164 ATT DWAR IL-PULIZIJA ATT biex jirregola l-organizzazzjoni, id-dixxiplina u d-dmirijiet tal-Korp tal-Pulizija, u sabiex jipprovdi għal ħwejjeġ anċillari jew konsegwenzjali għal dan. ATT XVIII tal-2017 ATT XVIII tal-2017 ARRANĠAMENT TAL-ATT Artikoli Dispożizzjonijiet Ġenerali 1-2 Titolu ITwaqqif 3-7 Titolu IIĦatriet u Kondizzjonijiet 8-17 Titolu III Reati 18-21 Titolu IV Dixxiplina 22-34 Titolu V Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-35-36 Pulizija Titolu VI Taqsima Interna dwar l-Awditjar u 37 Investigazzjonijiet Investigazzjonijiet Titolu I Kodiċijiet ta’ Prattika u Interrogazzjonijiet 38-39 Titolu II Ħarsien ta’ Xhieda u ta’ Vitt mi 40-56 Titolu III Marki tas-Swaba’, Kampjuni u 57-63 Identifikazzjonijiet Titolu IV Dmirijiet tal-Uffiċjali ta’ Kustodja 64-69 Setgħat fuq il-Propjetà Privata 70-74 L-Użu tal-Forza 75-81 Regolamenti, Ordnijiet u Formoli 82-84 Mixxellanji 85-100 Pensjonijiet 101-108 SKEDI L-Ewwel Skeda Ġurament tal-kariga ta’ Uffiċjali tal-Pulizija It-Tieni Skeda Reati kontra d-Dixxiplina It-Tielet Skeda Kodiċi ta’ Prattika għall-Interrogazzjonijiet ta’ Persuni Arrestati Ir-Raba’ Skeda Regolamenti tal-1990 dwar il-Pensjonijiet tal-Pulizija TAQSIMA I Dispożizzjonijiet Ġenerali 1. Titolu fil-qosor u bidu fis-seħħ. (1) It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar il-Pulizija. (2) Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att għandhom jidħlu fis-seħħ f’dik id-data li l-Ministru jista’ permezz ta’ avviż fil-Gazzetta jistabbilixxi, u dati differenti jistgħu hekk jiġu stabbiliti għal dispożizzjonijiet differenti u għanijiet differenti ta’ dan l-Att. 2. Tifsir. (1) F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma tkunx titlob xort’oħra: "Bord ta’ Governanza tal-Pulizija " tfisser il-Bord ta’ Governanza stabbilit bis-saħħa tal-artikolu 5; "Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija " tfisser il-bord stabbilit bis-saħħa tal-artikolu 35; "fond" tfisser kull post, vettura, bastiment, inġenji tal-ajru, opra tal-baħar, inkluż a stallazzjoni offshore, jew struttura temporanja jew mobbli; "kampjun mhux intimu " għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-artikolu 350 tal-Kodiċi Kriminali [żaħ; Kap.9. Kap. 9. "Kap Eżekuttiv " għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-artikolu 7(1); " il-Korp " tfisser il-Korp tal-Pulizija ta’ Malta; " Kummissarju tal-Pulizija " għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-artikolu 6(1); "kunsens xieraq " għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-artikolu 350 tal-Kodiċi Kriminali [żaħ; Kap.9. Kap. 9. " membru tal-Korp " tfisser kull uffiċjal tal-pulizija barra mill-Kummissarju; " Ministru " tfisser il-Ministru responsabbli għall-Pulizija; "preskritt " tfisser preskritt b’regolamenti magħmulin taħt dan l-Att; " il-Pulizija " tfisser il-Korp tal-Pulizija ta’ Malta; " Stat Membru li jissekonda " tfisser l-Istat Membru tal-Unjoni Ewropea li jawtorizza l-uffiċjali tiegħu jew uffiċjali oħra biex jipparteċipaw f’operazzjonijiet u rondi konġunti mal-Pulizija kif stabbilit taħt l-artikolu 80(1); " Taqsima Interna dwar l-Awditjar u Investigazzjonijiet " għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-artikolu 37(1); " it-Trattat " għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha bl-artikolu 2 tal-Att dwar l-Unjoni Ewropea; Kap. 460. Kap. 460. " uffiċjal gazzettjat " tfisser kull uffiċjal tal-pulizija tar-rank ta’ spettur jew fuqu; " uffiċjali sekondati " tfisser uffiċjali jew uffiċjali oħra ta’ Stat Membru li jissekonda; " uffiċjal tal-pulizija " tfisser kull persuna li tkun isservi fil-Korp, u tinkud il-Kummissarju; " l-Unjoni Ewropea " tfisser l-Unjoni Ewropea kif mfissra fit-Trattat; " xhud protett " tfisser persuna li jkun qed isirilha programm ta’ ħarsien ta’ xhud taħt l-artikolu 40(1); (2) Nomenklaturi li jirreferu għall-maskil jinkludu wkoll il-femminil jew l-identità sesswali akkwiżita. TAQSIMA II Il-Korp tal-Pulizija ta’ Malta TITOLU I TWAQQIF 3. Għandu jkun hemm Korp tal-Pulizija magħruf bħala l-Korp tal-Pulizija ta’ Malta. 4. Objettivi. L-objettivi prinċipali tal-Korp huma: (a) li jżomm l-ordni u l-kwiet pubbliku, li ma jħallix li jsiru reati, li jġib ’il quddiem u jwettaq it-tħaris tal-liġijiet, bħala l-ewwel garanzija tad-drittijiet tal-persuni kollha f’Malta, ukoll qabel ma tkun meħtieġ a xi azzjoni permezz tas-sistema ġudizzjarja għar-ripressjoni, sanzjoni jew rimedju ta’ ksur; (b) li jirrispondi minnufih għal kull talba għall-ħarsien u l-intervent tal-liġi; (ċ) li japplika l-liġi mingħajr diskriminazzjoni fuq kwalunkwe bażi bħal razza, kulur, lingwa, reliġjon, sess, orjentazzjoni sesswali, identità sesswali, diżabbiltà, opinjoni politika jew opinjoni oħra, oriġini nazzjonali jew soċjali, assoċjazzjoni ma’ minoranza nazzjonali, proprjetà, twelid jew status ieħor; (d) li jġib ’il quddiem il-koeżistenza ordinata u paċifika tal-persuni kollha f’Malta, filwaqt li jieħu ħsieb kif dovut mhux biss tad-drittijiet dwar il-proprjetà privata imma wkoll dwar il-proprjetà pubblika; (e) li jfittex li jħares l-ambjent; (f) li jgħin, f’limiti raġonevoli, lil kull persuna li tkun qed tfittex l-għajnuna ta’ pulizija jew xi uffiċjal pubbliku ieħor ukoll jekk ir-responsabilità biex fl-aħħar mill-aħħar tiġi pprovduta dik l-għajnuna, ma tkunx tappartjeni lill-Korp; u (g) li jwettaq onestament u effettivament dawk id-dmirijiet kollha lilu assenjati b’dan l-Att jew b’xi liġi oħra. 5. Il-Bord ta’ Governanza tal-Pulizija ta’ Malta. (1) Il-Gvern għandu jkun responsabbli għad-direzzjoni strateġika tal-Korp. (2) Għandu jkun hemm Bord ta’ Governanza tal-Pulizija kompost minn ħames membri, li wieħed minnhom ikun il-President, maħtur mill-Prim Ministru wara konsultazzjoni mal-Ministru responsabbli għall-Pulizija, minn fost persuni li jkollhom konoxxenza u esperjenza f’oqsma bħalma huma l-oqsma tal-Pulizija, Ġestjoni Strateġika, Kriminoloġija, Amministrazzjoni Pubblika u l-Ġustizzja Kriminali. (3) Il-membri għandhom jibqgħu fil-kariga għal perjodu ta’ tliet snin mill-1 ta’ Jannar tas-sena li għaliha jkunu maħtura u jistgħu jkunu eliġibbli għall-ħatra mill-ġdid. (4) Il-Bord ta’ Governanza għandu jiltaqa’ mill-inqas darba fix-xahar fil-post li jista’ jiġi stabbilit għal dawn il-laqgħat. (5) Il-quorum fil-laqgħat għandu jkun ta’ tliet membri. (6) Il-Kummissarju tal-Pulizija u l-Kap Eżekuttiv għandhom jattendu għal laqgħat tal-Bord f’kapaċità ex officio u mingħajr id-dritt tal-vot. (7) Jekk ikun hemm xi vakanza fil-Bord matul is-sena, minħabba f’inkapaċità ta’ membru tal-Bord li jaqdi l-funzjonijiet tal-kariga tiegħu, mardmentali, imġiba ħażina, riżenja, mewt jew għal xi raġuni oħra, il-Prim Ministru, wara konsultazzjoni mal-Ministru, għandu kemm jista’ jkun malajr, jaħtar persuna oħra biex timla l-post vakanti, u l-persuna hekk maħtura għandha tibqa’ fil-kariga għall-bqija taż-żmien tal-kariga: Iżda l-Bord u l-membri għandhom jibqgħu jaġixxu minkejja dik il-vakanza. (8) Ebda persuna ma tkun kwalifikata biex tinħatar bħala, jew biex tibqa’, membru tal-Bord jekk din il-persuna: (a) tkun membru tal-Kamra tad-Deputati jew tal-Parlament Ewropew; jew (b) tkun għadha sservi bħala Imħallef jew Maġistrat; jew (ċ) tkun legalment interdetta jew inabilitata; jew (d) tkun instabet ħatja ta’ reat kontra l-fiduċja pubblika, jew ta’ serq jew frodi, jew tkun xjentementi rċeviet proprjetà miksuba b’serq jew frodi jew ta’ tixħim jew ta’ ħasil tal-flus jew tkun b’xi mod ieħor ġiet ikkundannata għal piena ta’ priġunerija; jew (e) tkun soġġetta għal skwalifika taħt l-artikolu 320 tal-Att dwar il-Kumpanniji; jew (f) i kollha xi interess finanzjarju jew interess ieħor f’xi impriża jew attività li x’aktarx tolqot it-twettiq tal-funzjonijiet tagħha bħala membru tal-Bord: Iżda l-Ministru jista’ jwarrab l-iskwalifika ta' persuna taħt dan il-paragrafu jekk tali persuna tiddikjara l-interess, u dik id-dikjarazzjoni u r-rinunzja jiġu ppubblikati fil-Gazzetta. (9) Il-Bord għandu jkollu l-funzjonijiet li ġejjin: (a) ji żviluppa l-viżjoni fit-tul, l-iskop u d-direzzjoni tal-Korp; (b) jiżviluppa dokument strateġiku fit-tul; (ċ) jagħti parir dwar kwalunkwe rakkomandazzjoni miġjuba quddiemu; u (d) japprova linji politiċi organizzattivi ewlenin: Iżda d-dokumenti strateġiċi msemmija fl-paragrafi (a) u (bIżda d-dokumenti strateġiċi msemmija fl-paragrafi (a) għandhom jiġu mibgħuta lill-Ministru għall-approvazzjoni tiegħu. (10) Il-Bord għandu jippreżenta rapport annwali ta’ ħidma lill-Ministru u l-imsemmi rapport għandu jitqiegħed fuq il-Mejda tal-Kamra tad-Deputati u għandu jiġi diskuss f’mhux aktar minn seduta waħda fi żmien sitt xhur wara li jkun ġie hekk imqiegħed. (11) Il-Bord għandu jissottometti d-dokumenti strateġiċi tiegħu lill-Ministru u l-imsemmija dokumenti strateġiċi għandhom jiġu preżentati mill-Ministru lill-Kumitat għall-Affarijiet Soċjali tal-Kamra tad-Deputati. 6. Il-Kummissarju tal-Pulizija. (1) Għandu jkun hemm Kummissarju tal-Pulizija, hawniżjed ’il quddiem imsejjaħ "il-Kummissarju", li għandu jkun ikkummissjonat sabiex imexxi u jiggwida l-Korp, kif ukoll jirregola l-ħatriet, id-dmirijiet u d-dixxiplina tal-Korp. (2) Il-Kummissarju għandu jinħatar mill-Prim Ministru. Il-Kummissarju għandu jżomm il-kariga għal perjodu ta’ ħames snin u jista’ jkun eliġibbli għal ħatra mill-ġdid. (3) Il-Kummissarju jkun megħjun minn dak l-għadd ta’ Deputati Kummissarji, Assistenti Kummissarji u dawk l-uffiċjali tal-pulizija l-oħra ta’ dawk ir-rankijiet li jistgħu minn żmien għal żmien ikunu approvati mill-Ministru. (4) Il-Kummissarju jista’ wkoll ikun assistit minn speċjalisti tekniċi li jistgħu jiġu appuntati minn barra l-Korp. (5) Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti li jirregolaw il-ħatra ta’ dawn l-ispeċjalisti tekniċi. (6) Il-Kummissarju għandu jirrappreżenta lill-Korp f’kull proċediment ġudizzjarju. (7) Il-Kummissarju jista’ jiddelega, kompletament jew parzjalment, kwalunkwe waħda mis-setgħat, funzjonijiet jew awtoritajiet assenjati lilu b’dan l-Att. (8) Il-Kummissarju flimkien mal-Kap Eżekuttiv għandu jibgħat il-business plan lill-Bord ta’ Governanza tal-Pulizija. 7. Kap Eżekuttiv. (1) Għandu jkun hemm Kap Eżekuttiv li għandu jkun responsabbli għall-kwistjonijiet operattivi u amministrattivi kollha, esklużi attivitajiet relatati mal-pulizija. (2) Il-Kap Eżekuttiv għandu jirrapporta lill-Kummissarju. (3) Il-Ministru jista’ b’regolamenti jirregola d-doveri u l-kundizzjonijiet tal-ħatra tal-Kap Eżekuttiv. TITOLU II ĦATRIET U KONDIZZJONIJIET 8. Ħatriet. (1) Minkejja kull dispożizzjoni oħra ta’ xi liġi, regolament jew ordni, il-ħatra tal-uffiċjali kollha tal-pulizija għandha tkun soġġetta għal dawk il-kondizzjonijiet, ħtiġiet u standards li l-Ministru jista’ jippreskrivi b’dan l-Att jew b’regolamenti jew ordnijiet magħmulin taħt dan l-Att. (2) Il-Ministru jista’ b’regolamenti jirregola kull ħatra oħra li huwa jista’ jistabbilixxi. 