85 ORDINANZA DWAR L-ESPORTAZZJONI TA’ PRODOTTI TAL-BIEDJA Biex tikkontrolla l-esportazzjoni ta’ prodotti tal-biedja. L-ORDlNANZA III tal-1935, kif emendata bl-Ordinanza XIX tal-1935; bl-Avviż Legali 4 tal-1963; bl-Atti XI tal-1972 u XIII tal-1983; bl-Avviż Legali 408 tal-2007; V tal-2007; u bl-Avviż Legali 346 tal-2008. L-ORDlNANZA III tal-1935, kif emendata bl-Ordinanza XIX tal-1935; bl-Avviż Legali 4 tal-1963; bl-Atti XI tal-1972 u XIII tal-1983; bl-Avviż Legali 408 tal-2007; V tal-2007; u bl-Avviż Legali 346 tal-2008. 1. Titolu fil-qosor. It-titolu fil-qosor ta’ din l-Ordinanza huwa l-Ordinanza dwar l-Esportazzjoni ta’ Prodotti tal-Biedja. Tifsir. Emendat: XI X.1935.2; A.L.4 tal-1963; XI.1972.2. 2. F’din l-Ordinanza, jekk mill-kuntest ma jidhirx xort’oħra- " Direttur " ifisser id-Direttur tal-Biedja; "marka " tfisser kull stampa, marka jew tikkettawżata biex tiddistingwi prodott tal-biedja b’sinjal li jinħass jew li jidher; " prodott tal-biedja" jew "prodott " ifisserpatata, basal, kemmun, u jfisser ukoll kull oġġett ieħor mgħallel jew imnissel mix-xogħol tal-biedja jew kull prodott ta’ ortikoltura, illi l-Ministru responsabbli għall-biedja jista’, minn żmien għal żmien, b’notifikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern, jiddikjara li hu prodott tal-biedja għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza; "sensal" u "esportatur " ifissru wkoll l-aġent tal-wieħed jew tal-ieħor; "spettur " ifisser persuna li jkollha mid-Direttur is-setgħa, ġenerali jew speċjali, biex teżamina jew tikklassifika jew biex teżamina u tikklassifika l-prodott tal-biedja li jkun qiegħed għall-esportazzjoni jew biex taqdi dawk id-dmirijiet l-oħra li jiġu mogħtija lilha taħt din l-Ordinanza. 3. Ċertifikat tar-reġistrazzjoni għall-esportaturi. Emendat: XIX.1935.2. (1) Ħadd ma jista’ jagħmilha ta’ esportatur ta’ ebda prodott tal-biedja jekk ma jkunx irreġistrat fl-uffiċċju tad-Direttur, illi għalhekk joħroġ ċertifikat ta’ reġistrazzjoni. (2) Il-prodott tal-biedja ma jistax jiġi esportat bla ma ikun spezzjonat. Ħadd ma jista’ jesporta, jew igiegħel jew iħalli li jiġi esportat jew jittanta li jesporta minn Malta, ebda prodott tal-biedja li għalih hemm magħmulin regolamenti, sakemm dan il-prodott ma jiġix spezzjonat, jew spezzjonat, ikklassifikat, ippakkjat u immarkat, skont il-każ, bil-mod li jingħad f’din l-Ordinanza jew f’dawk ir-regolamenti. 4. Il-prodott tal-biedja mhux tajjeb ma jistax jiġi esportat. Emendat: XIX.1935.2. (1) Ħadd ma jista’ jesporta jew iġiegħel jew iħalli li jiġi esportat jew jittanta li jesporta- (a) prodott tal-biedja għall-konsum tal-bniedem illi fil-ħin li jiġi ippreżentat għall-esportazzjoni ma jkunx tajjeb għal dak il-konsum; jew (b) prodott tal-biedja illi, minħabba l-kondizzjoni tiegħu jew għal xi raġuni oħra, x’aktarx ma jasalx fid-destinazzjoni tiegħu f’saħħtu jew fi stat tajjeb għas-suq. (2) Jekk prodott hu jew mhux fi stat li b’hekk jista’ jaqa’ taħt il-projbizzjoni msemmija fis-subartikolu (1), għandu jiddeċidih l-ispettur skont l-ordnijiet ġenerali jew speċjali mogħtija mid-Direttur. 