Fis-16 ta' Lulju 2015 kont qiegħed il-baħar mat-tfal, u wara nofstanhar nitħabtu ġol-mewġ ġejna biex nitilgħu lura. Iżda ż-żgħir tagħna, Ben, riedni nerfgħu għax kien għajjien. Ma stajtx għax kont mgħobbi sew (apparti li tqil) u allura, biex naljenah, ivvintajt storja. Ma kellix problema biex nispira ruħi. Madwarna kien hemm l-enerġija u s-seħer kollu li taf toffri n-natura. Fit-taraġ twieldet l-istorja qasira Is-Saħħara t'Għajn Tuffieħa , li għamlet xogħolha tajjeb għax it-taraġ telgħu kollu, u sakemm soqt lura lejn ir-raħal, kont irrakkontajtha erba' darbiet. Inzerta li dakinhar stess, ġejt mitlub ngħaddi storja qasira lil Sharon Micallef Caan, l-organizzatriċi tal-proġett Mit-Tfal għat-Tfal b'Qawsallet il-Kliem . F'dan il-proġett, l-istudenti kollha tal-Kulleġġ Santa Klara ta' Pembroke flimkien mal-għalliema tal-Malti u 25 awtur, kant-awtur u personalitàjiet oħra, ħadmu fuq il-proċess kreattiv tal-kitba. Jien ħdimt mill-qrib ma' żewġ klassijiet ta' studenti biex għenthom jiktbu għadd ta' stejjer qosra li se jkunu ppubblikati f'Novembru li ġej fl-antoloġija Djamantini . Ġejt ukoll mitlub nikteb storja biex tidħol ma' tat-tfal – u għaddejtilhom propju Is-Saħħara t'Għajn Tuffieħa . It-tnedija tal-ktieb se ssir nhar it-Tnejn 2 ta' Novembru mill-ħdax ta' filgħodu san-12:30. Il-qligħ kollu mill-bejgħ tal-ktieb se jmur b'risq ir-Rainbow Ward. Dan il-filmat – https://www.youtube.com/watch?v=Oi_OW3E9vwo – juri xi aspetti dwar il-proġett li sar matul is-sena skolastika 2014-2015. Il-proġett kellu l-għan li joffri opportunitajiet lill-istudenti fejn jiżviluppaw it-talenti tagħhom, japprezzaw il-letteratura ta' pajjiżhom, iħaddmu b'mod ħaj il-lingwa Maltija u jgħinu lil ħaddieħor bil-kreattività kollettiva tagħhom. F'Jum Ħad-Dingli, li ġie ċċelebrat nhar it-13 ta' Settembru 2015 ġejt mistieden mill- Kunsill Lokali ta' Ħad-Dingli biex naqra silta proża – u qrajt propju Is-Saħħara t'Għajn Tuffieħa , fil-preżenza tal-Aġent President ta' Malta s-Sinjura Dolores Cristina, is-Sindku Sandro Azzoppardi, il-Kunsilliera ta' Ħad-Dingli u l-mistednin tas-serata. Fraħt bil-kummenti tal-udjenza, għax apprezzaw din l-istorja ċkejkna u rnexxielhom iħossu l-istess enerġija li ħassejt jien meta ktibtha. Aneddotu ċkejken li ġegħelni nitbissem – kien hemm żball ċkejken fil-programm tas-serata u ismi tniżżel bħala John B. Bonello – u issa kurjuż niskopri dik il-B x'tirrappreżenta! Qari, intervisti, inbid, mużika, kotba, ikel u filmati. L-ingredjenti ta' riċetta mill-iprem. U l-ingredjent speċjali kienet l-atmosfera intima tal-forti Sant'Iermu li kkumplimentat perfettament l-għaxar edizzjoni tal-Festival Mediterranju tal-Letteratura . Din kienet l-ewwel darba li ġejt mistieden nieħu sehem f'dan il-festival u stajt narah minn lenti differenti minn tas-soltu. Rajt mill-qrib lill-voluntiera jaħdmu u jistinkaw biex kollox ikun organizzat sal-iċken dettall, ħdimt