Fil-kummenti tiegħi għedt li l-pubblikazzjoni ta' dan ir-rumanz fl-1971 fissret il-bidu tan-narrattiva l-ġdida bil-Malti, narrattiva li fiha l-protagonist, dejjem raġel, kien ferm iktar medhi bih innifsu, bl-istorja personali tiegħu, mill-protagonisti ta' qablu. Il-bidu tar-rumanz, bl-istqarrija "Jiena jien." tal-protagonist li tistabblixxi mill-ewwel x'se jkun is-suġġett tar-rakkont tiegħu u li fuqha kiteb b'mod inċiżiv Peter Serracino Inglott fil-kumment tiegħu dwar ir-rumanz, jippjantalna minnufih il-konfini tad-dinja li se jesplora: il-kuxjenza tal-protagonista. Dak li jseħħ madwar il-protagonista, bħall-mewta t'ommu u l-ġlieda bejn il-Partit Laburista u l-ġerarkija tal-Knisja Kattolika, jinfluwenza sew l-istorja personali tiegħu, imma kollox narawh mil-lenti dejqa, imma profonda u kumplessa tiegħu. Min-naħa l-oħra Fredu Gambin għandu l-ħila u l-onestà biex jammetti li jibda joħroġ ma' Clara, it-tielet tfajla tiegħu, għax irid jirbaħ il-kompetizzjoni mal-avversarju Taljan. Barra minn hekk, hemm mument qabel ma jitlaq minn Malta meta għall-ewwel darba jagħmel l-isforz li jagħmel xi ħaġa għal ħaddieħor, f'dal-każ għal ħatnu, minflok jaħseb biss fih innifsu. Waqt li l-vjaġġ ta' Fredu Gambin fil-ħajja jibda bl-immaturità, u ma jistax ikun mod ieħor għax ħadd ma jitwieled bniedem magħmul imma jrid jgħaddi minn proċess ta' maturazzjoni, il-Klabb Kotba Maltin jibda mill-ewwel b'għażliet maturi u kuraġġużi. Wara ħamsin sena nistgħu nħarsu lura kemm lejn ir-rumanz ikoniku ta' Frans Sammut u kemm lejn id-dar tal-pubblikazzjoni li ħarġitu u nirriflettu fuq il-vjaġġ li wettqet il-letteratura żgħira tagħha u fuq it-toroq li għad tista' taqbad, kemm f'Malta u kemm barra minn Malta. Meta sar dan il-film mir-rumanz 'Il-Gaġġa' ma kienx jeżisti l-istudju tal-films ġewwa l-Università ta' Malta. Għalhekk id-direttur ma setax ikun "student tal-films". Grazzi Adrian.