IL-MILIED IT-TAJJEB Il-Milied reġa' għoddu magħna u n-nies erħilha tfittex ir-rigali, torganizza l-ikliet, tibbukkja r-ristoranti u l-lukandi u saħansitra tippjana xi safra speċjali. Ironikament it- twelid ta' Kristu ma jidħol imkien f'dan kollu. U kważi kważi, jekk tazzarda tammetti ma' xi ħadd li tixtieq tattendi għall-quddiesa ta' nofs il-lejl, il-ħars li taqla' lura jasal biex jaqtagħlek qalbek. Forsi għalhekk inħoss dik iċ-ċertu bruda għal dawn il-ġranet għax l-artifiċjalità f'daż-żmien tibda tmissha b'idejk. Sa mn'Alla li jkunu t-tfal li bl-innoċenza tagħhom iqanqluk biex tipparteċipa fil-ferħ tal-okkażżjoni. Iżda xi drabi tkun iffortunata u tiltaqa' ma' xi ħadd li b'mod ġenwin jerġa' jfakkrek f'dik il-ħlewwa tal-Milied li xi darba kienet tfawwarlek qalbek. Hekk ġara dil-ġimgħa meta mort inżur lil-familja Psaila. Skont ħija Christopher, ħabibu Tony Psaila kien iffissat fuq daż-żmien, tant li kull sena huwa jittrasforma d-dar tiegħu f'tema sħiħa tal-Milied. Tony laqa' bil-qalb l-istedina għal din l-intervista u flimkien mal-familja tiegħu ħa gost idawwarni ma' daru u jispjegali dwar din l-imħabba speċjali li jħoss lejn il-Milied. "Id-dar jisimha Weihnaehten li tfisser Milied bil-Ġermaniż," beda mill-ewwel Tony. Stedinni ġewwa u hekk kif irfist fuq it-tapit ta' wara l-bieb, dan beda jgħannili "Il-Milied it-Tajjeb!" Ma stajtx nifhem għall-ewwel minn fejn kien ġej dal-ħoss u Tony tgħidx kemm daħak. Imma mhux hu biss għax wara ftit ilmaħt lil uliedu Shania u Elisa jitbissmu u jnemmsu minn wara l-poġġaman tat-taraġ. "Dawn ukoll iħobbuh il-Milied taf. Imma mhux daqsi!" qalli Tony hekk kif uliedu għamlu naqra aktar kuraġġ u niżlu ħdejna. Fl-entrata tfaċċat l-ewwel xena bit-tren u s-snowman. Quddiem mera mżejjna sabiħ bil-girlandi kien hemm bambin ċkejken filwaqt li mal-ħitan li jagħtu għal fuq, kien hemm dekorazzjonijiet kbar mixgħula. "Ħares fuq rasek. Ara x'hemm fis-saqaf!" indikali Tony hekk kif urini stampi kkuluriti proġettati fuq is-saqaf ta' fuq."Stenna naqra ħa tarahom jinbidlu. Kull 25 sekonda tiġi stampa oħra. Imma dik mhux xi battikata kbira biex tagħmilha. Din l-agħar, ara, il-girlanda li ndawwar mal-poġġaman tat-taraġ kollu. Inwaħħalha biċċa biċċa u tgħidx x'kedda tagħtini!" Tlajna fuq u mill-ewwel dehru aktar tiżjin u dekorazzjonijiet tal-Milied. F'kantuniera minnhom, fostom kien hemm Father Xmas mekkanizzat li kellu l-Pinokkjo mdendel f'idejh u teddybear żgħir marbut ma' qaddu. "Il-Father Xmas inħobbu ħafna u fil-fatt tgħidx x'għandi iktar hawn ġew. Jien ngħidlu x-Xiħ tal-Milied. Għalija hu simbolu ta' ferħ għax iġib ir-rigali. Ngħid għalija fil-Milied bħala rigal aħjar tagħtini xi Father Xmas taż-€2 milli xi flok sabiħ tal-€50. Hekk, ma nafx x'inħoss. Il-Milied qiegħed f'qalbi wisq." Infatti stajt issib kull tip ta' Father Xmas madwar id-dar kollha fostom wieħed ipejjep il-pipa, l-ieħor ikanta xi għanja tal-Milied u l-ieħor imexxi ċerva mill-isbaħ quddiemu taħt siġra kbira tal-Milied. "Xi darba dis-siġra kienet iddur imma daqs kemm għabbejtha b'dekorazzjonijiet, ma felħitx aktar. Għalhekk ħadtilha ż-żewġ muturi u waħħalthom ma' dawk iż-żewġ figurini li qed tara jiċċaqalqu. Minflok issa s-siġra għandha tren iddur magħha. Kont ilni nixtieq nagħmel tren mekkanizzata taħt is-siġra