It-tielet mistoqsija li staqsejt lil għadd ta' poeti li qed jiktbu llum kienet din: Għalik l-istaġun tas-sajf huwa żmien meta tiltaqa' iktar ma' poeti oħra, kemm Maltin kif ukoll barranin? Kif u għaliex? Ġeneralment hawn Malta nħallu l-hekk imsejjaħ 'żmien il-kultura' għax-xhur xitwin. Nitnikket għall-fatt li fix-xhur tas-sajf, hawn Malta jonqsu ħafna l-okkażjonijiet ta' kultura, arti eċċ biex ikun hawn taħlit ta' ideat bejn il-poeti. Jien nemmen li f'Malta għad hawn ħafna xi jsir fiż-żmenijiet sajfin. Jien nara li x-xitwa tlaqqagħni aktar ma' poeti oħra Maltin, milli fis-sajf għax isiru aktar attivitajiet relatati ma' tnedijiet ta' kotba u poeżiji. Is-sajf għalija ma jagħmilx xi differenza kbira minn staġuni oħra, u għalhekk iċ-ċans li niltaqa' ma' poeti oħra, Maltin jew barranin, fis-sajf la jikber u lanqas jonqos. Dan iktar jiddependi mil-laqgħat letterarji li jiġu organizzati... u li nkun nista' nattendi għalihom. Bis-saħħa u l-ħidma tal-kumitat tal-Għaqda Poeti Maltin, jien għandi ċ-ċans li matul is-sena niltaqa' ma' ħafna poeti oħra li jattendu għall-attivitajiet li tal-anqas darba fix-xahar, l-għaqda torganizza għal dawk li huma membri u wkoll għal kull min irid jattendi. Fis-sajf l-għaqdiet letterarji inaqqsu mill-attivitajiet tagħhom ta' laqgħat u smigħ ta' poeżiji minn poeti Maltin iżda jiżdiedu l-okkażjonijiet biex nisimgħu poeti barranin. Is-sajf huwa żmien fejn normalment ikunu organizzati aktar laqgħat kulturali. Onestament ikolli ngħid li minħabba l-impenji tiegħi saċerdotali kważi qatt ma nkun nista' nattendi l-laqgħat poetiċi għalkemm inkun għassa bħal seqer biex nara x'qed jiġri fid-dinja tal-poeżija, kemm f'Malta kif ukoll barra. Weġġgħetni ħafna l-aħħar deċiżjoni li ħadu żewġ ġurnali Maltin dan l-aħħar li ma jaċċettawx aktar poeżiji biex jippubblikawhom! Ma nistax nispjegalek x'ħassejt! Kemm għandu raġun il-president tal-Għaqda Poeti Maltin meta jgħid li l-poeżija mhix stmata! Raġun biex ibigħ! Mill-bqija nista' ngħid li nipprova nżomm kuntatt bl-email u billi nżur siti ta' poeti barranin! Nixtieq kieku għandi possibiltà li f'Malta stess ikollna fejn nippubblikaw il-poeżiji tagħna minbarra u xi pubblikazzjonijiet oħrajn. Li niltaqa' ma' ħbieb oħra poeti huwa dejjem żmien ħelu. Fis-sajf, bħalma nagħmel fi staġuni oħra, nagħmel mill-aħjar li nista' biex nattendi l-lejliet letterarji, l-aktar dawk organizzati mill-Għaqda Poeti Maltin. Dawn il-laqgħat jagħtu l-opportunità lill-poeti jisimgħu, jevalwaw u japprezzaw dak li qed jinkiteb minn poeti oħra sew Maltin kemm barranin. Trid tkun xi serata letterarja għalija biex niltaqa' ma' xi poeti. Inkun qed nistenniehom iktar fis-sajf. JOSEPH SCIBERRAS (Ħ'ATTARD): Jien ma narax differenza. Pjuttost niltaqa' iżjed fix-xitwa fil-laqgħat tagħna. Sinċerament ma tantx niltaqa' ma' poeti la fis-sajf u lanqas fix-xitwa. Dan tiegħi għax ma nattendix attivitajiet li jkunu organizzati minn entitajiet differenti fosthom l-Għaqda Poeti Maltin. U din hi ħasra għax l-attivitajiet għandhom l-iskop li poeti jiltaqgħu bejniethom u jaqsmu xogħolhom flimkien. Mill-banda l-oħra nipprova nagħmel tajjeb għal dan billi naqra poeziji ta' poeti oħra kemm minn fuq l-internet kif ukoll minn fuq gazzetti bħat- Torċa u gazzetti Online bħal ġens online li jagħtu opportunità u spazju lill-poeżija. Iva. Inħoss li fis-sajf isiru kemxejn aktar attivitajiet jew tal-anqas isiru fi ġranet u ħinijiet aktar aċċessibbli għalija. Għalhekk, nattendi aktar attivitajiet letterarji jew artistiċi oħra filwaqt li drabi nieħu sehem ukoll. Fis-sajf, anke jekk dak li jkun jibqa' għaddej