98 ORDINANZA DWAR IL-GĦOLI TA’ PREZZIJIET BLA RAĠUNI Biex timpedixxi l-għoli ta' prezzijiet bla raġuni ta' xi ħwejjeġ essenzjali. L-ORDINANZAIV tal-1939, kif emendata bl-Ordinanza XXV ta' l-1962; bl-Avviżi Legali: 4 tal-1963, 46 ta 1-1965; bl-Atti: LVIII ta' l-1974, XI tal-1977, u XIII tal-1983; u bl-Avviż Legali 408 tal-2007. L-ORDINANZAIV tal-1939, kif emendata bl-Ordinanza XXV ta' l-1962; bl-Avviżi Legali: 4 tal-1963, 46 ta 1-1965; bl-Atti: LVIII ta' l-1974, XI tal-1977, u XIII tal-1983; u bl-Avviż Legali 408 tal-2007. 1. Titolu fil-qosor. It-titolu fil-qosor ta’ din l-Ordinanza huwa l-Ordinanza dwar il-Għoli ta’ Prezzijiet bla Raġuni. 2. Tifsir. Emendat: A.L.4 ta 1-1963. F’din l-Ordinanza-fil-kelma "ħanut" jidħol kull post fejn ikunu maħżuna jew jiġu offerti għal bejgħ ħwejjeġ essenzjali; fil-kelmiet "ħwejjeġ essenzjali" jidħlu oġġetti ta’ ikel għal bniedem, għalf għal annimali, annimali tal-qtil għall-ikel, oġġetti wżati fil-preparazzjoni ta’ ikel għall-konsum u kull ħaġ’oħra li l-Ministru responsabbli għall-iżvilupp industrjali jiddikjara li hija essenzjali għall-ħajja tal-popolazzjoni. 3. Setgħa tal-Ministru li jagħmel regolamenti. Emendat: XXV.1962.4; A.L.4 tal-1963; XI.1977.2. Il-Ministru responsabbli għall-kummerċ, meta jidhirlu li hu meħtieġ għall-ġid tal-popolazzjoni ta’ Malta, jista’ jagħmel regolamenti dwar dan li ġej: (a) biex jiffissa l-ogħla prezz bl-ingrossa u bl-imnut ta’ ħwejjeġ essenzjali u jillimita l-qligħ fuq il-bejgħ tagħhom; (b) biex jordna li ebda ħaġa essenzjali m’għandħatinbiegħ bi prezz ogħla minn dak li hija kienet tinbiegħ f’data msemmija fir-regolamenti, jew bi prezz li jkun ogħla mill-prezz li hija kienet tinbiegħ fid-data hawn fuq imsemmija, b’iżjed mill-ammonti ffissat fir-regolamenti; (ċ) biex jordna li l-prezzijiet u l-indikazzjoni tal-kwalità tal-ħwejjeġ essenzjali offerti għal bejgħ lill-pubbliku għandhom jitqiegħdu b’mod li jkunu jidhru sewwa fuq l-oġġetti kif jiġi stabbilit fir-regolamenti; (d) biex jordna li kull persuna li għan dħa l-proprjetà jew il-pussess ta’ ħwejjeġ essenzjali jew li għandha x’taqsam fl-importazzjoni, bejgħ, manifattura jew produzzjoni tagħhom, għandħa tagħmel rapport tal-ħwejjeġ essenzjali li jkollha għandha jew li jkunu ġew ikkunsinnati lilha, jew ordnati minnha, lill-persuna jew persuni awtorizzati mill-Ministru responsabbli għall-kummerċ, f’dik il-formula u f’dak iż-żmien li dik il-persuna jew persuni awtorizzati jordnaw; u (e) ġeneralment, biex jagħmel provvedimenti sabiex ma jsirux abbużi fil-bejgħ ta’ ħwejjeġ essenzjali. 4. Ħatra ta' Bord għall-Kontroll tal-Prezzijiet. Emendat: A.L.4 tal-1963; A.L.46L VIII.1974.68; XI.1977.2; A.L.46 tal-1965;. (1) Il-President ta’ Malta jista’ jaħtar Bord imsejjaħ Bord għall-Kontroll tal-Prezzijiet, li jkun jikkonsisti mill-persuni li huwa jaħtar. (2) Dan il-Bord għandu jikkonsulta lill-Ministru responsabbli għall-kummerċ fuq kull ħaġa li tidħol fis-setgħat mogħti jin lilu b’din l-Ordinanza, u jeżerċita dawk il-funzjonijiet l-oħra li jiġu mogħti jin lilu b’regolamenti taħt l-aħħar artikolu qabel dan. (3) Il-Prim Ministru jista’ jaħtar persuna waħda jew iżjed (hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejħin "spetturi") biex jeżaminaw użinu kejl, jissorveljaw il-bejgħ ta’ ħwejjeġ essenzjali, u jaraw li jiġu mħarsa r-regolamenti magħmulin taħt din l-Ordinanza. 