437.95 REGOLI DWAR IL-ĦTIĠIET TAS-SAĦĦA TAL-ANNIMALI GĦALL-ANNIMALI TAL-AKKWAKULTURA U L-PRODOTTI TAGĦHOM, U DWAR IL-PREVENZJONI U L-KONTROLL TA’ ĊERTU MARD F’ANNIMALI AKKWATIĊI L-AVVIŻ LEGALI 24 tal-2009, kif emendat bl-Avviżi Legali 125 u 129 tal-2013, u 24 tal-2015. L-AVVIŻ LEGALI 24 tal-2009, kif emendat bl-Avviżi Legali 125 u 129 tal-2013, u 24 tal-2015. KAPITOLU I Titolu, Kamp ta’ Applikazzjoni u Definizzjonijiet 1. Titolu. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) It-titolu ta’ dawn ir-regoli hu Regoli dwar il-Ħtiġiet tas-Saħħa tal-Annimali għall-Annimali tal-Akkwakultura u l-Prodotti tagħhom, u dwar il-Prevenzjoni u l-Kontroll ta’ Ċertu Mard f’Annimali Akkwatiċi. (2) L-iskop ta’ dawn ir-regoli hu li jittrasponu d-Direttiva tal-Kunsill 2006/88/KE 93/53/KEE li tintroduċi miżuri minimi Komunitarji għall-kontroll ta’ ċertu mard tal-ħut u d-Direttiva tal-Kunsill 95/70/KE L-iskop ta’ dawn ir-regoli hu li jittrasponu d-Direttiva tal-Kunsill 2006/88/KE dwar il-ħtiġiet tas-saħħa tal-annimali għall-annimali tal-akkwakultura u l-prodotti tagħhom, u dwar il-prevenzjoni u l-kontroll ta’ ċertu mard f’annimali akkwatiċi, li tħassar u tirrevoka d-Direttiva tal-Kunsill E litintroduċi miżuri minimi Komunitarji għall-kontroll ta’ xi mard li jaffettwa l-molluskibivalvi. (3) Dawn ir-regoli jistabbilixxu: (a) il-ħtiġiet tas-saħħa ta’ l-annimali li għandhom jiġu applikati għat-tqegħid fis-suq, l-importazzjoni u l-ġarr ta’ annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom; (b) il-miżuri minimi ta’ prevenzjoni bil-għan li jżidu l-konoxxenza u l-istat ta’ preparazzjoni ta’ l-awtoritajiet kompetenti, ta’ l-operaturi tan-negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura u ta’ oħrajn relatati ma’ din l-industrija, għall-mard fl-annimali ta’ l-akkwakultura; (ċ) il-miżuri minimi ta’ kontroll li għandhom jiġu applikati f’każ ta’ suspett jew tifqigħa ta’ ċertu mard fl-annimali akkwatiċi. 2. Kamp ta’ applikazzjoni. (1) Dawn ir-regoli m’għandhomx japplikaw għal: (a) annimali akkwatiċi ornamentali mrobbija f’akkwarji mhux kummerċjali; (b) annimali akkwatiċi salvaġġi miġbura jew maqbuda biex jiddaħħlu direttament fil-katina ta’ l-ikel; (ċ) annimali akkwatiċi maqbuda bil-għan tal-produzzjoni ta’ fish-meal, ikel tal-ħut, għaż-żejt tal-ħut u prodotti simili. (2) Il-Kapitolu II, it-Taqsimiet 1 sa 4 tal-Kapitolu III, u l-Kapitolu VII m’għandhomx japplikaw fejn annimali akkwatiċi ornamenta li jinżammu fi ħwienet li jbigħu l-annimali, f’ċentri tal-ġonna, f’vaski tal-ġonna, f’akkwarji kummerċjali, jew għan d dawk li jbigħu bl-imnut: (a) mingħajr kwalunkwe kuntatt dirett ma’ l-ilmijiet naturali fil-Komunità; jew (b) li huma mgħammra b’impjant tat-trattament ta’ l-ilma li jnaqqas ir-riskju ta’ trasmissjoni ta’ mard lejn ilmijiet naturali għal livell aċċettabbli. (3) Dawn ir-regoli għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet dwar il-ħarsien ta’ l-ispeċi jew l-introduzzjoni ta’ speċi li m’humiex indiġeni. 3. Tifsir. Emendata: A.L.129 tal-2013 (1) Għall-finijiet ta’ dawn ir-regoli, għandhom japplikaw it-tifsiriet li ġejjin: "akkwakultura " tfisser it-trobbija jew il-koltivazzjoni ta’ organiżmi akkwatiċi li jinkludu ħut, molluski, krostaċeji, invertebrati oħra u pjanti akkwatiċi, bl-użu ta’ karatteristiċi tekniċi maħsuba biex iżidu l-produzzjoni ta’ dawk l-organiżmi lil hinn mill-kapaċità naturali ta’ l-ambjent u fejn l-organiżmi jibqgħu l-proprjetà ta’ persuna fiżika jew ġuridika waħda jew aktar matul l-istadji tat-trobbija jew tal-koltivazzjoni, sa u inkluż il-ġbir; "annimal akkwatiku " tfisser: (a) ħut li jappartjeni għas-sopra klassi Agnatha u għall-klassijiet Chondrichytes u Osteichtyes; (b) mollusk li jappartjeni għall-FiluMollusca; (ċ) krostaċju li jappartjeni għas-Subfilu Crustacea; "annimalakkwatiku ornamentali " tfisser annimal akkwatiku li jinżamm, jitrabba, jew jitqiegħed fis-suq għal raġunijiet ornamentali biss; "annimal akkwatiku salvaġġ " tfisser annimal akkwatiku li mhux annimal ta’ l-akkwakultura; "annimal ta’ l-akkwakultura " tfisser kull annimal akkwatiku fl-istadji kollha ta’ ħajt u, inkluż il-bajd u l-isperma jew il-gameti, imrobbi f’farm jew f’żona tat-trobbija tal-molluski, inkluż kull annimal akkwatiku mill-ambjent naturali intenzjonat għal farm jew għal żona tat-trobbija tal-molluski; "l-Att " tfisser l-Att dwar is-Servizzi Veterinarji; Kap. 437. Kap. 437. " id-dipartiment " tfisser id-dipartiment tas-servizzi veterinarji f’Malta kif imwaqqaf bl-artikolu 2 tal-Att; "farm" tfisser kull binja, żona magħluqa, jew stallazzjoni mħaddma minn negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura li fih jitrabbew l-annimali ta’ l-akkwakultura bil-ħsieb li jitqiegħdu fis-suq, bl-eċċezzjoni ta’ dawk fejn l-annimali akkwatiċi salvaġġi miġbura jew maqbuda bl-iskop li jittieklu mill-bniedem jinżammu temporanjament mingħajr ma jkunu mitmugħa waqt li jistennew li jitbiċċru; " Kumitatimwaqqaf dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa tal-Annimali" jew "il-Kumitat " tfisser Kumitat li jkun magħmul minn rappreżentanti ta’ Stati Membri msejħa membri tal-kumitat, li jkunu jassistu u jikkonsultaw il-Kummissjoni billi jagħtu Opinjoni li tkun tirrigwarda miżuri ta’ sigurtà f’dak li għandu x’jaqsam ma’ ħwejjeġ ta’ saħħa tal-annimali, biex wara jiġu adottati formalment mill-Kummissjoni skont il-proċedura adatta. Dik il-proċedura tal-kumitat tkun tkopri l-katina kollha ta’ provediment alimentari, li tkun tvarja minn ħwejjeġ ta’ saħħa tal-annimali fir-razzett sal-prodott li jkun wasal għall-konsumatur aħħari, għalhekk issaħħaħ b’mod sinifikattiv il-kapaċità tagħha li timmira għal riskji għas-saħħa meta dawn jitfaċċaw fil-produzzjoni tal-ikel; " il-Kummissjoni " tfisser il-Kummissjoni Ewropea kif imwaqqfa bit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea kif emendat bit-Trattat ta’ Lisbona, soġġett għal emendi sussegwenti; "meded ta’ ilma fejn isir is-sajd tqiegħed u tieħu " tfisser għadajjar jew istallazzjonijiet oħra fejn il-popolazzjoni tinżamm biss għas-sajd għal rikreazzjoni permezz ta’ l-istokkjar mill-ġdid b’annimali ta’ l-akkwakultura; " in-negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura " tfisser kull intrapriża, kemm jekk għall-profitt kemm jekk le u kemm jekk pubblika kemm privata, li twettaq kull waħda mill-attivitajiet relatati mat-trobbija, iż-żamma jew il-koltivazzjoni ta’ annimali ta’ l-akkwakultura; " l-operatur tan-negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura " tfisser kull persuna fiżika jew ġuridika responsabbli biex jiżguraw li jintlaħqu l-ħtiġiet ta’ dawn ir-regoli fin-negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura taħt il-kontroll tagħhom; " operatur ta’ stabbiliment awtorizzat ta’ l-ipproċessar " tfisser kull persuna fiżika jew ġuridika responsabbli biex jiżguraw li l-ħtiġiet ta’ dawn ir-regoli jintlaħqu fl-istabbiliment awtorizzat ta’ l-ipproċessar taħt il-kontroll tagħhom; " stabbiliment awtorizzat ta’ l-ipproċessar " tfisser kull negozju ta’ l-ikel approvat skond l-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru. 853/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 li jistabbilixxi regoli speċifiċi dwar l-iġjene għall-ikel li joriġina mill-annimali, għall-ipproċessar ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura għal skopijiet ta’ ikel, u awtorizzat skond ir-regoli 4 u 5; " Stat Membru " tfisser stat li jkun membru tal-Unjoni Ewropea; "Stati Membri tal-EFTA " tfisser stati li jkunu membri tal-Assoċċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles; "tqiegħed fis-suq " tfisser il-bejgħ, inkluż l-offerta għall-bejgħ jew kull forma oħra ta’ trasferiment, kemm jekk mingħajr ħlas u kemm jekk bil-ħlas, u kull forma ta’ moviment ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura; "trobbija " tfisser it-trobbija ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura f’farm jew f’żona tat-trobbija tal-molluski; "żona fejn jinżammu l-molluski " tfisser kull żona ta’ ilma ħelu, tal-baħar, żona estwarja jew laguna b’limiti markati b’mod ċar u indikati minn bagi, arbli jew kull mezz fiss ieħor, u użata esklużivament għall-purifikazzjoni naturali tal-molluski ħajjin; "żona tal-produzzjoni " tfisser kull żona ta’ ilma ħelu, tal-baħar, żona estwarja, żona kontinentali jew laguna li fiha saffi naturali ta’ molluski jew postijiet użati għall-koltivazzjoni ta’ molluski, u minn fejn jittieħdu l-molluski; "żoni tat-trobbija tal-molluski " tfisser żona għall-produzzjoni jew żona fejn jinżammu l-molluski li fiha joperaw in-negozji kollha tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura taħt sistema komuni ta’ bijosigurtà. (2) Għall-finijiet ta’ dawn ir-regoli, għandhom japplikaw ukoll it-tifsiriet li ġejjin: (a) it-tifsiriet tekniċi stabbiliti fl-Iskeda I; (b) kif adatt, it-tifsiriet stabbiliti rispettivament fi: (i) l-Artikoli 2 u 3 tar-Regolament (KE) Nru. 