12.09 REGOLI DWAR IL-PRATTIKA U L-PROĊEDURA TAL-QRATI U L-BON-ORDNI L-AVVIŻ LEGALI 279 ta’ l-2008, kif emendat bl-Avviż Legali 333 ta’ l-2008. L-AVVIŻ LEGALI 279 ta’ l-2008, kif emendat bl-Avviż Legali 333 ta’ l-2008. 1. Titolu u bidu fis-seħħ. (1) It-titolu ta’ dawn ir-Regoli hu Regoli dwar il-Prattika u l-Proċedura tal-Qrati u l-Bon-Ordni. (2) Dawn ir-regoli, barra mir-regola 13, jidħlu fis-seħħ fil-11 ta’ Novembru, 2008. (3) Ir-regola 13 tidħol fis-seħħ fil-5 ta’ Jannar, 2009. Taqsima I- Il-Prattika u l-Proċedura tal-Qrati fi kwistjonijiet Kostituzzjonali 2. Proċedura quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili u l-Qorti Kostituzzjonali tinbeda b’rikors. Kap. 319. Il-proċedimenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili li jsiru skond l-artikolu 46(1) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta u skond l-artikolu 4(1) ta’ l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea u l-proċedimenti quddiem il-Qorti Kostituzzjonali fil-każijiet imsemmija fl-artikolu 95(2) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta għandhom jinbdew permezz ta’ rikors. 3. Kontenut ta’ rikors taħt l-artikoli 46 u 95 tal-Kostituzzjoni u l-artikolu 4(1) ta’ l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea. (1) Rikors quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivi li għandu jkun fih, b’mod konċiżuċar, il-fatti li minnhom jinħoloq l-ilment u għandu jsemmid-disposizzjoni jew disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni ta’ Malta jew tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali li jkun allegat li jkunu ġew, li jkunu qed jiġu jew li jkunu x’aktarx ser jiġu miksura. (2) Ir-rikors għandu jispeċifika wkoll ir-rimedju mitlub mir-rikorrent: Iżda l-qorti tkun tista’, jekk ir-rikors jiġi milqugħ, tagħti kull rimedju ieħor fil-ġurisdizzjoni tagħha li tkun tqis bħala aktar xieraq. (3) Fil-każijiet imsemmija fl-artikolu 95(2)(a) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta, ir-rikors quddiem il-Qorti Kostituzzjonali għandu jkun fih b’mod konċiżuċariċ-ċirkostanzi li minnhom tinħoloq il-kwistjoni, it-talba u d-disposizzjoni jew disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni ta’ Malta jew ta’ xi liġi oħra li fuqha jibbaża t-talba tiegħu ir-rikorrent. (4) Fil-każijiet msemmija fl-artikolu 95(2)(ċ), (d),) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta, ir-rikors għandu jkun fih b’mod konċiżuċariċ-ċirkostanzi li minnhom jinħoloq l-appell, ir-raġunijiet ta’ l-appell u t-talba għar-revoka jew modifika speċifika tad-deċiżjoni appellata. (5) Rikors li ma josservax is-subregoli (1), (2),) ma jkunx null; iżda l-qorti tista’, f’kull każ, tordna lir-rikorrent li jippreżenta, f’dak iż-żmien li l-qorti tistabbilixxi, nota li jkun fiha l-partikolaritajiet meħtieġa u l-ispejjeż ta’ dak l-ordni għandu jbatihom ir-rikorrent. 4. Smigħ ta l-proċedimenti. Kap. 319. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subregola (3) ta’ din ir-regola u r-regola 8, meta jkun hemm xi kwistjoni li tintbagħat quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili kif hemm provdut fl-artikolu 46(1) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta, fl-artikolu 4(1) ta’ l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea u fil-każijiet msemmija fl-artikolu 95(2)(ċ), (d),) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta, ir-rikors għandu jiġi notifikat lill-intimat jew lill-appellat mingħajr dewmien, u l-qorti għandha tappunta data għas-smigħ li tkun fi żmien tmint ijiem tax-xogħol mill-jum meta jkun ġie preżentat ir-rikors, jew minn meta tkun ġiet preżentata risposta mill-appellat fiż-żmien mogħti għal dik ir-risposta, jew fil-każ li ma tiġix preżentata ebda risposta, mill-iskadenza ta’ dak it-terminu: Iżda meta l-Qorti tikkunsidra li l-kwistjoni msemmija fir-rikors mhijiex ta’ natura urġenti, l-intimat jew l-appellat għandu dejjem jingħata għoxrin ġurnata għall-preżentata tar-risposta. (2) Ir-rikors ta’ l-appell għandu jsir fi żmien għoxrin ġurnata mid-data tad-deċiżjoni appellata, u l-appellat jista’ jippreżenta risposta bil-miktub fi żmien tmint ijiem tax-xogħol mid-data tan-notifika: Iżda meta l-appell isir minn deċiżjoni mogħtija wara referenza magħmula skond l-artikolu 46(3) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta jew l-artikolu 4(3) tal-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea, dan l-appell għandu jsir fi żmien tmint ijiem tax-xogħol mid-data tad-deċiżjoni appellata. (3) Il-qortilitat deċiżjoni suġġetta għall-appell lill-Qorti Kostituzzjonali tista’ f’każi urġenti, fuq talba wkoll verbali minn waħda mill-partijiet, minnufih wara li tagħti dik id-deċiżjoni, tqassar iż-żmien għall-preżentata ta’ l-appell jew għall-preżentata ta’ risposta. Jekk ma ssirebda talba bħal dik minn xi waħda mill-partijiet minnufih wara li tingħata d-deċiżjoni, kull waħda mill-partijiet tista’ tagħmel talba bħal dik b’rikors, u wara hekk, il-qorti li tkun tat id-deċiżjoni, għandha, wara li tisma’ sommarjament lill-partijiet kif jidhrilha meħtieġ, tagħti l-ordni xieraq. 5. (1) Fil-każijiet imsemmija fl-artikolu 46(3) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta, fl-artikolu 4(3) ta’ l-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea u fl-artikolu 95(2)(b) tal-Kostituzzjoni ta’ Malta, l-ordni li bih kwistjoni tiġi mibgħuta għandu jkun fih b’mod konċiżuċari l-fatti u ċ-ċirkostanzi li minnhom il-kwistjoni tinħoloq, it-termini ta’ dik il-kwistjoni, u jindika liema hid-disposizzjoni jew liema huma d-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni ta’ Malta jew tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali, kif ikun il-każ, li jkunu allegatament ġew miksura. (2) Meta xi kwistjoni bħal dik tiġi hekkriferita, ikun id-dmir tar-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, li jiżgura li l-inkartament tal-proċeduri jew kopja tiegħu awtentikata jinġieb mingħajr ebda dewmien u bl-urġenza quddiem il-qorti li lilha l-kwistjoni tkun mibgħuta. (3) Il-qorti li lilha l-kwistjoni tkun riferita għandha, meta tiġi hekkriferita, tqiegħed il-kawża għas-smigħ f’data viċina, f’ebda każ aktar tard minn tmint ijiem tax-xogħol mid-data li fiha l-inkartament ikun inġiebquddiemha u għandha tara illi avviż dwar dik id-data jiġi mogħti lill-partijiet u lill-Avukat Ġenerali. 