132 ORDINANZA DWAR IT-TQASSIM TAL-PROPRJETÀ TAL-GĦADU ĠERMANIŻA** Ara ukoll l-Ordinanza dwar it-Tqassim tal-Proprjetà tal-Għadu Ġermaniża (Kapitolu [żaħ 139 [żaħ). Biex tipprovdi għall-ġbir ta’ proprjetà tal-għadu Ġermaniża, għall-egħmil flus tagħha u għat-tqassim ta’ dak li jidħol minnha, u għal skopijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ dan hawn qabel imsemmi. L-ORD1NANZA I tal-1951, u ġiet emendata bl-Ordinanza II tal-1951; bl-Avviż Legali 46 tal-1965; bl-Att LVIII tal-1974; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Att XIII tal-1983; u bl-Avviż Legali 409 tal-2007. L-ORD1NANZA I tal-1951, u ġiet emendata bl-Ordinanza II tal-1951; bl-Avviż Legali 46 tal-1965; bl-Att LVIII tal-1974; bl-Avviż Legali 148 tal-1975; bl-Att XIII tal-1983; u bl-Avviż Legali 409 tal-2007. 1. Titolu fil-qosor. It-titolu fil-qosor ta’ din l-Ordinanza huwa l-Ordinanza dwar it-Tqassim tal-Proprjetà tal-Għadu Ġermaniża. 2. Tifsir. Emendat: II.1951.2; L VIII.1974.68. (1) F’din l-Ordinanza dawn il-kelmiet li ġejjin għandhom kull waħda it-tifsira li ħija hawnhekk lilhom mogħtija, jiġifieri: il-kelmiet "dejn tal-għadu Ġermaniż"ifissru- (a) kull somma li tkun tistħoqq fiżmien il-mogħdija ta’ din l-Ordinanza bis-saħħa ta’ obbligazzjoni li bdiet torbot qabel it-3 ta’ Settembru, 1939, li f’dak il-jum kienet obbligazzjoni ta’ xi wieħed jew ieħor minn dawn il-persuni- (i) l-Istat Ġermaniż; (ii) xibniedem illi f’dak il-jum kien sudditu Ġermaniżjgħix fil-Ġermanja; (iii) kull xirka ta’ persuni (sew jekk korp ġuridiku jew mhux korp ġuridiku) illi f’dak il-jum kien korp ġuridiku jew imwaqqaf fil-Ġermanja jew taħt il-liġijiet tagħha; lil wieħed jew ieħor minn dawn il-persuni- (iv) il-Gvern Imperjali Malti u l-Gvern ta’ Malta; (v) kull sudditu Ingliż jew persuna protetta Ingliża li f’dak il-jum kienet tgħix jew kienet tmexxi n-negozju tagħha f’Malta; (vi) kull xirka ta’ persuni (sew jekk korp ġuridiku jew mhux korp ġuridiku) illi f’dak il-jum kien korp ġuridiku jew imwaqqaf taħt il-liġijiet fis-seħħ f’Malta; ħlief illi kull meta xi persuna jew xirka ta’ persuni msemmija fis-sub-paragrafii) kienu jmexxu n-negozju fl-imsemmi jumsew f’Malta kemm barra minnha, kull somma li għandha tinġabar għan-negozju immexxi barra minn Malta għandha tiġi mħollija barra; (b) kull somma, mhux imniżżla fil-paragrafu (a), litkun - (i) somma li tkun tistħoqq fiżmien il-mogħdija ta’ din l-Ordinanza bis-saħħa ta’ xi titolu tal-German External Loan, 1924, jew tal-German Government International 5 ½percentum Loan, 1930, li il-ħidma tal-artikolu 2 tal-Anglo-German Transfer A greementta somma li tkun tistħoqq fi żmien il-mogħdija ta’ din l-Ordinanza bis-saħħa ta’ xi titolu tal-German External Loan, 1924, jew tal-German Government International 5 ½percentum Loan, 1930, li jkun titolu