104 ORDINANZA DWAR L-ASSIGURAZZJONI TA’ VETTURI BIL-MUTUR GĦAR-RISKJI TA’ TERZI PERSUNI Biex tipprovdi kontra r-riskji ta’ terzi persuni minħabba 1-użu ta’ vetturi bil-mutur. L-ORDINANZA XXXVI tal-1939, u ġiet emendata bl-Ordinanzi: XVI tal-1940 u X ta 1-1947; bl-Ordinanza ta’ Emerġenza VIta 1-1958; bl-Ordinanzi: XXII u XXV tal-1962; bl-Avviż Legali 4 ta 1-1963; bl-Att XIII tal-l968; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti: XLIX ta 1-1981, XIII tal-1983, III tal-1985, XLI tal-1986, VII u VIII tal-1990; bl-Avviż Legali 163 tal-1990; bl-Atti III tal-1998, XXIII tal-2000, XXX tal-2002 u IX tal-2004; bl-Avviżi Legali 181 tal-2006, 409 tal-2007 u 167 tal-2008; u bl-Att XV tal-2009. L-ORDINANZA XXXVI tal-1939, u ġiet emendata bl-Ordinanzi: XVI tal-1940 u X ta 1-1947; bl-Ordinanza ta’ Emerġenza VIta 1-1958; bl-Ordinanzi: XXII u XXV tal-1962; bl-Avviż Legali 4 ta 1-1963; bl-Att XIII tal-l968; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Atti: XLIX ta 1-1981, XIII tal-1983, III tal-1985, XLI tal-1986, VII u VIII tal-1990; bl-Avviż Legali 163 tal-1990; bl-Atti III tal-1998, XXIII tal-2000, XXX tal-2002 u IX tal-2004; bl-Avviżi Legali 181 tal-2006, 409 tal-2007 u 167 tal-2008; u bl-Att XV tal-2009. 1. Titolu fil-qosor. Emendat: XXX.2002.2 It-titolu fil-qosor ta’ din l-Ordinanza huwa l-Ordinanza dwar l-Assigurazzjoni ta’ Vetturi bil-Mutur għar-Riskji ta’ Terzi Persuni. Tifsir. Emendat: A.L.4 tal-1963; III.1985.2L.163 tal-1990; XXIII.2000.30 XXX.2002.2; A.L.167; III.1985.2; A.L.163 tal-1990; XXIII.2000.30; tal-2008; XV.2009.49. 2. F’din l-Ordinanza, kemm-il darba mill-kontest ma jkunx jidher xort’oħra, l-espressjonijiet li ġejjin ifissru kif għal kull waħda minnhom jingħad f’dan l-artikolu: "assiguratur awtorizzat " tfisser impriża li tkun irċeviet 1-awtorizzazzjoni uffiċjali tagħha f’Malta biex tibda kummerċ ta’ assigurazzjoni diretta u li tmexxi l-kummerċ ta’ assigurazzjoni dwar ir-responsabbiltà obbligatorja ta’ terzi għar-rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur; " Awtorità għat-Trasport f’Malta " tfisser l-Awtorità għat-Trasport f’Malta mwaqqfa taħt l-Att dwar l-Awtorità għat-Trasport f’Malta; "burea u barrani" tfisser organizzazzjoni ċentrali mwaqqfa minn assiguraturi tal-karrozzi f’xi pajjiż barra minn Malta sabiex jingħata effett lill-arranġament internazzjonali għall-assigurazzjoni ta’ sewwieqa ta’ karrozzi kontra riskji ta’ terzi persuni, u li magħha l-burea u tfisser l-Awtorità għat-Trasport f’Malta mwaqqfa taħt l-Att dwar l-Awtorità għat-Trasport f’Malta; "burea u barrani loka li jkun għamel dak l-arranġament; "burea u lokali" tfisser l-organizzazzjoni ċentrali mwaqqfa minn assiguraturi tal-karozzi f’Malta sabiex jingħata effett lil arranġament internazzjonali għall-assigurazzjoni ta’ sewwieqa ta’ karrozzi kontra riskji ta’ terzi persuni, u li tkun magħrufa għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza mill-Ministru responsabbli għat-trasport; Kap. 499. Kap. 499. "ċertifikat internazzjonali ta’ assigurazzjoni " tfisser ċertifikat internazzjonali ta’ assigurazzjoni magħmul kif imiss (magħruf bħala "Green Card") maħruġ għan-nom ta’ burea u barrani lokali fil-forma stabbilita fir-rakkomandazzjoni ta’ Ġunju 1952 magħmula mis-Sub-Committeeon Road Transport tal-Inland Transport Committeetal tfis se r ċertifikat internazzjonali ta’ assigurazzjoni magħmul kif imiss (magħruf bħala "Green Card") maħruġ għan-nom ta’ burea u barrani jew tal-burea u lokali fil-forma stabbilita fir-rakkomandazzjoni ta’ Ġunju 1952 magħmula mis-Sub-Committeeon Road Transport tal-Komunjoni Ekonomika Ewropeja, kif emendata minn żmien għal żmien; "drajver" , meta persuna separata jkollha f’idejha s-steerin g’vettura bil-mutur, tikkomprendi din il-persuna kif ukoll kull persuna oħra inkarigata mis-sewqan tal-vettura, u l-kelma "issuq " għandha tiftiehem bl-istess mod; "polza ta’ assigurazzjoni " tfisser polza ta’ assigurazzjoni jew covering note li tkun maħruġa minn assiguratur awtorizzat u tinkludi ċertifikat internazzjonali ta’ assigurazzjoni; "sid" , dwar vettura li hija l-oġġett ta’ kuntratt ta’ kiri jew ta’ kuntratt ta’ hirepurchase, tfisser il-persuna fil-pussess tal-vettura taħt dak il-kuntratt; "sistemagreencard " tfisser is-sistema internazzjonali ta’ assigurazzjoni ta’ vetturi għal riskji kontra terzi persuni bbażata fuq il-Ftehim Uniformi bejn il-bureaux u l-Fteħim Multilaterali dwar Garanziji u kull ftehim ieħor bħal dak li jista’ jidħol fis-seħħ minn żmien għal żmien; " stabbiliment " fir-rigward ta’ impriża tal-assigurazzjoni tfisser l-uffiċċju prinċipali, aġenzija jew fergħa u tinkludi kull preżenza permanenti ta’ impriża fit-territorju ta’ Malta jew ta’ Stat imsemmi, ukoll jekk dik il-preżenza ma tieħux il-forma ta’ fergħa jew aġenzija, imma tkun tikkonsisti f’uffiċċju maniġġat mill-persuna l innifsu tal-impriża jew minn persuna indipendenti li jkollha awtorità taġixxi għall-impriża u f’isimha; " stabbilit" tfisser stabbilit b’regolamenti; " Stat imsemmi" tfisser Stat elenkat bħala tali b’regolamenti magħmulin mill-Ministru responsabbli għat-trasport; "territorju fejn vettura bil-mutur tkun normalment bażata " tfisser- (i) it-territorju tal-Istat li l-vettura bil-mutur i kollha l-pjanċa ta’ reġistrazzjoni tiegħu, irrispettivament minn jekk il-pjanċa tkunx waħda permanenti jew temporanja; jew (ii) f’każijiet meta ma tkun meħtieġa ebda reġistrazzjoni għal xi tip ta’ vettura bil-muturimmal-vettura ikollha pjanċa tal-assigurazzjoni, jew sinjal distintivanalogu għall-pjanċa ta’ reġistrazzjoni, it-territorju tal-Istat fejn tinħareġ il-pjanċa tal-assigurazzjoni jew is-sinjal; jew (iii) f’każijiet meta ma jkunu meħtieġ ala pjanċa ta’ reġistrazzjoni, la pjanċa tal-assigurazzjoni u lanqas sinjal distintiv għal xi tipi ta’ vettura bil-mutur, it-territorju tal-Istat fejn min ikollu l-kustodja tal-vettura jkun residenti permanentement; (iv) f’każijiet meta l-vettura ma jkollha ebda pjanċa ta’ reġistrazzjoni jew ikollha pjanċa ta’ reġistrazzjoni li ma tkunx tikkorrispondi jew ma tkunx għadha tikkorrispondi mal-vettura u din tkun involuta f’aċċident, it-territorju tal-Istat fejn ikun ġara l-aċċident, għall-finijiet li tiġi rranġata t-talba konformement ma’ l-artikoli 4 u 9D; u "vettura bil-mutur li tkun normalment bażata f’Malta" għandha titfisser skont hekk; "Fond għal Protezzjoni u Kumpens " tfisser il-Fond għal Protezzjoni u Kumpens imwaqqaf taħt l-artikolu 49 tal-Att dwar il-Kummerċ tal-Assigurazzjoni; [żaħ Kap. 403. Kap. 403. " Ftehim Multilaterali dwar Garanziji " tfisser il-Ftehim Multilaterali dwar Garanziji bejn il-bureaux ta’ assiguraturi nazzjonali tal-15 ta' Marzu 1991, kif minn żmien għal żmien emendat, supplimentat jew sostitwit; " impriża tal-assigurazzjoni " tfisser impriża li tkun irċeviet l-awtorizzazzjoni uffiċjali tagħha biex tibda kummerċ ta’ assigurazzjoni diretta f’Malta jew fit-territorju ta’ Stat imsemmi u li tmexxi l-kummerċ tal-assigurazzjoni dwar ir-reseponsabbiltà obbligatorja ta’ terzi għar-rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur; " Malta " għandha l-istess tifsira bħal ma għandha fl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni [żaħ; " obbligi internazzjonali ta’ Malta " tfisser ir-rabtiet, responsabbiltajiet u obbligi ta’ Malta li joriġinaw mis-sħubija jew affiljazzjoni jew relazzjoni ma’ xi organizzazzjoni globali jew reġjonali internazzjonali jew minn xi grupp ta’ pajjiżi jew minn xi trattat, konvenzjoni jew ftehim internazzjonali ieħor ikun kif ikun imsejjaħ, kemm bilaterali kemm multilaterali, li Malta t kun parti fih; "pajjiż terz " tfisser Stat li ma jkunx Malta u li ma jkunx Stat imsemmi; "parti offiża " tfisser kull min ikollu jedd għal kumpens dwar telf jew feriment kaġunat minn vettura bil-mutur; "triq " tfisser triq, sqaq, pjazza, fortifikazzjoni jew post ieħor ta’ mogħdija għall-pubbliku; "vettura bil-mutur " tfisser kull vettura maħsuba biex tivvjaġġa fuq l-art u li tkun immexxija b’forza mekkanika, imma li ma timxix fuq il-binarji, u kull trailer, kemm a kkoppjat kemm mhux; "vettura tat-trasport pubbliku " għandha l-istess tifsir mogħti lilha bl-artikolu 2 tal-Att dwar l-Awtorità għat-Trasport f’Malta. Kap. 499. Kap. 499. 3. Il-persuni li jużaw vetturi bil-mutur għandhom ikunu assigurati kontra r-riskji ta’ terzi persuni. Emendat: A.L.4 tal-1963; XIII.1968.2L.148 tal-1975; XLI.1986.2, 3 XXIII. 2000.30; XXX.2002.2L.409 tal-2007; A.L.167; XIII.1968.2; A.L.148 tal-1975; XLI.1986.2, 3; XXIII. 