L-isem li ntgħażel hu sinifikanti ħafna. Il-Birgu hu post l-Inkwiżituri u min jaf dawn matul il-preżenza tagħhom kemm paġni ħarqu għax ħassew li dawn kienu kuntrarji għat-tagħlim tal-Knisja. L-Inkwiżizzjoni jekk xejn serviet bħala mezz effettiv biex tikkontrolla mhux biss l-ereżija imma anki l-ħsieb. Għax il-ktieb jipprovokah il-ħsieb. Il-ktieb jaf ikun perikoluż għax jisfida dak li ndara u l-istatus quo. Il-pubblikazzjoni tiġbor 17-il awtur li lkoll jippreżentaw id-dinja tagħhom. Ix-xogħol ivarja bejn proża u poeżija. Hemm xogħol validu u jikkontradixxi lil min jgħid li llum mhu jinkiteb xejn sura u xejn ġdid. Mhux ngħidu li l-kittieba żgħażagħ laħqu s-sema imma hemm traċċi konvinċenti wkoll f'kitbiethom. Iva, hemm direzzjonijiet ġodda u qtugħ mill-passat anki jekk passi żgħar. Xogħol li jispikka hu dak ta' Immanuel Mifsud fejn bosta jaqgħu vittma tas-satira u s-sarkażmu tiegħu. Iktar ma taqra mill-ewwel tagħraf min qiegħed fil-mira tiegħu. Hemm kitba valida wkoll mingħand Claudia Fiorini, Simone Inguanez u Clare Azzopardi. Din hi faċċata ġdida għax sa ftit ilu l-vuċijiet feminili kienu xotti iktar mill-frawli. Adrian Grima fid-daħla tiegħu jsostni li wħud mill-kitbiet ta' din il-ġabra ġew imwarrba mill-"istituzzjonijiet u djar tal-pubblikazzjoni, mhux minħabba n-nuqqas ta' kwalità imma minħabba li jistħarrġu temi skomdi …" U anki dak hu invell tajjeb. Il-ktieb għandu qoxra ddisinjata minn Pierre Portelli u ġie mitbugħ b'mod professjonali għall-aħħar. Nhar is-Sibt, 23 ta' April, fis-7.30pm, fl-Imħażen ta' Caraffa, ix-xatt tal-Birgu, għadd ta' awturi ewlenin, artisti, atturi u mużiċisti, se jieħdu sehem fil-lejla "Ktieb għall-Ħruq." Id-dħul għal din l-attività huwa b'xejn. "Ktieb għall-Ħruq" qed tittella' fil-Jum Dinji tal-Ktieb minn Inizjamed, bi sħab mal-Kunsill Lokali tal-Birgu u bl-appoġġ tal-Cottonera Waterfront Group Minbarra li se jaqraw xogħol letterarju ġdid bil-Malti, l-awturi mistednin se jitkellmu fil-qosor dwar ktieb li laqathom. Barra minn hekk, fis-6.30pm, għadd ta' żgħażagħ li jattendu kulleġġi post-sekondarji, se jaqraw ix-xogħol tagħhom bil-Malti u bl-Ingliż. Se jkun hemm ukoll interventi mużikali marbutin mat-testi letterarji minn Esmeralda Galea Camilleri fuq l-arpa u Maria Bonnici fuq il-flawt. Għal dan il-proġett, l-artist Raphael Vella ħejja installazzjoni marbuta mat-tema tal-kotba (hawn fuq jidhru Dettalji mix-xogħol tiegħu, "Mass Weapon of Self-Destruction"), waqt li l-atturi Annabelle Galea, Marion Zammit, Claire Zerafa, Dominic Dimech, u Kevin Attard, taħt id-direzzjoni ta' Marcelle Teuma, se jippreżentaw ix-xogħol ta' Clare Azzopardi, "Jien ix-Xhud." Waqt l-attività se jitnieda l-ktieb bix-xogħlijiet ta' l-awturi editjat minn Adrian Grima u ddisinjat mill-artist Pierre Portelli. Dakinhar biss, il-ktieb se jinbiegħ bi prezz speċjali. Wara jkun għall-bejgħ, fost l-oħrajn, minn Sapienzas Bookshop tal-Belt Valletta, li qed jagħtu l-appoġġ tagħhom lil din l-inizjattiva. L-Imħazen ta' Caraffa L-Imħazen ta' Caraffa max-xatt tal-Birgu inbnew fl-1689 fuq ordni tal-Granmastru ta' l-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann Gregorio Caraffa. Dan il-bini fih għadd ta' swali b'soqfa ġejjin għat-tond mifruxin fuq tliet sulari. Fis-sular t'isfel kien hemm il-maħżen ewlieni tax-xwieni, b'provvisti kbar