350.18 ĦTI ĠIET DWAR STANDARDS U PRATTIKA DWAR WIRI U S-SMIGĦ TA’ PROGRAMMI GĦALL-FAMILJA IN-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 261 ta’ l-2007. IN-NOTIFIKAZZJONI TAL-GVERN 261 ta’ l-2007. Titolu. It-titolu ta’ dawn l-ħtiġiet huwa Ħtiġiet dwar Standards u Prattika dwar Wiri u s-Smigħ ta’ Programmi għall-Familja. 1.1 Dawn il-Ħtiġiet dwar Standards u Prattika saru mill-Awtorità tax-Xandir bis-saħħa ta’ l-artikolu 20(3) ta’ l-Att dwar ix-Xandir, Kapitlu 350 tal-Liġijiet ta’ Malta. 1.2 L-għan ta’ l-Awtorità hu li kemm jista’ jkun tiżgura, li f’ħinijiet meta jkun hemm ħafna tfaljaraw it-televiżjoni jew jisimgħu r-radju l-istazzjonijiet ma jxandrux materjal mhux addattat għalihom. Diffikultajiet dwar il-ħarsien ta’ dan il-għan jinqalgħu minn żewġ fatturi: l-ewwel nett ma hemmebdaħin partikolari filgħaxijiet meta ma jkunx hemm xi tfaljaraw it-televiżjoni jew jisimgħu r-radju, kultant ukoll f’numri mdaqqsa; u t-tieni, jekk wieħed jipprova jsibgħa/la ikbar ta’ programmi addattati għall-kbar b’materjal serju aktarx ikun fihom ukoll xi affarijiet meqjusa ma jgħoddux għat-tfal. L-Awtorità ma tħossx li għax fl-udjenza dejjem ser ikun hemm xi tfaljaraw il-programmi, stazzjon ma għandux ukoll ixandar fil-programmi materjal għall-kbar. It-triq tan-nofs bejn dawn iż-żewġ diffikultajiet u l-għan ġenerali ta’ l-Awtorità qiegħda fil-mod ki f l-Awtorità tħares lejn il-wiri u s-smigħ filgħaxijet, ta’ Programmi għall-Familja. 1.3 Dan il-mod in-numru ta’ tfal fl-udjenza jintqies li jibqa’ jonqos proporzjonalment aktar ma jittardja l-ħin. L-istess tistenna li jsir fi programmi oħra li jiġu wara, minn kmieni filgħaxija sax’ħin jagħlaq l-istazzjon: dawk li jiġu kmieni jkunu aktar addattati, filwaqt li dawk li jiġu tard ikunu inqas addattati. F’din il-medda ta’ ħinijiet jidher li d-9 ta’ filgħaxija hu l-ħin li x-xandara għandhom jorbtu fuq u fejn trid tiġi żgurata r-responsabbiltà tagħhom biex jaraw li ma jintwera xejn li ma jkunx addattat għat-tfal. Wara d-disgħa ta’ filgħaxija, jista’ jixxandar progressivament materjal inqas addattat (jiġifieri aktar tajjeb għall-kbar) fejn jista’ jkun li programm jista’ jkun aċċettat ngħid u aħna wara l-10.30 p.m. li ma jkunx daqshekk addattat fid-9.00 p.m. Iżda wieħed irid jassumi li mid-9.00 p.m. ’il quddiem il-ġenituri jridu jerfgħu parti mir-responsabbiltà għal dak li jitħallew jaraw u jisimgħu t-tfal. Il-vjolenza biss mhix raġuni għaliex programm għandu jintqies mhux tajjeb biex tarah jew tisimgħu l-familja. Hemm fatturi oħra bħalma huma l-lingwa ġġ użat, id-doppjusens, ħalf jew dagħa, imġiba sesswali fid-dieher, u xeni jew imġieba ta’ tbatija kbira. 2. </bb> Trejlers 2.1 Trejlers ta’ programmi jridu wkoll isegwu dawn il-ħtiġiet. Jekk ikun serisirreklam dwar programm għall-kbar qabel id-9.00 p.m., it-trejler irid ikun addattat biex tarah jew tisimgħu l-familja. Biċċiet mħejjija biex jirreklamaw programm ta’ vjolenza jridu jintgħa/lu bir-reqqa bla ma jagħmluebda enfasi għall-inċidenti vjolenti li ma jkunux karatteristika tal-programm kollu. 