Tul il-ġimgħa, ma stajniex ma nħarsux b'dieqa. Il-Katidral ta' Notre Dame (iddedikat lil Sidtna Marija) f'Pariġi, żammna naraw dak li qatt ma xtaqna. Wieħed mill-effetti tal-mezzi tal-komunikazzjoni huwa proprju dan. Dak li qed iseħħ f'parti mid-dinja, bnedmin oħra, anke jekk mhumiex preżentio fiżikament, jaraw x'kien qed iseħħ. Ċertament traġedja għall-wirt kulturali Ewropew. Parti mill-istorja taċ-ċiviltà tagħna li l-famuż Kenneth Clarke jibda, fl-ewwel kapitolu tiegħu "The Skin of our Teeth", bil-kliem: " Ġenerazzjonijiet Katidral uniku, rappreżentant ta' ġenerazzjonijiet ta' bnedmin li mhux biss ħassew, imma wkoll bnew tempji uniċi. Katidral li jiġi trasmess fil-kotba tal-istorja , tal-arti u tal-istorja tal-arkitettura bħala parti minn wirt kulturali uniku, rajna fih wiċċ differenti. Nammetti li kont nistenna diskors ta' dieqa mill-mezzi. Biss, inġbidt iktar meta, speċjalment f'dawn il-jiem, nara ritratti ta' kwantità kbira ta' żgħażagħ. Żgħażagħ għarkubbtejhom jgħidu r-rużarju. Wiċċ kompletament differenti għal dak li nsibuhom jippontifikaw fuq il-mezzi tax-xandir Ewropej. Mhux tkissir Bħal diversi wkoll, waqaft inħares fit-tul lejn ir-ritratt meħud tal-parti interna tal-Katidral. Il-Kurċifiss dehbien, u taħtu l-istatwa tad-Duluri, baqgħu intatti. Baqgħu hemm, iħarsu lejn it-tifrik u l-injam maħruq li waqa' quddiemhom, mingħajr ma messhom. Baqgħu tama għall-futur. Baqgħu simbolu tas-sewwa u l-fidi Nisranija. Franza, li għaddiet minn tant mumenti ta' reazzjoni kontra l-Kristjaneżmu, f'dan il-mument tal-istorja ma ferħitx. Ħadd ma qal li għandna nneħħu l-katidrali, bħal ma smajna u qrajna li wettqu oħrajn fl-istorja ta' dak il-poplu. Ħadd ma sostna li issa għandha tinbena xi struttura differenti li mhix lura knisja Kattolika. Il-ġenerazzjoni preżenti, anzi, qegħda ssostni b'saħħa li hemm bżonn li dak li nħaraq jiġi mibni mill-ġdid. Insostnu l-istess valuri Nsara Nifhmu 'l-poplu Franċiż u aħna viċin tiegħu f'dan il-mument iebes. Nifhmuh aktar għax għandna rabtiet u valuri Nsara komuni. Il-Franza kulturali li mexxiet il-quddiem kellha diversi wlied li mhux talli ma ċaħdux, anzi li sostnew b'konvinzjoni dan il-pedament. Dan l-istoriku jgħid: " Il-Kristjaneżmu jibqa' f'din it-triq id-dritta tiegħu. L-istorja mhix ċirkolari, wisq inqas ripetittiva, imma għandha l-perkors tagħha. Il-linja lejn is-sewwa li nikkumbattu għaliha. Imma f'dan tibqa' kostantement dik li minnha joħroġ ilma ċar u frisk. Joħroġ minn ġewwa l-ġebel b'saħħa, b'ferħ u determinazzjoni. Biex jagħti sens u sustanza. Biex iwettaq il-ġid lill-bniedem. Il-Katidral ta' Notre Dame huwa f'dan simbolu attwali. Huwa dak li, mingħajr ma rridu, inġibu quddiemna f'dan il-mument tas-solennità tal-Għid il-Kbir. Qawmien mill-Mewt Lil Sidna Ġesù Kristu b'ferħ niċċelebraw illum filgħodu tul it-toroq tagħna. Il-purċissjonijiet bl-istatwi mill-isbaħ ta' Kristu Rxoxt iferrħu u jkomplu jżidu fil-valur tagħna bħala soċjetà. Fortunatament m'aħniex nabbandunaw dan il-wirt, dawn it-tradizzjonijiet. Għadhom ħajjin. Għadhom mimlija b'saħħa interna li jiġu ċelebrati mhux f'ritwal mejjet, imma f'wieħed li kull sena titwieled mill-ġdid. Mhux il-ġisem ta' qabel, imma dak ġdid. Dak li ġie trasformat. Dak li wara t-tridu jqum trasfigurat, kif jgħid Danielou: " Is-Sewwa jirbaħ Fid-dinja nafu li għandna l-ħażen. Dak li huwa l-għadu dikjarat tas-sewwa, tat-tajjeb. Mhuwiex f'kantuniera. Jipprova jiddomina. Jipprova jikkonvinċi lil diversi li huwa sejjer ikollu l-aħħar kelma, u jkun huwa li jirbaħ fuq it-tajjeb. Imma dan mhuwiex minnu. Il-messaġġ Nisrani, il-messaġġ ta' Sidna Ġesù Kristu llum filgħodu huwa direttament il-kontra ta' dan. Il-ħażen ma jirbaħx, imma jitlef. Kull min juża mezzi żbaljati, dawk li mhumiex parti mill-verità, mill-onestà, jintilef fix-xejn. It-tajjeb mhux biss jirbaħ, imma jittrijonfa fuq il-ħażen. Il-vittorja finali kienet, għadha u tibqa' tiegħu – dik tat-tajjeb. Minn qalbi nsostni lill-poplu Franċiż. Ċert li minn dak li seħħ ser ikun hemm proċess sabiex jinbena mill-ġdid, u isbaħ, il-Katidral ta' Notre Dame. It-tieni, nawgura lilkom qarrejja ta' din il-gazzetta, u lil kulħadd, l-Għid il-Kbir it-tajjeb, mimli b'sens u sustanza.
Nibqgħu Nsara.