l- konvenut fixkel l-pussess li l-istess rikorrenti kienu jgawdu fuq l- imsemmija raba'; "Tikkundanna lill-konvenut sabiex fi zmien qasir u perentorju illi jigi lilu prefiss il-konvenut jirrintegra lir-rikorrenti fil-pussess pien tar- "Illi dan l-agir jikkostitwixxi spoll vjolenti u klandestin da parti tal- raba' maghrufa bhala "Ta' Boroz" fil-limiti ta' Kercem, Ghawdex tal-kejl ta' cirka elf mija u erbgha u ghoxrin metri kwadri (1,124m.k.); iii. "Fin-nuqqas illi l-konvenut jirrilaxxa tali pussess lir-rikorrenti entro t-terminu stabbilit mill-Qorti tawtorizza lill-istess rikorrenti sabiex huma jiehdu pussess mill-gdid tal-imsemmija raba' hekk kif jiskadi tali terminu prefiss. "Bl-ispejjez tal-prezenti kawza, inkluzi dawk tal-ittra ufficjali numru 491/2015 u bl-ingunzjoni ghas-subizzjoni li ghaliha minn issa l- konvenut imharrek. "Bir-rizerva ta' kwalunkwe azzjoni ohra spettanti lir-rikorrenti kontra tieghek, tad-danni sofferti mill- inkluz azzjoni ghar-rizarciment esponenti per kawza tal-agir illegali tieghu. "Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut Ronnie Flores Martin li eccepixxa: "Illi in linea preliminari, l-atturi jew min minnhom iridu jippruvaw 1. illi huma ghandhom ir-rekwiziti essenzjali kollha ta' l-actio spolii u dan inter alia a tenur ta' l-Artikolu 535 tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta u ta' l-Artikolu 791 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta; 2. pubbliku liema art giet akkwistata bhala libera u franka; 3. "Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, it-talbiet attrici huma totalment infondati fil-fatt u fid-dritt kif ser jirrizulta dettaljament fit- trattazzjoni tal-kawza u kwindi ghandhom jigu michuda bl-ispejjez; 4. "Rat ix-xhieda, affidavits, dokumenti u provi kollha mressqa fl-atti; "Rat illi fil-verbal tal-15 ta' Gunju, 2016 il-kawza thalliet ghad-decizjoni ghal-lum bil-fakulta' li l-partijiet jaghmlu s-sottomissjonijiet taghhom bil-miktub f'termini mposti fuqhom; "Rat is-sottomissjonijiet esebiti fl-atti. "Rat l-atti kollha. "Ikkunsidrat: "Illi din hija kawza ta' spoll. Mill-atti huwa nkontestat li ghall-ghexieren twal ta' snin l-attur Purshouse Mercieca Hounsell kellu mqabbla favur tieghu r-raba' ndikata fir-rikors guramentat bhala 'Ta Boroz' fil-limiti ta' Ħal Qormi, Din ir-raba' tidher immarkata bhala porzjon 890 fuq ir-ritratt "Illi fi kwalunkwe kaz il-konvenut ma kkommetta l-ebda spoll; "Salv eccezzjonijiet ulterjuri fil-fatt u fid-dritt. 24 tal-process. 7 tal-process giet esebita l-ahhar rcevuta tal-qbiela datata 6 ta' Marzu, 2009 mahruga mis-sidien precedenti tal-ghalqa a favur tal-attur Guzepp Mercieca Hounsell iffirmata minn Emanuel Madliena, Is-Swieqi. 45 giet esebita cedola ta' depozitu tal-hlas tal- qbiela b'lura datata 15 ta' Lulju, 2015 cioe' wara d-data tal-allegat spoll. Jirrizulta mill-atti li s-sidien ta' din l-ghalqa li qabel Gunju 2015 kienu l-ahwa Madliena, Is-Swieqi qatt ma kellhom problema li jircievu l-hlas ta' din il-qbiela minghand l-attur Guzepp Mercieca Hounsell filwaqt li fl-atti Emanuel Madliena, Is-Swieqi (fol. 55 et seq) ikkonfermaw li kien normali li l-qbiela ma tithallasx kull sena izda li Guzepp Mercieca Hounsell kien ihallas ammont ta'snin f'daqqa. "Illi l-attur l-iehor Johnny Mercieca Hounsell jigi iben l-istess Guzepp Mercieca Hounsell. Guzepp Mercieca Hounsell fl-atti (fol. 108) jixhed li meta huwa avanza fiz-zmien madwar ghaxar snin ilu jew aktar huwa halla r-raba' f'idejn uliedu l-attur Johnny Mercieca Hounsell (affidavit a fol. Guzeppe Mercieca Hounsell ma kellux biss din il-porzjon raba' izda kellu ammont ta' raba' mhux hazin. Fil-mument li dahal fix-xena l-attur Johnny Mercieca Hounsell huwa jghid li hu kien jahdem flimkien ma' zijuh (John Mercieca Hounsell (fol. 227 et seq), li jigi hu missieru l-attur, din ir-raba' billi daqqa kien jahdimha hu u daqqa zijuh. Jinsisti wkoll (kif korroborat minn missieru) li sahansitra zijuh John Mercieca Hounsell kien juza l-ghodda u l-makkinarju tieghu u ta' missieru l-attur sabiex jahdem din ir-raba'. Jirrizulta lil din il-Qorti mill-assjem tal-provi li bhala xoghol fuq ir-raba' in kwistjoni f'dawn l-ahhar snin aktar kienu jiehu hsieb iz-ziju John Borg Bonnici aktar milli l-attur Johnny Mercieca Hounsell direttament ghalkemm finalment ir-rikavat kien jigi kkalkolat bejn l- attur Johnny Mercieca Hounsell u z-ziju John Borg Bonnici sabiex skont ix-xoghol u l-prodott li jkun sar fil-bosta ghelieqi jaghlqu l-kontijiet ta' bejniethom. F'dan l-ezercizzju jirrizulta li kien jidhol ukoll hu l-attur Sammy Mercieca Hounsell kif isostni l-istess xhud zijuhom John Borg Bonnici. "Illi jirrizulta wkoll mill-assjem tal-provi li ghal dak li huwa registrazzjoni tal-ghalqa in kwistjoni ai fini ta' sussidju kif ukoll affarijiet relatati bhalma huma testijiet tal-hamrija relatati mal-bexx u karti relatati mal- istess dawn kien jiehu hsiebhom l-attur Johnny Mercieca Hounsell u kollox kien Dan ikkonfermawh xhieda fl-atti bhal ma hu Dennis Borg Bonnici li xehed ghan-nom tal-'Farm Advisory Service' u li kkonferma li kien l- attur Johnny Mercieca Hounsell li hadu fuq il-post sabiex ikun jista' jinkludi fir- rapport tieghu (fol. 80) l-ghalqa in kwistjoni u x-xhud rapprezentat tal- 166 fejn ikkonferma li r- registrazzjoni tal-ghalqa dejjem kienet f'isem Johnny Mercieca Hounsell l-attur. "Illi jirrizulta li l-konvenut Ronnie Bruno originarjament dahal fix-xena ghaliex ghall-perjodu ta' ghaxar snin jew aktar huwa kien jigi mqabbad shab ir-raba' in kwistjoni ma' l-attur l-iehor Johnny Mercieca Hounsell) sabiex jahrat din l-ghalqa partikolari u dan ghaliex Ronnie Flores Martin u John Mercieca Hounsell kienu jahdmu b’dan il-mod anki bejniethom fi-rigward tal- bosta raba' li kellhom rispettivmanet. Skont l-istess konvenut Ronnie Flores Martin (li xehed permezz ta' affidavit a fol. 240 et seq) dan ma kienx isir bi hlas izda wahda tpatti ghall-ohra. L-istess attur Johnny Mercieca Hounsell ma jichadx li Ronnie Flores Martin kien spiss jitqabbad sabiex jahrat ir-raba' in kwistjoni. M'hemmx qbil fil-provi jekk kienx l-attur Johnny Mercieca Hounsell dirett li jqabbad lil Ronnie Flores Martin jew altrimenti kien zijuh John Mercieca Hounsell. Din il-Qorti jidhrilha mill-assjem tal-provi li fil-verita' kien iz-ziju John Mercieca Hounsell li kien jiftiehem ma' Ronnie Flores Martin dwar din l-ghalqa