X' taħseb dwar l- importanza li l- kittieb / poeta jsemma leħnu rigward il- qirda tal- ambjent naturali ? Jien naħseb li l- poeta awtentiku jkun qrib ħafna tan- natura u fit- tajjeb jew fil- ħażin ikun ispirat minnha . Ma jistax poeta jara l- qirda tal- ambjent naturali u ma jħoss xejn ; qisu ma gara xejn . M' għandix dubju li l- kittieb / poeta awtentiku jsemma' leħnu , u għandna ħafna kitbiet u poeżiji dwar in- natura u l- isfregi tagħha . Il- problema hi li kitba ta' din ix- xorta mhux dejjem tingħata l- importanza li jixirqilha . X' tifhem b' involviment politiku min- naħa tal- kittieb / poeta ? Ghandu l- kittieb / poeta jgħaddi l- ħsieb politiku tiegħu lil min imexxi lil pajjiżna permezz ta' vrusu / il- kitba tiegħu ? Nixtieq nagħmilha ċara li fl- opinjoni tiegħi l- politika mhix ħobż għal snien kulħadd . Anzi hawn kittieba u poeti li tilfu kull fiduċja fil- genwinita' tal- politika u m' għandhom l- ebda interess li jinvolvu ruħhom fiha . Jekk imbagħad inqisu l- politika fis- sens wiesa' tal- kelma , meta kittieb / poeta jesprimi b' qawwa l- ħsieb tiegħu u jippubblikah permezz ta' vrusu / il- kitba tiegħu , ikun qed jagħti kontribut politiku mhux biss għall- preżent iżda wkoll għall- ġejjieni . Il- ħsieb tiegħu ma jgħaddihx biss lil min imexxi lil pajjiż , iżda jgħaddih lil kulħadd u b' hekk jista' jinfluwenza ħafna individwi b' opinjonijiet u ideali differenti . Il- kelma miktuba hija qawwa kbira fiha nnifisha għax għandha l- potenzjal li tinfirex fejn qatt ma mar min kitibha u tibqa' anki meta jiġi nieqes min kitibha . Rigward l- involviment " politiku " ( anki fis- sens wiesa' ) tal- kittieb , taħseb li dan isir aħjar u hu iktar effettiv permezz tal- proza jew tal- poeżija ? Kemm il- proza kif ukoll il- poeżija jistgħu jkunu effettivi ħafna . Billi f' xi pajjiżi bħal Malta tidher iktar popolari l- proza milli l- poeżija , allura forsi l- ħsieb jista' jitwassal aħjar permezz tal- proza . F' pajjiżi bħal Malta , fejn il- qari ma tantx jieħu prijorita' , jidhirli li l- ikbar impatt fil- preżent immedjat jista' jsir bil- kitba gurnalistika . Semmi aspett kurrenti li jolqtok u jgaghlek tikteb llum ? Meta nitkellmu fuq l- ambjent , irridu nqisu wkoll l- ambjent psikoloġiku li noħolqu fir- relazzjonijiet ta' bejnietna u magħna nfusna . Aspett kurrenti li jolqotni ħafna huwa l- isfruttament taz- żgħażagħ mis- socjeta' , ħafna drabi għall- qligh tal- flus minn fuq dahar min hu inqas matur u allura iżjed vulnerabbli . Ma' dan l- aspett , għax forsi wkoll parti minnu , tolqotni l- manipulazzjoni tal- valuri li jiġġebbdu 'l hemm u 'l hawn bħal biċċa chewing gum . Il- kittieb / poeta jixtieq ir- rispett min- naħa tal- poplu . Imma qabelxejn dar- rispett għandu jiġi mill- istess kittieba / poeti kollegi tiegħu . Kif tirreagixxi għal dan ? M' għandix dubju li l- kittieba / poeti għandhom jirrispettaw lil xulxin qabel jesiġu xi rispett min- naħa tal- poplu . Min hu kittieb / poeta awtentiku m' għandux għalfejn jibza' minn kittieba / poeti oħra għaliex huwa oriġinali u fid- dinja tal- originalita' , fejn il- varjeta' tiddomina , hemm post għal kulħadd . Imbaghad iz- żmien huwa l- aqwa mħallef li jiddeçiedi minn hu tassew awtentiku , għax imnebbaħ , u min mhux . X' taħseb dwar l- importanza tal- Istorja f' rabta mal- kuntest attwali ta' Malta fl- Ewropa , imma anki f' rabta mad- dħul kontinwu f' pajjiżna tal- immigranti irregolari mill- Afrika ta' Fuq ? L- istorja ta' pajjiżna l- ħin kollu tinbidel , jew aħjar tkompli tinbena mal- medda tas- snin . L- importanti li nibżgħu għall- identita' tagħna għax jekk ma nibżgħux għaliha aħna , ħadd m' hu se jibzghalna għaliha . Jehtigilna ngħixu r- realta' ta' gżira