378.19 REGOLAMENTI DWAR IS-SOLUZZJONI ALTERNATTIVA GĦAT-TILWIM (ADR) TAL-KONSUMATUR (ADRRESIDWA) L-AVVIŻ LEGALI 56 tal-2017. L-AVVIŻ LEGALI 56 tal-2017. TAQSIMA I Preliminari 1. It-titolu ta’ dawn ir-regolamenti hu r-Regolamenti dwar is-Soluzzjoni Alternattiva għat-Tilwim (ADR) tal-Konsumatur (ADRResidwa). 2. Tifsir. Kap. 378. (1) Kull referenza f’dawn ir-regolamenti għal "l-Att" hija referenza għall-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur, u d-dispożizzjonijiet tal-artikoli 2 u 43A tal-imsemmi Att għandhom japplikaw għal dawn ir-regolamenti, iżda t-tifsiriet fis-sub regolament (2) għandhom dejjem jingħataw preċedenza għall-finijiet ta’ dawn ir-regolamenti. (2) F’dawn ir-regolamenti, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma teħtieġx xort’oħra: "ADR" tfisser soluzzjoni alternattiva għat-tilwim; " il-Bord " tfisser il-Bord tal-Gvernaturi kif imwaqqfa bl-Artikolu 8 tal-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur; Kap. 510. Kap. 510. " Chairman" tfisser iċ-Cha irman tal-Bord li jkun iċ-Chairman tal-Awtorità maħtur skont l-artikolu 9(1) tal-Att dwar Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur; Kap. 510. Kap. 510. "is-CCD" tfisser id-Direttorat għall-Ilmenti u l-Medjazzjoni mwaqqaf taħt ir-Raba’ Skeda tal-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur. Kap. 510. Kap. 510. " Direttur Ġenerali (Affarijiet tal-Konsumatur) " tfisser il-persuna hekk maħtura bis-saħħa tal-artikolu 16(2) tal-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur; Kap. 510. Kap. 510. "entità tal-ADR" tfisser kull entità, irrispettivament minn kif inhi msemmija jew minn kif issir referenza għaliha, li hija mwaqqfa fuq bażi li tibqa’ fit-tul u toffris-soluzzjoni għal tilwima permezz ta’ proċedura tal-ADR u li tagħmel parti minn lista abbażi tar-regolament 20 tar-Regolamenti dwar is-Soluzzjoni Alternattiva għat-Tilwim (ADR) tal-Konsumatur (Ġenerali); L.S.378.18.L.S.378.18. "entità tal-ADRresidwa " tfisser kull entità bħal dik li l-Ministru jista’, wara konsultazzjoni mal-Kunsill jaħtar sabiex tieħu ħsieb tilwim l il-konsumaturi jista’ jkollhom man-negozjanti għal liema tilwimma teżisti ebda entità tal-ADR kompetenti mwaqqfa sabiex tieħu ħsieb tilwim bħal dak; " kun flitt ta’ interess " tfisser dik is-sitwazzjoni li fiha uffiċjali tal-ADR ikollhom interessi privati jew personali suffiċjenti biex jinfluwenzaw jew jidhru li qed jinfluwenzaw l-eżerċizzju oġġettiv tad-dmirijiet uffiċjali tagħhom; "Kunsill" tfisser il-Kunsill għall-Affarijiet tal-Konsumatur imwaqqaf taħt it-Taqsima II tal-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur; Kap. 378. Kap. 378. "negozjant " tfisser kull persuna naturali jew persuna ġuridika, irrispettivament minn jekk ikollhiex sid privat jew pubbliku, li taġixxi, kif ukoll permezz ta’ persuna li taġixxi f’isimha jew