188 ATT DWAR IĊ-ĊITTADINANZA MALTIJA Biex jipprovdi għall-ksib, privazzjoni u rinunzja ta’ ċittadinanza ta’ Malta u għal skopijiet inċidentali għal jew li għandhom x’jaqsmu mal-ħwejje [25 fuq imsemmija. L-ATT XXX tal-1965, kif emendat bl-Atti: II tal-1970, XXXI tal-1972, LVIII tal-1974, XXXI tal-1975, IX tal-1977, XIII tal-1983, XXIV tal-1989, IV tal-2000 u X tal-2007; bl-Avviż Legali 410 tal-2007; u bl-Att XV tal-2013, XXIV tal-2017, u XXVI tal-2017. L-ATT XXX tal-1965, kif emendat bl-Atti: II tal-1970, XXXI tal-1972, LVIII tal-1974, XXXI tal-1975, IX tal-1977, XIII tal-1983, XXIV tal-1989, IV tal-2000 u X tal-2007; bl-Avviż Legali 410 tal-2007; u bl-Att XV tal-2013, XXIV tal-2017, u XXVI tal-2017. 1. Titolu. It-titolu ta’ dan l-Att hu l-Att dwar iċ-Ċittadinanza Maltija. 2. Tifsir. Emendat: XXXI.1972.2; XXIV. 1989.3; XV. 2013.2. (1) F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra- "apolidi" tfisser priv minn kull nazzjonalità u "persuna apolidi" għandha tiftiehem skont hekk; "ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni " tfisser ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni mogħti skont dan l-Att; "frustier" tfisser persuna li ma tkunx ċittadin ta’ Malta; " ġurament", "taħlef’ u " affi davit" jinkludu, fil-każ ta’ persuni permessi b’xi liġi li jagħmlu dikjarazzjoni jew affermazzjoni minflok ma jieħdu ġurament, dikajrazzjoni jew affermazzjoni; " ġurnata stabbilita " għandha l-istess tifsira bħalma hu mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni [żaħ; " konsolat Malti" tfisser uffiċċju ta’ uffiċjal konsolari tal-Gvern ta’ Malta fejn ikun miżmum reġistru tat-twelid jew tar-residenti jew, meta ma jkunx hemm uffiċċju bħal dak, dak l-uffiċċju li jista’ jiġi preskritt; " il-Kostituzzjoni " tfisser il-Kostituzzjoni ta’ Malta; " Malta " għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ; " il-Ministru " tfisser il-Ministru għal dak iż-żmien responsabbli għall-ħwejjeġ li għandhom x’jaqsmu maċ-ċittadinanza Maltija, u, sa fejn tingħata awtorità, tinkludi kull persuna awtorizzata minn dak il-Ministru biex taġixxi f’ismu; "pajjiż stranġier" tfisser pajjiż ieħor li ma jkunx Malta; "preskritt " tfisser preskritt b’regolamenti magħmula skont dan l-Att; " programm tal-investitur individwali " tfisser il-programm tal-investitur individwali kif imsemmi l-artikolu 10(9)(b). (2) Għall-finijiet ta’ dan l-Att, persuna mwielda abbord ta’ bastiment jew ajruplanreġistrat, jew abbord ta’ bastiment jew ajruplan mhux reġistrat tal-gvern ta’ xi pajjiż, għandha titqies li tkun twieldet fil-post li fih il-bastiment jew ajruplan kien reġistrat jew, skont il-każ, f’dak il-pajjiż. (3) Persuna tkun, għall-finijiet ta’ dan l-Att, tal-età jekk tkun għalqet l-età ta’ tmintax-il sena u tkun ta’ kapaċità sħiħa jekk ma tkunx ta’ moħħmarid. TAQSIMA I ĊITTADINANZA MIKSUBA FIL-ĠURNATA STABBILITA U B’REĠISTRAZZJONI MINN ĊERTI PERSUNI OĦRA Miżjuda: IV.2000.5. 3. (1) Kull min, imwieled f’Malta, kien fil-ġurnata qabel il-ġurnata stabbilita ċittadin tar-Renju Unit u Kolonji, għandu jitqies li kiseb iċ-ċittadinanza Maltija fil-ġurnata stabbilita: Iżda persuna ma titqiesx li tkun saret ċitta din ta’ Malta bis-saħħa ta’ dan is-subartikolu jekk ebda wieħed mill-ġeniturita għħa ma kienimwieled Malta. (2) Kull min, imwieled barra minn Malta, kien fil-ġurnata qabel il-ġurnata stabbilita ċittadin tar-Renju Unit u Kolonji għandu, jekk missieru jkun sar, jew li ma kienx għal mewt tiegħu kien isir, ċittadin ta’ Malta skont id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), jitqies li jkun sar ċittadin ta’ Malta fil-ġurnata stabbilita: Iżda persuna mwielda barra minn Malta qabel il-ġurnata stabbilita minnomm li tkun saret, jew li ma kienx għal mewtha kienet issir, ċittadin ta’ Malta skont id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), ikollha jedd, wara li tagħmel applikazzjoni skont ma jista’ jkun preskritt u wara li tieħu l-ġurament ta’ lealtà, tkun reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta. (3) Persuna mwielda barra minn Malta qabel il-ġurnata stabbilita li ġġib prova li tkun dixxendenti fil-linja diretta ta’ persuna mwielda Malta minn ġenitur li kien ukollimwieled Malta i kollha, bla ħsara għal dawn id-disposizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-artikolu, jedd, wara li tagħmel applikazzjoni skont ma jista’ jkun preskritt u wara li tieħu l-ġurament ta’ lealtà, li tkun reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta. (4) Kull axxendent kif provdut fis-subartikolu (3) li jmut qabel l-1 ta’ Awissu 2007 u li kien, li ma kienx għal mewt u, ikollu jedd li jikseb iċ-ċittadinanza Maltija taħt dan l-artikolu, għandu jitqies li jkun kiseb dik iċ-ċittadinanza għall-finijiet tas-subartikolu (3). (5) Meta xiġenitur ta’ persuna li tkun qegħda tapplika sabiex tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tas-subartikolu (3) kienet għadha ħajja fl-1 ta’ Awissu 2007 (għall-fini ta’ dan l-artikolu msejjaħ "il-ġenitur rilevanti") u l-ġenitur rilevanti jkun ukoll dixxendent fil-linja diretta ta’ axxendentimwieled Malta minn ġenitur ukollimwieled f’Malta, dik il-persuna m’għandux ikollha jedd li tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tas-subartikolu (3) kemm-il darba l-ġenitur rilevanti ma kienx f’xi żmien akkwista ċ-ċittadinanza Maltija taħt dan l-artikolu; b’dan illiġenitur rilevanti bħal dak li jmut qabel l-1 ta’ Awissu 2010 u li kien ikollu jedd jikseb dik iċ-ċittadinanza taħt is-subartikolu (3) għandu jitqies li jkun kiseb dik iċ-ċittadinanza għall-finijiet ta’ dak is-subartikolu. (6) Il-persuna li tapplika biex tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta taħt is-subartikolu (3) għandu jkollha jedd li tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta jekk il-ġenitur rilevanti jmut wara l-31 ta’ Lulju, 2010 u l-ġenitur rilevanti jkun applika għal, u kien ikollu jedd li jingħata, iċ-ċittadinanza Maltija taħt dan l-artikolu. 