Seduta Nru. 376 tal-Erbgħa, 13 ta' April 2016 Sur President, dan l-Abbozz ta' Liġi huwa wieħed illi jħares lejn żewġ partijiet distinti u separati; għandek parti li qegħda tmiss il-kwestjoni ta' dak li aħna nsejħu t-tkasbir tar-reliġjon, il-vilipendju tar-reliġjon; u l-ieħor huwa dak li jipprova jibdel is-sitwazzjoni rigward kif l-Istat għandu jħares lejn id-dellitti marbuta mal-pornografia, fejn hemm numru ta' punti kompletament ġodda minn dak li s-soltu konna qegħdin naraw fil-Kodiċi Kriminali. Fl-erba' minuti illi kelli qabel, kont bdejt nispjega illi s-sistema legali tagħna għal żmien twil kienet tieħu ħsieb illi tipproteġi s-sentiment reliġjuż u tipproteġi wkoll il-kult, jiġifieri tipproteġi nies li jridu jkunu parti minn reliġjon fl-eżerċizzju tar-reliġjon tagħhom. Huwa dritt fundamentali għal kull persuna li ġiet rikonnoxuta minn żminijiet antiki, fejn kulħadd għandu dritt li jeżerċita din is-sejħa reliġjuża tiegħu, u l-Istat daħal biex jipproteġi u jassigura protezzjoni għal min irid jeżerċita r-reliġjon. Però, fis-sistema legali tagħna ġraw żewġ affarijiet illi biddlu l-perkors. L-ewwel ħaġa, meta ġew l-Ingliżi hawn Malta nbeda proċess ta' kodifikazzjoni, illi kien qiegħed isir mhux biss f'pajjiżna imma prinċiparjament kien qed isir fl-Ewropa kollha, li permezz tiegħu dan il-proċess ta' kodifikazzjoni ġieb illi l-liġijiet kriminali jkunu miktuba u jkunu miktuba fi ktieb wieħed. Hemmhekk, meta beda l-proċess tad-dibattitu fl-1854 kien hemm Kodiċi Kriminali kompletament ġdid għas-sistema legali tagħna. Fost l-affarijiet interessanti illi l-Abbozz ta' Liġi li ġab dak il-Kodiċi Kriminali fis-seħħ beda billi għamel referenza għad-delitti kollha li seta' kien hemm li twieldu taħt id-Dritt Ruman jew twieldu taħt dak li nsejħu ; u qal li dawk m'għadhomx applikabbli. Qamet kwistjoni rigward kif tipproteġi s-sentiment reliġjuż u kif tipproteġi dan l-eżerċizzju tal-kult tar-reliġjon u fl-1854 kien hemm ġurista Skoċċiż Sir Andrew Jameson, li dan ma qabilx mal-mod ta' kif inktibu l-artikli. Il-Kunsill tal-Gvern però kien qabel magħhom u kien irrakkomandahom. , fil-5 ta' Frar 1854 kien kiteb lura u qal li l-Kodiċi Kriminali kollu huwa approvat, barra dawk l-artikoli li ddaħħlu mill-Kunsill tal-Gvern f'pajjiżna, bi qbil bejn il-partijiet kollha li kien hemm dak iż-żmien. Allura, mill-1854 sal-1933, fis-sistema legali tagħna ma reġax kellna lil xi ħadd li daħħal lura l-artikoli li aħna nsejħu dawk li jipproteġu kontra it-tkasbir tar-reliġjon, kontra l-vilipendju tar-reliġjon. Dan sar mhux b'kapriċċ, u lanqas ma sar b'xi forma ta' koċċutiżmu, imma sar minħabba fil-fatt li kienu qamu numru ta' raġunijiet illi ġiebu n-neċessità li dan isir. Jiena kelli l-opportunità li naqra d-dibattiti li saru sija fil-Kamra, kif ukoll fis-Senat fl-1933 u fhimt