46 ATT DWAR IL-ĦADDIEM AD-DEHEB U L-ĦADDIEMA L-FIDDA (ARĠ ENTIERA) Att dwar il-Ħaddiemad-Deheb u l-Ħaddiema l-Fidda (Arġentiera). Att dwar il-Ħaddiemad-Deheb u l-Ħaddiema l-Fidda (Arġentiera Sostitwit: IX.2003.6. L-ORDINANZA XII tal-1920 kif emendata bl-Att X tal-1932; bl-Ordinanza II tal-1938; bl-Atti: XXII tal-1949, XXV tal-1962; bl-Avviżi Legali: 4 tal-1963, 46 tal-1965; u bl-Atti: VII tal-1966, XXXI tal-1971, LVIII tal-1974, XI tal-1977, XLIX tal-1981, II tal-1982, VIII u XVIII tal-1990, XXVII tal-2001, IX tal-2003 u III tal-2004. L-ORDINANZA XII tal-1920 kif emendata bl-Att X tal-1932; bl-Ordinanza II tal-1938; bl-Atti: XXII tal-1949, XXV tal-1962; bl-Avviżi Legali: 4 tal-1963, 46 tal-1965; u bl-Atti: VII tal-1966, XXXI tal-1971, LVIII tal-1974, XI tal-1977, XLIX tal-1981, II tal-1982, VIII u XVIII tal-1990, XXVII tal-2001, IX tal-2003 u III tal-2004. 1. Titolu fil-qosor. Emendat: IX.2003.7. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu l-Att dwar il-Ħaddiemad-Deheb u l-Ħaddiema l-Fidda (Arġentiera). Tifsir. SostitwitI X.2003.8. Emendat: III.2004.104. Emendat: III.2004.104. 2. F’dan l-Att, u fir-regolamenti kollha li jsiru taħt u- " awtorizzat " , kemm-il darba ma jkunx xort’oħra awtorizzat, tfisser mogħtija b’setgħa tal-Ministru jew persuna ekwivalenti għalih fi Stat Membru jew permezz ta’ xi Aġenzija tal-Unjoni Ewropea jew minn xi persuna li tkun maħtura minn dawk hawn qabel imsemmija skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att; "boll ta’ garanzija ta’ manifattur " tfisserbollli manifattur ikun awtorizzat li jagħmel fuq oġġett ta’ metall prezzjuż li jkun magħmul mill-marka ta’ manifattur kif ukoll marka standard; "boll ta’ garanzija ta’ patrun" tfisserbollli patrun ikun awtorizzat japplika fuq oġġett ta’ metall prezzjuż li jkun jinkludi l-marka tal-patrun u l-marka standard; "boll ta’ garanzija tal-uffiċċju " tfisserboll fuq oġġett ta’ metall prezzjuż applikat minn korp awtorizzat li jagħti l-boll ta’ garanzija li jkun mill-inqas fih marka standard; "Konslu" tfisser il-Konslu għall-Ħaddiemad-Deheb u l-Ħaddiema l-Fidda (Arġentiera) u tinkludi lil kull uffiċjal pubbliku li l-Ministru jista’ minn żmien għal żmien jawtorizza sabiex iwettaq id-dmirijiet ta’ Konslu; "korp awtorizzat li jagħti l-boll ta’ garanzija " tfisser persuna li tkun indipendenti mill-manifattur jew patrun ta’ oġġett ta’ metall prezzjuż, li jkun awtorizzat jimbolla marka tal-uffiċċju fuq dak l-oġġett; " kummerċjant " tfisser persuna li tinnegozja f’oġġetti ta’ metall prezzjuż jew ħaġar prezzjuż; " Malta " għandha l-istess tifsira kif mogħtija lilha fl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta; "manifattur " tfisser persuna li jagħmel oġġetti ta’ metall prezzjuż; "marka ta’ finezza " hija marka li ssir b’numri għar binimbullata fuq it-taħlita ta’ metall prezzjuż ta’ oġġett ta’ metall prezzjuż li tkun turi l-istandard ta’ finezza ta’ dik it-taħlita, u t-tip ta’ metall prezzjuż li jkun hemm fih; "marka ta’ manifattur " tfisser il-marka ta’ identifikazzjoni fuq oġġett ta’ metall prezzjuż li manifattur ikun awtorizzat jimbolla fuq l-oġġett ta’ metall prezzjuż