Rapporti 2019-2020 dwar it-Turkija Kumitat għall-Affarijiet Barranin Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tad-19 ta' Mejju 2021 dwar ir-Rapporti tal-Kummissjoni 2019-2020 dwar it-Turkija (2019/2176(INI)) Il-Parlament Ewropew, – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-6 ta' Ottubru 2020 dwar il-Politika tat-Tkabbir tal-UE (COM(2020)0660) u r-Rapport tal-2020 dwar it-Turkija li jakkumpanjaha (SWD(2020)0355), – wara li kkunsidra l-qafas ta' negozjar għat-Turkija tat-3 ta' Ottubru 2005 u l-fatt li, kif inhu l-każ għall-pajjiżi kandidati kollha, l-adeżjoni tat-Turkija mal-UE tiddependi mill-konformità sħiħa mal-kriterji ta' Copenhagen, u mill-ħtieġa li jiġu normalizzati r-relazzjonijiet tagħha mal-Istati Membri kollha tal-UE, inkluża r-Repubblika ta' Ċipru, – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-29 ta' Mejju 2019 dwar il-Politika tat-Tkabbir tal-UE (COM(2019)0260) u r-Rapport tal-2019 dwar it-Turkija li jakkumpanjaha (SWD(2019)0220), – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Frar 2020 bit-titolu "It-titjib tal-proċess tal-adeżjoni – Perspettiva kredibbli tal-UE għall-Balkani tal-Punent" (COM(2020)0057), – wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni maħruġa minn dik li kienet il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha fil-21 ta' Settembru 2005, wara d-dikjarazzjoni li saret mit-Turkija mal-firma fid-29 ta' Lulju 2005 tal-Protokoll ta' Ankara, li tinkludi dispożizzjoni li tiddikjara li r-rikonoxximent tal-Istati Membri kollha huwa komponent neċessarju tan-negozjati, u l-ħtieġa li t-Turkija tipproċedi bin-normalizzazzjoni tar-relazzjonijiet tagħha mal-Istati Membri kollha u li timplimenta bis-sħiħ il-Protokoll Addizzjonali sabiex testendi l-Ftehim ta' Ankara lill-Istati Membri kollha, billi tneħħi l-ostakoli kollha għall-moviment liberu tal-merkanzija, inklużi restrizzjonijiet fuq il-mezzi tat-trasport, mingħajr preġudizzju u diskriminazzjoni, – wara li kkunsidra l-Artikolu 46 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem li jiddikjara li l-partijiet kontraenti jimpenjaw ruħhom li jirrispettaw is-sentenzi finali tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (QEDB) fi kwalunkwe kawża li jkunu parti minnha, u, għaldaqstant, l-obbligu tat-Turkija li timplimenta s-sentenzi kollha tal-qrati Ewropej, inkluża l-QEDB, – wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-26 ta' Ġunju 2018 u tat-18 ta' Ġunju 2019 dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni, il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Lulju u tal-14 ta' Ottubru 2019 dwar l-attivitajiet illegali tat-tħaffir tat-Turkija fil-Lvant tal-Mediterran, il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tat-12 ta' Diċembru 2019, l-1 u t-2 u tal-15 u s-16 ta' Ottubru 2020, id-dikjarazzjoni tal-ministri għall-affarijiet barranin tal-UE tal-15 ta' Mejju 2020 u l-vidjokonferenza tagħhom tal-14 ta' Awwissu 2020 dwar is-sitwazzjoni fil-Lvant tal-Mediterran, l-eżitu tal-laqgħa informali tal-ministri għall-affarijiet barranin tal-UE f'Gymnich tas-27 u t-28 ta' Awwissu 2020, u l-konklużjonijiet rilevanti kollha preċedenti tal-Kunsill u tal-Kunsill Ewropew, – wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-UNESCO tal-10 ta' Lulju 2020 dwar Hagia Sophia, f'Istanbul, – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta mill-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-22 ta' Marzu 2021 dwar is-sitwazzjoni attwali tar-relazzjonijiet politiċi, ekonomiċi u kummerċjali bejn l-UE u t-Turkija (JOIN(2021)0008), – wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa tad-19 ta' Frar 2020 wara ż-żjara tagħha fit-Turkija mill-1 sal-5 ta' Lulju 2019, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU (KSNU) dwar Ċipru, inklużi r-riżoluzzjoni 550 (1984) u r-riżoluzzjoni 789 (1992), – wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni UE-Turkija tat-18 ta' Marzu 2016, – wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' April 2020 dwar ir-Raba' Rapport Annwali dwar il-Faċilità għar-Refuġjati fit-Turkija (COM(2020)0162), – wara li kkunsidra l-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa tal-2020 ippubblikat mir-Reporters Mingħajr Fruntieri, li jikklassifika lit-Turkija fil-154 post minn 180 pajjiż, u r-Rapport tal-Pajjiż minn Bertelsmann dwar l-Indiċi ta' Trasformazzjoni tat-Turkija tal-2020, – wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' April 2015 dwar għeluq il-mitt sena mill-Ġenoċidju Armen, – wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja tal-Kunsill tal-Ewropa, b'mod partikolari dawk tal-10 u l-11 ta' Marzu 2017 dwar l-emendi għall-kostituzzjoni adottati mill-Gran Assemblea Nazzjonali fil-21 ta' Jannar 2017 u li għandhom jitressqu f'referendum nazzjonali fis-16 ta' April 2017, dwar il-miżuri fid-Digrieti Amministrattivi ta' Emerġenza reċenti fir-rigward tal-libertà tal-midja, u dwar id-dmirijiet, il-kompetenzi u l-funzjonament tal-imħallfin tal-paċi kriminali, tas-6 u s-7 ta' Ottubru 2017 dwar id-dispożizzjonijiet tad-Digriet Amministrattiv ta' Emerġenza Nru 674 tal-1 ta' Settembru 2016 dwar l-eżerċizzju tad-demokrazija lokali fit-Turkija, tad-9 u l-10 ta' Diċembru 2016 dwar id-Digrieti Amministrattivi ta' Emerġenza Nri 667-676 adottati wara l-kolp ta' stat li ma rnexxiex fil-15 ta' Lulju 2016, u tal-14 u l-15 ta' Ottubru 2016 dwar is-sospensjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 83 tal-Kostituzzjoni (invjolabbiltà parlamentari), – wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar it-Turkija, b'mod partikolari dawk tat-13 ta' Marzu 2019 dwar ir-Rapport tal-Kummissjoni tal-2018 dwar it-Turkija, tad-19 ta' Settembru 2019 dwar is-sitwazzjoni fit-Turkija, b'mod partikolari t-tneħħija ta' sindki eletti, tal-24 ta' Ottubru 2019 dwar l-operazzjoni militari Torka fil-Grigal tas-Sirja u l-konsegwenzi tagħha, u tas-17 ta' Settembru 2020 dwar it-tħejjija tas-summit speċjali tal-Kunsill Ewropew li jiffoka fuq l-eskalazzjoni perikoluża u r-rwol tat-Turkija fil-Lvant tal-Mediterran, u tas-26 ta' Novembru 2020 dwar l-eskalazzjoni tat-tensjonijiet f'Varosha wara l-azzjonijiet illegali mit-Turkija u l-ħtieġa urġenti li jissuktaw it-taħditiet, – wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regolament ta' Proċedura tiegħu, – wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet, – wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0153/2021), A. billi t-Turkija ilha marbuta mal-UE permezz ta' ftehim ta' assoċjazzjoni mill-1964 u billi fl-1995 ġiet stabbilita unjoni doganali; billi l-Kunsill Ewropew ta l-istatus ta' pajjiż kandidat lit-Turkija f'Diċembru 1999 u billi n-negozjati tal-adeżjoni nfetħu fl-2005; billi, b'konsegwenza ta' dan, it-Turkija ilha, mill-1999, tgawdi mill-mudell l-aktar ambizzjuż u ta' domanda reċiproka ta' relazzjonijiet li l-UE tista' toffri lil pajjiż, jiġifieri l-istatus ta' kandidat biex issir membru tal-UE; billi bħala pajjiż kandidat u bħala sieħba importanti tal-UE, it-Turkija hija mistennija tirrispetta u tiddefendi l-kriterji ta' Copenhagen u tiddefendi l-ogħla standards tad-demokrazija, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, inkluża l-konformità mal-konvenzjonijiet internazzjonali li taderixxi magħhom l-UE; billi dan jippreżumi l-ħtieġa ta' impenn b'mod tanġibbli, fil-qafas ta' proċess ta' adeżjoni li qed javvanza, għar-riformi meħtieġa skont id-diversi kapitli miftuħa u l-ħtieġa, għalhekk, li progressivament iseħħ allinjament mal-acquis tal-UE u li jiġu ttrattati fl-aspetti kollha l-valuri, l-interessi, l-istandards u l-politiki tal-UE; billi, bħala pajjiż kandidat, dan il-fatt iġib miegħu l-ħtieġa li jiġu segwiti u li jinżammu relazzjonijiet tajbin ta' viċinat mal-UE u l-Istati Membri tagħha b'mod indiskriminat; billi, bħala pajjiż kandidat u fil-qafas tal-proċess ta' adeżjoni, it-Turkija wettqet serje ta' riformi importanti li, għal perjodu ta' żmien, taw tama għal progress fil-kisba tas-sħubija tal-UE; billi matul dawn is-snin kollha, il-proċess ta' adeżjoni kien appoġġat bil-qawwa mill-UE, kemm politikament kif ukoll finanzjarjament; B. billi r-rispett għall-prinċipji tal-istat tad-dritt u tad-dritt internazzjonali, inkluż b'mod partikolari s-separazzjoni tas-setgħat u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata, il-libertà ta' assoċjazzjoni u l-protesti paċifiċi, il-libertà ta' espressjoni u d-drittijiet tal-minoranzi etniċi u ta' minoranzi u komunitajiet oħrajn, huwa element ewlieni għal relazzjonijiet tajbin bejn l-UE u t-Turkija; C. billi analiżi tar-rapporti tal-Kummissjoni dwar it-Turkija sa mill-2014, b'mod partikolari r-rapporti tagħha tal-2019 u l-2020, tiżvela li l-Gvern tat-Turkija sfortunatament iddistakka ruħu dejjem aktar u b'ħeffa mill-valuri tal-UE u l-qafas normattiv tagħha, għall-kuntrarju ta' dak li wieħed jistenna minn pajjiż kandidat, mhux biss permezz ta' rigress demokratiku domestiku, iżda wkoll permezz ta' passi ta' politika barranija aggressiva, inklużi azzjonijiet illegali kontra Stati Membri tal-UE; jinnota li dawn ir-rapporti jiddikjaraw li t-Turkija ma implimentatx ir-rakkomandazzjonijiet tar-rapporti preċedenti, u dan jindika nuqqas ta' impenn min-naħa tat-Turkija u jqajjem dubju dwar ix-xewqa tagħha għal adeżjoni; billi t-tħassib dwar ir-rigress ġenerali fit-Turkija u l-valutazzjoni kritika tiegħu kienet kondiviża wkoll minn organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti oħra bħall-Kunsill tal-Ewropa, u minn organizzazzjonijiet internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem; billi dan huwa rifless ukoll min-numru dejjem akbar ta' każijiet u sentenzi kritiċi mill-QEDB; billi ġie osservat li dan ir-rigress deher fi tliet oqsma ewlenin: id-deterjorament fl-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, il-qafas istituzzjonali u r-riformi relatati, u politika barranija li hija dejjem aktar konfliġġenti u inklinata lejn opzjonijiet militari minflok djalogu u diplomazija; billi f'kull wieħed minn dawn it-tliet oqsma, kien hemm diverġenza ċara mill-istandards, il-politiki u l-interessi tal-UE; D. billi fir-rapport annwali preċedenti tiegħu, il-Parlament saħaq fuq it-tħassib tiegħu dwar l-iżviluppi fit-Turkija u r-rigress serju tagħha, u talab lit-Turkija biex tieqaf minn kwalunkwe azzjoni li tikser is-sovranità u d-drittijiet sovrani tal-Istati Membri tal-UE, kif ukoll kwalunkwe provokazzjoni li tista' tfixkel il-prospett ta' djalogu kostruttiv u sinċier, u stieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex formalment jissospendu n-negozjati ta' adeżjoni mat-Turkija skont il-qafas ta' negozjar; billi, madankollu, il-Parlament jibqa' impenjat favur djalogu demokratiku u politiku mat-Turkija; billi l-Parlament talab ripetutament biex jinfetaħ il-Kapitolu 23 dwar il-Ġudikatura u d-Drittijiet Fundamentali u l-Kapitolu 24 dwar il-Ġustizzja, il-Libertà u s-Sigurtà fi żmien meta l-gvern Tork kien wiegħed li jwettaq riformi serji; billi l-Parlament naqqas b'mod sostanzjali l-finanzjament ta' qabel l-adeżjoni għat-Turkija, fid-dawl tar-rigress demokratiku u n-nuqqas ta' kapaċità tagħha li tosserva l-istat tad-dritt; billi l-Kummissjoni indikat li, f'termini ta' riżorsi finanzjarji għall-programmi fit-Turkija, l-UE issa qed toffri livell minimu ta' appoġġ għas-soċjetà ċivili u l-partijiet interessati rilevanti, bħall-ġurnalisti u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem; E. billi, minkejja dan il-prinċipju mill-Parlament u ċ-ċirkostanzi kollha attwali, il-Kunsill Ewropew, fil-konklużjonijiet tiegħu tal-1 u t-2 ta' Ottubru 2020, offra lit-Turkija aġenda pożittiva mġedda u wiesgħa, sakemm jitkomplew l-isforzi kostruttivi mit-Turkija biex jitwaqqfu l-attivitajiet illegali fil-konfront tal-Greċja u Ċipru, isiru konċessjonijiet reċiproċi, jitnaqqsu t-tensjonijiet u l-imġiba aggressiva, f'tentattiv ieħor biex jiġu restawrati r-relazzjonijiet tagħna; billi, fl-istess konklużjonijiet, il-Kunsill Ewropew enfasizza li f'każ ta' azzjonijiet unilaterali mġedda jew provokazzjonijiet bi ksur tad-dritt internazzjonali mit-Turkija, l-UE se tuża l-istrumenti u l-għażliet kollha għad-dispożizzjoni tagħha, inkluż skont l-Artikolu 29 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 215 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, bil-għan li tiddefendi l-interessi tagħha u dawk tal-Istati Membri tagħha, u tieħu deċiżjonijiet kif xieraq; billi t-Turkija dan l-aħħar qablet li terġa' tibda taħditiet esploratorji mal-Greċja biex tfittex li tindirizza l-kwistjonijiet pendenti li jaffettwaw ir-relazzjonijiet bejn it-Turkija u l-Greċja u li jikkonċernaw id-drittijiet sovrani tal-Greċja; billi dan huwa żvilupp pożittiv li jista' jimmarka l-bidu ta' perjodu ġdid ta' djalogu u kooperazzjoni bejn it-Turkija u l-UE u l-Istati Membri tagħha; billi passi u inizjattivi aktar pożittivi, u fuq kollox azzjonijiet reali, lil hinn mid-dikjarazzjonijiet, mit-Turkija jikkontribwixxu bil-kbir