9. (1) Il-Ministru jista’ b’regolamenti jistabbilixxi l-kondizzjonijiet li permezz tagħhom kuntistabbli ta’ riserva jistgħu jkunu ingaġġati. (2) Kuntistabbli ta’ riserva jitħallas allowance għax-xogħol li jagħmel. (3) L-istess liġijiet, regoli u regolamenti bħal ma japplikaw għall-uffiċjali tal-pulizija regolari għandhom japplikaw mutatis mutandis għal kuntistabbli ta’ riserva. 10. (1) Kull membru tal-Korp għandu, fl-esekuzzjoni tad-dmirijiet tiegħu, jobdi l-ordnijiet leġittimi tas-superjuri leġittimi tiegħu. (2) Ordni mogħtija lil xi membru tal-Korp mis-superju rleġittmu tiegħu għandha titqies bħala waħda leġittima, kemm-il darbadin ma tkunx b’mod ċar kuntrarja għal xi dispożizzjoni espressa tal-liġi jew xi ordni tal-Qorti. 11. Kull uffiċjal tal-pulizija għandu jitqies li jkun uffiċjal tal-pulizija fil-ħinijiet kollha u għandu jiddedika ħinu kollu għas-servizz tal-Korp u m’għandux jagħmel xi xogħol ieħor, kemm-il darba ma jkunx inkiseb permess bil-quddiem u bil-miktub mingħand il-Kummissarju. 12. Kull membru tal-Korp għandu jiġi assenjat dmirijiet skont il-kompetenza, il-ħiliet, l-għarfien, l-esperjenza u l-esiġenzi tal-Korp. 13. Taħriġ. (1) Kull membru tal-Korp għandu joqgħod għal żvilupp professjonali kontinwu u għandu jattendi dak it-taħriġ u jikseb dik il-valutazzjoni kif jista’ jiġi preskritt. (2) Jistgħu jsiru testijiet tul perjodu ta’ żmien fuq bażi ta’ stima sabiex tiġi evalwata l-effiċenzja u l-kapaċità professjonali tal-membri tal-Korp u dawn jistgħu jinkludu testijiet mediċi u fiżiċi ta’ rutina sabiex jiġi aċċertat kemm dawn ikunu adatti għal mal-Korp. 14. Ġurament tal-kariga. (1) Qabel ma jibda jaqdid mirijiet u meta jinħatar, kull membru ġdid tal-Korp, jew li jkun ammess mill-ġdid, għandu jieħu l-ġurament tal-kariga li hemm fl-Ewwel Skeda, liema ġurament għandu jittieħed u jiġi ffirmat mill-uffiċjali kollha quddiem persuna li jkollha s-setgħa kif tmiss il-liġi li tagħti ġurament. (2) Kap. 377. Kap. 377. Il-persuni kollha li mhumiex membri tal-korp inklużi speċjalisti tekniċi għandhom ikunu marbuta bid-dispożizzjonijiet tal-Att dwar Segretezza Professjonali. 15. (1) Membru tal-Korp li jixtieq jirriżenja jew jirtira mid-dmirijiet tiegħu għandu jagħti lill-Ministru dak l-avviż bil-quddiem, li ma jeċċedix it-tletin ġurnata, skont mal-Ministru jista’ jkun jeħtieġ b’avviż fil-Gazzetta, dwar il-ħsieb li jkollu li jirriżenja jew li jirtira minn dmirijiet u, skont il-każ, u jagħti raġunijiet għal dan. (2) Il-Ministru għandu jagħti permess lil kull membru tal-Korp għar-riżenja jew l-irtirar tiegħu wara li jiskadi l-perjodu hekk meħtieġ kemm-il darba dak il-membru- (a) ma jkunx is-suġġett ta’ proċeduri dixxiplinari quddiem il-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku li ma jkunux għadhom ġew deċiżi; jew (b) ma jkunx akkużat b'reat ta’ konjizzjoni ta’ qorti ta’ ġurisdizzjoni kriminali; jew (ċ) ma jkunx xort’oħra irrenda r uħuhekk li jista’ jiġi mkeċċi jew imneħħi mill-Korp, f’liema każijiet il-Ministru jista’ jew jibqa’ ma jagħtix il-permess tiegħu sakemm il-proċeduri, is-smigħ fil-qorti jew il-proċeduri ta’ tkeċċija ma jkunux intemmew, jew inkella jagħti dak il-permess taħt kondizzjonijiet speċifikati. (3) Membru tal-Korp li ż-żmien tal-avviż tiegħu jagħlaq matul il-ġrajja jew periklu ta’ ġrajja ta’ ostilitajiet, disordni intern, jew emerġenza gravi oħra ta’ kull xorta, jista’ jiġi miżmum u s-servizz tiegħu mtawwal għal dak iż-żmien ieħor, ta’ mhux iktar minn tnax-il xahar, skont mal-Ministru jista’ jordna. 16. Il-Prim Ministru jkun jista’ fuq ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku jneħħi mill-kariga tiegħu f’kull żmien uffiċjal tal-pulizijali- (a) ma jkunx ta indikazzjoni li jkun, jew li jkun waqaf milli jkun, uffiċjal tal-pulizija effiċjenti; jew (b) ma jkunx jista’ minħabba f’xi mard tal-moħħ jew tal-ġisem jaqdid-dmirijiet tal-kariga tiegħu meta dak il-mard x’aktarx li jkun permanenti; jew (ċ) jkun meqjus, wara li jiġu kkunsidrati l-kondizzjonijiet tal-Korp, l-utilità tal-uffiċjal għall-Korp, u ċ-ċirkostanzi kollha tal-każ, li ma għandux fl-interess pubbliku jibqa’ jservi aktar bħala membru tal-Korp. 17. Uniformijiet u proviżjonijiet oħra. Meta uffiċjal tal-Pulizija jieqaf milli jkollu u jeżerċita l-kariga tiegħu, huwa għandu minnufih jikkunsinna lura l-oġġetti kollha li jappartjenu lill-Korp li ġew ipprovduti lilu u f’każ li l-uffiċjal jonqos milli jagħmel dan, huwa jkun ħati ta’ reat kriminali skont l-artikolu 20. TITOLU III REATI 18. Reati. (1) Kull uffiċjal tal-pulizijali- (a) meta jkun jaf b’xi ammutinament jew sedizzjoni fost il-Korp ma jagħmil xħiltu kollha biex irażżan dak l-ammutinament jew sedizzjoni; jew (b) meta jkun jaf b’xi ammutinament jew sedizzjoni maħsuba fost il-Korp, ma jagħtix, mingħajr dewmien, tagħrif dwar dan lill-uffiċjali superjuri tiegħu; jew (ċ) meta jkun preżenti f’xi ġemgħat ta’ nies b’tendenza għal irvell ma jagħmil xħiltu kollha biex irażżan dawk il-ġemgħat; jew (d) jaħrab; jew (e) jipperswadi, jipprokura, jassisti jew jittanta li jipperswadi, jipprokura jew jassistixi uffiċjal tal-Pulizija biex jaħrab; jew (f) meta jkun jaflixi uffiċjal tal-pulizija jkun ħarab jew ikollu l-ħsieb li jaħrab, ma jagħtix bla dewmien tagħrif lill-uffiċjal superjuri tiegħu; jew (g) i sawwat lil, jew juża vjolenza kontra uffiċjal ieħor, waqt li dan l-uffiċjal ikun qed jaqdid mirijiet u, ikun ħati ta’ reat kriminali u jeħel, meta jinsabħati, priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sentejn. (2) Ebda uffiċjal tal-pulizija ma għandu jinsabħati tar-reat ta’ ħrib kemm-il darba l-qorti ma tkunx sodisfatta li kien hemm il-ħsieb min-naħa ta’ dak l-uffiċjal li ma jerġax lura fil-Korp. (3) Kap.9. Kap. 9. Għandha tkun tapplika l-piena kkontemplata fs-subartikolu (1) kemm-il darba l-fatt ma jkunx jikkostitwixxi reat kriminali aktar serju taħt il-Kodiċi Kriminali jew taħt xi liġi oħra, u f’liema każ ikunu japplikaw dak il-Kodiċi jew dik il-liġi l-oħra. 19. Reati kriminali. Kull persunali- (a) tikkaġuna jew tittanta li tikkaġuna, jew tagħmel att maħsub biex tikkaġuna diżordni jew diviżjoni fost l-uffiċjali tal-pulizija; jew (b) t ħajjar jew tittanta li tħajjar jew tagħmel att maħsub biex tħajjar uffiċjal tal-pulizija biex ma jagħtix is-servizz tiegħu jew biex jikkommetti reat kontra d-dixxiplina, tkun ħatja ta’ reat kriminali u teħel, meta tinsab ħatja, priġunerija għal żmien ta’ mhux aktar minn sena. 20. Reati oħra. (1) Kull persuna li tirrifjuta jew li xjentement tonqos milli tħares ordni mogħtija skont l-artikolu 17, tkun ħatja ta' reat kriminali u teħel, meta tinsab ħatja, priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sitt xhur, jew multa ta’ mhux iżjed minn elf uħamest mitteuro (€ 1,500), jew dik il-multa u priġunerija flimkien. (2) Kull persunali b’negliġenza tonqos milli trodd lura kwalunkwe oġġett skont l-artikolu 17 għandha tkun responsabbli li tħallas bħala dejn ċivili lill-Korpil-valur tal-oġġett mhux irritornat. 21. Xhieda falza taħt ġurament. Kull persuna li tagħti xhieda falza taħt ġurament quddiem persuna li jkollha s-setgħa kif tmiss il-liġi li tagħti ġurament, tkun ħatja ta’ reat kriminali u teħel, meta tinsab ħatja, perjodu ta’ priġunerija għal mhux iżjed minn sentejn u interdizzjoni ġenerali. TITOLU IV DIXXIPLINA 22. (1) Il-proċeduri dixxiplinari għandhom jiġu regolati skont l-artikolu 110 tal-Kostituzzjoni. (2) Meta jiġu delegati setgħat sabiex tiġi eżerċitata azzjoni dixxiplinarja skont id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 110 tal-Kostituzzjoni, il-bord dixxiplinari għandu, sakemm ma jkunx iddikjarat mod ieħor fl-istrument tad-delega, isegwi l-proċeduri u għandu jkollu l-poteri kif imsemmi fl-artikoli li ġejjin ta’ dan it-Titolu: Iżda, il-Kummissarju jista’, f’ċirkostanzi eċċezzjonali inkluż emerġenza nazzjonali, jagħti dawk l-istruzzjonijiet neċessarji li jistgħu jkunu meħtieġa sabiex iwieġbu għal din l-emerġenza nazzjonali fl-interess tas-sigurtà nazzjonali. 23. Bord ta’ dixxiplina. (1) Kull meta jkun meħtieġ, il-Kummissarju għandu jaħtar bord ta’ dixxiplina magħmul minn tliet membri, li wieħed minnhom ikun Chair person, li għandhom jiġu maħtura mill-Kummissarju minn fost il-membri tal-Korp. (2) Ghall-finijiet tas-subartikolu (1), il-Kummissarju għandu jaħtar ukoll Chair personsostitut u membri sostituti oħrajn skont il-ħtie[a. (3) Il-membri għandhom jibqgħu fil-kariga għal perjodu ta’ sentejn mill-1 ta' Jannar tas-sena li għaliha jkunu maħtura u jistgħu jkunu eliġibbli għall-ħatra mill-ġdid. (4) Minkejja kull dispożizzjoni oħra tal-liġi, regolament u ordni, il-bord ta’ dixxiplina għandu jirregola l-proċedura tiegħu stess, liema proċedura għandha tiġi ppubblikata: Iżda, jekk xi membru tal-bord ta’ dixxiplina huwa s-superjur dirett tal-uffiċjal jew ikun qarib mid-demm jew bi żwieġ, sar-raba’ gradinkluż, ta’ dan l-uffiċjal jew ikollu xi interess professjonali fil-proċeduri, għajr bħala membru tal-bord ta’ dixxiplina, l-imsemmi membru għandu minnufih jagħmel dikjarazzjoni ta’ dik ir-relazzjoni interess lill-bord ta’ dixxiplina u dik id-dikjarazzjoni għandha titniżżel fil-minuti. Dan il-membru għandu jastjeni milli jipparteċipa fil-proċedimenti u d-deliberazzjonijiet tal-bord ta’ dixxiplina fuq kull kwistjoni li għandha x’taqsam ma’ dan l-uffiċjal u mill-votazzjoni fuqhom, u għandu jiġi sostitwit minn membru sostitut. (5) Kull meta membru ma jkunx jista’ jattendi jew ikun sejastjeni milli jipparteċipa bħala chair person jew membru tal-bord ta’ dixxiplina, għandu jkun sostitwit minn membru sostitut. (6) Jekk xi membru tal-bord ta’ dixxiplina jkun inkapaċi li jaqdi l-funzjonijiet tal-kariga, minħabba mardmentali, imġiba ħażina, mewt, riżenja jew kwalunkwe raġuni oħra, il-Kummissarju, għandu kemm jista’ jkun malajr, jaħtar persuna oħra minn wieħed mill-membri sostituti sabiex jimla l-vakanza, u l-persuna hekk maħtura għandha tibqa’ fil-kariga għall-bqija taż-żmien tal-kariga. 24. (1) Kull membru tal-Korp li jikkommetti xi reatimsemmi fit-Tieni Skeda għandu jiġi akkużat b’reat kontra d-dixxiplina. (2) L.S.0.01 Jekk ir-reatimwettaq skont is-subartikolu (1) huwa reat serju, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti dwar il-Kummissjoni tas-Servizz Pubbliku [żaħ. (3) Jekk ir-reati mwettaq huwa reat ieħor minbarra reat serju, il-persuna li tikkommetti dan ir-reat tis ta’ tidher quddiem bord ta’ dixxiplina maħtur mill-Kummissarju. 