ma' awturi barranin f'workshops fejn iddiskutejna ix-xogħlijiet tagħna, fhimt kemm biċċa xogħol bħal din tinvolvi ħin u sagrifiċċji biex tirnexxi. It-tlett ijiem tal-festival kienu kollha uniċi u speċjali. L-ewwel serata, dik tal-Ħamis, bdiet bin-noti tal- Brodu , grupp li sar wieħed mill-favoriti tiegħi fix-xena lokali. Kelli l-okkażjoni wkoll li ngħid kelma mal-membri tal-band qabel bdiet is-serata. Caldon Mercieca ppreżenta filmati, Efe Duyan mit-Turkija, Nadia Mifsud u James Vella mir-Renju Unit qraw xogħolijiet tagħhom, filwaqt li Walid Nabhan intervista lil Tamim Barghouthi mill-Palestina. Il-mużika tal-Ġimgħa kienet f'idejn Nadine Axisa bil-leħen uniku tagħha. Moez Majed mit-Tuniżija, Trevor Żahra u Jana Putrle Srdić (mis-Slovenja) qraw xogħolijiet tagħhom filwaqt li kien hemm ukoll intervista lil Hisham Matar minn Albert Gatt. Jien messni naqra fit-tielet serata tal-festival, is-Sibt 29 t'Awwissu. Kont eċitat għax mhux daqshekk kunfidenti fuq il-palk. Ippreparajt ruħi kemm stajt, iżda xorta, meta sejħu ismi ħassejt dik it-trepidanza. Tlajt fuq il-palk taħt id-dawl ta' qamar kwinta (u ħafna dawl artifiċjali) u qrajt kapitlu sħiħ minn Jien, Wieħed Minnhom , il-ktieb il-ġdid tiegħi li ħiereġ aktar tard din is-sena. Dan huwa s-sequel ta' Fil-Mergħat tal-Impossibbli , u dawk li huma midħla tal-istorja, tawni rispons tajjeb ħafna tas-silta li għażilt – xena telepatika intima bejn Steve Ebejer, il-protagonist u narratur tal-istorja, u Beatriz, Serafina oħra li jiltaqa' magħha ġewwa Rio, fil-Brazil. Albert Gatt jaqra 'A Car Like Hers' Wara li temmejt il-qari tiegħi, Albert Gatt tela' fuq il-palk minfloki biex qara ' A Car Like Hers ', traduzzjoni tan-novella qasira 'Karozza bħal Tagħha' ippubblikata f'ħarġa 33 ta' Leħen il-Malti mill- Għaqda tal-Malti . It-traduzzjoni għamiltha jien stess, b'kollaborazzjoni mal-awtur Ingliż ta' nisel Malti James Vella. Bil-mod eċċellenti kif qraha Albert ħarġet tassew b'saħħitha. L-udjenza dehret li laqgħatha tajjeb ħafna, anki mill-kummenti li rċevejt wara. Il-filmat tal-aħħar serata kien ibbażat fuq poeżija ta' Mario Azzopardi. Norbert Bugeja qara għadd ta' poeżiji bil-Malti u bl-Ingliż. Wara interval u żewġ siltiet mużika eċċellenti mit-trio Oliver Degabriele, Joe Debono u Joseph Camilleri kien hemm intervista interessantissima mal-awtriċi mir-Renju Unit Marina Warner , li ddiskutiet it-tema tal-ħrejjef u l-impatt tagħhom fil-ħajja moderna, kif ukoll qrat xi siltiet minn kitbiet tagħha. Fi tmiem il-festival, l-awturi kollha ġew mistiedna mill-ġdid fuq il-palk biex jaqraw xi ħaġa qasira kull wieħed. Jien għażilt li naqra ' Kliem ' – silta ta' mitejn kelma li xi żmien ilu dehret fuq il-paġna ta' Facebook ' Għidli Mitejn – Tell me 200 ', proġett ta' Ġorġ Mallia. U ritratt tal-aħħar ma setax jonqos. Prosit kbira lil Inizjamed u lill-voluntiera kollha li taw sehem f'din l-edizzjoni. Din