JOE SALIBA twieled Birkirkara , Malta , fis- 26 ta' Jannar 1941 minn Gerald u Giovanna mwielda Vella . Hu wieħed minn sebat aħwa . Studja fl- iskola ta' l- istess raħal u fil- Liceo tal- Ħamrun . Kien Emergency Teacher fl- iskola Primarja ta' l- Isla għal sena u nofs qabel ma emigra mal- familja tiegħu għal Melbourne , Awstralja , f' Diċembru ta' l- 1959 . Fl- Awstralja qatta' 26 sena ( 1960 - 1986 ) jaħdem bħala skrivan mal- Commonwealth Serum Laboratories Commission qabel ma irtira mix- xogħol . Izzewweg lil Sylvia Harris fl- 1971 u għandhom erbat itfal , Rachel ( Tony , Juliette u Elysse ) , Reuben ( Silvana ) , Christopher ( Rita ) u Jonathan . Issokta l- istudji tiegħu fid- Deakin University ta' Victoria minn fejn kiseb il- B . Awtur tal- kotba tal- poeżiji Ilhna Tar- Rebbiegha ( Lux Press , Malta , 1966 ) , Ferh , Biki u Poezija ( Lux Press , Malta , 1967 ) , Ilma ( Pubblikazzjoni Privata , 1981 ) , Lamentations Of A Happy Man ( Pubblikazzjoni Privata , 1989 ) u Alwettiera ( Spinifex Publications , Awstralja , 1997 ) . Traduttur tal- ktieb Il- Profeta ta' Kahlil Gibran li deher fl- antoloġija Driegh Ma' Driegh ( Empire Press , Malta , 1971 ) . Ko - editur u ko - awtur ta' Irjieh ( Gozo Press , Malta , 1986 ) , u ko - awtur ta' Frott Iehor ( P . G . , Malta , 1992 ) u Oceghanja ( CD u ktieb ) ( Spinifex Publications , Awstralja , 2001 ) . Kontributur fl- antoloġiji ta' l- Ghaqda Letterarja Maltija , bl- isem Noghlew 'Il Fuq ( Empire Press , Malta , 1968 ) , 20 Rebbiegha ( Lux Press , Malta , 1971 ) , Qamar il- Hsad ( Merlin Library , Malta , 1976 ) , Merghat ( P . Rapprezentat fl- antoloġija Poeti Maltin ( 1973 ) miġbura minn Ġużè Chetcuti , fil- Vatum Consortium ( Dar ta' San Ġużepp , Malta , 1969 ) ta' Karmenu Vassallo , fl- antoloġija Il- Muza Maltija ( Lux Press , Malta , mill- 1969 'il quddiem ) tal- Professur Ġużè Aquilina u fl- antoloġija Il- Poezija Maltija ( Malta University Publishers , Malta , 1996 ) miġbura mill- Professur Oliver Friggieri . Il- versi tiegħu dehru fis- sittinijiet fi żmien il- Moviment Qawmien Letterarju fil- paġna letterarja ta' gazzetti Maltin , fosthom Il- Berqa , Il- Poplu , It- Torca , Il- Haddiem , u L- Orizzont . Fl- Awstralja xogħlu deher fil- gazzetti The Maltese Herald u Il- Maltija . Ghamel studji ta' diversi xogħlijiet ta' poeti Maltin - Awstraljani bħala introduzzjonijiet għall- kotba tagħhom u kiteb għadd ta' recensjonijiet . Il- poeżiji tiegħu nqraw minn fuq ir- Rediffusion u Xandir Malta fil- programmi Gabra Letterarja , Mill- Gnejna Maltija u Is- Sejha tal- Kitba , u fil- programmi Maltin tar- Radju Etniku fl- Awstralja . Irrikordja ma' poeti oħra f' Melbourne silta minn vrusu fuq kasett imsejjaħ Lejla Xitwija ( 1985 ) . Sikwit jieħu sehem bil- qari fil- Programm Malti tar- radju komunitarju 3 ZZZ . Kummenti fuq ħajtu u x- xogħol letterarju tiegħu jinsabu fil- ktieb ta' Joseph Chetcuti INTERVISTI - jitkellmu kittieba Maltin - Awstraljani ( Phillip Institute of Technology , Melbourne , 1985 ) , fl- artiklu ta' Rigu Bovingdon ' Maltese Literature in Australia' fil- ktieb Writing in Multicultural Australia ( Australia