387 ATT DWAR L-ARBITRAĠĠ Biex jinkoraġġixxi u jiffaċilita l-arranġament ta’ tilwim f’Malta permezz ta’ arbitraġġ, biex jistabbilixxi ċ-Ċentru dwar l-Arbitraġġ ta’ Malta bħal a ċentru għal arbitraġġ domestiku u arbitraġġ kummerċjali internazzjonali, u biex jagħmel disposizzjonijiet li jkunu jirregolaw it-tmexxija ta’ proċedimenti tal-arbitraġġ, u għall-għarfien u esekuzzjoni ta’ ċerti deċiżjonijiet ta’ arbitraġġ. L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Atti u tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-20047279 XXII tal-2005165166425 tal-2007 AttIX tal-2010218244149 tal-2015 Att XXX tal-2015 L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Atti u tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-20047279 XXII tal-2005165166425 tal-2007 AttIX tal-2010218244149 tal-2015. L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Atti u tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-20047279 XXII tal-2005165166425 tal-2007 AttIX tal-2010218244149 tal-2015 Att XXX tal-2015 L-ATTII tal-1996, kif emendat bl-Atti XVIII tal-1999 u XXXI tal-2002; bl-Avviż Legali 304 tal-2004; bl-AttiIX u XIII tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-2004, u 7 u 279 tal-2005; bl-Att XXII tal-2005; bl-Avviżi Legali 165 u 166 tal-2006, u 425 tal-2007; bl-AttIX tal-2010; bl-Avviżi Legali 218 u 244 tal-2012, u 149 tal-2015; u bl- L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Atti u tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-20047279 XXII tal-2005165166425 tal-2007 AttIX tal-2010218244149 tal-2015 Att XXX tal-2015 L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Atti u tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-20047279 XXII tal-2005165166425 tal-2007 AttIX tal-2010218244149 tal-2015. L-, kif emendat bl-Atti u; bl-; bl-Atti u tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-20047279 XXII tal-2005165166425 tal-2007 AttIX tal-2010218244149 tal-2015 Att XXX tal-2015 L-ATTII tal-1996, kif emendat bl-Atti XVIII tal-1999 u XXXI tal-2002; bl-Avviż Legali 304 tal-2004; bl-AttiIX u XIII tal-2004; bl-Avviżi Legali 420 tal-2004, u 7 u 279 tal-2005; bl-Att XXII tal-2005; bl-Avviżi Legali 165 u 166 tal-2006, u 425 tal-2007; bl-AttIX tal-2010; bl-Avviżi Legali 218 u 244 tal-2012, u 149 tal-2015; u bl- TAQSIMA I Preliminari 1. Titolu fil-qosor. It-titolu fil-qosor ta’ dan l-Att hu l-Att dwar l-Arbitraġġ. Tifsir. Emendat: XVIII.1999.2. 2. F’dan l-Att, kemm-il darba r-rabta tal-kliem ma’ teħtieġx mod ieħor- "Bord " tfisser il-Bord ta’ Gvernaturi taċ-Ċentru; " Ċentru" tfisser iċ-Ċentru dwar l-Arbitraġġ ta’ Malta mwaqqaf bl-artikolu 3; " Chairman" tfisser iċ-Cha irman tal-Bord; " ftehim ta’ arbitraġġ " tfisser ftehim kif imfisser fl-Artikolu 7 tal-Mudell ta’ Liġi: Iżda: (a) id-disposizzjonijiet tal-Artikolu 7 tal-Mudell ta’ Liġi għandu jitqies li jkun ġie mħares jekk il-ftehim ta’ arbitraġġ ikun jinsab f’dokument li jingħadda minn parti waħda lill-parti l-oħra jew minn terza parti li ż-żewġ partijiet u, jekk ma tkunx saret xi oġġezzjoni dwar dan fi żmien tletinġurnata mill-wasla tad-dokument; (b) ir-referenza f’kuntratt bil-miktub għal dokument li jkun fih klawżola ta’ arbitraġġ jikkostitwixxi ftehim ta’ arbitraġġ sakemm ir-referenza tkun tali li tagħmel lil dik il-klawżola parti mill-kuntratt; (ċ) ftehim ta’ arbitraġġ jiġi wkoll konkluż bil-ħruġ ta’ polza ta’ kargu, jekk din ikun fiha referenza espressa għal klawżola ta’ arbitraġġ f’charterparty; " Ministru " tfisser il-Ministru responsabbli għall-ġustizzja; " Mudell ta’ Liġi " tfisser il-Mudell ta’ Liġi dwar Arbitraġ [Kummerċjali Internazzjonali adottat fil-21 ta’ Ġunju, 1985 mill-Kummissjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Kummerċ Internazzjonali li hemm fl-Ewwel Skeda li tinsab ma’ dan l-Att; " Reġistratur " tfisser ir-reġistratur taċ-Ċentru; "tribunal tal-arbitraġġ " tfisser ar bitru uniku jew għadd ta’ arbitri; " żmien finanzjarju " tfisser żmien ta’ ħames snin li jibda fl-ewwel jum ta’ Jannar ta’ sena partikolari u jtemm fil-wieħed u tletinjum ta’ Diċembru tal-ħames sena li tiġi wara dik is-sena; iżda l-ewwel żmien finanzjarju taċ-Ċentru għandu jkun dak iż-żmien li jibda meta tiġi fis-seħh fit-Taqsima III u jtemm fil-31 jum ta’ Diċembru tas-sena li tiġi minnufih wara dik is-sena meta t-Taqsima IIIimsemmija tkun bdiet isseħħ. TAQSIMA II T waqqif u Funzjonijiet taċ-Ċentru 3. T waqqif taċ-Ċentru dwar l-Arbitraġġ ta’ Malta. (1) B’dan qiegħed jitwaqqaf Ċentru, li jissejjaħ iċ-Ċentru dwar l-Arbitraġġ ta’ Malta, għall-għanijiet u biex ikollu l-funzjonijiet stipulati b’dan l-Att. (2) Iċ-Ċentru jkun korp magħqud li jkollu personalità ġuridika distinta u li jkun jista’, bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, jagħmel kuntratti, jakkwista, iżommu jiddisponi minn kull xorta ta’ proprjetà għall-għanijiet tal-funzjonijiet tiegħu, iħarrek u jiġi mħarrek, u jagħmel kull ħaġa u jidħol f’kull negozju li jkunu inċidentali jew li jwasslu għall-eżerċizzju jew twettiq tal-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att. (3) Għandu jintlaqa’ bi prova kull dokument li jinħareġ bħala strument magħmul jew maħruġ miċ-Ċentru u li jkun iffirmat miċ-Chairman jew membru ieħor tal-Bord, uffiċjal jew impjegat taċ-Ċentru li jista’ jiġi stabbilit b’avviż maħruġ miċ-Cha irman u li jiġi pubblikat fil-Gazzetta, u għandu jitqies, sakemm ma tinġiebx prova kuntrarja, bħala strument magħmul jew maħruġ miċ-Ċentru. 4. T waqqif u għamla tal-Bord tal-Gvernaturi. Emendat: XVIII.1999.3; XXXI.2002.234 XXII.2005.91; IX.2010.3 XXXI.2002.234;. (1) Jitwaqqaf Bord li jkun responsabbli għall-politika u għall-amministrazzjoni ġenerali tal-affarijiet u x-xogħol taċ-Ċentru. (2) Il-Bord ikun jikkonsisti f’mhux anqas minn tliet membri u mhux aktar minn ħames membri, li jinħatru mill-President ta’ Malta li jaġixxi fuq il-parir tal-Prim Ministru, u wieħed minnhom jinħatar mill-Prim Ministru bħala Chairman. Il-Prim Ministru jaħtar ukoll membru ieħor bħala Deputy Chairman meta dan ikunassenti, jew sakemm jinħatar Chairman Il-Bord ikun jikkonsisti f’mhux anqas minn tliet membri u mhux aktar minn ħames membri, li jinħatru mill-President ta’ Malta li jaġixxi fuq il-parir tal-Prim Ministru, u wieħed minnhom jinħatar mill-Prim Ministru bħala Chairman. Il-Prim Ministru jaħtar ukoll membru ieħor bħala Deputy Chairman u dak il-membru jkollu s-setgħat kollha u jwettaq il-funzjonijiet kollha taċ-Chairman ġdid wara r-riżenja, temm ta’ ħatra, jew mewt taċ-Chairman. (3) Il-Prim Ministru jagħżel il-membri tal-Bord minn fost persuni li jidhirlu li jkunu kwalifikati li jkunu hekk magħżula. (4) Fit-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom taħt dan l-Att il-membri kollha tal-Bord għandhom iwettqu l-funzjonijiet tagħħom skont l-arbitriju individwali tagħhom u m’għandhomx ikunu suġġetti għad-direzzjoni jew kontroll ta’ xi persuna jew awtorità oħra. 5. Ma jkunx kwalifikat sabiex jinħatar bħala Chairman jew Deputy Chairman tal-Bordmin ma jkunx ipprattika ta’ avukat f’Malta għal perijodu jew perijodi li b’kollox jammontaw għal mhux anqas minn tnax-il sena. 6. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-artikoli 4, 7 u 9, il-membri tal-Bord għandhom jibqgħu fil-kariga għal żmien sitt snin; u meta membru jtemm milli jkun membru, huwa jkun eliġibbli għal ħatra mill-ġdid: Iżda l-Prim Ministru jista’ f’kull żmien itemm, fuq rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja mwaqqfa bl-artikolu 101A tal-Kostituzzjoni ta’ Malta, il-ħatra ta’ membru tal-Bord jekk fil-fehma tiegħu, kif tiġi konfermata bir-rakkomandazzjoni ta’ dik il-Kummissjoni kif imsemmi qabel, dak il-membru ma jkunx idoneu li jibqa’ f’dik il-kariga jew ikun sar inkapaċi filli jibqa’ jwettaq sewdmirijiet u bħala membru tal-Bord, u l-imsemmija Kummissjoni hija b’dan vestita bil-funzjoni u bis-setgħa li tagħmel rakkomandazzjoni lill-Ministru kif imsemmi qabel. (2) Il-membri tal-Bord ikollhom jedd għal dik ir-rimunerazzjoni u dawk l-allowances lil-Prim Ministru jista’ jistabbilixxi minn żmien għal żmien. 7. S kwalifika minn jew milli wieħed ikun membru tal-Bord. Persuna tkun skwalifikata milli tinħatar, jew milli tibqa’ membru tal-Bord tal-Awtorità jekk- (a) tkun legalment inabilitata; jew (b) tkun ġudikata falluta skont il-liġi ta’ xi pajjiż jew tkun għamlet skrittura jew arranġament ta’ ħlas mal-kredituri tagħha; jew (ċ) tkun instabet ħatja ta’ reat li jolqot il-fiduċja pubblika, jew serq jew frodi; jew (d) salv kif provdut fl-artikolu 4(3), tkun uffiċjal pubbliku; jew (e) i kollha xi interess finanzjarju jew ieħor f’xi intrapriża jew attività li x’aktarx tolqot bi preġudizzju t-twettiq ta’ dmirijietha bħala membru tal-Bord. 8. Riżenji. Emendat: IX.2010.5. (1) Membru tal-Bord jista’ jirriżenja mill-kariga tiegħu bil-mezz ta’ ittra li jindirizza lill-Prim Ministru. (2) Il-ħatra ta’ persuna bħala membru tal-Bord, u t-temma ta’ dik il-kariga jew riżenja minnha, għandhom jiġu avżati fil-Gazzetta. 9. Reġistratur u impjegati oħra taċ-Ċentru. Emendat: XVIII.1999.5; XXII.2005.92. (1) Iċ-Ċentru jkollu Reġistratur, li jagħmilha wkoll ta’ Segretarju tal-Bord. F’dak li għandu x’jaqsam mal-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att, ir-Reġistratur ikollu s-setgħa li jagħti l-ġuramenti, inkluża mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità ta’ dak hawn aktar qabel imsemmis-setgħa li jingħataw il-ġuramenti tal-kariga li jistgħu jinħtieġu li jittieħdu minn arbitri jew minn kull persuna oħra involuta fil-proċedimenti tal-arbitraġġ taħt kull liġi li tista’ ssir taħt dan l-Att: Iżda r-reġistratur jista’ jeżerċita waħda jew aktar mill-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att jew taħt regoli magħmulin taħt l-Att kemm direttament kemm permezz ta’ persuna awtorizzata għal dak l-għan mill-Bord. (2) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni u ta’ kull liġi oħra li tapplika, ir-Reġistratur u l-impjegati l-oħra taċ-Ċentru għandhom jinħatru mill-Bord b’dawk il-patti u kundizzjonijiet li dak il-Bord iqis xierqa. (3) Ir-rappreżentanza legali taċ-Ċentru tkun vestita fir-Reġistratur, jew kull persuna li tiġi awtorizzata għal dak l-għan mill-Bord. (4) Ir-Reġistratur għandu wkoll iwettaq kull funzjoni li tista’ tiġi liludelegata bil-miktub mill-Bord minn żmien għal żmien. 10. Funzjonijiet taċ-Ċentru. Emendat: XVIII.1999.6; IX.2010.6. (1) Il-funzjonijiet taċ-Ċentru jkunu: (i) (a) li jġib ’il quddiem lil Malta bħal a ċentru għall-arbitraġġ kummerċjali internazzjonali; (b) li jipprovdi għal kif għandu jitmexxa l-arbitraġġ internazzjonali f’Malta; (ċ) li jinkoraġġixxi l-arbitraġġ domestiku bħala mezz ta’ arranġament ta’ tilwim; (d) li jipprovdi l-faċilitajiet meħtieġa għat-tmexxija ta’ arbitraġġ; (e) li jagħti pariri lill-Gvern fuq kull ħaġa msemmija fis-sub-paragrafi ta’ qabel ta’ dan il-paragrafu ta’ dan is-subartikolu; (f) li jwettaq il-funzjonijiet l-oħra kollha li jiġu lilu assenjati b’din il-liġi jew b’kull liġi oħra; u (g) li jwettaq kull funzjoni oħra supplimentari jew anċillari ma’ dak li hemm imsemmi qabel. (ii) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-Att, iċ-Ċentru jkollu s-setgħa, li titwettaq permezz tal-Bord tiegħu, li jagħmel regoli li jiġu pubblikati fil-Gazzetta u li jkunu jipprovdu dwar: (a) il-proċedura għall-arbitraġġi; (b) il-modu l-ħtiġiet (inkluż kull dritt li jitħallas għaldaqstant) għar-reġistrazzjoni ta’ dokument taħt dan l-Att; (ċ) linji ta’ prinċipju u għażla ta’ mudelli jew forom għall-formulazzjoni ta’ kull klawsola u ftehim tal-arbitraġġ; u (d) kull ħaġ’oħra li dwarha jistgħu jsiru regoli taħt kull disposizzjoni ta’ dan l-Att. (2) Iċ-Ċentru jista’, minn żmien għal żmien, jaħtar gruppi ta’ arbitri għal arbitraġġi domestiċi u gruppi ta’ arbitri għal arbitraġġi internazzjonali: Iżda persuna tista’ tkun inkluża f’iktar minn grupp wieħed. (3) Il-gruppi ta’ arbitraġġ domestiku jistgħu jinħatru dwar ħwejjeġ li għandhom x’jaqsmu mal-kummerċ, assigurazzjoni, kolliżjonijiet tat-traffiku, kostruzzjoni ta’ bini, is-settur marittimu u kull qasam ieħor li ċ-Ċentru minn żmien għal żmien jista’ jqis li jkun spedjenti. Il-gruppi jintgħamlu minn fost persuni li fil-fehma taċ-Ċentru jkollhom kwalifiki tajba biex iwettqu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta’ arbitri f’xi qasam partikolari ta’ perizja. (4) Iċ-Ċentru għandu jwaqqaf Kumitat ta’ Pariri dwar Arbitraġġ Internazzjonali li jkollu bħala President iċ-Cha irman taċ-Ċentru, li jkollu l-funzjoni li jagħti pariri li ċ-Ċentru fuq kull ħaġa li jkollha x’taqsam mal-arbitraġġi kummerċjali internazzjonali u li jirrakkomanda li ċ-Ċentru persuni li, fil-fehma tiegħu, ikollhom kwalifiki tajba biex iwettqu d-dmirijiet u l-funzjonijiet ta’ arbitri f’arbi traġġi kummerċjali internazzjonali. (5) Iċ-Ċentru, li jaġixxi fuq ir-rakkomandazzjoni tal-Kumitat ta’ Pariri dwar Arbitraġġ Internazzjonali, għandu jaħtar gruppi ta’ arbitri għal arbitraġġ kummerċjali internazzjonali fuq ħwejjeġ bħal negozju, kummerċ, assigurazzjoni u investimenti internazzjonali u mas-settur marittimu. (6) (a) Persuna li, fl-opinjoni taċ-Ċentru, ma tkunx qegħda taqd id-dmirijiet u