2000.30; XXX.2002.2;3; A. tal-2008; XV.2009.49. (1) Bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, ħadd ma jista’ juża jew iġiegħel jew iħalli lil persuna oħra tuża vettura bil-mutur fit-toroq kemm-il darba, għall-użu tal-vettura minnu jew minn dik il-persuna l-oħra, skont il-każ, ma tkunx isseħħ polza ta’ assigurazzjoni dwar ir-riskji ta’ terzi persuni, skont id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza. (1A) Ikun preżunt li ma kienx hemm polza tal-assigurazzjoni fis-seħħ skont is-subartikolu (1), kemm-il darba min jiġi akkużat b’reat taħt is-subartikolu (1) ma jġibx prova kuntrarja billi juri ċertifikat tal-assigurazzjoni maħruġ taħt l-artikolu 4(4). (1B) Tista’ tingħata eċċezzjoni valida, fil-prosekuzzjoni ta’ reat taħt is-subartikolu (1), mill-akkużat jekk iġib prova li r-reat ikun sar mingħajr ma huwa kien jafbihu li jkun eżerċita kull diliġenza dovuta biex ma jħallix lir-reatisir. (2) Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jeħel, meta jinsabħati- (a) fil-każ tal-ewwel reat, multa ta’ mhux anqasel fejn, tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€ 2, 329.37) iżda ta’ mhux iżjed minn erbatelef, sitt mija u tmienja u ħamsineuro u ħamsa u sebgħ in ċenteżmu (€ 4, 658.75) jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur, jew il-multa u l-priġunerija flimkien; (b) fil-każ tat-tieni reat, multa ta’ mhux anqas minn erbatelef, sitt mija u tmienja u ħamsineuro u ħamsa u sebgħ in ċenteżmu (€ 4, 658.75) iżda ta’ mhux iżjed minn ħames telef, tmien mija u tlieta u għoxrin euro utlieta u erbgħ in ċenteżmu (€ 5, 823.43) jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sitt xhur, jew il-multa u l-priġunerija flimkien; (ċ) fil-każ tat-tielet reat jew iktar, multa ta’ mhux anqas minn ħames telef, tmien mija u tlieta u għoxrin euro utlieta u erbgħ in ċenteżmu (€ 5, 823.43) iżda ta’ mhux iżjed minn sittelef, disa’ mija utmien jautmenineuroutnax-il ċenteżmu (€ 6, 988.12) jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sena, jew il-multa u l-priġunerija flimkien, u- (i) meta r-reat ikun jikkonsisti fl-użu ta’ vettura bil-mutur fi triq minn min ikun sid il-vettura bil-mutur jew minn impjegat ta’, jew minn membru tal-familja ta’ u li jkun jgħixma’, sid il-vettura bil-mutur, u ma jkunx hemm fis-seħħ polza tal-assigurazzjoni dwar din il-vettura skont ma għandha tkun taqbel mal-ħtiġijiet ta’ din l-Ordinanza, il-qorti għandha, b’żieda mal-pieni indikati f’dan is-sub-paragrafu, tordna l-konfiska tal-vettura bil-mutur; (ii) meta r-reat, kif imsemmi, jitwettaq minn xi ħadd ieħor, il-qorti għandha, b’żieda mal-pieni indikati f’dan is-sub-paragrafu, twaħħal multa oħra li tkun daqs il-valur tal-vettura bil-mutur. (2A) Kull minjinstab ħati ta’ reat taħt dan l-artikolu għandu (ħlief jekk il-qorti għal raġunijiet speċjali tikkunsidra li tordna mod ieħor u mingħajr preġudizzju għas-setgħa tal-qorti li tordna żmien itwal ta’ skwalifika) jiġi skwalifikat milli jkollu jew li jikseb liċenza tas-sewqan għal żmien ta’ tnax-il xahar mid-data li jkun ġie misjubħati: Iżda jekk l-esekuzzjoni tas-sentenza li biha wieħed jinstabħati titwaqqaf wara li min ikun instabħati jiddikjara li biħsiebu jappella minn dik is-sentenza, iż-żmien ta’ skwalifika jibda għaddej- (a) jekk din tiġi konfermata jew imnaqqsa b’deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell Kriminali, mid-data ta’ din id-deċiżjoni; (b) jekk ma jiġix preżentat rikors ta’ appell fiż-żmien li trid il-liġi, mill-ewwel jum wara l-ġurnata li fiha jkun skada t-terminu; (ċ) jekk l-appelljiġi ċedut permezz ta’ nota, mill-jum meta tiġi preżentata din in-nota fil-qorti jew, jekk l-appell jiġi mod ieħor deżert wara l-preżentata tar-rikors tal-appell, minn dak il-jum minn meta l-Qorti tal-Appell Krimina li tiddeċiedi wara li jsir rikors mill-Kummissarju tal-Pulizija jew mill-Awtorità għat-Trasport f’Malta. (2B) Kap. 9. Kap. 446. Kap. 9. Kap. 446. Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 21 tal-Kodiċi Kriminali u tal-Att dwar il-Probation, ma japplikawx fil-każ ta’ xireat kontra d-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu. (3) Għadilli f’liġijiet oħra jista’ jkun hemm żmien stabbilit li fih għandhom isiru proċeduri quddiem qorti, il-proċedi-ment għal reat taħt dan l-artikolu jista’ jsir- (a) fi żmien sitt xhur mid-data li fiha jkun sar ir-reatallegat; jew (b) fi żmien li ma jiskorrix la tliet xhur mid-data li fiha l-prosekuzzjoni tkun ġiet tafli sar ir-reat u lanqas sena mid-data li fiha jkun sar ir-reat, skont liema żmien minnhom ikun l-itwal. (4) Dan l-artikolu ma jgħoddx- (a) għal vetturi bil-mutur ta’ proprjetà tal-Gvern ta’ Malta meta dawn il-vetturi jiġu biss użati u impjegati fis-servizz tal-Gvern ta’ Malta; (b) għal xi klassi determinata ta’ vetturi bil-mutur li għaliha, jew għal xi persuni naturali jew legali, sew pubbliċi jew privati, li lilhom il-Ministru responsabbli għat-trasport jordna b’regolament li dan l-artikolu m’għanduxigħodd: Iżda kull telf jew feriment kaġunat f’Malta jew fit-territorju ta’ Stat imsemmi minn vettura bil-mutur li tkun tappartjeni lil persuna naturali jew legali, sew pubblika sew privata, li dwarhom tkun provduta deroga taħt din l-Ordinanza mill-applikazzjoni tas-subartikolu (1), għandu jiġi kkumpensat skont kriterji u proċeduri li jiġu stabbiliti b’regolamenti mill-Ministru responsabbli għat-trasport maħruġin taħt dan l-artikolu. 4. (1) Sabiex jitħarsu l-ħtiġiet ta’ din l-Ordinanza, polza tal-assigurazzjoni dwar l-użu ta’ vettura bil-mutur li tkun normalment bażata f’Malta jew fit-territorju ta’ Stat imsemmi għandha, minbarra li tkun polzata l-assigurazzjoni mfissra fl-artikolu 2, tkun tkopri: (a) kull responsabbiltà ċivili sa dak il-limitu, jekk ikun hemm, li l-Ministru responsabbli għat-trasport bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-finanzi jista’ minn żmien għal ieħor jippreskrivi b’regolamenti taħt dan l-artikolu, li tista’ toriġina mill-mewt jew mill-feriment ta’ xi persuna, inkluż il-passiġġieri kollha (li ma jkunux id-drajver) jew ħsara fil-proprjetà kaġunata mill-vettura bil-mutur f’Malta; u (b) kull telf jew feriment sa dak il-limitu, jekk ikun hemm, li l-Ministru responsabbli għat-trasport bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-finanzi jista’ minn żmien għal żmien jippreskrivi b’regolamenti taħt dan l-artikolu, kaġunat mill-vettura bil-mutur fit-territorju ta’ Stat imsemmi, skont il-liġi fis-seħħ fl-istess Stat imsemmi; u (ċ) kull telf jew feriment sa dak il-limitu, jekk ikun hemm, li l-Ministru responsabbli għat-trasport bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-finanzi jista’ minn żmien għal żrnien jippreskrivi b’regolamenti taħt dan l-artikolu, kaġunat mill-vettura bil-mutur li jiġġarrab minn persuna ta’ nazzjonalità Maltija jew persuna ta’ nazzjonalità ta’ Stat imsemmi matul vjaġġ dirett bejn Malta u t-territorju ta’ Stat imsemmi jew bejn it-territorji ta’ żew [Stati msemmija, jekk ma jkun hemm ebda burea u barrani responsabbli għat-territorju li fuqu jkun qed isir il-vjaġġ: Iżda dik il-polza tal-assigurazzjoni ma tkunx meħtieġa tkopri: (i) responsabbiltà għal dik il-ħsara fil-proprjetà ta’ terzi skont ma jista’ jiġi stabbilit b’regolamenti magħmula mill-Ministru responsabbli għat-trasport taħt dan l-artikolu; jew (ii) responsabbiltà għal ħsara lil oġġetti li jinġarru b’kiri jew b’kumpens fil-vettura jew fuqha jew fi trailer jew fuqu (kemm a kkoppjat kemm mhux) miġbud mill-vettura; jew (iii) kull responsabbiltà għal ħsara lil proprjetà ta’ terzi fuq vettura bil-mutura ssigurata jew ġofiha jew li tkun fil-pussess tal-persuna assigurata; jew (iv) kull responsabbiltà li toħroġ minn kuntratt. (1A) Polza tal-assigurazzjoni dwar l-użu ta’ vettura bil-mutur li tkun normalment bażata f’Malta jew fit-territorju ta’ Stat imsemmi għandha tkopri, fuq il-bażi ta’ premium uniku u matul il-perjodu sħiħ tal-kuntratt, it-territorju kollu ta’ Malta u tal-Istati kollha msemmija, inkluż għal kull perjodu li fih il-vettura tibqa’ fi Stati oħra msemmija matul il-perjodu tal-kuntratt, u tiggarantixxi, fuq il-bażi tal-istess premium uniku: (a) f’Malta, il-kopertura meħtieġa taħt l-Ordinanza; u (b) f’kull Stat imsemmi, il-kopertura meħtieġa bil-liġi ta’ dak l-Istat jew il-kopertura meħtieġa bil-liġi tal-Istat fit-territorju li fih il-vettura tkun normalment bażata jekk dik il-kopertura tkun waħda ogħla. (1B) Meta jkollu jsir ħlas minn assiguratur awtorizzat taħt polza maħruġa taħt din l-Ordinanza, l-assiguratur awtorizzat m’għandu jitlob il-ħlas ta’ ebda excess bħala kondizzjoni biex iħallas lill-parti offiża u assiguratur awtorizzat m’għandu jnaqqas ebda ammont minn dak li għandu jingħata lill-parti offiża fil-każ li ma jitħallasx excess meta titħallas il-parti offiża. (2) Meta jsir ħlas minn assiguratur awtorizzat taħt polza maħruġa bis-saħħa ta’ din l-Ordinanza, minħabba l-mewt ta’ persuna jew l-offiżi fuq il-persuna kkaġunata mill-użu ta’ vettura fit-toroq, u l-assiguratur awtorizzat ikun jafli l-persuna li mietet jew libatiet l-offiża ġie t ikkurata fisptar għal dik l-offiża fatali jew offiża oħra fuq il-persuna, għandhom ukoll jitħallsu mill-assiguratur awtorizzat lill-isptar l-ispejjeż raġonevoli tal-isptar għal dik il-kura, sa ammont mhux iżjed minn tmienja u ħamsineuro u tlieta u għoxrin ċenteżmu (58.23) għal kull persunahekk ikkurata. Għall-finijiet ta’ dan is-subartikolu l-kelma "sptar" tfisser istitut li jipprovdi kura medika jew kirurġika lill-morda li jinżammu ġewwa l-isptar. (3) Il-persuna li tagħti polza ta’ assigurazzjoni taħt dan l-artikolu hija obbligata tindennizza lill-persuni jew klassijiet ta’ persuni speċifikati fil-polza għal kull responsabbiltà li l-polza espressament tkopri fil-każ ta’ dawk il-persuni jew klassijiet ta’ persuni. (4) Polza ta’ assigurazzjoni ma għandha ebda effett għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza kemm-il darba u sakemm ma jiġix maħruġ mill-assiguratur awtorizzat favur il-persuna li ħadet il-polza, ċertifikat (hawnhekk iżjed ’il quddiem imsemmi "ċertifikat ta’ assigurazzjoni") fil-forma stabbilita; u meta l-polza ta’ assigurazzjoni tkun ċertifikat internazzjonali ta’ assigurazzjoni, dak iċ-ċertifikat internazzjonali għandu, għall-finijiet kollha ta’ din l-Ordinanza ħlief meta r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra, ikun iċ-ċertifikat ta’ assigurazzjoni meħtieġ li jinħareġ taħt dan is-subartikolu. 