3. </bb>Ħ tiġiet li x-xandara għandhom isegwu 3.1 L-Awtorità għarblet sew wada nkollu u ħejjiet għalhekk dawn il-ħtiġiet biex ix-xandara jimxu fuqhom meta jtellgħu programmi tal-kbar: i. L.S.350.01 fil-każ ta’ programm tat-televiżjoni, kull xandar televiżiviridjara li jimxi mar-Regolamenti tal-Programmi Televiżivi (Ċertifikati skond il-Klassifika); ii. L.S.350.01 fil-każ ta’ programm tat-televiżjoni, xandarateleviżivi jridu jaraw li jkun hemm xi ħadd responsabbli skond il-kondizzjonijiet tar-Regolamenti tal-Programmi Televiżivi (Ċertifikati skond il-Klassifika), u li x-xandara jridu jinfurmaw lill-Awtorità b’kull bidla li ssir; iii. qabel ix-xandir ta’ programm li jkollu x’jaqsam mal-kbar, minqedjara jew qed jisma’ jrid ikun infurmat li dak it-tali programm hutajjeb biss għall-udjenza matura; iv f’dak li għandu x’jaqsam ma’ programmi ta’ diskussjoni immirati għall-udjenza tal-kbar, it-tfalla għandhom jiġu mistiedna fil-panel u lanqas ikunu fost l-udjenza; v. programmi maħsuba għall-kbar għandhom jixxandru biss wara d-9.00 p.m. Max-xandir tal-programmi kif ippjanati wara xulxin minn filgħaxija kmieni sakemm jagħlaq l-istazzjon: i. id-9.00 p.m. għandu jkun il-ħin fiss sa meta x-xandara jħossuhom marbutin u responsabbli biex jiżguraw li ma jintwera xejn mhux addattat għat-tfal; ii. Kap.9. Kap. 9. wara 9.00 p.m. jista’ progress ivament jintwera materjal inqas addattat (i.e. li jkun aktar għall-kbar), u, ngħid u aħna, programm li fid-9.00 p. mseta’ ma kienx addattat i sir aċċettabbli fl-10.30.p. m.; vi. fi programm televiżiv iċ-ċertifikat tal-programm irid ikun fejn jidher għal matul l-ewwel 30 sekonda u jekk il-programm jieqaf għal xi ftit, matul l-ewwel 30 sekondamalli jerġa’ jibda’ jixxandar jew kulmeta jerġa’ jibda’ l-programm wara kull intervall; fi programm tar-radju x-xandar għandu jxandar a vviż qabel ma jibda’ l-programm fis-sens li l-programm huwa indirizzat lejn udjenza matura u jekk il-programm jieqaf għal xi ftit, qabel ma jerġa’ jibda’ l-programm wara kull intervall; vii. l-ebda materjal pornografikuma jista’ jixxan dar għax b’hekk ix-xandira tkun qed tikser il-Kodiċi Kriminali; viii. fil-każ ta’ programm tat-televiżjoni, stazzjonijiet televiżivi tax-xandir għandhom jużaw dawn l-ittri bħala sinjali: U għal programmi universali. L-ittra "U" trid tkun f’ċirku aħdar. PG għal programmi li jeħtieġu l-għajnuna tal-ġenituri. L-ittri "PG" jridu jkunu f’ċirkuisfar. 12 tajbin għal persuni ta’ tnax-il sena u fuqhom. In-numru "12"irid ikun f’ċirkuoranġjo.16 Tajbin għal persuni ta’ sittax-il sena u fuqhom. In-numru "16"irid ikun f’ċirkukannella. AOprogrammi għall-kbar biss. L-ittri "AO" jridu jkunu f’ċirku aħmar. 4. </bb> Għall-għanijiet ta’ dawn il-ħtiġiet l-espressjoni "tfal" tfisser nies li jkunu taħt it-tmintax-il sena.