Id-dibattitu li kien hawn dawn l-ahhar gimghat dwar il-valur tas-sekularita' fis-socjeta' jissejjah sekularizmu u dan jiffeferi ghall-gustifikazzjoni filosofika ghalfejn ghandna nespanduha u nippromovuha fis-socjeta' taghna. Ma jidhirx li jezisti l-oppost tas-sekularizmu. L-ispirtwalita' ghandha tifsira differenti mit-twemmin u l-fundamentalizmu hija opinjoni ta' minorita' fanatika li tixtieq tabolixxi s-sekularizmu. Bhala struttura, l-istat Teokratiku huwa l-oppost ta' l-istat Sekulari. F'Teokrazija r-religjon ghandha kontroll fuq il-politika—xi haga li nsibuha fit-Tibet u fl-Iran, u li kien qed jigri f'Malta qabel ghadda r-referendum ghad-divorzju. L-eqreb kelma ghal xi haga kontra s-sekularizmu hija l-"anti-sekularizmu" li jithaddan minn attivisti bhal Joyce Cassar, Clyde Attard u Angelik li huma fil-fatt fundamentalisti fanatici wkoll li jisimghu biss lehinhom ghall-eskluzzjoni ta' kulhadd. Ma semmejtx lil Andre Camilleri u martu, Austin Bencini u Arthur Galea Salomone ghaliex ir-resistenza taghhom gejja mill-ghatx li ghandhom li d-dominanza tal-PN u l-Knisjaf'pajjizna jibqa' jirrenja sabiex huma jkomplu jgawdu. Minn minn dawn iz-zewg gruppi huwa l-aghar inhalli lilkom tiggudikaw. Hemm diversi tipi ta' sekularizmu u ha nsemmi hamsa ewlenin. Jekk nifhmu d-differenza ta' bejniethom inkunu nistghu nifhmu ahjar l-argumenti favur s-sekularizmu. L-istrutturi importanti tas-socjeta', l-organizazzjoni ekonomika u l-instituzzjonijiet ewlenin tal-pajjiz ghandhom ikunu independenti mir-religjon. In-numru ta' istituzzjonijiet socjali li r-religjon taffettwa jew tikkontrollha ghandu jkun baxx hafna. Nistghu nghidu li dan jghodd ghall-gziritna? It-tlett pilastri ta' pajjiz huma l-legislattiv, il-gudizzjarju u l-ezekuttiv. Il-legislattiv huwa l-parlament li jghaddi l-ligijiet godda li nofsu stqarrew ufficjalment li huma kontra d-divorzju u ghalhekk ma jistghux jitqiesu bhala sekulari. Ma dan iridu nzidu dawk il-ftit minn naha tal-PL li huma kontra d-divorzju u ghalhekk ma tantx huma sekulari; u dawk it-tnejn minn naha tal-gvern li huma favur id-divorzju u ghalhekk nistghu nsejhulhom sekulari. Jidher li l-parlament Malti huwa sekulari b'wiesa' ta' xaghra li tisparixxi jekk l-MPs li huma kontra d-divorzju ma jisimghux minn Laurence Gonzi u jivvotaw favur il-ligi fil-parlament. Il-gudizzjarju huwa l-qorti u dan ma jappartjenix biss ghall-kriminilita', izda anke ghall-kwistjonijiet ta' etika bhal dik tat-teknika riproduttiva assistita' (IVF), id-drittijiet tat-trans-sesswali, l-omosesswali u minoritajiet ohrajn bhall-ommijiet xebbiet u familji mkissra. Fil-kwistjoni ta' l-IVF il-forzi konservattivi li riedu jirregolawha b'mod li ma tibqghax effettiva u li jaghmlu parti mill-Opus Dei u miz-Zwieg Bla Divorzju gew meghluba biz-zbrixx; filwaqt li decizjoni biex persuna trans-sesswali tkun tista' ssejjah lilha nnifsiha mara giet maqtugha kontriha fil-qorti ta' l-appell. Id-drittijiet tal-minoritajiet mhumiex daqshekk rispettati lanqas, tant li kellna ministru li jsostni li qed inbikku l-Madonna johrog jghid li x-xebbiet mhux mizzewgin qed jisirqu lill-gvern ghax jiehdu l-ghajnuna socjali! U hawnhekk nibdew nifhmu ghaliex l-omofobija u l-pedofilija mhumiex jinghataw l-importanza misthoqqha. Kemm il-gvern kif ukoll il-qorti (l-aktar l-imhallfin u l-magistrati li jigu mlahhqa skond l-allejanza politika taghhom u mhux l-abilita' legalistika taghhom) huma mizghuda b'nies anti-sekulari u b'rabtiet fil-qrib mal-Knisja. Ghalhekk il-Knisja taffordja li tkaxkar saqajha fil-kwistjoni tal-pedofilija tal-minoreni li qed tikolha minn gewwa u tharbtilha l-image taghha. U x'inghidu ghall-ezekuttiv, dawk l-istrutturi li jezegwixxu l-ligijiet li johorgu fil-parlament—l-awtoritajiet u l-entitajiet—li lkoll kellhom igibu biddla fil-kwalita' ta' kif jinqeda c-cittadin Malti u minflok ghabbewh b'aktar spejjez u b'servizzi inferjuri? Dawn ukoll mimlija nies maghzula apposta minn Kastilja; uhud minnhom qassisin u l-maggoranza konnessi sew jew membri t'ghaqdiet religjuzi jew jaghmlu parti mill-istruttura tal-knisja. Allejanza karatterizzata b'omerta' li ma taghmilx ghajb lill-Mafia li mliet mohh il-poplu ta' dan il-pajjiz bl-ghanqbut u l-moffa! Ezempji li xbajna nisimghu dwarhom huma Arthur Galea Salomone li huwa direttur fil-Bank tal-Knisja, l-APS Bank u direttur ta' lis-stock exchange; Andre Camilleri li huwa avukat li jahdem ma' l-APS Bank filwaqt li martu Sonia kienet il-Kummissarju tat-Tfal u halliet marka ghall-konservattivizmu taghha; u Austin Bencini, avukat u Cerman tal-bordijiet tat-Telekommunikazzjon, Etika u l-Fakulta tal-Ligi, Direttur Manigerjali ta' l-Allied Newspapers u li tisimghu jitkellem tahsbu qassis bl-azma.
L-Importanza tas-Sekularizmu (It-tielet parti)