b’kitba li taqbel mas-Supplementary Agreement dwar ’ 1 Lulju, 1938; (ii) somma li kienet tistħoqq fis-7 ta’ Mejju, 1945, bis-saħħa ta’ xi titolu tal-Austrian Government International Loan, 1930, jew tal-Austrian Government Credit Ans talt Bond, 1936 somma li kienet tistħoqq fis-7 ta’ Mejju, 1945, bis-saħħa ta’ xi titolu tal-Austrian Government International Loan, 1930, li jkun titolu b’kitba kif imsemmi hawn qabel; (iii) somma li kienet tistħoqq fis-7 ta’ Mejju, 1945, bis-saħħa ta’ xi titolu tal-Austrian Government International Guaranteed Loan, 1933-53, jew li kien fost il-ġid ta’ proprjetarju Ingliż (skont it-tifsir tal-artikolu 4 tal-imsemmi Anglo German Transfer A greement somma li kienet tistħoqq fis-7 ta’ Mejju, 1945, bis-saħħa ta’ xi titolu tal-Austrian Government International Guaranteed Loan, 1933-53, jew tal-Austrian Government Guaranteed Conversion Loan, 1934-59,) fl-1 ta’ Lulju, 1938; jew (iv) somma li tistħoqqfiżmien il-mogħdija ta’ din l-Ordinanza bis-saħħa ta’ xi titolu tal-Konversionskasse 4 percentum Sterling Bonds; il-kelma "Ġermanja" tfisser art li kienet tagħmel seħem mill-Istat Ġermaniż fl-1 ta’ Marzu, 1938; il-kelma "Malta" għandha l-istess tifsir kif mogħti lilha bl-artikolu 124 tal-Kostituzzjoni ta’ Malta [żaħ; il-kelmiet "Ordinanza tal-1939 dwar il-Kummerċ mal-Għadu" jfissru l-Ordinanza tal-1939 dwar il-Kummerċ mal-Għadu** Imħollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta tal-1942 kif ukoll f’din l-Edizzjoni Riveduta minħabba li kienet liġi magħmula biex isseħħ biss għaż-żmien tal-gwerra., kif imbiddla b’xi Ordinanza oħra jew bis-saħħa ta’ xi Ordinanza oħra; il-kelma "ordni" tfisser ordni maħruġ mill-President ta’ Malta u mxandar fil-Gazzetta tal-Gvern; il-kelma "proprjetà" tfisser proprjetà immobbli jew mobbli, u tħaddan kull jedd ta’ proprjetà jew interess fi proprjetà immobbli jew mobbli, kull flejjes, kitba negozjabbli, dejn jew jedd ieħor ta’ azzjoni jew mobbli ieħor inkorporali, u kull jedd ieħor jew interess ieħor sew jekk ikun fil-pussess jew le; il-kelmiet "proprjetà tal-għadu Ġermaniża " jfissru proprjetà illi, f’dak il-jum li jista’ jkun maħtur b’ordni maħruġ taħt l-artikolu 3 tkun, jew f’xi żmien wara dak il-jum taqa’ taħt il-kontroll bis-saħħa tal-artikolu 8 tal-Ordinanza tal-1939 dwar il-Kummerċ mal-Għadu†† Imħollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta tal-1942 kif ukoll f’din l-Edizzjoni Riveduta minħabba li kienet liġi magħmula biex isseħħ biss għaż-żmien tal-gwerra., li tkun proprjetà, jew dak li jidħol minn bejgħ tal-proprjetà jew l-incomelitħalli illi fit-3 ta’ Settembru, 1939, jew f’xi żmien wara dak il-jum, kienet ta’ jew kienet miżmuma jew amministrata f’isem- (a) l-Istat Ġermaniż; (b) xibniedem illi, fl-imsemmi 3 ta’ Settembru, 1939, jew f’xi żmien wara dak il-jum, kien