Meta n-nies jirċievu r-rifużjonijiet tat-taxxa, huma jkunu qed jirċievu dak li għandhom dritt għalih mill-ħlasijiet li jkunu għamlu lill-gvern. Normalment jirċievu avviż dwar dan fid-dikjarazzjoni tat-taxxa tagħhom u daqshekk. Iżda issa l-gvern ħa pass ieħor permezz ta' manuvra pubbliċitarja: il-Ministru għall-Finanzi Edward Scicluna organizza konferenza tal-aħbarijiet biex iħabbar li kienu ser jintbagħtu ċekkijiet speċifiċi, li ntbagħtu flimkien ma' ittra ta' propaganda lil eluf ta' ħaddiema. Fl-istess ġimgħa, xi ħadd qalli sarkastikament li l-flus tat-taxxa li qed jitħallsu lura lin-nies diġà ħallsu għalihom l-istess nies permezz tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma ogħla minħabba l-metodu illegali li bih qed jinħarġu l-kontijiet. Fuq il-mezzi soċjali oħrajn iċċajtaw li l-flus li ngħataw lura jistgħu jintużaw għand l-ispiżjar biex jinxtraw prodotti kontra t-tniġġis, u xi wħud qalu li l-ftaħir tal-gvern dwar ir-rifużjoni kien insult għal dawk li qed jitħabtu biex iħallsu l-kirja jew id-dar tagħhom. F'messaġġ fuq Twitter, l-opinjonista tat-Times of Malta Andre Debattista rrefera għal din bħala politika 'tal-ħobz u taċ-ċirku', jiġifieri politika maħsuba biex tnessi lin-nies il-problemi l-aktar serji. Bosta oħrajn qed jgħidu li l-gvern qiegħed jinsa l-fatt li 95,000 pensjonant f'Malta qed isibuha dejjem aktar diffiċli li jlaħħqu mal-għoli tal-ħajja minħabba spejjeż dejjem ogħla fl-isfond ta' rata tal-inflazzjoni dejjem tiżdied. Kif inhuma l-affarijiet, madwar 22,000 pensjonant qegħdin f'riskju ta' faqar: żidiet fl-ispejjeż tal-fjuwil, tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma, tal-ikel u bosta ħwejjeġ oħra qed jagħmlu s-sitwazzjoni agħar. L-ogħla pensjoni tal-gvern f'Malta hija madwar €13,200 u l-unika konsolazzjoni hija li dawn il-pensjonanti huma eżentati mit-taxxa. Iżda bil-kontra ta' ħaddiema eżentati mit-taxxa huma ma jkunux gawdew minn ċekk tal-gvern. Nistieden lill-qarrejja jagħtu ħarsa lejn battibekk pubbliku reċenti fuq Twitter bejn Alfred Mangion u l-Ministru tal-Finanzi għal aktar tagħrif dwar il-kwistjoni. Dan iwassalni għal artiklu li nirrakkomanda ta' Carmel Mallia (Times of Malta, 7 ta' Settembru) dwar dak li l-pensjonanti qegħdin jistennew mill-baġit. Mallia jfakkar lill-qarrejja tiegħu li l-Alleanza tal-Organizzazzjonijiet tal-Pensjonanti ilha tisħaq dwar l-importanza ta' pensjonijiet adegwati għal dawn l-aħħar għaxar snin. Huwa importanti li wieħed jinnota li rapport reċenti tal-Kumitat Ewropew għall-Protezzjoni Soċjali u l-Kummissjoni Ewropea kkonferma li l-pensjoni taż-żewġ terzi tal-gvern mhijiex biżżejjed, xi ħaġa li anke jien tkellimt dwarha f'artiklu reċenti f'din il-gazzetta. B'rabta ma' dan, Mallia jirrapporta kif ir-rata medja ta' dħul relattiv għal persuni akbar fl-età (65+) naqset bejn l-2008 u l-2016, li n-nisa qegħdin f'sitwazzjoni agħar u li hemm diskriminazzjoni fuq bażi ta' età f'għadd ta' miżuri introdotti fil-pensjoni taż-żewġ terzi, jiġifieri fl-introduzzjoni ta' limitu