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji u l-ħtiġiet ġenerali tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea tas-Sigurtà ta’ Ikel u li jistabbilixxi proċeduri fi kwistjonijiet tas-sigurtà ta’ l-ikel; (ii) l-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru. 852/2004; (iii) l-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru. 853/2004; (iv) l-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru. 882/2004. KAPITOLU II Negozji tal-Produzzjoni ta’ l-Akkwakultura u Stabbilimenti Awtorizzati ta’ l-Ipproċessar 4. (1) Kull negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura fit-territorju ta’ Malta għandu jiżgura li huwa debitament awtorizzat mid-dipartiment skond ir-regola 5: Iżda, fejn ikun xieraq, awtorizzazzjoni bħal dik tista’ tkopri diversi negozji tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura tal-molluski f’żona tat-trobbija tal-molluski: Iżda wkoll ċentri ta’ spedizzjoni, ċentri ta’ purifikazzjoni jew negozji simili li jinsabu f’żona tat-trobbija tal-molluski għandu jkollhom awtorizzazzjoni individwali. (2) Kull stabbiliment ta’ l-ipproċessar li fih jinqatlu annimali ta’ l-akkwakultura għal skopijiet ta’ kontroll ta’ mard skond ir-regola 33 tal-Kapitolu V fit-territorju ta’ Malta għandu jiżgura li huwa debitament awtorizzat mid-dipartiment skond ir-regola 5. (3) Kull negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura u kull stabbiliment ta’ l-ipproċessar awtorizzat fit-territorju ta’ Malta għandu jkollu numru ta’ awtorizzazzjoni uniku. (4) B’deroga mill-ħtieġa ta’ awtorizzazzjoni fis-subregola (1), it-territorju ta’ Malta jista’ jkunu jeħtieġ biss ir-reġistrazzjoni mid-dipartiment ta’ dan li ġej: (a) istallazzjonijiet għajr ta’ negozji tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura, fejn jinżammu annimali akkwatiċi li ma jkunux maħsuba biex jitqiegħdu fis-suq; (b) meded ta’ ilma fejn isir is-sajd tqiegħed u tieħu; (ċ) negozji tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura li jqiegħdu fis-suq annimali ta’ l-akkwakultura biss għal konsum mill-bnedmin skond l-Artikolu 1(3)(ċ) tar-Regolament (KE) Nru. 853/2004: Iżda, id-disposizzjonijiet ta’ dawn ir-regoli għandhom japplikaw mutatis mutandis, bl-importanza tingħata lin-natura, il-karatteristiċi u s-sitwazzjonijiet ta’ l-istallazzjoni, il-meded ta’ ilma fejn isir is-sajd tqiegħed u tieħu jew in-negozju konċernat u r-riskju ta’ tifrix ta’ mard ta’ annimali akkwatiċi lil popolazzjonijiet oħra ta’ annimali akkwatiċi bħala riżultat ta’ l-operazzjoni tagħhom. (5) Fil-każ ta’ nuqqas ta’ konformità mad-disposizzjonijiet ta’ dawn ir-regoli, id-dipartiment għandu jaġixxi skont l-Artikolu 54 tar-Regolament (KE) Nru. 882/2004. 5. Kondizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Id-dipartiment fit-territorju ta’ Malta għandu jiżgura li l-awtorizzazzjonijiet, kif previsti fir-regola 4), jingħataw biss jekk l-operatur tan-negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura jew l-operatur ta’ l-istabbiliment awtorizzat ta’ l-ipproċessar: (a) jissodisfa l-ħtiġiet rilevanti tar-regoli 8, 9 u 10; (b) għandu sistema stabbilita li tippermetti lill-operatur juri li d-dipartiment li dawk il-ħtiġiet rilevanti qed jiġu sodisfatti; u (ċ) jibqa’ taħt is-sorveljanza tad-dipartiment, li għandu jwettaq id-doveri stabbiliti fir-regola 54(1). (2) L-awtorizzazzjoni m’għandhiex tingħata jekk l-attività konċernata tista’ twassal għal riskju inaċċettabbli ta’ tixrid ta’ mard għall-farms, għaż-żoni tat-trobbija tal-molluski jew għall-annimali akkwatiċi salvaġġi fil-viċinanza tal-farm jew taż-żona tat-trobbija tal-molluski: Iżda, qabel ma tittieħed deċiżjoni biex tiġi rifjutata l-awtorizzazzjoni, għandhom jitqiesu l-miżuri ta’ tnaqqis tar-riskju, inkluż il-possibiltà li jinstab post alternattiv għall-attività konċernata. (3) L-operatur tan-negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura jew l-operatur ta’ l-istabbiliment awtorizzat ta’ l-ipproċessar għandu jissottometti l-informazzjoni rilevanti kollha li d-dipartiment sabiex jippermettilu jivvaluta jekk il-kondizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni intlaħqux, inkluż l-informazzjoni meħtieġa skond l-Iskeda II. 6. Reġistru. Emendata: A.L.129 tal-2013. Id-dipartiment għandu jistabbilixxi, iżomm aġġornat u jqiegħed għad-disposizzjoni tal-pubbliku reġistru tan-negozji tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura u ta’ l-istabbilimenti awtorizzati ta’ l-ipproċessar li jkun fih l-informazzjoni mniżżla fl-Iskeda II. 7. Kontrolli uffiċjali. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Kontrolli uffiċjali fuq negozji ta’ produzzjoni ta’ akkwakultura u stabbilimenti ta’ proċessar awtorizzati għandhom jitwettqu mid-dipartiment skond l-Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru. 882/2004. (2) Il-kontrolli uffiċjali previsti fis-subregola (1) għandhom jikkonsistu minn spezzjonijiet, żjajjar, verifiki, u meta adatt, teħid ta’ kampjuni regolari, għal kull negozju ta’ produzzjoni ta’ akkwakultura, wara li tkun ingħatat importanza għar-riskju li jimponi n-negozju ta’ produzzjoni ta’ akkwakultura u l-istabbiliment ta’ proċessar awtorizzat fir-rigward tat-teħid u t-tixrid ta’ mard. Rakkomandazzjonijiet għall-frekwenzi ta’ kontrolli bħal dawk, li jiddependu fuq l-istatus tas-saħħa taż-żona jew fuq il-kompartiment konċernati huma stabbiliti fl-Iskeda III. (3) Regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ din ir-regola jistgħu jiġu adottati skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). 8. Reġistrazzjoni ta’ l-obbligi-Rintraċċabiltà. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) In-negozji tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura għandhom jżommu reġistru dwar: (a) il-movimenti kollha ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura u tal-prodotti tagħhom, lejn il-farm jew ’il barra mill-farm jew miż-żona tat-trobbija tal-molluski; (b) il-mortalità f’kull unità epidemjoloġika kif ikun rilevanti għat-tip ta’ produzzjoni; u (ċ) ir-riżultati ta’ l-iskema ta’ sorveljanza tas-saħħa ta’ l-annimali bażata fuq ir-riskju kif prevista fir-regola 10. (2) L-istabbilimenti awtorizzati ta’ l-ipproċessar għandhom iżommu reġistru dwar il-movimenti kollha ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura u tal-prodotti tagħhom, lejn u ’l barra minn dawn l-istabbilimenti. (3) It-trasportaturi ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura għandhom jżommu reġistru dwar: (a) il-mortalità waqt it-trasport, kif inhuprattiku għat-tip ta’ trasport u għall-ispeċi li qed jiġu trasportati; (b) il-farms, iż-żoni tat-trobbija tal-molluski u l-istabbilimenti għall-ipproċessar li jkun ċar il-mezz ta’ trasport; u (ċ) kull skambju ta’ l-ilma matul it-trasport, b’mod partikolari s-sorsi ġodda ta’ ilma u l-post tal-ħruġ ta’ l-ilma. (4) Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet speċifiċi dwar ir-rintraċċabiltà, l-operaturi tan-negozju tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura kif previst fis-subregola (1)(a) għandhom jiżguraw li l-movimenti kollha ta’ l-annimali jiġu reġistrati bil-mod bħal dawk li r-rintraċċar tal-post ta’ l-oriġini u d-destinazzjoni jkun garantit. Movimenti bħal dawk għandhom jiġu reġistrati mad-dipartiment f’reġistru nazzjonali u miżmuma f’forma kompjuterizzata. 9. Prattika tajba ta’ l-iġjene. Emendata: A.L.129 tal-2013. In-negozji tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura u l-istabbilimenti awtorizzati ta’ l-ipproċessar għandhom jimplimentaw prattika ta’ iġjene tajba, kif ikun rilevanti għall-attività konċernata, biex ma jitħalliex jiddaħħal jew jinxtered il-mard, liema prattika għandha tiġi approvata mid-dipartiment. 10. Skema ta’ sorveljanza tas-saħħa ta’ l-annimali. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Id-dipartiment għandu jiżgura li skema ta’ sorveljanza għas-saħħa ta’ l-annimali bbażata fuq ir-riskju għandha tiġi applikata fil-farms u fiż-żoni tat-trobbija tal-molluski kollha, kif ikun adatt għat-tip ta’ produzzjoni. (2) L-iskema ta’ sorveljanza għas-saħħa ta’ l-annimali bbażata fuq ir-riskju msemmi fis-subregola (1) għandu jkollha l-għan li tiskopri: (a) kull żieda fil-mortalità fil-farms u fiż-żoni tat-trobbija tal-molluski kollha kif ikun adatt għat-tip ta’ produzzjoni; u (b) il-mard elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, fil-farms u fiż-żoni tat-trobbija tal-molluski fejn hemm preżenti speċi suxxettibbli għal dak il-mard. (3) Rakkomandazzjonijiet ta’ skemi ta’ sorveljanza bħal dawk tas-saħħa ta’ l-annimali, li jiddependu fuq l-istatus tas-saħħa taż-żona jew fuq il-kompartiment konċernati, huma stabbiliti fl-Iskeda III. Din is-sorveljanza għandha tapplika mingħajr preġudizzju għat-teħid ta’ kampjuni u s-sorveljanza mwettqa skond il-Kapitolu V jew ir-regoli 49(3), 50(4) u 52. (4) L-iskema ta’ sorveljanza tas-saħħa ta’ l-annimali bbażata fuq ir-riskju msemmi fis-subregola (1) għandha tagħti importanza lill-linji gwida stabbiliti mill-Kummissjoni skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). (5) Id-dipartiment għandu jippreżenta rapport dwar l-operat ġenerali tas-sorveljanza tas-saħħa ta’ l-annimali bbażata fuq ir-riskju, fid-dawl tar-riżultat ta’ kontrolli uffiċjali mwettqa skond ir-regola 7 u tar-riżultat tal-kontrolli Komunitarji mwettqa skond ir-regola 58, u ta’ kull informazzjoni rilevanti oħra. Dan ir-rapport jista’ jiġi akkumpanjat minn proposta xierqa, skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). KAPITOLU II I Il-Ħtiġiet tat-Tqegħid fis-Suq għas-Saħħa ta’ l-Annimali ta’ l-Akkwakultura u tal-Prodotti tagħhom TAQSIMA 1 Disposizzjonijiet ġenerali 11. Kamp ta’ applikazzjoni. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Sakemm mhux previst mod ieħor, dan il-Kapitolu għandu japplika biss għall-mardu għall-ispeċi suxxettibbli għalih elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. (2) Id-dipartiment jista’ jippermetti, taħt is-sorveljanza stretta, li l-annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom jitqiegħdu fis-suq għal skopijiet xjentifiċi, li m’humiex konformi ma’ dan il-Kapitolu. Id-dipartiment għandu jiżgura li tali tqegħid fis-suq ma jipperikolax l-istatus tas-saħħa fir-rigward tal-mard elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV ta’ l-annimali akkwatiċi fil-post tad-destinazzjoni jew fil-postijiet ta’ transitu. Kwalunkwe tali moviment bejn l-Istati Membri m’għandux isir jekk qabel ma jkunux ġew innotifikati l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri konċernati. 12. Ħtiġiet ġenerali biex l-annimali ta’ l-akkwakultura jitqiegħdu fis-suq. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Il-produtturi għandhom jiżguraw li t-tqegħid fis-suq ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom ma jipperikolax l-istatus tas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi fil-post tad-destinazzjoni fir-rigward tal-mard elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. (2) Il-produtturi għandhom jiżguraw li jsegwu r-regoli dettaljati dwar il-moviment ta’ annimali akkwatiċi stabbiliti f’dan il-Kapitolu, b’mod partikolari rigward movimenti bejn Stati Membri, żoni u kompartimenti bi status ta’ saħħa differenti. 13. Ħtiġiet għall-prevenzjoni tal-mard fir-rigward tat-trasport. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Id-dipartiment għandu jiżgura li: (a) l-miżuri meħtieġa għall-prevenzjoni tal-mard jiġu applikati matul it-trasport ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura biex ma jitbiddilx l-istatus tas-saħħa ta’ dawk l-annimali matul it-trasport, u biex jitnaqqas ir-riskju tat-tixrid tal-mard; u (b) l-annimali ta’ l-akkwakultura jiġu trasportati taħt kondizzjonijiet li la jbiddlu l-istatus tas-saħħa tagħhom u lanqas jipperikolaw l-istatus tas-saħħa tal-post tad-destinazzjoni, u fejn ikun adatt, tal-postijiet ta’ transitu. Din is-subregola għandha tapplika wkoll għall-mardu għall-ispeċi suxxettibbli għalih li m’humiex elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. (2) It-trasportaturi għandhom jiżguraw li kull skambju ta’ l-ilma waqt it-trasport isir f’postijiet u taħt kondizzjonijiet li ma jipperikolawx l-istatus tas-saħħa ta’: (a) l-annimali ta’ l-akkwakultura li qed jiġu trasportati; (b) kull annimal akkwatiku fil-post fejn isir l-iskambju ta’ l-ilma; u (ċ) l-annimali akkwatiċi fil-post tad-destinazzjoni. 14. Ċertifikazzjoni tas-saħħa ta’ l-annimali. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) It-tqegħid fis-suq ta’ annimali ta’ l-akkwakultura huwa soġġett għal ċertifikazzjoni tas-saħħa ta’ l-annimali mid-dipartiment taż-żona ta’ oriġini meta l-annimali jiddaħħlu f’żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta li jkun iddikjarat ħieles mill-mard skond ir-regoli 49 u 50 jew soġġett għal sorveljanza, jew programm għall-qerda tal-mard skond ir-regola 44) għal: (a) skopijiet ta’ trobbija u l-istokkjar mill-ġdid; jew (b) aktar proċessar qabel il-konsum mill-bniedem, sakemm: (i) fir-rigward tal-ħut, huma jitbiċċru u jitnaddfu mill-ġewwieni tagħhom qabel ma jintbagħtu; (ii) fir-rigward tal-molluski u l-krostaċeji, huma jintbagħtu bħala prodotti mhux proċessati jew proċessati. (2) It-tqegħid fis-suq ta’ annimali ta’ l-akkwakultura huwa soġġett għal ċertifikazzjoni tas-saħħa ta’ l-annimali mill-awtoritżà kompetenti meta l-annimali jitħallew joħorġu minn żona soġġetta għad-disposizzjonijiet ta’ kontroll previsti fit-Taqsimiet 3, 4, 5 u 6 tal-Kapitolu V. Din is-subregola għandha tapplika wkoll għall-mardu għall-ispeċi suxxettibbli għalih li m’humiex elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. (3) Il-movimenti li ġejjin għandhom ikunu soġġetti għal notifika taħt is-sistema kompjuterizzata prevista fl-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 90/425/KEE: (a) movimenti ta’ annimali akkwatiċi bejn Stati Membri fejn iċ-ċertifikazzjoni tas-saħħa ta’ l-annimali hija meħtieġa skond is-subregola (1) jew is-subregola (2); u (b) il-movimenti l-oħrajn kollha ta’ annimali ta’ l-akkwakultura ħajjin għal skopijiet ta’ trobbija jew għall-istokkjar mill-ġdid bejn Stati Membri fejn l-ebda ċertifikazzjoni tas-saħħa ta’ annimali ma hija meħtieġa taħt dawn ir-regoli. (4) Is-sistema kompjuterizzata kif previst fis-subregola (3) tista’ tintuża mid-dipartiment biex jirrintraċċa movimenti li jseħħu b’mod sħiħ fi ħdan it-territorju tiegħu. TAQSIMA 2 Annimali ta’ l-Akkwakultura Intenzjonati għat-Trobbija u għall-Istokkjar mill-ġdid 15. Ħtiġiet ġenerali għat-tqegħid fis-suq ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura għat-trobbija u għall-istokkjar mill-ġdid. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitolu V, id-dipartiment għandu jiżgura li l-annimali ta’ l-akkwakultura mqiegħda fis-suq biex jitrabbew huma: (a) klinikament b’saħħithom; u (b) mhux ġejjin minn farm jew żona tat-trobbija tal-molluski fejn hemm xi żieda mhux spjegata ta’ mortalità. Din is-subregola għandha tapplika wkoll fejn għandhom x’jaqsmu l-mardu l-ispeċi suxxettibbli għalih li m’humiex elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. (2) B’deroga mis-subregola (1)(b), id-dipartiment jista’ jippermetti tqegħid fis-suq bħal dak ibbażat fuq valutazzjoni ta’ riskju, kemm-il darba l-annimali joriġinaw minn parti tal-farm jew taż-żona tat-trobbija tal-molluski li tkun indipendenti mis-sezzjoni epidemjoloġika fejn tkun seħħet ż-żieda fil-mortalità. (3) Annimali ta’ l-akkwakultura intenzjonati għall-qerda jew għat-tbiċċir skond il-miżuri ta’ kontroll tal-mard previsti fil-Kapitolu V m’għandhomx jitqiegħdu fis-suq għal finijiet ta’ trobbija jew għall-istokkjar mill-ġdid. (4) L-annimali ta’ l-akkwakultura jistgħu jitħallew liberi biss fl-ambjent naturali tagħhom għal finijiet ta’ l-istokkjar mill-ġdid jew f’meded ta’ ilma fejn isir is-sajd tqiegħed u tieħu jekk: (a) jikkonformaw mal-ħtiġiet tas-subregola (1); u (b) ġejjin minn farm jew minn żona tat-trobbija tal-molluski bistatus tas-saħħa kif imsemmi fl-Iskeda III, li mill-inqas ikun ekwivalenti għall-istatus tas-saħħa ta’ l-ilmijiet li fihom huma għandhom jinħelsu: Iżda, l-annimali ta’ l-akkwakultura għandhom jiġu minn żona jew minn kompartiment iddikjarat ħieles mill-mard skond ir-regoli 49 jew 50. Id-dipartiment jista’ jiddeċiedi wkoll li japplika din is-subregola għal programmimfassla u applikati skond ir-regola 43. 16. Introduzzjoni ta’ annimali ta’ l-akkwakultura ta’ speċi suxxettibbli għal marda speċifika f’żoni ħielsa minn dak il-mard. (1) L-annimali ta’ l-akkwakultura ta’ speċi suxxettibbli għal marda speċifika li toriġina minn żona jew minn kompartiment fit-territorju ta’ Malta ddikjarat ħieles minn dik il-marda tista’ tiġi introdotta għat-trobbija jew għall-istokkjar mill-ġdid fi Stat Membru ieħor, żona jew kompartiment iddikjarat ħieles minn marda speċifika skond ir-regoli 49 jew 50. (2) Fejn jista’ jkun iġġustifikat b’mod xjentifiku li l-ispeċi suxxettibbli għal marda speċifika f’ċerti stadji tal-ħajja ma jxerrdux dik il-marda, is-subregola (1) m’għandhiex tapplika għal dawn l-istadji tal-ħajja: Iżda, lista ta’ l-ispeċi u ta’ l-istadji tal-ħajja li għalihom tista’ tapplika s-subregola (1) għandha tiġi adottata u, meta jkun meħtieġ, għandha tiġi emendata biex jitqiesu l-iżviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). 