Council for the Literature Board , 1985 ) , u fl- intervista li għamillu Dr Barry York f' Diċembru , 1991 , f' isem in- National Library of Australia bħala parti mill- Oral History biex it- tejp u d- dokumenti persunali tiegħu jistgħu jintużaw għar- riċerka . Il- bijografija tiegħu bħala kittieb etniku tidher ma' dik ta' għaxar awturi oħra Maltin - Awstraljani fil- pubblikazzjoni A Bibliography of Australian Multicultural Writers ( Deakin University , Victoria , Australia , 1992 ) . Taghrif dwar ħajtu u kitbietu jinsab fid- Dizzjunarju Ta' Kittieba Maltin u Għawdxin - Il- Bierah u Llum ( Pubblikazzjoni Bugelli , Malta , 1995 ) u f' Maltese Achievers in Australia ( Prof. Maurice N . Jinteressa ruħu fil- mużika , fil- kanzunetta Maltija u fil- pittura u għandu xi ftit xogħlijiet ta' dilettant f' dawn l- oqsma . F' żgħożitu meta kien Malta kien jieħu sehem fit- tijatrin ma' l- Azzjoni Kattolika ta' Birkirkara . F' dawn l- aħħar għaxar snin fi ħdan il- Harmonic 65 Culture Club / Malet ta' Melbourne ta s- sehem tiegħu bħala narratur fi produzzjonijiet mużikali għall- palk bhalmu huma Kadanza ( 1998 ) u Malet ( 1999 ) . Fl- 1995 ingħata mill- Harmonic 65 Culture Club The Manoel De Vilhena Cultural Award bħala rikonoxximent tal- kontribut letterarju tiegħu . Membru tal- Maltese Literature Group - Grupp Letteratura Maltija ( Awstralja ) . L- INTERVISTA X' inhi r- relazzjoni ta' Joe Saliba u l- Awstralja llum ? U xi tfisser Malta għal min jinsab fil- pożizzjoni tiegħek ? Jiena ili hawn kważi 50 sena . Gejt fl- aħħar ta' l- 1959 meta kelli biss tmintax -il sena . Ma nistax nitkellem u ngħid xi jħossu l- emigranti Maltin l- oħra . Il- pożizzjoni tiegħi hija ferm differenti minn tagħhom . Wara sentejn li kont ili hawn biddilt ir- reliġjon u sirt membru ta' reliġjon nisranija oħra bl- isem ta' Christadelphians , jiġifieri " Ahwa fi Kristu " . Allura ħwejjeġ li l- emigranti Maltin huma mdorrijin bihom u li komplew jipprattikaw hawnhekk ma baqgħux parti minn ħajti , ngħidu aħna , il- festi , il- purċissjonijiet u t- twemmin Kattolku . Il- knisja tiegħi saret il- Bibbja u l- istudju tagħha . Ghalkemm fl- 1971 iżżewwiġt mara Ingliża u sirt missier ta' erbat itfal li ma jafux jitkellmu bil- Malti , il- kultura Maltija dejjem bqajt inhobbha u napprezzaha , ħlief meta din titħallat ma' kurrenti ekklesjastici li huma kontra dak li tghallimni l- Iskrittura . Fil- passat kont naħseb li fid- dinja mhemmx isbaħ jew aqwa minn Malta . Aktar ma għadda żmien u żort ħafna mkejjen fl- Awstralja , aktar indunajt kemm kienet fqira u pwerili l- idea materna tiegħi dwar Malta . F' liema attivitajiet jew għaqdiet jew inizzjattivi inti impenjat fil- preżent ? Minhabba l- mard serju tal- qalb li għandi bħalissa m' ghadnix nieħu sehem bħal qabel f' attivitajiet letterarji . Meta nkun mhux ħażin dejjem nipprova nattendi għal- laqgħat ta' darba fix- xahar li ttella' l- għaqda tagħna " Maltese Literature Group - - Grupp Letteratura Maltija " . F' dawn il- laqgħat naqraw ix- xogħlijiet tagħna ta' proza u poeżija , jew xogħlijiet ħaddieħor . Kull sena f' Settembru nagħmel minn kollox biex nieħu sehem