Rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-VP/RGħ dwar ir-relazzjonijiet mal-Belarussja Kumitat għall-Affarijiet Barranin Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tal-21 ta' Ottubru 2020 fuq ir-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar ir-relazzjonijiet mal-Belarussja (2020/2081(INI)) Il-Parlament Ewropew, – wara li kkunsidra l-Artikoli 2, 3 u 8 u t-Titolu V, b'mod partikolari l-Artikoli 21, 22, 36 u 37 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), kif ukoll il-Parti Ħamsa tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), – wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-Belarussja tal-15 ta' Frar 2016, – wara li kkunsidra t-tnedija tas-Sħubija tal-Lvant fi Praga fis-7 ta' Mejju 2009 bħala sforz komuni tal-UE u s-sitt sħab Ewropej tal-Lvant tagħha, l-Armenja, l-Ażerbajġan, il-Belarussja, il-Georgia, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Ukrajna, – wara li kkunsidra d-Dikjarazzjonijiet Konġunti tas-Summits tas-Sħubija tal-Lvant tal-2009 fi Praga, tal-2011 f'Varsavja, tal-2013 f'Vilnius, tal-2015 f'Riga u tal-2017 fi Brussell u l-vidjokonferenza tal-mexxejja tas-Sħubija tal-Lvant li saret fl-2020, – wara li kkunsidra l-ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Belarussja dwar ir-riammissjoni ta' persuni li jirrisjedu mingħajr awtorizzazzjoni, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2020, – wara li kkunsidra l-ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Belarussja dwar il-faċilitazzjoni tal-ħruġ ta' viżi, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2020, – wara li kkunsidra s-sitt ċiklu tad-Djalogu bilaterali dwar id-Drittijiet tal-Bniedem bejn l-UE u l-Belarussja li sar fit-18 ta' Ġunju 2019 fi Brussell, – wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta tar-Rappreżentant Għoli/Viċi President Josep Borrell u l-Kummissarju għall-Viċinat u t-Tkabbir Olivér Várhelyi tal-10 ta' Awwissu 2020, kif ukoll id-dikjarazzjoni tar-Rappreżentant Għoli f'isem l-Unjoni Ewropea dwar l-elezzjonijiet presidenzjali fil-Belarussja tal-11 ta' Awwissu 2020, – wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Kelliem tas-SEAE dwar l-iżviluppi reċenti fil-Belarussja tad-19 ta' Ġunju 2020 u d-dikjarazzjonijiet tar-Rappreżentant Għoli/Viċi President Josep Borrell dwar l-elezzjonijiet fil-Belarussja tal-14 ta' Lulju 2020, tas-7 ta' Awwissu 2020 u tas-17 ta' Awwissu 2020, – wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Kelliem tas-SEAE dwar l-applikazzjoni tal-piena tal-mewt fil-Belarussja, speċjalment tat-30 ta' Lulju 2019, tat-28 ta' Ottubru 2019, tal-20 ta' Diċembru 2019, tal-11 ta' Jannar 2020 u tas-7 ta' Marzu 2020, – wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar is-Sħubija tal-Lvant, fit-tħejjija għas-Summit ta' Ġunju 2020, – wara li kkunsidra r-Rapport tal-10 ta' Lulju 2020 tal-Kunsill tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem mingħand ir-Rapporteur Speċjali dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja, – wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tan-NU dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja, b'mod partikolari dawk tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem tat-12 ta' Awwissu 2020, tar-Rapporteurs Speċjali tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem tat-13 ta' Awwissu 2020 u tal-Kelliem għall-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-21 ta' Awwissu 2020, – wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-13 ta' Awwissu 2020 tal-President tal-Parlament Ewropew li titlob li tintemm il-vjolenza fil-Belarussja, – wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tas-17 ta' Awwissu 2020 tal-mexxejja politiċi dwar il-Belarussja mill-gruppi PPE, S&D, Renew Europe, Verts/ALE u ECR fil-Parlament Ewropew, – wara li kkunsidra l-eżiti ewlenin tal-laqgħa straordinarja tal-Kunsill Affarijiet Barranin tal-14 ta' Awwissu 2020, il-konklużjonijiet tal-President tal-Kunsill Ewropew tad-19 ta' Awwissu 2020 dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja wara l-elezzjonijiet presidenzjali tad-9 ta' Awwissu 2020, u l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-1 ta' Ottubru 2020 u tal-Kunsill Affarijiet Barranin tat-12 ta' Ottubru 2020 dwar l-impożizzjoni ta' miżuri restrittivi kontra individwi identifikati bħala responsabbli għar-repressjoni u l-intimidazzjoni kontra dimostranti paċifiċi, membri tal-oppożizzjoni u ġurnalisti fid-dawl tal-elezzjoni presidenzjali tal-2020 fil-Belarussja, kif ukoll minħabba mġiba elettorali ħażina, – wara li kkunsidra l-ittra miftuħa dwar l-attivitajiet tas-Sorveljanza Diplomatika matul l-elezzjonijiet presidenzjali tal-2020 fil-Belarussja (Minsk, it-13 ta' Awwissu 2020), – wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, – wara li kkunsidra l-Istrateġija Globali tal-UE u l-Politika Ewropea tal-Viċinat riveduta, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu dwar il-Belarussja, b'mod partikolari dawk tal-24 ta' Novembru 2016 dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja, tas-6 ta' April 2017 dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja, tad-19 April 2018 dwar il-Belarussja, tal-4 ta' Ottubru 2018 dwar id-deterjorament tal-libertà tal-mezzi tax-xandir fil-Belarussja, notevolment il-każ ta' Charter 97, u tas-17 ta' Settembru 2020 dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja, – wara li kkunsidra l-Artikolu 118 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, – wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0167/2020), A. billi l-azzjonijiet tar-reġim ta' Lukashenka huma kriminali u jmorru kontra l-valuri Ewropej, il-prinċipji tad-demokrazija u r-rieda tal-poplu tal-Belarussja; billi minkejja r-restrizzjonijiet fundamentali fuq il-libertajiet bażiċi u d-drittijiet tal-bniedem li għad hemm fil-Belarussja, il-politika tal-UE dwar l-involviment kritiku mal-Belarussja pproduċiet xi riżultati fil-forma ta' ftehimiet iffirmati u aktar kooperazzjoni f'oqsma bħall-ambjent u l-konnettività, il-kooperazzjoni transfruntiera u l-ġestjoni tal-fruntieri, iżda riżultati huma insuffiċjenti fl-aderenza tar-reġim mal-valuri fundamentali tas-Sħubija tal-Lvant; billi l-azzjonijiet illegali tar-reġim tal-Belarussja jipperikolaw dawn ir-riżultati u billi r-relazzjonijiet UE-Belarussja jridu jkunu soġġetti għal rieżami bir-reqqa fid-dawl tan-nuqqas ta' aderenza tar-reġim mal-impenji tiegħu stess fi ħdan id-dritt internazzjonali u l-ftehimiet tiegħu mal-UE; billi r-relazzjonijiet futuri bejn l-UE u l-Belarussja ser jiġu definiti fil-Prijoritajiet tas-Sħubija li għandu jintlaħaq qbil dwarhom bejn l-UE u l-awtoritajiet ġodda leġittimi u eletti demokratikament fil-Belarussja, u għandhom ikunu bbażati fuq il-valuri komuni li fuqhom hija msejsa l-UE, jiġifieri d-demokrazija, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; B. billi l-poplu tal-Belarussja għandu kemm wirt kif ukoll kultura Ewropea komuni, f'pajjiż li huwa ġar dirett ta' tliet Stati Membri tal-UE; billi s-sitwazzjoni fil-Belarussja jista' jkollha impatt dirett fuq l-UE; C. billi l-ebda waħda mill-elezzjonijiet parlamentari jew presidenzjali li saru fil-Belarussja mill-1994 sa llum ma kienet ħielsa u ġusta, iżda minkejja dawn il-kundizzjonijiet mhux demokratiċi ħorox, il-poplu tal-Belarussja vvota b'mod ċar għal bidla wara aktar minn għoxrin sena ta' oppressjoni; billi l-elezzjonijiet presidenzjali reċenti la kienu ħielsa u lanqas ġusti u saħansitra kienu mxekkla aktar minn qatt qabel minn nuqqas ta' rispett għal-libertajiet fundamentali ta' għaqda, assoċjazzjoni u espressjoni, filwaqt li saru wara perjodu limitat għall-kampanji elettorali u f'ambjent restrittiv ħafna ikkaratterizzat minn repressjoni li ma pprovdietx kompetizzjoni politika li b'mod ġenerali kienet sinifikanti jew kompetittiva; D. billi l-awtoritajiet tal-Belarussja ma kkonformawx mal-istandards internazzjonali minimi għal proċess ta' elezzjoni presidenzjali kredibbli, trasparenti, libera u ġusta; E. billi l-kampanja elettorali presidenzjali kienet mifnija minn interferenza burokratika mifruxa li tiffavorixxi dawk fil-kariga, l-intimidazzjoni u r-ripressjoni fil-konfront ta' kandidati oħra u l-familji u s-sostenituri tagħhom, iċ-ċaħda tar-reġistrazzjoni ta' kandidati li kienu ġabru għadd suffiċjenti ta' firem, diversi arresti u tentattivi biex jissikktu l-ġurnalisti u bloggers indipendenti u biex jingħalqu siti web dissidenti; F. billi proċess ta' reġistrazzjoni restrittiv u arbitrarju ma ppermettiex li bosta kandidati jipparteċipaw, inkluż l-arresti tal-kandidat presidenzjali ewlieni Viktar Babaryka u ta' Siarhei Tsikhanouski, ir-raġel ta' kandidat ewlieni ieħor, Sviatlana Tsikhanouskaya, u ċ-ċaħda tar-reġistrazzjoni mill-Kummissjoni Elettorali Ċentrali (CEC) ta' kandidat ewlieni tal-oppożizzjoni, Valery Tsapkala, minħabba għadd insuffiċjenti ta' firem validi ta' voti għal aċċess b'ebda possibbiltà