Innutajt da' minħabba li Patrick, il- leader tas-Sapport Group u l-uniku persuna 'l fuq minn tmintax fil-kamra, kien jitkellem dwar il-qalb ta' Ġesù f'kull marelli laqgħa, dwar kif aħna, bħala sopravissuti żgħar tal-kanċer, konna bilqiegħda fil-qalba tal-qalb imqaddsa ta' Kristu u x'naf jien. L-affarijiet fil-qalba ta' Kristu jmorru hekk: Is-sitta, is-sebgħa jew għaxra l'aħna nimxu/jmexxuna ġewwa, immaxtru għażla ta' gallettini mmermra u luminata, inpoġġu fiċ-Ċirku tal-Fidi, u nisimgħu lil Patrick jirrakkonta għall-elf darba l-istorja dipressivament miżerabbli ta' ħajtu – kif kellu l-kanċer fil-bajd u ħasbu li ħa jmut imma ma mietx u issa arah, raġel magħmul f'qiegħ ta' knisja fil-137 l-isbaħ belt tal-Amerka, divorzjat, ivvizzjat bil- video games , ħafna drabi bla ħbieb, jipprova jġebbed l-għajxien fqirissimu tiegħu biex jesplora l-parti kankreska tiegħu, jistenna, bħalma nagħmlu lkoll, ix-xabla ta' Demokle biex tagħtih is-serħan li ma rnexxilux jiskappa snin ilu meta l-kanċer ħadlu ż-żewġ bajdiet imma ħallielu dak li l-iktar ruħ ġeneruża biss tasal issejħilha il-ħajja tiegħu. (Ifisser li kien hemm ftit tal-kompetittività dwar il-ħaġa, b'ħafna li riedu jegħlbu mhux biss il-kanċer innfisu, imma wkoll in-nies l-oħra fil-kamra. Speċi, nirrealizza li bla sens, imma meta jgħidulek li għandek, ejja ngħidu, 20 fil-mija ċans li tgħix ħames snin, il-Matematika tibda taħdem u tintebaħ li dan ifisser wieħed minn ħamsa... u tħares madwarek u taħseb, bħalma kull persuna f'saħħitha tagħmel: Irrid ngħaddi dal-erba' bhejjem). Jien: "Jekk tridni nkun żagħzugħa, tibgħatnix is-Sapport Group. Ixtrili ID falza biex inkun nista' mmur il-klabbs, nixrob il-vodka u nieħu pot. Ommi: "Ibda biex, int ma tiħux pot." Jien: "Qed tara, kieku ġġibli ID falza dil-ħaġa nkun nafha." Ommi: "Għedtlek is-Sapport Group sejra." Ommi kienet għadha ma waslitx, ħaġa rari, għax lil ommi kwazi dejjem insibha tistennieni. Ħarist madwari u rajt li tfajla smajra, twila u ffurmata sammret lil Isaac mal-ħajt ġebli tal-knisja, u bdiet tbusu kemm Alla ħalaq. Kienu viċin ta' xulxin biżżejjed li stajt nisma' l-ħsejjes strambi ta' ħalqhom, u stajt nisimgħu jgħid "Dejjem," u lilha tgħid "Dejjem," lura. F'salt, bilwieqfa ħdejja, Augustus minn taħt qalli, " Jemmnu ħafna fil-PDA." "X'għandhom għal 'dejjem'?" Il-ħsejjes imbeżilqa żdiedu. "Jaħilfu bid-dejjem. Dejjem se jħobbu lil xulxin u hekk. Bla ma neseġera naħseb li bagħtu mal-4 miljun messaġġ bil-kelma 'dejjem' lil xulxin fl-aħħar sena." Koċċ karozzi oħra għaddew minn ħdejna, u għabbew lil Michael u Alisa. Issa spiċċajna jien u Augustus waħedna, niflu lil Isaac u Monika, li baqgħu għaddejjin qishom mhux qed iserrħu ma' post qaddis. Idu mxiet għaż-żejża tagħha minn fuq il-flokk u dawwar idu magħha, il-pala t'idu soda waqt li subgħajh iteftfu 'l hemm u 'l hawn. Tgħid kienet qed tieħu pjaċir? Ma naħsibx li iva, imma ddeċidejt li lil Isaac naħfirlu peress li kien qed jagħma. Is-sensi jagħmlu festa sakemm dak li jkun ikun imġewwaħ u x'naf jien. "Immaġinak issuq sal-isptar għall-aħħar darba," għedt bil-mod. "L-aħħar darba li qatt issuq