Stqarrija tal-Kummissjoni Interdjoċesana dwar l-iżvilupp propost ta' lukanda ta' 5 stilel, 162 residenza, uffiċċji, ħwienet u ristoranti fil-bajja ta' San Ġorġ. Kummissjoni Interdjoċesana Ambjent (KA) tħoss li l-proġett propost mill-kumpannija db Group għaż-żona tal-bajja ta' San Ġorġ jagħmel għajb lil sistema ta' ippjanar li l-għan tagħha għandu jkun li toħloq u taqdi komunitajiet sostenibbli. Il-KA tħares lejn il-proġett propost bħala sintomu ta' sistema ta' ippjanar li apparentement qiegħda tiżżarma biex postha tieħdu sistema fejn il-priorità tingħata lill-proġetti individwali aktar milli lil proġetti li jiżguraw il-ġid komunitarju. Dan huwa riżultat ċar ta' imfassla fuq pariri ħżiena u deċiżjonijiet kontroversjali. Dak li huwa l-aktar ta' tħassib huwa li ċerti deċiżjonijiet jagħtu l-impressjoni li awtorità li suppost għandha d-dmir li tippjana biex tipproteġi l-interessi taċ-ċittadin komuni, qiegħda twarrab ippjanar fit-tul u bil-għaqal biex tiffavorixxi approċċ frammentat ta' proġetti hekk imsejħa ta' żvilupp. Il-proġett ta' db Group propost għall-bajja ta' San Ġorġ Sistema ta' dan it-tip m'għandhiex il-ħarsien tal-ġid komuni bħala l-għan ewlieni tagħha, u għaldaqstant bilfors toħloq problemi fuq il-komunitajiet u tiffavorixxi lill-ispekulaturi, li f'dan il-każ partikulari, qed isibu l-Gvern (u b'mod indirett liċ-ċitaddin li jħallas it-taxxi) warajhom, għax qed jgħaddilhom l-art. Hawnhekk wieħed jistaqsi: L-interessi ta' min qiegħda tħares l-Awtorità tal-Ippjanar (PA)? Fl-oġġezzjoni tagħha lill-PA, il-KA tat dawn ir-raġunijiet għall-pożizzjoni tagħha: 1. Il-Floor-Area-Ratio mhux dejjem qed jiġi osservat. Insemmu biss tliet każijiet: (i) 50% tal-art li jkopri s-sit mhux jiġi kkunsidrat bħala spazju miftuħ li hu tassew pubbliku; (ii) l-għoli tal-binjiet huwa kkalkulat daqs li kieku dan il-perċentwal qed jiġi osservat, meta fil-fatt mhuwiex; (iii) l-għoli tal-bini huwa eċċessiv meta tqis l-inħawi li fih se jittella'. 2. Il-kobor tal-proġett propost juri biċ-ċar li ftit li xejn ingħatat konsiderazzjoni għall-impatt li ser ikollu fuq il-komunitajiet tal-madwar fejn għandu x'jaqsam it-traffiku, l-impatt viżwali, kif ukoll il-mod kif se jnaqqas l-aċċess għad-dawl tax-xemx minħabba l-ammont ta' dell li se joħloq. 3. Studji fuq l-impatt tat-traffiku juru li jridu jsiru xogħlijiet infrastrutturali kbar biex jitnaqqas l-effett taż-żieda fit-traffiku li mistennija tinħoloq minħabba dan il-proġett u l-proġetti ġodda kollha fl-inħawi. Dawn jinkludu triq ġdida u tunnel li se tkun qed tgħaqqad din iż-żona mal-inħawi tal-madwar. Huwa mistenni li dawn ix-xogħlijiet jitlestew qabel dan il-proġett ikun approvat. Ix-xogħlijiet (li ironikament se jkunu parzjalment iffinanzjati mit-taxxi tar-residenti ta' Pembroke infushom), jixhdu l-iskala kbira, u għaldaqstant l-impatt qawwi, li se jkollhom fuq il-komunitajiet tal-madwar. 4. Hemm il-possibiltà li l-proġett ikollu impatt negattiv fuq is-sit Natura 2000 ta' Pembroke li għandu jibqa' jgawdi l-ogħla protezzjoni fuq livell ewropew. Il-KA taraha stramba li Hard Rock Hotels, il-kumpannija li mistennija tħaddem lukanda bħala parti mill-iżvilupp,1 għandha bħala mottos "Love All – Serve All, All is One, Take Time To Be Kind, Save the Planet"2 (Ħobb lil kulħadd – Aqdi lil kulħadd; Ilkoll magħqudin; Sib il-ħin biex tħenn; Salva l-pjaneta). Fis-sit elettroniku tal-istess kumpannija naqraw: ." (Nistgħu ma naqblux fuq x'tip ta' mużika togħġobna imma l-għajnuna lill-proxxmu qiegħda f'qalbna. Sa mill-1971, Hard Rock dejjem emmnet