202 ATT DWAR IL-KORPORAZZJONI GĦAL ŻVILUPP TA’ MALTA Biex jipprovdi għat-twaqqif ta’ Korporazzjoni għal Żvilupp għal Malta, biex jistabbilixxi l-funzjonijiet u s-setgħat tagħha u biex jipprovdi għal ħwejjeġ anċillari u inċidentali għaliha. L-ATTXX VII tal-1967, kif emendat bl-Atti LIX tal-1975, XXII tal-1976, XI tal-1977, VIII tal-1982 u XV tal-1995; u bl-Avviż Legali 411 tal-2007. L-ATTXX VII tal-1967, kif emendat bl-Atti LIX tal-1975, XXII tal-1976, XI tal-1977, VIII tal-1982 u XV tal-1995; u bl-Avviż Legali 411 tal-2007. TAQSIMA I PRELIMINARI 1. Titolu fil-qosor. Dan l-Att jista’ jissejjaħ l-Att dwar il-Korporazzjoni għal Żvilupp ta’ Malta. Tifsir. Emendat: XI.1977.2; VIII.1982.2. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra- " il-Bord " tfisser il-Bord tad-Diretturi tal-Korporazzjoni mwaqqaf bl-artikolu 4; "iċ-chairman" tfisser iċ-Cha irman tal-Bordnominat skont dan l-Att; "direttur " tfisser direttur tal-Korporazzjoni nominat skont dan l-Att; " il-Gazzetta " tfisser il-Gazzetta tal-Gvern; " il-Gvern " tfisser il-Gvern ta’ Malta; " industrja" tfisser kull impriża li twassal għall-iżvilupp tal-ekonomija ta’ Malta li l-iskop tagħha huwa biex tipproduċi jew tipprovdi oġġetti jew servizzi għall-bejgħ jew kiri ġewwa Malta jew barra minn Malta; u "industrjali" għandha tiftiehem skont hekk; " il-Kamra " tfisser il-Kamra tad-Deputati ta’ Malta; " il-Korporazzjoni " tfisser il-Korporazzjoni għal Żvilupp ta’ Malta mwaqqfa bl-artikolu 3; " Malta " għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ; " Ministru " tfisser il-Ministru responsabbli għall-industrja u tinkludi, sal-limitu tal-awtorità mogħtija, kull persuna awtorizzata għalhekk għal xi wieħed mill-għanijiet ta’ dan l-Att; "sena finanzjarja " tfisser perijodu ta’ tnax-il xahar li jispiċċa fil-31 ta’ Diċembru; " uffiċjal pubbliku " għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ. TAQSIMA II TWAQQIF, TMEXXIJA TAL-AFFARIJ1 ET U FUNZJONIJIET TAL-KORPORAZZJONI 3. T waqqif tal-Korporazzjoni. (1) Għandu jkun hemm korp, li jissejjaħ il-Korporazzjoni għal Żvilupp ta’ Malta, sabiex jiżgura l-iżvilupp tal-ekonomija ta’ Malta skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. (2) Il-Korporazzjoni għandha tkun entimorali li jkollha personalità legali distinta u tkun tista’, salv id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, tagħmel kuntratti, takkwista, iżżommu tiddisponi minn kull proprjetà għall-finijiet tal-funzjonijiet tagħha, tħarrek u tiġi mħarrka, u tagħmel dawk il-ħwejjeġ kollha u dawk l-operazzjonijiet kollha li jkunu inċidentali jew li jwasslu għall-eżerċizzju jew għall-qadi tal-funzjonijiet tagħha skont dan l-Att. 4. (1) L-affarijiet u x-xogħol tal-Korporazzjoni jkunu r-responsabbiltà ta’ Bord tad-Diretturi u jitmexxew minnu; iżda, ħlief kif intqal qabel u bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta’ kull direttivi mill-Bord, it-tmexxija esekuttiva tal-Korporazzjoni, l-amministrazzjoni u l-organizzazzjoni tagħha u l-kontroll amministrattiv tal-uffiċjali u tal-impjegati tagħha, ikunu