għal fehim imġedded dwar il-futur tar-relazzjonijiet bilaterali; billi skont dawn iċ-ċirkostanzi, huwa importanti li jiġu promossi l-bini tal-fiduċja u t-twessiegħ tar-riflessjoni dwar il-futur tar-relazzjonijiet bejn it-Turkija u l-UE u li d-diplomazija titħalla twettaq l-aspirazzjonijiet u l-aspettattivi fil-konfront tar-relazzjonijiet UE-Turkija, filwaqt li jinżamm livell għoli ta' viġilanza u djalogu dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fit-Turkija; Valutazzjoni ġenerali tal-proċess ta' adeżjoni Jinnota bi tħassib serju li f'dawn l-aħħar snin, għalkemm it-Turkija hija pajjiż kandidat, il-gvern tagħha segwa triq ta' tbegħid kontinwu u li qed jikber mill-valuri u l-istandards tal-UE; jinnota li, barra minn hekk, azzjonijiet unilaterali fil-Lvant tal-Mediterran kif ukoll dikjarazzjonijiet qawwija u xi kultant provokattivi kontra l-UE u l-Istati Membri tagħha wasslu r-relazzjonijiet UE-Turkija f'punt baxx storiku, wara li ddeterjoraw tant li jeħtieġu li ż-żewġ partijiet jivvalutaw mill-ġdid, b'mod profond, l-istat attwali ta' dawn ir-relazzjonijiet u l-qafas tagħhom, bil-ħsieb li jerġa' jiġi stabbilit id-djalogu f'kuntest ta' fiduċja reċiproka u kooperazzjoni u sabiex jissolvew b'mod effettiv il-kawżi ewlenin tal-kunflitti attwali; Jinnota li n-nuqqas ta' rieda politika tat-Turkija li twettaq ir-riformi meħtieġa skont il-proċess ta' adeżjoni u n-nuqqas tagħha li tindirizza t-tħassib serju tal-UE dwar l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali affettwaw b'mod profond u negattiv il-proċess ta' adeżjoni u l-prospetti tiegħu u wasslu biex ir-relazzjonijiet UE-Turkija jsiru progressivament aktar transazzjonali u xprunati minn ċirkostanzi li bilkemm jirriflettu l-format oriġinali intenzjonat ta' allinjament gradwali u progressiv ma' parametri referenzjarji predeterminati; jinnota li bħala riżultat, fil-qafas tan-negozjati ta' adeżjoni, infetħu biss 16 mill-35 kapitolu, u kapitolu wieħed biss ingħalaq proviżorjament; jisħaq, għalhekk, li fiċ-ċirkostanzi attwali, in-negozjati tal-adeżjoni tat-Turkija effettivament u sfortunatament waqfu; Huwa mħasseb ħafna li, matul is-snin, in-nuqqas ta' progress fil-konverġenza tat-Turkija nbidel f'irtirar komplut, immarkat minn rigressjoni qawwija fi tliet oqsma ewlenin: (i) ir-rigress fir-rigward tal-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, (ii) l-adozzjoni ta' riformi istituzzjonali rigressivi u (iii) it-tkomplija ta' politika barranija konfrontazzjonali u ostili, inkluż lejn l-UE u l-Istati Membri tagħha, speċjalment il-Greċja u Ċipru; huwa mħasseb ukoll dwar il-fatt li din ir-rigressjoni hija akkumpanjata dejjem aktar minn narrattiva espliċita, u xi drabi aggressiva kontra l-UE, murija minn uffiċjali ta' livell għoli, inkluż il-president u li tiġi amplifikata fil-pajjiż minn mezzi tax-xandir favur il-gvern; jappella, f'dan il-kuntest, lit-Turkija tivvaluta mill-ġdid u turi b'mod kredibbli s-sinċerità tal-impenn tagħha fir-relazzjonijiet u l-allinjament aktar mill-qrib mal-Unjoni Ewropea u l-mogħdija tal-UE, peress li dan huwa komponent indispensabbli tal-vijabbiltà tal-proċess kollu ta' adeżjoni; Jisħaq li l-ebda inċentiv li l-UE tista' toffri ma jista' qatt jieħu post ir-rieda politika tant meħtieġa fit-Turkija biex jiġi żgurati r-rispett għad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali u biex fl-aħħar mill-aħħar issir membru tal-UE; ifakkar li l-proċess ta' adeżjoni huwa proċess ibbażat fuq il-mertu li jiddependi fuq il-progress oġġettiv u impenn tanġibbli lejn il-kriterji ta' Copenhagen, ir-relazzjonijiet tajbin ta' viċinat mal-Istati Membri tal-UE u l-valuri tal-UE; jirrikonoxxi l-istrateġija persistenti ta' ftuħ u rieda tajba adottata mill-UE u li dan l-aħħar immaterjalizzat fl-aġenda pożittiva mġedda ppreżentata mill-Kunsill Ewropew f'Ottubru 2020; jirrikonoxxi, barra minn hekk, l-isforzi diplomatiċi li għaddejjin mill-UE li għandhom l-għan li jniedu mill-ġdid il-kapaċità ta' djalogu ġenwin u effettiv mat-Turkija; 5 Jirrikonoxxi li n-nuqqas ta' riżultati fi proċess ta' adeżjoni dejjem aktar staġnat ikkontribwixxa għal nuqqas ta' interess li nħass fuq iż-żewġ naħat u distakkament progressiv u nuqqas ta' osservanza dejjem akbar mill-awtoritajiet Torok għar-riżultati tal-proċedura ta' monitoraġġ tal-progress tal-Kummissjoni u r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament; ifakkar, f'dan il-kuntest li l-Kunsill kompla jimblokka l-ftuħ tal-Kapitolu 23 dwar il-Ġudikatura u d-Drittijiet Fundamentali u l-Kapitolu 24 dwar il-Ġustizzja, il-Libertà u s-Sigurtà fi żmien meta l-Gvern tat-Turkija kien wiegħed li jwettaq riformi serji (għalkemm qatt ma kisibhom) u li juża parametri referenzjarji ċari; jenfasizza, madankollu, li l-imblokk tal-Kunsill ma jistax ikun skuża għar-rigress imġarrab f'dawn l-aħħar snin; huwa tal-fehma li l-proċess tal-adeżjoni sar għan fih innifsu; Jiddispjaċih li, mill-aħħar rapport tal-Parlament, is-sitwazzjoni mhux talli ma tjiebitx, iżda marret saħansitra aktar għall-agħar fir-rigward tal-politiki domestiċi, istituzzjonali u barranin; jinsisti bil-qawwa, għalhekk li, jekk ix-xejra negattiva attwali ma titreġġax lura b'mod urġenti u konsistenti, f'konformità mal-Qafas ta' Negozjar minn Ottubru 2005, il-Kummissjoni għandha tirrakkomanda s-sospensjoni formali tan-negozjati ta' adeżjoni mat-Turkija, sabiex iż-żewġ naħat jirrevedu b'mod realistiku u permezz ta' djalogu strutturat u komprensiv ta' livell għoli, l-adegwatezza tal-qafas attwali u l-kapaċità tiegħu li jiffunzjona, jew, jekk ikun meħtieġ, jiġu esplorati mudelli ġodda possibbli għal relazzjonijiet futuri; jirrikonoxxi li, fi kwalunkwe każ, in-negozjati għandhom jitwettqu in bona fide u m'għandhomx jitneħħew jew jiġu annullati sempliċement abbażi ta' raġunijiet kulturali jew reliġjużi; Jiddispjaċih għan-nuqqas attwali ta' fehim bejn l-UE u t-Turkija, iżda jtenni mill-ġdid il-konvinzjoni soda tiegħu li t-Turkija hija pajjiż ta' rilevanza strateġika f'termini politiċi, ekonomiċi u ta' politika barranija, sieħba li hija kruċjali għall-istabbiltà tar-reġjun usa', kif ukoll alleata li magħha l-UE tixtieq li tkompli jkollha l-aħjar relazzjonijiet possibbli, inkluż fi ħdan in-NATO u bil-ħsieb li jinħoloq ambjent stabbli u sigur fil-Lvant tal-Mediterran ibbażat fuq djalogu, impenn, rispett u fiduċja reċiproka tajbin; jafferma mill-ġdid l-interess tiegħu li jkollu allinjament strateġiku u kooperazzjoni kostruttiva bbażati fuq valuri u interessi kondiviżi f'oqsma bħall-politika barranija u s-sigurtà, l-ekonomija, il-kummerċ, il-migrazzjoni, it-tibdil fil-klima u d-diġitalizzazzjoni; huwa diżappuntat li dawn il-prospetti kollha għal relazzjoni pożittiva qed jiġu ffrustrati mill-politika attwali tat-tmexxija tat-Turkija, inkluż permezz tal-attitudni destabbilizzanti tat-Turkija fir-reġjun u l-azzjonijiet unilaterali tagħha bi ksur tad-dritt internazzjonali; Jesprimi r-rieda tiegħu li jsaħħaħ u japprofondixxi l-għarfien u l-fehim reċiproku bejn is-soċjetajiet Torok u tal-Istati Membri tal-UE, filwaqt li jippromwovi t-tkabbir kulturali, l-iskambji soċjokulturali u jiġġieled kontra l-manifestazzjonijiet kollha ta' preġudizzju u intolleranza soċjali, reliġjużi, etniċi jew kulturali; itenni bil-qawwa li l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha huma l-ewwel u qabel kollox ħbieb u sħab tat-Turkija u l-poplu tat-Turkija, li magħhom l-UE taqsam rabtiet kummerċjali, kulturali u storiċi profondi; jesprimi l-impenn sħiħ tiegħu li jkompli jappoġġa lis-soċjetà ċivili indipendenti tat-Turkija fi kwalunkwe ċirkostanza u qafas ta' relazzjonijiet li jista' jġib miegħu l-futur; jemmen, madankollu, li l-proċess ta' adeżjoni għadu l-aktar għodda b'saħħitha biex tiġi eżerċitata pressjoni normattiva fuq il-Gvern tat-Turkija u jinħoloq djalogu kostruttiv miegħu u li huwa wkoll l-aħjar qafas biex jiġu sostnuti l-aspirazzjonijiet demokratiċi u pro-Ewropej tas-soċjetà Torka u tiġi promossa l-konverġenza mal-UE u l-Istati Membri tagħha dwar politiki u standards, inkluż dwar id-drittijiet fundamentali u l-valuri demokratiċi; jisħaq li relazzjoni purament tranżazzjonali bilkemm se tikkontribwixxi għall-avvanz tat-Turkija lejn mudell aktar demokratiku u li dan se jirrikjedi rieda politika fl-ogħla livell politiku; F'dan il-kuntest, jisħaq fuq l-importanza li jiġu żgurati rabtiet li jiffunzjonaw mill-qrib mas-soċjetà Torka, b'mod parallel ma' kapaċità ta' djalogu fil-livell istituzzjonali; għalhekk iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) jipprijoritizzaw is-soċjetà ċivili vibranti fit-Turkija u l-isforzi tagħha favur id-demokrazija, u jkomplu jappoġġaw l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili Torok permezz ta' strumenti finanzjarji rilevanti, inkluż tal-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA), peress li dawn l-organizzazzjonijiet jistgħu jikkontribwixxu biex jiġġeneraw ir-rieda politika meħtieġa għall-bini ta' pedamenti b'saħħithom għall-proċess ta' integrazzjoni tal-UE; itenni, f'dan il-kuntest, it-talba tiegħu li l-finanzjament tal-IPA għar-riformi politiċi fit-Turkija jiġi ġestit mill-UE u jkompli jiffoka fuq it-trawwim tad-djalogu u l-għoti ta' appoġġ għas-soċjetà ċivili, l-atturi mhux statali u l-kuntatti bejn il-persuni, sakemm il-pajjiż ma jkunx qed jagħmel progress fir-rigward tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem; jinkoraġġixxi mekkaniżmu ta' djalogu kostruttiv ġdid u immedjat mas-soċjetà ċivili Torka għall-bini ta' fiduċja reċiproka u biex jiġu sostnuti l-aspirazzjonijiet demokratiċi u favur l-Ewropa tas-soċjetà Torka, jiġu appoġġati skambji, b'mod partikolari dwar id-demokratizzazzjoni, id-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt, il-governanza tajba, l-iżvilupp sostenibbli u t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, filwaqt li jibbaża fuq il-finanzjament tal-UE biex jinkisbu riżultati effettivi; jitlob lill-Kummissjoni u lis-SEAE jkomplu jappoġġaw liż-żgħażagħ fit-Turkija permezz ta' strumenti finanzjarji rilevanti u billi jestendu l-parteċipazzjoni fil-programm Erasmus+ u fil-boroż ta' studju Jean Monnet, bil-għan li jappoġġaw, fost l-oħrajn, il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-ġlieda komuni kontra t-tibdil fil-klima, il-protezzjoni tal-ambjent u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa fis-soċjetà u n-negozju; L-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali Huwa mħasseb ħafna bir-rigress serju dwar il-libertajiet fundamentali li jiżvelaw is-sitwazzjoni ħażina tad-drittijiet tal-bniedem fit-Turkija u d-deterjorament kontinwu tad-demokrazija u l-istat tad-dritt, bi ksur tal-kriterji ta' Copenhagen; Jemmen li l-qasam kruċjali tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, li huwa fil-qalba tal-proċess ta' adeżjoni, ma jistax jinqata' u jiġi iżolat mir-relazzjonijiet globali u li jibqa' l-ostaklu ewlieni għall-progress fuq kwalunkwe aġenda pożittiva li tista' tiġi offruta lit-Turkija, li għandha tkun tiddependi wkoll fuq ir-rispett sħiħ tad-dritt internazzjonali u l-prinċipju fundamentali ta' relazzjonijiet tajbin ta' viċinat u l-kooperazzjoni reġjonali; Jisħaq fuq il-fatt li d-deterjorament tal-libertajiet fundamentali fit-Turkija seħħ qabel il-perjodu tal-istat ta' emerġenza ddikkjarat wara l-attentat ta' kolp ta' stat tal-2016, li għalih jerġa' jtenni l-kundanna qawwija tiegħu; iqis li jistgħu jkunu ġustifikati miżuri straordinarji f'ċirkostanzi eċċezzjonali, bħal pereżempju attentat ta' kolp ta' stat iżda li jeħtieġ li dawn ikunu proporzjonali u jibqgħu limitati fiż-żmien u fl-ambitu tagħhom; jinnota bi tħassib kbir li, minkejja t-tneħħija formali ta' dan l-istat ta' emerġenza f'Lulju 2018, firxa wiesgħa ta' dispożizzjonijiet legali u elementi restrittivi tal-istat ta' emerġenza ġew integrati fil-liġi, u minħabba f'hekk, l-impatt tal-istat ta' emerġenza fuq id-demokrazija u d-drittijiet fundamentali għadu jinħass immens, minkejja t-theddida eżistenzjali li fortunatament sparixxiet żmien twil ilu; Jesprimi dispjaċir kbir għall-fatt li din il-forma repressiva ta' regola issa saret politika tal-Istat deliberata, bla waqfien, sistematika, li testendi għal kwalunkwe attività kritika, bħall-attiviżmu politiku paċifiku dwar kwistjonijiet ta' tħassib għall-poplu Kurd u Alevi, protesti u dimostrazzjonijiet paċifiċi organizzati minn eks ħaddiema tas-settur pubbliku u attivisti tad-drittijiet tan-nisa u LGBTI u minn vittmi tal-istat ta' emerġenza, jew anke għal avvenimenti li seħħew qabel l-attentat ta' kolp ta' Stat, bħall-protesti ta' Gezi; Jesprimi dispjaċir għall-fatt li d-dispożizzjonijiet attwali ġenerali wisq kontra t-terroriżmu u l-abbuż tal-miżuri kontra t-terroriżmu saru s-sinsla ta' din il-politika statali ta' repressjoni tad-drittijiet tal-bniedem u ta' kwalunkwe vuċi kritika fil-pajjiż, bil-kooperazzjoni kompliċi ta' fergħa ġudizzjarja li ma tistax jew mhijiex lesta li trażżan kwalunkwe abbuż fl-ordni kostituzzjonali; jesprimi