Paġna Dan ir-Rapport ta' Progress dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Unjoni Ewropea kontra l-proliferazzjoni ta' armi ta' qerda massiva (AQM) li ġie adottat mill-Kunsill Ewropew f'Diċembru 2003 (dok. 15708/03) ikopri l-attivitajiet li twettqu fl-2017. Ir-Rapport mhuwiex eżawrjenti u jiffoka fuq l-iżviluppi ewlenin. L-attivitajiet kollha twettqu fil-kuntest aktar ġenerali tal-politika tal-UE għas-sigurtà u l-prevenzjoni tal-kunflitti. Abbażi tal-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea (dok. 10715/16), l-Istrateġija tal-Unjoni Ewropea kontra l-Proliferazzjoni ta' AQM u l-Linji ta' Azzjoni Ġodda (dok. 17172/08), il-prinċipji gwida tal-Unjoni Ewropea jibqgħu: multilateraliżmu effettiv, inkluż is-salvagwardja taċ-ċentralità u l-promozzjoni tal-universalità tal-arkitettura globali tan-nonproliferazzjoni u d-diżarm, permezz ta' azzjoni diplomatika u assistenza finanzjarja lil pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali; kooperazzjoni mill-qrib mal-pajjiżi biex jissaħħaħ is-sistema internazzjonali għan-nonproliferazzjoni; l-indirizzar ta' kwistjonijiet marbutin man-nonproliferazzjoni fil-laqgħat ta' djalogu bilaterali tal-UE ta' natura politika u dwar in-nonproliferazzjoni u d-diżarm u f'kuntatti iktar informali; l-użu effettiv u komplementari tal-istrumenti u r-riżorsi finanzjarji kollha disponibbli – il-baġit tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni, l-Istrument li jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi (IcSP) u strumenti oħra – sabiex jiġi sfruttat kemm jista' jkun l-impatt tal-attivitajiet tal-UE bil-għan li jinkisbu l-objettivi tal-politika estera tagħha. Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), b'mod partikolari l-Mibgħut Speċjali għad-Diżarm u n-Non-proliferazzjoni rrappreżenta lill-UE f'għadd ta' laqgħat internazzjonali ewlenin fl-2017: il-laqgħat tal-Grupp tad-Diretturi tal-G7 responsabbli għan-Nonproliferazzjoni f'Ruma; iċ-ċerimonja ta' tnedija tal-Bank tal-Uranju b'Arrikkiment Baxx tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika f'Astana (29 ta' Awwissu 2017); il-61 Konferenza Ġenerali tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA) li saret fi Vjenna (mit-18 sat-22 ta' Settembru 2017); il-laqgħat tal-Grupp ta' Kuntatt tas-Sigurtà Nukleari; it-72 l-Ewwel Kumitat tal-Assemblea Ġenerali tan-NU; Il-Mibgħut Speċjali ffoka fuq: il-promozzjoni tal-adeżjoni universali mat-Trattat dwar il-Projbizzjoni Totali ta' Provi Nukleari (CTBT) u d-dħul fis-seħħ tiegħu, u t-tisħiħ tal-viżibbiltà tal-impenn tal-UE; it-tnedija u ż-żamma ta' djalogu dwar in-nonproliferazzjoni ma' sħab ewlenin u l-integrazzjoni ta' kwistjonijiet marbutin man-nonproliferazzjoni fir-relazzjonijiet bilaterali tal-UE; Il-Grupp ta' Ħidma tal-Kunsill tal-UE dwar in-Nonproliferazzjoni ltaqa' 11-il darba fl-2017, inkluż fil-livell tad-diretturi, biex jiddiskuti l-pożizzjonijiet u l-attivitajiet futuri tal-UE. Id-delegazzjonijiet tal-UE fi Vjenna, Ġinevra u New York ħejjew għadd ta' dikjarazzjonijiet tal-UE għal fora multilaterali u kkontribwixxew b'mod attiv għat-tfassil tal-politiki permezz ta' laqgħat ta' koordinazzjoni regolari tal-UE. L-UE għandha impenn sħiħ lejn il-promozzjoni tal-implimentazzjoni sħiħa, kompluta u effettiva tat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni tal-Armi Nukleari (TNP), id-dħul fis-seħħ bikri tat-Trattat dwar il-Projbizzjoni Totali ta' Provi Nukleari (CTBT) u l-istabbiliment ta' żona ħielsa mill-armi ta' qerda massiva u s-sistemi ta' kunsinna tagħhom fil-Lvant Nofsani. Il-bidu u l-konklużjoni bikrija tan-negozjati, fil-Konferenza dwar id-Diżarm, dwar trattat li jipprojbixxi l-produzzjoni ta' materjal fissili għall-armi nukleari jew apparati esplożivi nukleari oħrajn għadhom ta' prijorità fuq l-aġenda. Iċ-ċiklu ta' reviżjoni tat-TNP beda fl-2017 fejn l-Ewwel sessjoni tal-Kumitat Preparatorju għall-Konferenza ta' Reviżjoni tal-2020 tal-Partijiet għat-TNP seħħet fi Vjenna mit-2 sat-12 ta' Mejju 2017. L-UE għamlet erba' dikjarazzjonijiet: waħda fid-dibattitu ġenerali u tlieta fid-dibattiti dwar id-diżarm, in-nonproliferazzjoni u l-użu paċifiku rispettivament; saret ukoll dikjarazzjoni speċifika li tappoġġa l-ħolqien ta' żona ħielsa mill-AQM fil-Lvant Nofsani. Barra minn hekk, l-UE organizzat żewġ attivitajiet sekondarji dwar l-appoġġ tal-UE għat-Trattat dwar il-Projbizzjoni Totali ta' Provi Nukleari u dwar il-kooperazzjoni fl-applikazzjonijieti tax-xjenza nukleari bejn l-UE u l-IAEA u ressqet żewġ dokumenti ta' ħidma dwar in-nonproliferazzjoni nukleari u dwar l-użu paċifiku tat-teknoloġija nukleari. L-Istati Membri kollha tal-UE appoġġaw id-dikjarazzjoni filwaqt li appellaw għall-implimentazzjoni stretta tar-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar ir-Repubblika Demokratika Popolari tal-Korea (RDPK). Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni Ewropea kompla jagħti l-appoġġ tiegħu għall-Bażi ta' Data tal-IAEA dwar it-Traffikar Illeċitu. L-IAEA rrikonoxxiet it-titjib fir-rappurtar li nkiseb bis-saħħa tal-immodernizzar tas-sit web tal-Formoli għan-Notifika ta' Inċidenti. L-appoġġ tal-UE ser ikompli f'dan ir-rigward. Fil-marġni tal-ħames Laqgħa tal-Uffiċjali Għolja bejn l-UE u l-IAEA (15 ta' Frar 2017), iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka u l-IAEA ffirmaw "Arranġamenti Prattiċi dwar il-Kooperazzjoni fuq Applikazzjonijiet fix-Xjenza Nukleari" bil-għan li jiġu żviluppati attivitajiet konġunti u biex l-isforzi ma jiġux duplikati. L-UE kompliet tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni Komprensiv Konġunt (PAKK) permezz tal-koordinazzjoni tal-Kummissjoni Konġunta stabbilita mill-PAKK u għadd ta' gruppi ta' ħidma fil-livell tal-esperti stabbiliti taħt il-Kummissjoni Konġunta. L-attivitajiet kollha ta' koordinazzjoni jitwettqu b'rispett sħiħ għall-missjoni fit-tul tal-IAEA għall-verifika u l-monitoraġġ tal-impenji tal-Iran b'rabta ma' kwistjonijiet nukleari. Barra minn hekk, l-UE impenjat ruħha fl-implimentazzjoni tal-Anness III tal-PAKK f'koordinazzjoni mill-qrib mal-IAEA biex titrawwem kooperazzjoni mal-Iran b'rabta ma' kwistjonijiet ċivili-nukleari, b'mod partikolari dwar proġetti għat-titjib tas-sikurezza nukleari. Il-ftehimiet ta' salvagwardja komprensivi flimkien ma' protokolli addizzjonali jikkostitwixxu l-istandard attwali ta' verifika u l-UE tkompli tappella biex ikun hemm adeżjoni universali magħhom, mingħajr dewmien. Il-kooperazzjoni mill-qrib bejn l-EURATOM u l-IAEA tippermetti salvagwardji effettivi u effiċjenti. L-UE tappoġġa b'mod attiv is-sistema ta' salvagwardji tal-IAEA permezz tal-Programm tal-Kummissjoni Ewropea ta' Appoġġ għas-Salvagwardji u l-Programmi ta' Appoġġ ta' wħud mill-Istati Membri tagħha. Kull sena, l-UE u l-IAEA jorganizzaw Laqgħa tal-Uffiċjali Għolja biex janalizzaw u jippjanaw il-kooperazzjoni estensiva ta' bejniethom. L-aħħar laqgħa ġiet ospitata mill-UE/SEAE fil-15 ta' Frar fi Brussell. Il-Kumitat Politiku u ta' Sigurtà tal-UE żar Vjenna fit-22 ta' Mejju 2017 u kellu laqgħat mad-Direttur Ġenerali tal-IAEA Yukiya Amano. Id-diskussjonijiet koprew l-attivitajiet tal-IAEA fil-qasam tal-verifika, inklużi kwistjonijiet reġjonali, is-sikurezza u s-sigurtà nukleari, kif ukoll l-applikazzjonijiet nukleari. Ir-Rappreżentant Għoli tal-UE għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u Viċi President tal-Kummissjoni (RGħVP) kellha diskussjonijiet mad-Direttur Ġenerali tal-IAEA fil-marġini tal-Konferenza ta' Munich dwar is-Sigurtà u l-Forum Strateġiku ta' Bled. Id-dħul fis-seħħ bikri tas-CTBT u l-universalità tiegħu huma objettivi importanti tal-istrateġija tal-UE kontra l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva. L-Istati Membri kollha tal-UE wrew l-impenn tagħhom lejn it-Trattat billi rratifikawh u bl-applikazzjoni proviżorja tal-obbligi bażiċi tiegħu. L-UE tippromwovi b'mod konsistenti l-benefiċċji u l-valur miżjud tat-Trattat għall-paċi, is-sigurtà u n-nonproliferazzjoni, inkluż fl-applikazzjonijiet ċivili tiegħu u tappoġġa finanzjarjament l-Organizzazzjoni tas-CTBT (CTBTO). Fuq stedina tas-Segretarju Eżekuttiv tas-CTBTO Dr Lassina Zerbo ir-RGħVP tal-UE pparteċipat fil-Konferenza ta' livell ministerjali tal-2017 dwar il-Faċilitazzjoni tad-Dħul fis-Seħħ tas-CTBT magħrufa wkoll bħala l-Konferenza taħt l-Artikolu XIV li saret fi New York fl-20 ta' Settembru 2017. Fil-Konferenza r-RGħVP Mogherini għamlet dikjarazzjoni f'isem l-UE. Hija kellha laqgħat bilaterali mas-Segretarju Eżekuttiv tas-CTBTO fil-marġini tal-Konferenza ta' Munich dwar is-Sigurtà, il-Forum Strateġiku ta' Bled u l-Assemblea Ġenerali tan-NU. L-UE tuża kull opportunità biex tippromwovi r-ratifika tas-CTBT f'fora internazzjonali u laqgħat ma' pajjiżi li għadhom ma ffirmawx jew ma rratifikawx it-Trattat, u tibqa' tuża mezzi diplomatiċi biex tippromwovi d-dħul fis-seħħ tat-Trattat f'dawk il-pajjiżi. Is-CTBT tqajmet b'mod bilaterali fid-djalogi politiċi u tal-UE u djalogi politiċi nazzjonali mal-Indja, il-Pakistan u l-Istati Uniti. L-UE ħeġġet ukoll lit-Tajlandja timxi lejn ir-ratifika. L-UE