232 ATT DWAR L-AVJAZZJONI ĊIVILI Biex jirregola l-avjazzjoni ċivili. L-ATT XLI II tal-1972, kif emendat bl-Atti XXXII tal-1979, XIII tal-1983, XXXVII tal-1988, XX tal-1989; bl-Avviż Legali 176 tal-1990; bl-Atti XX tal-1998, IX tal-2003 u XV tal-2006; bl-Avviż Legali 411 tal-2007; u bl-Atti XV tal-2009 u VIII tal-2010. L-ATT XLI II tal-1972, kif emendat bl-Atti XXXII tal-1979, XIII tal-1983, XXXVII tal-1988, XX tal-1989; bl-Avviż Legali 176 tal-1990; bl-Atti XX tal-1998, IX tal-2003 u XV tal-2006; bl-Avviż Legali 411 tal-2007; u bl-Atti XV tal-2009 u VIII tal-2010. TAQSIMA I PRELIMINARI 1. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar l-Avjazzjoni Ċivili. Tifsir. Emendat: IX.2003.26; XV. 2009.52; VIII.2010.61. Kap. 499. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra- " Awtorità " tfisser l-Awtorità għat-Trasport f’Malta kif imwaqqfa bl-Att dwar l-Awtorità għat-Trasport f’Malta; "ċertifikat ta’ operatur tal-ajru " tfisser ċertifikat mogħti taħt l-artikolu 4 tal-Att dwar l-Avjazzjoni Ċivili (Ċertifikati ta’ Operaturi [żaħ tal-Ajru); [żaħ " Direttur Ġenerali " tfisser id-Direttur Ġenerali responsabbli mill-Avjazzjoni Ċivili; "Gazzetta " tfisser il-Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta; " impriża tat-trasport bl-ajru " tfisser impriża li l-kummerċ tagħha jinkludi l-ġarr bl-ajru ta’ passiġġieri jew ta’ merkanzija b’kiri jew bi ħlas; " kontroll effettiv " tfisser relazzjoni kostitwita bi drittijiet, kuntratti jew b’kull mezz ieħor li, jew separatament jew konġuntement u fil-qies tal-konsiderazzjonijiet ta’ fatt jew liġi involuti, jagħtu l-possibilità tal-eżerċizzju dirett jew indirett ta’ influwenza deċiżiva fuq impriża, b’mod partikolari: (a) bid-dritt li jintuża l-atti vkollu tal-impriża, jew parti minnu; (b) bid-drittijiet jew kuntratti li jagħtu influwenza deċiżiva fuq il-kompożizzjoni, l-ivvutar jew deċiżjonijiet tal-korpi ta’ impriża jew xort’oħra jagħtu influwenza deċiżiva fuq il-ġestjoni tal-kummerċ tal-impriża; " kumpens " , dwar xi titjira minn inġenji tal-ajru, tinkludi kull xorta ta’ korrispettiv riċevut jew li għandu jiġi riċevut għalkollox jew f’parti dwar jew inkonnessjoni ma titjira, tkun min tkun il-persuna li tkuntat jew tkun se tagħti l-korrispettiv jew il-persuna li tkun irċevietu jew tkun setirċevih; "liċenza ta’ operatur " tfisser liċenza taħt l-artikolu 7; " Malta " għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ; " Ministru " tfisser il-Ministru responsabbli għat-trasport u, sa fejn tingħata awtorità, kull persuna awtorizzata għalhekk minn dak il-Ministru; "operatur " , dwar inġenji tal-ajru, tfisser il-persuna li f’dak il-ħin ikollħa t-tmexxija ta’ dawk l-inġenji, u espressjonijiet imnisslin minnha għandhom jiftehmu skont hekk; "persuna " tinkludi għaqda jew korp ta’ persuni, kemm jekk ikollhom personalità ġuridika kemm jekk le; "preskritt " tfisser preskritt b’regolamenti jew b’ordni skont dan l-Att; " servizz ta’ trasport bl-ajru " tfisser il-ġarr b’kumpens ta’ passiġġieri jew ta’ posta jew ta’ merkanzija bl-ajru; " Stat Membru " tfisser Stat Membru tal-Unjoni Ewropea; "telf jew ħsara " , dwar persuni, tinkludi telf ta’ ħajja u korriment; " Unjoni Ewropea " għandha l-istess tifsira