r-responsabbiltà taċ-Chairman tal-Bord, li jkollu wkoll dawk is-setgħat l-oħrali minn żmien għal żmien jiġu delegati lil u mill-Bord. (2) Il-Bord ikun magħmul minn dak in-numru ta’ diretturi, li ma jkunx anqas minn ħamsa, li minnhom wieħed jiġi nominatchairmanu ieħor deputatchairman, ki f il-Ministru jista’ jaħtar minn żmien għal żmien. (3) Iċ-chairman u d-diretturi l-oħra kollha barra minn tlieta jkunu nominati mill-Ministru minn fost persuni, li ma jkunux uffiċjali pubbliċi jew uffiċjali jew impjegati tal-Korporazzjoni, li fil-fehma tiegħu kellhom esperjenza u wrewħila fi ħwejjeġ dwar industrja, kummerċ, finanzi, xjenza, il-professjonijiet, jew fl-organizzazzjonijiet ta’ prinċipali jew ta’ ħaddiema; id-deputatcha irman jista’ jkun nominat mill-Ministru minn fost l-uffiċjali tal-Korporazzjoni jew minn fost il-persuni msemmija qabel, u ż-żewġ diretturi l-oħra jkunu nominati mill-Ministru minn fost uffiċjali pubbliċi. (4) Iċ-chairman u d-diretturi l-oħra jkunu nominati għal dak iż-żmien u taħt dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet li l-Ministru jidhirlu xieraq; u jkunu jistgħu jiġu nominati mill-ġdid. (5) Il-Ministru jista’, dwar kull direttur barra miċ-cha irman, jinnomina persuna li jkollha l-kwalifiki meħtieġa b’dan l-Att biex tkun direttur alternattiv. Persunahekk nominata tista’ tattendi kull laqgħa tal-Bord li għaliha ma ja ttendix id-direttur li tiegħu tkun alternattiv, jew li jattendi dak id-direttur bħala chairman Il-Ministru jista’, dwar kull direttur barra miċ-cha irman, u f’kull laqgħa bħal dik id-direttur alternattiv ikollu s-setgħat u d-dmirijiet kollha ta’ direttur. 5. S kwalifika għal nomina, tneħħija u riżenja ta’ diretturi. Emendat: XXII.1976.4. (1) Ħadd ma għandu jiġi nominat jew jibqa’ direttur jew direttur alternattivli- (a) ikun membru tal-Kamra; (b) skont il-liġi ta’ xi pajjiż ikun ġie dikjarat fallut b’sentenza jew ikun għamel akkordjumal-kredituri tiegħu jew ikun inabilitat skont il-liġi jew ikun ġiemisjubħati ta’ delitt li jolqot il-fiduċja pubblika jew ta’ serq jew ta’ qerq jew talli jkun xjentementirċieva proprjetà li tkun ġiet akkwistata b’serq jew b’qerq. (2) Mingħajr ħsara tad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), direttur jew direttur alternattiv jista’ jitneħħa mill-kariga tiegħu mill-Ministru jekk ma jibqax kapaċi li jkompli d-dmirijiet tiegħu jew jekk ikun ħati ta’ mġieba ħażina serja dwar id-dmirijiet tiegħu jew jonqos milli jattendi l-laqgħat tal-Bord mingħajr raġuni tajba għal dak il-perijodu kif il-Ministru jista’, fiċ-ċirkostanzi, iqis suffiċjenti għall-finijiet ta’ dan is-subartikolu; u, relattivament għal direttur jew direttur alternattiv nominat minn fost uffiċjali pubbliċi, persuna tispiċċa milli tibqa’ f’dik il-kariga meta ma tibqax uffiċjal pubbliku. (3) Direttur jew direttur alternattiv, ħlief persuna li tkun nominata minn fost uffiċjali pubbliċi, tista’ tirriżenja mill-kariga tagħha b’avviż bil-miktub lill-Ministru. 