tal-Milied għax naraha assoċċjata ħafna ma' daż-żmien tal-kesħa u s-silġ. Imma eventwalment irnexxieli nsib waħda aħjar minn hekk għax tassew togħġobni din l-idea tat-tren iddur mas-siġra." Fl-isfond tal-mużika tal-Milied għaddejja ddoqq ħelu ħelu, ntlift nifli l-varjetà ta' dekorazzjonijiet li kellu mwaħħlin mas-siġra. Staqsejtu jafx kemm għandu b'kollox? "Daqsxejn diffiċli biex ngħoddhom għax dejjem inżid xi ħaġa, bħal dal-ballun tal-antaċċjoli li ħadmet Shania. Iżda wħud mill-aċċessorji huma antiki ferm. Jiftakru lil missieri tifel u allura jgħoddu mas-70 sena. Tlett kwarti tat-tiżjin hu magħmul mill-ħġieġ u allura noqgħod b'seba' għajnejn biex ħadd ma jersaqli lejhom. Fil-fatt fil-bidu, il-mara tiegħi Belinja kienet tgħini narma d-dekorazzjonijiet fis-siġra sakemm darba kissritli għasfur minnhom li kien memorja ta' missieri u daqshekk għamlet tirranġaha." Belinja li issa kienet ngħaqdet magħna għolliet għajnejha 'l fuq. Għax Tony metikoluż mhux ħażin u kuntent idum jitħabat biex jirranġa u jagħmel dak kollu li hemm bżonn waħdu, milli jħalli lil xi ħadd imisslu l-affarijiet. "Missieri bħali eżatt kien. Il-Milied kien għal qalbu ħafna u sa minn ċkuniti niftakru dejjem iżejjen f'dal-ġranet. Ta' tfal li kont, mhux darba u tnejn li kont immur nipprova naqbadlu xi ballun mis-siġra. U hu kien jibgħatni għand ommi u jgħidli biex inħallih bi kwietu jarma u mbagħad nerġa' mmur meta jlesti." "Jien inkun nixtieq ngħinu lill-papà," qaltli Shania. "Wara li nlesti l-homework ġieli mmur ħdejħ u hu kultannt iħallini nirranġalu xi ħaġa fis-siġra tal-Milied. Imma daqs kemm jibda jħares lejja biex jara x'jiena nagħmel, inħossni nibża' naqra." Ħafna mill-oġġetti tal-Milied li kienu qed iżejjnu d-dar kienu jagħmlu xi ħaġa jew oħra. B'ċapċipa ħafifa, waħda miċ-ċriev li kienet mistrieħa komda fuq is-salott, dlonk qamet tiżfen u tkanta. Tony beda jieħu pjaċir iħaddimhom kollha biex narahom sew. "Ta' kull sena, meta jgħaddi kollox, inkebbeb dawn l-affarijiet kollha b'reqqa kbira bit-tama li ma nsibx ħsarat is-sena ta' wara. Imma tiskanta xorta tmurlek xi ħaġa jew oħra. Ara dik it-tren u dak is-snowman li hemm mal-ħajt. Lanqas temmen! It-tnejn waqfu jaħdmu dal-għodu. Iktar ma xtaqtek tara kemm kienu sbieħ." Id-dispjaċir sinċier ta' Tony impressjonani għax għalkemm kellu d-dar kollha qed tixgħel u taħdem b'mitt ħaġa, dawn iż-żewġ oġġetti li waqfu kienu qed jagħtuh wisq ġewwa. "Il-ħsara ma niflaħx għaliha! Xi żmien ilu għamel qabda maltemp, daħalli l-ilma fid-dar u xxarbuli salt kaxxi u kostumi tal-pasturi. Marruli anki xi transformers u ċertu oġġetti ma baqgħux jaħdmu aktar. Il-biki jagħtini meta niftakar." Issa sibna ruħna quddiem Ġesù tarbija mħares sewwa minn anġlu mill-ifjen u mgeddes qalb ġulbiena bajdanija u goffa. Dik il-ġulbiena kif kibret daqshekk diġà? "Eh dik id-drawwa li għallmitni ommi Catherine. Dis-sena xtrajt kilo ġulbiena u qsamtu fi tnejn. Nofs minnu xarrabtu u ħallejtu jumejn ġo kontenitur. Imbagħad żrajt iż-żerriegħa fit-tajjar fl-24 ta' Novembru u sa llum sbieħet hekk. Imbagħad fit-8 ta' Diċembru żrajt il-bqija ħalli hekk kif joqrob il-Milied nibdilha mal-ġulbiena l-oħra li tkun laħqet ħdaret u b'hekk il-Bambin dejjem ikollu ġulbiena bajda silġ quddiemu." Presepju mdaqqas kien qed iżejjen