5. (1) Vettura bil-mutur li tkun normalment bażata fit-territorju ta’ pajjiż terz għandha, qabel ma tidħol Malta, tkun provduta b’ċertifikat internazzjonali tal-assigurazzjoni jew b’tali ċertifikat ieħor li jista’ jkun ordnat mill-Ministru responsabbli għat-trasport taħt dan l-artikolu u li jistabbilixxi li dik il-vettura bil-mutur tkun assigurata skont l-artikolu 4A): Iżda dan is-subartikolu ma japplikax għal dawk it-tipi ta’ vetturi bil-mutur li jkunu normalment ibbażati fit-territorju ta’ pajjiż terz li fir-rigward tagħhom il-Ministru responsabbli għat-trasport jista’ b’regolamenti jordna li dan is-subartikolu ma japplikax għalihom. (2) Jekk Stat imsemmi ikun ipprovda għal deroga dwar dak it-tip ta’ vettura bil-mutur jew xi vetturi bil-mutur li jkollhom pjanċa speċjali mill-obbligu li jkollhom assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili dwar l-użu ta’ vetturi bil-mutur li jkunu normalment bażati fit-territorju ta’ dak l-Istat, il-persuna li jkollha l-kustodja ta’ dik il-vettura bil-mutur tista’ tkun meħtieġ aġġib magħha, fil-waqt li din il-vettura bil-mutur tiddaħħal f’Malta, ċertifikat tal-assigurazzjoni internazzjonali validu jew inkella tagħmel kuntratt tal-assigurazzjoni li jkun konformi mal-ħtiġiet ta’ din l-Ordinanza. 6. Ċerti kondizzjonijiet fil-poloz m’għandhomx effett. Emendat: XLI.1986.3; XXX.2002.6; A.L.167 tal-2008. (1) Kull kondizzjoni f’polza maħruġa għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza, li biha jiġi stabbilit li ebda responsabbiltà ma tinħoloq bis-saħħa tal-polza, jew li kull responsabbiltà hekk maħluqa tispiċċa, fil-każ ta’ xi ħaġa determinata li tiġi magħmula jew li tonqos li tiġi magħmula wara li jiġr il-fatt li jagħti lok għat-talba tad-danni taħt il-polza, m’għandhiex effett rigward dawk it-talbiet għad-danni msemmija fl-artikolu 4(1): Iżda xejn f’dan l-artikolu m’għandu jittieħed bħala li jannulla d-disposizzjonijiet ta’ polza li jobbligaw lill-persuna assigurata li tħallas lura lill-assiguratur awtorizzat kull somma illi dan iku n obbligat i ħallas taħt il-polza u li tkun serviet fil-ħlas tat-talbiet għal danni lil terzi persuni. (2) Kondizzjoni li tkun qegħda f’polza li tinħareġ għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza, u li tkun tipprovdi li ma tinħoloq ebda responsabbiltà taħt il-polza, jew li kull responsabbiltà li hekk tinħoloq għandha tintemm, dwar kull ħsara jew offiża mġarrba minn passiġġier ta’ vettura fil-każ li dak il-passiġġier kienjaf jew kien imissu kien jaflis-sewwieq tal-vettura kien taħt l-influwenza tal-alkoħol jew ta’ xi sustanza intossikanti fil-waqt tal-aċċident, m’għandu jkollha ebda effett għar-rigward tat-talbiet li jsiru minn dak il-passiġġier. 7. Mat-talba għal liċenza ta’ vettura bil-mutur għandu jinġieb ċertifikat ta’ assigurazzjoni. Emendat: XLI.1986.3; XXX.2002.2. Il-persuna li titlob liċenza jew it-tiġdid ta’ liċenza għal vettura bil-mutur għandha ġġib prova kif jiġi stabbilit illi jew- (a) li fid-data meta l-liċenza jibda jkollha effett tkun isseħħ il-polza ta’ assigurazzjoni meħtieġa għall-użu tal-vettura mir-rikorrent jew minn persuni oħrajn b’ordni tiegħu jew bil-permess tiegħu; inkella (b) li l-vettura hija waħda li għaliha jgħodd l-artikolu 3(4). 7A. Verifiki kif jiġu. Miżjud: XXX.2002.7. Sostitwit: A.L.167 tal-2008. Sostitwit: A.L.167 tal-2008. (1) Għall-finijiet li jiġi stabbilit biss jekk vettura tkunx koperta bl-assigurazzjoni għal responsabbiltà ċivili, ma jistgħux isir u verifiki kif jiġu dwar dawk il-vetturi li jkunu normalment bażati fit-territorju ta’ Stat imsemmi jew dwar vetturi li jkunu normalment bażati fit-territorju ta’ Stat terz li jidħlu Malta mit-territorju ta’ Stat imsemmi ieħor: Iżda jistgħu jsiru verifiki mhux sistematiċi fuq poloz tal-assigurazzjoni sakemm dawk il-verifiki ma jkunux diskriminatorji u jsiru bħala parti minn xi kontroll li ma jkunx esklużivament intiż bħala wieħed ta’ verifika fuq l-assigurazzjoni. (2) Il-Ministru responsabbli għat-trasport jista’ jipprovdi, b’regolamenti li jsiru taħt dan l-artikolu, dwar kif għandhom isiru verifiki kif jiġu fuq l-istat ta’ assigurazzjoni ta’ vetturi bil-mutur li jkunu normalment bażati fit-territorju ta’ pajjiż terz u li jkunu deħlin Malta. 7B. Storja ta’ talbiet li jkunu saru. Miżjud: A.L.167 tal-2008. (1) Minkejja kull disposizzjoni ta’ kull liġi oħra li tkun tistabbilixxi xort’oħra, kull detentur ta’ polza jista’ jitlob, f’kull waqt, lill-impriża tal-assigurazzjoni tipprovdilu dikjarazzjoni fuq it-talbiet dwar ir-responsabbiltà ta’ terzi li jkunu jinvolvu lill-vettura jew vetturi koperti mill-kuntratt ta’ assigurazzjoni mill-inqas matul il-ħames snin ta’ qabel, jew fuq in-nuqqas ta’ dawk it-talbiet. (2) Meta dik it-talba sssir lill-impriża tal-assigurazzjoni, l-impriża tal-assigurazzjoni għandha tipprovdi d-dikjarazzjoni lill-persuni assigurati fi żmien ħmistax-il ġurnata minn meta ssir it-talba. 8. Meta hu meħtieġ li wieħed juri ċ-ċertifikat ta’ assigurazzjoni. Emendat: XLI.1986.3; VII. 1990.3III.1998.3; XXX.2002.2VII.1990.3;. (1) Kull minisuq vettura bil-mutur fit-toroq għandu, meta jiġi mitlub minn membru tal-Pulizija, jagħti ismu u l-indirizz tiegħu u l-isem u l-indirizz tas-sid tal-vettura bil-mutur u għandu juri ċ-ċertifikat tiegħu, u jekk jonqos li jagħmel dan ikun ħati ta’ reat: Iżda, jekk id-drajver ta’ vettura bil-mutur fi żmien jumejn mid-data li fiha jkun ġie mitlub biex juri ċ-ċertifikat tiegħu, juri huwa stess iċ-ċertifikat lill-Kummissarju tal-Pulizija, hu m’għandux jiġi misjubħati taħt dan is-subartikolu tar-reat li naqas li juri ċ-ċertifikat tiegħu. (2) Jekk f’xi każ li, minħabba l-preżenza ta’ vettura bil-mutur fit-triq, jiġri aċċident li jikkaġuna offiża fuq persuna oħra jew ħsara lil xi vettura, annimal jew proprjetà oħra, id-drajver tal-vettura ma jurix f’dak il-ħin iċ-ċertifikat tiegħu lil membru tal-Pulizija li jitlob lijarah, jew lil persuna oħra li jkollha raġuni tajba li titlob li tarah, huwa għandu, mill-iżjed fis li jista’ jkun, u f’ebda każ aktar tard minn erbgħa u għoxrin siegħa mill-aċċident, jirrapporta l-aċċident fistazzjon tal-Pulizija, u juri hemm iċ-ċertifikat tiegħu, u jekk jonqos li jagħmel dan huwa jkun ħati ta’ reat: Iżda persuna m’għandhiex tiġi misjuba ħatja taħt dan is-subartikolu tar-reat li naqset li turi ċ-ċertifikat tagħha jekk, fi żmien jumejn minn dakinhar li jiġri l-aċċident, turi hija stessiċ-ċertifikat tagħha lill-Kummissarju tal-Pulizija. (3) Hudmir tas-sid ta’ vettura bil-mutur li jagħti dawk l-informazzjonijiet li jiġi mitlub jagħti minn uffiċjal tal-Pulizija mhux taħt il-grad ta’ sotto-spettur, jew f’isem dak l-uffiċjal, dwar l-identità tad-drajver ta’ vettura bil-mutur kull meta d-drajver, taħt is-subartikolu (1), ikun ġie mitlub li juriċ-ċertifikat tiegħu, u jekk is-sid jonqos li jagħmel dan huwa jkun ħati ta’ reat. (4) F’dan l-artikolu l-kelmiet "jur iċ-ċertifikat tiegħu "ifissru juri għall-eża miċ-ċertifikat meħtieġ ta’ assigurazzjoni jew prova oħra li l-vettura bil-mutur mhix tinsaq jew ma kinitx tinsab b’kontravvenzjoni tal-artikolu 3, kif jiġi stabbilit. 9. Il-persuna li tiġi mitluba taħt id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza li turi lil uffiċjal tal-Pulizija ċertifikat ta’ assigurazzjoni maħruġ lilha taħt l-artikolu 4(4) għandha, meta tiġi hekk mitluba, turi lil dak l-uffiċjal tal-Pulizija l-polza ta’ assigurazzjoni li għaliha dak iċ-ċertifikat jirriferixxi, u jekk tonqos li tagħmel dan hija tkun ħatja ta’ reat: Iżda jekk din il-persuna fi żmien jumejn minn dakinhar li tkun ġiet hekk mitluba biex turi l-polza ta’ assigurazzjoni tagħha, turi hija stessil-polza lill-Kummissarju tal-Pulizija, hija ma tiġix ħatja ta r-reat li naqset li turi l-polza tagħha. 9A. Jedd dirett għal azzjoni. Miżjud: XXX.2002.8. (1) Parti offiża residenti f’Malta jew fi Stat imsemmi u li jkollha jedd għal kumpens dwar kull telf jew feriment li jirriżulta minn aċċident kaġunat bl-użu ta’ vettura bil-mutur li tkun assigurata minn assiguratur awtorizzat u nomalment bażata f’Malta jew fit-territorju ta’ Stat imsemmi, ikollha jedd dirett għal azzjoni kontra l-assiguratur awtorizzat f’Malta, jekk: (a) l-aċċident ikun ġara f’Malta jew fi Stat imsemmi; jew (b) l-aċċident ikun ġara f’pajjiż terz li l-burea u barrani tiegħu jkun issieħeb mas-sistema greencard. (2) Parti offiża residenti f’Malta u li jkollu jedd għal kumpens dwar kull telf jew feriment li jirriżulta minn xi aċċident kaġunat bl-użu ta’ vettura bil-mutur li tkun assigurata u normalrnent bażata fit-territorju ta’ Stat imsemmi, għandu jkollha jedd dirett għal azzjoni kontra l-impriża tal-assigurazzjoni li tkun ħarġet il-polza tal-assigurazzjoni u jkollha jeddteżerċita l-jedd dirett li jkollha għal azzjoni kontra r-rappreżentant tat-talbiet għad-danni tal-impriża tal-assigurazzjoni f’Malta, jekk: (a) l-aċċidentikun ġara fi Stat imsemmi; jew (b) l-aċċident ikun ġara f’pajjiż terz li l-burea u barrani tiegħu ikun issieħeb mas-sistema greencard. 