ta' appell għal rivalutazzjoni tar-rifjut, b'enfasi fuq l-ostakli sproporzjonati u mhux raġonevoli għall-kandidatura, li jmorru kontra l-impenji tal-OSKE u standards internazzjonali oħra; billi tali esklużjonijiet ta' kandidati llimitaw il-possibbiltà li l-poplu tal-Belarussja jagħżel il-kandidati tiegħu; G. billi skont id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem għal Elezzjonijiet Ħielsa miżuri ulterjuri jpoġġu fi żvantaġġ lill-kandidati tal-oppożizzjoni, bħar-restrizzjoni ta' postijiet fejn l-attivitajiet elettorali jistgħu jsiru legalment, id-detenzjoni ta' membri tat-timijiet tal-kampanja tal-kandidati, u l-imblukkar ta' kważi l-persuni nominati tal-oppożizzjoni kollha għall-Kummissjonijiet Elettorali Lokali (PECs), li jirriżultaw f'1,1 % tan-numru totali ta' persuni nominati eletti minn partiti tal-oppożizzjoni u 96,7 % minn partiti favur il-gvern; H. billi l-gvern tal-Belarussja naqas milli joħroġ stedina f'waqtha lill-OSKE/ODIHR għall-osservazzjoni tal-elezzjonijiet presidenzjali tad-9 ta' Awwissu 2020, li wasslet għall-assenza ta' osservaturi internazzjonali indipendenti matul dawk l-elezzjonijiet; I. billi minħabba restrizzjonijiet imposti mis-CEC fil-qalba tal-pandemija tal-coronavirus, l-osservaturi lokali tal-elezzjoni ma tħallewx iwettqu kompletament id-dmirijiet tagħhom matul il-fażijiet kollha tal-votazzjoni, jiġifieri l-votazzjoni bikrija, il-votazzjoni fil-jum tal-elezzjoni u l-votazzjoni mid-dar; billi l-votazzjoni bikrija ntużat mir-reġim tal-Belarussja biex diversi drabi jesaġera l-parteċipazzjoni tal-votanti filwaqt li ġew dokumentati bosta każijiet ta' votazzjoni furzata ta' ċerti kategoriji ta' votanti, pereżempju ta' persunal militari, uffiċjali pubbliċi, impjegati ta' intrapriżi tal-istat u ċittadini li jgħixu fi djar tal-gvern; billi f'jum l-elezzjoni l-osservaturi lokali tal-elezzjoni ma tħallewx jimmonitorjaw l-għadd tal-voti u l-għadd ta' votanti u r-riżultati tal-elezzjoni mħabbra mill-PECs u mis-CEC kienu differenti b'mod sinifikanti mill-osservazzjonijiet tagħhom; J. billi pjattaformi indipendenti stabbiliti minn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-Belarussja (bħal Golos-Belarus2020.org) wettqu stħarriġ indipendenti ta' exit polls u analizzaw il-protokolli ta' aktar minn 200 PEC li ħarġu riżultati ġenwini li indikaw b'mod ċar il-fatt li Sviatlana Tsikhanouskaya kellha maġġoranza assoluta ta' voti (bejn 71,1 % u 97,6 %); K. billi s-CEC ħabbar lil Aliaksandr Lukashenka bħala r-rebbieħ tal-elezzjoni wara li allegatament kiseb 80,10 % tal-voti, filwaqt li r-rivali ewlenija tiegħu Svetlana Tikhanovskaya kisbet biss 10,12 %; billi l-irregolaritajiet matul il-jiem tal-votazzjoni ġew irrapportati b'mod kostanti, in-nies spiss ġew imċaħħda d-dritt tal-vot tagħhom u l-protokolli mill-PECs ġew iffalsifikati; L. billi l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha ma rrikonoxxewx ir-riżultati tal-elezzjonijiet presidenzjali minħabba dubju sostanzjali dwar il-korrettezza tagħhom, ikkundannaw l-użu sproporzjonat u inaċċettabbli tal-forza kontra dimostranti paċifiċi u appoġġaw id-dritt tal-poplu tal-Belarussja li jiddetermina l-futur tiegħu; M. billi Sviatlana Tsikhanouskaya, il-President elett skont il-poplu tal-Belarussja, ġiet intimidata u mġiegħla titlaq mill-Belarussja jumejn wara l-elezzjonijiet presidenzjali; billi attivisti ċiviċi u politiċi oħra u mexxejja tal-ħaddiema telqu wkoll mill-Belarussja minħabba theddid għas-sikurezza tagħhom jew tal-membri tal-familja tagħhom; N. billi r-reġim tal-Belarussja jirrifjuta li jibda djalogu nazzjonali mal-poplu u ma jirrikonoxxix il-Kunsill ta' Koordinazzjoni (CC), liema nbeda minn Sviatlana Tsikhanouskaya bl-għan uniku li jiffaċilita tranżizzjoni paċifika u ordnata tal-poter permezz tad-djalogu, u r-reġim qiegħed ifittex li jintimidah u jifirxu billi jkollu fil-mira l-membri tiegħu u jniedi każ kriminali kontrihom; billi membru wieħed biss tal-Presidju tal-Kunsill ta' Koordinazzjoni, Svetlana Alexievich, għadha mhix detenuta jew imkeċċija bil-forza mill-pajjiż mill-awtoritajiet tal-Belarussja; O. billi l-Belarussja kellha protesti paċifiċi fil-pajjiż kollu, liema huma mingħajr preċedent, li jitolbu elezzjonijiet ġodda ħielsa u ġusti, wara l-elezzjonijiet presidenzjali tad-9 ta' Awwissu 2020 u t-tħabbira ta' riżultat iffalsifikat ta' rebħa mill-President fil-kariga; billi l-protesti wasslu għal repressjoni vjolenti b'eluf ta' Belarussi detenuti, mijiet ta' persuni fl-isptar, mill-inqas sitt persuni kkonfermati mejta u għexieren li għadhom neqsin; P. billi l-Parlament Ewropew jesprimi l-appoġġ tiegħu għat-talbiet tal-poplu tal-Belarussja għal elezzjonijiet ħielsa u ġusti u għall-kapaċità li jieħu deċiżjonijiet b'mod liberu dwar il-futur ta' pajjiżu; Q. billi l-Parlament Ewropew jilqa' u jinkoraġġixxi l-organizzazzjoni paċifika sostnuta ta' protesti fil-pajjiż kollu, u jfaħħar ir-rwol u t-tmexxija b'saħħitha tan-nisa tal-Belarussja; R. wara li kkunsidra x-xhieda maħlufa ta' dimostranti fil-Belarussja dwar il-kundizzjonijiet u t-trattament inumani li għalihom kienu soġġetti matul id-detenzjoni illegali tagħhom, inklużi rapporti ta' swat bla tmiem, atti ta' stupru, trattament degradanti u kundizzjonijiet ta' detenzjoni inumani f'ċelel iffullati mingħajr aċċess għal ilma tax-xorb, ikel, faċilitajiet sanitarji jew assistenza medika; billi l-mexxej tal-oppożizzjoni tal-Belarussja u l-priġunier politiku Paval Sieviaryniec qata' l-polzijiet tiegħu bħala protesta kontra t-tortura u l-kundizzjonijiet inumani ta' detenzjoni; billi bosta nies, wara li nħelsu, spiċċaw l-isptar u wħud ittieħdu f'kura intensiva b'korrimenti bħal dirgħajn miksura, kranju maqsum u vista u smigħ danneġġati, b'uħud minnhom, flimkien mat-trawmi psikoloġiċi mġarrba, ser ikollhom effetti għal ħajjithom kollha, inkluża infertilità; S. billi f'dawn l-aħħar xhur fil-Belarussja saru prattika komuni rappreżalji kontra avversarji tar-reġim, osservaturi elettorali, ġurnalisti, bloggers, attivisti tas-soċjetà ċivili u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż permezz ta' vjolenza fiżika, ħtif minn persuni mhux magħrufa mingħajr markaturi tal-identifikazzjoni, multi amministrattivi, theddid ta' telf tal-kustodja tat-tfal, proċedimenti kriminali kif ukoll tortura fiżika u psikoloġika; T. billi l-poplu tal-Belarussja għandu bżonn urġenti ta' assistenza u appoġġ mill-komunità internazzjonali; U. billi s-sitwazzjoni fil-Belarussja tirrikjedi investigazzjoni internazzjonali urġenti dwar il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem kontra dimostranti paċifiċi u l-użu eċċessiv tal-forza mir-reġim tal-Belarussja; V. billi l-ambjent għall-ħidma tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, tar-rappreżentanti tal-oppożizzjoni, tas-soċjetà ċivili u tal-midja ddeterjora kontinwament, b'soġġezzjoni sistematika għal intimidazzjoni u fastidju u restrizzjonijiet tal-libertajiet fundamentali; billi l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem flimkien ma' organizzazzjonijiet oħra tas-soċjetà ċivili huma sistematikament miċħuda r-reġistrazzjoni filwaqt li s-sħubija fi gruppi mhux reġistrati u fi gruppi li jirċievu fondi barranin hija kriminalizzata; billi l-avukati tad-drittijiet tal-bniedem huma mċaħħda milli jiddefendu attivisti ċivili u politiċi detenuti, li ma jistgħux jiddependu fuq proċess ġust; W. billi l-impunità mifruxa tal-uffiċjali tal-infurzar tal-liġi tikkontribwixxi għal aktar ksur tad-drittijiet tal-bniedem u ritaljazzjonijiet kontra d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u persuni innoċenti; X. billi r-Rapport ta' Lulju 2020 tar-Rapporteur Speċjali dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja ma jinnota ebda titjib kbir fil-protezzjoni legali u regolatorja tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja u, flimkien mal-problemi enfasizzati hawn fuq, jiġbed l-attenzjoni għall-applikazzjoni kontinwa tal-piena tal-mewt, id-diskriminazzjoni prevalenti kontra gruppi vulnerabbli, inklużi n-nisa, il-persuni b'diżabilità, il-minoranzi etniċi u reliġjużi u l-persuni LGBTQI, il-prattika kontinwa ta' xogħol furzat, it-tortura u l-forom oħra ta' trattament jew pieni krudili, inumani jew degradanti ta' persuni detenuti, u d-diskriminazzjoni kontra kelliema tal-lingwa tal-Belarussja; Y. billi skont l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem tal-Belarussja, hemm madwar 100 persuna detenuta għal raġunijiet politiċi fil-Belarussja; billi fost il-membri tal-oppożizzjoni tal-Belarussja miżmuma l-ħabs hemm Mikola Statkevich, kandidat demokratiku fl-elezzjonijiet presidenzjali tal-2010, li kien priġunier minħabba twemmin mill-2011 sal-2017, ex priġunier minħabba twemmin ieħor, Anatol Liabedzka, hemm il-Membri tal-Presidju tal-Kunsill ta' Koordinazzjoni tal-Belarussja Maria Kalesnikava, Liliya Ulasava u Maksim Znak, il-kandidat presidenzjali Viktar Babaryka u l-blogger ta' filmati Siarhei