5. Approvazzjoni ta’ postijiet għad-depożt ta’ prodotti għall-esportazzjoni. Emendat: XIX.1935.2. (1) Ħadd ma jista’ jesporta jew iġiegħel jew iħalli li jiġu esportati jew jittanta li jesporta prodotti jekk il-lok jew il-postijiet fejn dawn il-prodotti jiġu miġbura, ippreparati jew maħżuna ma jkunx lok jew ma jkunux postijiet a ppruvati mid-Direttur bħala tajba għal daqshekk. (2) Id-Direttur jista’ jirtira l-approvazzjoni. Id-Direttur jista’, f’kull żmien, jirtira l-approvazzjoni mogħtija minnu jekk jidhirlu li dak il-lok jew postijiet mhumiex qegħdin jinżammu fistat jew mhumiex imgħammrin jew m’għandhomx dawk il-ħtiġijiet biex minjużahom ikun jista’ jħares id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza. 6. Setgħa tal-ispetturi li jidħlu fil-postijiet u jispezzjonaw, eċċ. Emendat: XIX.1935.2. Għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza, kull spettur u kull persuna li jkollha bil-miktub setgħa ġenerali jew speċjali mid-Direttur jew f’ismu, jistgħu, f’kull ħin xieraq, jidħlu f’kull post fejn ikun jinżamm, jew suspett li fih qiegħed jinżamm prodott tal-biedja għall-esportazzjoni, u jistgħu jeżaminaw kull post minn dawna jew dugħje wkoll li jkun hemm. 7. (1) Ħadd ma jista’ jagħmilha ta’ sensal ta’ prodotti tal-biedja għall-esportazzjoni, li għalihom ikun hemm magħmulin regolamenti, jekk ma jkollux liċenza għalhekk mingħand id-Direttur. (2) Lil kull sensal bil-liċenza jingħata numru ta’ reġistrazzjoni li jkun in-numru tiegħu uffiċjali għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza u ta’ kull regolament magħmul bis-saħħa tagħha. 8. Is-sensala ma jistgħux jinnegozjaw fil-prodott tal-biedja. Ebda sensal ma jista’ jinnegozja f’ismu jew akkont tiegħu jew akkont tiegħu u ta’ ħadd ieħor, jew bi sħab ma’ ħadd ieħor, f’ebda prodott tal-biedja li jkun qiegħed għall-esportazzjoni u li għalih ikunu saru regolamenti. 9. Piżaturi. Ħadd ma jista’ jekk mhux piżatur pubbliku bil-liċenza, jiżen prodott tal-biedja għall-esportazzjoni, u ħadd ma jista’ jagħmilha ta’ piżatur u sensal flimkien jew ta’ piżatur u esportatur flimkien għall-istess prodott tal-biedja li jkun qiegħed għall-esportazzjoni. 10. Setgħa tal-Ministru li jagħmel regolamenti. Emendat: A.L.4 tal-1963; XI.1972.3. (1) Il-Ministru responsabbli għall-biedja jista’ jagħmel regolamenti dwar dawn il-ħwejjeġ li ġejjin u li għandhom x’jaqsmu mal-prodott tal-biedja għall-esportazzjoni, jiġifieri: (a) l-ispezzjon tal-prodott tal-biedja li jkun qiegħed għall-esportazzjoni u l-ispezzjon tal-postijiet fejn il-prodott tal-biedja jiġi ippreparat, maħdum jew jiġi immaniġġat b’xi mod ieħor; (b) il-ħin u l-lok fejn u kif għandu jingħata l-avviż ta’ min biħsiebu jesporta, il-mod tal-ippakkjar, id-daqs, id-deskrizzjoni, il-kwalità u l-irkaptu tad-dugħ, il-piż tal-merkanzija u l-markar ta’ dan il-piż u tad-dugħ; (ċ) il-ħin u l-lok fejn għandha ssir il-kunsinna tal-prodott fuq il-mollijiet; (d) il-loku l-mod tal-ħażna, il-ġarr u t-trattament tal-prodott; (e) l-ispezzjon tal-prodott tal-biedja, il-klassifikazzjoni tal-prodott u l-kondizzjonijiet ġenerali li taħthom il-prodott jista’ jiġi mgħoddi għall-esportazzjoni, il-loku l-mod tal-ispezzjonu tal-klassifikazzjoni u tal-markar tal-prodott u l-mod li bih għandhom jiġu imbullati jew immarkati ismijiet jew klassijiet differenti ta’ prodott tal-biedja, sewwa fuq id-dugħ jew fuq ċertifikat tal-ispettur jew xort’oħra; (f) il-perċentaġġ li għandu jiġi spezzjonat f’kull waħda mill-partiti; (g) kemm jingħata li jista’ jkun hemm sustanzi barranin u avarija fil-qies tad-daqsijiet fissi tal-prodotti u tal-kollijiet, u l-aqwa kwantità ta’ ndewwa li jista’ jkun hemm fi prodott tal-biedja li jkun qiegħed għall-esportazzjoni; (h) l-isem partikulari li bihxixorta ta’ prodott jista’ jiġi esportat u d-deskrizzjoni ta’ kull waħda minn din ix-xorta ta’ prodott; (i) il-għażil jew it-teħid ta’ kampjuni mill-ispettur