Hemm partiti li jitwieldu malajr u ma tantx idumu biex jispiċċaw. Hemm oħrajn li jibqgħu attivi u ħajja fiż-żmien. Daqqa jkunu fl-aħjar tagħhom, daqqa le. Daqqa jkunu fil-poter, u oħra fl-Oppożizzjoni. Daqqa jkollhom viżjoni, u oħra jitilfuha. Daqqa jżommu mas-sejħa oriġinali tagħhom, u drabi oħra jippruvaw imorru għal dak li mhumiex. Proċess li wieħed irid jifhem u janalizza sabiex jifhem ir-rilevanza, jew le, ta' ħidmet partit jew ieħor. F'dan, iktar u iktar ċar, hemm responsabbiltà u piż ikbar għal dawk li jiġu deskritti bħala 'l-partiti l-kbar'. Il-partiti jibdew kważi bl-istess mod, però mhux bl-istess bażi politika jew ideat. Jibqgħu, imma, fiż-żmien jeżistu u jiġbru l-voti għax il-bnedmin li jmorru jivvutaw jerġgħu jagħtuhom il-vot tagħhom. F'dawn il-gżejjer hemm żewġ partiti li ġabru dan il-kunsens. Il-Partit Nazzjonalista u l-Partit Laburista, f'dan l-aħħar seklu baqgħu rilevanti fir-rappreżentanza parlamentari minħabba dan il-proċess. Baqgħu jaraw kandidati tagħhom jiġu eletti fil-Kamra tad-Deputati. Mhux dejjem fl-istess numru, ċertament, u anqas f'dak li huma ideat politiċi. Imma huma partiti popolari. Strument ta' bidla tajba Mhux dejjem wieħed jinduna li min ikun qed jivvota jkun qed jagħmel dan għax jaqbel mal-ideat u l-viżjoni li sawru partit. Dak li jiġu msejħa 'għeruq', huma fil-fatt dawk li jħarsu lejn u jippretendu minn dawk eletti li jmexxu u jiggwidaw ruħhom fuq numru ta' prinċipji. Fil-konsiderazzjoni tal-proċess politiku, għandi l-impressjoni li l-votant taż-żewġ naħat iħares lejn il-partit bħala strument ta' ġustizzja soċjali. Huwa dan il-kunċett li jiġi nterpretat u għandu linji ta' differenza bejn dik demokratika kristjana u dik soċjalista jew soċjal-demokratika. Imma l-fatt jibqa' li l-maġġoranza tal-poplu tivvota għall-paċi u stabilità, li huma bażati fuq ġustizzja fost il-bnedmin fis-soċjetà. Kapaċità tar-riforma Hemm dejjem għajta għall-ugwaljanza u s-sewwa li sostniet l-importanza u l-eżistenza tal-partiti l-kbar. Imma, u dan jitlob iktar attenzjoni, partiti li jkunu iktar rilevanti skont kemm kapaċi jirriformaw lilhom infushom. B'dan li r-riforma ma tfissirx bdil fl-ideal politiku, imma fl-abbiltà li wieħed jibni programm differenti, ġdid, ta' ħidma bażat fuq il-prinċipji politiċi ta' dak il-partit. Il-bidla riformatriċi mhix dik ideoloġika, imma fil-kapaċità li tagħmilha iktar u iktar rilevanti. Il-poplu, minkejja li kien hemm attentati u dixxipli varji wera, fl-eżami elettorali, li ma jħossx li l-kunċetti etiċi li jsostnu l-liberaliżmu huma alternattiva jew in sostituzzjoni ta' dak li jirrappreżentaw il-partiti l-kbar. Lezzjonijiet Sovjetiċi Vittorio Strada, fil-ktieb tiegħu 'Impero e rivoluzione (Russia 1917-2017), jiddiskuti fit-tul u ċar il-proċess sħiħ ta' bidliet, u janalizza wkoll ir-raġunijiet għat-tmiem tal-ħakma Komunista fir-Russja. Fost dawn jindika, b'mod ċar, l-inabilità li l-partit-Stat sab biex jirriforma lilu nnifsu, u jerġa' jwieġeb għas-sejħa li seta' kellu fil-bidu. Mikhail Gorbachev fehem dan, imma kien tard wisq biex jiftaħ lura dak li maż-żmien kien intilef kompletament. Tul is-snin, il-poplu kien qata' qalbu milli jara l-affarijiet jinbidlu u kkonvinċa ruħu li l-Unjoni Sovjetika kien spiċċa żmienha. Ktieb li tajjeb li jinqara u jiġi analizzat fl-ideat u l-analiżi tal-kultura politika prevalenti llum f'dak il-pajjiż. Kitbet dan l-awtur Taljan għandha forsi tkun lezzjoni għalina wkoll fuq din il-gżira. Ngħid dan għax fost id-diskors tal-Ministru tal-Finanzi, l-Onor. Edward Scicluna, f'parti partikolari, stranament taħt it-titolu "Aktar Riformi", kien hemm din is-sentenza. Waħda li tista' tidher maqtugħa, imma għalija rilevanti ħafna. Hemm jingħad hekk: "L-għajta li dan il-Gvern jibqa' l-aktar wieħed riformista fl-istorja politika Maltija, għadha tgħodd. Kienet sena fejn komplejna naħdmu biex pajjiżna jagħmel qabża liberali oħra 'l quddiem bil-fatti." Indikazzjoni evidenti li, għall-Gvern, ir-riforma tiġi mhux mill-ġustizzja soċjali, imma minn sistema ta' politika li l-poplu ma jagħrafx fil-Partit Laburista. Komdu ma' dawk li għandhom F'dan huwa iktar ċar li l-Partit Laburista għamel riformi f'direzzjoni oħra. Dak li permezz tagħhom qiegħed ibiddel il-bażi ideoloġika tal-Partit. Tentazzjoni politika kbira, speċjalment fid-dinja dominata minn mezzi mmexxija minn min għandu l-flus. Waħda li hawn irrendiet ruħha mhux sempliċement fil-ħajra, imma fil-bżonn li wieħed jagħmel dikjarazzjoni u stqarrija ċara. Ċertament, ma kienx hemm xi bżonn partikolari tagħha, imma ntqalet xorta waħda. Impostazzjoni ideoloġika li qegħda twassal, biċċa biċċa, biex il-Gvern ikun komdu aktar ma' dawk li għandhom ħafna, milli ma' dawk li ma għandhomx. Maġġoranza siekta Dawn huma indikazzjonijiet u lezzjonijiet li għandna nagħrfu. L-elettorat Malti u Għawdxi, fil-maġġoranza tiegħu jħares lejn l-abbiltà tat-tmexxija li taqbeż għal min huwa, jew sab ruħu isfel. Hija dik il-maġġoranza siekta li tbiddel l-idejn tal-poter. Huma dawk il-bnedmin li jagħrfu kemm huwa importanti li fil-libertà jkun hemm il-ġustizzja soċjali. Riformi jistgħu jsiru. Uħud jistgħu jkunu ekonomiċi, li jmissu ma' ċertu setturi u jinżlu tajjeb ma' min għandu f'idejh il-finanzi, imma r-riformi veri li jridu n-nies jitwieldu mit-tqassim ġust tal-ġid komuni. Dawn huma l-aktar riformi li l-poplu kollu jrid li jsiru. Dawn huma dawk li l-Gvern mhuwiex jara u dawk li l-Partit Nazzjonalista qiegħed jifhem dejjem iktar li hemm bżonn li jipprepara ruħu biex iwettaq.
Il-ġustizzja soċjali tnebbaħ riformi