389 ATT DWAR GWARDJANI PRIVATI U LOKALI Biex jipprovdi li jkunu liċenzjati, regolati u kontrollati persuni li jħaddmu, jaħdmu fi jew impjegati ma’ servizzi ta’ gwardjani privati u ma’ servizzi ta’ gwardjani lokali u biex jipprovdi għal ħwejjeġ li għandhom x’jaqsmu magħhom jew anċillari għalihom. L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Att; bl-Avviżi Legali u tal-2011; bl-; u bl-. L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Att; bl-Avviżi Legali u tal-2011; bl-; u bl-L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Att; bl-Avviżi Legali u tal-2011; bl-; u bl-. L-ATT XIII tal-1996, kif emendat bl-Atti III tal-2002 u XIII tal-2005; bl-Avviż Legali 425 tal-2007; bl-Att XXII tal-2010; bl-Avviżi Legali 325 u 491 tal-2011; bl-Att XXVII tal-2011 Avviż Legali 426 tal-2012 L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Att; bl-Avviżi Legali u tal-2011; bl-; u bl-. L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Att; bl-Avviżi Legali u tal-2011; bl-; u bl-L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Att; bl-Avviżi Legali u tal-2011; bl-; u bl-. L-ATT XIII tal-1996, kif emendat bl-Atti III tal-2002 u XIII tal-2005; bl-Avviż Legali 425 tal-2007; bl-Att XXII tal-2010; bl-Avviżi Legali 325 u 491 tal-2011; bl-Att XXVII tal-2011 Avviż Legali 426 tal-2012 1. Titolu fil-qosor. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar Gwardjani Privati u Lokali. TAQSIMA I Preliminari Tifsir. Emendat: XIII.2005.37; XXII.2010.2. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra- "aġenzija ta’ gwardjani lokali " tfisser individwu jew għaqda ta’ persuni, korporata jew le, li tipprovdi servizzi ta’ gwardjani lokali; "aġenzija ta’ gwardjani privati " tfisser kull individwu jew għaqda ta’ persuni, korporata jew le, li tipprovdi xi servizzi ta’ gwardjani privati jew servizzi ta’ gwardjani privati speċjalizzati u tinkludi kull individwu jew għaqda bħal dawk li jimpjegaw jew iħaddmu gwardjani privati; "bye-laws" tfisser kull bye-laws u kull leġislazzjoni oħra li minn żmien għal żmien tkun fdata lill-Kunsilli Lokali b’delega jew bi ftehim kif stipulat fl-Att dwar Kunsilli Lokali; Kap. 363. Kap. 363. "gwardjan lokali " tfisser individwu li jagħti s-servizzi tiegħu fil-provvista ta’ servizzi ta’ gwardjani lokali; "gwardjan loka li pajżan " tfisser gwardjan lokali li ma jilbisx uniformi u li s-servizzi tiegħu jingħataw fit-twettiq ta’ dmirijiet speċifiċi, jew għal partijiet partikolari tal-liġi, li jiġu elenkati fl-Iskeda; "gwardjan privat " tfisser individwu li hu impjegat jew li jaħdem ma’ aġenzija ta’ gwardjani privati fil-provvista ta’ servizzi ta’ gwardjani privati inklużi dawk is-servizzi f’post ta’ divertiment u servizzi ta’ gwardjani privati speċjalizzati; "gwardjan privat speċjalizzat " tfisser gwardjan privat li joffri servizzi speċjalizzati ta’ gwardjan privat; " Kummissarju " tfisser il-Kummissarju tal-Pulizija; " Ministru " tfisser il-Ministru responsabbli għall-Pulizija; " servizzi ta’ gwardjani lokali " tfisser dawk is-servizzi li jistgħu jkunu meħtieġa minn Kunsilli Lokali fil-qadi ta’ dmirijiethom u tar-responsabbiltajiet tagħhom biex jikkontrollaw, jirregolaw u jinfurzawbye-laws, u tinkludi l-provvista ta’ servizzi biex ikun kontrollat aċċess u moviment minn nies jew vetturi, b’mod ġenerali jew f’okkażjonijiet partikolari u l-provvista ta’ servizzi simili minn gwardjan lokali sew li jkun liebes uniformi sew li jkun pajżan; " servizzi ta’ investigazzjoni privata " tfisser il-ksib, bejgħ jew provvista lil xi persuna ta’ xi tagħrif dwar: (a) l-identità, il-kondotta, il-movimenti, fejn tkun, affiljazzjonijiet, assoċjazzjonijiet, transazzjonijiet, reputazzjoni jew karattru ta’, xi persuna jew korp ta’ persuni; (b) il-back ground jew l-antiċedenti ta’ xi applikant għalimpieg; (ċ) stħarriġ dwar persuni jew proprjetà mitlufa; (d) dannu jew ħsara lil proprjetà; (e) il-prevenzjoni jew il-kxif ta’ spjunaġġ industrjali; " servizzi ta’ gwardjani privati " tfisser kull servizz ta’ gwardjani, barra minn servizzi ta’ gwardjani provduti minn xi di partiment tal-Gvern jew awtorità taħt id-disposizzjonijiet ta’ xi liġi oħra barra minn dan l-Att, mogħti minn individwu jew minn għaqda ta’ persuni, korporata