x'kien il- wara li saret din il-liġi tal-1933. Din, min qed jipprova jpinġiha bħala liġi li saret sempliċement biex tiġi affermata r-Reliġjon Kattolika jew saret minn nies li kienu fundamentalisti fl-appartenenza tagħhom għar-Reliġjon Kattolika hija assolutament żbaljata u m'għandha x'taqsam xejn! M'għandhiex x'taqsam il-kwestjoni tas-separazzjoni bejn l-Istat u l-Knisja! Anzi, fiha hawn rikonoxximent tal-obbligu pożittiv li għandu fuqu l-Istat li jopproteġi d-dritt fundamentali taċ-ċittadin tiegħu li jkun jista' jeżerċita reliġjon u ma jiġix interrott fl-eżerċizzju tar-reliġjon, u terġa', li s-sentiment reliġjuż, sija Kattoliku, sija dak li mhuwiex Kattoliku, jiġi protett! Allura, meta qrajt id-dibattiti sibt parti fejn nannuhi kien qed jispjega x'ġara: Jiġifieri dawn sabu sitwazzjoni fejn fil-1931, waqt il-Festa ta' Pentekoste ġol-Kon Katidral ta' San Ġwann daħlu n-nies u interrompewha u l-Istat Malti sabu lilu nnifsu fil-pożizzjoni fejn ma għandux biex jipproteġi liċ-ċittadin u qam agħa fil-pajjiż fuqha din. Qam agħa fil-pajjiż għax dal-pajjiż, ngħidu x'ngħidu, minn dak iż-żmien sallum fil-prevalenza huwa wieħed illi jħoss li r-reliġjon kulħadd għandu dritt li jipprattikaha u anzi f'dan il-pajjiż hawn maġġoranza ta' nies illi r-Reliġjon Kattolika jappartjenu fiha, u allura kien attakk dirett fil-qalba tas-sentimenti nazzjonali tal-pajjiż. U proprju minħabba f'hekk illi missirijietna ta' hawn ġew resqu biex jagħmlu dawn l-emendi, u dan ma kienx proċess normali. Kien proċess verament interessanti u ngħid dan għax jiena ħadt l-impressjoni li kien hawn, hawn ġew, hawn ġew, min ipprova inaqqas mill-ġieħ ta' dawn in-nies. Hawnhekk, jekk wieħed jaqra jsib illi ħadu sehem prinċipali Sir Ugo Mifsud, l-Imħallef Giuseppe Cremona, in-nannu tiegħi u numru ta' professuri oħrajn universitarji. Sir Ugo Mifsud, avukat magħruf mad-dinja kollha għad-Dritt Privat. Kien imur għal diversi konferenzi, ma nafx min ma qarax id-diversi parteċipazzjonijiet tiegħu li għamel fil- għar-rigward l-aspetti kollha tiegħu mill-pajjiż tagħna u l-kontribuzzjonijiet tiegħu fil-kotba internazzjonali kienu aċċettati. Giuseppe Cremona kien imħallef, daħal fil-leġislatura u dan kien għadu kif spiċċa numru ta' kotba. Għamel ir-rakkolta tal-ġurisprudenza tal-Kodiċi Kriminali. Ftit jafu bih għax is-soltu jiġi iċċitat fl-aspett Ċivili. Dan qabad l-artikli kollha tal-Kodiċi Kriminali u kull wieħed ikkummentahom, qal minn fejn ċertu avukat Naplitan Nicola Nicolini ġieb l-informazzjoni u mhux biss, imma huwa wkoll ħa ħsieb illi jiċċita d-diversi awturi barranin illi kienu dak iż-żmien importanti, u jiċċita wkoll ħafna sentenzi tal-Qrati ta' Malta u ta' Għawdex illi hemm minnhom illi lanqas biss huma parti mill-kollezzjoni tal-ġurisprudenza tagħna. Dan, terġa', ingħata l-fakultà