bix-xogħol, wieħed jassumi li l-bniedem ikollu ftit iktar ħin fuq ir-riħ. Iva, is-sajf kemm-il darba laqqagħni ma' kittieba lokali u Taljani u anki Sqallin. Għalija s-sajf huwa perjodu ta' okkażjoni waħda jew iżjed li fih ikolli xi premjazzjoni poetika fi Sqallija jew fl-Italja. Ħafna drabi ġew sjuf li fihom mort Sqallija, b'mod speċjali u hemmhekk, flimkien ma' kittieba barranin tkellimna u qsamna l-ideat u l-esperjenzi tagħna. Bis-saħħa ta' hekk, xi ħaġa li issa ili nwettaq mill-1984, għandi kittieba ħbieb tiegħi kemm minn Sqallija kif ukoll mill-Italja. Meta nikkonsidra kemm it-tliet staġuni l-oħra tas-sena għalija huma mfawra bix-xogħol akkademiku tiegħi, nistqarr li nħares 'il quddiem għall-wasla ta' dan l-istaġun. Is-sajf huwa staġun ta' ġranet twal u bosta attivitajiet u ta' ħruġ barra mid-dar u dan iġib miegħu laqgħat ma' bosta nies fosthom poeti. Huwa wkoll stagun tal-ivvjaġġar li fih tiltaqa' ma' poeti frustieri għalkemm għalija dan mhux tant komuni. Il-poeta ssibu kullimkien ikanta kliem ta' mħabba, mibegħda jew qtigħ il-qalb! Tista' tkun qed tara bniedem ipitter u inti f'din il-pittura tara poeżija! Mela dan bl-arti tiegħu ikun wassallek poeżija mill-isbah li inti tkun tista' ssarraf fi kliem poetiku. Is-sajf huwa għalija ż-żmien fejn ikolli aktar ħin naqra, u allura niskopri poeti ġodda. Jiena nuża l-mezzi ġodda ta' teknoloġija fosthom l-internet, fejn mhux biss nista' naqra diversi poeżiji imma wkoll aktar faċli li nikkorrispondi ma' xi poeti. Ġeneralment meta jkun hemm xi serata letterarja jew xi Lejla ta' Poeżija, l-aktar li niltaqa' ma' poeti oħra. Dawn l-opportunitajiet jinqalgħu matul is-sena kollha; huma okkazzjonijiet fejn isir il-qari tal-poeżija, qsim ta' ideat u tiġdid ta' ħbiberija. Però l-attendenza u l-parteċipazzjoni fis-sajf hija aktar konsistenti peress li t-temp ikun sabiħ fejn ħafna mil-laqgħat isiru barra taħt sema mimlija kwiekeb. L-iljieli sereni għandhom dak is-seħer li jħajruni niltaqa' ma' poeti oħra, okkażjonijiet ukoll sabiex insir naf poeti li qatt qabel ma ltqajt magħhom. Iljieli qamrin fejn jinstema' biss il-grillu iżarżar mistoħbi fid-dlam, 'il bogħod mill- għagħa tan-nies u l-ħsejjes tal-karozzi. Minħabba li f'Malta hawn Għaqda waħda ewlenija tal-poeti li jien għandi l-unur inservi bħala s-Segretarju tal- Għaqda Poeti Maltin , fis-sajf donnu li iżjed niltaqa' ma' sħabi poeti Maltin għaliex donnu li l-għaxijiet aktar imdawla, iżjed poeti jitħajru jattendu laqgħat ta' qari ta' poeżiji li l-Għaqda Poeti Maltin torganizza wieħed jista' jgħid kull xahar. Hemmhekk wieħed jisma', jitkellem u jara l-emozzjonijiet differenti ta' kull kittieb. Poeti barranin ftit ikolli ċans niltaqa' jekk mhux meta l-Għaqda msemmija ma tistedinx xi poeta barrani hi stess. Nixtieq li jkun possibbli għalija li nsib ħin adegwat biex naqsam l-ideat u l-kitbiet tiegħi ma' poeti oħra, kemm fis-sajf u fil-bqija tas-sena, għax dan jgħini nsir iżjed konxju mir-realtajiet li qed jitkellmu dwarhom il-poeti u kittieba oħra, Maltin u barranin, u l-libsa li huma jagħżlu li jagħtu lill-ideat tagħhom. B'hekk inkun nista' nħares lejn ix-xogħlijiet tiegħi minn lenti dejjem aktar oġġettiva biex l-awtokritika li nagħmel tkun ta' fejda għalija bħala kittieb relattivament ġdid li għadni qed niskopri l-meded kbar u fertili li toffri l-poeżija minn kull lat, u għalhekk ukoll inħobb nesperimenta bi stili ġodda li nittama jagħtu togħma aktar friska lill-versi li ndomm. Bħala kittieb żagħżugħhi xewqa tiegħi li jinħolqu aktar opportunitajiet fuq bażi regolari biex il-kittieba żgħażagħ jesprimu ruħhom u jiltaqgħu