jew le, dwar- (a) il-prevenzjoni jew kxif ta’ intrużjoni, dħul jew attività mhux awtorizzata, vandaliżmu jew dħul abbużiv fi proprjetà privata; (b) il-prevenzjoni jew il-kxif ta’ frodi jew serq, telf, approprjazzjoni indebita jew ħabi ta’ merkanzija, flus, bonds, stocks, noti jew dokumenti jew karti oħra; (ċ) il-kontroll, ir-regolazzjoni jew id-direzzjoni tal-moviment tal-pubbliku f’arei privati jew ristretti, sew bl-użu ta’ vettura jew xort’oħra, biex tkun assigurata l-protezzjoni ta’ proprjetà; (d) il-protezzjoni ta’ individwi minn offiżi fuq il-persuna; (e) il-protezzjoni tal-proprjetà; (f) il-provvista ta’ persuni sabiex jgħassu flus jew xi proprjetà oħra li tkun qed tinġarr jew il-provvista ta’ trasport għal dawk il-flus jew proprjetà oħra; (g) il-provvista ta’ armouredcars għall-ġarr ta’ dawk il-flus jew proprjetà oħra; (h) il-provvista, l-istallazzjoni u manutenzjoni ta’ safes, alarms il-provvista, l-istallazzjoni u manutenzjoni ta’ safes, u tagħmir ieħor ta’ sigurtà jew oġġetti anċillariki f il-Ministru jista’ jippreskrivi; (i) servizzi ta’ investigazzjoni privata; (j) il-provvista ta’ servizzi ta’ konsulenza dwar is-sigurtà; (k) it-tħaddim ta’ post fejn jingħataw faċilitajiet għal depożiti f’safes barra minn dak it-tħaddim minn banek; (l) kull servizz ieħor li l-Ministru jista’ minn żmien għal żmien b’ordni jippreskrivi, iżda ma tinkludix xi servizzi ta’ gwardjani privati provduti lil xi persuna, barra minn aġenzija ta’ gwardjani privati jew Kunsill Lokali, minn impjegat tagħha kemm full-time, part-time jew kull servizz ieħor li l-Ministru jista’ minn żmien għal żmien b’ordni jippreskrivi, iżda ma tinkludix xi servizzi ta’ gwardjani privati provduti lil xi persuna, barra minn aġenzija ta’ gwardjani privati jew Kunsill Lokali, minn impjegat tagħha kemm full-timekażwali; " servizzi ta’ konsulenza dwar is-sigurtà " tfisser l-għoti ta’ pariri dwar is-sigurtà ta’ proprjetà, post, persunal, impjant, makkinarju u tagħmir; "servizzi speċjalizzati ta’ gwardjan privat " tfisser il-provvista ta’ servizzi ta’ gwardjan privat fir-rigward ta’ ġarr jew għassa ma’ flus jew xi proprjetà oħra li tkun qed tinġarr, jew rigward il-postjiet fejn flus jew proprjetà ta’ valur tkun maħżuna, jew rigward postjiet oħrali b’xi mod ieħor ikunu esposti għal riskju kbir ta’ sigurtà; "Tribunal ta’ Reviżjoni Amministrattiva " tfisser it-tribunal stabbilit taħt l-artikolu 5 tal-Att dwar il-Ġustizzja Amministrattiva. Kap. 490. Kap. 490. TAQSIMA II Servizzi ta’ Gwardjani Privati 3. Aġenziji ta’ gwardjani privati u gwardjani privati għandu jkollhom liċenza. Ebda persuna ma għandha taħdem bħala aġenzija ta’ gwardjani privati jew bħala gwardjan privat jew hekk toffri s-servizzi tagħha, kemm-il darba dik il-persuna ma jkollhiex liċenza skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 4. Użu ta’ servizzi ta’ gwardjani privati. Ebda persuna ma tista’ timpjega, tħaddem jew tippermetti l-użu ta’ servizzi ta’ gwardjani privati kemm-il darba dawk is-servizzi ma jingħatawx minn aġenzija ta’ gwardjani privati jew minn gwardjani privati, skont il-każ, li għandhom liċenza skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 5. Impieg ta’ gwardjani privati. Ebda aġenzija ta’ gwardjani privati ma tista’ tipprovdi lil xi persuna għal dmirijiet fi, jew li għandhom x’jaqsmu ma’, servizzi ta’ gwardjani privati kemm-il darba dik il-persuna ma jkollhiex liċenza bħala gwardjan privat skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 6. Applikazzjonijiet għal liċenza bħala aġenzija ta’ gwardjani privati u bħala gwardjani privati. Emendat: XXII.2010.3; A.L.426 tal-2012. (1) Kull persuna li tkun trid tiks eb liċenza bħala aġenzija ta’ gwardjani privati jew bħala gwardjan privat għandha tagħmel applikazzjoni bil-miktub lill-Kummissarju. (2) Dik l-applikazzjoni għandu jkun fiha, fil-każ ta’ aġenzija ta’ gwardjani privati, it-tagħrif li ġej flimkien ma’ dawk id-dokumenti dwar u li jkunu meħtieġa- (a) l-isem sħiħ u l-indirizz tax-xogħol, u fil-każ ta’ individwu numru ta’ dokument ta’ identifikazzjoni legalment validu u fil-każ tasoċjetà kummerċjali, in-numru u l-uffiċċju reġistrat tas-soċjetà; (b) l-isem li l-applikant ikun biħsiebu juża biex imexxi l-attivitajiet