158 ORDINANZA LI TNEĦĦI L-KONTROLL TAD-DJAR Biex taħseb għat-tneħħija tal-kontroll u għar-reġistrazzjoni ta’ ċerti djar ta’ abitazzjoni, u għall-ħwejjeġ li għandhom x’jaqsmu ma’ hekk, u li tippermetti aġġustament fil-kerali għandu jitħallas dwar dar ta’ abitazzjoni kontrollata meta jkunu saru miljoramenti bil-kunsens tal-kerrej. L-ORDINANZA XIXA tal-1959, kif emendata bl-Avviż Legali 4 tal-1963; bl-Atti: XXIX tal-1965, XXXI tal-1966, XLVIII tal-l972, XXXVII tal-1973; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Att XXIII tal-1979; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1980, 14 tal-1981, 15 tal-1982, 16 tal-1983, bl-Att XIII tal-1983; 18 tal-1984,2 tal-1985,4 tal-1986; bl-Att XXX VII tal-1986; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1987, 20 tal-1988; bl-Att XX VIII tal-1988; u bl-Avviżi Legali: 26 tal-1989, 31 tal-1990, 31 tal-1991, 29 tal-1992, 46 tal-1993, 36 tal-1994 u 29 tal-1995; bl-Att XXXI tal-1995; bl-Avviżi Legali 25 tal-1996, 29 tal-1997, 76 tal-1998, 64 tal-1999 u 31 tal-2000; bl-AttIX tal-2000; bl-Avviżi Legali 30 tal-2001, 46 tal-2002, 73 tal-2003 u 90 tal-2004; bl-Att X VIII tal-2004; bl-Avviżi Legali 32 tal-2005, 30 tal-2006 u 36 tal-2007; bl-Att X VIII tal-2007; bl-Avviżi Legali 410 tal-2007, 83 tal-2008, 50 tal-2009 u 184 tal-2010; bl-Att V tal-2010; u bl-Avviżi Legali 188 tal-2011, 70 tal-2012, 55 tal-2013, 88 tal-2014 u 76 tal-2015, 129 tal-2016, 79 tal-2017 u 54 tal-2018 L-ORDINANZA XIXA tal-1959, kif emendata bl-Avviż Legali 4 tal-1963; bl-Atti: XXIX tal-1965, XXXI tal-1966, XLVIII tal-l972, XXXVII tal-1973; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Att XXIII tal-1979; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1980, 14 tal-1981, 15 tal-1982, 16 tal-1983, bl-Att XIII tal-1983; 18 tal-1984,2 tal-1985,4 tal-1986; bl-Att XXX VII tal-1986; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1987, 20 tal-1988; bl-Att XX VIII tal-1988; u bl-Avviżi Legali: 26 tal-1989, 31 tal-1990, 31 tal-1991, 29 tal-1992, 46 tal-1993, 36 tal-1994 u 29 tal-1995; bl-Att XXXI tal-1995; bl-Avviżi Legali 25 tal-1996, 29 tal-1997, 76 tal-1998, 64 tal-1999 u 31 tal-2000; bl-AttIX tal-2000; bl-Avviżi Legali 30 tal-2001, 46 tal-2002, 73 tal-2003 u 90 tal-2004; bl-Att X VIII tal-2004; bl-Avviżi Legali 32 tal-2005, 30 tal-2006 u 36 tal-2007; bl-Att X VIII tal-2007; bl-Avviżi Legali 410 tal-2007, 83 tal-2008, 50 tal-2009 u 184 tal-2010; bl-Att V tal-2010; u bl-Avviżi Legali 188 tal-2011, 70 tal-2012, 55 tal-2013, 88 tal-2014 u 76 tal-2015, 129 tal-2016, 79 tal-2017 u 54 tal-2018 L-ORDINANZA XIXA tal-1959, kif emendata bl-Avviż Legali 4 tal-1963; bl-Atti: XXIX tal-1965, XXXI tal-1966, XLVIII tal-l972, XXXVII tal-1973; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Att XXIII tal-1979; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1980, 14 tal-1981, 15 tal-1982, 16 tal-1983, bl-Att XIII tal-1983; 18 tal-1984,2 tal-1985,4 tal-1986; bl-Att XXX VII tal-1986; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1987, 20 tal-1988; bl-Att XX VIII tal-1988; u bl-Avviżi Legali: 26 tal-1989, 31 tal-1990, 31 tal-1991, 29 tal-1992, 46 tal-1993, 36 tal-1994 u 29 tal-1995; bl-Att XXXI tal-1995; bl-Avviżi Legali 25 tal-1996, 29 tal-1997, 76 tal-1998, 64 tal-1999 u 31 tal-2000; bl-AttIX tal-2000; bl-Avviżi Legali 30 tal-2001, 46 tal-2002, 73 tal-2003 u 90 tal-2004; bl-Att X VIII tal-2004; bl-Avviżi Legali 32 tal-2005, 30 tal-2006 u 36 tal-2007; bl-Att X VIII tal-2007; bl-Avviżi Legali 410 tal-2007, 83 tal-2008, 50 tal-2009 u 184 tal-2010; bl-Att V tal-2010; u bl-Avviżi Legali 188 tal-2011, 70 tal-2012, 55 tal-2013, 88 tal-2014 u 76 tal-2015, 129 tal-2016, 79 tal-2017 u 54 tal-2018 L-ORDINANZA XIXA tal-1959, kif emendata bl-Avviż Legali 4 tal-1963; bl-Atti: XXIX tal-1965, XXXI tal-1966, XLVIII tal-l972, XXXVII tal-1973; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Att XXIII tal-1979; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1980, 14 tal-1981, 15 tal-1982, 16 tal-1983, bl-Att XIII tal-1983; 18 tal-1984,2 tal-1985,4 tal-1986; bl-Att XXX VII tal-1986; bl-Avviżi Legali: 10 tal-1987, 20 tal-1988; bl-Att XX VIII tal-1988; u bl-Avviżi Legali: 26 tal-1989, 31 tal-1990, 31 tal-1991, 29 tal-1992, 46 tal-1993, 36 tal-1994 u 29 tal-1995; bl-Att XXXI tal-1995; bl-Avviżi Legali 25 tal-1996, 29 tal-1997, 76 tal-1998, 64 tal-1999 u 31 tal-2000; bl-AttIX tal-2000; bl-Avviżi Legali 30 tal-2001, 46 tal-2002, 73 tal-2003 u 90 tal-2004; bl-Att X VIII tal-2004; bl-Avviżi Legali 32 tal-2005, 30 tal-2006 u 36 tal-2007; bl-Att X VIII tal-2007; bl-Avviżi Legali 410 tal-2007, 83 tal-2008, 50 tal-2009 u 184 tal-2010; bl-Att V tal-2010; u bl-Avviżi Legali 188 tal-2011, 70 tal-2012, 55 tal-2013, 88 tal-2014 u 76 tal-2015, 129 tal-2016, 79 tal-2017 u 54 tal-2018 1. Titolu fil-qosor. Emendat: XXIX.1965.2. It-titolu fil-qosor ta’ din l-Ordinanza hu Ordinanza li Tneħħ i l-Kontroll tad-Djar. 2. F’din l-Ordinanza u f’kull regolamenti magħmula bis-saħħa tagħha, ħlief sa fejn ir-rabta tal-kliem ma tfissirx xort’oħra- " il-Bord " tfisser il-Bord li jirregola l-Kera mwaqqaf bis-saħħa tal-artikolu 16 tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta’ Bini; "dar ta’ abitazzjoni " tfisser bini jew parti minn bini mibdi jew adattat strutturalment biex jiġi okkupat bħala abitazzjoni separata; "dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll " tfisser dar ta’ abitazzjoni reġistrata mill-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet skont id-disposizzjonijiet tal-artikolu 3; " ġurnata stabbilita " tfisser il-ġurnata li fiha din l-Ordinanza tidħol fis-seħħ; " ħlas dwar ħsara tal-gwerra " tfisser ħlas tan-nefqa ta’ xogħlijiet kif