Qorti tal-Appell Kriminali Illum 12 ta' Dicembru, 2018, numru 010594 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali talli: Matul il-jum tas-26 ta' Frar 2018 minn stabbiliment bl-isem ta' Beijing Chinese Restaurant sitwat fi Triq id-dahla ta' San Tumas, L-Għasri f' dawn il-gzejjet Maltin 1) Ikkommetta serq ta' hames (5) cilindri tal-gas li jammontaw ghal EUR 250 ghad-dannu ta' Michael Spiteri Zarb, liema serq huwa aggravat bil-mezz u bil- valur li ma jiskorrix l-ammont ta' elfejn, tliet mija disgha u ghoxrin ewro u 2) U aktar talli fl-istess data, hin u cirkostanzi rrenda ruhu recidiv ai termini ta' l- artikoli 289, 49, 50 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, wara li gie misjub hati b' sentenzi moghtija mill_Qrati ta' Malta, liema sentenzi saru definittivi u ma jistghux jigu mibdula. Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali ta' nhar il-5 t' Ottubru, 2018, fejn il-Qorti fuq l-ammissjoni volontarja u nkondizzjonata ta' l-istess imputat, il-Qorti iddikjarat li ma ghandhiex triq ohra salv li sabet lill-imputat hati ta' l-akkuzi kif dedotti kontra tieghu. Rat l-artikoli 20, 49, 50, 261 (b), 261 (c), 264 (1), 267, 278 (2), 279 (a), 280 (2) u 289 tal- Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta. Ghal finijiet ta' piena l-Qorti kkunsidrat diversi fatturi, fosthom in-natura tar-reati addebitati lill-imputat, l-ammissjoni bikrija tieghu f' dawn il-proceduri, il-fatt li l- imputat huwa recediv ai termini tal-Artikolu 49, 50 u 289 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta u l-fatt li l-imputat ghandu fedina penali mhux nadifa u kien gia' nstab hati fuq serq. Ghalhekk il-Qorti jidrilha li fic-cirkostanzi, piena karcerarja tkun l-aktar piena Ghal dawn il-motivi, il-Qorti, wara li rat l-artikoli 20, 49, 50, 261 (b), 261 (c), 264 (1), 267, 278 (2), 279 (a), 280 (2) u 289 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta, fuq ammissjoni, sabet lill-imputat Paul Spiteri hati tal-imputazzjonijiet kollha dedotti kontra tieghu u Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Paul Spiteri, prezentat fir-registru ta' din l- Onorabbli Qorti nhar it-23 t' Ottubru, 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti tikkonfermaha fejn sabitu hati taz-zewg akkuzi u thassarha fejn gie kkundannat ghal sena prigunerija, u dan billi din il-Qorti ta' revizjoni timponi piena aktar idoneja fic- cirkostanzi kollha tal-kaz. Rat l-atti kollha tal-kaz. Rat illi l-aggravju ta' l-appellant huwa car u manifest u jikkonsisti fis-segwenti: Illi huwa minnu illi l-esponenti ammetta ghaz-zewg akkuzi kif dedotti u ghalhekk l-ewwel Qorti ma kellhiex triq ohra ghajr li ssibu hati, madankollu, l-esponenti jissottometti iilli l-piena karcerarja ta' sena effettivi erogata, kienet fic-cirkostanzi tal-kaz mhux indikata u dan ghas-segwenti ragunijiet: a. Minkejja li fis-sentenza taghha l-ewwel Qorti ikkunsidrat diversi fatturi ghall-finijiet ta' piena fosthom l-ammissjoni bikrija tieghu f' dawn il- proceduri, din l-ammissjoni bikrija tieghu ma inghatatx il-piz misthoqq. L- esponenti mhux quddiem il-Qorti biss ammetta izda wkoll fl-istarrija tieghu li wiehed jista' jikkonsidraha bhala konfessjoni inkondizzjonata. dawn it-tipi ta' konfessjonijiet il-Qrati jiffrankaw hafna hin u flus il-poplu u ta' dan wiehed ghandu jigi ppremjat. b. Illi dan ir-reat sehh ben tmien xhur ilu, u ma jirrizultax illi f' dawn it-tmien xhur l-appellant rega' xellef difru mal-gustizzja minkejja li stqarr li ghandu problema