partikolari u li Johnny Mercieca Hounsell l-attur kien ihalli f'idejh. "Illi jirrizulta mill-atti li s-sidien precedenti tal-ghalqa in kwistjoni l-ahwa Madliena, Is-Swieqi kienu waslu fi ftehim mal-konvenut Ronnie Flores Martin li jbieghu lilu xi raba' (distinta minn dik tal-ispoll odjern) u dan f''Gunju, 2015. Fil- hin li kien qed isir il-kuntratt l-ahwa Galea nfurmaw lill-konvenut li kellhom bicca raba' ohra ghall-bejgh u li kienet dik in kwistjoni f'din il- kawza. Jirrizulta mill-atti li Ronnie Flores Martin gie nfurmat li din ir-raba' kienet mqabbla lil xi hadd minn tas-sigarru (li huwa l-laqam tal-attur u hutu kollha nkluz allura x-xhud John Mercieca Hounsell) u li skont dawn l-ahwa Madliena, Is-Swieqi huma nfurmawh li l-bidwi kien infurmat li l-ghalqa kienet ghall- bejgh. Mill-atti minn imkien ma jirrizulta lil din il-Qorti li Ronnie Flores Martin gie nfurmat li l-bidwi kien hareg mill-ghalqa in kwistjoni jew li kien irrinunzja ghall-qbiela in kwistjoni. Il-konvenut Ronnie Flores Martin jsostni li meta semmewlu lis-sigarru mohhu mar fuq John Mercieca Hounsell (hu l-attur) ghaliex hu kien jaf li kien jahdimha dan John Mercieca Hounsell u rraguna li ma' John Mercieca Hounsell kien ser jirranga allura pproceda sabiex jixtri r-raba' in kwistjoni permezz ta' kuntratt li jinsab esebit a fol. 163 tal-process u li jgib id-data 26 ta' Gunju, 2015 fl-atti tan-Nutar Dottor Enzo Azzopardi Spiteri. "Illi Ronnie Flores Martin l-konvenut ma jikkontestax li wara dan il-kuntratt huwa pproceda sabiex jahrat l-istess raba' u jammetti f'diversi partijiet tax-xhieda li huwa ma avza lil hadd li kien ser jaghmel hekk. Kien biss wara li qabad u harat l-ghalqa u li ghamel xi marki tal-qasma li kellem lil John Mercieca Hounsell (hu l-attur) u nfurmah li kien harat l-ghalqa ghaliex kien xtraha. Jirrizulta mill-atti li John Mercieca Hounsell malli sema' hekk nfurmah li fuq dik ir-raba' mhux lilu kellu jkellem izda lil huh l-attur Guzepp Mercieca Hounsell ghax lilu kienet imqabbla. F'dak il-mument John Mercieca Hounsell fl-atti jikkonferma li hassu obbligat jinforma lil huh l-attur atti jichad li qatt qabel dakinhar John Mercieca Hounsell nfurmah li l-ghalqa ma kinitx mqabbla lilu jew b'liema mod din kien jahdimha hu filwaqt li l- istess John Spencer isostni li huwa qatt ma dahal f'dawn id-dettalji "Illi fit-13 ta' Lulju, 2015 l-atturi pprezentaw ittra ufficcjali kontra l- konvenut sabiex jisporga l-ispoll (fol. mitlub irrisponda permezz ta' ittra ufficcjali esebita a fol. ta' Lulju, 2015 fejn irrisponda kif isegwi: ta' att pubbliku "'Permezz tal-prezenti, il-mittenti jiccara l-punt illi l-imsemmija art giet akkwistata mill-mittenti permezz liema art giet akkwistata bhala libera u franka u ghalhekk il-mittenti ma kellu l-ebda intenzjoni li jikkommetti xi spoll stante li dan kollu ghamlu animo domini, in vista tat-trasferiment li kien sar kif imsemmi. "Fit-tieni lok permezz tal-prezenti, l-imsemmi Ronnie Flores Martin flimkien ma' Angela Madliena, Is-Swieqi … jaghmlu referenza ghalhekk ghall-hlas tal-kera dovuta fuq l-imsemmija art, liema hlas ilu sa minn mindu l-hmistax (15 ta' Awwissu, tas-sena elfejn u ghaxra (2010) ma jsir u ghalhekk formalment jinterpellaw lilek Guzepp Borg Bonnici sabiex inti tirregola ruhek ahjar kif ukoll sabiex tottempra ruhek mal-obbligazzjonijiet relattivi dwar l-istess proprjeta'.' "Mill-atti jirrizulta li minn dakinhar tal-allegat spoll l-atturi ma regghux dahlu fir-raba' in kwistjoni. L-atturi jallegaw li l-allegat att ta' spoll sehh nhar it-3 ta' Lulju, 2015 (cioe' ftit jiem wara li gie ffirmat il-kuntratt ta' akkwist mill-konvenut). Il-kawza odjerna nfethet mill-atturi nhar l-24 ta' Awissu, 2015. "Principji Legali: "Illi l-elementi fil-kawza ta' spoll jirrizultaw mill-artikolu 535 (1) tal- Kodici Civili li jaqra kif isegwi: "Jekk persuna tigi, bil-vjolenza jew bil-mohbi, imnezzgha mill-pussess, ta' liema xorta jkun, jew mid-detenzjoni ta' haga mobbli jew immobbli, hija tista', fi zmien xahrejn mill-ispoll titlob, b'azzjoni kontra l-awtur ta' spoll, li terga' tigi mqieghda f' dak il-pussess jew f'dik id-detenzjoni, kif jinghad fl-Artikolu 791 tal-Kodicci ta' rganizzazzjoni u rocedura ivili." "Illi skont l-artikolu 535 tal-Kodici Civili, Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta l- azzjoni ta' spoll vjolenti ghandha bhala elementi kostituttivi taghha tliet fatturi: il-pussess (possedisse), l-att spoljattiv (spoliatum fuisse) u li dan l-att sar fi zmien xahrejn qabel ma giet intavolata l-azzjoni (infra bimestre deduxisse). "L-actio spolii hija radikata fuq l-esigenza ta' utilita' socjali, intiza sabiex tkun estiza l-protezzjoni lil kwalunkwe pussess u jigi mpedut lic-cittadin privat milli jiehu l-gustizzja f'idejh, b'dan li l-fini taghha huwa dak li jigi restawrat l-istat tal-pussess li jkun gie skonvolt jew turbat. Din l-azzjoni ghandha l-iskop li tassigura li jigi ripristinat l-ordni socjali li l-persuna li tkun vjolentement spussessata tigi qabel xejn reintegrata fil-pussess taghha: Spoliatur ante omnia restituendum. L-artikolu tal- ligi li jikkontempla din l-azzjoni huwa ta' ordni pubbliku u huwa nerenti ghall-fatt ta' min b'awtorita' privata jaghmel ghad-dannu ta' terza persuna att li, ghalkemm jista' jkollu dritt ghalih, ma jkunx jista' jezercitah minghajr l-intervent tal-Qrati.1 "Illi huwa magħruf ukoll li f'kawzi simili, l-indagini tal-Qorti ghandha tkun limitata sew. Fil-kawza fl-ismijiet Delia vs Connell (deciza mill- rim' Awla fl- 4 ta' Frar 1958) gie ritenut illi: "'L-azzjoni ta' spoll isservi biex tipprotegi l-pussess, ikun x'ikun, li jigi vjolentement jew okkultament mehud minghand il-possessur jew detentur, u gie deciz kemm-il darba li tapplika wkoll ghat-tutela tal- kwazi pussess tad-drittijiet legali, u hija nerenti ghall-fatt ta' min b'awtorita' privata jaghmel ghad-dannu ta' terza persuna att li ghalkemm jista' jkollu dritt ghalih ma jistax jezercitah minghajr intervent tal-Qorti.' "Illi fil-kawza Margherita Georgiev vs Pawla De Gaetano (deciza fit-12 ta' April 1958) jinghad illi: "'L-actio spolii hija radikata pjuttost fuq l-esigenzi ta' utilita' socjali milli fuq il-principju assolut ta' gustizzja hija eminentement intiza l- protezzjoni ta' kwalunkwe pussess u jigi mpedut lic-cittadin privat li jiehu l-ligi f'idejh; b'mod li l-fini tagħha huwa dak li jigi restawrat l-istat tal-pussess