li huwa jkun jimmanifattura; "marka tal-patrun" tfisser il-marka ta’ identifikazzjoni li patrun ikun awtorizzat jimbolla fuq oġġett ta’ metall prezzjuż; "marka standard " tfisser marka mbullata fuq it-taħlita ta’ metall prezzjuż ta’ oġġett ta’ metall prezzjuż li tkun tirrappreżenta l-istandard tat-taħlita u t-tip ta’ metall prezzjuż fiha; " metall prezzjuż " tfisser deheb, platin u, palladju u fidda kemm fl-istatpur tagħhom kemm fit-taħlit tagħhom; " Ministru " tfisser il-Ministru responsabbli għall-finanzi; "mqiegħed fis-suq " tfisser li b’kull mod ikun disponibbli fis-suq fit-territorju ta’ Malta bil-għan li jitqassam u, jew, jintuża f’dak it-territorju jew f’kull territorju ieħor skont ma jista’ jkun preskritt; "oġġett ta’ metall prezzjuż " tfisser kull oġġett ta’ ġojjellerija, kompletament manifatturat, magħmul minn ħaddiem id-deheb jew ħaddiem il-fidda, jew minn arluġġar, u kull oġġett ieħor komplut magħmul għalkollox jew f’parti minnu minn metall prezzjuż; "ordnat " tfisser kif ordnat b’regolamenti taħt l-Att; "patrun" tfisser persuna li tidħol għall-istess responsabbiltajiet daqs manifattur; "standard " tfisser il-kontenut frazzjonali skont il-piż ta’ metall prezzju żpur f’taħlita ta’ metall prezzjuż; " standard ta’ finezza " ikun dak in-numru li jirrappreżenta għadd ta’ partijiet bil-piż ta’ metall prezzju żpur f’elf parti bil-piż ta’ taħlita ta’ metall prezzjuż (millesims); " Stat Membru " tfisser stat li jkun membru tal-Unjoni Ewropea; [żaħ " taħlita ta’ metall prezzjuż " hija soluzzjoni solida ta’ metall prezz już u xi metall wieħed jew aktar; " it-Trattat " għandha l-istess tifsira kif mogħti lilha fl-Att dwar l-[żaħ Unjoni Ewropea; [żaħ Kap. 460. Kap. 460. " Unjoni Ewropea " tfisser l-Unjoni Ewropea msemmija fit-Trattat. 3. Standards nominali. SostitwitIX.2003.8. L-istandards nominali għal oġġetti ta’ metall prezzjuż għandhom ikunu dawk li jistgħu jiġu ordnati. 4. Imbollar ta’ oġġetti ta’ metall prezzjuż. SostitwitIX.2003.8. Ma għandu jiġi mqiegħed fis-suq ebda oġġett ta’ metall prezzjuż jekk - (i) salv skont ma jista’ jiġi ordnat, dak l-oġġett ma jkunx imbollat b’marka standard li tkun superjuri għall-istandard attwali tal-metall prezzjuż; (ii) dak l-oġġett ikollu żewġ marki standard jew KAP 46.3 iktar ħlief fil-każijiet fejn dan ikun fih komponenti magħmulin minn diversi metalli prezzjużi; (iii) dak l-oġġett ma jkunx fih jew (a)boll ta’ garanzija tal-uffiċċju jew (bdak l-oġġett ma jkunx fih jew (a)boll ta’ garanzija ta’ manifattur jew ta’ patrun; (iv) il-marki msemmija fis-subparagrafu (iii) ma jkunx fihoma dawk il-karrateristiċi l-oħra ulterjuri skont ma jistgħu jkunu ordnati; (v) f’każ li l-oġġett ikun magħmul minn diversi metalli prezzjużi dan ma jkunx immarkat skont is-subparagrafiv) għall-partijiet diversi ta’ metall prezzjuż. 5. Eżenzjonijiet. SostitwitI X.2003.8. Emendat: III.2004.105. Emendat: III.2004.105. Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 4(iii),) ma għandhomx ikunu japplikaw għal- (a) xi oġġett ta’ metall prezzjuż li ma jkunx jiflaħ għall-pressjoni tal-boll mingħajr ma jinkiser jew jitlef is-solidità jew li fuqu ikun teknikament diffiċli li jiġu imbollati l-marki meħtieġa; (b) kull oġġett ta’ metall prezzjuż li jkollu valur ta’ anitikità; (ċ) oġġetti ta’ metall prezzjuż għal użu xjentifiku, tekniku, mużikali jew mediku; (d) muniti magħmulin minn metall prezzjuż u muniti f’kollezzjonijiet u midalji maħruġin minn jew bl-awtorità ta’ xi Stat; (e) ingotti jew granuli ta’ metall prezzjuż biex jintużaw fil-banek; (f) oġġetti żgħar li jiżnu inqas minn gramma waħda fil-każ ta’ deheb uplatinu u tliet grammi fil-każ ta’ fidda u palladju jew kull piż ieħor skont ma jista’ jiġi ordnat; (g) oġġetti ta’ metall prezzjuż semi-manifatturati; (h) oġġetti li mhumiex magħmulin minn metall prezzjuż iżda jkunu indurati b’metall prezzjuż jew ikunu xort’oħra laminati jew miksijin b’folja rqieqa ta’ metall prezzjuż. 6. Standards tas-saldatura. SostitwitIX.2003.8. L-istandards tas-saldatura li għandhom jintużaw sabiex jitgħaqqdu l-partijiet komponenti ta’ oġġetti ta’ metall prezzjuż għandhom ikunu tali skont ma jista’ jiġi ordnat. 7. Ebda oġġett ta’ metall prezzjuż ma għandu jitqiegħed fis-suq jekk: (i) dak l-oġġett, immarkat skont id-disposizzjonijiet tal-artikolu 4 u li jkun fih xi parti jew partijiet tal-metall mhux prezzjużi ma jkollux miegħu dawk id-dokumenti li l-Konslu jista’ jkun jeħtieġ jew skont ma jista’ jiġi preskritt; (ii) dak l-oġġett, li jkun eżenti mill-marka taħt id-disposizzjonijiet tal-artikolu 5 ma jkollux miegħu dokument jew ċertifikat skont ma jista’ jkun preskritt; (iii) dak l-oġġett ma jkollux tikketta li tkun tindika b’mod ċar it-tip ta’ taħlita jew taħlitiet ta’ metall prezzjuż jew li jkunu jiffurmaw l-oġġett u l-istandard ta’ finezza ta’ dak l-oġġett ħlief skont ma jista’ jkun preskritt. 8. Responsabbiltà tal-manifatturi. SostitwitIX.2003.8. (1) Il-manifatturi ma jistgħux jużaw il-marki jew bolli ta’ garanzija ta’ xi manifattur jew patrun ieħor u jistgħu biss jimbollaw il-marka jewboll ta’ garanzija ta’ manifattur fuq oġġetti ta’ metall prezzjuż li huma stess jimmanifatturaw. (2) Il-manifattur ikun responsabbli għall-eżattezza tal-marka standard fil-boll ta’ garanzija tal-manifattur. 9. Responsabbiltà tal-patrun. SostitwitI X.2003.8. (1) Il-patruni ma jistgħux jużaw il-marki jew il-bolli ta’ garanzija ta’ patruni jew manifatturi oħra u jistgħu biss jimbollaw il-marka tal-patrun jew boll ta’ garanzija tagħhom fuq oġġetti ta’ metall prezzjuż li huma jkunu patruni tagħhom. (2) Il-patrun ikun responsabbli għall-eżattezza tal-marka standard fil-boll ta’ garanzija ta’ patrun. 10. Il-marka tal-Uffiċċju tal-Konslu. SostitwitIX.2003.8. (1) Il-Konslu għandu jkun korp indipendenti awtorizzat li jagħti l-boll ta’ garanzija. (2) Il-Konslu jista’ jimbolla l-boll ta’ garanzija tal-uffiċċju skont ir-regolamenti li jsiru, minn żmien għal żmien, mill-Ministru. (3) Il-boll ta’ garanzija tal-uffiċċju li jiġi imbollat mill-Konslu għandu jkun dak li jiġi ordnat. (4) Jista’ jintalab ħlas għall-imbollar ta’ boll ta’ garanzija tal-uffiċċju skont ma jiġi ordnat. 