għad-dħul massimu pensjonabbli, il-pensjoni minima nazzjonali garantita u fir-rievalwazzjoni li ssir kull sena tal-pensjoni. Ir-rapport imsemmi juri li persuna ma tistax tgħix b'pensjoni biss f'Malta u jafferma li d-diskrepanza bejn dak li jaqilgħu n-nisa u l-irġiel fost il-pensjonanti hija waħda mill-akbar fl-UE. Iżid li matul il-perjodu eżaminat (2008-16), ir-rata ta' dawk f'riskju ta' faqar jew tal-esklużjoni soċjali għal persuni akbar fl-età żdiedet, speċjalment għal dawk li għandhom 75 sena jew aktar, avolja kien hemm titjib fejn tidħol id-diskrepanza relattiva tal-faqar għal persuni li għandhom 65 sena jew aktar. Ir-rapport imsemmi dwar il-pensjonijiet jirrakkomanda wkoll indiċizzazzjoni xierqa tal-pensjonijiet biex tittaffa l-erożjoni tas-setgħa tax-xiri tal-pensjonanti. Din għandha tinkludi ġabra ta' prodotti u servizzi meħtieġa minn persuni akbar fl-età. Il-formula rrakkomandata tirrifletti kemm l-inflazzjoni fil-pagi (50 fil-mija) kif ukoll l-inflazzjoni fil-prezzijiet bl-imnut (50 fil-mija). Dan jirrakkomanda wkoll il-possibbiltà li n-nies joħolqu l-iskemi ta' pensjonijiet tagħhom minflok dik tal-istat. B'rabta ma' dan nixtieq inżid li l-gvern attwali waqqaf l-isforzi li kienu qed isiru qabel f'Malta biex tiġi inkluża pensjoni tat-tieni pilastru li tista' tgħin biex jitrawmu r-responsabbiltà u s-sostenibbiltà. Meta wieħed iqis li eluf ta' pensjonanti qed ibatu biex jirniexxielhom ilaħħqu mal-għoli tal-ħajja, wasal iż-żmien li l-Ministru tal-Finanzi jintroduċi miżuri sostantivi fil-baġit li jmiss. Inkella, ser ikollhom ikomplu jagħmlu sagrifiċċji personali jew jiddependu minn sorsi oħrajn ta' dħul u għajnuna, jekk dawn ikunu disponibbli għalihom, biex ilaħħqu. Malta teħtieġ kunsens nazzjonali dwar il-politika tal-pensjonijiet: ejjew nintrabtu li jkollna solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet fi ħdan soċjetà li jimpurtaha. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 30 ta' Settembru 2018 L -Unjoni Ewropea qed tħabbat wiċċha ma' sfidi importanti f'għadd ta' oqsma differenti. Fl-istess waqt ma rridux ninsew li l-UE għamlet u għadha tagħmel ħafna kisbiet, li aħna kultant ma napprezzawx. F'dawn l-aħħar għaxar snin, il-kriżi finanzjarja dinjija wasslet biex il-kundizzjonijiet ta' għajxien ta' ħafna nies imorru għall-agħar madwar l-Unjoni. Iżda l-eqqel tal-kriżi jidher li għadda u xejriet reċenti wrew titjib ekonomiku f'diversi pajjiżi, pereżempju rati aktar baxxi ta' qgħad. Madankollu, anke meta l-istatistika turi xejriet pożittivi, it-tbatija ta' kuljum li jgħaddu minnha bosta individwi ma għandhiex tiġi injorata. Analiżi soċjali xierqa għandha tikkonċentra kemm fuq fatturi kwantitattivi kif ukoll fuq fatturi kwalitattivi. L-UE ħadmet, u għandha taħdem aktar, biex trawwem politika soċjali li tintegra l-ġid ekonomiku mal-ġid soċjali. Għandu jkompli jiġi żviluppat investiment soċjali permezz ta' tagħlim tul il-ħajja, l-għoti ta' setgħa liċ-ċittadini, u l-kapital uman sabiex l-individwi jkunu mgħammra biex