li jkun gie skonvolt jew turbat.' "'Kif kellha okkazzjoni tesprimi ruhha l-Onorabbli Qorti tal-Appell, l- indagini li trid issir hija wahda limitatissima, rigoruza u skarna u ma tinsab illi ghalhekk indaginijiet ibbazati fuq x'jghidu u ma jghidux guristi u awturi ran izi u Taljani huma għal kollox irrilevanti u napplikabbli fil-kuntest tal- ordinament guridiku taghna'(Holland vs Schiavone Cassar, Appel Civili, deciza fid-9 ta' Marzu 1992). legislazzjoni ohra u kompliet "Konformament, gie ritenut ghar-rigward tal-element tal-pussess li: "Il-pussess tal-azzjoni reintegrazzjoni huwa kwalunkwe pussess 'materiale' u 'di fatto3': "Spoll vjolent u abbusiv: tirrikjedi "'jikkonsisti fi kwalunkwe att arbitrarju li mar proprio jmur kontra l- persuna spoljata'4 "Ghalhekk pussess kwalunkwe, anki purament materjali u di fatto, anke qasir hafna u sahansitra momentanju huwa sufficjenti, basta jkun univoku u ma jkunx bazat fuq mera tolleranza.6 "Illi dwar it-terminu ta' xahrejn fil-kawza deciza mill-Onorabbli Qorti tal- Appell fl-ismijiet Trevor Peplow et vs. Veronica Schiavone deciza nhar il-11 ta' Jannar, 2013 dik il-Qorti ddikjarat kif isegwi: "'dan it-terminu ta' xahrejn huwa element, li kif gie deciz kemm-il darba, ghandu jigi pruvat mill-attur. Ir-rekwizit li l-azzjoni ta' spoll fi zmien xahrejn mill-allegat spoll huwa rekwizit ghandha ssir essenzjali li johrog mill-artikolu tal-ligi stess u l-gudikant ghandu jkun sodisfatt li dan jissussisti ndipendentement minn jekk jitqajjimx fl- eccezzjonijiet jew le.' "Il- rim' Awla tal- orti ivili (Imh. "Dan huwa terminu ta' dekadenza estintiva tal-azzjoni ta' spoll fis-sens li jekk ma jigix provat li l-azzjoni saret fi zmien xahrejn mid-data tal-att spoljattiv allura l-azzjoni ta' spoll privileggjat ma tistax treggi." f'Georgina Garzia v. Errol Shepherd et "Aktar specifikatament (21.10.2002) il- rim' Awla (Imh. h. Borg Bonnici) dwar it-terminu ta' xahrejn f'azzjoni ta' spoll qalet hekk: "'Huwa veru li dan il-punt ma giex formalment eccepit, kif normalment u guridikament wiehed kien jistenna in bazi ghal dak provdut fl-Artikolu 728 tal-Kap 12. B'danakollu 'it-terminu ta' xahrejn li fih l-attur irid jiddeduci l-pretensjoni tieghu huwa element essenzjali ta' din l-azzjoni li jehtieg li jigi konkludentement pruvat mill-attur. Prova li trid issir f'kull kaz ta' din ix- xorta imma li ssir sine qua non meta l-parti konvenuta teccepixxi bhal dan il-kaz il-preskrizzjoni taghha bid-dekors tal-perjodu estentiv ta' xahrejn'. "Mertu "Illi din il-Qorti ser tghaddi sabiex tapplika l-principju hawn fuq indikati ghall-fatti kkonstatati mill-istess Qorti fl-atti. "Illi ghal dak li huwa terminu ta' xahrejn din il-Qorti tqis li l-kaz odjern huwa pjuttost car li dan huwa sodisfatt. Jirrizulta li l-konvenut ex admissis isostni li huwa harat l-ghalqa in kwistjoni wara d-data tal- kuntratt pubbliku li permezz taghha xtara l-ghalqa. Dan il-kuntratt igib id-data tas-26 ta' Gunju, 2015 (fol. Il-kawza odjerna giet intavolata mill-atturi nhar l-24 ta' Awwissu, 2015 cioe' entro xahrejn mill-kuntratt stess. Jirrizulta ghalhekk li la darba l-konvenut harat l- ghalqa wara l-kuntratt, anki li kieku ghamel dan dakinhar stess tal- kuntratt, il-kawza certament infethet fit-terminu tax-xahrejn impost mil- ligi b'dana li dan ir-rekwizit huwa sodisfatt. "Illi dwar l-element spoliatum fuisse u cioe' l-att spoljattiv dan huwa ammess mill-istess konvenut li jammetti (kif anki ghamel fl-ittra ufficcjali tieghu datata 20 ta' Lulju, 2015) li huwa harat l-ghalqa in kwistjoni ghaliex akkwistha permezz ta' kuntratt, skont hu libera u franka, u allura skont hu kien qed jezercita biss id-dritt tieghu bhala sid li jahrat l-ghalqa. L-istess konvenut ammetta ma' John Mercieca Hounsell (hu l- attur) li kien hu li harat l-ghalqa in kwistjoni. Jirrizulta ghalhekk lil din il- Qorti li anki l-element tal-att spoljattiv huwa sodisfatt. "Illi jonqos ghalhekk li din il-Qorti tikkunsidra jekk it-tielet element cioe' dak tal-possedisse hux sodisfatt da parti tal-atturi. Dwar dan il-punt il- konvenut isostni l-ittra ufficcjali li huwa ma kellux l-animu li jikkommetti spoll ghax kien minghalih li xtara l-ghalqa libera u franka. Din il-Qorti izda tirrileva li l-animu ta' min jikkommetti l-ispoll mhux wiehed mir- rekwiziti ta' spoll. In oltre din il-Qorti ma temminx il-verzjoni tal- konvenut li ma kienx jaf li l-ghalqa kienet mqabbla lill-attur u dan ghar- raguni li fl-istess nifs li fl-ittra ufficcjali responsiva tieghu datata 20 ta' Lulju, 2015 jirribatti l-ispoll minhabba l-animu, fil-paragarafu ta' wara jammetti lill-attur Guzepp Mercieca Hounsell u jinterpellah sahansitra sabiex jirregola ruhu dwar l-obbligi tieghu. In oltre, huwa car li fejn fl-istess ittra ufficcjali l-konvenut sostna li ma kellux l-animu ghaliex minghalih li huwa xtara libera u franka, evidentement mill-atti dan mhux minnu ghaliex hu stess jammetti li sa fejn jaf hu, fil-mument li sar il-kuntratt, l-ghalqa kienet f'idejn John Mercieca Hounsell (hu l-attur) maghruf bhala s-sigarru, allura fi kwalunkwe kaz meta fil-kuntratt gie dikjarat li l-ghalqa kienet qed tinbiegh libera u franka l-konvenut kien jaf li dan ma kienx minnu. Altru, li l-konvenut Dan kollu jimpingi fuq il-kredibilita' tax-xhieda u l- verzjonijiet moghtija mill-konvenut f'dawn l-atti u jwassal lill-Qorti sabiex tiddubita ferm id-dikjarazzjoni tal-konvenut Ronnie Flores Martin fejn qal li ma kienx jaf li l-ghalqa in kwistjoni kienet imqabbla lill-attur "Illi izda sabiex tara jekk hux sodisfatt l-element tal-pussess jew mera detenzjoni, l-analizi li trid taghmel din il-Qorti hija jekk fil-mument tal- att spoljattiv l-atturi kellhomx il-pussess jew mera detenzjoni li trid il- ligi tal-ghalqa in kwistjoni. Jirrizulta lil din il-Qorti li l-attur Guzepp Mercieca Hounsell kienu ilu effettivament ma jahdem hu personalment l-ghalqa minhabba l-eta' ghalkemm sas-sena 2009 (ara rcevuta a fol. ghadu jhallas il-qbiela f'ismu. pussess tieghu tal-ghalqa in kwistjoni billi awtorizza lil uliedu fosthom l-ghalqa hija mqabbla lill-attur Johnny Mercieca Hounsell jiehdu huma l-kontroll tal-ghalqa in kwistjoni u jahdmuha huma. L-istess Guzepp Mercieca Hounsell jikkonferma wkoll fix- xhieda tieghu li hu kien jaf li wliedu kienu jahdmu l-bosta raba' f'idejhom anki bl-ghajnuna ta' huh John Mercieca Hounsell li kien anki juza l- ghodda tal-istess