9B. Disposizzjonijiet dwar ir-rappreżentanti tat-talbiet għad-danni. Miżjud: XXX.2002.8. Emendat: A.L.409 tal-2007; A.L. 167 tal-2008. Emendat: A.L.409 tal-2007 (1) Assiguratur awtorizzat għandu jaħtar r-rappreżentant tat-talbiet għad-danni f’kull Stat imsemmi, li l-istess rappreżentant għandu jittratta u jirrisolvi talbiet għad-danni li joriġinaw minn xi aċċident fil-każijiet imsemmija fl-artikolu 9A(1): Iżda l-aċċident li minnutoriġina t-talba għad-danni jkun kaġunat bl-użu ta’ vettura bil-mutur li tkun assigurata permezz ta’ stabbiliment f’Malta jew fi Stat imsemmi u tkun normalment bażata f’Malta jew fit-territorju ta’ Stat imsemmi, u l-parti offiża ma tkunx residenti f’Malta jew fl-Istat tal-istabbiliment jew fl-Istat fejn il-vettura tkun normalment bażata. (2) Assiguratur awtorizzat għandu jagħżel lir-rappreżentant tat-talbiet għad-danni tiegħu skont ma jridhu: Iżda r-rappreżentant tat-talbiet għad-danni għandu jkun: (i) residenti jew stabbilit fl-Istat imsemmi fejn ikun ġie maħtur; u (ii) kapaċi jittratta każijiet fl-ilsien jew ilsna uffiċjali tal-Istat imsemmi ta’ residenza tal-parti offiża. (3) Ir-rappreżentant tat-talbiet għad-danni għandu, fir-rigward talbiet għad-danni msemmija fis-subartikolu (1), jiġbor kull informazzjoni meħtieġa f’dak li għandu x’jaqsam mar-risolviment tat-talbiet għad-danni u għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jinnegozja r-risolviment ta’ talbiet għad-danni. (4) L-assiguratur awtorizzat għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex ivesti li r-rappreżentant tat-talbiet għad-danni b’setgħat suffiċjenti biex jirrappreżenta lill-assiguratur awtorizzat fir-rigward ta’ partijiet offiżi fil-każijiet imsemmija fis-subartikolu (1) u li jadempixxi għalkollox it-talbiet kollha li jagħmlu għad-danni. (5) Il-ħtieġa li jinħatar ir-rappreżentant tat-talbiet għad-danni ma għandux jipprekludi l-jedd li jkollha l-parti offiża jew l-impriża tal-assigurazzjoni tiegħu, li tistitwixxi proċedirnenti direttament kontra l-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident jew kontra l-assiguratur awtorizzat. (6) Meta l-parti offiża ti ppreżenta t-talba tagħha għal kumpens kemm direttament lill-assiguratur awtorizzat tal-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident kemm li r-rappreżentant tat-talbiet għad-danni tagħha: (a) f’każijiet meta ma tkunx ikkontestata r-responsabbiltà u jkunu ġew kwantifikati d-danni, l-assiguratur awtorizzat tal-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident jew ir-rappreżentant tagħha tat-talbiet għad-danni jkun meħtieġ li jagħmel offerta ta’ kumpens raġonevoli; jew (b) f’każijiet meta tinċaħad ir-responsabbiltà jew din ma tkunx ġiet stabbilita b’mod ċar jew id-danni ma jkunux ġew kwantifikati għalkollox, l-assiguratur awtorizzat li t-talba għal kumpens tkun ġiet lilu indirizzata jew ir-rappreżentant tiegħu tat-talbiet għad-danni, jkun meħtieġ jipprovdi risposta raġonevoli għall-kwistjonijiet rilevati fit-talba għad-danni, f’kull każ fi żmien tliet xhur mid-data meta l-parti offiża tkun ippreżentat it-talba tagħha għad-danni. (7) Jekk ma ssir ebda offerta jew risposta bħal dik imsemmija fis-subartikolu (6) fi żmien il-perjodu ta’ tliet xhur, l-assiguratur awtorizzat tal-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident jista’ jeħel penali ta’ mhux iżjed minn ħdax-ilelf, sitt mija u sitta u erbgħin eurou sebgħa utmeninċenteż mu (11, 646.87), li titħallas lill-Fond għal Protezzjoni u Kumpens, skont ma jista’ jiġi stabbilit, liema pena li tiġi riċevuta bħala dejn ċivili mill-fond imsemmi. Jekk offerta bħal dik imsemmija fis-subartikolu (6)(a) ma ssirx fi żmien tliet xhur, għandu jitħallas mgħax mill-assiguratur awtorizzat fuq l-ammont ta’ kumpens offrut jew mogħti mill-Qorti lill-parti offiża; iżda jekk ikunu dovuti interessi dawn għandhom jibdew jgħoddu mid-data li fiha tkun ġiet ippreżentata t-talba għall-kumpens mill-parti offiża, sad-data li jiġi riċevut il-kumpens mill-parti offiża, u fi kwalunkwe każ l-assiguratur ikun responsabbli li jħallas l-interessi fuq id-differenza fl-ammont bejn l-offerta ta’ kumpens magħmul taħt is-subartiklu (6) u l-ammont attwalment riċevut mill-parti offiża. (8) Id-disposizzjonijiet hawn qabel imsemmija mhumiex intiżi, jew ma jnaqqsu ebda dritt li l-parti offiża, jew l-assiguratur awtorizzat jew impriża tal-assigurazzjoni tagħha skont il-każ, jista’ jkollha jew li permezz tagħhom dawk il-persuni jkunu jistgħu jibdew proċedimenti legali kontra l-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident jew l-assiguratur awtorizzat jew l-impriża tal-assigurazzjoni ta’ dik il-persuna skont il-każ. (9) Il-ħatra tar-rappreżentant tat-talbiet ma tfissirx fiha nnifisha [żaħ li jkollha tinfetaħ fergħa fil-kuntest tat-tifsira tal-paragrafu (b) tal-[żaħ Ar tikolu 1 tad-Direttiva 92/49/KEE u r-rappreżentant tat-talbiet m’għandux jitqies bħala stabbiliment fil-kuntest tat-tifsira tal-paragrafu (ċ) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 88/357/KEE jew stabbiliment fil-kuntest tat-tifsira tar-Regolament (KE) Nru. 44/[żaħ 2001 [żaħ. 9Ċ. Disposizzjonijiet dwar il-korp li jagħti kumpens. Miżjud: XXX.2002.8. (1) Għandu jiġi mwaqqaf jew approvat mill-Ministru responsabbli għat-trasport korp li jagħti kumpens biex jikkumpensa lil partijiet offiżi li jkunu residenti f’Malta skont dan l-artikolu, fil-każijiet imsemmija fl-artikolu 9A(2), jekk l-aċċident li minnutoriġina t-talba għad-danni ikun kaġunat bl-użu ta’ vettura bil-mutur li tkun assigurata permezz ta’ stabbiliment fi Stat imsemmi, u li tkun normalment bażata fit-territorju ta’ Stat imsemmi. (2) Parti offiża residenti f’Malta tista’ tippreżenta talba għad-danni lill-korp li jagħti kumpens: (a) jekk, fi żmien tliet xhur mid-data meta l-parti offiża tkun ippreżentat il-pretensjoni tagħha għall-kumpens lill-impriża tal-assigurazzjoni li tkun ħarġet il-polza tal-assigurazzjoni dwar l-użu tal-vettura bil-mutur li tkun ikkaġunat l-aċċident jew ir-rappreżentant tagħha tat-talbiet għad-danni, l-impriża tal-assigurazzjoni jew ir-rappreżentant tagħha tat-talbiet għad-danni ma jkunux taw risposta raġonevoli għall-kwistjonijiet mqajjma fit-talba għad-danni; jew (b) jekk l-irnpriża tal-assigurazzjoni li toħroġ il-polza tal-assigurazzjoni dwar l-użu tal-vettura bil-mutur li tkun ikkaġunat l-aċċident tkun naqset milli taħt ar rappreżentant tat-talbiet għad-danni f’Malta. Iżda, parti offiża tis ta’ matippreżentax talba għad-danni lill-korp li jagħti kumpens jekk hija tkun ippreżentat talba għal kumpens direttament lill-impriża tal-assigurazzjoni u jekk hija tkun irċeviet risposta raġonevoli fi żmien tliet xhur minn meta tiġi ppreżentata t-talba għad-danni: Iżda parti offiżatis ta’ matippreżentax talba għad-danni lill-korp li jagħti kumpens jekk hija tkun mexxietazzjoni legali direttament kontra l-impriża tal-assigurazzjoni. (3) Il-korp li jagħti kumpens għandu jaġixxi b’dak il-mod kif jista’ jiġi stabbilit b’regolamenti magħmula mill-Ministru responsabbli għat-trasport taħt dan l-artikolu, fi żmien xahrejn mid-data minn meta l-parti offiża ti ppreżenta t-talba għal kumpens imma għandu jittermina l-azzjoni tiegħu jekk l-impriża tal-assigurazzjoni, jew ir-rappreżentant tagħha tat-talbiet għad-danni, sussegwentement tagħti risposta raġonevoli għat-talba għad-danni. (4) Il-korp li jagħti kumpens għandu minnufih jgħarraf: (a) lill-impriża tal-assigurazzjoni tal-vettura bil-mutur li l-użu tagħha ikun ikkaġuna l-aċċident jew lir-rappreżentant tagħha tat-talbiet għad-danni; (b) lill-korp li jagħti kumpens fl-Istat imsemmi ta l-impriża tal-istabbiliment tal-assigurazzjoni li joħroġ il-polza; (ċ) jekk tkun magħrufa, l-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident, li tkun irċieviet talba għad-danni mill-parti offiża u li tkun sertwieġeb għal dik it-talba għad-danni fi żmien xahrejn mill-preżentata ta’ dik it-talba għad-danni. (5) Il-ħlas ta’ kumpens għandu jsir bla ħsara għal dawk il-limitazzjonijiet u restrizzjonijiet li jistgħu jiġu stabbiliti b’regolament magħmul taħt is-subartikolu (3). Il-korp li jagħti kumpens ma għandux jirrendi l-ħlas ta’ kumpens bħala kondizzjoni fuq il-jedd tal-parti offiża li tistabbilixxi b’xi mod li jkun li l-persuna responsabbli ma tkunx kapaċi jew tirrifjuta milli tħallas. (6) Jekk il-korp li jagħti kumpens jikkumpensa l-parti offiża u jkun talab għar-rimborż tal-ammontimħallas bħala kumpens mill-korp li jagħti kumpens fl-Istat imsemmi tal-istabbiliment tal-impriża tal-assigurazzjoni li tkun ħarġet il-polza tal-assigurazzjoni, dak l-aħħar korp għandu jiġi surrogat għall-parti offiża fil-jeddijiet tagħha kontra l-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident jew l-impriża tal-assigurazzjoni tiegħu sakemm il-korp li jagħti kumpens f’Malta jkun ipprovda kumpens għat-telf jew il-feriment mgarrab. (7) Jekk assiguratur awtorizzat f’Malta jkun ħareġ il-polza tal-assigurazzjoni dwar l-użu tal-vettura bil-mutur li tkun ikkaġunat l-aċċident fil-każijiet imsemmija fl-artikolu 9B(1), il-korp li jagħti kumpens fl-Istat ta’ residenza imsemmi ta l-parti offiża li jkun ikkumpensa lill-parti offiża għandu jkollu jedd jitlob għar-rimborż tad-danni tal-ammontimħallas bħala kumpens mill-korp li jagħti kumpens f’Malta, f’liema każ dan l-aħħar korp jiġi surrogat għall-parti offiża fil-jeddijiet tagħha kontra l-persuna li tkun ikkaġunat l-aċċident jew l-assiguratur awtorizzat sakemm il-korp li jagħti kumpens fl-Istat ta’ residenza imsemmi ta l-parti offiża jkun ipprovda kumpens għat-telf jew il-feriment imġarrab. 