Wied il-Għajn jew Marsaskala llum huwa mfittex kemm mill-Maltin kif ukoll mit-turisti l-aktar fix-xhur tas-sajf iżda sa ħamsin sena ilu kien għadu biss daqxejn ta' raħal tas-sajjieda. Ikolli nistqarr li fi tfuliti ftit li xejn kelli opportunitajiet li nżur dan ir-raħal, għax kif qed ngħid, kien sempliċi raħal ċkejken għas-sajjieda u dak li jkun ma kienx ikollu għalfejn jersaq 'l hemm jekk ma jkollux lil xi ħadd jiġi minnu li joqgħod hemm. X'differenza llum, lanqas temmen! Kien għad kelli 4 snin meta missieri kien ħadni miegħu biex naraw vapur li kien inkalja mal-blat fl-inħawi ta' Wied il-Għajn. Minkejja li kont ta' et daqshekk żgħira għadni niftakar ċar dik il-ġurnata. Inżilna minn Ħaż-Żabbar għax it-triq il-ġdida li llum twassal għal dan il-post ma kinitx għadha teżisti. Dorna max-xatt u ftit wara wasalna fil-post fejn kien inkalja it-tanker taż-żejt Grieg bl-isem Angel Gabriel. Nemmen li din kienet l-ewwel żjara tiegħi f'dan ir-raħal li f'dawk is-snin li qed insemmi kien għadu raħal mill-aktar pittoresk fix-Xlokk ta' Malta. Jekk hawn min għandu kurżit jkun jaf meta seħħ dan il-każ ngħidlu li n-nawfraġju kien seħħ waqt tempesta fit-28 ta' Settembru tas-sena 1969. Aktarx li missieri kien ħadni nara dan il-vapur l-għada tan-nawfraġju, allura jiġi d-29 ta' Settembru, festa tal-Arkanġli Mikiel, Rafel u Gabrijel, isem il-vapur li spiċċa fuq il-blat ta' xtutna. Is-Salib tal-Fidda Ma nemminx li wara li mort nara l-vapur inkaljat qatt erġajt ersaqt lejn dak ir-raħal. Erġajt iltqajt ma' isem dan ir-raħal meta bdejt l-iskola sekondarja. Fl-ewwel sena kellna naqraw ir-rumanz sabiħ ta' P. Wistin Born: Is-Salib tal-Fidda. Xandru, wieħed mill-karattri ewlenin ta' dan ir-rumanz, li personalment inqisu bħala wieħed mill-kapolavuri tal-kitba Maltija, kien minn Wied il-Għajn. Min jaf kif ħolom b'Wied il-Għajn Patri Born hu u jikteb din l-istorja? Naf żgur li l-Patrijiet Dumnikani tal-Birgu sa ftit snin ilu kellhom dar max-xatt ta' Wied il-Għajn u Patri Wistin kien Dumnikan. Min jaf kemm-il darba mar f'dik id-dar u għandu mnejn hemmhekk ukoll kiteb xi silta minn dak ir-rakkont. Hu x'inhu illum żgur li ma ssibx ir-raħal fejn trabba Xandru u fejn kien jgħix Stejfen. Jekk għandek kurżit dwar min hu dan il-karattru tal-aħħar, inħajrek taqra dan ir-rumanz, anke jekk qrajtu xi darba oħra. Mhux villaġġ turistiku biss Maż-żmien Wied il-Għajn inbidel minn lejl għal nhar. Ma baqax aktar ir-raħal ta' ftit mijiet ta' sajjieda jew raħħala imma sar villaġġ mimli nies b'ħafna lokalitajiet tad-divertiment, lukandi, ristoranti u ħwienet oħra. Iżda b'dana kollu ma jfissirx li dan il-post huwa esklussivament għat-turisti u għad-divertiment. Hemm parti kbira minnu fejn jgħixu ħafna familji Maltin. Wied il-Għajn sar parroċċa fl-1949. Il-kappella ddeddikata lil Sant ' Anna saret il-parroċċa minkejja li ma kinitx il-kappella waħdanija f' dik ix-xaqliba. Din il-kappella kienet iddedikata lil din il-qaddisa għax kien il-Kapitlu tal-Isla li ħallas għall-bini tagħħa fl-1895 u billi l-Isla hija l-Belt tal-Bambina, dawn xtaqu li kappella li kellha tinbena tkun taħt il-ħarsien ta' Omm il-Bambina. Madanakollu sakemm dan ir-raħal sar parroċċa għalih, ma kienx jagħmel mill-parroċċa tal-Isla imma kien parti mill-parroċċa ta' Ħaż-Żabbar. Wied il-Għajn sar Viċi-parroċċa fl-1918. Fl-1946 waslet il-vara ta' Sant' Anna biex issir il-festa biha. Din inħadmet f'Bolzano mid-ditta ta' Ferdinando Stuflesser. Din waslet Malta f'Awwissu tas-sena ta' wara. Billi l-poplu ta' dan ir-raħal baqa' kull ma jmur jiżdied, il-kappella li serviet bħala parroċċa saret ċkejkna wisq għalhekk kien deċiż li tinbena knisja ġdida, il-knisja li naraw illum. Ma kinitx ħaġa faċli li tibni knisja ġdida għax minkejja li l-ispejjeż kienu kbar ħafna, il-popolazzjoni tar-raħal kienet għadha mhux dik li hi llum. Wara kważi 20 sena l-knisja tlestiet ukoll. Żewġ ismijiet Dan ir-raħal huwa wieħed minn dawk li għadnu żewġ ismijiet. Min isejjaħlu Wied il-Għajn u min jgħidlu Marsaskala. Wied il-Għajn aktarx jirreferi għall-għajn tal-ilma li kien hemm fit-tarf tal-wied, ħdejn il-baħar filwaqt li Marsaskala nafu li Marsa tfisser port, kif fil-fatt insibu hawnhekk u Skala tirreferi għall-Isqallin li spiss kienu jżuru dan il-port biex iħottu l-merkanzija tagħhom. Hemm min jaħseb mod ieħor. Ta' interess ngħidu li Marsaskala huwa r-raħal Malti li jifforma parti mid-Douzelage. Dan huwa ġemellaġġ bejn xi raħal jew belt minn 24 stat membru fl-Unjoni Ewropeja. Din l-idea bdiet fl-1991, meta Malta lanqas biss kienet għadha applikat biex tidħol fl-Unjoni Ewropeja u Marsaskala beda jagħmel parti minnha fl-2009. Biex jitfakkar l-20 anniversarju ta' din l-inizjattiva ġie mwaqqaf munument. Il-post magħżul għal dan il-munument kien propju x-xatt ta' Wied il-Għajn. Dan l-artiklu deher f'In-Nazzjon - 10 ta' Awwissu 2019
Wied il-Għajn