l-funzjonijiet tagħha fil-proċeduri ta’ arbitraġġ għandha tiġi mwissija mir-Reġistratur biex taqdi dawk id-dmirijiet u funzjonijiet, u jekk dik il-persuna, fl-opinjoni taċ-Ċentru, tibqa’ tippersisti f’li ma taqdix dawk id-dmirijiet u l-funzjonijiet tagħha msemmija, iċ-Ċentru għandu jgħaddi l-każ lill-bord li jkun magħmul minn tliet ar bitriliemabord għandu, wara li jikkunsidra l-każ, jiddeċiedi jekk ikunx hemm nuqqas ta’ twettieq ta’ dmirijiet jew funzjonijiet fi proċeduri ta’ arbitraġġ u, fejn il-bordisi billi jkun hemm dan in-nuqqas, il-bord għandu joħroġ dawn id-direttivi li jidhirlu xierqa sabiex dik il-persuna twettaq dawk id-dmirijiet jew il-funzjonijiet tagħha. Jekk il-persuna msemmija tkompli tippersisti f’li ma twettaqx id-dmirijiet u l-funzjonijiet tagħha fi proċeduri ta’ arbitraġġ, il-bordhekk maħtur għandu, wara li jikkonsidra l-każ, jirrakkomanda li ċ-Ċentru li dik il-persuna, jew titneħħa mill-proċeduri ta’ arbitraġġ li fihom qiegħdha tippersisti li tonqos milli taqdid-dmirijiet u l-funzjonijiet tagħha jew li titneħħa mill-grupp ta’ arbitri. (b) Persuna tista’ f’kull żmien tirriżenja permezz ta’ ittra li tiġi indirizzata lir-Reġistratur. (ċ) Tneħħija jew riżenja bħal dawk imsemmijin fil-paragrafi (a) u (b) ma għandhomx jitqiesu li jinkludu t-tneħħija jew ir-riżenja ta’ dik il-persuna minn xi proċedimenti ta’ arbitraġġ li hi tkun setgħet diġà ġiet maħtura fihom qabel it-tneħħija jew ir-riżenja tagħha ħlief kif jista jiġi espressament ordnat b’deċiżjoni taċ-Ċentru li tittieħed wara r-rakkomandazzjoni tal-Bord msemmija fil-paragrafu (a Tneħħija jew riżenja bħal dawk imsemmijin fil-paragrafi (a) u (b) jew fl-istess ittra ta’ riżenja. (7) Bil-għan li jħajjar l-arranġament ta’ tilwima, iċ-Ċentru jista’, bil-qbil tal-partijiet u skont regoli magħmula miċ-Ċentru taħt dan l-Att, jagħmel użu minn proċeduri ta’ medjazzjoni, konċiljazzjoni jew proċeduri oħra f’kull żmien qabel jew matul il-proċedimenti ta’ arbitraġġ. TAQSIMA III Finanzi 11. Estimi taċ-Ċentru. (1) Iċ-Ċentru għandu jieħu ħsieb li jitħejja f’kull żmien finanzjarju, u mhux aktar tard minn sitt xhur qabel tmiem kull żmien finanzjarju jadotta, estimi ta l-qligħ u tan-nefqa taċ-Ċentru għaż-żmien finanzjarju li jkun minnufihimiss. (2) L-esti mi jsiru f’dik l-għamla u jkun fihom dak it-tagħrif u dawk il-paraguni ma’ żminijiet finanzjarji ta’ qabel hekk kif il-Ministru jista’ jordna. L-estimi għandhom iqisu kull kontribuzzjoni tal-Gvern, jekk ikun il-każ, fid-dħul taċ-Ċentru hekk kif il-Ministru jista’ jindika li ċ-Ċentru li jkun ser jirrakkomanda lill-Kamra tad-Deputati għaż-żmien finanzjarju li jkun qed jiġi kkunsidrat, skont l-artikolu 13. (3) Mall iċ-Ċentru jadotta l-estimi tiegħu, il-Bord għandu minnufih jibgħat kopja tagħhom lill-Ministru. 12. Dħul taċ-Ċentru. (1) Kull dħul taċ-Ċentru jintgħamel mid-drittijiet li jitħallsu għas-servizzi provduti minnu bis-saħħa ta’ dan l-Att u minn kull kontribuzzjoni li jista’ jagħmel il-Gvern u li ssir skont l-artikolu 13. (2) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta liċ-Ċentru, jistabbilixxi permezz ta’ regolament id-drittijiet li għandhom jitħallsu liċ-Ċentru għal kull servizz, faċilità jew ħaġ’oħra provduta minnu skont dan l-Att jew bis-saħħa tat-twettiq tal-funzjonijiet tiegħu taħt dan l-Att. 13. Kontribuzzjoni tal-Gvern. Emendat: XVIII.1999.7; A.L.425 tal-2007. (1) Il-Ministru jista’, wara li jikkonsulta maċ-Ċentru u ma’ kull persuna jew awtorità oħra u bi ftehim mal-Ministru responsabbli għall-finanzi, jindika li ċ-Ċentru bil-miktub l-ammont ta’ kontribuzzjoni tal-gvern li jkollha ssir li ċ-Ċentru u li jkollha tiġi inkluża fl-estimi tagħha għaż-żmien finanzjarju li jkun imiss. Dik l-indikazzjoni li ssir mill-Ministru kif imsemmi qabel għandha tintehmeż mal-estimi taċ-Ċentru li jingħataw lill-Ministru. (2) Malli l-estimi jiġu approvati mill-Kamra, sew jekk ikollhom emendi jew le kif hemm provdut f’dan l-Att, is-somma li tiġi approvata fl-estimi bħala l-kontribuzzjoni tal-gvern għandha titħallas liċ-Ċentru mill-Fond Konsolidat mingħajr ebda awtorizzazzjoni oħra minbarra dan l-Att. (3) Minkejja d-disposizzjonijiet tas-subartikoli), il-kontribuzzjoni tal-gvern għall-ewwel żmien finanzjarju taċ-Ċentru għandha tkun ta’ somma ta’ erba’ mija u ħamsa u sittinelf u tmien mija uerbgħa u sebgħin eurou tmienja u sitt inċenteżmu (465, 874.68) u dik is-somma għandha titħallas liċ-Ċentru mill-Fond Konsolidat mingħajr ebda awtorizzazzjoni oħra minbarra dan is-subartikolu. (4) Kull eċċess ta’ dħul fuq l-ispiża taċ-Ċentru għandu, bla ħsara għal dawk id-direttivi li l-Ministru jista’, wara konsultazzjoni mal-Ministru responsabbli għall-finanzi, minn żmien għal żmien jagħti, jiġi applikat miċ-Ċentru għall-għemil ta’ fondi ta’ riserva biex dawn jintużaw għall-għanijiet taċ-Ċentru; u, mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità tas-setgħat mogħtija lill-Ministru b’dan is-subartikolu, kull direttiva li tingħata mill-Ministru kif hawn aktar qabel imsemmi tista’ tordna t-trasferiment lill-Gvern, jew l-applikazzjoni b’dak il-mod li jista’ jiġi hekk speċifikat fid-direttiva, ta’ xi parti minn kull dħul bħal dak. TAQSIMA IV Ar bitraġġ Domestiku 14. Ar bi traġġ domestiku. Emendat: XVIII.1999.8. Ftehim ta’ arbitraġġ domestiku huwa ftehim ta’ arbitraġġ li ma jidħolx taħt fit-Taqsima V, u b’mod partikolari taħt l-Artikolu 1(3) tal-Mudell ta’ Li [i. 15. (1) Fil-każ ta’ ftehim ta’ arbitraġġ domestiku, li jsir bis-saħħa tal-artikolu 14, it-tilwimiet għandhom jitranġaw skont id-disposizzjonijiet ta’ din fit-Taqsima, bla ħsara għal kull tibdil bħalma(a) il-partijiet jistgħu jaqblu dwar u bil-miktub, u (b Fil-każ ta’ ftehim ta’ arbitraġġ domestiku, li jsir bis-saħħa tal-artikolu 14, it-tilwimiet għandhom jitranġaw skont id-disposizzjonijiet ta’ din fit-Taqsima, bla ħsara għal kull tibdil bħalma(a) jista’ jkun permess bil-li [i. (2) Għall-għanijiet ta’ dan l-Att, tilwima tinkludi kull kontroversja jew pretensjoni li titnissel mill-ftehim jew li jkollha x’taqsam miegħu, jew il-ksur jew it-temm jew l-invalidità tal-ftehim jew in-nuqqas ta’ tħaris tal-ftehim. (3) Kap. 12. Kap. 12. Minkejja kull disposizzjoni li hemm fil-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili jekk parti fi ftehim ta’ arbitraġġ, jew xi persuna li tagħmel it-talba permezz jew bis-setgħa tal-parti, tibda xi proċedimenti legali f’qorti kontra kull parti oħra fil-ftehim ta’ arbitraġġ jew xi persuna li tagħmel it-talba permezz jew bis-setgħa ta’ dik il-parti, dwar kull ħaġa miftehma li tiġi riferita għall-arbitraġġ, kull parti f’dawk il-proċedimenti legali tista’ f’kull żmien qabel ma tressaq xi eċċezzjonijiet jew tmexxi mod ieħor fil-proċedimenti, titlob lil dik il-qorti li twaqqaf il-proċedimenti, u dik il-qorti jew imħallef tagħha, kemm-il darba ma jkunx sodisfatt li l-ftehim ta’ arbitraġġ ikun sarinoperattiv jew ma jistax jitkompla, għandha tordna li jitwaqqfu l-proċedimenti. Rikors jista’ jsir minkejja li l-kwistjoni għandha tiġi riferita lill-arbitraġġ biss wara li jiġu eżawriti proċeduri oħra ta’ riżoluzzjoni ta’ kwistjonijiet. (4) Meta l-proċedimenti kif hemm imsemmija fis-subartikolu (3) ikunu nġiebu quddiemqorti, proċedimenti ta’ arbitraġġ jistgħu jinbdew jew jitkomplew: iżda t-tribunal tal-arbitraġġ m’għandu jieħu ebda passi fl-arbitraġġ sakemm mal-Qorti tiddeċiedi dwar ir-rikors ħlief f’każijiet meta nuqqas li jingħata rimedju jirriżulta fi ħsara irreparabbli għal xi parti fil-proċedimenti tal-arbitraġġ. Mad-deċiżjoni tal-Qorti, li għandha tiġi notifikata lit-tribunal tal-arbitraġġ mir-rikorrent, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jkun marbut bid-deċiżjoni tal-Qorti dwar kwistjonijiet involuti fir-rikors u għandu jaġixxi skont hekk. (5) Kull ħaġa li tagħti lok għal kwistjoni, ukoll wara li tkun inbdietazzjoni legali dwarha fil-qorti, tkun tista’, kemm-il darba dik il-ħaġa ma tkunx waħda minn dawk imsemmija fis-subartikolu (6), titranġa bil-mezz ta’ arbitraġġ jekk il-partijiet kollha fit-tilwima jaqblu li jsirhekk. (6) Tilwim li jolqot kwistjonijiet tal-istat ċivili tal-persuna inkluż dak li jkollu x’jaqsam ma’ separazzjoni personali, divorzju jew annullament ta’ żwieġ, ma jistax jitranġa b il-mezz ta’ arbitraġġ: Iżda kwistjonijiet li jkunu jirrigwardaw il-qsim ta’ proprjetà bejn il-miżżewġin jistgħu jiġu riferiti għall-arbitraġġ bla ħsara għall-approvazzjoni tal-qorti kompetenti tal-ftehim ta’ arbitraġġ u tal-arbitru li jkun ser jiġi maħtur. (7) Sottomissjoni f’arbitraġġ dwar xi tilwima li ssir minn amministratur, aġent jew mandatarju ma tkunx valida kemm-il darba- (a) dik il-persuna ma tkunx awtorizzata li tieħu t-tilwimiet tagħha f’arbitraġġ; u (b) dik is-sottomissjoni ma tkunx tirreferi għal xi kwistjoni li taqa’ fis-setgħat ta’ dik il-persuna. (8) Mal-preżentata ta’ rikors biex jitwaqqfu l-proċedimenti skont is-subartikolu (3), kull limitu ta’ żmien għall-preżentata ta’ kull risposta tal-intimat jew tweġiba oħra, kemm jekk titnissel mill-liġi jew minn ordni ta’ xi qorti jew tribunal jew xort’oħra, għandu jiġi interrott u għandu jerġa’ jibda jseħħ mid-data li fiha r-rikorrent jiġi notifikat bid-deċiżjoni tal-Qorti li tiċħad ir-rikors, u dan irrispettivament minn jekk isirx appell minn xi parti dwar din id-deċiżjoni. (9) Kap. 12. Kap. 12. Il-Bord stabbilit taħt l-artikolu 29 tal-Kodiċi ta’ [żaħ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivi li jista’ jagħmel regoli dwar ir-rikorsi lill-Qorti taħt is-subartikolu (3) u jippreskrivi d-drittijiet li għandhom jitħallsu ma’ dawn ir-rikorsi. (10) Kull meta tinġieb fl-arbitraġġ tilwima li l-materja ewlenija tagħha tkun taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni jew il-kompetenza ta’ xibord, tribunal jew awtorità oħra mwaqqfa għal dak l-għan b’xi liġi, dan ikun validu u effettiv u d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3) għandhom japplikaw dwar dan mutatis mutandis; iżda d-disposizzjonijiet ta’ dan is-subartikolu ma għandhomx japplikaw meta l-bord, tribunal jew awtorità oħra jkunu tax-xorta speċifikata fl-artikolu 75(1). (11) B’żieda ma’ dawk imsemmija b’kull liġi oħra, il-klassijiet ta’ tilwimiet imsemmija fir-Raba’ Skeda huma soġġetti għal arbi traġġ mandatorju u f’dawk il-każijiet il-partijiet għandhom jitqiesu li jkunu marbutin bi ftehim ta’ arbitraġġ relatat ma’ dawk it-tilwimiet. (11A) Kap. 12. Kap. 12. Minkejja kull disposizzjoni oħra ta’ dan l-Att, il-partijiet kollha f’arbitraġġ mandatorju għandu jkollhom, sakemm ma jkunux espressament ftiehmu mod ieħor bil-miktub, dritt ta’ appell mid-deċiżjoni arbitrali kemm fuq fatti kif ukoll fuq punti ta’ liġi quddiem il-Qorti tal-Appell kostitwita skont l-artikolu 41(6) tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili. (12) Iċ-Ċentru jkollu s-setgħa li jagħmel regoli skont l-artikolu 10 dwar il-proċeduri li għandhom jiġu adottati f’arbi traġġimandatorji. (13) Il-Ministru jkollu s-setgħa b’regolamenti jżid, ineħħi jew jissostitwixxi u jemenda l-klassijiet ta’ tilwimiet imsemmija fir-Raba’ Skeda u l-kondizzjonijiet li japplikaw għalihom. Dawk ir-regolamenti jistgħu jistabbilixxu l-kondizzjonijiet li japplikaw f’dawk il-każijiet, inklużi: (i) ix-xorta speċifika tat-tilwimiet; (ii) l-ogħla valur monetarju ta’ dawk it-tilwimiet; (iii) ir-rimed jimfittxija u li jistgħu jingħataw dwar dawk it-tilwimiet; u (iv) il-mod kif għandu jinħatar arbitru jew arbitri. (14) Ir-regoli jew regolamenti kollha msemmija fis-subartikoli preċedenti għandhom jibdew iseħħu b’effett mid-data appuntata mill-Ministru u ma għandhomx jolqtu xi tilwima li f’dak il-waqt tkun għadha pendenti quddiemxiqorti jew tribunal. (15) Bla ħsara għar-raġunijiet fejn huwa permess illi l-istampa jew il-pubbliku jiġu esklużi mill-proċeduri kollha jew minn parti minnhom li huma stipulati fil-paragrafu 1 tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-proċeduri f’arbitraġġ mandatorju għandhom jinstemgħu u d-deċiżjoni għandha tingħata fil-miftuħ. 15A. Klawżola ta’ arbitraġġ f’testmenti u fitrusts. Miżjud: XIII.2004.109. (1) Testatur ikun jista’ jdaħħal klawżola ta’ arbitraġġ f’testment. F’każ bħal dan dik il-klawżola tkun torbot lill-persuni kollha li jagħmlu talba taħt dak it-testment dwar il-kwistjonijiet kollha dwar l-interpretazzjoni ta’ dak it-testment, inkluża kull talba li dak it-testment ma jkunx validu. (2) Settlor ta’ trust ikun dik il-klawżola tkun torbot li t-trusteesħwejjeġ li jinqalgħu taħt jew b’relazzjoni mat-trust Settlor ta’ trust ikun jista’ jdaħħal klawżola ta’ arbitraġġ f’dokument ta’ trust u dik il-klawżola tkun torbot li t-trustees kollha, u kull protettur u kull benefiċjarju taħt it-trust dwar. (3) Kap. 331. Kap. 331. Fil-każjiet imsemmija fis-subartikoli ta’ qabel dan, id-dritt ta’ parti li titlob direzzjonijiet mill-Qorti ta’ ġurisdizzjoni volontarja skont l-Att dwar Trustsu Trustees ma jkunx limitat b’xi klawżola bħal dik uminkejja d-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, din il-Qorti ma tkunx marbuta li twaqqaf il-proċedimenti skont l-artikolu 15(3) jew xort’oħra, iżda jkollha diskrezzjoni li hekk tagħmel sa dak iż-żmien li tiddeċiedi li l-kwistjoni hija ta’ xorta kontenzjuża, f’liema każ għandha twaqqaf il-proċedimenti u tirreferi l-partijiet għall-arbitraġġ. 