Aċċess pubbliku għad-dokumenti għas-snin 2016-2018 Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Frar 2021 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (Artikolu 122(7)) - Rapport annwali għas-snin 2016-2018 (2019/2198(INI)) Il-Parlament Ewropew, – wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), b'mod partikolari l-Artikoli 1, 9, 10, 11 u 16 TUE u l-Artikolu 15 TFUE, – wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-"Karta"), b'mod partikolari l-Artikoli 41 u 42 tagħha, – wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Marzu 2014 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (l-Artikolu 104(7) tar-Regoli ta' Proċedura) għas-snin 2011-2013, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2016 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (l-Artikolu 116(7) tar-Regoli ta' Proċedura) għas-snin 2014-2015, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2017 dwar it-trasparenza, ir-responsabbiltà u l-integrità tal-istituzzjonijiet tal-UE, – wara li kkunsidra r-Rapporti Annwali tal-Ombudsman Ewropew u r-Rapport Speċjali tagħha fl-inkjesta strateġika OI/2/2017 dwar it-trasparenza tal-proċess leġiżlattiv tal-Kunsill, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Jannar 2019 dwar l-inkjesta strateġika OI/2/2017 tal-Ombudsman dwar it-trasparenza tad-diskussjonijiet leġiżlattivi fil-korpi preparatorji tal-Kunsill tal-UE, – wara li kkunsidra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QĠUE) u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (QEDB), – wara li kkunsidra r-rapporti tal-Kummissjoni, tal-Kunsill u tal-Parlament tal-2016, l-2017 u l-2018 dwar l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001, – wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1367/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Settembru 2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-disposizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Novembru 2017 dwar ir-rapport annwali dwar l-attivitajiet tal-Ombudsman Ewropew fl-2016, – wara li kkunsidra l-Linji Gwida Politiċi tal-President Ursula von der Leyen għall-Kummissjoni 2019-2024, – wara li kkunsidra l-Artikolu 54 u l-Artikolu 122(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, – wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali (A9-0004/2021), A. billi, skont it-Trattati, l-Unjoni "għandha tirrispetta l-prinċipju tal-ugwaljanza taċ-ċittadini tagħha, li għandhom jingħataw attenzjoni ndaqs mill-istituzzjonijiet […] tagħha" (l-Artikolu 9 TUE); billi "[k]ull ċittadin għandu d-dritt li jipparteċipa fil-ħajja demokratika tal-Unjoni" u "[…]d-deċiżjonijiet għandhom jittieħdu b'mod kemm jista' jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadin" (l-Artikolu 10(3) TUE, interpretat fid-dawl tat-13-il premessa tal-preambolu tiegħu u l-Artikoli 1(2) u 9 tiegħu); B. billi l-Artikolu 15 TFUE jistipula li "[s]abiex tiġi promossa t-tmexxija tajba u sabiex tiġi assigurata l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili, l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tal-Unjoni għandhom iwettqu x-xogħol tagħhom b'mod kemm jista' jkun miftuħ" u "[k]ull ċittadin tal-Unjoni, u kull persuna fiżika jew ġuridika li toqgħod jew li jkollha l-uffiċċju reġistrat tagħha fi Stat Membru, għandha jkollha d-dritt għall-aċċess għal dokumenti tal-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tal-Unjoni[…]"; C. billi d-dritt tal-aċċess għad-dokumenti, u l-istatus tiegħu bħala dritt fundamentali, huwa enfasizzat ulterjorment mill-Artikolu 42 tal-Karta, li issa tgawdi "[…] l-istess valur legali bħat-Trattati" (Artikolu 6(1) TUE); billi d-dritt tal-aċċess għad-dokumenti jippermetti liċ-ċittadini jeżerċitaw b'mod effettiv id-dritt tagħhom li jiskrutinizzaw il-ħidma u l-attivitajiet tal-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tal-UE, b'mod partikolari l-proċess leġiżlattiv; D. billi l-funzjonament tal-istituzzjonijiet tal-UE għandu jkun konformi mal-prinċipju tal-istat tad-dritt; billi l-istituzzjonijiet tal-UE jeħtiġilhom jagħmlu ħilithom biex ikollhom fil-mira l-ogħla standards possibbli fil-qasam tat-trasparenza, l-obbligu ta' rendikont u l-integrità; billi dawn il-prinċipji gwida huma komponenti essenzjali fil-promozzjoni tal-governanza tajba fl-istituzzjonijiet tal-UE u fl-iżgurar ta' aċċessibbiltà akbar fil-funzjonament tal-UE u fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tagħha; billi l-fiduċja taċ-ċittadini fl-istituzzjonijiet