Kopja Informali ta' Sentenza (SEZZJONI TAL-FAMILJA) Seduta ta' l-20 ta' Novembru, 2014 Citazzjoni Numru. Rat ir-rikors guramentat ipprezentat mill-attur, li in forza tieghu, wara li ppremetta : Illi l-partijiet A J u D konjugi B zzewgu fl-erbatax (14) ta' Mejju tas-sena elfejn u tmienja (2008) u mir-relazzjoni taghhom kellhom tifla li ghadha minuri cioe` E R li twieldet fit-12 ta' Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Novembru 2005; Illi l-partijiet huma cittadini Inglizi izda stabbilew ir-residenza permanenti taghhom f'Malta kwazi tlett snin ilu. Flimkien mal- partijiet u ma binthom minuri E R kien jirrisjedi wkoll il-wild naturali tal-intimata li jismu Joe Morgan-Busher – lkoll flimkien bhala familja bdew jirrisjedu f'Malta u stabbilew id-dar matrimonjali taghhom fl-appartament numru 26, Maidavale Court, Triq il-Port Ruman, Ta' Kerċem (kopja tal-karta tal-identita` tar- rikorrent li ttiehdet f'Jannar ta' din is-sena qed tigi hawn annessa u mmarkata bl-ittra "A"); Illi l-hajja konjugali bejn il-partijiet ma baqatx aktar possibbli u dan billi l-intimata rrendiet ruhha hatja versu zewgha, u f'kazijiet minnhom anke versu bint il-partijiet, ta' eccessi, mohqrija, theddid u offizi gravi; Illi l-intimata fuq pretest falz, ghazlet li titlaq minn Malta bejn Lulju u Awwissu ta' din is-sena minghajr lanqas biss gharrfet lir- rikorrent b'dan u minghajr ma taghtu ebda informazzjoni dwar fejn kienet ser tmur tirrisjedi u minn dak in-nhar l-intimata ma rritornatx lura f' Malta. Illi inoltre z-zwieg ta' bejn il-partijiet tkisser irrimedjabbilment u dan unikament bi htija tal-intimata minhabba fl-agir abbuziv taghha kontra r-rikorrent u kontra binthom; Illi fl-erbgha (4) ta' Mejju tas-sena elfejn u hdax (2011) ir- rikorrent talab sabiex jibdew proceduri ta' medjazzjoni u stante li l-medjazzjoni ma halliet l-ebda frott hu gie awtorizzat mill- Onorabbli Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja) biex jipprocedi bil- kawza odjerna ghall-firda personali liema digriet relattiv huwa datat sitta u ghoxrin (26) ta' Ottubru tas-sena elfejn u hdax (2011). Kopja legali tad-digriet relattiv qed jigi hawn anness u mmarkat bl-ittra "B". Illi pendente lite, ir-rikorrent ottjena wkoll digriet mill-Onorabbli Qorti Civili (Sezzjoni Familja) tat-tletin (30) ta' Mejju tas-sena elfejn u hdax (2011) (Dokument mmarkat bl-ittra "C") li permezz tieghu huwa gie fdat bil-kura l-kustodja tat-tifla minuri tal-partijiet fuq imsemmija. L-intimata pprezentat rikors generali fejn talbet ir-revoka tal-imsemmi digriet izda it-talbiet taghha gew michuda permezz ta' digriet datat sitta u ghoxrin (26) ta' Ottubru tas-sena elfejn u hdax (2011) (Dokument mmarkat bl- Talab li l-konvenuta tghid ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex : Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Tiddikjara u tordna s-separazzjoni personali bejn il-partijiet, b'tort unikament tal-intimata; Tafda f'idejn ir-rikorrent il-kura u l-kustodja tat-tifla minuri E R; 3. Tiddikjara xjolta u tillikwida l-komunjoni tal-akkwisti ezistenti bejn il- Tassenja lir-rikorrent l-assi hekk likwidati li jmissu lilu ; u 5. Tapplika kontra l-intimata l-effetti kontemplati fl-artikoli 48, 51 