Il-bniedem jaqra għall-pjaċir, għall-għerf, biex jifhem, u għal diversi raġunijiet oħra. Hemm inqas minn dawk li jaqraw milli minn dawk li għandhom jaqraw. Però, kif nafu, hemm iktar dawk li jaqraw minn dawk li jiktbu. Il-kitba fiha l-preġji tagħha. Għal ħafna bħali, iżżommok taħseb, tfittex, u ħaj. Hemm proċess li minnu tieħu lura fil-pjaċir li tara dak li tgħid u taħseb jinqara' u jitgħarbel minn oħrajn. Minn ħutek, mill-proxxmu, minn dawk li jridu jqattgħu l-ħin lura miegħek f'kitbietek. Il-bniedem ħaj, mimli intelliġenza, mimli b'kitba ferm iktar qawwija u interessanti mhux faċli ssibu. Drabi ssib awturi ta' linja partikolari li, bejn wieħed u ieħor, jitilqu mill-istess triq u jiġu lura minn oħra. Għandna lista twila ta' dawk li iktbu ktejjeb, jirnexxi, u jibqgħu joħorġu oħrajn "imitazzjonijiet" tal-oriġinal. Hemm livelli oħra iktar ogħla, bħal min ikun prolifiku u kritiku, kif kien Thomas Merton (1915-1968). Ikkritika kitbietu billi għamel klassifika ta' kemm, għalih, kitba jew oħra hija tajba. Awto-kritika unika. Il-bniedem li jirnexxilu jikteb kotba varji b'sens u sustanza, distinti minn xulxin, għalhekk huwa uniku. Ġew dawn l-ideat quddiemi wara li qbadt minn fuq l-ixkaffa ktejjeb mhux magħruf ħafna tiegħu. Wieħed li qrajt bħal żiffa. F'sempliċità apparenti jgħaddi pass pass migħajr ma jdejqek, anki jħajrek tifhem iktar fil-fond. Dak li tifhem li hu u dak li għadda minnu. Tifhem il-bniedem f' dak li hu. F'dak li għadda minnu sal-mument li sar Isqof ta' Munich u Freising fl-1977. Fis-snin ta' preparazzjoni li kellhom iwassluh biex jiġi magħżul bħala mexxej tal-Knisja Kattolika. Tul kull pass ta' ħajtu, tifhem li ġie mbaskat għal dak ta' warajh. Imbaskat fir-relazzjonijiet interpersonali mal-bnedmin varji. Imbaskat fil-ħajja akkademika, fir-riċerka, fil-laqgħat u kollaborazzjoni mal-aqwa mħuħ li l-Knisja rat fl-aħħar snin. Kif ukoll partiċipant attiv fl-istorja reċenti tal-Knisja. Ħaddiem, bennej u perit ta' dak li għandna llum. Tifhem iktar il-bżonn tiegħu li jikteb. Qlajt, xtrajt, issellift ħafna minn dak li ħareġ mill-moħħ permezz tal-pinna tiegħu. Kull wieħed wettaq u għad għandu marka fuqi. Kull wieħed mimli sens u sustanza li trid il-ħin biex tassorbihom. Kull wieħed miktub b'imħabba u b'doża qawwija ta' ferħ. Kull wieħed jippermetti, u anzi jitlob li jinqara ripetutament mill-ġdid. Taħseb li tafu diġà. Taħseb li affermajtu, imma meta terġa' tgħaddih mill-irkejjen ta' moħħok tiskoprio punti, ideat ġodda. Tifhem iktar, fil-fatt, il-proċess tal-ħsieb tiegħu. Bibien li tidħol minnhom biex tiskopri dak li b'ġenerożità jaqsam miegħek. Minn ktieb għall-ieħor, mingħajr ma trid, tmur lura u tifkatar f'dak li kiteb naħa u tiġborhom f'daqqa. Dan il-ktejjeb, partikolarment spjegali ferm iktar il-bniedem, li nieġu dejjem iktar pjaċir nifhem u nkun fil-kumpannija tiegħu. Il-pożizzjonijiet tiegħu fi ħdan il-Knisja. Iċ-ċaqliq minn Knisja għal oħra, minn fakultà universitarja għall-oħra huma hawn ċari ħafna. Tifhem iktar. Tifhem dak li huwa kumplikat. Tifhem dak li huwa iktar sempliċi, bħal għala, fost l-oħrajn, għażel arzella fl-istemma tiegħu. Verament ma waqafx jiċċaqlaq minn post għal ieħor fi triqtu lejn l-eternità li kull wieħed huwa msejjaħ għaliha. Dak li, aktar preċiż, ta' qabilna kienu jfissru fil-kliem "peregrinandi pro Christo". Anki jekk illum huwa rtirat, xorta jibqa' jinfluwenza. Jibqa' bniedem li jħares 'il quddiem, li jgħin lill-oħrajn iħarsu lejn il-futur. Tifhem iktar għala l-bniedem jibqa' daqshekk rilevanti. Għalhekk nifhmu iktar għala jinżlu tajjeb mal-poplu l-viżti u l-laqgħat li jseħħu bejn il-Papa Franġisku u huwa. L-aħħar waħda, fi żmien il-festa tat-twelid ta' Sidna Ġesù Kristu, daret sew mad-dinja. Niċċelebraw dan il-wirt ħaj. Nifirħu fih, u fl-istess nifhmu li parti minn dan ġej minn kitbietu. Kemm huwa importanti li l-bniedem jikteb ftit jifhmuh. Però quddiem il-Papa Benedittu, bniedem mimli bl-għomor, nifhmu li llum haqqu iktar min jimitah. Inħajjarkom għalhekk, umilment, taqrawh, tifhmuh u timitawh.
Tifhem il-Bniedem.