Tsikhanouski; Z. billi l-Parlament Ewropew jesprimi l-kondoljanzi l-aktar profondi tiegħu dwar l-imwiet ta' Alyaksandr Taraykouski, Alyaksandr Vikhor, Artsyom Parukou, Henadz Shutau u Kanstantsin Shyshmakou lill-familji tagħhom u lin-nazzjon kollu tal-Belarussja; AA. billi fl-14 ta' Awwissu 2020 ir-reġim tal-Belarussja ċaħad id-dħul fil-pajjiż lil żewġ Membri tal-Parlament Ewropew, Robert Biedroń, President tad-Delegazzjoni għar-relazzjonijiet mal-Belarussja, u Petras Auštrevičius, rapporteur permanenti tal-Parlament dwar il-Belarussja, li kellhom iżuru l-pajjiż fuq stedina tas-soċjetà ċivili tal-Belarussja; AB. billi mill-2014, 18 000 minorenni Belarussi ġew ikkundannati għal perjodi ta' priġunerija sproporzjonatament twal ta' bejn 8 u 15-il sena għal reati mhux vjolenti relatati mad-droga skont l-Artikolu 328 tal-Kodiċi Kriminali; billi matul id-detenzjoni u l-priġunerija, il-minorenni Belarussi jiffaċċjaw għadd kbir ta' ksur tad-drittijiet tagħhom, inklużi vjolenza fiżika u tortura, u jiġu esposti għal kundizzjonijiet ta' xogħol li huma perikolużi għas-saħħa; AC. billi fl-2016 l-UE neħħiet il-parti l-kbira tas-sanzjonijiet fuq il-Belarussja, bl-eċċezzjoni ta' embargo fuq l-armi u sanzjonijiet kontra erba' individwi, iżda dan ma sarx minħabba li l-Belarussja ssodisfat il-kundizzjonijiet kollha iżda pjuttost bit-tama li tkompli fid-direzzjoni ta' titjib tal-ambjent għall-parteċipazzjoni politika u ċivika u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; billi ma sar ebda progress fl-oqsma tal-governanza demokratika u tad-drittijiet tal-bniedem, b'żieda fir-repressjoni amministrattiva, finanzjarja u fiżika kontra l-oppożizzjoni demokratika, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-ġurnalisti u l-bloggers, u saħansitra l-persuni komuni; AD. billi l-Kunsill Ewropew qabel fl-2020 li jimponi sanzjonijiet kontra għadd sostanzjali ta' individwi responsabbli għall-vjolenza, ir-repressjoni u l-falsifikazzjoni tar-riżultati tal-elezzjoni fil-Belarussja, li jipprojbixxu li dawn jidħlu fl-UE u li jiffriżaw l-assi finanzjarji tagħhom fl-UE; AE. billi huwa inaċċettabbli jekk Stat Membru ma jikkundannax mingħajr ambigwità l-falsifikazzjoni, il-vjolenza u r-repressjoni tal-elezzjoni u jqis il-Belarussja ta' Lukashenka bħala stat sieħeb, peress li s-sitwazzjoni fil-Belarussja tirrikjedi l-adozzjoni ta' pożizzjoni soda u ta' prinċipju u l-qbil dwar azzjoni komuni tal-UE; AF. billi l-awtoritajiet tal-Belarussja ċaħdu li l-COVID-19 infirxet fil-pajjiż, u b'hekk ħlew żmien prezzjuż li seta' jintuża għat-tħejjija u l-protezzjoni tal-popolazzjoni tal-pajjiż u b'mod partikolari l-persunal mediku, ma kkanċellawx avvenimenti tal-massa – b'mod partikolari l-parata militari fid-9 ta' Mejju 2020 b'eluf ta' parteċipanti u l-jum annwali tax-xogħol tal-komunità li għalih attendew kwart tal-popolazzjoni tal-Belarussja – u minflok intimidaw lill-ġurnalisti, lill-bloggers, lill-oppożizzjoni demokratika, lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u lill-persuni komuni li kkondividew informazzjoni kruċjali dwar il-pandemija u l-miżura ta' prekawzjoni meħtieġa, li wassal għal waħda mill-ogħla rati ta' infezzjoni per capita tal-COVID-19 fl-Ewropa u wassal biex il-Belarussja tkun theddida għas-saħħa fir-reġjun; billi l-gvern u l-president tal-Belarussja naqsu milli jipprovdu fatti dwar il-pandemija u jirreaġixxu fil-ħin għaliha filwaqt li xerrdu b'mod attiv informazzjoni falza li pperikolat is-saħħa taċ-ċittadini tagħha; AG. billi l-UE ilha f'solidarjetà mal-poplu tal-Belarussja mill-bidu tal-pandemija tal-COVID-19, u allokat EUR 60 miljun lill-pajjiż għall-mitigazzjoni tal-effetti immedjati u diretti tat-tifqigħa, segwiti minn, b'reazzjoni għas-sitwazzjoni ta' wara l-elezzjoni fil-Belarussja, EUR 53 miljun addizzjonali bħala appoġġ għall-poplu tal-Belarussja; billi l-Belarussja qiegħda tesplora l-possibbiltà li tfittex assistenza makrofinanzjarja mill-UE; AH. billi l-pandemija tal-COVID-19 uriet ir-reżiljenza, id-determinazzjoni qawwija u l-awtoorganizzazzjoni bla preċedent tas-soċjetà tal-Belarussja, b'mod partikolari fid-dawl tar-rispons letarġiku tal-awtoritajiet għall-pandemija u saħansitra l-fatt li ċaħduha flimkien mal-impatt tagħha; AI. billi m'hemm ebda aġenzija tal-aħbarijiet indipendenti tal-Belarussja rreġistrata fil-pajjiż u l-libertà tal-istampa fil-Belarussja ddeterjorat b'mod sinifikanti mill-2015, hekk kif ikkonfermat kull sena mill-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa, u s-sitwazzjoni marret ħafna għall-agħar mill-elezzjonijiet presidenzjali f'Awwissu 2020; billi l-ftit ġurnalisti indipendenti, bloggers, fotografi jew organizzazzjonijiet tal-midja li huma kapaċi joperaw fil-pajjiż u jiddenunzjaw il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem huma soġġetti għal fastidju sistematiku u miżuri punittivi, bħal arresti jew bidu ta' investigazzjonijiet kriminali, inkluż fuq akkużi ta' produzzjoni u distribuzzjoni illegali ta' informazzjoni, estremiżmu, diskreditar u insulti lill-president jew ħuliganiżmu, u żdied l-għadd ta' prosekuzzjonijiet għal dikjarazzjonijiet li saru fuq l-internet; billi fl-2000 u fl-2016, żewġ ġurnalisti tad-drittijiet tal-bniedem inqatlu wara r-rapportar attiv tagħhom dwar il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-kritika tal-politiki repressivi tal-gvern awtoritarju tal-Belarussja; AJ. billi wara l-elezzjonijiet presidenzjali r-reġim tal-Belarussja kompla jżid il-ħakma tiegħu fuq il-libertà tal-midja u d-dritt tal-persuni li jaċċessaw u jikkondividu l-informazzjoni, billi bblokka l-aċċess għall-internet, fixkel l-istampar tal-gazzetti, kif ukoll arresta ġurnalisti lokali u korrispondenti barranin li osservaw jew xandru dimostrazzjonijiet, kif ukoll dawk li kkritikaw il-politika ambjentali tal-istat jew ikkummentaw dwar il-pandemija tal-COVID-19 fil-Belarussja u ssoġġettawhom għal tortura u trattament inuman; billi l-ġurnalisti kienu speċifikament fil-mira u diversi ndarbu filwaqt li xandru r-repressjoni awtorizzata mir-reġim tal-Belarussja fuq dimostranti paċifiċi; billi l-istazzjonijiet televiżivi tal-Istat ma jxandrux il-protesti li għaddejjin jew l-atroċitajiet imwettqa mir-reġim ta' Lukashenka u qegħdin jintużaw biex ixerrdu diżinformazzjoni, jattakkaw u jiskreditaw lil Sviatlana Tsikhanouskaya, lil attivisti politiċi u lil dimostranti paċifiċi; billi wara r-riżenja ta' ġurnalisti mill-istazzjonijiet televiżivi tal-Istat, dawn ġew sostitwiti minn esperti tal-propaganda mir-Russja; AK. billi l-ġurnalisti indipendenti li jikkooperaw u jaħdmu għall-midja barranija jiġu mħarrka skont l-Artikolu 22.9 tal-Kodiċi ta' Reati Amministrattivi, li jagħmilha illegali li persuna tirċievi premjijiet finanzjarji mill-midja li ma jkunux irreġistrati u akkreditati kif xieraq fil-Belarussja; billi l-istazzjon Belsat TV, li huwa uffiċjalment irreġistrat fil-Polonja, mhuwiex irreġistrat fil-Belarussja u l-attivitajiet tiegħu jinsabu taħt pressjoni u attakk kostanti inkluż permezz ta' detenzjonijiet brutali tal-ġurnalisti tiegħu u multi imposti fuq il-kontributuri tiegħu li sat-18 ta' Ġunju 2020 ammontaw għal USD 101 791; AL. billi l-Belarussja kienet soġġetta għal pressjoni bla preċedent mir-Russja biex tapprofondixxi l-integrazzjoni tagħha fil-kuntest tal-Istat tal-Unjoni, għad-detriment tas-sovranità tal-Belarussja, li rriżultat inter alia f'konfront kontinwu dwar l-importazzjonijiet taż-żejt u tal-gass mir-Russja; AM. billi s-26 sena fil-poter ta' Lukashenka kienu kkaratterizzati minn politiki li jdgħajfu s-sovranità u l-indipendenza tal-pajjiż u jdgħajfu l-identità, il-wirt u l-kultura tal-Belarussja; AN. billi mill-perspettiva tas-sigurtà, il-Belarussja hija marbuta mill-qrib u dipendenti fuq ir-Russja u qiegħda tinvolvi ruħha f'azzjonijiet li huma ta' theddida għall-Istati Membri tal-UE bħall-eżerċizzji militari konġunti mhux trasparenti Zapad 2017, l-eżerċizzji militari konġunti ppjanati Zapad 2021 u l-bini ta' installazzjonijiet nukleari mhux sikuri; AO. billi wara t-tifqigħa ta' protesti massivi, Aliaksandr Lukashenka għamel kuntatt mar-Russja għal assistenza biex jiżgura s-sopravivenza tar-reġim tal-Belarussja u fittex li jsalva l-immaġni u l-appoġġ pubbliku tiegħu billi ħoloq narrattivi foloz dwar theddid estern għall-Belarussja minn atturi tal-Punent barranin u użahom biex jiġġustifika l-intensifikazzjoni tal-attivitajiet u l-moviment tal-forzi militari tal-Belarussja fir-reġjun ta' Grodno fil-fruntiera mal-Polonja u l-Litwanja, mossa li hija theddida diretta għall-UE u l-Istati Membri tagħha; AP. billi l-Belarussja, fi sħubija mal-korporazzjoni Russa ROSATOM, qiegħda tibni l-Impjant tal-Enerġija Nukleari (NPP) Astravyets f'post mhux ġustifikat, 20 kilometru 'l bogħod mill-fruntiera esterna tal-UE u 45 kilometru 'l bogħod mill-belt kapitali tal-Litwanja; billi l-bini tal-NPP ta' Astravyets ġie segwit minn nuqqas ta' rispett għall-istandards internazzjonali