li jiddraftja l-liġi, u terġa', dan l-abbozz ta' liġi kien l-ewwel intervent tiegħu fil-Parlament. L-Imħallef Giuseppe Cremona, li jiġi missier Feliċ Cremona, jiġifieri nies brillanti, moħħhom tajjeb ħafna legalment. In-nannu tiegħi, professur fl-Università fil-Kriminal u fil-Filosofija tad-Dritt. Dawn in-nies sabu inizjalment reżistenza meta ressqu l-abbozz ta' liġi, imma ħarġu wkoll bil-proposta illi jagħmlu Kummissjoni, u dil-Kummissjoni tal-partijiet kollha tal-Parlament jiltaqgħu biex jiddiskutu l-artikli kollha u jagħmlu l-emendi biex ikun hemm qbil ta' kulħadd. U hekk ġara. Fil-fatt, dawn l-artikoli kienu l-ewwel darba li f'ħafna snin saru emendi, ma sarux ta' kafkar u barra minn dan ġiebu l-kunsens tan-naħat kollha tal-Parlament, jiġifieri l-Partit Nazzjonalista, il-Partit Kostituzzjonali u l-Partit Laburista. Jiġifieri t-tlett partiti ivvutaw favur dan l-abbozz ta' liġi li daħal fis-sistema legali tagħna. U wieħed irid jgħid li l-aċċettazzjoni kienet li dan huwa eżerċizzju tajjeb ħafna li ħadem, jiġifieri tul dawn is-snin kollha ma kellniex problemi fuqhom imma dan kien speriment, eżerċizzju legali li rnexxa. U rnexxa proprju għax dawn in-nies ma mponewx ruħhom fuq l-oħrajn. Dawn ma ġewx tal-Partit Nazzjonalista, li f'dak iż-żmien meta ġew biex jagħmlu l-Att 28 tal-1933 kellhom maġġoranza qawwija, kellhom maġġoranza qawwija fl-istess persentaġġ, jew viċin l-istess persentaġġ elettorali li għandu l-Partit Laburista preżentement f'dan il-Parlament. Però, Sir Ugo Mifsud jgħid b'mod ċar illi hu ġie fil-Parlament mhux biex jimponi, imma biex hu jkun ċert li se jġib il-kunsens ta' kulħadd. U jgħid hekk: " U hu jiġi biex jagħmel Kummissjoni tal-Kamra, il-Kummissjoni saret u fid-dibattitu tal-Kummissjoni ħareġ rapport illi fih qabel kulħadd. U allura, min qiegħed b'xi mod jgħid hawn xi kwistjoi ta' liġi illi fih il-Gvern Nazzjonalista ta' dak iż-żmien ġie jimponi xi valuri kattoliċi, fundamentalisti, kattoliċi ultra konservattivi huwa għal kollox żbaljat. Dawn kienu nies tal-liġi u tal-Istat u riedu illi jkollhom sistema legali li tipproteġi lin-nies fis-sentiment reliġjuż tagħhom. Terġa' u tgħid, biex wieħed jifhem ukoll x'inhi sewwasew din il-liġi u sewwasew qegħdin ngħidu dwarha jiena mort ukoll biex nara żewġ testi interessanti ħafna: l-ewwel it-test li fuqu l-istudenti universitarji kollha jistudjaw, dawk ta' Sir Anthony Mamo, in-noti tal-Kriminal; u t-tieni, sibt fin-noti tiegħi l-annotamenti li jiena kont għamilt ta' teżi li kienet saret minn, Alla jagħtih il-Ġenna, l-Imħallef Joseph Herrera li t-tifel tiegħu Josѐ qiegħed hawn fil-Kamra, u hemmhekk stajt nara kemm il-liġi hija vera liġi li hi mibnija b'intelliġena kbira u Sir Anthony Mamo jgħid u ħa nikkwotah fit-tul: " Mela ċar, ċarissimu. Ċar iktar minn hekk? Imbagħad huwa