imfissra fl-Ordinanza dwar il-ħsarat tal-Gwerra ** L-Ordinanza dwar il-ħsarat tal-Gwerra (Ordinanza Nru. III tal-1943) ġiet imħassra bl-Att li jħassar l-Ordinanza dwar il-ħsarat tal-Gwerra (Kap. 289).; "kera xierqa " tfisser il-kera li jkun ġie stabbilit jew li jiġi stabbilit mill-Bord dwar dar ta’ abitazzjoni skont id-disposizzjonijiet tal-Ordinanza li Trażżan il-Kera fuq id-Djar; Kap. 116. Kap. 116. "kerrej " tinkludi- (a) l-armla jew l-armel ta’ kerre jkemm-il darba r-raġel u l-mara ma kienux, fiż-żmien tal-mewt tal-kerrej, separati legalment jew defacto; u (b) meta l-kerrej ma jħalli xarmla jew armel, dawk il-membri tal-familja tal-kerrej li kienu residenti miegħu jew magħha fiż-żmien tal-mewt tiegħu jew tagħha; u (ċ) kull sullokatur dwar il-kerrej: Iżda għall-finijiet tal-artikoli 5 u 12, "kerrej"ma għandha tinkludi ebda waħda mill-persuni inklużi taħt il-paragrafu (b) jew (ċ) ta’ din it-tifsira iżda għandha tinkludi, minflok, ulied, uħu jew oħt, il-kerrej li ma jkunux miżżewġa u li jkunu jirrisjedu mal-kerrej fi żmien mewtu jew mewtha u l-axxendent tal-kerrej li jkunhekk igħix mal-kerrej; "kirja " tinkludi- (a) kull konċessjoni en fi tewtika jew sub-enfitewtika għal żmien ta’ mhux iżjed minn sit tax-il sena; (b) minkejja kull patt kuntrarju, kull ftehim li bis-saħħa tiegħu xi persuna ġiet imqiegħda f’xi dar ta’ abitazzjoni minħabba fi ħlas perijodikurikorrenti; u (ċ) kull ftehim ieħor li bih x idritt reali jew personali fuq xidar ta’ abitazzjoni, liema dritt jinkludi dak ta’ okkupazzjoni ta’ dik id-dar ta’ abitazzjoni, jingħata b’titolu oneruż jew kommutattiv għal xi żmien, kemm jekk dak iż-żmien jiġi stabbilit billi tissemmaxi ġurnata speċifikata jew kemm jekk jista’ jiġi stabbilit b’riferenza għal xi ġrajjafutura li tkun żgura jew li ma tkunx żgura; " miljoramenti" tinkludibdil, żidiet jew estensjonijiet strutturali u l-provdiment ta’ fixtures jew fittings, iżda ma tinkludiebda tibjid, żebgħa jew tiswija; " l-Ordinanzi dwar il-Kera " tfisser l-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta’ Bini u l-Ordinanza li Trażżan il-Kera fuq id-Djar; "preskritt " tfisser preskritt b’regolament skont l-artikolu 15; "proprjetarju " użata dwar dar ta’ abitazzjoni tfisser il-persuna jew kull waħda mill-persuni li jkollhom dritt għal dik id-dar ta’ abitazzjoni bi proprjetà assoluta, enfitew si, sub-enfitewsi, jew użu frutt:** Dan il-provisoġie miżjud bl-Att XXX VII tal-1973 li kien fih id-disposizzjonijiet li ġejjin: "4.(1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu, ebda ħaġa f’dan l-Att ma tolqotxi reġistrazzjoni li tkun saret validament, mill-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet skond l-artikolu 3 tal-liġi prinċipali qabel il-bidu fis-seħh ta’ dan l-Att. (2) B’dak kollu li jinsab f’kull disposizzjoni oħra tal-liġi prinċipali, kull reġistrazzjoni bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll magħmula mill-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet skont il-liġi prinċipali qabel il-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att għandha tkun bla effett, u kull darhekk reġistrata għandha titqies li lahi u la nqas qatt kienet dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll, jekk dik ir-reġistrazzjoni tkun saret wara l-ħruġ ta’ ordni ta’ rekwiżizzjoni skond l-Att dwar id-Djar relattivament għal dik id-daru jekk-(a) id-dar tkun waħda speċifikata fil-paragrafu (d) tal-artikolu 3 tal-liġi prinċipali; jew (b) fil-każ ta’ kull dar oħra, persuna tkun ġiet imqegħda fiha jew tkun xort’oħra baqgħet tokkupaha qabel il-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att, u f’kull każ bħal dan kull dar bħal dik għandha titqies li dejjem baqgħet darrekwiżizzjonata. "Iżda fl-artikolu 3(d(a) id-dar tkun waħda speċifikata fil-paragrafu (d) tal-artikolu 3 tal-liġi prinċipali; jew (b) u, għall-finijiet ta’ u dwar dak il-paragrafu, f’kull disposizzjoni oħra ta’ din l-Ordinanza, "proprjetarju " użata dwar dar ta’ abitazzjoni tfisser il-persuna jew kull waħda mill-persuni li jkollhom dritt għal dik id-dar ta’ abitazzjoni bi proprjetà assoluta jew b’enfitew si jew sub-enfitew siperpetwa jew b’użu frutt, iżda, f’dan l-aħħar każ, biss jekk fit-tmiem tal-użu frutt, in-nudu proprjetarju jkollu d-dritt għal dik id-dar ta’ abitazzjoni bi proprjetà assoluta jew b’enfitew si jew sub-enfitew siperpetwa; "sid il-kera " tinkludi kull persuna li jkollha titolu bis-saħħa ta’ sid il-kera oriġinali; "tiswijiet " tfisser dawk it-tiswijiet li sid il-kera għandu jagħmel għas-spejjeż tiegħu; " Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet " tfisser l-uffiċjal maħtur mill-Prim Ministru bħala Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet għall-fini tal-Ordinanza dwar il-Valutazzjoni ta’ Artijiet Mibnija; Kap. 110. Kap. 110. " żieda fl-inflazzjoni " tfisser iż-żieda fl-inflazzjoni stabbilita bil-mod provdut fl-artikolu 13; " żmien ta’ kera " tfisser żmien li dwaru jkun iridisir ħlas ta’ kera. 3. Reġistrazzjoni ta’ djar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll. Emendat: XXIX.1965.2; XXVIII.1988.8. Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-artikolu 6 l-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet fuq talba ta’ proprjetarju magħmula b’dak il-mod li jkun preskritt, għandu jirreġistra bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll kull dar ta’ abitazzjonili- (a) ma tkunx kompluta jew lesta għall-użu bħala dar ta’ abitazzjoni fil-ġurnata stabbilita; jew (b) għalkemm kompluta jew lesta għall-użu bħala dar ta’ abitazzjoni fil-ġurnata stabbilita, ma tkunx ġiet okkupata bħala dar ta’ abitazzjoni f’dik il-ġurnata jew qabilha; jew (ċ) tkun kompluta jew lesta għall-użu wara l-ġurnata stabbilita billi jsir bdil strutturali li jbiddel dar ta’ abitazzjoni waħda jew iżjed f’numru akbar ta’ djar ta’ abitazzjoni; jew (d) kienet fl-1 ta’ Marzu, 1959, okkupata minn proprjetarju bħala r-residenza tiegħu ordinarja u baqgħethekk okkupata sal-ġurnata stabbilita, din il-ġurnata inkluża; jew (e) Kap. 328. Kap. 328. kienet ġiet akkwistata taħt skemabhaldik imsemmija fl-Att biex iħajjar Persuni jsiru Sid Darhom, u li dwarha il-jedd biex tiġi reġistrata bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll ikun ingħata bħala inċentiv skont dak l-Att; jew (f) tkun, fid-data meta ssir l-applikazzjoni, okkupata mis-sid bħala residenza ordinarja tiegħu u tkun ġiethekkokkupata minnu, taħt kull titolu, matul il-perijodu ta’ għaxar snin minnufih qabel id-data tal-applikazzjoni. Għal finijiet ta’ dan il-paragrafu l-espressjoni "residenza ordinarja" ma tinkludix residenza tas-sajf. 4. (1) Kull persuna aggravata b’ordni tal-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet li jirrifjuta li jirreġistradar ta’ abitazzjoni bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll tista’ tappella lill-Bord. (2) L-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet għandu f’kull każ ikun konvenut fl-appell. (3) Ebda appellma għandu jsir mid-deċiżjoni tal-Bord ħlief fuq punt ta’ liġi deċiż mill-Bord. (4) Appell skont is-subartikolu (3) għandu jinġieb quddiem il-Qorti tal-Appell. (5) Appelli skont is-subartikolu (1) jew skont is-subartikolu (3) għandhom isiru b’dak il-moduegħluq dak iż-żmien u skont dawk ir-regoli ta’ proċeduri l-oħra li jstgħu jkunu preskritti. 5. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-artikolu u tal-artikolu 6, id-disposizzjonijiet tal-Ordinanzi dwar il-Kerama għandhom jgħoddu għal ebda dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll mill-ġurnata li fiha d-dar tkun reġistrata skont id-disposizzjonijiet tal-artikolu 3. (2) Meta fit-tmiem ta’ kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll (sew jekk dak iż-żmien ikun skont il-ftehim, legali, skont l-użu jew xort’oħra) il-kerrej ikun ċittadin ta’ Malta u jkun jokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tiegħu, id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3) għandu jkollhom effett u d-disposizzjonijiet tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta’ Bini għandhom japplikaw ukoll iżda biss sa fejn dawn ma jkunux inkonsistenti mal-imsemmija disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu. (3) Id-disposizzjonijiet imsemmija fis-subartikolu (2) huma: (a) Ikun kontra l-liġi l i sid il-kera ta’ dar ta’ abitazzjoni jirrifjuta li jġedded il-kirja ħlief f’xi waħda miċ-ċirkostanzi msemmija fil-paragrafu (b), u jkun kontra l-liġi wkoll li dan jgħolli l-kera, jew jimponi kondizzjonijiet ġodda għat-tiġdid tal-kirja, ħlief kif provdut fil-paragrafi (ċ) u (d Ikun kontra l-liġi l i sid il-kera ta’ dar ta’ abitazzjoni jirrifjuta li jġedded il-kirja ħlief f’xi waħda miċ-ċirkostanzi msemmija fil-paragrafu (b), u jkun kontra l-liġi wkoll li dan jgħolli l-kera, jew jimponi kondizzjonijiet ġodda għat-tiġdid tal-kirja, ħlief kif provdut fil-paragrafi (ċ). (b) Sid il-kera jista’ biss jirrifjuta li jġedded il-kirja, u jista’ biss jieħu lura l-pussess tad-dar, meta tintemm il-kirja, jekk juri għas-sodisfazzjon tal-Bord, b’rikors biex jieħu lura l-pussess, li ma tul iż-żmien tal-kirja, il-kerrej kien naqas li jħallas il-keradovut minnu għal żewġ skadenzi jew iktar fi żmien ħmistax-il ġurnata minn dak in-nhar l isid il-kera jkun talbu biex iħallas, jew għax ikun għamel ħafna ħsara fid-dar, jew għax xort’oħra jkun naqas milli jħares il-kondizzjonijiet tal-kirja jew l-obbligi tiegħu taħtha, jew għax ikunuża l-fond xort’oħra milli prinċipalment bħala r-residenza ordinarja tiegħu. (ċ) Il-kerali għandu jitħallas taħt l-istess kirja wara d-data tal-ewwel tiġdid tal-kirja li jsir bis-saħħa ta’ dan is-subartikolu jista’ jiżdied minn sid il-kera, meta jsir dak it-tiġdid u wara t-tmiem ta’ kull ħmis tax-il sena li tiġi wara sakemm il-kirja tibqa’ favur l-istess kerrej, b’daqstant mill-kera li kien jitħallas minnufih qabel dak it-tiġdid jew qabel ma jibda kull perijodu sussegwenti ta’ ħmis tax-il sena, li jkun ammont li ma jeċċedix l-imsemmikera, li jirrappreżenta bi proporzjon għal dak il-kera ż-żieda fl-inflazzjoni mis-sena li l-kera li għandu jiżdied kien l-aħħar stabbilit. (d) Meta, fid-data jew qabel id-data ta’ xi tiġdid ta’ kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni, sid il-kera jippreżenta fir-Reġistru tal-Bord, ċertifikat, iffirmat minn arkitett u inġinierċivili u li jkun aċċettat bħala jaqbel mal-fatti mill-kerrej jew ikun ġiehekkdikjarat mill-Bord fuq rikors li jsir minn sid il-kera fejn jitlob dik id-dikjarazzjoni, li juri li d-dar tkun fi stat tajjeb ta’ tiswija, it-tiswijiet kollha u l-manutenzjoni kollha għandhom minn hemm ’il quddiem, u sakemm tibqa’ l-kirja favur l-istess kerrej, ikunu r-responsabbiltà tal-kerrej. (4) Id-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ dan is-subartikolu għandu jkollhom effett dwar il-kirjiet ta’ djar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll meta l-kerrej ikun ċittadin ta’ Malta. L-imsemmija disposizzjonijiet huma: (a) Meta l-kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll tkun ġiet imġedda kif provdut fis-subartikolu (3) jew taħt l-artikolu 12(3), jew tkun saret taħt is-subartikolu (2) tal-imsemmi artikolu, ikun kontra l-liġi l i sid il-kera ta’ xidar bħal dik jitlob mingħand xi ċittadin ta’ Malta, taħt kirja li ssir wara, kera li jkun ogħla mill-ammont li kien ikollu jitħallas bħala kera kieku l-kerrej li favur tiegħu l-kirja tkun għall-ewwel darba hekk ġiet imġedda