Il-bini bla rażan qed joħnoqna bl-istorbju, bit-tribien, bin-nuqqas ta' arja u dawl, u bil-ġenn ta' traffiku li qed jiġġenera. Għax hemm limitu għal kollox. Anki għall-bini bla rażan. Mill-Indipendenza 'l hawn, bnejna fuq li bnejna, għax hekk kien hemm bżonn. Imma issa, kullimkien, ir-residenti qed jilmentaw li l-kwalità tal-ħajja tagħhom ħadet diksata. Li naqset l-arja, li naqas l-ispazju, li spiċċa l-kwiet. Dan huwa mudell ta' attaparsi 'żvilupp' li qed jordomna. Bejn l-iżvilupp bil-għaqal u bil-ħsieb u l-attaparsi "żvilupp" bla rażan, bla rispetti, ħafna drabi qed nagħżlu t-triq tal-bini kullimkien. Nafu li dan il-mudell ta' bini bla rażan qed jeqridna ftit ftit. Dan nafuh mill-allerġiji, mill-iffullar, mill-istress kontinwu, mill-ħin li naħlu weqfin fit-traffiku jew mexjin bil-pass ta' nemla. Irridu nagħżlu mudell ta' żvilupp li filwaqt li jkompli jkattar ix-xogħol u l-ġid, ma jgħarrqilniex il-kwalità tal-ħajja tagħna u ma jispiċċax idur kontrina. Dan mhux il-qasam tiegħi u m'iniex se niżżattat. Imma naf li hemm modi kif tuża aħjar l-ispazji li diġà huma mibnijin jew jinsabu mitluqin. Jekk se nkomplu nordmu din il-gżira ċkejkna taħt il-ġebel u l-konkrit, se ngerrxu lil uliedna u lill-barranin li jżuruna biex jistrieħu jew jistudjaw f'pajjiżna. Il-limiti ta' dan il-mudell ta' attaparsi 'żvilupp' qed jidhru wkoll fir-raħal 'trankwill' ta' Pembroke. 'Trankwill' sa ċertu punt, għax diġà għandna s-sitwazzjoni assurda li f'nofs ta' sajf iddum għomor sempliċiment biex toħroġ bil-karozza tiegħek minn ġo Pembroke. U tkun għadek lanqas dħalt fis-serbut bla nifs ta' Triq Sant'Andrija. Qabel konna naħsbu li fis-sajf, il-ħafna skejjel li għandna Pembroke, numru rekord għar-raħal ċkejken tagħna, jagħlqu. Imma wħud minnhom ma jagħlqu xejn, għax hemm l-iskola sajf u hemm l-iskejjel tal-Ingliż li jużaw il-ħafna binijiet li għandna fostna. Fis-sajf jiżdiedu l-karozzi wkoll li jgħaddu minn ġo Pembroke biex imorru Paceville, jew biex jevitaw il-ġenn ta' Triq Sant'Andrija. Staqsu lil min jgħix jew iżur Pembroke regolarment: fis-sajf ħafna drabi jkollna l-istess ġenn u traffiku li jkollna fix-xitwa. Mhux diffiċli biex tifhem it-traffiku li ħakem lil Pembroke f'dawn l-aħħar snin. Il-popolazzjoni tar-raħal ċkejken tagħna hija ta' madwar 3,700 ruħ. Imma ta' kuljum, sajf u xitwa, jidħlu f'Pembroke eluf ta' Maltin u barranin. Għandna xejn inqas minn 14-il skola; magħhom għandna wkoll lukandi kbar; bandli u ġonna għall-pubbliku; parkeġġi; 4 kumplessi sportivi kbar; bajja żgħira li tiġbed lejha ħafna nies; kwartieri tal-iscouts u l-guides u ċentru reġjonali kbir tal-MUSEUM; xagħri li għandu l-protezzjoni skont ir-regoli tan-Natura 2000 u li jintuża minn ħafna nies għall-mixi jew attività fiżika oħra; impjant kbir tar-Reverse Osmosis; bażi tal-Forti Armati ta' Malta u medda ta' art u baħar fejn jitħarrġu fl-isparar; u miżbla antika bl-irwejjaħ tagħha dejjem fil-qrib. Is-Sur Kevin Borg, Segretarju Eżekuttiv tal-Kunsill Lokali ta' Pembroke, tani l-lista kollha: l-Istitut tal-Istudji tat-Turiżmu; Verdala International School, Merill Child Care, l-Iskola Primarja ta' Pembroke, li tilqa' studenti minn irħula oħrajn, bħas-Swieqi; l-Iskola Speċjali San Miguel; Sprachcaffe Language School; St Michael Junior School; St. Michael Kindergarten School; STC Higher Education u Middlesex University Malta; l-Iskola Nazzjonali tal-Isport; St Catherine's High School, li għandha ċentru għat-tfal żgħar, skola primarja u skola sekondarja; l-Iskola Sekondarja ta' Pembroke; u ċ-Ċentru tax-Xjenza. 