16. Avviż u kalkolu ta’ perijodi ta’ żmien. Emendat: XVIII.1999.10. (1) Għall-għanijiet ta’ din fit-Taqsima, kull avviż, inklużi notifikazzjoni, komunika jew proposta, għandhom jitqiesu li jkunu ġew riċevuti jekk dawn ikunu persunalment twasslu għand min kienu indirizzati jew jekk ikunu twasslu fl-indirizz fejn soltu joqgħod, fond kummerċjali jew indirizz postali, jew, jekk ebda wieħed minn dawn ma jkun jista’ jinstab wara li jkun sar stħarriġ raġonevoli, fl-aħħar indirizz residenzjali jew kummerċjali magħruf. L-avviż jitqies li jkun ġie riċevut fil-jum meta jkun hekk twassal: Iżda ċ-Ċentru jista’, permezz ta’ regoli li jsiru taħt dan l-Att, jipprovdi għal modi oħra ta’ notifika u jagħmel provvedimenti dwar meta għandu jitqies li tkun saret in-notifika. (2) Għall-għanijiet ta’ kalkolu ta’ perijodu ta’ żmien taħt din fit-Taqsima, dak il-perijodu għandu jibda għaddej fil-jum li jiġi minnufih wara l-jum meta jkunu ġew riċevuti xi avviż, notifikazzjoni, komunika jew proposta. Jekk l-aħħar jum ta’ dak il-perijodu jkun btala uffiċjali jew jum li mhux tax-xogħol, il-perijodu għandu jiġġedded sal-ewwel jum tax-xogħol li jiġi minnufih wara. Il-btajjel pubbliċi jew jiem li mhumiex tax-xogħol li jaħbtu matul iż-żmien li jkun għaddej dak il-perijodu għandhom jiġu inklużi fil-kalkolu tal-perijodu. 17. Avviż ta’ arbitraġġ. Emendat: XVIII.1999.11; XXXI.2002.236. (1) Il-parti li tibda l-proċeduri ta’ arbitraġġ (hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejħa "ir-rikorrent") għandha tippreżenta għand ir-reġistratur, avviż ta’ arbitraġġ għal reġistrazzjoni għand iċ-Ċentru u sabiex dan jiġi notifikat lill-parti l-oħra (hawnhekk iżjed ’il quddiem imsejħa "l-intimat") u kull proċedura u kull deċiżjoni li tingħata wara bis-saħħa tagħhom f’xi arbitraġġ li għalih tirreferi din fit-Taqsima, għandhom ikunu nulli u bla ebda effettu mhux eżegwibbli jekk l-avviż ta’ arbitraġġ relattiv ma jkunx ġie ppreżentat fiċ-Ċentru: Iżda ma jkun hemm l-ebda nullità tal-proċeduri jekk, wara li tonqos milli tippreżenta l-avviż ta’ arbitraġġ kif imfisser b’dan l-artikolu fil-bidu tal-proċedimenti, xi parti tippreżenta l-avviż f’xi żmien qabel tingħata d-deċiżjoni ta’ arbitraġġ skont l-artikolu 44(6). F’dan il-każ iċ-Ċentru għandu jirreġistra l-avviż ta’ arbitraġġ iżda ma għandu jkollu ebda dmirijiet oħra f’dak ir-rigward. (2) Kap. 12. Kap. 16. Kap. 12. Kap. 16. Il-proċedimenti tal-arbitraġġ għandhom jitqiesu li jibdew iseħħu fid-data meta l-avviż ta’ arbitraġġ jasal għand l-intimat: Iżda għall-għanijiet tal-artikoli 843, 846, 849, 867 u 875 tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili u tal-artikolu 1357(2) tal-Kodiċi Ċivili, il-proċedimenti tal-arbitraġġ taħt din fit-Taqsima għandhom jitqiesu li jinbdew mal-preżentata tal-avviż ta’ arbitraġġ għand ir-Reġistratur. (3) L-avviż tal-arbitraġġ għandu jkun fih dan li ġej: (a) talba li t-tilwima tinġieb f’arbitraġġ; (b) l-ismijiet u l-indirizz tal-partijiet; (ċ) referenza għall-klawsola ta’ arbitraġġ jew għall-ftehim ta’ arbitraġġ separat li tkun qed issir referenza għalih; (d) referenza għall-kuntratt li minnu, jew ir-relazzjoni ġuridika definita li dwarha, titnissel it-tilwima; (e) ix-xorta ġenerali tat-talba kif ukoll indikazzjoni dwar l-ammont li jkun involut, jekk ikun hemm; (f) il-kumpens jew ir-rimedju li wieħed ikun qed ifittex li jikseb; (g) proposta dwar l-għadd ta’ arbitri, jekk il-partijiet ma jkunux qabel qablu dwarhom. (4) L-avviż tal-arbitraġġ jista’ jkun fih ukoll: (a) il-proposti għall-ħatra ta’ arbitru wieħed; (b) l-għoti ta’ avviż dwar il-ħatra ta’ arbitru msemmi fl-artikolu 21; u (ċ) it-talba bil-miktub imsemmija fl-artikolu 29. 18. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikolu (2), il-partijiet jistgħu jkunu rappreżentati jew assistiti minn persuni li jagħżlu huma. L-ismijiet u l-indirizzi ta’ dawk il-persuni għandhom jingħataw bil-mezz ta’ komunika bil-miktub lill-parti l-oħra; dik il-komunika għandha tispeċifika jekk il-ħatra tkunx qiegħda ssir għall-għanijiet ta’ rappreżentanza jew ta’ assistenza. (2) Prattikant legali jew persuna li ma tkunx kwalifikata skont il-Liġijiet ta’ Malta tis ta’ taġixxi f’isem ta’ xi parti fi proċediment ta’ arbitraġġ li dan l-Att ikun japplika għalih, inkluż li jidher quddiem it-tribunal tal-arbitraġġ, u ma għandux għaldaqshekk jitqies li jkun kiser xi liġi ta’ Malta li tirregola l-prattika tal-professjoni legali. 19. Għadd ta’ arbitri. Emendat: A.L.425 tal-2007. Jekk il-partijiet ma jkunux qabel qablu fuq l-għadd ta’ arbitri, u jekk fi żmien ħmistax-il jum wara li l-intimatjasallu l-avviż tal-arbitraġġ il-partijiet ma jkunux qablu li għandu jkun hemm arbitru wieħed biss, għandhom jinħatru tliet arbitri: Iżda jekk l-ammont inkwistjoni jkun ta’ inqas minn ħdax-ilelf u sitt mija u sitta u erbgħin eurou sebgħa utmeninċenteż mu (11, 646.87), joqgħod arbitru uniku. 20. Ħatra ta’ arbitri. Emendat: IX.2010.8. (1) Jekk ikun se jinħatar arbitru uniku, kull parti tista’ tipproponi lill-oħra l-ismijiet ta’ persuna waħda jew iktar minn waħda, li waħda minnhom tista’ toqgħod bħala l-uniku arbitru. (2) Jekk fi żmien tletin jum wara li xi parti taslilha proposta magħmula skont is-subartikolu (1), il-partijiet ma jkunux ftehmu dwar l-għażla ta’ arbitru uniku, l-arbitru uniku għandu jinħatar miċ-Chairman. (3) Iċ-Chairman għandu, fuq talba ta’ xi parti, jaħtar l-uniku arbitru kemm jista’ jkun malajru għal dan il-għan għandu jsejja ħ laqgħa bejn il-partijiet biex isirtent attiv biex jintgħażel arbitru flimkien mal-partijiet u wara li jkun sejjaħ il-laqgħa msemmija, iċ-Cha irman għandu jipproċedi biex jaħtar l-uniku arbitru u d-deċiżjoni tiegħu għandha tkun finali u konklużiva. (4) Meta jkun qiegħed jagħmel il-ħatra, iċ-Cha irman għandu jqis kull ħaġali x’aktarx tiżgura l-ħatra ta’ arbitru indipendenti u imparzjali u l-membri tal-Gruppi ta’ Arbitraġġ Domestiku mwaqqfa bl-artikolu 10(2). (5) Arbitru ma jkunx responsabbli għal danni minħabba f’xi ħaġa li huwa jagħmel jew jonqos milli jagħmel bħala arbitru: Iżda arbitru jkun responsabbli għar-rigward ta’ kull ħaġa li huwa jagħmel xjentement jew li jonqos milli huwa jagħmel bħala arbitru meta l-azzjoni jew l-ommissjoni tiegħu tkun attribwibbli għal xiqerq jew frodi minn naħa tiegħu. 21. (1) Meta jkollhom jinħatru tliet arbitri, kull waħda mill-partijiet taħt ararbitru wieħed. Iż-żewġ ar bitrihekk maħtura mbagħad jagħżlu t-tielet arbitru li jagħmilha ta’ arbitru li jippresjedi t-tribunal tal-arbitraġġ. (2) Jekk fi żmien tletin jum wara li jasal l-avviż ta’ parti dwar il-ħatra ta’ arbitru, il-parti l-oħra ma tkunx avżat lill-ewwel parti dwar l-arbitru li tkun ħatret, l-ewwel parti tista’ titlob liċ-Chairman li jaħtar it-tieni arbitru. (3) Jekk fi żmien tletin jum wara l-ħatra tat-tieni arbitru, iż-żewġ arbitri ma jkunux qablu dwar l-għażla tal-arbitru li jkun ser jippresjedi, l-arbitru li jkun ser jippresjedi għandu jinħatar miċ-Chairman. (4) Iċ-Cha irman għandu japplika d-disposizzjonijiet tal-artikolu 20 f’kull ħatra li huwa jagħmel bis-saħħa tad-disposizzjonijiet tal-artikolu 21). 21A. Partijiet diversi. Miżjud: XVIII.1999.12. (1) Meta jkun hemm diversi partijiet, sew bħala rikorrenti sew bħala intimati, ir-rikorrenti diversi, solidalment, u l-intimati diversi, solidalment, għandhom jagħmlu proposta lill-parti l-oħra sabiex jinħatar arbitru skont ma hemm fl-artikolu 20 jew għandhom jaħtru arbitru skont ma hemm fl-artikolu 21, skont il-każ. (2) Meta t-tilwima tkun se tiġi riferita lilarbitru uniku u meta jkun hemm partijiet diversi, sew bħala rikorrenti sew bħala intimati, ir-rikorrenti diversi, solidalment, u l-intimati diversi, solidalment, jistgħu jaslu għal ftehim mal-parti l-oħra dwar l-għażla ta’ arbitru uniku li jiġi maħtur skont ma hemm fl-artikolu 20. (3) Fin-nuqqas ta’ nomina solidali bħal dik, meta t-tilwima tkun se tiġi riferita lil tliet arbitri u meta l-partijiet kollha ma jkunux jistgħu jaqblu dwar metodu ta’ kif għandu jintgħamel it-Tribunal tal-Arbitraġġ, iċ-Chairman jista’ fuq talba ta’ parti waħda jew l-oħra jaħtar lil kull membru tat-Tribunal tal-Arbitraġġu jsemmi lil wieħed minnhom biex jagħmilha ta’ arbitru li jippresjedi 22. (1) Meta ċ-Chair man jintalab sabiex jaħtar arbitru bis-saħħa tal-artikolu 20,21 jew 21A, il-parti li tagħmel it-talba għandha tippreżenta għand ir-Reġistraturavviż għal ħatra u hemm tagħmel referenza għall-avviż tal-arbitraġġ preżentat bis-saħħa tal-artikolu 17. (2) Iċ-Ċentru jista’ jeħtieġ lil kull parti li tagħtih dakit-tagħrif li jqis li jkun meħtieġ sabiex iwettaq il-funzjoni tiegħu. (3) Meta jiġu persuni għall-ħatra bħala arbitri, l-ismijiet, l-indirizzi u n-nazzjonalità tagħhom għandhom jiġu indikati flimkien ma’ deskrizzjoni tal-professjoni, kwalifiki u esperjenza tagħhom. 23. Imparzjalità jew indipendenza. (1) Persuna li jkellmuha bħala arbitru prospettiv għandha tiżvela lil min ikel limha dwar il-possibiltà li tinħatar arbitru kull ħaġali x’aktarx tnissel dubbji ġustifikabbli dwar l-imparzjalità jew l-indipendenza tagħha. (2) Ġala darba arbitru jkun inħatar jew intgħażel, huwa għandu jiżvela kull ħaġa msemmija fis-subartikolu ta’ qabel lill-partijiet kemm-il darba huma ma jkunux qabel ġew mgħarrfa b’dawn l-affarijiet minnustess. 24. Rikuża ta’ arbitru. (1) Arbitru jista’ jiġi rikużat jekk ikun hemm xi ħaġa li tnissel dubbju ġustifikabbli dwar l-imparzjalità jew l-indipendenza ta’ dak l-arbitru. (2) Parti tista’ tirrikuża lil dak l-arbitru li hija tkun ħatret biss meta jkun hemm raġunijiet li hija ssir tafbihom wara li tkun saret il-ħatra. 25. Avviż ta’ rikuża. (1) Meta parti jkollha ħsieb li tirrikuża arbitru din għandha tagħti avviż tar-rikuża tiegħu fi żmien ħmistax-il jum wara li l-ħatra tal-arbitrur ikużat tkun ġiet notifikata lill-parti rikużanti jew fi żmien ħmistax-il jum wara li ċ-ċirkostanzi msemmija fl-artikoli 23 u 24 ikunu saru magħrufa minn dik il-parti. (2) Ir-rikuża għandha tiġi notifikata lir-Reġistratur, lill-parti l-oħra, lill-arbitru li jkun qiegħed jiġi rikużat u lill-membri l-oħra tat-tribunal tal-arbitraġġ. L-avviż għandu jsir bil-miktub u għandu jkun fih ukoll ir-raġunijiet għaliex tkun qiegħda ssir dik ir-rikuża. (3) Meta arbitru jkun ġie rikużat minn parti waħda l-parti l-oħra tista’ taqbel ma’ dik ir-rikuża. L-arbitru jista’ wkoll, wara r-rikuża, jirtira mill-kariga tiegħu. Dan ma jkun ifisser f’ebda każ li wieħed ikun qiegħed jaċċetta l-validità tar-raġunijiet miġjuba għal dik ir-rikuża. Fiż-żewġ każijiet il-proċedura provduta fl-artikoli 20 jew 21 għandha tintuża għalkollox biex issir il-ħatra ta’ arbitru sostitut ukoll jekk ikun ġara li matul il-proċess tal-ħatra tal-arbitrurikużat xi parti tkun naqset milli twettaq id-dritt li jkollha li taħtar jew li tieħu sehem fil-ħatra. 26. Meta l-arbitrurikużat ma jirtirax. (1) Jekk il-parti l-oħra ma taqbilx mar-rikuża u l-arbitrurikużat ma jirtirax, id-deċiżjoni fuq dik ir-rikuża għandha tittieħed miċ-Chairman, u d-deċiżjoni tiegħu tkun finali u konklużiva. (2) Meta ċ-Cha irmanisostnirikuża, huwa għandu jaħtar arbitru sostitut. 27. Sostituzzjoni ta’ arbitru. (1) Meta jiġri li jmut jew jirriżenja arbitru filwaqt li jkunu għaddejjin il-proċedimenti tal-arbitraġġ għandu jinħatar jew jingħażel arbitru sostitut bis-saħħa tal-proċedura provduta fl-artikoli 20 sa 23 li kienet tkun tapplika għall-ħatra jew l-għażla ta’ dak l-arbitru li jkun qed jiġi sostitwit. (2) Meta jiġriliarbitru jonqos milli jaġixxi jew meta jkun hemm impossibbiltà dejure jew de facto li jwettaq il-funzjonijiet tiegħu, għandha tapplika l-proċedura dwar ir-rikuża u s-sostituzzjoni ta’ arbitru li hemm fl-artikoli ta’ qabel. 28. Ilsien. Emendat: XVIII.1999.14. (1) L-ilsien li għandu jintuża fil-proċedimenti għandu jkun, kemm-il darba l-partijiet ma jaqblux xort’oħra, il-Malti. (2) It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jordnali kull dokument mehmuż mat-talba bil-miktub jew mar-risposta tal-intimat, u kull dokument jew esibit supplimentari preżentati waqt il-proċedimenti, għandhom jinġiebu fl-ilsien jew ilsna oriġina li hekk miftehma bejn il-partijiet jew stabbiliti mit-tribunal tal-arbitraġġ. 29. Talba bil-miktub. (1) Kemm-il darba t-talba bil-miktub ma kinetx tinsab fl-avviż tal-arbitraġġ, fi żmien li jiġi stabbilit mit-tribunal tal-arbitraġġ, ir-rikorrent għandu jwassal it-talba bil-miktub tiegħu lill-intimat u lil kull wieħed mill-arbitri. Kopja tal-kuntratt, u tal-ftehim tal-arbitraġġ jekk dawn ma jkunux jinsabu fil-ftehim tal-arbitraġġ, għandhom jintehmżu mat-talba. (2) It-talba bil-miktub għandu jkun fiha dawn il-parti kolaritajiet: (a) l-ismijiet u l-indirizzi tal-partijiet; (b) dikjarazzjoni tal-fatti li jsostnu t-talba; (ċ) il-kwistjonijiet fil-mertu; (d) is-soluzzjoni jew ir-rimedju li parti tkun qed tfittex li tikseb. (3) Ir-rikorrent jista’ jehmeż mat-talba bil-miktub tiegħu dawk id-dokumenti li jqis rel evanti jew jista’ jżid referenza għad-dokumenti jew provi oħra li jkun biħsiebu jippreżenta. 