17. Introduzzjoni ta’ annimali ta’ l-akkwakultura ħajjin ta’ speċi li jgħaddu l-mard (vectorspecies) għal ġewwa żoni ħielsa mill-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Speċi oħra li m’humiex dawk imsemmija fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV li jistgħu jkunu responsabbli għat-trasmissjoni ta’ marda speċifika billi jaġixxu bħala speċi li jgħaddu l-mard kif sostanzjata minn data xjentifika jew l-esperjenza prattika, speċi bħal dawk li jiġu introdotti għal finijiet ta’ trobbija jew ta’ l-istokkjar mill-ġdid ġewwa żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta ddikjarati ħielsa minn dik il-marda speċifika skond ir-regoli 49 jew 50, għandhom: (a) joriġinaw minn Stat Membru, żona jew kompartiment ieħor iddikjarat ħieles minn dik il-marda speċifika; jew (b) jinżammu f’faċilitajiet ta’ kwarantina f’ilma ħieles mill-patoġenu konċernat, għal perjodu ta’ żmien xieraq, fejn, fid-dawl tad-data xjentifika jew ta’ l-esperjenza prattika provduta, dan juri li huwa suffiċjenti biex jitnaqqas ir-riskju ta’ trasmissjoni tal-marda speċifika għal livell aċċettabbli għall-prevenzjoni tat-trasmissjoni tal-marda konċernata. (2) Lista ta’ l-ispeċi li jgħaddu l-mardu l-istadji tal-ħajja ta’ speċi bħal dawk li għalihom tapplika din ir-regola u, fejn adatt, il-kondizzjonijiet li taħthom dawn l-ispeċi jistgħu jittrasmettu marda, għandhom jiġu adottati, u meta meħtieġ għandhom jiġu emendati b’importanza tittieħed lil żviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). TAQSIMA 3 Annimali ta’ l-Akkwakultura u l-Prodotti tagħhom intenzjonati għall-Konsum mill-Bniedem 18. Annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom mqiegħda fis-suq għal proċessar ulterjuri qabel il-konsum mill-bniedem. (1) L-annimali ta’ l-akkwakultura ta’ l-ispeċi suxxettibbli għal marda waħda jew aktar mill-mardiet mhux eżotiċi elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, u l-prodotti tagħhom, jistgħu jitqiegħdu biss fis-suq għal proċessar ulterjuri f’żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta dikjarat ħieles minn dak il-mard skond ir-regoli 49 jew 50, jekk huma jikkonformaw ma’ waħda mill-kondizzjonijiet li ġejjin: (a) jekk huma joriġinaw minn Stat Membru, żona jew kompartiment ieħor iddikjarat ħieles mill-marda konċernata; (b) jekk huma jiġu pproċessati fi stabbiliment awtorizzat ta’ l-ipprosessar taħt kondizzjonijiet li ma jħallux li l-mard jinxtered; (ċ) jekk fir-rigward ta’ ħut, huma jitbiċċru u jitnaddfu mill-ġewwieni qabel l-ispedizzjoni tagħhom; jew (d) jekk fir-rigward ta’ molluski u krostaċeji, huma jintbagħtu bħala prodotti mhux proċessati jew proċessati. (2) Annimali ta’ l-akkwakultura ħajjin ta’ l-ispeċi suxxettibbli għal waħda jew aktar mill-mard mhux eżotiċi elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV li jitqiegħdu fis-suq għal proċessar ulterjuri f’żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta dikjarat ħieles minn dak il-mard skond ir-regoli 49 jew 50, jistgħu jinħażnu biss b’mod temporanju fil-post ta’ l-ipproċessar jekk: (a) huma joriġinaw minn Stat Membru, żona jew kompartiment ieħor iddikjarat ħieles mill-marda konċernata; jew (b) huma jinżammu temporanjament f’ċentri ta’ spedizzjoni, ċentri ta’ purifikazzjoni jew negozji simili mgħammra b’sistema li tittratta l-ħmieġ mitfugħ ’il barra li tista’ tagħmel lill-patoġeni konċernati inattivi, jew fejn il-ħmieġ huwa soġġett għal tipi oħra ta’ trattament li jnaqqsu r-riskju tat-tixrid tal-mard fl-ilmijiet naturali għal livell aċċettabbli. 19. Annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom imqiegħda fis-suq għall-konsum mill-bniedem mingħajr proċess ulterjuri. (1) Meta l-annimali ta’ l-akkwakultura, ta’ l-ispeċi suxxettibbli għal waħda jew aktar mill-mardiet elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, jew il-prodotti tagħhom, jitqiegħdu fis-suq għall-konsum mill-bniedem mingħajr proċessar ulterjuri, din it-taqsima m’għandhiex tapplika, sakemm dawn jiġu stivati f’pakketti għall-bejgħ bl-imnut li jkunu konformi mad-disposizzjonijiet għall-istivar u għat-twaħħil tat-tikketti previsti fir-Regolament (KE) Nru. 853/2004. (2) Meta molluski u krostaċeji ħajjin ta’ l-ispeċi suxxettibbli għal waħda jew aktar mill-mardiet elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, huma miżmuma temporanjament f’ilmijiet Komunitarji, jew introdotti f’ċentri ta’ spedizzjoni, ċentri ta’ purifikazzjoni jew negozji simili, għandhom jikkonformaw mar-regola 18(2). TAQSIMA 4 Annimali Akkwatiċi Salvaġġi 20. Ħelsien ta’ annimali akkwatiċi selvaġġi fi Stati Membri, żoni jew kompartimenti ħielsa mill-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Annimali akkwatiċi salvaġġi ta’ l-ispeċi suxxettibbli għal waħda jew aktar mill-mard elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV maqbuda f’żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta li mhux dikjarat ħieles mill-mard skond ir-regoli 49 jew 50, għandhom jitpoġġew fi kwarantina taħt is-sorveljanza tad-dipartiment f’faċilitajiet xierqa, għal perjodu ta’ żmien suffiċjenti biex jitnaqqas ir-riskju tat-tixrid tal-mard għal livell aċċettabbli, qabel ma dawn ikunu jistgħu jinħelsu f’farm jew f’żona tat-trobbija tal-molluski li jinstabu f’żona ta’ Stat Membru jew f’kompartiment dikjarat ħieles mill-marda konċernata skond ir-regoli 49 jew 50. (2) Id-dipartiment jista’ jippermetti l-prattika tradizzjonali estensiva ta’ l-akkwakultura fil-laguni mingħajr il-kwarantina prevista fis-subregola (1), sakemm issir valutazzjoni tar-riskju u r-riskju jitqies bħala li mhux ogħla minn dak li huwa mistenni mill-applikazzjoni tas-subregola (1). TAQSIMA 5 Annimali Akkwatiċi Ornamentali 21. Tqegħid fis-suq ta’ annimali akkwatiċi ornamentali. (1) Negozjanti u bejjiegħa bl-imnut għandhom jiżguraw li t-tqegħid fis-suq ta’ annimali akkwatiċi ornamenta li ma jipperikolax l-istatus tas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi fir-rigward tal-mard elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. (2) Din ir-regola għandha tapplika wkoll fir-rigward ta’ mard mhux elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. KAPITOLU IV Introduzzjoni ta’ Annimali ta’ l-Akkwakultura u l-Prodotti tagħhom fil-Komunità minn Pajjiżi Terzi 22. Il-ħtiġiet ġenerali għall-introduzzjoni ta’ annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom minn pajjiżi terzi. L-annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom għandhom jiġu introdotti fil-Komunità biss minn pajjiżi terzi jew minn partijiet ta’ pajjiżi terzi li jidhru fuq lista preparata u aġġornata skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). 23. Listi ta’ pajjiżi terzi u ta’ partijiet minn pajjiżi terzi li minnhom hija permessa l-introduzzjoni ta’ annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Pajjiż terz, jew parti minn pajjiż terz, għandu jidher fuq il-lista prevista fir-regola 22, jekk valutazzjoni Komunitarja ta’ dak il-pajjiż biss, jew dik il-parti ta’ pajjiż terz, tkunuriet li l-dipartiment jipprovdi garanziji adatti fir-rigward ta’ konformità mal-ħtiġiet rilevanti għas-saħħa ta’ l-annimali tal-leġislazzjoni Komunitarja. (2) Fil-kompilazzjoni jew l-aġġornament tal-listi previsti fir-regola 22, għandhom jitqiesu b’mod partikolari: (a) il-leġislazzjoni tal-pajjiż terz; (b) l-organizzazzjoni tad-dipartiment u s-servizzi ta’ spezzjoni tiegħu fil-pajjiż terz, is-setgħat ta’ dawn is-servizzi, is-sorveljanza li huma soġġetti għaliha, u l-mezzi li għandhom disponibbli, inkluż il-kapaċità ta’ l-impjegati, għall-applikazzjoni tal-leġislazzjoni tagħhom b’mod effettiv; (ċ) il-ħtiġiet għas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi fis-seħħ li japplikaw għall-produzzjoni, il-manifattura, il-maniġġar, il-ħażna u l-ispedizzjoni ta’ annimali ta’ l-akkwakultura ħajjin intenzjonati għall-Komunità; (d) l-assigurazzjonijiet li d-dipartiment tal-pajjiż terz jista’ jagħti fir-rigward ta’ konformità jew ekwivalenza mal-kondizzjonijiet rilevanti għas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi; (e) kull esperjenza ta’ bejgħ ta’ annimali ta’ l-akkwakultura ħajjin mill-pajjiż terz u r-riżultati ta’ kull kontrolli mwettaq fuq l-importazzjoni; (f) ir-riżultati tal-valutazzjoni Komunitarja, b’mod partikolari r-riżultati tal-valutazzjoni mwettqa mill-awtoritajiet kompetenti tal-pajjiż terz konċernat jew, fil-każ li l-Kummissjoni titlob dan, ir-rapport preżentat mill-awtoritajiet kompetenti tal-pajjiż terz dwar kull spezzjoni mwettqa; (g) l-istatus tas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi mrobbija u l-annimali salvaġġi fil-pajjiż terz, b’konsiderazzjoni partikolari tal-mardeżotiku ta’ l-annimali u kull aspett tas-sitwazzjoni ġenerali tas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi fil-pajjiż li jistgħu jkunu ta’ riskju għas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi fil-Komunità; (h) ir-regolarità, il-ħeffa u l-eżattezza li bihom il-pajjiż terz jipprovdi l-informazzjoni dwar l-eżistenza ta’ mardinfettiv jew li jittieħed ta’ l-annimali akkwatiċi fit-territorju tiegħu, b’mod partikolari l-mard li għandu jkun innotifikat, elenkat mill-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa ta’ l-Annimali (OIE); u (i) ir-regoli dwar il-prevenzjoni u l-kontroll tal-mard ta’ l-annimali akkwatiċi fis-seħħ fil-pajjiż terz u l-implimentazzjoni tagħhom, inkluż ir-regoli dwar l-importazzjoni minn pajjiżi oħra. (3) Il-listi kompilati skond ir-regola 22 jistgħu jingħaqdu ma’ listi oħra kompilati għall-finijiet tas-saħħa ta’ l-annimali u tas-saħħa pubblika u għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. 