għall-eżami, spezzjon jew analisi; (j) iċ-ċirkostanzi li taħthom l-ispettur jista’ jaċċetta jew jirrifjuta prodotti tal-biedja ta’ xorta differenti, jew iqegħidhom fi klassi aktar baxxa, jew jikklassifikahom mill-ġdid jew jerġa’ jimmarkahom, wara li jkun eżaminahom u spezzjonahom; (k) iċ-ċirkostanzi u l-kondizzjonijiet li taħthom il-prodott spezzjonat u ikklassifikat jista’ jinżamm milli jiġi imbarkat; (l) il-formuli tal-avviżi, ċertifikati u liċenzi u formuli oħra li għandhom jiġu wżati jew li għandhom jiġu maħruġa għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza; (m) il-ħruġ ta’ liċenzi u ċertifikati tar-reġistrazzjoni taħt din l-Ordinanza, għalkemm żmien idumu jiswew u t-tiġdid tagħhom; (n) id-drittijiet li għandhom iħallsu l-esportaturi u s-sensala għall-ħruġ jew tiġdid taċ-ċertifikati tar-reġistrazzjoni u tal-liċenzi tagħhom, kif ukoll id-drittijiet li għandhom iħallsu l-esportaturi għall-ispezzjonu għall-klassifikazzjoni; (o) id-dmirijiet u x-xogħol tal-bdiewa, sensala, u piżaturi u esportaturi tal-prodott tal-biedja għall-finijiet ta’ din l-Ordinanza, u s-senserija li għandha titħallas lis-sensala mill-esportaturi jew bdiewa; (p) il-ħlas lid-Direttur ta’ kull ammont ta’ flus dovut minn esportaturi bħala l-prezz ta’ prodott tal-biedja u l-ħlas lura mid-Direttur lill-bdiewa ta’ dak il-prodott u li s-sensala tas-sehem tagħhom rispettiv; (q) il-kostituzzjoni tal-Bord ta’ Arbitraġġ imsemmi fl-artikolu 18 u d-dritt li għandu jiddepożi ta l-esportatur biex iġi b il-kwistjoni quddiem dan il-Bord; u (r) in ġenerali sabiex jiġu esegwiti aħjar l-iskopijiet u finijiet ta’ din l-Ordinanza. (2) Jistgħu isiru taħt dan l-artikolu regolamenti differenti dwar prodotti tal-biedja ta’ xorta differenti. (3) Ebda regolament magħmul skont is-subartikolu (1)(p) u ebda ħaġa magħmula jew li tonqos milli tiġi magħmula bis-saħħa tiegħu ma għandha tirrendi lill-Gvern responsabbli lejn xi bidwi ta’ prodotti tal-biedja jew lejn xisensaldwar xi flus dovuti minn xi esportatur ta’ prodotti tal-biedja kemm-il darba dawn il-flus ma jkunux ġew miġbura mid-Direttur. 11. Piena għas-sensala li jinnegozjaw fil-prodotti tal-biedja. Emendat: XIX.1935.2; A.L.408 tal-2007. Kull sensal bil-liċenza, li jixtri, ibigħ, jew b’kull mod ieħor jinnegozja f’ismu, jew akkont tiegħu u ta’ ħadd ieħor jew bi sħab ma’ ħadd ieħor, u kull min jagħmilha ta’ sensal jew negozjant, fi prodott tal-biedja li jkun qiegħed għall-esportazzjoni, li għalih ikun hemm magħmulin regolamenti, mingħajr il-liċenza tad-Direttur, jeħel, meta jinsabħati, għal kull kontravvenzjoni, il-multa ta’ mhux iżjed minn sitta u erbgħineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59). 12. Piena għall-esportaturi li jixtru b’mezz ta’ sensala bla liċenza. Emendat: A.L.408 tal-2007. Kull esportatur i rreġistrat li jixtri jew b’mod ieħor jinnegozja fi prodott tal-biedja li jkun qiegħed għall-esportazzjoni b’mezz ieħor barra minn b’sensal bil-liċenza, u kull minjesporta, iġiegħel jew iħalli li jiġi esportat jew jittanta li jesporta prodott tal-biedja, mingħajr ma jkun esportatur irreġistrat, jeħel, meta jinsabħati, għal kull kontravvenzjoni, il-multa ta’ mhux iżjed minn sitta u erbgħineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59): Iżda, kull esportatur irreġistrat jista’ jixtri prodott tal-biedja għall-esportazzjoni direttament mingħand il-bidwi. 