30. (1) L-intimat għandu jwassal id-dikjarazzjoni tiegħu bil-miktub li r-rikorrent u lil kull wieħed mill-arbitri f’dak iż-żmien li jiġi hekk stabbilit mit-tribunal tal-arbitraġġ. (2) Ir-risposta tal-intimat għandu jkun fiha risposta għall-parti kolaritajiet (b), (ċ) u (dIr-risposta tal-intimat għandu jkun fiha risposta għall-parti kolaritajiet (b), (ċ) tat-talba bil-miktub imsemmija fl-artikolu 29(2). L-intimat jis ta’ jehmeż mar-risposta tiegħu dawk id-dokumenti li jkun jistrieħ fuqhom għad-difiża tiegħu jew jista’ jżid referenza għad-dokumenti jew kull prova oħra li jkun biħsiebu jġib. (3) Fir-risposta tiegħu, jew f’kull stadju ulterjuri fil-proċedimenti tal-arbitraġġ, jekk it-tribunal tal-arbitraġġ jiddeċiedi li d-dewmien kien ġustifikat fiċ-ċirkostanzi, l-intimat jis ta’ jagħmel kontro-talba li titnissel mill-istess kuntratt jew jistrieħ fuq talba li titnissel mill-istess kuntratt bil-għan li ssir tpaċija. (4) Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 29(2) għandhom japplikaw għal kontro-talba u għal talba li wieħed ikun qed jistrieħ fuqha bil-għan li jasal għal tpaċija. 31. Emendi fid-dikjarazzjonijiet. Filwaqt li jkunu għaddejjin il-proċedimenti tal-arbitraġġ kull parti tista’ temenda jew tissupplementa t-talba jew ir-risposta tagħha kemm-il darba t-tribunal tal-arbitraġġ ma jqisx li ma jkunx sew li titħalla ssir dik l-emenda meta wieħed iqis id-dewmien fl-għemil tagħha jew il-preġudizzju lill-parti l-oħra jew kull ċirkostanza ġustifikabbli oħra. Madankollu, talba ma tistax tiġi emendata b’tali mod li talba kif emendata tkun toħroġ ’il barra mill-għan tal-klawsola ta’ arbitraġġ jew tal-ftehim ta’ arbitraġġ separat. 32. Eċċezzjonijiet dwar il-ġurisdizzjoni tat-tribunal tal-arbitraġġ. Emendat: XXXI.2002.237. (1) It-tribunal tal-arbitraġġ ikollu s-setgħa li jiddeċiedi dwar dawk l-oġġezzjonijiet li jsiru dwar in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tiegħu, inkluża kull oġġezzjoni dwar l-eżistenza jew il-validità tal-klawsola ta’ arbitraġġ jew tal-ftehim ta’ arbitraġġ separat. (2) It-tribunal tal-arbitraġġ ikollu s-setgħa jiddeċiedi dwar l-eżistenza jew il-validità tal-kuntratt li klawsola ta’ arbitraġġ tkun tinsab fih. Għall-għanijiet tal-artikolu 32, klawsola ta’ arbitraġġ li tinsab f’kuntratt u li tkun tipprovdi għal arbitraġġ skont din il-Parti għandha titqies bħala ftehim indipendenti mill-patti l-oħra tal-kuntratt. Deċiżjoni mit-tribunal tal-arbitraġġ li l-kuntratt ikun nullu bla effett ma għandhiex tkun tfisser ipsojurelil-klawsola ta’ arbitraġġ tkun invalida ukoll. (3) L-eċċezzjoni li t-tribunal tal-arbitraġġ ma jkollux ġurisdizzjoni għandha tinġieb mhux iżjed tard minn meta ssir ir-risposta tal-intimat jew, fil-każ ta’ kontro-talba, fir-risposta għal kontro-talba. (4) Ġeneralment, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jiddeċiedi eċċezzjoni dwar il-ġurisdizzjoni tiegħu bħala eċċezzjoni preliminari: Iżda t-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jibqa’ għaddej bl-arbitraġġ u jaq ta’ dwar dik l-eċċezzjoni fid-deċiżjoni finali tiegħu. (5) Fil-każ li jinbdew proċedimenti quddiemxiqorti għal dikjarazzjoni li għandha x’taqsam mal-ġurisdizzjoni ta’ tribunal tal-arbitraġġ, dawn il-proċedimenti għandhom jiġu xolti u l-partijiet għandhom jiġu riferiti għat-tribunal tal-arbitraġġ għad-deċiżjoni tiegħu fuq din il-kwistjoni, sakemm il-qorti ma tikkunsidrax li xi parti sejra ssoffri ħsara irreparabbli jekk ma tiddeċidiex dwar il-kwistjoni. 33. Dikjarazzjonijiet oħra bil-miktub. It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jiddeċiedi x’dikjara z-zjonijiet oħra bil-miktub, b’żieda mat-talba bil-miktub u mar-risposta tal-intimat, għandhom jenħtieġu mingħand il-partijiet jew jistgħu jiġu preżentati minnhom u għandu jistabbilixxi kull żmien li matulu jkunu jistgħu jinġiebu dawk id-dikjarazzjonijiet. 34. Perijodi ta’ żmien. Il-perijodi ta’ żmien stabbiliti mit-tribunal tal-arbitraġġ biex jinġiebu dikjarazzjonijiet bil-miktub (inkluż it-talba u r-risposta tal-intimat) ma għandhomx ikunu ta’ aktar minn ħamsa werbgħin jum: Iżda t-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jġedded kull żmien jekk dan it-tiġdid jidher li jkun meħtieġ. 35. Min għandu jġib il-provi. (1) Kull parti jkollha r-responsabbiltà li ġġib kull prova tal-fatti li fuqhom tkun qiegħda tistrieħ biex issostni t-talba jew id-difiża tagħha. (2) It-tribunal tal-arbitraġġ jista’, jekk iqis li dan ikun xieraq, jeħtieġ lil xi parti li tagħti lit-tribunal u lill-parti l-oħra, matul dak iż-żmien li t-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jiddeċiedi, sommarju tad-dokumenti u kull prova oħra li dik il-parti tkun biħsiebha tippreżenta biex issostni l-fatti in kwistjoni li tkun semmiet fit-talba bil-miktub jew fir-risposta tal-intimat. (3) F’kull żmien waqt il-proċedimenti tal-arbitraġġ, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jeħtieġ lill-partijiet iġibu dokumenti, esibiti jew kull prova oħra matul kull perijodu jew żmien li t-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jiddeċiedi dwaru. 36. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-artikolu 37, ix-xhieda f’arbitraġġ għandhom iġibu l-provi tagħhom jew billi jixhdu vivavoce jew bil-mezz ta’ affidavit, u bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-artikoli rilevanti ta’ din fit-Taqsima, ir-regoli tal-Kodiċita Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili u ta’ kull liġi li minn żmien għal żmien tkun isseħħ f’Malta għandhom ikunu japplikaw ukoll għall-għoti ta’ xiehda vivavoce jew bil-mezz ta’ affidavit quddiem it-tribunal tal-arbitraġġ l-istess bħal ma jgħoddu għal kif tinġieb ix-xiehda quddiem qorti ta’ ġurisdizzjoni ċivili. (2) Iċ-Ċentru jista’ jagħmel regoli li jistabbilixxu ż-żminijiet li fihom għandhom jinġiebu l-provi u kif għandhom jinġiebu, u l-partijiet jistgħu jiftiehmu, minkejja dak kollu msemmi qabel u d-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1), li l-provi tax-xhieda għandhom jinġiebu f’dawk iż-żminijiet u b’dak il-mod li jista’ jiġi stabbilit bejn il-partijiet: Iżda dak il-ftehim ma jistax ikun inkompatibbli ma’ xi regola magħmula miċ-Ċentru u minn u dikjarata li ma titħassarx. (3) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-artikolu 37(2), meta tkun tenħtieġ ix-xiehda ta’ xi persuna, ir-Reġistratur jista’ joħroġ mandati ta’ taħrik ta’ xhieda sabiex iġiegħel lil xhud jattendi quddiem arbitru jew arbitri biex jagħti xiehda jew iġib miegħu xi dokumenti quddiem tribunal tal-arbitraġġ. Ir-rikors għall-ħruġ tal-mandat għandu jiġi ffirmat ukoll mill-arbitru uniku, jew mill-arbitru li jippresjedi, u għandu jiġi preżentat fir-reġistru tal-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili mir-Reġistratur. (4) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (3) għandhom ikunu japplikaw mutatis mutandis meta għall-għanijiet ta’ proċedimenti quddiem tribunal ta’ arbitraġġ, ikunu jenħtieġ u li jinħarġu xi awtorizzazzjoni jew ittrarogatorja għar-rigward ta’, jew ikun jenħtieġ affidavit minn, persuna li ma tkunx toqgħod fit-territorju li għandhom ġurisdizzjoni fuq u l-qrati ta’ Malta. (5) Malli jiġi preżentat rikors li għalih japplikaw is-subartikoli), il-qorti li, li kieku ma kienx hemm ftehim ta’ arbitraġġ, kien xort’oħra jkollha ġurisdizzjoni, għandha tinnotifika l-mandat jew xort’oħra taġixxi dwar ir-rikors bl-istess moddaqs li kieku dak ir-rikors jew mandat kienu nħarġu jew ġew approvati mill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili. (6) Meta persuna li tkun ġiet imħarrka regolarment biex tidher quddiem tribunal ta’ arbitraġġ skont dan l-artikolu tonqos milli tidher quddiem dak it-tribunal bla ma jkollha skuża raġonevoli, it-tribunal jista’ jagħmel rapport dwar dan li r-Reġistratur li għandu b’rikorsiressaq dak ir-rapport quddiem il-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili u jitlobha tittratta l-każ bl-istess mod bħal li kieku l-persuna msemmija tkun naqset milli tidher quddiem dik il-qorti meta tkun ġiet imħarrka regolarment u wara dan il-qorti għandha tittratta l-każ b’dak il-mod. 37. Smigħ ta l-partijiet. (1) Fil-każ ta’ seduta fejn jinstemgħu l-partijiet jew xi xhieda, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jagħti lill-partijiet avviż bil-quddiem sew dwar id-data, il-ħin u l-post fejn din tkun serissir. (2) Jekk ikollhom jinstemgħu x-xhieda, mill-anqas ħmistax il-jum qabel is-seduta kull parti għandha tgħarraf li t-tribunal u lill-parti l-oħra bl-ismijiet u l-indirizzi tax-xhieda li tkun biħsiebha ġġib, dwar is-suġġett li dwaru, u b’liema ilsna, dawk ix-xhieda jkunu ser jixhdu. (3) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jagħmel arranġamenti sabiex issir it-traduzzjoni ta’ kull dikjarazzjoni verbali li ssir matul seduta u għal reġistrazzjoni tas-seduta jekk dawn jitqiesu meħtieġa mit-tribunal fiċ-ċirkostanza tal-każ, jew jekk il-partijiet ikunu qablu ma’ danu jkunu għarrfulit-tribunal tal-arbitraġġ b’dak il-ftehim mill-anqas ħmis tax-il jum qabel is-smigħ. (4) Kull sedutassir incamerakemm-il darba l-partijiet ma jiftehmux mod ieħor. It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jeħtieġ li xi xhud jew xhieda joħorġu barra mill-kamra waqt is-smigħ ta’ xhieda oħra. It-tribunal tal-arbitraġġ huwa ħieles li jistabbilixxi l-mod li bih għandhom jiġu eżaminati x-xhieda. (5) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jistabbilixxi l-ammissibbiltà, ir-rilevanza, is-sustanza u l-valur ta’ kull prova miġjuba. 38. Miżuri għal żmien limitat u attikaw telatorji. Emendat: XVIII.1999.15; XXXI.2002.239. Kap. 12. Kap. 12. (1) Kemm-il darba l-partijiet ma jiftehmux mod ieħor, kull parti tista’ titlob lill-qorti biex toħroġ xi att kawtelatorju minn dawk elenkati fl-artikolu 830(1) tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili bla ħsara għad-disposizzjonijiet tas-subartikoli li ġejjin ta’ dan l-artikolu. (2) Meta skont is-subartikolu (1) jkun inħareġ att kawtelatorju, dak l-att għandu jibqa’ jseħħsa dak iż-żmien meta jiskadi jew jiġi revokat skont id-disposizzjonijiet tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u [żaħ Proċedura Ċivili jew sa dak iż-żmien meta t-tribunal tal-arbitraġġ b’deċiżjoni mogħtija għal dak il-għan jordna lill-parti li tkun qiegħda toħroġ l-att kawtelatorju li tirtira dak l-att u toħroġ il-kontromandat relattiv. (3) Kap. 12. Kap. 12. Minkejja kull ħaġa li jista’ jkun hemm fil-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivi liż-żmien stabbilit fil-Kodiċi li fih l-azzjoni dwar id-dritt imsemmi fl-att kawtelatorju għandha tinġieb ikun ta’ għoxrin jum minn meta jiġi preżentat l-att ġudizzjarju li fih il-qorti tintalab li toħroġ l-att kawtelatorju. Għandhom japplikaw ukoll id-disposizzjonijiet ta’ dak il-Kodiċi dwar it-tiġdid ta’ dak iż-żmien. (4) Dik l-azzjoni li tissemma’ fis-subartikolu (3) għandha titqies li tkun ittieħdet fil-każ li jinbdew il-proċedimenti tal-arbitraġġ. Għall-għanijiet ta’ dan is-subartikolu l-proċedimenti tal-arbitraġġ jitqiesu li jkunu nbdew fid-data msemmija fl-artikolu 17(2). (5) Il-persuna li jkun inħareġ l-att kawtelatorju fuq talba tagħha skont dan l-artikolu għandha, fiż-żmien imsemmi fis-subartikolu (3), tippreżenta nota fl-atti tal-proċedimenti għall-ħruġ ta’ dak l-att kawtelatorju flimkien ma’ ċertifikat mir-Reġistratur li jkun juri li jkun beda proċedimenti ta’ arbitraġġ skont is-subartikolu (4). (6) Kemm-il darba l-partijiet ma jiftehmux mod ieħor, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’, fuq talba ta’ xi parti, jordna lil xi parti biex tieħu dawk il-miżuri protettivi għal żmien limitat lit-tribunal jista’ jidhirlu meħtieġa dwar il-kwistjoni li tkun is-suġġett tat-tilwima. It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jeħtieġ lil xi parti biex tipprovdi garanzija xierqa f’dak li jkollu x’jaqsam ma’ dawk il-miżuri. (7) Il-qorti tista’, meta jsirilha rikors minn parti jew oħra, tordna l-infurzar ta’ miżura li tkun ġiet lilha riferita skont is-subartikolu (6) u għandu jkollha kull set għa anċillari li temenda jew tirrevoka dawk l-ordnijiet wara li tkun semgħet lill-partijiet u li t-tribunal tal-arbitraġġ skont ma tqis li jkun meħtieġ. (8) Kap. 12. Kap. 12. Il-Bord stabbilit taħt l-artikolu 29 tal-Kodiċi ta’ [żaħ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivi li jista’ jagħmel regoli dwar ħwejjeġ li għandhom x’jaqsmu mal-ħruġ ta’ atti kawtelatorji u ordnijiet oħra bħalhom meta dawn ikollhom x’jaqsmu mal-proċeduri tal-arbitraġġ. 39. Esperti. (1) It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jaħtar espert wieħed jew iktar minn wieħed biex jagħmlu rapport li t-tribunal, bil-miktub, dwar dawk l-affarijiet speċifiċi lit-tribunal jista’ jiddeċiedi dwarhom. Kopja tat-termini ta’ referenza li jkollu l-espert, kif stabbiliti mit-tribunal tal-arbitraġġ, għandhom jiġu mgħarrfa lill-partijiet. (2) Il-partijiet għandhom jagħtu lill-espert kull tagħrif rilevanti jew iġibu għall-ispezzjon tiegħu kull dokument jew oġġett rilevanti li huwa jista’ jkun jenħtieġ min għandhom. Kull tilwima bejn xi parti u espert dwar ir-rilevanza tat-tagħrif jew oġġett meħtieġ għandha tiġi riferita li t-tribunal tal-arbitraġġ għad-deċiżjoni tiegħu. (3) Mallit-tribunal tal-arbitraġġ jirċievi r-rapport tal-espert, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jwassal kopja tar-rapport lill-partijiet li jingħataw l-opportunità jesprimu, bil-miktub, il-fehma tagħhom dwar ir-rapport. Kull parti jkollha jeddteżamina kull dokument li l-espert ikun sejjes ir-rapport tiegħu fuqu. (4) Fuq talba ta’ xi waħda mill-partijiet, wara li l-espert ikun għamel ir-rapport tiegħu, dak l-espert ikun jista’ jinstema’ waqt sed uta li fiha l-partijiet ikollhom l-opportunità li jkunu preżenti u li jagħmluludomandi. F’din is-seduta kull parti tkun tista’ ġġib esperti bħala xhieda sabiex dawn jagħtu x-xhieda tagħhom fuq il-kwistjonijiet pendenti. Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 36 għandhom japplikaw għal dawk il-proċedimenti. 40. (1) Jekk fiż-żmien stabbilit mit-tribunal tal-arbitraġġ ir-rikorrent ikun naqas milli jgħarra fit-talba tiegħu mingħajr ma jkunta ra ġuniva lida biżżejjed għaliex ikun għamel dan, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu joħroġ ordni sabiex jitwaqqfu l-proċedimenti tal-arbitraġġ. Jekk, fiż-żmien stabbilit mit-tribunal tal-arbitraġġ, l-intimat iku n naqas milli jgħarra f id-dikjarazzjoni tiegħu mingħajr ma jkunta ra ġuniva lida biżżejjed għaliex ikun għamel dan, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jordna li l-proċedimenti għandhom jitkomplew. (2) Jekk xi waħda mill-partijiet, debitament notifikata skont din fit-Taqsima, li jkollha tidher waqt seduta tonqos milli tidher għaliha mingħajr ma tagħti raġunivalida biżżejjed għal dak in-nuqqas, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jimxi ’l quddiem bl-arbitraġġ. (3) Jekk waħda mill-partijiet, debitament mistiedna biex iġġib prova dokumentarja, tonqos milli tagħmel dan fiż-żmien lilha stabbilit, mingħajr ma tagħti raġunivalida biżżejjed għal dak in-nuqqas, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jgħaddi biex jagħti d-deċiżjoni tiegħu fuq il-provi li jkunu nġiebu quddiemu. 41. Għeluq ta’ seduti. (1) It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jistaqsi lill-partijiet jekk ikollhomx iktar provixi jġibu jew xhieda jew sottomissjonijiet x’jagħmlu u, jekk dawn ma jkunx hemm aktar minnhom, jista’ jiddikjara li s-seduti jkunu ngħalqu. (2) It-tribunal tal-arbitraġġ jista’, jekk iqis li jkun hekk meħtieġ minħabba f’ċirkostanzi eċċezzjonali, jiddeċiedi, minn jeddu jew wara li jsirlu rikors minn xi parti, li jerġa’ jiftaħ is-seduti f’kull żmien qabel ma tingħata d-deċiżjoni. 42. Meta xi parti tkun taflixi disposizzjoni ta’, jew ħtieġa bis-saħħa ta’, din fit-Taqsima ma tkunx tħarset u madankollu tkompli għaddejja bl-arbitraġġ mingħajr ma tiddikjara minnufih l-oġġezzjoni tagħha għal dak in-nuqqas ta’ tħaris, dik il-parti għandha titqies li tkun warrbet il-jedd tagħha li tagħmel oġġezzjoni. 43. (1) Meta jkun hemm tliet arbitri, kull deċiżjoni tal-arbitraġġ jew deċiżjoni oħra tat-tribunal tal-arbitraġġ għandha tittieħed minn maġġoranza tal-arbitri. (2) F’każ ta’ kwestjonijiet proċedurali, meta ma jkun hemm ebda maġġoranza jew meta t-tribunal tal-arbitraġġhekk jawtorizza, l-arbitru li jkun qiegħed jippresjedi jista’ jiddeċiedi waħdu, kif suġġett għal kull reviżjoni, jekk ikun hemm, mit-tribunal tal-arbitraġġ. 44. (1) Sakemm ma jkunx miftiehem xort’oħra bejn il-partijiet, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jagħti iktar minn deċiżjoni waħda fi żminijiet differenti dwar aspetti differenti ta’ kwistjonijiet li għandhom jiġu deċiżi. It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jagħti deċiżjoni li għandha x’taqsam- (a) ma’ kwistjoni li taffettwa t-talba sħiħa, jew (b) ma’ parti biss mit-talbiet jew il-kontro-talbiet sottomessi lilu għal deċiżjoni, u jista’ wkoll jagħti deċiżjonijiet temporanji u, jew interlokutorji. (2) Id-deċiżjoni għandha tingħata bil-miktub u titqies li qed tingħata fil-lok miftiehem bejn il-partijiet bħala l-lok tal-arbitraġġ, jew, fin-nuqqas ta’ ftehim, fil-lok li jiġi stabbilit mit-Tribunal tal-Arbitraġġ. (3) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jagħti r-raġunijiet li d-deċiżjoni tkun imsejsa fuqhom, kemm-il darba l-partijiet ma jkunux qablu li ma għandha tingħata ebda raġuni: Iżda fil-każ ta’ deċiżjonijiet interlokutorji dwar il-proċeduri tal-arbitraġġ, ma għandhom jingħataw ebda raġunijiet. (4) Deċiżjoni għandha tkun iffirmata mill-arbitri u għandu jkun fiha d-data meta u l-post fejn jitqies li tkun ingħatat id-deċiżjoni. Meta jkun hemm tliet ar bitri u wieħed minnhom jonqos milli jiffirma, id-deċiżjoni għandu jkun fiha r-raġuni għal dak in-nuqqas ta’ firma. (5) Id-deċiżjoni tista’ ssir pubblika biss bil-kunsens taż-żewġ partijiet. (6) Kopji tad-deċiżjoni ffirmata mill-arbitri għandhom jitwasslu lill-partijiet mit-tribunal tal-arbitraġġ. (7) Deċiżjoni tkun fina li meta tirriżolvi dwar il-merti kollha jew parti mill-merti ta’ kwistjoni, tista’ tkun eżegwita minnu fi humhix preparatorja għal stadju ieħor fil-proċedimenti jew inkella għandha l-effett liġġib il-proċedimenti fi tmiem. (8) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu minnufihu f’kull każ mhux aktar tard minn għoxrin ġurnata mid-data msemmija fis-subartikolu (4), jippreżenta kull deċiżjoni finali flimkien mad-deċiżjonijiet kollha parzjali u temporanji li ma jkunux għadhom ġew għandir-reġistratur għal reġistrazzjoni miċ-Ċentru u għandu jħares id-disposizzjonijiet rilevanti ta’ dan l-Att u l-ħtiġiet ta’ reġistrazzjoni maħruġa miċ-Ċentru. (9) Bla ħsara għall-proċedimenti li jistgħu jsiru kontra deċiżjoni skont l-artikolu 69A, deċiżjonijiet finali għandhom ikunu jorbtu lill-partijiet, u l-partijiet għandhom jobdu dawk id-deċiżjonijiet mingħajr dewmien. (10) Id-deċiżjonijiet interlokutorji ma humiex soġġetti għar-reġistrazzjoni, ma tista’ tittieħed ebda azzjoni kontrihomu jorbtu lill-partijiet fil-proċedimenti minnufih malli dawn jiġu notifikati lill-partijiet li għandhom iwettquhom mingħajr dewmien. 45. Liġi li tapplika, amiablecompositeur. (1) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu japplika, bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att, dik il-liġi li tiġi indikata mill-partijiet bħala applikabbli għall-mertu tat-tilwima. Fin-nuqqas ta’ indikazzjoni bħal dik mill-partijiet, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu japplika l-liġi ta’ Malta inkluż ir-regoli fil-liġi ta’ Malta dwar konflitt ta’ liġijiet. (2) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jiddeċiedi bħala amiable compositeur jew exaequ oet bono biss jekk il-partijiet ikunu espressament awtorizzaw lit-tribunal tal-arbitraġġ li jagħmel hekk. (3) F’kull każ, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jiddeċiedi skont il-patti tal-kuntratt u għandu, jekk dan ikun relevanti, iqis kull użu kummerċjali li jkun japplika għal dik it-transazzjoni. (4) Kemm-il darba ma jiġix miftiehem mod ieħor bejn il-partijiet jew jiġi provdut mod ieħor f’dan l-Att jew bis-saħħa tiegħu, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jmexxi l-arbitraġġ b’dak il-mod li jidhirlu xieraq. Is-setgħa mogħtija lit-tribunal tal-arbitraġġ tinkludis-setgħa li jiddeċiedi dwar l-ammissibilità, ir-relevanza, il-materjalità u l-piż ta’ xi prova. 46. Transazzjoni ta’ tilwimiet jew raġunijiet oħra għat-temma tagħhom. Emendat: XXXI.2002.241. (1) Jekk qabel ma tingħata d-deċiżjoni, il-partijiet jaqblu dwar transazzjoni tat-tilwima, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jew joħroġ ordni għat-temma tal-proċedimenti tal-arbitraġġ jew, jekk hekk mitlub miż-żewġ partijiet u dan jiġi aċċettat mit-tribunal tal-arbitraġġ, jirreġistra t-transazzjoni fl-għamla ta’ deċiżjoni arbitrali skont il-patti miftehma. It-tribunal tal-arbitraġġ mhuwiex obbligat li jagħti raġunijiet għal deċiżjoni bħal dik. (2) Jekk qabel ma tingħata d-deċiżjoni, it-tkomplija tal-proċedimenti arbitra li ma tibqax aktar meħtieġa jew issir impossibbli għal xi raġuni li mhux imsemmija fis-subartikolu (1), it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jgħarraf lill-partijiet dwar il-ħsieb tiegħu li joħroġ ordni għat-temma tal-proċedimenti. It-tribunal tal-arbitraġġ ikollu s-setgħa li joħroġ dak l-ordni kemm-il darba xi parti ma ġġibx raġunijiet ġustifikabbli ta’ oġġezzjoni għal dan. (3) Kopji tal-ordni għat-temma tal-proċedimenti ta’ arbitraġġ jew tad-deċiżjoni arbitrali fuq patti miftiehma, iffirmati mill-arbitri, għandhom jitwasslu mit-tribunal tal-arbitraġġ lill-partijiet u li r-reġistratur. Meta tingħata deċiżjoni arbitrali fuq il-patti miftiehma, id-disposizzjonijiet tal-artikolu 44) sa(8) għandhom jgħoddu. (4) Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandhom ukoll japplikaw fil-każ li l-partijiet jirrisolvu tilwima li setgħet inqalgħet bejniethom permezz ta’ medjazzjoni, konċiljazzjoni jew kull mezz ieħor. F’dak il-każ il-persuna li tassisti fid-determinazzjoni tat-tilwima tista’, bil-kunsens taż-żewġ partijiet, toqgħod bħala arbitru għall-fini tar-reġistrazzjoni tal-ftehim li jsir bejniethom skont dan l-Att u, meta jkunhekk reġistrat, dak il-ftehim għandu jkun ittrattat għall-finijiet u effetti kollha bħala deċiżjoni reġistrata. (5) Meta l-partijiet jirrisolvu tilwima bħal ma hemm imsemmi fis-subartikolu (4) u l-persuna li setgħu intużaw is-servizzi tagħha fid-determinazzjoni tat-tilwima ma tkunx tista’ jew ma tkunx trid taġixxi skont dan l-artikolu, iċ-Ċentru jista’, wara li jsirlu rikors konġunt mill-partijiet fil-ftehim, jaħtar arbitru għal dak il-għan: Iżda, bil-kunsens tal-partijiet, ir-Reġistratur jista’ jipprovdi appoġġ lill-partijiet f’dawk il-każijiet billi jwettaq il-funzjonijiet ta’ reġistrazzjoni ta’ arbitru skont regoli li jistgħu jsiru miċ-Ċentru minn żmien għal żmien. 47. Tifsir tad-deċiżjoni. Emendat: XXXI.2002.242. (1) Fi żmien ħmistax-il jum wara li taslilhom id-deċiżjoni, kull parti, wara li tagħti avviż ta’ dan lill-parti l-oħra, tista’ titlob lit-tribunal tal-arbitraġġ li jagħti tifsir tad-deċiżjoni. (2) It-tifsira għandha tingħata bil-miktub fi żmien ħamsa u erbgħin ġurnata wara li tasal it-talba. It-tifsira mogħtija għandha tifforma parti mid-deċiżjoni, u d-disposizzjonijiet tal-artikolu 44) għandhom jgħoddu. 48. (1) Fi żmien ħmistax-il jum minn meta taslilhom id-deċiżjoni, kull parti, wara li tagħti avviż ta’ dan lill-parti l-oħra, tista’ titlob lit-tribunal tal-arbitraġġ li jsewwi fid-deċiżjoni xiżbalji ta’ komputazzjoni, żbalji klerikali jew tipografiċi, jew żbalji oħra ta’ dik l-għamla. It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ fi żmien tletinjum minn meta jgħarra f id-deċiżjoni tiegħu, jagħmel dawk it-tiswijiet minn jeddu. (2) Dawn it-tiswijiet għandhom isiru bil-miktub, u d-disposizzjonijiet tal-artikolu 44) għandhom jgħoddu. 49. (1) Fi żmien ħmistax-il jum wara li titwasslilhom id-deċiżjoni, kull parti, wara li tkun tatavviż lill-parti l-oħra, tista’ titlob lit-tribunal tal-arbitraġġ li jagħti deċiżjoni addizzjonali dwar talbiet magħmula waqt il-proċedimenti arbitrali iżda li jkunu tħallew barra mid-deċiżjoni. (2) Jekk it-tribunal tal-arbitraġġ iqisit-talba għal deċiżjoni addizzjonali bħala waħda ġustifikata u jqis li l-ommissjoni tkun tista’ tissewwa mingħajr il-ħtieġa ta’ ebda smigħ jew prova oħra, it-tribunal għandu jiffinalizza d-deċiżjoni tiegħu fi żmien ħamsa werbgħin jum minn meta tasallu t-talba. (3) Meta tingħata deċiżjoni addizzjonali, d-disposizzjonijiet tal-artikolu 44) għandhom jgħoddu. 50. It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jistabbilixxi l-ispejjeż tal-arbitraġġ fid-deċiżjoni nnifisha. L-espressjoni "spejjeż" tinkludi biss- (a) id-drittijiet tat-tribunal tal-arbitraġġ li għandhom jinħarġu separatament għal kull arbitru u li jiġu stabbiliti mit-tribunal i nnifsu skont l-artikolu 51; (b) l-ispejjeż tal-ivvjaġġar u spejjeż oħra magħmula mill-arbitri; (ċ) l-ispejjeż maħruġa għall-parir ta’ esperti u ta’ kull għajnuna oħra meħtieġa mit-tribunal tal-arbitraġġ; (d) l-ispejjeż tal-ivvjaġġar u spejjeż oħra ta’ xhieda sal-limitu li dawk l-ispejjeż ikunu approvati mit-tribunal tal-arbitraġġ; (e) l-ispejjeż għal rappreżentanza u assistenza legali tal-parti li tirbaħ l-arbitraġġ jekk dawk l-ispejjeż ikunu ntalbu ma tul il-proċedimenti tal-arbitraġġ, u biss sa dak l-ammont li t-tribunal tal-arbitraġġ jistabbilixxi li jkun raġonevoli; (f) kull dritt u spiża li jitħallsu liċ-Ċentru. 51. It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jistabbilixxi d-drittijiet u l-ispejjeż. Sostitwit: XVIII.1999.17; IX.2004.24. (1) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jistabbilixxi d-drittijiet u l-ispejjeż skont dawk ir-regoli u linji direttivi li jistgħu jsiru mill-Ministru responsabbli għall-ġustizzja bi ftehim maċ-Ċentru minn żmien għal żmien u kull ma jiġi stabbilit fuq drittijiet u spejjeż ikun jista’ jiġi rivedut skont ma jista’ jiġi ordnat f’dawk ir-regoli jew linji direttivi. (2) Tista’ tiġi delegata liċ-Ċentru l-funzjoni li jistabbilixxi d-drittijiet u l-ispejjeż, skont liġi li tiġi applikata jew bejn il-partijiet, f’każijiet jew fi klassijiet ta’ każijiet speċifiċi taħt dawk il-kondizzjonijiet li jistgħu jiġu dikjarati f’dik il-liġi, dawk ir-regoli jew dawk il-linji direttivi li jinħarġu mill-Ministru responsabbli għall-ġustizzja bi ftehim maċ-Ċentru jew li jkun hemm fil-ftehim ta’ arbitraġġ. 