11. Dikjarazzjoni ta’ omoġeneità. SostitwitIX.2003.8. Kap. 9. (1) Kull min b’mod mhux korrett jiddikjara li xi oġġett prezzjuż jew parti minnu ippreżentat lill-Konslu għall-imbollar bil-boll ta’ garanzija tal-uffiċċju tal-Konslu jew għaċ-ċertifikazzjoni huwa wieħed ta’ sustanza omoġenea jew li ma jkunx jaħbixi sustanzi estranji, jista’ jeħel il-pieni li hemm fil-Kodiċi Kriminali [żaħ dwar il-kontravvenzjonijiet. (2) Kull min b’mod frawdolenti jiddikjara li oġġett ta’ metall prezzjuż jew parti minnu ippreżentat lill-Konslu għall-imbollar bil-boll ta’ garanzija tal-uffiċċju tal-Konslu jew għaċ-ċertifikazzjoni ikun ta’ sustanza omoġenea jew ma jkunx jaħbisu stanzi estranji, jista’, meta jinsabħati, jeħel priġunerija għal żmien mhux iżjed minn tmintax-il xahar. (3) Jekk permezz ta’ xi dikjarazzjoni frawdolenti bħal dik persuna tipprokura l-imbollar jew ċertifikazzjoni ta’ oġġett ta’ metall prezzjuż li jkun jaħbixi sustanzi estranji, jew inkella ma jkunx ta’ sustanza omoġenea, jew jekk xi persuna tibdel xi parti waħda jew aktar minn oġġett ta’ metall prezzjuż imbollat, jew taħbifih xisustanzi estranji, dik il-persuna tista’, meta tinsab ħatja, teħel priġunerija għal żmien mhux iżjed minn sentejn. (4) Ma għandhom jittieħdu ebda proċedimenti kontra xi KAP46.5 persuna li tkun għamlet dikjarazzjoni mhux korretta jew frawdolenti li oġġett ta’ metall prezzjuż jew parti minnu ippreżentat lill-Konslu għall-imbollar bil-boll ta’ garanzija tal-uffiċċju tal-Konslu jew għaċ-ċertifikazzjoni ikun ta’ sustanza omoġenea, qabel ma jiskadu tmint ijiem minn meta jingħatalha avviż li jkun jgħiddan mill-Konslu; u f’dak iż-żmien dik il-persuna tista’ titlob li l-oġġett ta’ metall prezzjuż jew parti minnuhekk ippreżentat jiġi mdewweb uli l-Konslu jagħmel eżami mill-ġdid tas-sustanza li toħroġ minn dak it-tidwib. 12. Awtorizzazzjoni tal-marki tal-manifatturi u tal-patruni. SostitwitI X.2003.8. (1) Il-Konslu għandu jawtorizza l-marki u l-bolli ta’ garanzija ta’ manifatturi u patruni skont regolamenti li għandhom, minn żmien għal żmien, isiru mill-Ministru. (2) L-awtorizzazzjoni ta’ marka tal-patrun jew boll ta’ garanzija għandhom jingħataw mingħajr preġudizzju għall-obbligazzjoni tal-patrun li jwettaq kull ħtieġa sabiex jikkonforma ruħu mal-liġijiet tal-privattiva sew lokali sew internazzjonali. (3) Dik l-awtorizzazzjoni tista’ tkun soġġetta għall-ħlas ta’ dritt skont ma jkunordnat. 13. Spezzjonijiet mill-Konslu. SostitwitIX.2003.8. (1) Il-Konslu għandu f’kull żmien, jispezzjona kull fond jew lokalità fejn tkun qed issir kummerċ jew il-manifattura ta’ oġġetti ta’ metall prezzjuż jew fejn dawk l-oġġetti jkunu qegħdin jiġu imbollati sabiex jiġi aċċertat li d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jew ta’ xi regolamenti li jsiru taħt u jkunu qegħdin jiġu mħarsa u biex jiġbor kwalunkwe kampjuni jew oġġetti għal dak il-għan. (2) Il-proċedura li għandha tiġi segwita fil-ġbir ta’ kampjuni jew oġġetti skont is-subartikolu (1) għandha tkun skont ma jiġi ordnat. (3) Kull oġġett jew kampjun li jinġabar skont is-subartikoli) ma jkun soġġett għal ebda kumpens. (4) Kull oġġett jew kampjun miġbur skont is-subartikoli) u li jkunu jirriżultaw lill-Konslu li ma jkunux skont id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, għandhom jingħataw lill-Kummissarju tal-Pulizija. 