Proċessi deċiżjonali awtomatizzati: niżguraw il-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-12 ta' Frar 2020 dwar proċessi deċiżjonali awtomatizzati: niżguraw il-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi (2019/2915(RSP)) Il-Parlament Ewropew, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Frar 2019 dwar politika industrijali Ewropea komprensiva dwar l-intelliġenza artifiċjali u r-robotika, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Frar 2017 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar regoli ta' dritt ċivili dwar ir-robotika, – wara li kkunsidra r-rapport intitolat "Liability for artificial intelligence and other emerging digital technologies" (Ir-responsabbiltà għall-Intelliġenza Artifiċjali u għal teknoloġiji diġitali emerġenti oħra) mill-Grupp ta' Esperti tal-Kummissjoni dwar ir-Responsabbiltà u t-Teknoloġiji Ġodda, ippubblikat fil-21 ta' Novembru 2019, – wara li kkunsidra r-rapport intitolat "Policy and investment recommendations for trustworthy artificial intelligence" (Rakkomandazzjonijiet ta' politika u ta' investiment għal Intelliġenza Artifiċjali affidabbli) mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali, ippubblikat fis-26 ta' Ġunju 2019, – wara li kkunsidra d-dokument intitolat "Ethics Guidelines for Trustworthy AI" (Linji Gwida tal-Etika għal IA affidabbli) mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali, ippubblikati fit-8 ta' April 2019, kif ukoll il-lista ta' valutazzjoni għal-IA affidabbli, – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2019 intitolata "Nibnu l-Fiduċja fl-Intelliġenza Artifiċjali Ċċentrata Fuq il-Bniedem" (COM(2019)0168), – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Diċembru 2018 intitolata "Pjan Ikkoordinat dwar l-Intelliġenza Artifiċjali" (COM(2018)0795), – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' April 2018 intitolata "L-Intelliġenza Artifiċjali għall-Ewropa"(COM(2018)0237), – wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur, – wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar proċessi deċiżjonali awtomatizzati: l-iżgurar tal-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi O-000008/2020 – B90007/2020], – wara li kkunsidra l-Artikoli 136(5) u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, A. billi t-teknoloġija fl-oqsma tal-Intelliġenza Artifiċjali (IA), it-tagħlim awtomatiku, is-sistemi kumplessi bbażati fuq l-algoritmi u l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati qed tavvanza b'pass mgħaġġel, u billi l-applikazzjonijiet, l-opportunitajiet u l-isfidi ppreżentati minn dawn it-teknoloġiji huma numerużi u jaffettwaw tista' tgħid is-setturi kollha tas-suq intern; B. billi huwa mistenni li l-iżvilupp ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati jagħti kontribut sinifikanti lill-ekonomija tal-għarfien, u joffri benefiċċji għas-soċjetà permezz ta' servizzi pubbliċi mtejba, fost affarijiet oħra, lill-konsumaturi permezz ta' prodotti u servizzi innovattivi, kif ukoll lin-negozji permezz ta' prestazzjoni ottimizzata; C. billi l-użu u l-iżvilupp tal-IA u ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati jqajmu wkoll sfidi għall-fiduċja u għall-benessri tal-konsumatur, speċjalment f'dak li jirrigwarda li l-konsumaturi jkunu jistgħu jidentifikaw proċessi ta' dan it-tip, jifhmu kif jiffunzjonaw, jieħdu deċiżjonijiet infurmati dwar l-użu tagħhom, u jagħżlu li ma jipparteċipawx; D. billi gwida etika, bħall-prinċipji adottati mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali, tipprovdi punt ta' tluq; billi jeħtieġ, madankollu, li jsir eżami tal-qafas legali kurrenti tal-UE, inkluż l-acquis tal-liġi dwar il-konsumatur u dik dwar is-sikurezza tal-prodotti u s-sorveljanza tas-suq, bil-għan li jiġi vverifikat li dak il-qafas legali jista' jirreaġixxi għall-miġja tal-IA u ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati u li huwa fil-qagħda li jipprovdi livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur, kif jirrikjedi l-Artikolu 38 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE; E. billi approċċ komuni tal-UE għall-iżvilupp ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati se jgħin biex jiżgura l-benefiċċji ta' dawk il-proċessi u jtaffi r-riskji madwar l-UE, jevita l-frammentazzjoni tas-suq intern, u jabilita lill-UE biex tippromwovi aħjar l-approċċ u l-valuri tagħha madwar id-dinja; L-għażla, il-fiduċja u