Ladarba n-nazzjonijiet huma essenzjalment narrazzjonijiet, hemm relazzjoni intima bejn l-arti tan-narrazzjoni u l-kunċett tan-nazzjon. Benedict Anderson jgħid li n-nazzjon huwa "komunità politika immaġinata" bħala limitata u sovrana. Hija komunità mistħajla għax il-membri qatt m'huma se jsiru jafu lil ħafna minn sħabhom il-membri l-oħra, jew imqar jiltaqgħu magħhom jew jisimgħu bihom. Minkejja dan, f'moħħ f'kull wieħed u waħda minn dawn il-membri hemm din ix-xbieha ta' l-għaqda. Il-komunità nazzjonali hija sovrana għax in-nazzjonijiet iridu l-ħelsien; barra minn hekk, in-nazzjon nimmaġinawh bħala komunità għax dejjem nikkonċepuh bħala ħbiberija profonda u orizzontali. Skond Homi Bhabha, din ix-xbieha tan-nazzjon, jew tan-narrazzjoni, tista' tidher "impossibbilment romantika u metaforika żżejjed", imma kien minn dawk it-tradizzjonijiet ta' ħsieb politiku u lingwaġġ letterarju li ħareġ in-nazzjon bħala idea storika b'saħħitha fil-Punent, bħala idea li l-ġibda kulturali tagħha tinsab fl-għaqda impossibbli tan-nazzjon mal-qawwa simbolika. Il-kittieba ta' wara l-Indipendenza rreaġixxew kontra l-isterjotipi dwar Malta li mlew il-letteratura romantika lokali u attakkaw b'mod speċjali l-atmosfera oppressiva fl-irħula żgħar u magħluqin li ġew idealizzati mill-kittieba ta' qabilhom; imma xorta waħda jibqa' l-fatt li dawn ir-riformisti donnhom baqgħu jemmnu li l-post veru ta' Malta jinsab (biss?) fir-raħal rurali. L-istoriku soċjali Carmel Cassar isib l-ewwel ħjiel tal-viżjoni romantika tal-kultura rurali fis-seklu 18 u fil-kitbiet ta' intellettwali bħal Ġ.F. Agius De Soldanis (1712-1778) u Mikiel Anton Vassalli (1764-1829). Fil-kitbiet tiegħu f'nofs is-seklu 18, il-kanonku Għawdxi Agius De Soldanis ra l-kultura tal-bdiewa, b'nostalġija ċara, bħala l-kultura "vera" tal-Maltin. Il-kuxjenza etnika ntrabtet mal-valuri tradizzjonali tal-bdiewa minflok ma' l-istil ta' ħajja eteroġenja ta' l-inħawi urbani l-ġodda u bdew iħarsu lejha bħala lqugħ jew difiża kontra "t-theddida" minn barra. L-eliminazzjoni tal-kultura urbana meqjusa bħala aljena "saffiet" il-kategorija popolari u wittiet it-triq biex il-kultura tradizzjonali tal-bdiewa sservi bħala bażi għall-kuxjenza etnika. Min-naħa l-oħra, Vassalli, bħall-Ġakobini, għamel enfasi fuq "il-kriterju etno-lingwistiku tan-nazzjonalità bħala waħda mill-kundizzjonijiet għal ċittadinanza sħiħa." Hu għaraf il-karattru uniku tal-lingwa tal-poplu u emmen li n-nies li mhumiex parti mill-passat komuni – dawk li huma "aljeni" – iridu jitqiegħdu 'l barra mill-konfini tal-kultura nazzjonali. Fil-kunċett nostalġiku tiegħu ta' passat nazzjonali komuni hemm moħbija l-kultura idealizzata tal-bdiewa assoċjata mal-ħelsien etniku tal-Maltin. Cassar jargumenta li "l-għoti ta' karatteristiċi etniċi tista' tħares lejh bħala att ta' reżistenza kontra l-modernizzazzjoni min-naħa tas-saffi aktar konservattivi tas-soċjetà." Il-kwalitajiet etniċi li esprimew din il-pożizzjoni konservattiva bl-iktar mod effettiv kienu dawk tal-kultura tal-bdiewa. Ir-Raħal rurali tradizzjonali anonimu huwa dinja sħiħa fih innifsu, bl-insularità tiegħu, bl-organizzazzjoni u l-ġerarkija soċjali u reliġjuża tiegħu, u bil-politika tiegħu. Skond Oliver Friggieri huwa Malta sħiħa, sostituzzjoni metaforika ta' l-isem proprju. Waħda mill-indikazzjonijiet tal-metaforiċità tar-Raħal hija l-fatt li, f'kuntest espliċitament Malti, hu jibqa' bla isem. Ir-"R" kbira fl-isem tagħti l-impressjoni li dan huwa r-raħal Malti proprja, "ir-raħal nazzjonali". Id-distinzjoni fir-rumanz bejn ir-raħal u