Guzepp Mercieca Hounsell fosthom il-mutur tal-hart sabiex jahdem l-istess. Ma jirrizultax lil din il-Qorti li s-sitwazzjoni ta' Guzepp Mercieca Hounsell inbidlet sa dakinhar li Ronnie Flores Martin qabad u dahal jahrat ir- raba' in kwistjoni b'dan li tqis li sa dakinhar Guzepp Mercieca Hounsell kellu pussess fuq l-ghalqa in kwistjoni kif deskritt minn din l-istess Qorti f'dan il-paragrafu. Dan il-pussess gie lez billi minn dakinhar il-persuni delegati mill-attur sabiex jahdmu l-ghalqa f'ismu cioe' l-attur l-iehor Johnny Mercieca Hounsell u ibnu Sammy Mercieca Hounsell ma baqghux f'posizzjoni li jaghmlu dan konsegwenza tal-agir ta' Ronnie Flores Martin. "Illi min-naha l-ohra l-attur Johnny Mercieca Hounsell fil-mument li huwa gie delegat minn missieru sabiex jiehu f'idejh l-ghalqa in kwistjoni jirrizulta lil din il-Qorti li dejjem ha hsieb li jirregistra l-istess ghalqa f'ismu ai fini ta' sussidju u kien ukoll xi kultant jahdem ir-raba' hu stess sakemm ma jkunx ftiehem ma' zijuh John Mercieca Hounsell li jahdimha hu (kif kienet prassi bejniethom). Tul is-snin kien dejjem l-attur Johnny Mercieca Hounsell li ha hsieb li jsiru l-inkartamenti kollha neccessarji relatati mal-ghalqa in kwistjoni nkluz ghal dak li huwa registrazzjoni ai fini ta' bexx u wkoll rapporti fuq l-istess ghalqa fejn jirrizulta li kien imur hu personalment mal-persuni nkarigati fuq il-post sabiex jittiehdu 'samples' u tingabar l- informazzjoni minn fuq il-post. Finalment jirrizulta lil din il-Qorti li Johnny Mercieca Hounsell kien partecipi flimkien ma' huh Sammy Mercieca Hounsell u zijuh John Mercieca Hounsell fil-kalkolu u qsim ta' profitti mill-ghelieqi li kienu jinhadmu bejniethom inkluz din l-ghalqa li finalment, ex admissis, ix- xhud John Mercieca Hounsell jammetti li din ma kinitx tieghu izda ta' huh tant li mar jigri ghand l-attur Guzepp Mercieca Hounsell fil-mument li gie nfurmat li l- konvenut Ronnie Flores Martin kien haratha ghax ippretenda li seta' jaghmel hekk ghaliex xtraha. B'dan il-mod din il-Qorti tqis ukoll li l-attur Johnny Mercieca Hounsell kellu pussess fuq l-ghalqa in kwistjoni tant li wara li din giet mahruta mill-konvenut huwa ma setghax jibqa' jezercita l-atti kif hawn fuq deskritti ghaliex pendenti l-kawza huwa hass li wara l- azzjoni tal-konvenut ma setax imur aktar f'din ir-raba' u ma hadimx aktar ir-raba' in kwistjoni. Il-Qorti ghalhekk tqis li anki l-attur Johnny Mercieca Hounsell jissodisfa l-kriterju tal-pussess. "Finalment, dwar it-talba sabiex jigi spurgat l-ispoll jirrizulta lil din il- Qorti li dak li ghamel Ronnie Flores Martin kien li harat l-ghalqa in kwistjoni u li ghamel xi qsami sa fejn dehrlu li tasal ir-raba' in kwistjoni, liema qsami ma kienux hemm qabel dakinhar. Jirrizulta mill-atti (b'mod partikolari x-xhieda ta' Johnny Mercieca Hounsell) li ma hemm xejn li jwaqqaf li wiehed jaccedi liberament ghal fuq ir-raba' in kwistjoni. Ghalhekk sabiex ikun jista’ jigi spurgat l-ispoll jehtieg biss li r-raba’ in kwistjoni tigi rilaxxata lill-atturi u jitnehhew il-qsami li saru mill-konvenut stante li l-hart tal-ghalqa wahdu mhux att li b’xi mod jista’ jigi spurgat. "Decizjoni "Ghaldaqstant ghar-ragunijiet suesposti, din il- orti taqta' u tiddeciedi din il-kawza billi filwaqt li tichad l-eccezzjonijiet kollha tal-konvenut, tilqa' t-talbiet attrici kif isegwi: "(i) Tiddikjara li l-konvenut Ronnie Flores Martin ikkommetta spoll vjolenti u klandestin ghad-dannu tar-rikorrenti meta fil-gurnata tat-tlieta (3) ta' Lulju 2015 jew fil-jiem precedenti ghal din id-data l-konvenut harat l- ghalqa maghrufa bhala "Ta' Boroz" fil-limiti ta' Kercem, Ghawdex tal- kejl ta' cirka elf mija u erbgha u ghoxrin metri kwadri (1,124 m.k.) u b'hekk il-konvenut fixkel il-pussess li l-atturi kienu jgawdu fuq l- imsemmija raba'; "(ii) Tikkundanna lill-konvenut sabiex fi zmien ghoxrin jum jirrintegra lill-atturi fil-pussess pien tar-raba' maghrufa bhala "Ta' Boroz" fil-limiti ta' Ħal Qormi, Ghawdex tal-kejl ta' cirka elf mija u erbgha u ghoxrin metri kwadri (1,124m.k.) inkluz billi jitnehhew kwalunkwe marki ta' qsim maghmula mill-konvenut; "(iii) Fin-nuqqas illi l-konvenut jirrilaxxa tali pussess lill-atturi entro t- terminu ta' ghoxrin jum stabbilit mill-Qorti, tawtorizza lill-istess atturi sabiex huma jiehdu pussess mill-gdid tal-imsemmija raba' hekk kif jiskadi tali terminu prefiss u jekk hemm bzonn inehhu l-marki tal- qasma maghmula mill-konvenut. "Bl-ispejjez kollha kif mitluba kontra l-konvenut". Rikors tal-appell tal-konvenut Ronnie Flores Martin (19.12.2016) Il-konvenut ħass ruħu aggravat bid-deċiżjoni tal-ewwel Qorti u għalhekk interpona dan l-appell minnha. L-aggravju tiegħu bażikament huwa wieħed: li l-attur Ġużepp Mercieca Hounsell u ibnu Johnny Mercieca Hounsell ma kellhomx il-pussess effettiv tal-art in kwistjoni u li għaldaqstant, fin-nuqqas ta' element wieħed mit-tlieta kostituttivi għall-fini tal-actio spolii, l-azzjoni odjerna ma kellhiex tirnexxi. Il-konvenut isostni li ma ġiex pruvat li l-atturi kellhom il-pussess effettiv tar-raba u dan peress li r-raba ma kienx qed jinħadem minnhom. Jargumenta illi r-reġistrazzjoni tal-art fuq isem l-attur (Johnny Mercieca Hounsell) mhux prova ta' pussess għaliex kif xehed Arthur Viacava (uffiċjal fil-Front Office Paying Agency (F A)), kwalunkwe persuna jista' jirreġistra r- raba għaliex sakemm ma jkunx hemm reġistrazzjoni kunfliġġenti, l- applikazzjoni tiġi rreġistrata. Iżid li invece l-pussess tar-raba in kwistjoni kien f'idejh (il-konvenut), għaliex hu kien jaħdmu, anke xi drabi flimkien ma' John Mercieca Hounsell (li jiġi ħu l-attur Ġużepp Mercieca Hounsell). Ikompli jgħid li l- aħwa Madliena, Is-Swieqi, l-proprjetarji tal-art, kienu offrew li jbiegħu lill-atturi appellati l-art in kwistjoni u li dawn ma kellhomx interess jakkwistawh, u li minn dakinhar 'il quddiem l-aħwa Madliena, Is-Swieqi ma aċċettawx aktar ħlas ta' qbiela mingħand l-atturi, kif lanqas l-atturi ma ħallsu aktar qbiela. Ikompli jgħid li in vista ta' dawn iċ-ċirkostanzi, l-aħwa Madliena, Is-Swieqi fleur-de-lys, birkirkara illi tali raba seta' jinbiegħ liberament. Risposta tal-appell tal-atturi appellati (11.01.2017) L-atturi appellati wieġbu biex jgħidu li s-sentenza appellata hija ġusta u timmerita konferma u li għalhekk l-appell tal-konvenut appellant huwa kompletament infondat fil-fatt u fid-dritt u għandu jiġi riġettat