Erbgħin sena ilu nqatel bniedem li nittama li llum, diversi minnkom, jieqfu jiftakru fih. Membru importanti ta' partit politiku li x-xenarju Taljan għadu jħoss in-nuqqas tiegħu, dak Demokratiku-Kristjan. Fid-dinja tagħna, fejn qegħdin niġu influwenzati minn ideat u politika li mhix kontinentali, dan ma napprezzawhx. Insib ħafna li, la jafu dwar dan l-ideal politiku li għamel ħafna ġid lill-Italja u lil pajjiżna, u wisq inqas dwar min kienu l-protagonisti tiegħu. Moro kien bniedem mimli intelliġenza, umiltà u onestà. Meta taqra ħajtu u kitbietu tintlaqat mill-abbiltà u l-kapaċità tiegħu li jaħdem biex jifhem lil min ma jaqbilx miegħu. Kien demokratiku ffurmat fl-għeruq u l-għerf li l-Knisja Kattolika għadha toffri lid-dinja. Minn meta kien student, kellu moħħu ċar dwar ħidmet in-Nisrani fis-servizz tal-bniedem. Daqshekk ieħor meta, wara t-Tieni Gwerra Dinjija, ġie elett fil-Parlament Taljan. Għad għandna kitbietu u l-interventi parlamentari li huma uniċi, speċjalment dawk marbuta mal-bini tal-Kostituzzjoni tal-Italja. Il-karriera politika tiegħu kienet unika. Għadda minn ħafna. F'mumenti kien is-Segretarju Ġenerali tal-Partit. F'oħrajn il-Ministru tal-Ġustizzja, tal-Edukazzjoni, tal-Affarijiet Barranin, kif ukoll il-Prim Ministru tal-pajjiż; f'oħrajn ġie mwarrab kompletament. Kellu, però, l-abbiltà li jistenna, minkejja dubji kbar dwar jekk kemm-il darba kellux jibqa' fid-dinja politika. Maż-żmien, kliemu, ħsibijietu, l-għerf li jiddibatti fit-tul u fid-dettall ma' dawk li ma kinux fl-istess partit tiegħu, irrendewh lura bħala protagonist ewlieni. Kien fil-mumenti meta l-partit warrbu fil-ġenb li kien ittentat iħalli kollox biex jiddedika ruħu għall-istudenti universitarji. Kien professur tad-Dritt Penali. Wieħed li kemm jista' jkun ma kienx ifalli l-lezzjonijiet. Miftuħ għall-istudent. F'dak li jaħseb, f'dak li jikteb, u f'dak li jagħmel. Għad għandna wkoll f'idejna n-noti tiegħu dwar dan is-suġġett. Kien impenjat sew, imma baqa' impenjat sal-aħħar jiem ta' ħajtu. Biss, kien sar protagonist minħabba fir-realtà politika li żviluppat. Iż-żewġ partiti prinċipali f'dak iż-żmien kienu d-Demokrazija Kristjana u l-Partit Komunista. Għalkemm tal-ewwel kellu iktar saħħa parlamentari, però ebda wieħed ma kellu, jew seta jifforma waħdu, il-Gvern. Proprju fil-bidu tas-sena 1978, kien qiegħed fi proċess ta' diskussjoni ma' Enrico Berlinguer, il-kap tal-Partit Komunista fil-linja politika magħrufa bħala l-'Compromesso Storico'. L-abbiltà tiegħu wasslitu għall-konklużjoni ta' Gvern Demokratiku-Kristjan bl-appoġġ estern ta' dak Komunista. Għadda minn ħafna diffikultajiet, u kien kontestat ħafna. Biss, kien persuna li jagħraf ir-realtà politika u li hemm interess nazzjonali li jirbaħ pożizzjonijiet politiċi riġidi. Għaraf jibni pontijiet u toroq li ħadd ma kien jimmaġina li setgħu jinbnew. Illum l-Italja, fil-pożizzjoni politika li għandha, ċertament tixtieq li kellha bniedem ieħor bħalu, kapaċi jwassalhom għal gvern li ma jistax jitwieled minħabba r-riġidità u l-kondizzjonalità. Proprju minħabba din il-kapaċità li, bħala Nisrani, irnexxielu jwettaq li fil-jum li kien sejjer il-Parlament, fis-16 ta' Marzu 1978, ġie misruq minn grupp terrorista magħruf bħala l-'Brigate Rosse'. Dak li ġara f'dawk il-jiem u għala huma suġġett ta' diversi kotba. Żgur mhux forsi, il-grupp Komunista ried jolqot direttament lill-Istat demokratiku Taljan. Waqt li kien għaddej proċess legali u kriminali kontra numru ta' membri tal-Brigate Rosse għal diversi omiċidji li wettqu riedu jaħtfuh, jipproċessawh u joqtluh. F'dik il-ġurnata mietu erba' membri tal-forza tal-ordni li kienu miegħu. Wara, il-pajjiż inqasam, u sa ċertu punt għadu, bejn dawk li riedu jaslu fi ftehim mal-Brigate Rosse, u dawk li ma riedux. Moro, waqt li kien miżmum, kiteb numru ta' ittri lil diversi politiċi. Min jerġa' jaqrahom jifhem iktar il-martirju li għadda minnu. Moro ġie esegwit u nstab mejjet fid-9 ta' Mejju 1978. Għadda minn ħafna f'dawk il-jiem. Illum, wara erbgħin sena, inħoss li għandna nieqfu niftakru fil-valur ta' bnedmin li servew bħalu. Ta' dawk l-Insara li daħlu fil-politika u baqgħu leali lejn l-ideal tagħhom. Ta' dawk li nħossni politikament viċin. Ta' dawk li aktar ma jgħaddi ż-żmien, iktar naqbel magħhom.
Aldo Moro.