l-belt aktarx li hija reali għax fiż-żmien li nkiteb, l-antropologu Olandiż Jeremy Boissevain ra differenzi ċari fil-valuri, fl-ilbies u anki fid-diskors bejn dawk li jgħixu fl-inħawi urbani madwar il-Belt u l-Port il-Kbir u dawk li jgħixu fl-irħula. Min-naħa l-oħra, bejn l-irħula nfushom, Boissevain ra "omoġeneità kulturalli ta' l-għaġeb", l-aktar minħabba l-influwenza unifikatriċi ta' knisja b'saħħitha f'soċjetà żgħira u relattivament iżolata. Il-knisja parrokkjali tiddomina fuq id-djar miġburin madwarha u fuq ir-relazzjonijiet soċjali fi ħdan ir-raħal. Boissevain jemmen li għal sekli sħaħ, il-knisja kienet il-punt ta' riferiment ewlieni għall-poter u l-awtorità fir-raħal u s-sors ta' gwida morali. Min-naħa l-oħra, mir-riċerka tiegħu dwar iż-żwieġ u aspetti oħra tal-ħajja fit-tieni nofs tas-seklu 18, Frans Ciappara jikkonkludi li għandna nirridimensjonaw il-poter kbir li mingħalina kellha l-knisja matul l-aħħar mijiet ta' snin fuq il-ħajja anki privata tal-Maltin. Iżda Boissevain jattribwixxi wkoll l-omoġeneità kulturali ta' l-irħula lill-valuri kulturali simili li kellhom, il-lingwa, il-valuri morali u fatturi li fuqhom jistrieħu l-prestiġju u l-klassi. Bejn ir-raħal anonimu ta' Samuraj u r-raħal mistħajjel ta' San Rokku ta' Il-Għar tax-Xitan (1973) ta' J. J. Camilleri hemm xebh li jolqtok minnufih. Fit-tieni paragrafu tar-rumanz, Camilleri jiddeskrivi 'l San Rokku bħala "daqsxejn ta' raħal moħbi f'wied qalb il-għoljiet, […] maqtugħ għalih waħdu mid-dinja u jiġi bogħod ħafna mill-eqreb belt kbira. Tista' tgħid li l-biċċa l-kbira tad-djar huma mgeddsin qaqoċċa mal-knisja, neħħi xi ftit irziezet imxerrdin 'l hawn u 'l hinn mal-wilġa;" għaldaqstant, bħal Malta San Rokku huwa maqtugħ mill-pajjiżi l-kbar mimlijin attività u diversità ("belt kbira"). Bejn San Rokku u l-belt it-triq kienet "twila ma tispiċċa qatt;" għal Petriga il-belt kienet "in-naħa l-oħra tad-dinja." Il-belt hija barranija, differenti ħafna mir-raħal ta' San Rokku u r-ritorn tal-protagonista raġel Jumi Ħarr lejn pajjiżu jfisser li dak li kien "ta' ġewwa" issa sar barrani u għaldaqstant l-isfida tiegħu għan-normi tal-komunità magħluqa tar-raħal hija inqas skandaluża. Bħala barrani mhux mistenni jġib ruħu bħal ta' ġewwa, imma l-iżvantaġġ huwa li t-tentattivi tiegħu biex jisfida l-viżjoni tad-dinja u d-drawwiet tan-nies tar-raħal aktarx jitqiesu bħala irrilevanti għax ta' ġewwa ma jemmnux li l-barranin kapaċi jkunu jafu u jifhmu dak li qed iseħħ fuq ġewwa. Meta jitkellem dwar il-belt, Il-Għar tax-Xitan huwa mimli bi sterjotipi li jfakkruk fil-karikatura li jagħmel Juan Mamo f'Ulied in-Nanna Venut fl-Amerka (1930-31) tal-mod kif emigranti illitterati Maltin mill-irħula jħarsu lejn l-Istati Uniti. Fir-rumanz ta' Camilleri, il-kappillan kien iħobb isemmiha ta' sikwit il-belt il-kbira mikula b'ħażen u skandli ta' l-għaġeb. Għal Dun Iddew il-belt kienet ix-xempju tad-dinja, wieħed mit-tliet għedewwa qliel tal-bnedmin. Il-belt kienet il-mudell tad-dinja; iż-żewġ għedewwa ħorox l-oħra tal-bnedmin huma x-xitan u l-ġisem. Missier Jumi Sidor jesprimi din il-fehma meta jikkonkludi li l-belt irvinat lil ibnu u ġegħlitu jitlef il-fidi tiegħu, waqt li ommu, bħal Dun Iddew, tibża' mis-seħer maġiku tal-belt li tqarraq bik. Jista' jkun li n-narratur jaf b'dawn il-konċezzjonijiet żbaljati tal-belt, imma aktarx mhuwiex konxju tal-mod superfiċjali kif ġiegħel lil Petriga, it-tfajla ta' Jumi, tħares lejn il-belt bħala post fejn ftit hemm spazju għall-valuri u l-morali. L-identifikazzjoni ta' Malta "proprja" ma' rappreżentazzjoni