l-istorja dehret fil-verżjoni oriġinali tagħha f'ħarġa nru. 33 ta' 'Leħen il-Malti', il-pubblikazzjoni tal- Għaqda tal-Malti , bit-titlu 'Karozza Bħal Tagħha'. Intlaqgħet tajjeb ħafna u anke inqrat waqt il-Festival tal-Ktieb f'Dar il-Meditterran f'Novembru 2014. Qlibtha għall-Ingliż bħala parti mix-xogħol li għamilt għall-Festival tal-Letteratura Mediterranja 2015 imtella' minn Inizjamed . L-awtur Ingliż James Vella ħa ħsieb l-editjar. L-istorja inqrat minn Albert Gatt matul is-serata tal-Festival tas-Sibt 29 ta' Awwissu 2015 f'Sant'Iermu. Bħal żiffa riħ, għaddiet nofs sena oħra – sitt xhur li fihom kelli ħafna proġetti ta' kitba għaddejjin. F'din il-bloggata se naqsam magħkom ftit aħbarijiet dwar dawn il-proġetti . . . Fl-aħħar ta' Jannar ta' din is-sena, Irvin Vella ddebbutta fix-xena lokali bl-ewwel każ tiegħu . Kuntent ħafna mill-mod kif dan l-ewwel ktieb tiegħi għat-tfal intlaqa' mill-qarrejja żgħar (u anki minn dawk mhux daqstant żgħar). Matul l-ewwel xhur tas-sena żort għadd ta' skejjel fejn tkellimt mal-istudenti u introduċejthom mal-Investigatur Virtwali. Lil dawn l-istudenti tarraftilhom xi ħaġa dwar it-tieni ktieb ta' Irvin Vella, manuskritt li lestejt fi Frar 2015, b'każ ġdid għall-investigatur żagħżugħ fejn se narawh jipprova jsolvi għadd ta' serqiet kemmxejn strambi. Il-ktieb bħalissa jinsab fi stat avvanzat t'editjar, għalkemm għad m'għandix data għal pubblikazzjoni tiegħu. F'Marzu bdejt nirrevedi Jien, Wieħed Minnhom – il-ktieb li jikkonkludi l-istorja ta' Steve Ebejer li bdiet fil-ktieb Fil-Mergħat tal-Impossibbli (2013). Iż-żewġ kotba flimkien jiffurmaw id-duoloġija Unus Mundus u huma immirati għal udjenza matura. Ix-xogħol ta' reviżjoni u editjar kien iebes u ħa ż-żmien, iżda fl-aħħar tlesta, u issa l-manuskritt qiegħed jiġi ppreparat għall-pubblikazzjoni li mistennija tkun aktar tard din is-sena. Matul April u Mejju ħadt sehem fil-proġett filantropiku Mit-Tfal għat-Tfal b'Qawsallet il-Kliem fejn ħdimt ma' grupp ta' studenti tal-Kulleġġ Santa Klara f'Pembroke. L-iskop tal proġett ta' kitba kreattiva kien li jinkitbu għadd ta' stejjer qosra mill-istudenti u jiġu ppubblikati fi ktieb li se jkun imniedi f'Novembru li ġej. Kien xogħol li tani sodisfazzjon kbir u kuntent ħafna bl-istejjer li ħarġu bihom l-istudenti li ħdimt magħhom. Issa ħerqan li nara l-kitbiet tagħhom mitbugħa . . . Matul ix-xahar ta' Ġunju għamilt xogħol ta' editjar fuq ktieb fil-ġeneru tal-fantaxjenza bil-Malti, miktub mill-ħabib tiegħi Mark-Anthony Fenech. Il-ktieb, li jġib l-isem ta' It-Tawmaturgu , huwa vjaġġ letterarju u interstellari, miktub b'mod oriġinali ħafna, b'ideat friski u innovattivi għal-letteratura Maltija. Dan kien l-ewwel xogħol t'editjar ta' ktieb sħiħ għalija, u apparti s-sodisfazzjon li ħadt, inħoss li tgħallimt ħafna wkoll. Nittama li dan il-ktieb ma jdumx ma jidher fuq l-ixkafef tal-ħwienet tal-kotba. Fil-preżent, għaddej