bl- ispejjeż. Huma jsostnu li kuntrarjament għal dak argumentat mill-konvenut appellant, l-element tal-pussess tagħhom fuq l-art in kwistjoni jirriżulta ampjament pruvat mis-seġwenti fatturi. Fl-ewwel lok jaċċennaw għall-fatt li l-art kienet u għadha imqabbla għand Ġużepp Mercieca Hounsell, u jirreferu għal riċevuta li kienu esebew f'dan ir-rigward. Jispjegaw li kienet prassi li Ġużepp Mercieca Hounsell iħallas il-qbiela ta' diversi snin f'daqqa u li l-aħwa Madliena, Is-Swieqi qatt ma sabu diffikulta`. Jispjegaw ukoll illi għalkemm mill-2000 'il quddiem Il-Mosta ma baqax jaħdem l-art minħabba raġunijiet ta' saħħa, din bdiet tinħadem mill-attur l-ieħor, Johnny Mercieca Hounsell, iżda r-riċevuta tal-qbiela xorta baqgħet toħroġ fuq isem Ġużepp Mercieca Hounsell. Jargumentaw illi tali dritt ta' qbiela qatt ma ġie tterminat mill-aħwa Madliena, Is-Swieqi. Jippreċiżaw illi għalkemm Johnny Mercieca Hounsell ġieli talab l-għajnuna ta' zijuh John Mercieca Hounsell sabiex jaħdem ir-raba, qatt ma kien il-każ li huwa għadda l-kontroll assolut tar-raba lil zijuh. Jagħmlu wkoll riferenza għax- xhieda ta' Sammy Mercieca Hounsell fejn qal li l-flus li kienu jinqalgħu minn din l- art kienu jinqasmu bejn John Mercieca Hounsell u Johnny Mercieca Hounsell. Jirrilevaw li l- attur Johnny Mercieca Hounsell irreġistra l-art fuq ismu fl-2004 u li kull sena baqa' jġedded tali reġistrazzjoni. Jippreċiżaw illi minkejja li r-reġistrazzjoni per se mhix prova ta' pussess, il-kuntatt li żamm Johnny Mercieca Hounsell mad- Dipartiment huwa indikattiv li kellu forma ta' kontroll fuq dan ir-raba. Jagħmlu riferenza wkoll għax-xhieda (impjegat mal-Farm Advisory Service Consortium, konsorzju li jiċċekkja r-raba għall-fini ta' cross compliance) fejn qal li Johnny Mercieca Hounsell kien talab lill-Farm Advisory Service Consortium biex isir l-eżerċizzju ta' cross compliance għall-fini sabiex jieħu l-fondi mill-Unjoni Ewropea. Jaċċennaw senjatament għal dik il-parti tax-xhieda ta' Denis Borg Bonnici fejn qal li meta kien mar fuq il-post fl-2013 biex jagħmel spezzjoni kien akkumpanjat minn Johnny Mercieca Hounsell u li kien miegħu li kien jikkomunika u jagħti l-pariri bħala bidwi responsabbli għall-art. Iżidu jgħidu li l-attur appellat Johnny Mercieca Hounsell fuq bażi regolari kien jieħu ħsieb jissottometti l-pjan ta' fertilizzazzjoni għar-raba kif ukoll jindika l-użu li huwa jkun ser jagħmel minn kull biċċa għal dik is-sena Jgħidu li fix-xhieda tiegħu Johnny Mercieca Hounsell spjega li kien jissottometti samples tal-ħamrija biex jiġu ttestjati sabiex ikun assigurat li ma jkunx qed jintefa' fertilizzant żejjed kif kien obbligat jagħmel bil-liġi. Inoltre jirrilevaw ukoll Ii meta Ronnie Flores Martin qal lil John Mercieca Hounsell li kien ħarat l-għalqa, huwa mar dritt jgħid lil ħuh, l-attur Ġużepp Mercieca Hounsell u dan ikompli jikkonferma kemm John Mercieca Hounsell kien konxju li l-art fl- aħħar mill-aħħar tgħajjat lil ħuh Ġużepp Mercieca Hounsell, u li kien proprju l-attur Ġużepp Mercieca Hounsell li kellu drittijiet fuq l-għalqa flimkien ma' ibnu l-attur l- ieħor, Johnny. Barra minn hekk, John Mercieca Hounsell xehed li kien informa lil ħuh li Ronnie kien qallu li ħarat l-għalqa "għax l-għalqa kienet f'idejhom u lili Johnny kien qabbadni naħratha". Sfond kronoloġiku Dan il-każ jirrigwarda biċċa art bil-kejl ta' cirka tomna (3720mk) magħrufa bħala "Tal-Boroż" fil-limiti ta' Kerċem (Għawdex) li hija indikata fuq ir-ritratt mill-ajru Dok JS17 bħala dik b'forma triangolari L-art in kwistjoni kien ilha s-snin imqabbla lill-attur Ġużepp Xiberras mingħand il-familja Galea. L-aħħar riċevuta tal-ħlas tal-qbiela hija datata 6 ta' Marzu 20099 u fuqha hemm indikat li Ġużepp Madliena, Is-Swieqi ħallas lill-"aħwa Galea" s-somma ta' €19.00 rappreżentanti qbiela għal numru ta' snin fir-rigward tar-raba "Tal-Boroż". Ġie spjegat fuq l-istess riċevuta li s-snin li għalihom kienet qed titħallas il-qbiela huma mill-2003 sal-15 ta' Awwissu 2010 it-tnejn inklużi. Ir-riċevuta ġiet iffirmata minn Emanuel Madliena, Is-Swieqi li jiġi r-raġel ta' Angela Madliena, Is-Swieqi (xebba Madliena, Is-Swieqi). Fis-26 ta' Ġunju 2015, Maria u Angela aħwa Madliena, Is-Swieqi (miżżewġin 7 Dok JS1, fol 24 8 Fl-affidavit tiegħu l-attur Johnny Mercieca Hounsell jgħid li l-art in kwistjoni hija dik bordurata bl-inka blu, pero` peress dan id-dokument huwa fotokopja, din il-qorti qed tifhem li hija l-art li qed jirreferi għaliha hija dik bordurata bl-inka skura. ukoll Galea it-tnejn li huma) biegħu lil Ronnie u Joyce konjuġi Flores Martin, u lil Kenneth u Rosemarie konjuġi Garzia fi kwoti indaqs, żewġ porżjonijiet raba: waħda minnhom kienet proprju l-art mertu tal-kawża (indikata fuq il-kuntratt bil-kejl ta' cirka 4387mk). L-atturi jilmentaw illi nhar it-3 ta' Lulju 2015, jew fil-jumejn preċedenti għal din id-data, ġew imfixkla fil-pussess li għandhom fuq din l-art meta l-konvenut Ronnie Flores Martin daħal fl-imsemmija art u ħaratha. Fl-10 ta' Lulju 2015 l-atturi Ġużepp u Johnny Mercieca Hounsell għamlu kwerela10 kontra Ronnie Flores Martin fejn talbu lill-ispettur tall-Għassa tal- Pulizija tar-Rabat (Għawdex) jipproċedi kriminalment kontra l-istess Ronnie Flores Martin talli fixkilhom fil-pussess tal-għalqa in kwistjoni meta daħal fiha u ħaratha bil-ħsieb li jeżerċita xi jedd li jippretendi li għandu, u dan bi ksur tal-Artikolu 85(1) tal-Kodiċi Kriminali. ta' Lulju 2015 l-atturi Ġużepp u Johnny Mercieca Hounsell ippreżentaw ittra uffiċjali (491/2015)11 kontra l-konvenut Ronnie Flores Martin, fejn infurmawh illi l-għalqa in kwistjoni, li kien għadu kemm ħarat, kienet fil-pussess tagħhom u mqabbla għandhom u għalhekk interpellawh jivvaka minnha u jreġġa' kollox lura għall-istat pristinu tiegħu. 