4. Persuni li jkollhom dritt li jkunu reġistrati bħala ċittadini. (1) Kull persuna li fil-ġurnata qabel il-ġurnata stabbilita kienet miżżewġa, jew kienet u ma għadhiex miżżewġa, lil xi ħadd- (a) li sarċittadin ta’ Malta bis-saħħa tal-artikolu 3; jew (b) li, billi jkunmiet qabel il-ġurnata stabbilita, kien, li ma kienx għall-mewt tiegħu jew tagħha, isir ċittadin ta’ Malta bis-saħħa ta’ dak l-artikolu, ikollha dritt, wara li tagħmel applikazzjoni b’dak il-mod li jista’ jkun preskritt u wara li tieħu l-ġurament ta’ lealtà, tkun reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta. (2) Kull persuna li fil-ġurnata qabel il-ġurnata stabbilita kienet miżżewġa, jew kienet u ma għadhiex miżżewġa, lil xi ħadd li, fi jew wara l-ġurnata stabbilita, sar ċittadin ta’ Malta jkollha dritt, wara li tagħmel applikazzjoni b’dak il-mod li jista’ jkun preskritt u wara li tieħu l-ġurament ta’ lealtà, tkun reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta. (3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikoli) jkunu mingħajr ħsara għad-disposizzjonijiet tal-artikolu 3. (4) Kull min, skont l-artikolu 44(4)(b) tal-Kostituzzjoni jitqies li huċittadin ta’ Malta għall-finijiet ta’ dak l-artikolu, u jkun ġie lura, uha residenza permanenti f’Malta, ikollu dritt, wara li jagħmel applikazzjoni b’dak il-mod li jista’ jiġi preskritt u wara li jieħu l-ġurament ta’ lealtà, ikun reġistrat bħala ċittadin ta’ Malta. (5) Minkejja kull disposizzjoni oħra ta’ dan l-Att, iżda mingħajr ħsara għal-artikolu 65(3) tal-Att LVIII tal-1974, ħadd ma jkollu dritt li jkun reġistrat bħala ċittadin ta’ Malta iktar minn darba taħt l-istess disposizzjonijiet ta’ dan l-Att. (6) Ħaddma għandu jkollu dritt li jiġi reġistrat bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tas-subartikoli), ħlief jekk- (a) il-Ministru huwa sodisfatt li l-għoti taċ-ċittadinanza lil dik il-persuna ma jmurx kontra l-interess pubbliku; u (b) fid-data tal-applikazzjoni dik il-persuna kienet għadha miżżewġa ma’ ċittadin ta’ Malta, jew tkun l-armla jew l-armel ta’ persuna li kienet ċittadin ta’ Malta jew ta’ persuna li billi tkun mietet qabel il-ġurnata stabbilita kienet, ħlief għall-mewt tiegħu jew tagħha, issir ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tal-artikolu 3: Iżda ħadd ma jkollu dritt li jiġi hekk reġistrat ħlief jekk dik il-persuna, fid-data tal-applikazzjoni, tkun għadha miżżewġa ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta u kienet hekk miżżewġa għal mill-inqas ħames snin u f’dik id-data kienet qiegħda tgħix ma’ dak iċ-ċittadin jew, jekk f’dik id-data kienet separata dejure, kienet għexet ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta għal mill-inqas ħames snin wara ċ-ċelebrazzjoni taż-żwieġ, jew tkun l-armla jew ikun l-armel ta’ dak iċ-ċittadinu fil-waqt tal-mewt tiegħu jew tagħha kienet miżżewġa lil dik il-persuna għal mill-inqas ħames snin u kienet għadha tgħix miegħu jew magħha jew li kienet, ħlief għall-mewt ta’ dik il-persuna, tkun hekk miżżewġa miegħu jew magħha fid-data tal-applikazzjoni jew, jekk fid-data tal-mewt ta’ dak iċ-ċittadin kienet separata dejure fid-data tal-applikazzjoni dik il-persuna kienet għadha miżżewġa ma’ ċittadin ta’ Malta, jew tkun l-armla jew l-armel ta’ persuna li kienet ċittadin ta’ Malta jew ta’ persuna li billi tkun mietet qabel il-ġurnata stabbilita kienet, ħlief għall-mewt tiegħu jew tagħha, issir ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tal-artikolu 3: Iżda ħadd ma jkollu dritt li jiġi hekk reġistrat ħlief jekk dik il-persuna, fid-data tal-applikazzjoni, tkun għadha miżżewġa ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta u kienet hekk miżżewġa għal mill-inqas ħames snin u f’dik id-data kienet qiegħda tgħix ma’ dak iċ-ċittadin jew, jekk f’dik id-data kienet separata dejure jew defacto jew de facto minn dak iċ-ċittadin, kienet għexet ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta għal mill-inqas ħames snin wara ċ-ċelebrazzjoni taż-żwieġ. TAQSIMA II KSIB TA’ ĊITTADINANZA BI TWELID JEW DIXXENDENZA Miżjuda: IV.2000.5. 5. Ksib ta’ ċittadinanza bi twelid jew dixxendenza minn persuni mwieldafi jew wara l-ġurnata stabbilita. Emendat: X.2007.3. (1) Kull min jitwieled f’Maltafi jew wara l-ġurnata stabbilita għandu jitqies li jkun sar jew isir ċittadin ta’ Malta fil-ġurnata tat-twelid tiegħu: Iżda fil-każ ta’ persuna mwieldafi jew qabel il-31 ta’ Lulju, 1989, dik il-persuna ma għandhiex titqies li tkun saret ċitta din ta’ Malta bis-saħħa ta’ dan is-subartikolu jekk fil-waqt tat-twelid tagħha- (a) ebda wieħed mill-ġenituri tagħha ma kien ċittadin ta’ Malta u missierha kellu dik l-immunità minn kawżi u proċeduri legali bħalma hija mogħtija lil envoy ta’ potenza sovrana barranija akkreditat lil Malta; jew (b) missierha kien frustier għadu u t-twelid sar f’post li f’dak iż-żmien kien taħt okkupazzjoni mill-għadu: Iżda wkoll, fil-każ ta’ persuna mwieldafi jew wara l-1 ta’ Awissu, 1989, dik il-persuna ma ssirx ċittadin ta’ Malta bis-saħħa ta’ dan is-subartikolu ħlief jekk fil-waqt tat-twelid missierha kien jew ikun jew ommha kienet jew tkun; (a) ċittadin ta’ Malta; jew (b) persuna msemmija fl-artikolu 44(4)(a) jew (bpersuna msemmija fl-artikolu 44(4)(a)ta tal-Kostituzzjoni: Iżda wkoll, iż-żewġ provisos ta’ qabel ta’ dan is-subartikolu ma għandhomx ikunu japplikaw fil-każ ta’ tarbija tat-twelid li tinstababbandunata f’ximkien f’Malta li tkun, minħabba f’dak il-fatt, apolidi, u dik it-tarbija għandha tibqa’ ċittadin ta’ Malta sakemm jiġi stabbilit id-dritt tagħha għal xi ċittadinanza oħra. (2) Min ji twieled barra minn Maltafi jew wara l-ġurnata stabbilita jitqies li jkun sar jew isir ċittadin ta’ Malta fil-ġurnata tat-twelid tiegħu- (a) fil-każ ta’ persuna mwieldafi jew qabel il-31 ta’ Lulju, 1989, jekk fil-ġurnata tat-twelid ta’ dik il-persuna, missierha kien ċittadin ta’ Malta b’mod ieħor milli bis-saħħa ta’ dan is-subartikolu jew tal-artikolu 3(2): Iżda persuna mwieldafi jew qabel