flimkien, speċjalment fix-xhur sħan tas-sajf, meta jkunu inqas imtaqqlin bl-istudju u b'impenji rigorużi oħra, u mhux biss jaqsmu t-talenti tagħhom bħala grupp, imma l-fatt li jkunu maqgħquda f'tim jgħinhom aktar joħorġu b'ideat ġodda biex jippromwovu l-interessi tagħhom u jsemmgħu aktar b'vuċi għolja l-preokkupazzjonijiet u l-aspirazzjonijiet tagħhom bħala kittieba, bit-tama konkreta li tittieħed azzjoni retta minnufih kull fejn ikun hemm bżonn. Fl-istess ħin, kemm permezz tal-għaqdiet letterarji li jiena msieħeb fihom u tal-kuntatt regolari fuq bażi personali, infittex li nikkomunika kontinwament ma' kittieba oħra li kienu xprun għalija f'dawn is-snin biex inkompli nikteb u ninvolvi ruħi kemm nista' bħala kittieb, u għalhekk inkun qed nonqos jekk ma nfittixx il-pariri tagħhom u ma nagħtix widen għall-kelma f'waqtha li dejjem tawni bħala għalliema u ħbieb sinċieri. Il-lejliet ta' poeżija li nattendi jinżammu kemm fix-xitwa kif ukoll fis-sajf, jieqfu biss għal perjodu ċkejken fi żmien il-Milied. Fis-sajf, dawn l-iljieli jinżammu fil-beraħ fejn jitgawdew minn firxa ikbar ta' nies, għalhekk, iva, tiltaqa' ma' iktar poeti li forsi matul is-sena jkunu impenjati fil-ħidma tagħhom li forsi ma tħallilhomx ħin għal lejliet bħal dawn u li fiż-żmien ta' ferja sajfija jkunu jistgħu jattendu. Fis-sajf ukoll, peress li n-nies isiefru iktar, jista' jkun hemm tpartit fejn poeti jżuru pajjiżi oħra għal laqgħat ta' poeżija. Xi poeżiji li qed jinkitbu llum: Fil-post fejn ma jikbrux fjuri temmet ħajjitha fuq xafret il-għira il-lelluxa tassew umli qalb ħdura ta' min jistmerrha. Jekk Aħjar Għalik... Mhux aħjar tisma' 'il-grillu jinnamra fis-skiet tal-lejl... minflok tisma' r-roti tal-karozzi iwerżqu-maħruqa fuq l-asfalt mikul? Mhux aħjar tħares lejn il-qamar jiddi b'wiċċu daħkan... minflok l-uċuħ iwerrċu ta' Janus ixettlu s-semm minn wara l-persjani? Mhux aħjar timla l-pulmun bl-arja safja tal-majjistral... minflok tibla' d-dħaħen taċ-ċmieni jifgawlek imnifsejk bin-nugrufun? Jekk aħjar għalik u trid daqsxejn mistrieħ, għandi l-għanja tal-grillu f'qamar il-għasel, tfewweġ bl-arja safja mal-versi tmewweġ. L-AĦBARIJIET Ftaħt l-istazzjonijiet televiżivi Biex mill-orakli tal-verità nisma' l-aħbarijiet ġenwini mhux maħluqa minn strateġiji manipulattivi. F'wieħed minnhom quddiemi deher kollox Dlam ... dlam ... dlam u dlam biss. Xejn dawl – kollox dlam. Kulma smajt li kien diżastru – Armageddon dalwaqt riesaq għal fuqi. Dawwartlu għal fuq ieħor U stagħġibt kif, issa deher kollox ċar, Dawl ... dawl ... dawl u dawl biss. Xejn dlam – kollox dawl. Kull fejn inħares kollox qed iwarrad F'Utopia tal-għaġeb; Shangri-la bla ebda tmiem. Ippruvajt lil stazzjon ieħor, Qaddej fidil ma' kif jordna l-istat. Donni tħawwad b'dak li rajt u li smajt, Dlonk quddiemi bdew iġibuli Aktar dawl milli dlam ... Ftit dlam u ħafna dawl. Hekk għandu jkun tassew il-qaddej fidil. Stordut u diżulluż Bagħat lil kulħadd jixxejjer 'l hemm u 'l hawn U f'qalbi stqarrejt kemm saru jmarduni. Fil-pront dawwartlu biex nara 'l Chuck Norris Fuq Rete Quattro. Ippermettuli, ħieles, tal-ħolm nibni l-kastelli ngħammarhom bl-aqwa attrezzi li s'issa qatt ma kelli Ippermettuli nimraħ f'pajsaġġi kollha ħdura fejn ebda ndħil ma jfixkel iċ-ċikli tan-natura. Ippermettuli l-lussu ta' saqaf li jgħattini ta' ħbejża li twitini ta' dinjita' tfisqini. Ippermettuli l-għaxqa ta' fomm jislet tbissima ta' jdejn f'xulxin maħfuna ta' mewġa s-sliem tirrima. Ippermettuli noħloq rebbiegħa universali fejn jien u int, għall-bqija,
IL-POETA KONTEMPORANJU MALTI U L-ISTAĠUN SAJFI – KIF WIEĠEB? – It-tielet parti