jgħid hekk: U jkompli: U jgħid: " Allura din il-liġi dan li qegħda tagħmel. Dawn il-ħmerijiet kollha ta' diskussjoni li qed tipprova żżomm il-libertà tal-espressjoni, li qed tipprova tikkontrolla lil xi ħadd milli jagħmel xi ħaġa hija għal kollox żbaljata. Hawn l-Istat, l-Istat Malti ġab lilu nnifsu, fit-'33 fil-pożizzjoni fejn irid jirreaġixxi, irreaġixxa b'attenzjoni u daħħal provvediment li sal-ġurnata tal-lum m'għandniex problemi dwaru. Dan ma qamitx xi kwestjoni Kostituzzjonali, ma qamitx xi problema l-Qorti, m'għedniex għandna xi sentenza ta' Strasbourg kontra tagħna fuqha, imma din ħadmet u rnexxielha tipproteġi s-sistema legali tagħna, is-soċjetà tagħna f'dan is-sentiment reliġjuż. Nistgħu aħna ngħidu lin-nies: intom issa daqshekk? Ma jinteressaniex intom x'temmnu. Ma temmnux u aħna ma jinteressaniex x'inhu għal qalbkom. Se nagħtu dritt lil xi ħadd jinsulentakom fl-iktar affarijiet fundamentali tagħkom, fl-iktar affarijiet li intom tħossu nazzjonalment jew bħala poplu li huma għal qalbkom. Jista' xi ħadd jgħajjar lil ħaddieħor fuq il-ġenituri tiegħu? Daqshekk din hija importanti għal ħafna nies. U aħna f'din is-soċjetà Maltija kienu qalulna li l-festi dalwaqt imutu u minflok qed narawhom dejjem iktar jiżdiedu, imbagħad irridu nagħmlu xi ħaġa li nnaqqsu mill-protezzjoni tal-eżerċizzju tal-kult u dan is-sentiment reliġjuż? Hemm kwestjoni oħra. Ingħad illi qisu din xi protezzjoni speċjali lill-Knisja Kattolika. Dan mhu veru xejn. Il-Knisja Kattolika, ir-Reliġjon Kattolika ngħatat preferenza mhux tant fil-vilipendju, imma fil-piena. Il-bqija kull reliġjon, sija Musulmana, ta' denominazzjonijiet differenti, hi x'inhi, għandha l-istess protezzjoni tal-liġi; jiġifieri jekk jiena Buddist, jiena m'għandux ikolli lil xi ħadd li mhux jikkritikani għax mhijiex kwestjoni ta' opinjoni, hija qed ninsulentak, qed inkasbrek b'ċertu mod u manjiera illi lilek qed nassigura li qed inweġġgħek fl-iktar affarijiet fundamentali. Imbagħad l-Istat qed jgħid le. Biex jien nipproteġi lil kulħadd fis-sentiment reliġjuż tiegħu u fil-kult tiegħu, għandi nagħmel, għandi jien l-obbligu. Imbagħad issa? Issa meta fid-dinja hawn l-irwiefen għaddejjin bis-sottofond tar-reliġjon! Nista' nneħħiha? Vera ma nistax nifhem il-prijoritajiet li wieħed bħala Stat, mhux se ngħid bħala Gvern, bħala Stat għandu jkollna. Mela aħna, kellna każ tal-Imsida fejn grupp ta' Musulmani ngħataw il-permess li jinġabru fih. Qamet kważi rewwixta nazzjonali fuqha din, allura m'aħniex nindunaw li s-sentiment għar-reliġjon għadu jbaqbaq għar-reliġjon? U s-sentiment għadu jbaqbaq għar-Reliġjon Kattolika u għal kwalunkwe reliġjon oħra. Il-Ġimgħa li ġejja huwa permess li xi ħadd jidħol fil-Moskea f'Raħal Ġdid u jibda jgħajjar lin-nies li hemm, jibda jgħidilhom affarijiet li m'għandux jgħidilhom