li huwa dmirna li naħdmu favur il-protezzjoni tal-pjaneta u li ngħinu lill-komunitajiet tagħna jibbenefikaw. Aħna nuru mogħdrija kbira mal-oħrajn, u nagħmlu ħilitna biex id-dinja li ngħixu fiha tkun dejjem aħjar). Il-mottos ta' Hard Rocks Hotels huwa kważi kważi offiża għall-komunità ta' Pembroke li se jkollha tbati l-konsegwenzi jekk il-proposta tal-proġett tiġi approvata. Il-KA qiegħda tagħmel appell separat lil Hard Rock Hotels biex tagħmel pressjoni fuq l-iżviluppaturi ħalli jaħsbuha darbtejn fuq il-proġett li miegħu hemm il-kumpanija tagħhom assoċjata. Meta tara proposti għal proġett bħal dan, bla ma trid, tistaqsi: x'siwi jista' jkollhom il-pjanijiet lokali jew it-twettiq ta' masterplan? Proġetti ta' skala hekk kbira jġibu fix-xejn kull masterplan jew pjan lokali serju, għax ikollhom impatt hekk b'saħħtu li jiddominaw kull attività fl-inħawi. Il-pjani lokali għall-gżejjer Maltin ġew tista' tgħid approvati fl-2006. Imma dawn jirriflettu realtà li tmur aktar lura minn hekk għaliex ix-xogħol fuqhom kien sar qabel. Minn dak iż-żmien, minħabba il-bidliet demografiċi, ekonomiċi u soċjali li seħħu, jinħtieġ li dawn il-pjani jiġu riveduti sabiex tiġi mħarsa u mtejba l-kwalità tal-ħajja tal-komunitajiet. Għalhekk il-KA tappella lill-PA biex tagħmel pressjoni fuq il-gvern ħalli jirrevedi u jippubblika pjani lokali aġġornati. Jekk, mill-banda l-oħra, il-pjani lokali diġà ġew riveduti, wieħed ikollu raġun jistaqsi għaliex għadhom ma ġewx ippublikati għall-konsultazzjoni pubblika. Il-KA tħeġġeġ lill-PA biex tħejji u tippubblika rapporti dwar l-impatt li qed ikollhom fuq il-komunitajiet, il-policies li hi u l-Gvern qed japprovaw. Il-PA tkun qed tonqos lill-komunità jekk dan ix-xogħol ma twettqux. Jidher li qed ngħixu fi żmien meta l-proġetti qed jiġu negozjati u jkunu mwiegħda qabel ma jkunu saru studji bir-reqqa u konsultazzjoni pubblika serja. B'hekk qed jiġi mminat il-proċess tal-ippjanar fejn dak li jippretendu l-iżviluppaturi jiġi qabel l-ħtiġijiet u x-xewqat tal-komunità tar-residenti, bir-riżultat li l-interpretazzjoni tal-policies tiġi mġebbda bla limitu. Il-KA tixtieq tfakkar f'għadd ta' proposti li kienet għamlet lill-Gvern f'Diċembru tal- 2015, u li huma mnebbħa mill-enċiklika Laudato Si' ta' Papa Franġisku. Fost dawk li japplikaw għal dan il-każ insibu dawn it-tlieta: 1. Nistiednu lill-Gvern biex jalloka fondi għal studju dwar id-domanda u l-provvista tal-propjetà f'Malta u l-ambjent ekonomiku u fiskali li jaffettwa il-propjetà. Ilu jinħass il-bżonn ta' dan l-istudju li għandu jkun wieħed tassew nazzjonali. Għandu jkun hemm konsultazzjoni pubblika dwar it- ta' dan l-istudju u li dawn ikunu maqbula minn firxa l-iktar wiesgħa ta' Studju ta' dan it-tip jaffettwa lill-pajjiż kollu u għandu jkun trattat bħala wieħed nazzjonali. Meta jkun finalizzat, l-istudju għandu jkun ippubblikat kollu kemm hu. Huwa ovvju li r-riżultat ta' dan l-istudju għandu jkollu impatt kbir fuq il-ħarsien tal-ambjent u l-provvista ta' djar li n-nies ikunu jifilħu jħallsu għalihom. Dan l-istudju wara li jitlesta għandu jkun aġġornat b'mod regolari u jkun sors importanti ta' informazzjoni għall-Pjan Strateġiku dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp (SPED) u l-Pjani Lokali. Jekk ma jsirx hekk, deċiżjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-ambjent mibni ma jistgħux ikunu deċiżjonijet infurmati kif wieħed jistenna, speċjalment fil-każ ta' pajjiż b'densità ta' popolazzjoni għolja bħal tagħna. Kif dan japplika għal PA/3807/17 : Għadd kbir