L- Għaqda Poeti Maltin għadha kemm nidiet proġett poetiku ġdid . Dsatax -il poeta , kollha membri tal- Għaqda , ippubblikaw poeżija bl- Ingliż kull wieħed f' forma ta' bookmark bil- għan li dawn jitqassmu f' lukandi biex it- turisti jkollhom idea tal- poeżija kontemporanja lokali . Is- suġġetti u l- istili huma varji . Il- proġett kien sponsorjat mill- Bank of Valletta . Studju li nqara waqt it- tnedija tal- ktieb " L- GHENEB QED JISWIED " ta' Carm . Il- proza novelliera tagħmel sehem mill- proza kreattiva . Ghalhekk wieħed jifhem is- siwi tagħha ; anki jekk dan il- ġeneru letterarju jista' jitqies bħala parti mill- iżvilupp kontinwu tal- proza , li skond Dr Charles Briffa , " bosta drabi żammet kuntatt mal- burdati tal- ilsien popolari " . Il- Prof. Guze` Aquilina jirreferi għan- novella bħala " rakkont ta' ġrajja vvintata li jqarreb lejn ir- rumanz bid- differenza li hija iqsar minnu " . Imma ħafna drabi dawn iz- żewġ fergħat letterarji jħaddnu l- istess ingredjenti ; bħal tema u zvolgiment tagħha , ħolqien ta' karattri , sfond , djalogar u infilsar f' taqsima partikolari . Personalment , jiena nemmen fil- kitbiet simili għandu jkun hemm messaġġ - għalkemm nammetti li llum mhux kull kittieb jaħsibha hekk - u naqbel perfettament mal- kittieb Russu , Alexandre Solzhenitsyn meta stqarr , li kitba bla morali hija tajba biss għal- landa taz- żibel . Mela , in- novellier joħloq xogħlu bi skop . Tajjeb ngħidu , li sa mill- qedem , il- kelma miktuba xtaqet twassal messaġġ . Wiehed jeħtieġ jiftakar , li s- socjetaÏ tħares lejn il- kittieb bħala " profeta " ; jew aħjar mexxej li jiggwida lill- qarrej fi triq tajba . Dan jista' jsir biss , kemm -il darba l- istorja tħalli effett pożittiv . Wara kollox , hekk għamel Gesu` meta kien fuq din l- art , inqeda bil- parabboli biex iwassal messaġġ lin- nies ta' żmienu , u messaġġ li għadu u jibqa' attwali għal kull żmien . M' għandix spazju biex niftaħ twieqi fuq letteraturi barranin , imma se nagħti biss ħarsa ħafifa lejn l- għalqa letterarja lokali ; naturalment , fejn tidhol in- nisġa tan- novella . Lura fis- snin , wieħed jinnota li l- ewwel novellieri tagħna taw importanza kbira lis- sentiment , b' enfasi speċjali fuq it- twemmin Nisrani . Imbaghad bil- mod il- mod in- novella bdiet tiskopri toroq ġodda . Dahlet in- novella soċjali , storika , patrijottika , reliġjuża , ċajtiera , satirika u saħansitra dik makabra . Ma nistax ma nsellimx lil dawk in- novellieri tagħna li ħallewlna bħala wirt , novelli li għadna naqrawhom sa llum . Difficli nsemmihom kollha peress li huma bosta . l- oħrajn , lil Sir Temi Zammit ( 1864 - 1935 ) , lil Dr Ninu Cremona ( 1880 - 1972 ) , lil Ivo Muscat Azzopardi ( 1897 - 1966 ) , lil GuzeÏ Ellul Mercer ( 1897 - 1961 ) ; u eqreb lejna ta' min isemmi lil GuzeÏ Bonnici ( 1907 - 1940 ) , lil Ġorġ Pisani ( 1909 - 1999 ) , lil Patri Wistin Born OP ( 1910 - 1986 ) , lil GuzeÏ Chetcuti ( 1914 - 2006 ) , lil Lino Spiteri ( 1930 - ) , lil Joe Camilleri ( 1946 - ) u lil tant oħrajn . Daqqa t' għajn ħafifa lejn dawn in- novellieri turina , li n- novella Maltija bdiet tieħu xeħta serja bejn is- seklu XIX u s- seklu XX . Cauchi hu novellier li b' wicci minn quddiem