13. Piena għal min jesporta prodotti tal-biedja mingħajr ma jħares id-disposizzjonijiet tal-Ordinanza. Emendat: A.L.408 tal-2007. Kull min jesporta jew iġiegħel jew iħalli li jiġi esportat jew jittanta li jesporta prodott tal-biedja mingħajr ma jiġu mħarsa d-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza, jeħel, meta jinsabħati, għal kull kontravvenzjoni, il-multa ta’ mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47). 14. Kull mindolożament iwaħħal ma’ prodott tal-biedja għall-esportazzjoni ċertifikat jew tikketta jew garanzija mogħtija għal prodott ieħor, jeħel, meta jinsabħati, il-multa ta’ mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47) jew il-piena tal-priġunerija għal mhux iżjed minn tliet xhur. 15. Piena għal min jagħmel resistenza jew ifixkel. Emendat: A.L.408 tal-2007. Kull min jagħmel resistenza lill-ispettur jew ifixklu fl-eżerċizzju leġittimu tas-setgħat jew dmirijiet tiegħu taħt din l-Ordinanza jew taħt regolament maħruġ bis-saħħa tagħha, jeħel, meta jinsabħati, il-multa ta’ mhux iżjed minn sitta u erbgħineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59). 16. Piena għal min ma jwarrabx prodott. Emendat: A.L.408 tal-2007. Kull min, fiż-żmien ordnat minn spettur, ma jwarrabx prodott minn post ta’ spezzjon jew ta’ mbark kull meta jiġi hekkordnat li għandu jsir, jeħel, meta jinsabħati, il-multa ta’ mhux iżjed minn ħdax-il eurou ħamsa u sitt in ċenteżmu (11.65) għal kull ġurnata lil-kontravvenzjoni tissokta. 17. Piena għal kontravvenzjonijiet jew għal min ma jħarisx id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza. Emendat: XIX.1935.2; A.L.408 tal-2007. (1) Kull min jikser id-disposizzjonijiet ta’ din l-Ordinanza jew ta’ regolament maħruġ bis-saħħa tagħha jew jonqos li jħares id-disposizzjonijiet li hudmir tiegħu li jħares, jeħel, meta m’hemm ebda pieni speċjali għall-kontravvenzjoni jew għan-nuqqas, għall-ewwel darba li jinsabħati, il-multa ta’ mhux iżjed minn sitta u erbgħineuro u disgħa u ħams in ċenteżmu (46.59), u fil-każ ta’ reċidiva, multa ta’ mhux iżjed minn mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħ in ċenteżmu (116.47). (2) Id-Direttur jista’ jieħu lura kull liċenza jew ċertifikat ta’ reġistrazzjoni maħruġin jew imġeddin taħt din l-Ordinanza, f’kull każ li l-pussessur tal-liċenza jew taċ-ċertifikat jiġi misjub ħati ta’ reat taħt din l-Ordinanza. 18. Appell minn deċiżjoni ta’ spettur. Sostitwit: V.2007.25. Kap. 490. (1) Meta spettur jirrifjuta li jgħaddi għall-esportazzjonix ikunsinna ta’ prodotti, huwa għandu minnufih javża bil-miktub lill-esportatur għaliex huwa jkun irrifjuta li jagħmel dan: l-esportatur jista’, meta jsir dan, jitlob bil-miktub lill-ispettur jirreferi l-kwistjoni minnufih li t-Tribunal Amministrattiv ta’ Reviżjoni stabbilit skont l-artikolu 5 tal-Att dwar il-Ġustizzj Amministrattiva, u d-disposizzjoni ta’ dan l-Att għandha tkun tapplika għal appell bħal dak, għal deċiżjoni kemm jista’ jkun malajr dwar jekk il-prodott għandux jgħaddi għall-esportazzjoni. (2) L-esportatur jista’ jkun preżenti waqt kull eżami tal-prodott minn spettur. 18A. Il-Bord ta’ Arbitraġġ għandu jirrispetta u japplika l-prinċipji ta’ mġiba amministrattiva tajba skont l-artikolu 3 tal-Att dwar il-Ġustizzja Amministrattiva. 19. Il-Gvern mhux responsabbli għat-telf li wieħed ibati meta prodott jiġi miżmum jew jitħassar. Ebda azzjoni jew proċediment ieħor legali ma jista’ jittieħed kontra l-Gvern jew uffiċjal tal-Gvern għal telf li wieħed ibati minħabba li prodott jiġi miżmum jew li jitħassar minħabba li ikun ġie hekk miżmum għall-finijiet ta’ spezzjon taħt din l-Ordinanza.