ser tkompli tappoġġa bis-sħiħ lis-CTBT u l-Organizzazzjoni tiegħu. Mill-2006 'l hawn, il-Kunsill adotta seba' Azzjonijiet Konġunti / Deċiżjonijiet tal-Kunsill biex jappoġġa l-attivitajiet tal-Kummissjoni Preparatorja tas-CTBTO u biex ikompli jsaħħaħ il-kapaċitajiet ta' monitoraġġ u verifika tal-Kummissjoni Preparatorja. L-appoġġ finanzjarju totali tal-UE għas-CTBTO jaqbeż l-EUR 18,5 miljun. L-UE kompliet tappoġġa l-Inizjattiva Globali għall-Ġlieda kontra t-Terroriżmu Nukleari (GICNT) u l-missjoni tagħha li saħħaħ il-kapaċità globali li twaqqaf, issib, u tirrispondi għat-terroriżmu nukleari. L-UE ħadet sehem fil-laqgħa tal-Grupp ta' Implimentazzjoni u Valutazzjoni tal-GICNT (8-10 ta' Frar 2017) ospitata mill-Indja u fil-Plenarja tal-GICNT li saret f'Tokjo (1–2 ta' Ġunju 2017). L-UE u l-Istati Membri tagħha huma involuti b'mod attiv fil-ħidma tal-Grupp ta' Implimentazzjoni u Valutazzjoni tal-GICNT, fl-oqsma kollha: identifikazzjoni nukleari, forensika nukleari u rispons u mitigazzjoni. L-UE kkontribwiet b'mod attiv għas-sustanza tad-dokumenti ta' referenza kollha tal-gruppi ta' ħidma tal-IAG. Fil-Laqgħa Plenarja, il-Finlandja ntgħażlet bħala l-Koordinatur tal-Grupp ta' Implimentazzjoni u Valutazzjoni għall-2017-2019. L-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha jorganizzaw u jieħdu sehem f'attivitajiet biex jgħinu biex jitrawmu sensibilizzazzjoni u impenn internazzjonali lejn is-sigurtà nukleari bħal Sessjoni ta' Ħidma Sentinel 2017: l-Aħjar Prattika għal programmi ta' Eżerċizzju ta' Sigurtà Nukleari Nazzjonali organizzati mill-Gvernijiet tar-Renju Unit u l-Bulgarija, taħt l-awspiċi tal-GICNT, is-sessjoni ta' ħidma ta' Kisba ta' Għarfien Tekniku Magic Maggiore organizzata fiċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka f'Ispira, l-Italja, is-sessjoni ta' ħidma tal-Oqfsa Legali Vigilant Marmot organizzata mis-Slovakkja flimkien mal-Kanada u l-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti kontra d-Droga u l-Kriminalità fi ħdan il-qafas tal-GICNT u l-Eżerċizzju Olympus: Infurzar tal-Liġi u d-Djalogu dwar il-Kisba ta' Għarfien Tekniku, organizzat mill-Gvern tar-Rumanija b'kooperazzjoni mal-GICNT u l-Interpol. Iċ-Ċentru tal-UE ta' Taħriġ dwar is-Sigurtà Nukleari għall-kxif ta' u r-rispons għall-atti illeċiti bl-użu ta' materjal nukleari u radjuattiv ieħor (EUSECTRA) ilu kompletament operattiv mill-2013 għall-benefiċċju tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi sħab, fosthom diversi membri tal-GICNT. Iċ-Ċentru qed jiġi operat miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) tal-UE fis-siti tiegħu f'Karlsruhe (il-Ġermanja) u f'Ispra (l-Italja), f'kooperazzjoni mill-qrib ma' inizjattivi internazzjonali oħrajn promossi mill-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika u diversi pajjiżi sħab tal-GICNT. Iċ-Ċentru jintuża wkoll għal eżerċizzji prattiċi prinċipalment marbuta mal-ġlieda kontra l-kuntrabandu nukleari. Il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri tal-UE komplew bl-attivitajiet forensiċi nukleari tagħhom dwar il-karatterizzazzjoni bażika ta' materjal nukleari interċettat, bl-użu ta' investigazzjoni forensika nukleari avvanzata fl-Istitut tal-Elementi Transuraniċi tal-JRC. B'mod ġenerali, il-materjali nukleari misjuba u maqbuda f'iktar minn 50 inċident ġew eżaminati u b'hekk ingħata appoġġ lill-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri tal-UE u lil hinn minnhom. L-UE u l-Istati Membri tagħha appoġġaw ir-riżoluzzjoni tal-2016 tal-AĠNU dwar il-Verifika tad-Diżarm Nukleari dwar il-ħolqien tal-Grupp ta' Esperti Governattivi biex jikkunsidra r-rwol ta' verifika għall-avvanz tad-diżarm nukleari u d-deċiżjoni sussegwenti tal-Ewwel Kumitat fl-2017 li jżomm dan il-punt fuq l-aġenda. L-UE tappoġġa l-ħidma ta' sħubijiet usa' u arranġamenti ta' verifika kooperattivi u ħadet sehem fil-ħidma tas-Sħubija Internazzjonali għall-Verifika tad-Diżarm Nukleari (IPNDV) sa mill-inawgurazzjoni tagħha fl-2015. F'Fażi II tal-IPNDV, li tnediet fil-Ħames Laqgħa Plenarja fi Buenos Aires f'Novembru 2017, l-UE (is-SEAE, iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni Ewropea u DG ENER ser ikomplu jaħdmu biex iħejju kapaċitajiet tekniċi għal verifika effettiva ta' ftehimiet futuri dwar il-kontroll tal-armi nukleari u d-diżarm nukleari. L-appoġġ sostantiv għall-Grupp ta' Esperti Governattivi tan-NU dwar il-Verifika tad-Diżarm Nukleari u l-Konferenza ta' Reviżjoni tal-2020 tat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni Nukleari huma definiti