14 jew aktar, skont kif tgħoddhom. Din ta' Chiswick House School mhijiex l-unika "theddida" li qed niffaċċjaw, kif sejħilha s-sindku tagħna Dr Dean Hili. Hemm ukoll it-theddida kbira li jibdew jitwaqqgħu d-djar li għandna Pembroke biex flokhom jitilgħu blokki ta' appartamenti ta' ħames jew sitt sulari. Mhux diffiċli timmaġina l-konsegwenzi għal dejjem li jħalli dan it-taparsi 'żvilupp'. Pembroke ma jiflaħx għal dan it-tip ta' bini bla rażan u l-ġenn li jġib miegħu. Jekk jibda jaqa' l-bini u jibdew telgħin il-blokki, nispiċċaw mirdumin mill-gafef, l-istorbju kontinwu, it-trabijiet, u n-nuqqas ta' arja. Minflok żona residenzjali trankwilla, Pembroke jsir infern kuljum is-sena kollha fit-bitħa ta' wara ta' Paceville. Ħafna minna r-residenti ma noġġezzjonawx għal tliet sulari, minflok tnejn, u appartament żgħir fuq il-bejt. Imma ma' ħames u sitt sulari ma nistgħux naqblu għax tinbidel għalkollox il-kwalità tal-ħajja tagħna lkoll li ngħammru f'Pembroke jew inżuruh regolarment. Il-perit u lettur fl-Università Dr Ruben Paul Borg jgħid li minħabba li Pembroke evolva minn raħal militari tas-servizzi Ingliżi f'żona aktarx residenzjali b'għadd ta' bini storiku mifrux mal-lokalità kollha, l-ispazji f'Pembroke b'bini relattivament baxx għandhom jitħarsu sew. Bħalma l-Awtorità tal-Ippjanar għandha d-dmir tipproteġi "l-qalba storika" ta' madwar il-Knisja parrokkjali fl-irħula l-oħrajn tagħna, għandha tipproteġi lil Pembroke minn żvilupp aggressiv, speċjalment bini ta' ħames u sitt sulari li jgħarraq dawn l-ispazji. Barra minn hekk, jekk jibda tiela' l-bini għoli se jħarbat l-investiment kbir li sar minn għadd kbir ta' familji f'Pembroke fil-pannelli li jsaħħnu l-ilma u jiġġeneraw l-elettriku b'mod nadif. Dan l-investiment sar bl-inkoraġġiment u l-għajnuna finanzjarja ta' Gvern wara l-ieħor. Bi flus il-poplu Malti. Ħafna residenti ta' Pembroke joġġezzjonaw ukoll għall-bini ta' arterja prinċipali f'Pembroke bejn l-iskola ta' St Catherine's u Paceville illi kieku tieħu post Triq il-Mediterran, li ħafna minna nqisuha bħala ġojjell. Is-soluzzjoni tal-problema tat-traffiku fi Triq Sant'Andrija mhijiex il-ħolqien ta' traffiku ġdid f'Pembroke, fejn il-karozzi se jeħlu xorta għax ir-raħal tagħna huwa ċkejken u Paceville wkoll. Ir-raħal tagħna, bl-arkitettura storika u fl-istess ħin moderna tiegħu, inbena bħala żona residenzjali. L-Awtorità tal-Ippjanar m'għandhiex tieħu deċiżjonijiet li jżidu t-traffiku kullimkien; m'għandhiex taċċetta proposti li jeqirdu aktar kampanja protetta biex tkabbar Triq il-Mediterran u teqridha darba għal dejjem b'aktar ġenn u traffiku. Irridu nsibu mod kif innaqqsu, mhux inżidu t-traffiku. Nhar it-Tlieta 8 ta Awwissu fis-6.00pm, aħna li ma jaqblux mal-bini tal-iskola privata fuq art pubblika mhux mittiefsa se noħorġu nipprotestaw kontra din il-proposta. Imma ħafna minna se jkollna f'moħħna wkoll il-ħtieġa ta' mudell ta' żvilupp li ma jgħarraqx il-preżent jew il-futur ta' Pembroke u ta' pajjiżna inġenerali u fl-istess ħin ikompli jkattar ix-xogħol u l-ġid b'mod iktar kreattiv u sostenibbli. Pembroke – It-30 ta' Lulju 2017