jew tkun hekk saret, baqa’ l-kerrej ta’ dik id-dar; u kull ammont akbar li jitħallas ikun jista’ jinġabar lura mingħand sid il-kera. (b) Ikun kontra l-liġi l i sid il-kera jitlob il-ħlas ta’ kera li jkun suġġett għal tibdil f’xi żmien qabel ma tintemm il-kirja, sew jekk it-tibdil ikun minħabba żieda sew jekk ikun minħabba tnaqqis f’dak il-kera; u meta l-kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontrolli ssir suġġetta għal dak it-tibdi l il-kerali għandu jitħallas dwar dik il-kirja għandu, minkejja ftehim kuntrarju, ikun l-inqas rata li għandha titħallas għal xi parti taż-żmien tal-kirja, u kull ammont li jitħallas żejjed jista’ jinġabar lura mingħand sid il-kera. (ċ) Ikun kontra l-liġi l i sid il-kera jimponi kondizzjoni li teħtieġ li t-tiswijiet ta’ dar ta’ abitazzjoni jkunu responsabbiltà tal-kerre jkemm-ildarba l-kirja ma tkunx bil-miktub u ċertifikat kif imsemmi fis-subartikolu (3)(d) ma jkunx anness ma l-att tal-kirja. (d) Meta d-dar ta’ abitazzjoni tinkera bl-għamara- (i) jekk il-kirja ssir qabel il-21 ta’ Ġunju, 1979, il-kerrej ikollu jedd, f’kull żmien li ma jkunx qabel sena wara l-imsemmija data, li jitlob li, b’effett mill-egħluq ta’ sitt xhur wara d-data ta’ dik it-talba, il-kirja tibqa’ biss dwar il-bini u li hu jħallas biss dik il-parti tal-kera li tkun tirreferi għall-bini kif jista’ jiġi miftieħem bejn u u bejn sid il-kera, jew jekk ma jkunx hemm ftehim bħal dak, kif il-Bord jista’ jistabbilixxi fuq rikors li jsir minn xi wieħed minnhom; (ii) jekk il-kirja ssir wara l-imsemmija data, il-kirja għandha tiddistingwi bejn il-parti tal-kera miftehma dwar id-dar u l-parti miftehma dwar l-għamara u oġġetti oħra tad-dar; u l-kerrej ikollu jedd, f’kull żmien li ma jkunx qabel sena mid-data li fiha jkun għall-ewwel darba okkupad-dar mikrija, jitlob ix-xoljiment tal-kirja tal-għamara u tal-oġġetti l-oħra tad-dar, u b’effett minn meta jgħaddu sitt xhur wara d-data tat-talba jkollu jedd għax-xoljiment ta’ dik il-kirja u li jħallas biss il-kera miftiehem dwar id-dar; (iii) (revokat bl-Att XVIII.2004115.); (iv) il-jeddijiet mogħtija bid-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu jkunu japplikaw ukoll, mutatis mutandis, dwar kull ftehim li jirreferi għal għamara jew oġġetti oħra tad-dar meta dak il-ftehim ikunhekk marbut mal-kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll li għaliha japplika dan is-subartikolu li l-imsemmija kirja ma kenitx issir kieku ma sarx ukoll l-imsemmi ftehim. (5) Bla ħsara għal kull ftehim li jkun sar qabel il-21 ta’ Ġunju, 1979, u bla ħsara għall-jeddijiet li kerrej jista’ jkollu dritt għalihom skont dan l-artikolu wara l-imsemmija data, id-disposizzjonijiet tas-subartikoli) għandhom japplikaw ukoll għalkemm iż-żmien tal-kirja jkun għal aqqabel dik id-data jekk il-kerrej ikun għadu jokkupad-dar bħala r-residenza ordinarja tiegħu f’dik id-data. 6. Eċċezzjonijiet. Emendat: XXIX.1965.2; XL VIII.1972.2; XXXVII.1973.3. (1) L-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet ma għandu jirreġistra bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll skont din l-Ordinanza ebda dar ta’ abitazzjoni speċifikata fl-artikolu 3 (a) , (b) jew (ċ) jekk ikunu jew kienu provduti fondi bi ħlas dwar ħsara tal-gwerra jew b’donazzjoni mill-Gvern għall-bini jew bdil strutturali tagħha skont ma hemm imsemmi fl-artikolu 3(ċ jew (ċ) jew jekk l-art li fuqha tkun mibnija tkun ingħatat b’enfitew si jew sub-enfitewsi mill-Gvern wara s-6 ta’ Diċembru, 1972, kemm-il darba fl-att tal-enfitew si jew sub-enfitew sima jiġixdikjarat li din id-disposizzjoni ma għandhiex tapplika għal bini li jinbena fuq l-art mogħtija b’dak l-att. (2) Kap. 125. Kap. 125. Meta dar speċifikata fl-artikolu 3(d) tkun rekwiżizzjonata skont id-disposizzjonijiet tal-Att dwar id-Djaru fiż-żmien tal-ħruġ tal-ordni ta’ rekwiżizzjoni ma tkunx reġistrata bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll skont din l-Ordinanza, l-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet ma għandux jirreġistra dik id-dar bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll jekk l-applikazzjoni xierqa għar-reġistrazzjoni ta’ dik id-dar bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll ma ssirx fi żmien ħmistax-il ġurnata wara notifika ta’ avviż, mogħti mis-Segretarju tad-Djar lil xi wieħed mill-proprjetarji li jkollu dritt japplika għall-imsemmija reġistrazzjoni, li bih jgħarraf lil dak il-proprjetarju bil-ħruġ tal-ordni tar-rekwiżizzjoni u li fih jipproduċi d-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu, jew jekk dik l-applikazzjoni, għalkemm issir fl-imsemmi żmien, ma titmexxiex ’il quddiem bil-diliġenza xierqa. ** Is-subartikoli) ġew miżjuda bl-Att XXX VII tal-1973 li kien fih id-disposizzjonijiet murija fil-foot-note tal-artikolu 2 (ara Paġna 2). (3) Kull reġistrazzjoni li tkun saret mill-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet f’kull każ li għalih ma japplikax l-artikolu 3 jew f’kull każ li b’dan l-artikolu huma għandux jagħmel tkun bla effett u dik id-dar għandha, b’dak kollu li jinsab f’kull disposizzjoni oħra ta’ din l-Ordinanza, titqies li lahi u la nqas qatt kienet dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll. (4) Metadar ta’ abitazzjoni speċifikata fl-artikolu 3 tkun suġġetta għal kirja fil-ġurnata stabbilita, ir-reġistrazzjoni tagħha skont dak l-artikolu jkollha sseħħ biss, għall-finijiet tal-artikolu 5 mill-ġurnata li fiha l-proprjetarju jkollu dritt għall-pussess ta’ dik id-dar ta’ abitazzjoni vojta meta tkun spiċċat dik il-kirja. 