jiffaċċjaw ir-riskji u l-opportunitajiet fil-ħajja ta' kuljum tagħhom. Il-mudell ekonomiku Ewropew għandu jipprova wkoll isib bilanċ bejn ir-rwol tal-Unjoni bħala ċentru ta' kummerċ dinji u l-istandards soċjali, ekonomiċi u ambjentali għoljin tagħha. Jista' jinħoloq aktar xogħol fl-UE jekk tingħata aktar importanza lill-investiment f'setturi bħall-enerġija: dan ikun siewi wkoll minn perspettiva ġeopolitika. B'rabta ma' din il-perspettiva, qed isir dejjem aktar ċar li l-UE teħtieġ politika barranija koerenti u strateġija komuni għas-sigurtà jekk trid li jkollha leħen b'saħħtu fuq il-livell dinji. Id-dipendenza tal-UE fuq l-Istati Uniti fil-qasam tas-sigurtà bħalissa hi inċerta, u Ewropa maqsuma tista' tkun ta' ħsara għall-Ewropa u ta' vantaġġ għal setgħat dinjin oħrajn. Fl-istess waqt, madankollu, nemmen li l-Unjoni Ewropea għandha tagħti aktar spazju lir-realtajiet nazzjonali, reġjonali u lokali fi ħdan qafas ġenerali tal-UE. Eżempju tajjeb ta' dan huwa l-politika tal-UE dwar it-tibdil fil-klima, li għandha mira waħdanija tal-UE iżda miri nazzjonali differenti fid-dawl tas-sitwazzjonijiet differenti f'kull stat membru. B'dan il-mod, l-istati membri tal-UE qed jaqsmu s-sovranità tagħhom billi jkollhom leħen aktar b'saħħtu fid-dinja iżda li xorta waħda jirrispetta r-realtajiet nazzjonali. Problema politika kbira madwar l-UE hija li qed jikbru u jinfirxu partiti u sentimenti populisti u Ewro-xettiċi li qed jipproponu soluzzjonijiet ta' malajr għat-tħassib tan-nies dwar kwistjonijiet bħall-migrazzjoni. Meta ma jkunx jista' jinstab kunsens mal-Unjoni kollha, l-UE għandha tippromwovi koalizzjonijiet ta' pajjiżi u organizzazzjonijiet ta' rieda tajba li jkunu lesti jgħinu lil xulxin. Kif inhuma l-affarijiet, jista' jkun li dan hu l-aktar mezz vijabbli: inkella, qed nissograw li nispiċċaw f'paraliżi istituzzjonali. Nemmen ukoll li għandu jsir aktar investiment fi programmi ta' integrazzjoni soċjali u ta' solidarjetà madwar l-Unjoni. L-isfida attwali tal-migrazzjoni tfakkarna wkoll li l-Ewropa li għandha wirt b'saħħtu ta' libertà, drittijiet tal-bniedem u s-saltna tad-dritt hija l-istess Ewropa li għaddiet mit-totalitarjaniżmu u li f'bosta żminijiet ipprattikat il-kolonjaliżmu. Barra minn hekk, il-kelma 'migrazzjoni' nnifisha jeħtieġ li nqisuha mill-perspettiva tal-baħar ta' identitajiet, lealtajiet u twemmin f'Unjoni ta' diversità. Sfida oħra li l-UE qed tħabbat wiċċha magħha hi s-saltna tad-dritt. Għal darb'oħra hemm kunflitti ċari bejn dawk favur standards Ewropej u l-Ewroxettiċi u jidher li ma teżistix soluzzjoni sempliċi. Dan ifakkarna fir-rwol tal-Kummissjoni Ewropea li tara li l-istati membri jżommu ma' standards bażiċi u fl-għażliet li l-elettorat Ewropew ser ikollu jagħmel fl-elezzjonijiet nazzjonali u dawk Ewropej. L-Ewroxettiċi sikwit qed jippreżentaw argumenti b'aktar passjoni u kemm il-darba jirbħu l-ġlieda tal-komunikazzjoni. B'rabta ma' dan, istituzzjonijiet, partiti politiċi u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili favur l-UE għandhom irawmu sens li aħna lkoll għandna sehem fl-Ewropa. Dan ifisser ukoll li r-rappreżentanti tan-nies fil-Parlament Ewropew għandhom ikunu eqreb tan-nies billi jisimgħu t-tħassib u r-realtajiet ta' kuljum tagħhom fil-kostitwenzi rispettivi tagħhom u jikkonċentraw inqas fuq ir-retorika, li n-nies ma għandhom l-ebda rabta magħha. J ekk irridu nħarsu u ntejbu l-kisbiet tal-Unjoni Ewropea, bħall-paċi, is-solidarjetà u s-sostenibbiltà, irridu naraw li l-individwi, il-gruppi u s-soċjetajiet Ewropej iħossuhom li huma parti mill-istituzzjonijiet tal-UE u li tassew qed jieħdu sehem fihom. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 23 ta' Settembru 2018 Fdan il-vlog f'The Malta Independent nispjega kif il-bankini tagħna qed jiġu okkupati minn imwejjed u siġġijiet u minn kostruzzjoni traskurata. Tista tara l-filmat minn dan il-link: Xi kultant is-soċjetà tqajjem agħa li jinfirex bħan-nar. Jista' jkun marbut ma' kull xorta ta' kwistjoni, mis-saħħa għas-sigurtà. L-attenzjoni tal-mezzi tax-xandir, dak li jingħad min-nies, speċjalment dawk influenti, u s-sensazzjonaliżmu jagħtu n-nar lil dak li jidher fl-aħbarijiet. Xi nies jemmnu, oħrajn jibqgħu xettiċi; xi aħbarijiet ikunu fattwali, oħrajn ikunu foloz. Il-politiċi, dawk li jfasslu l-politika, il-ġurnalisti u s-soċjetà ċivili għandhom id-dmir li jkunu fattwali u li jiġġieldu x-xettiċiżmu msejjes fuq aħbarijiet foloz, anke jekk jista' jkun li l-fatti ma jgħinux lill-aġendi rispettivi tagħhom. Tassew li hemm modi differenti kif naqraw fatti bħall-istatistika, iżda dan ma jfissirx li għarfien espert u xjentifiku għandu jitqies daqslikieku kien biss il-fehma ta' xi ħadd kwalunkwe. F'kuntest bħal dan, hu essenzjali li nagħrfu li s-soċjetà ta' żmienna hi waħda msejsa fuq opportunitajiet u riskji li noħolquhom aħna stess. Noħolqu mezzi ta' transport li jagħtuna opportunitajiet bla tmiem, iżda li paradossalment ikollhom konsegwenzi mhux intenzjonati bħat-tniġġis u l-inċidenti. Bl-istess mod, il-mediċina tatna rimedji li jsalvaw ħajjiet, iżda kultant jista' jkollha wkoll effetti sekondarji. Għalhekk, huwa essenzjali li ċ-ċittadini jkunu mgħammra biex jinnavigaw il-baħar ta' informazzjoni li jħabbtu wiċċhom miegħu kuljum, u li l-għarfien li jaslilna jkun kemm jista' jkun fattwali. Huwa hekk li aħna mbagħad inkunu nistgħu nieħdu deċiżjonijiet infurmati. Sikwit, li wieħed ma jagħmilx għażla hija fiha nnifisha għażla. Dan iwassalna għall-paniku li bħalissa qiegħed jinfirex mal-Ewropa: il-ħosba. Qabel nissokta, nixtieq ngħid b'mod ċar li nemmen li dan il-paniku hu leġittimu u hu bbażat fuq evidenza xjentifika, li jiena nafda. L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa dan l-aħħar ħarġet data li turi li l-41,000 każ ta' ħosba fl-Ewropa bejn Jannar u Ġunju ta' din is-sena qabżu t-total annwali għal kull waħda mill-ħames snin ta' qabel. Fl-2016 kien hemm biss 5,000 każ. Nofs dawn il-każijiet kienu fl-Ukrajna, iżda kien hemm żidiet kbar u tifqigħat konsiderevoli f'pajjiżi oħrajn