Il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta ***I Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-18 ta' Mejju 2021 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropea u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta (COM(2020)0022 – C9-0007/2020 – 2020/0006(COD)) (Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari) Il-Parlament Ewropew, – wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2020)0022) u l-proposta emendata (COM(2020)0460), – wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u t-tielet paragrafu tal-Artikolu 175 u l-Artikolu 322(1)(a) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0007/2020), – wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, – wara li kkunsidra l-opinjoni motivata ppreżentata mill-Kamra tad-Deputati Ċeka, fil-qafas tal-Protokoll Nru 2 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità li tiddikjara li l-abbozz ta' att leġiżlattiv ma jimxix mal-prinċipju ta' sussidjarjetà, – wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Qorti tal-Awdituri tal-20 ta' Lulju 2020, – wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-10 ta' Ġunju 2020 u tat-18 ta' Settembru 2020, – wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-2 ta' Lulju 2020, – wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tat-3 ta' Marzu 2021, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, – wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, – wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Baġits, tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji, tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, tal-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija, tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu u tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, – wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali (A9-0135/2020), Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt; Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali; Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-18 ta' Mejju 2021 bil-ħsieb ta' l-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2021/… tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari t-tielet paragrafu tal-Artikolu 175 u l-punt (a) tal-Artikolu 322(1) tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea, Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Qorti tal-Awdituri, Wara li kkunsidraw l-opinjonijiet tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni, Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, (1) Il-qafas regolatorju li jirregola l-politika ta' koeżjoni tal-Unjoni għall-perijodu mill-2021 sal-2027, fil-kuntest tal-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss, jikkontribwixxi għat-twettiq tal-impenji tal-Unjoni biex timplimenta l-Ftehim ta' Pariġi adottat taħt il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima ("il-Ftehim ta' Pariġi"), filwaqt li jitkomplew l-isforzi biex iż-żieda fit-temperatura tkun limitata għal 1,5 °C aktar mil-livelli preindustrijali, u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti billi l-finanzjament tal-Unjoni jikkonċentra fuq objettivi ekoloġiċi. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jimplimenta waħda mill-prijoritajiet stipulati fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta Diċembru 2019 intitolata "il-Patt Ekoloġiku Ewropew" u huwa parti mill-Pjan ta' Investiment għal Ewropa Sostenibbli li jipprovdi finanzjament iddedikat taħt il-Mekkaniżmu ta' Tranżizzjoni Ġusta fil-kuntest tal-politika ta' koeżjoni biex jiġu indirizzati l-ispejjeż soċjali, ekonomiċi u ambjentali tat-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari u newtrali għall-klima, fejn kwalunkwe bilanċ tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra jiġi kkumpensat minn assorbimenti ekwivalenti. (2) It-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari u newtrali għall-klima tikkostitwixxi wieħed mill-objettivi ta' politika l-aktar importanti għall-Unjoni. Fit-12 ta' Diċembru 2019, il-Kunsill Ewropew approva l-objettiv li sal-2050 tinkiseb Unjoni newtrali għall-klima, f'konformità mal-objettivi tal-Ftehim ta' Pariġi. Filwaqt li l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u d-degradazzjoni ambjentali ser tkun ta' benefiċċju għal kulħadd fuq terminu twil u tipprovdi opportunitajiet u sfidi għal kulħadd fuq terminu medju, mhux ir-reġjuni u l-Istati Membri kollha ser jibdew it-tranżizzjoni tagħhom mill-istess punt jew għandhom l-istess kapaċità ta' rispons. Xi wħud huma aktar avvanzati minn oħrajn, u t-tranżizzjoni tinvolvi impatt soċjali, ekonomiku u ambjentali usa' għal dawk ir-reġjuni li jiddependu ħafna fuq il-fjuwils fossili fl-użu tal-enerġija - speċjalment il-faħam, il-linjite, il-pit u x-shale bituminuż - jew fuq industriji b'emissjonijiet għoljin ta' gassijiet serra. Sitwazzjoni bħal din mhux biss toħloq ir-riskju ta' tranżizzjoni b'pass varjabbli fl-Unjoni fir-rigward tal-azzjoni klimatika, iżda wkoll ta' disparitajiet dejjem akbar bejn ir-reġjuni, li huwa ta' detriment għall-objettivi ta' koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali. (3) Sabiex tirnexxi u tkun soċjalment aċċettabbli għal kulħadd, it-tranżizzjoni trid tkun ġusta u inklużiva. Għalhekk, l-Unjoni, l-Istati Membri u r-reġjuni tagħhom iridu jqisu l-implikazzjonijiet soċjali, ekonomiċi u ambjentali tagħha sa mill-bidu nett, u jużaw l-istrumenti kollha possibbli biex itaffu l-konsegwenzi negattivi. Il-baġit tal-Unjoni għandu rwol importanti f'dan ir-rigward. (4) Kif stipulat fil-Patt Ekoloġiku Ewropew u fil-Pjan ta' Investiment għal Ewropa Sostenibbli, Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta jenħtieġ jikkomplementa l-azzjonijiet l-oħra skont il-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss għall-perijodu mill-2021 sal-2027. Jenħtieġ li jikkontribwixxi biex jindirizza l-konsegwenzi soċjali, ekonomiċi u ambjentali, b'mod partikolari għall-ħaddiema milquta fil-proċess ta' tranżizzjoni lejn Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, billi jgħaqqad flimkien l-infiq tal-baġit tal-Unjoni fuq l-objettivi klimatiċi u soċjali fil-livell reġjonali u billi jimmira għal standards soċjali u ambjentali għolja. (5) Dan ir-Regolament jenħtieġ li jistabbilixxi l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta (Just Transition Fund, "JTF") li huwa wieħed