25. Ġbir ta’ provi. (1) Il-Kummissarju jista’ jiġbor il-provi personalment jew għandu jaħtar bord ta’ dixxiplina biex jiġbor il-provi u jirrakkomanda l-piena relattiva, jekk ikun hemm, applikabbli għall-każ. (2) Il-Kummissarju jew il-bord ta’ dixxiplina li jkun ġie appuntat kif hawn qabel imsemmi, skont il-każ, ikollu s-setgħa u l-awtorità li jisma’ x-xhieda bil-ġurament, u mandat iffirmat mill-Kummissarju jew mill-bord ta’ dixxiplina, skont il-każ, ikun ekwivalenti għal taħrika ta’ xhieda maħruġa biex tobbliga l-attendenza ta’ xhieda jew biex tobbligahom jipproduċu dokumenti jew esibiti oħra. (3) L-ebda persuna li tkun ġiet imħarrka bħala xhud ma tkun obbligata li twieġeb għal xi mistoqsija jew li ġġib magħha xidokument jew xi ħaġa oħra li bihom tista’ tinkrimina ruħha u kull tali persuna jkollha l-jedd, dwar kull xhieda mogħtija minnha, għall-privileġġi kollha li jkollu xhud li jkun qed jixhed fi proċeduri kriminali quddiem il-Qorti tal-Maġistrati. Bl-istess mod, ix-xhud ikollu l-istess dmirijiet daqs li kieku jkun ġie mħarrek fi proċeduri kriminali quddiem il-Qorti tal-Maġistrati. (4) Kull min jixhed falz bil-ġurament quddiem il-Kummissarju jew il-bord ta’ dixxiplina li jkun ġie appuntat kif hawn qabel imsemmi, ikun ħati ta’ reat kriminali u jeħel, meta jinsabħati, żmien ta’ priġunerija ta’ mhux iżjed minn sentejn u interdizzjoni ġenerali. 26. Prosekuzzjoni u difiża. Fi proċedimenti li jsiru quddiem il-Kummissarju jew il-bord ta’ dixxiplina taħt l-artikolu 23- (a) ikun uffiċjal ta’ rankogħla minn dak tal-uffiċjal akkużat li jiġi mqabbad jirrappreżenta li n-naħa tal-prosekuzzjoni u biex iressaq il-provi li jsostnu l-akkuża; (b) l-uffiċjal akkużat jista’ jiddefendi lil u nnifsu, jew bl-assistenza ta’ xi avukat, prokuratur legali jew xi uffiċjal tal-pulizija ieħor li jagħżel hunnifsu, jew rappreżentant ta’ tradeunion. 27. Provi u regoli proċedurali. (1) L-uffiċjal akkużat jista’ jsejjaħ ix-xhieda tiegħu u jagħmel il-kontro-eżami ta’ xhieda li jinġieb u kontrih taħt l-istess kondizzjonijiet li japplikaw għall-prosekuzzjoni u għal dan l-iskop il-Kummissarju jew il-bord ta’ dixxiplina, skont il-każ, għandu joħroġ it-taħrika għal dawk ix-xhieda. (2) Qabel ma jagħti d-deċiżjoni tiegħu u l-piena, il-Kummissarju għandu jisma’ s-sottomissjonijiet finali tal-prosekuzzjoni u tad-difiża fuq il-mertu u fuq il-piena li tista’ tingħata, jekk ikun il-każ. (3) Għandhom jittieħdu noti sommarji dwar il-proċeduri mill-uffiċjal li jippresjedi, li għandu jiffirmahom u jehmiżhom mal-inkartament tal-każ. (4) Id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (2) għandhom ukoll japplikaw għall-bord ta’ dixxiplina qabel ma jkun ippreżenta l-fehma tiegħu lill-Kummissarju skont ma hemm previst fl-artikolu 28. 28. Każijiet delegati. Il-bord ta’ dixxiplina maħtur skont l-artikolu 23(1) għandu dejjem jibgħat lill-Kummissarju l-inkartament relattiv flimkien mal-opinjoni tiegħu dwar il-merti tal-każ u fuq il-piena, jekk ikun il-każ, li l-bord ikun irrakkomanda. 29. Setgħa tal-Kummissarju. Il-Kummissarju jista’ jaddotta r-rakkomandazzjoni jew jibdilha, jew billi jiċħad il-każ u jillibera l-uffiċjal akkużat jew billi jnaqqas il-piena, jekk ikun hemm waħda. 30. Kull proċediment dixxiplinari meħud kontra xi membru tal-Korp għandu jkun mingħajr preġudizzju għal kull proċediment li jista’ jittieħed kontrih taħt id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Kriminali jew ta’ xi liġi oħra, u kull proċediment meħud taħt il-Kodiċi Kriminali jew taħt xi liġi oħra għandu jkun mingħajr preġudizzju għal kull proċediment dixxiplinari għall-istess fatt. 31. Il-pieni li jistgħu jingħataw fi proċedimenti quddiem il-Kummissarju huma dawn li ġejjin: (a) multa ta’ mhux iżjed minn sebat ijiem paga; (b) t waqqif tal-ġranet ta’ mistrieħ ta’ kull ġimgħa, għal mhux aktar minn sebatijiem; (ċ) ċa nfiraiebsa; (d) ċa nfira; (e) twissija. 32. Pieni esklużi. (1) Fil-każ ta’ reati serji, jistgħu jingħataw il-pieni li ġejjin: (a) tkeċċija; jew (b) talba għal riżenja, sew minnufih sew f’dik id-data li tista’ tiġi speċifikata fid-deċiżjoni, bħala alternattiva għat-tkeċċija; jew (ċ) tnaqqis fir-rank jew fl-anzjanità; jew (d) differiment ta’ inkrement jew it-tnaqqis fir-rata tal-paga tal-ħati. (2) Il-pieni msemmija fis-subartikolu (1), għandhom ikunu rakkomandati biss mill-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku skont l-artikolu 110 tal-Kostituzzjoni. (3) Id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) ma jipprekludux il-Kummissjoni dwar is-Servizz Pubbliku milli timponi piena elenkata fl-artikolu 31. 33. (1) Jistgħu jinbdew proċedimenti dixxiplinari quddiem il-Kummissarju fi żmien tliet xhur mid-data meta jsir ir-reat kontra d-dixxiplina. (2) L-uffiċjal li kontra tiegħu jkunu bdew proċeduri dixxiplinari, għandu jkun notifikat bl-akkuża maħruġa kontrihsa mhux aktar tard minn tliet xhur mit-twettiq tar-reat. 34. Tħassir minn records personali. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-Att dwar Ġieħ ir-Repubblika, reat kontra d-dixxiplina ttrattat mill-bord ta’ dixxiplina m’għandux jibqa’ jidher fir-rekord personali tal-uffiċjal wara li jgħaddu sittax-il xahar fil-każ ta’ offiżagravi u għaxar xhur fil-każ ta’ offiża minuri jekk l-uffiċjal ma jkunx instabħati ta’ reat ieħor matul dak il-perjodu. Titolu V Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija 35. (1) Ikun hemm Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija magħmul minn tliet membri, li wieħed minnhom ikun ic-Chairperson, maħtur mill-President ta’ Malta li jaġixxi fuq il-parir tal-Ministru. (2) Il-membri għandhom jibqgħu fil-kariga għal perjodu ta’ tliet snin mill-1 ta’ Jannar tas-sena li għaliha jkunu maħtura u jistgħu jerġgħu jiġu maħtura. (3) Iċ-Chair person tal-Bord għandu jkun Imħallef jew Maġistratirtirat. Ebda persuna ma tkun kwalifikata biex tkun appuntata bħala, jew biex tibqa’, membru tal-Bord jekk tkun uffiċjal pubbliku, jew xi membru, uffiċjal jew impjegat ta’ korp magħqud jew stabbilit bil-liġi, jew Imħallef jew Maġistrat li għadhom iservu jew membru tal-Kamra tad-Deputati jew membru ta’ Kunsill Lokali. (4) Jekk ikun hemm xi vakanza fil-Bord matul it-terminu tal-ħatra, minħabba mewt, riżenja, jew għal xi raġuni oħra, il-President għandu, malajr kemm ikun prattikabbli, jaħtar persuna oħra biex timla l-vakanza u l-persunahekk appuntata għandha tibqa’ fil-kariga għall-bqija tal-kariga tal-predeċessur tagħha: Iżda l-Bord għandu jkompli jaġixxi minkejja kull vakanza bħal din. (5) Membru tal-Bord jista’ jitneħħa mill-kariga mill-President li jaġixxi fuq il-parir tal-Ministru għar-raġuni ta’ inkapaċità li jaqdi l-funzjonijiet tal-kariga tiegħu, kemm jekk għal mardmentali jew fiżiku jew għal xi raġuni oħra jew għal imġiba ħażina. (6) Il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija għandu jkun assistit minn Uffiċċju Legali u l-persunal amministrattiv meħtieġ. (7) Il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija għandu jkollu s-setgħa li: (a) jħarrekxhieda li għandhom jinstemgħu bil-ġurament; u (b) jagħti l-ġurament lil kull xhud u lil kull persuna kkonċernata fl-investigazzjoni tal-ilment u li jeħtieġ li jixhdu. (8) It-taħrikiet biex persuni jidhru bħala xhieda jista’ jkollhom dak il-format kif deċiż mill-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija. (9) Taħrika tista’ tiġi notifikata jew bl-idejn jew bil-posta. Meta din tiġi notifikata bl-idejn ikun biżżejjed li tingħata prova tan-notifika permezz ta’ prova li t-taħrika tkun tħalliet għand persuna li tkun għalqet is-sit tax-il sena fil-post ta’ residenza jew tan-negozju tal-persuna mħarrka u jekk din tiġi notifikata bil-posta jkun biżżejjed li tingħata prova tan-notifika permezz ta’ xhieda li t-taħrika kienet indirizzata u impustata kif imiss. (10) Kull min ikun imħarrek kif hawn qabel imsemmi imma jiċħad, jew mingħajr raġuni suffiċjenti jonqos, milli jattendi fil-ħin u l-post imsemmi fit-taħrika, jew jiċħad, mingħajr raġuni suffiċjenti, milli jwieġeb jew milli jwieġeb f’kull dettall u sodisfaċentement, bl-aħjar mod li jafu jifhem, kull mistoqsija li ssirlu minn jew bi ftehim mal-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija, jew jiċħad jew jonqos, mingħajr raġuni suffiċjenti, milli jġib xi dokument li huwa kien meħtieġ iġib mill-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija jew bi ftehim miegħu, jeħel, meta jinsabħati, multa ta’ mhux iżjed minn mitejn u ħamsin euro (€ 250) jew priġunerija għal żmien mhux iżjed minn xahar jew għal dik il-multa u priġunerija flimkien: Iżda, mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità tad-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (7)(b), ebda persuna li tkun qiegħda tagħti x-xhieda tagħha quddiem il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija ma tista’ tkun imġiegħla twieġeb għal ebda mistoqsija li x’aktarx tesponiha għal prosekuzzjoni kriminali, u kull tali persuna għandu jkollha jedd, għar-rigward ta’ xhieda mogħtija minnha quddiem il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija, għall-istess privileġġi li jkollu xhud li jixhed quddiem qorti tal-ġustizzja. (11) Ma għandhom jinbdew ebda proċedimenti għar-rigward ta’ xi reat konras-subartikolu (10) mingħajr il-qbil tal-Avukat Ġenerali. 36. Funzjonijiet tal-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija. (1) Il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija għandu jkollu l-funzjonijiet li ġejjin: (a) li jinvestiga u jirrapporta malajr kull materja li tirrigwarda l-aġir tal-Korp jew xi membru tiegħu jew fuq inizjattiva tiegħu stess dwar kull materjariferita mill-Ministru jew wara ilment u, jew talba li l-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija jista’ jirċievi; (b) li jinvestiga u jirrapporta dwar kwalunkwe ilment magħmul lill-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija minn uffiċjal kontra trattament meqjus bħala ta' preġudizzju jew diskriminatorju, jew li jista’ jkun il-kawża ta’ tbatija bla bżonn; (ċ) li jitlob, jekk ikun hemm bżonn, fi kwalunkwe stadju, il-kollaborazzjoni u, jew l-assistenza tat-Taqsima Interna dwar l-Awditjar u Investigazzjonijiet; (d) li jissorvelja r-relazzjonijiet bejn il-Korp tal-Pulizija u l-pubbliku; (e) li jimmonitorja, jissorvelja u jżur kwalunkwe ċelel fejn il-persuni huma jew jistgħu jkunu detenuti u biex jirrapporta dwar dan lill-Bord ta’ Governanza u lill-Ministru; (f) li jwettaq kull funzjoni oħra li tista’ tiġi assenjata lil u bir-regolamenti, jew b’xi istruzzjonijiet speċifiċi bil-miktub mill-Ministru; (g) li jirrakkomanda, fid-deċiżjonijiet tiegħu, kull azzjoni li tkun meqjusa bħala xierqa, u għandu jibgħat ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu lill-Ministru u lill-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali dwar kull ilment u, jew talba riċevuta; (h) li jisma' appelli minn deċiżjonijiet tal-bord ta’ dixxiplina sakemm appell minn dik id-deċiżjoni jkun ġie ppreżentat fi żmien ħmistax-il jum mid-data tan-notifikazzjoni tad-deċiżjoni; (i) li jirreferi s-sejbiet tiegħu lill-Avukat Ġenerali u lill-Kummissarju tal-Pulizija, fejn jirriżulta li l-kwistjoni tista’ tinvolvi proċedimenti kriminali; u (j) li jibgħat rapport annwali lill-Ministru, lill-Kummissarju tal-Pulizija u lill-Kumitat dwar l-Affarijiet Soċjali. (2) Il-Kummissarju jew kull uffiċjal tal-pulizija jew xi impjegat ċivi li jistgħu jintalbu biex jidhru quddiem il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija sabiex iwieġbu mistoqsijiet u sabiex jipprovdu informazzjoni li tista’ tkun rilevanti għall-imsemmi Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija fl-esekuzzjoni tad-doveri tiegħu. (3) Kull min ikun għamel l-ilment jista’ wkoll jiġi mistieden sabiex jidher quddiem il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija u sabiex jagħti aktar informazzjoni. (4) Kap. 12. Kap. 12. Minkejja d-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan it-Titolu, il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija m’għandu qatt jispezzjona jew jitlob il-produzzjoni ta’ xi dokument eżentat skont artikolu 637), iż-żewġ su bartikoli inklużi, tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili u lanqas ma għandu jeħtieġ ebda uffiċjal tal-pulizija li jagħti kull informazzjoni li tinsab f’xi dokument bħal dan. (5) Il-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija m’għandu qatt jitlob il-produzzjoni ta’ xi dokument marbut ma’ investigazzjoni kriminali jew jitlob jew li jingħata informazzjoni dwar kwalunkwe investigazzjoni kriminali bħal din. (6) L-appell għandu jiġi konkluż fi żmien sitt xhur minn meta l-uffiċjal ikun ġie notifikat bid-deċiżjoni tal-bord ta’ dixxiplina. (7) Ma għandhiex tittieħed konjizzjoni ta’ ilment, kemm-il darba dan l-ilment ma jsirx fi żmien sitt xhur wara li minjagħmel l-ilment sarjaf għall-ewwel darba bil-kwistjonijiet li jkun qed jilmenta dwarhom; iżda l-Bord jista’ jmexxi stħarriġ fuq ilment li ma jkunx sar matul dak iż-żmien jekk huwa jqis li jkun hemm ċirkostanzi speċjali li jkunu jiġġustifikaw li jsir dak l-istħarriġ. TITOLU VI TAQSIMA INTERNA DWAR L-AWDITJAR U INVESTIGAZZJONIJIET 37. Taqsima Interna dwar l-Awditjar u Investi gaz-zjonijiet. (1) F’dan it-Titolu l-kliem "Taqsima Interna dwar l-Awditjar u Investigazzjonijiet "ifissru d-dipartiment intern fil-Korp tal-Pulizija li jkun fdat bis-sorveljanza interna tal-attivitajiet tal-Korp sabiex ikun żgurat li huwa accountable. (2) It-Taqsima Interna dwar l-Awditjar u Investigazzjonijiet għandha titwaqqaf fil-Korp sabiex tiċċekkja proċessi u proċeduri interni u kif ukoll tinvestiga kull ilment li jsir kontra uffiċjali tal-pulizija mill-membri tal-pubbliku jew minn xi membru tal-Korp. (3) Hekk kif tirċievi l-ilment, fit-Taqsima Interna dwar l-Awditjar u Investigazzjonijiet għandha tinforma kemm jista’ jkun malajr lill-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija. (4) It-Taqsima Interna dwar l-Awditjar u Investigazzjonijiet għandha kemm jista’ jkun malajr, wara li tkun ikkonkludiet investigazzjoni fuq ilment, tittrasmetti rapport u r-rakkomandazzjonijiet tagħha lill-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija, jew lill-Kap Eżekuttiv skont kif ikun il-każ. Kopja tar-rapport u tar-rakkomandazzjonijiet għandha tiġi mibgħuta wkoll lill-Kummissarju tal-Pulizija. TAQSIMA III Investigazzjonijiet TITOLU IKODIĊIJIET TA’ PRATTIKA U INTERROGAZZJONIJIET 38. Kodiċijiet ta’ prattika. (1) Il-Ministru jista’ b’regolamenti joħroġ kodiċijiet ta’ prattika f’dak li għandu x’jaqsam- (a) mal-eżerċizzju minn uffiċjali tal-pulizija ta’ poteri statutorji- (i) li jfittxu fuq persuna mingħajr ma qabel jarrestawha; (ii) li jfitttxu fuq vettura mingħajr ma jagħmlu arrest; (b) id-detenzjoni, it-trattament, l-interrogazzjoni u l-identifikazzjoni ta’ persuni minn uffiċjali tal-pulizija; (ċ) it-tiftix li jista’ jsir ġoxifond minn uffiċjali tal-pulizija; u (d) il-qbid ta’ proprjetà li tinstab minn uffiċjali tal-pulizija fuq xi persuna jew ġoxifond. (2) Il-Kodiċi ta’ Prattika għall-Interrogazzjoni ta’ Persuni Arrestati li hemm fit-Tielet Skeda għandu jitqies bħala Kodiċi ta’ Prattika maħruġ mill-Ministru taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu u dan jista’ f’kull waqt jiġi emendat, imħassar jew sostitwit skont il-każ. (3) Uffiċjal tal-pulizija li jonqos milli jikkonforma ruħu ma’ xi dispożizzjoni ta’ kodiċi ta’ prattika maħruġ taħt dan l-artikolu jista’ jkun suġġett għal proċedimenti dixxiplinari għal reat kontra d-dixxiplina. (4) Nuqqas min-naħa ta’ uffiċjal tal-pulizija li jħares xi dispożizzjoni ta’ tali kodiċi m’għandux minnu nnifsu jwassal għal proċedimenti kriminali jew ċivili kontra dak l-uffiċjal. (5) F’kull proċediment kriminali u ċivili kull tali kodiċi għandu jkun ammissibbli bi prova; u jekk il-qorti jew it-tribunal li jkun qed imexxi l-proċedimenti jkun jidhrilhom li xi dispożizzjoni ta’ tali kodiċi tkun rilevanti għal xi kwistjoni li tqum fil-proċedimenti, dik id-dispożizzjoni għandha titqies għall-iskop li tiġi deċiża dik il-kwistjoni. 39. Reġistrazzjoni awdjoviżiva ta’ interrogazzjo-nijiet. Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti li jkunu jipprovdu għal kodiċi ta’ prattika għar-reġistrazzjoni tal-awdjo fuq tape jew għar-reġistrazzjoni viżiva fuq film ta’ kull interrogazzjoni ta’ persuna suspettata li tkun għamlet xireat, skont ma’ jista’ jiġi speċifikat f’dawk ir-regolamenti. TITOLU II ĦARSIEN TA’ XHIEDA U TA’ VITTMI 40. Ħarsien ta’ Xhieda. (1) Meta persuna tkun il-vittma ta’ delittu tkun ser tinġieb bħala xhud fi proċedimenti kriminali kontra xi awtur jew kompliċi fid-delittu dik il-persuna tkun imħassba dwar is-sigurezza tagħha jew ikun jeżisti tħassib dwar is-sigurezza ta’ dik il-persuna, il-Kummissarju jista’, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-artikolu 39, iwaqqaf programm ta’ ħarsien ta’ xhieda, hawnhekk iżjed ’il quddiem f’din fit-Taqsima msejjaħ "il-programm". (2) Id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) għandhom ikunu wkoll japplikaw għal persuna li tkun ipparteċipat fl-għemil ta’ delittu lix-xhieda tagħha tkun meħtieġa sabiex ikun jista’ jitmexxa kontra xi awtur jew kompliċi fid-delitt meta dik il-persuna taqbel li tikkopera mal-awtoritajiet pubbliċi għall-fini ta’ dik il-prosekuzzjoni. 41. Jedd għall-programm. Persuna jista’ jkollha l-jedd tibbenefika taħt il-programm jekk dik il-persuna- (a) tkun vittma ta’ reat; jew (b) tkun ipparteċipat f’xi organizzazzjoni jew grupp ta’ persuni li jkunu għamlu jew ikunu organizzati biex jagħmlu xireat; jew (ċ) tkun ipparteċipat fl-għemil ta’ reat li jista’ jkollu bħala piena ta’ priġunerija għal żmien seba’ snin jew iżjed, u, fejn ikun japplika l-paragrafu (b) jew (ċ tkun ipparteċipat fl-għemil ta’ reat li jista’ jkollu bħala piena ta’ priġunerija għal żmien seba’ snin jew iżjed, u, fejn ikun japplika l-paragrafu (b), tiżvela lill-Pulizija tali informazzjoni li l-Pulizija tqis biżżejjed bħala li x’aktarx tikseb, f’każ li ssir prosekuzzjoni eventwali, is-sejbien ta’ ħtija ta’ parteċipanti oħra fir-reat. 42. Kif ikun japplika l-programm. Dwar il-persuna li jkollha dritt li tiġi ammessa għall-programm taħt l-artikolu 41(b) jew (ċ Dwar il-persuna li jkollha dritt li tiġi ammessa għall-programm taħt l-artikolu 41(b), il-programm għandu jkun biss japplika jekk dik il-persuna tiddikjara li tkun ser tixhed fil-proċess ta’ xi parteċipant fir-reat u kull benefiċċju li jingħata jintilef jekk ix-xhud jirrifjuta li hekk jixhed. 43. Evidenza vivavoce. (1) Minkejja d-dispożizzjonijiet ta’ kull liġi oħra, meta l-qorti tqis li jkun meħtieġ għall-ħarsien ta’ xi persuna ammessa għall-programm, hija tista’ tippermetti lil dik il-persuna li tagħti x-xhieda tagħha vivavoce matul il-proċess filwaqt li tiġi fiżikament separata mill-akkużat, jew permezz ta’ trasmissjoni televiżiva kontemporanja. (2) Il-Ministru, bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-Ġustizzja, jista’ jagħmel regolamenti sabiex jipprovdi dwar il-modalitajiet, kondizzjonijiet u regoli ta’ proċedura li għandhom jiġu applikati meta persuna jkollha tagħti xhieda taħt id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1). 44. Meta jkun qed jiddeċiedi jekk għandux jirrakkomanda l-ammissjoni ta’ xhud fil-programm taħt l-artikolu 41(b) jew (ċ Meta jkun qed jiddeċiedi jekk għandux jirrakkomanda l-ammissjoni ta’ xhud fil-programm taħt l-artikolu 41(b), il-Kummissarju għandu jqis jekk ix-xhud jipprovdix prova ta’ min joqgħod fuqha u rilevanti ta’ xorta ċirkostanzjali, diretta jew dokumentarja li tkun tikkorrobora l-verżjoni tiegħu. 45. Deċiżjoni tal-Avukat Ġenerali. (1) Meta l-Kummissarju jkun tal-fehma li persuna tkun tikkwalifika sabiex tiġi ammessa fil-programm, huwa għandu jirrikorri bil-miktub għand l-Avukat Ġenerali fejn jitlob li dik il-persuna tkun ammessa għall-programm u hemm jiddikjara xi jkunu r-raġunijiet għat-talba tiegħu filwaqt li jannett id-dokumenti kollha li jkollu b’sostenn. (2) L-Avukat Ġenerali għandu jiddeċiedi fuq kull talba bħal dik skont il-ġudizzju personali tiegħu, u jekk tintlaqa’ t-talba, ix-xhud għandu jitqies li jkun xhud protett taħt il-programm. (3) Id-deċiżjoni tal-Avukat Ġenerali ma tista’ b’ebda mod tiġi kontestata quddemx iqorti jew tribunal. 