l-benessri tal-konsumatur Jilqa' b'sodisfazzjon il-potenzjal li l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati għandhom biex il-konsumaturi jingħataw servizzi innovattivi u mtejba, inklużi servizzi diġitali ġodda bħal assistenti virtwali u chatbots; jemmen, madankollu, li meta l-konsumaturi jinteraġixxu ma' sistema li tawtomatizza t-teħid tad-deċiżjonijiet, għandhom ikunu infurmati sewwa dwar kif is-sistema taħdem, kif jistgħu jilħqu bniedem li jkun jista' jieħu d-deċiżjonijiet hu, u dwar kif id-deċiżjonijiet tas-sistema jistgħu jiġu vverifikati u kkoreġuti; Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni ta' regoli ġodda skont id-Direttiva dwar l-Infurzar Aħjar li jobbligaw lill-kummerċjanti jinfurmaw lill-konsumaturi meta l-prezzijiet ta' prodotti jew servizzi jkunu ġew personalizzati abbażi ta' deċiżjonijiet awtomatizzati u tat-tfassil ta' profili tal-imġiba tal-konsumatur, li jħalli lill-kummerċjanti jivvalutaw il-kapaċità ta' akkwist tal-konsumatur; Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni tar-Regolament dwar l-Imblukkar Ġeografiku, bil-għan li tiżgura li l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati ma jkunux qed jintużaw biex issir diskriminazzjoni kontra l-konsumaturi abbażi tan-nazzjonalità, tal-post tar-residenza jew tal-lokazzjoni temporanja tagħhom; Jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni biex tissorvelja jekk l-obbligi fuq in-negozjanti jagħtux għażla effettiva lill-konsumatur u joffrux biżżejjed protezzjoni tal-konsumatur; jitlob li l-Kummissjoni tivverifika jekk hemmx xi lakuna regolatorja u teżamina jekk hemmx bżonn miżuri addizzjonali bil-għan li tiggarantixxi sett qawwi ta' drittijiet li jipproteġu lill-konsumaturi fil-kuntest tal-IA u ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati; Jieħu nota li sistemi deċiżjonali awtomatizzati qed jintużaw f'mekkaniżmi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim fuq diversi pjattaformi diġitali biex isolvu t-tilwimiet bejn konsumaturi u negozjanti; jitlob li l-Kummissjoni tiżgura li kwalunkwe rieżami li jsir tad-Direttiva 2013/11/UE dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim tal-konsumaturi u r-Regolament (UE) Nru 524/2013 dwar is-soluzzjoni online għal tilwim mal-konsumaturi jqis l-użu ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati u jiżgura li l-kontroll jibqa' f'idejn il-bnedmin; Il-qafas ta' sikurezza u ta' responsabbiltà għall-prodotti Jissottolinja li l-qafas tal-UE dwar is-sikurezza tal-prodotti jobbliga lin-negozji biex jiżguraw li jqiegħdu fis-suq biss prodotti sikuri u konformi; jirrikonoxxi li l-miġja ta' prodotti b'kapaċitajiet deċiżjonali awtomatizzati tqajjem sfidi ġodda, peress li dawn il-prodotti jistgħu jevolvu u jaġixxu b'modi li ma kinux previsti meta tqiegħdu fis-suq għall-ewwel darba; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tressaq proposti ħalli tadatta r-regoli tal-UE dwar is-sikurezza għal prodotti koperti minn liġijiet speċifiċi tal-UE li jistabbilixxu rekwiżiti armonizzati, fost oħrajn id-Direttiva dwar il-Makkinarju, id-Direttiva dwar is-Sikurezza tal-Ġugarelli, id-Direttiva dwar it-Tagħmir tar-Radju u d-Direttiva dwar il-Vultaġġ Baxx, u għal "prodotti mhux armonizzati" koperti mid-Direttiva dwar is-Sigurtà Ġenerali tal-Prodotti, biex tiżgura li r-regoli l-ġodda jkunu adatti għall-iskop tagħhom, li l-utenti u l-konsumaturi jkunu protetti mill-ħsara, li l-manifatturi jkollhom ċarezza dwar l-obbligi tagħhom, u li l-utenti jkollhom ċarezza dwar kif jużaw prodotti b'kapaċitajiet deċiżjonali awtomatizzati; Jenfasizza li jeħtieġ li l-approċċ għar-regolamentazzjoni jkun ibbażat fuq ir-riskju, fid-dawl tad-diversità u l-kumplessità tal-isfidi maħluqa minn tipi u applikazzjonijiet differenti tal-IA u ta' sistemi deċiżjonali awtomatizzati; jitlob li l-Kummissjoni tiżviluppa skema ta' valutazzjoni tar-riskju għall-IA u għal proċessi deċiżjonali awtomatizzati biex tiżgura approċċ konsistenti għall-infurzar tal-leġiżlazzjoni dwar is-sikurezza tal-prodotti fis-suq intern; jenfasizza li l-Istati Membri jeħtiġilhom jiżviluppaw strateġiji armonizzati ta' ġestjoni tar-riskju għall-IA fil-kuntest tal-istrateġiji nazzjonali tagħhom għas-sorveljanza tas-suq; Jinnota li d-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà għall-Prodotti ilha aktar minn 30 sena tipprovdi xibka ta' sikurezza prezzjuża li tipproteġi lill-konsumaturi minn ħsara