IS- SIBT FILGĦAXIJA JIBDA T- TNEJN FILGĦODU U JISPIĊĊA L- ĦADD BILLEJL Ma kelli l- ebda dubju li kienet se tinqata' . Biss , irrid ngħid ukoll li l- inkoraġġiment tal- gvern biex euro - aħna li ma nifhmux fil- finanzi - nispelluha ewro huwa tad- daħq u assurd . Bħal dak li qallu li l- proposta tal- kunsill nazzjonali tal- lingwa tiswa xiħaġa f' dal- pajjiż immexxi biss mill- ministri , teknokrati u l- ġgajta ta' l- omnipotenti . Nista' nifhem l- għax u l- għaliex ta' dan l- inkoraġġiment . Il- kwistjoni ta' l- ewro hija l- ewwel waħda mqajma minn kunsill li twaqqaf mill- parlament . X' imbarazzament li l- gvern stess ikollu , taħt il- pressjoni tat- teknokrati tiegħu , jopponi l- proposta mressqa minn kunsill imwaqqaf minnu stess ! Allura nippruvaw nilħqu kompromess - imġandar veru - biex nakkomodaw in- naħat kollha . Nistenna bil- ħerqa r- reazzjoni tal- Kunsill Nazzjonali tal- Lingwa , għax fl- aħħar mill- aħħar din kienet telfa għal dan il- Kunsill . Il- Lingwa bħala identita' nazzjonali Id- diskors dwar identita' nazzjonali huwa dejjem delikat jekk mhux ukoll riskjuż . Jekk titkellem dwaru dejjem tista' tirriskja li tiġi ttimbrat bħala patrijott u l- patrijottiżmu llum huwa assoċjat mal- movimenti suwed li qegħdin jinbtu f' ċerti rkejjen tal- Blata . Huwa diskors delikat għax il- kwistjoni ta' l- identita' nazzjonali tista' tirrendi ruħha wkoll f' ġabra ta' klixejiet u miti li jibdew jiġġarrfu biż- żmien . Ta' barra / ta' ġewwa Imbagħad hemm l- assurdita' l- oħra . Inga Boissevain għamlet appell imqanqal ħafna biex il- Maltin jibdew jirrispettaw il- lingwa tagħhom . Inga Boissevain m' hijiex Maltija u kienet qiegħda tgħaddi r- reazzjonijiet tagħha għal kummenti mgħoddija minn Maltin kontra l- lingwa tagħhom stess . Din tibqa' kwistjoni ta' klassi soċjali anki jekk Inga Boissevain , minkejja l- ħafna snin li qattgħet f' Malta , tibqa' ma tistax tniżżel . Il- problema , kif naraha jien , mhijiex fil- fatt li għad hawn ġgajta klassisti li għadhom jemmnu fis- superjorita' tal- lingwa ta' l- Ieħor ( tal- kolonjalizzatur fil- każ tagħna ) fuq il- lingwa matriċi . Il- problema qiegħda fil- fatt li min juża l- lingwa matriċi qiegħed jużaha ħażin . Imma anki dan l- argument illum sar klixe ' , anki jekk huwa fatt sagrosant . U allura naħseb li l- Kunsill għandu jitfa' l- isforzi kollha tiegħu fuq min hu responsabbli għat- tixrid tal- lingwa , jiġifieri l- ewwel u qabel kollox il- media . L- istorja ta' denfil xwejjaħ F' nofs is- snin sebgħin ( ! ) il- ministeru ta' l- edukazzjoni ta' dak iż- żmien kien ippubblika ktieb ġdid ta' qari bil- Malti għat- tfal tal- klassijiet tal- primarja . Niftakar dak il- jum meta ġie varat il- ktieb . Bil- pompa u l- propaganda tipiċi tar- Reġim , konna ħriġna fil- bitħa ta' l- iskola nisimgħu lis- surmast jgħidilna b' dan il- ktieb li kien inkiteb apposta għalina biex nitgħallmu naqraw u nieħdu gost b' dak li naqraw . Illum , tletin sena wara , meta dawk it- tfal li kienu nġabru fil- bitħa ta' l- iskola għall- inawgurazzjoni tal- ktieb mimli stampi koroh bojod u suwed saru missirijiet u wliedhom diġa' diħlin l- universita' , dan id- denfil għadu jgħum fil- klassijiet ta' l- iskejjel statali . Kieku m' għandniex kittieba li jipproduċu kotba tajbin għat- tfal ngħid paċenzja . Imma ħarsa fuq fuq lejn il- klassijiet primarji fl- iskejjel privati u tal- Knisja turi storja oħra . Għala sensiela twila ta' ministeri ta' l- edukazzjoni żammew dan l- istatus quo huwa misteru . Forsi hemm wisq interessi li wieħed irid jieħu ħsieb . Bloggata oħra ta' imtellgħa Forsi hemm wisq interessi li wieħed irid jieħu ħsieb . Dejjem hemm kienu l- interessi , u sfortunatament naħseb li dejjem hemm ser jibqgħu , għad- detriment tagħna l- massa . Fid- dokumenti ikteb " euro " fil- kċina ħallas bl- " ewro " . . . . ma tfakkrekx f' xi ħaġa ? Il- lingwa tal- kċina ? Ma taħsibx li iktar importanti dak li jkun jikteb Malti idjomatiku milli orgotrafikament perfett ? IDEALMENT ikun hemm iz- żewġ elementi ( Malti mexxej b' ortografija tajba ) - imma jekk bilfors ikolli nagħżel bejn waħda nippreferi malti mexxej milli ortografija perfetta . U kif ser jinbidlu l- affarijiet ? L- ingliz ( jew forma ta' ingliz ) sar il- lingwa miktuba tal- klassi l- baxxa ( jew il- klassi tal- ħaddiema biex ma nkunx daqshekk salvaġġ ħa . . ) issa . Per eżempju s- sit ta' Tista' Tkun Int bl- Ingliż , meta titfacca Montesin ( & co ) ihobbu jdaħħlu xi frażi bl- Ingliż li tinduna jkunu qaluha biex ' jissofistikaw ' is- sentenza , eċċ . Ghax ejja ma ndurux mal- lewża : min irid il- Malti ? L- intellettwali , il- bloggin , min jaħseb . . . Il- poplu in ġenerali jew ma jridx jew jitnejjek altament . u taħsbu ħa tgħaddi tagħna ? għalfejn taħseb nofsna qed ighixu barra mela . . . ? Nikkongratula lill- Inga Boissevain ta' l- ittra tagħha . Hi tirrapresenta n- naħa l- oħra ( il- ftit ) ta' l- expats f' Malta : interessata , imaginattiva , intelliġenti u progressiva . Biss tirrapresenta minorità . . . il- bqija ta' l- expats - ix- xjuħ ta' 72 sena li kienu second gunners hawn saqsihom humiex kapaċi jgħidu iktar minn sentenza waħda biex idahqu fil- parties jew iridux il- Malti jieħu s- sopravent u tara x' inhi l- verità . Boissevain tirrapresenta l- intellettwali u l- progressivi fil- pajjiż - għalhekk ma tantx rajna ittri bħal tagħha qabel . . . imma imnalla jkunu nies bħala . Tlaqna naħarqu Kastilja jew ? : p Dejjem nibda nipprova nibqa kalm u loġiku fuq din il- kwistjoni imma kważi dejjem nispicca naffronta dan l- argument b' ċertu passjoni . X' tagħmel eh : ) heqq . . . x' naqbad ngħid ? Ha mmur nieħu kolazzjon sadattant . Jien u Nikol , ftit wara l- funeral ta' missieri , 1/5/2007