mogħtija lilha fl-Att dwar l-Unjoni Ewropea [żaħ. Kap. 460. Kap. 460. TAQSIMA II KONTROLL TAL-AVJAZZJONI ĊIVILI Ġenerali 3. Ħatra ta’ Direttur Ġenerali għall-Avjazzjoni Ċivili. Emendat: XIII.1983.5; XX.1998.30 XV.2006.12; A.L.411 XX.1998.30; tal-2007. Sostitwit: XV.2009.52. (1) L-Awtorità għandha taħtar persuna biex tagħmilha ta’ Direttur Ġenerali għall-Avjazzjoni Ċivili f’Malta. (2) Id-Direttur Ġenerali għandu jimplimenta l-istrateġiji u l-objettivi tal-Awtorità u għandu jaġixxi skont il-linji ta’ politika, strateġiji u direttivi tal-Awtorità. (3) Id-Direttur Ġenerali jkun soġġett għal dawk id-direzzjonijiet, deċiżjonijiet u kontrolli oħra li l-Awtorità jew dawk l-uffiċjali maħtura tagħha jistgħu joħorġu minn żmien għal żmien u għandu jeżerċita dawk is-setgħat li jistgħu jingħatawlu b’liġi jew regolament jew mill-Awtorità. 4. Stħarriġ ta’ inċidenti. Emendat: XIII.1983.5; A.L.411 tal-2007; XV.2009.52. (1) Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti jew ordnijiet li jipprovdu għall-istħarriġ ta’ kull inċident li jinqala’ minn jew fil-kors ta’ navigazzjoni fl-ajru, u li jiġri jew f’Malta jew fuq Malta jew li jiġrix’imkien ieħor lil inġenji tal-ajru reġistrati f’Malta. (2) Regolamenti jew ordnijiet magħmula skont dan l-artikolu jista’ jkun fihom disposizzjonijiet - (a) li jeħtieġu li jingħata avviż ta’ kull inċident bħal dak b’dak il-modu minn dawk il-persuni kif jiġi speċifikat fir-regolamenti; (b) li japplikaw, b’modifika jew mingħajrha, għall-fini ta’ stħarriġ li jsir dwar xi inċident bħal dak, kull waħda mid-disposizzjonijiet ta’ kull liġi oħra dwar stħarriġ f’każijiet ta’ inċidenti; (ċ) li jipprojbixxu, sakemm isir l-istħarriġ, dħul jew indħil f’xi inġenji tal-ajru li jkun ġralhom inċident, u li jawtorizzaw lil kull persuna, sa fejn ikun meħtieġ għall-fini tal-istħarriġ, li tidħol fi, teżamina, tneħħi, tieħu miżuri għall-konservazzjoni ta’, jew xort’oħra tittratta dwar, dawk l-inġenji tal-ajru; (d) li jawtorizzaw jew jeħtieġ u t-tħassir, is-sospensjoni, il-kontrosenja jew it-teħid lura ta’ kull liċenza jew ċertifikat mogħti skont xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-Att jew skont xi regolamenti jew ordni magħmula, jew li jkollhom effett daqs li kieku kienu magħmula, bis-saħħa tiegħu, meta jkun jidher minn stħarriġ li l-liċenza jew iċ-ċertifikat għandu jitħassar, jiġi sospiż, jiġi kontrosenjat jew jittieħed lura, u li jeħtieġu l-produzzjoni ta’ dik il-liċenza jew dak iċ-ċertifikat sabiex jiġi hekk trattat. (3) Jekk xi persuna tikser jew tonqos li tħares xi regolament jew ordni magħmul jew li jkollu effett daqs likieku kien magħmul skont dan l-artikolu, teħel meta tinsab ħatja multa ta’ mhux iżjed minn ħames mitteuro (€ 500) jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur. 5. Titjir perikoluż. Emendat: XIII.1983.5; A.L.411 tal-2007; XV.2009.52. (1) Meta inġenji tal-ajru jittajru b’mod illi joħolqu periklubla ħtieġa lil xi persuna jew proprjetà fuq l-art jew fuq il-baħar, il-bdot jew il-persuna li tkun inkarigata minnhom, u wkoll sidhom kemm-il darba ma jippruvax għas-sodisfazzjon tal-qorti li l-inġenjihekk ittajjru mingħajr ħtija jew kunsens tiegħu, jeħlu meta jinsabu ħatja multa ta’ mhux iżjed minnelfejn u