konservattiva tar-raħal rurali eskludiet ċerti karatteristiċi tal-ħajja Maltija li huma marbutin mal-bliet ħajjin. Karatteristiċi ewlenin taċ-ċivilità urbana huma d-diversità kulturali u l-eteroġeneità, il-koeżistenza ta' għadd ta' gruppi, saffi u klassijiet soċjali bi drawwiet kulturali u modi ta' ħajja differenti. Fil-każ ta' Malta, l-influss kbir ta' barranin u ta' nies mill-irħula fiż-żoni urbani l-ġodda li beda fl-ewwel nofs tas-seklu 16 bil-wasla tal-Kavallieri f'Malta u ttrasforma lil Malta f'wieħed mill-iktar ċentri attivi fil-Mediterran, "biddel il-karattru etniku tal-popolazzjoni" u bil-mod il-mod ħoloq distinzjoni bejn il-mentalità urbana u dik tal-bdiewa. Cassar jemmen li Minn nofs is-seklu 16 żdiedet b'mod impressjonanti ċ-ċirkolazzjoni tan-nies minn u lejn Malta u dan wassal għall-ħolqien ta' "atmosfera kosmopolitana li ħalliet il-marka tagħha fuq il-karattru tal-Belt Valletta u għamlet il-ġid anki fil-kampanja, speċjalment fl-attivitajiet kreattivi". Fil-qasam ekonomiku, il-Belt Valletta daħħlet il-modernità fil-Gżejjer Maltin bi swieq li saru postijiet fejn jitħalltu n-nies u fl-istess ħin isir in-negozju. B'dan il-mod, l-influwenza artistika u kulturali, l-informazzjoni u l-aħbarijiet kienu jaslu anki sal-kampanja. Il-Belt, bħal kull belt kapitali Ewropea oħra fil-perijodu modern bikri, kienet il-"power station" ta' dan it-tibdil kulturali. Flimkien mal-bliet l-oħra fl-inħawi tal-Port il-Kbir, il-Belt immonopolizzat ir-riżorsi ekonomiċi u amministrattivi ta' l-istat il-ġdid: "Tant kienet qawwija l-influwenza tal-belt kapitali li l-mod ta' ħajja rurali fil-manifestazzjonijiet tiegħu kollha twaħħad simbolikament ma' nuqqas ta' suċċess kulturali, fehma li kienet partikularment mifruxa fost l-iktar intellettwali influwenti." Malta ma tistax tinfired mill-Baċir li tinsab fih. Il-Mediterran huwa reġjun ta' vvjaġġar u kuntatti, ta' skambji soċjali, kulturali u ekonomiċi u kunflitti antiki; il-ġeografija u l-istorja ħadmu biex il-kulturi tal-popli u l-viżjonijiet tagħhom tad-dinja jinfluwenzaw u jħallu lilhom infushom jiġu influwenzati minn xulxin u mill-popli li daħlu fil-Mediterran minn barra biex jagħmlu l-kummerċ bl-oġġetti u bl-ideat u biex jiġġieldu l-gwerer. Qatt daqs illum ma konna konxji ta' kemm l-esperjenzi storiċi u kulturali huma "ibridi b'mod stramb", Qari mill-ġdid tal-metafori li jagħtu struttura lill-kunċett ta' Malta ma jistax jinjora lil din l-ibridità: jekk il-metafora ta' Malta bħala raħal jew bħala omm, ngħidu aħna, ma tqisx l-irwol tal-gżira bħala wieħed mill-iktar ċentri attivi fil-Mediterran; u jekk ma tqisx l-ibridità inerenti fil-biċċa l-kbira ta' l-esperjenzi storiċi u kulturali, irridu nistaqsu għaliex u x'inhuma l-konsegwenzi fuq il-mod kif "naħsbu" lilna nfusna. Id-deċiżjoni ta' komunità li "tirrakkonta lilha nfisha" tfisser li qed "twettaq" il-jedd li għandha fuq l-istorja tagħha permezz ta' l-att liberatorju tan-narrazzjoni. Fin-nuqqas ta' narrazzjoni orali mifruxa, il-letteratura trid terfa' responsabbiltà tabilħaqq kbira: kull ġenerazzjoni, jgħid Quasimodo, trid tiffaċċja l-problema li ssib il-lingwaġġ tagħha; it-tiftixa għal lingwaġġ ġdid hija mhux biss leġittima imma indispensabbli. Il-proġett "Bliet (u Miti)" ta' Inizjamed, u sa ċertu punt anki l-proġett "Cityspaces" ikkoordinat mill-artist Raphael Vella, għandu l-għan li jagħmel proprju dan, li jaqra u jibni mill-ġdid "l-istorja", l-immaġinarju nazzjonali Malti. Dan l-artiklu ġie ppubblikat l-ewwel darba f'Awwissu ta' l-2002 fuq il-website ta' Babelmed.net