52. Fil-prinċipju min jitlef jissoporti l-ispejjeż. (1) Ħlief kif hemm provdut fis-subartikolu (2), l-ispejjeż tal-arbitraġġ għandhom normalment jiġu sopportati mill-parti li titlef. Madankollu, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jaqsam dawk l-ispejjeż bejn il-partijiet jekk dan jistabbilixxi li l-qsim f’ishma jkun raġonevoli, wara li wieħed iqis iċ-ċirkostanzi tal-każ. (2) Għal dak li għandu x’jaqsam mal-ispejjeż tar-rappreżentanza u assistenza legali msemmija fil-paragrafu (e) tal-artikolu 50, it-tribunal tal-arbitraġġ, wara li jqis iċ-ċirkostanzi tal-każ, ikun ħieles li jistabbilixxi liema parti jkollha ssofri dawk l-ispejjeż jew jista’ jaqsam dawk l-ispejjeż bejn il-partijiet jekk dan jistabbilixxi li dak il-qsim ikun raġonevoli. (3) Meta t-tribunal tal-arbitraġġ joħroġ ordni għat-temma tal-proċedimenti tal-arbitraġġ jew jagħti deċiżjoni fuq patti miftehma, dan għandu jistabbilixxi l-ispejjeż tal-arbitraġġimsemmija fl-artikolu 50 u fl-artikolu 51 fit-test ta’ dik l-ordni jew deċiżjoni. (4) Ma għandu jinġabar ebda dritt addizzjonali minn tribunal tal-arbitraġġ għal kull tifsir ta’, jew tiswija fi, jew żieda ma’, id-deċiżjoni tiegħu taħt l-artikoli 47 sa 49. 53. Depożitu tal-ispejjeż. Emendat: XVIII.1999.18. (1) Meta jitwaqqaf it-tribunal tal-arbitraġġ, dan jista’ jitlob lil kull parti li tiddepożita għand iċ-Ċentru sommandaqs bejniethom b’avvanż tal-ispejjeż imsemmija fil-paragrafi (a), (b), u (ċ Meta jitwaqqaf it-tribunal tal-arbitraġġ, dan jista’ jitlob lil kull parti li tiddepożita għand iċ-Ċentru sommandaqs bejniethom b’avvanż tal-ispejjeż imsemmija fil-paragrafi (a), (b) tal-artikolu 50. (2) Filwaqt li jkunu għaddejjin il-proċedimenti tal-arbitraġġ, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jitlob li jsir depożitu supplimentari mill-partijiet biex ikopri xi spejjeż oħra. (3) It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jistabbilixxi l-ammonti ta’ kull depożitu jew depożitu supplimentari biss wara li jkun ikkonsul ta ċ-Ċentru li jista’ jagħmel kull kumment li t-tribunal tal-arbitraġġ li jista’ jqis xieraq dwar l-ammont ta’ dawk id-depożiti u depożiti supplimentari. (4) Jekk id-depożiti meħtieġa ma jitħallsux għalkollox fi żmien tletin jum wara li tasal it-talba, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jgħarraf b’dan lill-partijiet sabiex parti waħda jew l-oħra minnhom tkun tista’ tagħmel il-ħlas meħtieġ. Jekk dak il-ħlas ma jsirx, it-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jordna s-sospensjoni jew it-tmiem tal-proċedimenti tal-arbitraġġ. (5) Wara li tkun ingħatat id-deċiżjoni, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jagħti rendikont lill-partijiet dwar id-depożiti li jkun irċieva u jrodd lura lill-partijiet kull bilanċ mhux min fuq li jista’ jkun hemm. 54. (1) Kemm-il darba l-partijiet ma jiftehmux mod ieħor, il-proċedimenti tal-arbitraġġ li jitmexxew taħt din it-Taqsima għandhom isiru fil-lokprovdut għal dak l-għan miċ-Ċentru. (2) It-tribunal tal-arbitraġġ jista’ jiltaqa’ kull fejn iqis xieraq sabiex jispezzjonaxi oġġetti, proprjetà oħra jew dokumenti. Il-partijiet għandhom jingħataw avviż dwar dan żmien qabel sabiex huma jkunu jistgħu jattendu għal dik l-ispezzjoni. TAQSIMA V Ar bitraġġ Internazzjonali Kummerċjali 55. Mudell ta’ Li [i. (1) Bla ħsara għal dak li jinsab f’din fit-Taqsima, il-Mudell ta’ Liġi għandu jifforma parti mil-Liġijiet ta’ Malta u jkunhekkesegwibbli. (2) Fil-Mudell ta’ Liġi: " Stat " tfisser Malta u kull stat barrani li jkun; " dan l-Istat " tfisser Malta. 56. Tifsir. (1) Bil-għan li jitfisser il-Mudell ta’ Liġi, tista’ ssir riferenza- (a) għall-ħidma tal-Kummissjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Kummerċ Internazzjonali; u (b) għad-dokumenti preparatorji tal-Mudell ta’ Li [i. (2) Is-subartikolu (1) għandu japplika bla ħsara għall-applikazzjoni tal-Att dwar l-Interpretazzjoni għall-iskop tat-tifsir ta’ dan l-Att. 57. L-Artikolu 6 tal-Mudell ta’ Li [i. Il-funzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 6 tal-Mudell ta’ Liġi għandhom jitwettqu minn: (a) iċ-Chairman għar-rigward tal-Artikoli 11(3), 11(4), 13(3) u 14; u (b) il-Qorti tal-Appell għar-rigward tal-Artikoli 16(3), 34(2) u 35(1). 58. B’riferenza għall-Artikoli 34(2)(b)(ii) u 36(1)(b B’riferenza għall-Artikoli 34(2)(b)(ii) tal-Mudell ta’ Liġi, għall-għanijiet ta’ dawk l-Artikoliqiegħed b’dan jiġi dikjarat li deċiżjoni ta’ arbitraġġ tkun konfliġġenti mal-ordni pubbliku ta’ Malta jekk - (a) id-deċiżjoni tkun inkisbet bi, jew intlaqtet minn, frodi jew korruzzjoni; jew (b) ikunu nkisru r-regoli tal-ġustizzja naturali fl-għoti tad-deċiżjoni. 59. Il-Kapitlu VIII tal-Mudell ta’ Liġi ma japplikax. Sostitwit: XVIII.1999.19. Il-Kapitlu VII dwar l-Għarfien u l-Eżekuzzjoni ta’ Deċiżjonijiet ta’ Arbitraġġ Barranin għandu jkun japplika għal deċiżjonijiet ta’ arbitraġġ barranin u l-Kapitlu VIII tal-Mudell ta’ Liġi m’għandux ikun japplika. 60. Meta l-partijiet fi ftehim ta’ arbitraġġ regolat minn din fit-Taqsima ikunu ftehmu (sew fil-ftehim jew f’kull dokument ieħor li jkun bil-miktub) li kull tilwima li jkun hemm jew li jista’ jkun hemm bejniethom għandha tiġi determinata b’mod differenti minn kif maħsub fil-Mudell ta’ Liġi, u l-partijiet ma jkunux għażlu liema regoli kellhom jirregolaw l-arbitraġġ, f’dak il-każ għandhom japplikaw id-disposizzjonijiet tat-Taqsima IV. 61. Reġistrazzjoni b’għażla ta’ deċiżjonijiet internazzjonali. Sostitwit: XVIII.1999.21; XXXI.2002.245. (1) Ir-reġistrazzjoni maċ-Ċentru ta’ deċiżjoni internazzjonali ma tkunx meħtieġa għall-validità tad-deċiżjoni. (2) Meta skont l-artikolu 60, japplikaw id-disposizzjonijiet tat-Taqsima IV tal-Att, ma għandhiex tapplika l-ħtieġa fl-artikolu 17(1) għar-rigward tal-preżentata ta’ avviż ta’ arbitraġġ għar-reġistrazzjoni miċ-Ċentru u għandhom japplikaw id-disposizzjonijiet rilevanti tal-Mudell ta’ Li [i. (3) Minkejja s-subartikolu (1), deċiżjoni internazzjonali tista’ tiġi reġistrata maċ-Ċentru kif provdut fl-artikolu 72 wara li jsir rikors minn parti li jkollha interess u meta jsir il-ħlas tad-dritt li jmiss; iżda f’dak il-każ l-artikolu 72(4)(a) u l-artikolu 72(6) ma għandhomx japplikaw u dawn is-subartikoli) għandhom japplikaw minflokhom. (4) Ir-reġistratur ma għandux jirreġistra deċiżjoni internazzjonali qabel ma jiskadu mill-inqas tliet xhur mid-data tad-deċiżjoni kemm-il darba l-partijiet jikkonfermaw bil-miktub li ma jkunu biħsiebhom jagħmlu ebda proċeduri kontra d-deċiżjoni skont xi liġi li tkun tapplika. (5) Meta jiskadi l-perjodu msemmi fis-subartikolu (4), ir-Reġistratur ma għandux jirreġistra deċiżjoni internazzjonali jekk huwa jkun ġie avżat li jkunu saru proċeduri minn xi parti fil-proċedimenti ta’ arbitraġġ, sa meta huwa jiġi avżat bir-riżultat ta’ dawk il-proċeduri. Kull parti fil-proċedimenti li tista’ tagħmel proċeduri kontra xi deċiżjoni għandha tavża liċ-Ċentru bil-miktub dwar kull proċedura li tkun saret, f’Malta jew barra minn Malta, fi żmien ħmistax-il ġurnata minn dik il-ġrajja. (6) Meta l-partijiet fi ftehim ta’ arbitraġġ internazzjonali jkunu espressament irriżervaw milli jsir u xi proċeduri skont l-artikolu 69A(3), kull appell għandu jsir fiż-żmien mogħti fl-artikolu 34(3) tal-Mudell ta’ Li [i. (7) Cap. 12. Cap. 12. Deċiżjoni internazzjonali mogħtija konformi mat-Taqsima V għandha, meta tiġi reġistrata maċ-Ċentru kif provdut f’dan l-artikolu, tikkostitwixxi titolu eżekuttiv għall-finijiet tat-Titolu VII tat-Taqsima I tat-Tieni Ktieb tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili. (8) Meta ebda parti ma tkun irreġistrat id-deċiżjoni maċ-Ċentru skont dan l-artikolu, kull parti li tkun isserraħ fuq deċiżjoni internazzjonali tista’ f’kull waqt tirrikorri quddiem il-Qorti tal-Appell għar-rikonoxximent u l-infurzar ta’ dik id-deċiżjoni skont fit-Taqsima VIII tal-Mudell ta’ Liġi u d-disposizzjonijiet f’dik il-parti għandhom japplikaw mutatis mutandis għal kull appell li se ta’ kien riżervat skont l-artikolu 69A(3). (9) Meta jsir rikors minn xi parti, il-Qorti tal-Appell tista’, minkejja d-disposizzjonijiet tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u [żaħ Proċedura Ċivili jew tal-Mudell ta’ Liġi, tordna l-infurzar provviżorju ta’ deċiżjoni internazzjonali kollha kemm hi jew f’parti minnha, u tista’ toħroġ kull tali ordni relatata u anċillari li tista’ tqis li tkun meħtie [a. 62. Artikolu 17 tal-Mudell ta’ Li Emendat XVIII.1999.22. Minkejja d-disposizzjonijiet tal-artikolu 59, il-Kapitolu VIII tal-Mudell ta’ Liġi japplika għal kull ordni tat-tribunal tal-arbitraġġ li ssir bis-saħħa tal-Artikolu 17 tal-Mudell ta’ Liġi li tkun teħtieġ lil xi parti- (a) li tieħu miżura temporanja ta’ protezzjoni; jew (b) li tipprovdi garanzija f’dak li għandu x’jaqsam ma’ dik il-miżura; bħal likieku kull riferenza f’dak il-Kapitolu għal deċiżjoni ta’ arbitraġġ jew għal deċiżjoni kienet riferenza għal ordni bħal dik. 63. Imgħax sa meta tingħata d-deċiżjoni. (1) Kemm-il darba l-partijiet fi ftehim ta’ arbitraġġ regolat b’din fit-Taqsima ma jkunux ftehmu mod ieħor, meta tribunal ta’ arbitraġġ jaq tagħha li jagħti deċiżjoni għall-ħlas ta’ flus (sew fuq talba għal ammont likwidat jew mhux likwidat), it-tribunal jista’, bla ħsara għas-subartikolu (2), jinkludi fl-ammont mogħti fid-deċiżjoni dak l-imgħax b’dik ir-rata raġonevoli li t-tribunal jista’ jistabbilixxi fuq l-ammont sħiħ ta’ flus jew parti minnu, u għaż-żmien kollu jew parti minnu bejn id-data meta tkun inbdiet it-tilwima, u d-data meta tingħata d-deċiżjoni. (2) Is-subartikolu (1)- (a) ma jawtorizzax l-għoti ta’ imgħax fuq imgħax; (b) ma japplikax dwar ammont li fuqu jitħallas imgħax bi dritt sew bis-saħħa ta’ xi ftehim jew mod ieħor; u (ċ) ma jolqotx id-danni li jistgħu jintalbu meta kambjala ma tiġi x onorata. 64. Imgħax fuq debitu imsemmi f’deċiżjoni. Kemm-il darba l-partijiet fi ftehim ta’ arbitraġġ regolat b’din fit-Taqsima ma jkunux ftehmu mod ieħor, meta tribunal ta’ arbitraġġ jagħti deċiżjoni dwar ħlas ta’ flus, it-tribunal jista’ jordnali imgħax b’dik ir-rata raġonevoli li t-tribunal jista’ jistabbilixxi, għandu jitħallas mid-data msemmija fl-Artikolu 31(3) tal-Mudell ta’ Liġi jew minn dik id-data li tiġi aktar tardhekk kif it-tribunal jispeċifika. 65. Spejjeż u drittijiet. Emendat: XVIII.1999.23. (1) Salvid-disposizzjonijiet tal-artikolu 79, kemm-il darba l-partijiet fi ftehim ta’ arbitraġġ regolat b’din fit-Taqsima ma jkunux ftehmu mod ieħor, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jistabbilixxi l-ispejjeż u d-drittijiet tal-arbitraġġ fid-deċiżjoni skont l-artikoli 50, 51, 52 u 53 mutatis mutandis. (2) Meta deċiżjoni ma tkun issemmixejn dwar l-ispejjeż u d-drittijiet tal-arbitraġġ, kull parti fi ftehim ta’ arbitraġġ tista’, fi żmien tletinjum minn meta taslilha d-deċiżjoni, titlob lit-tribunal tal-arbitraġġ li jagħti direttivi dwar kif isir il-ħlas ta’ dawk l-ispejjeż u drittijiet, u ma’ dan, wara li t-tribunaljaraxi tkun il-fehma ta’ kull parti li tixtieq tagħti l-fehma tagħha, it-tribunal għandu jemenda d-deċiżjoni tiegħu skont l-artikolu 65(1). 66. Responsabbiltà tal-arbitru. L-artikolu 20(5) japplika għal kull arbitru involut f’arbi traġġi li jsiru bis-saħħa ta’ din fit-Taqsima. 67. Bi ftehim tal-partijiet jew fuq talba ta’ xi parti, skont il-każ, meta t-tribunal tal-arbitraġġ, skont il-Mudell ta’ Liġi, jagħmel seduti jew proċediment imsejsa fuq dokumenti jew materjal ieħor, l-artikolu 18 għandu japplika mingħajr preġudizzju għall-Mudell ta’ Li [i. 68. Applikazzjoni ta’ din it-Taqsima. Din fit-Taqsima ma tapplikax għar-rigward ta’ arbitraġġ kummerċjali internazzjonali bejn partijiet li jkollhom ftehim ta’ arbitraġġ li jkunu għamlu qabel id-dħul fis-seħħ ta’ din fit-Taqsima kemm-il darba l-partijiet ma jkunux ftehmu mod ieħor. TAQSIMA VI Setgħat tal-Qorti dwar l-Arbitraġġi 69. Salvid-disposizzjonijiet tal-Kostituzzjoni u tal-Att dwar il-Konvenzjoni Ewropea, f’dawk li huma affarijiet regolati b’dan l-Att, ebda qorti ma għandhatintervjeni jew ikollha ġurisdizzjoni f’xi ħaġa bħal dik ħlief meta jkunhekk provdut f’dan l-Att. 69A. Titolu eżekuttiv. Miżjud: XXXI.2002.246. Emendat: IX.2010.9. Kap. 12. Emendat: IX.2010.9. Kap. 12. (1) Deċiżjoni mogħtija skont ftehim ta’ arbitraġġ konformi mat-Taqsima IV, għandha mar-reġistrazzjoni miċ-Ċentru, kif provdut fl-artikolu 72, tikkostitwixxi titolu eżekuttiv għall-iskopijiet tat-Titolu VII tat-Taqsima I tat-Tieni Ktieb tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili. (2) Jistgħu jinbdew proċedimenti kontra deċiżjoni arbitrali mogħtija taħt fit-Taqsima IV quddiem il-Qorti tal-Appell permezz ta’ rikors jew - (a) b’talba li d-deċiżjoni titwarrab skont id-disposizzjonijiet tal-artikolu 70, jew (b) b’appell fuq punt ta’ liġi skont l-artikolu 70Aħlief fil-każ ta’ arbi traġġimandatorji, jew (ċ) b’appellkemm fuq fatti kemm fuq punti ta’ liġi skont l-artikolu 70Ċ. (3) Appell fuq punt ta’ liġi lill-Qorti tal-Appell kontra deċiżjoni arbitrali mogħtija skont fit-Taqsima V jista’ jsir biss jekk il-partijiet għall-ftehim tal-arbitraġġ ftiehmu espressament li dan id-dritt ta’ appell hu disponibbli għall-partijiet b’żieda mad-drittijiet għal proċedimenti oħra stabbiliti fl-artikolu 34 tal-Liġi Mudell. F’dawn il-każijiet id-disposizzjonijiet tal-artikoli 61(5), 70A, 70B u artikoli relatati għandhom jgħoddu. (4) Jistgħu ukoll jinbdew proċedimenti kontra deċiżjoni skont kull proċedura ta’ appell jew reviżjoni li tista’ tkun espressament miftiehma bejn il-partijiet fil-ftehim tal-arbitraġġ. (5) Id-drittijiet għal proċedimenti speċifikati fis-subartikoli) għandhom jibdew iseħħ u sal-limitu stabbilit skont dan l-Att u l-ftehim tal-arbitraġġ, mat-tmiem ta’ xi proċess kuntrattwali. Il-limiti ta’ żmien kollha speċifikati f’dan l-Att għal rikorsi taħt l-artikoli 70 u 70A għandhom jibdew jseħħu minn dak iż-żmien li fih ir-riżultat tal-proċess kuntrattwali jiġi notifikat, jiġi mitmum xort’oħra jew jiskadi. (6) Meta jkun hemm xi liġi li tirreferi għal bord, tribunal jew xi awtorità oħra ta’ arbitraġġ u tkun tikkontempla xi dritt speċifiku ta’ appell, reviżjoni jew rikors ieħor mid-deċiżjoni tagħhom, ma għandhomx ikunu japplikaw id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Att għar-rigward ta’ azzjoni li tista’ tittieħed fil-konfront tad-deċiżjonijiet ta’ kull bord, tribunal jew awtorità oħra bħal dawk. (7) Kap. 12. Kap. 12. Minkejja li r-reġistrazzjoni ta’ deċiżjoni tista’ ma tkunx saret skont l-artikolu 61(4) jew 72(4)(a), il-Qorti tal-Appell tista’, wara li jsirilha rikors minn xi parti u minkejja kull disposizzjoni tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, tordna l-infurzar provviżorju tad-deċiżjoni kollha kemm hi jew f’parti minnha, u tista’ toħroġ kull ordni relatata u anċillari skont ma tqis li jkun adatt. 