il-karozza." Mingħajr ma ħares lejja, Augustus qal, "Qed toqtolli l-pjaċir kollu, Hazel Grace. Qed nipprova nifli l-imħabba żagħżugħa fil-lussu salvaġġ kollu tagħha." "Naħseb li qed iweġġagħlha ż-żejża," għedt. "Eħe, diffiċli tgħid jekk hux qed jipprova jeċċitaha jew jekk hux qed jagħmel eżami tas-sider." Imbagħad Augustus Waters daħħal idu fil-but u ħareġ, minn tant affarijiet, pakkett sigaretti. Fetħu beraħ u b'xufftejh gibed sigarett. "Int bis-serjetà?" staqsejt. "Taħseb li faqgħa b'daqshekk? Ooo, ħanin Alla, fottejtli kollox." "Kollox xiex?" staqsieni, hekk kif dar lejja. Is-sigarett mhux mixgħul iddendel mill-kantuniera ta' ħalqu bla tbissima. PS. Fit-traduzzjoni ma kontx qed niffoka fuq id-dettall, daqskemm fuq l-ispirtu ġenerali tas-siltiet. Lil nies ta' kemm età tagħti ktieb b'siltiet bħal dawn? Tħallihom jaqrawh lix-xbejbiet u ġuvintur żgħar? Jew tarah pastaż wisq? Kieku kellek iddaħħal ktieb bħal dan f'librerija ta' skola sekondarja, iddaħħlu? Diversi siti jikklassifikaw dan il-ktieb għal żgħażagħ ta' tnax, tlettax-il sena. Jien għadni ma qrajtux kollu u għalhekk nista' niġġudika biss fuq l-ewwel ftit kapitli. Għal dawk li ma ntebħux, dawn huma siltiet mill- ewwel kapitlu ta' The Fault in Our Stars . Xi mistoqsijiet li se nipprova nwieġeb minn issa 'l quddiem huma dawn: Ktieb bħal dan għandna nħallu ż-żgħażagħ żgħar tagħna jaqrawh? Il-lingwaġġ jagħmel differenza? Jew il-lingwa? X'inhu baxx u x'mhux? Dawn il-mistoqsijiet u oħrajn bħalhom spuntaw mhux għax iż-żgħażagħ żgħar jaqraw materjal bħal dan imma għax ċerti kotba bil-Malti tneħħew mil-libreriji, fl-opinjoni tiegħi, għalxejn. Ejja nkunu sinċiera magħna nfusna u ma nilagħbuhiex tal-martri verġni; numru ta' żgħażagħ (ma nistgħux ngħidu li kollha) qed jgħidu u jagħmlu agħar minn hekk u jekk irridu ngħidu kollox, il-mudell tagħhom, huwa aħna. Jalla d-dnub ta' ħafna żgħżagħ ikun li jgħidu l-kliem "bajd" u "żejża." Kieku r-razza umana tkun ferm iżjed paċifika u kuntenta milli hi issa. Il-ftit esperjenza li kelli ma' diversi żgħażagħ minn oqsma differenti għallmitni li ż-żgħażagħ qed jaffaċċjaw realtajiet ferm ikbar minnhom – mhux neċċessarjament swat jew divorzji – li ħafna drabi aħna stess daħħalniehom fihom bla ma nafu. Li tifel jilgħab logħba mimlija vjolenza mhix agħar milli jaqra xi ħaġa bħal din? Ta' min inżommu f'moħħna wkoll li studji riċenti wrew li l-aggressjoni fit-tfal mhix marbuta mal-video games infushom imma ma' nuqqas ta' kontroll li persuna tħoss jekk ma tkunx ħakmet il-logħba. Mela x'inhu l-aħjar, taqra jew tilgħab? Barra minn hekk, dawk il-ħafna teleserje fuq it-televixin mhux qed juru/jgħidu ċerti "pastażati" li kieku nsibuhom fi ktieb, u terġa' u tgħid bil-Malti, ikunu pprojbiti? Jien ma narahomx u allura ma nistax niġġudika però donnu li jidher fuq it-televixin jgħaddi minn għarbiel usa', kultant... ferm iktar usa' minn dak tal-arti bħalma huma l-letteratura, l-arti viżiva u d-drama. Dan biex ma ngħid xejn dwar il-kliem tal-kanzunetti favoriti ta' ħafna żgħażagħ li 1) hu frivolu għall-aħħar; 2) fih sensiela ta' oxxenitajiet espliċiti; u 3) il-filmati akkumpanjattivi