L-Imgħallem Ġorġi…. Stenn, stenn, kos; qabel xejn hemm bżonn niftiehmu. Jiena sa nsemmih Ġorġi; iżda la naf kienx jismu Ġorġi, u la Wenzu u la Doru. Minn ftit 'il hawn, semmejt bosta nies b'isimhom; imma dawn l-ismijiet ħlaqthom jiena: L-imħallef Armanin, u Toni ta' Warda, u Ġamri ta' Wied Qannotta, aktarx qatt ma kienu fid-dinja; jekk xi isem qabel, għax seħlet 1 ġiet hekk. Jiena nistqarr li ma rrid insemmi u nriegħex lil ħadd – Ma kellix nisma' li xi ħadd ħa għalih! Mela l-imgħallem Ġorgi ma kienx iħobb ħlief qabil ix-xagħar 2 u bhejjem ta' laħam il-kelb 3 : il-bhejjem ta' l-ifrat 4 setgħu ma nħalqux, u anqas qabil is-suf 5 . U dan biex inhu ġej? Dal-qabil u dal-laħam il-kelb! Int xi ħsibtna? Mela biex tifhimni, ingħidlek specie equina, specie bovina, hux? U jekk int Malti, mhux għajb għalik ma tafx li laħam il-kelb huma l-ħmar u l-bagħal; u qabil ix-xagħar, iż-żiemel; u frat, il-baqar; u qabil is-suf, in-ngħaġ u l-mogħoż? Mela Ġorġi kien sar xiħ għakka; imma kliemu dejjem fuq xi ferħ ta' bagħal. Fi żmien, kellu bagħla xehba 6 ; u dam snin ma jħaddimhiex: tiekol is-sena kollha, u tiġri nhar l-Imnarja, u nhar Santu Rokku. Meta kienu jistaqsuh kemm il-palju ħadet, kien iwieġeb: "Jiena il-paljijiet nagħmilhom utajja 7 . U fit-30 ta' Ġunju u fis-17 ta' Awissu, erħilu jdawwarha mar-raħal bil-banda, u qtajja' ta' tfal igħajtu, u grezzju, ix-xrik 8 tiegħu, bil-palju f'idu, ixejru għal fuq il-bagħla, u xrik ieħor jitmagħha l-biskuttini minn ġo ġewlaq. Iżda l-bagħla x-xehba kienet xjieħet bħal sidha; u sidha ħaseb u ra li jdaħħal ferħ ta' bagħal, iżda li jkun ta' raġel. Il-ħuttaba 9 xammew, u ħalqulu ferħ… kif jifhmu huma. Daqqa ta' lima ma ċċekkinx is-snien, u ħasla ta' spirtu ma ġġibx is-suf ileqq daqs mera? "Mgħallem Ġorġ, kelma bis-sensja." "X'ferħ ta' bagħal għandi f'idejja! Ma hawnx konformih 10 . Għalik igħodd. Sidu bil-għatx; jien għandi fehma li bi tliet mija u ħamsin skud neħduhulu." "Ħallik minn tliet mija u ħamsin skud!" U trid tagħtini x'nixrob ta' raġel. Jiena ħsibt fik għax lilek jixraq: minn għand ħaddieħor erba' mija u ħabba nġib fih. Ma ġara xejn: ħbieb konna u mija nibqgħu. Alla jibgħatha tajjeb, Mgħallem Ġorġ." "(Ġewwa x-xilep!) Huwa jiena imgħaġġel, għallem: għandi nofs kliem ma'ħaddieħor." "Xi żmien għandu?" "U xi żmien għandu? – Disgħa… għaxra… ħdax!" "Tagħmilli tajjeb?" "Ngħamillek." "Taħlifli?" "Naħliflek." "Ta' żiemel." Għax min jiekol żomm miegħu, Żan!" "Tgħid nafx!" "Jiġri xejn?" "Għall-ġiri, żiemel." "U jkollu jaħrat?" "Għall-ħrit, baqra." "Għaqel xejn 12 ?" "Daqs it-tajn tqatta' u tiekol minnu." "U l-erba' mardiet li jekk ikollu lilhom jinradd..?" "Tgħid nafhomx! Pilzju 13 , bukagħwieġ, agħma u wġigħ iż-żaqq." "Iva nistgħu narawh tal-ferħ ta' bagħal tiegħek ?" "Imma mhux illum: irridu nġibuh minn ġewwa." "Fejn ? il-Fiddien ? Għajn Riħana ? "Għada tkun taf, meta ngħidlek. Alla jagħmel ir-riżq. U l-għadda Żanu u Randu ġebulu l-bagħal. Kien sabiħ, smajtx; u l-għajnejn raw dak kollu li kien qal Żanu. L-imgħallem Ġorġ inħall. Beda jdur miegħu u jmellsu, u jtaptaplu, u jerfagħlu saqajh u jikxiflu snienu. Żanu ħadem kemm sata'! Min jaf kemm il-darba ġibed fil-ġenb, issa lil Ġorġi u issa lil Randu, sid il-bagħal, għenilli ! U kemm kliem qallhom f'widnejhom! U kemm il-darba għaqqdilhom idejhom flimkien !X'ma tismax ! – "itla tarġa' mgħallem ! inżel xifer, Rand ! "U inthom irġiel it-tnejn ! – Il-bagħal għalik igħodd ! – Għidlu Alla jagħmillek ir-riżq, Rand!" U qallu, u telaqlu l-kappestru f'idejn ix-xrik, u Ġorġi daqqlu tliet mija u sittax l-uqija, għaxar skudi anqas milli kien semma l-ħuttab, ħatba ta' l-infern. U l-ħotba kienet tajba wkoll, sitt ewwieq; u ġie għalihom l-għada. Issa trid tara l-ferħ ta' Ġorġ bil ferħ ta' bagħal li daħħal ! f'xi t-tlieta, ġagħal ix-xrik tiegħu jarmah fil-karrettun, biex joħroġ idur dawra bih fir-raħal, ħalli juri kif għandhom ikunu l-ifrieħ ta' l-ibagħal. Hu rikeb fuq is-salib, u x-xrik ma' ras il-ferħ. Ma' l-ewwel erba' passi, iltaqgħu ma' Vuntur, raġel xiħ igħakkeż 14 fuq il-ħatar. Waqaf iħares lejhom, għax kien ħabib ta' Ġorġi, u qallu: "Alla jagħmillek ir-riżq, Ġorġ !" "Lil kulħadd j'Alla !x'jidhirlek? Hux ferħ ta' raġel?" "U ngħid, għandek tletin sena taħt wirkejk 15 !" "Iddaħħakni Vuntur!" "Idħak kemm trid, xbin: Hekk tletin sena u farka għandu. Naf meta twieled u fejn trabba. Din id-darba xeddewlek il-qalziet minn rasek – Alla jibgħatha tajba." U baqa' sejjer. Il-ħuttab… il-bejjiegħ… xhud… ġlied…. tmerija… taħrik…. quddiem l-imħallef… qorti …. nies tisma'… L-imħallef: "X'għandek xi tgħid, Ġorġ, għal Żanu?" Ġorġ: "Sinjur, ħotobli bagħal ta' Randu, qalli li għandu xi għaxar snin: xtrajtu u nsib li għandu tletin. Randu x-xhud ta' kollox." L-imħallef: "Int xi tgħid Żan?" Żanu: " Ma qalx kollox sewwa, sur imħallef; jien għidtlu li għandu tletin." Ġorġ: "Mhux tabilħaqq ma semmejtlix tletinijiet." Żanu: "semmejtlek, iżda inti nsejt." Ġorġ: "Ma nsejtx: għidtli: "u x'għandu? Disgħa, għaxra, ħdax." Żanu: "Narrah imbierek il-ħalib li tatek ommok! Issa għedt sewwa." L-imħallef: "Mela għandu raġun Żan. Hekk mhux għaxra jiġu? Żanu: "Sur imħallef, ikkumpatini; jiena ma tantx ninqala'. Kif għandek il-pinna f'idek, ikteb taħt xulxin disgħa, għaxra u ħdax, ara jġibux tletin. Jiena ħabbat moħħi wisq, u tletin ġibthom; imma jista' jkun li mort xagħwiet 16 ." L-imħallef: "Eħħ, Żanu, xitan ! li kont nista' nwaħħlek ! Ġorġ, ikollok titqanna bil-bagħal, ħej: u darba oħra tagħllem agħmel il-kontijiet, għax donnok sa l-għaxra taf tgħodd. Ġorġi dawwar wiċċu u ħareġ il barra. Fil-bieb żammu l-avukat tiegħu u qallu: "Smajthom xejn idoqqu l-knejjes? Tliftha bl-ispejjes ! (imma jien ma tlifthiex !) Nota: Qabil tfisser qatgħa nies (jew bhejjem) ta' xeħta waħda Ħaslet – bl-ewwel żewġ konsonanti mqallbin Ħmar jew bagħal Baqar Ngħaġ u mogħoż Xehba – Ta' lewn ixheb, griż. L-utajja huma dawk il-bċejjeċ ta' xoqqa ħoxna li jitqiegħdu mitnijin fuq dahar il-bhima taħt il-berdgħa. Hawnhekk aktarx li jfissru dawk il-biċċtejn li jkunu mdendlin fuq kull ġenb tal-bhima. Sieħeb, Soċju Bħalu X'aktarx mill-kelma taljana bolso, marda taż-żwiemel, leħġa man-nifs u sogħla. Jitwieżen / jserraħ il-piż tiegħu fuq il-ħatar (bastun) Żmerċ