għas-sikurezza nukleari, ksur serju tas-sikurezza u inċidenti maġġuri, inkluż xogħol kontinwu ta' bini fis-sit minkejja t-tifqigħa tal-COVID-19; billi l-ewwel reattur tal-NPP ta' Astravyets kien ippjanat li jinfetaħ qabel l-elezzjonijiet presidenzjali f'Awwissu 2020 u qabel l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet tal-istress tests imwettqa mill-awtoritajiet tas-sikurezza nukleari tal-UE; AQ. billi s-sitwazzjoni ekonomika diffiċli, li ser tmur għall-agħar minħabba strajks fuq skala nazzjonali u r-rifjut tar-reġim tal-Belarussja li jibda djalogu nazzjonali mal-poplu tal-Belarussja, tindika li l-mudell ekonomiku tal-Belarussja laħaq il-limiti tiegħu u li l-pajjiż jaf dieħel f'perjodu ta' tranżizzjoni li fih l-UE jista' jkollha rwol ewlieni ta' bbilanċjar; AR. billi kien hemm żieda kbira fl-involviment mas-soċjetà ċivili tal-Belarussja, inkluż permezz ta' attivitajiet appoġġati mill-UE u intensifikazzjoni tal-kuntatt bejn il-persuni; Jirrakkomanda lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà: Is-sitwazzjoni wara l-elezzjoni fil-Belarussja (a) li jappoġġaw bis-sħiħ id-deċiżjoni tal-UE u tal-Istati Membri tagħha li ma jirrikonoxxux ir-riżultati elettorali frodulenti kif imħabbra mill-Kummissjoni Elettorali Ċentrali (CEC) tal-Belarussja, minħabba dubju sostanzjali dwar il-korrettezza tal-elezzjonijiet, u li ma jirrikonoxxux lil Aliaksandr Lukashenka bħala president leġittimu tal-pajjiż ladarba l-mandat attwali tiegħu jiskadi mhux aktar tard mill-5 ta' Novembru 2020; li jiddenunzjaw il-fatt li, fit-23 ta' Settembru 2020, Aliaksandr Lukashenka pproklama lilu nnifsu President tal-Belarussja waqt ċerimonja ta' inawgurazzjoni illeġittima li saret b'mod sigriet; li jappellaw lis-Sur Lukashenka jirrispetta r-rieda tal-poplu tal-Belarussja u jirriżenja b'mod paċifiku; li jappellaw lill-Istati Membri kollha jikkundannaw il-frodi elettorali, it-trażżin tal-oppożizzjoni u s-soċjetà ċivili, ir-restrizzjonijiet fuq id-drittijiet tal-bniedem, il-libertà tal-espressjoni u l-libertà tal-midja, u l-ksur tal-valuri demokratiċi ewlenin u l-istat tad-dritt; (b) li jinsistu li dawn l-iżviluppi ser ikollhom impatt negattiv fuq ir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Belarussja; (c) li jappoġġaw b'mod inekwivoku lill-poplu tal-Belarussja fit-talbiet leġittimi tiegħu għal elezzjonijiet ħielsa u ġusti ġodda li għandhom isiru malajr kemm jista' jkun taħt is-superviżjoni tal-OSKE u tal-osservaturi internazzjonali indipendenti; li jenfasizzaw il-ħtieġa ta' soluzzjoni paċifika u demokratika għal din il-kriżi, sostnuta minn midja indipendenti u ħielsa u soċjetà ċivili b'saħħitha; (d) li jinsistu fuq il-konformità sħiħa tal-proċessi elettorali fil-Belarussja mal-istandards internazzjonali, mar-rakkomandazzjonijiet tal-OSKE u mal-opinjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja, u li jappellaw biex il-leġislazzjoni elettorali tar-Repubblika tal-Belarussja tiġi emendata biex tinkludi salvagwardji proċedurali u legali sostanzjali li jtejbu l-inklużività, l-integrità u t-trasparenza matul l-istadji kollha tal-proċess elettorali, u b'mod partikolari li tintroduċi kriterji u mekkaniżmi li jkunu ċari u raġonevoli għar-reġistrazzjoni u l-verifika tal-firem tal-kandidati, tiżgura l-inklużjoni tar-rappreżentanti tal-atturi kollha tal-proċess elettorali fil-kummissjonijiet elettorali u tagħti aċċess ugwali għall-midja lill-parteċipanti kollha; (e) li jitolbu li jsiru elezzjonijiet ħielsa u ġusti qabel ma jinbeda proċess ta' riforma kostituzzjonali trasparenti u inklużiv, soġġett għal konsultazzjoni pubblika tal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha tas-soċjetà Belarussa, bħala opportunità kruċjali biex jiġu introdotti bidliet ġenwini, inkluż fir-rigward tad-drittijiet u l-libertajiet ċivili bażiċi, li jindirizzaw id-dgħufijiet tas-sistema politika attwali, jiżguraw proċess elettorali trasparenti u pluralistiku, u jippermettu lill-poplu Belarussu jiġi rappreżentat f'parlament elett demokratikament u jipparteċipa b'mod attiv fil-ħajja politika u fil-proċessi politiċi; (f) li jappellaw lill-awtoritajiet biex iżidu t-trasparenza, ineħħu l-ostakli arbitrarji li minħabba fihom l-ebda partit politiku ġdid ma ġie rreġistrat fil-Belarussja sa mill-2000, u jippermettu r-reġistrazzjoni ta' partiti politiċi, ta' organizzazzjonijiet reliġjużi u tas-soċjetà ċivili u ta' trade unions indipendenti, u jtemmu r-restrizzjonjiet applikati għal organizzazzjonijiet stabbiliti u l-persekuzzjoni tal-oppożituri politiċi tar-reġim; (g) li jinnotaw li Sviatlana Tsikhanouskaya, li skont l-istħarriġ soċjoloġiku indipendenti rċeviet aktar minn nofs il-voti fl-elezzjoni presidenzjali tal-2020, hija f'għajnejn il-poplu tal-Belarussja l-President elett tagħhom; (h) li jirrikonoxxu l-Kunsill ta' Koordinazzjoni (CC), imniedi minn Sviatlana Tsikhanouskaya, bħala r-rappreżentant leġittimu tan-nies li qegħdin jitolbu bidla demokratika u l-libertà fil-Belarussja u jinsisti li r-reġim tal-Belarussja jibda djalogu miegħu; li jiddeploraw il-persekuzzjoni tal-membri tal-CC u jitlobu li jaqgħu l-azzjonijiet legali kollha meħuda mill-awtoritajiet kontrihom u jinħelsu dawk kollha detenuti u arrestati; (i) li jappoġġaw l-isforzi tal-CC għal transizzjoni paċifika u demokratika tal-poter bħala riżultat ta' djalogu nazzjonali inklużiv bejn il-gvern tal-Belarussja u l-oppożizzjoni/is-soċjetà ċivili/il-CC, inklużi r-rappreżentanti tal-knejjes bħala medjaturi rispettati u newtrali; li jipprovdu kwalunkwe assistenza meħtieġa biex jissaħħu l-organizzazzjoni u l-funzjonament tal-CC; (j) li jinkoraġġixxu u jappoġġaw l-istabbiliment ta' ċentru indipendenti għal Belarussja demokratika, fi Brussell, fost bliet kapitali oħra, bil-għan li jxerred l-informazzjoni u l-attivitajiet relatati mal-proċessi demokratiċi fil-Belarussja; (k) li jinsistu li Aliaksandr Lukashenka jaċċetta l-offerta tal-presidenti attwali u futuri tal-OSKE biex jiġi ffaċilitat id-djalogu nazzjonali biex tissolva l-kriżi politika u s-sitwazzjoni ta' tensjoni fil-pajjiż, u jiżguraw li l-UE tipprovdi assistenza konkreta lill-OSKE għall-proposta tagħha biex tieħu rwol ta' medjazzjoni; (l) li jesiġu l-waqfien immedjat tal-vjolenza, ir-ripressjoni krudili, it-tortura u r-ripressjoni kontra d-dimostranti paċifiċi; li jiddenunzjaw dikjarazzjonijiet bħal dik maħruġa fit-12 ta' Ottubru 2020 mill-Ministeru tal-Affarijiet Interni tal-Belarussja ., li thedded l-użu ta' tagħmir speċjali u ta' armi letali kontra d-dimostranti paċifiċi; li jappellaw għal investigazzjoni sħiħa tal-UE/internazzjonali tar-reati kontra l-poplu tal-Belarussja mwettqa mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi tar-reġim ta' Lukashenka u biex l-awtoritajiet jipprovdu lill-vittmi kollha ta' ksur u abbużi tad-drittijiet tal-bniedem b'aċċess għall-ġustizzja u jiżguraw id-dritt tagħhom għal rimedju effettiv; (m) li jirrevedu u jaġġornaw l-Anness III tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 765/2006 tat-18 ta' Mejju 2006 dwar miżuri restrittivi fir-rigward tal-Belarussja, li fih il-lista ta' tagħmir li jista' jintuża għar-repressjoni interna fil-Belarussja, inkluż iż-żieda ta' drones ta' sorveljanza f'dik il-lista; (n) li jikkundannaw it-tattika tar-reġim tal-Belarussja li jifred il-CC b'intimidazzjoni u tkeċċija tal-membri tiegħu, kif ukoll tal-politiċi u tal-attivisti tal-oppożizzjoni, mill-Belarussja biex jitbiegħdu mill-proċessi politiċi interni; (o) li jappellaw lill-Belarussja biex minnufih u mingħajr kundizzjonijiet teħles u twaqqa' l-akkużi kollha kontra l-priġunieri politiċi kollha u l-membri kollha tas-soċjetà ċivili, il-ġurnalisti u kwalunkwe persuna oħra detenuta b'mod arbitrarju qabel, matul u wara l-kampanja elettorali; li jesiġu r-restawr sħiħ tad-drittijiet u l-libertajiet tal-bniedem u r-rispett tagħhom, inklużi l-libertà tal-istampa, il-libertà tal-għaqda u libertajiet politiċi u ċivili oħra fil-Belarussja; (p) li jfaħħru l-azzjonijiet meħuda mill-ħaddiema f'bosta fabbriki u istituzzjonijiet fil-pajjiż kollu li ngħaqdu mal-protesti b'diversi modi, inkluż permezz ta' strajk, u jipprovdu l-appoġġ meħtieġ lil dawk minnhom li ġew ikkastigati mir-reġim talli eżerċitaw id-drittijiet demokratiċi tagħhom; (q) li jindirizzaw il-problemi ffaċċjati mit-trade unions indipendenti, inklużi r-rifjut ta' reġistrazzjoni, il-prosekuzzjoni b'motivazzjoni politika tal-mexxejja tagħhom, u s-sħubija furzata ta' impjegati li għadhom kif ġew ikkuntrattati fi trade unions ikkontrollati mill-istat; (r) li jibqgħu viġilanti rigward l-arresti, l-għajbien u l-fastidju ta' kandidati, dimostranti, attivisti u ġurnalisti indipendenti, u jsegwu każijiet bħal dawn mal-awtoritajiet tal-Belarussja; (s) ikomplu jsegwu mill-qrib il-każijiet ta' arresti u għajbien fil-Belarussja, jiġbdu l-attenzjoni tal-awtoritajiet tal-Belarussja għal dawn il-każijiet u jitlob azzjoni xierqa u immedjata mingħandhom; inedu programm ta' assistenza