14. (1) Il-Ministru għandu b’avviż jippubblika fil-Gazzet ta l-prezzijiet uffiċjali ta’ metalli prezzjużi bbażata fuq il-prezzijiet li jkunu fis-seħħ fis-swieq internazzjonali skont ma jiġi ordnat. (2) Il-Konslu jkun l-istimatur uffiċjali għal oġġetti prezzjużi tal-metall u għandu jibbaża l-istima tiegħu fuq il-prezz uffiċjali tal-metalli prezzjużi, liema stima għandha tkun soġġetta għal ħlas skont ma jiġi ordnat. 15. Records kummerċjali. SostitwitIX.2003.8. (1) Manifattur, patrun, kummerċjant jew kummerċjant ieħor ma jkunx jista’ skont il-liġi jixtri xi oġġetti ta’ metall prezzjuż jew ħaġar prezzjuż, mingħand xi persuna li ma jkunux jafuha qabel ma l-ewwel juru dawk l-oġġetti jew ħaġar prezzjuż lill-Konslu. (2) Il-Konsluli lilu jiġu ppreżentati dawk l-oġġetti jew ħaġar prezzjuż għandu jirreġistrahom għal dak l-għan, fejn jispeċifika l-piż, il-kwalità u l-valur tagħhom, il-ġurnata meta dawn ikunu ġew ippreżentati lilu, u l-parti kolaritajiet tal-persuna li jkunu ġew hekkippreżentati minnha. (3) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) ma għandhomx japplikaw meta x-xiri isir f’bejgħ b’irkant bil-qorti jew f’bejgħ ta’ oġġetti mirhunin fil-Monti. 16. Prospetti dwar kwantitajiet miżmuma. SostitwitIX.2003.8. (1) Il-Konslu jista’, f’kull żmien b’avviż bil-miktub, jeħtieġ lil xi persuna li tinnegozja f’oġġetti tal-metall prezzjuż jew ħaġar prezzjuż tagħmel prospett fejn tagħti dawk id-dettalji murija fl-avviż dwar kwantitajiet ta’ oġġetti jew ħaġar prezzjuż bħal dawk li tali persuna jkollha għandha f’xi data speċifikata fl-avviż qabel ma tiftaħ għan-negozju, li tkun jew id-data ta’ meta jasal l-avviż jew data li tiġi wara. (2) L-avviż imsemmi fis-subartikolu (1) għandu jagħti ż-żmien, li f’ebda każ ma għandu jkun inqas minn sitt ijiem minn meta jasal dak l-avviż, sa meta jkollu jintbagħat dak il-prospett lill-imsemmi Konslu. 17. Salvid-disposizzjonijiet tal-artikolu 11 ta’ dan l-Att u l-artikoli 19 u 543 tal-Kodiċi Kriminali, Qorti tal-Maġistrati, li tkun qegħda toqgħod bħala qorti ta’ ġudikatura kriminali, tista’ tapplika għal kull reat kontra dan l-Att, jew kontra regolamenti magħmulin taħt u, xi waħda mill-pieni stabbiliti f’dak il-Kodiċi għall-kontravenzjonijiet jew xi żew ġ pieni jew aktar flimkien skont iċ-ċirkostanzi. 18. Il-Ministru jista’ jagħmel regolamenti b’mod ġenerali għat-twettiq aħjar tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att u jista’ b’mod partikolari permezz ta’ dawk ir-regolamenti jagħmel regoli li jkunu jirregolaw l-għarfien ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ korpi awtorizzati li jagħmlubolli ta’ garanzija u fejn jordnadak kollu li jkun jew li jista’ jkun ordnat skont dan l-Att. 19. Disposizzjonijiet transitorji. Sostitwit: IX.2003.8; III.2004.107. Kull oġġett imbullat jew li jkun eżenti minn dak l-imbullar taħt id-disposizzjonijiet tal-Ordinanza dwar il-Ħaddiemad-Deheb u l-Ħaddiema l-Fidda (Arġentiera), għandu għal perjodu transitorju ta’ sentejn mill-1 ta’ April, 2004 jitqies li jkun konformi mad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att.