dispjaċir għall-fatt li dan il-kunċett wiesa' ta' terroriżmu jikser il-prinċipju bażiku ta' responsabbiltà individwali permezz ta' akkużi ġeneriċi kollettivi; jinnota bi tħassib kbir l-inkarċerazzjoni tal-massa kontinwa ta' persuni, inklużi ġurnalisti, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u avversarji politiċi, ikkundannati jew miżmuma taħt arrest preventiv fuq akkużi relatati mat-terroriżmu, b'mod partikolari fuq allegazzjonijiet ta' sħubija ta' organizzazzjoni terroristika abbażi ta' evidenza skarsa; huwa ferm imħasseb li, kif iddikjarat matul l-adozzjoni tal-Eżami Perjodiku Universali, l-awtoritajiet Torok m'għandhom l-ebda pjan li jkomplu jirrevedu l-Liġi Kontra t-Terroriżmu; iħeġġeġ għalhekk lit-Turkija tallinja l-leġiżlazzjoni tagħha kontra t-terroriżmu mal-istandards internazzjonali sabiex tiżgura protezzjoni effettiva tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali u proporzjonalità u ugwaljanza f'għajnejn il-liġi; jirrikonoxxi li t-Turkija għandha tħassib leġittimu dwar is-sigurtà u d-dritt li tiġġieled kontra t-terroriżmu; jisħaq, madankollu, li dan irid isir f'rispett sħiħ mal-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; itenni l-kundanna qawwija u mhux ambigwa tiegħu fir-rigward tal-attakki terroristiċi vjolenti mill-Partit tal-Ħaddiema tal-Kurdistan (PKK), li ilu fil-lista tal-organizzazzjonijiet terroristiċi tal-UE mill-2002; jagħti il-kondoljanzi sinċieri tiegħu lill-pubbliku Tork u b'mod partikolari lill-familji tat-13-il ċittadin Tork li nqatlu fl-attakk terroristiku f'Gara, l-Iraq, fi Frar 2021; Jesprimi dispjaċir kbir għall-fatt li d-dispożizzjonijiet u l-miżuri kontra t-terroriżmu tat-Turkija żammew għadd kbir ta' restrizzjonijiet ta' emerġenza u għaldaqstant għad għandhom effett avvers fuq id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, inkluż billi jillimitaw il-garanziji ta' proċess ġust, itawlu t-tul ta' żmien tal-arrest preventiv u jippermettu li jitkomplew it-tkeċċijiet ta' uffiċjali pubbliċi, minħabba allegati rabtiet ma' organizzazzjonijiet terroristiċi; Huwa inħasseb ħafna dwar il-fatt li l-moviment estremist razzist tal-lemin Ülkücü, magħruf bħala "Grey Wolves", li għandu rabta mill-qrib mal-partit tal-koalizzjoni fil-gvern, l-MHP (il-Partit tal-Moviment Nazzjonalista), qed jinfirex fit-Turkija stess, iżda anke fl-Istati Membri tal-UE; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jeżaminaw il-possibbiltà li jżidu lill-Grey Wolves mal-lista tat-terroristi tal-UE, jipprojbixxu l-assoċjazzjonijiet u l-organizzazzjonijiet tagħhom fil-pajjiżi tal-UE, jimmonitorjaw mill-qrib l-attivitajiet tagħhom u jikkontrastaw l-influwenza tagħhom, li hija speċjalment ta' theddida għal persuni bi sfond Kurd, Armen jew Grieg u kull minn jikkunsidraw bħala avversarju; Iqis li d-deterjorament tal-istat tad-dritt u n-nuqqas sistemiku ta' indipendenza tal-ġudikatura jibqgħu tnejn mill-kwistjonijiet l-aktar urġenti u inkwetanti; jikkundanna ż-żieda fis-sorveljanza mill-eżekuttiv u l-pressjoni politika li jaffettwaw ix-xogħol tal-imħallfin, il-prosekuturi, l-avukati u l-assoċjazzjonijiet tal-avukatura; huwa mħasseb ħafna dwar id-deterjorament ta' problemi strutturali li jikkonċernaw in-nuqqas ta' indipendenza istituzzjonali tal-ġudikatura favur l-eżekuttiv; jirrimarka l-fatt li n-nuqqas ta' indipendenza tal-ġudikatura, flimkien mal-effett dissważiv tat-tkeċċijiet tal-massa mwettqa mill-gvern fis-snin li għaddew jikkostitwixxu theddid serju għall-istat tad-dritt u jimminaw il-kapaċità tal-ġudikatura inġenerali biex tipprovdi rimedju effettiv għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, b'mod ġenerali kif ukoll fir-rigward ta' miżuri meħuda taħt l-istat ta' emerġenza; jinnota b'dispjaċir li f'dan il-kuntest, l-istrateġija ta' riforma ġudizzjarja u t-tliet pakketti leġiżlattivi sussegwenti mhux se jkunu jistgħu jiksbu l-objettivi dikjarati, b'mod speċjali jekk ma jissarrfux f'tibdil attwali fl-imġiba tal-prosekuturi pubbliċi u jekk ir-riżoluzzjonijiet tal-qorti jkomplu jiksru l-istandards internazzjonali; jisħaq li hemm bżonn urġenti ta' riforma serja tal-fergħat leġiżlattivi u ġudizzjarji tas-setgħa sabiex jittejjeb l-aċċess għas-sistema ġudizzjarja, tiżdied l-effikaċja tagħha u tiġi pprovduta protezzjoni aħjar għad-dritt għal proċess ġust fi żmien raġonevoli; Jikkundanna t-tkeċċija, it-trasferiment fuq skala kbira u t-tneħħija furzata ta' madwar 30 % tal-imħallfin u l-prosekuturi Torok, li qed tikkawża livell inkwetanti ta' intimidazzjoni, awtoċensura u tnaqqis fil-kwalità ġenerali tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji; ifakkar li kwalunkwe tkeċċija u ħatra fil-ġudikatura għandhom ikunu soġġetti għal skrutinju partikolarment rigoruż, li l-fergħa eżekuttiva għandha tkun ipprojbita milli tinterferixxi mal-ġudikatura jew tipprova teżerċita influwenza fuqha u li l-ħatra tal-imħallfin għandha tirrispetta l-prinċipji ta' indipendenza u imparzjalità; jesprimi dispjaċir kbir għall-fatt li, matul l-adozzjoni tal-eżitu tal-Eżami Perjodiku Universali f'Ottubru 2020, it-Turkija rrifjutat li taċċetta r-rakkomandazzjonijiet li tintroduċi emenda kostituzzjonali biex il-Kunsill tal-Imħallfin u l-Prosekuturi (Hâkimler ve Savcılar Kurulu – HSK) isir indipendenti mill-eżekuttiv; jitlob li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fl-istruttura u l-proċess għas-selezzjoni tal-membri ta' dan il-Kunsill bil-għan li tiġi żgurata l-indipendenza tiegħu u jintemmu d-deċiżjonijiet arbitrarji tiegħu; Huwa mħasseb ħafna dwar is-sitwazzjoni tal-avukati fit-Turkija, billi f'dawn l-aħħar snin mijiet ġew (u għadhom qed jiġu) fastidjati, arrestati, imħarrka u kkundannati fir-rigward tal-attivitajiet professjonali tagħhom u talli rrappreżentaw il-klijenti tagħhom; jikkondividi t-tħassib enfasizzat fl-opinjoni tal-Kummissjoni ta' Venezja adottata f'Ottubru 2020 dwar l-emendi ta' Lulju 2020 għal-Liġi dwar l-Avukati tal-1969, partikolarment dwar il-ħolqien ta' assoċjazzjonijiet tal-avukati multipli fl-istess belt; jisħaq li dan se jwassal għal aktar politiċizzazzjoni tal-professjoni legali, li jirriżulta f'inkompatibbiltà mar-rekwiżit tal-imparzjalità tal-professjoni legali u li jipperikola l-indipendenza tal-avukati; huwa tal-fehma li din ir-riforma legali tista' tagħti daqqa ta' ħarta oħra għall-funzjonament tal-ġudikatura u sservi ta' tentattiv biex titneħħa s-setgħa ta' assoċjazzjonijiet tal-avukatura u jinqerdu l-vuċijiet kritiċi li fadal; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Torok jirrispettaw l-indipendenza tal-avukati u jħalluhom iwettqu xogħolhom b'mod liberu f'konformità mal-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem; jitlob il-ħelsien immedjat u mingħajr kundizzjoni tal-avukati kollha li huma miżmuma biss minħabba li eżerċitaw il-professjoni legali tagħhom; Jiddeplora l-mewt tal-avukata Ebru Timtik, wara 238 jum ta' strajk tal-ġuħ biex titlob għal proċess ġust wara l-kundanna tagħha għal allegata sħubija f'organizzazzjoni terroristika, waqt li l-appell tagħha kien pendenti quddiem il-Qorti ta' Kassazzjoni; ifakkar li hija r-raba' priġuniera li mietet fl-2020 bħala riżultat ta' strajk tal-ġuħ bħala talba għal proċess ġust, wara l-imwiet ta' Helin Bölek u İbrahim Gökçek, żewġ mużiċisti mill-banda Grup Yorum, u Mustafa Koçak; jistenna li fl-aħħar, il-proċess li għaddej bħalissa kontra tliet uffiċjali tal-pulizija akkużati bil-qtil tal-avukat tad-drittijiet tal-bniedem Kurd, Tahir Elçi, jiżvela ċ-ċirkostanzi sħaħ li jirrigwardaw il-mewt tiegħu u ssir ġustizzja għall-kawża tiegħu; Huwa mħasseb ħafna dwar in-nuqqas ta' osservanza mill-ġudikatura Torka u mill-Gvern tat-Turkija tas-sentenzi tal-QEDB u n-nuqqas ta' konformità dejjem jiżdied tal-qrati inferjuri mas-sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali; jirrikonoxxi li kien hemm każijiet fejn il-ġudikatura Torka wettqet proċessi mill-ġdid ta' priġunieri b'segwitu ta' deċiżjoni mill-QEDB; jinnota b'dispjaċir, madankollu, li dawn il-proċessi mill-ġdid spiss jonqsu milli jissodisfaw standards rikonoxxuti internazzjonalment għal proċess ġust, bħal fil-każ ta' İlhan Sami Çomak;; jistieden lit-Turkija tiżgura rispett sħiħ tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u taderixxi mas-sentenzi u d-deċiżjonijiet rilevanti tal-QEDB, kif ukoll tikkoopera mal-Kunsill tal-Ewropa bil-għan li jissaħħu l-istat tad-dritt, id-demokrazija u d-drittijiet fundamentali; jittama li l-QEDB se tkun tista' tipprijoritizza u taċċelera l-għoti ta' sentenzi fl-għadd kbir ta' każijiet Torok pendenti quddiem il-qorti tagħha, inkluż il-każ tal-ġurnalist Hanım Büşra Erdal; jilqa' s-sentenza reċenti tal-QEDB fil-każ tal-kittieb prominenti Ahmet Altan, li ilha pendenti mill-2017 u li ddeċidiet li kien hemm, fost l-oħrajn, ksur tad-drittijiet tiegħu għal-libertà u s-sigurtà, u l-libertà tal-espressjoni; jilqa' l-ħelsien sussegwenti tiegħu mill-ħabs wara li l-Qorti ta' Kassazzjoni Torka qalbet is-sentenza kontrih u għal darb' oħra jistieden lill-awtoritajiet Torok rilevanti biex japplikaw malajr is-sentenzi l-oħra kollha tal-QEDB; jinnota li l-ġudikatura Torka qed tinjora wkoll id-deċiżjonijiet adottati mill-mekkaniżmi tan-NU bħall-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU u l-Grupp ta' Ħidma dwar id-Detenzjoni Arbitrarja; Jiddeplora l-kundizzjonijiet ta' detenzjoni ta' Fabien Azoulay, ċittadin Franċiż arrestat u kkundannat fit-Turkija, li ilu miżmum il-ħabs għal aktar minn erba' snin, dan l-aħħar fil-ħabs ta' Giresun, fejn kien soġġett għal vjolenza fiżika u għal trattament ħażin ripetut, kif ukoll għal tentattivi biex jiġi mġiegħel jikkonverti għall-Iżlam; jikkundanna bil-qawwa l-motivi omofobiċi u anti-Semitiċi li kienu r-raġuni għat-trattament ħażin ripetut tiegħu; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Torok biex mingħajr dewmien jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw il-protezzjoni tiegħu u t-trasferiment lura lejn pajjiżu; Jiddeplora n-nuqqas ta' rimedju effettiv għat-tkeċċijiet fuq skala kbira li jaffettwaw ħafna individwi, fosthom aktar minn 152 000 impjegat taċ-ċivil, inklużi għalliema, tobba, akkademiċi, avukati, imħallfin u prosekuturi, li tkeċċew u ġew ipprojbiti b'mod permanenti milli jaħdmu fis-settur pubbliku jew saħansitra fil-professjoni tagħhom kollha kemm hi; jisħaq li ħafna minn dawn it-tkeċċijiet għad għandhom effetti devastanti fuq dawk ikkonċernati kif ukoll il-familji tagħhom, inkluża stigma soċjali u professjonali dejjiema; għandu dubji serji dwar il-funzjonament effettiv tal-Kummissjoni ta' Inkjesta dwar il-Miżuri tal-Istat ta' Emerġenza (CoSEM) bħala rimedju intern minħabba n-nuqqas ta' indipendenza, imparzjalità u effiċjenza tiegħu; jinnota li l-kanċellazzjonijiet arbitrarji tal-passaporti, minkejja xi titjib inkrementali, għadhom ksur ewlieni mhux ġustifikat fuq il-libertà ta' moviment tal-persuni kkonċernati; jistieden lill-awtoritajiet Torok jirrispettaw id-drittijiet tad-difiża ta' dawk imkeċċija u jiżguraw proċedura ta' valutazzjoni f'konformità mal-istandards internazzjonali; Huwa allarmat bid-dikjarazzjonijiet minn rappreżentanti għoljin tal-eżekuttiv u l-koalizzjoni fil-gvern dwar id-dħul mill-ġdid possibbli tal-piena tal-mewt li t-Turkija aboliet fl-2004; iwissi li pass ta' min jiddispjaċih bħal dan mhux biss jikser l-impenji internazzjonali eżistenti tat-Turkija, iżda jkun inkompatibbli mal-proċess ta' adeżjoni tal-UE; Itenni l-importanza tal-libertà u l-indipendenza tal-midja bħala wieħed mill-valuri fundamentali tal-UE u l-pedament ta' kull demokrazija; jesprimi tħassib serju dwar il-miżuri sproporzjonati u arbitrarji li jrażżnu l-libertà tal-espressjoni, il-libertà tal-midja u l-aċċess għall-informazzjoni fit-Turkija, fejn il-leġiżlazzjoni kontra t-terroriżmu ta' spiss tintuża ħażin bil-għan li titrażżan il-kritika, fost nuqqas soffokanti ta' pluraliżmu fil-midja; iħeġġeġ lit-Turkija tiggarantixxi l-libertà tal-midja u l-libertà tal-espressjoni fuq il-pjattaformi tal-midja soċjali bħala kwistjoni ta' prijorità, inkluż billi tirriforma l-Artikolu 299 tal-Kodiċi Kriminali tagħha (dwar insulti lill-President), li jiġi abbużat b'mod konsistenti biex jiġu ppersegwitati kittieba, ġurnalisti, kittieba ta' rubriki u edituri, u biex immedjatament teħles u tillibera lill-ġurnalisti, il-kittieba, l-impjegati tal-midja u l-utenti tal-midja soċjali kollha detenuti illegalment talli jeżerċitaw il-professjoni u d-drittijiet ċivili tagħhom; jinnota li, anke jekk fl-aħħar sena l-għadd ta' ġurnalisti fil-ħabs naqas minn 160 għal aktar minn 70, dan in-numru għadu għoli ħafna u jibqa' kawża ta' tħassib serju, u li spiss il-persuni jiġu mitfugħa l-ħabs għal raġunijiet mhux sostanzjati; jistieden lill-awtoritajiet Torok juru tolleranza żero lejn l-inċidenti kollha ta' abbuż fiżiku u verbali jew theddid kontra l-ġurnalisti, u jippermettu lill-mezzi tax-xandir li ġew magħluqa b'mod arbitrarju biex jerġgħu jiftħu; huwa mħasseb ħafna bid-deċiżjoni