6. Smigħu disponiment b’ħeffa ta’ każ. Meta każ ikun tqiegħed għas-smigħ il-qorti għandha tiżgura li, konsistentement ma’ l-amministrazzjoni xierqa tal-ġustizzja, is-smigħ u d-disponiment tal-każ ikun b’ħeffa u s-smigħ tal-kawża għandu sa fejn hu possibbli jsir fi ġranet konsekuttivi, u, meta dan mhux possibbli, f’dati vi ċini. 7. Applikazzjoni tal-Kodiċi. Kap. 12. Barra minn dak li huwa maħsub mod ieħor f’dawn irregoli, id-disposizzjonijiet tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, minn hawn ’il quddiem imsejjaħ "il-Kodiċi", u ta’ kull leġislazzjoni sussidjarja magħmula bis-saħħa tal-Kodiċi għandhom japplikaw mutatis mutandis għal proċedimenti quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili u l-Qorti Kostituzzjonali imsemmija fir-regola 2. Taqsima II- Prattika u Proċedura tal-Qrati f’Kawżi Mhux Urġenti 8. Blaħsar agha d-disposizzjonijiet preċedenti ta’ dawn ir-regoli, il-qorti tista’ tagħżel li ma ta ppuntax għas-smigħ, bejn is-16 ta’ Lulju u l-15 ta’ Settembru ta’ kull sena, il-proċedimenti msemmijin fir-regola 2 meta dawn ikunu nbdew f’dak il-perjodu msemmi jekk, fl-opinjoni tal-qorti, dawn il-proċedimenti min-natura tagħhom stess m’għandhomx għalfejn jiġu ttrattati b’xi għaġġla partikolari u ħadd mill-partijiet mhuser isofri preġudizzju jekk is-smigħ isir wara l-15 ta’ Settembru. Taqsima III- Prattika u Procedura tal-Qorti dwar it-Tħejjija tal-Listi, Seduti li Jinżammu bl-Appuntament, Post poniment tal-Kawżi u t-Tmexxija tal-Procedimenti 9. Il-kawżi jinstemgħu b’ordnikronoloġiku. Kap. 12. (1) Meta jkun qed jagħmel il-lista msemmija fl-artikolu 194 tal-Kodiċi, ir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, jew ir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, Għawdex, kif ikun il-każ, għandu jimxi skond dawk id-direttivi li jistgħu jingħatawlu mill-qorti li għandha tarali, kemm jista’ jkun possibbli, il-kawżi jinstemgħu u jinqatgħu fl-ordni kronoloġiku li fih ikun ġie preżentat fir-reġistru tal-qorti l-att promotorju tal-kawża. Mhux il-kawżi kollha li qegħdin fi stat li jistgħu jinstemgħu għandhom jitqegħdu fuq il-lista, iżda dawk biss li l-Imħallef jew il-Maġistrat, kif ikun il-każ, iqis li jista’ jittratta f’seduta partikolari: Iżda mingħajr preġudizzju għal kull ħaġa oħra li tinsab f’xi liġi oħra, għandhom jitqegħdu l-ewwel għas-smigħ, u fil-fatt jinstemgħu l-ewwel, dawk il-kawżi li jkunu- (i) kawżi ta’ ritrattazzjoni; (ii) kawżi ta’ spollimsemmija fl-artikolu 791 tal-Kodiċi; (iii) kawżi dwar disprezz tal-qorti; (iv) appelli minn deċiżjonijiet tal-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja); (v) kawżi li għandhom x’jaqsmu ma’ l-għarfien u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi barranin; (vi) kawżi ta’ arbitragg; u (vii) kawżi li min-natura tagħhom stess jenħtieġ li jiġu trattati bi speditezza ikbar. (2) Ix-xhieda li jitħarrku għal seduta partikolari għandhom, fejn hu possibbli, jinstemgħu f’dik is-seduta. (3) Is-smigħ ta’ kawża, kemm jekk fl-istadju ta’ qabel is-smigħ kemm jekk fl-istadju tas-smigħ, jew fi proċediment ieħor għandu, kemm jista’ jkun possibbli, jkun bl-appuntament f’hin partikolari kif tiddeċiedi l-qorti jew l-assistent ġudizzjarju, skond il-każ. (4) Meta matul seduta għandhom jinstemgħu diversi kawżi jew proċedimenti oħrajn, il-qorti jew l-assistent ġudizzjarju għandhom jqassmu s-smigh ta’ dawn il-kawżi jew proċedimenti oħrajn f’intervalli raġonevoli biex jiġi żgurat li l-partijiet, u x-xhieda jekk ikun hemm, mhumiex meħtieġa li jattendu kollha fl-istess ħin. 10. Differiment tal-kawżi. (1) Kawża tista’ tiġi differita f’ċirkostanzi eċċezzjonali biss jekk il-qorti tkun sodisfatta li jeżistu dawk iċ-ċirkostanzi u ssemmidan fid-digriet li jordna d-differiment waqt li tispeċifika dawk iċ-ċirkostanzi, u biss jekk ikun sar rikors mill-parti li titlob id-differiment mhux aktar tard minn ħmis tax-iljum tax-xogħol qabel il-jum tas-smigħ jew, jekk il-kawża tad-differiment tinqala’ wara li jiskadi dan it-terminu, kemm jista’ jkun malajr wara dan; u r-rikors għandu jispeċifika fid-dettall iċ-ċirkostanzi li jiġġustifikaw it-talba u għandu jiġi konfermat bil-ġurament mir-rikorrent jew, jekk ir-rikorrent ma jkunx f’Malta jew ma jkunx jista’ b’mod ieħor jikkonferma r-rikors personalment, dan il-fatt għandu jiġi dikjarat fir-rikors. (2) Dawn li ġejjin jistgħu jitqiesu bħala ċirkostanzi eċċezzjonali għall-finijiet tas-subregola ta’ hawn qabel: (a) mard temporanju ta’ l-avukat ta’ xi parti; (b) il-ftehim bejn il-partijiet biex jirreferu l-kawża għall-arbitraġġ jew il-medjazzjoni; u (ċ) kull ċirkostanza oħra speċjali li l-qorti tqis bħala waħda serja u suffiċjenti. (3) F’kull wieħed minn dawn il-każijiet, ic-cirkostanzi li jiggustifikaw it-talba u l-akkoljiment ta’ differiment għandhom jiġu verbalizzati u reġistrati fl-atti tal-kawża. 11. (1) Il-provi fil-kawża jew jinstemgħu direttament mill-qorti jew isiru permezz ta’ affi davit, ħlief f’dawk il-każijiet li minħabba fin-natur a stess tal-kawża, ikun hemm il-bżonn ta’ prova permezz ta’ perit tekniku, li fejn hu possibbli jassisti l-qorti waqt is-smigħ tax-xiehda viva voce fis-seduta, u f’każ ta’ bżonn jisma’ l-provi f’seduta ffissata għal dan il-għan ukoll bl-assistenza ta’ perit ġudizzjarju jew assistent ġudizzjarju. (2) Kap. 12. Kap. 12. Fejn ma jsirx smigħ ta’ qabel il-proċess, fl-ewwel appuntament tal-kawża l-qorti għandha tara li jiġu identifikati u verbalizzat il-punti ta’ fatt u ta’ liġi li huma kkontestati u li l-partijiet jindikaw kemm jista’ jkun bi preċiżjoni u jivverbalizzaw fl-atti tal-kawża l-oġġett tal-prova ta’ kull xhud minnhom indikat skond l-artikolu 561 tal-Kodiċi, ukoll sabiex tiżgura, fost affarijiet oħra, aħjar l-applikazzjoni ta’ l-artikolu 558 tal-Kodiċi msemmi. (3) Fl-ewwel seduta ta’ kull kawża il-qorti għandha -(a) jew tappunta data jew dati konsekuttivi, li fihom jinstemgħu x-xhieda kollha tal-partijiet sad-differiment għas-sentenza, u fejn dak l-appuntament ta’ dati konsekuttivi ma jkunx possibbli, tappunta dati li jkunu kemm jista’ jkun viċini sabiex jintlaħaq l-istess skop; jew (b) fil-każ ta’ qbil bejn il-partijiet (wara talba ta’ waħda mill-partijiet) li l-provi kollha jsiru permezz ta’ affidavit (jew meta l-qorti ma tkunx f’pożizzjoni li tiffissa appuntament għas-smigħ vivavoce), il-qorti għandha tistabbilixxi żminijiet li fihom kull waħda mill-partijiet ikollha tagħmel il-provi tagħha kollha permezz ta’ affidavit, u sussegwentement tiffissa d-data li fiha għandu jsir il-kontroeżami tax-xhieda mogħtija bl-affi davit, jekk dan ikun intalab. (4) It-termini li jingħataw skond is-subregola (3) jistgħu jiġġeddu mill-qorti għal raġunijiet validi u serji li għandhom jitniż/lu fl-ordni li bih jingħata t-tiġdid. (5) Kap. 12. Kap. 12. Jekk ikun hemm xhud li ma jkunx irid jikkopera ma’ xi waħda mill-partijiet u ma jkunx irid jagħmel affidavit, dik il-parti għandha tagħmel rikors kif imsemmi fl-artikolu 173(2) tal-Kodiċi, fi żmien suffiċjenti, sabiex dak ix-xhud jiġi ordnat jidheru jixhed quddiem l-assi stent ġudizzjarju skond l-imsemmi artikolu. 