tal-UE mmirat biex jgħinu lill-vittmi ta' repressjoni politika u vjolenza mill-pulizija, b'mod partikolari b'aċċess għal konsulenza legali, għajnuna materjali u medika, u riabilitazzjoni; (t) jinsistu fuq investigazzjoni indipendenti u effettiva dwar l-imwiet relatati mal-protesti ta' Alyaksandr Taraykouski, Alyaksandr Vikhor, Artsyom Parukou, Henadz Shutau u Kanstantsin Shyshmakou u mal-qtil ta' personaġġi tal-oppożizzjoni politika Yuriy Zakharenko, Anatoliy Krasovskiy u Victor Honchar li seħħew fl-1999, kif ukoll dwar id-destin u l-post ta' Dmitriy Zavadski fl-2000; (u) jappellaw lill-Belarussja tintroduċi fil-Kodiċi Kriminali tagħha definizzjoni speċifika ta' tortura skont l-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem u jiżguraw li tiġi kkastigata b'sanzjonijiet, kif ukoll bidliet leġiżlattivi biex tikkriminalizza l-għajbien infurzat; (v) li jappellaw lill-awtoritajiet biex, fid-dawl ta' rapporti li l-pulizija qed jipprevjenu l-għajnuna għal dimostranti midruba u qed jarrestaw ħaddiema mediċi, itejbu l-aċċess, id-disponibbiltà u l-kwalità tal-kura tas-saħħa fil-postijiet ta' detenzjoni, b'mod partikolari minħabba l-pandemija tal-COVID-19, kif ukoll il-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-persunal mediku; (w) li jimplimentaw, malajr kemm jista' jkun u fil-qafas ta' koordinazzjoni sinifikanti mas-sħab internazzjonali, is-sanzjonijiet maqbula mill-ministri tal-affarijiet barranin tal-UE u tal-Kunsill Ewropew; (x) li jżidu s-sanzjonijiet billi jinkludu lil Aliaksandr Lukashenka u għadd sostanzjali ta' uffiċjali ta' grad għoli u medju, kif ukoll membri tas-CEC, fil-grupp ta' persuni li huma responsabbli għall-falsifikazzjoni tar-riżultati tal-elezzjonijiet presidenzjali fil-Belarussja, jew li kellhom sehem fiha, u li huma responsabbli għal għall-ksur tad-drittijiet ċivili u tal-bniedem jew ikkontribwew għalihom; din il-lista għandha tiġi applikata mill-UE kollha kemm hi u għandha tiġi aġġornata u estiża kontinwament skont il-livell ta' reati mwettqa mir-reġim ta' Lukashenka; (y) li jimponu projbizzjonijiet tal-viża u sanzjonijiet finanzjarji, inkluż l-iffriżar tal-assi, kontra rappreżentanti tar-reġim, individwi sanzjonati kif ukoll il-membri tal-familja tagħhom; (z) li joperazzjonalizzaw u jimplimentaw malajr mekkaniżmu ta' sanzjonijiet tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem li jippermetti li jiġu applikati sanzjonijiet simili għal dawk tal-Att Magnitsky tal-Istati Uniti, kontra individwi u kumpaniji involuti fi ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u li huma responsabbli għal reati oħra, u biex dawn jiġu applikati kontra uffiċjali Belarussi, inklużi investigaturi u mħallfin li jmexxu każijiet kriminali kontra priġunieri politiċi, u individwi u kumpaniji oħra involuti fit-trażżin vjolenti ta' dimostrazzjonijiet u protesti paċifiċi ta' ġbir ta' firem fil-Belarussja bl-użu ta' tortura u trattament ħażin tad-detenuti u l-priġunieri politiċi; (aa) li jikkunsidraw sanzjonijiet settorjali għall-Belarussja li jistgħu jżidu l-pressjoni fuq ir-reġim iżda li m'għandhomx iħallu impatt negattiv fit-tul fuq il-popolazzjoni; (ab) li jimpenjaw ruħhom favur l-indipendenza, is-sovranità u l-integrità territorjali tal-Belarussja; li jirrifjutaw bil-qawwa kwalunkwe interferenza esterna sigrieta jew evidenti minn kwalunkwe stat terz, inkluża l-Federazzjoni Russa, b'mod partikolari fil-media tal-istat Belarussu u fil-forzi tas-sigurtà tagħha; li jenfasizzaw li l-protesti Belarussi huma ta' natura prodemokratika u mhux ta' natura ġeopolitika; li jtennu li l-Unjoni Ewropea hija miftuħa biex tiżviluppa aktar ir-relazzjonijiet mal-pajjiż kemm bilateralment kif ukoll fi ħdan il-qafas tas-Sħubija tal-Lvant biss jekk il-Belarussja tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha maqbula preċedentement b'rabta mad-demokrazija, l-istat tad-dritt, l-elezzjonijiet ħielsa u ġusti, id-dritt internazzjonali u d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; (ac) li jħeġġu lill-Federazzjoni Russa biex ma tieħu l-ebda azzjoni li thedded is-sovranità u l-integrità territorjali tal-Belarussja; li jesprimu tħassib dwar il-fatt li hija tuża n-negozjati għall-provvista kontinwa taż-żejt u l-gass lill-Belarussja bħala metodu ta' pressjoni politika; li jiddenunzjaw u jikkundannaw pubblikament l-interferenza ibrida mwettqa mill-Federazzjoni Russa bl-użu ta' metodi, bħad-delegar tal-hekk imsejħa esperti tal-media lill-media tal-istat Belarussu u tal-konsulenti għall-aġenziji militari u tal-infurzar tal-liġi, u biex jiskoraġġixxu t-tkomplija ta' dawn l-azzjonijiet; li jwissu kontra kwalunkwe tentattiv biex tiġi mmilitarizzata s-sitwazzjoni u jiġu pprovokati tensjonijiet mal-pajjiżi ġirien; (ad) li jiddenunzjaw il-fatt li l-Belarussja akkużat lil Sviatlana Tsikhanouskaya talli allegatament għamlet talbiet pubbliċi bil-għan li tagħmel ħsara lis-sigurtà tal-pajjiż u taħtaf il-poter, u li jiddenunzjaw id-deċiżjoni tal-Federazzjoni Russa biex titpoġġa fuq il-lista interstatali ta' persuni mfittxija; (ae) li jenfasizzaw li l-eżerċizzju militari tal-forzi armati Belarussi li sar fl-aħħar ta' Awwissu 2020 fil-fruntiera mal-Litwanja u l-Polonja, li kien segwit minn kampanja ta' informazzjoni ostili u qarrieqa, żied bla bżonn it-tensjoni u n-nuqqas ta' fiduċja; (af) li jirrikonoxxu li filwaqt li l-politika ta' impenn kritiku li kienet segwita minn qabel l-elezzjonijiet presidenzjali frawdolenti tad-9 ta' Awwissu 2020 ġabet magħha xi żviluppi fir-relazzjonijiet bilaterali, il-progress fl-oqsma ewlenin tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali – inklużi l-libertà tal-kelma u tal-espressjoni u l-libertà tal-media, kif ukoll id-drittijiet tax-xogħol – u s-soċjetà ċivili, treġġa' lura matul u wara dawk l-elezzjonijiet, is-sitwazzjoni soċjoekonomika hija kkaratterizzata minn dħul baxx tal-familji u minn rati ta' qgħad għoljin, u l-ekonomija hija staġnata u hija influwenzata ħafna minn intrapriżi tal-istat u mill-korruzzjoni; hekk kif l-UE timpenja ruħha favur approċċ aktar immirat lejn is-Sħubija tal-Lvant u għal rieżami sħiħ tar-relazzjonijiet UE-Belarussja, jikkunsidraw li japplikaw il-prinċipju ta' "inqas għal inqas" fil-każ ta' degradazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, li m'għandhiex taffettwa l-involviment u l-appoġġ għas-soċjetà ċivili, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-mezzi tal-media indipendenti u l-poplu tal-Belarussja, peress li għall-kuntrarju jeħtieġ li titħeġġeġ l-għotja ta' spinta ulterjuri, minn organizzazzjonijiet internazzjonali u minn pajjiżi individwali oħrajn, lill-appoġġ politiku, finanzjarju, teknoloġiku u tal-informazzjoni billi jiġi segwit il-prinċipju ta' "aktar għal aktar" u l-involviment akbar tas-soċjetà ċivili f'inizjattivi u proġetti fil-Belarussja bl-appoġġ tal-UE; (ag) li jħejju rieżami komprensiv tal-politika tal-UE dwar il-Belarussja, b'enfasi partikolari fuq l-appoġġ tagħha lis-soċjetà ċivili u lill-poplu tal-Belarussja, b'kunsiderazzjoni tax-xenarji differenti li qed jiżviluppaw fil-pajjiż, u jissospendu n-negozjati dwar il-Prijoritajiet tas-Sħubija UE-Belarussja sakemm isiru elezzjonijiet presidenzjali ħielsa u ġusti fil-Belarussja; li jinsistu li jeħtieġ li l-UE tirrispondi b'mod magħqud u b'insistenza għas-sitwazzjoni fil-Belarussja wara l-elezzjonijiet presidenzjali; (ah) li jilqgħu d-dikjarazzjoni tal-Kunsill Affarijiet Barranin tat-12 ta' Ottubru 2020 li tesprimi r-rieda tal-UE li tappoġġa tranżizzjoni demokratika paċifika u li tuża varjetà ta' strumenti f'konformità mas-Sħubija tal-Lvant, inkluż il-varar ta' pjan ta' appoġġ ekonomiku komprensiv; (ai) li jappoġġaw l-inizjattiva li tiġi stabbilita missjoni ta' livell għoli għall-Belarussja komposta minn ex kapijiet ta' stat jew ta' gvern, li għandu jkollha l-kompitu li ttemm il-vjolenza, tassisti fil-ħelsien tal-priġunieri politiċi u d-detenuti, u tesplora l-perkorsi kollha disponibbli fil-livell domestiku u internazzjonali bil-għan li jinħoloq ambjent favorevoli għal djalogu politiku inklużiv fil-Belarussja; (aj) li jiddenunzjaw l-azzjonijiet meħuda mill-awtoritajiet Belarussi kontra l-ambaxxati tal-Litwanja u tal-Polonja f'Minsk, b'mod partikolari t-talbiet tagħhom li l-ambaxxaturi Litwani u Pollakki jissejħu lura u li jitnaqqas il-persunal diplomatiku tal-ambaxxati tagħhom; li jiżguraw rispons koordinat u magħqud mill-Istati Membri tal-UE; li jilqgħu, f'dan il-kuntest, l-azzjonijiet ta' solidarjetà espressi minn dawk l-Istati Membri li jiddeċiedu li jsejħu lura l-ambaxxaturi tagħhom għal konsultazzjonijiet; (ak) li joffru l-alternattiva ta' kooperazzjoni msaħħa u ħafna aktar mill-qrib mal-Belarussja li tinkludi wkoll impenn finanzjarju u tekniku miżjud b'mod sostanzjali mill-UE f'każ li jseħħu l-bidliet demokratiċi, inklużi elezzjonijiet ġodda; (al) li jiżviluppaw programm komprensiv għall-Belarussja wara li jsiru l-elezzjonijiet presidenzjali l-ġodda