Il-Ħamis, 11 ta' Settembru 2017: Dan l-artiklu kien publikat fir-Rivista Pastor ta' Mejju-Ġunju 2001, 8-10. ĦARSA PASTORALI LEJN L-ESKATOLOGIJA Ir-rejaltajiet eskatologiċi li jmissu lill-bniedem b'mod personali għadhom l-istess: jiġifieri mewt, ġudizzju, ġenna jew infern. Mhux huma nbidlu iżda l-lingwaġġ li nużaw biex niddeskrivuhom, billi s-sitwazzjoni li jgħix fiha l-bniedem inbidlet radikalment. Qabel il-Konċilju, l-predikaturi kienu jagħmlu ħafna enfasi fuq l-eskatoloġija. Huma kienu jippriedkaw b'ċerta ħerqa r-realtà tal-mewt, ġudizzju, infern u ġenna. Tant kienu jagħmlu enfasi fuq l-eskatoloġija li kienu jġibu lill bniedem konxju ta' x'hemm jistennieh wara l-mewt. Infatti "il-predikaturi kienu jafu jitkellmu dwarhom b'mod effikaċi u suġġestiv. Kemm nies ikkonvertew u marru jqerru wara dawn il-priedki u l-meditazzjonijiet fuq l-aħħar ħwejjeġ". Infatti nkunu niżbaljaw jekk illum, influwenzati mill-ideat ta' soċjetà postmoderna, niġġudikaw ħażin dawn it-tip ta' priedki. "Nistgħu ngħidu li dawn il-priedki, li jaqblu perfettament ma' dak kollu li hemm fir-rivelazzjoni tat-Testment il-Qadim u tat-Testment il-Ġdid, kienu jidħlu fil-qiegħ nett ta' l-intimità tal-bniedem. Kienu jqanqlulu l-kuxjenza, iniżżluh għarkobbtejh, iwassluh għall-konfessjunarju; kellhom insomma ħidma ta' salvazzjoni tassew għolja". Iżda llum ftit baqa' li għadhom jkellmu b'qawwa fuq ir-rejaltajiet eskatoloġiċi. Infatti fil-ktieb "Immorru 'l hemm mill-għatba tat-tama" il-ġurnalista Vittorio Messori jagħmel din il-mistoqsija lill-Papa "Għaliex tant nies tal-Knisja dejjem sejrin dwar dak li hu ta' issa, u tista' tgħid qatt ma jkellmuna dwar l-eternità, dwar dik l-għaqda definittiva ma' Alla, li fl-aħħar mill-aħħar, jekk noqogħdu għal dak li tgħidilna l-fidi, hu l-vokazzjoni, id-destin, l-għan finali tal-bniedem?". Infatti l-Papa jwieġeb din il-mistoqsija b'mod mill-aktar profond. Huwa jafferma li l-Konċilju għamel bidla minn eskatoloġija individwali għall-waħda kosmika. Filwaqt li dik ta' qabel il-Konċilju kienet waħda personalistika dik tal-Konċilju għandha dimensjoni kosmika. Għalhekk filwaqt li nammettu li l-eskatologija pre-Konċiljari kellha ħafna tajjeb u iffurmat qaddisin, tajjeb li nkunu nafu fiex tikkonsisti l-eskatoloġija 'ġdida'. Il-Konċilju Vatikan II jissotolineja dawn il-punti: –Il-Knisja li lilha nappartjenu m'għandhiex tmiem jekk mhux fil-glorja ta' dejjem (ara Atti, 3,2); –id-dinja billi hi marbuta intimament mal-bniedem, tasal ukoll għall-għan tagħha billi tiġġedded fi Kristu; –Kristu qiegħed kontinwament jaħdem biex iġib lejh il-bnedmin permezz ta' l-Ispirtu s-Santu; –Il-Konċilju jagħmel enfasi fuq l-Ewkaristija bħala ikla eskatoloġika, jiġifieri ikel li permezz tiegħu niksbu l-qawmien mill-imwiet; –it-tiġdid imwiegħed beda fi Kristu, kompla bl-inżul tal-Ispirtu s-Santu fuq l-appostli u qiegħed ikompli fil-Knisja; –dan it-tiġdid b'ċertu mod digà qiegħed jinħass fid-dinja; il-Knisja pellegrina mżejna bi qdusija tassew, anke jekk hija imperfetta fil-membri tagħha. Għalhekk l-operatur pastorali filwaqt li għandu jikkonvinċi ruħu li l-Eskatoloġija baqgħalha post fil-katekeżi u l-pastorali, jrid jifhem li ż-żmenijiet tbiddlu u forsi dak li kien jimpressjona fl-antik illum ma tantx jagħmel sens. Hekk il-problema hija kollha kemm hi waħda ta' lingwaġġ. Jekk lill-poplu sejrin inkellmuh b'mod li jifhem, allura l-katekeżi u pastorali se jħallu frott. Illum qegħdin ngħixu f'soċjeta sekularizzata, teknoloġika u post-moderna. Il-bniedem fis-seklu għoxrin ra b'għajnejh is-sekularizzazzjoni u