naħdem fuq ktieb ieħor t'Irvin Vella – it-tielet każ li fih Irvin, Luca u Laura se jsibu ruħhom jaħdmu id f'id ma' klijenta biex jikxfu l-misteri u s-sigrieti ta' persuna li nstabet mejta f'Għawdex. Għas-sitt xhur li ġejjin il-proġetti mhux se jonqsu lanqas. Ftit ġimgħat ilu ġejt mgħarraf li storja qasira tiegħi, bl-isem ta' Bint l-Irjieħ ġiet magħżula mill-Għaqda tal-Malti biex tkun pubblikata fil-ħarġa ta' li jmiss ta' Leħen il-Malti (ħarġa 34). L-akbar sodisfazzjon li għandi dwar din l-istorja qasira ġej mill-fatt li l-ġeneru tal-fantażija, ġeneru mhux daqstant popolari mal-qarrejja, sab rikonoxximent u se jkun qed jingħata l-istess spazju daqs ta' ġeneri oħrajn. Bint l-Irjieħ għandha sinnifikat partikulari għalija, għax hija ġrajja minn dinja ġdida li ħloqt ftit taż-żmien ilu u li fiha se sseħħ il-ġrajja ta' Il-Prinċep ta' Żir , triloġija ġdida li ilni xi żmien naħdem fuqha. Dan huwa proġett ambizzjuż li beħsiebni nagħtih l-attenzjoni kollha tiegħi s-sena d-dieħla. Fl-aħħar t'Awwissu se nkun qed nipparteċipa fl-għaxar edizzjoni tal- Festival Mediterranju tal-Lettaratura imtella' minn Inizjamed . Għal din l-attività ġejt mitlub nissottometti xi siltiet minn tiegħi biex jiġu tradotti b'lingwi oħrajn. Għażilt silta minn L-Aħħar Ħolma , oħra minn Fil-Mergħat tal-Impossibbli (it-tnejn bit-tema ta' ħolm imma minn perspettivi differenti) kif ukoll storja qasira jisimha Karozza bħal Tagħha , li kienet ġiet ippubblikata fil-pubblikazzjoni tal-Għaqda tal-Malti, Leħen il-Malti ( ħarġa 33). Ninsab ċert li s-sitt xhur li ġejjin se jtiru bl-istess ħeffa bħal ta' qabilhom . . . fuq żiffa riħ friska mimlija kliem u ħrejjef ġodda, uħud miktubin u oħrajn imlissnin . . . Din bloggata ftit differenti minn tas-soltu. Minn żmien għal żmien se nibda ntella' xi stejjer qosra li ktibt. U se nibda b'din. Storja qasira għat-tfal li ktibt f'Jannar tal-2014 biex ipparteċipajt f'konkors ta' stejjer qosra organizzat mill-għaqda studenteska MeStories . L-istorja intgħażlet mill-għaqda u intużat f' App li dawn il-grupp ta' studenti ħolqu apposta biex jintegraw fiha stejjer qosra bil-Malti għat-tfal ... din l-istorja jisimha It-Tifla li Qalbet il-Muntanja Rasha 'l Isfel: Qatra xita waqgħet mill-għoli mill-għoli u baqgħet nieżla 'l isfel 'l isfel. Tant kienet kiesħa, li meta laqtet il-ponta ta' mnieħer tifla ta' disa' snin, din inħasdet sew. Kienet f'nofs nagħsa fonda dak il-ħin. Ema ħarset 'il fuq minn bejn il-friegħi tas-siġra fejn kienet daħlet tistkenn. Rat is-sema magħqud, mimli sħab. Żgur kienet se tagħmel xi koċċ xita u dik l-ewwel qatra kienet sinjal li l-maltempata waslet. Ema kienet tħobbha ħafna x-xita, iżda l-aktar li kienet togħġobha kien meta tkun għall-kenn ta' darha u toqgħod tittawlilha minn wara l-ħġieġ imtappan. Fuq dak il-ħġieġ min jaf kemm-il wiċċ b'espressjoni differenti ħażżet! Ftit 'il bogħod lemħet razzett. Sakemm kienet