u qisu ma ġara xejn? U ngħidulu qed tagħmel id-disturb tal-paċi pubblika. Kulma qed tagħmel, qed iddejjaq in-nies biss inti. Naħseb li hemmhekk qegħdin nagħmlu liġi li hija 'l bogħod mill-poplu u niġu f'sitwazzjoni fejn ikollna l-poplu kontra tagħna għax neħħejna dawn il-provvedimenti. Terġa' u tgħid, dan il-provvediment ġie iktar u iktar sostnut - kif sewwa qal l-Prof. Kevin Aquilina li ammirajtu fil-kwantità ta' artikoli li kiteb fil-gazzetta - biex jipprova jbiddel l-opinjoni tal-Gvern fuq din il-ħaġa u fost l-affarijiet li qajjem, qajjem dan il-punt tal-kostituzzjonalità ta' dan il-provvediment għax qal meta saret ma kellniex il-Kostituzzjoni li għandna llum, imma proprju wara mbagħad daħlet illi aħna għandna, ir-Reliġjon Kattolika hija parti mill-Kostituzzjoni tagħna u mhux biss, imma d-dispożizzjoni tal-protezzjoni tagħha - kif sewwa irrileva hu f'wieħed mill-artikoli tiegħu li dehru f' hu li m'għandekx tħalli provvedimenti tal-liġi li huma inkonsistenti mal-Kodiċi u jagħmel l-argument tajjeb ħafna ta' bejn inkonsistenti jew inkontravenzjoni mal-Kostituzzjoni. Allura hawnhekk qed iġib l-argument, u legalment għandu punt, li jgħid mela l-Kostituzzjoni tgħid ħaġa, imbagħad il-Kodiċi Kriminali qed idaħħal dispożizzjoni li mhijiex inkontradizzjoni, però hija inkonsistenti, għax jekk inti qed tgħid li din hija r-reliġjon u trid tiġi protetta u mogħtija l-importanza tagħha u r-reliġjonijiet kollha għandhom jingħataw il-protezzjoni, kif imbagħad tneħħiha minn ġol-Kodiċi Kriminali? Jiena naħseb li żgur hawnhekk ħadd mhu qed jadvoka li għandu jkollna xi sitwazzjoni fejn immorru bħall-Unjoni Sovjetika. Mela tajjeb, l-Unjoni Sovjetika, jew min qed jaqra l-artikoli fuq x'qed jiġri fiċ-Ċina, qed jinduna li dawn l-Istati li kienu jipproklamaw l-ateiżmu tal-Istat qed naraw iktar nies jidħlu f'reliġjonijiet, dik nisranija għandha ċerti dimensjoni u l-oħrajn kollha. Mela dawk ġejjin lejna u aħna sejrin lejhom. Naħseb illi meta wieħed iqis biss il-furur li qam mhux biss f'pajjiżna imma fl-Ewropa kollha meta kellna s-sentenza għat-tneħħija tas-Salib ... Jiena niftakar mort l-Isvizzera nagħti fuqha din il-ħaġa biex indaħħal ftit f'ras ċerti nies kemm hija fundamentali. U kien hawn rewwixta ta' nies li anke jekk mhumiex prattikanti, xorta waħda ħassew din il-ħaġa. Li kieku hemm raġuni impellenti nbaxxi rasi, ngħid hemm xi raġuni, imma din għalxejn, hija barra minn lokha. Issa dan l-abbozz imbagħad jitkellem ukoll dwar il-kwestjonijiet ta' delitti marbutin mal-pornografija. U hawnhekk ninkwieta ftit ruħi. Il-għala? Għax issa qegħdin immorru għal ideat. Apparti mill-fatt illi l-Gvern issa ddeċieda li jgħid wieħed jista' jippermetti li jkollu postijiet pubbliċi li fih ikun permess li jkun hemm ċerti affarijiet li qabel ma kienux aċċettati. Però issa