tal-qorti provinċjali ta' Istanbul tal-20 ta' Ottubru 2020 li taqleb il-ħelsien preċedenti u terġa' tipproċessa mill-ġdid lir-rappreżentant tat-Turkija għal Reporters Without Borders, Erol Önderoğlu, id-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Şebnem Korur Fincancı u l-kittieb u l-ġurnalist Ahmet Nesin, li jinsabu akkużati b'diversi reati, inkluż it-tixrid tal-propaganda terroristika, minħabba l-parteċipazzjoni tagħhom f'kampanja ta' solidarjetà ma' gazzetta, u li qed jiffaċċaw sa 14-il sena u nofs ħabs; Huwa mħasseb serjament dwar l-impatt negattiv li se jkollha l-Liġi dwar l-Arranġament tal-Pubblikazzjoni tal-Internet u l-Ġlieda kontra Reati Mwettqa Permezz ta' Dawn il-Pubblikazzjonijiet ta' Lulju 2020 fuq il-libertà tal-espressjoni, peress li tintroduċi obbligi drakonjani fuq il-fornituri tal-midja soċjali, tagħti lill-gvern setgħat ġenerali biex jiċċensura kontenut online u tipprovdi aktar raġunijiet għall-prosekuzzjoni ta' utenti tal-midja soċjali; jinnota t-tneħħija tal-projbizzjoni fuq Wikipedia iżda jisħaq li aktar minn 400 000 sit web għadhom imblukkati filwaqt li għadhom fis-seħħ diversi restrizzjonijiet fuq l-użu tal-midja soċjali; Huwa mħasseb ħafna dwar in-nuqqas ta' indipendenza u imparzjalità ta' entitajiet pubbliċi bħall-Kunsill Suprem tar-Radju u t-Televiżjoni (RTÜK) u l-Aġenzija tar-Reklamar tal-Istampa (BİK) li qed jintużaw bħala għodda biex jissospendu, jipprojbixxu, jimmultaw jew joħonqu finanzjarjament mezzi tax-xandir meqjusa bħala kritiċi għall-gvern, li jwassal għall-kontroll kważi totali tal-midja tal-massa; jesprimi dispjaċir talli fl-2019 ġew ikkanċellati aktar minn 700 karta tal-istampa mid-Direttorat tal-Komunikazzjonijiet tal-presidenza u d-diffikultajiet li l-ġurnalisti lokali u internazzjonali jiffaċċjaw waqt li jkunu qed jagħmlu xogħolhom; Ifaħħar l-eżistenza ta' soċjetà ċivili vibranti, pluralista, impenjata u eteroġena fit-Turkija, minkejja r-repressjoni politika massiva, peress li tirrappreżenta wieħed mill-ftit kontrolli li fadal fuq il-Gvern Tork u għandha l-potenzjal li tgħin lill-pajjiż jiffaċċja l-isfidi politiċi u soċjali profondi tiegħu; jinsab imħasseb ħafna dwar ir-rigress ulterjuri li qed jaffettwa l-libertajiet tal-għaqda u tal-assoċjazzjoni u jiddenunzja l-għeluq arbitrarju tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, inklużi organizzazzjonijiet mhux governattivi prominenti għad-drittijiet tal-bniedem u l-midja; jikkundanna, f'dan il-kuntest, il-Liġi l-ġdida dwar il-Prevenzjoni tal-Finanzjament tal-Proliferazzjoni tal-Armi ta' Qerda Massiva ta' Diċembru 2020, li tagħti lill-Ministeru tal-Intern Tork u lill-President awtorità estensiva biex jirrestrinġu l-attivitajiet ta' organizzazzjonijiet mhux governattivi, sħubijiet kummerċjali, gruppi u assoċjazzjonijiet indipendenti u tidher li għandha l-għan li tkompli tillimita, tirrestrinġi u tikkontrolla s-soċjetà ċivili; jappoġġa bil-qawwa l-appell minn diversi rappreżentanti speċjali tan-NU lill-Gvern tat-Turkija biex jagħmel rieżami ta' din il-leġiżlazzjoni sabiex jiżgura l-konformità mal-obbligi internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem tat-Turkija; jistieden lit-Turkija tikkunsidra vuċijiet kritiċi jew kuntrarji, inklużi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, l-akkademiċi u l-ġurnalisti, bħala kontributuri siewja għad-djalogu soċjali, aktar milli fatturi destabilizzanti; Jiddeplora d-deterjorament massiv tal-libertà akkademika fit-Turkija, b'mod partikolari l-ksur kontinwu tad-drittijiet tal-Akkademiċi għall-Paċi minkejja d-deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali ta' Lulju 2019, u l-emendi għal-Liġi dwar il-Kunsill tat-Turkija għall-Edukazzjoni Għolja, li jżidu miżuri restrittivi addizzjonali ma' dawk diġà fis-seħħ; Jikkundanna r-repressjoni vjolenti mill-awtoritajiet Torok tal-protesti relatati mal-ħatra tar-rettur tal-Università Boğaziçi mill-gvern; huwa xxukkjat bid-detenzjoni tal-massa tal-istudenti, l-użu eċċessiv tal-forza mill-pulizija f'dimostrazzjonijiet paċifiċi, id-deċiżjoni tal-gvernatur ta' Istanbul li jipprojbixxi b'mod selettiv kull tip ta' laqgħa u dimostrazzjonijiet fiż-żona madwar l-università, ir-raffigurazzjoni tad-dimostranti – jiġifieri studenti, alumni u akkademiċi – bħala terroristi u l-attakki mmirati fuq gruppi LGBTI; jistieden lit-Turkija twaqqa' l-akkużi u teħles lil dawk detenuti b'mod arbitrarju talli eżerċitaw id-dritt tagħhom għal assemblea paċifika; Iħeġġeġ lit-Turkija żżomm lura milli żżomm f'detenzjoni u tipproċessa ġurnalisti u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem bħala mezz biex tintimidahom jew tiskoraġġihom milli jirrapportaw liberament dwar kwistjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem; iħeġġeġ lit-Turkija tinvestiga fil-pront u b'mod indipendenti każijiet irrappurtati ta' intimidazzjoni u fastidju ta' difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, ġurnalisti, akkademiċi u attivisti tas-soċjetà ċivili, u tiżgura li dawk responsabbli għal dawn l-abbużi jagħtu kont ta' għemilhom; Huwa mħasseb ħafna dwar l-attakki u l-pressjoni kostanti fuq il-partiti tal-oppożizzjoni fit-Turkija, inkluż l-ikkundannar ta' membri tal-oppożizzjoni jew abbużi mill-gvern attwali ta' riżorsi finanzjarji u l-kompetenzi amministrattivi tal-istat, li jdgħajfu l-funzjonament xieraq ta' sistema demokratika; jistieden lill-partiti ewlenin tat-Turkija jkomplu l-isforzi demokratiċi u parlamentari tagħhom biex jippromwovu l-perkors Ewropew tat-Turkija fi ħdan il-liġijiet u l-Kostituzzjoni tat-Turkija; Jinnota bi tħassib kbir il-mod li bih il-Partit Demokratiku tal-Poplu (HDP), inklużi l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ tiegħu, kien immirat speċifikament u kontinwament mill-awtoritajiet Torok; jikkundanna bil-qawwa l-akkuża ppreżentata mill-prosekutur tal-Qorti tal-Kassazzjoni tat-Turkija fil-Qorti Kostituzzjonali li qed tfittex ix-xoljiment tal-HDP u l-projbizzjoni politika fuq aktar minn 600 membru tal-HDP; jisħaq fuq il-fatt li minbarra li huwa żball politiku serju fit-terminu medju, dan jirrappreżenta daqqa irriversibbli għall-pluraliżmu u għall-prinċipji demokratiċi, li jħalli miljuni ta' votanti fit-Turkija mingħajr rappreżentanza; jikkundanna bil-qawwa d-detenzjoni kontinwa, minn Novembru 2016, tal-eks kopresidenti tal-HDP Figen Yüksekdağ u Selahattin Demirtaș, mexxej tal-oppożizzjoni u eks kandidat presidenzjali, u tal-eks sindku ta' Diyarbakır Gülten Kışanak; ifakkar fid-deċiżjoni tal-QEDB dwar il-kawża Demirtaş tal-20 ta' Novembru 2018, ikkonfermata mis-sentenza tal-Awla Manja tagħha fit-22 ta' Diċembru 2020, li tistieden lill-awtoritajiet Torok jeħilsuh minnufih; jinsab ixxukkjat bin-nuqqas kontinwu ta' konformità ma' din is-sentenza vinkolanti tal-QEDB; jikkundanna d-deċiżjoni reċenti tas-46 Qorti Kriminali tal-Prim' Istanza ta' Istanbul Bakırköy li tikkundanna lil Selahattin Demirtaş għal tliet snin u nofs ħabs talli allegatament insulta lill-President – waħda mill-itwal sentenzi li qatt ingħataw għal akkużi bħal dawn; jiddispjaċih li fis-7 ta' Jannar 2021, it-22 Assize Court ta' Ankara aċċettat akkużi oħra kontra total ta' 108 politiċi, inklużi s-Sur Demirtaş u s-Sa Yüksekdağ għar-rwol allegat tagħhom fil-protesti ta' Kobane ta' Ottubru 2014, minkejja li dawn l-akkużi huma bbażati fuq l-istess sett ta' fatti u inċidenti li l-Awla Manja diġà sabet li ma jikkostitwixxux raġunijiet suffiċjenti għad-detenzjoni tiegħu; jikkundanna wkoll l-użu rikorrenti tat-tħassir tal-istatus parlamentari tal-Membri tal-Parlament tal-oppożizzjoni, li jagħmel ħsara serja lill-immaġni tal-parlament bħala istituzzjoni demokratika; jinsab inkwetat li l-Kap Prosekutur Pubbliku ta' Ankara qed iħejji inkjesti biex ineħħi l-immunitajiet parlamentari ta' disa' deputati oħra tal-HDP – inklużi tal-Kopresident attwali tal-HDP Pervin Buldan, Meral Danış Beştaş, Hakkı Saruhan Oluç, Garo Paylan, Hüda Kaya, Sezai Temelli, Serpil Kemalbay Pekgözegü, Pero Dündar u Fatma Kurtulan – sabiex ikunu jistgħu jiġu pproċessati minħabba r-rwol allegat tagħhom fil-protesti f'Kobane fl-2014; jenfasizza l-każ ta' Cihan Erdal, membru tal-fergħa taż-żgħażagħ tal-partit tal-Ħodor/tax-Xellug tat-Turkija, li, waqt li kien it-Turkija temporanjament biex iżur lill-familja tiegħu, fil-25 ta' Settembru 2020, ġie arrestat u detenut għall-unika raġuni li kien membru tal-HDP, sitt snin qabel l-arrest tiegħu; jikkundanna d-deċiżjoni li l-Membru Parlamentari tal-HDP Ömer Faruk Gergerlioğlu jitneħħielu s-siġġu parlamentari tiegħu, kif ukoll l-immunità parlamentari tiegħu u l-arrest sussegwenti tiegħu fil-bini tal-Gran Assemblea Nazzjonali tat-Turkija; jemmen li din id-deċiżjoni hija ritaljazzjoni għall-attiviżmu tiegħu favur id-drittijiet tal-bniedem, inkluż għall-fatt li huwa ressaq quddiem il-kamra tal-parlament pretensjonijiet mifruxa ta' tfittxijiet fuq il-persuna u fastidju fil-ħabsijiet u taħt kustodja tal-pulizija u beda kampanja tal-midja soċjali kontrihom; Huwa mħasseb ħafna dwar il-pressjoni li qed tiżdied gradwalment fuq il-partit ewlieni tal-oppożizzjoni (CHP) u l-mexxej tiegħu, Kemal Kılıçdaroğlu, inklużi l-konfiska ta' fuljetti tal-partit permezz ta' ordni tal-qorti, l-applikazzjoni għar-rinunzja tal-immunità kontra l-mexxej abbażi tad-dikjarazzjonijiet politiċi tiegħu, it-theddid magħmul b'mod pubbliku kontrih jew anke attakki fiżiċi; itenni t-tħassib serju tiegħu dwar il-fastidju politiku u ġudizzjarju kontinwu ta' Canan Kaftancıoğlu, il-President provinċjali ta' Istanbul tas-CHP, li f'Settembru 2019 ġie kkundannat għal kważi 10 snin ħabs fuq każ b'motivazzjoni politika, li għalih għadha pendenti deċiżjoni tal-Qorti Suprema, u li ġie akkużat f'Diċembru 2020 b'sentenza ta' 10 snin oħra f'każ politiku ġdid, li jaffettwa wkoll b'mod parallel erba' ġurnalisti mill-ġurnal ta' kuljum, Cumhuriyet; jilqa' l-fatt li fil-21 ta' Jannar 2021, il-Membru tal-Parlament tas-CHP, Enis Berberoğlu, irkupra s-siġġu u l-immunità parlamentari tiegħu skont it-tieni sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali, peress li s-sentenza preċedenti tagħha kienet ġiet injorata mill-qrati inferjuri; Jistieden lill-awtoritajiet rilevanti tat-Turkija jeħilsu lid-difensuri kollha tad-drittijiet tal-bniedem li jinsabu l-ħabs, lill-ġurnalisti, lill-avukati, lill-akkademiċi u lil oħrajn li ġew detenuti fuq akkużi mhux sostanzjati u jippermettulhom iwettqu l-ħidma tagħhom mingħajr theddid jew impediment fiċ-ċirkostanzi kollha; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-protezzjoni u l-appoġġ tagħhom għad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem li jinsabu f'riskju fit-Turkija, inkluż permezz ta' għotjiet ta' emerġenza; jikkundanna d-deċiżjoni tal-Qorti ta' Appell Reġjonali biex jiġu osservati l-kundanni ta' priġunerija fit-tul ta' erba' difensuri tad-drittijiet tal-bniedem fil-kawża Büyükada dwar akkużi relatati mat-terroriżmu, minkejja n-nuqqas ta' kwalunkwe evidenza ta' attività kriminali u l-fatt li l-allegazzjonijiet kontra dawn il-konvenuti kienu ġew irrifjutati ripetutament, inkluż mill-evidenza proprja tal-Istat; iqis dan il-każ bħala eżempju ieħor tal-ambjent ostili kontra organizzazzjonijiet tas-soċjeta ċivili u l-influwenza rikorrenti ta' diskors politiku aggressiv li jwassal għal deċiżjonijiet ġudizzjarji preġudikati; jikkundanna l-arrest mill-ġdid tal-kittieb Ahmet Altan f'Novembru 2019, ġimgħa biss wara li nħeles mill-ħabs wara aktar minn tliet snin miżmum taħt arrest preventiv; jinsab imħasseb ħafna dwar il-fastidju kontra Öztürk Türkdoğan, difensur magħruf tad-drittijiet tal-bniedem u kopresident ta' İnsan Hakları Derneği (l-Assoċjazzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem (İHD), li ġie arrestat reċentement waqt rejd fid-dar b'rabta ma' investigazzjoni klassifikata u li ġie rilaxxat aktar tard; Jikkundanna bil-qawwa l-arrest mill-ġdid ta' Osman Kavala, personaġġ ewlieni, prominenti u rrispettat, tas-soċjetà ċivili, sigħat biss wara li nħeles fi Frar 2020, u d-detenzjoni kontinwa tiegħu għal aktar minn tliet snin fuq akkużi foloz u li jikkostitwixxi rifjut sfaċċat li tiġi osservata s-sentenza finali tal-QEDB u t-talbiet sussegwenti mill-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa; iqis il-kawża l-ġdida u l-akkuża kontrih u kontra l-akkademiku tal-Istati Uniti Henri Barkey – talli allegatament wettaq spjunaġġ u pprova jwaqqa' l-ordni kostituzzjonali tat-Turkija – bla bażi, mingħajr kwalunkwe evidenza u għalhekk b'motivazzjoni politika; jinsab kompletament ixxukkjat b'deċiżjonijiet reċenti tal-qorti, bħad-deċiżjoni tat-22 ta' Jannar 2021 tal-Qorti tal-Appell ta' Istanbul li taqleb il-verdett ta' ħelsien mill-ħtija preċedenti u tas-sentenza fil-proċess ġdid tal-każ Gezi Park u d-deċiżjoni tal-Qorti ta' Istanbul tal-5 ta' Frar 2021 li tamalgama dan il-każ li nfetaħ mill-ġdid mal-każ l-ieħor dwar l-ispjunaġġ, b'nuqqas totali ta' rispett tal-verdett tal-QEDB; jenfasizza li l-QEDB diġà ħarġet verdett fil-każ Gezi u li l-amalgamazzjoni taż-żewġ każijiet għaldaqstant tagħmel il-kontinwazzjoni taż-żamma taħt arrest preventiv saħansitra aktar assurda u illegali; huwa xxukkjat bid-deċiżjoni tal-Kunsill tal-Imħallfin u l-Prosekuturi (HSK) li jinvestiga t-tliet imħallfin tat-30 Qorti Penali ta' Istanbul, li fi Frar 2020 ħelsu lil Kavala u lill-bqija tal-konvenuti fil-proċess Gezi Park minħabba nuqqas ta' evidenza; huwa xxukkjat bil-fatt li, min-naħa l-oħra, l-eks Deputat Prosekutur Pubbliku ta' Istanbul Hasan Yılmaz, responsabbli għat-tieni akkuża kontra Kavala, sussegwentement ġie maħtur Deputat Ministru tal-Ġustizzja; Huwa mħasseb ħafna dwar l-allegazzjonijiet kontinwi ta' arresti vjolenti, swat, tortura, trattament ħażin, u trattament krudili u inuman jew degradanti f'kustodja militari u tal-pulizija u fil-ħabs, kif ukoll dwar każijiet ta' għajbien sfurzat matul dawn l-aħħar erba' snin, dwar in-nuqqas min-naħa tal-prosekuturi li jwettqu investigazzjonijiet sinifikanti f'dawn l-allegazzjonijiet u dwar il-kultura pervażiva ta' impunità għall-membri tal-forzi tas-sigurtà u l-uffiċjali pubbliċi implikati; jistieden lill-Gvern Tork biex jiċċara x-xorti tal-mijiet ta' persuni li għebu u biex finalment jagħti risposta lil Cumartesi Anneleri (Saturday Mothers) li issa nġabru flimkien għal aktar minn 800 darba biex jitolbu ġustizzja; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Torok jinvestigaw rapporti persistenti u kredibbli ta' tortura u trattament ħażin ta' persuni miżmuma f'kustodja u biex dawk responsabbli jagħtu kont ta' għemilhom; jistieden lit-Turkija tirrispetta politika ta' tolleranza żero dwar it-tortura; jistieden lit-Turkija ttemm kull detenzjoni f'iżolament kif ukoll kull detenzjoni f'postijiet ta' detenzjoni mhux uffiċjali; huwa xxukkjat bil-prattika rrappurtata ta' arresti ta' nisa tqal u li jkunu għadhom kemm welldu u jħeġġeġ lit-Turkija teħlishom u ttemm il-prattika tal-arrest tagħhom immedjatament qabel jew wara li jwelldu; jirrimarka l-għajbien tal-eks ħaddiem tas-settur pubbliku Yusuf Bilge Tunç li ġie rrappurtat nieqes f'Awwissu 2019; jinsab imħasseb ħafna dwar iż-żieda fir-rapporti dwar l-użu sistematiku u abbużiv ta' tfittxijiet umiljanti tal-persuna f'postijiet ta' detenzjoni u f'ħabsijiet, b'mod partikolari ta' nisa suspettati u detenuti; Huwa inkwetat dwar il-leġiżlazzjoni l-ġdida li skontha l-pulizija Torka se titħalla tuża tagħmir militari, inklużi armi tqal u tagħmir ta' servizz sigriet, biex tittratta inċidenti u avvenimenti pubbliċi li jheddu s-sigurtà nazzjonali mingħajr l-ebda proċedura addizzjonali; Jinnota li fid-dawl tal-pandemija tal-COVID-19, pakkett leġiżlattiv ippreveda l-ħelsien bikri kondizzjonali ta' massimu ta' 90 000 priġunier bl-esklużjoni diskriminatorja, madankollu, ta' dawk miżmuma taħt arrest preventiv għal allegazzjonijiet ta' reati relatati mat-terroriżmu, inklużi avukati, ġurnalisti, politikanti u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, billi dawn mhumiex eliġibbli għal ħelsien bikri skont dawn il-miżuri; Jikkundanna kwalunkwe estradizzjoni furzata, sekwestru jew ħtif ta' ċittadini Torok li jirrisjedu barra mit-Turkija għal raġunijiet politiċi, bi ksur tal-prinċipju tal-istat tad-dritt u tad-drittijiet tal-bniedem; jesprimi tħassib serju dwar l-użu tal-influwenza tal-Gvern Tork biex jiżgura r-ritorn furzat taċ-ċittadini tiegħu, bi ksur tad-dritt internazzjonali, f'xi każijiet bl-imminar ta' proċeduri legali domestiċi għal estradizzjoni, u jħeġġeġ lill-UE tindirizza din il-kwistjoni; jikkundanna kwalunkwe tentattiv ta' użu tal-vjolenza, fastidju jew pressjoni fuq il-membri tal-oppożizzjoni u l-politiċi ta' oriġini Torka, kif ukoll, b'mod ġenerali fuq intellettwali, politiċi u attivisti fl-Ewropa; Huwa mħasseb li l-Ombudsman u l-Istituzzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Ugwaljanza tat-Turkija ma ssodisfawx il-kriterji tal-Prinċipji ta' Pariġi jew tar-rakkomandazzjonijiet ta' politika ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea, Nri 2 u 7 f'termini ta' statut, struttura, funzjoni, attivitajiet, indipendenza finanzjarja u operattiva, indipendenza tal-membri tal-bord u eliġibbiltà u sħubija; Jieħu nota tal-pjan ta' azzjoni tad-drittijiet tal-bniedem adottat reċentement li għandu jiġi implimentat fuq perijodu ta' sentejn, li wiegħed għadd ta' riformi legali u li jinkludi disa' għanijiet ewlenin, 50 mira u kważi 400 azzjoni, li jvarjaw minn impenji speċifiċi u tekniċi sa, fil-biċċa l-kbira, dikjarazzjonijiet ġenerali u ambigwi; jenfasizza li filwaqt li l-pjan ta' azzjoni jiddikjara li jindirizza kwistjonijiet ewlenin bħall-indipendenza ġudizzjarja, il-libertajiet ta' espressjoni u ta' assoċjazzjoni u l-protezzjoni ta' gruppi vulnerabbli, huwa jonqos milli jindirizza nuqqasijiet ewlenin rigward id-drittijiet tal-bniedem u s-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fit-Turkija, peress li ma jinkludix azzjonijiet immirati biex ireġġgħu lura l-abbuż ta' akkużi relatati mat-terroriżmu, itemmu d-detenzjonijiet arbitrarji jew jiżguraw il-konformità mad-deċiżjonijiet tal-QEDB, fost tħassib ewlieni ieħor; iqis li kwalunkwe pjan ta' azzjoni se jipprovdi biss opportunità biex tittejjeb is-sitwazzjoni ġenerali jekk dan jissarraf f'rimedji reali u kredibbli li jindirizzaw il-firxa sħiħa ta' sfidi fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt; jinkoraġġixxi lill-Gvern tat-Turkija jipprovdi skeda ta' żmien aktar ċara għall-implimentazzjoni effettiva tiegħu, u jinvolvi lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u lill-partijiet interessati rilevanti fit-tfassil ta' kwalunkwe politika rilevanti dwar din il-kwistjoni; Huwa mħasseb dwar il-livell ta' korruzzjoni mifruxa fit-Turkija; jisħaq li r-rapporti tal-Kummissjoni jiddikjaraw li ma nstab l-ebda sinjal ta' progress fl-indirizzar tal-ħafna lakuni fil-qafas kontra l-korruzzjoni tat-Turkija u jistieden lit-Turkija tippreżenta strateġija kontra l-korruzzjoni u pjan ta' azzjoni effettivi; jinnota li jeħtieġ li jittejbu l-obbligu ta' rendikont u t-trasparenza tal-istituzzjonijiet pubbliċi; jinnota li t-Turkija għamlet progress limitat fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata; jistieden lit-Turkija tallinja l-liġi dwar il-protezzjoni tad-data tagħha mal-istandards tal-UE sabiex tkun tista' tikkoopera mal-Europol u ttejjeb ir-regolamenti dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, il-finanzjament tat-terroriżmu u l-ċiberkriminalità; Jibqa' mħasseb ħafna dwar is-sitwazzjoni fix-Xlokk tat-Turkija u l-kwistjoni Kurda, li jirċievu anqas attenzjoni milli jistħoqqilhom, partikolarment fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, il-parteċipazzjoni politika, il-libertà tal-espressjoni u l-libertà tat-twemmin; huwa mħasseb dwar ir-restrizzjonijiet fuq id-drittijiet tal-ġurnalisti u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem li qed jaħdmu fuq il-kwistjoni Kurda u l-pressjoni kontinwa fuq il-midja Kurda, l-istituzzjonijiet u l-espressjonijiet kulturali u tal-lingwa madwar il-pajjiż kollu, li jwasslu għal aktar tnaqqis tad-drittijiet kulturali; huwa mħasseb li d-diskors ta' mibegħda u t-theddid dirett kontra ċittadini ta' oriġini Kurda għadhom problema serja; jisħaq fuq l-urġenza li jerġa' jinbeda proċess politiku kredibbli li jinvolvi lill-partijiet rilevanti u l-forzi demokratiċi kollha u li jwassal għal soluzzjoni paċifika tal-kwistjoni Kurda; huwa partikolarment imħasseb dwar is-sitwazzjoni żvantaġġata persistenti tan-nisa Kurdi, aggravata minn preġudizzju kontra l-identità etnika u lingwistika tagħhom, li twassal għal aktar marġinalizzazzjoni fir-rigward tad-drittijiet ċivili, politiċi, ekonomiċi, soċjali u kulturali tagħhom; jistieden lit-Turkija tiżgura kapaċità sħiħa ta' aċċess għal drittijiet u opportunitajiet indaqs għan-nisa Kurdi; jistieden lit-Turkija tinvestiga minnufih l-allegazzjonijiet serji kollha ta' abbużi tad-drittijiet tal-bniedem, qtil u għajbien sfurzat, u tippermetti lill-osservaturi internazzjonali jwettqu attivitajiet ta' monitoraġġ indipendenti; huwa mħasseb dwar l-attakki u d-detenzjonijiet tal-massa reċenti f'Diyarbakır li affettwaw avukati, politikanti u attivisti tad-drittijiet ċivili, u dwar il-priġunerija ta' ħames personaġġi tas-soċjetà ċivili inklużi Dr Șeyhmus Gökalp, membru Onorarju Għoli tal-Bord tal-Assoċjazzjoni Medika Torka (TTB); iħeġġeġ lit-Turkija tiżgura li titwettaq investigazzjoni fil-pront, indipendenti u imparzjali dwar l-allegazzjonijiet ta' tortura ta' żewġ raħħala f'Van, Servet Turgut u Osman Şıban, wara li ġew detenuti mill-ġendarmerija fil-11 ta' Settembru 2020, li kkawżat il-mewt tal-ewwel u korrimenti gravi lil tal-aħħar; Iħeġġeġ lill-Gvern tat-Turkija jipproteġi d-drittijiet tal-minoranzi u l-gruppi vulnerabbli, inklużi n-nisa u t-tfal, il-persuni LGBTI, ir-rifuġjati, il-minoranzi etniċi bħar-Roma, iċ-ċittadini Torok ta' dixxendenza Griega u Armena u minoranzi reliġjużi bħall-Insara, il-Lhud jew l-Alevis; jistieden għalhekk lit-Turkija, sabiex b'urġenza tistabbilixxi leġiżlazzjoni komprensiva kontra d-diskriminazzjoni, inkluża projbizzjoni ta' diskriminazzjoni abbażi tal-oriġini etnika, ir-reliġjon, il-lingwa, iċ-ċittadinanza, l-orjentazzjoni sesswali u l-identità tal-ġeneru, u miżuri mmirati lejn il-ġlieda kontra r-razziżmu u l-omofobija u t-transfobija; Jikkundanna bil-qawwa d-deċiżjoni tal-Gvern Tork li jirtira mill-Konvenzjoni ta' Istanbul, li jwassal biex it-Turkija titbiegħed aktar mill-istandards tal-UE u dawk internazzjonali u jixħet dubju serju fuq l-impenji tiegħu li jipprevjeni l-vjolenza fuq in-nisa u jippromwovi d-drittijiet tan-nisa, li huwa sinjal ċar tat-tħassir serju tad-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiż; iqis din id-deċiżjoni inkomprensibbli peress li l-konvenzjoni ma nbidlitx minn meta t-Turkija kienet l-ewwel pajjiż li ffirmaha u rratifikaha, u wkoll perikoluża, fi żmien ta' żieda fil-vjolenza kontra n-nisa matul il-pandemija u fid-dawl tar-rata għolja ta' femminiċidju fil-pajjiż; jistieden lill-Gvern tat-Turkija jreġġa' lura d-deċiżjoni tiegħu b'mod urġenti; jitlob li kwalunkwe relazzjoni ġdida mat-Turkija tkun ibbażata fuq valuri demokratiċi fundamentali, inkluż ir-rispett tad-drittijiet tan-nisa; għadu mħasseb dwar il-prevalenza u s-severità tal-vjolenza fuq in-nisa fis-soċjetà Torka, inklużi l-hekk imsejjaħ qtil tal-unur, żwieġ illegali tat-tfal u abbuż sesswali, u dwar il-fatt li l-awtoritajiet Torok isibuha bi tqila jikkastigaw lill-awturi tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jirrifjuta kwalunkwe dispożizzjoni legali li fil-futur tista' tippermetti li l-istupraturi jingħataw sentenzi sospiżi għar-reati sesswali fuq it-tfal dment li jiżżewġu lill-vittma tagħhom; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Torok iżidu l-isforzi tagħhom fil-ġlieda kontra t-tħaddim tat-tfal, li naqas f'dawn l-aħħar snin iżda li jibqa' notevoli fit-Turkija, u kontra kwalunkwe forma ta' abbuż tat-tfal; jiddeplora l-fatt li l-livell ta' rappreżentanza tan-nisa fil-gvern u l-parlament għadu baxx ħafna, bi 17,3 % biss fil-livell lokali u b'mod ġenerali, fi kwalunkwe pożizzjoni ta' teħid ta' deċiżjonijiet; Jesprimi tħassib kbir dwar il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem ta' persuni LGBTI, b'mod partikolari attakki fiżiċi, il-projbizzjonijiet fit-tul fuq parati pride madwar il-pajjiż jew ir-restrizzjonijiet għal-libertà ta' għaqda, ta' assoċjazzjoni u ta' espressjoni; ifakkar li t-Turkija hija fost il-pajjiżi bl-ogħla rati ta' omiċidji ta' persuni transġeneri; jikkundanna l-lingwaġġ omofobiku u d-diskors ta' mibegħda minn uffiċjali tal-gvern ta' livell għoli, inkluż il-kap tad-Direttorat tal-Affarijiet Reliġjużi (Diyanet), l-Istituzzjoni tal-Ombudsman jew il-president tas-Soċjetà tan-Nofs Qamar Aħmar tat-Turkija; jistieden lill-awtoritajiet Torok iżidu l-isforzi tagħhom biex jipprevjenu reati ta' mibegħda, preġudizzju u inugwaljanza soċjali abbażi tal-ġeneru; ifakkar li l-leġiżlazzjoni fit-Turkija dwar id-diskors ta' mibegħda mhijiex konsistenti mal-ġurisprudenza tal-QEDB; Huwa mħasseb ħafna dwar il-konverżjoni tal-monument storiku-reliġjuż Hagia Sophia f'moskea mingħajr djalogu preċedenti, li tista' tikser il-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni tal-Patrimonju Dinji Kulturali u Naturali, li t-Turkija hija firmatarja għaliha; jistieden lill-Gvern tat-Turkija jikkunsidra mill-ġdid u jreġġa' lura din id-deċiżjoni bil-għan li jirrispetta bis-sħiħ il-karattru storiku u kulturali tal-monumenti u s-simboli kulturali u reliġjużi, speċjalment is-siti ta' wirt dinji tal-UNESCO; ifakkar li Hagia Sophia hija post miftuħ għall-komunitajiet u r-reliġjonijiet kollha u jistieden lill-UNESCO tieħu azzjonijiet xierqa sabiex tissalvagwardja dan is-Sit ta' Wirt Dinji; jisħaq li d-deċiżjoni dwar Hagia Sophia timmina l-isforzi ta' djalogu u l-kooperazzjoni bejn il-komunitajiet reliġjużi kif ukoll in-nisġa soċjali, pluralistika u