il-31 ta’ Lulju, 1989, li fil-ġurnata tat-twelid tagħha ommha tkun ċittadin ta’ Malta b’mod ieħor milli bis-saħħa ta’ dan is-subartikolu jew tal-artikolu 3(2) ikollha d-dritt, wara li tagħmel applikazzjoni b’dak il-mod li jista’ jiġi preskritt u wara li tieħu l-ġurament ta’ lealtà, tkun reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta; u (b) fil-każ ta’ persuna mwieldafi jew wara l-1 ta’ Awissu, 1989, jekk fil-ġurnata tat-twelid ta’ dik il-persuna, missierha jkun jew ommha tkun ċittadin ta’ Malta b’mod ieħor milli bis-saħħa ta’ dan is-subartikolu, tas-subartikolu (3) jew tas-subartikolu (2) jew tal-artikolu 3(3)5. (3) Persuna mwielda barra minn Maltafi jew wara l-ġurnata stabbilita li ġġib prova li tkun dixxendenti fil-linja diretta ta’ axxendentimwieled Malta minn ġenitur bl-istess modimwieled Malta jkollha jedd, wara li tagħmel applikazzjoni skont ma jista’ jkun preskritt u wara li tieħu l-ġurament ta’ lealtà, tkun reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta: Iżda meta dik il-persuna tkun minuri, dik il-persuna li skont il-liġi jkollha awtorità fuq il-minuri, tista’ tagħmel rikors għar-reġistrazzjoni ta’ dak il-minuri bħala ċittadin ta’ Malta. (4) Kull axxendent kif provdut fis-subartikolu (3) li jmut qabel l-1 ta’ Awissu 2007 u li kien, li ma kienx għal mewt u, ikollu jedd li jikseb iċ-ċittadinanza Maltija taħt dan l-artikolu, għandu jitqies li jkun kiseb dik iċ-ċittadinanza għall-finijiet tas-subartikolu (3). (5) Meta xiġenitur ta’ persuna li tkun qegħda tapplika sabiex tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tas-subartikolu (3) kienet għadha ħajja fl-1 ta’ Awissu 2007 (għall-fini ta’ dan l-artikolu msejjaħ "il-ġenitur rilevanti") u l-ġenitur rilevanti jkun ukoll dixxendent fil-linja diretta ta’ axxendentimwieled Malta minn ġenitur ukollimwieled f’Malta, dik il-persuna m’għandux ikollha jedd li tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tas-subartikolu (3) kemm-il darba l-ġenitur rilevanti ma kienx f’xi żmien akkwista ċ-ċittadinanza Maltija taħt dan l-artikolu jew taħt l-artikolu 3; b’dan illiġenitur rilevanti bħal dak li jmut qabel l-1 ta’ Awissu 2010 u li kien ikollu jedd jikseb dik iċ-ċittadinanza taħt is-subartikolu (3) jew taħt l-artikolu 3(3) għandu jitqies li jkun kiseb dik iċ-ċittadinanza għall-finijiet ta’ dak is-subartikolu. (6) Meta xiġenitur ta’ persuna li tkun qegħda tapplika sabiex tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tas-subartikolu (3), twieled fi jew wara l-1 ta’ Awissu, 2007, (għall-fini ta’ dan l-artikolu msejjaħ "il-ġenitur rilevanti") u l-ġenitur rilevanti jkun ukoll dixxendent fil-linja diretta ta’ axxendentimwieled Malta minn ġenitur ukollimwieled f’Malta, dik il-persuna m’għandux ikollha jedd li tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tas-subartikolu (3) kemm-il darba l-ġenitur rilevanti ma kienx f’xi żmien akkwista ċ-ċittadinanza Maltija taħt dan l-artikolu. (7) Il-persuna li tapplika biex tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta taħt is-subartikolu (3) għandu jkollha jedd li tiġi reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta jekk il-ġenitur rilevanti jmut wara l-31 ta’ Lulju, 2010 u l-ġenitur rilevanti jkun applika għal, u kien ikollu jedd li jingħata, iċ-ċittadinanza Maltija taħt dan l-artikolu jew taħt l-artikolu 3. TAQSIMA III ĊITTADINANZA MIKSUBA B’REĠISTRAZZJONI WARA ŻWIEĠ 6. Żwieġ ma’ ċittadini ta’ Malta. (1) Kull persuna li fi jew wara l-ġurnata stabbilita tiżżewweġ lil xi ħadd li jkun jew li jsir ċittadin ta’ Malta jkollha d-dritt, wara li tagħmel applikazzjoni b’dak il-mod kif jista’ jkun preskritt u wara li tieħu l-ġurament ta’ lealtà, tkun reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta. (2) Ħadd ma jkollu d-dritt jiġi reġistrat bħala ċittadin ta’ Malta bis-saħħa ta’ dan l-artikolu ħlief jekk: (a) il-Ministru jkun sodisfatt li l-għoti taċ-ċittadinanza lil dik il-persuna ma jmurx kontra l-interess pubbliku; u (b) fid-data tal-applikazzjoni tagħha dik il-persuna kienet għadha miżżewġa ma’ ċittadin ta’ Malta, jew tkun l-armla jew l-armel ta’ persuna li kienet ċittadin ta’ Malta fil-waqt tal-mewt tiegħu jew tagħha: Iżda ħadd ma jkollu dritt li jiġi hekk reġistrat ħlief jekk dik il-persuna, fid-data tal-applikazzjoni, tkun għadha miżżewġa ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta u kienet hekk miżżewġa għal mill-inqas ħames snin u f’dik id-data kienet qiegħda tgħix ma’ dak iċ-ċittadin jew, jekk f’dik id-data kienet separata dejure jew defacto, kienet għexet ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta għal mill-inqas ħames snin wara ċ-ċelebrazzjoni taż-żwieġ, jew tkun l-armla jew ikun l-armel ta’ dak iċ-ċittadinu fil-waqt tal-mewt tiegħu jew tagħha kienet miżżewġa lil dik il-persuna għal mill-inqas ħames snin u kienet għadha tgħix miegħu jew magħha jew li kienet, ħlief għall-mewt ta’ dik il-persuna, tkun hekk miżżewġa miegħu jew magħha fid-data tal-applikazzjoni jew, jekk fid-data tal-mewt ta’ dak iċ-ċittadin kienet separata dejure Iżda ħadd ma jkollu dritt li jiġi hekk reġistrat ħlief jekk dik il-persuna, fid-data tal-applikazzjoni, tkun għadha miżżewġa ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta u kienet hekk miżżewġa għal mill-inqas ħames snin u f’dik id-data kienet qiegħda tgħix ma’ dak iċ-ċittadin jew, jekk f’dik id-data kienet separata dejure jew defacto jew de facto minn dak iċ-ċittadin, kienet għexet ma’ dak iċ-ċittadin ta’ Malta għal mill-inqas ħames snin wara ċ-ċelebrazzjoni taż-żwieġ. TAQSIMA IV ĊITTADINANZA MULTIPLA Miżjuda: IV.2000.5. 7. Ċittadinanza multipla. Persuna jista’ jkollha ċ-ċittadinanza Maltija, u fl-istess waqt ikollha ċ-ċittadinanza ta’ pajjiż ieħor. 