ħames mitteuro (€ 2,500) jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sitt xhur jew dik il-multa u priġunerija flimkien. (2) F’dan l-artikolu "sid" dwar inġenji tal-ajru tinkludi kull persuna li jkollha b’kera l-inġenji fil-ħin tar-reat. (3) Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jkunu b’żieda u mhux b’deroga tas-setgħat mogħtija lill-Ministru jew lill-Awtorità b’xi liġi jew regolament ieħor. Liċenzjar għal ċertu titjir 6. Restrizzjoni ta’ titjir mingħajr liċenza. Emendat: VIII.2010.61. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3), ebda inġenji tal-ajruma għandhom jintużaw f’xi titjir għal kumpens jew inkonnessjoni ma’ xi kummerċ jew negozju ħlief taħt u skont il-kondizzjonijiet ta’ liċenza mogħtija lill-operatur tal-inġenji tal-ajru skont l-artikolu 7 (f’dan l-Attimsejħa "liċenza ta’ operatur"), li tkun liċenza li f’dak iż-żmien tkun fis-seħħ u li tawtorizza lill-operatur i ħaddem inġenji tal-ajru fuq titjir bħal dak inkwistjoni. (2) Il-ħtiġijiet tas-subartikolu (1) ikunu bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-Att dwar l-Avjazzjoni Ċivili (Ċertifikati ta’ [żaħ Operaturi tal-Ajru) [żaħ. (3) Il-Ministru jista’ b’regolamenti jew b’ordni jipprovdi lis-subartikolu (1) ma jiġix applikat għal titjiriet ta’ dik ix-xorta li jiġu speċifikati fir-regolamenti jew fl-ordni, u jista’ b’dokument bil-miktub jeżenta mill-ħtiġijiet tal-imemmisu bartikolu kull titjira partikolari oħra jew serje ta’ titjir. Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 18 għandhom japplikaw għal eżenzjonijiet magħmula skont dan is-subartikolu. (4) Dan l-artikolu japplika għal- (a) kull titjira f’kull parti tad-dinja b’inġenji tal-ajru reġistrati f’Malta; u (b) kull titjira li tibda jew tispiċċa f’Malta minn inġenji tal-ajru reġistratri f’dak il-pajjiż jew territorju ieħor, jekk ikun hemm, li jiġi preskritt. (5) Inġenji tal-ajru jitqiesu li qegħdin itiru mill-mument li fih, wara l-imbarkazzjoni tal-ekwipaġġ tagħhom sabiex jitilqu, jiċċaqalqu għall-ewwel darba bil-forza tal-makni tagħhom stess, sal-mument li wara fih jieqfu meta jinżlu l-art. 7. Liċenzi ta’ operatur. Sostitwit: IX.2003.27. Emendat: XV.2009.52; VIII.2010.61. Emendat: XV.2009.52; (1) Is-setgħa li tingħatliċenza ta’ operatur, jiġifieri liċenza biex ikun operat kull servizz ta’ trasport bl-ajru jew għal skop ieħor speċifikat fil-liċenza, ikun vestit fl-Awtorità li għandha tagħti lil impriża tat-trasport bl-ajru dik il-liċenza meta hija tkun sodisfatta li l-impriża tat-trasport bl-ajru tkun konformi mal-ħtiġiet ta’ dan l-Att u dawk il-ħtiġiet l-oħra li jistgħu jiġu ordnati. (2) Liċenza ta’ operatur tista’ tingħata taħt dawk il-kondizzjonijiet inkluż id-drittijiet ta’ aċċess għal rotot speċifiċi jew swieq li jistgħu jkunu speċifikati fil-liċenza. (3) Applikazzjoni lill-Awtorità għall-għoti ta’ liċenza ta’ operatur għandu jkun fiha dawk il-parti kolaritajiet u jkollha magħha dawk id-drittijiet li jistgħu jiġu ordnati. (4) Impriża tat-trasport bl-ajru li tipprovdi servizz tat-trasport bl-ajru ma għandhiex tingħata liċenza ta’ operatur kemm-il darba ma jiġix muri għas-sodisfazzjon tal-Awtorità, kull meta jkun meħtieġ minnulihekk isir, li- (a) il-post ta’ negozju prinċipali