mill-pilastri tal-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta implimentat skont il-politika ta' koeżjoni. L-għanijiet tal-JTF huma li jtaffi l-effetti negattivi tat-tranżizzjoni klimatika billi jappoġġja l-aktar territorji milquta u l-aktar ħaddiema kkonċernati u li jippromwovi tranżizzjoni soċjoekonomika bbilanċjata. F'konformità mal-objettiv speċifiku uniku tal-JTF, jenħtieġ li l-azzjonijiet appoġġati mill-JTF jikkontribwixxu direttament biex itaffu l-impatt tat-tranżizzjoni billi jtaffu r-riperkussjonijiet negattivi fuq l-impjiegi u billi jiffinanzjaw id-diversifikazzjoni u l-modernizzazzjoni tal-ekonomija lokali. L-għan speċifiku uniku tal-JTF huwa stabbilit fl-istess livell u elenkat flimkien mal-objettivi tal-politika stipulati fir-Regolament (UE) …/… tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill+ . (6) Filwaqt li jirrifletti l-Patt Ekoloġiku Ewropew bħala l-istrateġija tal-Unjoni għal tkabbir sostenibbli u l-importanza li jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima f'konformità mal-impenji tal-Unjoni biex timplimenta l-Ftehim ta' Pariġi u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, il-JTF huwa maħsub biex jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-azzjoni klimatika u tas-sostenibbiltà ambjentali u għall-kisba tal-mira ġenerali ta' 30 % tan-nefqa tal-baġit tal-Unjoni li tappoġġa objettivi klimatiċi u għall-ambizzjoni li 7.5 % tal-infiq annwali taħt il-qafas finanzjarju pluriennali jiġi ddedikat għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2024 u 10 % tal-infiq annwali taħt il-qafas finanzjarju pluriennali għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2026 u l-2027, filwaqt li jitqiesu is-sovrappożizzjonijiet eżistenti bejn l-għanijiet fil-qasam tal-klima u tal-bijodiversità. Ir-riżorsi mill-pakkett proprju tal-JTF huma addizzjonali għall-investimenti li huma meħtieġa biex tintlaħaq il-mira ġenerali ta' 30 % tan-nefqa tal-baġit tal-Unjoni li tikkontribwixxi għall-objettivi dwar il-klima. Dawk ir-riżorsi jenħtieġ li jikkontribwixxu bis-sħiħ għall-kisba ta' din il-mira flimkien mar-riżorsi trasferiti fuq bażi volontarja mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) stabbilit bir-Regolament (UE) …/… tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill+ u mill-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) stabbilit bir-Regolament (UE) …/… tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill++ . F'dan il-kuntest, jenħtieġ li l-JTF jappoġġja attivitajiet li jirrispettaw l-istandards u l-prijoritajiet klimatiċi u ambjentali tal-Unjoni u li ma jagħmlu l-ebda ħsara sinifikanti għall-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li jiżguraw it-tranżizzjoni lejn ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju fil-perkors lejn il-kisba ta' Unjoni newtrali għall-klima sal-2050. (7) Jenħtieġ li r-riżorsi mill-JTF jissupplimentaw ir-riżorsi disponibbli taħt il-politika ta' koeżjoni. (8) It-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima tippreżenta sfida lill-Istati Membri kollha. Dan ser ikun b'mod partikolari eżiġenti fuq dawk l-Istati Membri li jiddependu, jew li sa ftit ilu kienu jiddependu, ħafna mill-fjuwils fossili jew minn attivitajiet industrijali b'emissjonijiet għoljin ta' gassijiet serra li ser jiġu eliminati b'mod gradwali jew li għandhom bżonn jadattaw għal tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima u li ma għandhomx il-mezzi finanzjarji biex jagħmlu dan. Għaldaqstant il-JTF jenħtieġ li jkopri l-Istati Membri kollha, iżda d-distribuzzjoni tal-mezzi finanzjarji tiegħu jenħtieġ li tiffoka fuq dawk it-territorji li huma l-aktar milquta mill-proċess tat-tranżizzjoni klimatika, u tali distribuzzjoni jenħtieġ li tirrifletti l-kapaċità tal-Istati Membri biex jiffinanzjaw l-investimenti neċessarji biex ilaħħqu mat-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima. (9) Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill skont l-Artikolu 322 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ir-"Regolament Finanzjarju") u b'mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta' għotjiet, premji, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u r-rimborż ta' esperti esterni, u jipprevedu kontrolli dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati skont l-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta' kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni. (10) Sabiex jiġi żgurat l-użu effettiv tar-riżorsi tal-JTF, jenħtieġ li l-aċċess għall-JTF ikun limitat għal 50 % tal-allokazzjoni nazzjonali għal dawk l-Istati Membri li għadhom ma impenjawx ruħhom li jimplimentaw l-objettiv, f'konformità mal-objettivi tal-Ftehim ta' Pariġi, li tinkiseb Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, filwaqt li l-50 % l-oħra jsiru disponibbli għall-programmazzjoni mal-aċċettazzjoni ta' tali impenn. Sabiex jiġu żgurati l-ekwità u t-trattament ugwali tal-Istati Membri, fejn Stat Membru ma jkunx impenja ruħu li jimplimenta l-objettiv li tinkiseb Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, sal-31 ta' Diċembru fi kwalunkwe sena li tibda mill-2022, jenħtieġ li l-impenn baġitarju għas-sena preċedenti jiġi diżimpenjat fl-intier tiegħu s-sena ta' wara. (11) F'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/2094 u fil-limiti tar-riżorsi allokati fih, il-miżuri għall-irkupru u r-reżiljenza taħt il-JTF jenħtieġ li jittieħdu biex jindirizzaw l-impatt bla preċedent tal-kriżi tal-COVID-19. Dawn ir-riżorsi addizzjonali jenħtieġ li jintużaw b'mod li jiżguraw konformità mal-limiti ta' żmien previsti f'dak ir-Regolament. (12) Dan ir-Regolament jenħtieġ li jidentifika t-tipi ta' investimenti li għalihom ikun permess l-appoġġ għan-nefqa mill-JTF. Jenħtieġ li l-attivitajiet kollha li jirċievu sostenn ikollhom segwitu b'rispett sħiħ tal-impenji u l-prijoritajiet klimatiċi, ambjentali u soċjali tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-lista ta' investimenti tinkludi dawk li jappoġġjaw l-ekonomiji lokali billi jistimulaw il-potenzjal ta' tkabbir endoġenu tagħhom f'konformità mal-istrateġiji rispettivi ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti, inkluż it-turiżmu sostenibbli fejn xieraq. L-investimenti jeħtieġ li jkunu sostenibbli fit-tul, filwaqt li jitqiesu l-objettivi kollha tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Jenħtieġ li l-proġetti ffinanzjati jikkontribwixxu għal tranżizzjoni lejn ekonomija sostenibbli, newtrali għall-klima u ċirkolari, inkluż miżuri li għandhom l-għan li jżidu l-effiċjenza fir-riżorsi Jenħtieġ li l-inċinerazzjoni tal-iskart ma tirċevix appoġġ minħabba li din l-attività tappartjeni għall-parti inferjuri tal-ġerarkija tal-iskart fl-ekonomija ċirkolari. Jenħtieġ li s-servizzi ta' konsulenza li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni ta' miżuri appoġġati mill-JTF ikunu eliġibbli. Ir-rinaturazzjoni tas-siti, l-iżvilupp tal-infrastruttura ekoloġika u l-ġestjoni tal-ilma jenħtieġ li jkunu jistgħu jiġu appoġġati bħala parti minn proġett ta' restawr tal-art. Meta jappoġġja miżuri ta' effiċjenza fl-enerġija, il-JTF jenħtieġ li jkun jista' jappoġġja investimenti bħal dawk li jikkontribwixxu għat-tnaqqis tal-faqar enerġetiku, prinċipalment permezz ta' titjib fl-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-akkomodazzjoni. Il-JTF jenħtieġ li jkun jista' jappoġġja wkoll l-iżvilupp ta' teknoloġiji ta' ħżin innovattivi. (13) Biex jiġu protetti ċ-ċittadini li huma l-aktar vulnerabbli għat-tranżizzjoni klimatika, jenħtieġ li l-JTF ikopri wkoll it-titjib tal-ħiliet u l-ksib ta' ħiliet ġodda, inkluż it-taħriġ, tal-ħaddiema milquta, irrispettivament jekk għadhomx impjegati jew jekk ikunux tilfu l-impjieg tagħhom minħabba t-tranżizzjoni. Jenħtieġ li l-JTF ikollu l-għan li jgħinhom jadattaw għal opportunitajiet ġodda ta' impjieg. Jenħtieġ li l-JTF jipprovdi wkoll kwalunkwe forma xierqa ta' appoġġ lil dawk li qed ifittxu impjieg, inkluż assistenza fit-tiftix ta' impjieg u l-inklużjoni attiva tagħhom fis-suq tax-xogħol. Dawk kollha li jfittxu impjieg wara li tilfu l-impjieg tagħhom f'setturi milquta mit-tranżizzjoni f'reġjun kopert mill-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta jenħtieġ li jkunu jistgħu jiġu appoġġati mill-JTF anki jekk il-ħaddiema li jkunu ngħataw is-sensja ma jkunux residenti f'dak ir-reġjun. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni xierqa liċ-ċittadini f'riskju ta' faqar enerġetiku, b'mod partikolari meta jiġu implimentati miżuri ta' effiċjenza enerġetika għal kondizzjonijiet ta' akkomodazzjoni soċjali mtejba. (14) Jenħtieġ li jkun permess appoġġ għall-attivitajiet fl-oqsma tal-edukazzjoni u l-inklużjoni soċjali, kif ukoll l-appoġġ għall-infrastruttura soċjali għall-finijiet tal-faċilitajiet tal-kura tat-tfal u tal-anzjani u fiċ-ċentri ta' taħriġ, dment li dawn l-attivitajiet ikunu ġustifikati b'mod xieraq fil-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta. Għall-kura tal-anzjani, il-prinċipju tal-promozzjoni tal-kura bbażata fil-komunità jenħtieġ jiġi ppreservat. Is-servizzi soċjali u pubbliċi f'dawk l-oqsma jistgħu jikkompletaw it-taħlita ta' investiment. L-appoġġ kollu f'dawk l-oqsma jeħtieġ li jirrikjedi ġustifikazzjoni xierqa fil-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta u jenħtieġ li jsegwi l-objettivi tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. (15) Biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni speċifika u r-rwol tan-nisa fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, jenħtieġ li tiġi promossa l-ugwaljanza bejn is-sessi. Il-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol u l-intraprenditorija, kif ukoll paga ugwali, għandhom rwol importanti biex jiġu żgurati opportunitajiet indaqs. Jenħtieġ li l-JTF jagħti wkoll attenzjoni speċjali lill-gruppi vulnerabbli li jbatu b'mod sproporzjonat mill-effetti negattivi tat-tranżizzjoni, bħal ħaddiema b'diżabilità. L-identità tal-komunitajiet tal-minjieri jeħtieġ li tiġi ppreservata u l-kontinwità tal-komunitajiet tal-passat u tal-futur jeħtieġ li tiġi salvagwardata. Dan jinvolvi li tingħata attenzjoni speċjali lill-wirt tal-minjieri tanġibbli u mhux tanġibbli tagħhom, inkluż il-kultura tagħhom. (16) Sabiex tissaħħaħ id-diversifikazzjoni ekonomika tat-territorji milquta mit-tranżizzjoni, jenħtieġ li l-JTF jipprovdi appoġġ lill-intrapriżi u l-partijiet ekonomiċi ikkonċernati, inkluż permezz ta' appoġġ għal investimenti produttivi fl-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju (SMEs). Investimenti produttivi jenħtieġ li jkunu jinftiehmu bħala investiment f'kapital fiss jew f'assi immaterjali ta' intrapriżi bil-ħsieb li jiġu prodotti oġġetti u servizzi, u b'hekk jikkontribwixxu għall-formazzjoni ta' kapital gross u għall-impjiegi. Għal intrapriżi li mhumiex SMEs, jenħtieġ li l-investimenti produttivi jiġu appoġġati biss jekk ikunu meħtieġa biex itaffu t-telf ta' impjiegi li jirriżulta mit-tranżizzjoni, billi joħolqu jew jipproteġu għadd sinifikanti ta' impjiegi, u ma jwasslux għal rilokazzjoni jew jirriżultaw minnha. Jenħtieġ li jitħallew isiru investimenti f'faċilitajiet industrijali eżistenti, inklużi dawk koperti mill-Iskema tal-Unjoni għan-Negozjar tal-Emissjonijiet, jekk jikkontribwixxu għat-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050 u jmorru sew taħt il-parametri referenzjarji rilevanti stabbiliti għall-allokazzjoni bla ħlas skont id-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u jekk jirriżultaw fil-protezzjoni ta' għadd sinifikanti ta' impjiegi. Kwalunkwe investiment bħal dan jenħtieġ li jiġi ġġustifikat skont il-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta rilevanti. Sabiex tiġi protetta l-integrità tas-suq intern u l-politika ta' koeżjoni, l-appoġġ lill-impriżi jenħtieġ li jkun konformi mar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat kif stipulat fl-Artikoli 107 u 108 TFUE u, b'mod partikolari, l-appoġġ għal investimenti produttivi f'intrapriżi għajr l-SMEs jeħtieġ li jkunu limitati għal intrapriżi li jinsabu f'żoni nnominati bħala żoni megħjuna għall-finijiet tal-punti (a) u (c) tal-Artikolu 107(3) TFUE. (17) Sabiex tiġi pprovduta flessibbiltà għall-ipprogrammar tar-riżorsi tal-JTF taħt il-mira tal-Investiment għall-impjiegi u t-tkabbir, jenħtieġ li jkun possibbli li jitħejja programm JTF awtonomu jew li jiġu pprogrammati riżorsi JTF fi prijorità speċifika waħda jew aktar fi programmi appoġġati mill-FEŻR, mill-FSE+ jew mill-Fond ta' Koeżjoni. Skont ir-Regolament (UE) …/…+, ir-riżorsi tal-JTF jistgħu jissaħħu fuq bażi volontarja b'finanzjament komplementari mill-FEŻR u l-FSE+. F'tali każ, l-ammonti rispettivi ttrasferiti mill-FEŻR u mill-FSE + jenħtieġ li jkunu konsistenti mat-tip ta' operazzjonijiet stipulati