24. Dokumenti. (1) Il-konsenji kollha ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura u l-prodotti tagħhom għandu jkollhom magħhom dokument b’ċertifikat tas-saħħa ta’ l-annimali kif dawn jidħlu fil-Komunità. (2) Iċ-ċertifikat tas-saħħa ta’ l-annimali għandu jiċċertifika li l-konsenja tissodisfa: (a) il-ħtiġiet stabbiliti għal merkanzija bħal dik taħt dawn ir-regoli; u (b) kull kondizzjoni speċjali għall-importazzjoni stabbilita skond ir-regola 25(a). (3) Id-dokument jista’ jinkludi dettalji meħtieġa taħt disposizzjonijiet oħrajn tal-leġislazzjoni Komunitarja għas-saħħa pubblika u għas-saħħa ta’ l-annimali. 25. Regoli dettaljati. Meta meħtieġ, regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta’ dan il-Kapitolu jistgħu jiġu stabbiliti skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). Dawn ir-regoli jistgħu jikkonċernaw b’mod partikolari: (a) kondizzjonijiet speċjali għall-importazzjoni għal kull pajjiż terz, għal partijiet minnhom jew għal gruppi ta’ pajjiżi terzi; (b) il-kriterji għall-klassifikazzjoni tal-pajjiżi terzi u partijiet minnhom fir-rigward tal-mard ta’ l-annimali akkwatiċi; (ċ) l-użu ta’ dokumenti elettroniċi; (d) mudell taċ-ċertifikati tas-saħħa ta’ l-annimali u dokumenti oħra; u (e) proċeduri u ċertifikazzjoni għall-ġarr. KAPITOLU V Notifika u Miżuri għall-Kontroll tal-Mard ta’ l-Annimali Akkwatiċi TAQSIMA 1 Notifika ta’ Mard 26. Notifika nazzjonali. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Kull persuna fit-territorju ta’ Malta għandha tiżgura li: (a) fejn hemm xi raġuni biex wieħed jissusspetta l-preżenza ta’ marda elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, jew il-preżenza ta’ marda bħal dik tiġi konfermata f’annimali akkwatiċi, is-suspett u, jew il-konferma tiġi minnufih notifikata lid-dipartiment; u (b) meta tiżdied il-mortalità fl-annimali ta’ l-akkwakultura, il-mortalità tiġi minnufih notifikata lid-dipartiment jew lil veterinarju privat għal aktar investigazzjonijiet. (2) L-obbligi sabiex wieħed jinnotifika l-kwistjonijiet imsemmija fis-subregola (1) jiġu imposti fuq: (a) il-proprjetarju u kull persuna li tieħu ħsieb l-annimali akkwatiċi; (b) kull persuna li takkompanja lill-annimali ta’ l-akkwakultura waqt it-trasport; (ċ) minjeżerċita l-professjoni veterinarja u professjonisti oħra involuti fis-servizzi tas-saħħa ta’ l-annimali akkwatiċi; (d) veterinarji uffiċjali, persuna l anzjani tal-laboratorji veterinarji jew ta’ laboratorji oħra uffiċjali jew privati; u (e) kull persuna oħra relatata mal-ħidma ma’ l-annimali akkwatiċi ta’ l-ispeċi suxxettibbli jew il-prodotti ta’ annimali bħal dawk. 27. Notifika ta’ l-Istati Membri l-oħra, il-Kummissjoni u l-Istati Membri ta’ l-EFTA. L-Istati Membri l-oħra, il-Kummissjoni u l-Istati Membri ta’ l-EFTA għandhom jiġu notifikati fi żmien erbgħa u għoxrin siegħa fil-każ ta’ konferma ta’: (a) marda eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV; (b) marda mhux eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV fejn l-Istat Membru konċernat, żona jew kompartiment ikun ġie ddikjarat ħieles minn dik il-marda. TAQSIMA 2 Suspett ta’ Marda Elenkata-Investigazzjoni Epiżootika 28. Miżuri inizjali ta’ kontroll. Emendata: A.L.129 tal-2013. Fil-każ ta’ suspett ta’ marda eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV jew, fil-każ ta’ suspett ta’ marda mhux eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV fit-territorju ta’ Malta, inkluż iż-żoni jew il-kompartimenti bi stat ta’ saħħa kategorizzata bħala waħda li tkun jew "ħieles mill-mard" jew " mhux definit" (mhux magħruf bħala infettat iżda mhux soġġett għal programm għall-ksib ta’ stat ta’ ħelsien mill-mard), id-dipartiment għandu jiżgura li għall-marda konċernata: (a) għandhom jittieħdu u jiġu eżaminati kampjuni xierqa f’laboratorju magħżul skond ir-regola 57; (b) sakemm joħroġ ir-riżultat ta’ l-eżami previst fil-paragrafu (a): (i) il-farm, jew iż-żona tat-trobbija tal-molluski, fejn tkun issuspetta ta l-marda, jitpoġġa taħt sorveljanza uffiċjali u jiġu implimentati l-miżuri rilevanti ta’ kontroll sabiex il-marda ma titħalliex tinxtered fost annimali oħra akkwatiċi; (ii) l-ebda annimal ta’ l-akkwakultura ma jitħalla jitlaq minn jew jidħol fil-farm jew fiż-żona tat-trobbija tal-molluski affetwata fejn tkun suspetta ta l-marda, sakemm ma jkunx awtorizzat mid-dipartiment; (iii) tiġi inizjata l-investigazzjoni epiżootika prevista fir-regola 29. 29. Investigazzjoni epiżootika. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) L-investigazzjoni epiżootika mibdija skond ir-regola 28(b)(iii) titwettaq fejn l-eżami previst fir-regola 28(aL-investigazzjoni epiżootika mibdija skond ir-regola 28(b) juri l-preżenza ta’: (a) marda eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV f’kull Stat Membru; jew (b) marda mhux eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV fi Stati Membri, żoni jew kompartamenti bi stat ta’ saħħa kategorizzata bħala waħda li tkun jew "ħieles mill-mard" jew " mhux definit" (mhux magħruf bħala infettat iżda mhux soġġett għal programm għall-ksib ta’ stat ta’ ħelsien mill-mard), għall-marda konċernata. (2) L-investigazzjoni epiżootika prevista fis-subregola (1) għandha timmira li: (a) tiddetermina l-oriġini u l-mezzi ta’ kontamizazzjoni possibbli; (b) t investiga jekk xi annimali ta’ l-akkwakultura ħallewx il-farm jew iż-żona tat-trobbija tal-molluski matul il-perjodu rilevanti qabel in-notifika tas-suspett previst fir-regola 26(1); (ċ) t investiga jekk ġewx kontaminati farms oħra. (3) Fejn l-investigazzjoni epiżootika prevista fis-subregola (1) turi li l-marda setgħet ġiet introdotta f’wieħed jew aktar mill-farms, miż-żoni tat-trobbija tal-molluski jew mill-ilmijiet mhux magħluqa, l-Istat Membru konċernat għandu jiżgura li l-miżuri previsti fir-regola 28 jiġu applikati f’farms Fejn l-investigazzjoni epiżootika prevista fis-subregola (1) turi li l-marda setgħet ġiet introdotta f’wieħed jew aktar mill-farms bħal dawk, żoni tat-trobbija tal-molluski jew ilmijiet mhux magħluqa: Iżda fil-każ ta’ żoni estensivi fejn jinġabar l-ilma jew ta’ żoni mal-kosta, id-dipartiment jista’ jiddeċiedi li jillimita l-applikazzjoni tar-regola 28 għal żona inqas estensiva fil-viċinanza tal-farm, jew taż-żona tat-trobbija tal-molluski su spettata li hija infettata, fejn iqis li din iż-żona inqas estensiva hija kbira biżżejjed biex tiggarantixxi li l-marda ma tinfirixx. (4) Meta meħtieġ, id-dipartiment ta’ l-Istati Membri jew tal-pajjiżi terzi fil-qrib għandu jiġi avżat bil-każ suspettat tal-marda. F’dak il-każ, l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri involuti għandhom jieħdu l-azzjoni xierqa biex japplikaw il-miżuri previsti f’din ir-regola fit-territorju tagħhom. 30. Id-dipartiment għandu jneħħ i r-restrizzjonijiet provduti fir-regola 28(b) fejn l-eżami provdut fir-regola 28(a Id-dipartiment għandu jneħħ i r-restrizzjonijiet provduti fir-regola 28(b) ma jirnexxiluxjuri l-preżenza tal-marda. TAQSIMA 3 Miżuri Minimi ta’ Kontroll fil-Każ ta’ Konferma ta’ Mard Eżotiku fl-Annimali ta’ l-Akkwakultura 31. Disposizzjoni preliminari. Din fit-Taqsima għandha tapplika fil-każ ta’ konferma ta’ marda eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV f’annimali ta’ l-akkwakultura. 32. Miżuri ġenerali. Emendata: A.L.129 tal-2013. Id-dipartiment għandu jiżgura li: (a) il-farm jew iż-żona tat-trobbija tal-molluski tkun uffiċjalment iddikjarata bħala infettata; (b) tiġi stabbilitażona ta t-trażżin a datta għall-marda konċernata, inkluż żona għall-protezzjoni u żona għas-sorveljanza, ma dwar il-farm jew iż-żona tat-trobbija tal-molluski dikjarata infettata; (ċ) ma jsir l-ebda stokkjar mill-ġdid u l-ebda annimal ta’ l-akkwakultura ma jiddaħħal’il ġewwa, jiċċaqlaq jew jinħareġ miż-żona tat-trażżin sakemm dan mhux awtorizzat mid-dipartiment; u (d) tiġi implimentata kull miżura addizzjonali meħtieġa għall-prevenzjoni ta’ iktar tixrid tal-marda. 33. Ġbir u proċessar ulterjuri. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Annimali ta’ l-akkwakultura li laħqu d-daqs kummerċjali u ma juru l-ebda sinjal kliniku ta’ mard jistgħu jinġabru taħt is-sorveljanza tad-dipartiment għall-konsum mill-bniedem jew għal proċessar ulterjuri. (2) Il-ġbir, l-introduzzjoni f’ċentri ta’ spedizzjoni jew f’ċentri ta’ purifikazzjoni, ta’ proċessar ulterjuri u għal kull ħidma oħra relatata involuta fil-preparazzjoni ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura biex jiddaħħlu fil-katina ta’ l-ikel għandu jitwettaq taħt kondizzjonijiet li ma jħallux li jinxtered il-patoġen responsabbli għall-ikkawżar tal-marda. (3) Iċ-ċentri ta’ spedizzjoni, iċ-ċentri ta’ purifikazzjoni jew negozji simili għandhom jiġu mgħammra b’sistema li tittratta l-ħmieġ kapaċi li tagħmel inattiv lill-patoġen responsabbli għall-ikkawżar tal-marda, jew fejn il-ħmieġ għandu jkun soġġett għal tipi oħra ta’ trattament li jnaqqsu r-riskju tat-tixrid ta’ mard fl-ilmijiet naturali għal livell aċċettabbli. (4) Proċessar ulterjuri għandu jitwettaq fi stabbilimenti awtorizzati ta’ proċessar. 