nistqarr li nqisu bħala kittieb prolifiku f' oqsma differenti tal- letteratura tagħna . Lil Carmel ili nafu ħafna u nirringrazzjah pubblikament tal- fiduċja li wera fija , kif ukoll taċ- ċans li tani li nsir midħla sew tal- kitba tiegħu : poetika , prozajka u drammatika , meta afdali f' idejja kull ktieb li ppubblika biex nagħti l- fehma tiegħi dwaru . Bhala novellier , mhux l- ewwel darba li Cauchi niżżel ismu fost ir- rebbieħa f' diversi konkorsi ; u dan juri , li kritici differenti - anki jekk il- kritika hija dejjem suggettiva - għarfu japprezzaw il- ħila li dan il- kittieb għandu fil- kitba tan- novella . Jiena norbot din il- kapacita` letterarja f' dan il- qasam mal- fatt li hu qatta' ( u għadu jqatta' ) ħafna minn ħajtu fost it- tfal u z- żgħażagħ tagħna , kemm bħala għalliem kif ukoll bħala katekist . L- istejjer ihobbuhom it- tfal u jhobbuhom il- kbar . Imma l- istejjer ta' Carmel G . Cauchi għandhom xi ħaġa partikolari li rreferejt għaliha aktar qabel . Cauchi jikteb l- istejjer tiegħu bi skop li jwassal messaġġ u dan wieħed jinnotah fin- novelli kollha tiegħu , inklużi dawn miġburin f' dan il- ktieb : L- Gheneb qed jiswied u Novelli oħra u beda jidher saħansitra sa mill- ewwel Gabra li ppubblika fl- 1975 Qsari fis- Setah . Ma xtaqtx inħalli barra , qabel nikkummenta dwar din il- pubblikazzjoni , in- novelli tiegħu għat- tfal , fejn ħoloq diversi karattri bil- għan li t- tfal jistgħu jidentifikaw ruħhom magħhom . Hekk ngħidu aħna , niltaqghu ma' karattri simpatiċi bħal dawk ta' Pietru Pitravu u Betta Trumbetta . It- tfal ihobbu jitbissmu u l- awtur ħoloq sitwazzjonijiet apposta fejn daħħal lil dawn il- karattri f' bawxati li jħobbu jagħmlu t- tfal stess . Imma wara dik it- tbissima li jsibu f' dawn l- istejjer hemm moħbija tagħlima siewja għal kull wieħed u waħda minnhom . Imbaghad hemm ukoll is- semplicitaÏ tal- istil , id- djalogar ħaj , il- praspar ħelwin u fuq kollox il- Malti sabiħ u mexxej . X' ma jiġġennux allura t- tfal għall- kotba bħal dawk ! Ghalija dan huwa mod kif wieħed jeduka lit- tfal moralment u ċivilment mingħajr ma jkun didattiku żżejjed . Il- Gabra li Carmel G . Cauchi qiegħed jipprezentalna nistgħu ngħidu li timxi fuq l- istess binarji li għadni kemm semmejt , bid- differenza li t- temi ttrattati u l- istil imħaddem huma aktar adattati għal persuni ta' etajiet akbar . Forsi jkun hawn min ġustament jistaqsi : Meta din il- Gabra tħaddan daqstant numru sabiħ ta' novelli - 11 b' kollox - x' ġiegħel lill- awtur jghammidha proprju bl- ewwel waħda : L- Gheneb Qed Jiswied ? Nahseb li hemm żewġ raġunijiet . L- ewwelnett għax għal Carmel din hija novella għażiża ħafna peress li tista' tiġi ttimbrata bħala waħda awtorbijografika . It- tieninett għax Carmel innifsu jaf tajjeb kemm hija novella maħduma tajjeb . Irrid ngħid , li din in- novella kienet ħadet sehem fil- Konkors ta' Novelli Farsons li għal numru ta' snin kien ikun organizzat mill- Pagna Letterarja tal- ġurnal " Il- Hajja " u fis- sena 1986 rebħet l- Ewwel Premju . Araw ftit x' qalet il- Gurija li dik is- sena kienet komposta minn John Sciberras , Anton Grasso u Dott. Rena Balzan : Din in- novella tinqata' għal kollox mill- oħrajn . Hi