12. In-nomina ta’ periti ġudizzjarji għandha tkun ristretta. (1) In-nomina ta’ periti ġudizzjarji għandha tkun ristretta għal każijiet speċjali u partikolari fejn tassew tkun meħtieġa billi l-każ ikun jirrikjedi konoxxenza speċjalizzata f’qasam partikolari tal-li [i. Kull meta għandha ssir nomina bħal din, il-qorti għandha tindika b’mod ċar u preċiż fid-digriet tagħha r-raġunijiet u l-ġustifikazzjoni għal dik in-nomina. (2) Fil-każ fejn jinħatru periti ġudizzjarji, kull xiehda għandha ssir permezz ta’ dikjarazzjoni ġuramentata (affidavit) jew mod ieħor skond kif tista’ tordna l-qorti u fit-terminu li jingħata fid-digriet li jinnomina lill-periti ġudizzjarji. Il-qorti tista’ f’kull każt ordna lill-perit ġudizzjarju li jirrapportalha, fid-dati indikati minnha xi jkun ġara, sabiex l-istess qorti tkun f’qagħda li tista’ tiżgura li l-ordnijiet tagħha jkunu ġew osservati. Il-qorti għandha tappunta data meta għandu jiġi ppreżentat ir-rapport finali. Taqsima IV- Prattika u Proċedura tal-Qrati: Il-Proċedura ta’ Smigħ Qabel il-Proċess 13. Smigħ ta’ qabel il-proċess quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili. Kap. 12. (1) Meta kawża tiġi assenjata lil Imħallef, dan għandu, kemm jista’ jkun malajr, jagħti dawk l-ordnijiet kif previst fl-artikolu 173 tal-Kodiċi li jistgħu jwasslu għal konklużjoni malajr tal-proċeduri bil-miktub. (2) Ir-Reġistratur għandu jżomm record ta’ meta kawża tkun ġiet assenjata lil Imħallef u tad-data u l-ħin ta’ meta d-Deputat Reġistratur assenjat lill-Imħallef ikun iffirma għall-att jew għall-atti rilevanti. (3) Mingħajr preġudizzju għas-subregola (1) u għal xi liġi oħra li tipprevedi proċeduri speċjali, Imħallef għandu fi kwalunkwe każ jordna, mhux aktar tard minn ħmis tax-iljum minn meta d-Deputat Reġistratur ikun iffirma għall-att jew għall-atti rilevanti, li l-atti li bihom ikunu nbdew il-proċeduri jiġu notifikati lill-konvenut jew lill-intimat, kif ikun il-każ. (4) Kap. 12. Kap. 12. Qabel ma jingħalqu l-proċeduri bil-miktub, l-ordnijiet skond l-artikolu 173 tal-Kodiċi għandhom, bħala regola, ikunu limitati għal aktar informazzjoni jew kjarifika rigward l-atti li bihom ikunu nbdew il-proċeduri. (5) Kap. 12. Kap. 12. Wara li jingħalqu l-proċeduri bil-miktub, l-Imħallef jista’ jagħti dawk l-ordnijiet kif previst fl-artikolu 173 tal-Kodiċi li jistgħu jwasslu għat-tmexxija xierqa tas-smigħ ta’ qabel il-proċess u tal-proċeduri waqt il-proċess. (6) Sakemm kawża ma tkunx ġiet appuntata għas-smigħ, dik il-kawża għandha tiġi appuntata għas-smigħ ta’ qabel il-proċess. Kawża għandha tiġi appuntata għal smigħ ta’ qabel il-proċess mhux aktar tard minn xahrejn mill-egħluq tal-proċeduri bil-miktub: Iżda kawżi li jkunu pendenti fid-data tal-bidu fis-seħħ ta’ din ir-regola li ma jkunux ġew appuntati għas-smigħ ta’ qabel il-proċess għandhom jiġu hekk appuntati fi żmien sitt xhur mill-imsemmija data. (7) Is-smigħ ta’ qabel il-proċess għandu jkun presjedut mill-Imħallef jew minn assistent ġudizzjarju li jaġixxi taħt il-gwida u d-direzzjoni ta’ l-Imħallef. Kull meta jkun possibbli s-seduti ta’ smigħ ta’ qabel il-proċess għandhom jinżammu wara nofsinhar. (8) Sakemm ma jkunx previst mod ieħor f’xi liġi oħra, smigħ ta’ qabel il-proċess għandu jsir fil-qorti fil-miftuħ, iżda smigħ u digrieti jew ordnijiet ta’ l-Imħallef jew tal-assi stent ġudizzjarju li jirrigwardaw biss it-tmexxija tal-kawża jistgħu jsiru jew jingħataw, kif ikun il-każ, fil-magħluq. (9) Kap. 12. Kap. 12. Lista tal-kawżi mqiegħda għal smigħ ta’ qabel il-proċess għandha titwaħħal mir-reġistratur kif previst fl-artikolu 194 tal-Kodiċi. (10) L-iskop tas-smigħ ta’ qabel il-proċess huli: (a) jiġu identifikati l-kwistjonijiet ta’ fatt u ta’ dritt involuti fil-każ; (b) tkun eżamina ta l-possibbiltà ta’ soluzzjoni miftiehma jew ta’ talba għal konċiljazzjoni jew proċess ta’ medjazzjoni qabel ma titkompla l-kawża; (ċ) jiġi stabbilit min huma l-partijiet interessati, li jsiru xi korrezzjonijiet neċessarji dwar kif huma msemmija u li jiġi stabbilit jekk xi partijiet oħra għandhomx jissejħu jew għandhomx jintervjenu fil-kawża; (d) jiġi stabbilit jekk jeħtieġ li jsiru xi korrezzjonijiet fil-proċeduri bil-miktub u li dawn il-korrezzjonijiet jiġu verbalizzati fl-atti; (e) tiġi determinata b’eżattezza t-talba ta’ l-attur relattivament għall-ammont li qed jintalab jew l-oġġett li humitlub; (f) tiġi eżaminata l-ħtieġa jew xort’oħra li jinħatru periti tekniċi u t-termini eżatti tagħhom ta’ referenza, u, meta jkun hekk meħtieġ, biex jiġu nominati dawk il-periti; (g) jiġu mniż/la l-punti ta’ fatt miftiehma bejn il-partijiet u l-punti ta’ fatt li l-partijiet ma jiftiehmux fuqhom u li dwarhom l-Imħallef jew l-assi stent ġudizzjarju jkunu jeħtieġu xiehda bħala punti ta’ fatt kruċjali għad-deċiżjoni tal-kawża; (h) jiġu mniż/la l-punti ta’ dritt li jkunu jeħtieġu trattazzjoni u deċiżjoni u ż-żmien li fih l-avukati tal-partijiet jistgħu jittrattaw permezz ta’ argumenti bil-miktub f’dik il-forma jew f’dak il-mod kif jordna l-Imħallef jew l-assi stent ġudizzjarju; (i) jiġu identifikati x-xhieda u d-dokumenti li l-Imħallef jew l-assi stent ġudizzjarju jiddeċiedu li huma meħtieġa biex tinqata’ l-kawża, li jingħataw digrieti dwar l-ammissibilità tax-xhieda u tad-dokumenti u jekk ix-xhieda għandhomx jinstemgħu vivavoce jew b’affidavit, u li jiġi stabbilit iż-żmien li fih l-Imħallef jew l-assi stent ġudizzjarju jkunu jeħtieġu li kull parti tippreżenta dawn ix-xhieda u d-dokumenti; (j) Kap. 12. Kap. 12. tiġi deċiża kull ħaġa jew proċess ieħor (inkluż il-ġbir ta’ xiehda) u li tiġi stabbilita kull proċedura oħra jew terminu ta’ żmien li, fil-fehma ta’ l-Imħallef jew ta’ l-assistent ġudizzjarju tista’ tgħin biex il-kawża tinqata’ kmieni: Iżda kull meta smigħ ta’ qabel il-proċess ikun presjedut minn assistent ġudizzjarju, għandhom jiġu osservati d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 97~ tal-Kodiċi. (11) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ xi liġi oħra li għandha