Ftit jiem ilu, l-iskola primarja tal-Kulleġġ Santa Klara f'Tas-Sliema kellha l-avveniment annwali tagħha tal-Jum ta' Ċelebrazzjoni tal-Kisbiet. Meta kont tifel, dan kien jissejjaħ il-Kunċert tal-Milied u Jum il-Premjazzjoni, iżda l-isem il-ġdid hu maħsub biex jirrifletti ċ-ċelebrazzjoni u t-tħaddin tad-diversità. Jien attendejt l-avveniment bħala ġenitur, u kont impressjonat mill-ħidma tal-iskola biex tibni komunità ta' tagħlim, u b'hekk ikkonfermajt l-impressjoni pożittiva li ngħatajt tul is-snin li fihom ibni ilu jmur din l-iskola. Fid-diskors ta' merħba tagħha, il-Kap tal-Iskola Claudine Muscat tkellmet bl-Ingliż biex tiżgura li l-ġenituri kollha mill-għexieren ta' nazzjonalitajiet differenti jifhmu u jħossu li huma parti mill-komunità, iżda tkellmet ukoll għal ftit ħin bil-Malti biex tiċċelebra l-wirt nazzjonali tagħna. L-avveniment bilingwi nnifsu kien sintesi tal-popolazzjoni multinazzjonali tal-iskola u l-identità Maltija tagħha. It-tema tal-kunċert kienet 'Il-Milied madwar id-Dinja' – it-tfal ta' nazzjonalitajiet differenti taw ix-xewqat għall-Milied b'lingwi differenti, u ntwerew id-drawwiet ta' pajjiżi differenti lill-udjenza. Ġie ppreżentat ukoll proġett tal-arti tal-iskola dwar l-għaqda u d-diversità. Dawk li ngħataw premju rriflettew abbiltajiet, nazzjonalitajiet u sessi differenti, u fi tmiem l-avveniment, tkanta l-innu nazzjonali Malti, li kien għeluq xieraq. Nistgħu nqisu l-esperjenza pożittiva f'din l-iskola bħala mikrokożmu ta' dak li s-soċjetà kontemporanja Maltija tista' tkun qalb il-bidliet li għaddejja minnhom: magħquda fid-diversità, tħaddan kulturi differenti filwaqt li taqsam valuri u normi komuni. L-għeruq Kattoliċi ta' Malta jiġu ċċelebrati, iżda studenti bi twemmin differenti jew li jagħżlu s-suġġett tal-etika minflok dak tar-reliġjon ukoll jieħdu sehem attiv fl-iskola tagħhom. L-għalliema jagħtu attenzjoni individwali lit-tfal, u l-ġenituri jistennew lit-tfal tagħhom f'armonija wara l-iskola minkejja l-ambjenti soċjali, nazzjonali u oħrajn differenti. Barra minn hekk, l-iskola toffri servizzi barra mill-ħin tal-iskola għal dawk it-tfal li l-ġenituri tagħhom ikunu x-xogħol qabel jew wara l-ħinijiet formali tal-iskola. Issa li ibni David jinsab fl-aħħar sena tiegħu f'din l-iskola, nixtieq nirringrazzja lil dawk kollha li jaħdmu fl-iskola għall-għajnuna, il-ġenerożità u l-flessibilità tagħhom. Għax mhuwiex faċli li tkun flessibbli f'ambjent ta' diversità kulturali. Iżda l-iskola turi li b'rieda tajba, pedagoġija professjonali u tmexxija dinamika, sfidi bħal dawn jinbidlu f'opportunitajiet ta' bini ta' komunità. Tabilħaqq, l-iskola primarja ta' Tas-Sliema tista' titqies bħala każ li juri x'inhu l-kapital soċjali. Dan il-kunċett sar popolari permezz ta' soċjologi bħal Robert Putnam li segwew l-istudju dwar il-komunità ta' Amitai Etzioni, Emile Durkheim u oħrajn. Hawnhekk, il-persuna tiġi maħsuba bħala entità bi drittijiet kif ukoll responsabbiltajiet fix-xibka ta' relazzjonijiet u interazzjonijiet soċjali. Fost dawn hemm il-familja, il-ħbieb, l-iskola, l-assoċjazzjonijiet volontarji, il-knejjes, u l-ġirien. Il-persuna tinsab fi ħdan il-komunità u l-komunità tinsab fi ħdan il-persuna. Din ix-xorta ta' ħsieb tmur lil hinn mill-ideoloġiji tax-xellug u tal-lemin. Tikkonċentra fuq il-bini ta' komunitajiet, fejn il-kooperazzjoni, in-networking u r-reċiproċità jgħinu biex tinbena fiduċja