multikulturali tat-Turkija; jiddispjaċih li Moni tis Choras/il-Knisja Chora wkoll ġiet ikkonvertita minn mużew għal moskea fix-xhur li għaddew; Jistieden lill-awtoritajiet Torok jippromwovu riformi pożittivi u effettivi fil-qasam tal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tar-reliġjon billi jippermettu lill-komunitajiet reliġjużi jiksbu personalità ġuridika, u billi japplikaw ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja dwar l-istatus tal-komunitajiet reliġjużi, id-deċiżjonijiet rilevanti kollha tal-QEDB u r-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa, inkluż dwar il-popolazzjoni Ortodossa Griega tal-gżejjer ta' Gökçeada (Imbros) u Bozcaada (Tenedos); jiddispjaċih għall-azzjonijiet kontra l-monastiċi ta' Mor Gabriel u monasteri oħrajn fix-Xlokk tat-Turkija u jtenni t-talba tiegħu lit-Turkija biex tirrispetta l-importanza tal-Patrijarkat Ekumeniku għall-Insara Ortodossi madwar id-dinja kollha, biex tirrikonoxxi l-personalità legali tiegħu u l-użu pubbliku tat-titlu ekkleżjastiku tal-Patrijarka Ekumeniku; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu eliminati r-restrizzjonijiet fuq it-taħriġ, il-ħatra u s-suċċessjoni tal-kleru, li jkun permess il-ftuħ mill-ġdid tas-Seminarju ta' Halki, u li jitneħħew l-ostakoli kollha għall-funzjonament xieraq tiegħu; Jistieden lit-Turkija tikkoopera mal-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti, b'mod partikolari l-Kunsill tal-Ewropa, fil-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu u l-qerda tal-patrimonju kulturali; jisħaq fuq l-importanza li jitkompla d-djalogu mal-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti u l-UE dwar il-preservazzjoni tal-wirt kulturali u reliġjuż; Jesprimi tħassib li l-Ujguri li jgħixu fit-Turkija jinsabu dejjem aktar f'riskju ta' detenzjoni u deportazzjoni lejn pajjiżi oħra li jistgħu potenzjalment jagħtuhom liċ-Ċina, fejn x'aktarx jiffaċċaw persekuzzjoni gravi; Jitlob l-implimentazzjoni effettiva tat-tieni pjan ta' azzjoni u l-istrateġija nazzjonali għar-Rom, b'approċċ aktar inklużiv fil-konfront tas-soċjetà ċivili, perspettiva tal-ġeneru msaħħa, kooperazzjoni mtejba mal-awtoritajiet lokali u l-allokazzjoni tar-riżorsi neċessarji; Jirrimarka li l-libertà tat-trade unions u d-djalogu soċjali huma essenzjali għall-iżvilupp ta' soċjetà pluralistika; jiddispjaċih, f'dak ir-rigward, għan-nuqqasijiet leġiżlattivi dwar id-drittijiet tax-xogħol u tat-trade unions u jisħaq li d-dritt għall-organizzazzjoni, id-dritt għad-dħul f'negozjar kollettiv u d-dritt tal-istrajkjar huma drittijiet fundamentali tal-ħaddiema; huwa mħasseb dwar id-diskriminazzjoni qawwija u kontinwa kontra l-unions minn impjegaturi u t-tkeċċijiet, il-fastidju u d-detenzjonijiet li xi managers u membri ta' xi unions għadhom jiffaċċjaw; jistieden lill-awtoritajiet Torok jikkonformaw mal-istandards fundamentali tax-xogħol tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol skont l-impenn meħud mill-pajjjiż; Jistieden lit-Turkija żżomm il-progress fl-allinjament mad-Direttivi tal-UE u l-acquis relatati mal-ambjent u l-azzjoni dwar il-klima u tirratifika l-Ftehim ta' Pariġi dwar it-tibdil fil-klima; ifaħħar il-ħidma tad-difensuri tad-drittijiet ambjentali fit-Turkija u jwissi kontra l-impatt ambjentali serju ta' proġetti ta' infrastruttura pubblika ewlenin imwettqa f'dawn l-aħħar snin, inkluż it-tielet u l-akbar ajruport ta' Istanbul u t-tielet pont tal-Bosfru; jinsab partikolarment imħasseb dwar il-qerda ekoloġika potenzjali li l-proġett ippjanat tal-Kanal ta' Istanbul jista' jikkawża; jenfasizza li tressqu diversi kawżi tal-qorti kontra l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali (VIA) pożittiva ta' dan il-proġett u jitlob li jitwettqu VIA indipendenti, flimkien ma' proċeduri trasparenti għall-akkwist pubbliku u proċessi ta' konsultazzjoni pubblika inklużiva; jistieden lit-Turkija tkompli l-allinjament tagħha mad-Direttiva tal-UE dwar il-VIA, inkluż id-dispożizzjonijiet li jirrikjedu li jiġu organizzati konsultazzjonijiet transfruntiera mal-pajjiżi ġirien; itenni t-talba tiegħu lill-Gvern Tork biex iwaqqaf il-pjanijiet tiegħu għall-impjant nukleari ta' Akkuyu, li se jkun jinsab f'reġjun suxxettibbli għal terremoti severi, u għalhekk joħloq theddida kbira mhux biss għat-Turkija, iżda wkoll għar-reġjun tal-Mediterran; jitlob, għaldaqstant, lill-Gvern Tork biex jingħaqad mal-Konvenzjoni dwar il-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali f'Kuntest Transkonfinali (Konvenzjoni Espoo), li qed timpenja l-partijiet tagħha biex jinnotifikaw u jikkonsultaw lil xulxin dwar proġetti ewlenin li jkunu qed jiġu kkunsidrati u li aktarx ikollhom impatt ambjentali negattiv sinifikanti fil-livell transfruntier; jitlob, għal dan il-għan, lill-Gvern Tork biex jinvolvi, jew tal-anqas jikkonsulta, lill-gvernijiet tal-pajjiżi ġirien tiegħu rigward kwalunkwe żvilupp ulterjuri fl-inizjattiva ta' Akkuyu; Qafas istituzzjonali Huwa allarmat bil-konsolidazzjoni ta' interpretazzjoni awtoritarja tas-sistema presidenzjali; huwa mħasseb ħafna dwar l-iperċentralizzazzjoni kontinwa tas-setgħa fil-presidenza, għad-detriment mhux biss tal-parlament iżda anke tal-Kunsill tal-Ministri nnifsu, fl-ambitu tad-disinn kostituzzjonali riformat, li ma tiżgurax separazzjoni soda u effettiva tas-setgħat bejn il-fergħat eżekuttivi u leġiżlattivi u l-ġudikatura; jinnota, f'dan ir-rigward, it-tħassib imqajjem dwar is-separazzjoni tas-setgħat mill-Kummissjoni ta' Venezja fl-opinjoni tagħha dwar l-emendi għall-Kostituzzjoni tat-Turkija; jesprimi dispjaċir għal-limitazzjonijiet attwali għall-kontrolli u l-bilanċi meħtieġa għal obbligu ta' rendikont demokratiku effettiv tal-fergħa eżekuttiva, u b'mod partikolari n-nuqqas ta' obbligu ta' rendikont tal-presidenza; huwa mħasseb dwar l-influwenza dejjem akbar tal-presidenza fuq l-istituzzjonijiet tal-istat u l-korpi regolatorji li għandhom jibqgħu indipendenti; jesprimi t-tħassib tiegħu b'mod partikolari dwar il-marġinalizzazzjoni tal-parlament li ra l-funzjonijiet leġiżlattivi u ta' sorveljanza tiegħu fil-biċċa l-kbira tagħhom imminati u l-prerogattivi tiegħu ripetutament miksura minn digrieti presidenzjali; jitlob ir-rieżami tad-disinn presidenzjali attwali u l-implimentazzjoni f'konformità mal-prinċipji ta' demokrazija kif imsemmi fir-rakkomandazzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Venezja tal-2017 tal-Kunsill tal-Ewropa; Ifakkar li l-limitu elettorali ta' 10 % – l-ogħla fost il-membri tal-Kunsill tal-Ewropa – imur kontra l-każistika tal-QEDB u jnaqqas l-opportunitajiet għar-rappreżentanza ta' gruppi kbar tal-elettorat; huwa mħasseb dwar id-dikjarazzjonijiet pubbliċi dwar riformi elettorali possibbli li jistgħu jkomplu jfixklu d-dħul u l-parteċipazzjoni ta' partiti politiċi fil-parlament u l-istabbiliment eventwali ta' maġġoranzi parlamentari; jistieden lit-Turkija ttejjeb l-ambjent usa' għall-elezzjonijiet fil-livelli kollha fil-pajjiż, filwaqt li tiżgura kundizzjonijiet ekwi u ġusti għall-kandidati u l-partijiet kollha u tallinja ruħha mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja u tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE) dwar l-indirizzar tal-lakuni fil-qafas elettorali u t-talba tagħha li jitreġġgħu lura deċiżjonijiet mhux konsistenti mar-regolamenti u l-istandards internazzjonali; Jinnota bi tħassib li s-sistema tas-servizz ċivili kompliet tiġi mmarkata minn partiġjaniżmu u politiċizzazzjoni u li din, flimkien mal-kontroll presidenzjali eċċessiv f'kull livell tal-makkinarju tal-Istat, irriżultat fi tnaqqis globali fl-effiċjenza, il-kapaċità u l-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika; jistieden lit-Turkija tieħu miżuri biex tirrestawra sistema ta' promozzjoni kompetittiva bbażata fuq il-mertu u biex tiżgura t-trasparenza u l-obbligu ta' rendikont tal-amministrazzjoni; Huwa mħasseb serjament dwar l-użu dejjem aktar frekwenti ta' narrattiva ultranazzjonalista u xewwiexa fost l-eliti fit-tmexxija – u li hija mifruxa sew u kondiviża mill-ispettru politiku tal-pajjiż – peress li din qed tagħti dejjem aktar lok għal approċċi antagonistiċi lejn l-UE, l-Istati Membri tagħha u pajjiżi ġirien oħrajn; huwa mħasseb dwar il-polarizzazzjoni profonda tal-politiki Torok, enfasizzata mis-sistema presidenzjali l-ġdida, u l-użu dejjem akbar ta' narrattivi populistiċi polarizzanti li jkomplu jaqsmu s-soċjetà Torka u jfixklu d-djalogu u r-rikonċiljazzjoni bejn il-partijiet; huwa mħasseb dwar l-influwenza dejjem akbar tal-konservatiżmu reliġjuż fil-ħajja politika, f'kuntrast mat-tradizzjoni sekulari stabbilita fit-tul tal-pajjiż; huwa inkwetat, f'dan is-sens, dwar ir-rwol dejjem akbar u r-riżorsi dejjem jiżdiedu tad-Direttorat tal-Affarijiet Reliġjużi (Diyanet) fl-isferi kollha tal-ħajja pubblika Torka, inkluża l-edukazzjoni, u anke barra mill-pajjiż, inkluża preżenza sostanzjali fl-Ewropa; Huwa imħasseb ferm dwar l-impatt sever fuq il-politika u d-demokrazija lokali ta' deċiżjonijiet reċenti meħuda mill-awtoritajiet Torok; jikkundanna bil-qawwa t-tneħħija u l-inkarċerazzjoni ta' mill-anqas 47 sindku eletti demokratikament mill-kariga (inklużi s-sindki ta' Diyarbakir, Van, Mardin u aktar reċenti ta' Kars) fuq il-bażi ta' evidenza dubjuża u, b'mod partikolari, is-sostituzzjoni arbitrarja tagħhom minn fiduċjarji mhux eletti maħtura mill-gvern ċentrali; jemmen bis-sħiħ li dawn id-deċiżjonijiet illegali jikkostitwixxu attakk dirett fuq l-aktar prinċipji bażiċi tad-demokrazija, filwaqt li jċaħħdu miljuni ta' votanti mir-rappreżentanza tagħhom eletta demokratikament; jistieden lit-Turkija tagħti lura lis-sindki l-kariga li tneħħew minnha; Jinnota l-miżuri politiċi, leġiżlattivi, finanzjarji u amministrattivi meħuda mill-gvern biex jiġu paralizzati muniċipalitajiet immexxija minn sindki ta' partiti tal-oppożizzjoni f'İstanbul, Ankara, İzmir u fix-Xlokk tal-pajjiż; jikkundanna d-deċiżjonijiet tal-Kunsill Elettorali Suprem (YSK) biex terġa' ssir l-elezzjoni għas-sindku metropolitan f'Istanbul u ċ-ċaħda ta' mandati tas-sindki lil kandidati rebbieħa tal-HDP favur kandidati tal-Partit għall-Ġustizzja u l-Iżvilupp (AKP), li ġew fit-tieni post, li jimminaw ir-rispett għal-legalità u l-integrità tal-proċessi elettorali u l-indipendenza tal-istituzzjoni minn interferenza politika; Relazzjonijiet usa' bejn l-UE u t-Turkija u l-politika barranija Torka Ifakkar fir-rwol importanti li qdiet it-Turkija u li għadha taqdi billi tospita kważi erba' miljun rifuġjat – li, skont id-data tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati, madwar 3,6 miljun minnhom huma rifuġjati Sirjani u madwar 360 000 huma rifuġjati rreġistrati u persuni li jfittxu ażil minn pajjiżi oħra – u jfakkar li din hija l-akbar komunità tar-rifuġjati fid-dinja; jinnota li l-isfidi fl-indirizzar ta' din il-kriżi żdiedu minħabba l-pandemija tal-COVID-19; ifaħħar l-isforzi meħuda mill-awtoritajiet kollha involuti, b'mod partikolari l-muniċipalitajiet, biex tittejjeb l-integrazzjoni tal-popolazzjonijiet tar-rifuġjati; huwa tal-fehma li l-UE għandha tkompli tagħti l-appoġġ meħtieġ lir-rifuġjati Sirjani u lill-komunitajiet ospitanti fit-Turkija, inkluż permezz ta' appoġġ kontinwu għall-programmi rilevanti tan-NU għall-komunitajiet ta' rifuġjati fit-Turkija; jappoġġa valutazzjoni oġġettiva, inkluża valutazzjoni tal-impatt tad-drittijiet tal-bniedem, tad-Dikjarazzjoni UE-Turkija u tal-kooperazzjoni dwar ir-rifuġjati, il-persuni li jfittxu ażil u l-migrazzjoni, u jissottolinja l-ħtieġa li ż-żewġ partijiet jikkonformaw mal-impenji rispettivi tagħhom u mad-drittijiet fundamentali bħala parti mill-proċess ta' implimentazzjoni; jenfasizza li l-istrumentalizzazzjoni tal-migranti u r-rifuġjati ma tistax tiġi aċċettata bħala għodda ta' pressjoni politika u rikatt; jikkundanna bil-qawwa, f'dan ir-rigward, l-użu min-naħa tat-Turkija ta' pressjoni migratorja għal skopijiet politiċi f'Marzu 2020, meta l-awtoritajiet Torok inkoraġġew b'mod attiv lil migranti u rifuġjati u lil persuni li jfittxu l-ażil biex jaqbdu r-rotta tal-art lejn l-Ewropa minn ġol-Greċja bl-użu ta' informazzjoni qarrieqa; jinnota li sakemm il-Ftehim ta' Riammissjoni UE-Turkija jiġi implimentat b'mod sħiħ u effettiv fil-konfront tal-Istati Membri kollha, ftehimiet ta' riammissjoni bilaterali eżistenti u dispożizzjonijiet fi ftehimiet u arranġamenti simili mal-Istati Membri, għandhom jiġu implimentati b'mod adegwat; ifakkar li r-rifuġjati Sirjani għandhom jiġu ripatrijati lejn is-Sirja biss jekk jagħżlu li jmorru volontarjament u jkunu jistgħu jirritornaw lejn il-komunitajiet oriġinali tagħhom; Jafferma mill-ġdid it-talba tiegħu espressa fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' April 2015 u għal darb'oħra jinkoraġġixxi lit-Turkija tirrikonoxxi l-Ġenoċidju Armen, u għaldaqstant li titwitta t-triq għal rikonċiljazzjoni ġenwina bejn il-popli Torok u Armeni; jappella, f'dan ir-rigward, lit-Turkija biex iżżomm lura minn kwalunkwe propaganda u diskors ta' mibegħda