7. Dwar l-għoti, tiġdid jew tkomplija f’kull żmien matul il-perijodu ta’ tliet snin li jibdew fil-ġurnata stabbilita jew f’kull żmien wara l-20 ta’ Ġunju, 1979, kirja ta’ dar ta’ abitazzjoni li għaliha xi waħda mid-disposizzjonijiet tal-Ordinanzi dwar il-Kera ma jgħoddux minħabba biss id-disposizzjonijiet li jiġu qabel ta’ din l-Ordinanza għandha tiġi meqjusa bħala li l-artikolu 8 tal-Ordinanza li Trażżan il-Kera fuq id-Djar (liema artikolu jipprojbixxi t-talb ta’ rigali fl-għoti, tiġdid jew tkomplija ta’ kirja ta’ kull dar ta’ abitazzjoni) jgħodd għaliha. 8. Piena għal dikjarazzjonijiet foloz. Emendat: XXI X.1965.2; A.L.410 tal-2007. (1) Kull min, dwar talba skont din l-Ordinanza għal reġistrazzjoni ta’ xi post bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll, xjentement jew bi traskuraġnikbira jagħmel xi dikjarazzjoni jew jagħti xi tagħrif li jkun falz f’xi partikolarità sostanzjali, jeħel meta jinsabħati multa ta’ mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) jew priġunerija għal żmien mhux iżjed minn tliet xhur. (2) Meta persuna tkun misjuba ħatja ta’ reat skont is-subartikolu (1) kull reġistrazzjoni ta’ dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll miksuba minħabba d-dikjarazzjoni falza jew tagħrif falz tkun nulla u blasiwi, u l-qorti li tkun tat is-sentenza għandha tordna t-taħsir tagħha. 9. Esklużjoni ta’ djar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll mill-ħdim tal-Att dwar id-Djar. Emendat: XXIX.1965.2. Kap. 125. L-Att dwar id-Djar ma għandux jgħodd għal kull dar li tkun reġistrata bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll skont id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza. 10. Żieda tal-kera xieraq ta’ djar ta’ abitazzjoni kontrollati dwar miljoramenti. Emendat: A.L.410 tal-2007. Kap. 69. Kap. 116. (1) Minkejja kull ma hemm kuntrarju fl-artikoli 3, 4, 5 u 7 tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta’ Bini u fl-artikoli 2, 4, 5 u 6 tal-Ordinanza li Trażżan il-Kera fuq id-Djar, jekk isir u xi miljoramenti minn sid il-kera, wara l-ġurnata stabbilita, f’dar ta’ abitazzjoni li ma tkunx ġiet reġistrata bħala dar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll, il-kera xieraq ta’ dik id-dar ta’ abitazzjoni għandu jiżdied mill-Bord, fuq rikors għalhekk minn sid il-kera, b’ammont, hawnhekk iżjed ’il quddiem f’dan l-artikolu msejjaħ "żieda xierqa", li jkun daqssitta fil-mija fis-sena ta’ kull ammont saelf, mija uerbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69) minfuqa minn sid il-kera fil-miljoramenti, kif pruvat b’soddisfazzjon tal-Bord, jew, fin-nuqqas, kif stabbilit mill-Bord, jekk ikun meħtieġ wara spezzjon tad-dar ta’ abitazzjoni. (2) Rikors għaż-żieda xierqa skont is-subartikolu (1) ma jiġix milqugħ mill-Bordkemm-il darba l-kerreju kull sullokatur ma jkunux ftehmu bil-miktub, qabel ir-rikors, sabiex isiru l-miljoramenti u dwar il-ħlas taż-żieda xierqa. (3) Rikors skont is-subartikolu (1) għandu, taħt piena ta’ nullità - (a) ikuna kkompanjat minn - (i) il-ftehim miktub jew miktuba jekk aktar minn wieħed imsemmija fis-subartikolu (2); u (ii) kopja awtentika tad-deċiżjoni dwar il-kera xieraq tad-dar ta’ abitazzjoni mill-Bord, jekk ikun hemm, u, meta tkun saret iżjed minn deċiżjoni waħda dwar dak il-kera xieraq, kopja awtentika tal-aħħar minn dawk id-deċiżjonijiet; u (b) ikollu talba għaż-żieda bir-raġunijiet għalhekk: Iżda l-Bord jista’, f’kull żmien, iħalli lir-rikors jiġi emendat sabiex isir aktar ċar. (4) Meta l-kera xieraq tad-dar ta’ abitazzjoni ma jkunx ġie deċiż mill-Bord, rikors għaż-żieda xierqa skont is-subartikolu (1) jkun milqugħ mill-Bord biss jekk sid il-kera, fl-istess rikors, jitlob ukoll li jkun deċiż il-kera xieraq. (5) Fil-kalkolu tal-ammont min fuq minn sid il-kera fil-miljoramenti, il-Bord ma jiħux kont ta’ kull kapital qiegħed, kull imgħax fuq self, u kull ammont li jkun ġie mħallas jew li jista’ f’xi żmien jitħallas lil sid il-kera, dwar dawk il-miljoramenti b’donazzjoni mill-Gvern. (6) Kull żieda ta’ kera xieraq approvata mill-Bord bis-saħħa tas-subartikolu (1) jkollha sseħħ mill-ewwel żmien ta’ kera li jibda wara li jkunu kompluti l-miljoramenti. (7) Kap. 69. Kap. 69. Id-disposizzjonijiet tal-artikoli 19 sa 24, 28, 29, 32 sa 37, u 39 sa 43 tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta’ Bini għandhom jgħoddu għal kull proċeduri skont is-subartikolu (1). 11. Tiswijiet fidjar ta’ abitazzjoni li ma jkunux imneħħija mill-kontroll. Miżjud: XXI II.1979.5. (Mħassar bl-Att V.2010.15.). 12. Enfi tew sitemporanja ta’ djar ta’ abitazzjoni. Miżjud: XXI II.1979.5. Emendat: XXXVII.1986.3 XVIII.2007.12. Kap. 16 Emendat: XXXVII.1986.3;. Emendat: XXXVII.1986.3; Kap. 16. (1) Minkejja kull ħaġa li tinsab fil-Kodiċi Ċivili jew f’xi liġi oħra, id-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-artikolu u tal-artikolu 12A għandu jkollhom effett dwar il-kuntratti kollha ta’ enfitew sitemporanja li jkunu saru fi kwalunkwe żmien. (2) Metadar ta’ abitazzjoni tkun ingħatat b’enfitew sitemporanja - (a) għal perijodu ta’ mhux iżjed minn tletin sena, jekk il-kuntratt ikun sar qabel il-21 ta’ Ġunju, 1979, jew (b) għal kull perijodu ieħor, jekk il-kuntratt ikun sar wara l-imsemija data, u fit-tmiem xien fi tewsi bħal dik l-enfitew ta jkun ċittadin ta’ Malta u jkun jokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tiegħu l-enfitew ta jkollu jedd li jibqa’ jokkupa id-dar b’kera mingħand il-padrundiret t- (i) b’kera li jkun daqs iċ-ċens li kien jitħallas minnufih qabel ma tkun għalqet l-enfitew si, miżjud, fil-bidu tal-kirja tad-dar bis-saħħa ta’ dan l-artikolu, u wara t-tmiem ta’ kull ħmis tax-il sena wara sakemm tibqa’ l-kirja favur l-istess kerrej, b’daqstant miċ-ċens li kien jitħallas minnufih qabel dak il-bidu jew il-bidu ta’ kull perijodu sussegwenti ta’ ħmis tax-il sena, li jkun ammont li ma jkunx iżjed