aħna qegħdin indaħħlu – u dan l-Onor. Emanuel Mallia fid-diskors tiegħu għamel aċċenn tajjeb għaliha – għar-rigward il-kwistjoni li issa aħna se mmorru għal definizzjoni mhux ta' sempliċi pornografija, però pornografija estrema u naħseb li meta taqbad l-artikoli li saru naħseb illi qegħdin nagħmlu ċerti żbalji u se ngħid għaliex. Jiena qrajt ukoll id-dibattiti li kienu saru oriġinarjament meta kien ġie u ġie fis-seħħ l-artikolu 208 tal-Kodiċi Kriminali, fejn dak iż-żmien kien hemm dibattitu bejn il-Ministru tal-Ġustizzja, Anton Buttigieg, il-Prim Ministru ta' Malta, Dom Mintoff, il-Prof. Guido de Marco u missieri u dawn waslu għall-kompromess illi fuq il-kwestjoni tad-definizzjoni ta' pornografija jsir kumitat. Dan il-kumitat irridu naċċettaw illi kien diffiċli ħafna biex tħaddmu u jekk iltaqa' darba fis-snin kollha minn meta saret dik l-emenda. U wieħed irid jgħid li sibna diffikultajiet kbar legali, l-ewwel biex tiddefinixxi sewwasew x'inhi pornografija, imbagħad kellna d-diffikultà kostituzzjonali għar-rigward l-artikolu tal-liġi jekk kemm-il darba jispeċifikax preċiż id-delitt x'inhu. Onor. Mallia, ma nafx jekk inti kontx wieħed mill-avukati fih, però kien hemm din il-kwestjoni. Hawn rajt li tneħħa l-kumitat, però mbagħad il-Ministru ħa fuqu d-diffikultà, kważi l-kumplikazzjoni li jiddefinixxi hu stess x'inhi pornografija estrema. Issa pornografija naħseb kulħadd jaqbel x'inhi, imma pornografija estrema għandi diffikultà biex nifhem sewwasew x'qegħdin ngħidu. U naħseb illi li se jiġri hu li nagħmlu din il-liġi bis-sentimenti tajbin u bl-ideat tajbin, però nsibu li meta niġu għall-prattika tagħha din ma nistgħux, b'ebda mod, inħaddmuha kif aħna nixtiequ jew ma nixtiequx. Allura jiena ninkwieta għax minflok qegħdin nimxu 'l quddiem, qegħdin nimxu lura. Apparti l-kwestjoni tal-isfruttament tan-nisa, apparti l-kwestjoni ta' jekk kemm-il darba hux dritt jew dawn l-affarijiet kollha u apparti l-fatt li jiena ninkwieta ruħi li f'din il-liġi m'aħniex qed indaħħlu wkoll dispożizzjonijiet b'saħħithom biżżejjed biex jipproteġu nisa li ddaħħlu f'ċertu settur mingħajr ma kellhom huma l-volontà li jidħlu f'dan is-settur. It-traffikar tal-persuni fih ħafna sfaċċettaturi u nafu b'sitwazzjonijiet li żviluppaw fi snin oħra fejn kellek nies li nġiebu Malta, jaħsbu li se jiġu jaħdmu fuq xi ħaġa u jsibu ruħhom f'sitwazzjonijiet kompletament differenti u fuq din ma kien hemm ebda forma ta' xejn dwarha. Però fuq il-kwestjoni tal-pornografija estrema nsibu subartikolu illi huwa ftit diffiċli biex jitħaddem. Persuna akkużata b'delitt taħt dan l-artikolu tista' ġġib prova li kellha raġuni leġittima biex kienet fil-pussess tal-immaġini konċernata. Jiġifieri inti, li jkollok f'idejk pornografija estrema, iġġib raġunijiet leġittimi il-għala għandu jkollok f'idejk