ġrajja meħuda mill- hajja ta' kuljum , miktuba b' realizmu ħaj u bi stil letterarju ta' livell għoli . Jiena ċert , li meta l- qarrejja jaqrawha mhux biss japprezzaw dan il- kumment , imma wkoll taqbżilhom demgħa , peress li d- doża sentimentali hija qawwija ħafna . Sabiha ferm it- tixbiha bejn id- dielja u l- karattru ewlieni li tħossha għaddejja minn paġna għal oħra . U n- novelli l- oħra ? Nisthajjilhom frott ġo qoffa , fejn kull frotta hi differenti minn oħra ; imma kollha għandhom it- togħma bnina tagħhom . Imbaghad , wieħed ma jridx jinsa l- qawl Latin : De gustibus non disputandum est . Il- gost huwa dejjem suggettiv . B' danakollu , it- tajjeb u s- sabiħ jibqgħu , u s- sodisfazzjon aħħari jħalli t- timbru tiegħu fuq kulħadd . Kif jistqarr l- awtur innifsu fid- Dahla tal- ktieb , il- biċċa l- kbira ta' dawn in- novelli nkitbu fit- tieni nofs tas- snin tmenin ; b' danakollu , peress li jittrattaw temi attwali , " għandhom joffru qari pjacevoli u fl- istess ħin impenjattiv " . Is- suġġett l- aktar komuni b' mod ġenerali huwa l- familja . Hafna drabi Cauchi jlaqqagħna ma' uħud mill- problemi li din l- istituzzjoni tiltaqa' magħhom minn żmien għal żmien . Bhal ngħidu aħna , l- effett ħażin li jħallu l- preferenzi tal- ġenituri fuq ulied ( Bejn Dell u Dija ) . Il- konsegwenzi li jistgħu jħallu l- kunfidenzi żejda bejn membri ta' familji differenti ( Pupi b' Xagharhom Ahmar ) . L- uġigħ ta' ras li jġibu għall- ġenituri , l- ulied handikappati ( Bziezaq ) u l- indħil tal- ġenituri fl- għażliet tal- istat ta' wliedhom ( Il- Warda Roza ) . Nghid is- sew laqtitni ħafna n- novella Genesi , mhux ta' b' xejn rebbieħa f' Konkors ta' Novelli mniedi minn ġurnal lokali fl- 1988 . Hawn niltaqghu ma' żewġ stejjer li jimxu parallelli jew aħjar fuq żewġ binarji sakemm fl- aħħar il- qarrej jaħseb li se jsib is- soluzzjoni l- ġusta tal- problema , iżda l- awtur jagħżel li din iħalliha għall- qarrej innifsu . Novella mibnija tassew tajjeb minn kull lat . Naturalment , kif wieħed jistenna minn kittieb bħal Carmel G . Cauchi kważi f' kull novella tinhass doża ta' religjozita` ; fl- istess ħin l- awtur ilaqqaghna ma' diversi problemi tal- hajja . Imma donnu jrid ifakkarna , li wara kull problema hemm l- id t' Alla li dejjem lesta biex toffri l- għajnuna tagħha u b' hekk kull problema ssib is- soluzzjoni tagħha . Ma jonqsux sitwazzjonijiet li jistgħu jidhru kemmxejn ( kif jgħidu bl- Ingliż : ) far fetched ; bħad- dehriet ta' erwieħ li jwasslu messaġġi lil individwi kif insibu fin- novelli Il- Warda Roza u Alter Christus . Imma dawn huma ħwejjeġ li wieħed jista' jagħmel diversi mistoqsijiet dwarhom u jiddeċiedi hu fi zminijietna għandux jaċċettahom jew le . Mill- bqija din il- Gabra toffri ħdax -il novella rilassanti . Jiena ċert li l- qarrej jieħu gost jaqrahom għax ma fihom ebda taħbil il- moħħ żejjed . Pero` , huma wkoll imbuttaturi biex wieħed jaħseb u jirrifletti dwar ċerti sitwazzjonijiet li d- dinja kontempioranja qiegħda tħabbtilna ma' wiċċna . Ghalhekk it- temi li ttratta Cauchi tista' tgħid li huma kollha attwali għal kull żmien . Illum , meta qamet fostna mill- ġdid il- kwestjoni taċ- ċensura , din żgur ma tapplikax għal din