minn dak iċ-ċens, li jirrappreżenta bi proporzjon għal dak iċ-ċens iż-żieda fl-inflazzjoni minn meta ċ-ċens li għandu jiżdied ikun ġie stabbilit l-aħħar; u (ia) suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti fis-subartikolu 5(3)(b); u (ii) taħt dawk il-kondizzjonijiet l-oħra li jistgħu jiġu miftehma bejniethom jew, jekk ma jkunx hemm ftehim, skont ki f il-Bord jidhirlu xieraq. (3) Kap. 69. Kap. 69. Meta fit-tmiem ta’ enfitew si kif imsemmi fis-subartikolu (2)(a) jew (b Meta fit-tmiem ta’ enfitew si kif imsemmi fis-subartikolu (2)(a) d-dar ta’ abitazzjoni tkun suġġetta għal kirja, id-disposizzjonijiet tal-Ordinanza li tirregola t-Tiġdid tal-Kiri ta’ Bini, m’għandhomx japplikaw dwar kirja bħal dik: Iżda meta l-kerrej taħt l-imsemmija kirja jkun ċittadin ta’ Malta u jkun jokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tiegħu dan għandu, fit-tmiem tal-imsemmija kirja, ikollu il-jedd li jkompli jokkupa d-dar taħt kirja ġdida mingħand il-padrundirett bl-istess kera u taħt l-istess kondizzjonijiet kif imsemmija fis-subartikolu (2)i) dwar l-enfitew ta. (4) Meta tagħlaq en fi tew sitemporanja ta’ dar ta’ abitazzjoni okkupata minn ċittadin ta’ Malta bħala r-residenza ordinarja tiegħu fi żmien dak l-egħluq, li ma tkunx enfitewsimsemmija fis-subartikolu (2)(a) jew (b Meta tagħlaq en fi tew sitemporanja ta’ dar ta’ abitazzjoni okkupata minn ċittadin ta’ Malta bħala r-residenza ordinarja tiegħu fi żmien dak l-egħluq, li ma tkunx enfitewsimsemmija fis-subartikolu (2)(a), l-enfitew ta jkollu l-jedd jikkonverti l-enfitewsi f’waħda perpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet ta’ enfitew sitemporanja barra minn dawk li jkunu jirreferu għaż-żmien u għaċ-ċens. Iċ-ċens li jkollu jitħallas b’effett mill-konversjoni tal-enfitewsi f’waħda perpetwa u sakemm jgħaddu ħmistax-il sena minn dik id-data jkun daqssitt darbiet iċ-ċens li kien jitħallas minnufih qabel dik il-konversjoni, u wara dan għandu jiżdied kull ħmis tax-il sena b’daqstant miċ-ċens kurrenti, li jkun ammont li ma jkunx iżjed minn dak iċ-ċens, li jirrappreżenta bi proporzjon miegħu ż-żieda fl-inflazzjoni minn meta l-imsemmiċens ikun ġie stabbilit l-aħħar. (5) Jekk l-enfitew ta ma jeżerċitax il-jedd mogħti lil u bis-subartikolu (4) fi żmien sitt xhur mid-data li dak il-jedd ikun eżerċitabbli, dak il-jedd għandu, bil-modifiki meħtieġa, jgħaddi għandmin ikun qed jokkupa d-dar li jkollu jedd jitlob, bl-esklużjoni tal-enfi tew ta, lid-dar ta’ abitazzjoni tingħata lilu mill-proprjetarju b’enfitew siperpetwa taħt l-istess kondizzjonijiet li kienu jiġu applikati kieku l-enfitew ta kien ikkonverta l-enfitewsi f’waħda perpetwa. (6) Meta l-enfitew ta jew min ikun qed jokkupa d-dar ikollu jedd jikkonvertienfi tew sitemporanja f’waħda perpetwa taħt is-subartikolu), dan jista’ jitlob li jsir kuntratt nutari li f’dan is-sens, u l-padrundirett jew il-proprjetarju għandu jilqa’ dik it-talba. (7) Meta d-data tat-tmiem tal-enfitew sitkun data qabel il-21 ta’ Ġunju, 1979, id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ dan l-artikolu għandhom japplikaw biss jekk l-enfitewta jew il-kerrej, skont il-każ, ikun għadu jokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tiegħu f’dik id-data u ma japplikawx jekk ikun hekk qed jokkupa d-dar skont ftehim li jkun għamel wara li tkun intemmet l-enfitewsi. (8) Meta, fil-każ ta’ enfitewsimsemmija fis-subartikolu (2)(a) u li tagħlaq wara l-21 ta’ Ġunju, 1979, l-enfitewta jew il-kerrej li jkun jokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tiegħu meta tagħlaq l-enfitew si jkun persuna differenti minn dik li tkun tokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tagħha fil-21 ta’ Ġunju, 1979, id-disposizzjonijiet tas-subartikolu), skont il-każ, għandhom japplikaw biss- (a) jekk - (i) il-persuna li tkun tokkupa d-dar fid-data msemmija kompliet tokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tagħha sakemm mietet; u (ii) il-persuna li tkun tokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tagħha fl-egħluq tal-enfitew sikienet tirrisjedi mal-enfitew ta fi żmien mewtu u kellha f’dak iż-żmien il-kwalifiki l-oħra kollha biex tiġi meqjusa bħala kerrej għall-finijiet ta’ dan l-artikolu; jew (b) jekk - (i) il-persuna li tkun qed tokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tagħha fl-imsemmija data tkun kisbet u t-titolu li bih kienet hekk tokkupa d-dar mingħand l-enfi tew tali jkun jokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tiegħu mal-egħluq tal-enfitew si jew, jekk l-enfi tew tali min għandu jkun inkiseb l-imsemmi titolu jmut qabel l-egħluq tal-enfitew si, mingħand l-enfi tew tali l-werriet tiegħu jkun jokkupa d-dar bħala residenza ordinarja tiegħu mal-egħluq tal-enfi tewsi; u (ii) sal-egħluq tal-enfitewsi, ebda persuna barra mill-persuna fuq imsemmija u mill-imsemmien fi tew ta, jew il-werriet tiegħu, u membri tal-familja tagħhom li jkunu jgħixu magħhom, ma kienet okkupat id-dar b’xi mod ikun li jkun; u (iii) mhux iktar tard mit-30 ta’ Settembru, 1979, jingħata avviż bil-miktub lill-Awtorità tad-Djar dwar it-titolu li taħt u tkun okkupa tad-dar fil-21 ta’ Ġunju, 1979, li jgħid ix-xorta ta’ dak it-titolu, għalkemm żmien ikun mistenni jdumu l-isem tal-persuna li tkun tokkupa d-dar taħt dak it-titolu. (9) Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu- (a) dwar enfi tewsimsemmi fis-subartikolu (2)(a) jew (bdwar enfi tewsimsemmi fis-subartikolu (2)(a), l-enfitew sitinkludisub-enfitewsi; (b) dwar kull enfi tew si ieħor, enfitew sitfisser l-enfi tew sioriġinali, iżda jekk meta jagħlaq dak l-enfitewsi, id-dar ta’ abitazzjoni tkun miżmuma b’sub-enfitewsi- (i) il-jeddijiet mogħtija b’dan l-artikolu lill-enfitew ta