mal- membri tal- Grupp meta nipprezentaw " Lejla Muziko - Letterarja " għall- pubbliku waqt il- festi nazzjonali li nagħmlu hawn fil- Victoria . Fil- belt fejn tgħix il- Maltin ( u anki komunitajiet oħrajn ) kemm jieħdu interess fil- letteratura ? Il- letteratura serja qatt ma kienet ħaġa apprezzata minn kulħadd . Hekk ukoll fl- Awstralja qalb il- Maltin u nazzjonijiet oħrajn . Fil- każ tagħna anki l- ilsien tagħna qed ibati fit- tħaddim tiegħu . L- għadd ta' studenti li jridu jitgħallmu l- Malti qiegħed dejjem jonqos minkejja li għandna skejjel li qegħdin jagħmlu minn kollox biex il- Malti ma jintesiex f' dan il- kontinent . Meta jonqsu l- kittieba li hawn bħalissa jidher li l- letteratura miktuba tisparixxi . Haga interessanti huwa l- fatt li l- biċċa l- kbira tal- Maltin t' hawnhekk aktar jiffullaw biex jisimgħu l- għana folkloristiku Malti milli l- qari tal- poeżija . Xi tgħid dwar il- kittieba Maltin fl- Awstralja llum ? Min huma u x' qed jinkiteb ? F' Mejju ta' l- 1992 l- Università ta' Deakin fil- Victoria ħarġet ktieb jismu " A Bibliography Of Australian Multicultural Writers " . Ir- riċerka għal dil- pubblikazzjoni bdiet daqs 20 sena qabel . Fl- Universitàà ta' Deakin tinżamm sezzjoni ta' kotba etnici . Il- kittieba multikulturali jitqiesu hekk fuq il- kriterji li dawn ikunu twieldu fl- Awstralja jew barra , li m' humiex Aborigini , u li jkunu ġejjin minn razza fejn il- lingwa primarja m' hix l- Ingliż . Il- Biblijografija ta' 291 paġna tiġbor fiha aktar minn 900 awtur li bejniethom ippublikaw xogħol fi 38 lingwa . Il- kittieba li xi wħud minnhom huma tat- tielet ġenerazzjoni jiffurmaw madwar 100 grupp etniku . Niehu gost insemmi li numru sabiħ ta' awturi Maltin jidhru f' dal- ktieb . Fl- antoloġija ta' mitt poeta Malti mgħammda " Il- Poezija Maltija " il- Professur Oliver Friggieri għoġbu jinkludi lill- poeti Manwel Cassar , Joe Saliba , Joe Abela , u Ġorġ Chetcuti . Ma' dawn l- awturi Maltin fl- Awstralja nixtieq inzid oħrajn sinifikanti bħal Manuel Casha , Joe Axiaq , Pauline Curmi , Valentin Barbara , Fredu Cachia , Frank Zammit , Albert Agius u Lou Drofenik . Mis- sittinijiet lil hawn dawn il- kittieba ħarġu pubblikazzjonijiet individwali jew dehru f' antoloġiji ma' oħrajn , b' xogħlijiet ta' poeżija , proza , studji dwar l- emigrazzjoni tal- Maltin fl- Awstralja , novelli , rumanzi , kummentarji soċjali , ġurnaliżmu , versi għat- tfal , traduzzjonijiet , lingwistika , l- għana folkloristiku tagħna u xogħlijiet għall- palk . Sittax mill- kittieba li semmejt ħarġu xogħlijiet għalihom . Naf li l- Maltin għandhom ukoll il- programmi tar- radju u anki l- ġurnali tagħhom . Xi tgħid dwar dawn ? Iva , għandna l- programmi bil- Malti fuq ir- radju etniku . Ghandna programmi komunitarji mmexxija minn volontieri u programmi mħallsa mill- Gvern Awstraljan . Meta bdew dawn il- programmi fis- sebgħinijiet kont aktar akkanit fuqhom milli jiena llum . Kienet xi ħaġa ġdida ! Nghidlek is- sewwa , daz- żmien ftit noqgħod nismagħhom minħabba l- intietef u t- tqancic li nisma' fuqhom . Dan jgħodd ukoll għall- gazzetta Maltija . Ghalhekk ħafna emigranti Maltin jieħdu