46. Proċeduri kriminali fil-konfront ta’ xhud protett. (1) Xhud protett li jkun ħasehem fil-fatt li jikkostitwixxi reat li dwaru jkun hemm oħrajn li jkun qed jitmexxa kontrihom jew li jkun ser jitmexxa kontrihom, m’għandu jitmexxa xejn kontrih għal xireat li jkun joriġina mill-istess fatt qabel ma l-proċedimenti li jkun xhud fihom, jew li jkun ser jissejjaħ bħala xhud fihom, ma jkunux għaddew f’ġudikat: Iżda ebda eċċezzjoni dwar il-kompetenza ta’ xhud protett ma tiġi milqugħa minħabba fil-fatt li l-imsemmi x hud kien imputat tal-istess reat li fuq u tkun meħtieġa x-xiehda tiegħu jew li hu soġġett li jkun imħarrek fil-futur fir-rigward tal-imsemmireat jew xi reat relatat. (2) Fi proċedimenti kriminali li jkununbdew kontra xhud protett għal xireat li jkun joriġina mill-istess fatt li dwar u x-xhud protett ikun tax-xhieda tiegħu, il-qorti għandha tqis b’mod xieraq il-fatt li x-xhud protett ikun tax-xiehda kontra kull awtur jew kompliċi b’dak il-mod li jidhrilha xieraq u l-piena tal-imsemmi xhud protett tista’ tiġi mnaqqsa jew maħfura u l-qorti għandha espressament tirreferi għad-dispożizzjoni ta’ dan l-artikolu fid-deċiżjoni tagħha. (3) Kap. 16. Kap. 16. F’kull proċediment ċivili mmexxi kontra x hud protett bbażat fuq il-fatt li l-imsemmi xhud kien l-awtur jew kien kompliċi fir-reat li dwar u jkun tax-xhieda tiegħu, il-qorti għandha, jekk issib li x-xhud protett huwa responsabbli għall-ħlas ta’ danni, iżżommu responsabbli biss għal dik il-parti tad-danni li seta’ jikkawża u għandha, minkejja d-dispożizzjonijiet tal-artikoli 1049, 1050 u 1051A tal-Kodiċi Ċivili [żaħ jew ta’ xi liġi oħra, ma żżommux responsabbli insolidumma’ oħrajn: Iżda l-eżenzjoni mir-responsabbiltà insolidumprevista f’dan is-subartikolu ma tapplikax fil-każ ta’ danni li jirriżultaw minn omiċidju volontarju jew minn offiżagravi fuq il-persuna. (4) Minkejja d-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (2), meta fi proċedimenti kriminali kif previst fis-subartikolu (1) li jkunu tmexxew kontra x-xhud protet t- (a) il-prosekuzzjoni tiddikjara fir-records tal-proċedimenti li l-akkużat ta xhieda, dwar fatti li jikkostitwixxu reat kriminali soġġett għall-piena ta’ priġunerija ta’ aktar minn sena, li tkun assistiet lill-pulizija biex tiġi arrestata l-persuna jew jiġu arrestati l-persuni li kkommettew ir-reat kriminali msemmi; jew (b) ix-xhud protett jipprova għas-sodisfazzjon tal-qorti lix-xhieda tiegħu tkun b’hekk għenet lill-pulizija, il-piena għal reat bħal dan għandha tiġi mnaqqsa fir-rigward ta’ priġunerija bi grad wieħed jew tnejnu fir-rigward ta’ xi pieni ta’ flus għandha tiġi mnaqqsa b’terz jew b’nofs: Iżda l-qorti, meta tikkunsidra li ċ-ċirkostanzi tal-każhekk jistħoqqilhom, wara li tkun semgħet ix-xhieda kollha u wara li ssib li x-xhud protett ħati, tista’ jew tnaqqas aktar il-piena jew teżenta li x-xhud protett kompletament mill-piena: Iżda wkoll meta l-qorti tapplika l-proviso ta’ hawn fuq sabiex teżenta li x-xhud protett mill-piena kompletament, għandha tagħmel rapport lill-President ta’ Malta fejn jiġu mniżżla r-raġunijiet tal-azzjonijiet tagħha u għandha b’mod espress tagħmel referenza għal dan l-artikolu fir-rapport tagħha. 47. Iż-żmien tal-preskrizzjoni għall-azzjoni kriminali kontra x-xhud protett li joriġina mill-fatt imsemmi fl-artikolu 46 għandu jiġi sospiż minn meta l-Avukat Ġenerali jiddeċiedi li x-xhud għandu jitqies bħala xhud protett, u għandu jkompli mill-ġurnata meta l-aħħar proċedimenti li fihom huwa jkun xhud għall-finijiet tal-programm jgħaddu f’ġudikat. 48. Il-programm jista’ jipprovdi għal dik il-protezzjoni tal-ħajja u l-proprjetà ta’ xhud li jkun ammess fil-programm u l-ħajja ta’ membri tal-familja tiegħu fil-linja axxendenti, dixxendenti jew kollaterali, hekk kif il-Kummissarju jista’ jqis li jkun xieraq u jista’ jinkludi provvediment dwar il-ħlas ta’ allowance ta’ sussistenza f’każijiet partikolari. 49. Ftehim ma’ pajjiżi barranin. Il-Ministru responsabbli għall-Pulizija jista’ jagħmel kull ftehim ma’ gvernijiet barranin li jkun jipprovdi dwar l-għajnuna, fuq bażi ta’ reċiproċità, fl-implimentazzjoni ta’ programmi ta’ ħarsien għax-xhieda. Għall-fini li jtejjeb il-ħarsien ta’ xhieda, kull tali ftehim jista’ jipprovdi biex ikun hemm il-possibbiltà tat-trasferiment ta’ xhud protett lejn xi pajjiż ieħor jew li jiddaħħal minn pajjiż ieħor xhud li jkun ġie ammess għal programm f’dak il-pajjiż. 50. Revoka ta l-istatus ta’ xhud protett. (1) L-Avukat Ġenerali jista’ f’kull żmien, sewex offiċio) jew (bL-Avukat Ġenerali jista’ f’kull żmien, sewex offiċiosew wara li jsirlu rikors mill-Kummissarju, jirrevoka l-istatus li persuna jkollha ta’ xhud protett taħt l-artikolu 41(a) meta jirriżulta li dik il-persuna ma tkunx miexja skont il-kondizzjonijiet tal-programm jew lix-xhieda jew il-verżjoni tal-fatti tagħha, jew iċ-ċirkostanzi li hija tindika bħala prova korroborattiva, ikunu manifestament foloz. (2) L-istatus ta’ xhud protett imsemmi fis-subartikolu (1) jista’ wkoll jiġi revokat kif previst f’dak is-subartikolu meta l-persuna li jkollha dak l-istat u s tagħmel ma tul il-programm, jew tkun raġonevolment suspettata li tkun għamlet matul dak il-perjodu, xi delitt ieħor li jġorr piena ta’ priġunerija għal iktar minn tliet snin u li ma jkunx delitt ta’ xorta involontarja. 51. Revoka ta’ status ta’ xhud protett. Kap. 9. L-Avukat Ġenerali jista’ wkoll jirrevoka l-istatus ta’ xhud protett li persuna jkollha u li jkun ġie mogħti taħt l-artikolu 41(a) meta jirriżulta li dik il-persuna ma tkunx qed tikkonforma ruħha mal-kondizzjonijiet tal-programm meta hija tkun raġonevolment suspettata li tkun għamlet xi wieħed mid-delitti msemmija fl-artikoli 100 sa 105 tal-Kodiċi Kriminali, it-tnejn inklużi, jew mid-delitti msemmija fl-artikoli 108 sa 110 tal-istess Kodiċi, it-tnejn inklużi, għar-rigward tal-fatt li dwaru jkun ġie mogħti dak l-istatus. 52. Talbiet lill-Avukat Ġenerali jew lil xi persuna ta’ awtorità. Talba minn persuna biex titqies bħala xhud protett tista’ ssir lill-Avukat Ġenerali li għandu jiddeċiedi fuq it-talba skont kif previst fl-artikolu 45(2). L-Avukat Ġenerali ma jistax jinġieb bħala xhud kontra l-persuna li titlob li tiġi ammessa għall-programm jew biex iġġib prova li tkun għamlet talba bħal dik. 53. Kif japplikaw il-benefiċċji. Il-benefiċċji msemmija taħt dan l-Att jew taħt regolamenti magħmulin taħt u m’għandhomx japplikaw għal xi persuna li jirriżulta li tkun il-kap ta’ xi organizzazzjoni jew grupp kriminali, jew l-istigatur jew benefiċjarju ewlieni tad-delitt. 54. Estensjoni għal xhieda li ma jkunux parteċipanti fid-delitt. Programm ta’ ħarsien ta’ xhieda jista’ jiġi wkoll estiż għal xhud f’kull proċediment kriminali dwar delitt kif hemm imsemmi fl-artikolu 41 u li ma jkun ipparteċipa b’ebda mod f’dak id-delitt. 55. Smigħ ta’ xhieda vulnerabbli permezz ta’ konferenza viżiva kontemporanja. (1) Minuri, vittma ta’ delitt kontra l-paċi u l-unur tal-familji, u kontra l-morali, u kull xhud ieħor li fil-fehma tal-qorti jkun jeħtieġ trattament jew ħarsien speċjali, jistgħu jiġu permessi li jagħtu x-xhieda tagħhom viva voce waqt il-proċess permezz ta’ trasmissjoni televiżiva kontemporanja. (2) Il-Ministru, bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-Ġustizzja, jista’ jagħmel regolamenti biex jistipula kulma jkun meħtieġ li jiġi preskritt għat-twaqqif ta’ trasmissjoni televiżiva kontemporanja waqt proċess skont ma hu previst fis-subartikolu (1) u biex jistipula dawk ir-regoli ta’ proċedura u dwar provi bħal ma jistgħu jkunu meħtieġa għal dak l-iskop kif ukoll sabiex tiġi żgurata protezzjoni akbar ta’ sigurezza personali, sens ta’ modestjau stabbiltà psikoloġika ta’ dawk ix-xhieda li jistgħu, minħabba f’ċirkostanzi speċjali, jkunu jeħtieġu dak il-ħarsien. 56. Protezzjoni ta’ identità. Kap. 527. (1) Minkejja d-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ din fit-Taqsima fejn il-Kummissarju hu ta l-opinjoni li l-identità tal-persuna tistħoqqilha li tiġi protetta, f’ċirkostanzi fejn dik il-persuna tkun ser tagħti b’mod volontarju informazzjoni affidabbli u dokumenti relatati mat-twettiq ta’ reat li jikkonsisti fi prattiċi mhux xierqa kif imfissra fl-Att dwar Protezzjoni tal-Informatur, liema informazzjoni u dokumenti jikkostitwixxu xhieda affidabbli li jkunu jistgħu jintużaw fi proċeduri kriminali u li jipprovdu opportunità raġonevoli fejn persuna oħra tinstab ħatja ta’ dak ir-reat, il-Kummissarju jista’ jirrakkomanda lill-Avukat Ġenerali li dik il-persuna jsirilha programm ta’ ħarsien ta’ xhud biss sa fejn u għall-finijiet sabiex l-identità tagħha bħala sors tal-istess informazzjoni u dokumenti tiġi protetta. (2) Jekk l-Avukat Ġenerali wara li jkun irċieva t alba skont is-subartikolu (1) u waqt li jaġixxi skont il-fehma tiegħu stess, jaqbel li dik il-protezzjoni tal-identità għandha tingħata, kemm jekk soġġetta għal kondizzjonijiet jew le, l-Avukat Ġenerali għandu joħroġ ċertifikat għal dan il-għan u l-Kummissarju għandu jkun intitolat li jipproteġi l-identità tal-istess persuna u li ma jagħti l-ebda informazzjoni fi kwalunkwe qorti dwar l-identità tal-istess persuna u li ma jagħti l-ebda informazzjoni fi kwalunkwe qorti dwar l-identità tal-imsemmija persuna fuq il-bażi tal-imsemmi ċertifikat. (3) Meta ċertifikat kif imsemmi fis-subartikolu (2) jiġi maħruġ, l-ebda proċeduri ma jistgħu f’x iħin jittieħdu ex officio kontra l-persuna li lilha jkun inħarġilha ċ-ċertifikat fuq il-bażi biss tal-informazzjoni u dokumenti forniti minn dik il-persuna lill-Pulizija. (4) L-Avukat Ġenerali jista’, waqt li jaġixxi skont il-fehma tiegħu stess uwara konsultazzjoni mal-Kummissarju, jirrevoka dak iċ-ċertifikat, kemm mid-data oriġinali ta’ meta nħareġ kif ukoll mid-data tar-revoka jekk ikun sodisfatt li l-imsemmiċertifikat ġie akkwistat b’mod qarrieqi jew fuq il-bażi ta’ materja mhux korretta jew informazzjoni qarrieqa li tkun ingħatat lill-Kummissarju mill-persuna li lilha jkun ingħata ċ-ċertifikat jew minn xi persuna għan-nom tagħha. Fit-twettiq tas-setgħat mogħtija taħt dan is-subartikolu, l-Avukat Ġenerali għandu jagħti raġunijiet għad-deċiżjoni tiegħu. (5) Revoka magħmula skont is-subartikolu (4) għandha tkun mingħajr preġudizzju għal kull responsabbiltà kriminali jew ċivili ta’ kull persuna involuta fl-akkwist tal-imsemmi ċertifikat b’mod qarrieqi. (6) Xejn f’dan l-artikolu ma għandu jiġi interpretat bħala deroga minn kull dritt tal-Pulizija sabiex jipproteġu l-informaturi tagħhom b’mod ġenerali kif jista’ jirriżulta minn xi liġi fis-seħħ jew applikabbli minn żmien għal żmien. TITOLU III MARKI TAS-SWABA’, KAMPJUNI U IDENTIFIKAZZJONIJIET 57. Teħid ta’ marki tas-swaba’ u ta’ kampjuni oħra. L-uffiċjal investigatur bl-assistenza ta’ dawk in-nies kompetenti kif ikun meħtieġ u bil-kunsens xieraq, jista’ jieħu – (a) marki tas-swaba’, marki tal-palatal-id jew marki oħra tal-persuna arrestata; (b) ritratti tal-persuna arrestata jew ta’ xi parti mhux intima ta’ persuntha; (ċ) kampjuni mhux intimi ta l-persuna arrestata. 58. Għoti lura ta’ marki tas-swaba’, eċċ. Persuna tista’, fi żmien sena minn meta tiġi meħlusa b’sentenza finali ta’ xi qorti, titlob li kull kampjun, marki tas-swaba’ u dokument li jkunu ttieħdu min għandha flimkien ma’ kull reġistrazzjoni ta’ leħenha jew reġistrazzjonijiet bil-video tagħha, jingħataw lha lura jew inkella jiġu meqruda quddiemha. 