Minn L- Imżebbel . . . il- pulċinell ta' Ġeżebel . . . Ħassibni tassew l- artiklu ta' l- artikolista Raymond Mahoney , intitolat " Aħfrilhom għax ma jafux x' qegħdin jgħidu " , li deher fil- ġurnal nhar il- Ħamis , 14 ta' Ġunju . Kont naf li meta mqabblin ma' ċerti pajjiżi Ewropej oħrajn , id- diskors dwar ir- reliġjon għadu pjuttost tabù . Madankollu ma kontx nobsor li s- sitwazzjoni setgħet kienet daqshekk gravi . Milli jidher , f' Malta ara biss ifettillek tabbanduna n- ngħaġ ta' Bendu , għax inkella jiġi l- lupu u jibilgħek . Il- veru każ ta' attenti al lupo . Kien hemm xi erba' minn nies li fettlilhom jeżerċitaw id- dritt ta' l- espressjoni libera tagħhom biex jgħidu tagħhom dwar il- kanonizzazzjoni ta' Dun Ġorġ Preca . Mingħajr ma noqgħod nidħol wisq fil- mertu ta' x' qalu jew x' ma qalux , jidhirli li l- messaġġ ta' dawn kien qiegħed jiġbed l- attenzjoni tal- pubbliku dwar fatt evidenti : Malta m' għadhiex fortizza tal- Vatikan . F' dan il- pajjiż hawn nies , li għax imsieken moħħhom xi ftit ħafif , b' mod mill- aktar konxju qegħdin jagħżlu li jħaddnu twemmin differenti . Tassew għarukaża din , qalilna Ray Mahoney . . . Mahoney stgħaġeb kif ċerti ittri " xettiċi " rigward il- kanonizzazzjoni ta' Dun Ġorġ Preca ġew ippubblikati fil- ġurnali , u ilmenta li dawn joffendu " s- sentimenti tal- kotra " ta' Malta , li skond hu , hija Kattolika iżjed mill- Papa . Ma nafx eżatt f' liema epoka qiegħed jgħix Mahoney . Li naf biċ- ċert hu li f' Malta ta' llum hemm ħafna u ħafna nies - li huma Maltin bħalu - li m' humiex eżattament Kattoliċi . Qiegħed nirreferi l- iżjed għal dawk tal- ġenerazzjoni tiegħi , li b' xorti tajba kellhom ix- xorti u l- lussu li jkunu esposti għal ħafna kulturi u movimenti ta' ħsieb differenti sabiex jesapandu l- għarfien u l- koxjenza tagħhom . L- isteriżmu ta' Mahoney , fl- Ewropa tas- Seklu 21 , huwa pjuttost retrogradu . Skond Mahoney , kull min huwa xettiku dwar il- fehma reliġjuża tiegħu , miskin , ma jafx x' qiegħed jagħmel . Bħal dak li qallu li r- rifjut tat- tagħlim Nisrani f' Malta huwa xi reat kriminali punibbli bil- liġi ! M' hemmx xi ngħidu , Mahoney għandu kull dritt iħaddan it- twemmin tiegħu u li jifraħ bil- kanonizzazzjoni ta' Dun Ġorġ Preca , imma dan ma jnaqqas xejn mid- dritt ta' individwi oħrajn li jesprimu fehemiet differenti minn tiegħu dwar l- avveniment inkwistjoni . Id- dritt tiegħi , pereżempju . Ngħid għalija , il- preżenza tal- politiċi tagħna fil- Vatikan ma narahiex xi ħaġa li għandna niftaħru biha , għax fil- fehma tiegħi , m' għandniex inħalltu d- dominju ta' Ċesare ma' dak ta' Benedittu . Huwa fatt li Malta mhix tassew kollha kemm hi Kattolika , daqskemm hu minnu li inqas u inqas nies qegħdin jagħżlu li jieħdu r- reliġjonijiet monoteistiċi Abramiċi bis- serjetà . Madankollu , dan ma jfissirx neċessarjament , kif spiss jingħad , li ż- żgħażagħ tal- ġenerazzjoni tiegħi ma jinteressahomx li jfittxu tifsira għall- eżistenża tagħhom . Tant hu hekk li aktarx qatt f' pajjiżna ma kien hemm interess fil- filosofiji u r- reliġjonijiet ta' l- orjent