gost jaqraw u jisimgħu nostalgikament dwar Malta . Bis- saħħa wkoll tal- PBS ta' Malta nistgħu naraw fuq it- TV Awstraljan l- aħbarijiet u x' qed iseħħ f' Malta . Imma jaħasra naraw abbundanza ta' filmati fuq politka partegjana , knejjes , restawr ta' mkejjen storiċi , klandestini , kmamar tan- nar jisplodu , eccetra , u ftit li xejn xi ħaġa fuq kotba u letteratura . Imma hawn qed naħseb biss fija nnifsi u f' dak li nhobb u nghozz . Iddeskrivi fi kliemek il- belt fejn tgħix u għidilna ftit kif inhi x- xitwa hemmhekk ? Id- dar tagħna tinsab fit- tramuntana tal- belt ta' Melbourne , ġos- subborg ta' Campbellfield , daqs 20 kilometru minn Melbourne maġenb il- fabbrika kbira tal- karozzi ta' Ford . Qrib sewwa tagħna m' ghandnix ferroviji u min m' għandux karozza tiegħu jista' juża l- karozzi tal- linja . Fit- triq tagħna , jew aħjar sqaq , għandna nies ta' aktar minn seba' nazzjonijiet , imma ħadd m' għandu problemi razzisti ma' ħadd . Hawn mhux bħal f' Malta ; il- ġirien tista' tgħid lanqas tkun taf min huma u x' jisimhom . Ir- rebbiegħa tibda f' Settembru . Ix- xitwa ta' dawn in- naħiet m' hijiex kiefra . Qatt ma tinżel borra għalkemm f' xi bnadi tax- xlokk ta' l- Awstralja għandhom is- silġ u l- borra . Ix- xitwa tagħna ġġib magħha xi ftit aktar xita mis- soltu u ftit aktar ksieħ . It- temperatura fix- xitwa hija bejn 5 u 12 C . Rari ħafna meta tinżel u niffrizaw għal xi jumejn in fila . Naf li kull tant żmien tinżel Malta tipparteċipa wkoll f' lejliet ta' natura letterarja . Xi tgħid dwar dan u liema hija r- relazzjoni tiegħek mal- kittieba u l- għaqdiet letterarji f' Malta ? Iz- żewġ darbiet li nżilt Malta kienu fl- 1967 għal sitt xhur , u dan l- aħħar fl- 2006 / 2007 għal erba' xhur . Qatt ma nżilt speċifikament biex nieħu xi sehem f' avvenimenti letterarji . Jekk ippartecipajt għax inzertajt kont hemm . L- ewwel darba nżilt l- aktar biex nippublika t- tieni ktieb tiegħi ta' versi bl- isem " Ferh , Biki u Poezija " . Dan l- aħħar kont Malta sabiex niltaqa' mal- ħames ħbieb tiegħi li bħali kienu bidlu r- reliġjon Kattolka u saru Christadelphians . Inzilt biex flimkien niktbu u nippublikaw fuljetti bil- Malti għat- tqassim minn dar għal dar . Id- darbtejn li nżilt dejjem qrajt xi ħaġa fuq ir- radju jew f' xi avveniment meta jinqraw il- poeżiji bħall- okkażjoni li kelli ma' Poezijaplus . L- aħħar darba kont ixxurtjat ukoll li kont f' Malta meta rajt jinkixef fis- Siġġiewi l- monument f' ġieh il- poeta u l- mentor tiegħi Karmenu Vassallo . Nixtieq nagħmel xi osservazzjonijiet . Meta tkun 'il bogħod aktarx li tara l- affarijiet aħjar . Nosserva li meta nżilt Malta għat- tieni darba fl- 2006 / 2007 ħasduni ċ- ċokon tal- gżejjer tagħna u l- insularità ta' ħafna individwi li ltqajt magħhom , speċjalment fil- kamp akkademiku . Mix- xeħta , ċertu poeta C . C . , mill- bruda li wera lejja għax lanqas ġie jkellimni meta seta' , baqa' ma ħafrilniex għal kif kienu pparagunati l- versi tiegħu ma' tiegħi f' nofs is- sittinijiet ! I . fl- introduzzjoni tiegħu għall- antoloġija tiegħu bl- għażla ta' poeżiji " mkissra " fejn kiteb indirettament li xi kittieba msefrin jippretenduha