tiegħu; (ċ) ix-xorta tal-attivitajiet li l-applikant ikun biħsiebu jagħmel; (d) fil-każ ta’ korp ta’ persuni, l-ismijiet u l-indirizzi u numri ta’ dokumenti ta’ identifikazzjoni legalment validi tal-azzjonisti, soċji, diretturi, segretarji u uffiċjali oħra tal-korp (u meta x i ħadd minn dawk il-persuni jkun soċjetà kummerċjali, in-numru u l-uffiċċju reġistrat tas-soċjetà) u n-numru ta’ persuni li jkun propost li jkunu impjegati; (e) dikjarazzjoni mill-applikant fejn jgħid li ma għandu ebda interess finanzjarju jew xi interess ieħor li b’xi mod jista’ joħloq konflitt mas-servizzi li jkunu se jiġu provduti mill-aġenzija ta’ gwardjani privati; dak l-interess l-ieħor għandu jinkludi kull attivitajiet ta’ negozju jew ekonomiċi li jkunu saru jew li jkunu qed isiru minn, jew servizzi li jkunu provduti jew li jkunu qed jiġu provduti minn, jew impieg li kellu jew li jkollu, l-applikant; (f) jekk l-applikant kien qabel qed imexxi xi attività ta’ negozju, id-dikjarazzjonijiet finanzjarji għall-aħħar tliet snin, u jekk taħt xi liġi oħra dawk id-dikjarazzjonijiet finanzjarji huma meħtieġa li jkunu verifikati, id-dikjarazzjonijiet finanzjarji verifikati; (g) esperjenza li għandha x’taqsam ma’ servizzi ta’ gwardjani privati li jkollha kull persuna msemmija fil-paragrafi (a) u (desperjenza li għandha x’taqsam ma’ servizzi ta’ gwardjani privati li jkollha kull persuna msemmija fil-paragrafi (a). (3) Fil-każ ta’ gwardjan privat l-applikazzjoni għandu jkun fiha t-tagħrif li ġej flimkien ma’ dawk id-dokumenti dwar u li jkunu meħtieġa- (a) l-isem sħiħ, l-indirizz u numru ta’ dokument ta’ identifikazzjoni legalment validu; (b) id-data u l-post tat-twelid; (ċ) dettalji sħaħ dwar l-esperjenza tax-xogħol tal-applikant; (d) dikjarazzjoni mill-applikant fejn jgħid li ma għandu ebda interess finanzjarju jew xi interess ieħor li b’xi mod jista’ joħloq konflitt mas-servizzi li jkunu se jiġu provduti bħala gwardjan privat; (e) kwalifiki akkademiċi, ta’ taħriġ u oħrajn miksuba bħala gwardjan privat. (4) Kull applikazzjoni taħt dan l-artikolu għandu jkollha magħha dak id-dritt li jkun preskritt. (5) Il-Kummissarju jista’, fiċ-ċirkostanzi ta’ kull każ partikolari, jeħtieġ tagħrif ieħor jew li xi tagħrif li jkun ingħata taħt dan l-artikolu jingħataw dwar u dawk id-dokumenti rilevanti li jista’ jeħtieġ. (6) Meta tkun qed tiġi kkunsidrata xi applikazzjoni ppreżentata minn xi persuna li tixtieq tiġi liċenzjata bħala aġenzija ta’ gwardjani privati li tħaddem jew tixtieq tħaddem xi gwardjani privati biex tipprovdi servizz ta’ gwardjani privati f’xi post ta’ divertiment, il-Kummissarju għandu jiddetermina jekk dak il-post ta’ divertiment għandux bżonn dik il-provvista ta’ dawk is-servizzi, wara li jieħu f’konsiderazzjoni s-sigurtà inkluż partikolarment l-ammont massimu ta’ nies li jiflaħ dak il-post ta’ divertiment. (7) Meta persuna tkun tixtieq tħaddem aġenzija ta’ gwardjani privati għall-finijiet ta’ provvista ta’ servizzi ta’ gwardjani privati f’post ta’ divertiment, dik il-persuna qabel għandha titlob l-awtorizazzjoni tal-Kummissarju. (8) Persuna li tixtieq tħaddem aġenzija ta’ gwardjani privati għall-fini ta’ provvista ta’ servizzi speċjalizzati ta’ gwardjani privati għandha qabel titlob l-awtorizazzjoni tal-Kummissarju. Il-Kummissarju għandu jikkunsidra jekk il-kriterji għas-servizzi ta’ gwardjani privati speċjalizzati humiex sodisfatti. 7. Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni. Il-Kummissarju għandu, fi żmien ħmistax-il jum minn meta jirċievi dik l-applikazzjoni, jagħti avviż fil-Gazzetta dwar dik l-applikazzjoni b’dawk id-dettalji li jidhirlu xierqa. 8. Oġġezzjoni għal applikazzjoni. (1) Kull persuna tista’, fi żmien xahar mill-pubblikazzjoni ta’ avviż bħal dak, toġġezzjona bil-miktub għall-ħruġ ta’ dik il-liċenza għal xi waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-artikolu 10. (2) Il-Kummissarju għandu jikkunsidra kull oġġezzjoni bħal diku għandu jivverifika kull dikjarazzjoni magħmula fiha. Għal dan l-għan il-Kummissarju jista’ jeħtieġ lill-persuna li tagħmel l-oġġezzjoni biex tipproduċi jew tindika l-provi b’sustenn ta’ kull dikjarazzjoni li tkun saret f’oġġezzjoni bħal dik. (3) Kull oġġezzjoni magħmula taħt id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu titqies bħala konfidenzjali. 