daqs illum . Barra minn dan , Mahoney ma jridx jinsa lanqas li anke l- interess fl- ateiżmu fih innifsu jista' jissarraf f' bosta tweġibiet eżistenzjali pragmatiċi . Wara kollox , l- ateiżmu m' huwiex xi nassa kif qed ipenġih Mahoney , iżda parti mill- patrimonju tad- dibattitu filosofiku u reliġjuż Ewropew . Għaldaqstant , l- għarfien reliġjuż f' sens wiesa' ta' din il- ġenerazzjoni fil- fatt kiber u mhux naqas , u ma nemminx li dan kollu kien ikun possibbli li kieku fuq xtutna ma wasalx il- kurrent tal- liberaliżmu . Hija din is- sekularizzazzjoni li fil- fehma tiegħi għandna nimxu lejha . Hija soċjetà fejn it- tagħrif dwar l- għażliet possibbli ikun aċċessibbli għal kulħadd , fejn it- twemmin reliġjuż li jirriżulta minn dan ikun purament kwistjoni ta' għażla adulta u personali , u fejn kulħadd ikun jista' jaqsam l- għarfien u l- ħsibijietu ma' ħaddieħor fil- beraħ u b' mod liberu . Jekk l- istituzzjonijiet edukattivi u politiċi tagħna ma jaħdmux bis- sħiħ lejn dan il- għan , ma nemminx li f' Malta jista' qatt ikollna xi rinaxximent intellettwali . Għandi nifhem , li f' għajnejn Mahoney xi ħadd bħali jmissu jżomm il- fehmiet tiegħu mistura , għax iż- żgħażagħ ta' llum imsieken huma " fraġli " u ma jridu xejn biex jieħdu xi skandlu . Għandi nifhem ukoll li Ray Mahoney , bħal ħafna apologisti Kristjani oħrajn , huwa tal- fehma li jekk bniedem ma jkunx Nisrani , jew għall- inqas reliġjuż , allura bil- fors li jkun " immorali " , " żleali " u saħansitra jbati minn " taħwid mentali . " Din hija mentalità li jiena nsibha ta' " jew magħna jew m' aħniex " . Ovvjament , hawnhekk Mahoney irid joqgħod ferm attent kif jiġġudika lin- nies , għax kif suppost jaf tajjeb , " bl- istess kejl li jkejjel huwa jitkejjel lilu . " Din ir- rabta riġida bejn ir- reliġjon u l- moralità hi tassew assoċjazzjoni fallaċja , għax dawn it- tnejn mhux bil- fors jiddependu minn xulxin b' mod mutwalistiku . Anzi , lili jidhirli li l- istorja turina li f' ħafna każi l- fundamentaliżmu reliġjuż kien antagonista mill- eħrex għall- prospetti tal- progress intellettwali u soċjali , l- iżjed f' dak li għandu x' jaqsam ma' l- għaqda bejn il- popli differenti , mad- difiża ta' nies bi stil ta' ħajja alternattiv , ma' l- eżerċizzju tat- tiftix xjentifiku li jfittex li jtejjeb il- kwalità tal- ħajja , ma' l- eżerċitar tal- fakultà tar- raġuni u tal- libertà tal- ħsieb , u mhux l- inqas mal- ġlieda tal- klassi tal- ħaddiema għal soċjetà iżjed ġusta . U nissoponi li Mahoney , bħala Soċjalist Malti tas- sittinijiet , dan suppost jafu ferm aħjar minni . L- istorja turina wkoll li wieħed m' għandux għalfejn joqgħod jimla rasu b' ħafna miti sabiex iħaddan u jippromwovi prinċipji etiċi u ċivili . Xhieda ta' dan li qiegħed ngħid , fost affarijiet oħra , huwa l- moviment Umanista Ewropew li tant arrikixxa t- tradizzjoni filosofika tal- Punent , l- iżjed fl- oqsma ta' l- etika u d- drittijiet tal- bniedem . Għall- informazzjoni ta' Mahoney , uħud mill- akbar pijunieri tad- drittijiet tal- bniedem u tal- ġustizzja soċjali , kienu