6. Assenza jew inabilità taċ-chairman uvakanza ta’ post. Sostitwit: LIX.1975.3. Meta ċ-chairman ikun temporanjament battal, id-deputatcha irman għandu u għandu jeżerċita u jaqdi l-funzjonijiet taċ-chairman Metaċ-chairman ikun nieqes minn Malta jew temporanjament ma jkunx jista’ jaqdil-funzjonijiet tal-kariga tiegħu, jew ikun bil-vaganzi, u meta l-post ta’ chairman ikun temporanjament battal, id-deputatcha irman għandu jaġixxi minflok iċ-chairman. 7. Disposizzjonijiet dwar il-Bord. Id-disposizzjonijiet tal-Iskeda li tinsab ma’ dan l-Att għandu jkollhom effett relattivament għall-Bord. 8. Funzjonijiet tal-Korporazzjoni. (1) Mingħajr ħsara ta’ kull disposizzjoni oħra ta’ dan l-Att, il-Korporazzjoni jkollha l-funzjoni- (a) li tinvestiga, tifformula u tesegwixxi proġetti għat-twaqqif, kontinwazzjoni, espansjoni jew miljorament ta’ impriżi industrjali li jwasslu għall-iżvilupp tal-ekonomija ta’ Malta; (b) li tinkoraġġixxi u tippromovi l-parteċipazzjoni ta’ kapital privat, tant loka li kemm barrani, fl-iżvilupp ta’ impriżi ta’ manifattura, turiżmu, agrikoltura, sajd u impriżi oħra industrjali; (ċ) li tagħti għajnuna u parir fil-formulazzjoni u esekuzzjoni ta’ proġetti industrjali billi tipprovdi għajnuna teknika fuq ħwejjeġ ta’ direzzjoni, inġinerija, kontabbiltà u ħwejjeġ oħra li jeħtieġu kapaċità teknika, li tinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ kapaċità fid-direzzjoni u fit-teknika; (d) li żżommu tamministra, u jekk u meta jidhrilha xieraq biex tirrealizza, l-attiv li jista’ jkollha minn żmien għal żmien; (e) Kap. 53. Kap. 159. Kap. 53. Kap. 159. li taqdil-funzjonijiet li jaqgħu fuq il-Korporazzjoni bis-saħħa tal-Att dwar l-Inkuraġġiment ta’ Industrji Ġodda u tal-Ordinanza dwar l-Għajnuna lill-Industrji; (f) li taġixxi bi ftehim mal-Gvern bħala aġent biex timplimenta l-politika tal-Gvern relattivament għall-għoti u għas-self b’pattijiet speċjali lill-impriża industrjali; (g) li tagħti parir lill-Ministru fuq kull ħaġa dwar il-funzjonament u l-iskopijiet ta’ dan l-Att li l-Ministru jista’ minn żmien għal żmien jirriferixxi lill-Korporazzjoni. (2) Fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħha skont dan l-Att, il-Korporazzjoni tista’ - (a) tagħmel kull xorta ta’ mpieg ta’ flus, inkluża proprjetà diretta tal-impriżi industrjali, tagħti self u avvanzi lill-industrji, tissottoskrivi, underwrite jew tinnegozja f’azzjonijiet u obbligazzjonijiet ta’ kumpanniji, tiggarantixxi self u avvanzi lill-industrji, u tiddirieġi u tikkontrolla impriżi industrjali: Iżda f’kull operazzjoni tali kif intqal qabel l-impieg ta’ flus jew ir-responsabbiltà tal-Korporazzjoni għandha ssir jew tiġi assunta f’riskju ġust; (b) t akkwista, tbiegħ jew xort’oħra tiddisponi minn art jew tagħti b’kiriart għall-iskop ta’ żvilupp ekonomiku; (ċ) tippjana jew tippjana u tiżviluppa industrial estates għall-bejgħ jew xorta oħra ta’ tneħħija jew kiri; (d) tagħmel studji ta’ fattibiltà, inklużi analiżi ta’ proġetti finanzjarji u ekonomiċi, fir-riċerka tagħha għal industrji ġodda jew għat-titjib jew żvilupp ieħor ta’ impriżi industrjali eżistenti; (e) b’mod ġenerali tagħmel dawk il-ħwejjeġ kollha