9. Aċċettazzjoni jew rifjut ta’ applikazzjoni. Wara li jkun ikkunsidra l-applikazzjoni magħmula u kull oġġezzjonijiet riċevuti taħt l-artikolu 8 il-Kummissarju għandu fi żmien erba’ ġimgħat mill-għeluq tax-xahar imsemmi fl-artikolu 8(1)- (a) jew joħroġ liċenza lill-applikant biex jaħdem ta’ aġenzija ta’ gwardjani privati jew ta’ gwardjan privat; jew (b) jirrifjuta l-applikazzjoni. 10. Rifjut għall-ħruġ ta’ liċenza. Emendat: III.2002.167; A.L.425 tal-2007; XXII.2010.4. Il-Kummissarju għandu jirrifjuta applikazzjoni f’kull waħda miċ-ċirkostanzi li ġejjin: (a) meta l-applikant jew xi uffiċjal tal-applikant jew persuna oħra li jkollha kontroll effettiv tas-servizzi li jkunu se jiġu provduti mill-applikant- (i) tkun instabet ħatja f’Malta jew x’imkien ieħor ta’ xi delitt kontra s-sigurtà tal-istat, jew ta’ ta’ omiċidju volontarju jew ta’ offiżagravi fuq il-persuna jew ta’ xi delitt kontra l-proprjetà aggravat bl-ammont li jeċċedielfejn u tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (2, 329.37) jew bil-vjolenza jew ta’ xi delitt kontra l-fiduċja pubblika jew ta’ xi delitt gravi ieħor; jew (ii) tkun iddikjarata falluta jew meta l-qagħda finanzjarja tagħha tkun prekarja jew xort’oħra tagħmel lill-applikant mhux addattat; jew (iii) tkun tkeċċiet mill-pulizija jew mill-forzi armati jew mis-servizzi tal-ħabs minħabba xireat jew xi nuqqas ieħor fl-imġieba; jew (iv) tkun uffiċjal pubbliku ħlief uffiċjal li jkun jappartjeni għal grad jew kategorija kif jistgħu jiġu preskritti mill-Ministru jew membru tal-Pulizija jew tal-forzi armati jew tas-servizzi tal-ħabs; jew (v) tkun instabet ħatja f’Malta jew x’imkien ieħor ta’ xi delitt kontra l-persuna jew kontra l-proprjetà u l-applikazzjoni ssir fi żmien ħames snin minn meta jsir id-delitt; jew (vi) tkun instabet ħatja f’Malta jew x’imkien ieħor ta’ xireat li jaffetwa l-bonordni tal-familji; (b) meta dan jikkunsidra li jkun fl-interess pubbliku li jirrifjuta dik il-liċenza; jew (ċ) meta l-applikant ma jkollux il-kwalifiki meħtieġa kif jista’ jkun preskritt b’dan l-Att jew taħtu. 11. (1) Jekk il-Kummissarju jirrifjuta li joħroġ liċenza lill-applikant biex jaħdem bħala aġenzija ta’ gwardjani privati jew bħala gwardjan privat, dan għandu minnufih jikkomunika bil-miktub dik id-deċiżjoni lill-applikant fejn jagħtih ir-raġuni għal dak ir-rifjut: Iżda f’każ ta’ rifjut taħt l-artikolu 10(b), ikun biżżejjed li jiddikjara li l-liċenza tkun ġiet rifjutata fl-interess pubbliku. (2) Il-Kummissarju għandu, fil-każ ta’ rifjut fl-interess pubbliku, iżomm kopja ta’ dak ir-rifjut u r-raġuni għalih, għat-trasmissjoni futura possibbli li t-Tribunal ta’ Reviżjoni Amministrattiva, jekk l-applikant jappella mid-deċiżjoni tal-Kummissarju. (3) Kap. 490. Kap. 490. Meta jirċievi liċenza jew l-avviż ta’ rifjut, l-applikant jista’, fi żmien xahar kalendarju minn meta jkun irċevih, jagħmel rikors fit-Tribunal ta’ Reviżjoni Amministrattiva skont l-artikolu 15 tal-Att dwar il-Ġustizzja Amministrattiva fejn jitolbu li xi patti jew kundizzjonijiet marbutin ma’ dik il-liċenza għandhom jitneħħew jew jinbidlu, jew f’każ ta’ rifjut, li tinħareġ il-liċenza u wara dan id-dispożizzjonijiet tal-imsemmi Att għandhom japplikaw għall-proċedimenti quddiem l-imsemmi Tribunalu għal kull appell minn xi deċiżjoni tiegħu. 12. Ħruġ ta’ liċenza ta’ gwardjan privat jew aġenzija ta’ gwardjani privati. (1) Liċenza maħruġa mill-Kummissarju taħt l-artikolu 9- (a) tkun valida għal perijodu ta’ sena mid-data tal-ħruġ tagħha; (b) tis ta’ tkun limitata għal xi wieħed jew iżjed mis-servizzi ta’ gwardjani privati; (ċ) tkun suġġetta għall-kundizzjoni speċifika li d-detentur tal-liċenza għandu jgħarraf lill-Kummissarju b’kull tibdil fit-tagħrif mogħti dwar l-applikazzjoni relevanti; (d) tkun suġġetta għal dawk il-patti u l-kundizzjonijiet l-oħra li l-Kummissarju jidhirlu xierqa li jorbot ma’ dik il-liċenza. (2) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-Att, liċenza maħruġa taħt dan l-Att tista’ tiġġedded minn sena għal sena malli tagħlaq il-validità tagħha mal-ħlas ta’ dak id-dritt li jkun preskritt. (3) Il-ħruġ ta’ liċenza taħt din fit-Taqsima ma għandha b’ebda mod tiftiehem