fil-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta. (18) Jenħtieġ li l-appoġġ tal-JTF ikun jiddependi fuq l-implimentazzjoni effettiva ta' proċess ta' tranżizzjoni f'territorju speċifiku sabiex tinkiseb ekonomija newtrali għall-klima. F'dan ir-rigward, jenħtieġ li l-Istati Membri, fi djalogu soċjali u f'kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati rilevanti, skont id-dispożizzjoni rilevanti tar-Regolament (UE) …/…+ dwar is-sħubija, u bl-appoġġ tal-Kummissjoni, iħejju pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta, li jistabbilixxu l-proċess ta' tranżizzjoni, b'mod konsistenti mal-pjanijiet nazzjonali integrati tagħhom dwar l-enerġija u l-klima. Għal dak il-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi Pjattaforma ta' Tranżizzjoni Ġusta, li tibni fuq il-pjattaforma eżistenti għar-reġjuni karboniferi fi tranżizzjoni, biex tippermetti li jsiru skambji bilaterali u multilaterali dwar l-esperjenza fit-tagħlimiet miksuba u fl-aħjar prattiki fis-setturi kollha milquta. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-muniċipalitajiet u l-bliet ikunu involuti fl-implimentazzjoni tar-riżorsi tal-JTF u li jitqiesu l-ħtiġijiet tagħhom f'dak il-kuntest. (19) Jenħtieġ li l-pjanijiet ta' tranżizzjoni jidentifikaw it-territorji l-aktar milquta ħażin, fejn l-appoġġ tal-JTF jenħtieġ li jkun ikkonċentrat, u jiddeskrivu azzjonijiet speċifiċi li jridu jittieħdu biex jintlaħqu l-miri tal-Unjoni għall-2030 dwar l-enerġija u l-klima u ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, b'mod partikolari fir-rigward tal-konverżjoni jew l-għeluq ta' faċilitajiet li jinvolvu l-produzzjoni ta' fjuwils fossili jew attivitajiet b'emissjonijiet għoljin ta' gassijiet serra. Jenħtieġ li dawk it-territorji jiġu ddefiniti b'mod preċiż u jkunu jikkorrispondu mal-livell 3 tal-klassifikazzjoni komuni ta' unitajiet territorjali għall-istatistika ("ir-reġjuni tan-NUTS livell 3"), kif stabbilit bir-Regolament (KE) Nru 1059/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill jew ikunu partijiet minnha. Jenħtieġ li l-pjanijiet jistabbilixxu l-isfidi u l-ħtiġijiet ta' dawk it-territorji, filwaqt li jqisu r-riskji ta' depopolazzjoni, u jidentifikaw it-tip ta' operazzjonijiet meħtieġa sabiex jikkontribwixxu għall-ħolqien tal-impjiegi fil-livell tal-benefiċjarji tal-pjan u b'mod li jiġi żgurat l-iżvilupp koerenti ta' attivitajiet ekonomiċi reżiljenti għat-tibdil fil-klima li jkunu wkoll konsistenti mat-tranżizzjoni għal ekonomija newtrali għall-klima u mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Fejn jiġu identifikati territorji bħal dawn, jenħtieġ li tingħata attenzjoni addizzjonali lill-ispeċifiċitajiet tal-gżejjer, iż-żoni insulari kif ukoll ir-reġjuni ultraperiferiċi, fejn il-karatteristiċi ġeografiċi u soċjoekonomiċi jistgħu jirrikjedu approċċ differenti biex jappoġġjaw il-proċess ta' tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima. Huma biss l-investimenti skont il-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta li jenħtieġ jirċievu appoġġ finanzjarju mill-JTF. Jenħtieġ li l-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta jkunu parti mill-programmi, appoġġati, skont il-każ, mill-FEŻR, l-FSE+, il-Fond ta' Koeżjoni jew il-JTF li huma approvati mill-Kummissjoni. (20) Sabiex tissaħħaħ l-orjentazzjoni lejn ir-riżultati tal-użu tar-riżorsi tal-JTF, jenħtieġ li l-Kummissjoni, f'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, tkun tista' tapplika korrezzjonijiet finanzjarji fil-każ ta' insuffiċjenza serja tal-miri stabbiliti għall-objettiv speċifiku tal-JTF. (21) Sabiex jiġi stabbilit qafas finanzjarju xieraq għall-JTF, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta' implimentazzjoni biex tistipula t-tqassim annwali tar-riżorsi disponibbli skont l-Istat Membru. (22) Minħabba li l-għan ta' dan ir-Regolament, jiġifieri li jiġu appoġġati n-nies, l-ekonomija u l-ambjent tat-territorji li jkunu qed jiffaċċjaw trasformazzjoni ekonomika u soċjali fit-tranżizzjoni tagħhom lejn ekonomija newtrali għall-klima, ma jistax jinkiseb b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri minħabba d-disparitajiet fil-livelli ta' żvilupp tat-territorji differenti u r-ritard ta' dawk it-territorji li huma anqas favoriti, kif ukoll il-limitu fuq ir-riżorsi finanzjarji tal-Istati Membri u tat-territorji, iżda jista' pjuttost, minħabba l-ħtieġa għal qafas ta' implimentazzjoni koerenti li jkopri diversi fondi tal-Unjoni taħt ġestjoni kondiviża jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju ta' sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Skont il-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb dak l-għan. (23) Fid-dawl tal-adozzjoni ta' dan ir-Regolament wara l-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni, u filwaqt li titqies il-ħtieġa li jiġi implimentant il-JTF b'mod koordinat u armonizzat, u sabiex ikun jista' jiġi implimentat fil-pront, jenħtieġ li jidħol fis-seħħ fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 1 Suġġett u kamp ta' applikazzjoni Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta (JTF) biex jipprovdi appoġġ lin-nies, l-ekonomiji u l-ambjent tat-territorji li jiffaċċjaw sfidi soċjoekonomiċi serji li jirriżultaw mill-proċess ta' tranżizzjoni lejn il-miri tal-Unjoni għall-2030 dwar l-enerġija u l-klima kif definiti fil-punt (11) tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050. Huwa jistabbilixxi l-objettiv speċifiku tal-JTF, il-kopertura ġeografika u r-riżorsi tiegħu, il-kamp ta' applikazzjoni tal-appoġġ tiegħu fir-rigward tal-mira tal-Investiment għall-impjiegi u t-tkabbir imsemmija fil-punt (a) tal-Artikolu 5(2) tar-Regolament (UE) …/…+, kif ukoll dispożizzjonijiet speċifiċi għall-ipprogrammar u l-indikaturi meħtieġa għall-monitoraġġ. Artikolu 2 Għanijiet speċifiċi F'konformità mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament (UE) …/…+, il-JTF għandu jikkontribwixxi għall-objettiv speċifiku uniku li jippermetti lir-reġjuni u lin-nies jindirizzaw l-impatti soċjali, l-impjiegi, ekonomiċi u ambjentali tat-tranżizzjoni lejn il-miri tal-Unjoni għall-2030 dwar l-enerġija u l-klima u ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, abbażi tal-Ftehim ta' Pariġi. Artikolu 3 Il-kopertura ġeografika u r-riżorsi skont il-mira tal-Investiment għall-impjiegi u t-tkabbir Il-JTF għandu jappoġġja l-mira tal-Investiment