x’taqsam mal-medjazzjoni, il-konċiljazzjoni jew l-arbitraġġ, l-Imħallef jew l-assi stent ġudizzjarju jistgħu jirreferu lill-partijiet -(a) għal proċess ta’ medjazzjoni jew konċiljazzjoni jekk jidhirlu li l-kawża tista’ tintemm bi ftehim ta’ medjazzjoni u lil partijiet u rewd-disponibilità tagħhom li jsirtentativ rigward dik il-konċiljazzjoni, jew (b) għall-arbitraġġ, jekk il-partijiet hekk jitolbu. L-Imħallef jew l-assi stent ġudizzjarju għandu jerġa’ jibda s-smigħ ta’ qabel il-proċess mhux aktar tard minn tliet ġimgħat wara li xi waħda mill-partijiet tkun informat lill-qorti bil-miktub li l-proċess ta’ konċiljazzjoni jew medjazzjoni ma rnexxiex, u għandu jerġa’ jibda s-smigħ fi kwalunkwe każ mhux aktar tard minn tliet xhur mid-data meta l-partijiet kienu riferiti għall-medjazzjoni jew għal konċiljazzjoni. (12) Is-smigħ ta’ qabel il-proċess ta’ kawża jista’ jikkonsisti f’numru ta’ seduti; iżda kawża ma għandhiex, ħlief għal raġunijiet speċjali li għandhom jiġu espressament imniż/lin fil-verbal relativ, tiġi differita għal perjodu ta’ aktar minn tliet xhur. (13) Kap. 12. Kap. 12. Meta Mħallef jew assistent ġudizzjarju jidhirlu li l-kawża għandha tipproċedi għas-smigħ tal-proċess, dik il-kawża għandha titqiegħed għas-smigħ tal-proċess f’data speċifikata u ħin speċifikat, u għandhom jgħoddu d-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 195(4) tal-Kodiċi. Meta dik id-data u dak il-ħin ma jkunux ġew determinati waqt smigħ ta’ qabel il-proċess, ikun biżżejjed jekk l-avviż tas-smigħ tal-proċess jiġi komunikat lill-avukati tal-partijiet għall-inqas xahrejn qabel d-data ffissata għas-smigħ. (14) Waqt is-smigħ tal-kawża għandha tinġieb x-xiehda kollha jew ix-xiehda li fadal, u għandhom isirs-sottomissjonijiet kollha, u wara dan il-kawza għandha tiġi differita għas-sentenza, li tista’ tingħata fl-istess jum tas-smigħ. (15) Id-disposizzjonijiet ta’ qabel ta’ din ir-regola ma japplikawx għall-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja), għall-Qorti tal-Maġistrati (Malta) u għall-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-ġurisdizzjoni inferjuri tagħha. Taqsima V- Prattika u Proċedura tal-Qrati: Notifiki u Komuniki 14. Kawżi quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili. Kap. 12. Kap. 12. Kap. 12. Ir-regoli li ġejjin għandhom jiġu osservati mill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili, u mill-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-kompetenza superjuri tagħha fil-każ ta’ notifiki u komuniki: (a) meta qortitordna, skond l-artikolu 173 tal-Kodiċi, li ordni jew direttiva incamera għandha tiġi komunikata li l avukat u fil-każ ta’ kull komunika oħra lilavukat, dik il-komunika għandha tiġi eżegwita minn uffiċjal eżekuttiv tal-qorti jew personalment jew permezz ta’ ittra reġistrata indirizzata lil dak l-avukat fl-indirizz minn u mogħti skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 174(2)(ċ) ta’ l-imsemmi Kodiċi; (b) meta qortitordna skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 173 tal-Kodiċi li n-notifika ta’ ordni jew direttiva incamera għandha ssir li lavukat, dik in-notifika għandha ssir skond l-artikolu 187 ta’ l-imsemmi Kodiċi kif tordna l-qorti; (ċ) meta jiġi stabbilit terminu f’ordni jew direttiva mogħtija kif intqal qabel, dak it-terminu għandu jkun wieħed raġonevoli; u dak it-terminu għandu jibda għaddej mid-data ta’ meta tkun saret il-komunika jew in-notifika, kif ikun il-każ: iżda meta il-komunika jew in-notifika, kif ikun il-każ, issir permezz ta’ ittra reġistrata, dak it-terminu għandu jibda għaddej mid-data meta l-ittra reġistrata tkun ġiet kkunsinnata fl-indirizz mogħti; (d) ir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, u r-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, Għawdex, kif ikun il-każ, għandhom jirrifjutaw li jaċċettaw l-preżentata ta’ skrittura jew xi att ġudizzjarju ieħor sakemm dik l-iskrittura jew dak l-att ġudizzjarju ma josservawx id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 174(2)(ċ) tal-Kodiċi; u r-Reġistraturi msemmija ma għandhomx jaċċettaw xi iskrittura jew xi att ġudizzjarju meta l-indirizz ta’ l-uffiċċju professjonali ta’ avukat jiġi indikat bħala wieħed li jinsab fil-bini tal-qrati; (e) il-komunika ta’ att lil avukat li mhijiex obbligatorja iżda li ssir mill-qorti bħala korteżija (bħalma huma l-komunika ta’ verbal tal-qorti jew ix-xiehda ta’ xhieda) għandha tkompli tkun magħmula billi titħalla f l-uffiċċju tal-Kamra ta’ l-Avukati: iżda fejn ikunu saru l-arranġamenti meħtieġa sabiex dawk il-verbali tal-qorti, xi ehda u atti ġudizzjarji oħra jiġu komunikati permezz tal-posta elettronika, dawk id-dokumenti għandhom jiġu mmarkati bħala "informali" u" għandhom jiġu konsenjat minn membru tal-judiciaryteam lil dak l-avukat. Taqsima VI- Notifika ta’ Dokumenti Ġudizzjarji u Estra ġudizzjari 15. Notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji u estraġudizzjarji bejn Stati Membri ta’ l-UE. Emendata: A.L.333 ta’ l-2008. (1) Id-disposizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1393/2007 tat-13 ta’ Novembru 2007 dwar is-servizz fl-Istati Membri ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali għandhom ikomplu jgħoddu fil-kwistjonijiet li jaqgħu fl-ambitu ta’ dak ir-Regolament kif pubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Kommunitajiet Ewropej tal-10 ta’ Diċembru, 2007 (L324/79 sa 120). (2) Kap. 443. Kap. 443. Id-disposizzjonijiet tat-Taqsima II ta’ l-Att dwar ir-Ratifika ta’ Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali li jinkorporaw fil-Liġi Maltija l-Konvenzjoni dwar in-Notifika Barra mill-Pajjiż ta’ Dokumenti Ġudizzjarji u Estraġudizzjarji f’Affarijiet Ċivili jew Kummerċjali, li kienet iffirmata fl-Ajja fil-15 ta’ Novembru, 1965, għandhom ikomplu jgħoddu għal dawk l-istati li huma partijiet fil-Konvenzjoni imsemmija u għal dawk l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea li mhumiex qegħdin jipparteċipaw u li mhumiex marbutin bid-disposizzjonijiet tar-regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1393/2007 hawn fuq imsemmi u kull emenda għal dak ir-regolament li tista’ tkun applikabbli għal Malta minn żmien għal żmien. (3) Kap. 12. Kap. 12. Kap. 12. L-awtorità ċentrali jew l-aġenzija riċeventi, skond ma jkun il-każ, għandha tara li d-dokument jiġi notifikat billi d-dokument jintehmez ma’ ittra uffiċjali li tiġi ppreżentata fir-Reġistru tal-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili, fil-każ ta’ dokumenti li għandhom jiġu notifikati fil-Gżira ta’ Malta, u fir-Reġistru tal-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-kompetenza superjuri tagħha, fil-każ ta’ dokumenti li għandhom jiġu notifikati fil-Gżejjer ta’ Għawdex u Kemmuna, sabiex din tiġi notifikata lill-persuna indirizzata flimkien ma’ dak id-dokument, u dik l-ittra uffiċjali u dokumenti mehmuża għandhom jiġu notifikati skond il-metodi preskritti-(a) fl-artikolu 187(1), (2),) tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, hekk kif iċ-ċirkostanzi tal-każ jistgħu jeħtieġu: Iżda r-riferenza għal kuraturi li jinħatru mill-qorti fl-imsemmi artikolu 187(7) ma tapplikax; jew (b) fl-artikolu 187(8) tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Procedura Ċivili: Iżda l-proviso għal dak l-artikolu 187(8) ma jkunx japplika, hekk kif l-awtorità ċentrali tista’ tqis li jkun xieraq li tispeċifika fiċ-ċirkostanzi ta’ kull każ. (4) Kap. 12. Kap. 12. Meta f’xi kwistjoni ċivili jew kummerċjali li tkun pendenti quddiem qorti jew tribunal ta’ pajjiż barrani li ma tkunx marbuta bir-Regolament imsemmi fis-subregola (1) u bil-Konvenzjoni msemmija fis-subregola (2), ittrarogatorja li minn dik il-qorti jew tribunalbiex tiġi notifikata lil xi persuna, f’Malta, dwar xi proċess jew ċitazzjoni dwar dik il-kwistjoni, tiġi trasmessalil xi waħda mill-qrati superjuri, b’talba li jkun aħjar li jingħata effett lil dik l-ittra rogatorja li, għandha tiġi adottata l-proċedura li ġejja: (a) l-ittra rogatorjali għan-notifika li ma tkunx fl-ilsien Ingliż għandha jkollha magħha traduzzjoni tagħha fil-lingwa Ingliża u żewġ kopji tal-proċess jew taċ-ċitazzjoni li għandha tiġi notifikata, u żewġ kopji tagħhom fil-lingwa Ingliża; (b) in-notifika tal-proċess jew taċ-ċitazzjoni għandha ssir minn wieħed mill-uffiċjali eżekuttivi tal-qorti tal-qrati superjuri; (ċ) in-notifika għandha ssir skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 187 tal-Kodiċi; (d) wara li tkun saret in-notifika, il-persuna inkarigata min-notifika tal-proċess għandha tibgħat lura lir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, jew lir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali f’Għawdex, skond il-każ, kopja waħda tal-proċess flimkien ma’ prova tan-notifika permezz ta’ dikjarazzjoni maħlufa mill-persuna li tinnotifika, u dettallji ta’ l-ispejjeż li jkunu saru biex issir dik in-notifika; (e) id-dettalji ta’ l-ispejjeż biex issir in-notifika għandhom jiġu sottomessi lir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, jew lir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali f’Għawdex li għandu jiċċertifika l-eżattezza ta’ dawk l-ispejjeż jew ta’ dak l-ammont ieħor li għandu debitament jiġi mħallas għall-ispejjeż tan-notifika; (f) ir-Reġistraturi għandhom jibgħatu, permezz ta’ l-Avukat Ġenerali lill-Ministru ta’ l-Affarijiet Barranin, l-ittra rogatorjali għan-notifika li huma jkunu irċevew mill-pajjiż barrani, flimkien ma’ xi ehda tan-notifika, b’ċertifikat anness magħha debitament issigillat. Dan iċ-ċertifikat għandu jkun skond il-forumla bin-numru 3 kif muri fl-Anness A ta’ dawn ir-regoli. (5) Fl-eżekuzzjoni ta’ xi commissionsrogatoires u ittri rogatorjali li jkun ġejjjin minn qorti barra minn Malta, fl-eżami tax-xhieda rigward kwistjonijiet ċivili u kummerċjali li jkunu pendenti quddiem qorti barra minn Malta, għandhom jintużaw il-formuli bin-numri 1 u 2 kif murija fl-Anness A ta’ dawn ir-regoli. Taqsima VII- Ġbir ta’ Xiehda Barra mill-Pajjiż 16. Ġbir ta’ xi ehda minn barra mill-pajjiż bejn Stati Membri ta’ l-UE. Kap. 443. (1) Minkejja d-disposizzjonijiet tat-Taqsima III ta’ l-Att dwar ir-Ratifika ta’ Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali, id-disposizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1206/2001 tat-28 ta' Mejju 2001 dwar kooperazzjoni bejn il-qrati ta' l-Istati Membri fil-kumpilazzjoni ta' xhieda f'materji ċivili jew kummerċjali għandhom ikomplu jgħoddu fil-kwistjonijiet li jaqgħu fl-ambitu ta’ dak ir-Regolament kif pubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Kommunitajiet Ewropej tas-27 ta’ Ġunju, 2001 (L174/1 sa 24). (2) Id-disposizzjonijiet tat-Taqsima III ta’ l-Att dwar ir-Ratifika ta’ Konvenzjonijiet dwar Proċeduri Legali li jinkorporaw fil-Liġi Maltija l-Konvenzjoni dwar il-Ġbir ta’ Xiehda Barra mill-Pajjiż ta’ Dokumenti Ġudizzjarji u Estraġudizzjarji f’Affarijiet Ċivili jew Kummerċjali, li kienet iffirmata fl-Ajja fit-18 ta’ Marzu, 1970, għandhom ikomplu jgħoddu għal dawk l-istati li huma partijiet fil-Konvenzjoni imsemmija u għal dawk l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea li mhumiex qegħdin jipparteċipaw u li mhumiex marbutin bid-disposizzjonjiet tar-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1206/2001 hawn fuq imsemmi u kull emenda għal dak ir-regolament li tista’ tkun applikabbli għal Malta minn żmien għal żmien. (3) Il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili, il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja), il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) u l-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) kemm fil-kompetenza tagħha inferjuri u superjuri, għandu jkollhom ġurisdizzjoni sabiex jeżegwixxu itt ri rogatorji magħmula skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1206/2001. Taqsima VIII- Għarfien u Eżekuzzjoni ta’ Sentenzi 17. (1) B’żieda mad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 825A tal-Kodiċi, id-disposizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44ż2001 tat-22 ta' Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali għandhom ikomplu jgħoddu fil-kwistjonijiet li jaqgħu fl-ambitu ta’ dak ir-Regolament kif pubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Kommunitajiet Ewropej tas-16 ta’ Jannar, 2001. (2) Il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili, fil-każ ta’ sentenzi li għandhom jiġu rikonoxxuti jew eżegwiti fil-Gżira ta’ Malta, u l-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-kompetenza superjuri tagħha, fil-każ ta’ sentenzi li għandhom jiġu rikonoxxuti jew eżegwiti f’Għawdex jew f’Kemmuna u f’każ ta’ appell, fil-Qorti tal-Appell, u f’każ ta’ sentenza dwar manteniment, ir-Reġistratur, Qrati u Tribunali Ċivili u r-Reġistratur, Qrati u Tribunali ta’ Għawdex, skond il-każ, għandu jkollhom ġurisdizzjoni sabiex jirrikonoxxu jew jeżegwixxu sentenzi ta’ tribunali ta’ barra minn Malta f’affarijiet ċivili u kummerċjali magħmula taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 u kull emenda għal dak ir-regolament li tista’ tkun applikabbli għal Malta minn żmien għal żmien. Taqsima IX- Ġurisdizzjoni, Għarfien u Eżekuzzjoni ta’ Sentenzi dwar Responsabbiltà Matrimonjali u tal-Ġenituri 18. Ġurisdizzjoni, u l-għarfien u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’affarijiet matrimonjali u f’affarijiet dwar responsabbiltà tal-ġenituri. Kap. 410. Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2203. (1) Minkejja d-disposizzjonijiet ta’ Att dwar is-Sekwestru u l-Kustodja ta’ Minuri, hawniżjed ’il quddiem f’din fit-Taqsima msejjaħ "l-Att", id-disposizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201 ż 2003 tas-27 ta’ Novembru 2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta' sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta' responsabbilità tal-ġenituri għandhom ikomplu jgħoddu fil-kwistjonijiet li jaqgħu fl-ambitu ta’ dak ir-Regolament kif pubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Kommunitajiet Ewropej tat-23 ta’ Diċembru, 2003. (2) Il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) jew il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) (Sezzjoni tal-Familja) (Kompetenza Superjuri), kif ikun il-każ, u f’każ ta’ appell, il-Qorti ta’ l-Appell għandha tiżgura li tosserva d-disposizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas-27 ta’ Novembru 2003 (u kull emenda għal dak ir-Regolament li tista’ tkun applikabbli għal Malta minn żmien għal żmien) u, bla ħsara għall-ġeneralit? ta’ dak li ntqal qabel, fil-każ ta’ trasferiment illeċitu jew ritenzjoni ta’ minuri fi Stat Membru li għalih japplika r-Regolament, il-qorti li jkollha l-każ quddiemha, fl-applikazzjoni ta’ l-Artikoli 12 u 13 ta’ l-imsemmija Konvenzjoni ta’ L-Ajja ta’ l-1980, għandha tiżgura li tapplika d-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 11 ta’ l-imsemmi Regolament tal-Kunsill. (3) Il-proċeduri taħt l-artikolu 11 ta’ l-imsemmi Regolament tal-Kunsill għandhom jinbdew permezz ta’ rikors. Ir-rikors għandu jiddikjara l-fatti b’mod ċar u konċiżu għandu jkun hemm miegħu dawk id-dokumenti li huma msemmijin fir-regola 19(3). Ir-regoli 19(4) sa 19(11) għandhom mutatis mutandis japplikaw. 19. Proċeduri u reġistrazzjoni ta’ sentenzi skond l-Att. Kap. 410. (1) Id-disposizzjonijiet ta’ din ir-regola u tat-Taqsimiet I u II ta’ l-Att li jinkorpora fil-Liġi Maltija l-Konvenzjoni dwar l-Aspetti Ċivili fis-Sekwestru Internazzjonali ta’ Minuri, li kienet ġiet iffirmata fl-Ajja fil-25 ta’ Ottubru, l980 u l-Konvenzjoni Ewropea dwar ir-Rikonoxximent u l-Infurzar ta’ Deċiżjonijiet li għandhom x’jaqsmu mal-Kustodja ta’ Minuri u dwar ir-Restituzzjoni tal-Kustodja ta’ Minuri li kienet ġiet iffirmata fil-Lussemburgu fl-20 ta’ Mejju, 1980, għandhom ikomplu jgħoddu għal dawk l-istati li huma partijiet fil-Konvenzjoni imsemmija u għal dawk l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea li mhumiex qegħdin jipparteċipaw u li mhumiex marbutin bid-disposizzjonjiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 hawn fuq imsemmi. (2) Kap. 410. Kap. 410. Proċedimenti skond l-artikolu 6 ta’ l-Att, quddiem il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) jew il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) (Kompetenza Superjuri) (Sezzjoni tal-Familja), kif ikun il-każ, jistgħu jinbdew permezz ta’ rikors. (3) Kap. 410. Kap. 410. Għall-finijiet ta’ l-artikolu 6 ta’ l-Att, ir-rikors għandu jsemmi l-fatti b’mod ċar u konċiżu għandu jkollu miegħu kopja debitament awtentikata tad-deċiżjoni jew sentenza, meta din tkun disponibbli, jew xi dokumentazzjoni oħra li l-awtorità ċentrali tista’ tqis xierqa, mogħtija fi Stat Kontraenti ieħor minbarra Malta għall-Konvenzjoni dwar l-Aspetti Ċivili fis-Sekwestru Internazzjonali ta’ Minuri, li ġiet iffirmata fl-Ajja fil-25 ta’ Ottubru, 1980. (4) F’kull rikors li jiġi ppreżentat fil-Qorti ta’ l-Appell, ir-rikors għandu jkun fih b’mod ċar u konċiżiċ-ċirkostanzi li minħabba fihom ikun qed isir l-appell, ir-raġunijiet għall-appell u t-talba għat-tħassir jew tibdil speċifiku tad-deċiżjoni li minnha jkun qed isir l-appell. (5) In-nuqqas li fir-rikors jiġu mħarsa l-ħtiġiet tas-subregoli) m’għandux jagħmel ir-rikors null; iżda l-qorti tista’, f’kull każ bħal dak, tordna lir-rikorrent jippreżenta, f’dak it-terminu li l-qorti tistabbilixxi, nota li jkun fiha l-partikolaritajiet meħtieġa u r-rikorrent għandujbati l-ispejjeż li jkollhom x’jaqsmu ma’ dik l-ordni. (6) Il-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) jew il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) (Kompetenza Superjuri) (Sezzjoni tal-Familja), kif ikun il-każ, għandhom jappuntaw il-każ għas-smigħ fi żmien erbat ijiem tax-xogħol minn meta r-rikors jiġi preżentat fil-qorti. (7) Ir-rikors għandu jiġi notifikat lill-intimat mingħajr dewmien. (8) Ġaladarba każ ikun ġie appuntat għas-smigħ, il-qorti li jkollha l-każ quddiemha għandha tiżgura li s-smigħ tal-kawża jsir kemm jista’ jkun malajr, u s-smigħ tal-każ għandu jitkompla fi ġranet konsekuttivi u, meta dan ma jkunx possibbli, f’dativiċin għal xulxin. Il-qorti għandha wara dan tiddeċiedi mingħajr ebda dewmien. (9) Rikors ta’ appell għandu jsir fi żmien tmint ijiem tax-xogħol mid-data tal-għoti tad-deċiżjoni u l-intimat jista’ jippreżenta risposta bil-miktub fi żmien tmint ijiem tax-xogħol mid-data tan-notifika jew f’dak iż-żmien li jkun iqsar li l-qorti tista’ tistabbilixxi. (10) Il-Qorti ta’ l-Appell għandha tappunta data għas-smigħ fi żmien tmint ijiem tax-xogħol mid-data tal-preżentata tar-rikors, jew mill-preżentata ta’ risposta mill-intimat fiż-żmien mogħti, jew jekk ma tiġi preżentata ebda risposta bħal dik, mill-iskadenza ta’ dak iż-żmien. (11) Il-Qorti ta’ l-Appell għandha tagħti d-deċiżjoni finali tagħha mingħajr ebda dewmien. 