l-materjaliżmu filwaqt li esperjenza serje ta' infernijiet li l-bniedem ġab f'idejh stess. Il-gwerer, il-kampijiet ta' konċentrament, il-gulags kif wkoll l-istess diżastri naturali jistgħu jġiegħlu lill-bniedem tal-lum li jemmen li l-infern huwa f'din id-dinja stess. Għalhekk il-katekisti u l-operaturi pastorali jridu jużaw lingwaġġ li huwa rilevanti għall-bniedem tal-lum. Dan huwa possibbli filwaqt li ma jiġi traskurat l-ebda punt mid-duttrina nisranija. It-trattati Dommatiċi dejjem jibdew mill-mewt bħala l-bidu ta' l-eskatoloġija. Meta l-operaturi pastorali jiġu biex jittrattaw dan is-suġġett jridu jżommu f'moħhom li s-soċjetà moderna qegħda tnessi din ir-rejaltà lill bniedem. Filwaqt li fl-imgħoddi mhux imbiegħed, ħafna persuni kienu jmutu d-dar, imdawra bil-familjari tagħhom, illum il-mewt ħadet sura ta' kwistjoni teknika fl-isptarjiet. L-enfasi fuq il-mewt irid ikun pożittiv. "Hekk il-mewt għan-nisrani li jimxi wara Kristu, issir il-mezz għall-fidwa tiegħu". Kif Kristu rebaħ il-mewt permezz tal-mewt u l-qawmien tiegħu, hekk wkoll in-nisrani jekk jimxi wara Kristu bis-serjetà, il-mewt issir okkażżjoni ta' twelid ġdid fi Kristu. Il-katekekisti u l-operaturi pastorali jistgħu jagħmlu enfasi li niċċelebraw il-festi tal-qaddisin fil-mewt tagħhom. Hekk għan-nisrani li qiegħed jgħix il-fidi tiegħu bis-serjetà, il-mewt mhux talli ma għandhiex tbeżżgħu iżda hija d-dħul tiegħu fis-saltna ta' dejjem. Rigward l-infern, l-operaturi pastorali u l-katekisti għandhom joqogħdu ħafna attenti. Fil-fatt wieħed ma jridx ibeżża bih. Infatti l-ewwel għandha issir ix-xandira tal-ħniena ta' Alla li jrid li l-bnedmin kollha jsalvaw. Tant huwa ħanin u li ma jridx l-mewt tal-midneb li bagħat lill-Ibnu fid-dinja biex ixandar il-ħniena t'Alla. Ir-realtà ta' l-infern hija terribbli mhux biex il-bniedem jibża' iżda hija stedina pożittiva biex il-huwa jagħti prijorità lill-messaġġ ta' Alla. Fuq il-katekeżi fuq l-Infern, l-operaturi pastorali jridu joqgħodu attenti li bla ma jafu jagħtu idea ħażina ta' Alla. Infatti l-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika jqassar it-tagħlim fuq dan is-suġġett " Il-mewt bid-dnub il-mejjet ta' wieħed li ma nidimx u ma laqax l-imħabba kollha ħniena ta' Alla, tfisser li dan se jibqa' mifrud minn Alla b'għażla ħielsa tiegħu. Hu dan l-istat ta' min minn rajh jinqata' darba għal dejjem mill-għaqda ma' Alla u mal-beati, li nsejħu "infern". Fil-katekeżi u l-pastorali jkun ta' frott kbir jekk isir spjegazzjoni b'mod ġdid tal-Purgatorju. Il-Papa preżenti dejjem fil-ktieb ta' Messori, jgħid li l-konvinzjonijiet tiegħu fuq il-purgatorju ħadhom mill-Bolla ta' Benedittu XII u mill-kitbiet ta' San Ġwann tas-Salib. Hekk il-purgatorju huwa stat ta' tisfija progressiva fejn il-bniedem jinduna bin-nuqqasijiet tiegħu, iħoss in-nuqqas t'Alla u jumilja ruħu. B'dan il-mod aktar ma l-operaturi pastorali u l-katekisti jinkorporaw l-eskatoloġija personali ma' dik kosmika, aktar jkunu qegħdin jimxu mas-sinjali taż-żmenijiet . "Illum il-Knisja, aktar minn hekk, qed tifhem il-ħtieġa li lill-bniedem modern tħabbarlu li t-tiġdid ta' kollox huwa possibbli" Hekk l-operaturi pastorali kif ukoll l-katekisti aktar ma jaġġornaw ruħhom bit-tagħlim tal-Knisja, aktar il-ħidma tag 1.Ġwanni Pawlu II. Immorru 'l hemm mill-għatba tat-tama p.119. Katekiżmu tal-Knisja Kattolika, parag.1033 Eminyan Maurice, Eskatoloġija, p.5 Forte Bruno, Introduzzjoni qasira għall-fidi, Malta 1997. Id-Dokumenti tal-Konċilju Ekumeniku Vatikan II, Edizzjoni Studia 1982.
ĦARSA PASTORALI LEJN L-ESKATOLOGIJA