din il-pornografija estrema. Minflok ngħidu l-pornografija estrema m'għandhiex tkun qegħda fin-nofs, le, jista' ikollok raġuni leġittima għaliha. Imbagħad jgħid li ma kenitx rat l-immaġini konċernata f'xi materjal. inti jista' ikun tirċievi minn dan il-ħafna li jkun hemm dawn l-affarijiet però dak illum mhuwiex delitt għax huwa ovvju li m'għandek ebda forma ta' fiha. Rajt ukoll illi ddaħħal l-artikolu 208(e) li huwa dak marbut ma' meta xi ħadd jieħu ritratti ta' ħaddieħor f'sitwazzjonijiet, biex ngħidu hekk, kunfidenzjali u dawn jiddivulgahom. Kellna każ klassiku f'pajjiżna ta' xi ħadd illi kellu ritratt tal-ħabib tiegħu illi kien għarwien u qassam, iddivulga dan ir-ritratt tal-ħabib tiegħu. U sibna illi s-sistema legali tagħna, għalkemm diversi dispożizzjonijiet oħra, ma kellhiex wieħed preċiż, perfet,t fuqu dan. Hawn qed tipprova tiġi indirizzata, ngħid qed tipprova tiġi indirizzata għax għalkemm il-ħsieb hu, biex ngħid hekk, tajjeb, però meta inti taqbdu dan naħseb qed nikkumplikaw ħafna x'għandna ndaħħlu fil-liġi. Jiena ngħid illi hemm żewġ punti importanti: jiena ippermettejt lil ħaddieħor jieħu ritratt tiegħi, sija jekk jidhru l-partijiet intimi tiegħi u sija jekk ma jidhrux il-partijiet intimi tiegħi. Għax il-fatt li nieħu ritratt li fih nidher li m'għandix ħwejjeġ hija wkoll kompromettenti, m'għandix bżonn li tidher xi parti minn quddiem tal-ġisem tiegħi, imma l-fatt biss li jien qed nidher għarwien hija wkoll fiha nnifisha kompromettenti. U allura hawn għandek l-ewwel l-element tal-privatezza, tal-fatt li qed ikun hemm it-tradiment tagħha; imbagħad it-tieni, illi din qed tiġi divulgata kontra l-kunsens tiegħek. M'hemmx bżonn dawn il-ħafna artikoli li daħħalna, din il-ħafna elaborazzjoni li daħħalna fil-liġi illi finalment jista' ikun li ma jagħmilx dak li hemm bżonn. Fil-fatt, per eżempju l-liġi tgħid "privat għandha tirreferi għal kull ritratt jew meħud mingħajr il-kunsens jew l-għarfien tal-persuna jew persuni rappreżentati fih jew għal kull ritratt jew li qatt ma kien intenzjonat li jkun għall-użu pubbliku." Dawn mhux "jew", dawn iridu jkunu kwalifiċi preċiżi. Mhux biss, għandek il-kwestjoni "sesswali" li għandha tinkudi r-rappreżentanza ta' kull jew parti mill-ġenitali esposti jew fis-sess femminil tas-sider. Imma inti jekk kemm-il darba bniedem ħadtlu ritratt li minnu nnifsu jidher li qiegħed f'ċertu sitwazzjoni, żewġ irġiel qegħdin fis-sodda u ħadtilhom ritratt tagħjp, b'mod li jidhru li qegħdin it-tnejn fis-sodda b'ċertu mod, dak mhux ukoll importanti hawnhekk, jew iridu jkunu mikxufin fihom l-affarijiet? Naħseb illi dan huwa artikolu li wieħed ukoll irid jikkonsidra meta jitkellem fuq l-artikolu tal- , għax dawn l-artikoli jidħlu wkoll għall- mhux neċessarjament finanzjarju, imma wkoll u l-iktar b'saħħtu, kif qed