u 53 tal-Kap 16 tal-Ligijiet ta' Malta. Bl-ispejjez kontra l-intimata li hija minn issa ngunta ghas-subizzjoni. Rat il-lista tax-xhieda tal-attur; Rat pronunzjament ta' separazzjoni. irrinunzja ghall-ewwel ta' Rat illi l-konvenuta hija kontumaci f'din il-kawza, Semghet lix-xhieda illi tressqu; Rat id-dolumenti li gew esebiti, il-provi li gew prodotti u l-atti ta' dan il- procediment; Rat illi l-kawza thalliet gha-sentenza ghallum; Ikkunsidrat : Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-Qorti ghandha quddiemha kawza ta' separazzjoni personali bejn il- partijiet b'dan li minkejja li l-intimata giet debitament notifikata bir- rikors promotur ai termini tar-Regularion E.C. numru 1393/2007, l- istess intimata baqghet qatt ma intavolat risposta guramentata u konsegwentement hija kontumaci f'dawn l-istess proceduri. Permezz tal-affidavit tieghu1 r-rikorrent jispjega kif sar jaf lill-intimata u jaghti spjegazzjoni tas-sitwazzjoni li kienet fiha, liema sitwazzjoni xejn ma kienet felici. Jghid li peress li thassarha, dahhalha tghix fir- residenza tieghu flimkien mat-tifel li kellha (li m'huwiex iben ir- rikorrent). Ghalkemm fil-bidu r-relazzjoni ta' bejn ir-rikorrent u l-minuri kienet wahda difficli, maz-zmien ir-relazzjoni taghhom tjiebet. Kien hemm zmien difficli anke bejn l-intimata u omm ir-rikorrent li wasslet ghall-partijiet sabiex iwaqqfu r-relazzjoni taghhom, pero' maz-zmien regghu irrangaw u komplew irabbu lill-minuri Joe bhal li kieku kien binhom it-tnejn. L-attur jiddiskrivi l-karattru tal-konvenuta bhala wiehed ta' zewg estremi – jew ferhana hafna u turi l-imhabba jew depressa, moody u zzomm is-sigrieti apparti li kienet turi aspett agressiv. Jghid li ommha kkawzatilhom diversi problem billi kienet iccempel lid-dipartimenti bil- ghan li jihdulha l-minuri. Is-sitwazzjoni kompliet taggrava ruhha meta l-intimata harget tqila mir-rikorrent. Kien f'dan iz-zmien li r-rikorrent kien cert li ma setax jitlaq ghaliex ma kienx ser ihalli lill-minuri Joe u lit-tarbija li kienet gejja fid-dinja warajh. Jghid li skopra li l-intimata kellha history ta' schizophrenia b'dan li anke missierha kellu din l-istess kondizzjoni. Kien inkwetat li din l- istess kondizzjoni tista' tintiret fuq uliedu. Izid jghid ukoll li mir-rapporti Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza (rizultat ta' dak li kienet tallega omm l-intimata) gie konkluz li r- rikorrent ma qajjem ebda concern jew li seta' jikkommetti xi atti ta' vjolenza fuq l-intimata jew il-minuri u ghalhekk kien ixxukkjat meta ra numru ta' ufficcjali wara l-bieb jistaqsu u jfittxu lill-intimata ghaliex kienet tilfet numru ta' appuntamenti inkluzi dawk ta' wara t-twelid. Jispjega li minkejja li t-twelid ta' bintu ma kienx facli, kollox mar sew. Kien hu li zamm lill-istess bintu ghaliex l-intimata qalet li kienet mugugha wisq biex izzomm lil bintha. Jghid li l-intimata intefghet fil- kamra tas-sodda u kien ikun difficli li tohrog u qajjem din il-kwistjoni mal-health visitor. Kienet qed tiehu xi medicini wkoll. Ir-relazzjoni ma' bintha ma kienitx wahda tajba tant li jghid li ma kienx hemm bonding bejniethom. L-intimata kienet tghid li kienet tibza' li tweggaghha jew li kienet ser tigri xi haga