li jkunu inċidentali jew li jwasslu għall-qadi tal-funzjonijiet tagħha. (3) Il-Korporazzjoni tista’, bl-approvazzjoni tal-Ministru, teżerċita l-funzjonijiet tagħha skont dan l-Att permezz tal-aġenzija ta’ persuni oħra, u tista’ taġixxi bħala aġent jew xort’oħra f’isem persuni oħra. 9. Setgħat tal-Ministru u rapporti magħmula lilu. (1) Il-Ministru jista’, relattivament għal ħwejjeġ li jidhrulu li jolqtu l-interess pubbliku, minn żmien għal żmien wara konsultazzjoni mal-Korporazzjoni jagħti lill-Korporazzjoni direttivi ta’ karattru ġenerali, mhux inkonsistenti mad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, dwar il-politika li għandha ssegwi l-Korporazzjoni fit-tmexxija tal-funzjonijiet tagħha skont dan l-Att, u l-Korporazzjoni għandha, malli jkun prattikabbli, tagħti effett għal dawk id-direttivi kollha. (2) Il-Korporazzjoni għandha, mhux aktar tard minn erba’ xhur wara l-aħħar ta’ kull sena finanzjarja, tagħmel rapport sħiħ lill-Ministru dwar l-eżerċizzju u l-qadi minnha tal-funzjonijiet tagħha matul dik is-sena, u l-Ministru għandu, malli jkun prattikabbli, jara li kopja tar-rapport titqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra. (3) Il-Korporazzjoni għandha tagħti lill-Ministru faċilitajiet biex jakkwista informazzjoni dwar il-proprjetà u l-attivitajiet tal-Korporazzjoni, u tagħtih prospetti, kontijiet u tagħrif ieħor relattivament għalihom, u tagħtih faċilitajiet għall-verifika ta’ tagħrif mogħti b’dak il-modu f’dawk iż-żminijiet kif jista’ jeħtieġ raġonevolment. TAQSIMA III DISPOSIZZJONIJIET FINANZJARJI 10. Kapital tal-Korporazzjoni. Emendat: A.L.411 tal-2007. (1) Il-kapital inizjali tal-Korporazzjoni għandu jkun żewġ miljuni, tliet mija u disgħa u għoxrinelf, tliet mija u tlieta u sebgħin euro uerbgħ in ċenteżmu (2, 329, 373.40) mħallas mill-Gvern. Kapital ieħor ta’ mhux iżjed minn għoxrin miljun, disa’ mija u erbgħa u sittinelf, tliet mija u sittineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (20, 964, 360.59) għandu jinġabar b’dak il-modki f il-Ministru responsabbli għall-finanzi jista’, fuq il-parir tal-Korporazzjoni, jistabbilixxi minn żmien għal żmien: Iżda l-kapital tal-Korporazzjoni għandu jkun kollu miżmum mill-Gvern. (2) Il-Korporazzjoni għandha, bitpattija għal kull flejjes u għal kull drittijiet jew interessi fi proprjetà mħallsa jew trasferiti minn żmien għal żmien lill-Korporazzjoni mill-Gvern bħal sottoskrizzjoni għall-kapital tal-Korporazzjoni, toħroġ lill-Ministru responsabbli għall-finanzi f’isem il-Gvern capital stock fl-ammont ta’ kull flejjes hekk imħallsa u riċevuti u f’ammont tal-valur nominali daqs l-ammont miftiehem bejn il-Korporazzjoni u l-Gvern bħala li jirrappreżenta l-valur ta’ kull drittijiet u interessi fi proprjetà hekk trasferiti. 