faċilment nikkatergorizzawhom bħala soft porn. Sewwa ħafna. Mela l-arti jekk tipprovoka, qed turi promiskwità, u t-televixin u l-kanznetti, meta jagħmlu l-istess, ikunu qed juru r-realtà. Aħsbu ftit għaliex The Fault in Our Stars kien suċċessun? Għaliex fl-iskejjel għal kopja waħda jew tnejn, hemm tlieta u erba' jew iktar? Għaliex jekk tkun għadek ma qrajtux iż-żgħażagħ iħarsu lejn bħallikieku waqajt minn xi pjaneta differenti? Aktarx li għax iż-żgħażagħ setgħu jirrelataw miegħu. B'dan mhux qed ngħid li ż-żgħażagħ kollha jagħmlu bħal Isaac u Monika, imma jekk inkunu ftit realistiċi naraw li l-istatistiċi juru li ħafna tfajliet u ġuvintur ma jmorrux biss ma' mejda jixorbu koka u jieklu berger. Mela allura, kif irridu ż-żgħażagħ jaqraw, jekk dak li hemm fil-libreriji ta' ċerti skejjel (u dan xi drabi nuqqas tas-suq innfisu) mhux qed jorbtuh mal-esperjenza tagħhom? Hawn jidħlu diversi kunsiderazzjonijiet li nixtieq nagħmel biex nipprova niżen xi ftit is-sitwazzjoni aħjar . Ħafna drabi niġġudikaw biċċa xogħol artistika mhux fuq it-tema tagħha imma abbażi tal-lingwaġġ li jintuża. Aħseb ftit... X'taċċetta li jaraw l-iktar it-tfal/l-istudenti tiegħek? Xena ta' mħabba bla kliem jew xena ta' tnejn jiġġieldu b'ħafna kliem "baxx"? Forsi t-tnejn, imma forsi xejn ukoll. Wisq nibża' li ħafna drabi nabbażaw wisq il-ġudizzju tagħna fuq il-lingwaġġ li jintuża milli t-tema fiha nnifisha. Ċerti temi huma tqal għaż-żgħażagħ minnhom infushom iżda jekk nittrattawhom b'lingwaġġ "nadif," naċċettawhom bla problemi ta' xejn; l-istess kif temi li verament jistgħu jirrelataw magħhom, jista' jagħti l-każ li neskludhom għax jintuża ċertu kliem li ż-żgħażagħ jgħidu agħar minnu. IL-LINGWAĠĠ L-idea mhix li nipperpetwaw ċerti ideat/kliem "ħażin" imma li jekk hemm bżonn dak it-tip ta' diskors għal ċertu karattru, jintuża. Il-letteratura (u arti oħra) nemmen mhix il-lok ta' tajjeb jew ħażin. Ġaladarba tiġi espressa għandha tkun fid-deskrizzjoni tal-qarrej (ħudha f'sens wiesa') li jiġġudika hu. It-tajjeb jew il-ħażin jiddependi mill-persuna nnifisha. Veru, irridu nkunu aħna li niggwidaw liż-żgħażagħ x'jaqraw imma rridu nkunu nafu kif u xiex u għaliex. Għaliex għandna nżommu ktieb milli jidħol f'librerija ta' skola sekondarja għax fih il-kelma "sorm" jew "tfotti"? Min fid-dinja jgħid "patata/warrani" jew "għamiltli l-ħsara"? (Mhux qed ngħid li m'hawnx, lanqas, u nifhem li hemm kuntesti differenti fejn jingħad ċertu kliem...). Il-biċċa hi li, ktieb bil-kliem "butt" u "fuck" jitneħħa mil-librerija? IL-LINGWA Hawnhekk tidħol il-kwistoni tal-lingwa. Għaliex ċertu kliem aktar aċċettabbli bl-Ingliż milli bil-Malti? Hawn ma rridx niddevja mis-suġġett tal-kotba li miegħu qed norbot dil-bloggata imma aktar iva milli le, il-kwistjoni tal-għażla ta' ċerti kotba ġejja biss minn inklinazzjoni partikolari lejn lingwa partikolari u allura preferenza lejn dak kollu li ġġib magħha. Ħafna drabi hi kwistjoni ta' superjorità lingwistika. Wisq nibża' li ċerti kotba naċċettawhom b'ċertu lingwaġġ għax huma b'ċertu lingwa. Pereżempju, The Fault in Our Stars aċċettajnieh f'diversi skejjel għax