59. Talba għal treġġigħ lura ta’ marki tas-swaba’, eċċ. (1) It-talba msemmija fl-artikolu 58 għandha ssir b’rikors quddiem Maġistrat. (2) Jekk it-talba tintlaqa’, il-Maġistrat għandu jiżgura li dawk l-oġġetti jew jitreġġgħu lura jew inkella jiġu meqruda quddiem dik il-persuna. (3) Jekk dawk l-oġġetti jkunu meħtieġa b’konnessjoni ma’ xi investigazzjoni oħra, il-Maġistrat jista’ jordna li t-treġġigħ lura jew il-qirda ta’ tali oġġetti jinżammu milli jsiru sakemm dawn ma jkunux aktar meħtieġa għall-investigazzjoni l-oħra. 60. Talba mill-persuna arrestata. Talba kif hemm provdut dwarha fl-artikolu 58 tista’ wkoll issir minn persuna li tkun ġietarrestata iżda li ma tkun saret ebda akkuża kontriha. F’dak il-każ ir-rikors imsemmi fl-artikolu 59 jista’ jiġi biss permess wara li l-Pulizija jkunu ngħataw opportunità li jwieġbu għar-rikors li għandu jiġi notifikat lill-Pulizija għal dak l-għan. Ir-rikors għandu jkun miċħud jekk dan jiġi oppost mill-Pulizija u l-perjodu ta’ preskrizzjoni għall-eżerċizzju tal-azzjoni kriminali għar-rigward tar-reat li dwaru jkun ġie arrestat ir-rikorrent, ma jkunx skada. 61. Xi jsir minn kampjuni li ma jintalbux lura. Meta l-persuna liberata jew il-persuna arrestata iżda mhux akkużata, skont il-każ, tonqos milli tagħmel rikors quddiem Maġistrat kif hemm provdut dwar dan fl-artikoli 59 u 60, il-Pulizija tista’ tittrasferixxi kull ħaġa msemmija f’dawk l-artikoli lill-Akkademja għall-Korpi Dixxiplinati mwaqqfa taħt il-Kap. 559 tal-Liġijiet ta’ Malta, jekk dawk l-oġġetti jitqiesu mill-Pulizija li jkollhom xi valur didattiku jew sperimentali. 62. Arkivji tal-Pulizija. (1) Il-Pulizija tista’ żżomm, tipproċessa u tikklassifika kull tagħrif rilevanti għall-għemil ta’ xi delitt f’Malta jew barra minn Malta, liema tagħrif jista’ jiġi preservat b’kull sistema li tkun, inkluż format elettroniku, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ kull liġi fuq il-ħarsien tad-data. (2) X’tagħrif jista’ jinżamm. Dak it-tagħrif jista’ jkollu x’jaqsam ma’ marki tas-swaba’, ritratti, qisien, kampjuni tad-demm, kampjuni intimi jew mhux intimi, mudelli ta’ mġiba kriminali u metodoloġija fl-għemil ta’ xi reat u dettalji simili bil-għan li l-ħat jingħad ikunu jistgħu jinqabdu. (3) Jedd li tqabbel. Il-Pulizija tista’, għall-fini li tiġbor il-provi fl-investigazzjoni ta’ xi reat kriminali, tqabbel kull tagħrif bħal dak ma’ kull informazzjoni oħra li tista’ ssir tafbiha. 63. Identifikazzjoni-jiet. (1) Meta uffiċjal investigatur ikun jixtieq jagħmel xipa rata tal-identità jew identifikazzjoni ta’ oġġetti, dawn għandhom isiru minn Maġistrat li għandu jieħu dawk il-passi li jkunu jiżguraw li ma jkun hemm ebda suġġeriment jew influwenza esterna fuq il-persuna li tissejjaħ biex tagħraf lill-persuna jew l-oġġett. (2) Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti għall-għemil ta’ parata tal-identità jew identifikazzjoni ta’ oġġetti. TITOLU IV DMIRIJIET TAL-UFFIĊJALI TAL-KUSTODJA 64. L-uffiċjal tal-kustodja jew uffiċjal li jkun qed iwettaq il-funzjonijiet ta’ uffiċjal tal-kustodja skont il-liġi għandu – (a) jeħles mill-kustodja persuna li tkun miżmuma mill-Pulizija jekk meta jiskadi perjodu ta’ tmienja u erbgħin siegħa mill-arrest tagħha dik il-persuna ma tkunx inġiebet quddiem qorti f’dak il-perjodu: Iżda qabel ma jeħles lil dik il-persuna, l-uffiċjal tal-kustodja jew dak l-uffiċjal li jkun qed iwettaq il-funzjonijiet ta’ uffiċjal tal-kustodja, għandu jgħarraf lill-uffiċjal investiga tur u lil xi Maġistrat u d-deċiżjoni finali għandha tkun dik ta l-Maġistrat; (b) jeħles lil xi persuna meta jiġi ordnat biex jagħmel hekk mill-uffiċjal investigatur li kien a rresta jew tala b l-arrest tagħha; (ċ) jiżgura li persuni miżmuma fl-għassa tiegħu jiġu ttrattati skont il-liġi u skont kull kodiċi ta’ prattika li jista’ jkun pubblikat; (d) iżomm record ta’ kull ħaġa li għandha tiġi iskritta b’riferenza għal persuna miżmuma taħt il-kustodja tiegħu kif provdut f’dan l-Att jew f’kodiċi ta’ prattika li jista’ jkun pubblikat; (e) f’konsultazzjoni mal-uffiċjal investigatur, jieħu ħsieb kull bżonn mediku jew umanitarju ieħor tal-persuna miżmuma u ma għandu f’ebda każ jieħu responsabbiltà personali fejn tintalab jew tkun tidher li tkun meħtieġa xi attenzjoni medika; (f) ifittex li jiżgura li l-post fejn ikunu qed jinżammu l-persuni taħt u jkun jikkonforma ma’ livelli ta’ iġjene u kumdità aċċettabbli, speċjalment jekk il-persuna miżmuma tkun setorqod fih; (g) ifittex li jiżgura li ma jkun hemm ebda periklu għall-ħajja tal-persuna miżmuma taħt il-kustodja tiegħu, ukoll jekk il-persuna miżmuma titħalla waħedha. 65. Ittrabi Drittijiet. Kull persuna arrestata għandha minnufih tingħata Ittra bi Drittijiet kif stabbilita fl-Iskeda E tal-Kodiċi Kriminali u l-imsemmija persuna għandha tingħata l-opportunità li taqraha u żżomm dik l-ittra tul il-ħin kollu li tkun detenuta. L-Ittra bi Drittijiet għandha tkun miktuba f’lingwa li l-persuna tifhem: Iżda meta l-Ittra bi Drittijiet ma tkunx disponibbli fil-lingwa xierqa, il-persuna arrestata għandha tiġi informata bid-drittijiet tagħha b’mod verbali f’lingwa li tifhem u l-Ittra bi Drittijiet għandha, sussegwentement u mingħajr ebda dewmien, tingħatalha f’lingwa li hija tifhem. 66. Trasferiment tal-persuna miżmuma. (1) Meta persuna miżmuma tiġi trasferita għal għassa oħra, ir-responsabbiltà għall-benesseri ta’ dik il-persuna għandha taqa’ fuq l-uffiċjal tal-kustodja l-ġdid li jassumi r-responsabbiltà. (2) Il-Maġistrat li jagħmel inkjesta ingenere dwar ir-reat li dwar u tkun qiegħda tinżamm persuna, jista’ f’kull waqt jordna li l-persuna miżmuma tiġi trasferita lejn xi għassa oħra. 67. Reviżjoni ta’ żamma mill-Pulizija. (1) L-uffiċjal tal-kustodja għandu personalment jirrevedi mal-uffiċjal investigatur, meta l-persuna miżmuma tibqa’ tinżamm, sabiex jiġi deċiż jekk dan ikunx ġustifikat fiċ-ċirkostanzi. (2) L-ewwel reviżjoni għandha ssir fl-ewwel tnax-il siegħa mill-arrest u mbagħad perjodikament wara dan f’intervalli ta’ mhux iżjed minn tnax-il siegħa kull wieħed. Għandu jinżamm record dwar dan kollu u ta’ dak li jirriżulta minn kull reviżjoni. 68. Records dwar id-detenzjoni ta’ persuna. L-uffiċjal tal-kustodja għandu jżomm reġistru li fih iniżżel dawk id-dettalji personali li jservu għall-identifikazzjoni ta’ kull persuna miżmuma fl-għassa tal-pulizija fejn ikun hemm stazzjonat l-uffiċjal kif ukoll kull informazzjoni oħra rilevanti dwar dik id-detenzjoni ta’ persuna, inkluż: (a) isem l-uffiċjal li jkun għamel l-arrest; (b) id-data u l-ħin tal-arrest; (ċ) id-data u l-ħin meta l-persuna miżmuma tkun inġiebet l-għassa; (d) il-ħin tal-interrogazzjoni u kemm damet; (e) il-ħin u r-riżultat ta’ kull reviżjoni ta’ detenzjoni; (f) il-ħin u x-xorta ta’ kull ħtieġa ta’ parir jew trattament mediku u l-azzjoni li tittieħed għal dak l-għan; (g) id-data u l-ħin ta’ kull trasferiment tal-persuna miżmuma lejn xi għassa oħra flimkien ma’ fejn tkun tinsab dik l-għassa; (h) id-data u l-ħin meta l-persuna miżmuma tkun inħelset u taħt liema awtorità tkun inħelset; (i) kull allegazzjoni li l-persuna miżmuma tkun qed tiġi jew tkun ġiet ittrattata ħażin matul il-perjodu li tkun qed tinżamm mill-Pulizija. 69. Perkwiżizzjoni ta’ persuni miżmuma. (1) L-uffiċjal tal-kustodja għandu jżomm record għandu jifforma parti mir-record L-uffiċjal tal-kustodja għandu jżomm record bil-miktub ta’ kull ħaġa li tkun fil-pussess tal-persuna a rrestata u li tkun se tinżamm fl-għassa tal-pulizija u ta’ kull ħaġa li tinqabad u tinżamm skont xi dispożizzjoni tal-lirecord tal-kustodja tal-persuna miżmuma. (2) L-uffiċjal tal-kustodja jista’ jaqbad kull ħaġa, inkluż ilbies jew affarijiet personali, li jkunu fuq il-persuna arrestata jekk ikollu tassew għaliex jissuspetta li dik il-ħaġa tista’ tkun provadwar xireat jew jekk jidhirlu li tista’ tintuża minn dik il-persuna biex – (a) tikkaġuna danni fiżiċi lilha nnifisha jew lil ħadd ieħor; jew (b) tagħmel ħsara lill-proprjetà; jew (ċ) tfixkel il-provi; jew (d) tagħmilha iktar faċ li għaliha li taħrab. (3) Id-dispożizzjonijiet tal-artikoli 355P sa 355 U, it-tnejn inklużi, tal-Kodiċi Kriminali għandhom ikunu japplikaw fil-każ ta’ xi qbid li jsir taħt dan l-artikolu. TAQSIMA IV SETGĦAT FUQ IL-PROPRJETÀ PRIVATA 70. Limiti. Uffiċjal tal-pulizija jista’ jintervjeni fit-tgawdija ta’ proprjetà privata biss fil-limitu li tagħtihil-li [i. 71. Limiti ta’ setgħat. Salvid-dispożizzjonijiet speċjali ta’ kull liġi oħra li tkun tippermetti li jsirindħil mill-Pulizija fit-tgawdija tal-proprjetà privata, il-Pulizija għandu jkollha dawn is-setgħat li ġejjin biex jintervjenu f’dawn iċ-ċirkostanzi li ġejjin: (a) is-setgħa li tneħħi u li żżomm xi ħaġa li tista’ tkun qed tikser il-liġi, u- (i) li ma tkunx tneħħiet mis-sid fiż-żmien mogħti lil u f’intimazzjoni bil-miktub li tiġi lilu notifikata u li tkun tordnalu jneħħ i l-ħaġa; jew (ii) is-sid tal-ħaġa ma jkunx jista’ jinstab; jew (iii) li tkun tenħtieġ li tiġi mneħħija b’urġenza; (b) Kap. 549. Kap. 552. Kap. 549. Kap. 552. il-Pulizija għandha wkoll tinterferixxi u għandha għal dan il-għanteżerċita dawk is-setgħat kifin huma mogħtija lilha bil-liġi, meta mitluba mill-Awtorità għall-Ambjent skont id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar il-Protezzjoni tal-Ambjent jew mill-Awtorità dwar l-Ippjanar skont id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar l-Ippjanar tal-Iżvilupp [żaħ. 72. Regolamenti. Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti li jkunu jistipulaw kondizzjonijiet b’żjieda ma’ dawk speċifikati fl-artikolu 71 għall-eżerċizzju tas-setgħatimsemmija f’dak l-artikolu u jista’ wkoll jispeċifika l-pattijiet li taħthom kull ħaġa li titneħħa fl-eżerċizzju ta’ dawk is-setgħat għandha tkun rilaxxata lill-persuna li jkollha jedd għall-kunsinna tagħha inkluż il-ħlas ta’ kull dejn u spejjeż li jsiru għat-tneħħija ta’ dik il-ħa[a. 73. Eżenzjonijiet. (1) Il-Korp ma jinżammx responsabbli għal danni jew telf ta’ proprjetà meta jkun jirriżulta li dwar dik il-proprjetà l-Pulizija tkun aġixxiet fl-eżekuzzjoni leġittima ta’ xi liġi u li dik l-azzjoni kienet raġonevolment ġustifikata fiċ-ċirkostanzi. (2) Bl-istess mod, il-Korp ma jinżammx responsabbli għal danni kaġunati minnu sa biex jippreserva l-ħajja jew biex jipprevjeni dannu aktar gravi għall-proprjetà. 74. Kull min tkun inqabdet mill-pussess tiegħu xi proprjetà mill-Pulizija waqt li tkun għaddejja b’investigazzjoni jew għax xort’oħra jkollu xi interess f’dik il-proprjetà, jista’ b’rikors jitlob lil Maġistrat biex jirrilaxxa favur tiegħu l-proprjetà li tkun hekk maqbuda. Il-Maġistrat għandu jiddeċiedi dik it-talba wara li jkun sema’ r-risposta tal-Pulizija. TAQSIMA V L-UŻU TAL-FORZA 75. Proporzjonalità. L-uffiċjali tal-pulizija jistgħu jużaw dik il-forza moderata u proporzjonata li tista’ tkun meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-osservanza tal-liġijiet. 