Se nikteb kumment qasir, ta' dilettant xi ftit żatat li jien, dwar żewġ kanzunetti li smajt dan l-aħħar u li spiċċajt nismagħhom numru ta' drabi kuljum. Aktarx li widna esperta ma tasalx biex tpoġġihom flimkien, imma ħabtu f'daqqa u interessawni t-tnejn u, fuq kollox, m'għandix widinti esperta. Kym ħarġet il-kanzunetta Kun , mużika u interpretazzjoni tagħha u kliem ta' Antonio Tufigno. Superlove ħarġu L-Aħħar Jum ta' Vaganza , kliem u mużika ta' Daniel Borg. It-tnejn akkumpanjati minn video uffiċjali kif inhi l-użanza; b'żewġ filmati studjati u sinifikanti ħafna. X'inhi l-imħabba, jekk mhux kunċett irħis li ma nafux ngħidu x'inhu? Bħal kunċetti kbar oħrajn, din l-emozzjoni, sensazzjoni, fakultà, ħtieġa fiżika, reliġjon … sejħilha li trid, hija wieħed minn dawk il-misteri tant viċin tagħna u fl-istess waqt tant elużiv, u għax huwa hekk, tant provokanti, nispiċċaw niktbu, npinġu, inkantaw dwaru. Il-ħin kollu. Marċell Mizzi huwa wieħed minn dawk il-gzuz poeti li staqsa u 'wieġeb' il-mistoqsija sempliċi "X'inhi l-imħabba?" u ssopona li hija "Riħ mewwiet minn tal-ħarifa" u "ħawħ […] mieles u aħmar". Sabiħ ir-riħ, u t-togħma tal-ħawħ, l-aktar meta jkun mieles u aħmar, hija tajba. Imma bħal poeti oħrajn, Mizzi jikkonkludi li, fl-aħħar mill-aħħar, l-imħabba tibda bit-tajjeb u tispiċċa bil-"weraq niexef": l-imħabba tikxef il-vulnerabbilità tal-bniedem. Kun tisħaq din il-vulnerabbilità: ibda mil-leħen delikat ta' Kym, kompli fil-kliem u spiċċa fil-filmat li jurina din il-mara mneżżgħa li għall-parti l-kbira tiegħu tevita li tħares dritt lejn min qiegħed iħares lejha, sa ma fl-aħħar tirreċiproka l-ħarsa biex imbagħad, kważi immedjatament, jintefa d-dawl u tieqaf il-mużika. Ħesrem. F'nofs vers. F'nofs battuta. Il-kantanta tindirizza persuna oħra u tagħmlilha l-isbaħ offerta ta' mħabba, offerta sublimi li ppreżentawha kemm-il darba l-poeti u r-romantiċi fostna: agħtini lilek. Mhijiex stqarrija daqstant sempliċi, għax ħafna raw fil-bniedem essri muġugħ, jew, kif tinnota Susannah Mintz , l-uġigħ jagħtina personalità. Agħtini lilek , mela, tħeġġeġ għall-għotja tal-uġigħ: it-"tiċrita f'qalbek fonda", il-"ġerħa li tuġgħak u li ddum". Ta' dan, il-kantanta twiegħed li tkun iż-żerniq. Fis-senswalità tiegħu, il-leħen tal-ħarir ta' Kym minnu nnifsu joffri dan iż-żerniq, dan is-serħan mill-uġigħ u l-weġgħat. Imma d-dehra tagħha, bil-logħob bid-dawl, jew aħjar bil-logħob bid-dlam, hija aktar kongruwenti mal-wegħda paradossali l-oħra li tingħad fl-istess nifs: għalik inkun "mewġ mielaħ skur". L-imħabba hija ambivalenti, hija xafra taqta' minn żewġ naħat, xafra tleqq bħal wiċċ il-kantanta u, appuntu għax xafra, taqta' u tweġġa', tkompli tweġġa', tkompli żżid mal-weġgħat li hemm diġà. L-ossimoro "l-isbaħ maltemp" tkompli ssaħħaħ u tkabbar il-periklu li toffri l-imħabba. Aktar minn hekk, dan il-leħen li jinstema' tant sielem, tant delikat u innoċenti, qiegħed ikanta l-mewġ u l-maltemp għax fl-aħħar mill-aħħar il-weġgħa u l-uġigħ tal-imħabba huma tant sbieħ, tant għal qalbna. Huwa dan l-uġigħ li jiggarantixxi l-essri u, ejja ngħidu, l-illużjoni li l-imħabba kapaċi torbot tnejn min-nies u tagħmilhom wieħed. L-imħabba hija t-telfien, il-qtugħ mill-bqija imma, aktar minn hekk, id-distruzzjoni jew l-awtodistruzzjoni hekk kif it-tnejn, minflok jgħumu mal-mewġ u jgawdu l-ġmiel tal-maltemp sabiħ jispiċċaw jaqgħu għal isfel fil-"garigor b'qiegħ mitluf" u min kien qed joffri lilu nnifsu bħala żerniq jispiċċa jitlob għalih il-kenn. U mbagħad? Imbagħad jieqaf kollox: il-leħen, il-kant, ix-xbieha hekk kif il-bozza tal-filament tintefa f'salt. X'sar minnha l-mewġa skura? X'sar minnu ż-żerniq li kellu jżernaq? §§§ Liema vaganza waslet biex