jkunu jistgħu jiġu eżerċitati mill-aħħar sub-enfitew tau, bla ħsara għall-jeddijiet mogħtija lill-okkupant bis-subartikolu (5), minnu biss; (ii) il-padrundirett tfisser biss il-persuna li jkollha jedd tirċievi ċ-ċens oriġinali; (iii) iċ-ċens tfisser biss iċ-ċens oriġinali: Iżda meta ċ-ċens li jkun jitħallas mill-aħħar sub-enfitew ta jkun iżjed minn sitt darbiet iċ-ċens oriġinali, s-subartikolu (4) għandu jkollu effett daqs likieku minflok il-kliem" jkun daqssitt darbiet iċ-ċens" kien hemm sostitwitil-kliem" jkun daqs is-sub-ċens". (10) Jekk meta tagħlaq en fi tew sitemporanja li għaliha japplika s-subartikolu), id-dar ta’ abitazzjoni tkun okkupata minn persuna b’titolu ta’ użu frutt jew abitazzjoni, il-jedd li dik id-dar ta’ abitazzjoni tibqa’ okkupata mogħti b’dawk is-subartikoli jew bis-subartikolu (7) jista’ jibqa jiġi eżerċitat minkejja dawk id-disposizzjonijiet, minn dak l-okkupant daqs likieku kien l-enfitewta jew il-kerrej tad-dar ta’ abitazzjoni, skont il-każ. (11) Meta enfi tew sitemporanja tiġi konvertita f’waħda perpetwa taħt is-subartikolu (4), id-dar ta’ abitazzjoni tibqa’ suġġetta għall-jeddijiet li jkollhom terzi persuni dwar dik id-dar minnufih qabel dik il-konversjoni. (12) Meta xi wieħed mill-jeddijiet mogħtija b’dan l-artikolu jkun jista’ jiġi eżerċitat minn iktar minn persuna waħda dak il-jedd jista’ jiġi eżerċitat minkejja kull nuqqas ta’ ftehim bejniethom iżda biss jekk mhux inqas minn nofs in-numru ta’ dawk il-persuni jiftieħmu li jeżerċitaw dak il-jedd; u f’kull każ bħal dak il-jedd ikun japplika biss favur dawk li jkunu qed jeżerċitawh. 12A. Djar ta’ abitazzjoni soġġetti għal iżjed minn enfitew siwaħda. Miżjud: XVIII.2007.3. Emendat: V.2010.17. Emendat: V.2010.17. (1) Dan l-artikolu għandu japplika: (a) fl-għeluq ta’ enfitew si jew sub-enfitew sitemporanja (aktar ’il quddiem f’dan l-artikolu msejħin "l-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti") li ma tkunx waħda li l-effetti tat-tmiem tagħha jkunu regolati bl-artikolu 12(2)(a) jew (bfl-għeluq ta’ enfitew si jew sub-enfitew sitemporanja (aktar ’il quddiem f’dan l-artikolu msejħin "l-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti") li ma tkunx waħda li l-effetti tat-tmiem tagħha jkunu regolati bl-artikolu 12(2)(a) jew bl-artikolu 12(4) jew 12(5); (b) ta’ dar ta’ abitazzjoni illi fit-tmiem tal-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti: (i) tkun okkupata minn ċittadin ta’ Malta bħala r-residenza ordinarja tiegħu; u (ii) tkun soġġetta għal xienfi tew si jew sub-enfitewsi oħra (aktar ’il quddiem f’dan l-artikolu msejħin "l-enfitew si jew sub-enfitew sipreċedenti"), kemm jekk perpetwa u kemm jekk temporanja. (2) Fit-tmiem tal-enfitew sil-aktar reċenti l-enfitew ta jew sub-enfi tew tali jkun jissodisfa r-rekwiżiti tas-subartikolu (1)(b)(i) jkollu l-jedd li jibqa’ jokkupa d-dar ta’ abitazzjoni taħt kirja mingħand il-persuna li tkun id-detentur tal-enfitew si jew sub-enfitew sipreċedenti bl-istess kera u taħt l-istess kondizzjonijiet applikabbli skont l-artikolu 12(2)(i), (ia) u (ii) li għandhom japplikaw mutatis mutandis. (3) Fit-tmiem tal-enfitew si jew sub-enfitew sipreċedent i l-kirja msemmija fis-subartikolu (2) għandha tkompli fis-seħħ taħt l-istess kera u kondizzjonijiet kif imsemmi fis-subartikolu (2) bejn il-kerrej u l-persunali minn żmien għal żmien, li kieku ma kienx għal dik il-kirja, kien ikollha l-jedd għall-pussess vakanti tad-dar. (4) Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandhom japplikaw ukoll fil-każijiet kollha fejn għadil li l-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti tkun għalqet qabel l-1 ta’ Lulju 2007 il-persuna li kienet l-enfitewta jew is-sub-enfitewta fl-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti tkun għadha tokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tagħha f’dik id-data. (5) Meta fit-tmiem tal-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti d-dar ta’ abitazzjoni tkun soġġetta għal kirja għandhom japplikaw mutatis mutandis id-disposizzjonijiet tal-artikolu 12(3). (6) Id-drittijiet mogħtija b’dan l-artikolu lill-enfitew ta u lis-sub-enfitewta tal-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti jkunu jistgħu jiġu eżerċitati, fil-każ li l-imsemmien fi tew ta jew sub-enfitew ta jkunmiet qabel l-1 ta’ Lulju 2007, mill-persuna li kienet tirrisjedi mal-imsemmien fi tew ta jew sub-enfitew ta fi żmien mewtu u kellha f’dak iż-żmien il-kwalifiki l-oħra kollha biex tiġi meqjusa bħala kerrej għall-finijiet tal-artikolu 12. (7) Meta fil-kaz ta’ enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti li tkun tagħlaq wara l-1 ta’ Lulju 2007 l-enfitew ta, is-sub-enfitewta jew il-kerrej li jkun jokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tiegħu meta tagħlaq l-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti jkun persuna differenti minn dik li tkun tokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tagħha fl-1 ta’ Lulju 2007 id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandhom japplikaw biss fil-kazijiet imsemmija fl-artikolu 12(8)(a) u (b) liema paragrafi għandhom japplikaw mutatis mutandis Meta fil-kaz ta’ enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti li tkun tagħlaq wara l-1 ta’ Lulju 2007 l-enfitew ta, is-sub-enfitewta jew il-kerrej li jkun jokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tiegħu meta tagħlaq l-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti jkun persuna differenti minn dik li tkun tokkupa d-dar bħala r-residenza ordinarja tagħha fl-1 ta’ Lulju 2007 id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandhom japplikaw biss fil-kazijiet imsemmija fl-artikolu 12(8)(a) u (b dwar l-enfitew si u s-sub-enfitew siregolati b’dan l-artikolu, b’dan iżda illi referenzi għall-"21 ta’ Gunju 1979" għandhom jinqraw bħala referenzi għall-"l-1 ta’ Lulju 2007", "referenzi għall-"l-enfitew si" għandhom jinqraw bħala referenzi għall-"l-enfitew si jew sub-enfitew sil-aktar reċenti" u r-referenza għat-"30 ta’ Settembru 1979" għandha tinqara bħala referenza għall-"31 ta’ Diċembru 2007". 