454 ATT DWAR IL-METROLOĠIJA Sabiex iħassar u jissostitwixxi l-Ordinanza dwar l-Użin u l-Kejl. L-ATT XXV tal-2002 Att XV tal-2006427 tal-2007110 tal-2010 Att VI tal-2011 L-ATT XXV tal-2002 Att XV tal-2006427 tal-2007110 tal-2010. L-ATT XXV tal-2002 Att XV tal-2006427 tal-2007110 tal-2010 Att VI tal-2011 L-ATT XXV tal-2002, kif emendat bl-Att XV tal-2006; bl-Avviżi Legali 427 tal-2007 u 110 tal-2010; u bl- L-ATT XXV tal-2002 Att XV tal-2006427 tal-2007110 tal-2010 Att VI tal-2011 L-ATT XXV tal-2002 Att XV tal-2006427 tal-2007110 tal-2010. L-ATT XXV tal-2002 Att XV tal-2006427 tal-2007110 tal-2010 Att VI tal-2011 L-ATT XXV tal-2002, kif emendat bl-Att XV tal-2006; bl-Avviżi Legali 427 tal-2007 u 110 tal-2010; u bl- TAQSIMA I Preliminari 1. Titolu fil-qosor. Emendat: XV.2006.19. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu l-Att dwar il-Metroloġija. Tifsir. Emendat: XV.2006.20; VI.2011.163. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra- " approvazzjoni ta’ tip " tfisser l-eżami, inkluż kull ittestjar skont kull prattika internazzjonali, u approvazzjoni ta’ xi disinn jew mudell ta’ strument tal-kejl partikolari biex dan ikun juri li jkun adatt biex jintuża għal xi għan preskritt u li jkun kapaċi jikseb kull akkuratezza meħtieġa; " Awtorità " tfisser l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur kif mwaqqfa bl-Att dwar l-Awtorità għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur [żaħ; Kap. 510. Kap. 510. "boll" tfisser tagħmir li jintuża biex issir marka taħt dan l-Att fuq strument tal-kejl sabiex jiġi indikat li dan ikun konformi mal-ħtiġiet ta’ verifika; " Direttur Ġenerali " tfisser il-persuna maħtura bħala Direttur Ġenerali (Standards u Metroloġija) bl-artikolu 21 tal-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-[żaħ Konsumatur [żaħ; Kap. 510. Kap. 510. "funzjonijiet " tinkludi setgħat u dmirijiet; "għan preskritt " tirriferixxi għal xi wieħed mill-għanijiet li jinkwadraw fil-kuntest tal-artikolu 7(1); "imbullar" tinkludi kull operazzjoni li ssir bil-għan il li strument tal-kejl ikunulu applikati l-marki li jindikaw li hun konformi mal-verifika; "ippakkettjar lest" tfisser prodott li jkun tqiegħed f’kontenitur ta’ liema xorta jkun meta x-xerrej ikun preżenti u meta l-kwantità tal-prodott li jkun fih pakkett ikollu valur stabbilit bil-quddiem u ma jkunx jista’ jinbidel ħlief jekk il-pakkett jinfetaħ jew jgħaddi minn xi modifika; "Istitut" tfisser l-Istitut dwar l-iStandards u Metroloġija kif mwaqqaf bl-artikolu 21 tal-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur [żaħ; Kap. 510. Kap. 510. "kalibrar " tirriferixxi għall-operazzjonijiet kollha għall-fini li jiġi stabbilit x’valuri ikollhom l-iżbalji ta’ strument tal-kejl; "kontenitur " tfisser kontenitur li fih jiġu esposti, ppakkjati, offruti għall-bejgħ jew mibjugħa oġġetti, inklużi, b’mod partikolari, borża, kaxxa, pakkett tal-kartun, fli xkun, ħġieġ, kaxxa, bott, envelope, xibka, xkora jew kartafolja, sew jekk dik il-kartafolja tkun issorrgħalkollox ġewwa fiha l-kontenut sew jekk le; "marka" jew "immarkar " tinkludi kull iskrizzjoni, marka jew tabella li jkunu juru li hemm konformità jew xort’oħra ta’ strument tal-kejl ma’ dan l-Attu regolamenti magħmulin taħt u sew jekk dawn isiru bl-istampar, impressjoni, inċiżjoni, tinqix, immarkar bin-nar jew b’kull mod ieħor; "marka ta’ verifika " tfisser marka applikata għal xi strument tal-kejl li jkun jiċċertifika li l-verifika tal-istrument tal-kejl tkun saret b’riżultati sodisfaċenti; " Metroloġija " hu dak il-qasam tax-xjenza li għandu x’jaqsam mal-kejl, u li għandu bħala oqsma prinċipali tiegħu: l-unitajiet ta’ qisien u kull standard ta’ kejl tagħhom, qisien u strumenti tal-kejl; "metroloġija legali " tfisser dik it-taqsima tal-metroloġija li tittratta dwar unitajiet ta’ qisien, metodi ta’ qisien u dwar strumenti tal-kejl għar-rigward tal-ħtiġiet tekniċi u legali mandatorji li għandhom l-għan li jiżguraw li l-qisien ikunu preċiżi kif imiss; " Ministru " tfisser il-Ministru responsabbli għall-istandards u l-metroloġija u tinkludi, sal-limitu tal-awtorità mogħtija, kull min ikun awtorizzat mill-Ministru għal daqshekk għal kull għan ta’ dan l-Att; "oġġetti " tfisser kull ħaġa li tista’ tkun is-suġġett ta’ kummerċ jew manifattura; "preskritt " tfisser preskritt b’regolamenti magħmulin taħt dan l-Att; " proċeduri ta’ stima dwar konformità " għandha t-tifsira lilha mogħtija bl-artikolu 8; "Qorti" tfisser il-Qorti tal-Maġistrati li toqgħod bħala qorti ta’ ġudikatura kriminali; " Sistema SI" tfisser