kbira fl- istorja , iżda limitata fid- daqs li ma tistax terfa' piżijiet ħafna ikbar milli tiflaħ . Jekk inkunu rrispettati ta' li aħna , u naħseb li dan irridu naħdmu kontinwament għalih , inkunu nistgħu nagħtu l- kontribut validu tagħna għal għixien aħjar u mhux biss f' dan il- kontinent . Inti tikteb kemm rumanzi kif ukoll poeżija . Ghandek xi proġetti letterarji ġodda għall- ġejjieni ? Il- poeżiji qatt ma nippjanahom . Jigu għal għarrieda bħal berqa u sakemm niktibha , poeżija ma tħallinix bi kwieti . Jekk imbagħad , minħabba xi esiġenzi oħra , ninjoraha tassew , nitlifha u x' aktarx li qatt ma jerġa' jigini n- nebħ tagħha . Rigward ir- rumanzi , inkun nehtieg ħafna ħin fuq medda twila ta' xhur . Biex nikteb rumanz ġieli ħadt bejn sena u erba' snin . Billi bħalissa mħabbta ħafna fil- qasam xjentifiku , fil- preżent m' għandix proġetti mmedjati ta' kitba ta' proza , iżda għandi kemm -il idea tberren f' moħħi għal meta xi darba nsib iċ- ċans . Is- siluwett tiegħek Siluwett ta' siġra kbira f' għodwa sajfija . Siluwett ta' hsibijieti tqal u mgħaġġlin … in- nisġa ta' ħajti mrikkba fuq iz- żmien miftum mill- istaġuni . U f' dawn is- siluwetti msensel ma' kull liwja tagħhom is- siluwett tiegħek , maħbub f' moħħi . Naf li inti tħobb tikteb ħafna għall- ġenerazzjoni żagħżugħa . Xi tgħid dwar dan u x' feedback ikollok min- naħa tagħhom ? Kemm domt għalliem u anke meta kont librar kien ikun hemm ħafna tgergir mill- istudenti tas- Sekondarja li ftit kien hemm kotba bil- Malti għalihom . U kellhom raġun . Għalhekk meta 12 -il sena ilu spiċċajt minn għalliem u ħriġt bil- pensjoni ddeċidejt li nibda nikteb speċifikament għaż- żgħażagħ . Mill- kuntatti li jkolli meta nkun mistieden biex nitkellem fl- iskejjel nara li l- kotba tiegħi qed jinqraw minn numru mhux kbir ta' studenti . Għad hemm nuqqas ta' interess u mpenn fil- qari tal- kotba bil- Malti mill- istudenti kbar . Min jieħu ħsieb il- kurrikulu tal- iskola għandu jisħaqq bil- kbir biex iħajjarhom jaqraw kemm bl- Ingliż kif ukoll bil- Malti . Semmi xi xogħlijiet tiegħek li huma l- aktar għal qalbek . Għaliex ? L- iktar ktieb li ħareġ minn qalbi u li kien hemm bżonnu kien Il- Misteru tar- Rotunda ( 2003 ) li jittratta dwar l- esperjenzi tal- aħħar gwerra . Dan huwa l- ewwel ktieb dwar dan is- suġġett li qatt inkiteb għat- tfal u ż- żgħażagħ . Iltqajt ma' kbar li qaluli kemm ħadu gost jaqrawh għax ftit li xejn kienu jafu dwar minn xiex għaddejna fl- aħħar gwerra . Kollu Tort tan- Nannu ( 2001 ) jista' jissejjaħ awtobijografiku għax fih espriment il- beżgħat tiegħi . Il- Misteru tar- Razzett ta' Xindi ( 2002 ) għal qalbi wkoll għax fih l- istorja tal- qlubija tal- Maltin fi żmien il- Franċiżi . L- aħħar ktieb tiegħi , Aħwa bla ma Jafu ( 2009 ) , naħseb li fih l- aħjar storja li qatt ktibt s' issa . Taqbel li l- kitba kreattiva għandha wkoll tkun impenjattiva , fis- sens li tistiednek tirrifletti dwar bosta ħwejjeġ importanti , mhux biss divertenti ? Kif tirrikonċilja dan mal- kitba għaż- żgħażagħ ? Il- kitba tiegħi hija dejjem impenjattiva għax kważi dejjem mibnija fuq l- istorja , speċjalment ta' Malta . U biex tikteb fuq l- istorja trid tagħmel ir- riċerka meħtieġa . B' hekk jien inkun qed ngħallem liż- żgħażagħ b' mod indirett dwar perjodi tal- istorja ta' Malta għax nemmen fis- sħiħ dak li jgħid l- istoriku Grieg Thucydides li l- istorja hija filosofija mgħallma fuq l- eżempji . X' taħseb dwar l- importanza tal- Istorja f' rabta mal- kuntest attwali ta' Malta fl- Ewropa , imma anki f' rabta mad- dħul f' pajjiżna tal- immigranti irregolari mill- Afrika ta' Fuq ? Qatt ktibt dwar dan fix- xogħlijiet tiegħek ? Biex nerġa' nikkwota , u din id- darba