10 Kwerela datata 10.07.2015 (Dok JS3), fol 36 11 Ittra Uffiċjali 491/2015, fol 43 (Għawdex). Jidher li proprju f'dak iż-żmien Ġużepp Mercieca Hounsell mar għand l- aħwa Madliena, Is-Swieqi biex iħallas il-qbiela dovuta mill-15 ta' Awwissu 2010, iżda l-qbiela ġiet rifjutata. Għaldaqstant fil-15 ta' Lulju 2015 huwa ppreżenta ċedola ta' depożitu12 kontra Emanuel Madliena, Is-Swieqi fil-Qorti tal-Maġistrati Għall-ittra uffiċjali tal-atturi, il-konvenut irrisponda permezz ta' ittra uffiċjali oħra (508/2015)13 datata 20 ta' Lulju 2015 fejn fl-ewwel lok infurmahom illi l-art kienet ġiet akkwistata minnu bħala libera u franka, u li għalhekk dak li għamel m'għamlux bl-intenzjoni li jikkommetti spoll, u fit-tieni lok, huwa flimkien ma' Angela Madliena, Is-Swieqi (waħda mis-sidien preċedenti) għamlu riferenza għall-fatt li l-qbiela kienet ilha ma titħallas mill-15 ta' Awwissu 2010 u għalhekk formalment interpellaw lil Ġużepp jirregola ruħu aħjar u ruħu mal- obbligazzjonijiet relattivi tiegħu dwar l-art in kwistjoni. Fl-24 ta' Awwissu 2015 l-atturi fetħu din il-kawża ta' spoll kontra l- konvenut, liema kawża ġiet deċiża favur tagħhom fid-29 ta' Novembru 12 edola ta' Depożitu, fol 45 13 Ittra Uffiċjali 509/2015, fol 47 Provi dwar l-element tal-pussess Il-konvenut appellant fir-rikors tal-appell tiegħu jilmenta li l-ewwel Qorti għamlet apprezzament ħażin tal-provi meta kkonkludiet li t-tlett elementi kostituttivi ta' spoll ġew sodisfatti. Huwa invece jsostni li l- element tal-"possedisse" ma jirriżultax. Din il-qorti hija ggwidata bil-principju, ormai ben assodat, li bħala qorti ta' reviżjoni bħala regola m'għandhiex tiddisturba d-diskrezzjoni eżercitata mill-ewwel Qorti fl-apprezzament li hija tkun għamlet tal-provi miġbura minnha stess. Din il-qorti normalment tkun inklinata li tiddisturba l-apprezzament tal-fatti li tkun għamlet l-ewwel Qorti jekk hija tkun sodisfatta li huwa b'dan il-mod biss li tkun tista' tikkorreġi inġustizzja manifesta. Hija għalhekk qegħda tifli bir-reqqa l-provi miġbura sabiex tara jekk hija tikkondividix il-konklużjonijet li waslet għalihom l-ewwel Qorti jew jekk invece jirriżultalhiex li għandu raġun il- L-attur Ġużepp Mercieca Hounsell fl-affidavit tiegħu14 xehed illi l-art in kwistjoni ilha mqabbla għandu għal snin twal mingħand il-familja Galea. Spjega li kien jaħdimha hu, iżda għall-ħabta tas-sena 2000 minħabba raġunijiet ta' saħħa ma baqax jaħdimha u għalhekk beda jaħdimha ibnu, l-attur l-ieħor Johnny Mercieca Hounsell, flimkien ma' zijuh John Mercieca Hounsell (li jiġi ħu 14 Affidavit ta' Ġużepp Xiberras, fol 38 l-attur Ġużepp Xiberras). Qal li madanakollu l-qbiela għadha fuq ismu u l-aħħar li ħallas lis-sidien (familja Madliena, Is-Swieqi) kien proprju fl-2010.15 Spjega li għaż-żmien li għamel l-affidavit (cioe` fl-2015) kien bagħat lil ibnu Sammy iħallas il-qbiela lil ta' Madliena, Is-Swieqi iżda din ma ġietx aċċettata u għalhekk iddepożita l-qbiela l-Qorti. Kontro-eżaminat16 qal li wara li marad kien għadda r-raba li kellu (inkluż l-art in kwistjoni) lil uliedu Johnny Mercieca Hounsell u Sammy Mercieca Hounsell. Ikkonferma li kien jaħdem fir-raba in kwistjoni ħuh John Mercieca Hounsell. Mistoqsi dwar kif kienu jaqsmu l-wiċċ tar-raba, qal li ma jafx x'kienu jħawdu bejniethom. L-attur l-ieħor Johnny Mercieca Hounsell fl-affidavit tiegħu17 ikkonferma li fl- 2000 beda jieħu ħsieb ir-raba wara li missieru ma setax ikompli jaħdimha minħabba saħħtu. Spjega li llum il-ġurnata hija reġistrata fuq jidħlu karti għad- Dipartiment jieħu ħsieb kollox hu. Qal li fl-2013 kien qabbad lill-Farm Advisory Service Consortium sabiex jagħmlu rapport fuq l-għelieqi li għandu f'idejh (fosthom l-art in kwistjoni).18 al li kien mar ċertu Denis Borg Bonnici biex jgħidlu x'kellu jirranġa sabiex ikun eliġibbli sabiex jieħu xi flus mill-Unjoni Ewropea. 15 Skont ir-riċevuta Dok A kien mar ħallas f' Marzu 2009 (għas-snin 2003 sal-2010) 16 Kontro-eżami tal-attur Ġużepp Mercieca Hounsell, 19.02.2016, fol 108 17 Affidavit ta' Johnny Mercieca Hounsell, fol 21 18 Dok JS2, fol 26 et seq Kompla jgħid li fejn jidħol xogħol tar-raba hu u zijuh John Mercieca Hounsell jgħinu lil xulxin, u jisselfu muturi tar-raba mingħand xulxin. Fir-rigward tal-art in kwistjoni qal li fil-fatt ma kienx jaħdimha waħdu iżda kien jgħinu zijuh, u f'okkażjonijiet anke ħuh Sammy Mercieca Hounsell. " ejn jidħol xogħol tal-ħart tal-għalqa in kwistjoni, dan normalment kien jieħu ħsiebu z-ziju tiegħi John Mercieca Hounsell. Iz-ziju normalment kien iqabbad lil Ronnie biex jaħrathielu u cioe` l-persuna li kontra tagħha jiena u missieri għamilna l-kawża. Ngħid li Ronnie kien jaf li l-għalqa qegħda f'idejja ghax fil-fatt meta kien ikun ġej biex jaħratha ġieli kien isaqsini liema parti tal-għalqa kien hemm bżonn li jaħrat. Meta kien iz-ziju hemm okkażjonijiet saħansitra kien qabbad lill-istess Ronnie Flores Martin biex iġibilna bowser għat-tisqija ta' dan it-tadam. It-tadam imbagħad kien inqata' minnu u dak li qlajna mill-bejgħ konna qsamnih jiena u z-ziju. Għalhekk nispjega li Ronnie kien żgur jaf li l-għalqa qegħda f'idejna". l-għalqa għamilniha Qal li meta l-konvenut Ronnie fil-bidu ta' Lulju 2015 daħal u ħarat l-għalqa minn jeddu, kien iz-ziju tiegħu John Mercieca Hounsell li kien mar jinformah. Huwa pront kien mar jittawwal u effettivament raha maħruta u li barra minn hekk sab ukoll qsami19 jifirdu l-għalqa in kwistjoni mill- kumplament tal-art li hija wkoll imqabbla għandhom. Enfasizza li fir- rigward ta' dan it-tiħrit partikolari li sar fil-bidu ta' Lulju 2015: "...la jiena u lanqas iz-ziju John Borg Bonnici ma konna qabbadna lil Ronnie biex jaħrat din l-għalqa". Fix-xhieda tiegħu tal-24 ta' Frar 201620 qal li hu jieħu ħsieb jieħu s-samples mill-għelieqi (inkluż ir-raba in kwistjoni) sabiex isiru t-testijiet 19 Skont Johnny Mercieca Hounsell l-imsemmija qsami li jifirdu l-art in kwistjoni mill-bqija tar-raba huma indikati fuq ir-ritratt mill-ajru, Dok JS1, fol 24 (forma triangolari) 20 Agius Bondin ta' Johnny Mercieca Hounsell, 24.02.2016, fol 143 et seq biex ikun magħruf x'tip ta' fertilizer għandha bżonn kull biċċa art. Fir-rigward tar-raba in kwistjoni qal li tul iż-żmien huwa ħadmu waħdu xi sitt darbiet. al li ġieli mar zijuh John Mercieca Hounsell waħdu u ġieli mar hu miegħu biex jaħartu r-raba in kwistjoni. Fir-rigward ta' flus qal li dawn kienu jinqasmu skont il-wiċċ li jkun hemm. jirranġa ma' ħuh Sammy Mercieca Hounsell u dan imbagħad jgħaddi l-flus lilu Żied jgħid li meta zijuh kien jaħdem ir-raba kien iqabbad lill- Enfasizza li kull meta Ronnie Flores Martin ħadem fl- art in kwistjoni dan dejjem kien għaliex kien imqabbad minn John Sammy Mercieca Hounsell (bin l-attur Ġużepp Mercieca Hounsell u ħu l-attur Johnny Mercieca Hounsell) fl-affidavit tiegħu21 qal li dejjem jiftakar l-għalqa in kwistjoni f'idejn missieru Ġużepp Mercieca Hounsell u li meta ma baqax jaħdimha, beda jaħdimha ħuh Johnny Mercieca Hounsell peress li f'dak iż-żmien beda jaħdem ta' bidwi full-time. al li