Nghixu fi stat demokratiku fejn d-dritt ghall-liberta tal-espressjoni huwa kkunsidrat dritt fundamentali fl-artikolu 41 tal-Kostituzzjoni. Kull dritt , kull forma ta' liberta jgib u ggib responsabbilita. Illum nafu li kull persuna tistgha tesercita dan id-dritt fil-qafas legali li s-socjeta taghna fuq l-esperjenza ta snin twal bniet. Li ma tweggax lill-ohrajn, ma theddidhom, li ma tnaqsilhomx mill-gieh taghhom jew timmalafhom huwa parti integrali minn kif ngibu ruhhna ma xulxin. Parti mill-kultura maltija. Hemm ordni socjali, paci interna li dawn il-ligijiet jzommu. Fuq dan il-qafas hadna hsieb li ma kull zmien zidna iktar ligijiet li jassiguraw dan ghax il-kelma u l-ezempju mhux dejjem iqanqlu ghal agir li ma ghandux jkollna f'socjeta. Dan huwa accettat , sewwa u necessarju. Fuq dan t-tghalim u flimkien mal-bqija tal-Unjoni Ewropeja illum ghandna ukoll d-delitt ta min juza kliem jew imgieba ta theddid abbuziv jew insolenti jew jesebixxi xi materjal stampat li jkun ta theddid , abbuziv jew insolenti bil-hsieb li b'hekk jqajjem vjolenza jew mibghaeda razzjali. Kif ukoll ghandna delitt kontra kull min pubblikament jsikuza , jichad jew itaffi b'mod grossolan xi genocidju, delitt kontra l-umanita u delitt tal-gwerra dirett kontra grupp ta persuni jew xi membru ta dak il-grupp b'referenza ghar-razza, kulur, religjon. Dawn huma passi li jkomplu jaffermawna bhala post fejn ic-civilta tezisti , fejn il-bnedmin huma mhajra jghixu minghajr ma jaghmlu hsara lill-ohrajn. Il-ligijiet taghna servewna sew sabiex id-dritt tal-liberta tal-espressjoni tigi rispettata pero ilkoll nafu li ma jistghax jkun assolut. Pajjizi ohra mxew f'direzzjonijiet ohra dehrilhom li ghandhom jiddikjaraw bhala legali li wiehed joffendi lil haddiehor fuq s-sentimenti religjuzi tieghu. Mhux kull persuna tirrejagixxi l-istess ghall-insulti . Biss nafu dak li haddiehor ghadda minnu. Hemm riskji ta sigurta , stabbilita u ordni pubbliku li mertu ta min bena l-ligijiet taghna qabel ma ghaddejniex minnu u l-ghaqal ghandu jurina li ma ghandniex nidhlu ghalih fix-xejn. X'vantagg ser niehdu minn dan? Ser niggwadanjaw iktar ser nzidu fil-valur tac-civilta taghna, fl-ispirtu ta tolleranza u rispett li min zmien ruma kelna hawn, jew ser nifthu l-bieb ghal agir li ma ghandniex bzonn? Hemm kwistjonijiet ta kunflitti bejn dawk li jemmnu u dawk le bejn dawk li jidentifikaw rwiehom bhala sekulari u dawk le. Kif jghid Jurgen Habermas Kull min jimxi biex jibdel l-ligijiet dawn ir-regoli fundamentali tas-socjeta taghna jrid jmexxi lilu innifsu fuq zewg principji l-ewwel nett tibdilx dak li qieghed jahdem , ibdel biss jekk ser timxi l-quddiem, tipperfezzjon jew tnehhi dak li qieghed jikkawza l-hsara, it-tieni ara jekk dak li jkun sejjer jsir huwiex ser jkun accettabbli ghall-poplu, jekk huwiex ser jobdi u josserva dawk il-ligijiet inkella huwiex ser jarhom u jikkonsidrhom bhala ingusti u zbaljati. Nittamaw li anki fuq dan ir-raguni tirbah fuq il-forza tan-numri parlamentari u ma mmorrux f'direzzjonijiet li z-zminijiet partikolari tal-lum b'iktar radikalizzazzjoni izlamiku jaghti parir car l-kontra.
Dritt tal-Espressjoni. Kummentarju RTK 13.10.2015