wisq u ma daħħal xejn minn tagħna , possibli għadu ma ndunax kemm jiffanfarunaw bix- xogħlijiet poetiċi tagħhom ħafna kittieba Maltin li ħafna drabi jkunu ġġudikata aktar fuq il- hajja tagħhom u kif jghixuha milli fuq valuri u kriterji letterarji serji ? Minghajr l- ebda apoloġija nistqarr li jidher ukoll li f' dawn l- aħħar għaxar snin , l- akkademiċi fil- qasam ta' l- istudju tal- Malti , dejjem riedu jaghtuna l- impressjoni li kienu jemmnu li huma li vvintaw l- istudju tal- lingwa Maltija u b' hekk sfortunatament insew lil dawk li ġew qabilhom u l- kontribut li taw . JINQERDU DAWK LI QED JEQIRDU D- DINJA u moħħi m' għandux kwiet ; inhossni qiegħed negħreq f' baħar ta' ħsibijiet . ta' wġigħ u ta' tbatija , ta' qtil , imrar u diqa , ta' jasar u kefrija . Jurini met ' għal sufhom biċċirna 'l- foki z- żgħar . . . Baxx baxx ġellidna ' s- sriedaq Qtilna liz- żwiemel jogħtru jo ' mweġġgħa tat- tiġrija . . . ħallejna f' nofs l- arena lill- barri agunija . . . U nfidna l- ors bil- moħbi bil- ħoloq ġo mnifsejh u kaxkarnieh bil- ktajjen . . . nhewden kif lill- ħolqien ma harisniehx bil- għaqal u sħetna kullimkien . tal- ħlejjaq imħarbtin li bl- aħrax qed jixluna b' ħatjin , ħatjin , ħatjin ! U jkollna nħallsu d- danni u ninsġu l- għajb f' kuruna tax- xewk għal fuq qabarna . Nota : It- titlu ta' din il- poeżija huwa kwotazzjoni mir- Rivelazzjoni 11 : 18 . Tghidlix nirkibhom , ' mma nissaħħar bihom ! Filwaqt li nibza' mit- titjir , b' dankollu mhux darba w tnejn mort l- ajruport għalihom . . . narahom tilghin , niżlin wara xulxin . Mur gibu lil Da Vinci kemm kien jogħxa li kellu jġarrab dak li naraw aħna għal ħafna drabi ta' kuljum minn triqtna . Sikwit jgħaddu minn fuqna w jinżlu wrajna . Fl- għaxija mis- salott nilmaħhom riesqa bil- mod mill- bogħod bħal kewkba wara kewkba . Kultant irieghdu d- dar u jhezhzu t- twieqi . Isma' ! Hossu jfakkarni fis- Sur Muscat meta f' nofs il- lezzjoni malajr fil- kuritur kien joħroġ jiġri mitluf jissamma' għall- irbumbjar biex jaqbad wieħed għaddej fil- baxx minn fuq l- iskola . . . waqt l ' aħna t- tfal nizzuffjettaw u nwaddbu minn bank għal bank xi ajruplan tal- karti . Bid- daħna 'l fuq mit- torri spiss ngħaddulhom l- aħbar li l- għadu riesaq lejn ix- xtut . Navzawhom jgħumu biss bejn iz- żewġ bnadar u jagħlqu b' xibka l- qâla mħabba l- ħut . Izd ' huma ma jaħsbux kif naħsbu aħna , u qatt ma jagħtu kas tat- torrijiet , tad- dħaħen u t- tixjir widdieb ta' idejna biex ma jaqbżux il- linja u jżommu l- kwiet . Donnhom b' kull jedd jagħmlu l- oppost apposta : iwarrbu kliemna mat- twissijiet ta' ġid , u l- wens tad- dejma jħallu fit- taqbid . Ghax wara kollox biex issib trid tfittex ; il- wasla mhux bilfors għax jgħinha r- riħ ; ir- rebħ mhux biss minn fuq is- swar jew l- iġfna ; l- azzjoni taf twelidha mit- tnebbih . B' hekk mis- salott ma nitilghux fuq l- igbla ; bil- ħsieb tal- falliment ma nibnux bliet ; mill- banjijiet ġol- blat ma naqsmux ibħra li johduna niskopru l- artijiet . Mela nqimu b' tifħir lil dawk li jbarru kull għażż u l- kumdità tal- garantit , u fit- tweghir u b' kurżità bla rażan jiftħulna toroq ġodda għall- infinit .