8. Akkwist mill-ġdid taċ-ċittadinanza Maltija permezz ta’ reġistrazzjoni. Kull min qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan l-artikolu kien jitqies, taħt id-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni ta’ Malta jew ta’ kull liġi oħra, li temm milli jkun ċittadin ta’ Malta minħabba f’li jkollu jew ikun akkwista, sew volontarjament sew mhux volontarjament, xi ċittadinanza oħra, ikollu dritt, meta jagħmel l-applikazzjoni tiegħu b’dak il-mod li jista’ jiġi preskritt u wara li jieħu l-ġurament ta’ lealtà, li jiġi reġistrat bħala ċittadin ta’ Malta: Iżda ħadd ma jkollu dritt li jiġi reġistrat bħala ċittadin ta’ Malta taħt dan l-artikolu jekk persuna kienet ċittadin ta’ Malta b’mod ieħor milli bl-artikoli 3 jew 5 jew bis-saħħa tal-artikoli 22 jew 25 tal-Kostituzzjoni kif kienet fis-seħħ qabel id-dħul fis-seħħ tal-Att tal-2000 li jemenda l-Kostituzzjoni, u l-Ministru jkun sodisfatt li l-għoti taċ-ċittadinanza lil dik il-persuna jmur kontra l-interess pubbliku. 9. Persunali f’xi waqt kienet ċittadin ta’ Malta skont l-artikoli 3 jew 5 jew skont l-artikoli 22 jew 25 tal-Kostituzzjoni kif kienet fis-seħħ qabel id-dħul fis-seħħ tal-Att tal-2000 li jemenda l-Kostituzzjoni, u kienet residenti f’xi pajjiż barra minn Malta għal żmien li b’kollox jammonta għal mill-inqas sitt snin, tkun akkwistat jew żammet iċ-ċittadinanza ta’ xi pajjiż ieħor, għandha titqies bħala li qatt ma tkun temmet milli tkun ċittadin ta’ Malta. TAQSIMA V ĊITTADINANZA B’NATURALIZZAZZJONI Sostitwita: XXIV.1989.4. Rinumerata: IV.2000.4. 10. Naturalizzazjoni ta’ frustieri jew persuni apolidi. Emendat: XXXI.1975.2. Sostitwit: XXIV.1989.4IV.2000.4. Emendat: IV. 2000.6X.2007.4; XV. 2013.3XXIV. 2017.2; XXVI.2017.2 Sostitwit: XXIV.1989.4. Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: IV.2000.6; X.2007.4; XV. 2013.3;. Sostitwit: XXIV.1989.4. Emendat: IV.2000.6; (1) Frustier jew persuna apolidi, li jkun persuna tal-età u ta’ kapaċità sħiħa, meta jagħmel applikazzjoni għalhekk lill-Ministru bil-mod preskritt, jista’ jingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta jekk jissodisfa lill-Ministru- (a) li jkun irrisjeda f’Malta matul il-perjodu ta’ tnax-il xahar minnufih qabel id-data tal-applikazzjoni; u (b) li, matul is-sitt snin minnufih qabel l-imsemmi perjodu ta’ tnax-il xahar, ikun irrisjeda f’Malta għal perjodi li jammontaw b’kollox għal mhux anqas minn erba’ snin; u (ċ) li jkun jaf biżżejjed l-ilsien Malti jew l-ilsien Ingliż; u (d) li jkun ta’ kondotta tajba; u (e) li jkun ċittadin tajjeb ta’ Malta: Iżda l-Ministru jista’, jekk ikun jidhirlu xieraq fiċ-ċirkostanzi speċjali ta’ xi każ partikulari, jippermetti illi perjodi ta’ residenza li jkunu okkorrew iktar qabel is-seba’ snin li jiġu minnufih qabel id-data tal-applikazzjoni jitqiesu fil-kalkolu tas-snin kollha msemmija fil-paragrafu (b). (2) Kull persuna tal-età u ta’ kapaċità sħiħa mwielda barra minn Malta tista’, meta tagħmel applikazzjoni għalhekk lill-Ministru bil-mod preskritt, tingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta- (a) jekk missierha, jew fil-każ ta’ persuna imwieldafi jew wara l-1 ta’ Awissu, 1989, jekk xi wieħed mill-ġenituri tagħha, ikun sar, jew kieku ma mietx kien isir, ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tal-artikolu 3(2), jew (b) jekk missierha, jew fil-każ ta’ persuna imwieldafi jew wara l-1 ta’ Awissu, 1989, jekk xi wieħed mill-ġenituri tagħha, fil-ħin tat-twelid ta’ dik il-persuna, kien, jew kieku ma mietx kien ikun, ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tal-artikolu 5(2): Iżda wkoll il-ħtiġijiet tal-paragrafu (ċ) m'għandhomx japplikaw għal kull persuna li f'isimha tiġi sottomessa applikazzjoni bl-awtorizzazzjoni tal-Qorti Ċivili (Ġurisdizzjoni Volontarja) taħt is-subartikolu (3) tal-artikolu 21. (3) Kull persuna tal-età u ta’ kapaċità sħiħali- (a) tkun emigrant minn Malta (sew qabel, fi jew wara l-21 ta’ Settembru, 1964) u, billi kienet ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tal-artikolu 3(1) jew tal-artikolu 5(1), temmet milli tkun ċittadin bħal dak; jew (b) emigrat minn Malta qabel il-21 ta’ Settembru, 1964 u kieku ma kienx għaxtemmet milli tkun ċittadin tar-Renju Unit u Kolonji qabel dik il-ġurnata, kienet issir ċittadin ta’ Malta bis-saħħa tal-artikolu 3(1), tista’, wara li tagħmel applikazzjoni għalhekk lill-Ministru bil-mod preskritt, tingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta. (4) Kull min ikollu l-età u l-kapaċità meħtieġa li jipprova li huwa dixxendent ta’ persuna imwielda Malta u li jkun ċittadin ta’ pajjiż li ma jkunx il-pajjiż li jkun jirrisjedi fih, u li jkollu l-aċċess tiegħu għall-pajjiż li tiegħu huċittadinristrett, jista’ wara li jagħmel it-talba tiegħu għaldaqstant lill-Ministru bil-mod preskritt, jingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta: Iżda dik il-persuna ma jkollhiex jedd li tingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta skont id-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu jekk il-Ministru jkun sodisfatt li l-għoti taċ-ċittadinanza lil dik il-persuna jmur kontra l-interess pubbliku. (5) Persuna ma tingħatax ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta skont is-subartikoli ta’ qabel ta’ dan l-artikolu jekk u sa kemm ma tkunx ħadet il-ġurament ta’ lealtà fil-formula speċifikata fl-Iskeda li tinsab ma’ dan l-Att. (6) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikoli) persuna jkollha dritt, wara li tagħmel applikazzjoni lill-Ministru bil-mod preskritt, li tingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta jekk tissodisfa lill-Ministru li hija u dejjem kienet apolidi, u- (a) li twieldet Malta, jew (b) li missierha kien ċittadin ta’ Malta fid-data tat-twelid tagħha bis-saħħa tad-disposizzjonijiet tal-artikolu 3(2) jew tal-artikolu 5(2) jew liommha kienet f’dik id-data ċittadin ta’ Malta. (7) Persuna msemmija tas-subartikolu (6)(a) ma jkollhiex dritt tingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta skont id-disposizzjonijiet ta’ dak is-subartikolu jekk il-Ministru jkun sodisfatt- (a) li ma kenitx ordinarjament residenti f’Malta matul il-perjodu ta’ ħames snin li jintemmu mad-data tal-applikazzjoni; jew (b) li jew