tal-UE hija fundamentali għad-demokrazija, għall-governanza tajba u għat-tfassil effikaċi tal-politika; billi t-trasparenza u l-aċċess għad-dokumenti għandhom ikunu garantiti wkoll fir-rigward tal-mod li bih jiġu implimentati l-politiki tal-UE fil-livelli kollha u kif jintużaw il-fondi tal-UE; billi l-ftuħ u l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili huma indispensabbli għall-promozzjoni tal-governanza tajba fl-istituzzjonijiet tal-UE; billi, skont il-prinċipji bażiċi tad-demokrazija, iċ-ċittadini għandhom id-dritt li jkunu jafu u jsegwu l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet; billi l-Parlament Ewropew jaħdem bi grad għoli ta' trasparenza fil-proċedura leġiżlattiva tiegħu, inkluż fil-fażi tal-kumitati, li jagħmilha possibbli li ċ-ċittadini, il-midja u l-partijiet ikkonċernati jaraw kif u għaliex jittieħdu d-deċiżjonijiet u li jidentifikaw b'mod ċar il-pożizzjonijiet differenti fi ħdan il-Parlament u l-oriġini ta' proposti speċifiċi, kif ukoll li jsegwu l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet finali; E. billi skont l-Artikolu 16(8) TUE, il-Kunsill jeħtieġlu jiltaqa' fil-pubbliku meta jkun qed jiddelibera u jivvota dwar abbozz ta' att leġiżlattiv; billi skont l-Ombudsman il-prattika attwali tal-immarkar tal-biċċa l-kbira tad-dokumenti preparatorji fi proċeduri leġiżlattivi li jkunu għaddejjin bħala "LIMITE" tikkostitwixxi restrizzjoni sproporzjonata fuq id-dritt taċ-ċittadini li jkollhom l-usa' aċċess possibbli għad-dokumenti leġiżlattivi; billi n-nuqqas ta' impenn mill-Kunsill li jiżgura t-trasparenza jirrifletti nuqqas ta' obbligu ta' rendikont fir-rwol tiegħu bħala koleġiżlatur tal-UE; F. billi l-punti ta' tħassib ewlenin fl-inkjesti li ngħalqu mill-Ombudsman fl-2018 kienu t-trasparenza, l-obbligu ta' rendikont u l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni u d-dokumenti (24,6 %), segwiti mill-kultura tas-servizz (19,8 %) u l-użu xieraq tad-diskrezzjoni (16,1 %); billi punti ta' tħassib oħra kienu jinkludu r-rispett tad-drittijiet proċedurali, bħad-dritt li tiġi mismugħ, ir-rispett tad-drittijiet fundamentali, kwistjonijiet etiċi, il-parteċipazzjoni pubblika fit-teħid ta' deċiżjonijiet tal-UE, inkluż fi proċeduri ta' ksur, il-ġestjoni finanzjarja tajba tal-offerti, l-għotjiet u l-kuntratti tal-UE, u r-reklutaġġ u l-ġestjoni tajba tal-kwistjonijiet tal-persunal tal-UE; G. billi fl-2018 l-Ombudsman varat sit web ġdid li jinkludi interfaċċa riveduta u faċli għall-utent għall-ilmentaturi potenzjali; billi l-proċedura "rapida" tal-Ombudsman għat-trattament tal-ilmenti dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tirrifletti l-impenn tal-Ombudsman li tipprovdi għajnuna u tieħu deċiżjonijiet malajr għal dawk li qed ifittxu l-għajnuna; H. billi l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman OI/2/2017/TE sabet li n-nuqqas ta' trasparenza tal-Kunsill rigward l-aċċess pubbliku għad-dokumenti leġiżlattivi tiegħu u l-prattiki attwali tiegħu fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tiegħu, b'mod speċifiku waqt il-fażi preparatorja fil-korpi preparatorji tal-Kunsill, inklużi l-kumitati, il-gruppi ta' ħidma u l-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti (Coreper) tiegħu, jikkostitwixxu każ ta' amministrazzjoni ħażina; billi fis-16 ta' Mejju 2018, wara r-riluttanza tal-Kunsill li jimplimenta r-rakkomandazzjonijiet tagħha, l-Ombudsman ippreżentat ir-Rapport Speċjali OI/2/2017/TE dwar it-trasparenza tal-proċess leġiżlattiv tal-Kunsill lill-Parlament; billi fir-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Jannar 2019 dwar l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman, il-Parlament approva r-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman; I. billi fil-każ 1302/2017/MH dwar kif il-Kummissjoni ttrattat talba għal aċċess pubbliku għall-opinjonijiet tas-Servizz Legali tagħha dwar ir-Reġistru ta' Trasparenza, l-Ombudsman sabet li r-rifjut kontinwu tal-Kummissjoni li tagħti aċċess usa' għad-dokumenti ikkostitwixxa amministrazzjoni ħażina minħabba l-fatt li l-Kummissjoni kienet naqset milli tkun kemm jista' jkun miftuħa u disponibbli dwar dik l-istess miżura mmirata biex tippromwovi t-trasparenza bħala mezz biex jinkisbu leġittimità u obbligu ta' rendikont akbar tal-UE; It-trasparenza minn perspettiva usa' Huwa determinat b'mod riżolut fl-isforzi tiegħu li jressaq liċ-ċittadini eqreb lejn il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tiegħu; jenfasizza li