319 ATT DWAR IL-KONVENZJONI EWROPEA Biex jipprovdi sabiex l-Artikoli sostantivi tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, isiru u jkunu esegwibbli bħala, parti mil-Liġi ta’ Malta. L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-. L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-. L-ATT XIV tal-1987, kif emendat bl-Atti XXI tal-2002 u IX tal-2006 Avviż Legali 424 tal-2007 L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-. L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-L-, kif emendat bl-Atti u; u bl-. L-ATT XIV tal-1987, kif emendat bl-Atti XXI tal-2002 u IX tal-2006 Avviż Legali 424 tal-2007 1. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att huwa l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea. Tifsir. Emendat: XXI.2002.2. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra- " Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fondamentali " tfisser dawk id-drittijiet u libertajiet elenkati fl-artikoli 2 sa 18 (inklużi) tal-Konvenzjoni u l-artikoli 1 sa 3 (inklużi) tal-Ewwel Protokoll, l-artikoli 1 sa 4 (inklużi) tar-Raba’ Protokoll, l-artikoli 1 u 2 tas-Sitt Protokoll u l-artikoli 1 sa 5 (inklużi) tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni, liema artikoli qegħdin jinġiebu fl-Ewwel Skeda; " Konvenzjoni " tfisser il-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali ffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru, 1950 u l-Ewwel, it-Tieni, t-Tielet, ir-Raba’, l-Ħames, is-Sitt u s-Seba’ Protokolli li hemm magħha ffirmati f’Pariġi fl-20 ta’ Marzu 1952, u fi Strasbourg fis-6 ta’ Mejju 1963,6 ta’ Mejju 1963, 16 ta’ Settembru 1963, 20 ta’ Jannar 1966, 18 ta’ April 1983 u 22 ta’ Novembru 1984, rispettivament; "liġi ordinarja " tfisser kull dokument li għandu s-saħħa ta’ liġi u kull regola ta’ liġi mhux miktuba, minbarra l-Kostituzzjoni ta’ Malta; "persuna " tinkludi kull persuna fiżika, organizzazzjoni li ma tkunx governattiva, jew grupp ta’ individwi. 3. E segwibbiltà tal-Konvenzjoni. (1) Id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali għandhom isiru, u jkunu esegwibbli bħala, parti mil-Liġi ta’ Malta. (2) Fejn ikun hemm xi liġi ordinarja li tkun inkonsistenti mad-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali, l-imsemmija Drittijiet u Libertajiet Fundamentali għandhom jipprevalu, u dik il-liġi ordinarja għandha, sa fejn tkun inkonsistenti, tkun bla effett. (3) Id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali għandhom ikunu esegwibbli skont id-Dikjarazzjoni u Riżervi magħmulin mill-Gvern ta’ Malta meta ġiet iffirmata il-Konvenzjoni fit-12 ta’ Diċembru, 1966, liema Dikjarazzjoni u Konvenzjoni qegħdin jinġiebu fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (4) Il-Qorti Kostituzzjonali għandha b’żieda mal-ġurisdizzjoni mogħtija lilha mill-artikolu 95 tal-Kostituzzjoni, ikollha ġurisdizzjoni li tisma’ u tiddeċiedi l-appelli kollha magħmula taħt dan l-Att u li teżerċita dawk is-setgħat mogħtija lilha b’dan l-Att. 4. (1) Kull persuna li tallegali xi wieħed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamenta li jkun ġie, ikun qed jiġi jew ikun x’aktarx ser jiġi miksurdwarha, jew kull persuna oħra li l-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili f’Malta tista’ taħt ara distanza ta’ xi persuna lihekk tallega, tista’, bla ħsara għal kull azzjoni oħra dwar l-istess ħaġa li tkun tista’ ssir legalment, titlob lill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili għal rimedju. (2) Il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili għandu jkollha ġurisdizzjoni oriġinali li tisma’ u tiddeċiedi kull talba magħmula minn xi persuna skont is-subartikolu (1), u tista’ tagħmel dawk l-ordnijiet, toħroġ dawk l-atti u tagħti dawk id-direttivi li tqis xierqa sabiex twettaq, jew tiżgura t-twettiq tad-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali li għat-tgawdija tagħhom tkun intitolata dik il-persuna: Iżda l-qorti tista’, jekk tqis li jkun desiderabbli li hekk tagħmel, tirrifjuta li teżerċita s-setgħat tagħha skont dan is-subartikolu f’kull każ meta tkun sodisfatta li mezzi xierqa ta’ rimedju għall-ksur allegat huma jew kienu disponibbli favur dik il-persuna skont xi liġi ordinarja oħra. (3) Jekk f’xi proċedimenti f’xi qorti li ma tkunx il-Prim’Awla Qorti Ċivili jew il-Qorti Kostituzzjonali tqum xi kwistjoni dwar il-ksur ta’ xi wieħed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali, dik il-qorti għandha tibgħat il-kwistjoni quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivi li kemm-il darba fil-fehma tagħha t-tqanqil tal-kwistjoni ma tkunx sempliċement frivola jew vessatorja; u dik il-qorti għandha tagħti d-deċiżjoni tagħha fuq kull kwistjoni mibgħuta quddiemha skont dan is-subartikolu u, bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (4), il-qorti li quddiemha tkun qamet il-kwistjoni għandha tiddisponi mill-kwistjoni skont dik id-deċiżjoni. (4) Kull parti fi proċedimenti miġjuba quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili skont dan l-artikolu jkollha dritt ta’ appell quddiem il-Qorti Kostituzzjonali. (5) Ma jkunx hemm appell minn xi deċiżjoni skont dan l-artikolu li xi talba jew it-tqanqil ta’ xi kwistjoni tkun sempliċement frivola jew vessatorja. (6) Ir-Regolamenti tal-Qorti magħmula skont l-artikolu 46(7) tal-Kostituzzjoni kif minn żmien għal żmien fis-seħħ, għandhom japplikaw mutatis mutandis dwar il-prattika u proċedura tal-qrati għall-finijiet ta’ dan l-artikolu daqs li kieku l-proċedimenti magħmulin taħt dan l-artikolu kienu proċedimenti magħmulin taħt l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni. (7) Meta jiġi allegat illi xi wieħed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali u xi wieħed mid-disposizzjonijiet tal-artikolu 33 sa 45 (magħdudin) tal-Kostituzzjoni ġie, ikun qed jiġi jew x’aktarx ser jiġi miksur, it-talba għar-rimedju jew ir-riferenza lill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili skont l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni u dan l-artikolu, tista’ ssir fl-istess rikors jew riferenza. (8) Meta rikors għal rimedju jew riferenza lill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili magħmula wara t-30 ta’ April, l987 tkun magħmula biss jew taħt l-artikolu 46 tal-Kostituzzjoni jew taħt dan l-artikolu u tkun għadha pendenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili jew il-Qorti Kostituzzjonali, il-qorti tista’ teżamina jekk il-fatti allegati jkunux jew le, jivvjolaw id-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali li jikkorrispondu għalihom fl-ewwel każ, jew id-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Individwu esegwibbli taħt il-Kostituzzjoni, fit-tieni każ; u jekk il-qorti hekk issib tkun tista’ tagħti r-rimedju li jidrilha xieraq skont il-każ taħt waħda mil-liġijiet imsemmija. 