li tagħti xi dritt jew privileġġ li d-detentur tagħha li jagħmel xi ħaġa, tkun xi tkun, dwar terzi persuni jew dwar il-proprjetà tagħhom li persuna ma kenitx tista’ tagħmel qabel il-promulgazzjoni ta’ dan l-Att. 12A. T waqqif ta’ persuni milli jidħlu f’post ta’ divertiment. Miżjud: XXII.2010.6. (1) Gwardjan privat f’post ta’ divertiment għandu jkollu s-setgħa li jwaqqaf xi persuna milli tidħol f’dak il-post ta’ divertiment jekk dik il-persuna tkun magħrufa illikkawżat storbju fl-imsemmi post jew f’postijiet oħra, inkluż permezz ta’ vjolenza jew fastidju lil persuni oħra. Persuna tista’ titwaqqaf milli tidħol jekk tirrifjuta illi, fuq talba, tipproduċi dokument ta’ identifikazzjoni, jew li manifestament tidher intenzjonata li tikkawża storbju jew jekk persuna tidher vjolenti minħabba li tkun xurbana. (2) Meta persuna tikkawża storbju ġewwa post ta’ divertiment permezz ta’ mġibavjolenti, il-gwardjan privat f’dak il-post ta’ divertiment, għandu jieħu l-miżuri kollha neċessarji sabiex minnufih jinforma lill-Pulizija u għandu jkollu s-setgħa illi jżomm lil dikil persuna sakemm jasal uffiċjal tal-Pulizija. (3) Meta persuna tiffastidja persuna oħra f’post ta’ divertiment, il-gwardjan privat minnufih għandu jinforma lill-Pulizija u għandu jkollu s-setgħa li jakkumpanja lil dik il-persuna ’l barra minn dak il-post jew iżommha sakemm jasal uffiċjal tal-Pulizija. (4) Fit-twettiq tad-dispożizzjonijiet tas-subartikoli(1),) il-gwardjan privat fil-post ta’ divertiment jista’ juża forza minima biss meta l-persuna tikser dawk l-ordnijiet mingħajr trażżin fiżiku. 12B. Setgħat oħra ta’ gwardjani privati speċjalizzati. Miżjud: XXII.2010.6. (1) Gwardjan privat speċjalizzat jista’ jwaqqaf persuna milli tidħol f’post jekk tirrifjuta illi tipproduċi dokument ta’ identifikazzjoni jew jekk xi persuna tkun qed tikkawża storbju jew ikun hemm suspett raġonevoli illi tista’ tikkawża storbju. (2) Gwardjan privat speċjalizzat għandu jkollu s-setgħa illi jwettaq tfittxija fuq kull persuna li tidħol f’post mgħasses għall-armi proprji, jew oġġetti simili għal armi ta’ kull deskrizzjoni, jew għal kull oġġett ieħor li jista’ jintuża għal finijiet difensivi jew offensivi, u meta l-imsemmigwardjan privat jiskopri xi arma proprja jew oġġett bħal dak, għandu minnufih jinforma lill-Pulizija u jżomm l-oġġett u l-persuna sakemm jasal uffiċjal tal-Pulizija. (3) Meta persuna thedded xipersuna f’post mgħasses jew billi żżomm jew turi arma proprja jew xi oġġett li jista’ jinftiehem bħala arma proprja jew bħala oġġett ieħor li jista’ jintuża għall-finijiet difensivi jew offensivi, jew li jikkawżaxi storbju b’kull mod ieħor, il-gwardjan privat speċjalizzat għandu jkollu s-setgħa li jżomm dak l-oġġett i msemmi qabel u għandu jżomm il-persuna sakemm jasal uffiċjal tal-Pulizija. Kull meta tkun miżmuma persuna, il-gwardjan privat speċjalizzat għandu minn ifh jinforma lill-Pulizija. (4) Gwardjan privat speċjalizzati mqabbad sabiex jgħasses xi flus jew proprjetà li qed tinġarr, jew f’dak il-post fejn qed issir it-tagħbija jew il-ħatt ta’ dawk il-flus jew proprjetà, jista’ jżomm kull persuna fil-post ta’ ħidma li turi mġiba ta’ theddid, abużiva jew vjolenti, jew li turi xi arma proprja, xi oġġett li jista’ jinftiehem bħala arma proprja jew kull oġġett ieħor li jista’ jintuża għall-finijiet difensivi jew offensivi. Dik il-persuna għandha tinżamm sakemm jasal uffiċjal tal-Pulizija. Kull meta tkun miżmuma persuna, il-gwardjan privat speċjalizzat għandu minn ifh jinforma lill-Pulizija. (5) Fit-twettiq tad-dispożizzjonijiet tas-subartikoli(1), (2),) il-gwardjan privat speċjalizzat jista’ juża forza minima biss meta l-persuna tikser dawk l-ordnijiet mingħajr trażżin fiżiku. 