9D. Ħsara jew feriment kaġunati minn vetturi bil-mutur mhux identifikati jew mhux assigurati. Miżjud: XXX.2002.8. (1) Jekk il-mewt ta’ jew il-feriment fil-ġisem ta’ xi persuna jew il-ħsara fil-proprjetà, ikunu kaġunati minn vettura bil-mutur mhux identifikata jew vettura bil-mutur li dwarha l-obbligu ta’ assigurazzjoni li hemm provdut dwarha fl-artikolu 4(1) ma jkunx ġie sodisfatt, il-parti offiża jkollha l-jedd tapplika direttament lill-Fond għal Protezzjoni u Kumpens. Il-Fond għal Protezzjoni u Kumpens għandu jagħti lill-parti offiża risposta raġonevoli li tirrigwarda l-ħlas ta’ kumpens, abbażi ta’ informazzjoni provduta mill-parti offiża fuq talba tal-Fond għal Protezzjoni u Kumpens. (2) Il-ħlas ta’ kumpens ikun bla ħsara għal dawk il-kondizzjonijiet, limitazzjonijiet u restrizzjonijiet li jistgħu jiġu stabbiliti b’regolamenti magħmulin taħt l-artikolu 49(b) tal-Att dwar il-Kummerċ tal-Assigurazzjoni. Il-Fond għal Protezzjoni u Kumpens ma għandux jagħmel il-ħlas ta’ kumpens bħala kondizzjoni fuq li l-parti offiża ti stabbilixxi b’xi mod li jkun li l-persuna responsabbli ma tkunx tista’ jew tkun qed tirrifjuta li tħallas. (3) Fil-każ ta’ tilwima bejn il-Fond għal Protezzjoni u Kumpens u l-assiguratur awtorizzat jew l-impriża tal-assigurazzjoni li tkun ħarġet il-polza tal-assigurazzjoni, dwar min minnhom ikun fl-aħħar mill-aħħar responsabbli jħallas xi kumpens, min jiġi wara ikun responsabbli fl-ewwel lok għall-ħlas ta’ kumpens lill-parti offiża mingħajr ebda dewmien. Jekk jiġi fl-aħħar deċiż li l-parti l-oħra kien imissha ħallset il-kumpens kollu jew parti minnu, dik il-parti l-oħra għandha tirrimborża skont hekk lill-parti li tkun ħallset. 9E. (1) Parti offiża residenti f’Malta tis ta’ tapplika għall-kumpens mill-korp li jagħti kumpens imsemmi fl-artikolu 9Ċ(1) jekk ikun impossibbli li l-vettura bil-mutur li tkun ikkaġunat l-aċċident tiġi identifikata jew jekk, fi żmien xahrejn mill-aċċident, ikun impossibbli li tiġi identifikata l-impriża tal-assigurazzjoni: Iżda l-aċċident irid ikun: (i) ġara fi Stat imsemmi bl-użu ta’ vettura bil-mutur a ssigurata u normalrnent bażata f’Malta jew fi Stat imsemmi; jew (ii) ġara f’pajjiż terz li jkollu burea u barrani li jkun issieħeb mas-sistema greencard bl-użu ta’ vettura bil-mutura ssigurata u normalment bażata f’Malta jew fi Stat imsemmi; jew (iii) kaġunat minn vettura bil-mutur koperta bl-artikolu 5. (2) Il-korp li jagħti kumpens għandu jipprovdi l-kumpens skont id-disposizzjonijiet tal-artikolu 4(1) u l-artikolu 9D. (3) Korp fi Stat imsemmi ekwivalenti għal-korp li jagħti kumpens f’Malta kif imsemmi fl-artikolu 9Ċ(1), li jkun ikkumpensa parti offiża residenti f’dak l-Istat, taħt kondizzjonijiet ekwivalenti għal dawk fl-artikolu 9Ċ(7), ikollu jedd jagħmel talba għar-rimborż tad-danni kontra l-Fond għal Protezzjoni u Kumpens: (a) meta l-impriża tal-assigurazzjoni ma tkunx tista’ tiġi identifikata u l-vettura bil-mutur tkun normalment bażata f’Malta; (b) meta l-vettura bil-muturrna tkunx tista’ tiġi identifikata u l-aċċidentikunġara f’Malta; (ċ) meta l-vettura bil-mutur tkun normalment bażata fit-territorju ta’ pajjiż terz u l-aċċidentikunġara f’Malta. 9F. Uffiċċju ċentrali. Miżjud: A.L.167 tal-2008. (1) Il-Ministru responsabbli għat-trasport għandu jipprovdi, b’regolamenti li jsiru taħt dan l-artikolu, biex jitwaqqaf uffiċċju ċentrali fejn tinġabar kull informazzjoni f’għamla elettronika sabiex tiġi faċilitata d-disponibilità kemm jista’ jkun malajr għall-partijiet offiżi, l-assiguraturi tagħhom jew ir-rappreżentanti legali tagħhom, tad-data bażikali tkun meħtieġa sabiex jiġu riżolti t-talbiet. (2) Kap. 440. Kap. 440. L-informazzjoni msemmija fis-subartikolu (1) għandha tinġabar utint għamel disponibbli lill-parti offiża, l-assiguraturi tagħhom jew ir-rappreżentanti legali tagħhom minkejja d-disposizzjonijiet tal-Att dwar il-Protezzjoni u l-Privatezza tad-[żaħ Data [żaħ. 10. Dmir tal-assiguraturi li jesegwixxu l-ħlas li għalih tkun ġiet ikkundannata persuna assigurata kontra r-riskji ta’ terzi persuni. Emendat: XXII.1962.4; III.1985.4 XLI.1986.4; VII.1990.4 XXX.2002.2, 9; IX.2004.18III.1985.4; XLI.1986.4; VII.1990.4;.A.L.181 tal-2006. Kap. 12. (1) Jekk, wara li jkun inħareġ ċertifikat ta’ assigurazzjoni taħt l-artikolu 4(4) tal-artikolu 4 lill-persuna li tkun ħadet il-polza, tiġi mogħtija sentenza kontra persuna assigurata bil-polza, dwar responsabbiltà li għandha tkun koperta minn polza taħt l-artikolu 4(1) (meta hija responsabbiltà koperta bil-kondizzjonijiet tal-polza), f’dan il-każ, għadil li l-assiguratur awtorizzat ikun jista’ jannulla jew iħassar, jew ikun annulla jew ħassar il-polza, huwa għandu, bla ħsara tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu iħallas lill-persuni li favur tagħhom tkun ingħatat is-sentenza, kull somma ta’ flus li għandha titħallas bis-saħħa ta’ dik is-sentenza dwar ir-responsabbiltà fuq imsemmija, kompriż l-ammont li jmiss jitħallas għal spejjeż u għalimgħaxijiet fuq dik is-somma u dik is-sentenza wara jumejn li tiġi notifikata lill-assiguratur b’att ġudizzjarju għandha tikkostitwixxi titolu esekuttiv kontra dak l-assiguratur għall-finijiet kollha tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili u tista’ tiġi enforzata kontra tiegħu. (2) Ebda somma ma jkollha titħallas mill-assiguratur awtorizzat taħt id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu- (a) b’effett ta’ sentenza, kemm-il darba qabel jew fi żmien sebat ijiem wara tmiem il-provi tal-attur fil-proċediment li fih tkun ġiet mogħtija s-sentenza, ma jingħatax avviż ta’ dak il-proċediment b’att ġudizzjarju lill-assiguratur awtorizzat; jew (b) b’effett ta’ sentenza, sakemm l-esekuzzjoni tagħha tibqa’ sospiża sakemm jinqata’ l-appell; jew (ċ) b’effett ta’ responsabbiltà jekk qabel ma jiġril-fatt li jkun ikkaġuna l-mewt jew l-offiża fuq il-persuna jew ħsara lil proprjetà illi tagħti lok għal dik ir-responsabbiltà, il-polza kienet ġiet imħassra mill-partijiet bil-kunsens ta’ xulxin jew bis-saħħa ta’ kondizzjoni fl-istess polza, u- (i) jew qabel ma jiġril-fatt hawn fuq imsemmiċ-ċertifikat ikun ġie mogħti lura lill-assiguratur awtorizzat, jew il-persuna li għaliha ċ-ċertifikat ikun inħareġ, tkun għamletutat lill-assiguratur awtorizzat dikjarazzjoni maħlufa li ċ-ċertifika t intilef jew ġie distrutt, inkella (ii) wara li jiġr il-fatt hawn fuq imsemmi, iżda qabel ma jagħlqu erba tax-il ġurnata minn meta jibda l-effett tat-tħassir tal-polza, iċ-ċertifikat ikun ġie mogħti lura lill-assiguratur awtorizzat jew il-persuna li għaliha ċ-ċertifikat ikun inħareġ, tkun għamletutat dik id-dikjarazzjoni maħlufa kif ingħad hawn fuq, inkella (iii) qabel ma jiġril-fatt hawn imsemrni, l-assiguratur awtorizzat ikun ippreżenta ittra uffiċjali kontra l-persuna li jkun inħariġlu, sarlu jew ġie kkunsinnat lil u ċ-ċertifikat, dwar in-nuqqas li jagħti lura dak iċ-ċertifikat, u dik l-ittra ġiet notifikata bil-miktub lil dik il-persuna mill-inqas jumejn tax-xogħol qabel ma jkun ġara dak il-fatt; jew (iv) wara li jiġr il-fatt hawn imsemmi, imma qabel ma jgħaddu erba tax-il ġurnata minn meta jibda’ jseħħ it-tħassir tal-polza, l-assiguratur awtorizzat ikun beda proċedimenti taħt din l-Ordinanza dwar in-nuqqas li jingħata lura dak iċ-ċertifikat. (3) Ebda somma ma jkollha titħallas mill-assiguratur awtorizzat taħt id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu, jekk, f’kawża mibdija qabel, jew fi żmien tliet xhur wara, li jinbeda l-proċediment li fih tkun ġiet mogħtija s-sentenza, hu jkun ħadikjarazzjoni illi, apparti mid-disposizzjonijiet tal-polza, huwa għandu jedd li jannullaha minħabba li kienet ittieħdet bil-ħabi ta’ fatt sostanzjali jew billi ġiera ppreżentat fatt li kien falz f’xi partikolarità sostanzjali, jew, jekk ikun annulla l-polza għal dik ir-raġuni, illi kellu jedd li jagħmel hekk apparti mill-kondizzjonijiet tagħha: Iżda, assiguratur awtorizzat li jkunħa f’kawża d-dikjarazzjoni kif jingħad hawn fuq ma jkollux b’daqshekk il-jedd għall-benefiċċju ta’ dan is-subartikolu dwar sentenza meħuda fi proċediment mibdi qabel ma tkun bdiet dik il-kawża, kemm-il darba qabel jew fi żmien sebat ijiem wara li tibda dik il-kawża huma jkunx ta avviż tagħha b’att ġudizzjarju lill-persuna li tkun l-attriċi f’dak il-proċediment billi jispeċifika l-ħabi jew ir-rappreżentazzjoni falza li huwa biħsieb u jibbaża ruħu fuqhom, u kull persuna li tiġi mogħtija avviż ta’ dik il-kawża jkollha l-jedd, jekk trid, li ssir parti fiha. (4) Jekk l-ammont li assiguratur awtorizzat ikun sar obbligat i ħallas taħt dan l-artikolu minħabba responsabbiltà ta’ persuna assigurata b’polza jkun jiskorri l-ammont li għalih, apparti mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, kien iku n obbligat bil-polza minħabba dik ir-responsabbiltà, huwa jkollu jedd jieħu lura mingħand dik il-persuna ż-żejjed li jkun ħallas. (5) F’dan l-artikolu, il-kelma "sostanzjali" tfisser ta’ xorta tali li tinfluwenza d-deċiżjoni ta’ assiguratur prudenti meta jiġi biex jara jekk għandux jieħu r-riskju, u, f’dan il-każ, b’liema premium u taħt liema kondizzjonijiet, u l-espressjoni "responsabbiltà koperta bil-kondizzjonijiet tal-polza" tfisser responsabbiltà li hija koperta bil-polza jew li kienet tkun hekk koperta li kieku l-assiguratur awtorizzat ma kellux il-jedd li jannulla jew iħassar, jew ma annullax jew ma ħassarx, il-polza. (6) Il-proċediment jitqies li nbeda fid-data li fiha jiġi ppreżentat r-rikors ġuramentat f’qorti ta’ ġurisdizzjoni ċivili. (7) F’din l-Ordinanza, ir-riferenzi għal ċertifikat ta’ assigurazzjoni f’disposizzjonijiet dwar ir-radd ta’ ċertifikat ta’ assigurazzjoni jew it-telfa jew distruzzjoni tiegħu, rigward poloz li taħthom ikun ġie maħruġ iżjed minn ċertifikat wieħed, għandhom jiftiehmu bħala riferenzi għaċ-ċertifikati kollha, u, fil-każ li tiġi maħruġa kopja ta’ ċertifikat, għandhom jiftiehmu bħala li jikkomprendu riferenza għal dik il-kopja. (8) Kap. 387. Kap. 12. Kap. 387. Kap. 12. Kull riferenza f’dan l-artikolu għal xi deċiżjoni jew sentenza għandha titqies li tinkludi riferenza għal lodi ta’ arbitraġġ magħmul taħt l-Att dwar l-Arbitraġġ, u wieħed miksub taħt l-artikolu 166A tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, u kull riferenza għal xi azzjoni jew għal proċedimenti għandha titqies li tinkludi riferenza għal procedimenti ta’ arbitraġġ u għal dak l-artikolu 166A taħt dak l-Att. 11. Privileġġ fuq is-somma li titħallas taħt il-polza. Emendat: XXX.2002.2 Il-persuna li lejha ssir responsabbli l-persuna assigurata li lilha tkun ġiet maħruġa polza ta’ assigurazzjoni għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza għandha privileġġ bi preferenza fuq il-kredituri l-oħra kollha fuq kull somma li jkunimisstitħallas lill-persuna assigurata mill-assiguratur awtorizzat bis-saħħa tal-polza. 