70. Deċiżjoni. Emendat: XVIII.1999.24. Sostitwit: XXXI.2002.247. Emendat: IX.2010.10. Sostitwit: XXXI.2002.247. Emendat: IX.2010.10. (1) Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-artikolu 71, il-Qorti tal-Appell għandha tiddeċiedi li deċiżjoni ma għandhiex tiġi eżerċitata biss jekk - (a) ir-rikorrenti ġibprovi għas-sodisfazzjon tal-Qorti tal-Appellli- (i) xi parti fil-ftehim tal-arbitraġġ kellha xi inkapaċità li żżomma milli tidħol f’dak il-ftehim tal-arbitraġġ; jew dak il-ftehim ma kienx validu skont dik il-liġi li l-partijiet għamluh suġġett għaliha; jew (ii) il-parti li tkun ingħatat deċiżjoni kontriha ma tkunx ġiet avżata kif imiss dwar il-ħatra ta’ xi arbitru jew dwar il-proċedimenti ta’ arbitraġġ jew inkella kienet mod ieħor miżmuma milli tippreżenta l-każ tagħha; jew (iii) id-deċiżjoni titratta dwar xi tilwima li ma tkunx kontemplata minn jew li ma tidħolx fil-patti li bihom iseħħ l-arbitraġġ, jew ikun fiha konklużjonijiet dwar kwistjonijiet li jmorru ’lhemm mill-iskop li għalih kellu jseħħ dak l-arbitraġġ: Iżda jekk deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet sottomessi għall-arbitraġġ jistgħu jinfirdu minn dawk mhux hekk sottomessi, dik il-parti tad-deċiżjoni li jkun fiha konklużjonijiet dwar kwistjonijiet mhux sottomessi għall-arbitraġġ biss tkun tista’ titwarrab; jew (iv) l-għamla tat-tribunal tal-arbitraġġ jew il-proċedura tal-arbitraġġ ma kienux skont il-ftehim tal-partijiet, kemm-il darba dak il-ftehim ma kienx konfliġġenti ma’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att li minnha l-partijiet ma jistgħux jidderogaw, jew, fin-nuqqas ta’ ftehim bħal dak ma kienux skont dan l-Att; (b) jirriżulta lill-Qorti tal-Appellli- (i) is-suġġett li dwaru hemm kwistjoni fit-tilwima ma jistax jitranġa b il-mezz ta’ arbitraġġ skont il-Liġijiet ta’ Malta; jew (ii) id-deċiżjoni tmur kontra l-ordni pubbliku ta’ Malta. (2) Ir-rikors imsemmi fl-artikolu 69A(2) għandu jsir fi żmien ħmistax-il ġurnata min-notifika lir-rikorrenti tad-deċiżjoni skont dan l-Att, u r-rikorrent għandu jinnotifika lill-arbitri u li ċ-Ċentru kopja tar-rikors kemm jista’ jkun malajr skont kif ikun prattikabbli, iżda mhux iktar tard minn ħmis tax-il ġurnata wara l-preżentata tar-rikors. (3) Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu u l-artikoli 57 u 73, il-Qorti tal-Appell għandha tkun magħmula bil-mod provdut fl-artikolu 41(6) tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili. (4) Kull rikors taħt dan l-artikolu għandu jiġi trattat bil-magħluq u jitħallew jidħlu biss fil-qorti matul is-smigħ il-partijiet u l-avukati u l-prokuraturi legali tagħhom. (5) Id-deċiżjoni tal-qorti għandha żżomm sħiħ il-kunfidenzjalità tal-arbitraġġu għandha tiżvela biss dawk il-fatti li jistgħu jkunu meħtieġa sabiex dik id-deċiżjoni tkun tista’ tiftiehem u tkun eżegwibbli mill-partijiet. (6) L-ispejjeż tal-appell ikunu skont ma tiddeċiedi l-Qorti tal-Appell u jkunu dak l-ammont li jiġi stabbilit mir-Reġistratur, Qrati u Tribunali Ċivili (Sezzjoni Ċivili) jew mir-Reġistratur, Qrati u Tribunali Ċivili (Sezzjoni Ċivili) Għawdex, kif ikun il-każ. (7) Kap. 12. Kap. 12. Il-Bordimwaqqaf taħt l-artikolu 29 tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivi li jista’ jagħmel regoli li jkunu jirrigwardaw rikorsi quddiem il-Qorti tal-Appell taħt dan l-artikolu, taħt l-artikolu 70A, l-artikolu 70Ċ u l-artikolu 73, u jistabbilixxi d-drittijiet li għandhom jitħallsu meta jsiru dawk ir-rikorsi. 70A. (1) Parti fil-proċedimenti tal-arbitraġġ tista’ tappella lill-Qorti tal-Appell fuq punt ta’ liġi li jitnissel minn deċiżjoni finali magħmula fil-proċedimenti kemm-il darba- (a) il-partijiet ma eskludewx espressament dan id-dritt tal-appell fil-ftehim tal-arbitraġġ jew mod ieħor bil-miktub; jew (b) minkejja kull ħaġa msemmija fil-ftehim tal-arbitraġġ, il-partijiet maftiehmux espressament li ma għandhom jingħataw l-ebda raġunijiet fid-deċiżjoni skont l-artikolu 44(3). (2) Meta jiġi ppreżentat appell, ir-rikorrent għandu jinnotifka lill-arbitri u li ċ-Ċentru kopja tar-rikors malajr kemm ikun prattikabbli iżda mhux iktar tard minħmis tax-il ġurnata wara l-preżentata tal-appell. (3) Il-Qorti tal-Appell għandha tikkunsidra l-appell biss jekk il-Qorti tkun sodisfatta- (a) lid-deċiżjoni dwar il-punt ta’ liġi taffettwa sostanzjalment id-drittijiet ta’ waħda jew iktar mill-partijiet; (b) li l-punt ta’ liġi huwa wieħed li t-tribunal kien mitlub jiddeċiedi fuq u jew mod ieħor iddependa fuq u biex jasal għad-deċiżjoni; (ċ) li fuq il-bażi ta’ dak li jirriżulta mill-fatti fid-deċiżjoni, id-deċiżjoni tat-tribunal dwar il-punt ta’ liġi hija prima facie miftuħa għal dubju serju; u (d) li abbażi ta’ reviżjoni tar-rikors, kull risposta u d-deċiżjoni, l-appell ma jidhirx li hudilatorju u vessatorju, u fil-każijiet l-oħra kollha il-Qorti għandha tiċħad l-appell. 70B. Identifikazzjoni ta’ punt ta’ li Miżjud: XXXI.2002.248. Emendat: XXII.2005.93. Emendat: XXII.2005.93. (1) Appell taħt l-artikolu 70A għandu jidentifika l-punt ta’ liġi li għandha tittieħed deċiżjoni fuqu u għandu jispeċifika t-tifsira li r-rikorrent jallega lihit-tifsira korretta tal-punt ta’ liġi identifikat. (2) Bla ħsara għal dak li hemm speċifikament provdut fl-artikolu 6 tat-Taqsima B tar-Raba’ Skeda, appell għandu jsir fi żmien ħmistax-il ġurnata minn meta tiġi riċevuta d-deċiżjoni finali jew, jekk kien hemm xi proċess ta’ arbitraġġ ta’ appell jew reviżjoni, mid-data meta l-parti kienet notifikata bir-riżultat ta’ dak il-proċess, jew meta l-proċess kien mod ieħor kompletat, jew minn meta jkun skada ż-żmien għalih. (3) Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 70(3), (4),) għandhom jgħoddu għal appelli magħmula taħt l-artikolu 70A. 70Ċ. Appell f’arbi traġġimandatorji. Miżjud: IX.2010.11. (1) Parti fil-proċedimenti tal-arbitraġġ mandatorju għandha d-dritt li tappella lill-Qorti tal-Appellkemm fuq fatti kif ukoll fuq punti ta’ liġi li jitnisslu minn deċiżjoni finali magħmula fil-proċedimenti. (2) Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 70(3), (4),), tal-artikolu 70A(2), tal-artikolu 70B(2) u l-artikolu 71A għandhom jgħoddu għal appelli magħmulin taħt dan l-artikolu. 71. T komplija ta’ proċedimenti ta’ arbitraġġ. Emendat: XXXI.2002.249; IX.2011.12. (1) Meta l-Qorti tal-Appell tintalab li twarrab xi deċiżjoni, dik il-qorti tista’, meta dan ikun xieraq, u meta dan hekk jintalab minn xi parti, tissospendi l-proċedimenti ta’ twarrib għal dak iż-żmien li jiġi stabbilit minnha, sabiex tingħata opportunità li t-tribunal tal-arbitraġġ li jkompli l-proċedimenti tal-arbitraġġ jew li jieħu kull azzjoni oħra li fil-fehma tat-tribunal telimina r-raġunijiet għat-twarrib. (2) Il-Qorti tal-Appell tista’, dwar appell skont l-artikoli 70A u 70Ċ- (a) tikkonferma d-deċiżjoni, (b) tibdel id-deċiżjoni, (ċ) tibgħat id-deċiżjoni lura li t-tribunal, kollha jew parti minnha, biex tiġi ttrattata mill-ġdid fid-dawl tad-deċiżjoni tal-Qorti, jew (d) t warra bid-deċiżjoni kollha jew parti minnha u tiddeċiedi hinn ifisha l-kwistjoni. (3) Il-Qorti tal-Appell m’għandhiex hinfisha tiddeċiedi l-kwistjoni li dwarha jkun sar rikors jekk ma tkunx sodisfatta li ma jkunx xieraq li l-ħwejjeġ inkwistjoni jintbagħtu lura li t-tribunal għal konsiderazzjoni mill-ġdid. 71A. Kondizzjoni għal rikors. Miżjud: XXXI.2002.250. Emendat: IX.2010.13. Emendat: IX.2010.13. (1) Id-disposizzjonijiet li ġejjin għandhom jgħoddu għal rikors għal twarrib jew appell taħt l-artikoli 70, 70A jew 70Ċ. (2) Rikors ma jistax isir jekk ir-rikorrent jew l-appellant ma jkunx qabel eżawrixxa- (a) kull proċess kuntrattwali disponibbli ta’ appell jew reviżjoni; u (b) kull mezz disponibbli taħt l-artikoli 47 (Tifsir tad-deċiżjoni), 48 (Tiswija tad-deċiżjoni) jew 49 (Deċiżjoni addizzjonali). (3) Kull talba magħmula skont l-artikoli 47, 48 jew 49 għandu jkollha l-effett li tinterrompil-limiti ta’ żmien għall-proċeduri kontra deċiżjoni speċifikata fl-artikolu 70(4) jew l-artikolu 70B(2). Il-perjodu għall-proċeduri stabbilit fl-artikoli msemmija għandu jibda jseħħ mid-data li fiha kull ordni magħmula skont l-artikoli 47, 48 u 49 imsemmija jiġi komunikat lill-parti. (4) Id-drittijiet għall-proċeduri kif provdut fl-artikolu 70 jew 70A jew 70Ċ jeskludu lil xulxin u ma jistgħux it-tnejn jiġu eżerċitati fl-istess ħin u appell fuq punt ta’ liġi jew ta’ fatt għandu jeskludi d-dritt għal rikors biex id-deċiżjoni titwarrab: iżda meta parti tkun għamlet rikors lill-Qorti biex twarrab deċiżjoni dik il-parti tista’, insubsidium, tappella fuq punti ta’ liġi jew ta’ fatt sakemm dan isir fl-istess rikors. (5) Jekk wara rikors biex titwarrab deċiżjoni jew wara appell fuq deċiżjoni l-Qorti jidhrilha li d-deċiżjoni ma jkunx fiha r-raġunijiet tat-tribunal jew, ir-raġunijiet tat-tribunal ma jkunux dettaljati biżżejjed biex il-qorti tkun tista’ tikkonsidra sew ir-rikors jew l-appell, il-qorti tista’ titlob lit-tribunal biex jagħti tifsira tad-deċiżjoni li tkun konformi mat-termini tal-artikolu 47(2). (6) Meta tagħti ordni taħt is-subartikolu preċedenti il-qorti tista’ tagħti ordni dwar spejjeż li jitnisslu minn dik l-ordni. 71B. Kondizzjoni għal rikors: disposizzjonijiet supplimentari. Miżjud: XXXI.2002.250. Emendat: IX.2004.25. Emendat: IX.2004.25. (1) Rikors għat-twarrib jew appell jistgħu isiru biss dwar deċiżjonijiet finali kif hu mfisser fl-artikolu 44(6). (2) Meta jingħataw deċiżjonijiet separati dwar diversi kwistjonijiet f’arbitraġġ, jistgħu jinbdew il-proċeduri kontra dawn id-deċiżjonijiet biss wara d-deċiżjoni finali u fil-limiti ta’ żmien imsemmija f’dan l-Att, li għandhom jibdew mid-data ta’ din id-deċiżjoni finali u f’dawn il-proċeduri għandu jkun hemm referenza speċifika għad-deċiżjonijiet li kontrihom il-proċeduri qiegħdin jittieħdu: Iżda l-proċeduri jistgħu jinbdew kontra dawn id-deċiżjonijiet separati qabel id-deċiżjoni finali bil-permess tat-tribunal tal-arbitraġġ; din it-talba għal permess biex jinbdew il-proċeduri għandha ssir bil-miktub li t-tribunal tal-arbitraġġ u kopja tagħha tintbagħat liċ-Ċentru fi żmien sitt ijiem mid-data li fiha d-deċiżjoni tkun ġiet komunikata lill-parti. (3) Ma tista’ tittieħed ebda azzjoni kontra deċiżjonijiet interlokutorji. 72. Reġistrazzjoni għandu miċ-Ċentru. Sostitwit: XVIII.1999.25; XXXI.2002.251; Emendat: A.L.425 tal-2007; IX.2010.14. (1) Meta skont dan l-Att tkun meħtieġa r-reġistrazzjoni ta’ xi deċiżjoni finali jew dokument għand iċ-Ċentru, dik id-deċiżjoni jew dak id-dokument, jew kopja awtentika tagħhom, għandhom jiġu depożitati mar-reġistratur flimkien ma’ kull ħlas li jista’ minn żmien għal żmien jiġi preskritt għal dik ir-reġistrazzjoni. (2) Ir-reġistratur għandu jiċħad li jirreġistra deċiżjoni jew dokument jekk dawn ma jkunux konformi ma’ xi disposizzjoni ta’ dan l-Att jew mar-regoli magħmula miċ-Ċentru li jkollhom x’jaqsmu mal-Att. (3) Fil-każ ta’ arbitraġġ domestiku, li jsir skont fit-Taqsima IV, id-disposizzjonijiet tal-artikolu 38(2),(3),), l-artikolu 70, l-artikolu 70A, l-artikolu 70B, l-artikolu 70Ċ, l-artikolu 71 u l-artikolu 71A għandhom jgħoddu biss u l-proċedimenti għandhom ikunu validi biss meta f’kull żmien qabel in-notifika tad-deċiżjoni skont l-artikolu 44(4), avviż dwar l-arbitraġġ jiġi reġistrat maċ-Ċentru skont l-artikolu 17. (4) (a) Ir-Reġistratur m’għandux jirreġistra deċiżjoni qabel ma jiskadu tletinġurnata mid-data meta d-deċiżjoni tkun ġiet notifikata lill-partijiet f’arbitraġġ jew jekk iċ-Ċentru jiġi notifikat bi proċeduri kontra deċiżjoni meħuda minn xi parti fil-proċedimenti tal-arbitraġġ skont din fit-Taqsima. (b) Meta, wara rikors skont l-artikolu 70 jew 70A jew 70Ċ, il-Qorti ma tilqax ir-rikors, is-sentenza tal-Qorti tal-Appell għandha tiġi reġistrata maċ-Ċentru flimkien mad-deċiżjoni li tkun qed tiġi reġistrata fuq talba tal-parti li titlob ir-reġistrazzjoni. (5) Mall id-deċiżjoni tkun ġie t reġistrata miċ-Ċentru d-deċiżjoni ssir waħda konklużiva u vinkolanti u, barra minn hekk, ma tkunx tista’ tiġi kontestata. (6) Kull rikors skont l-artikoli 70 jew 70A jew 70Ċ lil-Qorti tal-Appell tiddeċiedi li hufrivolu jew vessatorju tirrendi lill-parti li tagħmel dik il-kontestazzjoni jew dak l-appell responsabbli għall-ħlas lill-parti li tkun qed titlob ir-reġistrazzjoni, ta’ penali ta’ mhux inqas minn mitejnu tnejnutletineurouerbgħa u disgħ in ċenteżmu (232.94) u mhux iktar minn ħdax-ilelf u sitt mija u sitta u erbgħin eurou sebgħa utmeninċenteż mu (11, 646.87), hekk kif jiġi stabbilit mill-Qorti tal-Appell. 