tagħha u, jekkikollha, l-uffiċċju reġistrat tagħha jkunu jinsabu f’Malta, u (b) il-ħidma prinċipali tagħha hu t-trasport bl-ajru għalih waħdu jew mgħaqqad ma’ xi operazzjoni kummerċjali ta’ inġenji tal-ajru jew it-tiswija u l-manutenzjoni ta’ inġenji tal-ajru, u (ċ) is-sidien tagħha huma u hekk ikunu se jkomplu direttament jew permezz ta’ proprjetà maġġoritarja minn Stati Membri jew ċittadini ta’ Stati Membri, li f’kull waqt għandu jkollhom kontroll effettiv tal-impriża tat-trasport bl-ajru. (5) L-Awtorità għandha biss tagħti liċenza ta’ operatur lil applikant jekk dak applikant ikollu ċertifikat ta’ operatur tal-ajru validu li jkun jispeċifika l-attivitajiet li jkollhom jiġu koperti fil-liċenza ta’ operatur. (6) Il-liċenza ta’ operatur għandha tibqa’ valida għal daqs kemm l-impriża tat-trasport bl-ajru tibqa’ tkun konformi mal-ħtiġiet għall-ħruġ tagħha. Id-detentur tal-liċenza għandu kull meta hekk jintalab jagħmel mill-Awtorità jipprovdilu kull informazzjoni pertinenti li l-Awtorità tista’ teħtieġ sabiex tkun f’pożizzjoni li taċċerta ruħha li l-liċenza tkun għadha waħda valida. (7) Kemm jista’ jkun prattikament malajr wara l-għoti ta’ xi liċenza taħt dan l-artikolu, l-Awtorità għandha tara li jingħata avviż dwarha fil-Gazzetta. 8. Revoka, sospensjoni u varjazzjoni ta’ liċenzi. Sostitwit: IX.2003.27. Emendat: XV.2009.52; VIII.2010.61. Emendat: XV.2009.52; (1) Jekk, fil-każ ta’ xi persuna li tkun detentur ta’ liċenza ta’ operatur, l-Awtorità ma tibqax aktar f’xi żmien sodis fattali dik il-persuna- (a) tkun konformi mal-kondizzjonijiet f’dan l-Att u taħt u għall-ħruġ u t-tiżmim ta’ liċenza ta’ operatur; jew (b) tkun kompetenti u persuna adatta u idonea sabiex topera inġenji tal-ajru għall-finijiet awtorizzati bil-liċenza, l-Awtorità għandha, skont ma jidhrilha li jkun xieraq fiċ-ċirkostanzi, tirrevoka, tissospendi jew tibdel dik il-liċenza. (2) Jekk, bħala riżultat ta’ proċeduri ta’ insolvenza jew proċeduri bħal dawk kontra d-detenturi ta’ liċenza ta’ operatur, l-Awtorità tkun sodisfatta li ma jkun hemm ebda prospett realistiku ta’ rikostruzzjoni finanzjarja sodisfaċenti tad-detentur fi żmien raġonevoli, hija għandha tirrevoka l-liċenza. 9. Restrizzjoni dwar il-ġarr b’kiri jew b’kumpens f’inġenji tal-ajru reġistrati barra minn Malta. Emendat: IX.2003.28; XV.2009.52. Inġenji tal-ajru reġistrati f’xi pajjiż jew territorju barra minn Malta ma għandhomx igħabbu jew iniżżlu jew iħottuxi passiġġieri jew merkanzija f’Malta, li jkunu passiġġieri jew merkanzija li jinġarru jew li jkunu ser jinġarru b’kiri jew b’kumpens jew inkonnessjoni ma’ xi kummerċ jew negozju, ħlief bil-permess tal-Awtorità mogħti skont dan l-artikolu lill-operatur jew lil min jikri l-inġenji tal-ajru jew lill-Gvern tal-pajjiż li fih l-inġenji tal-ajru jkunu reġistrati, u skont dawk il-kondizzjonijiet li taħthom il-permess ikun ingħata kemm-il darba dak l-inġenji tal-ajru ma jkunx qiegħed jintuża fl-eżerċizzju ta’ drittijiet tat-traffiku li jirrigwardaw l-aċċess ta’ impriżi tat-trasport bl-ajru tal-Unjoni Ewropea fuq rotot tal-ajru fit-territorju tal-Unjoni Ewropea. 