mifruxa u ċittadini aħjar. Din hi l-essenza tal-kapital soċjali: soċjetà b'sens ċiviku u bi spirtu pubbliku fejn kulħadd iħossu parti mill-komunità. Ovvjament, irridu nistabbilixxu ċerti regoli biex approċċ bħal dan jirnexxi, iżda dawn ma għandhomx ikunu msejsa fuq l-ambjent, it-twemmin jew l-identità tal-persuna. Identitajiet differenti jistgħu jirrikonċiljaw jekk jaqsmu valuri bażiċi komuni bħar-rispett u t-tolleranza. Jien nara dan kuljum fit-tifel tiegħi, li l-ikbar ħbieb tiegħu ġejjin minn ambjenti soċjali, nazzjonali u reliġjużi differenti. Għal dan infaħħar lill-iskola primarja ta' Tas-Sliema. F'Malta likwida moderna, il-politiċi u dawk li jfasslu l-politika jistgħu jitgħallmu minn eżempji bħal dawn. Ma nistgħux nerġgħu lura għan-nostalġija għal soċjetà idillika ineżistenti li jista' jkun li anqas biss qatt eżistiet. Iżda nistgħu ninvestu f'politika li taħdem biex tirrikonċilja identitajiet differenti fi ħdan qafas ta' valuri bażiċi. Huwa veru li dejjem ser ikun hemm sfidi, inugwaljanzi u forom ta' esklużjoni, iżda nuqqas ta' investiment fil-kapital soċjali iwassal għal individwaliżmu bla rażan, għal nuqqas egoist ta' perspettiva, għal intolleranza u għal ghettos soċjali. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 30 ta' Diċembru 2018 Tista' tara l-filmat f'dan il-link: Hu aktar diffiċli li persuna tkampa mad-dipressjoni jew l-ansjetà fi żmien il-festi. Paradossalment, fi żmien meta l-familji u l-ħbieb jiltaqgħu biex jifirħu, xi persuni ikollhom sens ikbar ta' iżolament soċjali u jħossuhom saħansitra aktar waħedhom. Kif spjega s-soċjologu Max Weber mitt sena ilu, hu importanti li nifhmu t-tifsiriet li l-persuni jagħtu lid-dinja soċjali tagħhom. U s-solitudni u s-saħħa mentali huma żewġ temi li jistħoqqilhom li nifhmuhom aħjar. Pereżempju, hu importanti li nifhmu li s-soċjetà mhijiex magħmula biss mill-persuni u l-identitajiet li aħna mdorrijin naqraw dwarhom u naraw fil-mezzi tax-xandir iżda wkoll minn firxa wiesgħa ta' oħrajn li jistgħu jkunu aktar vulnerabbli għas-solitudni u għal sfidi ta' saħħa mentali. Fost dawn jista' jkun hemm pensjonanti ġodda li ma jħossuhomx lesti jħabbtu wiċċhom ma' ħajja ġdida wara għexieren ta' snin ta' xogħol; persuni barranin mingħajr familja jew ħbieb; persuni ansjużi fuq il-bidliet personali, fil-familja tagħhom u soċjali li jkunu qed iseħħu madwarhom; vittmi ta' bullying, razziżmu, tgħajjir, sessiżmu u forom oħra ta' diskriminazzjoni; persuni li jħossuhom esklużi, u persuni li jista' jkun li qas ikunu konxji mill-qagħda mentali tagħhom. Il-lista tista' tkompli. Nuża l-kelma 'persuni' bi ħsieb għax inħoss id-dmir soċjoloġiku li nisħaq li kultant anke dawk assoċjati mas-saħħa u s-setgħa jistgħu jkunu dgħajfa, waħedhom u fraġli, u fost dawn jista' jkun hemm ukoll irġiel eterosesswali li spiss jiġu deskritti bħala l-oppost ta' dan. It-tfassil tal-politika għall-ugwaljanza bejn is-sessi jeħtieġ li jqis dan fl-isforz għal soċjetà aktar inklużiva. Tabilħaqq, it-tfassil ta' politika għandu jibni fuq stejjer ta' suċċess f'oqsma oħrajn u jipprova jintegra kwistjonijiet bħas-solitudni u s-saħħa mentali. Iż-żewġ suġġetti sikwit jiġu ttrattati bħala tabù, pereżempju meta persuna ma tfittixx għajnuna professjonali jew ma titkellimx dwar l-ansjetà u s-solitudni tagħha minħabba l-mistħija. Iżda l-istatus ta' tabù wkoll kien ta' xkiel f'oqsma oħra bħad-drittijiet