t-trasparenza u l-obbligu ta' rendikont huma fundamentali biex tinżamm il-fiduċja taċ-ċittadini fl-attivitajiet politiċi, leġiżlattivi u amministrattivi tal-UE; jisħaq li l-Artikolu 10(3) TUE jirrikonoxxi d-demokrazija parteċipattiva bħala wieħed mill-prinċipji demokratiċi ewlenin tal-UE, u b'hekk jenfasizza li d-deċiżjonijiet iridu jittieħdu b'mod kemm jista' jkun qrib taċ-ċittadini; ifakkar li t-teħid ta' deċiżjonijiet fil-livell Ewropew li jkun kompletament demokratiku u trasparenti ħafna huwa indispensabbli biex tiżdied il-fiduċja taċ-ċittadini fl-istituzzjonijiet tal-UE; jenfasizza n-neċessità li l-istituzzjonijiet kollha tal-UE jimxu 'l quddiem b'livell simili ta' trasparenza; Jinnota b'sodisfazzjon in-nomina ta' Kummissarju responsabbli għat-trasparenza bil-missjoni li jintroduċi trasparenza akbar fil-proċess leġiżlattiv fl-istituzzjonijiet Ewropej; Ifakkar li l-Parlament jirrappreżenta l-interessi taċ-ċittadini Ewropej b'mod miftuħ u trasparenti bl-għan li jżommhom infurmati b'kollox, kif ikkonfermat mill-Ombudsman, u jieħu nota tal-progress li sar mill-Kummissjoni fit-titjib tal-istandards ta' trasparenza tagħha; jinsab imħasseb ħafna dwar il-fatt li minkejja l-appelli u r-rakkomandazzjonijiet tal-Parlament u tal-Ombudsman, il-Kunsill għadu ma implimentax standards komparabbli u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Kunsill għad jonqsu ħafna biex ikun trasparenti; jistieden lill-Kunsill jimplimenta fil-prattika d-deċiżjonijiet rilevanti tal-QĠUE u ma jevitahomx; japprezza l-prattiki tajba ta' ċerti presidenzi tal-Kunsill kif ukoll ta' ċerti Stati Membri fil-pubblikazzjoni tad-dokumenti tal-Kunsill, inklużi l-proposti tal-presidenzi tal-Kunsill; Jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill tal-UE, wara l-ftuħ mill-Ombudsman tal-każ 1011/2015/TN, li japplika r-Regolament (KE) Nru 1049/2001 għal dokumenti miżmuma mis-Segretarjat Ġenerali tiegħu fir-rigward ta' kompiti ta' appoġġ għal diversi korpi u entitajiet intergovernattivi, bħall-opinjonijiet tal-bord inkwistjoni rigward l-idoneità tal-kandidati li jwettqu d-dmirijiet ta' Mħallef u ta' Avukat Ġenerali fil-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali tal-UE; ifaħħar l-opinjoni tal-Ombudsman li skontha għandha tingħata prijorità lit-trasparenza akbar rigward il-kwistjoni ta' kif jinstab il-bilanċ korrett bejn il-ħtieġa li tiġi protetta d-data personali ta' persuni li qed jiġu vvalutati għal kariga pubblika għolja u l-ħtieġa li tiġi żgurata trasparenza massima waqt il-proċedura tal-ħatriet għal karigi pubbliċi għoljin; Jiddispjaċih dwar il-prattika rikorrenti tal-Kummissjoni li spiss tipprovdi biss ammont limitat ħafna ta' informazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE lill-Parlament; jistieden lill-istituzzjonijiet jirrispettaw il-prinċipju tal-kooperazzjoni leali u jippubblikaw din l-informazzjoni b'mod proattiv; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-Kummissjoni tirrifjuta li tippubblika statistika li tindika l-effikaċja tal-politiki tal-UE u dan ixekkel kwalunkwe skrutinju pubbliku tal-politiki u għandu impatt sinifikanti fuq id-drittijiet fundamentali; jistieden lill-Kummissjoni tkun aktar proattiva fil-pubblikazzjoni ta' tali statistika sabiex tagħti prova li l-politiki huma neċessarji u proporzjonati għall-ilħiq tal-objettiv tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni tkun aktar trasparenti fir-rigward tal-kuntratti ma' partijiet terzi; jistieden lill-Kummissjoni tkun aktar proattiva fil-pubblikazzjoni ta' ammont kbir ta' informazzjoni kemm jista' jkun dwar il-proċessi tal-offerti meta mqabbel mal-prattiki attwali tagħha; Jisħaq fuq l-importanza tal-miżuri meħuda biex tissaħħaħ it-trasparenza tad-deċiżjonijiet li jittieħdu fil-proċeduri ta' ksur; jitlob, b'mod partikolari, li d-dokumenti mibgħuta mill-Kummissjoni lill-Istati Membri b'rabta ma' tali proċeduri u r-risposti relatati jkunu aċċessibbli għall-pubbliku; Jisħaq li l-ftehimiet internazzjonali huma legalment vinkolanti u għandhom impatt fuq il-leġiżlazzjoni tal-UE, u jissottolinja l-ħtieġa li n-negozjati jkunu trasparenti matul il-proċess kollu kemm hu; ifakkar li skont l-Artikolu 218 TFUE, il-Parlament jeħtieġlu jkun infurmat bis-sħiħ u immedjatament f'kull stadju waqt li jkunu għaddejjin in-negozjati; jistieden lill-Kummissjoni żżid l-isforzi tagħha biex tiżgura konformità sħiħa mal-Artikolu 218 TFUE; Jesprimi dispjaċir kbir għall-fatt li l-Kummissjoni u l-Kunsill jinsistu li