IS- SIBT FILGĦAXIJA JIBDA T- TNEJN FILGĦODU U JISPIĊĊA L- ĦADD BILLEJL hawn l- impressjonijiet tiegħi , l- ewwel impressjonijiet tiegħi , ta' l- art ta' l- irmied u d- djamanti . Dak inhar , jiġifieri 2002 , qajla kont noħlom li ftit snin wara kelli nerġa' nżur din l- art bi storja hekk imqallba u kbira . Kelli appuntament li did- darba żammejtu . Fiċ- ċimiterju ta' Powaski , f' Varsavja , hemm dan il- qabar griż . Nimmaġina li x- xemgħa li xgħelt ilha li nħliet issa . Mhux minħabba x- xita fitta li baqgħet nieżla għal jiem sħaħ , imma għax iż- żmien jaħli x- xemgħat ukoll bħalma jaħlilek ħajtek u jtemmha . Id- diskors dwar il- mewt huwa prominenti ħafna f' din l- art . Il- mewt tal- Polonja , jew aħjar il- qtil tagħha grazzi għall- okkupazzjoni Nazista u l- liberazzjoni li waslet tard mill- Armata l- Ħamra , għadu fuq fomm ħafna nies li titkellem magħhom fis- salotti kollha kotba u ritratti ta' Wojtyla fl- aqwa tiegħu . Il- mewt ta' Wojtyla nnifsu . Il- qtil tal- Polonja mill- Partit tal- Ħaddiema Pollakki ( sive Il- Partit Komunista ) , mill- Unjoni Sovjetika ta' Stalin u l- bqija . Il- Pollakki għadhom jitkellmu fuq dan kollu . Fil- pjazza ewlenija tal- parti l- qadima ta' Varsavja poġġejna bilqiegħda nilagħqu ġelat nhar Sibt il- Għid wara nofsinhar . Il- mara bjonda , armla bi tliet ulied , qaltli li ħadd ma bata daqs il- poplu tagħha . " Ħares , " qaltli hi u ġġerri ħarsitha mal- ħitan li jdawru l- misraħ , " Varsavja ġġarrfet kollha u ara , Varsavja reġgħet qamet fuq saqajha : b' ħafna tbatija u b' determinazzjoni kbira . " Għiditlha li kien hemm pajjiżi oħrajn li ġġarrfu u reġgħu tqajmu imma . . . mur fehemha . . . dan hu l- pajjiż tat- tbatija u l- identita' kollettiva tiegħu tistrieħ fuq it- tbatija , u jekk il- kliem ma jaqax fuq it- tbatija , allura l- kliem hu vojt u fieragħ . Mill- ġdid lejn Nowa Huta , nhar il- Ġimgħa l- Kbira filgħodu , bix- xita ddejqek . Hemm xi 2 km bejn il- Pjazza Ewlenija u l- fabbrika ta' l- azzar fil- quċċata , Huta im . Sendzimira ( qabel imsemmija għal Lenin ) . Mal- ġnub , aktar ma toqrob lejn il- fabbrika , tara l- ħdura u l- ilma . Int u nieżel lura lejn il- pjazza l- kbira fejn it- tramm idur ċirku fin- nofs fi triqtu lura lejn Krakovja l- antika bil- korvu jgħajjat b' ħanġra daqsiex , tiltaqa' mal- Knisja tal- Madonna ta' Czestochowa . Dakinhar , waqt li stennew lil Kristu jmut b' dirgħajh imberrħa , ġewni f' moħħi dawn il- versi ta' : Tidħol , tbill subgħajk fil- fonti ta' l- ilma mbierek , trodd is- salib , tinżel għarkobbtejk jew tistenna fil- kju ħa tqerr dnubietek , tħares lejn il- kwadru tal- Madonna , tħares lejn il- kurċifiss , u fis- skiet u fil- ġabra titlob . Fis- skiet u fil- ġabra . F' din il- belt Komunista jispikkaw is- skiet u l- ġabra . Imbagħad taqbad it- tramm numru erbgħa , lura lejn iċ- ċentru ta' Krakovja , tixtri s- suvenirs ta' l- injam : il- kavallier fuq iż- żiemel li jinżel ir- rampa waħdu , il- ferroviji ċkejkna bir- roti jduru , is- sħaħar . . . Il- vjaġġ bl- bejn Krakovja u Varsavja jieħu xi tliet sigħat . Fil- vagun għall- pejjiepa niltaqa' ma' tliet irġiel oħrajn , idaħħnu sigarett wara ieħor bit- twieqi u l- bieb tal- kompartiment magħluqa . Naħlef li ma nerġax nivjaġġa f' vagun fejn hu permess it- tipjip . Dak tar- rokna qed iqalleb rivista soft - porn u jitbissem bħal imġewwaħ quddiem gabarre ' mimli ikel bnin , ta' quddiemi qed jaqra artiklu dwar l- ewwel anniversarju mill- mewt ta' Wojtyla , ta' maġenbi l- ħin kollu jilgħab biċ- ċellulari . Il- waiter jgħaddi b' karretta u jagħtina kafe ' u ċikkulata bix- xewqat sbieħ ta' l- Intercity . Diffiċli nemmen il- kumbinazzjonijiet , imma erba' snin ilu , fuq l- istess vjaġġ , xiħadd minn Għawdex bagħatli messaġġ biex jara kif jien . Xi siegħa tren 'il bogħod minn Krakovja , l- istess xiħadd jibgħatli messaġġ biex jara kif jien . Qisu xi mument Kieslowskjan dan . . . wara kollox , qegħdin il- Polonja . In- nies l- oħra Ftit qabel kien qed jippassiġġa fl- istess toroq . Bħalma ħafna Maltin , għallinqas dawk ta' epoka oħra , kienu jgħaddu għand Cordina għal kafe ' u pasta kull darba li jidħlu l- Belt , tkun Varsavja tgħaddi għand . Għal min se jżur Varsavja : ixtri pasti u kejkijiet kemm trid meta tgħaddi għand Blikle , imma tmurx tiekol għandu l- għada ta' l- Għid . Għamilna lment u offrielna platt ieħor ; minflok , tlaqna 'l barra . U komplejt nisma' r- rakkonti tat- tbatija . U komplejt nittanta nifhem huwiex xi sindromu Pollakk dan . Ir- risposta ħadtha mingħand Malwyna . Malwyna telqet mill- Polonja ( il- verb li użat kien ' ħrabt ' ) meta kellha sittax -il sena . Ġisimha taha ħafna opportunitajiet . Biss biss ħa tkun sexy . Illum , dawn iż- żewġ xoffiet mimlija silikon ( jew x' inhu ) saru donnhom żewġ zalzettiet bojod li ħadd ma jaf ikewwes daqs il- Pollakki . Imma Malwyna mara sexy : bjonda , twila u mġissma . Ħadmet ta' mudella : Montecarlo , Milan , Pariġi . . . il- krema . . . b' xi mawra 'l hemm u 'l hawn lejn New York u dawk l- inħawi . Bilqiegħda fil- pjazza tas- suq ta' Kazimierz Dolny , fuq mejda fil- pub U Radka , Malwyna tgħidli li m' hawnx nies imdejqa aktar mill- Pollakki . " Hawn m' hawn xejn ħlief nies imdejqa . Kollox imdejjaq : ibda mill- irġiel irejħu l- vodka u spiċċa fit- temp griż u dejjem ċlampu . " Malwyna daret id- dinja u fl- irġiel tifhem sew : raġel Pollakk jibdel il- mara ma' flixkun Zubrovka ; raġel Taljan aħarbu . . . kliemu ffjurit u dak t' hemm isfel dejjem irid ; raġel Skandinavu . . . ħmm forsi dawn l- aħjar . Tgħidli li l- Polonja mdejqa kienet u mdejqa tibqa' , ma temminx li taħt . Fit- tarf ta' Varsavja , fi blokk griż li jwerrċek ta' appartamenti b' arkitettura maħsuba biex tissodisfa l- istint estetiku tal- bniedem , jgħix it- Tabib Krzysztof Schreyer . Ċempilli filgħodu u stidinni għandu . Qalli li jqis lil Malta bħala t- tieni pajjiż tiegħu . Għand Schreyer doqt ftit cognac mill- Moravja ( u kkonfermajt li l- cognac ma nħobbux ) u qgħadt inħares lejn il- kwadri li jdawru l- ħitan ta' l- appartament fil- pjan terren . Fosthom kien hemm kwadri ta' artisti Maltin li qatt ma kont smajt bihom . Schreyer dam Malta tlettax -il sena : offerta ġeneruża tal- gvern Komunista Pollakk fi żmien l- istrajk tat- tobba . Kemm dam hawn tħabbeb ma' u ma' nies oħrajn magħrufa sew fuq il- Blata , fosthom il- Markiż li bena l- Mystique . Schreyer fakkarni fiż- żminijiet il- koroh li dak iż- żmien kienet għaddejja minnhom il- Polonja ; fakkarni fil- liġi marzjali . Weġibtu li f' Malta ż- żminijiet ma kinux sbieħ lanqas u fakkartu fil- massmeetings " għal- liberta' u għas- solidarjeta' " , fix- xemgħa mixgħula fit- tieqa b' solidarjeta' ma' Solidarnosc . Qalli li jaf bihom dawk l- istejjer imma pprefera jferra' n- nostalġija għax- xatt ta' Tas- Sliema . Illum it- tabib Schreyer jittraduċi l- letteratura għall- Pollakk , fost ix- xogħlijiet l- aktar magħrufa li qaleb hemm . Anki Schreyer għandu ritratt ta' Wojtyla fi gwarniċ tal- fidda . Ftit lilhinn mit- triq fejn joqgħod Schreyer tgħix il- familja numeruża ta' Mario Galdames : Ċilen ammiratur ta' li ħarab lejn l- Ewropa u spiċċa Varsavja . Il- familja Galdames għandha sitt itfal , fosthom vjolinista , pittriċi , attur u t- tlieta l- oħra għadhom imorru l- iskola . Barra kienet nieżla x- xita imma ġewwa qgħadna naraw il- vidjow ta' l- aħħar mawra ta' Senor Galdames lejn iċ- Ċili ' , ix- xemx tbaskat , il- kuluri vivaċi , it- tfajliet korpulenti u x' naf jien . Fl- istudju klawstrofobiku ta' Senor Galdames m' hemmx ritratti ta' Wojtyla . Minflok hemm wieħed ta' Allende u ieħor ta' . Fl- Ajruport Frederik Chopin nipprova ninża' l- malinkonija Slava ħa nħalliha warajja . Bloggata oħra ta' imtellgħa Kieslowski rocks . . . u hekk jogħġbok irrispondi l- emails importanti li nibaghtlek ; ) U mbagħad jiġi xi ċuċ u jgħidilna li l- bloggijiet ħela ta' ħin ! " raġel Skandinavu . . . ħmm forsi dawn l- aħjar . " fakkartni f' krakovja oħra . għall- kapitlu li jmiss mela . . . . Jien u Nikol , ftit wara l- funeral ta' missieri , 1/5/2007