13. (1) L-indiċi ta’ inflazzjoni għal kull waħda mis-snin mill-1947 sal-1978 għandu jkun kif muri fl-Iskeda li tinsab ma’ din l-Ordinanza, billi l-1946 tittieħed bħala bażi b’100 punt. (2) L-indiċi ta’ inflazzjoni għal kull sena wara l-1978 għandu jiġi stabbilit mill-Istatistiku Prinċipali tal-Gvern bħala punti ta’ perċentaġġ għal kull waħda minn dawk is-snin b’mod li titkompla l-imsemmija Skeda u fuq il-bażi tal-indiċi tal-prezzijiet tal-oġġetti kollha li jinbiegħu bl-imnut, jew indiċi simili li jissostitwih, u għandu jiġi pubblikat minnu fil-Gazzetta mhux iktar tard mill-aħħar ta’ Marzu li jiġi minnufih wara s-sena li għaliha jirreferi l-indiċi. (3) Żieda fl-inflazzjoni tkun stabbilita billi tittieħed d-differenza bejn il-punti ta’ perċentaġġ għas-sentejn rilevanti, kif muri fl-Iskeda jew kif jiġi pubblikat fil-Gazzetta, bħala proporzjon tal-ewwel waħda minn dawk is-snin. 14. Jeddijiet mogħtija bl-Ordinanza jipprevalu fuq ftehim eċċ. Miżjud: XXI II.1979.5. (1) Id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza u, b’mod partikolari, iżda bla ħsara għall-ġeneralità tal-imsemmija espressjoni, id-disposizzjonijiet tal-artikoli 5, 7, 12 u 13, għandu jkollhom effett minkejja kull ftehim, obbligazzjoni, wegħda jew għemil jew ħaġ’oħra lihi kuntrarja għal, jew li tillimita, jew li tkun tidher li tillimita, xi wieħed mill-jeddijiet mogħtija b’dawk id-disposizzjonijiet lill-kerrej, enfi tew ta jew okkupant ta’ dar ta’ abitazzjoni, u meta persuna li teżerċita xi wieħed mill-imsemmija jeddijiet issir, bis-saħħa ta’ xi ftehim, obbligazzjoni, wegħda jew għemil jew ħaġa oħra bħal dik, suġġettali teħel xi penali jew obbligu ieħor jew xi konsegwenza oħra jew effett ieħor, kull fteħim, obbligazzjoni, wegħda jew għemil jew ħaġa oħra tkun, sal-limitu li tipprovdi li dik il-persuna tkun hekk suġġetta kif intqal qabel, nulla u mingħajr effett. (2) Kull rinunzja u kull restrizzjoni jew limitazzjoni ta’ xi wieħed mill-jeddijiet imsemmija fis-subartikolu (1), isiru kif isiru, u kull ħaġa li tissuġġetta xijedd bħal dak għal xi obbligu jew responsabbiltà, tkun nulla u mingħajr effett. 15. Regolamenti dwar l-egħmil u spezzjon ta’ reġistru tad-djar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll. Emendat: A.L.4 tal-1963; XXXI.1966.2L.148 tal-1975; IX.2000.6; XXXI.1966.2; A.. Il-Ministru responsabbli għar-Reġistru Pubbliku jista’ jagħmel regolamentidwar- (a) id-dmirijiet, setgħat u funzjonijiet tal-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet dwar l-egħmil ta’ reġistru tad-djar ta’ abitazzjoni mneħħija mill-kontroll, li jistgħu, bla ħsara għall-ġeneralità ta’ dak li jingħad qabel, jinkludi s-setgħa li jitlob il-produzzjoni ta’ xi kotba jew dokumenti oħra li jirreferixxu għall-post li għar-reġistrazzjoni tiegħu tkun saret talba u li jidħol fil-post u jispezzjonah; (b) id-delega mill-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet ta’ kull wieħed minn dawn id-dmirijiet, setgħat u funzjonijiet; (ċ) il-proċedura u d-drittijiet li għandhom jitħallsu għal reġistrazzjoni; (d) il-parti kolaritajiet meħtieġa li jiġu nnotati fir-reġistru; (e) il-proċedura dwar appelli minn deċiżjonijiet tal-Uffiċjal tal-Valutazzjoni tal-Artijiet lill-Bordu minn deċiżjonijiet tal-Bord dwar dawk l-appelli lill-Qorti tal-Appell; (f) drittijiet tar-reġistru u drittijiet li għandhom jitħallsu lil kull avukat jew prokuratur legali dwar appelli bħal ma hemm imsemmi fl-aħħar paragrafu qabel dan; (g) l-ispezzjon tar-reġistru, it-teħid ta’ noti minnu, il-ħruġ ta’ ċertifikati ta’ reġistrazzjoni, u d-drittijiet li għandhom jitħallsu għalhekk; (h) b’mod ġenerali biex jingħata effett lill-finijiet ta’ din l-Ordinanza. 16. Kif tapplika din l-Ordinanza. Miżjud: XXXI.1995.4. (1) Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 5), tal-artikolu 7, tal-artikolu 10 u tal-artikolu 11 ta’ din 1-Ordinanza, ma għandhomx ikunu japplikaw għall-kiri ta’ xidar li jsir fl-1 ta’ Ġunju, 1995 jew wara dik id-data. (2) Għall-għanijiet tas-subartikolu (1)- (a) it-tigdid ta’ kiri fl-1 ta’ Ġunju, 1995 jew wara dik id-data (sew jekk dak it-tiġdid ikun wieħed konvenzjonali, legali, konswetudinarju jew xort’oħra) ma għandux jitqies li jkun kiri li jsir fl-1 ta’ Ġunju, 1995 jew wara dik id-data; (b) it-tkomplija tal-okkupazzjoni ta’ dar b’kiri mingħand id-directus dominus meta tintemm konċessjoni ta’ enfitew sitemporanja li ttemm fl-1 ta’ Ġunju, 1995 jew wara dik id-data skont l-artikolu 12 ma għandux jitqies bħala kiri li jsir fl-1 ta’ Ġunju, 1995 jew wara dik id-data. (3) Miżjuda: XXI II.1979.6. Emendata: A.L.18 tal-1984; A.L.2 tal-1985; A.L.4 tal-1986; A.L. 10 tal-1987; A.L. 20 tal-1988; A.L.26 tal-1989; A.L. 31 tal-1990; A.L. 31 tal-1991; A.L.29 tal-1992; A.L.46 tal-1993; A.L.36 tal-1994; A.L.29 tal-1995; A.L.25 tal-1996; A.L.29 tal-1997; A.L.64 tal-1999; A.L. 31 tal-2000; A.L. 30 tal-2001; A.L.46 tal-2002; A.L.73 tal-2003; A.L.90 tal-2004; A.L.32 tal-2005; A.L. 30 tal-2006; A.L.36 tal-2007; A.L.83 tal-2008; A.L. 50 tal-2009; A.L. 184 tal-2010; A.L. 188 tal-2011; A.L. 70 tal-2012; A.L.55 tal-2013; A.L.76 tal-2015; A.l. 129 tal-2016. Miżjuda: XXI II.1979.6. Emendata: A.L.18 tal-1984 Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 12 ma għandhomx japplikaw għal kuntratt ta’ enfi tew sitemporanja li jsir fl-1 ta’ Ġunju, 1995 jew wara dik id-data.