ta' persuni LGBTIQ, u Malta tassew imxiet 'il quddiem f'dan il-qasam. L-edukazzjoni, il-mezzi tax-xandir, il-politiċi u s-soċjetà ċivili lkoll għandhom rwol x'jaqdu biex dawn il-kwistjonijiet isiru aktar viżibbli. Xi wħud diġà qed jagħmlu dan u jistħoqqilhom aktar appoġġ. Il-kwistjoni tas-solitudni u s-saħħa mentali tmur lil hinn mill-firdiet ideoloġiċi u partiġġjani u tista' tiġi indirizzata wkoll b'għamliet differenti ta' governanza. Dawn jistgħu jinkludu l-kontribut tas-settur pubbliku, dak privat u dak tal-volontarjat kif ukoll l-għoti ta' setgħa lill-persuni nfushom billi titrawwem l-etika tal-importanza li persuna tieħu ħsieb tagħha nnifisha. Il-mezzi soċjali, l-iskejjel, il-kunsilli lokali u opportunitajiet ta' tagħlim tul il-ħajja jistgħu jagħmlu possibbli l-bini ta' komunitajiet aktar b'saħħithom li jkunu aktar sensittivi għal dawn l-isfidi. Barra minn hekk, dixxiplini bħas-soċjoloġija, il-lingwistika, l-istudji tat-traduzzjoni, il-psikoloġija, il-psikjatrija, il-ħidma soċjali u l-counselling huma essenzjali biex ikun hemm professjonisti soċjali li jkunu jistgħu jaħdmu f'dawn l-oqsma. Forsi tkun riżoluzzjoni tajba tal-Ewwel tas-Sena għall-partijiet interessati fl-isfera pubblika ta' Malta li jibdew iħarsu lil hinn minn kwistjonijiet sensazzjonali li jaqilgħu l-iktar likes u l-akbar għadd ta' kummenti sensazzjonalisti. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 23 ta' Diċembru 2018 P robabbli taf li l-prodott gross domestiku ta' Malta żdied b'7.5 fil-mija f'termini reali tul it-tielet kwart tal-2018. Jista' jkun li qrajt din l-aħbar fil-gazzetti jew smajtha fuq il-mezzi tax-xandir. Jekk int parti mill-grupp dejjem jikber ta' nies li jisimgħu l-aħbarijiet mill-mezzi soċjali, jista' jkun li ltqajt ma' propaganda mill-gvern li fakkritek li dan huwa l-aqwa żmien. L-istatistika hi korretta. Tirrappreżenta t-tkabbir tal-prodott gross domestiku f'termini reali skont iċ-ċifri tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika. Din hi ċifra aġġustata għall-inflazzjoni li tikkwantifika l-valur tal-oġġetti u s-servizzi kollha prodotti fl-ekonomija matul is-sena. Din iċ-ċifra kienet primarjament ir-riżultat ta' żieda fid-domanda kemm domestika kif ukoll esterna permezz tan-nefqa fuq il-konsum, in-nefqa tad-djar, in-nefqa tal-gvern, l-esportazzjonijiet u għamliet oħrajn ta' nfiq. Tabilħaqq, il-prodott gross domestiku bil-prezzijiet attwali żdied b'€281 miljun, li jitqassmu hekk: żieda ta' €64.5 miljun fil-ħlas lill-ħaddiema, żieda ta' €162.9 miljun fil-bilanċ pożittiv gross tal-operat tal-intrapriżi u żieda ta' €53.5 miljun fit-tassazzjoni netta fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet. Matul l-istess żmien, il-valur miżjud gross ta' Malta żdied b'€218.4 miljun meta mqabbel mal-istess tliet xhur is-sena li għaddiet. Dan jirrappreżenta d-differenza bejn il-produzzjoni bi prezzijiet bażiċi u l-konsum intermedju bil-valur tal-prezzijiet tax-xerrejja. Jekk in ħarsu lejn dawn iċ-ċifri u l-pożizzjoni rispettiva ta' Malta fil-quċċata tal-klassifika tal-UE, jidher li l-ekonomija ta' Malta qed tmur dejjem għall-aħjar. Imma dawn iċ-ċifri waħedhom ma jistgħux jispjegaw il-qagħda soċjoekonomika ta' Malta. Hawn taħt nagħti eżempju li jista' jgħin fl-ispjegazzjoni ta' dan. Ħarsa ta' malajr lejn il-pajjiżi madwar id-dinja li bħalissa qiegħdin jesperjenzaw rati għoljin ta' tkabbir fil-prodott