kienet misjuba ħatja f’xi pajjiż ta’ reat kontra s-sigurtà tal-Istat jew kienet kundannata f’xi pajjiż għal piena restrittiva tal-libertà personali għal żmien ta’ mhux anqas minn ħames snin. (8) Persuna msemmija tas-subartikolu (6)(b) ma jkollhiex dritt tingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta skont id-disposizzjonijiet ta’ dak is-subartikolu jekk il-Ministru jkun sodisfatt- (a) li ma kenitx ordinarjament residenti f’Malta matul il-perjodu ta’ tliet snin li jintemmu mad-data tal-applikazzjoni tagħha; jew (b) li kienet misjuba ħatja f’xi pajjiż ta’ reat kontra s-sigurtà tal-Istat. (9) Minkejja d-dispożizzjonijiet ta’ dan jew ta’ kull Att ieħor, il-Ministru jista’ jagħti ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta: (a) lill-konjuġi ta’ kull ċittadin ta’ Malta meta wieħed jew l-ieħor mill-konjuġi tal-imsemmi ċittadin jkun ta servizzi eċċezzjonali lir-Repubblika ta’ Malta jew lill-umanità; jew (b) lil kull persuna li tkun applikant, jew hikonjuġi jew hi xidipendenti eliġġibli ta’ dak l-applikant, taħt il-programm tal-investitur individwali tar-Repubblika ta’ Malta, u tissodisfa l-ħtiġiet kif preskritti taħt dan l-Att; (ċ) lil frustier li jkun wettaq servizzi eċċezzjonali għar-Repubblika ta’ Malta jew lill-umanità, jew linnaturalizzazzjoni tiegħu hi ta’ interess eċċezzjonali għar-Repubblika ta’ Malta, u li jissodisfa l-ħtiġiet preskritti taħt dan l-Att. Għall-finijiet ta’ dan il-paragrafu "eċċezzjonali" tfisser eċċellenti b’mod mhux normali jew manifestament superjuri fuq livell lokali, u tirreferi primarjament għal kontribuzzjonijiet magħmula minn xjenzjati, riċerkaturi, atleti, persuni fl-isports, artisti u persuni fil-qasam tal-kultura: Iżda dik il-persuna tagħmel applikazzjoni b’dak il-mod kif preskritt wara li tkun ħadet il-ġurament ta’ lealtà f’Malta. 11. Minuri. Sostitwit: XXIV.1989.4. Rinumerat: IV.2000.4. (1) Il-Ministru jista’ jagħmel b’mod li tifel jew tifla minuri ta’ xi ċittadin ta’ Malta jingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta wara applikazzjoni magħmula bil-mod preskritt mill-persuna li skont il-liġi jkollha awtorità fuqu. (2) Il-Ministru jista’, f’dawk iċ-ċirkostanzi speċjali li jidhirlu xieraq, jagħmel b’mod li xi minuri jingħata ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta. 12. Effett ta’ reġistrazzjoni jew naturalizzazzjoni bħala ċittadin. Sostitwit: XXIV.1989.4. Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: IV.2000.7. Persuna reġistrata bħala ċittadin ta’ Malta skont l-artikolu 4 jew 6 jew li tkun ingħatat ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni taħt dan l-Attissir ċittadin ta’ Malta b’reġistrazzjoni jew b’naturalizzazzjoni, skont kif ikun il-każ, fid-data li fiha tiġi reġistrata jew naturalizzata. TAQSIMA VI RINUNZJA U PRIVAZZJONI TA’ ĊITTADINANZA Rinumerata: IV.2000.4. 13. Rinunzja ta’ ċittadinanza. Emendat: XXIV.1989.5. Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: IV.2000.8. (1) Jekk xi ċi ttadin ta’ Malta tal-età u ta’ kapaċità sħiħa li jkun ukoll nazzjonali ta’ pajjiż stranġier, jagħmel dikjarazzjoni bil-mod preskritt ta’ rinunzja taċ-ċittadinanza ta’ Malta, il-Ministru jista’ jordna lid-dikjarazzjoni tiġi reġistrata; u mar-reġistrazzjoni dik il-persuna għandha ttemm milli tkun ċittadin ta’ Malta. (2) Il-Ministru jista’ jiċħad li jirreġistra xi dikjarazzjoni tax-xorta msemmija fis-subartikolu (1) jekk issir matul x i gwerra li fiha Malta tis ta’ tkun mdaħħla jew jekk, fil-fehma tiegħu, tkun xort’oħra kuntrarja għal policypubblika. 14. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-Ministru jista’ b’ordni jippriva miċ-ċittadinanza tiegħu Maltija kull ċittadin ta’ Malta li jkun hekk b’reġistrazzjoni jew naturalizzazzjoni jekk ikun sodisfatt li r-reġistrazzjoni jew ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni kien miksub permezz ta’ qerq, rappreżentanza falza jew il-ħabi ta’ xi fatt sostanzjali. (2) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, il-Ministru jista’ b’ordni jippriva miċ-ċittadinanza tiegħu Maltija kull ċittadin ta’ Malta li jkun hekk b’reġistrazzjoni jew b’naturalizzazzjoni jekk ikun sodisfatt li dak iċ-ċittad in- (a) ikun wera b’att jew bi kliem li huwa sleali jew mhux fidili lejn il-President jew lejn il-Gvern ta’ Malta; jew (b) ikun, matul x igwerra li fiha Malta kienet imdaħħla, innegozja jew ikkomunika illegalment ma’ għadu jew kien imdaħħal fi jew assoċjat ma’ xi negozju li kien jaf li kien qed isir b’mod li jgħin lil għadu f’dik il-gwerra; jew (ċ) ikun, egħluqseba’ snin wara li jkun ġie naturalizzat jew wara li jkun ġie reġistrat bħala ċittadin ta’ Malta, ġie kundannat f’xi pajjiż għal piena restrittiva tal-libertà personali għal żmien ta’ mhux anqas minn tnax-il xahar; jew (d) kienordinarjament residenti f’pajjiżi stranġieri għal perijodu kontinwu ta’ seba’ snin u matul dak il-perijodulama- (i) kien f’xi żmien fis-servizz tar-Repubblika jew ta’ organizzazzjoni internazzjonali li tagħha l-Gvern ta’ Malta kien membru; l-anqas ma (ii) ta avviż bil-miktub lill-Ministru dwar il-ħsieb tiegħu li jżomm iċ-ċittadinanza ta’ Malta. (3) Il-Ministru ma jipprivax persuna miċ-ċittadinanza skont dan l-artikolu kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li ma jkunx jaqbel għall-ġid pubbliku li dik il-persuna tkompli tkun ċittadin ta’ Malta u, fil-każ imsemmi fis-subartikolu (2)(ċ), jidhirlu li dik il-persuna ma ssirx minħabba f’hekkapolidi. (4) Qabel ma jagħmel ordni skont dan l-artikolu, il-Ministru għandu jagħti lill-persuna li kontra tagħha jkun maħsub li jsir l-ordni avviż bil-miktub biex jinformaha dwar ir-raġuni li għaliha huwa maħsub li jsiru dwar id-dritt tagħha għal inkjesta skont dan l-artikolu; u jekk dik il-persuna tapplika bil-mod preskritt għal inkjesta, il-Ministru għandu jibgħat il-każ quddiem kumitat ta’ inkjesta li jkun magħmul minn chairman, li jkun persuna li jkollha esperjenza ġudizzjarja, maħtur mill-Ministru u minn dawk il-membri l-oħra maħtura mill-Ministru kif jidhirlu xieraq. (5) Il-Ministru jista’ jagħmel regoli dwar il-prattika u l-proċedura li għandhom jiġu segwiti dwar kumitat ta’ inkjesta maħtur skont dan l-artikolu, u dawn ir-regoli jistgħu, b’mod partikolari, jipprovdu għall-għoti lil kull kumitat bħal dak kull setgħat, drittijiet jew privileġġi ta’ xi qorti, u biex kull setgħat hekk mogħtija jkunu jistgħu jiġu eżerċitati minn membru wieħed jew iżjed tal-kumitat. 