għall-impjiegi u t-tkabbir fl-Istati Membri kollha. Ir-riżorsi għall-JTF taħt il-mira tal-Investiment għall-impjiegi u t-tkabbir li huma disponibbli għall-impenn baġitarju għall-perijodu 2021-2027 għandhom ikunu EUR 7 500 000 000 fi prezzijiet tal-2018 kif stabbilit fil-punt (g) tal-Artikolu 110(1) tar-Regolament (UE) …/…+. Ir-riżorsi msemmija fil-paragrafu 2 jistgħu jiżdiedu, skont il-każ, b'riżorsi addizzjonali allokati fil-baġit tal-Unjoni, u b'riżorsi oħra skont l-att bażiku applikabbli. Il-Kummissjoni għandha tadotta deċiżjoni, permezz ta' att ta' implimentazzjoni, li tistipula t-tqassim annwali tar-riżorsi disponibbli, inkluż kwalunkwe riżors addizzjonali msemmi fil-paragrafu 3, skont l-Istat Membru f'konformità mal-allokazzjonijiet stabbiliti fl-Anness I. Artikolu 4 Riżorsi mill-Istrument tal-Unjoni Ewropea għall-Irkupru Il-miżuri msemmija fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament (UE) 2020/2094 għandhom jiġu implimentati skont dan ir-Regolament b'ammont ta' EUR 10 000 000 000 fi prezzijiet tal-2018 kif imsemmi fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 109(1) tar-Regolament (UE) …/…+ u soġġett għall-Artikolu3(3), (4), (7) u (9) tar-Regolament (UE) 2020/2094. Dan l-ammont għandu jitqies bħala riżorsi oħra kif imsemmi fl-Artikolu 3(3) ta' dan ir-Regolament. Kif previst fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament (UE) 2020/2094, dan l-ammont għandu jikkostitwixxi dħul assenjat estern għall-fini tal-Artikolu 21(5) tar-Regolament Finanzjarju. L-ammont imsemmi fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu għandu jsir disponibbli għal impenn baġitarju taħt il-mira tal-Investiment għall-impjiegi u t-tkabbir għas-snin 2021 sa 2023, flimkien mar-riżorsi stabbiliti fl-Artikolu 3, kif ġej: Ammont ta' EUR 15 600 000 fi prezzijiet tal-2018 għandu jkun disponibbli għan-nefqa amministrattiva mir-riżorsi msemmija fl-ewwel subparagrafu. It-tqassim annwali tal-ammont imsemmi fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu mill-Istati Membri għandu jiġi inkluż fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni msemmija fl-Artikolu 3(4) skont l-allokazzjonijiet stipulati fl-Anness I. Permezz ta' deroga mill-Artikolu 14(3) tar-Regolament Finanzjarju, ir-regoli tad-diżimpenn stipulati fil-Kapitolu IV tat-Titolu VII tar-Regolament (UE) …/…+għandhom japplikaw għall-impenji baġitarji li huma bbażati fuq ir-riżorsi msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu. Permezz ta' deroga mill-punt (c) tal-Artikolu 12(4) tar-Regolament Finanzjarju dawn ir-riżorsi ma għandhomx jintużaw għal programm jew azzjoni suċċessiva. Il-pagamenti għall-programmi għandhom jiġu assenjati lill-impenn miftuħ l-aktar bikri tal-JTF, billi l-ewwel jibdew bl-impenji mir-riżorsi msemmija fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1 sakemm dawn jiġu eżawriti. Artikolu 5 Mekkaniżmu ta' Kumpens Ekoloġiku Fejn, skont l-Artikolu 3(3), ir-riżorsi għall-JTF jiżdiedu qabel il-31 ta' Diċembru 2024, ir-riżorsi addizzjonali għandhom jitqassmu fost l-Istati Membri abbażi tal-ishma nazzjonali stabbiliti fl-Anness I. Fejn, skont l-Artikolu 3(3) ta' dan ir-Regolament, ir-riżorsi għall-JTF jiżdiedu wara l-31 ta' Diċembru 2024, ir-riżorsi addizzjonali għandhom jitqassmu fost l-Istati Membri f'konformità mal-metodoloġija stabbilita fit-tieni subparagrafu ta' dan il-paragrafu, abbażi tat-tibdil fl-emissjonijiet ta' gass serra tal-faċilitajiet industrijali tagħhom fil-perijodu mis-sena 2018 sal-aħħar sena li għaliha tkun disponibbli d-data, kif irrappurtata skont l-Artikolu 7 tar-Regolament (KE) Nru 166/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. Il-bidla fl-emissjonijiet ta' gass serra ta' kull Stat Membru għandha tiġi kkalkulata billi jiġu aggregati l-emissjonijiet ta' gass serra ta' dawk ir-reġjuni tan-NUTS livell 3 biss li jkunu ġew identifikati fil-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta skont l-Artikolu 11(1) ta' dan ir-Regolament. L-allokazzjoni ta' riżorsi addizzjonali għal kull Stat Membru għandha tiġi determinata skont dan li ġej: (a) għall-Istati Membri li kisbu tnaqqis fil-missjonijiet tal-gass serra , it-tnaqqis fl-emissjonijiet ta' gass serra miksub minn kull Stat Membru għandu jiġi kkalkulat billi l-livell tal-emissjonijiet ta' gass serra tal-aħħar sena ta' referenza jiġi espress bħala perċentwal tal-emissjonijiet ta' gass serra osservati fl-2018; għall-Istati Membri li ma jkunux kisbu tnaqqis fl-emissjonijiet ta' gass serra , dak il-perċentwal għandu jiġi stabbilit għal 100 %; (b) is-sehem finali għal kull Stat Membru għandu jinkiseb billi l-ishma nazzjonali stabbiliti fl-Anness I jiġu diviżi bil-perċentwali li jirriżultaw mill-punt (a); u (c) ir-riżultat mill-kalkolu taħt il-punt (b) għandu jiġi riklassifikat sabiex jammonta għal 100 %. L-Istati Membri għandhom jinkludu r-riżorsi addizzjonali fil-programmi tagħhom u jissottomettu emenda tal-programm skont l-Artikolu 24 tar-Regolament (UE)…/… . Artikolu 6 Allokazzjonijiet speċifiċi għar-reġjuni ultraperiferiċi u l-gżejjer Meta jħejju l-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta tagħhom skont l-Artikolu 11(1), l-Istati Membri għandhom iqisu b'mod partikolari s-sitwazzjoni tal-gżejjer u r-reġjuni ultraperiferiċi li jiffaċċjaw sfidi soċjoekonomiċi serji li jirriżultaw mill-proċess ta' tranżizzjoni lejn il-miri tal-Unjoni għall-2030 dwar l-enerġija u l-klima u ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, filwaqt li jqisu l-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom kif rikonoxxut fl-Artikoli 174 u 349 TFUE. Meta jinkludu tali territorji fil-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta tagħhom, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-ammont speċifiku allokat għal dawk it-territorji bil-ġustifikazzjoni korrispondenti, filwaqt li jqisu l-isfidi speċifiċi ta' dawk it-territorji. Artikolu 7 Aċċess kondizzjonali għar-riżorsi Fejn Stat Membru ma jkunx ħa impenn li jimplimenta l-objettiv li tinkiseb Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, 50 % biss tal-allokazzjonijiet annwali għal dak l-Istat Membru stabbiliti f'konformità mal-Artikoli 3(4) u 4(3) għandhom ikunu disponibbli għall-programmazzjoni u inklużi fil-prijoritajiet. B'deroga mill-Artikolu 10(1) ta' dan ir-Regolament, il-50 % li jifdal tal-allokazzjonijiet annwali ma għandhomx jiġu inklużi