u jorganizzaw konferenza tad-donaturi għal Belarussja demokratika, li tlaqqa' flimkien l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, il-pajjiżi tal-G7, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-UE, u oħrajn li huma lesti li jwiegħdu pakkett finanzjarju ta' diversi biljuni ta' Euro bħala appoġġ għall-isforzi futuri ta' riforma u r-ristrutturar tal-ekonomija; (am) li jwaqqfu minnufih kwalunkwe żborż ta' assistenza finanzjarja tal-UE lill-awtoritajiet illeġittimi tal-Belarussja u jevitaw l-għoti ta' kwalunkwe finanzjament lill-gvern u lil proġetti kkontrollati mill-Istat, inkluż proġetti ta' twinning u ta' kooperazzjoni transfruntiera, u l-għoti ta' assistenza jew finanzjament allokat għas-soċjetà ċivili permezz ta' dawn l-entitajiet; li jistabbilixxu kundizzjonijiet ċari biex jiżguraw li l-appoġġ finanzjarju tal-UE lill-Belarussja ma jispiċċax f'idejn ir-rappreżentanti tar-reġim jew iservi biex jilleġittimizza l-azzjonijiet tiegħu, sakemm ir-reġim ma jwaqqafx kull repressjoni, jiftaħ djalogu maċ-ċittadini u jippermetti elezzjonijiet ħielsa u ġusti ġodda; (an) li jiżguraw li l-appoġġ addizzjonali ta' EUR 53 miljun jissodisfa l-ħtiġijiet tal-poplu Belarussu, flimkien mal-għajnuna relatata mal-COVID-19, li tkopri t-trattament mediku taċ-ċittadini Belarussi li sfaw midruba u trawmatizzati bħala riżultat tar-repressjoni brutali fuq id-dimostranti, u għall-aktar każijiet serji li jiffaċilitaw u jappoġġaw it-trattament u l-irkupru fl-Istati Membri tal-UE; li jesprimu l-appoġġ tagħhom għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-attivisti, inklużi dawk li joperaw fl-eżilju, biex jippermettu lil organizzazzjonijiet u lil avukati jipprovdu servizzi legali lill-vittmi tar-reġim Belarussu biex jiddokumentaw u jinvestigaw il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, u għall-ħaddiema Belarussi fuq strajk u għat-trade unions indipendenti, il-media indipendenti u l-ġurnaliżmu investigattiv; (ao) li jiżviluppaw strateġija għat-tqassim tal-fondi tal-UE f'kooperazzjoni mas-soċjetà ċivili u r-rappreżentanti demokratiċi tal-poplu Belarussu, l-UE u l-organizzazzjonijiet u l-istituzzjonijiet tas-soċjetà ċivili internazzjonali li għandhom esperjenza ta' ħidma mal-Belarussja; (ap) li jinsistu li l-programmi ta' appoġġ implimentati permezz tal-BEI, il-BERŻ, il-Bank Dinji, in-NU u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra jridu jkunu kundizzjonali wkoll fuq it-titjib tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tad-demokrazija, u fuq l-issodisfar tal-istandards internazzjonali għas-sikurezza nukleari; li jinnotaw u jindirizzaw is-sitwazzjoni li, attwalment, il-programmi implimentati f'kooperazzjoni bejn dawn l-organizzazzjonijiet internazzjonali u l-istrutturi tal-istat fil-Belarussja normalment ma jinkludux partijiet ikkonċernati indipendenti fil-korpi governattivi tagħhom, li jwassal mhux biss biex dawn il-programmi jkollhom biss kisbiet dubjużi, iżda jikkontribwixxu wkoll għall-ispostament tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mill-istruttura ta' kooperazzjoni mal-UE mill-organizzazzjonijiet pubbliċi tal-Istat (organizzazzjonijiet mhux governattivi organizzati mill-gvern jew GONGOs); (aq) li jilqgħu d-diversi atti ta' solidarjetà mal-poplu tal-Belarussja, inkluż il-ġbir ta' fondi u l-assistenza karitatevoli u umanitarja; f'dan ir-rigward, jikkundannaw il-waqfien tat-trasport tal-għajnuna umanitarja organizzat minn "NSZZ Solidarnosc"; (ar) li jappoġġaw il-ħidma tal-fondazzjonijiet politiċi Ewropej biex isaħħu l-iżvilupp u r-rwol taċ-ċittadini fit-tiswir tal-affarijiet pubbliċi u fl-għoti tas-setgħa lill-mexxejja politiċi futuri fil-Belarussja; (as) li jfakkru lill-awtoritajiet Belarussi li l-UE rreaġixxiet malajr u rrispondiet għall-ħtiġijiet urġenti tal-pajjiż matul il-pandemija tal-COVID-19, billi mmobilizzat aktar minn EUR 60 miljun biex tindirizza l-ħtiġijiet immedjati, bħall-appoġġ għas-settur tas-saħħa u għall-komunitajiet vulnerabbli, kif ukoll il-ħtiġijiet fuq terminu qasir, b'appoġġ għall-irkupru soċjali u ekonomiku; (at) li jinsistu li kwalunkwe appoġġ makrofinanzjarju futur tal-UE biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 ikun jiddependi fuq kriterji politiċi u ekonomiċi stretti, b'mod partikolari dawk marbuta mad-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem, partikolarment it-tmiem tar-repressjoni politika u l-ħelsien tal-priġunieri politiċi kollha; li jinnotaw it-tħassib dwar is-sikurezza nukleari espress minn xi Stati Membri tal-UE u t-theddid ikkawżat mill-kooperazzjoni militari bejn il-Belarussja u r-Russja, u jinsisti li għandhom jittieħdu miżuri adegwati biex jiġi miġġieled il-virus u tiġi protetta l-popolazzjoni; (au) li jinsistu li tali appoġġ irid jiġi mmonitorjat mill-qrib bil-għan li jiġi evitat kwalunkwe użu ħażin tal-fondi tal-UE bħall-finanzjament ta' mediċini sperimentali jew vaċċini; (av) li jenfasizzaw il-ħtieġa li jiġu indirizzati l-isforzi tar-reġim Belarussu biex ixerred id-diżinformazzjoni, billi jpinġi l-appoġġ tal-UE bħala appoġġ għar-reġim; li jesprimu tħassib dwar it-tixrid ta' aħbarijiet foloz u diżinformazzjoni fil-Belarussja matul il-pandemija tal-COVID-19, u jħeġġeġ kemm lill-awtoritajiet Belarussi kif ukoll lill-UE biex jiżviluppaw programmi speċifiċi li jiġġieldu d-diżinformazzjoni u l-propaganda; (aw) li jistiednu lill-awtoritajiet Belarussi biex jirrikonoxxu pubblikament it-theddida ppreżentata mill-pandemija tal-COVID-19, isaħħu s-sistema tal-kura tas-saħħa, jipprovdu liċ-ċittadini b'informazzjoni u bi statistika rilevanti dwar il-pandemija b'mod trasparenti u inklużiv, jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet tal-missjoni esperta tad-WHO fil-Belarussja f'April 2020, itejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-persunal mediku, u jtejbu l-aċċess għall-kura tas-saħħa u d-disponibbiltà u l-kwalità tagħha, inkluż f'postijiet ta' detenzjoni; (ax) li jżommu l-kwistjoni tas-sikurezza nukleari bħala kwistjoni ta' tħassib maġġuri għall-UE minħabba l-konsegwenzi potenzjalment diżastrużi għar-reġjun kollu f'każ ta' inċident; li jittrattaw il-kwistjoni tal-Impjant tal-Enerġija Nukleari (NPP) ta' Astravets b'urġenza peress li qiegħed joqrob il-bidu tal-operat tiegħu, hekk kif f'Mejju 2020 waslet l-ewwel kunsinna ta' fjuwil nukleari mir-Russja, li diġà ddaħħlet fl-ewwel reattur, filwaqt li għaddejjin preparamenti tekniċi oħra biex tinbeda l-ġenerazzjoni tal-elettriku f'Novembru 2020; (ay) li jitolbu d-differiment tal-ikkummissjonar ippjanat tal-impjant NPP Astravets sakemm jiġu ssodisfati l-istandards internazzjonali għas-sikurezza nukleari, isiru seduti pubbliċi obbligatorji, u s-sitwazzjoni politika fil-Belarussja tkun stabbilizzat, b'kunsiderazzjoni tal-għadd ta' problemi ta' sikurezza nukleari mhux solvuti identifikati waqt l-istress test, in-nuqqas ta' konklużjoni finali dwar is-sikurezza tal-impjant, kapaċità insuffiċjenti ta' ħżin għall-fjuwil nukleari użat u għar-riżervi tal-enerġija, u s-sitwazzjoni attwali instabbli fil-Belarussja, fatturi li jikkomplikaw il-miżuri ta' rispons fil-każ ta' inċident, peress hemm ċans akbar ta' inċident waqt il-perjodu tal-bidu li fih jibda jitħaddem ir-reattur; (az) li jesprimu t-tħassib tagħhom li l-Belarussja mhux se timplimenta bis-sħiħ ir-rakkomandazzjonijiet tal-istress tests imwettqa mill-awtoritajiet tas-sikurezza nukleari tal-UE qabel it-tnedija tal-ewwel reattur tal-NPP Astravyets, filwaqt li jinnota, barra minn hekk, li l-NPP qed jinbena mingħajr ma tiġi żgurata riżerva ta' kontroll sekondarja li hija meħtieġa għall-funzjonament sikur tiegħu; (ba) li jinsistu fuq ir-rispett sħiħ tal-istandards internazzjonali tas-sikurezza nukleari u ambjentali, il-kooperazzjoni trasparenti, inklużiva u kostruttiva mal-awtoritajiet internazzjonali, u l-forniment ta' kapaċitajiet ta' aċċess u monitoraġġ għal organizzazzjonijiet ambjentali indipendenti fil-Belarussja rigward l-NPP Astravyets, u jorbot l-implimentazzjoni tagħhom mal-iżborż tal-appoġġ finanzjarju tal-UE; li jappoġġaw l-isforzi biex tiġi żgurata s-solidarjetà Ewropea dwar il-kwistjoni tal-projbizzjoni tal-importazzjoni tal-enerġija fis-suq tal-UE mill-NPP Astravets; Drittijiet tal-bniedem u libertajiet fundamentali (bb) li jfaħħru lill-poplu Belarussu għall-kuraġġ u d-determinazzjoni tiegħu u jappoġġa bis-sħiħ ix-xewqa tiegħu għal bidla demokratika, il-ġustizzja soċjali u l-libertà, biex isejsu l-futur ta' pajjiżhom fuq il-prinċipji tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem, bil-għan li jiżguraw il-libertà, l-indipendenza, is-sovranità u l-prosperità tar-Repubblika tal-Belarussja; (bc) li jinsistu fuq il-ħtieġa li l-leġislazzjoni nazzjonali tar-Repubblika tal-Belarussja tiġi emendata sabiex jiġu garantiti d-drittijiet u l-libertajiet ċivili bażiċi, bħal-libertà ta' għaqda, ta' assoċjazzjoni, ta' espressjoni u ta' opinjoni, kif ukoll il-libertà tal-media, u l-konformità