jsiru laqgħat bil-magħluq mingħajr ġustifikazzjoni xierqa; iqis li t-talbiet għal laqgħat bil-magħluq għandhom jiġu evalwati kif xieraq; jitlob kriterji u regoli ċari li jirregolaw it-talbiet għal sessjonijiet bil-magħluq fl-istituzzjonijiet tal-UE; Jirrimarka li t-tfassil trasparenti tal-liġijiet huwa tal-akbar importanza għaċ-ċittadini u huwa mod importanti kif tiġi żgurata l-parteċipazzjoni attiva tagħhom fil-proċess tat-tfassil tal-liġijiet; jilqa' l-Ftehim Interistituzzjonali tal-2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (FII), u l-impenn li hemm fih mit-tliet istituzzjonijiet li jiżguraw it-trasparenza tal-proċeduri leġiżlattivi fuq il-bażi tal-leġiżlazzjoni u l-ġurisprudenza rilevanti, inkluż it-trattament xieraq tan-negozjati trilaterali; Jistieden lill-istituzzjonijiet ikomplu bid-diskussjonijiet dwar passi lejn l-istabbiliment ta' bażi tad-data konġunta u li tkun faċli għall-utent dwar is-sitwazzjoni attwali tal-fajls leġiżlattivi (Bażi tad-Data Leġiżlattiva Konġunta) kif miftiehem fil-FII dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet sabiex tiġi żgurata trasparenza akbar; Jilqa' l-inizjattivi li diġà ġew varati li jindirizzaw id-domanda pubblika għal aktar trasparenza, bħar-Reġistru Interistituzzjonali tal-Atti Delegati li ġie varat f'Diċembru 2017 bħala għodda konġunta tal-Parlament, il-Kummissjoni u l-Kunsill li tagħti aċċess għaċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-atti delegati; Jirrimarka li t-trasparenza tal-proċeduri ta' kumitat u l-aċċessibbiltà tar-reġistru tal-proċeduri ta' kumitat għandhom jiżdiedu aktar u li għandhom isiru bidliet fil-kontenut tiegħu sabiex jiġi żgurat li jkun hemm trasparenza akbar rigward il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet; jissottolinja li t-titjib tal-funzjonijiet tat-tiftix tar-reġistru biex ikun possibbli li t-tiftix isir skont il-qasam ta' politika għandu jkun kostitwent essenzjali ta' dan il-proċess; Jilqa' l-Kodiċi ta' Kondotta l-ġdid għall-membri tal-Kummissjoni, li daħal fis-seħħ fi Frar 2018, u li jżid it-trasparenza primarjament fir-rigward tal-laqgħat li jsiru bejn il-Kummissarji u r-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess, kif ukoll fir-rigward tal-ispejjeż tal-vjaġġi fuq xogħol tal-Kummissarji individwali; jesprimi dispjaċir dwar il-fatt li l-Kunsill għadu m'adottax kodiċi ta' kondotta għall-membri tiegħu u jħeġġeġ lill-Kunsill jadotta tali kodiċi mingħajr aktar dewmien; jinsisti li l-Kunsill irid ikun responsabbli u trasparenti bħalma daqs l-istituzzjonijiet l-oħra; Ifakkar fir-Regoli ta' Proċedura riveduti tiegħu, li jistiednu lill-Membri jadottaw il-prattika sistematika li jiltaqgħu biss ma' rappreżentanti ta' gruppi ta' interess li jkunu rreġistraw fir-Reġistru ta' Trasparenza; ifakkar ukoll li l-Membri huma mistiedna jippubblikaw online il-laqgħat skedati kollha mar-rappreżentanti tal-gruppi ta' interess li jaqgħu taħt ir-Reġistru ta' Trasparenza, filwaqt li r-rapporteurs, ix-shadow rapporteurs u l-presidenti tal-kumitati huma obbligati, għal kull rapport, jippubblikaw online il-laqgħat skedati kollha ma' rappreżentanti ta' gruppi ta' interess li jaqgħu fl-ambitu tar-Reġistru ta' Trasparenza; jinnota f'dan il-kuntest, madankollu, li r-rappreżentanti eletti huma liberi li jiltaqgħu ma' kwalunkwe persuna li huma jqisu rilevanti u importanti għall-ħidma politika tagħhom, mingħajr restrizzjonijiet; Iqis li l-mod attwali kif tinstab informazzjoni dwar ix-xejriet tal-votazzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew, permezz ta' fajls PDF li jkopru mijiet ta' voti fuq is-sit web tal-Parlament, mhuwiex faċli għall-utent u ma jikkontribwixxix għat-trasparenza tal-UE; jitlob sistema faċli għall-utent fejn għal kull votazzjoni b'sejħa tal-ismijiet it-test li ttieħed vot dwaru u r-riżultati tal-votazzjoni jkunu jistgħu jiġu ffiltrati skont il-grupp u għal kull MEP, u għalhekk ikunu viżibbli fl-istess ħin; Jilqa' pożittivament il-fatt li n-negozjati dwar il-proposta tal-Kummissjoni għal FII dwar Reġistru ta' Trasparenza obbligatorju (COM(2016)0627) fl-aħħar ġew konklużi, u jħeġġeġ lit-tliet istituzzjonijiet biex jimplimentawh b'mod rapidu; jenfasizza li sabiex jinżamm livell għoli ta' fiduċja fl-istituzzjonijiet Ewropej fost iċ-ċittadini, hija meħtieġa aktar trasparenza fir-rigward tal-laqgħat organizzati fi ħdan l-istituzzjonijiet; Jinkoraġġixxi wkoll lill-membri tal-gvernijiet u l-parlamenti nazzjonali jimmiraw għal trasparenza akbar fir-rigward