1. Hemm diversi lezzjonijiet li nistgħu nieħdu mill-istorja. Il-fatti, l-analiżi tagħhom, kemm dawn effettivament jaslu għand il-poplu huma parti mis-soluzzjoni sabiex tinduna x'inhuwa l-bniedem sewwasew. Iservuh sabiex jimxi 'l quddiem u japprezza aktar dak li hu. Meta tqis kollox tara li l-paċi hija l-ikbar mertu l-bniedem jista' jaspira għalih. Fil-perjodi qosra li fihom id-dinja rat il-paċi, rat ukoll avvanzi fil-kwalità tal-ħajja, fil-ħsieb, fit-tagħlim u fl-ekonomija. Il-gwerer diżastri biss wasslu. Mwiet ta' bnedmin fix-xejn, distruzzjoni ta' pajjiżi, ekonomiji li fl-aħħar tal-ġurnata servew biss biex bagħtu lil diversi lura. 2. Il-forza li għandu fih il-bniedem li jaħdem għas-sewwa trid tiġi apprezzata iktar. Is-sekli twal ta' eżistenza jirnexxilhom juru li huwa biss il-bniedem li għandu l-abbiltà li jqum mill-waqgħat u jerġa' lura lejn it-triq it-tajba. Din il-ġimgħa kellna żewġ appuntamenti importanti li fakkruna mill-ġdid fuq kemm il-gwerra ġġib distruzzjoni u ma sservi assolutament għal xejn. Qed nirreferi, l-ewwel, għall-mewt ta' l-aħħar suldat li ħa sehem fl-Ewwel Gwerra Dinjija, Harry Patch, li miet ta' fl-età ta' mija u ħdax-il sena; u t-tieni, l-erbgħa u sittin anniversarju mill-attakk nukleari ta' Hiroshima u Nagasaki. 3. Harry Patch li ħa sehem attiv f'dak il-konfront inutili, fejn il-bnedmin kienu jinqatlu qishom numri ta' oġġetti indispensabbli, f'kundizzjonijiet diżumani għall-aħħar, esprima ruħu diversi drabi kontra l-gwerra. Biss, aktar minn dan, fuq l-"inutilità" tagħha. Kemm huwa diffiċli sabiex nifhmu li l-kunflitti bħal dawn ma jwasslu mkien. Huwa żball li nibqgħu naħsbu li huma "soluzzjonijiet" għax l-esperjenza turi li, minflok, huma kumplikazzjonijiet. 4. L-attakki atomiċi tat-Tieni Gwerra Dinjija fuq il-Ġappun iwasslu huma wkoll sabiex nirriflettu fuq il-valur tal-ħajja u l-importanza tal-paċi. Meta tikkunsidra li mija u erbgħin elf persuna mietu f'daqqa, tifhem kemm il-gwerra hija ġennata li ma tistax tiġġustifikaha. Mhux biss, imma l-fatt li għad għandna mal-erbgħa u għoxrin elf bomba nukleari fuq il-pjaneta għandu jwassalna sabiex inħarsu lejn il-proposta ta' Barack Obama sabiex mal-2020 inneħħuhom kompletament. Hemm, iva, responsabbiltà morali u, ngħid jien legali, lejn l-umanità u l-paċi li nneħħuhom. 5. Il-ġlieda hemm qegħda, fl-abbiltà tagħna bħala bnedmin sabiex nifhmu u nfehmu li ma hemmx triq li għandha tibqa' kkunsidrata bħala "alternattiva". Aħna nemmnu li l-paċi hija t-triq u għalhekk għandna naħdmu sabiex tinbidel klima li ilha għaddejja s-sekli. Il-mexxejja tad-dinja jridu jgħaddu mill-proċess diffiċli li jirreġistraw fil-manwali tagħhom li l-gwerra hija kapitolu magħluq mhux biss għalihom imma għad-dinja tagħna. 6. Il-proċess irid jittieħed bis-serjetà u dan ifisser li aħna għandna nikkonċentraw fuq iktar diskussjoni, djalogu u negozjati. Dik hija t-triq it-tajba. Ammirajt bil-kbir il-ħidma ta' Bill Clinton li mar fil-Korea ta' Fuq sabiex jitkellem dwar żewġ ċittadini Amerikani arrestati żbaljatament u l-missjoni kienet suċċess. Ir-riżultati jiġu mid-diskussjoni madwar mejda. Għalina l-paċi hija valur u biex tiġi assigurata rridu nkomplu naħdmu biex tikber il-kultura tas-sewwa. Il-poplu tagħna jitlobhielna u aħna fid-dmir li nagħtuhielu. Dan l-artikolu deher fuq il-ġurnal il-Mument tal-Ħadd 9 t'Awissu 2009.
ID-DINJA TIMXI FIL-PAĊI