qed taħsibha tmurx tħabbat il-bieb jew le, berqa kbira xegħlet is-sema minn naħa s'oħra. Ir-ragħda li faqqħet ftit tas-sekondi wara tarrxitilha widnejha. Ma ħasbithiex aktar. Qamet u telqet f'ġirja lejn il-bieb tar-razzett, hekk kif qtar tax-xita oħxon beda nieżel warajha mkeskes mir-riħ. Kif waslet u qed tgħolli jdejha biex tħabbat, il-bieb tbexxaq qisu b'xi seħer. Mara dħulija laqgħeta minn wara l-bieb u ghamlitilha sinjal biex tidħol. Ema daħlet. Sħana sabiħa tatha merħba, u mill-ewwel neħħiet il-ġakketta ħoxna li kienet liebsa. Bil-ġakketta f'idha, imxiet wara l-mara għal ġo kamra mdaqqsa fejn kien hemm fuklar b'nar imqabbad għaddej jarmi s-sħana. In-naħa l-oħra tal-kamra kien hemm kċina kbira b'mejda twila b'sitt siġġijiet. Eżatt quddiem il-fuklar, żewġ sufanijiet ħodor skuri. Fuq wieħed minn dawn kien hemm tifla tampar Ema, mimduda u mgħottija b'kutra kollha lwien. Lanqas rasha ma kellha tidher. Il-mara qalet lil Ema li dik kienet bintha u kienet qiegħda tistrieħ għax ma tiflaħx. Sakemm ippreparatilha xarba sħuna bl-għasel, ġinġer u lumi, il-mara kompliet tirrakkonta kif l-uniku tama biex bintha tfieq mill-marda kiefra li ħakmitha kien li tuża l-weraq ta' xitla mediċinali li tikber biss fuq il-quċċata ta' muntanja. Din il-muntanja kienet tinsab madwar ġurnata mixi mir-razzett. L-inkwiet tal-mara kien li ma setgħet tagħmel xejn ħlief toqgħod ma' bintha u ddur biha għax ma kinitx tissogra tħalliha mqar siegħa waħedha, aħseb u ara jumejn. Il-kundizzjoni tat-tifla kienet iggravat malajr, u issa la kienet qiegħda tqum u lanqas titkellem. Kienet qisha daħlet f'raqda li ma setgħetx tqum minnha. Ema ħasset ħafna għal dik it-tifla u għal ommha. Bdiet tistħajjel lilha nnifisha flokha. Kieku x'kienet tagħmel fl-istess sitwazzjoni? Il-mara offritilha biex dak il-lejl tibqa' hemmhekk magħhom fir-razzett. Barra kien kważi dalam għal kollox u l-maltemp kien għaddej b'qawwa kbira. Ema aċċettat. Għenet lill-mara tipprepara ftit ikel. Waqt li kielu, komplew ipaċpċu u Ema offriet li malli l-maltemp ibatti u jisbaħ tmur hi stess tfittex din ix-xitla mirakoluża. U għamlet propju hekk. Il-maltemp waqaf ftit qabel is-sebħ. Ema bakkret biex tilħaq titlaq l-aktar kmieni possibbli. Lanqas fatra ma ħadet – minflok, kebbet ftit ħobż ġo maktur u qagħdet tnaqqru mat-triq. Il-mara kienet spjegatilha minn fejn l-aħjar li għandha tgħaddi biex tasal sat-trejqa li tieħu sal-quċċata. Kienet tatha wkoll tagħrif dwar ix-xitla u kif tagħrafha. Qaltilha li għalkemm hi qatt ma kienet marret hemm fuq, ġieli semgħet lix-xjuħ jgħidu li biex issib ix-xitla trid taqleb il-muntanja rasha 'l isfel. Imxiet fuq l-imxiet, sakemm nifisha beda jinqatgħalha u saqajha juġgħuha. Imxiet sakemm ix-xemx ġriet f'sema mimlija sħab maqtugħ u daret lejn il-Punent biex tibda nieżla. Ħin minnhom, Ema waslet f'post fejn kien hemm għar ċkejken milqugħ mir-riħ. Straħet ftit