ġieli kien hemm okkażjonijiet fejn hu tah daqqa t'id. Kompla jgħid li zijuhom John Mercieca Hounsell kien ukoll jgħin lil ħuh Johnny Mercieca Hounsell fix-xogħol ta' din ir-raba u qal li l-qliegħ li kien isir mill-bejgħ taż- żergħa jew xi prodott ieħor f'din l-għalqa kien jinqasam bejnu u bejn 21 Affidavit ta' Sammy Mercieca Hounsell, fol 39 "Fil-fatt mhux l-ewwel darba li jekk iz-ziju John Mercieca Hounsell jiġbor il-flus tal-wi jgħaddi sehem ħija minn dawn il-flus lili biex jiena nieħu ħsieb ngħaddihom lil ħija". John Mercieca Hounsell (ħu l-attur Ġużepp Mercieca Hounsell u ż-żiju tal-attur Johnny Mercieca Hounsell) fl-affidavit tiegħu22 xehed illi ilu midħla tal-art in kwistjoni mis- Spjega li Johnny Mercieca Hounsell kien qallu biex jaħdem dan ir- raba għaliex hu ma kienx għadu jaħdmu u ma kienx interessat li jaħdmu Bħala ħlas fir-rigward qal li kien saqsa lil Johnny Mercieca Hounsell x'għandu jagħtih u dan kien qallu biex dwar ħlas ikellem lil ħuh Sammy Mercieca Hounsell. al li kienu baqgħu li hu (John) jagħtih ix-xogħol (fix-xhieda tiegħu jiċċara li x-"xogħol" kien fir-rigward ta' artijiet oħra) u mill-flus li kellu jieħu hu (John Mercieca Hounsell) Sammy Mercieca Hounsell kien jaqtagħlu dak li kellu jagħti lil Johnny Mercieca Hounsell. Qal li hu mhux l-ewwel darba li kien iqabbad lill-konvenut Ronnie Flores Martin biex jaħdem dan ir-raba. Qal li fil-fatt mhux dan ir-raba biss jaħdmu flimkien imma anke raba ieħor. Spjega li daqqa kien jaħrat jew jagħżaq hu, u daqqa kien imur il-konvenut. li xtara l-art kien informa lil ħuh l-attur Ġużepp Mercieca Hounsell. Kontro-eżaminat23 ikkonferma li fir-rigward tal-għalqa in kwistjoni Johnny Mercieca Hounsell kien qallu li kellu jħallas lil Sammy Mercieca Hounsell u l-ftehim 22 Affidavit ta' John Mercieca Hounsell, fol 107 23 Kontro-eżami ta' John Mercieca Hounsell tal-15.06.2016, fol 227 et seq kien li minn dak li kellu jieħu tal-wiċċ (mhux tar-raba in kwistjoni, imma minn raba ieħor) kien jaqtagħlu dak li kellu jagħtih tar-raba in kwistjoni. al li ma jafx kemm kien jeħodlu imma kien jaqtagħlu dak dovut lil Johnny Mercieca Hounsell mill-kont. "Għax imbagħad kont nagħtih ix-xogħol minn ġol-għalqa, minn band' oħra, u x'ħin konna naqtgħu il-kont, kien jaqtagħhomli". Ippreċiża li fir-rigward tal-għalqa in kwistjoni hu kien iħallas tant it- tomna imma dak li kien idaħħal taż-żergħa kien iżommhom hu. fix-xhieda tiegħu tat-3 ta' Diċembru 201524 ikkonferma li l-art in kwistjoni hija rreġistrata fuq isem l-attur Johnny Mercieca Hounsell. Mistoqsi jekk min imur jirreġistra r-raba jġibx xi konferma ta' titolu, wieġeb: "Dan jiġi jirreġistra r-raba, u jgħid illi qed jaħdem ir-raba. Aħna ma nidħlux f'kwistjonijiet ta' ownership. Aħna sempli iment jiġi għandna, jirreġistraw ir-raba, għas-sussidju". Mistoqsi x'verifiki tagħmel il-F A biex jiġi stabbilit li r-raba qed jinħadem, wieġeb li l-persuna tmur kull sena u tiddikjara li qed taħdem Apparti dan ippreżenta ritratt meħud bis-sistema tas-satellita (Dok AB4)25 u spjega li dan ittieħed għall-ħabta ta' Mejju/Ġunju tas-sena Qal li r-ritratt juri li r-raba kien jinħadem. "Aktarx li hu żergħa għax jidher abjad". 24 Xiehda ta' Arthur Viacava 03.12.2015, fol 70 et seq 25 Dok AB4, fol 84 Fix-xhieda tiegħu tal-20 ta' April 201626 qal li fl-2012 kienet saret site inspection fuq l-art in kwistjoni u kien irriżulta li kienet maħduma.27 Consortium) fix-xhieda tiegħu tat-3 ta' Diċembru 201528 spjega li l- bdiewa li jirrikorru għand dan il-konsorzju jagħmlu dan sabiex l-għelieqi tagħhom jiġu ċċekkjati għal finijiet ta' "cross compliance", bil-għan li jkunu jistgħu jieħdu fondi mill-Unjoni Ewropea. Spjega li huma min- naħa tal-konsorzju jiċċekkjaw l-għelieqi tal-bdiewa sabiex jaraw jekk jikkonformawx mar-regolamenti nuqqasijiet jindikawhom lill-bidwi. Fil-każ tal-art in kwistjoni, qal li meta kien mar jiċċekkjaha (f'Awwissu 2013) kien akkumpanjat mill-attur Johnny Mercieca Hounsell u kien hu li indikalu r-raba. Angela Madliena, Is-Swieqi (nee` Madliena, Is-Swieqi) fix-xhieda tagħha tas-16 ta' ttubru 201529 ikkonfermat illi l-għalqa in kwistjoni kienet imqabbla mill-familja tagħha lill-attur Ġużepp Mercieca Hounsell għal żmien twil. Xehdet illi dejjem kien idum ma jħallashom il-qbiela tal-art imbagħad kien jagħmel pagament f'daqqa. Qalet li l-aħħar li kien ħallas il-qbiela kien fl- 201030, u kienet infurmatu li l-art kienet għall-bejgħ. Kompliet tgħid li minn dak iż-żmien 26 Xiehda ta' Arthur Viacava 20.04.2016, fol 166 et seq 27 Ritratt ABA2, fol 178 28 Xiehda ta' Denis Borg Bonnici 03.12.2015, fol 86 et seq 29 Xiehda ta' Angela Madliena, Is-Swieqi 16.10.2015, fol 55 et seq 30 Skont ir-riċevuta Dok A kien mar ħallas f' Marzu 2009 (għas-snin 2003 sal-2010) qbiela. ma marx iħallas qbiela mbagħad meta mar fl-2015 kienet laħqet biegħetha u ma kellhiex aktax x'taqsam magħha u allura ma aċċettatx il- Emanuel Madliena, Is-Swieqi (ir-raġel ta' Angela Madliena, Is-Swieqi nee Madliena, Is-Swieqi) fix-xhieda tiegħu tas-16 ta' ttubru 201531 ikkonferma li l-art in kwistjoni hija tal- familja ta' martu Angela Madliena, Is-Swieqi. Muri l-aħħar riċevuta tal-qbiela li ħallas Ġużepp Mercieca Hounsell (dik datata 6 ta' Marzu 2009) ikkonferma li kien proprju hu li għamilha u ffirmaha. Ikkonferma wkoll li dik kienet l-aħħar riċevuta għaliex xehed li qatt ma reġgħet tħallset qbiela minn dakinhar, imbagħad l-art inbiegħet. Il-konvenut Ronnie Flores Martin fl-affidavit tiegħu32 qal li ilu midħla tar- raba in kwistjoni mill-2006 meta sar midħla ta' John Mercieca Hounsell (ħu l-attur Ġużeppi Mercieca Hounsell). Spjega li hu u John Borg Bonnici kien iqabbdu jagħmel xogħol fir-raba. Fir-rigward tar-raba in kwistjoni qal: "Jiena din ir-raba mort fiha kemm-il darba biex naħrat, niżra, nbixx iż- żergħa u xogħol ieħor relatat max-xogħol tar-raba. Jiena f'din l-għalqa partikolari dejjem lil Ġanni Xiberras rajt hemm ġew, u kull meta mort fiha mort ma' Ġanni Xiberras jew għax qabbadni hu. Qatt ma niftakar li kien hemm xi ħadd ieħor fl-għalqa u dan qed ngħid fuq medda ta' għaxar snin". Kompla jgħid li fis-sena 2015 kien wasal fi ftehim mal-familja Madliena, Is-Swieqi sabiex jixtri biċċa raba magħruf bħala "Tal-Ġonna" fil-limiti ta' San 31 Xiehda ta' Emanuel Madliena, Is-Swieqi 16.10.2015, fol 49 et seq 32 Affidavit tal-konvenut Ronnie Madliena, Is-Swieqi, fol 105 et seq Lawrenz. al li waqt li