ta' propjetajiet ta' kull tip qed jiġu mibnija u jitpoġġew fuq is-suq. Bħal ma għamlet sentejn u nofs ilu, il-KA qed terġa' tappella lill-gvern, biex iniedi dan l-istudju sabiex ikunu jistgħu jittieħdu d-deċiżjonijiet meħtieġa bil-għan li kull żvilupp ikun tassew sostenibbli. Is-sejħa li għamlet dan laħħar l-Għaqda tal-Lukandiera u r-Ristoranti Maltin (MHRA) biex isir studju dwar kemm il-gżejjer tagħna jifilħu għaż-żieda fit-turismu3, huwa biss aspett wieħed mill-istudju li qed nipproponu. Il-KA għadha ma tistax tifhem x'inhu jżomm lill-Gvern milli jagħmel dan l-istudju. L-istudju dwar l-Industrija tal-Bini u s-suq tal-Propjetà kkummissjonat mill-Għaqda tal-Iżviluppaturi Maltin (MDA) – li sa issa għadu ma ġiex ippubblikat biex ikollu aċċess għalih kulħadd – ma jissodisfax il-bżonn imsemmi fil-proposta tal-KA, għaliex ma janalizzax l-impatt veru taż-żieda fil-bini fuq żewġ aspetti essenzjali għal kwalità xierqa tal-ħajja – il-fibra soċjali u l-ambjent. 2. Nappellaw lill-Gvern biex iwettaq ir-riformi meħtieġa fil-mod kif jikri, jagħti b'ċens jew jgħaddi art pubblika lil terzi persuni, u biex jiżgura trasparenza fl-għoti ta' tenders li għandhom x'jaqsmu mal-ambjent. Il-Gvern huwa l-ikbar sid tal-art f'Malta u huwa fid-dmir li jiżgura li propjetà li qiegħda taħt il-ħarsien tiegħu tkun amministrata b'mod li huwa trasparenti u li jagħmel ġustizzja mal-pajjiż kollu u mal-ġenerazzjonijiet ġejjiena. Kif dan japplika għal PA/3807/17 : Jeżistu dubji dwar il-mod kifl-art li fuqha se jsir il-proġett propost ingħatat mill-gvern, u dwar kif saret il-valutazzjoni biex ġie ddeterminat il-valur. Barra minn dan, il-campus tal-ITS se jiġi relokat temporanjament ġewwa Ħal Luqa. Ftit snin wara, mistennija rilokazzjoni oħra, din id-darba għal SmartCity. Ukoll jekk l-iżviluppatur se jagħmel tajjeb għal parti mill-ispiża kollha involuta f'dawn iż-żewġ rilokazzjonijiet, ftit li xejn jidher li ngħatat konsiderazzjoni għall-konsegwenzi li dan iċ-ċaqliq jista' jkollu fuq il-ħidma tal-istudenti. 3. Nistiednu lill-intrapriżi biex iħarsu lejn il- tagħhom iktar minn sempliċi reklamar li jinkludi ritratti ta' impjegati li qed jagħtu daqqa t'id fit-tindif tal-kampanja jew jagħmlu xogħlijiet tal-idejn f'postijiet li jospitaw nies żvantaġġati. Għalkemm attivitajiet ta' din ix-xorta huma ta' min ifaħħarhom, id-diretturi u l-mexxejja tal-intrapriżi huma msejħa biex jagħtu servizz ta' kwalità ogħla lill-komunità billi jeżaminaw bir-reqqa l-prodotti li qed jipproduċu u l-proċessi li jadottaw fl-intrapriżi tagħhom biex jiżguraw li dawn mhumiex ta' dannu kemm għall-ambjent, l-impjegati u ċ-ċittadini ordinarji. L-istedina tagħna mhijiex waħda li titlob lill-intrapriżi biex jirrispettaw il-liġijiet tal-pajjiż. Ir-rispett tal-liġijiet huwa punt fundamentali li mhux miftuħ għad-diskussjoni. L-istedina tagħna tmur lil hinn minn dak li titlob il-liġi. Hija sejħa biex l-intrapriżi jagħtu kontribut pożittiv għal mod ġdid ta' kif jeżerċitaw attivitajiet leġittimi u jtejbu lambjent. Kif dan japplika għal PA/3807/17: F'korrispondenza li l-KA bagħtet lil Hard Rock Hotels (kopja mehmuża), hija ħeġġithom jagħmlu pressjoni fuq l-applikanti tal-iżvilupp propost ħalli dawn jirrevedu l-proposta tal-proġett kollu, b'mod li l-komunitajiet, l-aktar dawk tal-lokal, ikollhom ir-rispett mixtieq skont kif jiddikjaraw Hard Rock Hotels stess fil-policy tagħhom ta' kif imexxu n-negozju tagħhom b'rispett lejn il-komunitajiet. It-Tlieta 29 ta' Mejju 2018
Tgħid San Ġorġ se jseħħlu jegħleb lid-dragun tal-iżvilupp bla rażan?