10. Id-disposizzjo-nijiet dwar li ċenzi u permessi jiġu infurzati. Emendat: XIII.1983.5; A.L.411 tal-2007; XV.2009.52. (1) Jekk inġenji tal-ajru jintużaw bi ksur tal-artikolu 6 jew tal-artikolu 9, l-operatur u l-bdot jew il-persuna inkarigata mill-inġenji tal-ajru, u jekk xi persuna oħra, kemm jekk b’kuntratt jew b’kull mod ieħor, tat faċilitajiet għall-ivvjaġġar jew għall-konsenja ta’ merkanzija fuq dik it-titjira meta tkun taf jew ikollha raġuni biżżejjed taħseb li l-użu tal-inġenji tal-ajru jkun kontra l-imsemmi artikolu 6 jew artikolu 9, dik il-persuna wkoll, ikunu ħatja ta’ reatu jeħlu meta jinsabu ħatja multa ta’ mhux iżjed minn erbatelefuħamesmitteuro (€ 4,500) jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iktar minn sena, jew dik il-multa u priġunerija flimkien. (2) Jekk l-Awtorità jkun jidhrilha li inġenji tal-ajru jkunu ntużaw bi ksur ta’ xi disposizzjoni tal-artikolu 6 jew tal-artikolu 9, jew li xi inġenji tal-ajru jkunu maħsuba jew x’aktarx jittajru f’dawk iċ-ċirkostanzi li bihom tinkiser xi waħda minn dawk id-disposizzjonijiet dwar it-titjira, l-Awtorità tista’ tieħu dawk il-miżuri li jkunu meħtieġa biex iżżomm dawk l-inġenji tal-ajru u tista’ għal dan l-għantordna li jsir dħul fl-inġenji tal-ajru. TAQSIMA III RESPONSABBILTÀ GĦAL ĦSARA EĊĊ., LI SSIR MINN INGENJI TAL-AJRU 11. Responsabbiltà ta’ inġenji tal-ajru dwar dħul bla jedd, inkonvenjent u ħsara fuq l-art. Emendat: XV.2009.52. (1) Ma tista’ ssir ebda azzjoni dwar dħul bla jedd jew dwar inkonvenjent, minħabba biss it-titjir ta’ inġenji tal-ajru fuq xi proprjetà f’għoli iktar mill-art, li meta jiġi kunsidrat ir-riħ, it-temp u ċ-ċirkostanzi kollha tal-każ ikun raġonevoli, jew minħabba inċidenti ordinarji ta’ dawk it-titjiriet sakemm jiġu mħarsa d-disposizzjonijiet tat-Taqsima II u ta’ din fit-Taqsima ta’ dan l-Att u ta’ kull regolamenti jew ordni magħmul bis-saħħa tagħhom. (2) Meta jsir xitelf jew ħsara sostanzjali lil xi persuna jew proprjetà fuq l-art jew fuq l-ilma minn, jew minn xi persuna fuq, jew b’oġġett jew persuna li taqa’ minn, inġenji tal-ajru waqt titjira, mat-tluq jew mal-inżul, allura kemm-il darba t-telf jew il-ħsara ma ssirx bi traskuraġni ta’ minibatiha jew dik it-traskuraġni ma tkunx ikkontribwiet għat-telf jew ħsara, il-kumpens dwar it-telf jew il-ħsara jittieħed mingħajr il-prova ta’ traskuraġni jew ħsieb jew xi kawżali oħra, daqs li kieku t-telf jew il-ħsara tkun ġrat b’att bir-rieda, bi traskuraġni jew b’nuqqas ta’ sid l-inġenji tal-ajru: Iżda meta t-telf jew il-ħsara sostanzjali tiġrikif intqal qabel f’ċirkostanzi li fihom- (a) ikun hemm dritt għal kumpens għall-imsemmi telf jew ħsara minħabba biss id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu; u (b) tinħoloq responsabbiltà legali f’xi persuna oħra li ma tkunx is-sid biex iħallas id-danni dwar l-imsemmi telf jew ħsara, is-sid ikollu d-dritt li jkun indennizzat minn dik il-persuna l-oħra kontra kull talba dwar l-imsemmi telf jew ħsara. 12. Inkonvenjent minn inġenji tal-ajru f’ajruporti. Emendat: XV.2009.52. (1) Regolamenti jew ordnijiet magħmula skont l-artikolu 3 jistgħu jipprovdu għall-kontroll tal-kondizzjonijiet li taħthom jistgħu jsiru ħsejjes u vibrazzjonijiet minn inġenji tal-ajru f’ajruporti. (2) Ma tista’ tittieħed ebda azzjoni dwar inkonvenjent minħabba biss il-ħsejjes u l-vibrazzjoni li jsiru minn inġenji tal-ajru f’ajruporti sakemm id-disposizzjonijiet ta’ kull regolamenti jew ordni magħmula kif provdut fis-subartikolu (1) jitħarsu kif imiss. 