il- Gabra . U nghidha bla tlaqliq , huwa dejjem tajjeb li jkollna f' idejna kotba ta' din ix- xeħta . Ghaldaqstant , nifraħ lill- pubblikatur , is- Sur Sebastian Agius , li daħal għal dan ix- xogħol ; anki meta qegħdin jinbtu ideat madwarna , li fil- fehma tiegħi , qegħdin ihawdu l- imħuħ dwar il- valur u l- estetika tal- letteratura tagħna . Huma ideat li xi awturi lokali ħadu minn oħrajn barranin , bl- iskuża komda tal- modernizmu . Nistaqsi : Biex novella tkun ta' livell letterarju tajjeb trid tħaddan kliem baxx , vulgari , kultant anki xi blasfema u zzeffen fin- nofs is- sess bi prominenza esklussiva ? Novella tajba trid bilfors tixxokkja lill- qarrej b' dan il- mod ? Dawn saru l- ingredjenti tan- novella kontemporanja ? Ghax ma nammettux , li hawn min qiegħed jipprova jnezza' l- kelma libertaÏ mill- vera tifsira tagħha ! Jien naqbel perfettament ma' min isostni li l- kittieb għandu kull dritt jikteb dak li jrid ; imma meta jesponi xogħlu fil- pubbliku għandu juri ċerta diċenza letterarja . Ic- ċensur ewlieni għandu jkun l- awtur innifsu . Hija accettabli , li bniedem joħroġ barra għarwien bl- iskuża li min irid jista' jħares lejh u min ma jridx jista' jdawwar wiċċu ? Jiena nifraħ lil dawk il- kittieba li għandhom il- kuraġġ jissuktaw iżommu l- kitbiet tagħhom kontra dan il- kurrent . Ghax kif darba stqarr miegħi l- mibki avukat George Zammit f' intervista li għamiltlu għall- ġurnal " Il- Hajja " : " Il- Letteratura għandha dmir li tgħolli l- bniedem u tressqu lejn ċerta spiritwalitaÏ fis- sens wiesgħa tal- kelma . " Jalla l- kittieba tagħna jibżgħu għall- pinna tagħhom u ma jħallux warajhom kitbiet li jħammġu l- qlub u l- imħuħ tal- qarrejja ta' llum u ta' għada . Cauchi żgur mhux wieħed minn dawn ! miktub minn Alfred Massa , President tal- Ghaqda Poeti Maltin Nota tal- aħħar : Il- qoxra tal- ktieb ġdid ta' Carmel G . Cauchi hija xogħol tal- għalliem u artist żagħżugħ , Hilary Spiteri . Għal darb ' oħra l- Għaqda Poeti Maltin tellgħet Lejla ta' Poeżija fiċ- Ċentru Kultura Franġiskana , il- Furjana . Dan seħħ nhar il- Ġimgħa , 27 ta' Novembru , fis- 7.30 p . m . Mexxa s- serata s- Segretarju , Charles Magro , filwaqt li żewwaq il- Lejla bl- osservazzjonijiet tiegħu dwar l- istili u t- temi tal- poeżiji li nqraw . Charles Magro tkellem ukoll dwar il- proġett li għadha kemm nidiet l- Għaqda Poeti Maltin fejn 19 -il poeżija bl- Ingliż ta' 19 -il - poeta membru ntagħżlu u ġew stampati f' format ta' bookmarks . Dawn se jiġu mqassmin f' lukandi u fi ħwienet iffrekwentati mit- turisti ħalli jkunu jistgħu jgawdu ftit mill- benna tal- poeżija Maltija bl- Ingliż . Il- proġett " Bookmarka " ġie sponsorjat mill- BOV . Il- membri tal- Għaqda Poeti Maltin qraw poeżiji bil- Malti , bl- Ingliż u bit- Taljan dwar temi differenti . Kien hemm ukoll waqtiet ta' riflessjoni dwar suġġetti mqajma mill- poeżiji li nqraw waqt il- Lejla . Il- viċi - President , Patrick Sammut , qara studju tal- viċi - Segretarju , Dr. Joseph Axiaq , dwar " Il- kunċetti tal- Ħarifa u tax- Xitwa fil- Poeżija Maltija " . Fit- tmiem tal- Lejla l- membri tal- Għ . M . , flimkien mal- membri taċ- Ċentru Kultura Franġiskana kienu mistiedna għal riċeviment żgħir .