ma' ftehimiet internazzjonali u mal-linji gwida tal-OSKE dwar il-libertà ta' għaqda paċifika; li jistiednu lill-Belarussja tikkoopera bis-sħiħ mar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiż, inklużi żjarat fil-Belarussja, kif ukoll mal-Kumitat tan-NU kontra t-Tortura u mal-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, sabiex jitwettqu riformi li ilhom mistennija biex jiġu protetti d-drittijiet tal-bniedem, tissaħħaħ id-demokrazija u tiġi indirizzata l-kwistjoni tat-tortura u t-trattament jew kastig krudili, inuman jew degradanti ieħor ta' persuni detenuti fil-Belarussja; (bd) li jikkundannaw l-applikazzjoni persistenti tal-piena tal-mewt fil-Belarussja u jkomplu jaħdmu mal-awtoritajiet tal-Belarussja għal moratorju bħala l-ewwel pass lejn l-abolizzjoni permanenti u pendenti tagħha, u jaħdmu favur id-dritt ta' appell effettiv kontra l-sentenzi tal-mewt; li jħeġġu l-intensifikar tad-dibattitu pubbliku dwar l-abolizzjoni tal-piena kapitali, filwaqt li titwitta t-triq għall-possibbiltà ta' referendum fil-futur dwar din il-kwistjoni; (be) li jikkundannaw l-intimidazzjoni u l-persekuzzjoni li għaddejjin tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-personaġġi tal-oppożizzjoni, inklużi dawk li qegħdin jimmiraw għall-presidenza, is-sostenituri u l-membri tal-familja tagħhom, id-dimostranti paċifiċi, l-attivisti tas-soċjetà ċivili, l-osservaturi elettorali, id-difensuri tad-drittijiet ambjentali, il-mexxejja reliġjużi, atleti, studenti u riċerkaturi, u l-ġurnalisti u l-bloggers indipendenti, b'mod partikolari t-tattiċi tal-għajbien u multi kbar applikati mill-awtoritajiet; li jappellaw lill-Belarussja twaqqaf din ir-ripressjoni u tiggarantixxi l-kapaċità ta' dawn in-nies li jwettqu l-attivitajiet tagħhom mingħajr biża' ta' rappreżalji u li huma ħielsa minn kull restrizzjoni; li jiddeploraw il-fatt li t-tobba, il-persunal mediku u oħrajn li tkellmu apertament u wissew dwar it-tixrid tal-COVID-19 fil-Belarussja qegħdin jiġu msikkta u intimidati; (bf) li jinnotaw it-tentattivi biex jiġu interrotti u limitati l-attivitajiet tax-xogħol u biex jiġi msikket ir-rappurtar tal-membri taċ-Ċentru tad-Drittijiet tal-Bniedem "Viasna", b'mod partikolari Aliaksandr Burakou, Ales Burakou, Raman Kisliak, Uladzimir Vialichkin, Alena Masliukova, Andrei Miadzvedzeu u Siarhej Lacinski, u jappellaw biex jintemmu d-detenzjoni, il-prosekuzzjoni u l-intimidazzjoni tagħhom; (bg) li jirrikonoxxi l-effett dissważiv tar-ripressjoni fuq is-soċjetà ċivili u r-rwol importanti tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem biex jiżguraw il-monitoraġġ indipendenti, b'mod partikolari matul l-elezzjonijiet; (bh) li jikkundannaw l-isforzi tar-reġim Belarussu biex jiċħad id-dħul fil-pajjiż għal dawk il-Belarussi li jikkritikawh, bħall-kap tal-Knisja Kattolika tal-Belarussja, l-Arċisqof Tadeusz Kondrusiewicz, kif ukoll il-ġurnalisti indipendenti, il-ħaddiema tad-drittijiet tal-bniedem u r-rappreżentanti tal-komunità internazzjonali, fosthom il-Membri tal-Parlament Ewropew; (bi) li jiżviluppaw proċedura u kapaċitajiet ċari fost l-Istati Membri tal-UE biex jitħaffu l-eżami u l-ħruġ ta' viżi ta' Schengen u jinħoloq kuritur umanitarju għaċ-ċittadini Belarussi f'każijiet urġenti ta' assistenza medika jew biex ifittxu rifuġju għal raġunijiet politiċi; (bj) li jikkundannaw id-diskriminazzjoni u l-istigmatizzazzjoni kontinwi diretti kontra persuni b'diżabilità, persuni bl-HIV, minoranzi, persuni LGBTQI, u l-familji ta' detenuti madwar il-Belarussja, u jappella biex jiġi stabbilit korp nazzjonali indipendenti għad-drittijiet tal-bniedem u wkoll Pjan ta' Azzjoni ġdid dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, u biex tiġi adottata leġislazzjoni komprensiva kontra d-diskriminazzjoni; (bk) li jfakkru li l-Belarussja rratifikat il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, li skontu, il-leġiżlazzjoni nazzjonali trid tiżgura protezzjoni ugwali u effettiva lill-persuni kollha kontra d-diskriminazzjoni għal kwalunkwe raġuni: razza, kulur, sess, lingwa, reliġjon, twemmin politiku jew twemmin ieħor, oriġini nazzjonali jew soċjali, status tal-proprjetà, u t-twelid jew ċirkostanzi oħra; li jesprimu tħassib li s-sensibilizzazzjoni u l-għarfien tal-uffiċjali tal-gvern, l-imħallfin, il-prosekuturi u l-avukati dwar il-Patt għadhom limitati; li jappellaw lill-awtoritajiet Belarussi jtejbu s-sistema edukattiva u jxerrdu l-informazzjoni fil-media bil-għan li jrawwmu attitudni ta' tolleranza lejn gruppi vulnerabbli; (bl) li jitolbu azzjoni biex l-isterjotipar kontinwu u d-diskriminazzjoni li jaffettwaw lin-nisa jiġu miġġielda b'mod effettiv, billi, fost miżuri oħra, jtejbu l-ambjent tax-xogħol tagħhom, jippermettu l-aċċess tan-nisa għas-setturi kollha tal-impjieg, inaqqsu d-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi, u jippromwovu l-parteċipazzjoni politika tan-nisa; li jintegraw l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fir-relazzjonijiet tal-UE mal-Belarussja; (bm) li jqajmu l-kwistjoni tad-diskriminazzjoni kontra l-kelliema tal-lingwa Belarussa fil-Belarussja u jappoġġaw inizjattivi li għandhom l-għan li jippromwovu l-użu aktar mifrux tal-lingwa Belarussa fl-edukazzjoni, fil-ħajja pubblika u kulturali u fil-media; (bn) li jiddeploraw il-prevalenza tax-xogħol furzat, li jiffoka b'mod sproporzjonat fuq kategoriji ta' persuni vulnerabbli, inklużi impjegati ta' intrapriżi u amministrazzjonijiet tal-istat, studenti, persuni miżmuma fl-hekk imsejħa ċentri tat-trattament tax-xogħol, priġunieri u ta' suldati tal-armata regolari; li jappellaw lill-Belarussja tirrevoka l-leġiżlazzjoni kollha li tippermetti x-xogħol furzat u ma ġġiegħelx lill-poplu Belarussu jipparteċipa fil-jum tax-xogħol annwali tal-komunità; (bo) li jindirizzaw il-kwistjoni ta' kastig sproporzjonat fi ħdan is-sistema legali tal-Belarussja, b'mod partikolari l-Artiklu 328 tal-Kodiċi Kriminali, li skontu l-minorenni jiġu kkastigati għal reati mhux vjolenti relatati mad-drogi b'perjodi ta' priġunerija twal b'mod sproporzjonat; (bp) li jinkoraġġixxu t-tkomplija tad-Djalogu UE-Belarussja dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, iżda jinsistu li l-utilità vera tiegħu ma tiġix biss minn kuntatti istituzzjonali iżda minn progress li jista' jiġi evalwat, li skont l-organizzazzjonijiet parteċipanti tas-soċjetà ċivili tal-Belarussja, mhux qed iseħħ; (bq) li jimmonitorjaw is-sitwazzjoni tal-libertà tal-media fil-Belarussja u jappoġġaw u joħolqu ambjent tax-xogħol sikur għal media, bloggers u ġurnalisti indipendenti, inklużi dawk li jaħdmu fuq bażi freelance ma' media barranija mhux irreġistrata, kif ukoll għal media bbażata fil-Polonja, bħal Belsat TV, Radju Ewropew għall-Belarussja u Radio Racja, peress li dawn huma sors importanti ta' informazzjoni kemm għall-Belarussja kif ukoll dwar il-Belarussja, u jipprovdu kanal tant meħtieġ għal fehmiet alternattivi; (br) li jikkundannaw bil-qawwa s-soppressjoni tal-internet u tal-media, l-imblokki fit-toroq, u l-intimidazzjoni u l-irtirar massiv ta' akkreditazzjonijiet għall-ġurnalisti li għandhom l-għan li jwaqqfu il-fluss ta' informazzjoni dwar is-sitwazzjoni fil-pajjiż, kif ukoll iċ-ċaħda tal-aċċess tal-Belarussja għall-media internazzjonali u għall-membri tal-parlament jew tal-gvern tal-komunità demokratika; (bs) li jiddenunzjaw id-deċiżjoni tal-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-Belarussja li jikkanċella l-akkreditazzjonijiet tal-ġurnalisti li jaħdmu għall-organizzazzjonijiet tal-midja barranija u li kienu qegħdin ikopru l-protesti li għaddejjin bħalissa fil-pajjiż, bl-iskuża tal-aġġornament tal-proċeduri ta' akkreditazzjoni; (bt) li jfaħħru l-azzjonijiet tal-ġurnalisti u l-impjegati tal-mezzi pubbliċi tal-media li, minkejja l-oppressjoni u t-theddid kontrihom, baqgħu fidili għall-etos ġurnalistiku u komplew jappoġġaw l-oppożizzjoni demokratika minkejja li sussegwentement tkeċċew; li jirrikonoxxu l-ħidma tal-media indipendenti, li jinkludu Charter 97, Belsat TV, Radio Svoboda u oħrajn; li jistiednu lill-UE tuża l-Fond Ewropew għad-Demokrazija u strumenti oħra sabiex tappoġġa dawn l-istabbilimenti u l-ġurnalisti li huma soġġetti għal repressjoni mir-reġim; (bu) li jopponu b'viġilanza n-narrattivi ta' propaganda u d-diżinformazzjoni mxerrda mill-media tal-istat Belarussu li jakkużaw lill-UE u lill-Istati Membri tagħha b'interferenza fil-proċessi li għaddejjin fil-Belarussja u li dawn huma preżunti li qed jheddu s-sigurtà tal-integrità territorjali tal-pajjiż, kif ukoll kwalunkwe theddid ibridu magħmul minn atturi terzi; li jitlobu t-tneħħija tal-allegati "ġurnalisti" mibgħuta mir-Russja biex jissostitwixxu l-impjegati li rriżenjaw mill-istazzjonijiet televiżivi tal-Istat tal-Belarussja; Il-kooperazzjoni ekonomika u settorjali (bv) li jfakkru lill-Belarussja li l-UE hija t-tieni l-akbar sieħeb kummerċjali tagħha u li l-intensifikazzjoni tar-relazzjonijiet ekonomiċi tista' ġġib