F'għaxar snin jinbidlu ħafna xorti. Fosthom il-lingwa. Fid- deċennju li għadda, l-internet bidel il-mod kif nitħaddtu ta' taħt fuq. Dawn huma għaxar kelmiet li spikkaw fit-tieni deċennju tas-seklu. Mhux kollha faqqsu matulu. Xi ftit issawru qabel, iżda kien f'xi waqt bejn l-2010 u l-2019 li sabu ruħhom fuq fomm kulħadd. 1. mazza Qabel l-2010 ma kinitx għajr martell kbir li jużaw il-ħaddieda, il-mastrudaxxi u l-bennejja. Il-Bambin biss jaf kif minn biċċa għodda saret aġġettiv għal xi ħadd gustuż, sexy, attraenti. Insomma, xi ħadd li l-wires iġibhomlok għoqda. 2. tal-blieh Kull ġenerazzjoni jkollha kelma għal xi ħaġa eċċezzjonali, ta' barra minn hawn. Is-seklu l-ieħor kellna faqgħa , tal-lajf , tal-ġenn , bomba , bis-sens . U dan l-aħħar kellna l-famuża tal-blieh . Espressjoni kurjuża għax, għalkemm ta' nisel Għarbi, mhi mniżżla fl-ebda dizzjunarju. Ħolqien taż-żgħażagħ, li fl-aħħar deċennju aktarx kienu jagħmlu mal-kategorija tal- hipsters , il- perfs jew tal-1k . Isma' minni, tippruvax tifhem. "Meta tħares fil-mera u tant tħossok mazza li ma jkollokx għażla oħra ħlief li taqbad il-mobile, tiġbed ritratt tiegħek stess, jekk jista' jkun b'xufftejk ippuppati jew bi lsienek barra, u taqsam dak il-ġmiel ma' sħabek kollha ta' facebook, twitter u instagram". F' Diċembru 2013 fuq Kelma Kelma tela' ritratt b'din id-definizzjoni, u minn hemm bdiet stessu . Imma l-mezzi soċjali tawna ħaaafna aktar kliem, speċjalment verbi li mhux kulħadd jiggustahom, bħal tippowstja (post), tixxerja (share), titteggja (tag) u tiffrejpja (frape, minn facebook u rape ). Kien hemm żmien meta allaħares kont tħalli l-laptop waħdu, għax kif terġa' tiġi, il-profil ta' facebook kont issibu mandra. Ikunu ffrejpjawhulek. Dan kien id-deċennju tal- memes , stampi, filmati jew GIFs tad-daħk li jikkupjawhom bosta nies, b'xi bidliet żgħar, u f'kemm ili ngħidlek iduru mal-erbat irjieħ tal-internet. Mal-memes ħafna drabi jkun hemm xi hashtag – kelma oħra li tawna s-snin 10 – jiġifieri kelma jew frażi bis-simbolu kaxxa (#) fuq quddiem. Tintuża fuq twitter biex torbot il-messaġġi ma' tema partikolari u fuq instagram biex tqażżeż 'l Alla li ħalqek. #tafli #qallajt #lil #kulħadd #biżżoċċ #ta' #hashtags #blasens #tiegħek #instadaily #like4like 5. piżellu Biex ngħajru lil xi ħadd injorant spiss ninqdew bil-frott u l-ħxejjex: X'inti tronġa! Ara veru qargħa! Kemm hu ġidra! Moħħ ta' karawetta! Lejn nofs id-deċennju, bis-saħħa ta' Emmy Bezzina, żdiedu l-piżelli. Biex ma nsemmux il-basal immarinat fil-ħmieġ tal-ġrieden! U kif qed insemmu l-ħaxix, ma nistgħux inħallu barra l-kelma li jmiss. Kienu għaxar snin ikkaratterizzati minn taqlib politiku li miegħu ġab skoss kliem bħal moviment , tagħna lkoll , l-aqwa żmien , tkaxkira , protesta , riżenja , fake news , box files , arloġġ ( tal-lira u tad-deheb abjad ), elezzjoni bikrija, u xebgħa kliem bil-k: kummissarju , kont sigriet, karozza bomba , keith , kasco , konrad , il-kink , kastilja , korruzzjoni u korrotti . Anzi, skont filmat li armajn sar meme, karrotti . Dil-kelma ilha magħna. Imma kien fid-deċennju li għadda li saret tfisser paġna li fiha tidħol tiżvoga għax il-ġar ipparkja quddiemek, għax ilek kwarta maqbud fit-traffiku, għax reġa' nqata' d-dawl, għax sibt xagħra fil-pumpkin soup #nameandshame, għax il-kelb għatas darbtejn, jew sempliċement għax m'għandekx ħila tidħol fis-sit tal-Lidl biex tara llum jiftaħx! Fit-Tmeninijiet l-irġiel kienu jilqgħu lil xulxin b' aw ras . Fid-Disgħinijiet saret aw man . Fiż-Żerijiet saret aw kink . U fl-Għaxriet? Ovvja. Aw bro . Saret aktar popolari mal-filmat tal- imlieha bro . Kif qed insemmu t-tislim tad-deċennju, ikun sakrileġġ jekk inħallu barra aw oħt u aw lilly ! Bil-Malti influwenzatur jew influwenzatriċi . Imma ġeneralment jgħiduha bl-Ingliż, biex il-fatt li jqattgħu l-ġurnata jippożaw mat-toast bl-avocado u l-ismoothie bl-ispirulina jinħass ferm aktar importanti u influwenti. U la semmejna l-avocado… Dawn kienu l-għaxar snin tal-ikel hipster u l-hekk imsejħa superfoods. Tal-kale, il-goji berries, il-matcha, iċ-chia pudding, il-green tea, il-flax seeds, il-wheat grass, l-isprouts u l-quinoa, li ħadd għadu ma jaf kif jaqbad ilissinha: kinwa jew kinoa ? Kollox sar organiku, jekk jista' jkun bla glutina u vegan. X'tieħu mal-fair trade coffee, almond jew coconut milk? Is-snin li ġejjin għad idewquna ħafna xorti. Tgħid il-Malti nużawh biex nitkellmu fuq dan l-ikel "ġdid" jew m'għadux l-ilsien tal-kċina?
Kliem tad-Deċennju