34. Tneħħija u rimi. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Il-ħut u l-krostaċeji mejta, kif ukoll il-ħut u l-krostaċeji ħajjin li juru sinjali kliniċi ta’ mard għandhom jitneħħew u jintremew kemm jista’ jkun malajr taħt is-sorveljanza tad-dipartiment skont ir-Regolament (KE) Nru 1069/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 li jistabbilixxi regoli tas-saħħa li jirrigwardaw prodotti sekondarji tal-annimali jew derivati minnhom mhux maħsuba għall-konsum mill-bniedem u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru. 1774/2002 (Regolament dwar prodotti sekondarji tal-annimali), skond il-pjan ta’ kontinġenza previst fir-regola 47. (2) L-annimali ta’ l-akkwakultura li ma laħqux id-daqs kummerċjali u ma jurux sinjali kliniċi ta’ mard għandhom, fi spazju ta’ żmien xieraq, iqisu t-tip ta’ produzzjoni u r-riskju li annimali bħal dawk joħolqu għal aktar tixrid tal-marda, jitneħħew u jintremew taħt is-sorveljanza tad-dipartiment skont ir-Regolament (KE) Nru 1069/2009, u l-pjan ta’ kontinġenza previst fir-regola 47. 35. Mistrieħ. Farm jew żona tat-trobbija tal-molluski infettata għandha tgħaddi minn perjodu xieraq ta’ mistrieħ wara li titbattal u, fejn huwa xieraq, titnaddaf u tiġi diżinfettata: Iżda għal farms jew żoni tat-trobbija tal-molluski li jrabbu annimali ta’ l-akkwakultura li m’humiex suxxettibbli għall-marda konċernata, id-deċiżjonijiet rigward il-mistrieħ għandhom jiġu bbażati fuq valutazzjoni tar-riskju. 36. Il-miżuri meħtieġa għandhom jittieħdu mid-dipartiment fit-territorju ta’ Malta biex ma jħalliex li l-marda tinxtered fost annimali akkwatiċi oħra. 37. Tneħħija tal-miżuri. Il-miżuri previsti f’din fit-Taqsima għandhom jinżammu sakemm: (a) il-miżuri għall-qerda tal-mard previsti f’din fit-Taqsima jkunu twettqu; u (b) it-teħid tal-kampjuni u s-sorveljanza kif inhuma xierqa għall-marda konċernata u għat-tipi ta’ negozji tal-produzzjoni ta’ l-akkwakultura affettwati jkunu twettqu fiż-żona tat-trażżin b’riżultati negattivi. TAQSIMA 4 Miżuri Minimi ta’ Kontroll fil-Każ ta’ Konferma ta’ Mard mhux Eżotiku f’Annimali ta’ l-Akkwakultura 38. Disposizzjonijiet ġenerali. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Fil-każ ta’ konferma ta’ marda mhux eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV f’żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta dikjarat ħieles minn dik il-marda, id-dipartiment għandu: (a) japplika l-miżuri previstif fit-Taqsima 3 sabiex jerġa’ jikseb status ta’ ħelsien bħal dak mill-mard, jew (b) jfassal programm għall-qerda tal-mard skond ir-regola 44(2). (2) B’deroga mir-regola 34(2), meta d-dipartiment jiddeċiedi li japplika l-miżuri provdutif fit-Taqsima 3, hu jista’ jippermetti li annimali li huma klinikament b’saħħithom jitrabbew sad-daqs mistenni għat-tqegħid fis-suq qabel jinqatlu għall-konsum mill-bniedem jew jiġu mċaqilqa għal żona jew kompartiment infettat ieħor. F’każijiet bħal dawk, għandhom jittieħdu miżuri għat-tnaqqis u fejn ikun possibbli, għall-prevenzjoni ta’ aktar tixrid tal-marda. (3) Meta d-dipartiment ma jkunx jixtieq li jerġa’ jikseb status ta’ ħelsien mill-mard, għandu japplika r-regola 39. 39. Fil-każ ta’ konferma ta’ marda mhux eżotika elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV f’żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta mhux dikjarat ħieles minn dik il-marda, id-dipartiment għandu jieħu l-miżuri biex irażżan il-marda. Dawk il-miżuri għandhom ta’ l-inqas jikkonsistu minn: (a) dikjarazzjoni li l-farm jew iż-żona tat-trobbija tal-molluski huma infettati; (b) it-twaqqif ta’ żona tat-trażżin a datta għall-marda konċernata, inkluż żona għall-protezzjoni u żona għas-sorveljanza ma dwar il-farm jew iż-żona tat-trobbija tal-molluskidikjarata bħala infettata; (ċ) restrizzjoni tal-moviment ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura miż-żona tat-trażżin sa fejn dawn l-annimali jistgħu biss: (i) jiġu introdotti f’farms jew f’żoni tat-trobbija tal-molluski skond ir-regola 12(2); jew (ii) jinġabru u jitbiċċru biex jittieklu mill-bniedem skond ir-regola 33(1); (d) it-tneħħija u r-rimi tal-ħut u tal-krostaċeji mejtin, taħt is-sorveljanza tad-dipartiment skont ir-Regolament (KE) Nru 1069/2009, f’perjodu ta’ żmien xieraq b’konsiderazzjoni tat-tip ta’ produzzjoni u r-riskju li dawn l-annimali mejtin joħolqu għal aktar tixrid tal-marda. TAQSIMA 5 Miżuri Minimi ta’ Kontroll fil-Każ ta’ Konferma tal-Mard Elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV f’Annimali Akkwatiċi Selvaġġi 40. Kontroll tal-mard elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV f’annimali akkwatiċi selvaġ Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Meta annimali akkwatiċi selvaġġi jkunu infettati jew ikun hemm suspett li jkunu infettati b’mardeżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, id-dipartiment għandu jissorvelja s-sitwazzjoni, u jieħu miżuri biex inaqqas, u sa fejn ikun possibbli, ma jħallix li l-marda tinxtered aktar. (2) Meta annimali akkwatiċi selvaġġi jkunu infettati jew ikun hemm suspett li jkunu infettati b’mard mhux eżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV f’żona jew f’kompartiment fit-territorju ta’ Malta dikjarat ħieles minn dik il-marda, id-dipartiment għandu jissorvelja wkoll is-sitwazzjoni u jieħu miżuri biex inaqqas, u sa fejn ikun possibbli, ma jħallix li l-marda tinxtered aktar. (3) Id-dipartiment għandu javża lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra fil-Kumitat msemmi fir-regola 62(1) dwar il-miżuri li jkun ħa skond is-subregoli). TAQSIMA 6 Miżuri ta’ Kontroll f’Każ ta’ Mard li qed Jitfaċċa 41. Mardemerġenti. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Il-miżuri xierqa għandhom jittieħdu mid-dipartiment biex jikkontrolla sitwazzjoni ta’ marda emerġenti u biex dik il-marda ma titħalliex tinxtered, fejn il-marda emerġenti konċernata għandha l-potenzjal li tqiegħed f’periklu s-sitwazzjoni tas-saħħa ta’ annimali akkwatiċi. (2) Fil-każ ta’ sitwazzjoni ta’ marda emerġenti, id-dipartiment għandu jinforma lill-Istati Membri l-oħra, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri ta’ l-EFTA mingħajr dewmien fejn is-sejbiet huma ta’ sinifikat epidemjoloġiku għal Stat Membru ieħor. (3) Fi żmien erba’ ġimgħat minn meta jkunu ġew avżati lill-Istati Membri l-oħra, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri ta’ l-EFTA kif meħtieġ fis-subregola (2), il-kwistjoni għandha titressaq għall-attenzjoni tal-Kumitat imsemmi fir-regola 62(1). Il-miżuri meħudin mid-dipartiment skond is-subregola (1) jistgħu jiġu estiżi, emendati jew imħassra skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). (4) Fejn xieraq, il-lista mniżżla fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV għandha tiġi emendata skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2) sabiex tinkludi l-marda emerġenti konċernata jew speċi ospitanti ġodda suxxettibbli għal marda li tkun diġà ġiet elenkata f’dik l-Iskeda. TAQSIMA 7 Miżuri Alternattivi u Disposizzjonijiet Nazzjonali 42. Proċedura biex jiġu adottati mizuri epidemjoloġiċi adhoc għall-mard elenkat fil-Parti ta’ l-Iskeda IV. Tista’ tiġi adottata deċiżjoni skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2) biex tiġi awtorizzata l-implimentazzjoni ta’ miżuri adhoc għal perjodu ta’ żmien limitat, taħt il-kondizzjonijiet xierqa għas-sitwazzjoni epidemjoloġika meta: (a) il-miżuri mniżżla f’dan il-Kapitolu jinstabu li m’humiex adattati għas-sitwazzjoni epidemjoloġika; jew (b) il-marda tidher li qed tinfirex minkejja l-miżuri meħuda skond dan il-Kapitolu. 43. Disposizzjoni biex jiġi limitat impatt tal-marda mhux elenkat fil-Parti ta’ l-Iskeda IV. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Meta marda li mhix elenkata fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV tkun tikkostitwixxi riskju sinifikanti għas-sitwazzjoni tas-saħħa ta’ l-annimali ta’ l-akkwakultura jew annimali akkwatiċi selvaġġi fit-territorju ta’ Malta, id-dipartiment jista’ jieħu miżuri biex ma jħallix l-introduzzjoni ta’ jew il-kontroll ta’ dik il-marda: Iżda, dawn il-miżuri m’għandhomx jeċċedu l-limiti ta’ dak li huwa xieraq u meħtieġ sabiex jipprevjenu l-introduzzjoni ta’ jew il-kontroll tal-marda. (2) Il-Kummissjoni għandha tkun notifikata dwar kull miżura msemmija fis-subregola (1) mid-dipartiment, li tista’ taffetwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Dawk il-miżuri għandhom ikunu soġġetti għal approvazzjoni skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). (3) L-approvazzjoni msemmija fis-subregola (2) għandha tingħata biss meta l-istabbiliment ta’ restrizzjonijiet ta’ kummerċ intra-Komunitarju ikun meħtieġ sabiex ma jħallix l-introduzzjoni ta’ jew il-kontroll tal-marda, u għandha tqis id-disposizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitoli II, III, IV u V. KAPITOLU VI Programmi ta’ Kontroll u Tilqim TAQSIMA 1 Programmi ta’ Sorveljanza u għall-Qerda tal-Mard 44. T fassil u approvazzjoni ta’ programmi ta’ sorveljanza u għall-qerda tal-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Meta t-territorju ta’ Malta ma jkunx magħruf li huwa infettat iżda jkun dikjarat ħieles minn waħda jew aktar mill-mard mhux eżotiċi elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, id-dipartiment għandu jfassal programm ta’ sorveljanza biex jikseb status ta’ ħelsien mill-mard għal waħda jew aktar minn dawk il-mard. Id-dipartiment għandu jippreżenta dak il-programm għall-approvazzjoni skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2) u dawn il-programmi jistgħu wkoll jiġu emendati jew terminati skond dik il-proċedura u l-ħtiġiet speċifiċi għas-sorveljanza, it-teħid ta’ kampjuni u d-dijanjostiċi għandhom ikunu dawk provduti fir-regola 49(3): Iżda, meta programm li jkun provdut f’dan is-subregolament għandu jkopri kompartimenti jew żoni individwali, li jikkonsistu f’inqas minn 75 % tat-territorju ta’ Malta, u ż-żona jew il-kompartiment jikkonsistu f’żona fejn jinġabar l-ilma li mhix kondiviża ma’ Stat Membru jew pajjiż terz ieħor, il-proċedura msemmija fir-regola 50(2) għandha tapplika għal kull approvazzjoni, jew emenda jew tmiem ta’ programm bħal dak. (2) Meta t-territorju ta’ Malta jkun magħruf li huwa infettat minn waħda jew aktar mill-mard mhux eżotiċi elenkati fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, id-dipartiment għandu jfassal programm għall-qerda tal-mard għal waħda jew aktar minn dawk il-mard, u għandu jippreżenta dak il-programm għall-approvazzjoni skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2), u programmi bħal dawk jistgħu wkoll jiġu emendati jew mitmuma skond dik il-proċedura. (3) Ħarsa ġenerali tal-programmi approvati skond is-subregoli) għandha tkun disponibbli fil-livell Komunitarju skond il-proċeduri previsti fir-regola 51. (4) Mid-data ta’ l-approvazzjoni tal-programmi msemmija f’din ir-regola, il-ħtiġiet u l-miżuri mniżżla fir-regola 14, it-Taqsimiet 2, 3, 4 u 5 tal-Kapitolu III, fit-Taqsima 2 tal-Kapitolu V, u r-regola 38(1) dwar żoni dikjarati ħielsa mill-mard għandhom japplikaw għall-oqsma li huma koperti mill-programm. 45. Kontenut tal-programmi. Il-programmi m’għandhomx jiġu approvati sakemm dawn ma jkunx fihom ta’ l-inqas dan li ġej: (a) deskrizzjoni tas-sitwazzjoni epidemjoloġika tal-marda qabel id-data tal-bidu tal-programm; (b) analiżi ta’ l-ispejjeż stmati u tal-benefiċċji antiċipati tal-programm; (ċ) id-dewmien probabbli tal-programm u l-objettiv li għandu jintlaħaq sad-data tat-tmiem tal-programm; u (d) deskrizzjoni u demarkazzjoni taż-żona ġeografika u amministrattiva li fiha ser jiġi applikat il-programm. 46. Perjodu għall-applikazzjoni tal-programmi. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Il-programmi għandhom ikomplu jiġu applikati sakemm: (a) jiġu sodisfatti l-ħtiġiet stabbiliti fl-Iskeda V, u ż-żona jew il-kompartiment fit-territorju ta’ Malta jkun dikjarat ħieles minn dik il-marda; jew (b) il-programm jiġi rtirat, speċjalment jekk dan ma jissodisfax aktar l-iskop tiegħu, mid-dipartiment jew mill-Kummissjoni. (2) Jekk il-programm jiġi rtirat kif imniżżel fis-subregola (1)(b), id-dipartiment għandu japplika l-miżuri tat-trażżin fir-regola 39 mid-data ta’ l-irtirar tal-programm. TAQSIMA 2 Pjan ta’ Kontinġenza għal Mard li qed Jitfaċċa u Mard Eżotiku 47. (1) Pjan ta’ kontinġenza għandu jiġi mfassal mid-dipartiment u għandu jispeċifika l-miżuri nazzjonali meħtieġa biex jinżamm livell għoli ta’ għarfien tal-marda u ta’ stat ta’ preparazzjoni u biex ikun żgurat il-ħarsien ta’ l-ambjent. (2) Il-pjan ta’ kontinġenza għandu: (a) jipprovdi l-awtorità u l-mezzi biex ikollha aċċess għall-faċilitajiet, għat-tagħmir, għall-ħaddiema u għall-materjali xierqa l-oħra kollha meħtieġa għall-qerda rapida u effiċjenti ta’ tifqigħa; (b) jiżgura l-kordinazzjoni u l-kompatibilità ma’ l-Istati Membri ġirien u jinkoraġġixxi l-koperazzjoni ma’ pajjiżi terzi ġirien; u (ċ) fejn dan ikun rilevanti, għandu jagħti indikazzjoni preċiża tal-ħtiġiet tat-tilqim u l-kondizzjonijiet tat-tilqim kunsidrati meħtieġa fl-eventwalità ta’ tilqim ta’ emerġenza. (3) Id-dipartiment għandu jikkonforma mal-kriterji u l-ħtiġiet stabbiliti fl-Iskeda VII meta jkun qed jikkompila l-pjanijiet ta’ kontinġenza. (4) Id-dipartiment għandu jippreżenta l-pjanijiet ta’ kontinġenza għall-approvazzjoni skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2), u kull ħames snin, id-dipartiment għandu jaġġorna l-pjan ta’ kontinġenza tiegħu u għandu jippreżenta l-pjan aġġornat għall-approvazzjoni skond dik il-proċedura. (5) Il-pjan ta’ kontinġenza għandu jiġi implimentat fl-eventwalità ta’ tifqigħa tal-mard li qed jitfaċċa u l-mard eżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV. TAQSIMA 3 Tilqim 48. Tilqim. (1) It-tilqim kontra l-mard eżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV għandu jkun projbit sakemm tilqim bħal dak ma jiġix approvat skond ir-regoli 41, 42, 44, jew 47. (2) It-tilqim kontra l-mard mhux eżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV huwa projbit f’kull parti tat-territorju ta’ Malta dikjarat ħieles mill-mard konċernat skond ir-regoli 49 jew 50, jew kopert minn programm ta’ sorveljanza, approvat skond ir-regola 44(1): Iżda, it-territorju ta’ Malta jista’ jippermetti tilqim bħal dak f’partijiet mit-territorju tagħha mhux dikjarati ħielsa mill-mard konċernat, jew fejn it-tilqim huwa parti minn programm għall-qerda tal-mard approvat skond ir-regola 44(2). (3) It-tilqim użat għandu jkun awtorizzat skond id-Direttiva 2001/82/KE u r-Regolament (KE) Nru. 726/2004. (4) Is-subregoli) m’għandhomx japplikaw għal studji xjentifiċi bl-iskop li jiżviluppaw u jittestjaw tilqim f’kondizzjonijiet kontrollati u matul studji bħal dawk, l-miżuri xierqa għandhom jittieħdu biex jitħarsu l-annimali akkwatiċi l-oħra minn xi effett kuntrarju tat-tilqim imwettaq fil-kwadru ta’ l-istudji. KAPITOLU VI I Status ta’ Ħelsien mill-Mard 49. Stat Membru ħieles mill-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) It-territorju ta’ Malta għandu jiġi dikjarat ħieles minn waħda jew aktar mill-mard mhux eżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2) jekk ikun hemm konformità mas-subregola (2) ta’ din ir-regola, u: (a) l-ebda waħda mill-ispeċi suxxettibbli għall-mard inkwistjoni ma tkun preżenti fit-territorju tiegħu; jew (b) ikun magħruf li l-patoġenm’huwiex kapaċi jgħix fit-territorju tiegħu, u fis-sors ta’ l-ilma tiegħu; jew (ċ) it-territorju ta’ Malta jissodisfa l-kondizzjonijiet stabbiliti fil-Parti I ta’ l-Iskeda V. (2) Id-dipartiment għandu jistabbilixxi żoni ta’ iżolament xierqa fit-territorju ta’ Malta ma’ l-Istati Membri ġirien, jew żoni fejn jinġabar l-ilma li huma kondiviżi ma’ Stati Membri ġirien li m’humiex dikjarati ħielsa mill-mard. Id-demarkazzjoni ta’ żoni ta’ iżolament għandhom jipproteġu li t-territorju ta’ Malta dikjarat ħieles mill-mard mill-introduzzjoni passiva tal-marda. (3) Il-ħtiġiet speċifiċi għas-sorveljanza, iż-żoni ta’ iżolament, it-teħid tal-kampjuni u l-metodi dijanjostiċi li għandhom jintużaw mid-dipartiment biex jagħtu l-istatus ta’ ħelsien mill-mard skond din ir-regola għandhom jiġu adottati skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). 50. Żona jew kompartiment ħieles mill-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Żona jew kompartiment fit-territorju ta’ Malta tista’ tkun dikjarata ħielsa minn marda waħda jew aktar mill-mard mhux eżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV, fejn: (a) l-ebda waħda mill-ispeċi suxxettibbli għall-mard inkwistjoni ma tkun preżenti fiż-żona jew kompartiment, u fejn rilevanti fis-sors ta’ l-ilma tagħha; jew (b) ikun magħruf li l-patoġen mhux kapaċi jgħix fiż-żona jew kompartiment, u fejn huwa rilevanti fis-sors ta’ l-ilma tagħha; jew (ċ) iż-żona jew kompartiment jikkonforma mal-kondizzjonijiet stabbiliti fil-Parti II ta’ l-Iskeda V. (2) Id-dipartiment għandu jippreżenta d-dikjarazzjoni msemmija fis-subregola (1) lill-Kumitatimwaqqaf dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa tal-Annimali. Din id-dikjarazzjoni għandha tkun sostenuta b’evidenza bil-mod stabbilit skont il-proċedura msemmija fir-regola 62(2) u għandha tkun aċċessibli permezz ta’ mezzi elettroniċi lill-Kummissjoni u lil Stati Membri oħra, skont il-ħtiġiet tar-regola 59. (3) Meta ż-żona jew kompartiment msemmi fis-subregola (1) jinkludu aktar minn 75 % tat-territorju ta’ Malta, jew jekk iż-żona jew il-kompartiment jikkonsistu minn żona fejn jinġabar l-ilma lihi kondiviża ma’ Stat Membru ieħor jew pajjiż terz, il-proċedura msemmija fis-subregola (2) għandha tiġi sostitwita bil-proċedura msemmija fir-regola 62(2). (4) Il-ħtiġiet speċifiċi għas-sorveljanza, għat-teħid ta’ kampjuni u għall-metodi dijanjostiċi użati mid-dipartiment biex jingħata l-istatus ta’ ħelsien mill-mard skond din r-regola għandhom jiġu stabbiliti skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). 