15. Effett ta’ rinunzja jew privazzjoni. Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: X.2007.5. (1) Ċittadin ta’ Malta li jkun ipprivat miċ-ċittadinanza tiegħu b’ordni tal-Ministru skont l-artikolu 14 għandu, ma’ l-egħmil tal-ordni, itemm milli jkun ċittadin ta’ Malta. (2) Ir-rinunzja minn xi persuna taċ-ċittadinanza tagħha Maltija jew il-privazzjoni taċ-ċittadinanza Maltija ta’ xi persuna skont id-disposizzjonijiet ta’ din fit-Taqsima ta’ dan l-Att ma tolqotx ir-responsabbiltà ta’ dik il-persuna għal xireat magħmul minnha qabel ir-rinunzja jew il-privazzjoni taċ-ċittadinanza tagħha. TAQSIMA VII SUPPLEMENTARI Rinumerata: IV.2000.4. 16. Ni sa miżżew Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: IV.2000.9. Għall-finijiet tat-Taqsimiet VuVI ta’ dan l-Att, kull mara miżżewġa għandha titqies tal-età. 17. Tfa lil leġittimi u adottati u trabi misjuba. Emendat: LVIII.1974.68(2); IX.1977.2XXIV. 1989.6. Rinumerat: IV.2000.4); IX.1977.2;. Emendat: IV.2000.10. (1) F’dan l-Att- (a) kull riferenza għall-missier ta’ persuna għandha, dwar persuna mwielda barra miż-żwieġ u mhux leġittima, tiftiehem bħala riferenza għall-omm ta’ dik il-persuna; (b) kull riferenza għall-missier ta’ persuna li tkun ġiet adottata legalment qabel l-1 ta’ Jannar, 1977, għandha tiftiehem bħala riferenza għall-adottant u fil-każ ta’ adozzjoni minn żewġ persuni flimkien, għall-adott antraġel; u (ċ) kull riferenza għall-ġenituri ta’ persuna li tkun ġiet adottata legalment fi jew wara l-1 ta’ Awissu, 1989, u li kienet fil-ġurnata effettiva tal-adozzjoni tagħha taħt l-età ta’ għaxar snin, għandha tiftiehem bħala riferenza għall-adottanti. (2) Għall-finijiet ta’ dan l-Att: (a) l-adozzjoni ta’ xi persuna li ssir fi jew wara l-1 ta’ Jannar, 1977, u qabel l-1 ta’ Awissu, 1989, ma għandhiex ikollha effettu għandha titqies daqs li kieku ma saritx; u (b) l-adozzjoni ta’ xi persuna li ssir fi jew wara l-1 ta’ Awissu, 1989, li fil-ġurnata effettiva tal-addozzjoni tagħha kellha għaxar snin jew iktar, ma għandhiex ikollha effettu għandha titqies daqs li kieku ma saritx. (3) Meta wara li jibda jseħħdan l-Atttarbija tat-twelid tinsababbandunata f’xi post f’Malta, dik it-tarbija għandha, kemm-il darba ma jiġix mur il-kuntrarju, titqies li twieldet f’Malta u f’kull każ bħal dak, id-disposizzjonijiet tat-tielet proviso tal-artikolu 5(1), għandhom ikunu japplikaw għal dik it-tarbija. 18. Kull riferenza f’dan l-Att għall-istatus nazzjonali tal-missier fiż-żmien tal-mewt tal-missier; u meta dik il-mewttiġri qabel, u t-twelid jiġrifi jew wara l-ġurnata stabbilita kif imfissra fl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni, l-istatus Kull riferenza f’dan l-Att għall-istatus nazzjonali tal-missier ta’ persuna fiż-żmien tat-twelid ta’ dik il-persuna għandha, relattivament għal persuna mwielda wara l-mewt ta’ missierha, tiftiehem bħala riferenza għall-istatus nazzjonali li l-missier kien ikollu kiekumiet fil-ġurnata stabbilita għandu jitqies li jkun l-istatus nazzjonali tiegħu fiż-żmien tal-mewt tiegħu. 19. Deċiżjoni tal-Ministru tkun finali. Rinumerat: IV.2000.4. Il-Ministru ma jkunx meħtieġ li jagħti xi raġuni għall-għoti jew għaċ-ċaħda ta’ xi applikazzjoni skont dan l-Att u d-deċiżjoni tal-Ministru fuq xi applikazzjoni bħal dik ma tkunx suġġetta għal appell jew reviżjoni f’xi qorti. 20. Il-Ministru jista’ f’dawk il-każijiet li jidhirlu xierqa, fuq l-applikazzjoni ta’ xi persuna li dwar iċ-ċittadinanza tagħha ta’ Malta jkun hemm dubbju, sew dwar kwistjoni ta’ fatt jew liġi, jiċċertifika li dik il-persuna tkun ċittadin ta’ Malta; u ċertifikat maħruġ skont dan l-artikolu għandu, kemm-il darba ma jiġix pruvat li ġie miksub permezz ta’ qerq, rappreżentanza falza jew ħabi ta’ xi fatt sostanzjali, ikun prova konklużiva li dik il-persuna kienet ċittadin bħal dak fid-data tiegħu, iżda mingħajr ħsara għal kull prova li kienet ċittadin bħal dak f’data ta’ qabel. 21. (1) Kull applikazzjoni skont dan l-Att għandha ssir lill-Ministru. (2) Kull applikazzjoni lill-Ministru skont dan l-Att- (a) għandu jkollha magħha d-dritt preskritt (jekk ikun hemm); (b) meta l-formula tal-applikazzjoni tkun preskritta skont dan l-Att, għandha ssir f’dik il-formula b’dawk it-tibdiliet kif jitolbu ċ-ċirkostanzi u kif jaċċetta l-Ministru; (ċ) għandha tkun appoġġata minn dik il-prova tad-dikjarazzjonijiet magħmula fiha kif jista’ jkun preskritt skont dan l-Att jew kif il-Ministru jista’ jeħtieġ; u (d) għandha tkun konfermata b’affidavit magħmul quddiem maġistrat jew kummissjonarju b’setgħa li jagħti l-ġurament. (3) Minkejja d-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-Att jew ta' xi regolamenti magħmulin taħt u, tista’ ssir applikazzjoni dwar persuna tal-età sħiħa iżda mhux ta’ kapaċità sħiħa f'isem dik il-persuna minn kuratur jew tutur debitament awtorizzat minn digriet tal-Qorti Ċivili (Ġurisdizzjoni Volontarja) wara li l-Qorti tkun sodisfatta li l-applikazzjoni hija fl-aħjar interess ta’ dik il-persuna: Iżda, mingħajr preġudizzju għat-tieni proviso tal-artikolu 10(1), il-kriterji l-oħra kollha li jridu jiġu sodisfatti minn persuna ta’ età sħiħa u kapaċità sħiħa għandhom bl-istess mod jiġu sodisfatti meta tiġi sottomessa applikazzjoni taħt dan is-subartikolu: Iżda wkoll l-akkwist ta’ ċittadinanza Maltija taħt dan is-subartikolu m’għandux ikun soġġett għall-ħtieġa li jittieħed ġurament ta’ lealtà. 22. Provi. Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: IV.2000.12. (1) Kull dokument li jidher li jkun avviż, ċertifikat, ordni jew dikjarazzjoni, jew kull reġistrazzjoni f’reġistru, jew firma ta’ ġurament ta’ lealtà jew dikjarazzjoni ta’ rinunzja, mogħtija jew magħmula skont dan l-Att, għandhom jittieħdu bi prova, u għandhom, kemm-il darba ma jiġix pruvat il-kuntrarju, jitqiesu li ġew mogħtija jew magħmula minn jew f’isem il-persuna li minnha jew li f’isimha jidher li tkun ġiet mogħtija jew magħmula. (2) Prova prima facie ta’ xi dokument bħal dak kif intqal qabel tista’ tingħata bil-produzzjoni ta’ dokument li jidher li jkun awtentikat bħala kopja vera tiegħu minn dik il-persuna u b’dak il-mod kif jista’ jiġi preskritt. (3) Kull reġistrazzjoni f’reġistru magħmula skont dan l-Att għandha tittieħed bħala prova tal-ħwejjeġ imsemmija fir-reġistrazzjoni. 23. Reati. Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: IV.2000.13; A.L.410 tal-2007; XV.2013.4. (1) Kull min, sabiex jipprokura biex xi ħaġa ssir jew ma ssirx skont dan l-Att, jagħmel xi dikjarazzjoni li jkun jaf li hija falza f’dettal sostanzjali, jew bi traskuraġnikbira jagħmel xi dikjarazzjoni li tkun falza f’dettal sostanzjali, ikun ħati ta’ reat u jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sitt xhur jew multa ta’ mhux anqas minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) u mhux aktar minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94) jew dik il-priġunerija u multa flimkien. (2) Kull min jonqos milli jħares xi ħtieġa imposta lilu b’regolamenti magħmula skont dan l-Att dwar il-konsenja ta’ ċertifikati ta’ naturalizzazzjoni jew ċertifikati ta’ reġistrazzjoni jkun ħati ta’ reatu jeħel meta jinsabħati priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sitt xhur jew multa ta’ mhux anqas minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) u mhux aktar minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94) jew dik il-priġunerija u multa flimkien. (3) Kull persuna li għal qligħ u mingħajr ma tkun debitament awtorizzata, bi ksur ta’ regolamenti magħmulin taħt dan l-Att, tirreklama, tippubblika jew ixxerred pubblikament permezz ta’ kull mezz li jkun, xi informazzjoni li jkollha x’taqsam mal-programm tal-investitur individwali msemmi fl-artikolu 10(9)(b), tkun ħatja ta’ reat kontra dan l-Att u meta tinsab ħatja, teħel multa ta’ mhux iżjed minn għoxrin elf euro (€ 20,000). 24. Regolamenti. Emendat: LVIII.1974.68. Rinumerat: IV.2000.4. Emendat: IV.2000.14; XV.2013.5; XXIV. 2017.3. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’regolamenti jipprovdi b’mod ġenerali sabiex tingħata esekuzzjoni lill-iskopijiet ta’ dan l-Att u b’mod partikolari - (a) biex jippreskrivi kull ħaġa li għandha tiġi preskritta skont dan l-Att; (b) għar-reġistrazzjoni ta’ xi ħaġa meħtieġa jew awtorizzata skont dan l-Att biex tiġi reġistrata; (ċ) għall-għoti u teħid ta’ ġuramenti ta’ lealtà skont dan l-Att, għaż-żmien li fih ġuramenti ta’ lealtà għandhom jittieħdu u għar-reġistrazzjoni ta’ ġuramenti ta’ lealtà; (d) għall-għoti ta’ xi avviż meħtieġ jew awtorizzat li jingħata lil xi persuna skont dan l-Att; (e) għat-tħassir tar-reġistrazzjoni ta’, u t-tħassir u korrezzjoni ta’ ċertifikati dwar, persuni pprivati miċ-ċittadinanza skont dan l-Att, u għall-ħtieġa li dawk iċ-ċertifikati jiġu konsenjati għal dawk l-iskopijiet; (f) għar-reġistrazzjoni tat-twelid u mewt ta’ persuni ta’ kull klassi jew deskrizzjoni mwielda jew li jmutu x’imkien li mhux Malta u xort’oħra għar-reġistrazzjoni f’konsolati Maltin; (g) biex it-twelid u l-mewt ta’ ċittadini ta’ Malta mwielda jew li jmutu f’xi pajjiż li fih il-Gvern ta’ Malta ma jkollux għal dak iż-żmien rappreżentant diplomatiku jew konsolari jkunu jistgħu jiġu reġistrati minn persuni impjegati fis-servizz diplomatiku, konsolari jew servizz esteru ieħor ta’ xi pajjiż li, b’arranġament mal-Gvern ta’ Malta, ikun assuma li jirrappreżenta l-interessi ta’ dak il-Gvern f’dak il-pajjiż, jew minn persuna awtorizzata għalhekk mill-President ta’ Malta u għar-reġistrazzjoni hekk ta’ ċittadini ta’ Malta ordinarjament residenti barra minn Malta; (h) biex jippreskrivi formuli, u biex jipprovdi għall-imposizzjoni u ġbir ta’ drittijiet, dwar kull applikazzjoni magħmula lill-Ministru jew dwar kull reġistrazzjoni, jew l-egħmil ta’ kull dikjarazzjoni, jew l-għoti ta’ kull ċertifikat, jew it-teħid ta’ kull ġurament ta’ lealtà, awtorizzat li jsir, jingħata jew jittieħed bi jew skont dan l-Att, u dwar l-għoti ta’ kopja awtentikata jew kopja oħra ta’ xi avviż, ċertifikat, ordni, dikjarazzjoni jew reġistrazzjoni, mogħtija jew magħmula kif intqal qabel, u biex jipprovdi għal kull kontribuzzjonijiet jew drittijiet oħra tkun xi tkun ix-xorta tagħhom dwar il-programm tal-investitur individwali, u biex jipprovdi lid-disposizzjonijiet jew xi waħda mid-disposizzjonijiet tal-Ordinanza dwar id-Drittijiet [żaħ għandhom japplikaw għal dawk id-drittijiet bħal li kieku kienu drittijiet preskritti bis-saħħa tagħhom; (i) sabiex jiġu preskritti l-ħtiġiet għall-amministrazzjoni tal-programm ta’ investitur individwali u għall-għotja ta’ ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta lil xi applikant, u konjuġi u dipendenti eliġibbli ta’ dak l-applikant, li jissodisfaw il-ħtiġiet kif jista’ jkun preskritt; (j) sabiex jiġu preskritti l-ħtiġiet għal, u l-amministrazzjoni ta’, l-għoti ta’ ċittadinanza taħt l-artikolu 10(9)(ċ) u għall-għoti ta’ ċertifikat ta’ naturalizzazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta lil applikant li jissodisfa dawk il-ħtiġiet li jistgħu jiġu preskritti. (2) Kull regolamenti magħmula skont dan l-artikolu għandhom jitqegħdu quddiem il-Kamra tad-Deputati kemm jista’ jkun malajr wara li jsiru, u jekk, egħluq l-għoxrin ġurnata li jibdew mill-ġurnata li fiha xi regolamenti bħal dawk ikunu hekk tqegħdu quddiemha, il-Kamra tad-Deputati tirrisolvi illir-regolamenti jiġu annullati, huma għandhom minn dikinhar ikunu nulli, iżda mingħajr ħsara għal kull ħaġa li tkun saret qabel bis-saħħa tagħhom jew għall-egħmil ta’ xi regolamenti ġodda: Iżda ma jkunx magħdud fil-kalkolu tal-imsemmija għoxrin ġurnata ebda perijodu ta’ erbat ijiem jew iżjed konsekuttivi li jaħbtu bejn xi żewġ seduti konsekuttivi tal-Kamra tad-Deputati. 