ta' droga. c. Illi fis-sentenza taghha l-ewwel Qorti accennat ghal fatt fil-konsiderandi taghha illi l-appellant kien gia nstab hati ta' serq. Fil-fatt ir-reat kien sehh fil-15 t' Ottubru, 2013 u nstab hati fis-17 t' Ottubru, 2013. d. Illi l-appellant qieghed minn issa jirriserva t-talba tieghu ghal pre- sentencing report fil-konfront tieghu. Rat l-atti kollha tal-kawza u semgeht lill-partijet jittrataw il-kaz u dan fis-seduta tas-6 ta' Dicembru 2018. Ikkunsidrat, Illi dan hu appell limitat ai fini ta' piena u dan ghaliex wara li l-appellant irregistra ammissjoni quddiem l-Qorti tal-Magistrati, dik il-Qorti ghaddiet biex taghti sentenza taghha u fuq ammissjoni tieghu stess sabithu hati tal-akkuzi kif adebitati fil-konfront tieghu u kkundannatu ghal-prigunerija effettiva ta' sena. L-appellant hass ruhu aggravat minn din is-sentenza u cioe' mill-piena inflitta u dan ghaliex mnkejja li l-appellant irregistra ammissjoni fl-ewwel opportunita' moghtija lilu l-ewwel Qorti xorta ghogobha timponi piena ta' prigunerija effettiva u dan minkejja li l-appellant kien anke irrilaxxja stqarrija inkondizzjonata fejn ghalhekk iffranka hafna hin prezzjuz kemm tal-pulizija kif ukoll tal-Qorti biex issolvi l-kaz. In oltre l-appellant sostna li minkejja li dan ir-reat sehh tmien xhur ilu ma jirrizultax li f'dawn l-ahhar tmien xhur l-appellant rega' kiser dufrejgh mal-gustizzja u dan avolja ghandu problema ta' abbuz ta' droga. Dwar ir- recidiva l-appellant isostni li veru huwa recidiv pero' huwa recidiv ta' reat ta' serq li sehh aktar minn hames snin ilu. Ikkunsidrat ulterjorment, Illi huwa minnu li fil-ġurisprudenza nostrana speċjalement dik reċenti, ġie stabbilit li huwa indesiderabbli li l-Qorti Superjuri tiddisturba d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti, madanakollu tali diskrezzjoni trid tkun fundata fuq dispożizzjonijiet tal-liġi speċifiċi li jipprovdu l-bażi legali għad-diskrezzjoni applikata mill-Ewwel Qorti. Infatti Fis- sentenza tal-każ Il-Pulizija vs. Spiru Muscat 1 sostniet: "Issa fit-termini tal-Ġurisprudenza ormai kostanti tal-Qrati tagħna, meta jkun hemm ammissjoni huwa xi ftit jew wisq odjuż appell minn piena sakemm din tkun tirrientra fil- limiti li tiprefiġġi l-liġi. Dan huwa hekk peress illi min jammetti jkun qiegħed jassumi ir- responsabbilita' tad-deċiżjoni li jkun ħa u jirrimetti ruħu għall kull deċiżjoni dwar piena li l- Qorti tkun tista' tasal għaliha......M'huwiex normali pero' li tiġi disturbata d-diskrezzjoni ta' l-Ewwel Qorti jekk l-piena nflitta tkun tidħol fil-parametri tal-Liġi u ma jkun hemm xejn x'jindika li kellha tkun inqas minn dik li tkun ingħatat" Din il-forma mentis tal-Onorabbli Qorti ta' l-Appell Kriminali hija ukoll riflessa f'sentenzi oħra ta' l-istess Qorti fosthom Il-Pulizija vs. Massimiliano Lewis, Il- 1 Deciza mill-Onorabbli Qorti ta' l-Appell presjeduta mill-Onorevoli Imħallef Dr. David Spiteri fil-15 ta' Frar 2012 (255/2011) 2 Qorti ta' l-Appell Kriminali (Inferjuri) preseduta mill-Imħallef Joseph Ellul Bonici Preca Trapani fit-13 ta' Novembru 2003 4 Minino. Din il-ġurisprudenza ormai ben kristallizzata u aċċettata in linea ta' prinċipju fil-ġurisprudenza tagħna, tgħallimna illi l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell għandha tbiddel u tvarja l-piena inflitta minn l-Ewwel Onorabbli Qorti, fil-każijiet fejn dik il-piena ma tkunx pjenament imsejsa fuq dispożizzjonijiet tal-liġi. Dan il- prinċipju kien ġie ukoll kristallizzat fis-sentenza fil-każ il-Pulizija