13. Irtiru sospensjoni ta’ liċenza. (1) Meta d-detentur ta’ liċenza ma jimxix skont xi waħda mill-patti jew kundizzjonijiet li taħthom tkun inħarġet il-liċenza jew jinqalgħu ċirkostanzi li kienu jiġġustifikaw li applikazzjoni għal dik il-liċenza kienet tkun miċħuda, il-Kummissarju jista’ jew jirtira jew jissospendi dik il-liċenza. (2) Meta liċenza tkun ġiet irtirata jew sospiża, il-Kummissarju jista’ jagħti liċenza ġdida jew jirtira s-sospensjoni meta ċ-ċirkostanzi li jkunu nqalgħu għall-irtir jew sospensjoni jkunu tneħħew jew ma jkunux għadhom jeżistu. (3) Meta jirċievi avviż ta’ irtir jew sospensjonid-detentur ta’ liċenza jista’, fi żmien xahar kalendarju minn meta jkun irċevih, jagħmel sottomissjonijiet bil-miktub lill-Ministru fejn jitolbu li jneħħi dak l-irtir jew dik is-sospensjoni. (4) Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 11) għandhom mutatis mutandis japplikaw għal sottomissjoni magħmula mill-Ministru taħt is-subartikolu (3). TAQSIMA III Servizzi ta’ Gwardjani Lokali 14. Aġenziji ta’ gwardjani lokali u gwardjani lokali għandu jkollhom liċenza. Ebda persuna ma għandha taħdem bħala aġenzija ta’ gwardjani lokali jew bħala gwardjan lokali jew hekk toffri s-servizzi tagħha, kemm-il darba dik il-persuna ma jkollhiex liċenza skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 15. Użu ta’ servizzi ta’ gwardjani lokali. Ebda persuna ma tista’ timpjega, tħaddem jew tippermetti l-użu ta’ servizzi ta’ gwardjani lokali kemm-il darba dawk is-servizzi ma jkunux provduti minn aġenzija ta’ gwardjani lokali jew minn gwardjani lokali, skont il-każ, li jkollhom liċenza skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 16. Impieg ta’ gwardjani lokali. Ebda aġenzija ta’ gwardjani loka li ma tista’ tipprovdi lil xi persuna għal dmirijiet fi, jew li għandhom x’jaqsmu ma’, servizzi ta’ gwardjani lokali kemm-il darba dik il-persuna ma jkollhiex liċenza bħala gwardjan lokali skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. 17. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet li jinsabu f’din fit-Taqsima, id-disposizzjonijiet tal-artikoli 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12(1)(b), (ċ) u (d) u 13 għandhom japplikaw mutatis mutandis dwar Bla ħsara għad-disposizzjonijiet li jinsabu f’din fit-Taqsima, id-disposizzjonijiet tal-artikoli 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12(1)(b), (ċ) u (dliċenza għal aġenzija ta’ gwardjani lokali jew għal gwardjani lokali bl-istess mod kif japplikaw għal applikazzjoni għal liċenza ta’ aġenzija ta’ gwardjani privati jew ta’ gwardjani privati, skont il-każ. (2) Applikazzjoni għal liċenza ta’ aġenzija ta’ gwardjani lokali jew ta’ gwardjani lokali għandu jkollha magħha dak id-dritt li jkun preskritt. (3) Liċenza maħruġa mill-Kummissarju tal-Pulizija tista’ tiġi revokata jew sospiża minn Bord ta’ Dixxiplina magħmul minn tliet persuni appuntati mill-Ministru responsabbli għall-Gvern Lokali għal perjodu ta’ tliet snin sabiex jisimgħu u jiddeċiedu dwar nuqqasijiet jew abbuż ta’ poter magħmula mill-gwardjani lokali skont regolamenti pubblikati mill-istess Ministru li jistabbilixxu t-terminazzjoni tal-ħatra tal-membri tal-Bord, il-proċeduri quddiem il-Bord u l-funzjonijiet kollha tal-Bordumaterji anċillari. (4) Persuna ma tkunx eliġibbli li tiġi maħtura jew li tokkupa l-kariga ta’ membru tal-Bord jekk: (a) tkun membru tal-Kamra tad-Deputati; jew (b) tkun kunsillier jew impjegat ta’ xi Kunsill Lokali; jew (ċ) tkun Imħallef jew Maġistrat; jew (d) tkun legalment inkapaċitata; jew (e) tkun iddikjarata fi stat ta’ falliment jew tkun għamlet kompożizzjoni jew ftehim mal-kredituri tagħha; jew (f) tkun instabet ħatja ta’ xireat li jaffettwa l-fiduċja pubblika jew ta’ serq jew frodi jew li tkun bil-ħsieb laqgħet għandha proprjetà akkwistata b’serq jew frodi; jew (g) i kollha xi interess finanzjarju jew ta’ xort’ oħra f’xi intrapriża jew attività li tista’ taffettwa l-qadi tal-funzjonijiet tagħha bħala membru tal-Bord. (5) Il-Bord għandu jkollu dawn il-funzjonijiet: (a) li fl-iqsar żmien jinvestiga u jirrapporta fuq kull materja li tirrigwarda l-imġiba ħażina jew abbuż ta’ poter ta’ gwardjani lokali; (b) li jinvestiga u jirrapporta dwar kull ilment li jitressaq bil-miktub minn xi gwardjan lokali dwar trattament li dak il-gwar djan iqis bħala ta’ preġudizzju jew diskriminatorju għalih: Iżda f’kull każ il-Ministru jista’ minn żmien għal żmien permezz ta’ regolamenti jżid jew jirrevedi l-funzjonijiet ta’ dan il-Bord. 18. Setgħa ta’ gwardjani lokali li jżommu persuni u jiksbu parti kolaritajiet. Emendat: A.L.425 tal-2007. (1) Gwardjan loka li jkollu s-setgħa li jwaqqaf kull persuna, li hu jissospetta li tkun kisretxibye-laws, sabiex jidentifika lil dik il-persuna u jieħu