25. (1) Il-Prim Ministru, wara konsultazzjoni mal-Kap tal-Oppożizzjoni, għandu jaħtar bħala Regolatur għal finijiet tal-implimentazzjoni korretta u l-monitoraġġ tal-programm ta’ investitur individwali, persuna li kellha l-kariga ta’ Imħallef jew Maġistrat, jew li kellha l-kariga ta’ Avukat Ġenerali, jew Segretarju Permanenti jew li pprattika bħala avukat f’Malta għal żmien ta’ mhux inqas minn tnax-il sena: Iżda li matul dak iż-żmien meta Regolatur ma jkunx maħtur l-Ombudsman għandu jaġixxiex officio Iżda li matul dak iż-żmien meta Regolatur ma jkunx maħtur l-Ombudsman maħtur taħt l-Att dwar l-Ombudsman bħala Regolatur. (2) Ir-Regolatur għandu jżomm il-kariga skont it-termini tal-ħatra tiegħu. (3) B’żjieda mal-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att u dawk il-funzjonijiet oħra kif jistgħu jiġu assenjati lil u taħt kull liġi, r-Regolatur għandu jżomm taħt reviżjoni kull aspett tal-programm ta’ investitur individwali. (4) Il-Prim Ministru jista’ b’regolamenti jassenja lill-Regolatur kull funzjoni oħra li jkollha x’taqsam ma’ ċittadinanza. (5) Fil-qadi tal-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att, ir-Regolatur għandu jaġixxi fil-ġudizzju individwali tiegħu u m’għandux ikun soġġett għad-direzzjoni jew kontroll ta’ xi persuna jew awtorità oħra. (6) Għandu jkun id-dmir ta’ kull persuna involuta fl-amministrazzjoni tal-programm ta’ investitur individwali jew ta’ kull kwistjoni oħra li jkollha x’taqsam li għaliha r-Regolatur jiġi assenjat funzjonijiet taħt is-subartikolu (4) sabiex tiżvela jew tagħti lir-Regolatur dawk id-dokumenti jew informazzjoni kif hu jista’ jitlob għal finijiet li jippermettilu li jaqdi l-funzjonijiet tiegħu. (7) Ir-Regolatur jista’ f’kull ħin jirraporta lill-Ministru fuq kull kwistjoni li jkollha x’taqsam mal-qadi tal-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att. (8) Ir-Regolatur għandu jagħmel rapport annwali fuq il-qadi tal-funzjonijiet tiegħu lill-Ministru liema rapport annwali m’għandux jinkludi data personali li jkollha x’taqsam ma’ individwi li jkunu kisbu ċi ttadinanza Maltija taħt il-programm ta’ investitur individwali. (9) Il-Ministru għandu jqiegħed kopja ta’ kull rapport annwali magħmul mir-Regolatur taħt is-subartikolu (8) fuq il-Mejda tal-Kamra malajr kemm jista’ jkun wara li r-rapport ikun sar lilu. 25A. Ir-Regolatur għandu wkoll jinvestiga ilmenti dwar il-programm ta’ investitur individwali bil-mod preskritt taħt dan l-Att. 25B. (1) Għandu jkun hemm kumitat li jkun magħruf bħala l-Kumitat ta’ Monitoraġġ sabiex jagħmel monitoraġġ fuq it-tħaddim tal-programm ta’ investitur individwali. (2) Il-Kumitat ta’ Monitoraġġ għandu jikkonsisti fil-Prim Ministru, il-Ministru u l-Kap tal-Oppożizzjoni. Il-laqgħat tal-Kumitat għandhom ikunu presjeduti mill-Prim Ministru u l-Kumitat għandu jirregola l-proċedura tiegħu. (3) Il-Kumitat ta’ Monitoraġġ għandu jiltaqa’ mill-inqas darba fis-sena u jkollu s-setgħa illi jsejjaħ li r-regolatur sabiex jirrapporta lill-Kumitat waqt il-laqgħat tiegħu. TAQSIMA VII I DISPOŻIZZJONIJIET LI JIRRIGWARDAW IŻ-ŻMIEN Miżjuda: IV.2000.15. 26. Disposizzjonijiet li jirrigwardaw iż-żmien. (1) Il-Ministru u kull uffiċjal tal-Gvern għal daqshekk awtorizzat mill-Ministru jista’ - (a) jiddikjara li kull perjodu speċifikat fil-Kapitolu III tal-Kostituzzjoni ta’ Malta kif fis-seħħ qabel ma sarliġi l-Att tal-2000 li jemenda l-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ, li ma tulu persuna hemm imsemmija setgħet tagħmel applikazzjoni għal reġistrazzjoni, għandu, għar-rigward ta’ persuna bħal dik li jkollha moħħha marid matul dak il-perjodu, jiġi hekk imtawwal b’mod li jippermetti, fil-fehma tal-Ministru jew tal-uffiċjalhekk awtorizzat, lil dik il-persuna meta jkollha moħħha tajjeb l-opportunità li tagħmel applikazzjoni għal reġistrazzjoni taħt l-imsemmi Kapitolu III kif kien fis-seħħ qabel ma sarliġi l-Att tal-2000 li [żaħ jemenda l-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ; (b) f’kull każ ieħor li fih ikun sodisfatt li persuna msemmija fil-Kapitolu III tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ kif fis-seħħ qabel ma sarliġi l-Att tal-2000 li jemenda [żaħ l-Kostituzzjoni ta’ Malta, ma tkunx minħabba f’xi ċirkostanzi mhux attribwibbli għal xi nuqqas jew negliġenza tagħha, tista’ tagħmel l-applikazzjoni fil-perjodu speċifikat jew preskritt għar-rigward ta’ dik il-persuna f’dak il-Kapitolu, jista’ jiddikjara li dak il-perjodu għar-rigward ta’ dik il-persuna għandu jiġi hekkimtawwal sabiex jippermetti, fil-fehma tal-Ministru jew ta’ dak l-uffiċjalhekk awtorizzat, lil dik il-persuna opportunità li tagħmel applikazzjoni għal reġistrazzjoni skont il-Kapitolu III tal-Kostituzzjoni [żaħ ta’ Malta kif fis-seħħ qabel ma sarliġi l-Att tal-2000 li [żaħ jemenda l-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ. (2) Is-setgħa tal-Ministru u ta’ kull uffiċjal tal-Gvern awtorizzat għal daqshekk mill-Ministru taħt dan l-artikolu tista’ tiġi eżerċitata qabel jew wara l-iskadenza tal-perjodu rilevanti speċifikat fil-Kapitolu III tal-Kostituzzjoni ta’ Malta kif fis-seħħ qabel ma sarliġi l-Att tal-2000 li jemenda l-Kostituzzjoni ta’ [żaħ Mal ta [żaħ. 27. Disposizzjonijiet transitorja. (1) Il-ksib jew iż-żamma taċ-ċittadinanza Maltija minn persuna taħt il-Kostituzzjoni ta’ Malta jew kull liġi oħra, qabel ma sarliġi l-Att tal-2000 li jemenda l-Att dwar iċ-Ċittadinanza Maltija [żaħ, ma għandhom jintlaqtu b’ebda mod mid-disposizzjonijiet ta’ dak l-Att. (2) Emendata: LVIII.1974.68(2). Sostitwita: XXIV.1989.7. Emendata: LVIII.1974.68(2 Emendata: LVIII.1974.68 Sostitwita: XXIV.1989.7. Dan l-Att ma għandux japplika għar-rigward ta’ xi applikazzjoni għar-reġistrazzjoni bħala ċittadin ta’ Malta li tkun ġiet ippreżentata qabel il-15 ta’ Awissu, 1999.