is-Sistema Internazzjonali ta’ Unitajiet, "SI", "jiġifieri, is-sistema koerenti ta’ unitajiet adottata u rakkomandata mill-Konferenza Ġenerali Nru. 11 fuq il-Piż u Qisien (Conférence Généraledes Poidset Mesures-CGPM) mwaqqfa fl-1960, u kif riveduta minn żmien għal żmien; "spettur " tfisser min ikun awtorizzat jew maħtur taħt l-artikolu 5 biex ikun spettur għall-finijiet ta’ dan l-Att; " standard ta’ kejl " tfisser strument tal-kejl intiż biex jiddefinixxi, jirrappreżenta fiżikament, jikkonserva jew jirriproduċi l-unità ta’ qisien ta’ xi kwantità, jew multiplu jew sub-multiplu ta’ dik l-unità sabiex jittrasmettiha lil strumenti oħra tal-kejl b’paragun; "strument tal-kejl " tfisser tagħmir maħsub sabiex jintuża biex jagħmel qisien, waħdu jew flimkien ma’ xi tagħmir jew kull tagħmir supplementari; "strument tal-kejl ordinarju " tfisser strument tal-kejl maħsub għal użu ordinarju imma mhux għall-verifika ta’ strumenti tal-kejl oħra; " tal-kejl" jew "li jqis" tfisser l-att jew il-proċess ta’ apprezzament, aċċertament, kalkolazzjoni, kalibrar, komputazzjoni, stima, valutazzjoni jew skandaljar ta’ tul, volum, piż jew kobor, u "kejl" u "kejlijiet " għandhom jiftehmu skont dan; " tbiegħ" tinkludi toffri, tesponi, tirreklama jew iżżomm għall-bejgħ, u tissupplixxi b’mod jew għall-għan ta’ konsum, u kliem simili jew relatati għandhom jiftiehmu skont hekk; "utent" tfisser il-persuna jew organizzazzjoni responsabbli għall-użu tal-istrument tal-kejl għall-finijiet ta’ dan l-Att; "verifikatur " tfisser min ikun awtorizzat jew maħtur taħt l-artikolu 5 biex jagħmel verifika fl-iskop u għall-finijiet ta’ dan l-Att; "verifika " tfisser l-operazzjonijiet kollha li jsiru mill-Istitut, jew minn verifikaturi f’ismu, li jkollhom l-għan li jaċċertaw u jikkonfermaw li l-istrument tal-kejl ikun għalkollox jissodisfa l-ħtiġiet ta’ dan l-Att għar-rigward ta’ verifika; "verifika perjodika " tfisser verifika ta’ strument tal-kejl, li ma tkunx verifika ta l-bidu, li ssir minn żmien għall-ieħor, f’dawk l-intervalli u skont dawk il-proċeduri li jistgħu jiġu stabbiliti mill-Istitut; "verifika ta’ unità " tfisser l-eżami ta’ strument tal-kejl, ġeneralment ta’ disinn uniku u maħsuba għal applikazzjoni speċifika, sabiex tistabbilixxi li tissodisfaħtiġiet ta’ metroloġija legali. TAQSIMA II Amministrazzjoni 3. Id-Direttur Ġenerali (Standards u Metroloġija). Emendat: VI.2011.163. Kap. 510. (1) Id-Direttur Ġenerali (Standards u Metroloġija) kif maħtur bl-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur, għandu jkollu r-responsabbiltajiet kif jistgħu jiġu mogħtija lil u b’dan l-Att, bl-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur jew b’kull liġi oħra. (2) Id-Direttur Ġenerali għandu jwettaq dawk il-funzjonijiet li jiġu lilu assenjati b’dan l-Att jew b’regolamenti li jsiru taħtu jew taħt kull liġi oħra. (3) Id-Direttur Ġenerali għandu jagħti lill-Awtorità kull tali informazzjoni li tkun tirrigwarda t-twettieq tal-funzjonijiet tiegħu hekk kif l-Awtorità tista’ minn żmien għal żmien teħtieġ. (4) Id-Direttur Ġenerali u kull min jista’ jiġi impjegat jew maħtur b’xi mod ieħor mill-Awtorità biex jeserċita funzjonijiet taħt dan l-Att m’għandu jkollu ebda interess personali fl-għemil, aġġustament jew il-bejgħ ta’ strumenti tal-kejl. 4. Il-Bord ta’ Pariri dwar il-Metroloġija. Emendat: VI.2011.163. (1) Ikun hemm Bord ta’ Pariri dwar il-Metroloġija, li jkollu bħala l-funzjonijiet tiegħu: (a) li jagħti pariri ta’ xorta xjentifika u teknika lid-Direttur Ġenerali u li jagħti għajnuna fuq affarijiet ġenerali ta’ politika u organizzazzjoni li jkollhom x’jaqsmu mal-funzjonijiet u l-attivitajiet tal-Istitut; u (b) li jagħmel proposti u rakkomandazzjonijiet għal proġetti ġodda fil-qasam tal-metroloġija legali. (2) L-għadd ta’ membri, mod ta’ proċedura dwar il-ħatra tagħhom u ż-żmien ta’ kariga tagħhom għandhom ikunu stabbiliti mill-Awtorità, iżda l-membri għandhom jinħatru minn fost persuni li jkollhom il-maestrija teknika fil-metroloġija legali. (3) Ħwejjeġ amministrattivi li jkollhom x’jaqsmu mal-Bord ta’ Pariri dwar il-Metroloġija għandhom jitmexxew mill-Kap. 5. (1) L-Awtorità tista’ taħtar lil kull min ikun uffiċjal tal-Awtorità sabiex ikun spettur għall-finijiet ta’ dan l-Att. (2) L-Istitut jista’ jaħtar lil persuna, kemm fiżika jew le, biex tkun verifikatur għall-finijiet ta’ dan l-Att. (3) (a) L-Istitut għandu jara li jsiru eżamijiet għall-fini li jaċċerta jekk persuni jkollhomx kapaċità u konoxxenza suffiċjenti biex iwettqu sew il-funzjonijiet ta’ spetturi u verifikaturi, u għall-ħruġ ta’ ċertifikati ta’ kwalifika lil kull min jgħaddi minn dawk l-eżamijiet. (b) L-Istitut għandu jistabbilixxi l-istandard ta’ kapaċità u konoxxenza, kif ukoll dawk il-ħtiġiet l-oħra, biex persuna tikkwalifika bħal a spettur jew verifikatur. (4) L-Istitut għandu jiżgura li l-persuni li jiġu hekk maħtura jibqgħu jimxumal-kondizzjonijiet stipulati skont is-subartikolu (3). (5) Kull min ikun maħtur taħt is-subartikoli) bħal a spettur jew verifikatur għandu jingħata ċertifikat tal-ħatra tiegħu mill-Istitut. Dak iċ-ċertifikat ikun validu għal dak il-perjodu u jista’ jkun jinkludi dawk il-kondizzjonijiet lid-Direttur Ġenerali jista’ jqis li jkunu adatti. (6) L-Istitut jista, jekk iqis li jkunhekk adatt, jagħmel arranġamenti ma’ xi ħadd ieħor sabiex isiru eżamijiet għall-finimsemmi fis-subartikolu (3). (7) Ebda ċertifikat ta’ kwalifika ma għandu jinħareg lil xi ħadd li jkun għadu ma għalaqx l-età ta’ tmintax-il sena. (8) Għandhom jinġabru, għar-rigward ta’ kull eżami li jsir mill-Istitut taħt dan l-artikolu, dawk id-drittijiet li l-Awtorità tista’ minn żmien għal żmien tistabbilixxi. (9) L-Awtorità tista’, bir-rakkomandazzjoni tal-Kap, u skont dawk il-kondizzjonijiet li jistgħu jiġu preskritti, f’kull żmien, tirrevoka ħatra li ssir taħt dan l-artikolu, u f’dak il-każ, min ikollu l-ħatra tiegħuhekk revokata għandu jċedi lill-Istitut iċ-ċertifikat mogħti taħt dan l-artikolu. (10) L-Istitut għandu jissorvelja l-attivitajiet tal-verifikaturi maħtura taħt dan l-Att. 6. Setgħat tal-ispetturi. Emendat: VI.2011.163. (1) Spettur li jkun maħtur kif imiss skont dan l-Att għandu, fit-twettieq ta’ dmirijiet u, jkollu dawn is-setgħat li ġejjin: (a) li jidħol u jfittex kull stabbiliment industrijali jew fond kummerċjali jew vetturi jew bastimenti, fejn ikun hemm stallat jew miżmum xi strument tal-kejl li jkun maħsub biex jintuża għal xi għan preskritt, jew fejn ikun hemm għaliex wieħed jaħseb li jkun hemm stallat jew miżmum; (b) li jidħol f’xi fond jew f’xi post ieħor, inkluża vettura jew bastiment, fejn tkun qegħda ssir xi attività konnessa mal-manifattura, pproċessar, provvista, distribuzzjoni, importazzjoni, jew il-bejgħ bl-ingrossa jew bl-imnut ta’ oġġetti; (ċ) li jispezzjonafond bħal daku jeżamina u jittestja dawk l-istrumenti tal-kejl jew oġġetti li jinsabu hemmhekk għall-finijiet li tiġi stabbilita konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att; (d) li jagħmel marka ta’ nuqqas ta’ konformità fuq strument tal-kejl jekk, wara li jagħmel l-imsemmija spezzjoni jew l-imsemmija ittestjar, jinstab li strument tal-kejl ma jkunx konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att; (e) lijeleva mill-fond xi oġġett jew strument tal-kejl li jkollu marka ta’ nuqqas ta’ konformità biex jiġu eżaminati, ttestjati u mkejjla; (f) li jeħtieġ lis-sid, jew min ikun inkarigat jew lil xi impjegat li jkun inkarigat mil-fond jew ikun fil-fond fejn huwa jidħol li jagħtih kull għajnuna raġonevoli inkluża għajnuna personali, u jipproduċi kull ktieb, recordu dokument miktub jew elettroniku sabiex l-ispettur ikun jista’ jaqdil-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att; (g) li jispezzjona u jikkopja jew jieħu estratti mill-imsemmija kotba, records jew dokumenti oħra; (h) fil-każ ta’ vettura jew bastiment msemmija fil-paragrafu (a), li jitlob lis-sid jew l-operatur tiegħu jġib il-vettura jew il-bastiment għall-eżami f’ximkien skont ma jista’ jiġi indikat lil u mill-ispettur. (2) Spettur lijeleva strument tal-kejl jew oġġetti skont ma hemm fis-subartikolu (1)(e) għandu minnufih javża, u joħroġ riċevuta lill-persuna li jkun eleva l-istrument tal-kejl jew oġġetti mill-fond tiegħu, jew lir-rappreżentant awtorizzat ta’ dik il-persuna, fejn jindika li l-istrument tal-kejl jew oġġetti, skont il-każ, jkunu ġew elevati skont ma hemm f’dan l-Att. (3) M’għandhom isiru ebda dħul u tfittxija li ma jkunux waqt il-ħinijiet normali tan-negozju tal-istabbiliment inkwestjoni, jekk kemm-il darba id-Direttur Ġenerali ma jkollux għaliex jissuspetta lid-dewmien jista’ jikkaġuna t-telfien jew il-ħabi ta’ xi provi jew jistgħu b’xi mod ieħor jippreġudikaw ir-riżultat tat-tfittxija. (4) Spettur jista’ jaqbad u jżomm: (a) kull ħaġa, strument tal-kejl, boll jew oġġetti li jkollu għaliex jissuspetta li jkun qed jikser dan l-Att; u (b) kull dokument dwar xi strument tal-kejl jew kull dokument li jkun muri flimkien ma’ oġġetti offruti jew esposti għall-bejgħ li jkun jirreferi għall-prezz jew il-kwantità tal-oġġetti, u li l-ispettur ikollu għaliex jaħseb jistgħu jkunu meħtieġa biex jinġiebu