L-ahbar tal-mewt tal-awtur Malti Frans Sammut l-Erbgha 4 ta' Mejju hasdet lil bosta, ghaliex ma kinetx mistennija. Wiehed mill-aqwa awturi tal-letteratura Maltija kontemporanja, Sammut jibqa' mfakkar ghal bosta rumanzi, ewlenin fosthom "Il-Gagga" li hareg fl-1971. Filwaqt li ahna tal-Mazzun nilqghu l-ahbar tal-mewt ta' Frans Sammut b'soghba kbira, ma nistghux ma nirrimarkawx il-fatt ironiku li din sehhet fi zmien id-dibattitu jahraq tar-referendum dwar id-divorzju civili li tefa' lill-pajjiz fl-istess atmosfera li huwa propju ttrattat fir-rumanz "il-Gagga". Sfortuna ikbar hija li 40 sena wara nkteb ir-rumanz, hemm bosta li qed jahsbu li l-gheluq, l-ghanqbut u l-konservattivizmu imsemmija f'"Il-Gagga" ghadhom jahkmu lil Malta. Il-Gagga - film ta' Mario Philip Azzopardi ibbazat fuq ir-rumanz ta' Frans Sammut li jgib l-istess isem F'"Il-Gagga" nsibu l-istorja ta' Fredu Gambin li jghix f'Malta mahkuma mill-Knisja Kattolika, il-glieda politika religjuza tas-Snin 60, u l-glieda ta' Malta ghall-Indipendenza. It-tigrib li jghaddi minnhom Gambin u dak li tghaddi minnhom Malta f'dawk iz-zmenijiet jimxu b'mod parallel, u x-xewqa u l-mixja ghal-liberta' personali timxi parri passu ma' dik nazzjonali. Ahna tal-Mazzun konna nemmnu, sa ftit zmien ilu, li l-kwistjoni politiko-religjuza tas-Snin 60 issa kienet relegata ghall-kotba ta' l-istorja u l-memorji ta' l-anzjani taghna. Ma stajniex inkunu iktar imqarrqin minn hekk. Il-Knisja Maltija regghet daret ghat-tattici tas-Snin 60 u bdiet tbezza lill-fidili bid-dnub il-mejjet u l-infern jekk jivvutaw IVA fir-referendum dwar id-divorzju. Membri gholja tal-Knisja wissew lill-avvukati li jkunu qed jaghmlu dnub mejjet jekk jassistu klijenti fuq kawzi ta' divorzju. Kellna sahansitra kazijiet fejn fidili gew rifjutati t-tqarbin ghax stqarrew li huma favur id-dhul tad-divorzju civili f'Malta. Tghid x'jghid Fredu Gambin ilum, fi xjuhitu? Tghid jitbaqbaq wahda sew jara lill-Knisja Kattolika tmur lura ghall-istess tattici tas-Snin 60 meta suppost Malta llum hija pajjiz zviluppat u membru ta' l-Unjoni Ewropea? Jew jirrassenja ruhu u jghid li din il-bicca blata mhu ha tinbidel qatt sakemm il-Knisja tithalla tindahal fl-aspetti kollha tal-hajja, inkluz l-aspetti purament lajci u sekulari ta' l-iStat Malti? Sahha Frans. Hasra li mhux ha jkollok cans tghid tieghek jew tivvota fir-referendum. Pero' zguri li Fredu Gambin se jkun minn ta' l-ewwel li jixhet il-vot IVA. Ghaliex ghadna qed nghixu go gagga, minkejja l-bandiera bl-istilel sofor fuq sfond blu, minkejja l-Internet u l-Facebook u l-YouTube, u minkejja x-xinxilli kollha tal-hajja suppost moderna li qed nghixu.
Ghadna qed nghixu fil-Gagga