73. Ċħid ta’ reġistrazzjoni ta’ dokument. Sostitwit: XVIII.1999.26. (1) Meta r-reġistratur jiċħad li jirreġistra xi dokument, sew wara li ssir oġġezzjoni sew xort’oħra, il-parti li tkun qed titlob ir-reġistrazzjoni tista’, fi żmien tletinjum minn dak iċ-ċħid, titlob lill-Qorti tal-Appell, permezz ta’ rikors, li tordna lir-reġistratur jaċċetta dik ir-reġistrazzjoni, u d-deċiżjoni ta’ dik il-qorti għandha tkun waħda finali u konklużiva. Dik l-applikazzjoni għandha tiġi notifikata lill-partijiet l-oħra fl-arbitraġġul ir-reġistratur. (2) Il-fatt li dokument ikun ġie aċċettat għar-reġistrazzjoni miċ-Ċentru ma għandux jipprekludi li tista’ tiġi kontestata l-validità ta’ dak id-dokument taħt kull disposizzjoni ta’ dan l-Att. TAQSIMA VII Għarfien u Esekuzzjoni ta’ Deċiżjonijiet ta’ Arbitraġġ Barranin 74. (1) Salvid-disposizzjonijiet tal-artikoli relevanti ta’ dan l-Att, deċiżjonijiet ta’ arbitraġġ barranin, li għalihom japplikaw it-trattati miġjuba fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att (kifin huma suġġetti għal dawk ir-riżervi jew dikjarazzjonijiet kif setgħu saru minn Malta meta din saret partif dawk it-trattati u kif dawn jinsabu fit-Tieni Skeda), għandhom jiġu esegwiti mill-Qrati ta’ Malta hekk kif dawn jiġu reġistrati għand iċ-Ċentru bl-istess mod bħal li kieku dawk id-deċiżjonijiet kienu ngħataw taħt fit-Taqsima IV. (2) Il-Ministru jista’ b’avviż fil-Gazzetta jżid, iħassar jew jissostitwixxi l-elenku ta’ trattati li Maltaqiegħda Parti fihom u li jidhru fit-Tieni Skeda li tinsab ma’ dan l-Att. (3) Ċertifikat i ffirmat mill-Ministru responsabbli għall-affarijiet barranin, jew minn kull uffiċjal pubbliku li jinħatar minn dak il-Ministru għal dak il-għan b’avviż fil-Gazzetta, li jfisser li, fil-waqt speċifikat fl-istess ċertifikat, xi stat ikun iffirma u irratifika jew ikun iddenunċja, jew ħaxiazzjoni oħra taħt it-trattati elenkati fl-Iskedi li jinsabu ma’ dan l-Att dwar it-territorju speċifikat fiċ-ċertifikat, ikun ta’ prova konklużi va quddiem qorti jew awtorità oħra tal-fatti li jkunu fih dikjarati. 75. Ar bitraġġ taħt liġijiet oħra. Emendat: XVIII.1999.28. (1) Għall-għanijiet ta’ dan l-Att, kull tilwima meħtieġa b’xi liġi oħra, sew jekk barranija jew domestika, li tiġi deċiża b’arbitraġġ, id-disposizzjonijiet ta’ dik il-liġi għandhom jinqraw, kemm-il darba dawn ma jipprovdux għal arbitraġġ quddiem xibord, tribunal jew awtorità oħra mwaqqfa għal dak l-għan, bħal likieku dik il-liġi l-oħra kienet ftehim ta’ arbitraġġ. (2) Kull deċiżjoni ta’ arbitraġġ mogħtija skont is-subartikolu (1) għandha tingħata għarfien u tiġi esegwita mill-qrati ta’ Malta hekk kif din tiġi reġistrata għand iċ-Ċentru, bl-istess mod bħal li kieku dik id-deċiżjoni kienet mogħtija skont fit-Taqsima IV. 76. (1) Deċiżjonijiet li jingħataw skont u bis-saħħa tal-Konvenzjoni dwar l-Arranġament ta’ Tilwim dwar l-Investimenti bejn Stati u Ċittadini ta’ Stati oħra, liema konvenzjoni nfetħet għall-firma f’Washington fit-18 ta’ Marzu, 1965, (liema konvenzjoni hawn iktar ’il quddiem f’dan l-artikolu tissejjaħ bħala "il-Konvenzjoni "u qed tinġieb fit-Tielet Skeda li tinsab ma’ dan l-Att) għandhom ikunu magħrufinu jiġu esegwiti mill-qrati ta’ Malta bħal li kieku dawk id-deċiżjonijiet kienu sentenzi finali skont il-liġijiet ta' Malta. (2) Id-disposizzjonijiet tas-subartikolu (1) għandhom japplikaw biss għal dawk id-deċiżjonijiet fuq tilwim li jinġiebu f’arbitraġġ mill-partijiet imdaħħla fih skont il-Konvenzjoni u li ma jkunux mod ieħor esklużi skont l-istess Konvenzjoni. (3) Għall-għanijiet tal-Artikolu 54 tal-Konvenzjoni, l-awtorità kompetenti għandha tkun iċ-Ċentru. (4) Il-Prim Ministru jista’ b’ordni fil-Gazzetta u minkejja kull liġi oħra, jiddisponi li jagħti seħħ lil xi taqsima tal-Konvenzjoni, u mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità ta’ dak kollu msemmi qabel huwa jista’ b’dak l-ordni jagħti dawk l-immunitajiet u eżenzjonijiet minn kull liġi skont kif jista’ jkun meħtieġ mill-Konvenzjoni. TAQSIMA VII I Mixellanji 77. Ilsien użat fl-iskedi. Jekk ikun hemm xi nuqqas ta’ qbil bejn it-test Malti u dak Ingliż fl-Ewwel, fit-Tieni u fit-Tielet Skedi li jinsabu ma’ dan l-Att, jippreva li t-test Ingliż. 78. Disposizzjoni transitorja. Bla ħsara għall-artikolu 68, dan l-Att japplika għal kull ftehim ta’ arbitraġġ, sew jekk magħmul qabel jew wara l-bidu fis-seħħ tadan l-Att, u għal kull arbitraġġ taħt dak il-ftehim: Iżda meta proċedimenti ta’ arbitraġġ kienu bdew qabel id-data tal-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Attu jkunu għadhom pendenti f’dik id-data f’dak il-każ, minkejja kull ħaġa li hemm f’dan l-Att, dawk il-proċedimenti jibqgħu regolati bil-liġi applikabbli għalihom qabel il-bidu fis-seħħ ta’ dan l-Att sakemm il-partijiet kollha f’dawk il-proċedimenti ma jaqblux li dan l-Att għandu japplika għal dawk il-proċedimenti b’effett mid-data ta’ dak il-qbil u f’dan il-każ dan l-Att għandu japplika b’dak il-mod. 79. Kmamar tal-arbitraġġ. Miżjud: XVIII.1999.29. Emendat: XXXI.2002.252. Kap. 386. Emendat: XXXI.2002.252. Kap. 386. (1) Minkejja xi disposizzjoni ta’ din il-liġi jew ta’ xi liġi oħra, id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu għandu jkollhom seħħ għar-rigward ta’ dak kollu li jinsab regolat b’dan l-artikolu. (2) Kull individwu, jew individwi, sew jekk inhu kkunsidrat bħala residenti f’Malta sew jekk mhuwiex għall-għanijiet ta’ xi liġi, jista’ jikkostitwixxi Kamra tal-Arbitraġġ fl-għamla ta’ kumpannija ta’ responsabbiltà limitata taħt l-Att dwar il-Kumpanniji; b’dan illi d-disposizzjonijiet tal-imsemmi Att għandu jkollhom seħħ għar-rigward ta’ Kamra tal-Arbitraġġ kif emendati, modifikati jew sostitwiti bid-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu. Dawk il-kumpanniji kollha għandhom ikunu jinkludu bħala parti minn isimhom il-kliem "Ċentru ta’ Arbitraġġ". (3) L-għanijiet ta’ Kamra tal-Arbitraġġ għandhom ikunu limitati sabiex dawn jipprovdu s-servizzi ta’ rappreżentanza li hemm imsemmija fl-artikolu 18 ta’ dan l-Att lil partijiet f’arbitraġġ internazzjonali kummerċjali taħt fit-Taqsima V, u servizzi bħala arbitri f’arbi traġġi simili: Iżda dawk l-arbitraġġi jkunu amministrati miċ-Ċentru skont kull regola li tapplika magħmula miċ-Ċentru skont l-artikolu 10. Ċentru ta’ Arbitraġġ ma għandu jirċievi ebda qligħ, profitt jew dħul li jkun ħlief id-drittijiet dovuti għal servizzi mogħtija kif hawn aktar qabel imsemmija, iżda li wieħed jirċievi dħul inċidentali konness ma’ dawk is-servizzi ma għandux jitqies bħala ksur ta’ din ir-regola. (4) Kull membru ta’ Kamra tal-Arbitraġġ għandu jkun ukoll diretturta għħa, u kull direttur għandu jkun legalment responsabbli għas-servizzi mogħtija mill-Kamra tal-Arbitraġġ skont u konformi mas-subartikolu (3). Meta jmut xi wieħed mill-membri jew meta xi membru jiġi skwalifikat milli jagħmilha ta’ direttur ta’ kumpannija taħt id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 142 tal-Att dwar il-[ża] Kumpanniji, is-sehem parteċipattiv li dak il-membru jkollu għandu jiġi mifdi, u jekk wara dak il-fid il-Kamra tal-Arbitraġġ tonqosmi1 li tadempixxi l-ħtiġiet tal-Att dwar il-Kumpanniji għar-rigward tal-kostituzzjoni ta’ kumpannija, għaldaqstant dik il-Kamra tal-Arbitraġġ għandha tiġi stralċjata. (5) Is-Segretarju tal-Kamra għandu jkun persuna 1i, għal żmien mhux interrott ta’ tliet snin, kienet waħda mill-persuni li ġejjin: (i) persuna li jkollha l-warrant ta’ avukat taħt il-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili; jew (ii) Kap. 281. Kap. 281. persuna li jkollha l-warrant pubbliku ċertifikat jew ta’ accountant persuna li jkollha l-warrant ta’ accountant u u ditur pubbliku ċertifikat taħt l-Att dwar il-Professjoni tal-Accountancy; jew (iii) associate, membru jew fellowassociate ta’ istituzzjoni professjonali jew ta’ korp simili li jkun rikonoxxut miċ-Ċentru għall-għanijiet ta’ dan I-artikolu; jew (iv) persuna li tkun xort’oħra rikonoxxuta miċ-Ċentru bħala persuna daqsin sew xi waħda mill-persuni hawn aktar qabel imsemmija. (6) L-istralċjar ta’ Kamra tal-Arbitraġġ għandu jsir mis-Segretarju tagħha taħt is-sorveljanza taċ-Ċentru, u ċ-Ċentru jkollu jedd li: (a) jinnomina segretarju unikament għall-għan ta’ dan is-subartikolu, meta dik il-Kamra tal-Arbitraġġ ma jkollhiex segretarju jew meta s-segretarju tal-Kamra tal-Arbitraġġ ma jkunx qiegħed imexxi sew l-istralċ; (b) jiddikjara li Kamra tal-Arbitraġġ tkun ġiet stralċjata u dan b’mod totali, u malli jsir dan dik il-Kamra tal-Arbitraġġ għandha tiġi mħassra minn fuq ir-reġistru mir-Reġistratur tal-Kumpanniji mingħajr il-ħtieġa ta’ ebda formalità oħra. (7) Kamra tal-Arbitraġġ għandha tkun reġistrata maċ-Ċentru skont dawk ir-regoli li jistgħu isiru miċ-Ċentru għall-għanijiet ta’ dan is-subartikolu, u ma tistax tibda bl-attivitajiet tagħha qabel ma din tkun ġiet hekk reġistrata. Ir-reġistrazzjoni tkun suġġetta għal dawk id-drittijiet ta’ kull sena jew drittijiet oħra hekk kif dawn jistgħu jiġu stabbiliti miċ-Ċentru. (8) Kap. 364. Kap. 364. Ma titħalla sebda taxxa taħt l-Att dwar it-Taxxa fuq Dokumenti u Trasferimenti għar-rigward ta’ xi dokument li jkollu x’jaqsam ma’ xi transazzjoni dwar xi sehem parteċipattiv f’Kamra tal-Arbitraġġ. (9) Kap. 233. Kap. 233. L-Att dwar it-Transazzjonijiet Esterni m’għandu jkun japplika għal ebda ħaġa li jkollha x’taqsam mal-kostituzzjoni tal-Kamra tal-Arbitraġġ, jew ma’ xi transazzjoni jew operazzjoni li tkunu li jkollha x’taqsam ma’ Kamra tal-Arbitraġġ jew mal-ishma parteċipattivi tagħha. (10) Kap. 123. Kap. 372. Kap. 123. Kap. 372. Għall-għanijiet tal-Att dwar it-Taxxa fuq l-Incomeli għandha tinġabar fuq xi distribuzzjonijiet magħmulin mill-Kamra tal-Arbitraġġ għandha tkun dikkontemplata fl-artikolu 56(8) tal-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income, u membru ta’ dik il-Kamra li ma jkunx residenti f’Malta u jkun qiegħed jirċievi distribuzzjoni bħal dik ikollu jedd, mutatis mutandis Għall-għanijiet tal-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income u tal-Att [żaħ dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa, ir-rata ta’ taxxa fuq l-incomeli għandha tinġabar fuq xi distribuzzjonijiet magħmulin mill-Kamra tal-Arbitraġġ għandha tkun dikkontemplata fl-artikolu 56(8) tal-Att dwar it-Taxxa fuq l-Income, għall-benefiċċju kontemplat fl-artikolu 48(4)(a) tal-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa. (11) Iċ-Ċentru jista’ jagħmel regoli sabiex id-disposizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jkunu jistgħu jitwettqu aħjar u jista’, b’mod partikolari iżda mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità ta’ dak hawn aktar qabel imsemmi, b’regoli bħal dawk: (a) jipprovdi għar-reġistrazzjoni ta’ Kamra tal-Arbitraġġ skont ma hemm fis-subartikolu (7); u (b) jirregola l-imġieba, dmirijiet u obbligi ta’ Kamra tal-Arbitraġġ. 80. Il-Gvern hu awtorizzat jaċċedi għal Trattati. Kap. 304. Għall-għanijiet tal-Att dwar ir-Ratifika ta’ Trattati, [żaħ il-Gvern hu b’dan awtorizzat jaċċedi għat-trattati li hemm fit-Tieni u t-Tielet Skedi li jinsabu ma’ dan l-Att. 82. Avviż tad-deċiżjonijiet lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku u lir-Reġistratur tal-Artijiet. Miżjud: XXXI.2002.253. Kap. 12. Fil-każ ta’ deċiżjoni finali li tiddetermina drittijiet dwar proprjetà immobbli, ir-Reġistratur għandu, meta ssir ir-reġistrazzjoni, jgħaddi kopja awtentikata tad-deċiżjoni lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku u lir-Reġistratur tal-Artijiet u d-disposiz-zjonijiet tal-artikoli 239 u 270 tal-Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u [żaħ Proċedura Ċivili għandhom, mutatis mutandis, japplikaw għal dawk id-deċiżjonijiet. 83. Deċiżjonijiet ta’ interess. Miżjud: XXXI.2002.253. Emendata: XVIII.1999.30. Emendata: XVIII.1999.30. Kemm-il darba l-partijiet fi ftehim ta’ arbitraġġ ma jkunux hekk ftehmu xort’oħra bil-miktub, l-artikoli 63 u 64 għandhom japplikaw għal kull arbitraġġ domestiku li jsir taħt fit-Taqsima IV u għal kull arbitraġġ internazzjonali meta, skont l-artikolu 60, għandha tapplika dik fit-Taqsima IV.