Persunaġġ li nistgħu ngħidu niltaqgħu miegħu ta' kuljum huwa l-pulizija. Qiegħed ngħid persunaġġ għax ma rridx ninftiehem li ser nikteb dwar xi bniedem partikolari. Il-pulizija huwa dak li narawh fit-toroq tagħna jmexxi t-taffiku, iva, minkejja li dan ir-rwol naqas, xorta għad fadal postijiet f' pajjiżna fejn it-traffiku jitmexxa kuljum minn membru tal-korp tal-pulizija. Il-pulizija huwa dak li jkun ħdejn l-iskola biex jara li ma jkunx hemm periklu għat-tfal huma u deħlin u huma u ħerġin. Il-pulizija għandu dmir li jara li tiġi mħarsa l-liġi. Għand il-pulizija nirrikorru biex nirrapurtaw xi ksur ta' liġi, lejh induru f' każi ta' emergenza. Il-pulizija huma wkoll dawk il-persuni li jagħmlu l-għassa kif ukoll isebbħu t-toroq b' ilbieshom u bil-pass preċiż tagħhom waqt xi parata. Qed taraw kif mal-pulizija niltaqgħu kuljum? L-isem tal-pulizija Il-kelma pulizija ġejja mill-kelma Griega πολιτεία (politeía). Kelma Griega oħra, qrib din il-kelma hija πόλις (pólis). Minkejja li dawn iż-żewġ kelmiet jixxiebħu ma jfissrx li huma l-istess. L-ewwel waħda tfisser gvern, mexxej ċivili filwaqt li t-tieni kelma tfisser belt-stat. Billi ma humiex l-istess ħaġa xorta hemm rabta bejn il-mexxej u l-belt għax huwa l-persuna li jmexxi l-ordni fil-belt jew il-pajjiż. Minn din il-kelma Griega ħarġet il-kelma Latina , li bejn wieħed u ieħor għandha l-istess tifsira u maż-żmien nibtet il-kelma pulizija, bil-Franċiż, bil-Ġermaniż, bl-Ispanjol u nistgħu nibqgħu sejrin hekk. Tista' tgħid li l-ilsna kollha ħadu terminu għal dak il-mestier li qegħdin nitkellmu dwaru mill-kelma Griega. Bidu tal-korpi Fi żmien il-pólis Griega kien hemm forma ta' kontrolluri tal-ordni biss l-organizzazzjoni istituzzjonali tal-korp tal-pulizija f' sens modern kif nafuh illum nistgħu ngħidu li beda ġewwa l-Gran Brittanja. Hemmhekk sa mill-1285 jingħad li kienu jeżistu għaqdiet organizzati ta' ċittadini biex iħarsu l-ordni. L-ewwel korp tal-pulizija organizzat fuq skala kbira kien dak li waqqaf ir-Re Lwiġi XIV fl-1667 ġewwa l-belt ta' Pariġi. Fl-1797, max-xatt tax-xmara Thames ġewwa Londra, twaqqaf korp tal-pulizija bħal dak ta' Pariġi sabiex iżomm l-ordni u jħares mis-serq tal-merkanzija li kienet tasal hemmhekk. Fl-istess pajjiż, fl-1821 twaqqfu l-kwartieri tal-pulizija li fl-1829 bdew jissejħu Scotland Yard. Fl-Italja l-amministrazzjoni tas-sigurtà pubblika bdiet fir-renju ta' Sardegna taħt ir-Re Karlu Albertu ta' Savoia fl-1848 biss it-twaqqif uffiċjali tal-korp kien fl-1852. Ma rridux ninsew li sa dak iż-żmien l-Italja kienet għadha ma hijiex magħquda kif inhi llum. L-unità tal-Italja saret fl-1861 u ma' din l-għaqda infirex mal-pajjiz kollu ir-rwol tal-pulizija. Billi Malta kienet kolonja tal-Gran Brittanja, xi ħaġa li kienet tinbet Londra dlonk kienet tasal f' pajjiżna. Dan kien vantaġġ għalina. Id-data uffiċjali tat-twaqqif tal-Korp tal-Pulizija f' Malta hija t-12 ta' Lulju 1814. Ix-xogħol tal-pulizija huwa li żżomm l-ordni u l-paċi pubblika, tipprevedi, tinvestiga, tiffitex u tiġbor provi u evidenzi kif ukoll tressaq lill-akkużat quddiem il-ġustizzja. F' Malta għandha proverbju li jgħid li ħadd ma jrid il-pulizija wara biebu. Dan il-qawl ġej mill-fatt illi l-pulizija hija aktarx assoċjata mal-inkwiet, fejn ikun hemm l-inkwiet issib il-pulizija biex jikkontrollaw is-sitwazzjoni. Niftakar li snin ilu l-ommijiet kienu jbeżżgħu lill-uliedhom bil-pulizija u kont nisma' bosta garr dwar din il-ħaġa għaliex il-pulizija mhux tbeżża' bih għandek iżda tgħallem lil uliedek li dak huwa persuna li għandek iddur lejh f' kull ħtieġa ta' għajnuna. Inzertajt għandi ħbieb pulizija. Verament li fid-dinja ssib minn kollox u anke f' Malta ġieli smajna b' xi każi ta' membri tal-korp li la jagħmlu ġieħ lill-korp u lanqas lilhom infsuhom, biss fil-maġġoranza huma nies ta' rispett u li jafu x' inhu xogħolhom u jippruvaw jagħmluh sewwa. Naf kemm pulizija rġiel kif ukoll nisa u nista' ngħid li huma ħbieb tajbin anke meta jkunu bl-uniformi. Ħaġa li tweġġa' lili u lil bosta hija n-nuqqas ta' support li ġieli jsibu dawn it-talin. Bla ma nidħol fil-mertu u l-legalità tal-każ, insemmi l-fatt li tifel inqabad mill-pulizija jikser il-liġi aktar minn darba u billi huwa taħt l-età ma jistgħu jagħmlu xejn, anzi kien hemm lok li jittieħdu passi kontra l-pulizija stess. Dawn x' affarijiet huma? Aħna aħna jew m' aħniex? Dan każ wieħed biss, min jaf kemm hemm oħrajn. Nies bħalna Billi l-pulizija narawh liebes l-uniformi, aktarx naqgħu fit-tentazzjoni u naħsbu li huwa differenti minna, narawh daqs li kieku huwa xi robot jew xi aljen. Xejn minn dan, taħt dik l-uniformi hemm persuna tad-demm u l-laħam bħalna, bil-familja tiegħu, persuna li jixraqilha rispett, persuna bil-problemi tal-ħajja, li jgħejja, li jaqbdu l-għatx li jifjakka wkoll. U la qed insemmi l-bniedem li jifjakka, minn hawn insellem pulizija ħabib tiegħi li nzerta huwa l-kok tal-kummissarju. Sliem Pawlu! Dan l-artiklu deher f' In-Nazzjon 9 ta' Lulju 2016
Il-pulizija