tal-laqgħat tagħhom mar-rappreżentanti tal-gruppi ta' interess peress li, meta jkunu qed jieħdu d-deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet tal-UE, huma jagħmlu parti mil-leġiżlatura tal-UE fis-sens usa'; Aċċess għad-dokumenti Ifakkar li d-dritt tal-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet huwa dritt fundamentali mnaqqax fit-Trattati u fil-Karta u huwa marbut indissolubilment man-natura demokratika tal-istituzzjonijiet; jenfasizza li l-aktar eżerċizzju wiesa' ta' dan id-dritt fl-aktar stadju bikri huwa essenzjali, peress li jiżgura l-iskrutinju demokratiku tal-ħidma u l-attivitajiet tal-istituzzjonijiet tal-UE; ifakkar li l-fiduċja taċ-ċittadini fl-istituzzjonijiet politiċi hija element fundamentali ewlieni tad-demokraziji rappreżentattivi; Ifakkar fl-appelli li għamel fir-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti; jiddispjaċih għall-fatt li ma kien hemm l-ebda segwitu xieraq mill-Kummissjoni u mill-Kunsill għal għadd ta' proposti li saru mill-Parlament; Jinnota li t-trasparenza u l-aċċess sħiħ għad-dokumenti miżmuma mill-istituzzjonijiet għandhom ikunu r-regola, f'konformità mar-Regolament (KE) Nru 1049/2001, u li, kif diġà ġie stipulat mill-preċedenti stabbiliti b'mod konsistenti tal-QĠUE, l-eċċezzjonijiet għal dik ir-regola għandhom jiġu interpretati strettament, filwaqt li jitqies l-interess preponderanti tal-pubbliku fl-iżvelar tad-dokumenti; Itenni l-importanza li d-dokumenti ma jiġux ikklassifikati żżejjed, peress li dan jista' jkun ta' detriment għall-iskrutinju pubbliku; jesprimi dispjaċir għall-fatt li d-dokumenti uffiċjali sikwit jiġu kklassifikati żżejjed; itenni l-pożizzjoni tiegħu li għandhom jiġu stabbiliti regoli ċari u uniformi għall-klassifikazzjoni u d-deklassifikazzjoni tad-dokumenti; Jieħu nota tal-fatt li l-Kummissjoni qed tiffaċċja l-akbar numru ta' applikazzjonijiet inizjali (6 912 fl-2018) li jinvolvu dokumenti speċifiċi, segwita mill-Kunsill (2 474 fl-2018) u mill-Parlament (498 fl-2018); jirrikonoxxi r-rata globali ta' rispons pożittiv (fl-2018 iċ-ċifri kienu ta' 80 % għall-Kummissjoni, 72,2 % għall-Kunsill u 96 % għall-Parlament); Jinnota b'interess li r-raġunijiet ewlenin għar-rifjut huma bbażati fuq il-ħtieġa li l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjonijiet, il-privatezza u l-integrità tal-individwi, u l-interessi kummerċjali ta' persuna fiżika jew ġuridika speċifika jiġu protetti; jinnota wkoll li għall-Parlament, il-protezzjoni tal-parir legali kienet ukoll raġuni rilevanti f'każijiet fejn prinċipalment intalbu dokumenti tal-Bureau, filwaqt li għall-Kummissjoni, it-twettiq ta' spezzjonijiet, investigazzjonijiet u awditi, u s-sigurtà pubblika kienu wkoll raġunijiet rilevanti biex jiġi rifjutat l-aċċess għad-dokumenti; Jilqa' d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, fil-kawża C-213/15 P (Il-Kummissjoni vs Patrick Breyer), fejn il-Qorti kkonfermat is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, fejn sabet li l-Kummissjoni ma tista' tirrifjuta l-aċċess għall-ebda sottomissjoni bil-miktub tal-Istati Membri miżmuma minnha, għar-raġuni unika li hija dokument relatat mal-proċedimenti tal-qorti; jinnota li l-Qorti tqis li kwalunkwe deċiżjoni dwar applikazzjoni bħal din għall-aċċess jeħtieġ tittieħed abbażi tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 u li d-dokumenti marbuta mal-attività ġudizzjarja tal-Qorti tal-Ġustizzja, bħala kwistjoni ta' prinċipju, ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament, meta jkunu fil-pussess tal-istituzzjonijiet tal-UE elenkati fir-Regolament, bħall-Kummissjoni f'dan il-każ speċifiku; Jappoġġja t-talba magħmula mis-soċjetà ċivili li s-seduti pubbliċi tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja jiġu mxandra b'mod dirett, kif diġà huwa l-każ għal xi qrati nazzjonali u internazzjonali, bħal pereżempju l-Conseil Constitutionnel fi Franza u l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem; Ifakkar fl-appelli tiegħu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2016 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti għas-snin 2014-2015; Ifakkar li r-reviżjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 ilha mblukkata mill-2012, u jinnota b'dispjaċir l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tirtira din il-proposta; iħeġġeġ lill-partijiet kollha involuti jerġgħu jidħlu fil-proċess u jkomplu jaħdmu fuq ir-reviżjoni sabiex jadattaw id-dispożizzjonijiet tar-Regolament għat-Trattat