b' mod iktar adatt u opportun , darba l- poeta Ingliż Stephen Spender qal li l- istorja hija vapur li jġorr memorji ħajjin lejn il- ġejjieni . Aħwa bla ma Jafu huwa mibni fuq is- suġġett tal- miżerja tal- iskjavi Afrikani fi żmien l- Ordni ta' San Ġwann . L- istorja reġgħet qed tirrepeti ruħha llum bi ftit differenzi . Lest għall- pubblikazzjoni għandi manuskritt jismu Il- Lewn tal- Ġilda li jitkellem eżatt dwar dan il- fenominu u dwar ir- razziżmu modern . Nispera li nsib min jippubblikahuli . Kemm huma importanti l- kuntatti ma' kittieba barranin għal min jikteb ? Kif u kemm għenuk l- esperjenzi li kellek barra minn Malta fil- kitbiet u fix- xogħol kreattiv tiegħek ? L- ikbar kuntatti li għandi ma' kittieba barranin huma permezz tal- qari tal- kotba tagħhom . L- esperjenzi li kelli f' ħajti matul il- ħafna snin li qattajt barra swewli biex ħloqt ambjenti differenti fil- kotba tiegħi . Ħafna mill- avventuri f' dawn il- kotba ġraw fil- verità . Naturalment ma jistax jonqos li l- immaġinazzjoni jkollha fejn timraħ biex tkompli żżejjen l- istorja . Il- kuntatt tiegħek mal- iskejjel . Xi tgħid dwar dan ? X' jista' jinbidel għall- aħjar f' dan il- qasam ? Jiena spiss inkun mistieden biex nitkellem dwar il- kotba tiegħi u dwar l- imħabba tal- Malti mal- istudenti fi skejjel differenti . Dawn huma okkażjonijiet ta' fejda li jtejbu u jkabbru l- esperjenzi tal- istudenti . Mill- mistoqsijiet li jsaqsu tara kemm hemm min hu ħerqan li jitgħallem u anke li jibda jikteb . Nisħaq li dawn il- kuntatti mal- awturi m' għandhomx ikunu biss ta' darba fis- sena . Jiena għadni niftakar tajjeb il- laqgħat li fl- iskola kien ikollna ma' nies bħal Erin Serracino Inglott , Dun Frans Camilleri u Ġużè Aquilina . Aħwa bla ma jafu huwa l- 50 ktieb tiegħek . X' sodisfazzjon jagħtik dan kollu u xi proġetti għandek għall- futur qrib ? L- ikbar sodisfazzjon tiegħi hu li niltaqa' ma' tfal u anke ma' kbar li jgħiduli li ħadu pjaċir jaqraw xi kotba minn tiegħi . Sodisfazzjon ieħor hu li nsib pubblikaturi lesti li joħorġu l- kotba tiegħi , anke jekk kultant jaqlugħlek qalbek sakemm il- ktieb jitfaċċa fuq l- ixkafef . Fil- preżent għandi tliet kotba għand pubblikaturi differenti u fil- kompjuter hemm jistennew erba' kotba oħra . U bħalissa qed naħdem fuq storja oħra mibnija fuq perjodu traġiku fl- istorja ta' Malta . L- esperjenza tiegħek fil- qasam tar- radju u tat- televiżjoni . Xi tgħid dwar dan ? F' liema qasam kellek l- akbar soddisfazzjon : tagħlim , kitba , televiżjoni jew radju ? Għaliex ? Kien żmien sabiħ u interessanti li 35 sena ilu wassalni biex nibda nikteb . Għall- ewwel xogħli kien li nipprepara skripts għall- programmi tal- iskejjel fuq it- TV u r- radju , imbagħad bdejt nikteb u nippreżenta r- radjudrammi tiegħi stess u anke kelli għadd ta' programmi tiegħi . F' kull qasam sibt sodisfazzjon kbir għax għalija l- erbgħa li huma huma marbutin flimkien . L- għalliem jibqa' dejjem għalliem , għalkemm fil- kitba nipprova nkun iktar sottili ħalli ma ndejjaqx lill- qarrej . Il- kittieb jixtieq ir- rispett min- naħa tal- poplu . Imma qabelxejn dar- rispett għandu jiġi mill- istess kittieba kollegi tiegħu . Kif tirreaġixxi għal dan ? Inħoss li aħna l- kittieba għandna rispett kbir lejn xulxin għax nafu minn xiex irridu ngħaddu biex jirnexxielna naslu li niktbu u noħorġu ktieb . Jiena nixtieq nara iktar rispett u stima minn ċerti pubblikaturi li mhux dejjem jifhmuna jew jgħinuna biżżejjed f' dan l- mestier . Irridu għajnuna wkoll mill- awtoritajiet kompetenti li jxerrdu l- kitba tagħna kull fejn hemm il- Maltin , b' mod speċjali f' artijiet imbiegħda bħall- Awstralja fejn hemm għatx kbir għal dak kollu li huwa Malti .