għaliha, għal skopijiet li għandhom x’jaqsmu mal-kummerċ, in-negozju, is-sengħa jew il-professjoni tagħha; " Pjattaforma tal-ODR" tfisser il-pjattaforma tas-soluzzjoni għat-tilwimonlajn mwaqqfa bir-Regolament (UE) Nru 524/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni onlajn għal tilwim mal-konsumaturi u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE (Regolament dwar l-ODR tal-konsumaturi); "proċedura tal-ADR" tfisser proċedura, skont ir-regolament 3 tar-Regolamenti dwar is-Soluzzjoni Alternattiva għat-Tilwim (ADR) tal-Konsumatur (Ġenerali), li tikkonferma mal-ħtigiet stabbiliti f’dawk ir-regolamenti u li titwettaq minn entità tal-ADR; "tilwima domestika " tfisser tilwima kuntrattwali li tqum minn kuntratt ta’ bejgħ jew ta’ servizz fejn, meta l-konsumatur jordna dawk l-oġġetti jew is-servizzi, il-konsumatur ikun residenti fl-istess Stat Membru bħal dak fejn ikun stabbilit in-negozjant; "tilwima transkonfini" tfisser tilwima kuntrattwali li tqum minn kuntratt ta’ bejgħ jew ta’ servizz fejn, meta l-konsumatur jordna dawk l-oġġetti jew is-servizzi, il-konsumatur ikun residenti fi Stat Membru ieħor għajr l-Istat Membru fejn ikun stabbilit in-negozjant; " uffiċjal tal-ADR" tfisser persuna naturali inkarigat mill-proċess tal-ADR. (3) Negozjant huwa mwaqqaf: (a) jekk in-negozjant huwa persuna naturali, fejn ikollu n-negozju tiegħu; u (b) jekk in-negozjant huwa kumpanija jew persuna ġuridika oħra jew assoċjazzjoni ta’ persuni naturali jew ġuridiċi, fejn ikollu s-sede statutorja tiegħu, l-amministrazzjoni ċentrali jew il-post tan-negozju tiegħu, li jinkludi fergħa, aġenzija jew kull stabbiliment ieħor. (4) Entità tal-ADR hija mwaqqfa: (a) jekk titħaddem minn persuna naturali, fil-post fejn twettaq attivitajiet tal-ADR; jew (b) jekk titħaddem minn persuna ġuridika jew assoċjazzjoni ta’ persuni naturali jew ġuridiċi, fil-post fejn dik il-persuna ġuridika jew dik l-assoċjazzjoni ta’ persuni naturali jew ġuridiċi twettaq attivitajiet tal-ADR, jew fejn għandha s-sede s tatutorja tagħha; jew (ċ) jekk titħaddem minn awtorità jew korp pubbliku ieħor, fil-post fejn dik l-awtorità jew korp pubbliku ieħor ikollhom s-sede tagħhom. 3. Entità tal-ADRresidwa. Is-CCD għandu jkun l-entità pubblika nnominata sabiex taqdil-funzjonijiet ta’ entità ta’ ADRresidwa. 4. Tilwim li għandu jieħu konjizzjoni tiegħu is-CCD. (1) Is-CCD għandu jieħu konjizzjoni ta’ tilwim li jikkonċerna obbligi kuntrattwali domestiċi u transkonfini li jirriżultaw minn kuntratti ta’ bejgħ jew kuntratti ta’ servizz bejn negozjan timwaqqaf fl-Unjoni Ewropea u konsumatur residenti fl-Unjoni u għandu jintervjeni biex ilaqqa’ lill-partijiet flimkien bil-għan li jiffaċilita soluzzjoni bonarja jew jipproponi soluzzjoni. (2) Is-CCD m’għandux jieħu konjizzjoni ta’ tilwim fir-rigward ta’: (a) servizzi mhux ekonomiċi ta’ interess