magħha l-bilanċ tant meħtieġ għall-kummerċ estern tal-Belarussja, li għadu dipendenti ħafna fuq ir-Russja u fuq l-Unjoni Ekonomika Ewrasjatika; (bw) li jenfasizzaw l-importanza li jitkompla l-proċess tal-adeżjoni tal-Belarussja mal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), peress li dan jinkoraġġixxi l-modernizzazzjoni u d-diversifikazzjoni tal-ekonomija, jikkontribwixxi għall-ħolqien ta' ambjent tan-negozju aktar stabbli fil-pajjiż, u jiffaċilita l-kummerċ ibbażat fuq ir-regoli mal-UE; (bx) li jinnotaw li l-president taċ-Ċina kien l-ewwel li feraħ lil Lukashenka wara l-elezzjonijiet; li jesprimu tħassib dwar iż-żieda fl-investimenti Ċiniżi fl-infrastruttura strateġika, u jwissu dwar l-effett li din id-dipendenza tista' toħloq għall-Belarussja; (by) li jinnotaw li l-ekonomija Belarussa qed tistaġna u li aktar minn wieħed minn kull ħamsa tal-popolazzjoni qiegħed f'faqar assolut, u li dawn iċ-ċifri aktarx se jiżdiedu minħabba l-kriżi tal-COVID-19; li jinnotaw li l-paga minima fil-Belarussja hija ta' 375 rublu Belarussu fix-xahar jew EUR 137, u li l-pajjiż qed jiffaċċja kriżi demografika, bi tnaqqis fil-popolazzjoni fl-età tax-xogħol u b'migrazzjoni massiva tal-ħaddiema mill-Belarussja; (bz) li jinnotaw l-effetti ta' ħsara għall-ekonomija Belarussa minħabba r-rifjut minn naħa tar-reġim li jidħol fi djalogu mal-poplu, u partikolarment l-istrajkijiet li għaddejjin madwar il-pajjiż kollu f'intrapriżi tal-istat u l-istrajkijiet tal-għalliema u tal-ħaddiema soċjali u kulturali; li jinnotaw ukoll l-effetti ta' ħsara fuq is-settur tal-IT, li jista' ma jirkuprax il-livell preċedenti tiegħu; (ca) li jesprimu d-dispjaċir tagħhom għan-nuqqas ta' rieda tal-awtoritajiet Belarussi li jsegwu r-rakkomandazzjonijiet tal-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali bħall-Bank Dinji u l-FMI, jew li jimplimentaw riformi li jnaqqsu l-għadd kbir ta' intrapriżi tal-istat, jirriformaw is-settur tan-negozju, jinkoraġġixxu l-imprenditorija, jappoġġaw l-SMEs, inaqqsu d-dejn pubbliku, jesternalizzaw l-ispejjeż realistiċi tal-għajxien lill-popolazzjoni u jtejbu l-kundizzjonijiet fis-suq tax-xogħol; (cb) li jesprimu t-tħassib tagħhom dwar regolamenti tal-istat li huma ta' ħsara għas-settur privat, b'mod partikolari r-rekwiżit li titħallas paga minima li ma tkunx inqas mill-paga medja tal-għaxar intrapriżi tal-Istat bl-akbar suċċess; (cc) li jesprimu t-tħassib tagħhom dwar il-korruzzjoni sistemika prevalenti fuq skala kbira fl-istituzzjonijiet pubbliċi u l-kumpaniji tal-istat Belarussu, iħeġġu u jappoġġaw investigazzjonijiet u kampanji ta' informazzjoni kontra l-korruzzjoni, jesprimu tħassib dwar il-fastidju u l-persekuzzjoni ta' ġurnalisti li jirrapportaw każijiet ta' korruzzjoni, u jinsistu fuq ambjent sikur għall-ġurnalisti investigattivi u għall-informaturi; (cd) li jinsistu li titwettaq investigazzjoni komprensiva dwar il-flussi finanzjarji tal-familja ta' Aliaksandr Lukashenka u tal-assoċjati tiegħu, inklużi l-attivitajiet tal-intrapriżi tal-istat Belarussu f'żoni offshore, kif ukoll dwar l-iskemi ta' korruzzjoni ta' intrapriżi Belarussi; (ce) li jilqgħu u jinkoraġġixxu d-diversifikazzjoni tal-enerġija tal-Belarussja, u t-tnaqqis tad-dipendenza tagħha fuq ir-Russja permezz ta' importazzjonijiet ta' żejt u gass minn fornituri ġodda, inkluż mit-territorju tal-UE; li jinkoraġġixxu wkoll it-titjib tas-sostenibbiltà ambjentali u l-iżvilupp ta' sorsi alternattivi ta' enerġija; (cf) li jenfasizzaw l-importanza li l-UE tagħti lill-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, b'mod partikolari permezz tal-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Ftehim ta' Pariġi tal-2015, u jinkoraġġixxu lill-Belarussja ssaħħaħ il-kooperazzjoni tagħha mal-UE dwar kwistjonijiet ambjentali bil-ħsieb ta' trasformazzjoni ekoloġika, effiċjenza enerġetika, sostenibbiltà u newtralità klimatika, u biex tuża l-opportunitajiet offruti mis-Sħubija tal-Effiċjenza Enerġetika u Ambjentali tal-Ewropa tal-Lvant, filwaqt li jinsistu li jrid jieqaf il-fastidju ta' attivisti ambjentali; li jistiednu lill-Belarussja żżid l-isforzi fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u timplimenta l-integrazzjoni tat-tibdil fil-klima fl-oqsma kollha tat-tfassil tal-politika; (cg) li jenfasizzaw l-inizjattivi fil-qafas tas-Sħubija Ambjentali tad-Dimensjoni tat-Tramuntana (NDEP), li għandhom l-għan li jindirizzaw il-problemi ambjentali l-aktar urġenti fiż-żona; Il-kuntatti bejn il-persuni (ch) li jsostnu li l-UE hija interessata fl-akbar ammont ta' kuntatti possibbli bejn in-nies bħala l-aħjar mod kif l-UE u l-Belarussja jersqu eqreb ta' xulxin, kif ukoll biex jiġu promossi l-fehim reċiproku u l-iskambju tal-aħjar prattika; li jippromwovu programmi ta' skambju b'rekord ippruvat, bħall-Iskema ta' Mobilità għal Kuntatti Mmirati bejn il-Persuni (MOST), u jtennu li l-ftehim għall-faċilitazzjoni tal-viża huwa espressjoni tanġibbli ta' din il-politika; (ci) li jilqgħu l-progress fl-implimentazzjoni tas-Sħubija għall-Mobilità u l-Ftehimiet għall-faċilitazzjoni tal-viżi u r-riammissjoni bħala parti minn ambjent ta' mobilità sikur u ġestit tajjeb bejn l-UE u l-Belarussja; (cj) li jirrikonoxxu u jagħmlu użu mill-fatt li l-mobilità dejjem akbar bejn l-UE u l-Belarussja żżid l-esponiment taċ-ċittadini għall-valuri Ewropej u s-sostenn għat-trasformazzjoni demokratika; (ck) li jesploraw possibbiltajiet għal vjaġġar mingħajr viża għal ċittadini Belarussi sabiex il-kuntatt bejn il-persuni ma jibqax ostaġġ tal-prinċipji mhux demokratiċi tal-awtoritajiet Belarussi; (cl) li jappoġġaw il-kooperazzjoni u l-moviment transfruntier bejn il-Belarussja u l-Istati Membri ġirien tal-UE, b'mod partikolari billi jħeġġu lill-awtoritajiet Belarussi jimplimentaw ir-reġim tat-traffiku lokali tal-fruntiera mal-Litwanja, li jibbenefika lil dawk li jgħixu f'żona ta' 50 kilometru fuq iż-żewġ naħat tal-fruntiera; (cm) li jirrikonoxxu r-rwol tad-dijaspora Belarussa fil-qawmien demokratiku fil-Belarussja u l-involviment tal-membri tagħha fl-Istati Membri tal-UE bħala atturi importanti fi djalogu nazzjonali fil-Belarussja; (cn) li jappoġġaw il-kooperazzjoni fl-isfera tal-kultura permezz ta' programmi bħal Ewropa Kreattiva, u b'mod partikolari permezz ta' proġetti mmirati lejn it-trawwim tal-kreattività, li jinvolvu l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u inizjattivi fil-livell lokali; li jippromwovu u jimmobilizzaw is-solidarjetà Ewropea mas-soċjetà Belarussa permezz ta' manifestazzjonijiet kulturali; (co) li jintensifikaw l-isforzi biex jiżguraw li ż-żgħażagħ fil-Belarussja jkunu jistgħu jibbenefikaw minn edukazzjoni ta' kwalità aħjar permezz ta' progress fl-implimentazzjoni tal-Proċess ta' Bolonja u żieda fil-mobilità akkademika u f'opportunitajiet ta' studju fl-UE permezz tal-programm Erasmus+, li jistgħu jikkontribwixxu, b'mod reali u fit-tul, għal bidla fil-mentalità fil-Belarussja u għat-trasferiment naturali tal-valuri Ewropej lejn il-pajjiż u d-demokratizzazzjoni tiegħu; (cp) li jappoġġaw liż-żgħażagħ Belarussi li minħabba l-parteċipazzjoni tagħhom fil-protesti nazzjonali se jkunu mċaħħda mill-edukazzjoni fil-Belarussja, u jipprovdulhom boroż ta' studju biex jistudjaw fl-istituzzjonijiet edukattivi tal-Istati Membri tal-UE; (cq) li jżommu l-appoġġ finanzjarju tal-UE għall-Università Ewropea tal-Istudji Umanistiċi (EHU), università Belarussa fl-eżilju f'Vilnius; (cr) li jipprovdu boroż ta' studju għall-akkademiċi li tilfu l-pożizzjonijiet ta' tagħlim u riċerka tagħhom minħabba l-parteċipazzjoni tagħhom fil-protesti; (cs) li jipprovdu assistenza umanitarja urġenti, inklużi viżi u boroż ta' studji ta' Schengen, lil atleti u lill-membri tal-familja tagħhom li ġew miċħuda minn introjtu minħabba l-pożizzjoni politika tagħhom u li kellhom iġarrbu atti ta' repressjoni fiżiku u psikoloġika mir-reġim ta' Lukashenka; (ct) li jappoġġaw programmi edukattivi favur ir-riorjentazzjoni professjonali tal-impjegati taċ-ċivil Belarussi li tkeċċew jew li telqu mis-servizz pubbliku b'mod volontarju; (cu) li jappoġġaw id-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni fid-dwal tat-tifqigħa tal-COVID-19 fil-Belarussja; (cv) li jirrikonoxxu li ħafna mill-ilħna tar-rivoluzzjoni demokratika li għaddejja fil-Belarussja huma gradwati mill-universitajiet tal-Istati Membri tal-UE jew parteċipanti fi programmi differenti appoġġati mill-UE li għandhom l-għan li jżidu l-kwalifiki professjonali tagħhom u jippermettu attivitajiet professjonali; (cw) li jinkoraġġixxu lill-komunità tax-xjenza tal-Belarussja biex iżżid il-kooperazzjoni mal-kontropartijiet Ewropej tagħha u tagħmel użu sħiħ minn Orizzont Ewropa; (cx) li jsaħħu l-programmi ta' appoġġ għad-demokrazija u l-komunikazzjoni strateġika, u jappoġġaw sensibilizzazzjoni akbar tal-komunitajiet lokali, lil hinn mill-koorti tradizzjonali "pro-Ewropej"; Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà.
Extracted from TA-9-2020-0280_MT.docx