Bħal diversi pajjiżi fid-dinja, tagħna ħa ħsieb li jiftaħ il-bieb sabiex ċittadini ta' dawn il-gżejjer li fil-passat tagħhom, għar-raġunijiet tagħhom, emigraw ikunu jistgħu japplikaw u jingħataw iċ-ċittadinanza. Kien proċess ċar u determinanti li nbeda biċċa biċċa taħt amministrazzjonijiet Nazzjonalisti. Dak iż-żmien, il-Ministru Tonio Borg kien fetaħ il-bieb sabiex Maltin u Għawdxin tat-tieni u tat-tielet ġenerazzjoni setgħu japplikaw u jieħdu bi dritt lura dak li għandhom. Il-liġijiet tagħna jimxu fuq il-prinċipju tal- , fejn iċ-ċittadinanza tingħata skont id-demm u mhux fl-art fejn wieħed twieled. Protezzjoni tal-kultura ħatra tiegħi bħala Membru Parlamentari, u wara bħala Segretarju Parlamentari, fl-2007 insegwi l-emendi li kienu saru proprju sabiex dan ikompli jsir u jinfirex. Il-Maltin ta' barra ngħataw drittijiet li ma kellhomx u ċ-ċittadinanza doppja saret bi dritt, u mhux b'eċċezzjoni. Kif ilkoll nafu, dik kienet deċiżjoni li kienet ġiet apprezzata ħafna mill-ewwel, għax kull persuna ngħatat il-libertà li qabel ma kellhiex. Iktar u iktar meta biċ-ċittadinanza Maltija, wieħed isir ukoll ċittadin tal-Unjoni Ewropea. Proprju b'dak il-pass politiku, li kien fortunatament ittieħed, li l-pajjiż beda jħares iktar b'saħħa lejn il-protezzjoni tal-kultura u l-lingwa tagħna fil-pajjiżi fejn diversi emigraw, bħal pereżempju l-Awstralja, il-Kanada u l-Istati Uniti tal-Amerika. Pajjiż eċċellenti Fil-fatt dan sar proprju għax kienet saret emenda fil-liġi Maltija li fiha ngħad li ċittadin Malti ma jitlifx tali ċittadinanza meta jkun akkwista dik ta' pajjiż ieħor. Dan fisser li dik ir-rabta li kien hemm qabel ġiet użata fil-liġi u dan wassal, iktar 'il quddiem, għat-twaqqif tal-Kunsill għall-Maltin li Jgħixu barra minn Malta, permezz tal-Kapitolu 515 tal-liġijiet tagħna. Dan sallul kien u jibqa' pożittiv, però hemm numru ta' eventi li ġraw fl-Awstralja li jimmeritaw l-attenzjoni serja tagħna. Diġà deher artikolu interessanti ta' Lawrence Dimech, pijunier f'dan is-suġġett, fil-ġurnal l-Orizzont. Taħt it-titolu "Kif fiċ-Ċittadinanza Doppja Tista' Tħawwadna" tqajmu numru ta' punti marbuta ma' dak li qiegħed jiġri f'dak il-pajjiż, fejn numru ta' deputati kellhom iċedu s-siġġu minħabba ċittadinanza doppja. Kif spjega tajjeb: "L-Awstralja titlob li biex tkun membru tal-Parlament Federali, l-alleanza tiegħek trid tkun biss lejn l-Awstralja, jiġifieri ma jistax ikollok ċittadinanza doppja". B'dan, il-pożizzjoni aggravat tul dan ix-xahar, meta d-Deputat Prim Ministru Awstraljan, Barnaby Joyce, ingħad li huwa ineliġibbli li jibqa' fil-Parlament għax jista' jkun li huwa ċittadin ta' New Zealand, fejn twieled. Skont l-artikolu 44 tal-Kostituzzjoni Awstraljana dan m'huwiex permess. Pożizzjoni li taf tapplika għad-diversi Maltin li hemm f'dak il-pajjiż. Din il-kwistjoni legali qajmet ukoll l-interess tal-medja barranija. The Economist, fil-ħarġa tiegħu tad-19 ta' Awissu, ddedika parti mill-editorjal tiegħu bit-titolu "Double Happiness". Verament m'għandux ikun, l-ewwel li wieħed iħares b'suspett jew jaħseb ħażin, jew jakkużahom bi tradiment lil dawn li għandhom, jew huma intitolati għaċ-ċittadinanza doppja. It-tieni, għax il-poplu għandu jkollu d-dritt li jivvota għal min jagħżel, għax il-kwalitajiet, il-karattru u l-imġieba ta' kull kandidat huma differenti. Livell diplomatiku Dan is-suġġett ma tantx ingħata attenzjoni f'pajjiżna; u nifhem, għax fih diffikultajiet u kumplikazzjonijiet. Dawk ta' natura legali u relazzjonijiet bejn l-istati. Dimech jgħid: "Huwa ta' importanza li jkun hemm spjegazzjonijiet ċari biex ħadd ma jiġi mqarraq". Biss, hemm iktar minn tagħrif. Dan huwa punt legali u kostituzzjonali li qiegħed jaffettwa ħażin. Għalhekk, wieħed m'għandux jaħrab mill-bżonn li l-kwistjoni tiġi konfrontata fuq livelli diplomatiċi għolja. Hemm dawk marbuta mal-pożizzjoni nazzjonali. Ir-rabta speċjali tagħna mal-Awstralja, b'tant eluf ta' Maltin hemm, titlob linaraw kif dak li sar bi qbil maż-żewġ naħat ma jeffettwax negattivament deputati b'demm Malti. It-tieni, hemm ukoll lok għall-Unjoni Ewropea li tinterjeni hija. Għax b'dan l-artikolu kostituzzjonali jistgħu jiġi effettwati diversi ċittadini Ewropej oħra. Konfront intelliġenti Wieħed għandu jikkonfronta din il-pożizzjoni b'intelliġenza u b'rispett lejn id-diversi persuni li huma intitolati għaċ-ċittadinanza Maltija. L-ewwel, b'diskussjoni miftuħa bejn l-istati u l-Unjoni Ewropea. It-tieni, dejjem jekk il-Qorti Kostituzzjonali Awstraljana ma tiddeċidix mod ieħor, li wieħed jistenna li jsiru emendi legali sija fil-Kostituzzjoni Awstraljana kif ukoll, dejjem jekk ikun hemm lok, f'dik ta' pajjiżna. M'hemmx dubju li dan huwa suġġett li jimmerita attenzjoni. Wieħed li hemm bżonn li jiġi diskuss sabiex iċ-ċittadinanza doppja ma teffettwax ħażin.
Iċ-ċittadinanza doppja.