ġenerali; (b) tilwim bejn negozjanti; (ċ) negozjanti diretti bejn il-konsumatur u n-negozjant; (d) proċeduri mibdija minn negozjant kontra konsumatur; (e) servizzi tas-saħħa mogħtija minn professjonisti tas-saħħa lill-pazjenti biex ikun evalwat, miżmum jew imreġġa’ lura l-istat ta’ saħħithom, li jinkludu wkoll il-preskrizzjoni, il-preparazzjoni u l-forniment ta’ prodotti mediċinali u tagħmir mediku; u (f) fornituri pubbliċi ta’ edukazzjoni ulterjuri jew għolja. 5. Raġunijiet li għalihom is-CCD jista’ jirrifjuta li jaċċetta xitilwima partikoli. (1) Is-CCD jista’ jirrifjuta illi jaċċeta tilwima partikolari abbażili: (a) il-konsumatur mappruvax jikkuntatjalin-negozjant ikkonċernat sabiex jiddiskuti l-ilment tiegħu u jfittex bħala l-ewwel pass, li jsolvi il-kwistjoni direttament man-negozjant; (b) it-tilwima tkun frivola jew vessatorja; (ċ) it-tilwima hija jew diġà tkun ġiet ikkunsidrata minn entità oħra tal-ADR jew minn qorti jew tribunal kompetenti; (d) il-konsumatur ma ressaqx l-ilment lis-CCD fi żmien (2) sentejn mid-data minn meta l-konsumatur ressaq l-ilment li n-negozjant; u (e) it-trattament ta’ din it-tip ta’ tilwima jista’ jfixkel serjament l-operazzjoni effettiva tas-CCD. <index-3>(2)</index-3> Għall-fini tal-paragrafi (a) u (d<index-3>(2)</index-3> Għall-fini tal-paragrafi (a) is-CCD jista’ jitlob lill-konsumatur sabiex jipprova b’mezzi adekwati illi, qabel ma ressaq l-ilment tiegħu mas-CCD, huwa għamel tentattiv biex isolvi it-tilwima direttament man-negozjant. (3) Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tas-sub regolament (1), meta s-CCD ma jkunx jista’ jikkunsidra tilwima, huwa għandu jagħti lill-partijiet fit-tilwima spjegazzjoni bil-miktub tar-raġunijiet li għalihom ma jkunx ikkunsidra t-tilwima fi żmien tliet ġimgħat mill-irċevuta tat-tilwima. (4) Xejn f’dawn ir-regolamenti ma għandu jiġi interpretat bħala impediment fuq persuna li teżerċita d-dritt ta’ aċċess tagħha għas-sistema ġudizzjarja. 6. Relazzjoni ma’ legislazzjoni nazzjonali oħra. Sakemm ma jingħadx xort’oħra f’dawn ir-regolamenti, jekk xi dispozizzjoni ta’ dawn ir-regolamentitmur kontra xi dispożizzjoni mniżżla f’xi liġi nazzjonali oħra, id-dispożizzjonijiet ta’ dawn ir-regolamenti għandhom jingħataw preċedenza. TAQSIMA II L-uffiċjali tal-ADR 7. (1) L-uffiċjal inkarigat mill-ADR għandhom ikollhom l-għarfien u l-ħiliet meħtieġa fil-qasam tas-soluzzjoni alternattiva jew ġudizzjarja għat-tilwim tal-konsumaturi, kif ukoll għarfien ġenerali tal-liġi; (2) It-termini u l-kundizzjonijiet tal-impjieg tal-uffiċjali tal-ADR, inkluż ir-renumerazzjoni tagħhom għandhom jiġu stabbiliti, u l-ħatra tagħhom għandha tiġi magħmula skont fit-Taqsima X tal-Att dwar l-Awtorità ta’ Malta għall-Kompetizzjoni u għall-Affarijiet tal-Konsumatur: Iżda l-uffiċjali tal-ADR m’għandhomx ikunu maħtura għal-perjodu iqsar minn dak