5. Ir-regolamenti għandhom joħorġu fil-Gazzetta tal-Gvern. Ir-regolamenti kollha magħmulin taħt din l-Ordinanza għandhom jiġu maħruġa fil-Gazzetta tal-Gvern u jibdew iseħħu mid-data li jiġu hekk maħruġa: Iżda, għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza din il-pubblikazzjoni titqies li saret fil-belt jew raħal, hekk kif tiġi mwaħħla fuq it-tabella tal-avviżi tal-Istazzjon tal-Pulizija ta’ dik il-belt jew raħal, kopja tan-Notifikazzjoni tal-Gvern li jkun fiha r-regolament. 6. (1) Kull spettur jista’ jidħol f’ħanutu jaqbad minn dak il-ħanut jew minn fuq karrettun jew vettura oħra li fuqhom ikunu jinbiegħu fit-toroq ħwejjeġ essenzjali, jew mill-pussess ta’ persuna li toffri ħwejjeġ essenzjali għal bejgħ, kull użin jew kejl li huwa jkollu raġun jaħseb li mhux tajjeb, u jista’ jieħu kampjuni ta’ oġġetti ta’ ikel, u jeżamina fatturi, kotba jew korrispondenza li jirreferixxu għal ħwejjeġ essenzjali. (2) L-ispettur għandu jħallas għall-kampjuni kollha li jagħżel u li jieħu l-prezz kurrenti tas-suq u għandu jagħti irċevuta għal kull użin jew kejl maqbud minnu. 7. Reati. (1) Kull minifixkel jew jimpedixxi spettur fl-eżerċizzju tas-setgħat tiegħu taħt din l-Ordinanza, jew jirrifjuta li jagħti lil spettur, l-isem u l-indirizz tiegħu u parti kularitajiet oħra għall-finijiet ta’ identifikazzjoni, ikun ħati ta’ reat kontra din l-Ordinanza. (2) Kull min jonqos li jħares jew jikser id-disposizzjonijiet tar-regolamenti magħmulin taħt din l-Ordinanza jkun ħati ta’ reat kontra din l-Ordinanza. (3) Kull minxjentement jagħmel dikjarazzjoni falza dwar ħwejjeġ essenzjali, li jkunu għandu jew ordnati minnu, jew ikkunsinnati lil u, f’rapport meħtieġ li jsir skont ir-regolamenti magħmulin taħt din l-Ordinanza, ikun ħati ta’ reat kontra din l-Ordinanza. 8. Pieni. Emendat: A.L.408 tal-2007. Kull min ikun ħati ta’ reat kontra din l-Ordinanza jeħel, meta jinsabhekk ħati, il-priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn tliet xhur jew multa ta’ mhux anqas minn ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65) u mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47), jew il-priġunerija u l-multa flimkien: Iżda meta l-qorti jidhrilha li piena anqas tkun piena biżżejjed għar-reat, il-qorti tista’ tnaqqas il-multa fid-diskrezzjoni tagħha, imma fl-ebda każ il-multa m’għandha tkun ta’ anqas minn ħamsa u għoxrin ċenteżmu: Iżda wkoll, f’każ ta’ reċidiva f’reat kontra din l-Ordinanza, il-qorti tista’ tordna ill il-liċenza għall-bejgħ ta’ ħwejjeġ essenzjali mogħtija lill-ħati, taħt kull liġi li tkun, tiġi sospiża għal mhux iżjed minn tliet xhur; u dan l-ordni għandu jiġi maħruġ fil-Gazzetta tal-Gvern u kopja tiegħu għandha tiġi mwaħħla mal-bieb jew bibien tal-ħanut fejn ir-reat ikun saru għandha tibqa’ hekk imwaħħla għaż-żmien kollu li jdum iseħħ l-ordni.