fil-prijoritajiet. F'każijiet bħal dawn, il-programmi appoġġati mill-JTF u ppreżentati f'konformità mal-Artikolu 21 tar-Regolament (UE) …/…+għandhom jinkludu biss 50 % tal-allokazzjonijiet annwali tal-JTF fit-tabella msemmija fil-punt (g)(ii) tal-Artikolu 22(3) ta' dak ir-Regolament . It-tabella msemmija fil-punt (g)(i) tal-Artikolu 22(3) ta' dak ir-Regolament għandha tidentifika separatament l-allokazzjonijiet disponibbli għall-ipprogrammar u dawk l-allokazzjonijiet li ma għandhomx jiġu pprogrammati. Il-Kummissjoni għandha tapprova biss programmi li fihom prijorità tal-JTF, jew kwalunkwe emenda għalih, fejn jiġu rispettati r-rekwiżiti stabbiliti fil-parti tal-allokazzjoni pprogrammata skont il-paragrafu 1. Hekk kif Stat Membru jkun impenja ruħu li jimplimenta l-objettiv li tinkiseb Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, huwa jista' jippreżenta talba għall-emendar ta' kull programm appoġġat mill-JTF f'konformità mal-Artikolu 24 tar-Regolament (UE) …/…+u jinkludi l-allokazzjonijiet mhux ipprogrammati li ma ġewx diżimpenjati L-impenji baġitarji għandhom isiru abbażi tat-tabella msemmija fil-punt (g)(i) tal-Artikolu 22(3) tar-Regolament (UE) …/…+. L-impenji relatati mal-allokazzjonijiet mhux ipprogrammati ma għandhomx jintużaw għall-pagamenti u ma għandhomx jiġu inklużi fil-bażi għall-kalkolu tal-prefinanzjament f'konformità mal-Artikolu 90 ta' dak ir-Regolament sakemm isiru disponibbli għall-programmazzjoni f'konformità mal-paragrafu 3 ta' dan l-Artikolu. B'deroga mill-Artikolu 105 tar-Regolament (UE) …/…+, fin-nuqqas tal-impenn tal-Istat Membru li jimplimenta l-objettiv li tinkiseb Unjoni newtrali għall-klima sal-2050 sal-31 ta' Diċembru ta' kwalunkwe sena partikolari li tibda mill-2022, l-impenji baġitarji għas-sena preċedenti li huma relatati ma' allokazzjonijiet mhux ipprogrammati għandhom jiġu diżimpenjati fl-intier tagħhom fis-sena ta' wara. Artikolu 8 Ambitu tal-appoġġ Il-JTF għandu jappoġġja biss attivitajiet li huma direttament marbuta mal-objettiv speċifiku tiegħu kif stipulat fl-Artikolu 2 u li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta stabbiliti skont l-Artikolu 11. F'konformità mal-paragrafu 1, il-JTF għandu jappoġġja esklużivament l-attivitajiet li ġejjin: (a) investimenti produttivi fl-SMEs, inkluż mikrointrapriżi u negozji ġodda, li jwasslu għal diversifikazzjoni, modernizzazzjoni u rikonverżjoni ekonomiċi; (b) investimenti fil-ħolqien ta' ditti ġodda, inkluż permezz ta' inkubaturi tan-negozju u servizzi ta' konsulenza, li jwasslu għall-ħolqien ta' impjiegi; (c) investimenti f'attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni, inkluż mill-universitajiet u organizzazzjonijiet tar-riċerka pubblika, u t-trawwim ta' trasferiment ta' teknoloġiji avvanzati; (d) investimenti fl-użu tat-teknoloġija kif ukoll f'sistemi u infrastrutturi għal enerġija nadifa affordabbli, inkluż teknoloġiji tal-ħżin tal-enerġija, u fit-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra ▌; (e) investimenti fl-enerġija rinnovabbli skont id-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, inkluż il-kriterji ta' sostenibbiltà stabbiliti fiha, u fl-effiċjenza enerġetika, inkluż għall-finijiet tat-tnaqqis tal-faqar enerġetiku; (f) investimenti f'mobbiltà lokali intelliġenti u sostenibbli, inkluż id-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-trasport lokali u l-infrastruttura tiegħu; (g) ir-riabilitazzjoni u l-aġġornament tan-networks tat-tisħin distrettwali bil-ħsieb li tittejjeb l-effiċjenza enerġetika tas-sistemi tat-tisħin distrettwali u l-investimenti fil-produzzjoni tas-sħana sakemm l-installazzjonijiet tal-produzzjoni tas-sħana jkunu fornuti esklużivament minn sorsi tal-enerġija rinnovabbli; (h) investimenti fid-diġitalizzazzjoni, l-innovazzjoni diġitali u l-konnettività diġitali; (i) investimenti fir-riġenerazzjoni u d-dekontaminazzjoni ta' siti abbandunati, restawr tal-art u inkluż, fejn meħtieġ, infrastruttura ekoloġika u proġetti bi skop ġdid, filwaqt li jitqies il-prinċipju ta' "min iniġġes iħallas"; (j) investimenti fit-titjib tal-ekonomija ċirkolari, inkluż permezz tal-prevenzjoni, it-tnaqqis, l-effiċjenza fir-riżorsi, l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ tal-iskart; (k) it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema u persuni li qed ifittxu impjieg; (l) għajnuna fit-tiftix għal min ikun qed ifittex impjieg; (m) l-inklużjoni attiva ta' min ikun qed ifittxu impjieg; (n) assistenza teknika; (o) attivitajiet oħra fl-oqsma tal-edukazzjoni u l-inklużjoni soċjali inkluż, fejn debitament ġustifikat, investimenti f'infrastruttura għall-finijiet ta' ċentri ta' taħriġ, faċilitajiet ta' kura tat-tfal u tal-anzjani kif indikat fil-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta skont l-Artikolu 11. Barra minn hekk, il-JTF jista' jappoġġja, f'żoni magħżula bħala żoni megħjuna għall-finijiet tal-punti (a) u (c) tal-Artikolu 107(3) TFUE, investimenti produttivi f'intrapriżi li mhumiex SMEs, sakemm dawn l-investimenti jkunu ġew approvati bħala parti mill-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta bbażat fuq l-informazzjoni meħtieġa skont il-punt (h) tal-Artikolu 11(2) ta' dan ir-Regolament. Tali investimenti għandhom ikunu eliġibbli biss meta jkunu meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta, fejn jikkontribwixxu għat-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050 u għall-kisba tal-miri ambjentali relatati, fejn l-appoġġ tagħhom ikun meħtieġ għall-ħolqien tal-impjiegi fit-territorju identifikat, u meta ma jwasslux għal rilokazzjoni kif definit fil-punt (27) tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) …/…+. Il-JTF jista' jappoġġja investimenti biex jinkiseb it-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra minn attivitajiet elenkati fl-Anness I tad-Direttiva 2003/87/KE dment li dawn l-investimenti jkunu ġew approvati bħala parti mill-pjan ta' tranżizzjoni territorjali bbażat fuq l-informazzjoni meħtieġa skont il-punt (i) tal-Artikolu 11(2) ta' dan ir-Regolament. Dawn l-investimenti għandhom ikunu eliġibbli biss meta jkunu meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta. Artikolu 9 L-esklużjoni mill-kamp ta' applikazzjoni tal-appoġġ Il-JTF ma għandux jgħin: (a) id-dekummissjonar jew il-kostruzzjoni tal-impjanti tal-enerġija nukleari; (b) il-manifattura, l-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni ta' tabakk u prodotti tat-tabakk; (c) impriża f'diffikultà, kif definit fil-punt (18) tal-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014, sakemm ma tkunx awtorizzata taħt regoli temporanji dwar l-għajnuna mill-Istat stabbiliti biex jindirizzaw ċirkostanzi eċċezzjonali jew taħt għajnuna de minimis b'appoġġ għal investimenti li jnaqqsu l-ispejjeż tal-enerġija fil-kuntest tal-proċess ta' tranżizzjoni tal-enerġija; (d) investiment relatat mal-produzzjoni, l-ipproċessar, it-trasport, id-distribuzzjoni, il-ħżin jew il-kombustjoni tal-fjuwils fossili. Artikolu 10 Il-programmazzjoni tar-riżorsi tal-JTF Ir-riżorsi tal-JTF għandhom jiġu pprogrammati għall-kategoriji tar-reġjuni fejn jinsabu t-territorji kkonċernati, fuq il-bażi ta' ▌pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta stabbiliti skont l-Artikolu 11 u approvati mill-Kummissjoni bħala parti minn programm jew emenda ta' programm. Ir-riżorsi pprogrammati għandhom jieħdu l-forma ta' programm speċifiku wieħed jew aktar jew ta' prijorità waħda jew aktar fil-kuntest ta' programmi. Il-Kummissjoni għandha tapprova programm biss, jew kwalunkwe emenda oħra għalih, fejn l-identifikazzjoni tat-territorji l-aktar milquta ħażin mill-proċess ta' tranżizzjoni, inklużi fil-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta rilevanti, tkun debitament iġġustifikata u l-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta rilevanti jkun konsistenti mal-pjan nazzjonali integrat dwar l-enerġija u l-klima tal-Istat Membru kkonċernat. 2. ▌Prijorità jew prijoritajiet tal-JTF għandhom jinkludu r-riżorsi tal-JTF li jikkonsistu mill-allokazzjoni sħiħa jew parzjali tal-JTF għall-Istati Membri u r-riżorsi trasferiti skont l-Artikolu ▌27▌ tar-Regolament (UE) …/…+. It-total tar-riżorsi tal-FEŻR u l-FSE+ ittrasferit lill-JTF ma għandux jaqbeż tliet darbiet l-ammont ta' appoġġ mill-JTF għal dik il-prijorità bl-esklużjoni tar-riżorsi msemmija fl-Artikolu 4(1) ta' dan ir-Regolament. F'konformità mal-Artikolu 112 tar-Regolament (UE) …/…+, ir-rata ta' kofinanzjament, applikabbli għar-reġjun fejn jinsabu t-territorju jew it-territorji identifikati fil-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta skont l-Artikolu 11 ta' dan ir-Regolament, għall-prijorità jew prijoritajiet tal-JTF ma għandhiex tkun ogħla minn: (a) 85 % għal reġjuni anqas żviluppati; (b) 70 % għal reġjuni fi tranżizzjoni; (c) 50 % għal reġjuni aktar żviluppati. Artikolu 11 Il-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta L-Istati Membri għanhom iħejju, flimkien mal-awtoritajiet lokali u reġjonali rilevanti tat-territorji kkonċernati, pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta wieħed jew aktar li jkopru territorju wieħed effettwat jew aktar li jikkorrispondu għar-reġjuni tan-NUTS livell 3, jew partijiet minnu, f'konformità mal-mudell stipulat fl-Anness II. Dawk it-territorji għandhom ikunu dawk l-aktar milquta ħażin, fuq il-bażi tal-impatti ekonomiċi u soċjali li jirriżultaw mit-tranżizzjoni, b'mod partikolari fir-rigward tal-adattament tal-ħaddiema jew tat-telf mistenni ta' impjiegi fil-produzzjoni u l-użu tal-fjuwil fossili u l-ħtiġijiet ta' trasformazzjoni tal-proċessi ta' produzzjoni ta' faċilitajiet industrijali bl-ogħla intensità ta' gassijiet serra. Pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta għandu jinkludi l-elementi li ġejjin: (a) deskrizzjoni tal-proċess ta' tranżizzjoni fil-livell nazzjonali lejn ekonomija newtrali għall-klima, inkluż skeda ta' żmien tal-passi ta' tranżizzjoni ewlenin lejn il-miri tal-Unjoni għall-2030 dwar l-enerġija u l-klima u ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050 li huma konsistenti mal-aħħar verżjoni tal-pjan nazzjonali integrat għall-enerġija u l-klima; (b) ġustifikazzjoni għall-identifikazzjoni tat-territorji bħala l-aktar milquta ħażin mill-proċess ta' tranżizzjoni imsemmija fil-punt (a) ta' dan il-paragrafu u li għandhom jiġu appoġġati mill-JTF, skont il-paragrafu 1; (c) valutazzjoni tal-isfidi ta' tranżizzjoni ffaċċjati mit-territorji identifikati milquta l-aktar ħażin, inkluż l-impatt soċjali, ekonomiku u ambjentali tat-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, li tidentifika l-għadd potenzjali ta' impjiegi milquta u t-telf ta' impjiegi, ir-riskji ta' depopolazzjoni, u l-ħtiġijiet u l-objettivi ta' żvilupp, li jridu jinkisbu sal-2030 u marbuta mat-trasformazzjoni jew l-għeluq ta' attivitajiet b'emissjonijiet għoljin ta' gassijiet serra f'dawk it-territorji; (d) deskrizzjoni tal-kontribut mistenni tal-appoġġ tal-JTF biex jiġu indirizzati l-impatti soċjali, demografiċi, ekonomiċi, tas-saħħa u ambjentali tat-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050, inkluż il-kontribut mistenni f'termini ta' ħolqien u preservazzjoni tal-impjiegi; (e) valutazzjoni tal-konsistenza tiegħu ma' strateġiji u pjanijiet rilevanti nazzjonali, reġjonali jew territorjali oħra; (f) deskrizzjoni tal-mekkaniżmi ta' governanza li jikkonsistu fl-arranġamenti ta' sħubija, il-miżuri ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni ppjanati u l-korpi responsabbli; (g) deskrizzjoni tat-tip ta' operazzjonijiet previsti u l-kontribut mistenni tagħhom biex jittaffa l-impatt tat-tranżizzjoni; (h) fejn għandu jingħata appoġġ lil investimenti produttivi f'intrapriżi li mhumiex SMEs, lista indikattiva tal-operazzjonijiet u l-intrapriżi li għandhom jiġu appoġġati u ġustifikazzjoni tan-neċessità ta' tali appoġġ permezz ta' analiżi tal-lakuni li turi li t-telf mistenni ta' impjiegi jaqbeż l-għadd mistenni ta' impjiegi maħluqa fin-nuqqas tal-investiment; (i) fejn għandu jingħata appoġġ lill-investimenti biex jinkiseb it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra mill-attivitajiet elenkati fl-Anness I għad-Direttiva 2003/87/KE, lista ta' operazzjonijiet li għandhom jiġu appoġġati u ġustifikazzjoni li dawn jikkontribwixxu għal tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima u jwasslu għal tnaqqis sostanzjali fl-emissjonijiet ta' gassijiet serra li jmorru ħafna taħt il-parametri referenzjarji rilevanti stabbiliti għall-allokazzjoni bla ħlas skont id-Direttiva 2003/87/KE u sakemm dawn l-operazzjonijiet ikunu meħtieġa għall-protezzjoni ta' għadd sinifikanti ta' impjiegi; (j) sinerġiji u komplementarjetajiet ma' programmi rilevanti oħra tal-Unjoni biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ta' żvilupp