bħala prova f’xi proċedimenti. (5) Kull min- (a) jostakola jew itellef lilxi spettur fl-eserċizzju tal-funzjonijiet tiegħu, jew ma jħarisx xi talba li ssir minn spettur fit-twettieq ta’ xi waħda mill-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att, jew (b) jirrofta jew jonqos milli jagħti lilxi spettur xi għajnuna jew informazzjoni li l-ispettur jista’ jitlob fit-twettieq ta’ xi waħda mill-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att, jew (ċ) jagħmel xi dikjarazzjoni mhux korretta, falza jew li tqarraq, sew bil-fomm kif ukoll bil-miktub, lil xi spettur li jkun imqabbad jagħmel xi waħda mill-funzjonijiet taħt dan l-Att, ikun ħati ta’ reat taħt dan l-Att. (6) Meta spettur jirriżultalu li xi strument tal-kejl jew standard ta’ kejl jonqos milli jagħti l-kejl korrett li huwa suppost li jkun jagħti jew inkella jkun xort’oħra bil-ħsara, l-ispettur jista’ jagħti lill-persuna responsabbli avviż bil-miktub fejn jordnaluli, sa meta jiġi irtirat dak l-avviż, l-istrument tal-kejl ma għandux jintuża u, fejn dan ikun japplika, għandu jitneħħa. Kull minxjentement jikser id-dispożizzjonijiet ta’ avviż bil-miktub bħal dak ikun ħati ta’ reat taħt dan l-Att. (7) Id-Direttur Ġenerali jista’ jeserċita kull setgħa mogħtija lil xi spettur taħt dan l-artikolu. (8) Filwaqt li jkunu qed isiruxi dħul u tfittxija taħt dan l-artikolu, id-Direttur Ġenerali jista’ jitlob l-għajnuna tal-Pulizija. (9) Fl-eserċizzju tas-setgħat mogħtija b’dan l-artikolu, l-ispettur għandu, jekk ikun hekk mitlub li jagħmel, jipprovdi prova tal-kariga tiegħu. (10) L-ispettur jista’ jkollu miegħu dawk il-persuni u jieħu miegħu dak it-tagħmir li fl-opinjoni tiegħu jkunu meħtieġa biex iwettaq l-funzjonijiet tiegħu. TAQSIMA III Proċeduri ta’ Kontroll ta’ Strumenti tal-Kejl, Qisien, Kwantitajiet ta’ Prodotti u Ippakkettjar lest 7. Kontrolli ta’ xorta metroloġika ta’ strumenti tal-kejl. Emendat: VI.2011.163. (1) Strumenti tal-kejl użati jew maħsuba biex jintużaw biex isiru xi qisien, inklużi: (a) strumenti tal-kejl użati għall-verifika ta’ strumenti tal-kejl ordinarji; (b) strumenti tal-kejl użati għal operazzjonijiet ta’ oġġetti u servizzi, operazzjonijiet fiskali jew postali, jew għal raġunijiet li jixxiebħu jew li jkunu simili fl-għemil ta’ xi kummerċ jew negozju; (ċ) strumenti tal-kejl li jintużaw fi jew għall-infurzar ta’ dan l-Att jew ta’ kull liġi oħra; u (d) strumenti tal-kejl li jintużaw fil-qasam tas-saħħa pubblika, is-sigurezza jew il-ħarsien tal-ambjent, kif jista’ jkun preskritt, għandhom ikunu suġġetti għal kontrolli ta’ xorta metroloġika. (2) Huma biss dawk l-istrumenti tal-kejl li jkunu għaddew b’suċċess il-kontrolli elenkati taħt l-artikolu 8(2) u dawk il-kontrolli l-oħra li jistgħu jiġu stabbiliti mill-Istitut li jistgħu jintużaw għal xi għan preskritt. (3) Il-persuni li jimpurtaw, jimmanifatturaw, isewwu, jikru jew jużaw jew b’xi mod ieħor għandhom x’jaqsmu ma’ l-istrumenti tal-kejlatenur tas-subartikolu (1), għandhom jinformaw lill-Istitut dwar l-attività tagħhom u għandhom jiġu reġistrati miegħu fiż-żmien li l-Istitut jista’ jistabbilixxi permezz ta’ avviż fil-Gazzetta u perjodi differenti jistgħu jiġu stabbiliti għall-kategoriji jew klassijiet differenti ta’ strumenti ta’ kejl. Għal dan il-għan, id-Direttur għandu jżomm reġistru ta’ dawn il-persuni u għandu jkollu s-setgħa li jitlob lil dawn il-persuni li jagħtuh dik l-informazzjoni, dokumentazzjoni u impenji li jidhrulu xierqa. (4) Kull min jonqos jew jittraskura milli jikkonforma ruħu mad-dispożizzjonijiet tas-subartikoli (1),) ikun ħati ta’ reat. (5) Meta, fiċ-ċirkostanzi speċjali ta’ xikaż partikolari, l-Istitut ikun jidhirlu li ma jkun b’ebda mod prattiku jew meħtieġ li xi strument tal-kejl partikolari isirulu kontrolli ta’ xorta metroloġika skont ma hemm f’dan l-artikolu, l-Istitut jista’, b’eżenzjoni bil-miktub, jiddispensa minn dik il-ħtie[a. L-Istitut jista’ jorbot kull kondizzjoni, inkluż kull terminu ta’ żmien, ma’ kull eżenzjoni bħal dik u kull min jikser xi kondizzjoni marbuta ma’ xi eżenzjoni jkun ħati ta’ reat. (6) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu, "strument tal-kejl" tinkludi kull strument tal-kejl użat jew offrut sabiex jintuża minn impriżi sew privati sew pubbliċi. 