ta’ tliet (3) snin u għandhom ikunu eliġibbli sabiex jiġu maħtura mill-ġdid għall-perjodu ta’ mhux inqas minn tliet (3) snin. (3) L-uffiċjali tal-ADR m’għandhomx ikunu suġġett għal kwalunkwe struzzjonijiet mill-partijiet jew minxi rappreżentanti tagħhom. (4) L-uffiċjali tal-ADR għandhom jassistu lill-partijiet biex jilħqu resoluzzjoni li hija f’waqtha, ġusta u kost-effettiva. (5) L-uffiċjali tal-ADR jistgħu, fit-tmexxija tal-proċess tal-ADR, jirreferu għal kodiċi tal-kondotta, dispożizzjonijiet legali u ġurisprudenza relevanti u jistgħu jużaw bħala bażi għar-riżoluzzjoni tat-tilwima, kunsiderazzjonijiet ta’ ekwità u ġustizzja. (6) L-uffiċjal tal-ADR responsabbli mill-proċess tal-ADR għandu jiżvela lill-entità tal-ADRresidwa kull ċirkustanza li tista’ jew tistatidher li taffetwa l-indipendenza u l-imparzjalità tiegħu jew li tagħti lok għall-konflitt ta’ interess fil-konfront ta’ xi wieħed mill-partijiet għat-tilwima li qed jiġi mitlub biex isolvi. L-obbligu biex jiżvela dawn iċ-ċirkustanzi għandu jkun obbligu kontinwu matul il-proċess tal-ADR: Iżda l-uffiċjal tal-ADR għandu jitħalla jkompli jamministra l-proċess tal-ADR f’każ li l-partijiet, wara li jkunu ġew debitament informati biċ-ċirkustanzi u dritt tagħhom li joġġezzjonaw, ma joġġezzjonawx. (7) Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tas-subregolament preċedenti, l-uffiċjal tal-ADR għandu jastjeni milli jassisti lill-partijiet biex jilħqu soluzzjoni għat-tilwima: (a) jekk hu miżżewweġ lil xi wieħed mill-partijiet jew ikun qarib mid-demm jew bi żwieġ, fil-linja dritta f’kull grad jew fil-linja kollaterali sal-grad ta’ kuġininklussivament, ma’ waħda mill-partijiet; (b) jekk ikun tutur, kuratur, jew werriet preżuntiv ta’ waħda mill-partijiet; (ċ) jew ikun jew kien prokuratur ta’ waħda mill-partijiet; (d) jekk ikun l-amministratur ta’ stabbiliment jew soċjetà involuta fill-proċess tal-ADR; jew (e) jekk ikollu jew jista’ jkollu interess personali fir-riżultat tal-proċess tal-ADR. TAQSIMA III Proċedura relattiva għall-proċess tal-ADR 8. Libertà. (1) Fl-assenza ta’ xi ftehim xort’oħra, il-parteċipazzjoni fl-ADRkemm tan-negozjant kif ukoll tal-konsumatur għandha tkun fuq bażi volontarja: Iżda ftehim bejn konsumatur u negozjant biex iressqu lmenti lis-CCD mhux vinkolenti fuq il-konsumatur jekk ftehim bħal dak ikun ġie konkluż qabel ma tkun qamet it-tilwima u jekk ikollu l-effett li jċaħħad lill-konsumatur mid-dritt tiegħu li jressaq azzjoni quddiem il-qrati jew it-tribunali kompetenti għas-soluzzjoni tat-tilwim. (2) Il-partijiet għandhom il-possibilità li jirtiraw mill-proċedura f’kull stadju għal kwalunkwe raġuni inkluż jekk ma jkunux sodisfatti bil-prestazzjoni jew bl-operat tal-proċedura u l-uffiċjal tal-ADR għandu jiżgura illi l-partijiet huma informati b’dan qabel ma tibda l-proċedura. 