ateisti konvinti jew inkella agnostiċi . Żewġ eżempji minn bosta huma l- ħassieba Jean - Paul Sartre u Bertrand Russell , b' mod speċjali dan ta' l- aħħar , li saħansitra kien waqqaf fondazzjoni favur il- paċi , id- drittijiet tal- bniedem u l- ġustizzja soċjali . Biex ma nsemmix il- mijiet ta' kittieba u attivisti Soċjalisti li tant u tant issieltu favur l- istess ideali politiċi li Mahoney tant iħobb jirromantiċiżża dwarhom . Iżjed minn hekk , ta' min jirrimarka wkoll li dawn l- individwi ma kinux iħaddnu dawn l- ideali minħabba " l- biża' t' alla " , iżda għax tabilħaqq kienu jemmnu fil- valur intrinsku ta' dawk il- prinċipju nnfushom . Żgur m' għamlux dan biex jakkwistaw " il- ħajja ta' dejjem " , jew għax kienu trawmatizzati mit- theddid tal- kastig tal- " biki u t- theżżiż tas- snien . " Għaldaqstant jidhirli li l- kredenzjali umani tagħhom kienu wkoll aqwa minn dawk ta' persunaġġi bħal San Ġorġ , li iżjed ħadmu favur " il- glorja t' Alla " milli f' ġieħ il- kundizzjoni umana fiha nnfisha . Mhux ta' b' xejn li dawn jissejħu Umanisti ! Jiena l- istorja ta' Ġorġ u Ġeġè nafha ben tajjeb , għax inzerta li sa ma għalaqt 16 -il sena kont membru fis- soċjetà tal- Mużew . Iżda mbagħad għażilt , u b' mod konxju , li naqbad toroq oħra li deherli li huma ħafna iżjed adattati għalija . U meta għamilt dan , għall- kuntrarju ta' dak li insinwa Mahoney , ma kelli l- ebda disturbi mentali u kont naf sewwa x' qiegħed nagħmel . Madankollu tul dawk is- snin smajt ħafna dwar dan " ir- raġel umli " , u għalhekk naf sewwa kemm il- membri tal- Mużew iżommu lilu u l- ideat tiegħu fuq wiċċ l- idejn . Għaldaqstant skantajt kif l- okkażjoni tal- kanonizzazzjoni tiegħu kienet ikkaratterizzata minn daqstant marċi u pompi minn dawn l- istess membri . Fid- dawl ta' dak kollu li naf dwar Preca , konvint li b' din il- vanaglorja kollha ma kien ikun kuntent xejn . Niftakar qisu lbieraħ li xogħol partikulari li hu ferm għall- qalb is- soċji tal- Mużew huwa " " tal- kittieb tas- Seklu 15 Thomas à Kempis . Niftakar sew li l- qari ta' xi siltiet minnu waqt il- ħin ta' l- assenjatur kien ikun l- ordni tal- ġurnata . Dan ix- xogħol , li m' hemmx dubju li kien nebbaħ bosta mill- kitbiet ta' Dun Ġorġ Preca , kien jisħaq fuq li jisħaq fuq l- imperattività tal- virtujiet tas- sempliċità u l- umiltà . Għaldaqstant , minn nies li ta' kull nhar ta' Ħadd wara nofs in- nhar jipproponu , fost oħrajn , li jkunu " sempliċi " , " foqra " , " umli " u li saħansitra " jħobbu d- disprezzi " , għal din l- okkażjoni kont nistenna ħafna u ħafna iżjed diskrezzjoni . Ħuġġieġa Oħra minn L- Imżebbel Ħin : Hafna min dak li semmejt gieni f' moħħi waqt li kont qed naqra il ktieb ta Dawkins " the god delusion " . . . forsi nitkellem dwaru darba oħra lol . Hawn ħafna injoranza dwar l- atejizmu u naħseb li hawn ħafna atei li ma jitkellmux minħabba dil- biża li jitghajjru . Malta il- kunċett tas- sekularizazzjoni għadu ma daħalx u wisq nibza li hawn wisq nies li ma jridux dal kunċett jidħol - wara kollox , ir- religion qdiethom tajjeb lil ċerti nies . Fl- aħħar mill- aħħar Dawkins m' hu xejn ħlief fundamentalist daqs nies bħal Mahoney . Minkejja li jilgħabha ta' individwu raġonevoli , fl- aħħar mill- aħħar jaqa' fin- nasba li jagħmel stqarrijiet kategoriċi dwar ħewjjeġ li dwarhom ftit li xejn hemm ċertezza . Ikolli ngħid li nies bħal Dawkins u Dennet iħassbuni daqs it- tele - evanġelisti li ssib fl- Istati Uniti . M' hemmx xi ngħidu , bosta argumenti li ressaqt f' dak l- artiklu ( li deher fl- orizzont tas- Sibt li għadda ) huma simili ħafna għal dawk ta' Dawkins . Madankollu , dan ma jfissirx li jien segwaċi akkanit ta' Dawkins . Anzi , f' għajnejja " The God Delusion " huwa xogħol pjuttost fqir . Naħseb li kien ikun aħjar għal Dawkins li baqa' jikteb fuq is- selfish gene . Fil- fehma tiegħi l- fanatiċi reliġjużi huma " deluded " . madankollu daqstant ieħor naħseb li Richard Dawkins huwa " deluded . " le mhux infaħħar lil dawkins . . . fis- sens li l- argumenti tiegħu huma tajba . . . forsi il- mod kif ifhemhom ma jogobnix . . . u l- fatt li naħseb ħalla xi affarijiet barra . . . hemm artiklu tajjeb ukoll ta Raphael Vassallo fuq il Malta Today ta xi ġimgħatejn ilu . . . jitratta l- istess kunċetti wisq nibza imma li kultant ċerti argumenti favur is- sekularizmu jaqrawhom biss dawk li diga huma konvinti . . . speċi ta " preaching to the converted " Għandu xi argumenti tajba , li l- maġġoranza tagħhom baramhom mingħand Carl Sagan , Bertrand Russell u Alfred J . Ayer , fost oħrajn . Il- mod kif ifissirhom hu retoriku ħafna , u sa ċertu punt , loġiku . Nemmen li kapaċi jikkonvinċi lil ħafna nies li huma bejn ħaltejn dwar din il- materjal . Mill- banda l- oħra , niddubita li jasal jikkonvinċi lil min jaf jara xi ftit iżjed mill- ponta ta' mnieħru . U kif għedt int , jidhirli li ħalla " xi affarijiet barra " . Anzi , naħseb li ħalla żżejjed , u ffoka biss fuq miri ta' argumenti faċli . U l- iżjed li tħassibni hi li aktarx m' għamilx dan biex iqarraq , imma għax ma tantx hu edukat fit- tradizzjonijiet spiritwali f' sens wiesa' . Biex nagħtik eżempju , fil- bidu ta' ' The God Delusion ' jgħid li mhux se jittratta l- Buddiżmu u l- Ħindu għax dawk huma iżjed filosofiji dwar il- ħajja milli reliġjonijiet per se . U dan mhux minnu , speċjalment fil- każ tal- Ħindu , li għandu kunċett ta' Alla , u affaxxinanti ħafna wkoll . Eżempju ieħor : Dawkins jikkwota biss l- eżempji xjentifiċi li jaqbillu . X' għandu xi jgħid Richard Dawkins dwar il- fenomeni ta' l- Esperjenzi - Qrib -il - Mewt ( NDEs ) li qed isiru tant studji xjentifiċi dwarhom ? Għaliex jibqa' jwebbes rasu , u jisħaq li l- koxjenza tagħna ma tista' tkun imkien ħlief ġol- apparat fiżiku , i . e il- moħħ ? Prosit tal- artiklu , Ghogobni . : ) - Rażan , Achille Mizzi Id- drittijiet tal- materjal kollu li jidher f' dan il- blogg huma miżmumin mill- awtur . Il- fehmiet espressi f' dan il- blogg huma ta' l- awtur biss , u m' għandhom ikunu assoċjati ma' l- ebda għaqda jew istituzzjoni li l- awtur jagħmel parti minnha . Fuq kollox , dawn ma jirriflettux il- fehmiet ta' qraba , ħbieb jew kollegi .