ta' Lisbona u jiżguraw li l-kamp ta' applikazzjoni jestendi għall-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji kollha tal-UE, bl-għan aħħari li ċ-ċittadini tal-UE jingħataw aċċess usa' u mtejjeb għad-dokumenti tal-UE; Jirrimarka li, b'konsegwenza tad-dħul fis-seħħ tat-TUE u tat-TFUE, id-dritt ta' aċċess għad-dokumenti jappartjeni lill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji kollha tal-UE, kif iddikjarat fl-Artikolu 15(3) TFUE; jemmen li r-Regolament (KE) Nru 1049/2001 għandu jiġi emendat u mmodernizzat biex jinġieb konformi mat-Trattati, sabiex issir reazzjoni għall-iżviluppi li seħħew f'dan il-qasam u fid-dawl tal-ġurisprudenza rilevanti tal-QĠUE u l-QEDB; iħeġġeġ, għalhekk, lit-tliet istituzzjonijiet jaħdmu b'mod kostruttiv sabiex tinkiseb l-adozzjoni ta' Regolament rivedut; Jisħaq li l-garanzija li ċ-ċittadini jkunu jistgħu jifhmu, isegwu fid-dettall u jipparteċipaw fil-progress tal-leġiżlazzjoni huwa rekwiżit ġuridiku skont it-Trattati u rekwiżit bażiku għall-iskrutinju demokratiku u għad-demokrazija inġenerali; iqis li fejn dokumenti jiġu maħluqa fil-qafas tat-trilogi, bħal pereżempju aġendi, sommarji tal-eżiti, minuti u approċċi ġenerali fil-Kunsill, fejn ikunu disponibbli u fil-format li fih huma disponibbli, dawn id-dokumenti huma relatati ma' proċeduri leġiżlattivi u ma jistgħux, bħala prinċipju, jiġu ttrattati b'mod differenti minn dokumenti leġiżlattivi oħra; Jenfasizza l-importanza tat-transparenza u tal-aċċess pubbliku għad-dokumenti; jenfasizza li livell għoli ta' trasparenza fil-proċess leġiżlattiv huwa essenzjali biex iċ-ċittadini, il-midja, is-soċjetà ċivili u partijiet ikkonċernati oħra jkunu jistgħu jżommu lill-uffiċjali u lill-gvernijiet eletti tagħhom responsabbli ta' għemilhom; jirrikonoxxi r-rwol prezzjuż li l-Ombudsman jaqdi biex jikkoordina u jaġixxi bħala medjatur bejn l-istituzzjonijiet tal-UE u ċ-ċittadini, u jenfasizza l-ħidma tal-Ombudsman biex il-proċess leġiżlattiv tal-UE jsir aktar responsabbli lejn il-pubbliku; Ifakkar li, skont l-Ombudsman, ir-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għad-dokumenti, b'mod partikolari d-dokumenti leġiżlattivi, għandhom ikunu eċċezzjonali u limitati għal dak li huwa assolutament neċessarju; jilqa' l-proċedura rapida tal-Ombudsman għall-aċċess għad-dokumenti, iżda jesprimi dispjaċir dwar il-fatt li r-rakkomandazzjonijiet tagħha mhumiex legalment vinkolanti; Jinnota li kwalunkwe deċiżjoni li ċċaħħad l-aċċess pubbliku għad-dokumenti trid tkun ibbażata fuq eżenzjonijiet legali definiti b'mod ċar u strett, akkumpanjati minn ġustifikazzjoni motivata u speċifika, li tippermetti liċ-ċittadini jifhmu ċ-ċaħda għall-aċċess u jagħmlu użu effettiv mir-rimedji legali disponibbli; jinnota bi tħassib li bħalissa l-uniku perkors legali miftuħ għaċ-ċittadini biex jikkontestaw rifjut ta' talba għal aċċess għal dokumenti huwa li jieħdu azzjoni legali fil-QĠUE, li tinvolvi proċessi twal ħafna, ir-riskju ta' spejjeż kbar u eżitu inċert, u tpoġġi piż li mhuwiex raġonevoli fuq iċ-ċittadini li jikkontestaw xi deċiżjoni, b'tali mod li tiskoraġġihom milli jieħdu dan il-pass; Jistieden, f'dan il-kuntest, lill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tal-UE jadottaw proċeduri aktar rapidi, anqas ikkumplikati u aktar aċċessibbli fejn tidħol il-ġestjoni tal-ilmenti kontra ċ-ċaħda tal-għoti ta' aċċess; iqis li approċċ aktar proattiv jgħin biex tiġi żgurata trasparenza effettiva, kif ukoll biex jiġi prevenut tilwim legali bla bżonn li jista' jikkawża spejjeż u piżijiet mhux meħtieġa kemm għaċ-ċittadini kif ukoll għall-istituzzjonijiet; iqis li ċ-ċittadini m'għandhomx jinżammu milli jikkontestaw deċiżjonijiet minħabba nuqqas ta' mezzi; ifakkar fil-possibbiltà li dak li jkun japplika għall-għajnuna legali kif minqux fil-Karta; jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jżommu lura milli jitolbu lill-parti opposta tħallas l-ispejjeż tal-kawżi tal-qorti; Ifakkar, f'dan il-kuntest, fid-deċiżjoni tal-Ombudsman datata d-19 ta' Diċembru 2017, fil-każ 682/2014/JF fejn ir-rekwiżit tal-Kummissjoni li l-persuni kollha li jitolbu aċċess pubbliku għad-dokumenti jeħtiġilhom jipprovdu l-indirizz postali tagħhom għall-arranġamenti tagħha biex tibgħat id-dokumenti bil-posta huwa amministrazzjoni ħażina, u jenfasizza li l-insistenza fuq talbiet imġedda u formalitajiet proċedurali, meta ma jkunux meħtieġa u ma jservu l-ebda għan utli ovvju, turi nuqqas ta' rispett