13. Responsabbiltà meta inġenji tal-ajru jinkrew, eċċ. Emendat: XV.2009.52. Meta inġenji tal-ajru jkunu ngħataw inbonafede, jew inkrew għal xi żmien li ma jkunx iktar minn erba tax-il ġurna ta lil xi persuna oħra mis-sid tagħhom, u ebdabdot, kmandant, navigatur jew membru effettiv ieħor tal-ekwipaġġ tal-inġenji tal-ajru ma jkun impjegat mis-sid, din fit-Taqsima ta’ dan l-Att għandu jkollha effett daqs li kieku minflok riferenzi li jinsabu fiha għas-sid kien hemm riferenzi għall-persuna li lilha l-inġenji tal-ajru jingħataw jew jinkrew. TAQSIMA IV MIXXELLANJI 14. Applikazzjoni tal-liġi tan-naw fraġji u tas-salvaġġ għal inġenji tal-ajru. Emendat: XV.2009.52. (1) Kull servizz mogħti biex igħin, jew isalva l-ħajja minn jew isalva l-merkanzija u t-tagħmir ta’, inġenji tal-ajru fi jew fuq il-baħar jew tidalwater jew fi jew fuq ix-xtut tal-baħar jew tidalwater, jitqies li huwa servizz ta’ salvataġġ fil-każijiet kollha li kien jitqies servizz ta’ salvataġġ li kieku ngħata dwar bastiment; u meta s-servizzi ta’ salvataġġ ikunu ngħataw minn inġenji tal-ajru lil xi proprjetà jew persuna, is-sid tal-inġenji tal-ajru jkollu d-dritt għall-istess kumpens għal dawk is-servizzi kif kien ikollu d-dritt kieku l-inġenji tal-ajru kienu bastimenti. Id-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu għandu jkollhom effett ukoll jekk l-inġenji tal-ajru ma jkunux Maltin, u wkoll jekk is-servizzi jkunu ngħataw x’imkien ieħor barra mil-limiti tal-ibħra territorjali ta’ Malta. (2) B’ordn il-Ministru jista’ jordnali xi disposizzjonijiet ta’ xi liġi li fiż-żmien tkun fis-seħħ f’Malta dwar bastimenti mgħarrqa, salvataġġ ta’ ħajja jew proprjetà jew dwar id-dmir li tingħata għajnuna lil bastimenti f’periklu għandhom, skont dawk l-eċċezzjonijiet, adattamenti u modifiki, jekk ikun hemm, li jiġu speċifikati fl-ordni japplikaw għal inġenji tal-ajru kif dawk id-disposizzjonijiet japplikaw għal bastimenti. (3) Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu kull disposizzjoni f’xi liġi dwar bastimenti mitluqa jew abbandunati bħala mhux aktar tajbin għal servizz fil-baħar jitqiesu li huma disposizzjonijiet dwar bastimenti mgħarrqa. 15. Applikazzjoni tal-liġi dwar l-ipoteki għal inġenji tal-ajru. Miżjud: XXXII.1979.2. Emendat: XXXVII.1988.47 XX.1989.2; XV. 2009.52 Emendat: XXXVII.1988.47;. Kap. 234. Emendat: XXXVII.1988.47; Kap. 234. (Mħassar bl-Att VIII.2010.61.). 16. Eżenzjoni tal-inġenji tal-ajru u ta’ partijiet tagħhom minn li jinqabdu minħabba talbiet ta’ dritt għal privattiva. Emendat: XV.2009.52. (1) Kull dħul leġittimu f’Malta jew kull passaġġ leġittimu minn fuq Malta, b’inżul l-art jew mingħajr u, tal-inġenji tal-ajru li għalihom japplika dan l-artikolu ma jagħtix il-jedd għal xi qbid jew tiżmim ta l-inġenji tal-ajru jew li jittieħdu proċedimenti kontra s-sid jew l-operatur tagħhom jew li jiġu mfixklaxort’oħra minn jew f’isem xi persuna f’Malta, minħabba li l-kostruzzjoni, il-mekkaniżmu, il-partijiet, l-aċċessorji jew it-tħaddim tal-inġenji tal-ajru huma bi ksur ta’ xi dritt għal privattiva, disinn jew