Din li ġejja hi stqarrija maqluba għall-Malti li xandru llum l-għaqdiet non-governattivi favur il-libertà tal-istampa wara li l-gvern ħabbar il-ħolqien ta' "kumitat ta' esperti" li għandu jirrakkomanda miżuri biex tissaħħaħ il-libertà tal-istampa f'Malta. L-għaqdiet tagħna jirreferu għall- aħbar li l-Prim Ministru Robert Abela ħatar Kumitat ta' Esperti bil-għan li jitwettqu r-rakkomandazzjonijiet tal-Imħallfin tal-inkjesta pubblika dwar il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Imħallfin tal-inkjesta jinkludu l-għarfien legali tal-ġurnaliżmu bħala r-raba' pilastru ta' demokrazija u l-ħtieġa tal-ħolqien ta' ambjent li jippermetti l-ġurnaliżmu ħieles kif ukoll miżuri biex jiġu miġġielda l-impunità, l-korruzzjoni u l-abbuż tal-poter. Fil-laqgħat u l-kuntatti li kellna mal-Prim Ministru Abela, l-għaqdiet tagħna saħqu dwar il-ħtieġa li l-Kumitat ta' Esperti jingħata indipendenza sħiħa biex jiġi żgurat li t-termini ta' riferenza tal-Kummissjoni jilħqu livelli internazzjonali u li l-kompożizzjoni tal-membri tal-Kummissjoni tkun tirrifletti l-kompetenzi tal-istampa u r-rwol li din tassumi f'demokrazija: l-għarfien u l-esperjenza li huma meħtieġa biex b'mod effettiv jiġi mwettaq l-iskop kollu tar-responsabbiltajiet. Ninsabu mħassba bin-nuqqas ta' konsultazzjoni trasparenti mas-soċjetà ċivili u ma' għaqdiet ewlenin li għandhom interess f'dan il-proċess. Lill-Prim Ministru inħeġġuh sabiex jikkonsulta b'mod ġenwin u trasparenti, partikolarment billi jxandar l-abbozzi tal-liġijiet li għandhom x'jaqsmu mal-libertà tal-istampa. Fil-laqgħa li kellna fil-Belt Valletta f'Ottubru tal-2021 dwar it-twettiq tar-rakkomandazzjonijiet tal-Imħallfin tal-inkjesta pubblika, tlabna lill-Prim Ministru Abela biex iserrħilna rasna li ser joqgħod lura milli jieħu miżuri li jkomplu jirregolaw lill-ġurnaliżmu, li ser jgħaddi liġijiet komprensivi kontra Strategic Lawsuits against Public Participation (SLAPPs), li ser jitjieb l-aċċess għall-informazzjoni, li ser iniedi konsultazzjoni u djalogu kontinwu u trasparenti mas-soċjetà ċivili u mal-għaqdiet tal-ġurnalisti sabiex tinbidel il-kultura dwar kif huma stmati l-ġurnalisti f'Malta – inkluż li tingħata protezzjoni aħjar lill-ġurnalisti sabiex ikunu f'pożizzjoni aħjar li jwettqu xogħolhom fis-sigurtà. Nistennew li l-proċess li biħsiebu jmexxi l-Kumitat ta' Esperti ser iwettaq dawn l-aspirazzjonijiet. L-għaqdiet tagħna ser jgħarblu mill-qrib ix-xogħol, il-proċess u r-riżultati tal-ħidma tal-Kumitat ta' Esperti, liema ħidma għandha tkun ħielsa mill-indħil tal-gvern u marbuta mal-qafas tal-obbligi internazzjonali ta' Malta dwar id-drittijiet tal-bniedem, partikolarment il-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa, partikolarment ir-Rakkomandazzjoni CM/Rec(2016)4 dwar il-protezzjoni tal-ġurnaliżmu u sigurtà tal-ġurnalisti u ta' ħaddiema oħra u r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-protezzjoni, is-sigurtà u s-setgħat tal-ġurnalisti . Għalkemm l-istedina li għamilna lill-Prim Ministru biex jaċċetta l-għajnuna teknika tagħna sal-lum għadha ma ntlaqgħetx, aħna lesti li nibqgħu noffru l-għajnuna tagħna.