Snil ilu, kont ktibt xi ħaġa fuq il-kliem Malti, kliem ta' xi snajja' li ma jifhmux ħlief min għandu x'jaqsam ma' dik is-sengħa li tkun. Għax hawn xi wħud li jgħidu li l-Malti hu fqir wisq mill-kliem. Foqra huma, għax bil-Malti ma jafux . U jiftaħru li ma jafux! Ħallina minn dawn iżda; u sa nibda mil-lum, inġib xi ħaġa fuq is-snajja'. U nibda b'taħdita bejn omm u bintha. Ma, issa dal-maktur kif sar? X'kien qabel? Dak, sena, sentejn ilu, kien ħaxixa fl-art. Mela jekk naqta' ftit ħaxix, isir maktur, u libsa, u liżar? Mhux kull ħaxix isir maktur jew xaqaq . Trid tkun xitla tal-qoton, li f'Malta u Għawdex isir tajjeb. Imma mbagħad din ix-xitla jew is-siġra xi jsir minnha? Jaqtgħu l-imkatar minnha bħalma naqta' l-ġiżimin mill-qasrija? O Binti, li kont taf kemm xogħol jinħtieġ sa ma jittieħed maktur! Għidli, Ma, għax ma nafx. Ngħidlek li naf; il-quddiem titgħallem iżjed. Ix-xitla tal-qoton togħla xejn? O . f'Malta le, f'artijiet oħra iva. Il-qoton irid raba' tajjeb, u l-art trid tinħadem tajjeb. Meta jiżirgħuh? Ibejtuh F'April u Mejju. Il- bejta hi ħofra fit-trab. Idum ma jinbet? Wara xi ġimgħa. Għall ħabta ta' Santa Marija, jagħmel il- moxt , u l-moxt isir ġewż . Mela l- imxat u l-ġewż isiru minn din ix-xitla wkoll? Il-moxt huwa l-ward li tagħmel ix-xitla; u l-ġewż mhux dak li tħobb int. Flok qalba, ikun fih il- qoton imqabbda miegħu żerriegħa. Baqa' wisq għall-maktur? Meta l-ġew ż jinxef u jiftaħ igħidulu bjad . Joħortuh 1 , jeħduh id-dar u jdommuh. Idommuh, jiġifieri joħorġu l-qoton biż-żerriegħa u kollox mill- fosdqa 2 . Il-fosdqa għan-nar, il-qoton għax-xogħol. Iż-żerriegħa kif jeħelsuha mit-tajjar? Bir- raddiena tal-ħalġ , li jkun fiha bħal żewġ lembubiet iduru ma' xulxin. Aktarx xi bniet jaħilġu . Dir-raddiena qatt titħassar? Meta l-lembubiet jimliesu , joborduhom . Tgħaddi bil- barrada jew lima . Iż-żerriegħa tiswa għal xi ħaġa? Barra miż-żrigħ, jitimgħuha lill-bhejjem hawn Malta. Fl-artijiet oħra jagħsru minnha ż-żejt. U t-tajjar? Sa issa għadu mhux tajjar, igħidulu maħluġ , għax jaħilġuh . Kif isir tajjar? Jeħduh għand id- daqqaq , u dan idoqqu . Din oħra! Vjolin jew trumbetta? U La vjolin u la żummara: idoqqlu bil- watar u biċ- ċikk . Għax din il-kelma iddoqq bil-Malti tfisser tpaħpaħ, trattab 3 . Il-watar u ċ-ċikk: dawn żewġ kelmiet qatt ma smajthom. Il-watar ikun rumnell irqiq ta' l-imsaren, bħal dawk tal-kuntrabaxx: u jgħidulu hekk, għax dari din il-kelma watar kienet tfisser imsaren. Iż-żewġ truf ikun marbuta maż-żewġt irjus tal-għuda milwija u tirtakad, u jgħidulha qaws , u d-daqqaq iħabbat biċ-ċikk fuq il-watar. Igħidu ċikk għax iċekċek. Il-watar iparpar, jaħbat mal-maħluġ, il-maħluġ jitpaħpaħ u jsir tajjar. Hux hekk? Hekk hu. In-nisa tagħżlu bir-raddiena, u jsir imraden . L-imraden jinġabru fuq l- imħalla u jsir milwiet 4 . U dan mhux ħajt? Int għidlu ħajt, imma hu jingħad magħżul . U l-maktur? Dalwaqt neħilsek. In-nissieġa tmidd il- medd fin-newl u tibda tinseġ , jiġifieri tmexxi l- mekkuk mil-lemin għax-xellug u mix-xellug għal-lemin, u tħaddem saqajha fuq ir- rifs . Il-medd biċċa jitla' u biċċa jinżel u hekk issir ix- xoqqa . U l-maktur? Arġa'! ix-xoqqa tista' tkun bajda u mbagħad tiżebagħ x'lwen iridu, jew tistampaw fuqha ward u x'naf jien, bħall-maktur tiegħek; jew tista' tkun ta' aktar minn lewn wieħed, bħall- fanfri ta' Malta. Rajt kemm xogħol binti? Iva, u niżżikħahr talli għallimtni Joħortuh: Biex nitkellmu bir-reqqa, ngħidu li l-ewwel jaqtgħu l-bjad il-mitfuħ; imbagħad, meta jasal fl-aħħar, joħortuh, jiġifieri jaqtgħu li baqa' kollu, miftuħ, imbexxaq u magħluq. Fosdqa: igħidula wkoll ħliefa L-imraden jinħallu fuq l-imħalla u jsiru marella kbira li tiltewa fi tnejn (milwa)