12. (1) Meta ċertifikat ta’ assigurazzjoni jiġi maħruġ taħt l-artikolu 4(4) lill-persuna li tkun ħadet il-polza, dak li fil-polza jkun qiegħed biex jirrestrinġi l-assigurazzjoni tal-persuna assigurata minn dik il-polza b’riferenza għal dawn il-ħwejjeġ li ġejjin: (a) il-kondizzjoni tal-persuna lissuq il-vettura; jew (b) il-kondizzjoni tal-vettura; jew (ċ) in-numru tal-persuni lil-vettura tgħabbi; jew (d) il-piż jew il-karatteristiċi fiżiċi tal-merkanzija li l-vettura tgħabbi; jew (e) il-ħinijiet li fihom jew l-area li fiha l-vettura hija wżata; jew (f) il-forza (tal-makna) u l-valur tal-vettura; jew (g) li l-vettura jkollha apparati partikolari; jew (h) li l-vettura jkollha mezzi speċjali ta’ identifikazzjoni barra mill-mezzi ta’ identifikazzjoni li huma meħtieġa mill-liġijiet jew taħt il-liġijiet li jkunu jseħħu; jew (i) il-kulur tal-vettura; jew (j) l-età ta’ min ikun qed isuq il-vettura, m’għandu ebda effett dwar dawk ir-responsabbiltajiet li għandhom ikunu koperti mill-polza taħt l-artikolu 4(1): Iżda xejn f’dan is-subartikolu ma jobbliga assiguratur awtorizzat li jħallas somma minħabba r-responsabbiltà ta’ persuna għal ħaġ’oħra ħlief biex tiġi sodisfatta, f’kollox jew f’parti, dik ir-responsabbiltà, u kull somma mħallsa mill-assiguratur awtorizzat biex tiġi sodisfatta, f’kollox jew f’parti, ir-responsabbiltà ta’ persuna koperta bil-polza, bis-saħħa biss ta’ dan is-subartikolu, tista’ minnu tittieħed lura mingħand dik il-persuna. (2) Il-kuntratt għat-trasport ta’ passiġġier f’vettura bil-mutur li fiha l-passiġġieri jiġu ttrasportati b’kiri jew bi ħlas, huwa null f’dawk il-partijiet tiegħu li jeskludu jew inaqqsu r-responsabbiltà ta’ persuna dwar talba għad-danni li tista’ ssir kontra dik il-persuna minħabba l-mewt jew offiża fuq il-persuna ta’ passiġġier waqt it-trasport tiegħu fil-vettura bil-mutur jew fuqha, jew waqt li jkun dieħel fiha, jew tiela’ fuqha jew nieżel minnha, jew li jimponuxi kondizzjonijiet dwar is-seħħ ta’ din ir-responsabbiltà. (3) Kull klawżola li tinsab fil-polza tal-assigurazzjoni maħruġa skont l-artikolu 4(1) li teskludi mill-kopertura tal-assigurazzjoni taħt il-polza l-użu jew is-sewqan ta’ vetturi bil-mutur minn - (a) persuni li ma jkollhomx awtorizzazzjoni għaldaqstant espressa jew impliċita; jew (b) persuni lirna jkollhomx liċenza li tippermettihom isuqu l-vettura bil-mutur inkwistjoni; jew (ċ) persuni li jiksru l-ħtiġiet tekniċi stabbiliti li jirrigwardaw il-kondizzjoni u s-sigurtà tal-vettura bil-mutur inkwistjoni, tkun invalida fir-rigward ta’ talbiet għad-danni minn terzi: Izda l-klawżola msemmija fil-paragrafu (a) tista’ tiġi invokata kontra persuni li jkunu volontarjament daħlu fil-vettura bil-mutur li l-użu tagħha ikun ikkaġuna l-ħsara jew il-feriment, jekk l-assiguratur awtorizzat jista’ jipprova li dawn il-persuni kienu jafuli l-vettura bil-mutur kienet misruqa jew li tkun ġiet użata mingħajr awtorizzazzjoni. (4) Kull klawżola li jkun fiha l-polza tal-assigurazzjoni li teskludi lill-membri tal-familja tal-persuna assigurata, lil xi drajver jew xi persuna oħra li tinkorri responsabbiltà ċivili, u li responsabbiltà tagħha tkun koperta b’polza tal-assigurazzjoni kif imsemmija fl-artikolu 4(1), mill-assigurazzjoni dwar il-ferimenti tagħhom fil-persuna minħabba f’dik ir-relazzjoni, tkun invalida. 13. Hudmir ta’ persuna li kontra tagħha jiġi mitlub ħlas ta’ danni, li tagħti informazzjoni dwar l-assigurazzjoni. Emendat: VII.1990.5; XXX.2002.2. (1) Kull persuna li kontra tagħha jintalbu danni dwar responsabbiltà li għandha tkun koperta minn polza taħt is-subartikolu (1) tal-artikolu 4 ta’ din l-Ordinanza, meta mistoqsija mill-persuna li titlob id-danni, jew fl-isem ta’ din il-persuna, għandha tiddikjara jekk kenitx jew le assigurata dwar dik ir-responsabbiltà b’polza li għandha effett għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza, jew kenitx tkunhekkassigurata li kieku l-assiguratur awtorizzat ma annullax jew ma ħassarx il-polza, u, fil-każ li kienet jew kienet tkun hekkassigurata, għandha tagħti dawk il-parti kolaritajiet dwar dik il-polza li kienu speċifikati fiċ-ċertifikat ta’ assigurazzjoni maħruġ għaliha taħt l-artikolu 4(4). (2) Kull min, mingħajr raġuni tajba, jonqos mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, jew volontarjament jagħmel dikjarazzjoni falza bi tweġiba għall-mistoqsija kif jingħad hawn fuq, ikun ħati ta’ reat. 14. Meta ċertifikat ta’ assigurazzjoni jiġi maħruġ taħt l-artikolu 4(4) lill-persuna li tkun ħadet il-polza u l-polza tiġi mħassra bil-kunsens ta’ xulxin bis-saħħa ta’ kondizzjonijiet fil-polza, il-persuna li favur tagħha jkun ġie maħruġ iċ-ċertifikat għandha, fi żmien sebat ijiem minn dakinhar li t-tħassir ikollu effett, tagħti lura ċ-ċertifikat lill-assiguratur awtorizzat jew, jekk ikun ġie mitluf jew distrutt, tagħmel u tagħti lill-assiguratur awtorizzat dikjarazzjoni maħlufa f’dan is-sens, u kemm-il darba tonqos li tagħmel dan, tkun ħatja ta’ reat. 15. Dmir li tagħti avviż lill-assiguratur. Revokat: XLI.1986.3. Miżjud: XXX.2002.11. (1) Meta jiġrifatt fir-rigward ta’ xi vettura bil-mutur b’konsegwenza li assiguratur awtorizzat jista’ jkun responsabbli biex jindennizza lill-parti offiża, il-persuna assigurata għandha kemm jista’ jkun malajr wara li jiġri dak il-fattuf kull każ fi żmien ġimgħa tejn, jew meta l-fatt ma jkunx ġara fil-preżenza tagħha, fi żmien ġimgħa tejn minn meta tkun saret tafbil-ġrajja tal-fatt għall-ewwel darba, tagħti lill-assiguratur awtorizzat li jkun ħareġ il-polza, avviż bil-miktub tal-ġrajja tal-fatt flimkien ma’ dawk il-parti kolaritajiet tal-fatt li tkun tafbihom jew li tkun tista’ takkwista u li jkunu raġonevolment meħtieġa mill-assiguratur. (2) Meta jiġrifatt fir-rigward ta’ vettura bil-mutur li b’konsegwenza tiegħu assiguratur awtorizzat jista’ jsir responsabbli biex jindennizza parti offiża, il-persuna li kienet qegħda attwalment tuża l-vettura bil-mutur meta jkun ġara l-fatt hawn qabel imsemmi, għandha: (a) kemm-il darba ma tkunx hinn ifisha l-assigurata taħt il-polza, tagħti lill-persuna assigurata kemm jista’ jkun malajr wara li jkun ġara l-fatt, u f’kull każ fi żmien ġimgħa tejn, avviż tal-ġrajja tal-fatt flimkien mal-parti kolaritajiet kollha tal-fatt; u (b) tagħti kemm jista’ jkun malajr wara l-ġrajja tal-fatt u f’kull każ fi żmien ġimgħa tejn lill-assiguratur awtorizzat li jkun ħareġ il-polza, avviż bil-miktub tal-ġrajja tal-fatt flimkien ma’ dawk il-parti kolaritajiet tal-fatt li huwa jkun jafbihom jew li jkun jista’ akkwista, u li jkunu raġonevolment meħtieġa mill-assiguratur. (3) Meta assiguratur awtorizzat ikollu tassew għaliex jaħseb b’mod raġonevoli li jkun ġarafatt fir-rigward ta’ vettura bil-mutur li b’konsegwenza tiegħu l-assiguratur jista’ jsir responsabbli biex jindennizza parti offiża, għaldaqstant, u minkejja li l-persuna li tkun meħtieġa li tagħti havviż ta’ dak il-fatt taħt is-subartikoli) tonqos milli tagħmel dan, huwa għandu jittratta dak il-fatt bħala talba għad-danni magħmula mill-assigurat taħt il-polza tal-assigurazzjoni. (4) Meta ssir talba għad-danni kontra assiguratur awtorizzat dwar xi responsabbiltà meħtieġa li tkun koperta minn polza tal-assigurazzjoni dwar l-użu ta’ vettura bil-mutur taħt din l-Ordinanza, għandu jitqies li l-assigurat ikun qabel li jsir il-ħlas tat-talba għad-danni, jekk: (a) l-assiguratur awtorizzat i kunta avviż bil-miktub, b’ittra reġistrata jew ittra uffiċjali, lill-assigurat jew lill-persuna li tkun qegħda taġixxi f’ismu, dwar l-intenzjoni li jkollu li jħallas it-talba għad-danni lill-parti offiża, u għalkemm ikun ser jammonta dak il-ħlas; u (b) l-assigurat ma jkunx, fi żmien għaxart ijiem minn meta jirċievi dak l-avviż, ta avviż bil-miktub lill-assiguratur awtorizzat dwar l-oġġezzjoni tiegħu għal dak il-ħlas. (5) L-assiguratur awtorizzat ikollu l-jedd jirkupra l-ispejjeż legali u ġudizzjarji u l-imgħax mingħand il-persuna assigurata, jekk: (a) l-assiguratur ikun ipprovda lill-persuna assigurata b’informazzjoni bil-miktub f’forma li tiftiehem sew dwar il-konsegwenzi tal-oġġezzjoni tiegħu; u (b) il-persuna assigurata tkun oġġezzjonat għat-talba għad-danni; u (ċ) il-persuna assigurata tinsab responsabbli f’sentenza finali: Iżda l-assiguratur awtorizzat ikollu biss jedd jirkupra dawk l-ispejjeż u mgħax li jintefqu waqt il-proċedimenti li jwasslu għas-sentenza finali u dan fi proporzjon għar-responsabbiltà tal-persuna assigurata skont ma jiġi stabbilit mis-sentenza finali. 