9. Miżati. Is-CCD għandu joffri is-servizz tal-ADR bla ħlas. 10. Lingwa. Is-CCD għandu jilqa’ l-ilmenti, u għandu jmexxi l-proċess tal-ADR bil-lingwa Maltija jew dik Ingliża: Iżda fejn kwalunkwe parti matifhimx il-lingwa li biha l-proċess tal-ADR ikun qed jiġi immexxi, il-proċess għandu jiġi interpretat lil u mill-uffiċjal tal-ADR. 11. Aċċessibiltà. Is-CCD għandu jiżgura ill i l-proċedura tal-ADR hija faċilment aċċessibli onlajn kif ukoll offlajn. 12. Ra preżentanza u assistenza legali. Il-partijiet mhumiex obbligati jqabbdu avukat jew konsulent legali, iżda jistgħu jfittxu parir indipendenti jew ikunu rrappreżentati jew megħjuna minn terza persuna f’kull stadju tal-proċedura. 13. Proċedura. (1) Is-CCD għandu malli jkun irċieva d-dokumenti kollha li jinkludu l-informazzjoni rilevanti li għandha x’taqsam mal-ilment javża lill-partijiet fit-tilwima bid-data, ħinu post għall-ewwel sezzjoni tal-ADR. (2) Bla preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tar-regolament preċedenti, il-partijiet, jew ir-rappreżentanti tagħhom għandhom jidhru fid-data, ħinu post indikat skont is-subregolament preċedenti: Iżda fil-każ ta’ tilwim riferut mill-Pjattaforma tal-ODR, il-preżenza tal-partijiet jew tar-rappreżentanti tagħhom m’għandhiex tkun meħtie [a. (3) Ir-riżultat tal-ADR għandu jkun magħmul disponibbli għall-partijiet permezz ta’ rapport ifformulat mill-uffiċjal li jkun qed imexxi l-proċess tal-ADR, u għandu jkun fih: (a) sommarju tal-avvenimenti li tawlok għat-tilwima; (b) kopja tad-dokumenti rċevuti, li jinkludu l-informazzjoni relevanti relatata mat-tilwima; (ċ) il-minuti ta’ kull sezzjoni tal-ADR li tifforma parti mill-proċess tal-ADR; (d) ir-riżultat f’forma ta’ soluzzjoni proposta għat-tilwima; u (e) dikjarazzjoni tar-raġunijiet li fuqhom ikun ibbażat ir-riżultat. (4) Ir-riżultat tal-proċedura tal-ADR għandu jkun disponibbli fi żmien disgħin (90) ġurnata kalendarja mid-data li fiha s-CCD jkun irċieva l-fajl komplut tal-ilment: Iżda fil-każ ta’ tilwim kumpless ħafna, is-CCD tista’, fid-diskrezzjoni tiegħu jista, jżid il-perijodu ta’ disgħin (90) ġurnata kalendarja, f’liema każ, il-partijiet għandhom jiġu infurmati dwar kull żjieda ta’ dak il-perijodu u dwar it-tul ta’ żmien mistenni li ser ikun meħtieġ għall-konklużjoni tat-tilwima. 14. Effett legali. Kwalunkwe ftehim relatat mal-proċess tal-ADR għandu jkun magħmul bil-miktub fil-preżenza ta’ uffiċjal tal-ADR u għandu, għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi jitqies bħal a skrittura privata. 