tispiċċa – jew spiċċat – għas-Superlove? Hemm element ta' infantilezza f'din il-kanzunetta, anzi aktar minn wieħed li jinstabu kemm fil-mużika, fil-kliem u anki fil-filmat li jakkumpanja l-mużika. Dawk il-partijiet kantati falsett jevokaw ġirja ta' memorja, bil-leħen għoddu jintilef fiż-żmien, leħen li qiegħed imur lura għat-tfulija. Il-kanzunetta tibda b'ħoss elettroniku ta' erba' noti ripetuti sa tmiemha li jfakkruk f'xi logħba diġitali minn dawk li kienu jintlagħbu fuq kompjuters 'primittivi' b'xi hard disk ta' 40mb kollox, jekk mhux dawk li l-logħob kien idur fuq cassette tape. Dan it-taħlit ta' tfulija u psikadelija fix-xbihat ta' kuluri jagħqdu malli l-kantant jagħfas għajnejh u fix-"xullief impittra" jidher ukoll f'versi 'l hemm u 'l hawn li jfakkruk fl-attitudnijiet tat-tfal, pereżempju l-esaġerazzjoni ("telgħatli għoqla daqs vapur" jew "knist minn Tas-Sliema sal-Belt"), l-istħajjil fantastiku tan-naffar li jsir tal-laħam; in-nonsens ta' dawn il-versi u t-taħwid ta' ideat b'loġika infantili li ma taqbilx ma' dik adulta; ir-ripetizzjoni b'"sakemm"; il-penitenza; il-logħob bir-rima u l-allitterazzjoni. Il-filmat ikompli jżid ma' dawn l-elementi taż-żgħorija: ix-xbihat ta' xemgħat forma ta' madonna u l-mudell żgħir ta' luzzu jinġibed bl-ispaga. Superlove jitkellmu fuq dan it-tħammil tal-memorja, dan il-vjaġġ lejn it-tfulija, din l-għawma fil-fond tas-subkonxju, stabbilita viżwalment fil-filmat sa mill-ewwel xbihat, bil-kamera tinżel 'l isfel ma' sellum, dejjem 'l isfel, aktar fil-fond, jew it-tqallib fil-kxaxen kollha imbarazz. M'għandniex xi ngħidu, l-imbarazz tal-kxaxen mhu xejn għajr il-ħażna infinita ta' memorji li dejjem jakkumulaw u dejjem jindifnu aktar fil-fond, jintradmu minn memorji ta' esperjenzi aktar riċenti. Tiskanta kif mument tassew mondan – hemm in-naxra fuq iż-żiemel tal-inxir, il-kamra tal-banju, il-loki mikxuf, is-sink tal-aluminju tal-kċina, it-toaster, il-friġġ bil-kalamiti b'kollox, il-lembuba tal-għaġina u l-inchtape (kif konna nsejħulu dari) … dawn ir-remiżolji mill-ħajja ta' kuljum, mix-xejn-speċjali kwotidjan, għandhom setgħat hekk kbar li jqajmu l-imgħoddi. Hemm ukoll ir-referenzi għad-dar, għal dak li tkun ħallejt warajk meta, bħal f'dan il-każ partikolari, tkun emigrajt: it-tifkira ta' pajjiżek u ta' darek, bil-kartolina tat-Teatru Manoel tistħrieħ fuq mejda jew il-luzzu jbaħħar fuq l-art tal-injam minflok fil-baħar li tkun ilek ma tara. It-tifkira tal-kelb li tlift u issa, fil-mument ta' stħajjil, ta' ħolm fid-dawl tax-xemx, 'jinstab', wara tant snin. Dan il-mument retrospettiv huwa vaganza qasira mill-kwotidjanetà. Il-ftuħ ta' spazju kbir li toffri l-kinsa minn Tas-Sliema sal-Belt, u l-ilma jfur taparsi baħar kbir, jikkuntrastaw mal-għeluq ta' dan l-appartament ċkejken li l-kamera tista' ddur miegħu kollu kemm hu f'shot wieħed kontinwu mingħajr qtugħ. Imma l-vaganza tasal fi tmiemha. Diġà nkunu qbadna ħjiel ta' dan meta għal sekonda kollox naraw vażun bil-fjuri nixfin. It-tmiem tal-'vaganza', iżda, isir finali malli noħorġu mit-tieqa tal-appartamenti, suppost li nieħdu ftit tan-nifs sakemm nintebħu li dak il-ftuħ huwa inkapsulat fi skrin ta' televixin u, terġa', televixin antik, għax il-kanzunetta kollha kemm hi kienet ritorn lejn qabel, lejn l-imgħoddi. Il-ħasra hi li xi ħadd jogħġbu jitfi t-televixin, l-illużjoni tispiċċa mal-klikk tas-swiċċ. §§§ Nittama li dawn l-erba' kelmiet kollox jagħmlu ftit ġustizzja lil dawn iż-żewġ kanzunetti. Għandu mnejn li dan ix-xogħol huwa konferma tal-idea li fil-bidu ta' dan is-seklu l-estru kreattiv jinsab f'idejn ftit mużiċisti li, b'xorti tajba, iddeċidew li jarmu l-konvenzjoni u jaġġornawna.
L-ISBAĦ MALTEMP BEJN TAS-SLIEMA U L-BELT