kien qed jitkellem magħhom fuq dan ir-raba, Angela Madliena, Is-Swieqi kienet semmietlu li barra dan ir-raba kellhom raba ieħor magħruf bħala "Tal-Boroż" fil-limiti ta' Tal-Virtu', Ir-Rabat (Malta) (cioe` ir-raba mertu ta' din il-kawża). Qal li kienet qaltlu li dan ir-raba kien imqabbel lil wieħed imlaqqam "Is-sigarru" u li xi żmien qabel kienet informatu li r-raba kien għall-bejgħ, pero` ma reġgħetx ratu. Spjega li peress li hu kien jaf li John Mercieca Hounsell għandu laqam "tas-Sigarru" u peress ukoll li minn dejjem kien jara lilu fl-għalqa, fehem li kienet qed tirreferi proprju għalih. meta sar il-kuntratt li permezz tiegħu huwa xtara r-raba in kwistjoni, dan kien ġie deskritt bħala "liberu u frank". Qal li wara li xtara l-art kien informa lil John Mercieca Hounsell u informah ukoll li kien "qalibha" (ħaratha) biex ix-xita ma tieħux it-trab minħabba li hemm il-ħitan imwaqqgħin. li sal-mument meta rċieva l-ittra uffiċjali u sar rapport kontrih l-għassa ma kellux l-iċken idea li Johnny Mercieca Hounsell jew xi ħadd ieħor kellu xi konnessjoni ma' din l-art. Kontro-eżaminat33 u mistoqsi jafx kif l-art in kwistjoni kienet f'idejn John Mercieca Hounsell qal "Le, qatt ma qgħadt insaqsih kif kien jaħdmu jew sebaħ u dalam". Qal li John Mercieca Hounsell qatt ma qallu lil min kien iħallas fir- rigward tal-art in kwistjoni. Fir-rigward ta' kif huwa wasal biex xtara l-art in kwistjoni, qal li waqt li kien qed jinnegozja biex jixtri biċċa art oħra mingħand tal-familja 33 Kontro-eżami tal-konvenut Ronnie Flores Martin, 15.06.2016, fol 240 et seq Galea, kienu qalulu li l-art in kwistjoni li kienet imqabbla lil ċertu persuna jgħidulha "is-Sigarru" kienet għal bejgħ u hu fehem li allura r-riferenza kienet għal John Mercieca Hounsell li jafu ġol-għalqa in kwistjoni għal diversi snin, u mhux għal ħuh l-attur Ġużepp Xiberras. Għalkemm kien jaf li l-familja ta' Mercieca Hounsell jgħidulhom "tas-Sigarru" spjega li hu awtomatikament mar għal John Mercieca Hounsell ladarba kienet f'idejh u saħansitra kien jaħdem miegħu fl-għalqa hu stess. Huwa kien assuma li ma' John kien se jirranġa. Spjega li kien wara li xtara l-art li informa lil John Mercieca Hounsell, u meta qallu li xtraha, informah li kien diġa ħaratha. F'dak l-istadju qal: "Qalli dik lil Peppi tagħna tgħajjat. Qalli dik kien tahieli biex naħdimha". Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti Din il-qorti, fid-dawl tal-provi miġbura, m'għandhiex l-iċken dubju li l-element tal-pussess jirriżulta ampjament pruvat, kemm fil-konfront tal- attur Ġużepp Mercieca Hounsell, kif ukoll fil-konfront ta' ibnu l-attur l-ieħor Johnny Mercieca Hounsell bosta snin Ġużepp Mercieca Hounsell kien jaħdem ir-raba in kwistjoni personalment, sakemm għall-ħabta tal-2000, minħabba raġunijiet ta' saħħa, għaddiha lil uliedu Johnny u Sammy Mercieca Hounsell (kif għamel bil- kumplament tar-raba li kellu) u ħalla f'idejhom (fi kliemu, "iħawwdu huma") dwar kif jaqsmu x-xogħol tal-għelieqi bejniethom. 2009 kien għadu jħallas il-qbiela lill-aħwa Madliena, Is-Swieqi f'ismu u kellu sal-15 ta' Sa kemm inbiegħet l-art lill-konvenut fis-26 ta' Ġunju 2015 (u sakemm il-konvenut ħaratha - ftit jiem wara li xtraha) Ġużepp Mercieca Hounsell ma reġax ħallas qbiela, iżda d-drittijiet lokatizji li kellu fuqha qatt ma ġew itterminati, u għalhekk ma jistax jiġi argumentat illi meta xtraha l-konvenut din kienet libera u franka, għas-sempliċi raġuni li ma tħallsitx qbiela, anke jekk tniżżel li kienet qegħda tinbiegħ libera u franka fuq il-kuntratt. Jibqa' l-fatt li Ġużepp Xiberras kien baqa' fil- pussess tal-art bil-fatt li ddelegaha lil uliedu sabiex jagħmlu użu minnha eċċetra. L-attur Johnny Mercieca Hounsell irreġistra l-art fuq ismu u kien jieħu ħsieb l-affarijiet kollha relatati mal-amministrazzjoni tar-raba in kwistjoni: tiġdid tar-reġistrazzjoni, teħid ta' samples għall-finijiet ta' testijiet dwar x'fertilizzant kellha tingħata, verifikar għall-finijiet ta' cross compliance Hemm verżjonijiet kemxejn kontrastanti dwar l-arranġament li bih iż-ziju John Mercieca Hounsell kien jaħdem l-għalqa in kwistjoni: Skont l-aħwa Johnny u Sammy Mercieca Hounsell, John Mercieca Hounsell kien sempliċiment jgħin lil Johnny Mercieca Hounsell fix-xogħol tal-għalqa in kwistjoni u wara li jinqata' l-wiċċ, id-dħul kien jinqasam bejn Johnny Mercieca Hounsell u z- Skont John Mercieca Hounsell invece, Johnny Mercieca Hounsell kien għaddihielu l- art sabiex jaħdimha hu u ta' dan kien iħallsu xi ħaġa, iżda d-dħul li kien jagħmel mill-wiċċ kien iżommu hu. Skont hu kien irranġa ma' Sammy Mercieca Hounsell (li kien jieħu ħsieb il-finanzi) dwar il-mod kif kellu jħallas lil Johnny Mercieca Hounsell, u kienu ftehmu li mill-ħlas dovut lilu għall-uċuħ ta' għelieqi oħra tagħhom li kien jaħdem, Sammy Mercieca Hounsell kien jaqtagħlu dak dovut minnu lil Johnny Mercieca Hounsell għall-użu tar-raba in kwistjoni, u li tali ammont kien jgħaddih lil ħuh Johnny. Minkejja dan il-kunflitt fil-verżjonijiet, fi kwalunkwe każ jirriżulta li l- attur Johnny Mercieca Hounsell kellu l-pussess fuq l-art in kwistjoni kemm jekk jitqies li kien jirċievi qbiela mingħand zijuh għaliha, u kemm jekk jitqies li kienu jaqsmu d-dħul mill-wiċċ tagħha. Jiġi ppreċiżat ukoll illi kwalsiasi xogħol li għamel il-konvenut Ronnie Flores Martin fl-art in kwistjoni qabel ma xtraha fl-2015 (u qabel ma ħaratha u għamel il-qsami) dan kien għamlu fuq struzzjonijiet ta' John Mercieca Hounsell u għalhekk bl-ebda mod ma jista' jitqies li kellu xi pussess fuq l- art, u wisq anqas pussess ad esklużjoni tal-atturi, kif isostni fir-rikors tal- appell tiegħu. Sinifikanti ukoll huwa l-fatt li hekk kif John Mercieca Hounsell sar jaf li l- konvenut kien xtara l-art u ħaratha, kien ħass il-bżonn li jmur jinforma lil ħuh Ġużepp Mercieca Hounsell. Fil-fatt, mingħajr telf ta' żmien, hu u ibnu l-attur l- ieħor Johnny Mercieca Hounsell immedjatament ħadu l-passi opportuni sabiex jerġgħu jiġu reintegrati fil-pussess tagħhom tal-għalqa li safa imfixkel In vista ta' dan kollu din il-qorti qegħda tiċħad l-appell interpost mill- konvenut Ronnie Flores Martin u tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier L-ispejjeż taż-żewġ istanzi għandhom jitħallsu mill-istess konvenut Silvio Vouyoukas Prim Imħallef Giannino De Cesare Xuereb Fiorini Noel Omran Imħallef Zammit Deputat Reġistratur mb mill-konvenut. tagħha.