suddit u Ġermaniżjgħix fil-Ġermanja jew f’xi art taħt il-ħakma ta’ Statilli fil-jum imsemmi jew f’xi żmien wara dak il-jum kien fi gwerra mal-Maestà Tiegħu r-Re; (ċ) xibniedem illi kien sudditu Ġermaniż fil-jum imsemmi jew f’xi żmien wara dak il-jum u- (i) kien imdaħħal fost il-persuni imsemmija f’xi ordni maħruġ taħt l-artikolu 3(2) tal-Ordinanza tal-1939 dwar il-Kummerċ mal-Għadu** Imħollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta tal-1942 kif ukoll f’din l-Edizzjoni Riveduta minħabba li kienet liġi magħmula biex isseħħ biss għaż-żmien tal-gwerra., jew (ii) kienet persuna lil-proprjetà tagħha waqgħet taħt il-kontroll bis-saħħa tal-artikolu 8 tal-imsemmija Ordinanza fi żmien meta hija makenitx għadu skont it-tifsira fl-imsemmija Ordinanza; (d) xixirka ta’ persuni (sew jekk korp ġuridiku jew mhux korp ġuridiku) illi fil-jum imsemmi jew f’xi żmien wara dak il-jum kien korp ġuridiku jew imwaqqaf fil-Ġermanja jew taħt il-liġijiet tagħha; (e) xixirka ta’ persuni (sew jekk korp ġuridiku jew mhux korp ġuridiku) illi fl-imsemmijum jew f’xi żmien wara dak il-jum kien taħt il-kontroll ta’ xi bniedem jew korpimsemmija fil-paragrafu (b), paragrafu (ċ), jew paragrafu (dxixirka ta’ persuni (sew jekk korp ġuridiku jew mhux korp ġuridiku) illi fl-imsemmijum jew f’xi żmien wara dak il-jum kien taħt il-kontroll ta’ xi bniedem jew korpimsemmija fil-paragrafu (b), paragrafu (ċ); il-kelmiet "suddit u Ġermaniż" ma jgħoddux dwar ebda persuna li tkun kisbet in-nazzjonalità Ġermaniża minħabba li, wara l-1 ta’ Marzu, 1938, xiart tkun ġiet imdaħħla fl-Istat Ġermaniż u illi f’dak il-jum ma kenitx tagħmel sehem minn dak l-Istat. (2) Għall-għanijiet ta’ din l-Ordinanza persuna illi f’xi żmien kienet tgħix fil-Ġermanja għandha titqies li kienet suddit u Ġermaniż f’dak iż-żmien kemm-il darba ma jiġix ipprovathekk li jogħġob lill-amministratur, matul dak iż-żmien u hekk kif ikun imsemmi f’ordni taħt l-artikolu 3, illi hija ma kenitx suddit u Ġermaniż f’dak iż-żmien. (3) Għall-għanijiet ta’ din l-Ordinanza proprjetà, jew il-jedd għall-bejgħ tagħha, li jinsabu f’idejn il-Kustodju tal-Proprjetà tal-Għadu maħtur taħt l-artikolu 8 tal-Ordinanza tal-1939 dwar il-Kummerċ mal-Għadu** Imħollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta tal-1942 kif ukoll f’din l-Edizzjoni Riveduta minħabba li kienet liġi magħmula biex isseħħ biss għaż-żmien tal-gwerra., u proprjetà illi, bis-saħħa ta’ xi ordni maħruġ taħt l-imsemmi artikolu 8, ma tistax titneħħa mingħajr is-sensja tal-President ta’ Malta, għandhom jitqiesu li qegħdin taħt kontroll b’saħħa l-imsemmi artikolu 8. 