il-bqija tal-kamra. "Dak il-presepju ħdimtu jien u t-tiben li qed tara ġo fih hija l-ġulbiena niexfa tas-sena l-oħra. Ix-xena li hemm fuq in-naħa ta' wara tal-presepju kont xtrajtha lesta. Imma mbagħad qgħadt inqasqas il-bibien u t-twieqi kollha u waħħalt magħhom karti rqaq tat-tajr sofor u oranġjo taparsi hemm id-dawl ġewwa. Ejja ara x'effett jagħmlu kemm huwa sabiħ...innota, qed jidlam... u issa ser jisbaħ mill-ġdid. Il-pasturi jekk tinnota sewwa huma antiki. Kienu taz-zija u mbagħad spiċċaw għand ommi u din peress li taf kemm jien akkanit, tathom lili. U jien libbisthom b'dawk il-kostumi." Tony mar jixgħel ir-rakkont tal-Milied ħalli jkompli joħloq l-atmosfera madwar il-presepju. "Qallek imma kif libbisha lill-Madonna?"daħlet tistaqsini Belinja. "Dak kien wasal żmien il-Milied u Tony ried ilibbes lilil-Madonna. Għand ommu lemaħ libsa blu mitluqa fuq siġġu u deherlu li kienet famuża għal dak li kellu f'moħħu. Għalhekk ħadha miegħu, qattagħha u libbes lill-Madonna biha. Wara xi ġranet ġiet ommu u staqsietu jekk kienx ra l-libsa l-blu taz-zija għax kienet tagħtielha biex issewwihielha u ma setgħet issibha mkien!" "Bil-presepju għamilt żewġt ipraspar mhux ħażin," ammetta Tony. "Ġurnata minnhom mort inqabbad id-dawl tiegħu għall-ewwel darba u spiċċajt qtajt id-dawl tat-triq kollha! Għamilna ġurnata u nofs bla dawl." Inxtħetna nitkellmu flimkien u ma ridtx wisq biex inħossni parti minn dil-familja tant grazzjuża. Qatgħatilna d-diskors il-bikja ta' Ġesù Bambin hekk kif twieled fl-għar tal- annimali u għal mument waqa' s-skiet u fostna nħoloq ambjent surreali. "Sa minn ċkuniti dejjem kont issibli xi presepju lili għax fir-realtà l-Milied mhux ix-xinxilli imma l-preżenza ta' Ġesù fostna. Għalija l-Milied ifisser ferħ għalkemm kull meta joqrob, ifakkarni f'missieri Joseph li ħallini ta' 16-il sena...." Leħen Tony nkiser u deher emozzjonat ħafna. "Inħossha wisq it-telfa tiegħu! Kien iħobbu ħafna l-Milied u naħseb li meta ħalla did-dinja, qalbu tħalltet ma' tiegħi u ma' ta' ħuti u l-imħabba li kellu għal daż-żmien, tkebbset fina. Il-Milied iġibli wisq memorji tiegħu. Niftakru meta fid-dar tagħna kien joqgħod iżejjen bil-galbu kollu l-ftit affarijiet li kellu. U meta nħares lejn dawn l-oġġetti kollha li hawn f'dari ngħid min jaf x'jaħseb kieku kellu jarahom? Il-Milied ta' żmien missieri kien differenti u personalment nemmen li kien ħafna isbaħ. Illum veru hawn ħafna xinxilli u ssib dak kollu li trid. Imma qabel kont titpaxxa tgħaddi mit-triqat u tieqaf tammira l-bambini u l-presepji mżejjna fit-twieqi tan-nies. Illum bilkemm tara t-tiżjin bid-dwal fit-twieqi minħabba l-problema tal-kontijiet. Tweġġagħni ħafna meta nisma' n-nies jgħiduli li minħabba l-ħela tad-dawl mhu ser jarmaw xejn dis-sena. Imma fl-istess ħin ma tagħtihomx tort." Il-ħbieb u l-familjari ta' Tony kollha jafu kemm hu għall-qalbu l-Milied. "Kull fejn immur kulħadd jistaqsini jekk bdejtx narma. Għax jiena min-Novembru nkun diġà bdejt naqla' l-affarijiet u nżejjen." "Fix-xahar tal-mejtin, nixgħelu d-dwal tal-Milied," qaltli Belinja bid-daħka. Għalkemm Belinja donnha tħobb tiġbed saqajn Tony mhux ħażin, fil-fond ta' qalbha tapprezza ħafna dal-passatemp tiegħu. "Li kieku ma jżejjinx hu, żgur li ma kontx ser nagħmel dan kollu jien! Meta jkun