hazina. Ippruvat taghmel bonding maghha imma donnu ma kellhiex dak li huwa necessarju ghaliex anke biex tredda lit-tarbija, kienet izzomm magazine fuq ras it-tarbija. Apparti li kien iqatta' hafna hin mat-tfal u kien jahdem, l-attur kien jassigura ruhu li anke l-minuri Joe qed jinghata l-importanza u l-attenzjoni li kellu bzonn biex ma jhossux left out. Meta l-intimata riedet tirritorna lura ghax-xoghol ghax hasset li din setghet tkun ta' gid ghaliha, r-rikorrent baqa' d-dar mal-ulied. Izda s- sitwazzjoni, ghalkemm kienet tjiebet, ma kienitx sostenibbli peress li l-partijiet kellhom bzonn il-flus. Kien ghalhekk li kellu jerga' johrog jahdem. L-intimata pero' ma rieditx tibqa' mat-tfal biss u ghalhekk kellhom bilfors isibu lil xi hadd biex joqghod mal-ulied. Is-sitwazzjoni tjiebet sakemm imbaghad miet missierha u ommha bdiet tallega li l- intimata kienet ikkagunat il-mewt ta' missierha bl-inkwiet. L-intimata regghet marret ghall-ahjar b'dan li kien hemm zmien fejn ir-relazzjoni ma' ommha tjiebet ukoll. Il-partijiet iddecidew li jizzewgu izda f'dik li kellha tkun il-gurnata taghhom, omm l-intimata qalet kliem li ma kienx xieraq kemm lin-nies tal-hotel kif ukoll lill-attur u lil bintha stess. Bdiet tghid li tobghod lill-minuri z-zghira u li thobb biss lill- Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Il-familjari tar-rikorrent ikkonfermaw dak li kienet tghid l- intimata fuq ommha stess meta raw u semghu dan kollu. Iz-zmien felici taz-zwieg dam biss tlett xhur ghaliex l-intimata regghet waqghet fid-depression u kien hemm ukoll problem finanzjarji. Kien f'dan iz- zmien li l-partijiet iddecidew li jigu jghixu Malta. F'Malta l-attur ssusspetta li l-konvenuta kellha relazzjoni adultera mal-electrician u wara regghet waqghet f'depression. Lejn zmien il- Milied skopra li kellha relazzjoni ohra fuq l-internet izda ghazel li ma jghid xejn dwarha biex ma jirrovinax L-Imtarfa. Ghalkemm stqarret li kienet ser tbiddel l-attitudni taghha, r-relazzjoni baqghet ghaddejja u ghalhekk ir-rikorrent ikkonfrontaha dwarha. Wara li kien intavola mandat ta' impediment di partenza fuq bintu (ghaliex legalment dan ma setax isir minnu fuq il-minuri l-iehor), kkonfrontaha fuq evidenza li sab li kienet turi li kellha intenzjoni li titlaq bit-tfal lejn l-Ingilterra. Jghid li l-fatt li l-intimata kienet ser tiehu lill-minuri Joe minn hajtu u minn Malta kien devastanti kemm ghalih kif ukoll ghall-minuri izda legalment ma seta' jaghmel xejn aktar. Ghalhekk meta l-konvenuta talbitu biex imorru lura d-dar accetta izda stqarr maghha li z-zwieg kien spicca. Il-minuri Joe kien mifxul ghaliex filli kien qed jghid bye lir- rikorrent u filli regghu marru lura fid-dar. L-intimata mbaghad bdiet tghix hajja xellerata b'dan li r-rikorrent spicca jiehu hsieb lill-minuri wahdu. Din is-sitwazzjoni kienet tajba ghalih ghaliex b'hekk seta' jqatta' l-hin mal-minuri u fl-istess hin jevita li jara jew li jkun mal- intimata. Xejn ma kien sorpriz meta nhar id-9 ta' April ircieva telefonata fis-sens li l-konvenuta kienet telqet u li kienet halliet lit-tfal mieghu. Jghid li ilu ma jara lill-minuri Joe minn Lulju 2011 b'dan li bintu m'ghandhiex kuntatt ma' huha ghalkemm darba f'Ottubru kien hemm telefonata. Jaghlaq l-affidavit tieghu billi jghid li bintu hija kuntenta, 'il boghod mill-istat ta' sakra li kienet tkun fiha l-intimata. It-tifla kibret u kabbret il-kunfidenza fiha nnifisha u bejniethom hemm relazzjoni tajba hafna. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza Imbaghad permezz tal-affidavit ulterjuri tieghu2 jghid li fi Frar 2011 ircieva telefonata disturbanti minghand Joe fejn qal li kien abbuzat fizikament mill-boyfriend il-gdid ta' ommu izda din tal-ahhar kienet pronta li tiehu t-telefon f'idejha. Dan l-istess boyfriend hedded lir- rikorrent u qallu biex ma jindahalx u kien ghalhekk li l-attur avza lill- awtoritajiet kemm Maltin kif ukoll tal-Ingilterra b'dan ghaliex ihoss li l- minuri Joe ghandu bzonn l-ghajnuna u l-protezzjoni. Jghid ukoll li minkejja l-allegazzjonijiet kollha li ghamlet l-intimata fil- konfront tieghu, kull investigazzjoni li saret (anke dik intima fuq il- minuri) r-rizultati hargu fin-negattiv u dan juri li r-rikorrent ma kkommetta xejn hazin fil-konfront ta' bintu. IL-PROVI MIGBURA QUDDIEM IL-QORTI Permezz tan-nota guramentata tieghu3, r-rikorrent jirrileva li r- responsabbilita' ghas-separazzjoni ta' bejniethom ghandha tinghata lill-intimata u dan minhabba agir abbuziv fil-konfront tieghu kif ukoll fil-konfront ta' binthom E R. Jikkontendi wkoll li ghandu jigi fdat bil- kura u l-kustodja tal-istess minuri (u dan anke b'konferma tad-digriet tal-Qorti datat it-30 ta' Mejju 20114) b'dan li ghandu jkun l-istess rikorrent li jibqa' jiehu hsieb l-ahjar interessi tal-minuri. Izid jghid ukoll li l-intimata m'hijiex kapaci tiehu hsieb lill-minuri u stante li l-istess intimata tghix l-Ingilterra, l-access ghandu jigi ezercitat f'Malta. Fuq kwistjoni ta' manteniment jghid li l-istess intimata ghandha impjieg taghha ghall-istess fiss u tal- manteniment. Rigward akkwisti, r-rikorrent jiddikjara li m'hemm ebda assi immobbiljari stante li l-partijiet kienu jghixu f'appartament mikri. fuq kollox, ddekadiet mid-dritt l-assi formanti parti mill-komunjoni C anness mar-rikors promotur esebit a fol 15 tal-process Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza sufanijiet u televison li huma fil-pussess tieghu b'dan li l-intimata bieghet xi mobbli ad insaputa tieghu u hadet ukoll l-assi personali taghha qabel ma telqet lejn l-Ingilterra. Ghalhekk jikkontendi li ghandu jzomm dawn il-mobbli anke peress li hu ma inghata ebda ammont ghal sehemu mill-mobbli li nbieghu mill-intimata jew li ttiehdu minnha. Jghid li hemm ebda flus depositati u lanqas investimenti izda hemm dejn ma' omm l-istess rikorrent li l-bilanc tieghu jammonta ghal Euro 1,100 li jithallas minnu permezz ta' pagamenti mensili ta' Euro100. Hemm ukoll dejn ma' Deborah Ann Grima orginiarjament fl-ammont ta' Euro1030 ghall-ispejjez tad-dawl u l-ilma. Ir-rikorrent jipprezenta wkoll numru ta' xiehda permezz tal-affidavit, fosthom ta' ommu Rose Margaret B5, ta' ohtu Deborah ann La, ta' Maria Pule’, ta' Roswitha Camilleri Darmanin, ta' John E. Scicluna Grech, ta' Francis Aidan Agius Ebejer u ta' Michael Downham. Ix-xhieda jikkonfermaw (anke jekk mhux bl-istess dettal) dak li jsostni hu fil- konfront tal-intimata kif ukoll dwar l-imgieba tieghu mal-minuri. Issir referenza wkoll ghax-xiehda ta' Graziella Tabone mic-Child Protection Services fi hdan l-Agenzija Appogg li tesebixxi ittra minn social worker gewwa l-Ingilterra li turi li l-minuri li l-intimata kellha qieghed taht il-kura u l-kustodja ta' missieru b'dan li z-zewg ulied ohra tal-intimata gew addottati wara l-hrug ta' care orders. 