3. (1) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordni jieħu ħsieb dwar il-ġbir ta’ proprjetà tal-għadu Ġermaniża, dwar l-għemil flus ta’ dik il-proprjetà u għat-tqassim ta’ dak li jinġabar minnha, sa dak il-limitu li jkun imsemmi fl-ordni, lil nies li jipprovaw il-jeddijiet tagħhom dwar djun tal-għadu Ġermaniżi. (2) Mingħajr ħsara għall-ġeneralità tas-subartikolu li jaħbat qabel dan, ordni taħt dan l-artikolu jista’ jieħu ħsieb dwar dawn il-ħwejjeġ li ġejjin: (a) il-ħatra ta’ amministratur għall-għanijiet tal-ordni, u l-għoti lil dak l-amministratur ta’ dawk is-setgħat u t-tqegħid fuq u ta’ dawk id-dmirjiet li jkunu msemmija bl-ordni; (b) it-trasferiment ta’ proprjetà tal-għadu Ġermaniża lill-amministratur u t-tqegħid f’idejh ta’ dik il-proprjetà u l-ħelsien ta’ kull persuna imsemmija fl-ordni minn responsabbiltà dwar dak li għamlet jew li naqset milli tagħmel dwar proprjetà trasferita minnha lill-amministratur; (ċ) il-mod u ż-żmien li fihom talbiet dwar djun tal-għadu Ġermaniżi għandhom jitressqu, u l-għoti u il-verifika ta’ tagħrif dwar kull talb bħal dak, magħduda l-produzzjoni tal-kotba u dokumenti; (d) il-qtugħ, dwar xi talba minn dawk, tal-kwistjoni jekk it-talba hijiex privata għall-għanijiet tal-ordni u tal-ammont tat-talbiet; (e) it-tqassim minn żmien għal żmien ta’ dak li jidħol mill-egħmil flus ta’ proprjetà tal-għadu Ġermaniża lil persuni lit-talbiet tagħhom dwar djun tal-għadu Ġermaniżi ġew ipprovati għall-għanijiet tal-ordni; (f) l-intaxxar ta’ drittijiet li għandhom iħallsu persuni li jagħmlu talba dwar djun tal-għadu Ġermaniżi, u l-ġbir ta’ dawk id-drittijiet bi tnaqqis mill-ammonti li għandhom jitqassmu kif imsemmi hawn qabel jew xort’oħra; (g) dak li jsir minn somma f’idejn l-amministraturilli, minħabba nuqqas li jinkixef fejn jinsabu il-persuni li lilhom is-somom imisshom jitqassmu jew għal xi raġuni oħra ma jistgħux jiġu mqassma; (h) it-trasferiment lill-Gvern tal-Maestà Tagħħa fir-Renju Unit taż-żejjed ħieles minn spejjez, jekk ikun hemm, li jifdal minn dak li jidħol minn proprjetà tal-għadu Ġermaniża wara illi jkunu ġew sodisfatti t-talbiet kollha milqugħa minn kredituri f’Malta kontra l-istess. (3) L-amministratur maħtur taħt dan l-artikolu għandu jkun magħruf bl-isem ta’ Amministratur tal-Proprjetà tal-Għadu Ġermaniża, u f’din l-Ordinanza huwa jissejjaħ "l-amministratur". (4) Mingħajr ħsara għall-ġeneralità tad-disposizzjonijiet ta’ qabel f’dan l-artikolu, ordni maħruġ taħt dan l-artikolu jista’ - (a) iħalli barra mill-ħidma tal-ordni dawk ix-xorta ta’ talbiet li jistgħu jkunu msemmija fl-ordni; (b) jagħżel bejn ix-xorta differenti ta’ talbiet, għal dik li hi proprjetà li fiha l-ħlasijiet għandhom isiru u l-estensjoni tal-ħlasijiet; (ċ) jagħmel disposizzjoni sabiex dak li jidħol minn proprjetà tal-għadu Ġermaniża li kienet ta' jew kienet miżmuma jew amministrata f’isem persuna li tissemma jew xirka ta’ persuni li tissemma biex jitqassam lil persuni li jipprovaw talbiet dwar djun li jistħoqqu minn dik il-persuna