vs. Joseph Cocker, fejn il-Qorti qalet li: "Il-Qorti tal-Appell rarament tbiddel il-piena li tkun imponiet l-ewwel Qorti. Dan taghmlu biss meta jkun manifestament evidenti li dik il-Qorti tkun imponiet xi piena mhux kontemplata mill-ligi ghar-reat in ezami, jew tkun xi piena harxa wisq jew sproporzjonata ghal dak li jkun ghamel il-hati, jew tkun xi piena mhux fil-parametri tal-ligi." Illi l-Qorti rat li l-appellant instab hati tal-akkzua ta'seq liema sesq hu aggravate bil- valur li ma jeccedix €2,329.37 u bil-mezz u ghalhekk ai termini tal-artikolu 278(2) l- piena applikabbli kient ta' bejn hames xhur u tlett snin. 278.(1) "Il-ħati ta' serq ikkwalifikat bil-"mezz" biss, jeħel il-piena ta' priġunerija għal żmien minn ħames xhur sa tliet snin." (2)" Jekk is-serq, barra milli bil-kwalifika tal-"mezz", ikunakkumpanjat ukoll b'waħda mill- kwalifiki l-oħra, iżda mhux diktal-"vjolenza", il-piena fuq imsemmija ma tingħatax fil- minimum tagħha" Ghalhekk il-piena trid teccedi l-hames xhur stante is-subinciz tnejn (2). Jinghad ukoll pero' li l-appellant instab hati talli huwa recidiv ai termini tal-artikolu 289 tal-kodici kriminali li jiddisponi s-segwenti:- 289.(1) "Fil-każijiet ta' reċidiva fid-delitti msemmijin f'dan is-sub-titolu, il-piena tista' tiżdied, fil-każ tat-tieni kundanna, bi grad jew tnejn, u fil-każ tat-tielet kundanna jew oħrajn warajha, minngrad sa tliet gradi". 3 Qorti ta' l-Appell Kriminali, presjeduta mill- Imhallef Joseph Ellul Bonici Preca Trapani fl-14 ta' Ottubru 2003 (155/2003). 4 Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) mogħtija fl-24 t'April 2003 (numru 10/1994). 5 Qorti ta' l-Appell Kriminali presjeduta mill-Imħallef Patrick Micallef Sant fis-26 ta' Jannar 2001 Ghalhekk il-Qorti ghandha d-diskrezzjoni li izzid il-piena bi grad jew tnejn u bhekk li kieku kellha tizdied bi grad il-piena titla' sa erbgha snin jekk tghola bi grad u sa hames snin jekk toghla b'zewg gradi. Issa din il-Qorti rat l-fedina penali tal-imputat esebita fl-atti u minn esami ta' l-isetss jirrizulta li l-appellant diga' ghandu registrat fuqha sebgha convictions, tlieta minnhom jikkoncernaw r-reat ta' serq. Il-Qorti tinnota wkoll li l-imputat inghata kundanni ta' hlas ta' multi u anke inghata sentenza sospiza f'zewg okkazzjonijiet pero' cio nonostante ma tghallimx jisfrutta l-opportunitajiet moghtija lilu tant li illum rega' qieghed il-Qorti fuq akkuza ta' serq. Jirrizulta ukoll kuntrarjament ghal dak li qal l-appellant fir-rikors tal-appell tieghu li mhux minnu li r-recidiva giet moghtija minhabba reat li sar aktar min hames snin ilu. Jinghad li dan mhux minnu ghaliex ir- reat in desamina sehh fi Frar tal-2018 u l-ahhar conviction li ghandu registrata tikkoncerna reat ta' serq aggravat li sar f' Jannar 2018 meta gie moghti sentenza sospiza ta' tmintax il-xahar f'Marzu 2018. Ghalhekk jidher li minkejja li jista' jghtati l-kaz li f'dawn l-ahhar tmien xhur u cioe' minn Marzu, 2018 l-ahhar sentenza li hemm registrata fil-conviction sheet tieghu sa illum l-appellant seta zamm il-boghod mill-hajja ta' kriminalita' dan ma jiskuzax lil din l-Qorti milli tikkonferma s-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti li wara kollox inghatat lejn il-minimum taghha. Ghalhekk din il-Qorti qeghda tikkonferma s-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti tal- Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali kemm fir-rigward il-mertu kif ukoll fir-rigward il-htija u tichad l-appell tal-appellant fl-intier tieghu.