naraw, il- emottiv, jiġifieri inti tlaqtni, inti abbandunajtni u talli għamilt hekk se npattihielek billi noħroġ ir-ritratti tiegħek biex oħrajn jiddieħku bik jew inżeblaħ bik. U hawnhekk inħoss iktar illi aħna m'aħniex nipproteġu komunità li hija iktar vulnerabbli milli aħna naħsbu li hi meta għandek sitwazzjonijiet fejn nies, kif rajna wkoll, isibu li jistgħu jitilfu l-impjieg pubbliku tagħhom, li jistgħu jaraw ir-reputazzjoni personali tagħhom fis-soċjetà imkissra, li jsibu wkoll imbagħad li jiġu redikolati minn nies oħrajn tal-istess sentimenti bħalhom f'dak li jkun effettivament ġara u din hija xi ħaġa li naħseb li hawnhekk għandna bżonn nipproteġuha. Jiġifieri li xi ħadd li qiegħed fil-komunità gay isib lilu nnifsu, ir-ritratt divulgat u jiġi mżeblaħ fil-komunità gay l-oħra minħabba f'din il-ħaġa, naħseb li hawnhekk għandna d-dmir li nipproteġuh. Hawn din il-protezzjoni hija pass tajjeb, jiġifieri ħadd mhu se jgħid li mhux pass fid-direzzjoni t-tajba, però trid tkun imlaħħma iktar u trid tkun fir-realtà. Jien kelli l-opportunità niddefendi nies f'din il-komunità f'diversi drabi u intom l-avukati li hawn preżenti ċert li kellhom. Isiru ċerti atti li l-azzjonijiet tagħhom huma kompletament differenti minn dak li jsir fir-rapporti eterosesswali u naħseb li jekk aħna ma jkollniex ta' din il-ħaġa, f'din il-liġi ma nkunux qegħdin nagħmlu l-affarijiet tajjeb. Jiena finalment inħoss li għandi nikkonkludi. Tkellimt iktar milli kelli nitkellem. Ridt ukoll ngħid fuq it-teżi tal-Imħallef Herrera li fih hemm riċerka sabiħa ħafna fir-rigward ta' kif sar l-iżvilupp tal-artikolu .... Onor. Mifsud Bonnici, niġbidlek l-attenzjoni li baqagħlek biss tlett minuti. Sur President, għandek raġun. Jiena nħoss li l-ewwel parti tal-liġi fuq il-vilipendji mhux il-mument li ssir. Naħseb illi huwa żball tal-Istat Malti li f'dan il-mument partikolari fejn aħna protetti minn ċerti rwiefen Ewropej, m'aħniex naraw x'inhu jiġri fi Brussell, f'Pariġi u f'pajjiżi oħrajn? Irridu li jkollna xi erba' eżaltati jew xi erba' li jridu jitkessħu li jagħmlu din il-ħaġa biex iweġġgħu, biex iferu s-sentiment reliġjuż ta' ħaddieħor? Aħna bħala pajjiż għandna ngħidulhom iva, sewwa qed tagħmlu, imxu f'dik id-direzzjoni? Naħseb li le. It-tieni ħaġa għar-rigward l-artikoli l-oħrajn marbuta ma' din il-kwestjoni tal-pornografija estrema u dawn l-affarijiet, naħseb li l-artikoli jistgħu jinkitbu ferm aħjar milli huma. Mhux qed nipprova mmaqdar la 'l-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali u ebda ħaġa oħra, però naħseb li l-esperjenza ta' diversi avukati li ħadmu fil-kamp partikolari għandhom ikunu għas-servizz tal-Ministru biex nagħmlu liġi illi verament tolqot dak li aħna rridu li jsir. Grazzi.
Diskors fil-Parlament dwar l-Abbozz ta' Ligi 113 - Vilipendju tar-Reliġjon