jew minn dik ix-xirka. (5) Il-President ta’ Malta jista’ b’ordnijiet oħra jippreskrivi l-formuli għall-għanijiet ta’ xi ordni maħruġ taħt dan l-artikolu, u l-aktar għall-egħmil ta’ talbiet u għall-għoti ta’ tagħrif. (6) Minkejja kull ma jinsab f’dan l-artikolu, il-President ta’ Malta jista’ jagħti direzzjoni lill-amministratur fejn jordnalu biex jittrasferixxi lil jew għall-ġid ta’ xi persuna imsemmija fid-direzzjoni xi proprjetà tal-għadu Ġermaniża, jew dak li jidħol minn xi proprjetà tal-għadu Ġermaniża, li għaliha dik il-persuna kienikollha jedd li ma kienx għat-tħaddim tal-Ordinanza tal-1939 dwar il-Kummerċ mal-Għadu** Imħollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta tal-1942 kif ukoll f’din l-Edizzjoni Riveduta minħabba li kienet liġi magħmula biex isseħħ biss għaż-żmien tal-gwerra., jew għal xi ordni maħruġ taħtha, u l-amministratur għandu joqgħod għal kull direzzjoni bħal dik. (7) Meta fit-3 ta’ Settembru, 1939, jew f’xi żmien wara dak il-jum, xi proprjetà tal-għadu Ġermaniża kienet ta’ kumpanija Ġermaniża, jew kienet miżmuma jew amministrata f’isimħa, u l-President ta’ Malta jidhirlu illi l-kumpannija kienet fl-imsemmijum taħt il-kontroll, dirett jew indirett, ta’ kumpannija Maltija, il-President ta’ Malta jista’ jqis dik il-proprjetà għall-għanijiet tal-aħħar su bartikolu qabel dan, sa fejn il-President ta’ Malta jidhirlu xieraq billi jqis l-estensjoni tal-interess tal-kumpannija Maltija fil-kumpannija Ġermaniża, bħala proprjetà li għal iħa l-kumpannija Maltija kien ikollħajedd li ma kienx għat-tħaddim tal-Ordinanza tal-1939 dwar il-Kummerċ mal-Għadu** Imħollija barra kemm fl-Edizzjoni Riveduta tal-1942 kif ukoll f’din l-Edizzjoni Riveduta minħabba li kienet liġi magħmula biex isseħħ biss għaż-żmien tal-gwerra., jew għal xi ordni maħruġ taħtha. F’dan is-subartikolu, il-kelmiet "kumpannija Ġermaniża " jfissru korp ġuridiku fil-Ġermanja jew taħt il-liġijiet tagħha, u l-kelmiet "kumpannija Maltija" jfissru kumpannija imwaqqfa taħt il-liġijiet ta’ Malta. 4. Reati. Emendat: A.L.46 tal-1965; LVIII.1974.68L. 148 tal-1975; VIII.1990.3; L VIII.1974.68; A.; A.L.409 tal-2007. (1) Jekk persuna illi- (a) tkun projbita minn jew taħt l-ordni maħruġ bis-saħħa tal-artikolu ta’ qabel dan milli jkollha x’taqsam ma’ xi proprjetà tal-għadu Ġermaniża xort’oħra milli bis-sensja tal-amministratur, jew (b) tkun imġiegħla minn jew taħt dak l-ordni li tittrasferixxi proprjetà tal-għadu Ġermaniża lill-amministratur jew li tagħmel xort’oħra dwar dik il-proprjetà skont id-direzzjonijiet tal-amministratur, tikser il-projbizzjoni jew ma toqgħodx għall-ħtieġa, hija tkun ħatja ta’ reat taħt dan l-artikolu. (2) Kull persuna illi- (a) mingħajr raġuni xierqa, tonqos milli toqgħod għal xi ħtieġa magħmula minn jew taħt dak l-ordni li tagħti tagħrif jew