8. Proċeduri ta’ stima dwar konformità. Emendat: VI.2011.163. (1) Strumenti tal-kejl maħsuba għall-użu għal xi għan preskritt, inkluż il-pesaġġ pubbliku, għandhom ikunu suġġetti għal dawk il-proċeduri ta’ stima dwar konformità skont ma jistgħu jiġu preskritti mill-Istitut b’avviż ippubblikat fil-Gazzetta. (2) Il-proċedura ta’ valutazzjoni ta’ konformità tista’ tkun tinkludi dawk il-kontrolli li jistgħu jiġu ordnati mil-Istitut, u tista’ tinkludi: (a) approvazzjoni ta’ tip; (b) verifika tal-bidu; (ċ) verifika li ssir wara xi tiswija jew modifika; (d) verifika perjodika; (e) sorveljanza tal-proċeduri li jolqtu l-użu jew it-tħaddim ta’ strumenti tal-kejl. (3) L-Istitut għandu jiċċertifika jekk l-istrument tal-kejl ikunx għadda jew le mill-proċeduri ta’ stima dwar konformità adottati fil-każ tiegħu skont ma hemm fis-subartikolu (2): Iżda ċertifikat ta’ konformità maħruġ minn spettur jew verifikatur maħtur kif imiss skont l-artikolu 5 għandu jkun validu u effettiv daqs likieku kien maħruġ mill-Istitut. 9. Immarkar ta’ strumenti tal-kejl. Emendat: VI.2011.163. (1) Għandhom fuq strumenti tal-kejl li kienu suġġetti għal proċeduri ta’ valutazzjoni u spezzjoni ta’ konformità, u li jkunu nstabu li jkunu konformi mal-ħtiġiet relattivi, jitwaħħlu, jiġu mbullati, mmarkati jew xort’oħra applikatibolli li jkunu juru li dawn ikunu konformi mal-ħtieġa rilevanti jew inkella jiġu pprovduti b’ċertifikati korrispondenti u għandhom skont dan ikunu jikkwalifikaw bħala "strument tal-kejl ikkontrollat skont il-liġi". Dawn il-bolli, il-forma, d-disinn, l-applikazzjoni jew it-tħassir tagħhom, flimkien ma’ kull faċilità biex talibol li jiġu riċevuti, għandhom jiġu preskritti mill-Istitut li, għall-finijiet ta’ dan is-subartikolu, jista’ jimponi ħtiġiet addizzjonali f’kull ħaġa li għandha x’taqsam ma’ strument tal-kejl innifsu. (2) Strument tal-kejl li ma jkunx għadda minn dawn il-kontrolli b’suċċess jista’ jingħataboll ta’ riġett u għandu jiġi modifikat, imsewwi jew irtirat. Dawn il-bolli, l-forma, d-disinn l-applikazzjoni jew it-tneħħija tagħhom flimkien ma’ kull faċilità sabiex jiġu riċevuti dawk il-bolli għandhom jiġu preskritti mill-Istitut. (3) Huma biss dawk il-persuni awtorizzati kif imiss mill-Istitut li jistgħu jimmarkaw jew jimbullaw strument tal-kejl b’xiboll ta’ kontroll ta’ metroloġija skont ma hemm fis-subartikoli). (4) Fil-każ li xibolli li għandhom jiġu applikati skont ma hemm f’dan l-artikolu joħolqu xi diffikultà, l-Istitut jista’ jistabbilixxi forom jew mezzi ta’ applikazzjoni alternattivi. (5) Il-bolli għandhom ikunu magħmulin minn dak il-materjal li jkun stabbilit mill-Istitut. (6) Strument tal-kejl li fuqu tkun saret marka ta’ riġett, jew li jkun ġie mbullat jew immarkat biha jew li xort’oħra jkollu tali marka applikata skont ma hemm f’dan l-artikolu, ma għandux jintuża għal xi għan preskritt. (7) Kull min iżomm jew juża, għal xi operazzjoni li tinkwadra f’xi għan preskritt, xi strument tal-kejl falz jew mhux eżatt jew xi strument tal-kejl li ma jkollux fuq u marka ta’ verifika jew li jkollu fuq u marka ta’ riġett ikun ħati ta’ reat. (8) Ghall-finijiet ta’ dan l-artikolu: (a) "strument tal-kejl ikkontrollat skont il-liġi" tfisser strument tal-kejl li jkun jikkonforma ma’ ħtiġiet preskritti, b’mod partikolari ma’ ħtiġiet legali ta’ metroloġija; u (b) "marka ta’ riġett" tfisser marka jew siġill li jiġi applikat fuq strument tal-kejl b’mod li jidher ċar sabiex jindika li l-istrument tal-kejl ma jkunx konformi mal-ħtiġiet statutorji u li jkun iħassar għalkollox kull marka ta’ verifika li tkun ġiet applikata qabel. 10. Siġillaru assikurar ta’ strumenti tal-kejl. Emendat: VI.2011.163. (1) It-tagħmir ta’ kalibrar fuq strument tal-kejl għandu jiġi assikurat b’tali mod hekk li kull aġġustament ikun jista’ jinkixef jew permezz ta’ verifika jew b’mod ieħor. (2) Il-mezz li bih tagħmir ta’ kalibrar għandu jiġi assikurat għandu jiġi pprovdut mill-manifatturar, fornitur jew utent tal-istrument tal-kejl. (3) L-Istitut jista’, minn żmien għal żmien, jippreskrivi rekwiżiti speċifiċi dwar is-siġillar jew assikurar ta’ strumenti tal-kejl. 11. (1) F’dawk iċ-ċirkostanzi li jistgħu jiġu stabbiliti mill-Istitut, kull strument tal-kejl jew tip partikolari ta’ strument tal-kejl jista’ jiġi aġġustat minn spettur. (2) Meta jinsab, waqt eżami minn spettur, li strument tal-kejl ma jkunx wieħed preċiż, u li jkun meħtieġ aġġustament tal-strument tal-kejl sabiex dan ikun jista’ jsir wieħed metroloġikament preċiż, l-ispettur għandu: (a) javża lis-sid tal-strument tal-kejl jew lir-rappreżentant awtorizzat tas-sid b’dankollu, fejn jagħtih dettalji tar-riżultati tal-eżami; u (b) jitlob lis-sid jew lir-rappreżentant tiegħu jew lix-xogħol isir minn terza persuna jew inkella li jagħti s-setgħa lill-ispettur li jagħmel l-aġġustament meħtieġ hunnifsu. (3) Is-sid jew ir-rappreżentant tiegħu għandu jħallas għall-ispejjeż kollha li jsiru minħabba xi aġġustament bħal dak imsemmi fis-subartikoli). 