Dan huwa diskors li għamilt waqt attiviità tal-Moviment Graffitti, dalgħodu quddiem Kastilja. Nirringrazzja ħafna lill-Moviment tal-istedina tagħhom. Ninsabu f'din il-pjazza tal-poter, il-pjazza tal-Prim ministri, il-pjazza tan-nies li s-soltu jiġu hawn jiġġebbdu u jiġġennu biex jaraw lill-mexxej frisk frisk mir-rebħa jixref mill-gallarija ħa jxejrilhom, ħa jilbes il-kuruna huma u jixegħru bil-gost u jgħajtu ismu b'ħanġra daqsiex. Il-pjazza tal-poter. Imma hija wkoll il-pjazza li f'dawn l-aħħar erbat ijiem qalbet il-poter minn dan il-palazz ta' warajna għall-poplu li nġabar biex juri d-diżapprovazzjoni tiegħu għal magna ta' tmexxija li bdiet taħdem b'għajta u kkrolla b'oħra differenti ħafna minn dik oriġinali. Hija pjazza li tista' tirrakkonta ħafna stejjer, uħud nafuhom sewwa, oħrajn, nittama li għad iridu jinkixfu għax huwa dritt tagħna, il-poplu li ġejna hawn bir-rabja flok bil-ferħa, li nsiru nafu u nsiru nafu kollox. Hija pjazza li tista' tgħallimna ħafna u li f'dawn l-aħħar erbat ijiem talbitna nieħdu nota ta' ħafna ħwejjeġ, ta' ħafna nfafet li telgħu ma' wiċċ ir-Repubblika, felul li jkerrahha u tbajja'. U ġrieħi. Ħalli ninnutaw, qaltilna l-pjazza, li kellna qtil politiku u li ma kienx l-ewwel wieħed. Kellna qtil li ta xhieda sa fejn tista' twassal il-mibegħda u ġegħelna ninnutaw kemm hu maħmuġ dan il-pajjiż u Ii minn issa 'l hemm, meta noqogħdu fuq is-sufan naraw Il Padrino jew Gomorra, niftakru li anki aħna għandna l-parrini u li Gomorra mhijiex xi post 'il bogħod. Ħalli ninnutaw, qaltilna l-pjazza, li ż-żmien tar-rejiet u l-irġejjen – suppost – ilu li spiċċa. Li r-Repubblika la tiħtieġ u lanqas jixirqilha li jkollha familji rjali kompluti bid-duki u bid-dukessi. U la qegħdin insemmu lill-irjali u n-nobbiltà, ejjew ninnutaw ukoll li l-barunijiet li konna nsemmu dari, għadhom hawn, anzi aktarx li stagħnew aktar mill-aħħar darba li semmejniehom; saru aktar b'saħħithom. Ħalli ninnutaw, kif kien ovvju ħafna dawn l-aħħar erbat ijiem, li din il-blata għad għandha żewġ tribujiet, u wieħed għadu jobgħod lill-ieħor għax hekk jgħallmuhom jagħmlu l-programmi li jibdew fis-sebgħa u nofs, dawk li – suppost – qegħdin jgħarrfuhom u jinfurmawhom. Ejja ninnutaw li mhux veru li għandna 'l Malta f'qalbna; f'qalbna għad hemm il-partit u l-kap tal-partit, tant li sal-bieraħ stess lit-tribù kien hemm dan l-oraklu jħeġġu jixgħel xemgħa fit-tieqa għall-bżonnijiet tar-rajjes. Fl-2019 għadna qed niġu mħajra nixegħlu x-xemgħat! Ħalli ninnutaw li dan pajjiż fi gwerra miegħu nnifsu; mhux biss għax għandu żewġ tribujiet kattivi, imma wkoll għax kif jara siġra jrid joqtolha, kif jara għalqa jrid jibniha, kif jara daqsxejn sema jrid jimlieha. Kif jara fjura jrid jatagħha ħalli jibni kamra. Ħalli ninnutaw li dan pajjiż tal-wiċċ b'ieħor: tal-maratoni għall-imsejkna u mbagħad jobgħod lis-suwed u xi kultant iħobb jispara lil xi wieħed minnhom. Ħalli ninnutaw li issa għandna ministri li fl-aħħar innutaw dak li aħna ilna ħafna ninnutaw: le, ma konniex qed ngħixu l-aqwa żmien ladarba mhux kulħadd kien qiegħed igawdi l-istess, u mhux kulħadd kien qiegħed jiekol mill-istess platt, u mhux kulħadd kien mar ipoġġi fuq l-istess mejda. Ħalli ninnutaw li l-esperiment neoliberali ma ħadimx, primarjament għax weġġa' lil diversi nies, li filwaqt li qagħdu jisimgħu l-psewdoaħbarijiet, miktubin mill-istrateġisti u l-ideologi tal-partit, jitimgħuhom il-mantra tal-aqwa żmien, fil-kwiet ħarsu lejn il-portmoni u ħasbuh imtaqqab. Ħalli ninnutaw li l-esperiment neoliberali ma ħadimx għax Tracy u Nina spiċċaw ġo garaxx mat-trabi tagħhom, filwaqt li ħaddieħor seta' jixtri yacht u yacht number two, seta' jmur vaganza wara oħra fl-aktar pajjiżi eżotiċi dakinhar stess li Bertu u martu tgħidx kemm ferħu għax qabdu r-Ryanair għal Sqallija. Ħalli ninnutaw li l-esperiment neoliberali ma ħadimx għax filwaqt li dan l-aħħar kien hemm min beda jilbes il-qomos u l-flokkijiet u l-ġgieget tad-ditta, b'xi arma ta' raġel riekeb fuq żiemel, pereżempju, ħaddieħor qagħad jixtieq li jagħmel bħalu u nduna, li għalkemm pajjiż ta' surplus, dik il-qmis b'dik l-arma żgħira ma tiġihx, ma tgħoddx għalih, ma tgħoddx għal butu. Ħalli ninnutaw li għadna bħalma ilna għal ħafna snin, Repubblika b'parlament b'żewġ partiti biss. U naħseb li dal-pajjiż jixraqlu xi ħaġa aħjar li tqarrbu lejn pajjiżi oħrajn; li pajjiż li jaħseb ukoll f'dawk li ilhom, jew anki jekk m'ilhomx, li rrifjutaw it-tradizzjoni, tradizzjoni, li rridu niftakru, ma kinitx mill-bidu tal-istorja parlamentari tagħna. Ħalli ninnutaw ukoll, mela, li hawn min minna ilu li ċaħad dan kollu: ilu li ċaħad il-partit ta' ommu u missieru li – suppost – kellu jibqa' jinċensa u jgħaddi lil uliedu għal ulied uliedu. M'aħniex il-maġġoranza, imma qegħdin hawn. Ħalli ninnutaw, li wara l-ħmar il-lejl, l-inkubu għadu ma spiċċax: għad hawn l-iskandli jħufu; għad hawn il-klieb il-baħar iduru magħna; għad hawn id-demm ta' min kixef l-għawar u sploda ġo karozza; għad hawn il-prinċpijiet u l-prinċipessi xi konti 'l hemm u 'l hawn u xi żewġ barunijiet ukoll. Għadu hawn dan kollu. Il-pjazza qaltilna li hemm bżonn bidliet kbar, hemm bżonn li nnaddfu l-makkinarju tal-poter, innaddfu l-palazz ta' warajna. Hemm bżonn Repubblika ġdida.
POLITIKA NADIFA – SOĊJETÀ ĠUSTA