lituri kotba jew dokumenti, jew (b) meta tagħti tagħrif għall-għan ta’ xi ordni bħal dak, bid-dehen jew b’nuqqas ta’ ħsieb tgħid xi ħaġa li tkun tqarraq f’xi ħaġa importanti, tkun ħatja ta’ reat taħt dan l-artikolu. (3) Kull persuna il li tkun ħatja ta’ reat taħt dan l-artikolu tkun tista’ teħel- (a) meta tinsabħatja mill-Qorti tal-Maġistrati bħala qorti ta’ ġudikatura kriminali, multa ta’ mhux iżjed minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94) jew priġunerija għal żmien mhux itwal minn tliet xħur jew sew għal dik il-priġunerija kemm għal dik il-multa flimkien; jew (b) meta tinsab ħatja fuq att ta’ akkuża, multa ta’ mhux iżjed minnelf, mija uerbgħa u sittineuroudisgħa u sitt inċ enteżmu (1, 164.69) lira jew priġunerija għal żmien ta’ mhux iżjed minn sentejn jew sew għal dik il-priġunerija kemm għal dik il-multa flimkien. (4) Meta xireat taħt dan l-artikolu jkun sar minn korp ġuridiku, kull persuna illi fiż-żmien tal-għemil tar-reat kienet direttur, general manager, segretarju jew uffiċjal ieħor bħal dawk tal-korp ġuridiku, jew kienet qiegħda tagħmilha li għandha xikariga bħal dik, għandha titqies li hiħatja ta’ dak ir-reat kemm-il darba hija ma tipprovaxillir-reat kien sar mingħajr is-sensja tagħha jew mingħajr ma ħadet ebda sehem fil-għemil tiegħu u illi hija għamlet mill-aħjar li setgħet biex ma tħallix li jsir ir-reat kif kien imissha għamlet billi titqies ix-xorta ta’ dmirijietha f’dik il-kariga u billi jitqiesu ċ-ċirkostanzi kollha. (5) Qabel ma jinbdew proċedimenti kriminali dwar reat taħt dan l-artikolu, l-Avukat Ġenerali jista’ jordna- (a) illi l-proċedimenti jinbdew quddiem Qorti tal-Maġistrati bħala qorti ta’ kompilazzjoni, u, meta l-kompilazzjoni tintbagħat lill-Avukat Ġenerali mill-imsemmi ja qorti, l-Avukat Ġenerali jista’ jew iressaq fil-Qorti Kriminali att ta’ akkuża kontra l-mixli jew jibgħat lura l-każ għas-smigħ tal-kawża fuq l-istess kompilazzjoni mill-istess Qorti tal-Maġistrati li toqgħod bhalaqorti ta’ ġudikatura kriminali; jew (b) illi l-proċedimenti jinbdew quddiem Qorti tal-Maġistrati li toqgħod bħala qorti ta’ ġudikatura kriminali; imma f’kull żmien waqt il-proċedimenti qabel ma tingħata s-sentenza huwa jista’ jitlob illi l-persuna mixlija tgħaddi kawża fuq att ta’ akkuża mill-Qorti Kriminali, u meta ssir talba bhaldik, il-Qorti tal-Maġistrati għandha tissokta l-proċedimenti bħala qorti ta’ kompilazzjoni għall-kawża tar-reat imsemmi fl-att tal-akkuża mill-Qorti Kriminali. (6) Mingħajr ħsara għad-disposizzjonijiet li jinsabu fis-subartikolu (5), kull disposizzjoni applikabbli tal-Kodiċi Kriminali [żaħ għandha tgħodd dwar reati taħt dan l-artikolu. 5. Ordnijiet. Kull setgħa taħt din l-Ordinanza għall-ħruġ ta’ ordnijiet tħaddan setgħa għat-taħsir jew tibdil ta’ ordnijiet magħmula bis-saħħa ta’ dik is-setgħa.