ta' ħbula, drappijiet u ħwejjeġ oħra għall-bastimenti tal-gwerra u dawk tal-merkanzija li kienu jidħlu fil-Port il-Kbir. Fl-ewwel sular kien hemm l-uffiċċji amministrattivi ċentrali tal-port u ta' l-attività marittima. Fit-tieni sular, li minnu tista' toħroġ ukoll għat-triq fuq in-naħa ta' wara ta' l-Imħażen, kienu jgħixu l-fizzjali ta' l-iskwadri tax-xwieni. Skond il-Perit Michael Ellul, fl-1818 dan il-bini kollu fil-Marina Grande tal-Birgu għadda f'idejn il-Flotta Navali Brittaniku u l-Imħażen ta' Caraffa waqgħu f'idejn l-uffiċjal tal-Flotta inkarigat mill-provvisti ta' l-ikel u bdew jissejħu l-Imħażen tal-Kaptan. L-imħażen ta' l-ikel tal-Flotta Navali li kien hemm max-xatt tal-Birgu setgħu jerfgħu biżżejjed ikel għal 10,000 għax sitt xhur. Il-Ħruq ta' Don Francesco Gesualdo u l-Kotba L-istorja tal-belt tal-Birgu hija marbuta sew ma' l-istorja tal-kotba f'Malta, kemm minħabba l-għadd ta' skejjel u studjużi li kien hemm, kif ukoll minħabba l-ħruq tal-kotba pprojbiti fi żmien l-Inkwiżizzjoni. Każ traġiku kien dak ta' Don Francesco Gesualdo, membru Franċiż ta' l-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann li kellu skola fil-Birgu. Fl-1563, fuq inizjattiva ta' l-Isqof Cubelles, Don Francesco nstab ħati mill-Inkwiżizzjoni li kien qed jaqra u jqassam kotba Luterani. Dan wassal biex ħarquh ħaj fil-pjazza tal-Birgu u ħadu passi kontra min kien qed jaqra l-istess kotba tiegħu. L-istoriku Carmel Cassar isostni li sa l-aħħar tas-seklu sittax, minkejja li l-qari tal-kotba kien infirex sewwa minħabba t-twelid ta' l-istampar, "il-Knisja Kattolika, permezz ta' l-Inkwiżizzjoni, irnexxielha tikkontrolla l-ħajja, u l-ħsibijiet l-aktar mistura, tan-nies f'Malta." Fuq ordni ta' l-Inkwiżitur Evangelista Carbonese, ngħidu aħna, fil-5 ta' Mejju, 1609, fil-pjazza tal-Birgu, inħarqu għadd ġmielu ta' kotba ta' kull tip, inkluż xogħol dwar il-matematika ta' Tolemew u kotba tal-kittieb Franċiż François Rabelais. L-istorja tal-kotba f'Malta hija wkoll imtappna mill-każ magħruf ta' għadd ta' attivisti politiċi xellugin li fl-1933 ittellgħu l-Qorti mixlija li kienu qed jaqraw kotba "sedizzjużi," kotba li jħajru lill-Maltin biex iqumu kontra l-ħakkiema Ingliżi u l-amministrazzjoni tal-pajjiż, u jheddu t-twemmin tan-nies u l-awtorità tal-Knisja. Minnu nnifsu, il-ktieb jimraħ f'oqsma ġodda u joħloqhom hu stess, jesplora perspettivi u realtajiet mhux magħrufa u mhux aċċettati u għaldaqstant jisfida "s-sewwa magħruf" u l-ordni stabbilit. Ivan Callus jgħid li l-kotba jesprimu t-tamiet u l-beżgħat tal-bnedmin, u l-ambizzjonijiet bla limiti u l-assurdità tad-delużjonijiet kbar tagħhom. Il-kotba jlissnu kurżità li ma tistax titrażżan, u dejjem jesprimu t- tiftix bla waqfien tal-bniedem. Minħabba f'hekk, il-kotba dejjem ixellfu difrejhom mal-poter politiku, soċjali u kulturali ta' komunità, u sikwit jiġi rrifjutati qabel ma jistgħu jiġu ppubblikati. F'dawn l-aħħar xhur, uħud mix-xogħlijiet li se jinqraw waqt "Ktieb għall-Ħruq" sabu ruħhom f'din is-sitwazzjoni għax twarrbu minn istituzzjonijiet u djar tal-pubblikazzjoni mhux minħabba n-nuqqas ta' kwalità imma minħabba li jittrattaw temi skomdi b'lingwa letterarja li tipprova tirrifletti dik it-tematika. Għaldaqstant, din l-attività hija maħsuba għal udjenza matura. Adrian Grima | Il-15 ta' April, 2005 Coordinator, Inizjamed