identifikati; u (k) sinerġiji u komplementarjetajiet mal-appoġġ ippjanat mill-pilastri l-oħra tal-Mekkaniżmu ta' Tranżizzjoni Ġusta. It-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta għandhom jinvolvu lill-imsieħba rilevanti f'konformità mal-Artikolu [8] tar-Regolament (UE) …/…+ u, fejn rilevanti, il-Bank Ewropew tal-Investiment u l-Fond Ewropew tal-Investiment. Il-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta għandhom ikunu konsistenti mal-istrateġiji territorjali rilevanti msemmija fl-Artikolu 29 tar-Regolament (UE) …/…+ u mal-istrateġiji tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti rilevanti, l-pjanijiet nazzjonali integrati dwar l-enerġija u l-klima u l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Meta l-aġġornament ta' pjan nazzjonali integrat dwar l-enerġija u l-klima skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999 ikun jirrikjedi reviżjoni tal-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta, dik ir-reviżjoni għandha titwettaq bħala parti mir-rieżami ta' terminu medju f'konformità mal-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) …/…+. Meta l-Istati Membri jkollhom l-intenzjoni li jagħmlu użu mill-possibbiltà li jirċievu appoġġ taħt il-pilastri l-oħra tal-Mekkaniżmu ta' Tranżizzjoni Ġusta, il-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta tagħhom għandhom jistabbilixxu s-setturi u l-oqsma tematiċi previsti li għandhom jiġu appoġġati taħt dawk il-pilastri. Indikaturi komuni tal-output u tar-riżultat, kif stipulat fl-Anness III u, fejn debitament ġustifikat fil-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta, l-indikaturi tal-output u tar-riżultat speċifiċi għal programm għandhom jintużaw skont il-punt (a) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 16(1), il-punt (d)(ii) tal-Artikolu 22(3) u l-punt (b) tal-Artikolu 42(2) tar-Regolament (UE)…/…+. Għall-indikaturi tal-output, il-linji bażi għandhom ikunu stabbiliti għal żero. It-tragwardi stabbiliti għall-2024 u l-miri stabbiliti għall-2029 għandhom ikunu kumulattivi. Il-miri ma għandhomx jiġu riveduti wara li t-talba għal emenda tal-programm, ippreżentata skont l-Artikolu 18(3) tar-Regolament (UE) …/…+, tkun ġiet approvata mill-Kummissjoni. Fejn prijorità JTF tappoġġa l-attivitajiet imsemmija fil-punti (k), (l) jew (m) tal-Artikolu 8(2), id-data tal-indikaturi għall-parteċipanti għandha tiġi trażmessa biss meta tkun disponibbli d-data kollha dwar dak il-parteċipant, meħtieġa f'konformità mal-Anness III. ▌ Artikolu 13 Korrezzjonijiet finanzjarji Abbażi tal-eżami tar-rapport finali dwar il-prestazzjoni tal-programm, il-Kummissjoni tista' tagħmel korrezzjonijiet finanzjarji skont l-Artikolu▌104 ▌ tar-Regolament (UE) …/…+ fejn jinkisbu inqas minn 65 % tal-mira stabbilita għal indikatur, wieħed jew aktar, tal-output. Il-korrezzjonijiet finanzjarji għandhom ikunu proporzjonati mal-kisbiet u ma għandhomx jiġu applikati meta n-nuqqas li jintlaħqu l-miri jkun dovut għall-impatt ta' fatturi soċjoekonomiċi jew ambjentali, bidliet sinifikanti fil-kondizzjonijiet ekonomiċi jew ambjentali fl-Istat Membru kkonċernat jew minħabba raġunijiet ta' force majeure li jaffettwaw serjament l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet ikkonċernati. Artikolu 14 Rieżami Sat-30 ta' Ġunju 2025, il-Kummissjoni għandha tirrieżamina l-implimentazzjoni tal-JTF fir-rigward tal-objettiv speċifiku stabbilit fl-Artikolu 2, filwaqt li tqis il-bidliet possibbli fir-Regolament (UE) 2020/852 u, l-objettivi klimatiċi tal-Unjoni stabbiliti f'Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika, u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 ('Liġi Ewropea dwar il-Klima') , u l-evoluzzjoni fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Investiment għal Ewropa Sostenibbli. Abbażi ta' dan, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, li jista' jkun akkumpanjat minn proposti leġiżlattivi. Artikolu 15 Dħul fis-seħħ Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha. Magħmul fi Brussell, Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill Il-President Il-President ANNESS I ▌ALLOKAZZJONIJIET TAL-ISTATI MEMBRI Allokazzjonijiet f'miljuni ta' EUR, fi prezzijiet tal-2018 u qabel tnaqqis għal assistenza teknika u nefqa amministrattiva (it-totali jistgħu ma jaqblux minħabba arrotondamenti 'l fuq jew 'l isfel) ANNESS II MUDELL GĦALL-PJANIJIET TERRITORJALI GĦAL TRANŻIZZJONI ĠUSTA Ħarsa ġenerali lejn il-proċess ta' tranżizzjoni u l-identifikazzjoni tal-aktar territorji milquta b'mod negattiv fl-Istat Membru Referenza: il-punt (a) tal-Artikolu 11(2) Referenza: il-punt (b) tal-Artikolu 11(2) Valutazzjoni tal-isfidi ta' tranżizzjoni, għal kull wieħed mit-territorji identifikati Valutazzjoni tal-impatt ekonomiku, soċjali u territorjali tat-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050 Referenza: il-punt (c) tal-Artikolu 11(2) Il-ħtiġijiet u l-objettivi tal-iżvilupp sal-2030 bil-ħsieb li tinkiseb ekonomija tal-Unjoni newtrali għall-klima sal-2050 Referenza: il-punt (d) tal-Artikolu 11(2) Il-konsistenza ma' strateġiji u pjanijiet rilevanti nazzjonali, reġjonali jew territorjali oħra Referenza: il-punt (e) tal-Artikolu 11(2) Tipi ta' operazzjonijiet previsti Referenza: il-punt (g) tal-Artikolu 11(2) Referenza: il-punt (h) tal-Artikolu 11(2) Aġġorna jew imla din it-taqsima permezz tar-reviżjoni tal-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta, skont id-deċiżjoni li jiġi pprovdut tali appoġġ. Referenza: il-punt (i) tal-Artikolu 11(2); Aġġorna jew imla din it-taqsima permezz tar-reviżjoni tal-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta, skont id-deċiżjoni li jiġi pprovdut tali appoġġ. Referenza: il-punt (j) tal-Artikolu 11(2) Referenza: il-punt (k) tal-Artikolu 11(2) u l-Artikolu 11(5) Mekkaniżmi ta' governanza Referenza: il-punt (f) tal-Artikolu 11(2) Sħubija Monitoraġġ u evalwazzjoni Korp/korpi ta' koordinazzjoni u ta' monitoraġġ Indikaturi tal-output jew tar-riżultat speċifiċi għal programm INDIKATURI KOMUNI TAL-OUTPUT U INDIKATURI KOMUNI TAR-RIŻULTATI GĦALL-FOND GĦAL TRANŻIZZJONI ĠUSTA * It-tqassim mhux mitlub għall-programmazzjoni iżda għar-rapportar biss. ** Id-data rrappurtata hija data personali skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data ) (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1).
Extracted from TA-9-2021-0219_MT.docx