hemmhekk. Tefa' ta' ġebla 'l bogħod mill-għar Ema sabet għajn t'ilma ġieri li kien ħiereġ b'saħħtu minn ġol-blat tal-muntanja biex jifforma nixxiegħa. Xorbot minn dak l-ilma li taha s-saħħa filwaqt li kielet ftit gallettini li tatha l-mara qabel telqet. Ħarset 'il fuq lejn ix-xemx tilagħab noli wara s-sħab. Indunat li kien fadlilha madwar tliet sigħat qabel jibda jaqa' d-dlam. Biex tilħaq il-quċċata tal-muntanja kien fadlilha titla' biss ftit oħra, u xtaqet li tlaħħaq tasal qabel inżul ix-xemx. Immemorizzat il-post biex hi u nieżla lura terġa' ssibu u tgħaddi l-lejl hemmhekk fejn kien hemm ftit tal-kenn. Ema ssokktat il-mixja tagħha fis-skiet u l-kesħa tal-muntanja. Meta fl-aħħar xirfet fuq il-quċċata sabet li kien hemm pjanura kbira kbira. Ema mxiet u fittxet kull xiber art, u għalkemm kien hemm bosta tipi ta' ħxejjex, tax-xitla li riedet ma kienx hemm ħjiel. Daret fuq li daret. Daħlilha dubju jekk kinitx fehmet lill-mara sew. Qabdet se taqta' qalbha għax issa kien appik li jidlam. Issokktat fit-tfittxija tagħha. Meta kienet għoddha tilfet kull tama, ftakret fi kliem il-mara, meta kienet qaltilha li biex issib ix-xitla trid taqleb il-muntanja rasha 'l isfel. Ħafifa ħafifa, Ema għamlet kutrumbajsa u daret rasha 'l isfel u saqajha 'l fuq. Bi tbatija żammet hekk għal ħin twil biżżejjed biex tkun tista' tħares 'l isfel u tfittex taħtha. Indunat li f'dik il-pożizzjoni setgħet tiffoka aħjar fuq l-art ta' taħtha. U fl-aħħar raġġ dawl tax-xemx, li kienet kważi għebet taħt ix-xefaq mimli sħab, Ema lemħet żewġ werqiet bellusin tax-xitla li kienet telgħet tfittex. Kienu moħbijin sewwa qalb il-blat. Mingħajr telf ta' żmien qatgħethom bil-galbu, geżwrithom ġo maktur u lebbtet 'l isfel. Sakemm dalam laħqet waslet eżatt eżatt fl-għar u għaddiet il-lejl hemmhekk. Kemm tertret bil-bard! Meta fl-aħħar beda jbexbex, Ema kienet diġa' nieżla mill-mgħodija minn fejn telgħet il-jum ta' qabel. Riġlejha kienu se jċedu l-aħħar meta waslet ir-razzett. Sabet lill-mara tistennieha fil-bieb u meta fetħet il-maktur u wrietha l-werqiet din tgħidx kemm ferħet u għannqitha magħha. Fil-kċina tar-razzett, il-mara għalliet l-weraq, ħalliet ix-xarba tibred, imbagħad sqietha lil bintha. U bħal ma jiġri fl-istejjer, it-tifla stejqret minnufih malli misset ix-xarba ma' xofftejha. L-omm bkiet bil-ferħ hi u tgħannaq 'il bintha. Lil Ema wkoll qabżitilha dema tara 'l omm u l-bint magħqudin mill-ġdid. L-omm irrakkontat kif Ema marret fil-quċċata tal-muntanja biex iġġib il-weraq tax-xitla tal-fejqan, u t-tifla radditilha ħajr u għanqitha magħha bħal ma kienet għamlet lil ommha ftit qabel. Barra kien reġa' l-maltemp. Rwiefen kbar ħakmu l-lejl taħt idejhom, mgħejjunin mix-xita li għal sigħat sħaħ niżlet bla waqfien. Ġewwa, Ema fl-aħħar raqdet fuq wieħed mis-sufanijiet ħodor għas-sħana tal-fuklar, mgħottija b'kutra kollha lwien, imgeżwra tant sew li lanqas rasha ma kellha tidher.