lest id-dar veru tiġi sabiħa. Imma sakemm ilesti nibda narah....! Għax il-ħmieġ li jaqla' u t-tifrik fl-art tkun ser tagħtini rasi bihom. Inkun għadni kif naddaft u narah reġa' tiela' b'aktar kaxxi. L-agħar għax qatt mhu lest. M'għandux kwiet. Fil-Milied ikun għadu qed jixtri l-affarijiet u jara fejn ser jagħmilhom. Ma tarahx jgħaddi minn quddiem ħanut li jkollu l-affarijiet tal-Milied li ma jidħolx naqra biex jara x'għandu. Għaldaqstant, min jafu sewwa, jieħdu bħala punt ta' referenza u ħafna jitolbuh il-pariri minn fejn l-aħjar li jixtru l-affarijiet tal-Milied. Mhux darba u tnejn li jmur jixtri magħhom u lil ċertu nies saħansitra jmur jarmalhom id-dar. Kull min jiġi għandna f'dawn il-ġranet, kulħadd jgħidilna li ma jkunx jixtieq joħroġ minn hawn ġew minħabba din l-atmosfera tant ħelwa. Infatti s-sena l-oħra kien hawn il-kuġini li ġew mill-Ingilterra u tgħidx kif baqgħu skantati meta raw dan it-tiżjin kollu. Fl-aħħar mill-aħħar ikolli nammetti li meta jgħaddi kollox u Tony jżarma d-dar, nibda naraha daqsxejn vojta." Sadanittant Tony kien ġabli xi affarijiet oħra li ħadem hu stess. "Dawn il-forom fin-nofs tal-girlandi ħdimthom jien mill-ġibs u tajthom il-kulur. U dawn presepji differenti: dan il-presepju ċkejken ħdimtlu l-pasturi minn labar tar-ras imlebbsin. Dan il-presepju ħdimtu f'ġewża u dan f'kaxxa tas-sulfarini." Anki meta bqajna deħlin il-ġewwa fid-dar id-dekorazzjonijiet baqgħu għaddejjin. Infatti f'rokna fil-fuklar irnexxielu jdaħħal presepju ċkejken ieħor! Tlabtu jgħidli liema kien l-isbaħ mument meta jkun qed iżejjen id-dar? "Meta nipplakkja u nara li kollox qed jixgħel u jaħdem u li kollox qiegħed f'postu," weġibni mill-ewwel. B'tant affarijiet mad-dar kollha, kelli kurżità kienx hemm xi ħaġa li xtaq aktar? "U daqs kemm hemm affarijiet li nixtieq! Imma forsi l-iktar u issa l-iżjed waħda mpossibbli li sseħħ hija li nkun nista' nżejjen il-faċċata tad-dar b'dawl 'ta' veru'. Meta nidħol fuq l-internet u nara dawk id-djar imżejjna bid-dawl jixgħel u jitfi mal-mużika, nimmeravilja ruħi. Imma b'mill-inqas 31 ġurnata dawl kuljum iebsa wisq!" Imma Tony għandu ħolma assoċċjata mal-Milied li hi ħafna akbar minn hekk. "Iva, nixtieq ħafna li xi darba jkolli l-opportunità li nżur Lapland, fejn joqgħod il-Father Xmas. Kieku nispera li jkun hemm il-borra wkoll għax qatt ma rajtha s'issa!" Magħmul twil u fih saffejn forsi ftit timmaġina għall-ewwel li Tony għandu natural daqstant ħelu u umli. Id-daħka ferrieħa tiegħu timla' d-dar bil-ferħ daqs it-tiżjin li għandu tant għal qalbu. Stqarr miegħi li l-Milied jippreferih b'dik il-laqta tradizzjonali. "Irridu l-maltemp fi żmien il-Milied għax dik hi l-veru atmosfera tiegħu. Il-kesħa, ix-xitwa, dak in-naqra ragħad ... hekk, Milied kif għandu jkun." Kontra qalbi qomt biex nitlaq hekk kif ir-rakkont tal-Milied li kien jakkompanja l-presepju kien għoddu spiċċa u l-anġli nfexxew ikantaw għalenija. Il-familja Psaila niżlet miegħi sal-bieb u lkoll sellmuli u xtaquli l-isbaħ xewqat. "Il-Milied it-Tajjeb" daqq it-tapit mill-ġdid hekk kif irfistu, jiena u ħierġa mill-bieb il-barra. Imma did-darba ma rnexxilux jaħsadni! (Nota: Dan l-artiklu ġie ppubblikat fit-Torċa tad-19 ta' Diċembru 2011) Belinja Portelli presepju sigra tal-Milied Torċa
IL-MILIED IT-TAJJEB