għad-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini; Jiddispjaċih bil-kbir dwar il-fatt li l-Kunsill ma jippubblikax b'mod proattiv il-biċċa l-kbira tad-dokumenti relatati mal-fajls leġiżlattivi, u dan jipprevjeni liċ-ċittadini milli jkunu jafu liema dokumenti fil-fatt jeżistu u b'hekk ixekkel l-eżerċizzju tad-dritt tagħhom li jitolbu aċċess għad-dokumenti; jesprimi dispjaċir dwar il-fatt li l-informazzjoni disponibbli dwar id-dokumenti leġiżlattivi hija ppreżentata mill-Kunsill f'reġistru li mhuwiex komplet u li mhuwiex faċli għall-utent; jistieden lill-Kunsill jelenka d-dokumenti relatati mal-fajls leġiżlattivi f'reġistru pubbliku faċli għall-utent, u b'hekk jirrifletti bis-sħiħ l-interess pubbliku fit-trasparenza u jippermetti skrutinju leġittimu mhux biss miċ-ċittadini, iżda wkoll mill-parlamenti nazzjonali; Iħeġġeġ lill-Kunsill jallinja l-metodi ta' ħidma tiegħu mal-istandards ta' demokrazija parlamentari u parteċipattiva kif meħtieġ skont it-Trattati, u jtenni li l-Kunsill jeħtieġlu jkun responsabbli u trasparenti daqs l-istituzzjonijiet l-oħra; Japprova bis-sħiħ ir-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman Ewropea lill-Kunsill wara l-inkjesta strateġika, jiġifieri: (a) li jirreġistra b'mod sistematiku l-pożizzjonijiet espressi mill-Istati Membri fid-diskussjonijiet mal-korpi preparatorji, (b) li jiżviluppa kriterji ċari u disponibbli għall-pubbliku dwar il-mod kif jikklassifika d-dokumenti bħala "LIMITE", u (c) li b'mod sistematiku jeżamina mill-ġdid l-istatus "LIMITE" tad-dokumenti qabel l-adozzjoni finali ta' biċċa leġiżlazzjoni partikolari u li dak l-eżami mill-ġdid għandu jitwettaq qabel in-negozjati informali fit-trilogi, f'liema punt il-Kunsill ikun diġà wasal għal pożizzjoni inizjali; iħeġġeġ lill-Kunsill jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex jimplimenta malajr kemm jista' jkun ir-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman sabiex jiggarantixxi t-trasparenza tad-diskussjonijiet leġiżlattivi fil-korpi preparatorji tiegħu; Iqis il-prattika mifruxa u arbitrarja attwali tal-Kunsill li biha jimmarka l-biċċa l-kbira tad-dokumenti preparatorji fil-proċeduri leġiżlattivi li jkunu għaddejjin bħala "LIMITE" bħala restrizzjoni fuq id-dritt taċ-ċittadini għall-usa' aċċess pubbliku possibbli għad-dokumenti leġiżlattivi; Jieħu nota tal-fatt li l-Parlament ra żieda sinifikanti fl-applikazzjonijiet li jitolbu aċċess pubbliku għad-dokumenti b'diversi kolonni diskussi fil-laqgħat tat-trilogi wara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-kawża De Capitani, u jinnota b'sodisfazzjon li mindu ngħatat is-sentenza, il-Parlament żvela d-dokumenti kollha b'diversi kolonni li għalihom intalab aċċess skont ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001; jilqa' dan il-fatt peress li t-trasparenza tal-proċess leġiżlattiv tikkontribwixxi għall-għoti ta' leġittimità akbar lill-istituzzjonijiet f'għajnejn iċ-ċittadini tal-UE; jissottolinja li r-rekwiżit ġenerali li jingħata aċċess għad-dokumenti huwa l-aktar għodda xierqa biex l-istituzzjonijiet kollha tal-UE jkunu jistgħu jirrispondu għaż-żieda enormi fit-talbiet għal dokumenti; Jissottolinja l-fatt li s-sentenza tal-Qorti fil-kawża De Capitani f'Marzu 2018 tiddikjara li l-fehmiet tal-istituzzjonijiet riflessi fid-dokumenti "b'erba' kolonni" ma kinux jaqgħu taħt preżunzjoni ġenerali ta' nuqqas ta' żvelar; jinnota li n-natura sensittiva tal-materja riflessa fid-dokumenti tat-trilogu ma kinitx ikkunsidrata fiha nnifisha li tikkostitwixxi raġuni suffiċjenti biex l-aċċess għall-pubbliku jiġi rrifjutat; Ifakkar li l-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali japplikaw għall-istituzzjonijiet kollha tal-UE u li l-Qorti tagħmilha ċara li meta dokument li joriġina minn istituzzjoni tal-UE jkun kopert b'eċċezzjoni għad-dritt ta' aċċess pubbliku, l-istituzzjoni jeħtiġilha tivvaluta u tispjega b'mod ċar għaliex l-aċċess għal dan id-dokument jista' speċifikament u effettivament jimmina l-interess protett bl-eċċezzjoni, b'mod partikolari għaliex l-aċċess sħiħ għad-dokumenti inkwistjoni jista' jimmina, b'mod speċifiku u effettiv, il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet, u b'hekk jirrikjedi li dan ir-riskju jrid ikun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku; jenfasizza li kwalunkwe rifjut ta' aċċess għad-dokumenti jrid ikun iġġustifikat bis-sħiħ f'kull każ speċifiku; Jilqa' l-fatt li l-kawża ClientEarth vs Il-Kummissjoni tiċċara b'mod sinifikanti l-kamp ta' applikazzjoni