l-partikolaritajiet tagħha, iżda ma jistax iżomm lil xi persuna ħlief kif provdut fis-subartikolu li ġej ta’ dan l-artikolu. (2) Gwardjan loka li jista’ jżomm kull persuna sabiex jeħodha quddiem uffiċjal tal-Pulizija jew sakemm jasal uffiċjal tal-Pulizija, meta dik il-persuna tirrifjuta li tieqaf u tagħti l-parti kolaritajiet tagħha jew sabiex ma jħallix lil dik il-persuna milli tikser xibye-laws meta dik il-persuna tkun twissiet biex tieqaf u din ma tieqafx volontarjament. (3) Kull persuna li tirrifjuta li tagħti, jew li tagħti b’qerq, lil xi gwardjan lokali fil-qadi ta’ dmirijiet u, isimha, kunjomha, l-indirizz u l-partikolaritajiet oħrali b’mod leġittimu jkunu meħtieġa, tkun ħatja ta’ kontravvenzjoni u teħel meta tinsabħatja ammenda ta’ tmienja u ħamsineuro u tlieta u għoxrin ċenteżmu (58.23). 19. R eżistenza u vjolenza kontragwardjani lokali. (1) Ebda persuna ma għandha b’xi mod tattakka jew tirreżisti bivjolenza xi gwardjan loka li waqt il-qadi ta’ dmirijiet u taħt dan l-Att. (2) Bla ħsara għal xi piena ogħla li tista’ teħel taħt xi liġi oħra kull persuna li tikser id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu tkun ħatja ta’ reatuteħel meta tinsab ħatja priġunerija għal żmien ta’ minn xahar sa sitt xhur: Iżda ma tiġi mogħtija ebda piena għall-fatt biss tal-attakk jew tar-reżistenza kontra xi persuna li, għalkemm tkun ittantat li tibda taġixxi jew fil-fatt tkun bdiet taġixxi, mal-ewwel twissija tal-persuna li għaliha tkun ħabtet jew irreżistiet, ma tibqax tissokta fl-esekuzzjoni tad-delitt. 19A. Gwardjan loka li pajżan jista’ jinforza biss dawk id-disposizzjonijiet tal-liġi li jiġu elenkati fl-Iskeda, liema skeda tista’ tinbidel bis-saħħa ta’ avviż maħruġ mill-Ministru. 20. Abbuż ta’ awtorità. Kap. 9. Id-disposizzjonijiet tal-artikoli 112, 113, 114, 115 u 119 tal-Kodiċi Kriminali għandhom japplikaw għal gwardjan lokali. TAQSIMA IV Ġenerali 21. Assigurazzjoni għal indennizz. (1) Kull persuna li għandha liċenza taħt dan l-Att għandha sakemm iddumhekk liċenzjata tkun koperta b’assigurazzjoni għal indennizz, b’dak il-modu għal dak l-ammont li jista’ jkun preskritt kontra kull responsabbiltà li dik il-persuna tista’ tinkorri bħala kumpens dwar xi telf jew dannu li xi persuna oħra tista’ ġġarrab minħabba xi għemil jew nuqqas ta’ għemil tal-persuna l-ewwel imsemmija jew ta’ xi ħadd mill-impjegati tagħha fil-qadi ta’ xi servizzi provduti taħt liċenza maħruġa skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. Dik 1-assigurazzjoni għandha ssir mill-prinċipal jekk il-persuna liċenzjata tkun persuna impjegata. (2) Kull persuna obbligata li tkun koperta b’assigurazzjoni għal indennizz taħt dan l-artikolu għandha kull sena fi żmien ġim għa li tagħmel jew iġġedded dik l-assigurazzjoni għal indennizz t għarraf lill-Kummissarju bil-miktub dwar il-kumpannija ta’ assigurazzjoni u n-numru relattiv tal-polza ta’ assigurazzjoni. (3) Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu kull persuna obbligata li tkun koperta b’assigurazzjoni ta’ indennizz għandha, flimkien mat-tagħrif meħtieġ taħt is-subartikolu (2) ta’ dan l-artikolu, tagħti lista ta’ persuni, jekkikollha, impjegati magħha. (4) Kull tibdil fil-lista ta’ impjegati mogħtija taħt id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3) għandu jkun mgħarraf lill-Kummissarju fi żmien ġimgħa minn meta jiġri dak it-tibdil. (5) Kull persuna li tonqos li tħares xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu titqies li qed taħdem mingħajr il-liċenza meħtieġa taħt dan l-Att. 22. Użu ta’ uniformijiet. Emendat: XXII.2010.7. (1) Kull persuna li għandha liċenza ta’ gwardjan lokali għandha, waqt il-qadi ta’ dmirijietha u matul dak il-ħin biss, jew waqt li tkun qed tivvjaġġa biex tibda d-dmirijiet tagħha jew lura, tilbes dawk l-uniformijiet li jkunu jingħarfu u dawk il-badges jew marki oħra ta’ identità, u, jew distintivi kif approvat mill-Kummissarju. (2) Kull persuna li għandha liċenza ta’ gwardjan privat, gwardjan privat speċjalizzat jew gwardjan privat f’post ta’ divertiment għandha ġġorr magħha dik il-karta jew dokument ta’ identità li għandha tiġi preskritta jew għandu jiġi preskritt u għandha tilbes dik l-uniformi li tkun tingħarafu, jew dawk il-badges jew marki oħra ta’ identità kif jista’ jkun preskritt. 