16. Ħlas u assigurazzjoni dwar kura ta’ urġenza ta’ offiżi fuq il-persuna li jiġru minħabba l-użu ta’ vetturi bil-mutur fit-toroq. Emendat: VII.1990.6; XXX.2002.2. (1) Meta tkun tinħtieġ minnufih kura jew eżami mediku jew kirurġiku minħabba offiża fuq il-persuna (kompriża offiżafatali) ikkaġunata lil persuna bl-użu jew minħabba l-użu ta’ vettura bil-mutur fit-toroq, u l-kura jew l-eżamihekk meħtieġ (f’dan l-artikolu msejħa "kura ta’ urġenza") jiġu effettwati minn tabib bil-liċenza, il-persuna li kienet tuża l-vettura fiż-żmien illi jiġr il-fatt li jkun ikkaġunaoffiża fuq il-persuna għandha, fuq talba li ssir skont id-disposizzjonijiet tal-artikolu ta’ wara dan, tħallas lit-tabib jew, jekk il-kura ta’ urġenza tkun ġiet effettwata minn iżjed minn tabib wieħed, li t-tabib li minnuġiet l-ewwel effettwata, dritt kif, minn żmien għal ieħor, jiġi stabbilit. (2) Meta l-kura ta’ urġenza tiġi l-ewwel effettwata fisptar (jiġifieri, f’istitut li jipprovdi kura medika jew kirurġika lill-morda li jinżammu ġewwa l-isptar) id-disposizzjonijiet tas-subartikolu ta’ qabel dan dwar il-ħlas tad-dritt, sa fejn jistgħu jgħoddu, għandhom effett daqs li kieku r-riferenzi għal tabib bil-liċenza kienu riferenzi għal sptar. (3) Ir-responsabbiltà li bis-saħħa ta’ dan l-artikolu taqa’ taħtha l-persuna li tuża l-vettura, meta l-fatt li bih inħolqot ikun ġie ikkaġunat bl-att ħażin ta’ persuna oħra, għandha titqies għall-finijiet tat-talba għad-danni li jkun imisshom jitħallsu minħabba dak l-att ħażin, bħala dannilibatiet il-persuna li tuża l-vettura. (4) Fl-artikolu 4(1), ir-riferenza għar-responsabbiltà dwar il-mewt jew offiża fuq il-persuna, titqies li tikkomprendi riferenza għar-responsabbiltà tal-ħlas taħt dan l-artikolu għall-kura ta’ urġenza meħtieġa minħabba offiża fuq il-persuna, u l-proviso ta’ dak il-paragrafu m’għandux effett rigward ir-responsabbiltà tal-ħlas taħt dan l-artikolu. 17. Disposizzjonijiet u disposizzjonijiet supplimentarji dwar talbiet għall-ħlas ta’ kura ta’ urġenza. Emendat: XXI II.2000.30; XXX.2002.2; XV. 2009.49. (1) L-Awtorità għat-Trasport f’Malta, meta mitluba minn persuna li tippretendi li għandha jedd li titlob ħlas taħt l-aħħar artikolu qabel dan għandha tagħti lil dik il-persuna kull informazzjoni li tista’ dwar il-marki ta’ identifikazzjoni tal-vettura bil-mutur li, dik il-persuna tippretendi, hija l-vettura li bl-użu tagħha ġrat l-offiża fuq il-persuna, u dwar l-identità u l-indirizz tal-persuna li kienet tuża l-vettura fiż-żmien li ġara l-fatt li ikkaġuna dik l-offiża. (2) It-talba għall-ħlas taħt l-aħħar artikolu qabel dan tista’, fiż-żmien li tkun qiegħda ssir il-kura ta’ urġenza, issir bil-fomm lill-persuna li kienet tuża l-vettura, u jekk ma ssirx hekk għandha ssir b’talba bil-miktub in notifikata lil dik il-persuna fi żmien sebat ijiem mill-ġurnata li fiha tkun saret il-kura ta’ urġenza. (3) It-talba bil-miktub għandha tkun iffirmata minn min jagħmilha jew, fil-każ ta’ sptar, mill-uffiċjal responsabbli tiegħu, għandu jkun fiha l-isem u l-indirizz ta’ min jagħmilha, iċ-ċirkostanzi li taħthom saret il-kura ta’ urġenza, u li l-ewwel saret minn min jagħmel it-talba, jew fil-każ ta’ sptar, fl-isptar. (4) It-talba bil-miktub tista’ tiġi notifikata billi tiġi ikkunsinnata lill-persuna li kienet tuża l-vettura, jew billi tiġi mibgħuta f’ittra rreġistrata bil-bolli mħallas indirizzata lilha fil-post fejn soltu toqgħod jew fejn magħruf li kienet toqgħod l-aħħar. (5) Somma li għandha titħallas taħt l-aħħar artikolu qabel dan tista’ tintalab bħal li kieku kienet dejn ċivili li l-persuna li kienet qiegħda tuża l-vettura għandha tagħti lit-tabib jew lill-isptar. (6) Il-ħlas li jsir taħt l-aħħar artikolu qabel dan lil tabib jew sptarjiswa, sal-ammonti mħallas, bħala ħelsien mir-responsabbiltà tal-persuna li kienet qiegħda tuża l-vettura, jew ta’ persuna oħra, għall-ħlas ta’ kull somma dwar spejjeż jew drittijiet tat-tabib jew tal-isptar biex saret għal dik il-kura ta’ urġenza jew sabiex saret dik il-kura. (7) Il-ħlas taħt l-aħħar artikolu qabel dan ma jitqiesx bħal a ħlas magħmul minn assiguratur awtorizzat jew sid għall-finijiet tal-artikolu 4(2). 18. Għoti ta’ tagħrif fil-każ ta’ aċċidenti li jinvolvu ħsara jew offiża fuq persuna. Miżjud: III.1998.3. Emendat: XXX.2002.12. Emendat: XXX.2002.12. (1) Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 17(1) għandhom ikunu mutatis mutandis japplikaw għal talba għal tagħrif minn persuna li tallega li tkun ġarrbet xi ħsara jew offiża fuq persuna b’riżultat ta’ aċċident bħal ma hemm imsemmi fl-artikolu 8(2) jew għal talba bħal dik mill-assiguratur ta’ dik il-persuna. (2) Min ikollu l-pussess ta’ vettura għandu mingħajr ebda dewmien, jekk jiġi hekk mitlub mill-persuni involuti f’aċċident st radali tat-traffiku, jgħarraf lil dawk il-persuni bl-identità tal-assiguratur li jkun ikopri r-responsabbiltà li toriġina mill-użu ta’ vettura bil-mutur involuta fl-aċċident. (3) Jekk jiġi kaġunat aċċident f’Malta minn vettura bil-mutur li tkun normalment bażata fit-territorju ta’ Stat imsemmi, il-burea u lokali għandu jikseb informazzjoni dwar it-territorju fejn vettura bil-mutur tkun normalment bażata, u dwar il-marka ta’ reġistrazzjoni tagħha, jekk ikun hemm; u sa fejn ikun possibbli, dwar id-dettalji tal-assigurazzjoni tal-vettura bil-mutur, bħal ma dawn normalment jidhru fuq iċ-ċertifikat internazzjonali tal-assigurazzjoni, li jkunu fil-pussess tal-persuna li jkollha l-kustodja tal-vettura, daqstant li dawk id-dettalji jkunu meħtieġa mill-Istat imsemmi li fit-territorju tiegħu l-vettura tkun normalment bażata. Il-burea u lokali għandu jwassal dik l-informazzjoni lill-burea u barrani tal-Istat imsemmi li fit-territorju tiegħu l-vettura tkun normalment bażata. 18A. Disposizzjonijiet dwar iċ-ċentru ta’ informazzjoni. Miżjud: XXX.2002.13. Emendat: A.L.167 tal-2008. Emendat: A.L.167 tal-2008. (1) Għandu jiġi approvat mill-Ministru responsabbli għat-trasport, ċentru ta’ informazzjoni għall-finijiet li jiġi faċilitat il-mod kif partijiet offiżi residenti f’Malta jew fi Stat imsemmiifittx u l-kumpens. (2) Iċ-ċentru ta’ informazzjoni jkun responsabbli: (a) biex iżomm reġistru li jkun fih din l-informazzjoni li ġejja: (i) in-numri ta’ reġistrazzjoni ta’ vetturi bil-mutur li jkunu normalment bażati f’Malta; (ii) in-numri tal-poloz tal-assigurazzjoni li jkopru l-użu ta’ vetturi bil-mutur li jkunu normalment bażati f’Malta għal riskji minbarra r-responsabbiltà ta’ miniġorr, klassifikati fi klassi 10 tat-Taqsima I tat-Tielet Skeda li tinsab ma’ l-Att dwar il-Kummerċ tal-Assigurazzjoni, u meta l-perjodu ta’ validità tal-polza tal-assigurazzjoni tkun skadiet, ukoll id-data ta’ terminazzjoni tal-kopertura tal-assigurazzjoni; (iii) l-assiguraturi awtorizzati u l-impriċi tal-assigurazzjoni li jkunu jkopru l-użu ta’ vetturi bil-mutur għar-riskji minbarra r-responsabbiltà ta’ miniġorr, klassifikati fi klassi 10 tat-Taqsima I tat-Tielet Skeda li tinsab ma’ l-Att dwar il-[ża] Kummerċ tal-Assigurazzjoni, u r-rappreżentanti tat-talbiet għad-danni maħtura minn dawk l-assiguraturi awtorizzati u impriżi tal-assigurazzjoni; (iv) il-lista ta’ vetturi bil-mutur li, f’Malta u f’kull Stat imsemmi, jibbenefikaw mid-deroga mill-ħtieġa ta’ responsabbiltà ċivili ta’ kopertura assigurattiva; (v) li jkun jirrigwarda l-vetturi bil-muturi msemmija fis-subparagrafu (iv): - l-isem tal-awtorità jew il-korp imsemmi bħala responsabbli biex jikkumpensa l-partijiet offiżi f’każijiet meta Stat ma jkunx iffirma l-Ftehim Multilaterali dwar Garanziji, jekk il-vettura bil-mutur tkun tibbenefika mid-deroga dwar persuni naturali jew legali msemmija fl-artikolu 3(4)(b); - l-isem tal-korp li jkun qed ikopri l-vettura bil-mutur f’Malta jew fl-Istat imsemmi fejn din tkun normalment bażata jekk il-vettura bil-mutur tkun tibbenefika mid-deroga dwar dawk it-tipi ta’ vettura li jkollhom pjanċa speċjali kif inhuma imsemmija fl-artikolu 5(2); (b) għall-koordinament tal-ġbir u t-tixrid ta’ dik l-informazzjoni; u (ċ) għall-għajnuna li tingħata lil persuni li jkollhom jedd li jinżammu mgħarrfa bl-informazzjoni msernmija fil-paragrafu (a)(i), (ii), (iii),). L-informazzjoni taħt il-paragrafu (a)(i), ii) għandha tibqa’ tinżamm għal perjodu ta’ seba’ snin wara li tintemm ir-reġistrazzjoni tal-vettura bil-mutur jew jintemm il-kuntratt ta’ assigurazzjoni skont liema tiġi l-ewwel. (3) Assiguraturi awtorizzati u impriżi tal-assigurazzjoni msemmija fis-subartikolu (2)(a)(iii) għandhom javżaw liċ-ċentru ta’ informazzjoni Malti u liċ-ċentru ta’ informazzjoni tal-Istati kollha msemmija bl-isem u l-indirizz tar-rappreżentant tat-talbiet għad-danni li huma jkunu ħatru f’Malta u f’kull Stat imsemmi. (4) Parti offiża jkollha l-jedd, għal perjodu ta’ seba’ snin wara l-aċċident, tikseb mingħajr ebda dewmien miċ-ċentru ta’ informazzjoni t-tagħrif li ġej: (a) l-isem u l-indirizz tal-assiguratur awtorizzat rilevanti jew tal-impriża tal-assigurazzjoni, (b) in-numru tal-polza tal-assigurazzjoni rilevanti, u (ċ) l-isem u l-indirizz tar-rappreżentant tat-talbiet għad-danni tal-assiguratur awtorizzat jew tal-impriża tal-assigurazzjoni rilevanti fl-Istat ta’ residenza tal-parti offiża: Iżda dan jiġri kemm-il darba l-parti offiża tkun residenti f’Malta jew il-vettura bil-mutur involuta tkun normalment bażata f’Malta jew l-aċċident ikunġara f’Malta. (5) Iċ-ċentru ta’ informazzjoni għandu jipprovdi lill-parti offiża bl-isem u l-indirizz tas-sid jew tad-drajver tas-soltu tal-vettura bil-mutur jew tal-persuna reġistrata li jkollha l-vettura f’idejha, jekk il-parti offiża jkollha interess leġittimu fil-ksib ta’ din l-informazzjoni. Għall-finijiet ta’ dan is-subartikolu, iċ-ċentru ta’ informazzjoni għandu jindirizza lil u nnifsu b’mod partikolari: (a) lejn l-assiguratur awtorizzat; jew (b) lejn l-aġenzija ta’ reġistrazzjoni tal-vettura rilevanti. (6) Jekk il-vettura bil-mutur tkun tibbenefika mid-deroga fir-rigward ta’ dawk il-persuni naturali jew legali kif inhuma msemmija fl-artikolu 3(4)(b), iċ-ċentru ta’ inforrnazzjoni għandu jgħarraf lill-parti offiża bl-isem tal-awtorità jew tal-korp imsemmi skont il-proviso ta l-artikolu 3(4) (b Jekk il-vettura bil-mutur tkun tibbenefika mid-deroga fir-rigward ta’ dawk il-persuni naturali jew legali kif inhuma msemmija