tal-kunċett "dokumenti leġiżlattivi" u li l-QĠUE sabet li d-dokumenti mfassla fil-kuntest ta' valutazzjoni tal-impatt jikkwalifikaw bħala dokumenti leġiżlattivi u għalhekk ma jistgħux jiġu protetti abbażi ta' preżunzjoni ġenerali kontra l-iżvelar pubbliku; Jiddispjaċih dwar il-fatt li l-aċċess għall-parir tas-Servizzi Legali rispettivi tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tal-Parlament huwa limitat, u li spiss il-parir tas-Servizz Legali tal-Parlament lanqas biss ikun disponibbli għall-membri ta' kumitati oħra; jitlob lill-istituzzjonijiet jiżguraw it-trasparenza; Jieħu nota tal-investigazzjonijiet miftuħa mill-Ombudsman Ewropew fl-2020 dwar il-prattiki tal-aġenzija FRONTEX f'dak li għandu x'jaqsam mal-obbligi tagħha li jaqgħu taħt id-dritt tal-UE fir-rigward tal-aċċess pubbliku għad-dokumenti; iħeġġeġ lill-aġenzija tagħti segwitu għas-sejbiet tal-Ombudsman Ewropew u timplimenta r-rakkomandazzjonijiet tagħha dwar l-aġġornament tar-reġistru tad-dokumenti u l-pubblikazzjoni tan-numru ta' dokumenti sensittivi li għandha li mhumiex inklużi fir-reġistru tad-dokumenti u tagħha; Jisħaq fuq ir-rwol importanti tal-informaturi fl-iżvelar ta' każijiet ta' amministrazzjoni ħażina, u jappoġġja l-miżuri maħsuba biex tittejjeb il-protezzjoni tal-informaturi kontra r-ritaljazzjoni; jistieden lill-istituzzjonijiet jevalwaw u, fejn ikun meħtieġ, jirrieżaminaw l-arranġamenti interni tagħhom għar-rappurtar tal-għemil ħażin; Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura aċċess pubbliku għall-ftehimiet kollha ta' xiri bil-quddiem, fil-forma sħiħa tagħhom, bejn l-UE u l-kumpaniji privati fil-qasam tas-saħħa, b'mod partikolari meta tordna l-vaċċini; Konklużjonijiet Jenfasizza li l-ħtieġa tat-trasparenza għandha tkun ibbilanċjata b'attenzjoni mal-ħtieġa li tiġi protetta d-data personali u li d-deċiżjonijiet ikunu jistgħu jittieħdu bi grad ta' kunfidenzjalità meta dan ikun meħtieġ; Jenfasizza bil-qawwa li kwalunkwe eċċezzjoni għall-aċċess pubbliku għal dokumenti jew informazzjoni tal-UE jeħtieġ li tiġi analizzata fuq bażi ta' każ b'każ, hekk kif jitqies li l-aċċess għal tali dokumenti huwa r-regola, filwaqt li l-eċċezzjonijiet mir-regola huma suġġetti għal interpretazzjoni stretta; Jappella lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji kollha jiżviluppaw approċċ komuni għall-aċċess għad-dokumentazzjoni, inkluża l-proċedura għall-materjali tat-trilogu, u b'mod kostanti jesploraw u jiżviluppaw metodi u miżuri ġodda biex jiksbu l-akbar trasparenza possibbli; Jitlob li l-istituzzjonijiet jiżguraw it-trasparenza tal-proċeduri leġiżlattivi fuq il-bażi tal-leġiżlazzjoni u l-ġurisprudenza rilevanti u r-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman; Jappella li l-istituzzjonijiet kollha jtejbu l-komunikazzjoni matul iċ-ċiklu leġiżlattiv kollu kemm hu u jxerrdu b'mod proattiv aktar mid-dokumenti tagħhom relatati mal-proċedura leġiżlattiva bl-aktar mod sempliċi, faċli għall-utent u aċċessibbli, permezz tas-siti web pubbliċi tagħhom u kull mezz ieħor ta' komunikazzjoni; jissottolinja li hija meħtieġa aktar trasparenza fir-rigward tat-teħid ta' deċiżjonijiet fi ħdan il-proċeduri ta' ksur; jitlob li l-istituzzjonijiet iżidu l-isforzi tagħhom biex jistabbilixxu bażi tad-data konġunta ddedikata u faċli għall-utent dwar is-sitwazzjoni attwali tal-fajls leġiżlattivi li fuqhom għaddejja ħidma, kif miftiehem fil-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, u b'hekk ikunu jippermettu t-trasparenza fid-diversi stadji tal-proċess leġiżlattiv u jipprovdu liċ-ċittadini fehim aktar ċar tal-proċeduri leġiżlattivi tal-UE; Ifakkar li, f'konformità mal-Artikolu 3 TUE u l-Karta, id-diversità lingwistika rikka tal-Unjoni trid tiġi rrispettata; jitlob li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jagħmlu kull sforz biex jipprovdu aċċess għad-dokumenti bil-lingwi uffiċjali kollha tal-Unjoni Ewropea; Jenfasizza li s-soċjetajiet demokratiċi miftuħa jiddependu fuq il-fatt li ċ-ċittadini jkunu kapaċi jkollhom aċċess għal varjetà ta' sorsi ta' informazzjoni verifikabbli, sabiex ikunu jistgħu jiffurmaw opinjoni dwar kwistjonijiet differenti; jirrimarka li l-aċċess għall-informazzjoni jsaħħaħ l-obbligu ta' rendikont fit-teħid tad-deċiżjonijiet u huwa essenzjali għall-funzjonament tas-soċjetajiet demokratiċi; Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lill-Ombudsman, lil korpi, uffiċċji u Aġenziji oħra tal-Unjoni u lill-Kunsill tal-Ewropa.
Extracted from TA-9-2021-0043_MT.docx