bħala għanijiet ewlenin. L-armi nukleari, l-AQM u l-programmi marbutin mal-missili ballistiċi tar-Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Korea u d-deċiżjoni tagħha li ttemm kull kooperazzjoni mal-IAEA għadhom kawża kbira ta' tħassib għall-UE. L-UE kkundannat bl-aktar mod qawwi possibbli l-programmi nukleari u tal-missili ballistiċi tar-RDPK. Il-messaġġ tal-Unjoni Ewropea huwa inekwivoku: ir-RDPK trid tabbanduna l-programmi tagħha nukleari, tal-armi ta' qerda massiva u ta' missili ballistiċi b'manjiera totali, verifikabbli u irriversabbli, twaqqaf minnufih l-attivitajiet marbuta kollha u tirritorna għat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni Nukleari u s-Salvagwardji tal-IAEA. Kemm il-President tal-Kunsill Ewropew kif ukoll ir-Rappreżentant Għoli tal-UE għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà ħarġu dikjarazzjonijiet qawwija wara t-test nukleari li għamlet ir-RDPK fit-3 ta' Settembru 2017. Is-CTBTO wieġbet minnufih u b'mod effettiv għat-test nukleari li sar mir-RDPK: dan kien juri l-abbiltà tas-sistema ta' verifika li tipprovdi data indipendenti u ta' min joqgħod fuqha. Dan huwa kontribut importanti għall-istabbiltà reġjonali u internazzjonali. Saru wkoll minnufih dikjarazzjonijiet mill-UE fil-Konferenza dwar id-Diżarm f'Ġinevra u fil-laqgħa ta' għoti ta' tagħrif tekniku organizzata mis-Segretarjat Tekniku Proviżorju tas-CTBTO fi Vjenna. Fil-25 ta' Settembru l-Fondation pour la Recherche Stratégique (FRS) bl-appoġġ tas-SEAE organizzat seminar ta' jum "Il-kriżi nukleari u ballistika tar-RDPK: It-triq 'il quddiem". Il-parteċipanti inkludew persuni f'livell għoli tal-korp diplomatiku mill-Istati Membri tal-UE, ir-Repubblika tal-Korea u l-Ġappun, akkademiċi mill-FRS, l-Istitut għar-Riċerka dwar il-Paċi Internazzjonali ta' Stokkolma u ċ-Ċentru ta' Vjenna għad-Diżarm u n-Nonproliferazzjoni, is-CTBTO, il-Ministeru Franċiż għad-Difiża u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna. Is-seminar analizza l-progress mgħaġġel tal-programmi nukleari u ballistiċi tar-RDPK, id-dimensjonijiet strateġiċi tal-kriżi, il-perspettivi reġjonali u ħares lejn l-approċċi komuni possibbli għall-ġestjoni tal-kriżi. Ir-reġim ta' sanzjonijiet tal-UE fuq ir-RDPK bħalissa hu fost l-aktar restrittivi fis-seħħ. Fis-16 ta' Ottubru l-Ministri għall-Affarijiet Barranin tal-UE adottaw pakkett ieħor ta' miżuri awtonomi addizzjonali tal-UE li jmorru lil hinn minn dawk deċiżi min-Nazzjonijiet Uniti. Fir-rigward ta' reġjuni oħra, l-UE kompliet turi l-impenn tagħha f'fora multilaterali rilevanti lejn l-istabbiliment ta' żona ħielsa mill-armi nukleari u armi oħra ta' qerda massiva u s-sistemi ta' kunsinna tagħhom fil-Lvant Nofsani. Din il-kwistjoni taqa' wkoll fl-ambitu ta' diskussjonijiet fil-Grupp ta' Ħidma bejn l-UE u l-Lega tal-Istati Għarab dwar in-Nonproliferazzjoni u l-Kontroll tal-Armi li twaqqaf skont id-Djalogu Strateġiku bejn l-UE u l-Lega tal-Istati Għarab. Il-Grupp ta' Ħidma kellu laqgħa fis-27 ta' Novembru 2017. F'konformità mal-mandat tagħha, il-Konferenza dwar id-Diżarm (CD) għandha rwol kruċjali fin-negozjar ta' trattati multilaterali dwar id-diżarm. Għaldaqstant l-UE hija mħassba dwar is-sitwazzjoni persistenti ta' staġnar li tinsab fiha. L-UE tappella lill-istati membri kollha tas-CD biex jibdew negozjati dwar dan it-trattat mingħajr dewmien u biex jibdew jaħdmu fuq il-kwistjonijiet l-oħra fuq l-aġenda skont il-Programm ta' Ħidma adottat, CD/1864, u ttenni l-impenn dejjiemi tagħha lejn it-tkabbir tal-Konferenza. L-UE tenfasizza r-rwol importanti li l-Kummissjoni dwar id-Diżarm tan-NU (UNDC) hija maħsuba taqdi bħala korp deliberattiv tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar kwistjonijiet ta' diżarm u tappoġġa l-isforzi biex jittejbu l-metodi ta' ħidma tagħha. L-UE tilqa' l-adozzjoni b'kunsens f'April 2017 ta' rakkomandazzjonijiet dwar miżuri prattiċi ta' bini tal-fiduċja fil-qasam tal-armi konvenzjonali għall-ewwel darba mill-1999 'l hawn. L-UE tilqa' wkoll il-kunsens dwar ir-rakkomandazzjonijiet għall-għanijiet u l-aġenda għar-Raba' Sessjoni Speċjali ddedikata għad-Diżarm. L-UE tinkoraġġixxi lill-pajjiżi kollha li għandhom armi nukleari fil-pussess tagħhom li għadhom ma għamlux hekk, biex jiddikjaraw u jżommu moratorju immedjat fuq il-produzzjoni ta' materjal fissili għal armi nukleari jew apparati esplożivi nukleari oħrajn, jekk għadhom ma għamlux dan. L-UE kompliet tappoġġa l-Organizzazzjoni għall-Projbizzjoni ta' Armi Kimiċi (OPCW) b'kontributi volontarji għall-objettivi ewlenin