fl-artikolu 3(4)(b) li tkun responsabbli biex tikkumpensa lill-partijiet offiżi f'każijiet meta l-Istat ma jkunx iffirma l-Ftehim Multilaterali dwar Garanziji. (7) Jekk il-vettura tkun tibbenefika mid-deroga kif inhi msemmija fl-artikolu 5(2), iċ-ċentru ta’ informazzjoni għandu jgħarraf lill-parti offiża bl-isem tal-korp li jkun qed ikopri l-vettura fil-pajjiż fejn din tkun normalment bażata. (8) L-ipproċessar ta’ tagħrif personali li jirriżulta minn dan l-artikolu għandu jsir skont l-Att dwar il-Protezzjoni ta’ Data. 19. Falsifikazzjoni, eċċ., ta’ ċertifikat. Emendat: A.L.4 tal-1963; XLI.1986.3 VIII.1990.3; XXIII.2000.30 XXX.2002.2; A.L.409; XLI.1986.3; VIII.1990.3; XXIII.2000.30; tal-2007. (1) Kull min, bil-ħsieb li jqarraq- (a) jiffalsifika jew ibiddel jew juża jew jislef jew iħalli li jiġi wżat minn persuna oħra, ċertifikat ta’ assigurazzjoni taħt din l-Ordinanza; jew (b) jagħmel jew ikollu fil-pussess tiegħu dokument li jixbahhekk sewwa lil ċertifikat bħal dak fuq imsemmi li jista’ jqarraq, huħati ta’ reat, u jeħel, meta jinsabhekk ħati, priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sena jew multa ta’ mhux iżjed minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94) jew il-priġunerija u l-multa flimkien. (2) Kull min biex jieħu liċenza ta’ vettura bil-mutur jew biex jieħu ċertifikat ta’ assigurazzjoni taħt din l-Ordinanza, jagħmel dikjarazzjoni falza jew jaħbixi informazzjoni sostanzjali, jeħel, meta jinsabħati, priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sitt xhur jew multa ta’ mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) jew il-priġunerija u l-multa flimkien. (3) Kull min joħroġ ċertifikat ta’ assigurazzjoni li huja fli huwa falz f’xi partikolarità sostanzjali, jeħel, meta jinsabħati, priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sitt xhur jew multa ta’ mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) jew il-priġunerija u l-multa flimkien. (4) Jekk membru tal-korp tal-Pulizija jkollu raġuni tajba biex jaħseb li ċertifikat ta’ assigurazzjoni muri lilu skont id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza mid-drajver ta’ vettura bil-mutur huwa dokument li dwaru jkun sarreat taħt dan l-artikolu, hu jista’ jaqbad id-dokument u, meta dokument jiġi maqbud taħt dan l-artikolu, il persuna li mingħandha jiġi meħud, kemm-il darba d-dokument ma jkunx qabel ġie mogħti lura lilha jew kemm-il darba hija ma tkunx qabel ġiet akkużata ta’ reat taħt dan l-artikolu, tiġi miġjuba b’ċitazzjoni quddiem il-Qorti Kriminali tal-Maġistrati biex tagħti konttal li kienet fil-pussess ta’ dak id-dokument, u l-qorti tagħti ordni dwar dak li għandu jsir mid-dokument hawn fuq imsemmi skont ma jkun xieraq fiċ-ċirkostanzi tal-każ. (5) F’dan l-artikolu l-espressjoni "ċertifikat ta’ assigurazzjoni "tikkomprendi kull dokument maħruġ taħt regolamenti magħmulin mill-Ministru responsabbli għat-trasport bis-saħħa tas-setgħat mogħti jin lil u taħt din l-Ordinanza biex jistabbilixxi dokumenti li jistgħu jiġu ippreżentati minflok ċertifikat ta’ assigurazzjoni. 19A. Dikjarazzjoni jew tagħrif foloz li l assiguratur awtorizzat. Miżjud: III.1998.4. Emendat: A.L.409 tal-2007. Emendat: A.L.409 tal-2007. Kull min, bil-għan li jikseb xi vantaġġ jew benefiċċju għalih innifsu jew għal oħrajn, xjentement, f’dokument maħsub li jasal għan da ssiguratur awtorizzat, dikjarazzjoni jew stqarrija falza, jew jagħti tagħrif falz, dwar iċ-ċirkostanzi ta’ xi inċident li jikkaġuna offiża fuq persuna jew ħsara lil xi vettura, annimal jew proprjetà oħra, jeħel, meta jinsabħati, il-piena ta’ priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sitt xhur jew multa ta’ mhux inqas minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) u mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt ċenteżmu (1, 164.69) jew il-priġunerija u l-multa flimkien. 20. Prosekuzzjoni. Emendat: XIII.1968.3. Kap. 9. Il-proċedimenti għar-reati kollha taħt din l-Ordinanza jsiru skont id-disposizzjonijiet tal-Kodiċi Kriminali. 21. Minji rrifjuta li jagħti l-isem jew l-indirizz u min jagħti isem jew indirizzfalz. Emendat: XXX.2002.2. Jekk id-drajver ta’ vettura bil-mutur, li jkun għamel reat taħt din l-Ordinanza jew taħt regolamenti magħmulin bis-saħħa tagħha, jirrifjuta li jagħti l-isem u l-indirizz tiegħu, jew jagħti isem jew indirizzfalz, ikun ħati ta’ reat taħt din l-Ordinanza; u hudmir tas-sid tal-vettura bil-mutur, jekk jiġi mitlub, li jagħti kull informazzjoni li jkun jista’ jagħti u li tista’ tiswabiex jingħarafmin hu d-dra jveru biex jinqabad, u jekk jonqos li jagħti din l-informazzjoni jkun ħati ta’ reat taħt din l-Ordinanza. 22. Reati u pieni ġenerali. Emendat: A.L.409 tal-2007. (1) Kull min b’att jew b’ommissjoni jikser jew ma josservax id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza jeħel, meta għall-każ ma jkunx hemm b’disposizzjoni speċjali stabbilita piena oħra, multa ta’ mhux iżjed minn sitta u erbgħineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59) jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur. (2) Meta persuna, bis-saħħa ta’ din l-Ordinanza jew ta’ regolamenti magħmulin taħtha, hija obbligata li tagħmel jew li ma tagħmilxxi att jew xi ħaġa, u tonqos li tesegwixxi dan l-obbligu, il-qorti tista’ meta ssib ħatja dik il-persuna, minbarra kull piena oħra li tista’ tagħti, tordna lil din il-persuna l i tesegwixxi dak l-obbligu, taħt dawk il-kondizzjonijiet rigward ħin u mod ta’ esekuzzjoni, jew xort’oħra, li jidhrilha meħtieġa sabiex iġġiegħel li jiġi esegwit l-ordni tagħha. (3) Jekk persuna tonqos li tesegwixxi l-ordni mogħti kif jingħad hawn fuq, il-qorti tista’, fid-diskrezzjoni tagħha, tordna lil dik il-persuna tħalla ssomma mhux iżjed minn żewġ euro u tlieta u tletin ċenteżmu (2.33) għal kull ġurnata li dak l-ordni jibqa’ mhux esegwit jew li dik il-persuna tiġi miżmuma l-ħabs sa kemm tesegwixxi dak l-ordni: Iżda din il-persuna, għan-nuqqas tal-esekuzzjoni tal-ordni, ma tistax tiġi kkundannata għal somom li flimkien jagħmlu iżjed minn sitta u erbgħineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59) jew priġunerija għal żminijiet li flimkien jagħmlu iżjed minn xahrejn, minbarra kull multa oħra jew żmien ieħor ta’ priġunerija li għalihom tista’ xort’ oħra tkun suġġetta. 23. Regolamenti għall-finijiet ta’ din 1-Ordinanza. Emendat: X.1947.3; VI.1958.2 XXV.1962.4; A.L.4XLIX.1981.6; XLI.1986.3L.163 tal-1990; XXIII.2000.30 XXX.2002.2, 14; A.L.409VI.1958.2; XXV.1962.4; A.L.4 tal-1963; XLIX.1981.6; XLI.1986.3; A.L.163 tal-1990; XXI II.2000.30; tal-2007; XV.2009.49. (1) Il-Ministru responsabbli għat-trasport jista’ jagħmel regolamenti biex jistabbilixxi ħwejjeġ li jistgħu jiġu stabbiliti taħt din l-Ordinanza, u ġeneralment dwar l-esekuzzjoni ta’ din l-Ordinanza, u partikolarment, iżda mingħajr ħsara tal-ġeneralità tad-disposizzjonijiet ta’ qabel, jista’ jagħmel regolament i- (a) dwar il-formuli li għandhom jiġu wżati għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza; (b) dwar it-talbiet għal ċertifikati ta’ assigurazzjoni u għal dokumenti oħra li jistgħu jiġu stabbiliti u dwar il-ħruġ tagħhom, u dwar kif jinżammu notamenti ta’ dokumenti u kif jingħataw il-parti kolaritajiet tagħhom, jew dwar kif tingħata informazzjoni dwarhom lill-Kummissarju tal-Pulizija jew lill-Awtorità għat-Trasport f’Malta, skont kif ikun jeħtieġ il-każ; (ċ) dwar il-ħruġ ta’ kopji taċ-ċertifikati hawn fuq imsemmija jew ta’ dokumenti oħra li jkunu mitlufa jew distrutti; (d) dwar il-kustodja, produzzjoni, tħassir u radd ta’ dawn iċ-ċertifikati jew dokumenti oħra; (e) dwar talbiet għall-egħmil ta’ depożiti, dwar l-impieg tagħhom jew x’għandu jsir minnhom, dwar il-ħlas u r-rati tal-imgħax fuq depożiti, u dwar ir-radd tagħhom; (f) li jeħtieġu li polza tal-assigurazzjoni, tkun tassigura lil dik il-persuna, dawk il-persuni jew klassijiet ta’ persuni, kif jistgħu jiġu speċifikati fil-polza, kontra kull responsabbilità għal dan nimorali li joriġinaw taħt kull liġi oħra. (2) L-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija bis-saħħa ta’ dan l-artikolu huma bla ħsara għal kull obbligu jew restrizzjoni li toriġina mill-obbligi internazzjonali ta’ Malta. (3) Kull min jikser jew jonqos li jħares kull regolament taħt din l-Ordinanza jeħel, għal kull reat, dik il-piena massima ta’ mhux iżjed minn multa ta’ sitta u erbgħin euro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59) li tiġi stabbilita mir-regolamenti. 24. Applikazzjoni ta’ xi disposizzjonijiet jekk tkun meħtieġa reċiproċità minn pajjiż terz. Miżjud: XXX.2000.15. Jekk il-jedd li jkollha parti offiża li tapplika għall-ħlas ta’ kumpens mingħand korp li jkollu l-funzjoni li jipprovdi kumpens għal xi telfien jew feriment kaġunat minn vettura bil-mutur mhux identifikata jew mhux assigurata f’pajjiż terz, isir bil-ħsieb li tkun meħtieġa reċiproċità, id-disposizzjonijiet tal-artikolu 9D għandu jkollhom seħħ dwar dak il-pajjiż terz, il-persuni nazzjonali jew residenti tiegħu, minn data li tiġi stabbilita mill-Ministru responsabbli għat-trasport. 25. Ġurisdizzjoni u infurzar. Miżjud: A.L.167 tal-2008. Hu taħt is-subartikolu (2) tal-artikolu 11 li jinqara flimkien mal-paragrafu (1) tas-subartikolu (1) tal-artikolu 9 tar-Regolamenti [żaħ tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat-22 ta’ Diċembru 2000 fuq il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi tal-qorti f’materji ċivili u kummerċjali, li l-partijiet offiżi jistgħu jibdew proċedimentikontal-provditur ta’ assigurazzjoni dwar ir-responsabbiltà ta’ terzi fi Stat Membru fejn ikunu domiċiljati.