gross domestiku tagħhom turina li, fil-biċċa l-kbira tagħhom, dawn huma pajjiżi li qed jiżviluppaw u mhux dawk l-aktar żviluppati. It-tkabbir ekonomiku tagħhom irid jitqies flimkien ma' indikaturi oħrajn biex ikollna stampa valida tal-kwalità tal-ħajja tan-nies. B'rabta ma' Malta, naħseb li wasal iż-żmien li l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika jintroduċi indikaturi addizzjonali li jkejlu l-kwalità ta' ħajja u l-livell ta' għajxien ta' gruppi soċjali differenti. Għandu jkun f'pożizzjoni li jgħarraf lill-pubbliku kif il-prezzijiet jolqtu gruppi soċjali differenti. Il-prezzijiet tal-ikel ġeneralment ikollhom effett ikbar fuq dawk bi dħul baxx, għax dawn jonfqu parti akbar mid-dħul tagħhom biex jixtru prodotti bażiċi, meta mqabbla ma' dawk bi dħul ogħla. L-istess jista' jingħad għal prodotti u servizzi bażiċi oħrajn bħall-kera, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma u l-prodotti mediċinali. Meta jiġu ppubblikati ċ-ċifri uffiċjali dwar l-għoli tal-ħajja, ma ssirx distinzjoni bejn livelli differenti ta' dħul, iżda fid-dinja reali hu ċar li l-kumpens għall-għoli tal-ħajja li ngħata lill-ħaddiema u lill-pensjonanti mhuwiex realistiku. Biex nagħti eżempju sempliċi ta' dan: prodott bażiku tal-ikel li jiswa €1 jieħu wieħed fil-mija tad-dħul ta' xi ħadd li jaqla' €100. Iżda jieħu biss 0.1 fil-mija tad-dħul ta' xi ħadd li jaqla' €1,000. Il-prodott tal-ikel hu essenzjali għaż-żewġ persuni, iżda l-persuna li taqla' aktar qed tħallas proporzjonalment ħafna inqas mid-dħul tagħha biex tixtrih. F'Lulju li għadda, il-President Marie Louise Coleiro Preca, b'rabta ma' studju mill-Osservatorju Nazzjonali għal Għajxien b'Dinjità u ċ-Ċentru Nazzjonali għar-Riċerka dwar il-Familji, li t-tnejn huma entitajiet ta' riċerka fi ħdan il-Fondazzjoni tagħha għall-Ġid tas-Soċjetà, qalet li l-ikel jikkostitwixxi l-akbar nefqa ta' familji b'erba' persuni f'Malta u Għawdex. Żiedet li madankollu, hu allarmanti li nagħrfu li, sabiex l-ikel li jikkunsmaw ikun meqjus tajjeb għas-saħħa u nadif, familji bħal dawn ikollhom jonfqu aktar minn €500 fix-xahar. Saħqet li dan hu ammont għoli żżejjed għal bosta familji, li jfisser li individwi li jbatu minn vulnerabbiltà jew prekarjat ta' kull xorta qed isibuha kważi impossibbli li jaċċessaw ikel adegwat. Minbarra dan, għandna nqisu wkoll l-għadd dejjem jiżdied ta' persuni li qegħdin jiġu żgumbrati mill-postijiet li jkunu qed jikru u/jew li ma jkunux jistgħu jingħataw self mill-bank jew ilaħħqu mal-kera ta' proprjetà. Dan jinkludi wkoll persuni bi dħul medju ta' etajiet differenti. Jekk mal-ispiża ta' €500 msemmija mill-President inżidu spejjeż oħra, fosthom il-kera, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma u l-prodotti mediċinali, u nqabbluhom mal-pagi f'Malta, il-matematika hija ċara daqs il-kristall. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 16 ta' Diċembru 2018
Il-komunità bħala ċelebrazzjoni- Michael Briguglio Community as celebration - Michael Briguglio Filmat: Messaġġ ta' tama għall-Milied u s-sena l-ġdida - Michael Briguglio Is-solitudni u l-ansjetà fil-Milied - Michael Briguglio Homeless at Christmas – Michael Briguglio 
 
 Liquid Modern Malta - Michael Briguglio 
 
 Int qed tħoss it-tkabbir fil-prodott gross domestiku? – Michael Briguglio 
 
 DB: Reply from European Commission 
 
 Are you feeling the growth in GDP? Michael Briguglio