15. Ekwità. (1) Is-CCD għandu jiżgura illi ma tul il-proċess tal-ADR: (a) il-partijiet għandhom il-possibbiltà, f’perjodu ta’ żmien raġonevoli, li jesprimu l-opinjoni tagħhom, li jissottomettu evidenza inkluż dokumenti u opinjonijiet ta’ esperti sa fejn hu relevanti għat-tilwima u li jiġu provduti bl-argumenti, l-evidenza, id-dokumenti u l-fatti mressqa mill-parti jew partijiet l-oħra, kull dikjarazzjoni magħmula u opinjonijiet mogħtija mill-esperti, u li jkunu jistgħu jikkummentaw fuqhom; (b) il-partijiet jiġu mgħarrfa li mhumiex obbligati jqabbdu avukat jew konsulent legali, iżda jistgħu jfittxu parir indipendenti jew ikunu rrapreżentati jew megħjuna minn terza persuna f’kull stadju tal-proċedura; u (ċ) il-partijiet jiġu avżati bir-riżultat tal-ADR bil-miktub jew fuq mezz durabbli, u jingħataw dikjarazzjoni tar-raġunijiet li fuqhom ikun ibbażat dan ir-riżultat. (2) Il-partijiet, qabel ma jaqblu mas-soluzzjoni li tkun ġiet suġġerita għandhom jiġu mgħarrfa li: (a) għandhom l-għażla jekk jaqbluxma’ jew isegwux is-soluzzjoni suġġerita jew le; (b) il-parteċipazzjoni fil-proċedura ma tippreġudikax il-possibbiltà li wieħed ifittex ri medju permezz ta’ proċeduri f’qorti jew tribunal kompetenti; u (ċ) is-soluzzjoni suġġerita tista’ tkun differenti mir-riżultat determinat minn qorti jew tribunal kompetenti li japplikaw regoli legali. (3) Il-partijiet, qabel ma jaqblu ma’ jew isegwu soluzzjoni suġġerita, għandhom ikunu mgħarrfa dwar l-effett legali li jirriżulta jekk jaqblu ma’ jew isegwu dik is-soluzzjoni suġġerita. (4) Il-partijiet għandhom, qabel ma jesprimu l-kunsens tagħhom bil-miktub għal soluzzjoni suġġerita jew qbilamikevoli jingħataw perjodu ta’ żmien ta mhux inqas minn tlett (3) ijiem sabiex jirriflettu. (5) Il-perjodu ta’ żmien imsemmi fis-sub regolament preċedenti għandu jiġi stabbilit b’kunsiderazzjoni tan-natura speċifika u ċ-ċirkustanzi tat-tilwima. 16. Preskrizzjoni. Il-parteċipazzjoni tal-partijiet fil-proċess tal-ADR, m’għandhiex iċċaħħad lill-partijiet milli jibdew proċeduri ġudizzjarji dwar dik it-tilwima bħala riżultat tal-iskadenza tal-perijodi ta’ limitazzjoni jew ta’ preskrizzjoni kif mogħtija fil-liġi nazzjonali ma tul il-proċedura tal-ADR: Iżda dan ir-regolament għandu jkun bla ħsara għad-dispożizzjonijiet dwar il-limitazzjoni jew il-preskrizzjoni li jinsabu f’xi ftehim internazzjonali li Malta tagħmel parti minnu. 17. Kwalunkwe komunikazzjoni jew diskussjoni li ssir waqt il-proċess tal-ADR, kif ukoll il-kontenut tal-ftehim riżultanti mill-proċess tal-ADR għandhom jitqiesu kunfidenzjali: Iżda l-iżvelar tal-kontenut tal-ftehim riżultanti mill-proċess tal-ADR għandu jkun permess: (a) fejn dan huwa neċessarju għall-kunsiderazzjonijiet imperattivi ta’ politika pubblika; (b) fejn dan ikun neċessarju sabiex jiġi implementat jew enforzat il-ftehim riżultanti mill-proċess tal-ADR; (ċ) fejn l-eżistenza tal-ftehim jew taxi terminu jew kundizzjoni tiegħu tkun qed tiġi miċħuda mill-parti l-oħra; (d) fejn il-partijiet kollha espressament jaqblu bil-miktub sabiex il-kontenut tal-ftehim riżultanti mill-proċess tal-ADR jiġi żvelat; jew (e) fejn dan ikun meħtieġ minn xi awtorità, qorti jew tribunal kompetenti ta’ xi Stat Membru.