51. Listi ta’ l-Istat Membri, iż-żoni jew il-kompartimenti ħielsa mill-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. Id-dipartiment għandu jistabbilixxi u jżomm lista aġġornata ta’ żoni u kompartimenti dikjarati ħielsa mill-mard skond ir-regola 50(2). Tali listi għandhom jitqiegħdu għad-disposizzjoni tal-pubbliku. 52. Żamma ta’ stat ta’ ħelsien mill-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. Meta dikjarat ħieles minn waħda jew aktar mill-mard mhux eżotiku elenkat fil-Parti II ta’ l-Iskeda IV skond ir-regola 49, id-dipartiment jista’ jwaqqaf is-sorveljanza mmirata u jżomm l-istatus tiegħu ta’ ħelsien mill-mard sakemm jeżistu l-kondizzjonijiet li jwasslu għall-espressjoni klinika tal-marda konċernata, u jiġu implimentati d-disposizzjonijiet rilevanti ta’ dawn ir-regoli: Iżda, għaż-żoni jew il-kompartimenti ħielsa mill-mard fit-territorju ta’ Malta mhux dikjarati ħielsa mill-mard, u fil-każijiet kollha fejn il-kondizzjonijiet ma jwasslux għall-espressjoni klinika tal-marda msemmija, is-sorveljanza mmirata għandha titkompla skond il-metodi previsti fir-regoli 49(3) jew 50(4) kif xieraq, iżda f’livell proporzjonat għall-grad tar-riskju. 53. Sospensjoni u restituzzjoni ta’ status ta’ ħelsien mill-mard. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Meta t-territorju ta’ Malta għandu għal fejn jaħseb li nkisret xi kondizzjoni biex jinżamm l-istatus tiegħu bħala żona jew kompartiment ħieles mill-mard, dan għandu minnufih jissospendi l-kummerċ fl-ispeċi suxxettibbli u fl-ispeċi li jgħaddu l-mard għal Stati Membri, żoni jew kompartimenti oħrajn bi status ta’ saħħa ogħla għall-marda konċernata u għandhom japplikaw d-disposizzjonijiet tat-Taqsimiet 2 u 4 tal-Kapitolu V. (2) Meta l-investigazzjoni epiżootika prevista fir-regola 29(1) tikkonferma li ma sarx il-ksur suspettat, dan għandu jingħata lura l-istatus ta’ ħelsien mill-mard li ż-żona jew il-kompartiment fit-territorju ta’ Malta. (3) Meta l-investigazzjoni epiżootika tikkonferma probabbiltà sinifikanti li ġrat l-infezzjoni, għandu jiġi rtirat l-istatus ta’ ħelsien mill-mard taż-żona jew il-kompartiment fit-territorju ta’ Malta, skond il-proċedura li taħtha kiendikjarat dak l-istatus. Għandu jkun hemm konformità mal-ħtiġiet stabbiliti fl-Iskeda V qabel ma jingħata lura l-istatus ta’ ħelsien mill-mard. KAPITOLU VIII Awtoritajiet Kompetenti u Laboratorji 54. Obbligi ġenerali. Sostitwita: A.L.129 tal-2013. (1) Koperazzjoni effettiva u kontinwa bażata fuq l-iskambju ħieles ta’ informazzjoni rilevanti għall-implimentazzjoni ta’ dawn ir-regoli għandha tiġi stabbilita bejn id-dipartiment u kull korp jew entità oħra konċernata fir-regolamentazzjoni tal-akkwakultura, tal-annimali akkwatiċi, u ta’ ikel u għalf li joriġinaw mill-akkwakultura. Din l-informazzjoni għandha wkoll, sa fejn ikun meħtieġ, tiġi skambjata bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri oħrajn. (2) Id-dipartiment għandu jkollu aċċess għal servizzi adatti ta’ laboratorji u għall-informazzjoni l-aktar riċenti dwar kif issir l-analiżi tar-riskju u dwar l-epidemjoloġija, li jkollhom skambju ħieles ta’ kull informazzjoni rilevanti għall-implimentazzjoni ta’ dawn ir-regoli bejn l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stati Membri oħrajn u l-laboratorji maħtura rispettivi tagħhom. 55. (1) Il-Laboratorju ta’ Referenza Komunitarja maħtur għall-mard ta’ annimali akkwatiċi rilevanti għal dawn ir-regoli skont il-proċedura msemmija fir-regola 62(2) għandu jaġixxi u jibqa’ bħala punt ta’ referenza waħda għal-laboratoriji ta’ referenza nazzjonali maħtura fi Stati Membri u għall-Kummissjoni. (2) Il-Laboratorji ta’ Referenza Komunitarja għall-mard ta’ annimali akkwatiċi għandu jħares il-funzjonijiet u d-dmirijiet stabbiliti fil-Parti I tal-Iskeda VI. 56. (1) Il-Laboratorju ta’ Referenza Nazzjonali maħtur mid-dipartiment f’Malta hu l-Laboratorju Veterinarju Nazzjonali msemmi fil-Parti IIA tal-Iskeda VI u għandu jħares il-funzjonijiet u d-dmirijiet stabbiliti fil-Parti IIB tal-Iskeda VI. (2) Il-Laboratorju Veterinarju Nazzjonali għandu jikkonsulta mal-Laboratorju ta’ Referenza Komunitarja msemmi fir-regola 55. (3) Il-Laboratorju Veterinarju Nazzjonali għandu jikkollabora ma’ kull laboratorju maħtur fi Stati Membri oħrajn biex jiżgura servizz u metodi dijanjostiċi suffiċjenti skont il-ħtiġiet tar-regola 57. (4) Il-Laboratorju Veterinarju Nazzjonali għandu jkollu tagħmir adatt u numru adatt ta’ persunal mħarreġ biex iwettaq l-investigazzjonijiet meħtieġa tal-laboratorju skont dawn ir-regoli. 57. Servizzi u metodi dijanjostiċi. Sostitwita: A.L.129 tal-2013. Id-dipartiment għandu jiżgura li: (a) l-eżamijiet tal-laboratorju għall-finijiet ta’ dawn ir-regoli jsiru fil-Laboratorju Veterinarju Nazzjonali magħżul għal dan l-iskop mid-dipartiment; (b) l-eżamijiet tal-laboratorju fil-każ ta’ suspett u biex tkun konfermata l-preżenza tal-mard elenkat fil-Parti II tal-Iskeda IV jsiru permezz tal-metodi dijanjostiċi stabbiliti skont il-proċedura msemmija fir-regola 62(2); u (ċ) il-Laboratorji Veterinarji Nazzjonali magħżula għas-servizzi dijanjostiċi skont din ir-regola għandhom iħarsu l-funzjonijiet u d-dmirijiet stabbiliti fil-Parti IIB tal-Iskeda VI. KAPITOLU IX Spezzjonijiet, Ammininstrazzjoni Elettronika u Pieni 58. Spezzjonijiet u verifiki Komunitarji. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Spezzjonjiet fuq il-post, inkluż verifiki, jistgħu jwettqu minn esperti mill-Kummissjoni, f’kollaborazzjoni ma’ l-awtoritajiet kompetenti, sa fejn dawn ikunu meħtieġa biex dawn ir-regoli jkunu applikati b’mod l-istess, u d-dipartiment għandu jipprovdi lill-esperti li jwettqu spezzjonijiet u verifiki bħal dawk l-assistenza kollha meħtieġa biex iwettqu dmirijiethom. (2) Esperti mill-Kummissjoni jistgħu jwettqu wkoll spezzjonijiet fuq il-post, inkluż verifiki, f’pajjiżi terzi, f’koperazzjoni mad-dipartimenti tal-pajjiż terz konċernat, biex jivverifikaw il-konformità jew l-ekwivalenza mar-regoli Komunitarji tas-saħħa ta’ l-animali akkwatiċi. (3) Fejn jiġi identifikat riskju serju għas-saħħa ta’ l-annimali matul spezzjoni Komunitarja, id-dipartiment għandu minnufih jieħu l-passi kollha meħtieġa għall-ħarsien tas-saħħa ta’ l-annimali. Iżda meta ma jittieħdux miżuri bħal dawk, jew fejn jitqies li m’humiex suffiċjenti, għandhom jiġu adottati l-miżuri meħtieġa biex is-saħħa ta’ l-annimali tkun salva gwardjata skont il-proċedura msemmija fir-regola 62(2) u l-dipartiment għandu jiġi informat b’dan. 59. Amministrazzjoni elettronika. Emendata: A.L.129 tal-2013. Il-proċeduri u l-formalitajiet kollha relatati mal-proċess li permezz tiegħu l-informazzjoni prevista fir-regoli 6, 50(2), 51(1) u 56(2) tkun disponibbli permezz ta’ mezzi elettroniċi, ikunu attwati. 60. Reati u pieni. Sostitwita: A.L.129 tal-2013. Id-dipartiment għandu jieħu dawk il-miżuri amministrattivi meħtieġa biex jiżgura ħarsien ma’ dawn ir-regoli, u għandu, meta jkun japplika, japplika dawk il-pieni stabbiliti skont l-Att jekk xi persuna tonqos milli tħares dawn ir-regoli. Dawn il-pieni għandhom japplikaw mingħajr ħsara għal xipieni kriminali li jistgħu jiġu applikati f’dan ir-rigward u fil-każ ta’ xiksur li jiġi mwettaq kontra d-dispożizzjonijiet li jinsabu f’dawn ir-regoli. KAPITOLU X Emendi, Regoli Dettaljati u Proċedura tal-Kumitat 61. Emendi u regoli dettaljati. (1) Ir-regola 50(2) tista’ tiġi emendata skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). (2) L-Iskedi li jinsabu ma’ dawn ir-regoli jistgħu jiġu emendati skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). (3) Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dawn ir-regoli għandhom jiġu adottati skond il-proċedura msemmija fir-regola 62(2). 62. Proċedura tal-kumitat. Emendata: A.L.129 tal-2013. (1) Il-Kummissjoni għandha tiġi megħjuna mill-Kumitat Permanenti dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa ta’ l-Annimali (hawn aktar ’il quddiem ‘il-Kumitat’). (2) Emendata: A.L.129 tal-2013. Emendata: A.L.129 tal-2013. Meta ssir referenza għal din is-subregola, għandha tapplika l-proċedura stabbilita fit-tifsira " Il-Kumitat Imwaqqaf dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa tal-Annimali" fir-regola 3(1).