bl-Ingliż il-kliem "boobs" u "balls" huma aċċettabli? Konna naċċettaw dan l-istess klieb bil-Malti, bi kliem bħal "bajd" u "żejża"? Veru, stajt użajt il-kelma "sider" imma f'dal-kuntest ħassejt li mhix ideali. Fuq kollox, biex inkun ġusta għalkollox ma' dan l-aspett, ikun jeħtieġli nidħol f'ċerti teoriji bħalma hi dik tar-relattività lingwistika iżda ma nħossx li hawnhekk hu l-ispazju li fih għandi nagħmel dan. Però diskors dwar dan is-suġġett, hemm bil-bosta. IL-ĠENERU L-aħħar kriterju (bla dubju, hemm oħrajn) li xtaqt naqbad miegħu u li forsi mhux dejjem nikkunsidraw hu dak tal-ġeneru. Kemm hu faċli li naċċettaw xena ta' mħabba f'rumanz tal-fantasja għat-tfal milli f'rumanz ta' mħabba? Bijografija li fiha jissemmew l-atroċitajiet kollha tad-dinja, kemm hi aktar aċċettabbli minn fiction dwar l-istess temi? Dan kollu wżintu jien u naħseb għaliex ċerti kotba bil-Malti ma daħlux f'ċerti libreriji tal-iskejjel sekondarji (irrelevanti min żammhom milli jiħdlu). Hawn ta' min insemmi kobta eċċellenti bħal Frejp , Riħ Isfel u Din Mhix Logħba . Fuq liema kriterji dawn il-kotba inżammu milli jiħdlu f'ċerti libreriji? Riħ Isfel, ngħid jien, ma rawhx meta sar teleserje fuq it- televixin ? Ħafna żgħażagħ ma jagħmlux agħar minn Kim u Amy? U taħseb li ż-żgħażagħ qatt ma semgħu u tkellmu fuq il-politika jew li fil-klassi m'hemmx żgħażagħ ta' kulturi differenti? Fejn jidħlu kotba Maltin inħoss li ssir inġustizzja kbira għaliex ħafna drabi ninjoraw it-tema u mmorru biss għal-lingwaġġ li nħarsu lejh bħala dak ta' lingwa partikolari. Daqstant ieħor, ċerti kotba bl-Ingliż mhux qed jiddaħħlu inġustament. Ħafna drabi ċerti xeni jinħbew taħt il-libsa ta' ġeneru partikolari u kollox jgħaddi. Drabi oħra, inħarsu biss lejn it-tema u ma narawx kif qed tiġi ttrattata. Bħallikieku nistgħu naqtgħu linja fissa u waħda għal kollox. Ejja nafdaw ftit iktar lill-kittieba tagħna u ma narawx kollox bħala strateġija għall-markiting. Fuq kollox, ma rridx nagħti l-impressjoni li għandna nieħdu xi attitudni laissez-faire biss nemmen li meta niġu biex nagħżlu jew nissuġġerixxu kotba għaż-żgħażagħ tagħna għandna nżommu ħaġa waħda f'moħħna: lilhom. Fuq nota aktar ħafifa... Imrobbija f'raħal li fis-seklu 21 għad għandu x-xjuħ miġburin qaqoċċa fuq iz-zuntier u l-bejjiegħa jgħajtu f'nofs tat-triq. Pass 'il bogħod mill-pjazza, ir-raħal bħal donnu jinbidel, jieħu xejra oħra. Ix-xiħ bil-qmis iċċangjata u wiċċu mimli tikmix jinbidel f'salesman b'xagħru ġġeljat. Fil-qalba ta' dan kollu- jien prodott taż-żewġ estremi. Nofs ras, kultant. Kultant ras sħiħa. Kaxxa ġenn. Nofs kaxxa ġenn. In-nofs l-ieħor, mimli kuluri. Sploduti. Bla nifs. Jew bi ftit. Basta jservini biex nasal sat-tmiem. Ħajti mimlija daqs bajda. Anzi aktar. Ħafna aktar minn bajda. Għax dik nofsha kolesterol u n-nofs l-ieħor bla togħma. U ġejja mill-annimali. U jien ftit iktar minn veġetarjana. Spazjata...il-kelma fuq fommi. Kultant tiżloqli bla ma naf u kultant insibni naħseb u naħseb u naħseb biex insibha. Persuna tal-mija fil-mija. Kultant, kważi. Jew sew jew xejn. Mix-xejn, noħloq. Quddiem il-ħolqien, nixxejjen.
xi ktieb dak