kontra l-Armeni u biex tirrispetta bis-sħiħ l-obbligi tagħha li tipproteġi l-Armeni u patrimonju kulturali ieħor; Huwa konvint bil-qawwa li l-pandemija tal-COVID-19 tista' tiġi indirizzata biss permezz ta' kooperazzjoni globali; jemmen li l-kooperazzjoni UE-Turkija tista' tkompli tiġi approfondita f'dan ir-rigward, inkluż fir-rigward tal-istabbiliment ta' ktajjen tal-provvista sostenibbli; jilqa' r-rwol pożittiv tat-Turkija fil-provvista ta' tagħmir protettiv lil għadd ta' Stati Membri u pajjiżi oħra; huwa imħasseb dwar l-użu ħażin ta' digrieti presidenzjali u deċiżjonijiet ministerjali li jkomplu jdgħajfu l-prinċipju ta' legalità f'deċiżjonijiet meħuda biex tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19; jikkritika l-attakki tal-awtoritajiet Torok kontra l-Assoċjazzjoni Medika Torka, li għandhom l-għan li jsikktu kwalunkwe mistoqsija kritika dwar l-immaniġġjar min-naħa tal-gvern tal-pandemija tal-COVID-19; jikkundanna l-istrumentalizzazzjoni tas-sistema tal-ġustizzja, detenzjonijiet illegali, fastidju u investigazzjonijiet kriminali bla bażi ta' ġurnalisti li rrappurtaw it-tħassib dwar il-ġestjoni min-naħa tat-Turkija tal-pandemija; jinnota li l-pandemija tal-COVID-19 żiedet b'mod rapidu r-rati tal-qgħad u tal-faqar fit-Turkija; Jisħaq fuq il-fatt li l-modernizzazzjoni tal-unjoni doganali tkun ta' benefiċċju għaż-żewġ partijiet u żżomm lit-Turkija ankrata ekonomikament u normattivament mal-UE, minbarra li toħloq opportunità mġedda għal djalogu u kooperazzjoni pożittivi, tipprovdi qafas regolatorju aħjar għall-investiment tal-UE fit-Turkija, inkluż mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim, u tkun katalist għall-ħolqien ta' aktar impjiegi kemm fl-UE kif ukoll fit-Turkija u għal proġetti dwar il-kooperazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew; jenfasizza li, fiċ-ċirkostanzi attwali – inkluża l-lista dejjem tikber tad-devjazzjonijiet tat-Turkija mill-obbligi attwali tagħha, il-fatt li l-UE u t-Turkija bħalissa jinsabu f'tilwima quddiem l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ jew talbiet inaċċettabbli biex jibbojkottjaw l-Istati Membri tal-UE – jidher li modernizzazzjoni tal-unjoni doganali tkun partikolarment diffiċli, iżda jemmen li għandu jitħalla bieb miftuħ biex jiġu ffaċilitati l-isforzi kostruttivi u d-djalogu mġedded dwar il-kwistjonijiet pendenti kollha u jiġu esplorati l-kundizzjonijiet għall-modernizzazzjoni tal-unjoni doganali; itenni li din il-modernizzazzjoni teħtieġ li tkun ibbażata fuq kundizzjonalità b'saħħitha relatata mad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali kif preskritt mill-kriterji ta' Copenhagen dwar relazzjonijiet tajbin ta' viċinat mal-UE u l-Istati Membri kollha tagħha u fuq l-implimentazzjoni nondiskriminatorja tagħha; ifakkar, f'dan ir-rigward, li l-Unjoni Doganali attwali mhix se tilħaq il-potenzjal kollu tagħha sakemm it-Turkija timplimenta għalkollox il-Protokoll Addizzjonali biex testendi l-Ftehim ta' Ankara lejn l-Istati Membri kollha mingħajr riżerva u b'mod nondiskriminatorju b'rabta mal-Istati Membri kollha u sakemm jiġu solvuti l-ostakoli kummerċjali eżistenti; Ikompli l-appoġġ tiegħu għall-proċess ta' liberalizzazzjoni tal-viża ladarba jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet stabbiliti; jirrimarka li l-liberalizzazzjoni tal-viża tikkostitwixxi pass importanti biex jiġu ffaċilitati l-kuntatti bejn il-persuni u jinnota li hija ta' importanza kbira, b'mod partikolari għall-istudenti, l-akkademiċi, ir-rappreżentanti tan-negozji u l-persuni b'rabtiet familjari fl-Istati Membri tal-UE; jilqa' ċ-ċirkolari presidenzjali ta' Mejju 2019 li talbet l-aċċelerazzjoni tal-inizjattivi iżda jisħaq li ftit li xejn inkiseb progress reali rigward is-sitt parametri referenzjarji pendenti li għad iridu jiġu ssodisfati mit-Turkija; jitlob lill-Gvern tat-Turkija jikkonforma bis-sħiħ ma' dawn il-parametri referenzjarji b'mod nondiskriminatorju, inkluż fir-rigward tal-Istati Membri kollha tal-UE, u jiffoka b'mod partikolari fuq il-Liġi Kontra t-Terroriżmu u l-Liġi dwar il-Protezzjoni tad-Data; Jinnota l-importanza għat-Turkija, l-UE kif ukoll l-Istati Membri tagħha li jżommu djalogu u kooperazzjoni mill-qrib dwar kwistjonijiet ta' politika barranija u ta' sigurtà; jirrikonoxxi li, bħalma huwa d-dritt ta' kwalunkwe pajjiż sovran, it-Turkija wkoll tista' ssegwi l-politika barranija tagħha stess f'konformità mal-interessi u l-għanijiet tagħha; jemmen li, bħala pajjiż kandidat għal adeżjoni mal-UE, it-Turkija għandha madankollu jkollha l-għan li tallinja dejjem aktar il-politika barranija tagħha ma' dik tal-UE skont il-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK); jesprimi dispjaċir kbir għall-fatt li, għall-kuntrarju, it-Turkija ddeċidiet ripetutament li taġixxi b'mod unilaterali u b'mod konsistenti tidħol f'kunflitt mal-prijoritajiet tal-UE f'firxa wiesgħa ta' kwistjonijiet dwar affarijiet barranin, u li, riżultat ta' dan, ir-rata ta' allinjament tat-Turkija mal-PESK attwalment naqset għal 14 % biss; jinkoraġġixxi lit-Turkija tfittex kooperazzjoni mill-qrib u aktar allinjament mal-UE dwar kwistjonijiet ta' politika barranija, ta' difiża u ta' sigurtà, inkluża kooperazzjoni kontra t-terroriżmu; ifakkar li t-Turkija hija membru storiku tal-alleanza tan-NATO u tinsab f'post ġeostrateġiku ewlieni għaż-żamma tas-sigurtà reġjonali u għat-tisħiħ tas-sigurtà Ewropea; jisħaq li, bħala alleat tan-NATO, it-Turkija għandha tiġi mħeġġa biex taġixxi f'konformità mat-Trattat tan-NATO li jiddikjara li l-membri għandhom iżommu lura fir-relazzjonijiet internazzjonali tagħhom mit-theddid jew mill-użu tal-forza bi kwalunkwe mod li ma jkunx konsistenti mal-għanijiet tan-Nazzjonijiet Uniti; jinnota, barra minn hekk, li l-Istati Membri tal-UE u t-Turkija għadhom ikomplu jikkooperaw fi kwistjonijiet ta' importanza strateġika (militari) fil-qafas tan-NATO; ifakkar ukoll li l-UE u n-NATO jibqgħu s-sħab fit-tul l-aktar affidabbli għat-Turkija fil-kooperazzjoni għas-sigurtà internazzjonali u jistieden lit-Turkija żżomm il-koerenza politika fl-oqsma tal-politiki barranin u ta' sigurtà fid-dawl tar-rwol tagħha bħala membru tan-NATO u pajjiż kandidat tal-UE u biex terġa' timpenja ruħha bis-sħiħ man-NATO bħala l-uniku ankra tas-sigurtà tagħha; jitlob li jkun hemm djalogu transatlantiku dwar ir-relazzjonijiet mat-Turkija, mal-amministrazzjoni l-ġdida tal-Istati Uniti bil-ħsieb li tiġi adottata politika konġunta lejn u mat-Turkija, bil-għan li jissaħħu l-kooperazzjoni u l-konverġenza tagħna fil-valuri u l-interessi; Jisħaq li, huma x'inhuma t-talbiet li jista' jkollha t-Turkija, dawn għandhom jiġu difiżi permezz ta' diplomazija u djalogu abbażi tad-dritt internazzjonali u li kwalunkwe tentattiv biex issir pressjoni fuq pajjiżi oħra permezz tal-użu ta' forza, theddid jew retorika ostili u insolenti, b'mod partikolari fil-konfront tal-UE u l-Istati Membri tagħha, huwa inaċċettabbli u mhux xieraq għal pajjiż kandidat tal-UE; jistieden, f'dan ir-rigward, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) jieħdu pożizzjoni soda dwar kwalunkwe lingwaġġ abbużiv kontra l-UE u l-Istati Membri tagħha espressi minn rappreżentanti tal-Gvern Tork; Jinsab imħasseb ħafna dwar l-imġiba illegali bla preċedent tat-Turkija fil-Lvant tal-Mediterran imwettqa minn pajjiż kandidat tal-UE kontra Stati Membri tal-UE, u dwar ir-riskji relatati għas-sigurtà u l-istabbiltà; jikkundanna bil-qawwa l-attivitajiet illegali tat-Turkija fl-ibħra Griegi u Ċiprijotti, kif ukoll il-ksur tagħha tal-ispazju tal-ajru nazzjonali Grieg, inklużi t-titjiriet li jgħaddu minn fuq żoni abitati, u l-baħar territorjali tal-Greċja, li jiksru kemm is-sovranità u d-drittijiet sovrani ta' Stat Membru tal-UE kif ukoll id-dritt internazzjonali; jesprimi s-solidarjetà sħiħa tiegħu mal-Ġreċja u mar-Repubblika ta' Ċipru; itenni d-dritt tar-Repubblika ta' Ċipru li tidħol fi ftehimiet bilaterali dwar iż-żona ekonomika esklużiva (ŻEE) tagħha u tesplora u tisfrutta r-riżorsi naturali tagħha f'konformità sħiħa mad-dritt internazzjonali rilevanti; jesprimi t-tħassib gravi tiegħu dwar l-attivitajiet illegali tas-sajd tat-Turkija fl-ibħra territorjali Griegi fil-Baħar Eġew u l-attivitajiet tas-sajd mhux irregolati u mhux irrappurtati tal-flottot tas-sajd tat-Turkija fl-ibħra internazzjonali fil-Baħar Eġew u l-Lvant tal-Mediterran; iħeġġeġ lit-Turkija u lill-partijiet ikkonċernati kollha involuti biex jimpenjaw ruħhom in bona fide fis-soluzzjoni paċifika tat-tilwim u żżomm lura minn kwalunkwe azzjoni unilaterali jew illegali jew theddid; jisħaq li riżoluzzjoni sostenibbli tal-kunflitti tista' tinstab biss permezz tad-djalogu, id-diplomazija u n-negozjati fi spirtu ta' rieda tajba u f'konformità mad-dritt internazzjonali; jistieden lill-partijiet kollha biex f'impenn kollettiv ġenwin jinnegozjaw id-delimitazzjoni taż-ŻEE u tal-blata kontinentali in bona fide, filwaqt li jirrispettaw bis-sħiħ id-dritt internazzjonali u l-prinċipju ta' relazzjonijiet tajbin bejn il-ġirien; jinnota b'dispjaċir li l-casus belli ddikjarat mit-TGNA kontra l-Greċja fl-1995 għadu ma ġiex irtirat; jilqa' ċ-ċiklu l-ġdid ta' taħditiet esploratorji bejn il-Greċja u t-Turkija, wara waqfien ta' ħames snin li jfittxu li jindirizzaw, fost affarijiet oħra, id-delimitazzjoni tal-blata kontinentali u ż-ŻEE f'konformità mad-dritt internazzjonali; itenni t-talba tiegħu lill-Gvern Tork sabiex jiffirma u jirratifika l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Baħar, li tifforma parti mill-acquis tal-Unjoni Ewropea; jilqa' u jappoġġa bis-sħiħ il-proposta tal-Kunsill Ewropew għal konferenza multilaterali dwar il-Lvant tal-Mediterran sabiex tipprovdi pjattaforma għas-soluzzjoni tat-tilwim permezz tad-djalogu, u jistieden lill-VP/RGħ inediha malajr kemm jista' jkun; itenni t-talba tiegħu lill-Kunsill biex ikun lest jiżviluppa lista ta' sanzjonijiet settorjali u mmirati restrittivi ulterjuri fin-nuqqas ta' kwalunkwe progress sinifikanti jew prospetti mġedda fl-impenn mat-Turkija; jinnota li l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Lulju 2019 fid-dawl tal-attivitajiet tat-tħaffir illegali ġodda u kontinwi tat-Turkija, li għalissa ma jiġux organizzati laqgħat tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni u laqgħat oħra tad-djalogi ta' livell għoli bejn l-UE u t-Turkija, flimkien mad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/1894 tal-11 ta' Novembru 2019, dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-attivitajiet ta' tħaffir mhux awtorizzati tat-Turkija fil-Lvant tal-Mediterran, huma l-ewwel każijiet fejn reazzjonijiet bħal dawn tqiesu neċessarji fid-dawl tal-imġiba ta' pajjiż kandidat; iħeġġeġ lit-Turkija timpenja ruħha fis-soluzzjoni paċifika tat-tilwim u tastjeni minn kull azzjoni jew theddid unilaterali u illegali, peress li dan għandu impatt negattiv fuq ir-relazzjonijiet tajbin ta' viċinat mal-UE u l-Istati Membri tagħha; jistieden lill-VP/RGħ jikkunsidra l-ħatra ta' mibgħut speċjali tal-Unjoni Ewropea għal-Lvant tal-Mediterran biex jiffaċilita l-komunikazzjoni diplomatika mat-Turkija; Jikkundanna bil-qawwa d-dikjarazzjoni tal-President tal-Assemblea Nazzjonali Torka li skontha t-Turkija tista' tirtira mill-Konvenzjoni ta' Montreux permezz ta' digriet presidenzjali sempliċi, dan il-ftehim internazzjonali importanti jirregola n-navigazzjoni internazzjonali ħielsa fl-Istretti tad-Dardanelli u tal-Bosfru; jinnota li din id-dikjarazzjoni segwiet l-isforzi preċedenti tat-Turkija li tisfida l-validità tat-Trattat ta' Paċi ta' Lausanne, u b'hekk timmina l-paċi u l-istabbiltà internazzjonali fiż-żona usa', inkluż, b'mod partikolari, il-pajjiżi ġirien tat-Turkija; Jikkundanna bil-qawwa l-ftuħ parzjali illegali mill-ġdid ta' Varosha fil-belt ta' Famagusta, li jimmina l-fiduċja reċiproka u għalhekk il-prospettiva li jerġgħu jibdew taħditiet diretti dwar ir-riżoluzzjoni komprensiva tal-kwistjoni Ċiprijotta, billi jibdel għall-agħar is-sitwazzjoni fuq il-post, jaggrava d-diviżjoni u jinkorpora s-separazzjoni permanenti ta' Ċipru; iwissi kontra kwalunkwe bidla fl-istatus quo f'Varosha bi ksur tar-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-KSNU; jistieden lit-Turkija treġġa' lura din l-azzjoni u tevita kwalunkwe azzjoni unilaterali oħra li tista' tqajjem aktar tensjonijiet fil-gżira, f'konformità mat-talba reċenti tal-KSNU; jistieden lit-Turkija tirtira t-truppi tagħha minn Ċipru, tittrasferixxi ż-żona ta' Varosha lill-abitanti leġittimi tagħha taħt l-amministrazzjoni temporanja tan-NU f'konformità mar-Riżoluzzjoni 550 (1984) tal-KSNU, u ma tiħux azzjonijiet li jbiddlu l-bilanċ demografiku fil-gżira permezz ta' politika ta' insedjamenti illegali; itenni l-appell tiegħu lit-Turkija biex timpenja ruħha u tikkontribwixxi għal soluzzjoni komprensiva f'konformità mar-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-KSNU, inkluż dwar ir-restituzzjoni tal-proprjetà u l-preservazzjoni ta' siti reliġjużi; jiddispjaċih li