X'tgħidilna dwar Ninu Cremona qabel ma sar magħruf bħala wieħed mill-kolonni tal-Ilsien Malti? Is-Sur Nin (kif ħafna kienu jsejħulu f'ħajtu) twieled nhar is-27 ta' Mejju 1880 iben Feliċ u Margaret née Pace fir-Rabat, Għawdex. Tilef lil missieru ta' tliet snin u fl-1885 mar jgħix ma' zijuh f'Tuneż fejn attenda l-iskola tal-Christian Brothers u aktar tard f'St Charles College. Fl-1888 ġie lura Malta u l-istudju ssoktah fis-Seminarju ta' Għawdex kif ukoll f'tal-Furjana. Hemm sar jaf lil Dun Karm. Fl-1900 laħaq skrivan mal-Gvern u erba' snin wara sar Spettur tas-Sanità wara kors fl-Ashton School of Hygene fl-Università ta' Liverpool. Fl-1928 sar l-editur responsabbli mit-traduzzjonijiet u l-pubblikazzjonijiet kollha tal-Gvern. Kien jgħallem il-Malti fil-klassijiet ta' filgħaxija u fl-1936 kien l-ewwel għalliem tal-Malti fil-Liċeo. Matul is-snin kien ukoll wieħed mill-eżaminaturi tal-Malti fl-Università. Bħala karattru nistgħu niġbru kollox fil-qosor bis-saħħa tas-sunett ta' wieħed mill-poeti ta' żmienu (aqra l-poeżija ta' Nicol Biancardi). Għal xiex jibqa' magħruf l-aktar is-Sur Nin? Ninu Cremona kien wieħed mill-Fundaturi tal-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti (illum magħrufa bħala l-Akkademja tal-Malti). Kien żamm il-kariga ta' Viċi-President u kien wieħed mill-edituri ta' (ir-rivista tal-Għaqda). L-akbar kontribut tiegħu fil-Malti kien fit-tfassil tal-ortografija Maltija – ħidma importanti ħafna u fiha kien għenu Ġanni Vassallo. L-istudju tiegħu għadu jgħodd sal-lum u nsibuh fil-ktieb Tagħrif fuq il-Kitba Maltija li deher għall-ewwel darba fl-1924. Kien kittieb prolifiku. Kien iħobb id-drama u l-aqwa xogħol tiegħu f'dan il-qasam bla dubju huwa Il-Fidwa tal-Bdiewa, dramm imsejjes fuq l-istruttura klassika tal-Griegi. Fost il-kotba li ppubblika nsibu Weraq mar-Riħ , Rand u Rihan Mis-Siġra ta' Ħajti (1970). Ippubblika wkoll novelli: Ktajjen Maqtugħa (1968) u fil-qasam lingwistiku nsibu Tagħlim fuq il-Kitba Maltija (l-ewwel volum fl-1935 u t-tieni volum fl-1938). Ippubblika wkoll X'tgħidilna dwaru bħala riċerkatur? Xandar ukoll bosta bijografiji, imma l-aqwa waħda li fuqha ħadmu oħrajn u r-riċerka tagħhom għadha miexja sal-lum hi bla dubju ta' xejn Mikiel Anton Vassalli u Żminijietu (1937), bijografija li ġiet tradotta minn May Butcher, fl-1940. Fost il-bijografija ta' Ninu Cremona nsibu dik ta' Rużar Briffa li dehret f ta' Ġunju 1963 (is-sena li fiha miet il-poeta) u fiha jagħti tagħrifa interessanti dwar it-twaqqif tal-Għaqda tal-Malti (Università) li twaqqfet minn Rużar Briffa u Ġużè Bonnici fl-1931. Xandar ħafna studji bħal: (1964), fuq il-Folklor kien espert: Folklore u Lsien Malti (1944). Fl-1970 ippubblika ħafna mix-xogħlijiet tiegħu bil-Malti f' Antoloġija ta' Proża Maltija Ħafna drabi, min jaħdem għal art twelidu jiġrilu bħal Vassalli u jitwarrab fil-ġenb sakemm fl-aħħar, b'xorti tajba, xi ħadd jagħraf jirrikonoxxieh. L-istess ġralu s-Sur Nin? Fl-1946 ingħata l-midalja tad-deheb Ġużè Muscat Azzopardi u fl-4 ta' Ġunju 1960 ġie mogħti mill-Università Rjali ta' Malta l-Grad Honoris Causa tad-Dottorat tal-Letteratura għall-ħidma kbira tiegħu fil-qasam letterarju, grammatikali u xjentifiku tal-Ilsien Malti. L-aħħar xhur ta' ħajtu qattagħhom fil-gżira ta' Għawdex sa ma miet nhar it-Tlieta, 4 ta' Jannar 1972. L-Għaqdiet tawh ġieh b'pubblikazzjonijiet speċjali b'tifkira tiegħu, fosthom għadd 18 tal- Leħen il-Malti Silta mill-intervista ta' Michael Galea, p. 68-69 L.M. 1973 dan il-profil tal-Kav. Joe M. Attard fuq Ninu Cremona Mexxiha:
Ninu Cremona