12 Ara x-xhieda taghha datata s-7 ta' Marzu 2014 Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza DWAR IT-TALBA TAL-KURA U L-KUSTODJA TAL-MINURI Il-Qorti tirrileva li t-talba ta' kura u kustodja ghandha tigi determinata u deciza skond il-principju tal-ahjar interessi tal-minuri. Ir-rikorrent jikkontendi li huwa fl-ahjar interessi tal-minuri li l-kura u l-kustodja tal- minuri ghandha tigi fdata esklussivament f'idejh anke minhabba l-fatt li l-istess intimata m'ghandha ebda interess fl-istess bint li tghix hawn Malta ('l boghod minn ommha) u li ilha ma taraha ghal zmien twil. Fid-dawl tal-fatt li l-intimata ma turix interess f'uliedha (tant li l-ulied li kienu maghha gewwa l-Ingilterra jew gew addottati u ttiehdu f'istitut) u fid-dawl tal-fatt li l-kuntatt bejn l-omm u l-bint huwa wiehed kwazi non-ezistenti, l-Qorti thoss li huwa naturali li l-kura u l-kustodja tal- istess minuri m'ghandhiex tigi fdata f'idejn l-istess intimata izda f'idejn ir-rikorrent, li min-naha tieghu ilu jiehu hsieb lill-istess minuri b'mod esklussiv ghal zmien twil (ghall-anqas minn mindu l-istess intimata telqet mid-dar matrimonjali) u fuq kollox ghaliex m'hemm xejn mill- assjem tal-provi li jista' jwassal lill-istess Qorti sabiex tasal ghall- konkluzjoni li ma jkunx fl-ahjar interess tal-minuri li tigi fdata bil-kura u l-kustodja taghha. Huwa ghalhekk li l-Qorti qed tikkonferma d-digriet taghha precedenti tat-30 ta' Mejju 2011 u tikkonferma li r-rikorrent qed jigi fdat bil-kura u l-kustodja tal-minuri. Il-Qorti tirrileva li prezentement m'hemm ebda forma ta' access li qieghed jigi ezercitat mill-intimata ghall-anqas b'mod formali. L-istess intimata lanqas biss tintavola xi forma ta' rikors biex titlob access ghall-istess minuri. Jidher car li l-intimata m'ghandhiex interess f'uliedha. Stante li l-intimata ma prezentat ebda risposta guramentata ghall-proceduri odjerni u wisq anqas kontro-talba jew xi talba ghal access versu l-minuri l-Qorti ser tastjeni milli takkorda access ghall- istess omm u dan fin-nuqqas ta' talba specifika. Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza IT-TALBA GHAX-XOLJIMENT TAL-KOMUNJONI TAL- Permezz tan-nota guramentata taghha13, ir-rikorrent jiddikjara li l- komunjoni tal-akkwisti ta' bejn il-partijiet hija komposta mis-segwenti: Rigward l-assi formanti parti mill-komunjoni tal-akkwisti, r-rikorrent jiddikjara li m'hemm ebda assi immobbiljari stante li l-partijiet kienu jghixu f'appartament mikri. Jghid li hemm biss zewg sufanijiet u televison li huma fil-pussess tieghu b'dan li l-intimata bieghet xi mobbli ad insaputa tieghu u hadet ukoll l-assi personali taghha qabel ma telqet lejn l-Ingilterra. Ghalhekk jikkontendi li ghandu jzomm dawn il-mobbli anke peress li hu ma inghata ebda ammont ghal sehemu mill-mobbli li nbieghu mill-intimata jew li ttiehdu minnha. Jghid li hemm ebda flus depositati