tal-Konvenzjoni dwar l-Armi Kimiċi u l-operazzjonijiet speċjali tal-Organizzazzjoni dwar il-programm ta' armi kimiċi tas-Sirja. Filwaqt li l-objettivi inizjali ewlenin tal-Konvenzjoni dwar l-Armi Kimiċi (CWC), bħall-universalità, il-qerda tal-ħażniet ta' armi kimiċi li għad fadal u l-implimentazzjoni nazzjonali għad iridu jintlaħqu b'mod sħiħ, l-UE u l-Istati Membri tagħha qed iħarsu 'l quddiem u qed jibdew jirriflettu dwar l-istadju ta' wara l-qerda tal-armi kimiċi. Bil-ħsieb tar-raba' Konferenza ta' Reviżjoni tas-CWC (Diċembru 2018) li ġejja, l-UE u l-Istati Membri tagħha bdew iqisu l-isfidi futuri sabiex l-organizzazzjoni tibqa' rilevanti (jiġifieri billi jiġi projbit li l-armi kimiċi jerġgħu jitfaċċaw, l-użu tagħhom minn atturi mhux statali u terroristi, il-konverġenza mal-bijoloġija), u għalhekk jappoġġaw l-effettività tal-Konvenzjoni. F'dan ir-rigward, l-UE appoġġat l-istabbiliment tal-Grupp ta' Ħidma Miftuħ tal-OPCW dwar il-Prijoritajiet Futuri u impenjat ruħha fl-abbozzar ta' pożizzjoni komuni tal-UE biex tikkontribwixxi għad-dibattitu rilevanti tal-OPCW. L-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha kienu impenjati wkoll b'mod attiv u kostruttiv fid-diskussjonijiet fil-perijodu ta' qabel u matul il-Laqgħa tal-Istati Partijiet għall-Konvenzjoni li saret bejn l-4 u t-8 ta' Diċembru 2017. L-Unjoni Ewropea appoġġat bis-sħiħ it-twettiq tal-mandat tal-PSM kif stabbilit fid-Dokument Finali tat-Tmien Konferenza ta' Reviżjoni, inkluż "li jintlaħaq kunsens dwar proċess intersessjonali" u l-adozzjoni ta' deċiżjoni dwar programm ta' ħidma matul il-perijodu sad-Disa' Konferenza ta' Reviżjoni. F'dan ir-rigward, l-Unjoni Ewropea wettqet démarche lil għadd kbir ta' Stati Partijiet tal-BTWC u ppreżentat dokument ta' ħidma tal-UE li jiddeskrivi l-attivitajiet u l-pożizzjonijiet rilevanti tal-Unjoni. L-Unjoni Ewropea laqgħet il-qbil li ntlaħaq fil-Laqgħa tal-Istati Partijiet dwar il-programm ta' ħidma Intersessjonali għall-2018-2020 li ser jgħin biex tinżamm ir-rilevanza tal-Konvenzjoni u jagħti impetu lill-isforzi għall-promozzjoni tal-universalizzazzjoni u l-implimentazzjoni. L-Unjoni Ewropea ser tkompli toffri assistenza għall-bini tal-kapaċitajiet fil-qafas tad-Deċiżjoni (PESK) 2016/51 u strumenti oħra bħalma huma ċ-Ċentri ta' Eċċellenza dwar il-mitigazzjoni tar-riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari (CBRN). Mill-2006 'l hawn l-UE pprovdiet appoġġ sostantiv għall-attivitajiet ewlenin tal-BTWC permezz ta' erba' programmi ta' assistenza konsekuttivi. Id-Deċiżjoni (PESK) 2016/51 adottata fit-18 ta' Jannar 2016 tistabbilixxi l-aktar qafas komprensiv f'dan ir-rigward. Din tipprovdi finanzjament għal proġetti tal-BTWC relatati mal-universalizzazzjoni; workshops reġjonali dwar żviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi rilevanti għall-Konvenzjoni; implimentazzjoni nazzjonali; appoġġ għat-tħejjijiet għat-Tmien Konferenza ta' Reviżjoni; appoġġ għall-Mekkaniżmu ta' investigazzjoni tas-Segretarju Ġenerali tan-NU għall-użu allegat ta' armi kimiċi, bijoloġiċi u tossiċi; sensibilizzazzjoni u edukazzjoni. L-ammont finanzjarju għall-implimentazzjoni tal-proġetti għall-perijodu mill-2016 sal-2018 huwa ta' EUR 2,3 miljun u b'hekk l-appoġġ globali tal-UE għal attivitajiet ċentrali tal-BTWC jammonta għal EUR 6,3 miljun. Il-Kodiċi ta' Kondotta tal-Aja kontra l-Proliferazzjoni tal-Missili Ballistiċi (HCoC) huwa r-riżultat tal-isforzi mill-komunità internazzjonali biex tirregola l-qasam ta' missili ballistiċi li kapaċi jġorru armi ta' qerda massiva. L-HCoC huwa l-uniku strument multilaterali li huwa trasparenti u li jsaħħaħ il-fiduċja fir-rigward tat-tixrid ta' missili ballistiċi. L-UE appoġġat bil-qawwa l-Kodiċi sa mill-bidu tiegħu. L-Istati Membri kollha tal-UE ssottoskrivew għalih. B'sottoskrizzjoni għall-HCoC, il-membri volontarjament jimpenjaw ruħhom politikament li jipprovdu notifiki ta' qabel il-varar ta' missili ballistiċi u l-varar ta' vetturi għall-varar fl-ispazju u t-testijiet tat-titjiriet. Il-pajjiżi sottoskritti jimpenjaw ruħhom ukoll li jippreżentaw dikjarazzjoni annwali tal-politiki ta' pajjiżhom dwar missili ballistiċi u vetturi għall-varar fl-ispazju. Mill-iffirmar u d-dħul fis-seħħ 'l hawn tal-HCoC li huwa politikament vinkolanti f'Novembru tal-2002 fl-Aja, in-Netherlands, in-numru ta' firmatarji żdied minn 93 għal 139. L-UE għandha rwol ewlieni fil-promozzjoni u l-appoġġ tal-universalità, l-implimentazzjoni sħiħa u l-funzjonament imsaħħaħ tal-HCoC b'appoġġ tat-tliet objettivi ewlenin tal-Kodiċi: l-universalità, l-implimentazzjoni u t-tisħiħ. Matul aktar minn għaxar snin, il-Kunsill tal-UE adotta, fil-qafas tal-PESK, serje ta' Deċiżjonijiet/ Azzjonijiet Konġunti li pprovdew il-mezzi għal appoġġ kontinwu mill-UE għall-Kodiċi ta' Kondotta tal-Aja u n-nonproliferazzjoni tal-missili inġenerali. Permezz ta' dawn id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill, l-UE tiffinanzja l-attivitajiet ta' komunikazzjoni, il-laqgħat tal-esperti u s-sessjonijiet ta' sensibilizzazzjoni reġjonali tal-HCoC. L-attivitajiet isiru mill-Fondation pour la Recherche Stratégique, ibbażata f'Pariġi, u normalment jinvolvu wkoll il-President rotanti tal-HCoC. Is-Sistema ta' Kontroll tat-Teknoloġija tal-Missili (MTCR) hija fehim politiku informali bejn il-pajjiżi li jfittxu li jillimitaw il-proliferazzjoni tal-missili u tat-teknoloġija tal-missili. Il-linji gwida tal-MTCR u l-listi ta' kontroll jikkostitwixxu punt ta' riferiment tal-aħjar prattiki internazzjonali għall-kontroll tal-esportazzjoni ta' oġġetti u teknoloġiji relatati mal-missili. Il-laqgħa plenarja tal-MTCR fl-2017 saret f'Dublin, l-Irlanda, bejn it-18 u l-20 ta' Ottubru 2017. L-UE għamlet erba' dikjarazzjonijiet dwar il-punti rilevanti fuq l-aġenda, inkluż dwar żviluppi reċenti fil-proliferazzjoni tal-missili u s-sħubija. L-UE appoġġat l-adozzjoni ta' Dikjarazzjoni Pubblika aktar b'saħħitha biex tirrifletti t-tħassib internazzjonali dwar iil-varar ta' missili ballistiċi u l-iżvilupp sinifikanti ta' teknoloġija tal-missili mir-RDPK minn Frar 2016. Kwistjoni importanti għall-UE fil-kuntest tal-MTCR tibqa' l-adeżjoni imblukkata għar-reġim tal-Kroazja, Ċipru, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, ir-Rumanija, is-Slovakkja u s-Slovenja. Ir-Riżoluzzjoni 1540 (2004) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU għadha pilastru ċentrali tal-arkitettura internazzjonali tan-nonproliferazzjoni. Hija l-ewwel strument internazzjonali li tittratta b'mod integrat u komprensiv dwar l-armi ta' qerda massiva, il-mezzi ta' kunsinna tagħhom u materjali relatati. L-UNSCR 1540 (2004) tistabbilixxi obbligi vinkolanti fuq il-pajjiżi kollha. Dawn għandhom l-għan li jipprevjenu u jimpedixxu lill-atturi mhux statali milli jiksbu aċċess għal tali armi u materjali relatati mal-armi. Adottata taħt il-Kapitolu VII tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, ir-Riżoluzzjoni titlob lill-pajjiżi kollha jadottaw il-leġislazzjoni neċessarja li tipprojbixxi lill-atturi mhux statali milli jiksbu armi nukleari, kimiċi jew bijoloġiċi u jistabbilixxu kontrolli domestiċi xierqa għal materjali relatati biex jiġi prevenut it-traffikar illeċitu tagħhom. Il-proċess ta' reviżjoni komprensiv tal-2016 tal-UNSCR 1540 afferma mill-ġdid iċ-ċentralità, l-importanza u l-awtorità tagħha kif jidher fil-UNSCR 2325. L-inizjattiva tal-UE dwar iċ-Ċentri ta' Eċċellenza (CoE) għall-mitigazzjoni tar-riskju tas-CBRN hija programm dinji ta' bini ta' kapaċità, li jiġbor flimkien 58 pajjiż sieħeb miġbura madwar 8 Segretarjati reġjonali, li jinsabu fir-reġjuni li ġejjin: il-Faċċata Atlantika tal-Afrika; l-Asja Ċentrali; l-Afrika Ċentrali u tal-Lvant; il-pajjiżi tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni tal-Golf; il-Lvant Nofsani; l-Afrika ta' Fuq u s-Saħel; l-Asja tax-Xlokk; l-Ewropa tax-Xlokk u tal-Lvant. L-inizjattiva dwar is-CoE tas-CBRN hija ffinanzjata taħt l-Istrument li jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi (IcSP), u għandu l-għan li jtaffi r-riskji relatati mal-materjali CBRN, isaħħaħ l-istat ta' tħejjija tal-pajjiżi sħab, u jrawwem kultura ta' sigurtà u governanza. Il-pajjiżi parteċipanti huma appoġġati fl-isforzi tagħhom biex jistabbilixxu, fuq bażi volontarja u skont approċċ reġjonali minn isfel għal fuq, strutturi ta' koordinazzjoni u governanza nazzjonali u reġjonali. Dawn il-pjattaformi jiżviluppaw proposti ta' politika u kapaċitajiet ibbażati fuq valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet speċifiċi u pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali. Huma jiġu appoġġati permezz ta' diversi proġetti ta' kooperazzjoni reġjonali ffinanzjati taħt l-inizjattiva u huma miftuħa għal strumenti oħra ta' finanzjament. Mill-2010 ġew iffinanzjati 66 proġett reġjonali. Il-baġit tal-inizjattiva għall-perijodu ta' 10 snin li beda fl-2010 jammonta għal EUR 250 miljun. F'Ottubru 2017, il-Kummissjoni ppreżentat – bħala parti minn Pakkett usa' ta' Kontra t-Terroriżmu – Pjan ta' Azzjoni biex jissaħħaħ l-istat ta' tħejjija kontra r-riskju