12. Qisien li huma suġġetti għal kontrolli ta’ metroloġija. Emendat: VI.2011.163. (1) Qisien li jistgħu jirriżultaw mill-użu ta’ xi għan preskritt jista’ jkun suġġett għal kontrolli ta’ metroloġija. (2) Il-Ministru, li jaġixxi fuq il-parir tal-Awtorità, jista’ jiddefinixxi l-qisien li jkunu suġġetti għal dawk il-kontrolli. (3) L-Istitut jista’ jistabbilixxi l-metodi u l-proċeduri sabiex jittieħdu dawk il-kontrolli hekk kif jista’ jqis li jkun adatt. 13. Kontroll fil-meteroloġija ta’ kwantitajiet ta’ prodotti u ppakkett jar lest ikkunsinnat jew espost għall-bejgħ. Emendat: VI.2011.163. (1) Meta operazzjoni tista’ tinvolvi l-kunsinna ta’ kwantità definittiva ta’ prodott jew offerta għall-bejgħ li tkun tinvolvi l-indikazzjoni jew l-ittikkettjar ta’ kwantità definittiva tal-prodott, dawn il-kwantitajiet ta’ prodotti jistgħu jiġu assoġġettati għal kontrolli ta’ metroloġija. (2) L-Istitut jista’, minn żmien għal żmien, jistabbilixxi ħtiġiet li jirrigwardaw il-metodi ta’ kontroll u l-kondizzjonijiet ta’ metroloġija li miegħu għandhom ikunu jikkonformaw kwantitajiet ta’ prodotti u ppakkettjarlest, u jista’ jiddefinixxi tolleranzi permissibbli jew varjazzjonijiet fuq il-kwantitajiet. (3) Kull min, għall-finijiet ta’ kummerċ jew negozju, ibiegħ, jixtri jew joffri li jixtri, jikkunsinna jew iġiegħel li jiġu kkunsinnati, oġġetti bil-piż, bil-kwantità, bl-għadd ta’ oġġetti jew b’xi miżura oħra li tkun, li ma tkunx tissodisfa l-ħtiġiet stabbiliti taħt dan l-artikolu jew xi dispożizzjoni oħra ta’ dan l-Att, ikun ħati ta’ reat. TAQSIMA IV Standards ta’ unitajiet u qisien awtorizzat i 14. Unitajiet ta’ qisien legali. (1) L-unitajiet ta’ qisien li huma awtorizzati għall-finijiet ta’ dan l-Att u għal kull fini oħra tal-liġi għandhom ikunu dawk elenkati fl-Ewwel Skeda. Dawk l-unitajiet għandhom jiġu użati għall-operazzjonijiet kollha li jkunu direttament jew indirettament jinvolvu xikejl. (2) L-uniċi qisien standard permessi skont il-liġi ta’ xorta lineari, wesgħa u piż li jistgħu jiġu użati għal xi għan preskritt għandhom ikunu dawk stipulati fit-Tieni Skeda. (3) Għall-finijiet kollha tal-liġi, il-konverżjoni ta’ xi unità ta’ kejl elenkata fl-Ewwel Skeda għal xi unità ta’ kejl ieħor li ma tkunx hekk elenkata għandha tiġi kkalkolata abbażi tat-tabelli ta’ ekwivalenza li hemm stipulati fit-Tielet Skeda. (4) Ir-Raba’ Skeda għandha tiġi użata fl-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Ewwel Skeda. 15. Denominazzjoni-jiet ta’ qisien standard. (1) Ħadd ma għandu jżomm għandu jew ikollu fil-pussess tiegħu għal ebda għan preskritt xi kejl standard ta’ xorta lineari, wesgħa jew piż li ma jkunx ta’ denominazzjoni murija fit-Tieni Skeda. (2) Kull min jikser id-dispożizzjonijiet tas-subartikolu (1) ikun ħati ta’ reat. 16. Standard ta’ qisien. Emendat: VI.2011.163. (1) L-Awtorità għandha tipprovdi, iżżomm jew iġġiegħel li jinżamm kull tali standard ta’ qisien inkluża kull faċilità, tagħmir u materjal ta’ referenza bħal ma jitqiesu meħtieġa minn żmien għal żmien biex jiffaċilitaw ir-realizzazzjoni u t-tixrid tas-Sistema SI ta’ Unitajiet ta’ qisien, u biex jagħmel il-finanzjament disponibbli għal dawk il-finijiet. (2) Għall-fini tas-subartikolu (1), l-Awtorità tista’, bir-rakkomandazzjoni tal-Kap, tinnomina u tiddelega lil organizzazzjonijiet oħra biex ikunu korpi responsabbli f’oqsma speċjalizzati ta’ qisien. (3) Id-Direttur Ġenerali jista’ jippreskrivi l-istandards ta’ kejl miżmuma taħt is-subartikoli) u l-kondizzjonijiet ta’ kif dawn għandhom jinżammu, inkluż il-mod kif jinstabu, il-kustodja tagħhom u l-intervalli li fihom il-valuri tal-istandards ta’ kejl għandhom jiġu stabbiliti. (4) Meta jkun hemm xi dubju dwar kemm standard ta’ kejl ma għandux jintuża sakemm il-valur tiegħu ikun ġieri stabbilit jew ikun ġie sostitwit bi standard ta’ kejl jew sett ta’ standards Meta jkun hemm xi dubju dwar kemm standard ta’ kejl ikun għadu konformi ma’ limiti permissibbli ta’ żball adatti, l-istandard ta’ kejl ma għandux jintuża sakemm il-valur tiegħu ikun ġieri stabbilit jew ikun ġie sostitwit bi standard ta’ kejl li jkun konformi ma’ limiti permissibbli ta’ żball adatti. Għandu jinżamm ċertifikat tal-mod kif jinsabu għar-rigward ta’ kull standard ta’ kejl li jinżammu mill-Istitut jew minn xi organizzazzjoni msemmija taħt is-subartikolu (2). (5) Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu: (a) "materjal ta’ referenza" tfisser xi materjal wieħed jew iktar li l-proprjetajiet