mudell. (2) L-importazzjoni f’Malta u l-ħażna f’Malta ta’ partijiet spare u inġenji tal-ajru li għalihom japplika dan l-artikolu u l-użu u l-istallazzjoni tagħhom fit-tiswija ta’ dawk l-inġenji tal-ajruma għandhom iwasslu għal ebda qbid jew tiżmin tal-inġenji tal-ajru jew tal-partijiet spare jew għal ebda proċedimenti kontra s-sid jew l-operatur tal-inġenji tal-ajru jew is-sid tal-partijiet spare jew għal xi tfix kil ieħor tal-inġenji tal-ajru minn jew f’isem xi persuna f’Malta minħabba li l-partijiet spare jew L-importazzjoni f’Malta u l-ħażna f’Malta ta’ partijiet spare u tagħmir spare għal inġenji tal-ajru li għalihom japplika dan l-artikolu u l-użu u l-istallazzjoni tagħhom fit-tiswija ta’ dawk l-inġenji tal-ajruma għandhom iwasslu għal ebda qbid jew tiżmin tal-inġenji tal-ajru jew tal-partijiet spare jew tat-tagħmir spare jew għal ebda proċedimenti kontra s-sid jew l-operatur tal-inġenji tal-ajru jew is-sid tal-partijiet spare jew tat-tagħmir spare jew it-tagħmir spare jew l-istallazzjoni tagħhom huwa bi ksur ta’ xi dritt għal privattiva, disinn jew mudell: Iżda dan is-subartikolu ma japplikax għal xi partijiet spare jew tagħmir spare li jinbiegħ jew jitqassam f’Malta jew li jiġi esportat minn Malta għall-bejgħ jew għat-tqassim. (3) Dan l-artikolu japplika - (a) għal inġenji tal-ajru, li ma jkunux inġenji tal-ajruwżati f’servizzi militari, tad-dwana jew tal-pulizija, reġistrati f’xi pajjiż jew territorju li dwaru f’dak iż-żmien ikun hemm fis-seħħ dikjarazzjoni mill-Ministru b’ordni li l-benefiċċji tad-disposizzjonijiet ta’ xi konvenzjoni internazzjonali li għaliha jirreferi dan l-artikolu japplikaw għal dak il-pajjiż jew territorju; (b) għal dawk l-inġenji tal-ajru l-oħra li l-Ministru jista’ jispeċifika b’ordni. TAQSIMA V SUPPLEMENTALI 17. Regolamenti u ordnijiet. Emendat: XV.2009.52. (1) Regolamenti u ordnijiet magħmula skont xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jista’ jkun fihom dawk id-disposizzjonijiet inċidentali u supplementarji kif fil-fehma tal-Ministru jkunu meħtieġa jew spedjenti għall-għanijiet tar-regolamenti jew tal-ordni. (2) Is-setgħa għall-egħmil ta’ regolamenti jew ordnijiet skont xi disposizzjoni ta’ dan l-Att tinkludi s-setgħa għat-tħassir jew għat-tibdil ta’ dawk ir-regolamenti jew ordnijiet, u dak it-tħassir ikun bla ħsara għall-egħmil ta’ regolamenti jew ordnijiet ġodda. (3) Regolamenti u ordnijiet magħmula skont xi disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jistgħu jsiru bl-ilsien ingliż biss. 18. Tiżmim ta’ inġenji tal-ajru. Emendat: XV.2009.52. Regolamenti jew ordnijiet magħmula skont xi disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jistgħu jipprovdu għat-tiżmim ta’ inġenji tal-ajru biex jiġi żgurat it-tħaris ta’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att jew ta’ xi regolamenti jew ordni magħmula bis-saħħa tiegħu, u jistgħu jagħmlu dawk id-disposizzjonijiet l-oħra li fil-fehma tal-Ministru jkunu meħtieġa jew spedjenti biex jiġi żgurat dak it-tiżmim. 