ukoll. Ġew irrappurtati wkoll 37 mewt mill-ħosba fl-Ewropa matul l-ewwel nofs ta' din is-sena. Ir-raġuni ewlenija li ngħatat għal dawn iż-żidiet hi r-rati baxxi ta' tilqim tat-tfal f'xi pajjiżi. Għadd żgħir ta' pajjiżi Ewropej għandhom rati aktar baxxi minn xi pajjiżi Afrikani. Ir-rati baxxi jistgħu jkunu riżultat ta' żewġ raġunijiet ewlenin: f'pajjiżi bħall-Ukrajna u s-Serbja l-provvista tat-tilqima MMR (kontra l-ħosba, il-gattone u r-rubella) kienet irregolari f'dawn l-aħħar snin, u b'hekk affettwat ir-rata' ta' tilqim. Fl-Ukrajna, ir-rata ta' tilqim naqset minn 95 fil-mija għaxar snin ilu għal 31 fil-mija fl-2016, parzjalment minħabba l-inkwiet ġeopolitiku iżda wkoll minħabba ċerti deċiżjonijiet meħudin mill-gvern. Min-naħa l-oħra, f'pajjiżi fosthom Franza, il-Greċja u l-istess Ukrajna hemm ukoll numri sinifikanti ta' nies - minn 25 sa 40 fil-mija tal-popolazzjoni - li huma xettiċi dwar it-tilqim. Hemm diversi raġunijiet għax-xettiċiżmu dwar tilqim differenti, li jvarjaw minn twemmin ta' aħbarijiet foloz sa fehmiet tal-gvern dwar jekk ċertu tilqim għandux ikun obbligatorju jew le. Fl-Italja, pereżempju, il-gvern populista l-ġdid kompla jqajjem polemika dwar il-ħosba billi 10 vaċċini li kienu obbligatorji biex it-tfal imorru l-iskola ma baqgħux obbligatorji. Huwa ċar li x-xettiċiżmu dwar it-tilqima tal-MMR huwa riżultat ta' aħbarijiet foloz wara studju qarrieq tal-1998 ta' Andrew Wakefield, li minn dak iż-żmien 'l hawn tilef il-liċenzja medika tiegħu. Ħarsa fil-qosor lejn l-evidenza u kitbiet xjentifiċi turi għaliex il-konklużjonijiet tiegħu kienu foloz. Iżda xorta waħda għadd imdaqqas ta' nies jemmnuhom. Jekk isibu rwieħhom jikkonfondu f'kuntesti bħal dawn, in-nies għandhom jagħtu aktar attenzjoni lill-pariri tal-esperti milli lil dawk li l-għan tagħhom hu li jbeżżgħu, li bosta minnhom jeċċellaw fis-sensazzjonaliżmu fil-mezzi soċjali. Dan iwassalna Malta. Pajjiżna għandu sistema tajba ħafna ta' tilqim, għalkemm ċertu tilqim ikollu jinxtara mingħand is-settur privat. Il-gvern issa qed jieħu passi biex jevita żieda fl-infezzjonijiet tal-ħosba. Meta nqisu l-fatt li Malta gżira u r-rabtiet ovvji tagħha ma' soċjetajiet oħrajn, huwa normali li l-awtoritajiet tas-saħħa jkunu mħassbin. Ħamsa min-numra żgħir ħafna ta' sitt każijiet ta' ħosba din is-sena f'Malta kienu importati, u dan jagħti raġun lill-għaqal ta' gvernijiet suċċessivi li żguraw li t-tilqima tal-MMR tkun obbligatorja. Iżda l-ħosba tittieħed faċilment u l-qbil politiku dwar il-qagħda attwali huwa ġġustifikat. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 16 ta' Settembru 2018
Ċekkijiet u pensjonanti – Michael Briguglio Budgetary Proposals - Michael Briguglio X'Unjoni Ewropea irridu? Michael Briguglio Qed ikollna nimxu fit-triq minflok fuq il-bankina - Michael Briguglio Cheques and Pensioners - Michael Briguglio 
 
 Is-soċjoloġija tal-ħosba - Michael Briguglio 
 
 How would democracy be affected if a political party has a two-thirds parliamentary majority? Michael Briguglio