11. Setgħat ta’ self. Emendat: A.L.411 tal-2007. (1) Il-Korporazzjoni tista’, bl-approvazzjoni tal-Ministru responsabbli għall-finanzi, tissellef minn żmien għal żmien dawk is-somom li tista’ teħtieġ sabiex tissodisfa kull wieħed mill-obbligi tagħha jew sabiex taqdi kull waħda mill-funzjonijiet tagħha. (2) B’dak kollu li hemm fid-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), il-Korporazzjoni tista’ mingħajr awtorità oħra teżerċita s-setgħat tagħha ta’ self sabiex tissellef temporanjament, permezz ta’ overdraft jew xort’oħra, somom li minnhom l-ammont totali dovut ma jkun f’ebda żmien iżjed minn mitejnu tnejnu tletinelf, disa’ mija u sebgħa u tletineurouerbgħa utlet in ċenteż mu (232, 937.34). (3) Sabiex jiġu żgurati kull somom li tissellef il-Korporazzjoni jew kull obbligu assunt mill-Korporazzjoni fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħha, il-Korporazzjoni tista’ tipoteka jew taddebi ta l-impriża jew il-proprjetà tagħha, jew xi parti minnhom, u tista’ toħroġ obbligazzjonijiet, stock ta’ obbligazzjonijiet, bonds jew Sabiex jiġu żgurati kull somom li tissellef il-Korporazzjoni jew kull obbligu assunt mill-Korporazzjoni fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħha, il-Korporazzjoni tista’ tipoteka jew taddebi ta l-impriża jew il-proprjetà tagħha, jew xi parti minnhom, u tista’ toħroġ obbligazzjonijiet, stocktatitoli oħra, sew bħala sigurtà ta’ xi dejn, responsabbiltà jew obbligu tal-Korporazzjoni jew ta’ xi terzi sew le. 12. Garanzija mill-Gvern ta’ self tal-Korporazzjoni. (1) Il-Ministru responsabbli għall-finanzi jista’, bl-approvazzjoni tal-Kamra, jiggarantixxi f’isem il-Gvern, b’dak il-mod sa dak l-ammontu b’dawk il-kondizzjonijiet kif jidhrulu xierqa, il-ħlas lura tal-kapital, u l-ħlas tal-imgħax u drittijiet oħra fuq il-kapital, ta’ kull self awtorizzat tal-Korporazzjoni. (2) Malli jkun prattikabbli wara li tiġi mogħtija xi garanzija skont dan l-Att, il-Ministru responsabbli għall-finanzi għandu jara li jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra dikjarazzjoni li turi l-ammont u l-pattijiet tagħha. (3) Kull flejjes li jitħallsu mill-Gvern bis-saħħa ta’ xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jiġu addebitati lill-Fond Konsolidat. 13. Fond ta’ riserva. Emendat: A.L.411 tal-2007. (1) Il-Korporazzjoni għandha twaqqaf fond ta’ riserva. (2) Il-Korporazzjoni għandha mal-aħħar ta’ kull sena finanzjarja sakemm il-fond ta’ riserva jilħaq l-ammont ta’ żewġ miljuni, tliet mija u disgħa u għoxrinelf, tliet mija u tlieta u sebgħin euro uerbgħ in ċenteżmu (2, 329, 373.40), tqiegħed fil-fond ta’ riserva, mill-profitti tagħha ta’ dik is-sena u qabel ma tiddikjara ebda dividend, dik is-somma li ma tkunx anqas minn ħamsa u għoxrin fil-mija ta’ dawk il-profittiki f il-Ministru responsabbli għall-finanzi jistabbilixxi wara konsultazzjoni mal-Korporazzjoni, u għandha tħallas kull profitt li jibqa’ bħala dividend fuq l-istock li jkun maħruġ dak iż-żmien. (3) Il-fond ta’ riserva għandu jiġi dirett mill-Korporazzjoni b’dak il-mod kif tista’ tiddeċidi; iżda ebda parti minn dak il-fond ma għandha tiġi applikata xort’oħra milli għall-iskopijiet tal-Korporazzjoni. 