20. (1) Rikors għal reġistrazzjoni ta’ deċiżjoni dwar il-kustodja magħmula minn awtorità fi Stat Kontraenti, minbarra Malta, tal-Konvenzjoni Ewropea dwar ir-Rikonoxximent u l-Infurzar ta’ Deċiżjonijiet li għandhom x’jaqsmu mal-Kustodja ta’ Minuri u dwar ir-Restituzzjoni tal-Kustodja ta’ Minuri ffirmata fil-Lussemburgu fl-20 ta’ Mejju, 1980, għandu jsir fir-Reġistru tal-Qorti ta’ l-Appell u miegħu għandha tinthemeżkopja awtentika tad-deċiżjoni. (2) Ir-rikors għandu jkun fih kull dokument rilevanti ieħor u l-ismijiet u l-indirizzi tal-persuni li jkollhom jiġu notifikati bil-preżentata ta’ l-applikazzjoni. (3) Kap. 410. Kap. 410. Il-Qorti ta’ l-Appell tista’ b’ordni tagħti direttivi biex tiżgura l-iżvelar ta’ kull informazzjoni dwar xi minuri li jkun is-suġġett ta’ proċedimenti taħt fit-Taqsima II ta’ l-Att u sabiex jitħares il-benesseri tiegħu jew tagħha. (4) Malli tiġi reġistrata deċiżjoni dwar il-kustodja, id-Deputat Reġistratur tal-Qorti ta’ l-Appell għandu javża lid-Direttur responsabbi għall-Welfare u lil kull persuna oħra li l-qorti tista’ tqis li jkun meħtieġ bir-reġistrazzjoni tad-deċiżjoni u d-data meta din tkun saret. (5) Kap. 410. Kap. 410. Meta r-reġistrazzjoni ta’ xi deċiżjoni kif hemm provdut għaliha fl-artikolu 19) ta’ l-Att tiġi kanċellatata jew mibdula, l-Qorti ta’ l-Appell għandha tinnotifika b’dak it-tħassir jew tibdil lill-persuni li kienu ġew notifikati bir-reġistrazzjoni tad-deċiżjoni, lid-Direttur responsabbli għall-Welfare u lil kull persuna oħra li l-qorti tista’ tqis li jkun meħtieġ. Taqsima X- Referenzi lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej 21. (1) Għandha tkun ir-responsabbiltà tal-qorti, u mhux tal-partijiet, li tħejji t-termini ta’ referenza lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej. Ir-referenza għandha tidentifika b’mod ċar, fil-qosor u sempliċi kemm tippermetti n-natura tal-każ, id-domanda lighaliha l-qorti Maltija trid tikseb risposta. Huwa ferm desiderabbli li jintuża kliem li jista’ jiġi tradott faċilment. (2) Il-qorti li tagħmel ir-referenza għandha f’dokument wieħed skedat ma’ l-ordni: (a) tidentifika l-partijiet u tiġbor fil-qosor in-natura u l-istorja tal-proċedimenti; (b) tiġbor fil-qosor il-fatti prinċipali, u tindika jekk dawn ġew xi ppruvati jew ammessi jew assunti; (ċ) tagħmel referenza għar-regoli tal-liġi nazzjonali (sostantiva u proċedurali) li huma ta’ rilevanza għall-kwistjoni; (d) tiġbor fil-qosor l-argumenti tal-partijiet sakemm ikun rilevanti; (e) tispjega għaliex qed tintalab deċiżjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej, billi jiġu identifikati d-disposizzjonijiet tad-dritt komunitarju li l-effett tagħhom jolqot il-kwistjoni; (f) tifformula, minghajr kumplessità żejda, id-domanda jew domandi li għaliha jew għalihom tintalab risposta. (3) Meta d-dokument huwa fil-fatt digriet, u spiss dan ikun konvenjenti, is-siltiet li m’humiex rilevanti għar-referenza għandhom jitneħħew mit-test skedat fl-ordni. Għandu jiġi evitat li jiġu inkorporati appendicijiet, annessi jew dokumenti mehmużin bħala parti mid-dokument, sakemm is-siltiet rilevanti ma jkunux jistgħu jiġu tradotti facilment u huma identifikati b’mod ċar. (4) Il-qorti li tagħmel ir-referenza għandha tiżgura li l-ordni ta’ referenza, meta jiġi finalizzat, jintbagħat minnufih lir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali, jew lir-Reġistratur, Qrati Ċivili u Tribunali f’Għawdex, skond kif ikun il-kaz, biex ikun jista’ jiġi trasmess lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej mingħajr dewmien. (5) Għandu jitniżżel b’mod ċar l-isem tal-qorti li tagħmel ir-referenza. Taqsima XI- Prattika u Proċeduri tal-Qrati dwar Xhieda Mhux Imħarrka 22. Kull min, bla ma jkun notifikat b’taħrika biex jagħti x-xiehda tiegħu f’kawża quddiem il-qrati superjuri, jiġi mitlub minn waħda mill-partijiet biex jagħti x-xiehda tiegħu, għandu, kull meta jidher il-qorti, mingħajr ma jkun mismugħ bħala xhud, jagħti avviż ta’ dik it-talba li d-deputa t reġistratur, u dan għandu jagħmel verbalbiex jiġi mdaħħal fl-atti tal-kawża. 23. Proċedimenti quddiem periti. Fi proċedimenti quddiem periti, l-avviż hawn fuq imsemmi għandu jingħata fit-tmiem tas-seduta, lill-perit, li għandu jirreġistra l-fatt kif jingħad hawn fuq. 24. Dritt għal dehra. Fin-nuqqas ta’ dak l-avviż, ebda dritt m’għandu jingħata mir-reġistratur għal kull dehra li għaliha ma jkunx ingħata dak l-avviż. Taqsima XII- Ilbies ta’ l-Avukati, il-Prokuraturi Legali u tal-Membri ta’ Forza ta’ Dixxiplina 25. L-ilbies ta’ l-avukati u tal-prokuraturi legali. Emendata: A.L.333 ta’ l-2008. (1) L-avukati li jidhru quddiem xi waħda mill-qrati superjuri u quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-kompetenza superjuri tagħha għas-smigħ ta’ kawża għandhom jilbsu libsa ta’ lewn ikħal skur, griż skur jew iswed, jew qalziet iswed irrigat uġakketta sewda, qmisbajda b’ingravata jew bow-tiesuwed, griżi jew bojod utoga sewda. L-avukatinisa li jidhru quddiem l-imsemmi ja qrati għandhom jilbsulbiesi ta’ lewn iswed jew ta’ lewnikħal jew griż skur, jew blouse abjad u dublett jew qalziet iswed, u dejjem taħt toga sewda. Imħallef jew Maġistrat jista’ għal raġuni tajba jeżenta avukat milli jilbestoga. (2) Avukat li ma jikkonformax ruħu kompletament ma’ dawn il-ħtiġiet ma jkollux jedd ta’ smigħ. (3) Avukati u avuka tinisa li jidhru quddiem xi waħda mill-qrati inferjuri għandhom josservaw id-disposizzjonijiet tas-subregola (1) iżda jiġu eżentati mill-ħtieġa li jilbsu toga. (4) Id-disposizzjonijiet tas-subregola (3) jgħoddu, mutatis mutandis, għal prokuraturi legali. (5) (a) Membri ta’ forza ta’ dixxiplina li jidhru quddiem xi waħda mill-qrati superjuri u quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-kompetenza superjuri tagħha fil-kors ta’ l-eżerċizzju tad-dmirijiet tagħhom jew f’konnessjoni ma’ dmirijiethom, għandhom jilbsu l-uniformi normali tagħhom. Jekk din l-uniformi tinkludi ġakketta jew tunic, din għandha tintlibes ukoll. Fizzjali ta’ l-Armatauż jew tal-Pulizijgħandhom dejjem jilbsu l-ġakketta jew tunic tagħhom. (b) Membri ta’ forza ta’ dixxiplina li jidhru quddiem xi waħda mill-qrati inferjuri fil-kors ta’ l-eżerċizzju tad-dmirijiet tagħhom jew f’konnessjoni ma’ dmirijiethom, għandhom ukoll jilbsu l-uniformi normali tagħhom. (ċ) Il-qorti tista’ teżenta membru ta’ forza ta’ dixxiplina milli jilbes uniformi. Taqsima XIII- Żamma tal-Bon Ordni fil-Qrati tal-Ġustizzja 26. Żamma tal-bon-ordni. Kap. 12. (1) Ħadd ma jista’, taħt il-pieni msemmija fl-artikolu 990 tal-Kodiċi -(a) ħlief f’dawk il-postijiet lid-Direttur Ġenerali tal-Qrati, bil-kunsens tal-Prim Imħallef, jista’ jindika għal dak l-iskop, jesponi għall-bejgħ jew ibiegħ kull xorta ta’ ikel jew ħwejjeġ oħra fil-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja, jew, ħlief f’dawk il-postijiet kif hekk indikati, jiekol jew jixrob, waħdu jew ma’ ħadd ieħor, f’dak il-bini; jew (b) ipejjep fil-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja f’dawk il-postijiet li għalihom il-pubbliku għandu aċċess, ħlief f’dawk il-postijiet lid-Direttur