tiegħu huma biżżejjed omoġeneji li jintużaw għall-kalibrar ta’ xi tagħmir, l-istima ta’ xi metodu ta’ kejl jew l-assenjament ta’ valuri lill-materjal; u (b) " il-mod kif jinsabu" tfisser il-proprjetà tar-riżultat ta’ kejl li jkun relatat, permezz ta’ katina mhux miksura ta’ paraguni, ma’ standards ta’ kejl internazzjonali. TAQSIMA V Dispożizzjonijiet Ġenerali 17. Piżaturi pubbliċi. Emendat: VI.2011.163. (1) Ħadd ma għandu jagħmilha ta’ piżatur pubbliku kemm-il darba ma jkunx awtorizzat għal daqshekk mill-Istitut. (2) Ma għandha tingħata ebda awtorizzazzjoni lil xi ħadd skont ma hemm fis-subartikolu (1) kemm-il darba- (a) ma jkunx kiseb l-età ta’ tmintax-il sena; (b) ikun instabħati ta’ xi frodi jew xireat kontra l-fiduċja pubblika; u (ċ) ma jkunx għadda minn eżami kwalifikanti mħejji mill-Istitut. (3) Kull min jagħmilha ta’ piżatur pubbliku mingħajr ma jkollu l-awtorizzazzjoni meħtieġa mill-Istitut ikun ħati ta’ reat. (4) L-Istitut jista’, minn żmien għal żmien, joħroġ ir-rekwiżiti u l-linji gwida għal persuni li jkunu qegħdin iwettqu dik l-attività ta’ piżaturi pubbliċi. 18. Uffiċjali pubbliċi. Emendat: VI.2011.163. Kap. 9. L-uffiċjali tal-Istitut għandhom jitqiesu li jkunu uffiċjali pubbliċi għall-għanijiet kollha tal-Kodiċi Kriminali. 19. Regolamenti. (1) Il-Ministru jista’, bil-parir tal-Awtorità, jagħmel regolament i- (a) li jkunu jimponu rekwiżiti għar-rigward ta’ kull ħaġa li jkollha x’taqsam ma’ l-ippakkjar lest ta’ oġġetti, kontenituri bil-kejl, il-kwantitajiet u l-wesgħat permessi għal prodotti ippakkettjati lesti, l-għamla bil-piż jew bil-volum ta’ oġġetti ippakkettjati lesti, l-għamla bil-volum ta’ likwidi ippakkettjati lesti u strumenti tal-kejl; u (b) li jadottaw u jimplementaw kull rabta u obbligazzjoni li jirrigwardaw il-metroloġija u li joriġinaw minn jew taħtxi trattat, konvenzjoni jew xi ftehim internazzjonali ieħor, sew bilaterali, reġjonali jew multilaterali, li Malta t kun parti fih. (2) Il-Ministru jista’, bil-parir tal-Awtorità, jemenda kull waħda mill-iskedi annessi ma’ dan l-Att; u kull tali emenda jista’ jkun fiha dawk id-dispożizzjonijiet transitorji jew inċidentali oħra hekk kif jista’ jiġi preskritt. 20. Drittijiet. Emendat: VI.2011.165. Kap. 510. L-Awtorità tista’, bis-saħħa ta’ dan l-Att u taħt is-setgħat mogħtija bl-artikolu 48 tal-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-[ża] Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur, tiġbor drittijet u ħlasijiet oħra għall-approvazzjoni ta’ tip, verifika, spezzjoni, ċertifikazzjoni u kull awtorizzazzjoni u reġistrazzjoni oħra, jew għar-rigward ta’ kull ħaġa oħra li toriġina taħt dan l-Att, u jistgħu jiġu imposti drittijiet jew ħlasijiet differenti għal klassijiet differenti ta’ każijiet jew għal ċirkostanzi differenti, u jista’ wkoll jiġi pprovdut għall-impożizzjoni ta’ ħlasijiet addizzjonali fil-każ ta’ dewmien jew nuqqas li jsir ħlas ta’ dawk id-drittijiet. 21. Lingwa ta l-Iskedi u tar-regolamenti. (1) L-Iskedi u r-regolamenti li jsiru taħt xi dispożizzjoni ta’ dan l-Att jistgħu jiġu abbozzati bil-lingwa Ingliża biss. (2) Fil-każ ta’ konflitt jew inkompatibilità bejn it-testi bl-Ingliżu bil-Malti ta’ xi Skedi u regolamenti li jsiru taħt dan l-Att, għandha tippreva li l-verżjoni tal-lingwa Ingliża. TAQSIMA VI Reati u Pieni 22. Kull min- (a) jiffalsifika xi marka ta’ tip użat fuq xi strument tal-kejl użat jew maħsub li jkun użat għal xi għan preskritt; (b) japplika fuq xi strument tal-kejl marka li tkun falsifikata, jew li tkun falza jew mhux korretta; jew (ċ) juża, ibiegħ, imexxi jew ineħħi xi strument tal-kejl li jkollu marka falsifikata, falza jew mhux korretta fuq u, jew xi marka li x’aktarx tkun konfuża ma’ marki awtorizzati taħt id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Att, ikun ħati ta’ reat. 23. Kull min- (a) b’xi mezz li jkun jirrendi strument tal-kejl falz jew mhux preċiż; (b) għal xi għan preskritt, juża, jipprovdi, jbiegħ, imexxi jew jiddisponi minn xi strument tal-kejl falz jew mhux preċiż; jew (ċ) għalkemm ma jkunx spettur jew verifikatur awtorizzat taħt dan l-Att, iwaħħal, inaqqax, jiskrivi, jinserixxi jew xort’oħra japplika ximarka jew pjanċa maħsuba għall-immarkar, jew ineħħi, iħassar, jeqred għalkollox jew xort’oħra jibdel xi marka jew pjanċa bħal dawk minn fuq xi strument tal-kejl, jew inkella jwaħħal, jiskrivi jew jinserixxi xi marka jew pjanċa bħal dawk f’xi strument tal-kejl li ma jkunx l-istrument tal-kejl li fuqu l-marka kienet ġiet magħmula b’mod leġittimu skont dan l-Att, ikun ħati ta’ reat. 24. Tneħħija jew ksur