14. Dħul biex jitħallsu l-ispejjeż. Il-Korporazzjoni jkollha d-dmir li tikkonserva l-attiv tagħha u teżerċita u taqd il-funzjonijiet tagħha skont dan l-Att b’mod li tiżgura illid-dħul totali tal-Korporazzjoni jkunu suffiċjenti biex jitħallsu s-somom kollha addebitabbli kif imiss lill-kont tad-dħul tagħha, inklużi, mingħajr ħsara għall-ġeneralità ta’ dik il-frażi, id-deprezzament u l-ħlas ta’ djun minn self. 15. Estimi annwali u kontijiet tal-Korporazzjoni. (1) Il-Korporazzjoni għandha f’kull sena finanzjarja tara li jiġu preparati u adottati estimi ta’ dħul u ta’ spejjeż tal-Korporazzjoni għas-sena finanzjarja li taħbat wara. (2) Il-Korporazzjoni għandha tara li jiġu miżmuma kontijiet xierqa u records oħra dwar l-operazzjonijiet u t-transazzjonijiet tagħha, u għandha tara li tiġi preparata dikjarazzjoni tal-kontijiet dwar kull sena finanzjarja. (3) Il-kontijiet tal-Korporazzjoni għandhom jiġu verifikati minnuditur jew udituri approvati mill-Ministru u nominati mill-Korporazzjoni minn sena għal sena. (4) Il-Korporazzjoni għandha, mhux aktar tard minn erba’ xhur wara l-aħħar ta’ kull sena finanzjarja, tara li kopja ta’ dikjarazzjoni tal-kontijiet verifikati tagħha tiġi mibgħuta lill-Ministru u lill-Ministru responsabbli għall-finanzi flimkien ma’ kopja tar-rapport tal-uditur jew udituri relattivament għal dik id-dikjarazzjoni u l-Ministru għandu mingħajr dewmien jara li dik id-dikjarazzjoni u dak ir-rapport jiġu pubblikati fil-Gazzetta. 16. Eżenzjoni minn ċerti taxxi u dazji. Sostitwit: XV.1995.9. Il-korporazzjoni għandha tkun eżenta minn kull obbligu għall-ħlas ta’ taxxa fuq l-income utaxxa tal-boll skont kull liġi li tkun fis-seħħ dak iż-żmien. TAQSIMA IV UFFIĊJALI U IMPJEGATI TAL-KORPORAZZJONI 17. Uffiċjali u impjegati tal-Korporazzjoni. Sostitwit: LIX.1975.4. (1) Il-Korporazzjoni għandha timpjega b’dak il-kumpens u b’dawk il-pattijiet u l-kondizzjonijiet li l-Bord jista’, bl-approvazzjoni tal-Ministru jistabbilixxi, segretarju u dawk l-uffiċjali u l-impjegati l-oħra li minn żmien għal żmien ikunu meħtieġa għall-qadi xieraq tal-funzjonijiet tagħha. (2) Is-segretarju u l-uffiċjali u l-impjegati l-oħra tal-Korporazzjoni ma għandu jkollhom ebda interess dirett jew indirett f’xi kuntratt magħmul jew maħsub li jiġi magħmul mill-Korporazzjoni jew f’xi impriża li jkollha jew li fiħsiebha jkollha xi relazzjonijiet kummerċjali mal-Korporazzjoni jew xi relazzjoni li tinvolvi xi forma ta’ għajnuna mill-Korporazzjoni dwar xi għajnuna, eżenzjoni jew għoti ta’ dritt. 18. Proġetti ta’ pensjoni għall-uffiċjali u impjegati. (1) Il-Korporazzjoni tista’, bl-approvazzjoni tal-Ministru responsabbli għall-finanzi, twaqqaf proġett jew proġetti għall-ħlas lill-uffiċjali jew impjegati tagħha, jew lid-dipendenti tagħhom, wara l-irtir, mewt jew korriment tagħhom, ta’ pensjonijiet, gratifikazzjonijiet jew benefiċċji oħra simili. (2) Jista’ jsir provvediment għal dawk il-pensjonijiet, gratifikazzjonijiet jew benefiċċji oħra simili sew b’arranġament kontributorju sew mhux kontributorju sew parti b’wieħed u parti bl-ieħor. TAQSIMA V MIXXELLANJI 19. Stralċjar tal-Korporazzjoni. Il-Korporazzjoni ma għandhiex tiġi stralċjata ħlief bl-awtorità jew taħt l-awtorità ta’ Att tal-Parlament.