u lanqas investimenti izda hemm dejn ghand omm l-istess rikorrent li l-bilanc tieghu jammonta ghal Euro 1,100 li jithallas minnu permezz ta' pagamenti mensili ta' Euro100. Hemm ukoll dejn ma' Deborah Ann Grima orginiarjament fl-ammont ta' Euro1030 ghall-ispejjez tad-dawl u l-ilma. Il-Qorti tirrileva li r-rikorrent ma prezenta ebda dokumentazzjoni rigward l-allegat dejn jew investimenti li jsemmi. Ghalhekk fic- cirkustanzi, l-Qorti ser tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-istess b'dan li tiddikjara li kwalunkwe mobbli li jistghu ikunu fil-pussess tar- rikorrent, inkluz iz-zewg sufanijiet u tv flimkien mal-kontijiet bankarji u l-investimenti kollha li jinsabu intestati f'isem ir-rikorrent, ghandhom jitqiesu bhala l-proprjeta' esklussiva tieghu. DWAR L-APPLIKAZZJONI TAL-ARTIKOLI 48 ET SEQ KONTRA L- INTIMATA Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza L-artikolu 48 tal-Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta jghid hekk: (1) Il-parti, ir-raġel jew il-mara, illi tkun il-ħtija tal-firda għal waħda mir- raġunijiet imsemmijin fl-artikoli 38 u 41 titlef - (a)il-jeddijiet imsemmijin fl-artikoli 631, 633, 825, 826 u 827; (b) dak kollu li tkun kisbet mill-parti l-oħra b'donazzjoni bi ħsieb taż- żwieġ, jew waqt iż-żwieġ, jew taħt titolu ieħor gratuwitu; (ċ) kull jedd ta' parti miż-żwieġ għan-nofs tal-akkwisti illi jkunu saru l- aktar bil-ħidma tal-parti l-oħra wara data stabbilita mill-Qorti bħala d- data meta l-parti għandha tkun kunsidrata li minnha tkun ħatja tal- firda. Għall-finijiet ta' dan il-paragrafu biex jiġi determinat jekk akkwist ikunx sar fiż-żwieġ, għandhom jitqiesu l-kontributi b'kull mod taż-żewġ partijiet skont l- artikolu 3; ta' waħda mill-partijiet l-aktar bil-ħidma (d) il-jedd li iġġiegħel lill-parti l-oħra, f'kull każ, li tagħtiha l- manteniment bis-saħħa tal-obbligu li jitnissel miż-żwieġ. Il-Qorti, kif diga' kellha l-opportunita' li tiddikjara aktar 'il fuq, hija moralment konvinta sal-grad rikjest mill-ligi li l-firda bejn il-partijiet hija imputabbli li ghandhom jigi applikat l-artikolu hawn citat fil-konfront tal-istess intimata. lill-intimata u ghaldaqstant Ghalhekk, ghal dawn il-motivi, il-Qorti qeghda taqta' u tiddeciedi din il-kawza billi: Qrati tal-Gustizzja Kopja Informali ta' Sentenza [1] Tastjeni milli tiehu konjizzjoni tal-ewwel talba stante ir-rinunzja taghha a fol 140 tal-process; [2] Tilqa' t-tieni talba tar-rikorrenti b'dan li tafda l-kura u l-kustodja tal- minuri E R f'idejn l-istess rikorrent b'mod esklussiv; [3] Tilqa' t-tielet talba tar-rikorrent u konsegwentement tiddikjara xolta l-komunjoni tal-akkwisti skond il-paragrafu intitolat 'Dwar it-talba ghax-xoljiment tal-komunjoni tal-akkwisti'; [4] Tilqa' r-raba' talba tar-rikorrenti b'dan li qed jigu assenjati lilu l- mobbli nkluz iz-zewg sufanijiet u tv flimkien mal-kontijiet bankarji u l- investimenti kollha li jinsabu intestati f'isem ir-rikorrent li ghandhom jitqiesu bhala l-proprjeta' esklussiva tieghu. [5] Tilqa' l-hames talba tar-rikorrenti b'dan li tapplika kontra l-intimata d-disposizzjonijiet tal-Artikolu 48 fil-konfront tal-istess intimata. Bl-ispejjez hekk kif mitluba kontra l-intimata. Qrati tal-Gustizzja