kimiku, bijoloġiku, radjoloġiku u nukleari għas-sigurtà. Il-Pjan ta' Azzjoni l-ġdid, li jibni fuq il-kisbiet tal-Pjan ta' Azzjoni 2010-2015 tas-CBRN tal-UE, jipproponi firxa wiesgħa ta' miżuri biex tittejjeb it-tħejjija, ir-reżiljenza u l-koordinazzjoni fil-livell tal-UE. Hu jipproponi l-ħolqien ta' arkitettura tas-CBRN iffukata aktar fuq is-sigurtà fil-livell tal-UE, b'enfasi fuq il-ħtieġa li r-riżorsi eżistenti jintużaw aħjar u li jinġabar flimkien l-għarfien espert eżistenti. Il-Pjan ta' Azzjoni jappella wkoll għat-tisħiħ tat-tħejjija u r-rispons tas-CBRN tal-UE permezz ta' taħriġ u eżerċizzji transkonfinali u transsettorjali. Jissottolinja l-ħtieġa li jiġu inklużi, meta jkun rilevanti, l-awtoritajiet tal-fruntieri u tad-dwana u s-sħab militari. Il-Pjan ta' Azzjoni jissottolinja wkoll l-importanza ta' rabtiet mill-qrib bejn l-attivitajiet interni u esterni marbuta mas-sigurtà tas-CBRN, kif ukoll kooperazzjoni ma' organizzazzjonijiet multilaterali speċjalizzati bħall-IAEA, l-OPCW jew l-Interpol. L-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni ser jiġi appoġġat finanzjarjament permezz tal-Fond għas-Sigurtà Interna – Pulizija. Il-Pjan ta' Azzjoni dwar is-CBRN rċieva appoġġ xjentifiku u tekniku minn firxa ta' proġetti ta' riċerka ffinanzjati mill-Programm għal Soċjetà Sigura taħt is-Seba' Programm Qafas. Ir-riċerka tkopri ċ-ċiklu kollu tal-ġestjoni ta' kriżijiet, mill-prevenzjoni sal-irkupru. L-attivitajiet biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet tal-istandardizzazzjoni jistgħu jwasslu għal standards imsejħa "Normi Ewropej". Il-programm Orizzont 2020 ser isaħħaħ il-ħidma li għaddejja fir-riċerka dwar is-CBRN permezz ta' suġġetti ffokati. L-attivitajiet tal-Konsorzju żiedu l-viżibbiltà tal-UE fir-rigward ta' pajjiżi terzi u s-soċjetà ċivili u kkontribwixxew sostanzjalment għat-tfassil tal-politika tal-UE fl-oqsma tan-nonproliferazzjoni u d-diżarm. Il-Konsorzju jipprovdi pjattaforma għal kuntatti informali fost il-prattikanti u jistimula d-djalogu bejn partijiet ikkonċernati differenti. L-attivitajiet tiegħu għenu fis-sensibilizzazzjoni dwar l-isfidi imposti mill-armi nukleari, kimiċi u bijoloġiċi. Għandu netwerk estensiv ta' aktar minn 70 grupp ta' riflessjoni madwar l-Ewropa. Is-sitt Konferenza tal-UE dwar in-Nonproliferazzjoni u d-Diżarm, ospitata mill-Konsorzju tal-UE għan-Nonproliferazzjoni, saret fit-12 u t-13 ta' Diċembru fi Brussell. Il-Grupp ta' Koordinazzjoni dwar Oġġetti b'Użu Doppju kompla jappoġġa l-implimentazzjoni effettiva u konsistenti tal-kontroll tal-esportazzjoni fl-UE. Ġew introdotti funzjonalitajiet ġodda fis-"Sistema Elettronika għal Oġġetti b'Użu Doppju" li tejbu l-iskambji tal-informazzjoni u dawk tekniċi fi ħdan l-UE. L-UE adottat noti ta' gwida għall-implimentazzjoni effettiva ta' parametri ta' kontroll speċifiċi pereżempju fir-rigward ta' prodotti ta' kriptaġġ. Ġie ppubblikat rapport annwali biex tiġi żgurata trasparenza fir-rigward tal-attivitajiet ta' kontroll tal-esportazzjoni u ta' liċenzjar, u ġie organizzat Forum ta' Kontroll tal-Esportazzjoni fid-19 ta' Diċembru 2017, li laqqa' flimkien partijiet ikkonċernati mill-Istati Membri, l-industrija u s-soċjetà ċivili. Tkompla r-rieżami tal-politika tal-UE dwar il-kontroll tal-esportazzjoni. Il-Kunsill u l-Parlament Ewropew iddiskutew attivament il-proposta leġislattiva tal-Kummissjoni għall-modernizzazzjoni tal-kontrolli tal-esportazzjoni tal-UE u l-adattament tagħhom għal ċirkostanzi teknoloġiċi, ekonomiċi u politiċi li qegħdin jinbidlu malajr. Il-proċess leġislattiv ġie appoġġat minn għadd ta' laqgħat tekniċi, workshops u seminars. Il-Kumitat tal-Parlament Ewropew għall-Kummerċ Internazzjonali adotta r-rapport tiegħu fit-23 ta' Novembru 2017 u s-Sessjoni Plenarja tal-Parlament Ewropew adotta pożizzjoni fl-ewwel qari fis-17 ta' Jannar 2018. Il-pożizzjonijiet u d-dikjarazzjonijiet tal-UE ġew ikkoordinati kif xieraq bi tħejjija għal-laqgħat rilevanti tar-reġimi għall-kontroll tal-esportazzjoni: il-laqgħa Plenarja tal-Grupp ta' Fornituri Nukleari f'Berna (mill-24 sal-25 ta' Ġunju 2017); il-laqgħa Plenarja tal-Grupp Awstralja f'Pariġi (mis-26 sat-30 ta' Ġunju 2017); u l-laqgħa Plenarja tas-Sistema ta' Kontroll tat-Teknoloġija tal-Missili li ltaqa' f'Dublin (mit-18 sal-20 ta' Ottubru 2017). Tkompliet l-implimentazzjoni tal-programm ta' Komunikazzjoni dwar il-Kontroll tal-Esportazzjoni, EU P2P, biex tissaħħaħ l-effettività tas-sistemi ta' kontroll tal-esportazzjoni ta' oġġetti b'użu doppju u materjali, tagħmir u teknoloġiji relatati. Il-programm