Ġenerali tal-Qrati, bil-kunsens tal-Prim Imħallef, jista’ jindika għal dak l-iskop; jew (ċ) jitkellem jgħajjat fil-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja b’mod li jiddisturba s-seduti tal-Qrati; jew (d) iħalli kull mekkaniżmu li jċempel ta’ mobile jew telefonċellulari jew ta’ xi apparat ieħor simili mixgħul f’awla waqt seduta ta’ qorti jew tribunal; jew (e) iġib fil-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja xi tifel jew tifla taħt it-tlettax-il sena, ħlief meta dawk it-tfal ikunu msejjħa bħala xhieda quddiem qorti jew tribunal ieħor li jżomm is-seduti fl-imsemmibini, jew meta dik il-qorti jew dak it-tribunal ikun tal-fehma li l-preżenza ta’ dawk it-tfal tkun meħtieġa f’konnessjoni ma’ xi proċediment quddiem dik il-qorti jew dak it-tribunal, jew kif jista’ jiġi awtorizzat xort’oħra mid-Direttur Ġenerali tal-Qrati, bil-kunsens tal-Prim Imħallef; jew (f) jidħol fil-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja mingħajr ma josserva l-proċeduri ta’ sigurezza li jkunu fis-seħħ u li jkunu ġew stabbiliti mid-Direttur Ġenerali tal-Qrati; jew (g) waqt is-smigħ ta’ kawża f’awla jieħu, jew jipprova jieħu, ritratt fotografiku jew filmat b’kull mezz li jkun, ħlief meta tali ritratt jew filmat ikun ġie ordnat jew awtorizzat minn qorti jew tribunal bħala parti mill-provi f’konnessjoni ma’ xi proċediment quddiem dik il-qorti jew dak it-tribunal; jew (h) jieħu jew jipprova jieħu f’xi parti tal-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja ritratt fotografiku jew filmat b’kull mezz li jkun mingħajr il-permess tad-Direttur Ġenerali tal-Qrati u tal-Prim Imħallef; jew (i) ħlief kif previst bil-liġi jew bill-permess tad-Direttur Ġenerali u tal-Prim Imħallef, jieħu jew jipprova jieħu xi rekordjar tal-vuċi. (2) Kap. 12. Kap. 12. Meta xi għemil bħal ma humsemmi fis-subregola (1) iseħħ waqt is-smigħ ta’ kawża, l-Imħallef jew Maġistrat li jkun, jew f’każ ta’ qorti kolleġjalment komposta, il-president ta’ dik il-qorti, għandu jipproċedi sommarjament kif previst fl-artikolu 990 tal-Kodiċi wara li jisma’ x’għandha xi tgħid il-persuna li lilha jkun attribwit dak l-għemil; u fil-każijiet l-oħra għandha tiġi segwi ta l-proċedura msemmija fl-artikolu 68(3) ta’ l-imsemmi Kodiċi. 27. Ilbies mhux xieraq. (1) Kull uffiċjal eżekuttiv tal-qorti jista’ jżomm milli tidħol fil-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja jew f’xi awla persuna li, fil-fehma tiegħu, tkun li ebsa mhux xieraq: Iżda jekk dik il-persuna tkun ġiet imsejjħa biex tidher quddiem qorti jew tribunal, l-imsemmi uffiċjal għandu, qabel ma jieħu xi passi, jinforma lill-Imħallef, Maġistrat jew membru tat-tribunal li quddiem u dik il-persuna tkun ġiet imsejjħa tidher u jieħu mingħand dak l-Imħallef, Maġistrat jew membru tat-tribunall-istruzzjonijiet ta’ kif għandu jimxi. (2) Id-Direttur Ġenerali tal-Qrati għandu, minn żmien għal żmien, jinforma lill-pubbliku dwar it-tip ta’ lbies li hu meqjus bħala mhux aċċettabbli fil-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja. Taqsima XIV- Sessjonijiet tas-Sena, Ferjat tal-Qrati u Permess għal Assenza mix-Xogħol 28. Sessjonijiet tas-sena u ferjat tal-qrati. (1) Is-sena tal-qrati għandha tibda’ fl-ewwel ta’ Ottubru ta’ kull sena u sena tal-qrati hija maqsuma fit-tliet sessjonijiet: (a) l-ewwel waħda hija msejjħa tal-Vitorja u tibda fl-ewwel ta’ Ottubru; (b) it-tieni hija msejjħa ta’ Għidil-Ħamiem u tibda fis-sebgħa ta’ Jannar; u (ċ) it-tielet hija msejjħa ta’ Għidil-Ħamsin, u tibdanhar il-Ħamis wara l-Għid il-Kbir. (2) F’kull sessjoni għandu jkun hemm il-ferjat fil-qrati superjuri, bl-eċċezzjoni tas-Sezzjoni ta’ Ġurisidizzjoni Volontarja u fis-Sezzjoni tal-Familja tal-Qorti Ċivili. (3) Ferjat tal-qorti għandu jkun kif ġej: (a) fis-sessjoni tal-Vitorja jibda fis-sbatax ta’ Diċembru u jispiċċa fis-sitta ta’ Jannar in klużivament; (b) fis-sessjoni ta’ Għid il-Ħamiem, il-ferjat jibda l-Erbgħa tal-Ġimgħa M qaddsa u jispiċċa l-Erbgħa ta’ wara l-Għid il-Kbir, inklużivament; u (ċ) fis-sessjoni ta’ Għid il-Ħamsin, jibda s-sittax ta’ Lulju u jispiċċa l-ħmistax ta’ Settembru inklużivament. (4) Il-ferjat fil-qrati inferjuri għandu jkun fix-xahar ta’ Awwissu ta’ kull sena u matul il-perjodi msemmija fis-subregola 3). (5) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subregoli) il-qrati inferjuri u superjuri jistgħu iżommu seduti f’kull ġurnata u f’kull ħin għal raġunijiet ta’ natura urġenti kif jiġi deċiż mill-qorti fuq talba għal daqshekk jew bl-approvazzjoni taż-żewġ partijiet jew għal kull raġuni oħra tkun li tkun kif jiġi deċiż mill-qorti, iżda dik ir-raġuni għandha tiġi reġistrata fl-atti tal-kawża. 29. Permess għal assenza mix-xogħol. (1) Ħlief meta Imħallef ikun imsiefer fuq viżita, jew biex jattendi seminar, konferenza jew xi laqgħa oħra simili, kif approvat mill-Prim Imħallef jew mill-Kumitat ta’ l-Istudji Ġudizzjarji, Imħallef għandu japplika għand l-Imħallef Anzjan Amministrattiv għal permess għal assenza mix-xogħol, inkluż fejn meħtieġ, permess biex ikun barra minn Malta, għallinqas tliet ijiem qabel ma jkun meħtieġ dan il-permess. L-Imħallef Anzjan Amministrattiv għandu, qabel ma jagħti dan il-permess, jiżgura li saru arranġamenti xierqa għall-affarijiet ta’ natura urġenti, li jistgħu jinqalgħu fil-qorti li dak l-Imħallef ikun assenjat, biex jiġu ttrattati minn Imħallef ieħor u, fejn l-Imħallef li qed jitlob dan il-permess normalment iservi f’qorti kolleġġjali, l-Imħallef Anzjan Amministrattiv għandu jikkonsulta mal-president ta’ dik il-qorti. (2) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 547(2) tal-Kodiċi Kriminali, ħlief fejn Maġistrat ikun imsiefer fuq viżita, jew biex jattendi seminar, konferenza jew xi laqgħa oħra simili, kif approvat mill-Prim Imħallef jew mill-Kumitat ta’ l-Istudji Ġudizzjarji, Maġistrat għandu japplika għand il-Maġistrat Anzjan għal permess għal assenza mix-xogħol inkluż fejn meħtieġ, permess biex ikun barra minn Malta, għallinqas tliet ijiem qabel ma jkun meħtieġ dan il-permess. Il-Maġistrat Anzjan għandu, qabel ma jagħti dan il-permess, jiżgura li saru arranġamenti xierqa għall-affarijiet ta’ natura urġenti, li jistgħu jinqalgħu fil-qorti li dak il-Maġistrat ikun assenjat, biex jiġu ttrattati minn Maġistrat ieħor. (3) Id-disposizzjonijiet tas-subregoli ta’ hawn fuq, għandhom, mutatis mutandis, japplikaw għall-Imħallef Anzjan Amministrattiv u għall-Maġistrat Anzjan, iżda fil-każ tagħhom għandhom japplikaw lill-Prim Imħallef.