4A. (1) Id-disposizzjonijiet tal-paragrafi 22 sa 25 (inklużi) tar-Rapport Spjegattiv fuq is-Seba’ Protokoll għall-Konvenzjoni hawn miġjub fit-Tielet Skeda għandhom japplikaw għall-interpretazzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ dawn id-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-artikolu u tal-Artikolu 3 tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni. (2) L-ogħla kumpens li jitħallas taħt l-artikolu 3 tas-Seba’ Protokoll li hemm mal-Konvenzjoni għandu jkun ta’ tlieta u għoxrinelf u mitejn u tlieta u disgħin euro u tlieta u sebgħ in ċenteżmu (23, 293.73). Dak il-kumpens għandu jiġi stabbilit permezz ta’ ftehim bejn il-parti li tkun qed titlob dak il-kumpens jew jekk ma jkunx hemm ftehim bħal dak mill-Qorti Ċivili, Prim’Awla, wara li jsir rikors minn min ikun qed jitlob il-kumpens u li għandu jsir fi żmien sitt xhur mid-data meta s-sejbien ta’ ħtija ta’ dik il-persuna jkun ġie rivertit jew minn meta dik il-persuna tkun ingħatatilha maħfra. (3) Appell minn kif jiġi stabbilit il-kumpens mill-Qorti Ċivili, Prim’Awla, għandu jsir quddiem il-Qorti tal-Appell b’rikors li jiġi ppreżentat fi żmien għoxrin ġumata minn meta jinqata’ r-rikors mill-Qorti Ċivili, Prim’Awla. 5. L-ebda persuna ma għandha tiġi mfixkla fl-eżerċizzju tad-dritt tagħha li tagħmel petizzjoni lis-Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa skont id-disposizzjonijiet tal-Artikolu 25 tal-Konvenzjoni u tal-Artikoli kollha tal-istess Konvenzjoni li għandhom x’jaqsmu. 6. (1) Kull deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni magħmula mill-Gvern ta’ Malta skont l-Artikolu 46 tal-Konvenzjoni, tista’ tiġi esegwita mill-Qorti Kostituzzjonali f’Malta, bl-istess mod bħal deċiżjonijiet mogħtija minn dik il-qorti u jiġu esegwiti minnha, b’rikors li jsir fil-Qorti Kostituzzjonali u notifikat lill-Avukat Ġenerali, li jkun fih talba li tiġi ordnata l-esegwibbiltà ta’ dik id-deċiżjoni. (2) Qabel ma l-Qorti Kostituzzjonali tiddeċiedi talba bħal dik, hija għandha teżamina jekk id-deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li jkun qed jintalab li tiġi esegwita, hijiex waħda li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni bħal dik imsemmija fis-subartikolu (1). (3) Il-Qorti Kostituzzjonali għandha tordna l-esekuzzjoni ta’ deċiżjoni kif imsemmi f’dan l-artikolu jekk issib li din id-deċiżjoni tkun waħda li għaliha tkun tapplika dikjarazzjoni msemmija fis-subartikolu (2). 6A. Setgħa tal-Ministru li jagħmel regolamenti. Miżjud: IX.2006.2. Meta permezz ta’ sentenza finali f’kawża kontra Malta jirriżulta lill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem li xi strument li jkollu l-forza ta’ liġi f’Malta jew xi disposizzjoni tiegħu jkunu inkonsistenti mad-Drittijiet u Libertajiet Fundamentali tal-Individwu, il-Prim Ministru jista’, matul il-perjodu ta’ sitt xhur mid-data meta s-sentenza tgħaddi f’ġudikat u sakemm meħtieġ fil-fehma tiegħu sabiex titneħħa l-inkonsistenza, jagħmel regolamenti li jkunu jħassru strument bħal dak jew disposizzjoni bħal dik li jirriżultaw li jkunu inkonsistenti kif imsemmi hawn qabel. 7. Disposizzjoni tranżitorja. Sostitwit: XXI.2002.4. Emendata: XXI.2002.5. Emendata: XXI.2002.5. Ebda ksur tal-Artikoli 2 sa 18 (inklużi) tal-Konvenzjoni jew tal-Artikoli 1 sa 3 (inklużi) tal-Ewwel Protokoll li jsir qabel it-30 ta’ April 1987 jew tal-Artikoli 1 sa 4 (inklużi) tar-Raba’ Protokoll, l-Artikoli 1 u 2 tas-Sitt Protokoll jew tal-Artikoli 1 sa 5 (inklużi) tas-Seba’ Protokoll li jsir qabel l-1 ta’ April 2002, ma għandu jagħti lok għal xi azzjoni taħt l-artikolu 4.