19. Effett extraterritorjali. Emendat: XV.2009.52. (1) Għalkemm regolamenti jew ordnijiet magħmula skont xi disposizzjoni ta’ dan l-Att għandhom effett biss bħala parti mil-liġi ta’ Malta, ebda disposizzjoni li tinsab fir-regolament jew fl-ordni ma għandha, minħabba li jkollha effettex tra-territorjali, titqies li mhijiex valida sa fejn tapplika għal inġenji tal-ajru reġistrati f’Malta, kull fejn ikunu jinsabu, jew tipprojbixxi, teħtieġ jew tirregola- (a) l-egħmil ta’ xi ħaġa minn persuni fi, jew xi wħud mill-persunal ta’, inġenji tal-ajru kif intqal qabel, ikunu fejn ikunu, jew (b) l-egħmil ta’ xi ħaġa dwar inġenji tal-ajru kif intqal qabel minn xi persuni oħra li jkunu ċittadini ta’ Malta, ikunu fejn ikunu. (2) Għall-finijiet tas-subartikolu (1) il-persunal tal-inġenji tal-ajru għandu jitqies li jinkludi l-bdot jew il-persuna l-oħra inkarigata mill-inġenji tal-ajru, u l-membri l-oħra kollha tal-ekwipaġġ tal-inġenji tal-ajru. 20. Reati minn għaqda jew korp ta’ persuni. Emendat: XV.2009.52. Meta reat skont xi disposizzjoni ta’ dan l-Att isir minn għaqda jew entimorali, kull persuna li, fil-ħin tal-egħmil tar-reat, kienet direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili ta’ dik l-għaqda jew entimorali jew kienet tidher li qed taġixxi f’dik il-kariga tkun ħatja ta’ dak ir-reat kemm-il darba ma tippruvax li dak ir-reat ikun sar mingħajr it-tagħrif tagħha u li tkun eżerċitat id-diliġenza kollha meħtieġa biex ma jsirx ir-reat. 21. Tħassir u riżerva. Emendat: XV.2009.52. (1) Kull disposizzjoni ta’ kull Att tal-Parlament tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u tal-Irlanda ta’ Fuq dwar l-avjazzjoni ċivili u applikata għal, jew li għandha effett bħala parti mil-liġi ta’, Malta minnufih qabel il-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, u, ħlief kif provdut hawnhekk iżjed ’il quddiem, kull liġi sussidjarja magħmula, jew li għandha effett bħal li kieku magħmula, taħthom u li għandha effett kif intqal qabel, ma tkomplixhekk isseħħ jew, skont il-każ qed tiġi b’dan imħassra, mal-bidu fis-seħħ ta’ dan l-artikolu. (2) Il-liġijiet sussidjarji msemmija fis-subartikolu (3) kif kienu fis-seħħ qabel il-21 ta’ Settembru, 1964 (inklużi l-emendi tagħhom) għandhom ikomplu fis-seħħ bħala parti mil-liġi ta’ Malta kif provdut fl-artikolu 11(1) tal-Ordni tal-1964 dwar l-Indipendenza ta’ Malta: Iżda- (a) kull riferenza li tinsab fihom għal awtorità li tkun l-awtorità li minnha saret il-liġi sussidjarja, u kull riferenza għal ministru jew awtorità oħra tal-Gvern tar-Renju Unit, għandha tiftiehem bħala riferenza għall-Ministru; (b) kull riferenza għall-Gvernatur għandha tiftiehem bħala riferenza għall-Ministru; u (ċ) kemm jekk il-liġi sussidjarja setgħet issir skont dan l-Att kemm jekk le, dik il-liġi għandha jkollha effett daqs li kieku saret skont dan l-Att u tista’ tinbidel jew titħassar skont hekk. (3) Il-liġijiet sussidjarji msemmija fis-subartikolu (2) huma: (a) The Carriageby Air (Non-International Carriage) (Colonies, Protectorates and Trust Territories) Order, 1953; The Carriageby Air (Non-International Carriage) (Colonies, Protectorates and Trust Territories) Order (b) The Carriageby Air (Colonies, Protectorates and Trust Territories) Order, 1953; The Carriageby Air (Colonies, Protectorates and Trust Territories) Order (ċ) The Civil Aviation (Investigationof Accidents) Regulations, 1956. The Civil Aviation (Investigationof Accidents) Regulations