23. Korsijiet approvati biex jipprovdu taħriġ, eċċ. Emendat: XXII.2010.8. Ebda persuna ma għandha tipprovdi korsijiet għall-għoti ta’ kwalifiki akkademiċi, ta’ taħriġ jew oħrajn li persuna tista’ tkun meħtieġa li jkollha biex tikseb jew iżżomm liċenza ta’ gwardjan privat, gwardjan privat speċjalizzat jew gwardjan privat f’post ta’ divertiment jew gwardjan lokali, kemm-il darba dawk il-korsijiet ma jkunux approvati mill-Ministru skont regolamenti li jistgħu ikunu preskritti. 24. Setgħa għall-għemil ta’ regolamenti. Emendat: XXII.2010.9. Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti sabiex jingħataw effett id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, u jista’, mingħajr ħsara għall-ġeneralità ta’ dak li ntqal qabel, b’dawk ir-regolamenti jippreskrivi- (a) id-drittijiet li għandhom jitħallsu taħt dan l-Att jew għal xi servizzi taħt jew skont dan l-Att, u drittijiet differenti jistgħu jkunu hekk preskritti għal servizzi differenti jew għal liċenzi differenti taħt dan l-Att; (b) il-formuli li għandhom jintużaw għall-għanijiet ta’ dan l-Att; (ċ) il-kwalifiki akkademiċi, ta’ taħriġ jew oħrajn li jistgħu ikunu meħtieġa għall-għoti jew għaż-żamma ta’ liċenza taħt dan l-Att; (d) dwar l-approvazzjoni ta’ korsijiet biex jipprovdu 1-kwalifiki akkademiċi, ta’ taħrig jew oħrajn meħtieġa għall-għoti ta’ liċenza taħt dan l-Att; (e) l-istandards u l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu mħarsa għall-provvista ta’ servizzi taħt dan l-Att, u għar-rappurtar ta’ miżuri li jiġu adottati sabiex jiġu mħarsa dawk u kundizzjonijiet (f) kull ħaġa li tista’ jew li għandha tkun preskritta taħt dan l-Att: Iżda fil-każ ta’ regolamenti magħmula dwar gwardjani lokali, servizzi ta’ gwardjani lokali jew aġenziji ta’ gwardjani lokali, dawk ir-regolamenti għandhom isiru bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-gvern lokali. 25. Reati u pieni. Emendat: A.L.425 tal-2007.; XXII.2010.10. Kull persuna- (a) li tħaddem aġenzija ta’ gwardjani privati jew aġenzija ta’ gwardjani lokali bi ksur ta’ xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ xi liċenza maħruġa bis-saħħa tiegħu jew li tikser id-disposizzjonijiet tal-artikolu 23, tkun ħatja ta’ reatu teħel, meta tinsab ħatja, multa ta’ mhux iżjed minn tlieta u għoxrinelf u mitejn u tlieta u disgħin euro u tlieta u sebgħ in ċenteżmu (23, 293.73) u priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sena jew dik il-multa u priġunerija flimkien; (b) li taħdem jew li tkun impjegata bħala gwardjan privat, gwardjan privat speċjalizzat jew gwardjan privat f’post ta’ divertiment, jew gwardjan lokali bi ksur ta’ xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att jew ta’ xi liċenza maħruġa bis-saħħa tiegħu tkun ħatja ta’ reatu teħel, meta tinsab ħatja multa ta’ mhux iżjed minn erbatelef u sittmija u tmienja u ħamsineuro u ħamsa u sebgħ in ċenteżmu (4, 658.75) u priġunerija ta’ mhux iżjed minn sitt xhur jew dik il-multa u priġunerija flimkien; (ċ) li timpjega, tħaddem jew tippermetti l-użu ta’ servizzi ta’ gwardjan privat, gwardjan privat speċjalizzat jew gwardjan privat f’post ta’ divertiment, jew servizzi ta’ gwardjani lokali bi ksur tal-artikolu 4 jew tal-artikolu 15 jew li xort’oħra tikser xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att barra minn dawk li għalihom japplikaw il-paragrafi (a) u (bli timpjega, tħaddem jew tippermetti l-użu ta’ servizzi ta’ gwardjan privat, gwardjan privat speċjalizzat jew gwardjan privat f’post ta’ divertiment, jew servizzi ta’ gwardjani lokali bi ksur tal-artikolu 4 jew tal-artikolu 15 jew li xort’oħra tikser xi waħda mid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att barra minn dawk li għalihom japplikaw il-paragrafi (a) tkun ħatja ta’ reatu teħel, meta tinsab ħatja, multa ta’ mhux iżjed minn elfumitejn euro(1,200); (d) li tkun gwardjan privat f’post ta’ divertiment jew gwardjan privat speċjalizzat, teżerċita użu ta’ forza eċċessiva jew u b’xi mod tabbuża mill-poter mogħti lilha taħt dan l-Att, u għandha meta tinsab ħatja, teħel multa ta’ mhux iktar minn elfejn euro (2,000) jew priġunerija ta’ mhux iżjed minn tnax-il xahar jew dik il-multa u priġunerija flimkien.