kkawżata minn prodotti difettużi; jirrikonoxxi l-isfida li tirrappreżenta d-determinazzjoni tar-responsabbiltà meta l-ħsara lill-konsumatur tirriżulta minn proċessi deċiżjonali awtomatizzati; jitlob li l-Kummissjoni terġa' teżamina d-Direttiva u tikkunsidra li tadatta kunċetti bħal "prodott", "ħsara" u "difett" kif ukoll ir-regoli dwar l-oneru tal-provi; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tressaq proposti ħalli taġġorna dawn il-kunċetti u r-regoli, jekk dan ikun meħtieġ; Il-qafas regolatorju għas-servizzi Ifakkar li l-qafas regolatorju eżistenti dwar is-servizzi, jiġifieri d-Direttiva dwar is-Servizzi, id-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali, id-Direttiva dwar Test tal-Proporzjonalità, id-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u r-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR), diġà jkopri ħafna aspetti ta' politika rilevanti għas-servizzi li jinkorporaw proċessi deċiżjonali awtomatizzati, inklużi regoli dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, l-etika u r-responsabbiltà; jinnota li dawn ir-regoli għandhom japplikaw sew għal servizzi tradizzjonali u sew għal servizzi li jinkorporaw proċessi deċiżjonali awtomatizzati; Jissottolinja li, filwaqt li l-proċessi deċiżjonali awtomatizzati jistgħu jtejbu l-effiċjenza u l-akkuratezza tas-servizzi, jeħtieġ li l-bnedmin dejjem ikollhom ir-responsabbiltà aħħarija għal deċiżjonijiet li jittieħdu fil-kuntest ta' servizzi professjonali bħall-professjonijiet mediċi, legali u tal-kontabbiltà, u għas-settur bankarju, u jkunu jistgħu jannullaw dawk id-deċiżjonijiet; ifakkar fl-importanza ta' superviżjoni jew ta' sorveljanza indipendenti minn professjonisti kwalifikati f'każijiet ta' deċiżjonijiet awtomatizzati meta jkun hemm fin-nofs interessi pubbliċi leġittimi; Jissottolinja l-importanza, f'konformità mad-Direttiva dwar it-Testijiet tal-Proporzjonalità, li ssir valutazzjoni sewwa tar-riskji qabel ma jiġu awtomatizzati s-servizzi professjonali; iħeġġeġ lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri biex jiżguraw li t-taħriġ professjonali jqis l-avvanzi xjentifiċi fil-qasam tal-proċessi deċiżjonali awtomatizzati; Il-kwalità u t-trasparenza fil-governanza tad-data Jinnota li s-sistemi deċiżjonali awtomatizzati jiddependu fuq il-ġbir ta' ammonti kbar ta' data u jemmen li r-Regolament dwar qafas għall-moviment liberu ta' data mhux personali se jgħin biex aktar data ssir disponibbli madwar l-UE, biex b'hekk ikunu jistgħu jinħolqu servizzi innovattivi li jserrħu fuq id-data; jirrikonoxxi l-potenzjal, f'dan ir-rigward, tal-qsim tad-data, mhux biss minn sorsi pubbliċi iżda wkoll minn dawk privati, filwaqt li jenfasizza l-ħtieġa imperattiva tal-protezzjoni tad-data personali skont il-GDPR; jenfasizza l-importanza li jintużaw biss settijiet ta' data ta' kwalità għolja u imparzjali biex itejbu r-riżultati tas-sistemi algoritmiċi u jagħtu spinta lill-fiduċja u 'l-aċċettazzjoni min-naħa tal-konsumaturi; Jenfasizza li, fid-dawl tal-impatt sinifikanti li s-sistemi deċiżjonali awtomatizzati jista' jkollhom fuq il-konsumaturi, speċjalment fuq dawk f'sitwazzjonijiet vulnerabbli, huwa importanti li dawk is-sistemi mhux biss jużaw settijiet ta' data imparzjali u ta' kwalità għolja, iżda wkoll li jużaw algoritmi imparzjali u spjegabbli; iqis li, fi ħdan proċessi tan-negozju, hemm bżonn li jkun hemm strutturi ta' rieżami biex jirrimedjaw żbalji possibbli fid-deċiżjonijiet awtomatizzati, u li l-konsumaturi għandhom ikunu jistgħu jitolbu li bniedem jirrevedi deċiżjonijiet awtomatizzati li jkunu finali u permanenti, u jagħti rimedju għalihom; Jissottolinja li, sabiex jiġi vvalutat jekk il-prodotti b'kapaċitajiet deċiżjonali awtomatizzati jkunux konformi mar-regoli ta' sikurezza rilevanti, huwa essenzjali li l-algoritmi wara dawk il-kapaċitajiet ikunu adegwatament trasparenti, u li jkunu spjegabbli għall-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tivvaluta jekk l-awtoritajiet għas-sorveljanza tas-suq għandhomx jingħataw prerogattivi addizzjonali f'dan ir-rigward; Jitlob li l-Kummissjoni tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni tar-Regolament dwar il-Pjattaformi u n-Negozji, speċjalment dik tar-regoli dwar it-trasparenza tal-klassifikazzjonijiet, li jinvolvu l-użu ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati; Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.
Extracted from TA-9-2020-0032_MT.docx