Parti mill-aġir irrazzjonali tan-nies huwa meta f'moħħhom jirrikonċiljaw ħsibijiet inkonsistenti ma' xulxin u kontradittorji għal xulxin. Il-lealtà lejn l-affiljazzjoni ideoloġika tagħhom ħafna drabi tiġi 'l fuq mis-sewwa tal-fatti. Dan jiġri kemm fi ħwejjeġ ta' politika u kemm fi ħwejjeġ ta' reliġjon, għall-anqas f'Malta u Għawdex. Huwa għalhekk li f'dawn iż-żewġ oqsma n-nies ftit jirraġunaw. Ħafna drabi, kampanja elettorali intensa donnha ssir proprju għalhekk: sabiex in-nies jirraġunaw dejjem anqas u anqas, u jkunu irrazzjonali dejjem aktar u aktar. Ebda intelliġenza Għall-mument, ħa nħallu r-reliġjon fil-ġenb. Meta titkellem man-nies dwar kwistjonijiet politiċi li qegħdin jissemmew fil-kampanja elettorali – ngħidu aħna, dwar il-gass u ż-żejt, dwar il-ħlas tal-parlamentarji, dwar is-saħħa jew ukoll dwar il-ħolqien tax-xogħol – tistenniex li se tismagħhom jagħmlu xi raġunament loġiku. Il-biċċa l-kbira se jgħidulek dak li jtaqtqu fuqu l-mexxejja politiċi tagħhom. Għalxejn tipprova tirraġuna magħhom biex forsi tagħmel taħdita intelliġenti. F'kampanja elettorali, l-intelliġenza ma tidħol kważi xejn. Il-biċċa l-kbira tan-nies tirraġuna dwar l-affarijiet skont kif dawn jaffettwaw il-lealtà politika tagħhom. Addio prinċipji. Addio loġika. L-aqwa l-partit. Jekk xi ħadd jitkellem fuq il-Mater Dei, ngħidu aħna, ħafna nies jieħdu l-iċken tgergira bħala attakk fuq il-partit fil-gvern; hekk ukoll l-iċken kumment pożittiv bħala argument kontra l-partit fl-oppożizzjoni. Dan jgħodd għal kull qasam ieħor, ibda mit-taxxi indiretti u l-kontijiet tad-dawl u l-ilma, u spiċċa fis-sistemi tal-ġustizzja u l-edukazzjoni. Trunċieri ideoloġiċi L-irrazzjonalità tidħol meta l-fatti jikkontradixxu t-twemmin ta' dak li jkun. Bosta drabi ssib li ħafna nies isibu skużi u tifsiriet għal dawn il-kontradizzjonijiet skont l-affiljazzjoni politika li jkollhom. Fil-fatt, m'hemm assolutament XEJN li tista' tgħid lil partitarju sabiex tikkonvinċih jirrevedi l-konvinzjoni politika tiegħu. Anki jekk il-fatti jweżqu f'wiċċu, xorta waħda jibqa' jsib skużi u tifsiriet ħalli jibqa' jemmen dak li jemmen. Fil-bidu ta' kampanja elettorali, wieħed jista' jassumi li ħafna nies ikunu għadhom rashom fuq għonqhom. Iżda mal-medda tal-kampanja, l-irrazzjonalità tidħol aktar 'il ġewwa. Hekk anqas u anqas nies jibqgħu jirraġunaw b'moħħhom. L-irrazzjonalitajiet inizzjali, jekk ikun hemm, jiġu mwittija kollha. Il-ħsieb individwali jsir dak tal-merħla partitarja. Donnu l-iskop kollu ta' kampanja elettorali huwa li tixħet in-nies fi trunċieri ideoloġiċi opposti. Ma tagħmilx differenza għal ħafna nies jekk kap ta' partit huwiex qed jagħmel sens jew huwiex qed jagħmel kutrumbajsi intellettwali u loġiċi. Il-fatt li qed jgħidhom hu jiġġustifika s-sewwa tagħhom, irrispettivament jaqblux mal-fatti. Il-politiċi dan jafuh, u jużawh għall-vantaġġ u l-iskop tagħhom infushom. Ħwejjeġ illoġiċi L-irrazzjonalità tiżdied gradwament hekk kif il-kampanja elettorali tipprogressa. Ma' kull jum li jgħaddi, anqas u anqas nies jibqgħu sidien tar-razzjonalità tagħhom, u aktar u aktar nies jintefgħu fi trunċieri ta' pappagalliżmu u għama intellettwali. Infatti, tara nies iċapċpu għal ħwejjeġ li lilhom se jgħarrquhom, jew ukoll għal ħwejjeġ tant illoġiċi u stupidi li tiddubita jkunux fehmu x'ikun ingħad. Din hi ħaġa straordinarja meta tqis li, suppost, kampanja elettorali hija parti minn proċess demokratiku, ... jiġifieri parti minn proċess li, suppost, ikabbar ir-responsabbiltà tan-nies fis-sehem tagħhom fit-tmexxija. Iżda fil-fatt li jiġri hu l-kontra. Ħafna nies JIEQFU jirraġunaw. Isiru parti minn karru wieħed li jeħodhom fejn lanqas biss jafu fejn sejjer. Forsi dan kollu hu parti mill-farsa tal-hekk imsejħa demokrazija li ngħixu ta' kuljum is-sena kollha. Wara kollox, x'tistenna minn sistema li lanqas taf xi jfisser isimha jekk mhux eluf ta' votanti settarji li moħħhom biss 'li nerbħulhom'!? Kampanja elettorali mhijiex dwar razzjonalità. Hija dwar votanti li illoġikament jiġġustifikaw l-irrazzjonalità. Imbierek hu min f'din il-karnivalata ma jiġġenninx!
L-irrazzjonalità tal-votant