76. L-aħħar rimedju. L-użu tal-forza huwa l-aħħar rimedju u għandu biss jintuża għaldaqstant żmien daqs kemm ikun tassew meħtieġ meta jkun evidentili kull rimedju ieħor ma jkunx iservi. 77. Il-waqt rilevanti. Jekk tqum il-kwistjoni f’xi Qorti jew tribunal dwar kemm l-użu tal-forza jkun wieħed raġonevoli, iċ-ċirkostanzi prevalenti fil-waqt meta tkun intużatil-forza għandhom ikunu l-kriterju biex tiġi eżaminata dik ir-raġonevolezza. 78. Armi. (1) F’ċirkostanzi eċċezzjonali l-Korp jista’, fl-eżekuzzjoni ta’ dmirijiet u, juża armi tan-nar u armi jew materjal offensiv ieħor. (2) Meta jkunu qed jiġu stmati l-eżistenza jew xort’oħra taċ-ċirkostanzi eċċezzjonali msemmija fis-subartikolu (1), għandhom jitqiesu l-kondizzjonijiet li jkunu jipprevalixxu fil-waqt meta l-użu ta’ armi tan-nar, jew ta’ armi jew materjal ieħor isiru inevitabbli sabiex tiġi ppreservata l-ħajja ta’ uffiċjal tal-pulizija jew tal-oħrajn, jew biex jitbiegħed xi periklu imminenti ta’ vjolenza mifruxa. 79. Responsabbiltà. Salv kull responsabbiltà kriminali jew ċivili taħt xi liġi oħra, jitqies bħala reat kontra d-dixxiplinali uffiċjal tal-pulizija juża l-forza għal raġunijiet li ma jkunux dawk permessi bil-liġi u biċ-ċirkostanzi tal-każ. 80. Regolamenti. Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti dwar l-użu tal-forza u tal-armi tan-nar mill-Pulizija. 81. Riżerva ġenerali. Id-dispożizzjonijiet ta’ din fit-Taqsima għandhom ikunu b’żjieda ma’ kull poter ieħor mogħti b’xi liġi oħra. TAQSIMA VI REGOLAMENTI, ORDNIJIET U FORMOLI 82. Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti. (1) Il-Ministru responsabbli għall-Pulizija jista’ jagħmel regolamenti għall-aħjar twettiq tad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att u għar-regolamentazzjoni ġenerali tal-Korp, u mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità ta’ dak hawn qabel imsemmi, b’mod partikolari dwar kull ħaġa l il-Kummissarju huwa awtorizzat li jirregola permezz ta’ ordnijiet permanenti, u meta jsiru dawk ir-regolamenti, dawn għandhom jipprevalixxu fuq kull ordni permanenti li l-Kummissarju jagħmel jew ikun ser jagħmel. (2) Id-dispożizzjonijiet li hemm fl-Iskedi jistgħu jiġu mibdula jew revokati b’regolamenti magħmulin mill-Ministru responsabbli għall-Pulizija taħt dan l-artikolu. 83. Il-Kummissarju jista’ jagħmel ordnijiet permanenti. (1) Il-Kummissarju jista’, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att u ta’ regolamenti magħmulin mill-Ministru responsabbli għall-Pulizija, minn żmien għal żmien jagħmel ordnijiet permanenti għar-regolamentazzjoni ġenerali ta’ uffiċjali tal-pulizija dwar il-vakanzi tagħhom, kondizzjonijiet ta’ servizz, trasferimenti (inklużi spejjeż li jkollhom x’jaqsmu ma’ dan), taħriġ, armi u kutramenti, ilbiesu tagħmir, postijiet ta’ residenza, klassifikarudmirijiet, kif ukoll id-distribuzzjoni u l-ispezzjoni tagħhom, u dawk l-ordnijiet li huwa jqis li jkunu spedjenti biex jipprevjeni n-negliġenza u biex iġib ’il quddiem l-effiċjenza u d-dixxiplina min-naħa tal-uffiċjali tal-pulizija fit-twettiq ta’ dmirijiethom. (2) Il-Kummissarju jista’ wkoll jagħmel ordnijiet permanenti għar-regolamentazzjoni ġenerali ta’ uffiċjali sekondati kif imfisser taħt l-artikolu 93. 84. Formoli. Il-Kummissarju għandu wkoll jipprovdi dwar kull formola jew proċedura li tista’ tenħtieġ minn jew taħt dan l-Att. TAQSIMA VII MIXXELLANJI 85. Lealtà lejn il-Qorti. (1) Uffiċjal prosekutur huwa uffiċjal tal-Qorti u bħala tali hu ma rbut li jġib ruħu spassjonatament u b’deċenza, u għandu juri kull rispett dovut lejn il-Qorti. (2) Uffiċjal prosekutur ma jistax jissottometti lill-Qorti, ukoll jekk mhux bil-ġurament, xi fatt li jkun jaf li ma jkunx veru. 86. Prosekuzzjoni-jiet manifestament bla bażi. Ikun reat kontra d-dixxiplinali uffiċjal tal-pulizija jakkuża lil xi ħadd quddiem il-qrati b’reat li jkun manifestament bla bażi. Id-dispożizzjonijiet tat-Titolu IV tat-Taqsima II ta’ dan l-Att għandhom japplikaw f’kull każ bħal dak. 87. (1) Ebda uffiċjal tal-pulizija m’għandu jagħti dettalji lill-istampa jew lill-mezzi tax-xandir dwar l-identità ta’ xi ħadd li jkun arrestat fuq suspett raġonevoli li jkun għamel xireat. (2) Il-Pulizija m’għandhomx joħorġu lill-istampa, sew direttament sew indirettament, xi informazzjoni dwar l-identità tal-persuna li tkun ser tiġi akkużata quddiem il-qrati jew b’xi investigazzjoni li tkun tirrigwarda lil xi ħadd suspettat. 88. Tagħrif fl-interess tas-sigurezza u tas-sigurtà pubblika. Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-artikolu 87, il-Pulizija tista’, f’kull interess tas-sigurezza u s-sigurtà pubblika, toħroġ ordnijiet dwar kull persuna li tkun qed tiġġerra barra fejn jindika biżżejjed dettalji għall-identifikazzjoni ta’ dik il-persuna u dwar il-mod ta’ komportament tagħha jew kif diniġġib ruħha. 89. Reati kontra d-dixxiplina. (1) Kull ksur tal-artikolu 87 għandu jitqies bħala reat kontra d-dixxiplina. (2) L-użu ta’ data għal xi fini li ma jkunx permess mil-liġi għandu, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet ta’ kull liġi oħra, jikkostitwixxi reat kontra d-dixxiplina. 90. Koordinazzjoni mal-kunsilli lokali. (1) L-uffiċjal tal-pulizija li jkun jieħu ħsieb ta’ xi diviżjoni għandu jżomm laqgħat regolari f’intervalli adatti ma’ rappreżentanti tal-kunsill lokali ta’ kull lokalità fid-diviżjoni tiegħu biex jiddiskuti kull ħaġa li taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Pulizija. (2) Għandhom jinżammu l-minuti ta’ dawk il-laqgħat u għandu jkun sorveljat il-progress li jsir bejn laqgħa u oħra mis-Supretendent li jieħu ħsieb id-distrett u mill-Assistent Kummissarju li jieħu ħsieb ir-reġjun. 91. Inkjesti li jsiru mill-Kummissarju. (1) Il-Kummissarju jista’ jagħmel inkjesta dwar kull kwistjoni li tolqot l-amministrazzjoni tal-Korp li huwa jkun jikkonsidra li tkun gravi biżżejjed li tkun tenħtieġ investigazzjoni bħal dik. (2) Fl-għemil ta’ xi inkjesta bħal dik, il-Kummissarju għandu jkollu l-istess poteri bħal dawk imsemmija fl-artikolu 25(2) u d-dispożizzjonijiet tal-artikolu 25) għandhom ukoll japplikaw għall-proċedimenti tal-inkjesta taħt dan l-artikolu. (3) Inkjesta tkun mingħajr preġudizzju għal kull azzjoni li l-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija mwaqqaf taħt dan l-Att jista’ jieħu, u l-Bord Indipendenti għall-Ilmenti dwar il-Pulizija jista’ jerġa’ jittratta u jkompli bl-inkjesta jekk din tkun taqa’ fil-kompetenza tiegħu. 92. Kooperazzjoni internazzjonali. Il-Pulizija tista’, direttament jew permezz ta’ organizzazzjonijiet tal-pulizija reġjonali jew internazzjonali, tikkopera ma’ kull aġenzija statali li jkollha poteri u dmirijiet simili f’xi pajjiż ieħor. 93. Rondi u operazzjonijiet oħra konġunti ma’ uffiċjali minn Stati Membri tal-Unjoni Ewropea. (1) Il-Kummissarju jista’ jawtorizza l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru tal-Unjoni Ewropea (minn hawn iżjed ’il quddiem imsejjaħ "Stat Membru li jissekonda") biex isiru f’Malta, flimkien ma’ jew taħt il-kontroll jew direzzjoni tal-Pulizija, rondi u operazzjonijiet oħra minn uffiċjali jew uffiċjali oħra (minn hawn iżjed ’il quddiem imsejħa "uffiċjali sekondati") ta’ dak l-Istat. (2) Il-Kummissarju jista’ wkoll jagħti dik l-awtorizzazzjoni wara talba ta’ awtorità kompetenti barranija ta’ Stat Membru. 94. Il-Ministru jista’, wara konsultazzjoni mal-Kummissarju u bil-kunsens tal-Istat Membru li jissekonda: (a) jikkonferixxi xi waħda jew iżjed mill-funzjonijiet, setgħat jew dmirijiet kif in huma bil-liġi vestiti f’membru tal-Pulizija, lil uffiċjal sekondat li jkun qed jieħu sehem f’operazzjonijiet konġunti jew rondi konġunti mal-Pulizija, jew (b) jawtorizza uffiċjal sekondat li jkun qed jieħu sehem f’operazzjonijiet konġunti jew rondi konġunti mal-Pulizija, biex jeżerċita is-setgħat eżekuttivi tiegħu skont il-liġi tal-Istat Membru li jissekonda: Iżda dawk l-uffiċjali sekondati jistgħu jeżerċitaw biss dik il-funzjoni, setgħa jew dmir mogħtija jew awtorizzata lilhom taħt dan l-artikolu taħt il-gwida u fil-preżenza tal-Pulizija. 95. Lbies tal-uniformi nazzjonali u ġarr ta’ armi tan-nar minn uffiċjali sekondati. (1) Il-Kummissarju jista’ jawtorizza uffiċjali sekondati biex jilbsu l-uniformi nazzjonali tagħhom. (2) Uffiċjali sekondati m’għandhomx ikunu fil-pussess ta’ jew jużaw armi tan-nar jew armi jew materjal offensiv ieħor sakemm mhux awtorizzati li jagħmlu dan mill-Kummissarju. Id-dispożizzjonijiet tat-Taqsima V ta’ dan l-Att għandhom japplikaw mutatis mutandis għal uffiċjal sekondat. 96. Kull uffiċjal sekondat li jkun qed jieħu sehem f’xi waħda mill-operazzjonijiet li għalihom hemm riferenza fl-artikolu 93, għandu, għal għan ta’ kull responsabbiltà kriminali li tapplika taħt il-K[żaħodiċi Kriminali jew taħt kull liġi oħra ta’ dak l-uffiċjal, jew ta’ ħadd ieħor għal għemil kontra dak l-uffiċjal, jitqies li jkun uffiċjal pubbliku. 97. Tifsira ta’ uffiċjali sekondati. Għall-finijiet tal-artikoli 93 sa 96, it-tnejn inklużi, "uffiċjali sekondati" għandha tinftiehem bħala li tinkludi uffiċjali ta’ korpimwaqqfa skont it-Trattat. 98. Annimali li jintużaw mill-Korp. (1) Il-Korp jista’ jagħmel użu mill-annimali fit-twettiq ta’ ċerti ħidmiet u waqt funzjonijiet ċerimonjali. (2) Il-Kummissarju għandu jiżgura li dawn l-annimali jiġu ttrattati bl-aħjar mod possibbli u b’mod kompatibbli man-natura ta’ dawk l-annimali, u li dawn ma jiġux soġġettati għal xi trattament krudil. (3) Kemm-il darba ma jingħatax parir xort’oħra minn kirurgu veterinarju, annimal li ma jkunx iktar ta’ użu għall-Korp, għal liema raġuni tkun, għandu preferibbilment jiġi mogħti lil xi persuna jew korp li jkun jista’ jkompli jittratta l-annimal b’mod xieraq meta jirtira. Il-Korp m’għandu jneħħ i l-ħajja ta’ ebda annimal sempliċement għaliex minnufih ma tkun instabet ebda persuna adatta biex tieħu ħsieb dak l-annimal. 99. Dispożizzjoni-jiet ġenerali. (1) Meta taħt dan l-Att ikun imiss li x iħaġa tiġi deċiża minn Maġistrat, tali deċiżjoni għandha tingħata f’digriet li jkun isemmir-raġunijiet ta’ fatt u ta’ dritt li jimmotivawha. (2) Meta taħt dan l-Att l-uffiċjal investigatur ikun meħtieġ li jippreżenta rikors, huwa għandu jniżżel bħala premessi għal dik it-talba dawk il-merti li huwa ġenwinament iħoss li jkunu veri u raġonevoli, u l-Maġistrat jista’ f’kull każ jeħtieġ li l-applikazzjoni tiġi kkonfermata bil-ġurament. F’każijiet urġenti, hekk kif il-Maġistrat jista’ jaċċerta, it-talba tista’ ssir bil-mezzi elettroniċi jew bit-telefon; iżda f’każ tat-telefon, dik it-talba għandha kemm jista’ jkun malajr titniżżel bil-miktub u tiġi ppreżentata lill-Maġistrat. (3) F’każijiet urġenti, l-awtorizzazzjoni tal-Maġistrat tista’ wkoll titwassal permezz ta’ mezzi elettroniċi. (4) Awtorizzazzjoni mogħtija minn Maġistrat għandha tiskadi wara xahar, iżda tista’ tiġi mġedda għal xi raġuni valida għal perjodi oħra ta’ xahar kull darba. 