attwalment ikopri 34 pajjiż minn sitt reġjuni. F'Settembru 2015 dan ġie estiż biex jippermetti kooperazzjoni ma' pajjiżi sħab ġodda. Ġew implimentati attivitajiet ġodda fil-Marokk, it-Tuneżija, il-Ġordan, l-Ukrajna, il-Georgia u fl-Emirati Għarab Magħquda. Esperti tal-UE għal żmien twil ntbagħtu fil-Każakistan u l-Ġordan biex isaħħu r-rabtiet ma' pajjiżi sħab. Ġie stabbilit programm speċjali fix-Xlokk tal-Asja. Kompliet il-koordinazzjoni intensiva bejn il-programm ta' Komunikazzjoni dwar il-Kontroll tal-Esportazzjoni EU P2P u l-Programm tad-Dipartiment tal-Istati Uniti dwar il-Kontroll tal-Esportazzjoni u s-Sigurtà tal-Fruntieri. Eżerċizzji konġunti ta' simulazzjoni bejn l-UE u l-Istati Uniti ġew organizzati biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni transfruntiera u transreġjonali bejn l-awtoritajiet ta' kontroll tal-esportazzjoni. Ġie stabbilit kors universitarju tas-sajf kull sena tal-UE dwar in-nonproliferazzjoni u l-kontroll tal-esportazzjoni fil-qafas tal-Forum Ewropew Alpbach. Il-portal tal-programm ta' Komunikazzjoni EU P2P (https://export-control.jrc.ec.europa.eu/) kompla jservi bħala pjattaforma għall-programmi kollha ta' komunikazzjoni tal-UE dwar il-kontroll tal-esportazzjoni ta' oġġetti militari u b'użu doppju, bl-għan li jiġi strutturat l-iskambju ta' informazzjoni mal-pajjiżi sħab tal-UE. Il-programm huwa ffinanzjat taħt l-Istrument li jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi. L-UE appoġġat it-tkomplija tal-ħidma fuq il-prevenzjoni ta' tellieqa tal-armi fl-ispazju extratmosferiku (PAROS) u fuq fehim kondiviż tal-prinċipji eżistenti ta' governanza spazjali tad-dinja bħala miżura għall-prevenzjoni ta' kunflitti u għall-promozzjoni ta' kooperazzjoni internazzjonali . L-UE appoġġat il-ħidma li kienet twettqet mill-Grupp ta' Ħidma COPUOUS dwar is-Sostenibbiltà fit-Tul ta' Attivitajiet fl-Ispazju Extratmosferiku, li kkonkluda n-negozjati dwar l-ewwel sett ta' linji gwida fl-2016. L-UE ser taħdem mal-President u s-sħab kollha biex jintemmu n-negozjati sal-iskadenza stipulata għall-konklużjoni tal-Grupp ta' Ħidma f'Ġunju 2018. L-UE u l-Istati Membri tagħha ser ikomplu juru impenn kontinwu f'attivitajiet spazjali u teknoloġiji spazjali, li huma importanti għas-sigurtà tagħna u l-prosperità tagħna u huma għodda essenzjali li jistgħu jgħinuna lkoll sew biex naslu għar-realizzazzjoni tal-għanijiet u l-miri tal-Aġenda 2030. F'konformità mal-politika tagħha dwar in-nonproliferazzjoni tal-AQM, u f'konformità mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-2003, l-UE kompliet taħdem fuq l-integrazzjoni tal-impenji għan-nonproliferazzjoni tal-AQM fi ftehimiet ma' pajjiżi terzi. Għalhekk, in-negozjati ġew finalizzati fl-2017 mal-Ġappun u mal-Messiku dwar klawsola dwar l-AQM fil-Ftehimiet il-ġodda ma' dawn il-pajjiżi. Barra minn hekk, komplew in-negozjati dwar klawsola dwar l-AQM għal Ftehim ġdid mal-MERCOSUR. Infetħu n-negozjati wkoll mal-Ażerbajġan, iċ-Ċilì u l-Kirgiżistan. L-UE kompliet tipparteċipa b'mod attiv fil-laqgħat tal-Grupp tad-Diretturi għan-Nonproliferazzjoni u d-Diżarm. Fl-2017 l-UE ħadet sehem fil-laqgħat taħt il-presidenza tal-Italja li ffokaw fuq il-kwistjonijiet topiċi tan-nonproliferazzjoni u d-diżarm bħan-nonproliferazzjoni nukleari, il-kontroll tas-SALW, l-isfidi reġjonali għan-nonproliferazzjoni kif ukoll it-tisħiħ tal-bijosigurtà u l-bijosikurezza fl-Afrika. L-UE hija impenjata wkoll lejn is-Sħubija Globali kontra l-Firxa ta' Armi u Materjal ta' Qerda Massiva, b'mod partikolari permezz tal-assistenza teknika (valutazzjoni tat-theddid, pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali) mogħtija madwar id-dinja mill-inizjattiva tal-UE dwar iċ-Ċentri ta' Eċċellenza dwar il-mitigazzjoni tar-riskju Kimiku, Bijoloġiku, Radjoloġiku u Nukleari. Il-Mibgħut Speċjali tas-SEAE għad-Diżarm u n-Nonproliferazzjoni kellu laqgħat ta' djalogu dwar in-nonproliferazzjoni u d-diżarm mal-Indja, il-Pakistan, il-Federazzjoni Russa, u l-Istati Uniti. Huwa kellu għadd ta' konsultazzjonijiet bilaterali ma' diversi partijiet ikkonċernati fil-marġni ta' fora importanti bħall-Ewwel Kumitat tal-AĠNU, il-laqgħa tal-ewwel Kumitat Preparatorju għall-Konferenza ta' Reviżjoni tal-2020 tat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni Nukleari u l-Konferenza Ġenerali tal-IAEA. Saru konsultazzjonijiet bilaterali mar-Rappreżentant Għoli tan-NU għall-Affarijiet ta' Diżarm u mad-Direttur Ġenerali tal-Organizzazzjoni għall-Projbizzjoni ta' Armi Kimiċi, fost l-oħrajn.
Extracted from C_172_2018.html