ta’ ċomb, siġilli u tagħmir. Kull min b’mod mhux leġittimu jneħħi, jħassar, jeqred għalkollox, jikser jew xort’oħra jibdel xi ċomba, siġill jew tagħmir li jkun tqiegħed, twaħħal jew ġie applikat minn xi spettur jew verifikatur ma’ xi strument tal-kejl li jkun qed jiġi, jew li jkun maħsub li jiġi, użat għal xi għan preskritt ikun ħati ta’ reat. 25. Kull min- (a) ibiegħxi prodott bil-piż, bil-kejl jew bil-għadd u l-piż, il-kejl jew l-għadd ta’ oġġetti mibjugħin ikun inqas minn dak maħsub li jinbiegħ jew ikun inqas minn dak li jkun jikkorrispondi għall-prezz imħallas; (b) f’dak li għandu x’jaqsam ma’ strument tal-kejl, jagħmel reġistrazzjoni falza ta’ xi tiqjis; jew (ċ) jikkommetti xi xorta ta’ frodi oħra f’dak li għandu x’jaqsam ma’ tiqjis li jsir permezz ta’ xi strument tal-kejl, ikun ħati ta’ reat. 26. (1) Id-Direttur Ġenerali jista’ jassisti u jipparteċipa fil-prosekuzzjoni ta’ reati taħt dan l-Att. (2) Proċedimenti għal reat taħt dan l-Att jistgħu jiġu istitwiti fi żmien tnax-il xahar mill-għemil tar-reat. 27. Pieni. Emendat: A.L.427 tal-2007. (1) Minjinsabħati ta’ reat taħt l-artikoli 9(7), 22, 23, 24 u 25 jista’, meta jinsabħati, jeħel multa ta’ mhux inqas minn elfumija u erbgħa u sittineurou disgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69) u mhux iżjed minn ħdax-ilelf u sitt mija u sitta u erbgħin eurou sebgħa utmeninċenteż mu (11, 646.87), jew priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sentejn, jew għal dik il-multa u priġunerija flimkien. (2) Minjinsabħati ta’ reat taħt dan l-Att, li ma jkunx reat elenkat fis-subartikolu (1), jista’, meta jinsabħati, jeħel multa ta’ mhux inqas minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) u mhux iżjed minnelfejn u tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (2, 329.37), jew priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sitt xhur, jew għal dik il-multa u priġunerija flimkien. (3) Kap.9. Kap. 9. Mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Kriminali., f’sentenza mogħtija fi proċedimenti istitwiti taħt dan l-Att, il-Qorti tista’ tordna l-konfiska, il-qirda jew kull metodu ieħor ta’ tneħħija tal-oġġetti jew strumenti tal-kejl li dwarhom ikun jirrigwarda xi wieħed mir-reati, hekk kif tista’ tqis li jkun adatt bi spejjeż tal-persuna li tinsabħatja tar-reat. (4) Meta tkun sodisfatta liċ-ċirkostanzi jkunu hekk jeħtieġu, il-Qorti tista’, meta persuna tinsabħatja għal xi reat magħmul taħt dan l-Att, addizzjonalment tordna s-sospensjoni jew it-tħassir ta’ kull liċenza jew li ċenzi maħruġa favur dik il-persuna akkużata jew għar-rigward tal-fond involut fil-proċedimenti. (5) Kull minjinsabħati għar-rigward ta’ xi reat taħt l-artikolu 6(6) jista’ jeħel multa addizzjonali ta’ mhux iżjed minn erba’ mija u ħamsa u sittineurou sebgħa utmeninċenteż mu (465.87) għal kull ġurnata li ma tulha ma jkunx tħares l-avviż. (6) Meta persuna tkun insabet ħatja ta’ reat taħt dan l-Att, il-Qorti għandha tordna lil dik il-persuna tirrifondi lill-Awtorità, f’dak iż-żmien li l-Qorti tistipula, kull nefqa magħmula f’dak li għandu x’jaqsam mal-proċedimenti istitwiti kontriha. Dawk l-ispejjeż għandhom jinkludu kull nefqa li ssir fil-qbid, irfigħ, detenzjoni, ttestjar, analisi, spezzjoni u eżami ta’ strumenti tal-kejl u standards ta’ kejl involuti f’dawk il-proċedimenti. (7) L-Avukat Ġenerali ikollu d-dritt jappella minn kull sentenza li tingħata fi proċedimenti istitwiti taħt dan l-Att jew f’dak li għandu x’jaqsam ma’ regolamenti magħmulin taħtu. TAQSIMA VII Riservi 28. (1) Kull referenza f’kull liġi oħra għall-Ordinanza dwar l-Użin u l-Kejl** Imħassra b’dan l-Att. għandha tiftiehem bħala referenza għal dan l-Att; iżda kull reġistrazzjoni, liċenza, awtorizzazzjoni, ordni, regolament jew azzjoni oħra tkun liema tkun magħmula jew maħruġa bis-saħħa ta’ dik l-Ordinanza għandha tibqa’ sseħħ bħal li kieku magħmula jew maħruġa taħt dan l-Att sakemm dan ikun japplika. (2) Jekk kemm-il darba l-kuntest tal-kliem ma jkunx jitlob mod ieħor, kull referenza f’kull liġi jew kuntratt jew xi att ieħor li jkun viġenti meta dan l-Att jidħol fis-seħħ għall-piżijiet standard jew għall-miżuri li jkunu qed jintużaw f’Malta għandha titqies bħala referenza għall-ekwivalenti rispettivi aċċertati skont ma hemm fl-Ewwel u fit-Tielet Skedi ta’ dan l-Att. (3) Verifiki maħruġa taħt l-Ordinanza dwar l-Użin u l-Kejl li jkunu validi minnufih qabel il-bidu fis-seħħ tal-artikolu 8 għandhom jibqgħu validifi jew wara dik id-data għal dak il-perjodu kif jista’ jiġi ordnat mil-Istitut b’avviż ippubblikat fil-Gazzetta.