l-ogħla awtoritajiet Torok approvaw is-soluzzjoni ta' żewġ stati għal skopijiet politiċi u nazzjonalistiċi u jħeġġeġ lill-Gvern tat-Turkija jimpenja ruħu b'mod konkret għas-sejħa tas-Segretarju Ġenerali tan-NU għal negozjati mġedda; iħeġġeġ lill-partijiet ikkonċernati biex iniedu mill-ġdid negozjati dwar ir-riunifikazzjoni ta' Ċipru taħt l-awspiċi tas-Segretarju Ġenerali tan-NU kemm jista' jkun malajr, u jkomplu minn fejn ħallew u li jibnu fuq il-ftehimiet diġà milħuqa bħala parti mill-proċess Crans-Montana tal-2017; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jiżvolġu rwol aktar attiv biex iwasslu n-negozjati għal konklużjoni b'suċċess; itenni l-appoġġ tiegħu għal soluzzjoni ġusta, komprensiva u fattibbli bbażata fuq federazzjoni bikomunitarja u biżonali, b'personalità ġuridika internazzjonali unika, sovranità unika u ċittadinanza unika b'ugwaljanza politika bejn iż-żewġ komunitajiet, kif definit fir-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, skont id-dritt internazzjonali u l-acquis tal-UE, u abbażi tar-rispett għall-prinċipji li fuqhom hija msejsa l-Unjoni; jinsab konvint bis-sħiħ li riżoluzzjoni sostenibbli tal-kunflitt tista' tinstab biss permezz tad-djalogu, id-diplomazija u n-negozjati fi spirtu ta' rieda tajba u f'konformità mad-dritt internazzjonali; jemmen bis-sħiħ li s-soluzzjoni sostenibbli tal-problema ta' Ċipru tkun ta' benefiċċju għal kull pajjiż fir-reġjun; jisħaq fuq il-ħtieġa li l-acquis tal-UE jiġi implimentat fil-gżira kollha, wara s-soluzzjoni tal-problema ta' Ċipru u l-importanza ta' impenn mal-forzi demokratiċi tal-komunità Ċiprijotta Torka; ifaħħar il-ħidma importanti tal-Kumitat bikomunali għal Persuni Nieqsa, li jittratta każijiet ta' persuni nieqsa Ċiprijotti Torok kif ukoll Ċiprijotti Griegi, u jtenni l-apprezzament tiegħu għall-fatt li ngħata aċċess aħjar għas-siti rilevanti, inklużi ż-żoni militari diġà għal diversi snin; jistieden lit-Turkija tassisti lill-Kumitat għal Persuni Nieqsa billi tipprovdi informazzjoni mill-arkivji militari tagħha; jiddeplora r-rifjut kontinwu tat-Turkija li tikkonforma mal-liġi dwar l-avjazzjoni u tistabbilixxi kanal ta' komunikazzjoni bejn iċ-ċentri ta' kontroll tat-traffiku tal-ajru fit-Turkija u r-Repubblika ta' Ċipru, li n-nuqqas tiegħu jinvolvi riskji għas-sikurezza u perikli reali kif identifikat mill-Aġenzija tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni tal-Unjoni Ewropea u l-Federazzjoni Internazzjonali ta' Assoċjazzjonijiet tal-Bdoti tal-Linji tal-Ajru; huwa tal-fehma li dan jista' jkun qasam fejn it-Turkija tista' tagħti prova tal-impenn tagħha għal miżuri ta' bini ta' fiduċja u jappella lit-Turkija tikkollabora billi timplimenta bis-sħiħ il-liġi tal-avjazzjoni tal-UE; ifakkar fil-pożizzjoni tiegħu, kif espressa f'riżoluzzjonijiet preċedenti, dwar l-introduzzjoni ta' inizjattiva fil-Kunsill għall-Istati Membri kollha tal-UE biex iwaqqfu l-liċenzjar tal-esportazzjoni tal-armi lejn it-Turkija bi qbil mal-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK; Jikkundanna bil-qawwa l-interventi militari Torok fis-Sirja, li jikkostitwixxu ksur gravi tad-dritt internazzjonali, u li jirriskjaw li jimminaw l-istabbiltà u s-sigurtà tar-reġjun kollu kemm hu; jistieden lill-Gvern tat-Turkija jtemm l-okkupazzjoni illegali tiegħu tat-Tramuntana tas-Sirja u l-Afrin u jirtira l-forzi proxy militari u paramilitari tiegħu; itenni li t-tħassib dwar is-sigurtà ma jistax jiġġustifika azzjoni militari unilaterali f'pajjiż barrani; ifakkar li ma jista' jkun hemm l-ebda soluzzjoni militari sostenibbli għall-kwistjoni f'Idlib iżda waħda politika biss; jesprimi tħassib kbir dwar u jikkundanna bil-qawwa t-trasferiment ta' ġellieda u merċenarji minn gruppi ġiħadisti li jinsabu fit-Tramuntana tas-Sirja għal-Libja u għall-kunflitt fin-Nagorno-Karabakh; jistieden lill-awtoritajiet Torok joħolqu l-kundizzjonijiet tajba għall-komunitajiet spostati fis-Sirja biex jirritornaw lejn djarhom u jippermettulhom jagħmlu dan; Jistieden lit-Turkija tibqa' impenjata għar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitt fil-Libja taħt l-awspiċi tan-NU, u taderixxi bis-sħiħ mal-embargo tal-armi impost mill-KSNU; ifaħħar il-ħidma tal-Forza Navali mmexxija mill-Unjoni Ewropea – Operazzjoni Irini fil-Mediterran (EUNAVFOR MED Irini) u l-isforzi tagħha biex tosserva l-embargo tal-armi awtorizzat u tipprevjeni t-traffikar ta' bnedmin u tad-droga; jiddispjaċih għall-fatt li f'tal-anqas żewġ każijiet, it-Turkija rrifjutat li tħalli lill-persunal tal-EUNAVFOR MED Irini milli jispezzjona bastimenti li kienu qed jivvjaġġaw mit-Turkija lejn il-Libja; jistieden, għalhekk, lit-Turkija tikkoopera bis-sħiħ mal-EUNAVFOR MED Irini, li topera f'konformità mar-Riżoluzzjonijiet 2292 u 2526 tal-KSNU, li huma vinkolanti għall-Istati Membri kollha tan-NU, inkluża r-Repubblika tat-Turkija; jistieden lill-Kunsill jibda kooperazzjoni bejn EUNAVFOR MED IRINI u l-Operazzjoni Sea Guardian tan-NATO sabiex jiżgura li l-EUNAVFOR MED Irini tkun mgħammra bl-assi u l-persunal meħtieġa biex twettaq b'mod effettiv il-kompitu ewlieni tagħha tal-monitoraġġ tal-attivitajiet tat-traffiku tal-art, tal-baħar u tal-ajru u tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni sħiħa tal-embargo mill-pajjiżi kollha; jisħaq fuq il-ħtieġa li jinżamm il-waqfien mill-ġlied u li jseħħ l-irtirar immedjat u mingħajr kundizzjonijiet tal-forzi barranin u tal-merċenarji kollha mit-territorju kollu tal-Libja, b'konformità mar-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU; jikkundanna bil-qawwa l-iffirmar taż-żewġ memoranda ta' qbil bejn it-Turkija u l-Libja dwar il-kooperazzjoni militari u ta' sigurtà komprensiva u dwar id-delimitazzjoni taż-żoni marittimi, li huma interkonnessi u li jiksru biċ-ċar kemm id-dritt internazzjonali kif ukoll ir-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-KSNU; Jikkundanna l-fatt li, minflok ma talbet li tintemm il-vjolenza u li jitkomplew in-negozjati paċifiċi li jappoġġaw l-isforzi tal-Kopresidenti tal-Grupp ta' Minsk tal-OSKE, it-Turkija ddeċidiet li ssostni bla riżervi l-azzjonijiet militari tal-Ażerbajġan fil-kunflitt reċenti fin-Nagorno-Karabakh biex b'hekk irrikorriet għal żieda fit-tensjonijiet retoriċi provokattivi minflok naqqsithom; jikkundanna t-trasferiment ta' ġellieda barranin mis-Sirja u minn bnadi oħra lejn in-Nagorno-Karabakh, kif ikkonfermat mill-pajjiżi Kopresidenti tal-Grupp ta' Minsk tal-OSKE u jistieden lit-Turkija żżomm lura minn kwalunkwe attività u retorika li tista' tkompli taggrava t-tensjonijiet fir-reġjun tal-Kawkasu tan-Nofsinhar u tappoġġa d-djalogu internazzjonali u l-proċess ta' paċi taħt l-awspiċji tal-Grupp ta' Minsk tal-OSKE; Jistieden lid-diviżjoni StratCom tas-SEAE tiddokumenta suspetti ta' diżinformazzjoni Torka diretta lejn l-UE, b'mod partikolari fl-Afrika u r-reġjun tal-MENA u tirrapporta s-sejbiet tagħha lill-Parlament Ewropew; It-triq 'il quddiem għar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija Jemmen li wasal iż-żmien li ssir riflessjoni serja dwar l-istat tar-relazzjonijiet tal-UE mat-Turkija u li titfassal strateġija komprensiva, unifikata u koerenti għall-perjodu medju u fit-tul, fost l-istituzzjonijiet kollha tal-UE u l-Istati Membri; jistieden lit-Turkija timpenja ruħha fi djalogu kostruttiv u bona fide– inkluż dwar kwistjonijiet ta' politika barranija fejn it-Turkija u l-UE ħadu pożizzjonijiet konfliġġenti – bil-ħsieb li jerġgħu jinstabu bażi u fehim komuni mal-UE, jerġgħu jibdew d-djalogu u l-kooperazzjoni dwar relazzjonijiet tajbin ta' viċinat, u jitnieda mill-ġdid il-proċess ta' riformi fit-Turkija, b'referenza partikolari għall-qasam tad-drittijiet fundamentali; jemmen li l-UE għandha tkompli ssegwi l-każijiet kollha possibbli ta' djalogu, fehim komuni u konverġenza tal-pożizzjonijiet mat-Turkija, iżda jtenni li, fin-nuqqas ta' dan, u fil-każ ta' azzjonijiet unilaterali mġedda jew provokazzjonijiet bi ksur tad-dritt internazzjonali, l-UE għandha tuża l-istrumenti u l-għażliet kollha għad-dispożizzjoni tagħha, inklużi sanzjonijiet immirati bħala l-aħħar alternattiva, li m'għandhomx iħallu impatt negattiv fuq il-poplu Tork, is-soċjetà ċivili jew ir-rifuġjati fit-Turkija; Jemmen li l-UE m'għandhiex tfixkel lit-Turkija mal-politiki tal-gvern attwali tagħha, u għalhekk jissottolinja li l-UE għandha tibqa' impenjata li tappoġġa s-soċjetà ċivili tat-Turkija bl-objettiv li tipproteġi u tippromwovi l-valuri u l-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, filwaqt li tqis il-vokazzjoni b'saħħitha favur l-Ewropa u l-identità Ewropea tas-soċjetà Torka inġenerali; jistieden f'dan is-sens lill-istituzzjonijiet kollha tal-UE, b'mod partikolari lill-Kunsill, biex iqiegħdu d-dimensjoni tad-drittijiet tal-bniedem u s-sitwazzjoni tal-libertajiet fundamentali u l-istat tad-dritt fit-Turkija fil-qalba tal-azzjonijiet tagħhom lejn il-pajjiż; jieħu nota tal-komunikazzjoni konġunta reċenti dwar is-sitwazzjoni attwali rigward ir-relazzjonijiet politiċi, ekonomiċi u kummerċjali bejn l-UE u t-Turkija (JOIN(2021)0008) bħala sommarju fil-qosor tas-sitwazzjoni attwali; jiddispjaċih li r-rigress tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali fit-Turkija ma ġiex indirizzat biżżejjed fil-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Marzu 2021; jissottolinja li l-istat tad-dritt u d-dimensjoni tad-drittijiet tal-bniedem għandhom jitpoġġew fil-qalba tal-valutazzjoni tal-politika tagħna lejn it-Turkija; għalhekk jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jintroduċu d-dimensjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tal-istat tad-dritt bħala wieħed mill-kriterji ewlenin fit-tfassil tal-passi possibbli li jmiss fir-relazzjonijiet UE-Turkija; jenfasizza li dan jista' jgħin biex jitreġġa' lura r-rigress fil-libertajiet fundamentali li ġie osservat dan l-aħħar fit-Turkija u jibgħat messaġġ inkoraġġanti lill-parti kbira pro-Ewropea u prodemokratika tas-soċjetà Torka; Huwa tal-fehma li kemm l-UE kif ukoll it-Turkija huma konxji tal-ħtieġa u l-importanza li jfittxu attitudni kostruttiva u ta' rispett fir-relazzjonijiet tagħhom, li t-tisħiħ tal-komunikazzjoni u d-djalogu fil-livelli kollha huma kruċjali biex terġa' tinkiseb relazzjoni ta' fiduċja reċiproka bejn l-UE u t-Turkija kapaċi għall-istabbiliment ta' pedamenti sodi u dejjiema għal żvilupp kostruttiv, it-titjib kostanti fil-ħajja taċ-ċittadini tagħha u ż-żamma tal-paċi; jemmen li għandhom jiġu msaħħa mezzi oħra ta' komunikazzjoni, inkluż fost muniċipalitajiet – li jappoġġaw il-ħidma rilevanti li saret mill-Kumitat tar-Reġjuni – u fl-isfera tal-akkademja, il-kultura u l-ġurnaliżmu; jitlob li jsir sforz komuni mill-istituzzjonijiet kollha tal-UE u li l-Istati Membri jieħdu passi konkreti f'dan ir-rigward u jistieden lill-Kummissjoni tirrapporta dwar tali passi fir-rapport tagħha li jmiss dwar ir-relazzjonijiet UE-Turkija; jinnota li l-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Turkija organizza t-78 laqgħa tiegħu f'Ankara fid-19 u l-20 ta' Diċembru 2018; jiddispjaċih għal dan il-perjodu ta' inattività mhux ġustifikata tal-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Turkija u jesprimi t-tama tiegħu, għalhekk, li l-laqgħat bejn il-Gran Assemblea Nazzjonali tat-Turkija u l-Parlament Ewropew fil-qafas tal-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Turkija jissoktaw malajr, bħala qafas importanti għad-diskussjoni u t-tnaqqis tat-tensjoni; Jitlob laqgħa tal-mexxejja UE-Turkija wara proċess ġenwin ta' tnaqqis tat-tensjoni, sabiex jiġi eżaminat mill-ġdid il-qafas attwali ta' relazzjonijiet jew biex jiġu esplorati mudelli ġodda u aktar effettivi għar-relazzjonijiet UE-Turkija; Iqis li, bħala pass neċessarju sabiex jittejjeb l-istat ġenerali tar-relazzjonijiet, iż-żewġ naħat jeħtieġ li jużaw lingwaġġ rispettuż, jagħmlu sforzi fil-ġlieda kontra l-preġudizzji u l-ideat żbaljati eżistenti, u jippermettu kunsiderazzjoni aktar oġġettiva u kompleta tal-immaġni tan-naħa l-oħra fl-opinjoni pubblika rispettiva, filwaqt li jitreġġgħu lura l-perċezzjonijiet reċiproċi li qed jiddeterjoraw; jistieden, f'dan ir-rigward, lill-Kummissjoni tniedi strateġija ta' komunikazzjoni diretta lejn is-soċjetà Torka bil-għan li tqajjem kuxjenza dwar l-UE, filwaqt li tipprovdi informazzjoni oġġettiva dwar il-politiki tagħha u tirrestawra l-perċezzjoni tal-UE taċ-ċittadini tat-Turkija; jisħaq li retorika belliġerenti u aggressiva ssaħħaħ biss il-pożizzjonijiet estremi miż-żewġ naħat u li approċċ purament ostili jiffavorixxi lil dawk li għandhom l-għan li jifirdu lit-Turkija u l-UE; Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-President tal-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tar-Repubblika tat-Turkija, u jitlob lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jittraduċu fil-lingwa Torka r-Rapport tal-Kummissjoni tal-2020 dwar it-Turkija u din ir-riżoluzzjoni, u biex jibgħatu kopja lill-Parlament.
Extracted from TA-9-2021-0243_MT.docx