100. Kull min fil-waqt tal-bidu fis-seħħ tal-Ordinanza dwar il-Pulizija ta’ Malta kien qed iservi bħala uffiċjal tal-Pulizija għandu jitqies bħala li jkun ġie maħtur taħt dik l-Ordinanza kif din kienet fis-seħħ qabel id-dħul fis-seħħ tal-Att tal-2002 li jemenda l-Ordinanza dwar il-Pulizija ta’ Malta, u għandu jiġi kkunsidrat bħala li jkunħal-ġurament tal-kariga kifimissu kifinhu meħtieġ b’dik il-li [i. TAQSIMA VII I PENSJONIJIET 101. (1) Il-Ministru responsabbli għall-Pulizija, bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-finanzi, jista’ jagħmel, ibiddel u jħassar regolamenti dwar l-għoti ta’ pensjonijiet lil persuni li kienu fis-servizz tal-Korp tal-Pulizija jew lir-rappreżentanti legali jew dipendenti tagħhom: Iżda sakemm ma jiġux imbiddla jew imħassra bis-saħħa ta’ dawn ir-regolamenti, iseħħ u r-regolamenti li hawn fir-Raba’ Skeda. (2) Ir-regolamenti kollha li jsiru bis-saħħa ta’ dan l-artikolu jista’ jkollhom effett retrospettiv sabiex jikkonferixxu benefiċċju lil, jew ineħħu xi diżabilità li persuna jew klassi ta’ persuni jista’ jkollhom. (3) Ebda regolament magħmul taħt dan l-artikolu ma għandu jkollu effett kemm-il darba ma jkunx irċieva minn qabel l-approvazzjoni tal-Kamra tad-Deputati mgħarrfa b’riżoluzzjoni. (4) Kull pensjoni mogħtija taħt dan l-Att għandha tingħadd skont id-dispożizzjonijiet fis-seħħ f’dak il-jum li fih l-uffiċjal jirtira. 102. Il-pensjonijiet jitħallsu mid-dħul ta’ Malta. Dawk is-somom kollha illi minn żmien għal żmien jiġu assenjati bħala pensjoni taħt dan l-Att għandhom jitqiegħdu għad-debitu tal-Fond Konsolidatu għandhom jitħallsu minnu. 103. Ċirkostanzi li fihom il-pensjoni tista’ tingħata. (1) Ebda pensjoni ma tingħata lil ebda uffiċjal tal-Pulizija ħlief meta jirtira mill-Korp f’wieħed mill-każijiet li ġejjin: (a) meta jew wara li jagħlaq l-età ta’ ħamsa u ħamsin sena, jew jekk ikun għalaqħamsa u għoxrin sena servizz fil-Korp; (b) meta titneħħa l-kariga tiegħu; (ċ) meta jiġi rtirat bilfors sa biex jagħti lok lissir aħjar l-organizzazzjoni tal-Korp, biex b’hekk ikun hemm effiċjenza u ekonomija akbar; (d) fil-każ ta’ tmiem ta’ impjieg fl-interess pubbliku kif maħsub f’dan l-Att; (e) fuq prova medika għas-sodisfazzjon tal-Ministru li dak l-uffiċjal tal-pulizija mhux kapaċi minħabba f’mard tal-moħħ jew tal-ġisem li jesegwixxi d-dmirijiet tal-kariga tiegħu u li din il-marda aktarx hija permanenti: Iżda jekk uffiċjal tal-pulizija, mhux minħabba f’xi nuqqas tiegħu, jiġi mweġġa’ b’mod serju waqt li jkun qed jiżvolġi l-obbligi tiegħu u minħabba fit-tali korriment ma jkunx possib li għalih li jaqdid-dmirijiet tax-xogħol tiegħu, u jkun ġie ċċertifikat kif meħtieġ mill-Bord dwar il-Korrimenti magħmul minn professjoni sti mediċi u professjonisti oħrajn maħtura mill-Ministru responsabbli għall-Pulizija, it-tali uffiċjal jista’ jiġi intitolat għall-ħlas tal-pensjoni daqs li kieku għamel il-ħamsa u għoxrin sena servizz: Iżda wkoll, jekk uffiċjal tal-pulizija, mhux minħabba f’xi nuqqas tiegħu, imut b’konsgwenza diretta li jkun żvolġa d-dmirijiet tax-xogħol tiegħu, id-dipendenti tiegħu, sakemm ma jkunux preklużi mil-liġi, ikunu intitolati għall-ħlas tal-pensjoni, kif jidher hawn taħt. (2) Għall-fini tas-sub regolament (1)(e), il-ħlas tal-pensjoni għandu jiġi mogħtilil: (a) Kap. 530. Kap. 530. il-konjuġi jew sieħeb superstiti tal-mejjet sakemm dan il-konjuġi jerġa’ jiżżewweġ jew is-sieħeb jidħol f’unjoni oħra ta’ status ekwivalenti skont l-Att dwar l-[żaħ Unjoni Ċivili, jew jilħaq l-età pensjonabbli; jew (b) fin-nuqqas ta’ konjuġi jew sieħeb eliġibbli, it-tifel jew it-tfal tal-mejjet sakemm dak it-tifel jew tfal jilħaq l-età ta’ tmintax-il sena jew sakemm dak it-tifel jew tfal jilħaq l-età ta’ tlieta u għoxrin sena jekk jattendi istituzzjoni edukattiva full-time; jew (ċ) fin-nuqqas ta’ tfal, ġenitur jew qarib immedjat tal-familja li kien ikun jiddependi minnu għall-manteniment, għal perjodu ta’ ħames snin mill-mewt tal-uffiċjal tal-Pulizija sakemm dan ikun fistat ta’ dipendenza. (3) Kap. 569. Kap. 569. Għall-finijiet tas-subartikolu (2)(b), il-ħlas tal-pensjoni mogħti lit-tifel jew lit-tfal għandu jinqasam b’mod ugwali u, fil-każ ta’ minuri, fdat lill-gwardjan legali tagħhom kif stabbilit fl-Att dwar il-Protezzjoni tat-Tfal (Ħarsien Alternattiv). 104. Irtirar minħabba f’interess pubbliku. Meta servizz ta’ uffiċjal tal-pulizija jiġi mitmum minħabba f’dak li hemm imsemmi fl-artikolu 16(ċ) u pensjoni ma tkunx tista’ tingħata xort’ oħra skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, dak l-uffiċjal tal-pulizija jista’ jingħata pensjoni li ma tkunx iżjed minn dak l-ammont li għalih kien ikun eliġibblikieku rtira mill-Korp fiċ-ċirkostanzi msemmijin fl-artikolu 103(1)(eMeta servizz ta’ uffiċjal tal-pulizija jiġi mitmum minħabba f’dak li hemm imsemmi fl-artikolu 16(ċ). 105. Massimu ta’ pensjoni li jista’ jingħata. (1) Il-pensjoni mogħtija lil uffiċjal tal-pulizija taħt dan l-Att ma tistax tkun iżjed minn żewġ terzi tal-ogħla ħlas pensjonabbli li f’kull żmien li jkun kien idaħħal matul is-servizz tiegħu fil-Korp. (2) Għall-finijiet tas-subartikolu (1), ma jitteħidtxqies ta’ pensjoni addizzjonali mogħtija lil uffiċjal minħabba fil-fatt li tkun ġratlu ħsara fil-persuna; iżda, meta tingħata lil uffiċjal tal-Pulizija din il-pensjoni addizzjonali, l-ammont li huwa jista’ jieħu ta’ din il-pensjoni addizzjonali ma jistax jaqbeż is-sest tal-ogħla ħlas pensjonabbli tiegħu f’kull żmien li jkun matul is-servizz tiegħu fil-Korp b’aktar milli bis-somma li biha l-pensjoni jew pensjonijiet tiegħu, apparti minn dik il-pensjoni addizzjonali, ikun anqas minn żewġ terzi ta’ dak l-ogħla ħlas pensjonabbli. (3) Għall-finijiet ta’ din fit-Taqsima u tar-regolamenti magħmulin bis-saħħa tagħha: " xahar " tfisser xahar skont il-kalendarju; "ħlas pensjonabbli " jidħlu fiha- (a) is-salarju, (b) l-allowance għal xi servizz, l-allowance għall-kera, il-valur tal-kerafrank kif stmat fis-sena, il-valur tar-razzjon, ir-rimunerazzjoni ex tral-allowance personali, iżda ma jidħlux fiha l-allowance għal xi servizz, l-allowance għat-trattament, l-allowance, u kull dritt imħallas mit-Teżor bħala salarju jew kull xorta ta’ ħlasijiet oħra; "allowance personali " tfisser żjieda speċjali mogħtija personalment lid-detentur tal-kariga għal dak iż-żmien, iżda ma tinkludix dik iż-żjieda jekk tkun mogħtija bħala suġġetta għall-kondizzjoni li ma tkunx pensjonabbli; " uffiċjal tal-pulizija " tfisser uffiċjal tal-pulizija maħtur fil-Korpfi jew wara l-15 ta’ Jannar, 1979; "sena " tfisser sena skont il-kalendarju. 106. Il-pensjonijiet ma jistgħux jiġu ċeduti. Kap. 12. Ebda pensjoni mogħtija taħt dan l-Att ma tista’ tiġi ċeduta jew ittrasferita jew maqbuda, issekwestrata jew tkun suġġetta għal atti ġudizzjarji minħabba jew dwar dejn jew jedd ieħor, ħlief sa fejn jgħoddu d-dispożizzjonijiet tal-artikolu 381(3) tal-Kodiċi ta’ [żaħ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili [żaħ. 107. Pensjoni tkun imnaqqsa f’ċerti ċirkostamzi. (1) Uffiċjal tal-pulizija li jirtira għal raġunijiet elenkati fl-artikolu 103(1)(e) li tkun ingħatatlu pensjoni taħt dan l-Att u li jkun qed jirċievi - (a) xi rimunerazzjoni dwar xiimpieg, jew xi servizzi mogħtija, jew xi kariga miżmuma; jew (b) xi dħul li jkun ġej mill-eżerċizzju ta’ kummerċ, negozju, professjoni jew vokazzjoni; jew (ċ) xi dħul li jkun ġej minn xi pensjoni, allowance jew ħlas ieħor dwar xiimpieg, servizz jew kariga kif intqal qabel, ikollu, sakemm jilħaq l-età ta’ ħamsa u ħamsin sena, jew sal-ħamsa u għoxrin anniversarju tal-ewwel ħatra tiegħu fil-Korp, skont liema jiġi l-ewwel, il-pensjoni tiegħu mnaqqsa bl-ammont li bih id-dħul totali stabbilit skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-artikolu jkun iżjed mis-salarju li f’dak iż-żmien jitħallas dwar il-kariga miżmuma minn dak l-uffiċjal meta rtira, billi jitqiesu biss, jekk dak is-salarju jkun b’żidiet inkrimentali, dawk iż-żidiet korrispondenti li jkunu ttieħdu qabel dak l-irtir, jew, jekk dak il-post ikun ġie abolit, dwar post analogu: Iżda l-pensjoni fis-sena ma għandha f’ebda każ titnaqqas għal anqas mis-somma ta’ mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (€ 116.47) u jekk il-pensjoni jew allowance oħra fis-sena ma tkunx iżjed mill-iżgħar somma li għandha titħallas kif ingħad qa bel ebda tnaqqis ma għandu jsir minnha. (2) Għall-finijiet tas-subartikolu (1), id-dħul totali għandu jiġi stabbilit billi jingħaddu flimkien - (a) il-pensjoni li kienet tiġi riċevuta taħt dan l-Att, kieku ma kienx għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, u (b) kull rimunerazzjoni jew dħul kif imsemmi fis-subartikolu (1)(a), (b) jew (ċ kull rimunerazzjoni jew dħul kif imsemmi fis-subartikolu (1)(a), (b), jew dawk ir-rimunerazzjoni u dħul flimkien, u (ċ) billi jitnaqqsu minnhom is-somma ta’ mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (€ 116.47) fis-sena. (3) Kull tnaqqis fil-pensjoni taħt is-subartikolu (1) għandu jiġi kalkolat fuq il-bażi tal-pensjoni, ir-rimunerazzjoni jew income ieħor, u s-salarju, li għandhom jiġu riċevuti matul perijodu ta’ tnax-il xahar li jispiċċa fil-31 ta’ Diċembru, iżda bla ħsara għal kull aġġustament li jista’ jkun jew li jista’ jsir meħtieġ għal xi raġuni tkun li tkun, u sa fejn ikun prattikabbli, għandu jsir mill-ħlasijiet ta’ kull xahar jew ħlasijiet oħra perjodiċi tal-pensjoni. (4) Kull uffiċjal li għalih japplika s-subartikolu (1) għandu mingħajr dewmien jgħarraf lid-Direttur Ġenerali (Sigurtà Soċjali) u jżommu mgħarraf f’kull żmien, biċ-ċirkostanzi kollha li jagħmlu l-imsemmisu bartikolu (1) applikabbli għalih u l-limiti sa fejn huma hekk applikabbli, u b’kull tibdil fiċ-ċirkostanzi jew fl-imsemmija limiti, u għandu jagħti lid-Direttur Ġenerali (Sigurtà Soċjali) meta jkun mitlub it-tagħrif kollu rilevanti; u jekk dak l-uffiċjal jonqos li jħares xi waħda mid-dispożizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu, kull pensjoni li għaliha huwa jista’ jkollu dritt jieqaf minnufih: Iżda jekk tingħata raġuni tajba, il-pensjoni jew l-allowance l-oħra tista’ terġa’ tingħata b’effett retroattiv jew mingħajr u, mill-Prim Ministru. 108. Revoka u riżerva. Ara qiegħ il-paġna hawn taħt.