Xi tfisser il-kelma Qarċilla? Riedu jkunu l-festi karnivaleski tas-sena 2014 li reġgħu rxuxtaw din tal-Qarċilla. Hemm aktar minn interpretazzjoni waħda x'niddiskutu fuq dan is-suġġett. Kitba ta' George Cilia Il-Folklorista ewlien i Ġużé Cassar Pullicina jikteb hekk: Il-Qarċilla hija ftira kbira li fuqha ssib figura ta' għarus u għa r usa tal-ħelu, maktur ġo ċestin imwaqqaf f'għamla ta' torri u fuqu xbiha tal-Madonna, ta' San Ġużepp jew Bambin, u taħtu u madwaru mimli konfetti, perlini, u ġellewż, li kien jitqassam mat-triq huma u sejrin lejn il-knisja l-għarajjes ta' familji tat-tajjeb għaċ-ċerimonja tat-tieġ. [1] Il-folklorista jkompli jgħarrafna li min jerfa' l-Qarċilla u ċ-ċestin bil-maktur, l-għarajjes kien jagħtuh rigal ukoll – qagħqa kbira msejħa kollura , li kienet tkun imdendla f'għonqhom ma' xalpa tal-buxakka minn fuq l-ispalla tax-xellug għall-ġenb tal-lemin. [2] Il-poeta Bormliż Dun Feliċ Demarco sa mis-sena 1760 jagħti spjegzzjoni oħra tal-Qarċilla. Il-poeta jfakkar li l-Qarċilla hi farsa li sa mitt sena ilu kienet issir fil-ġranet tal-Karnival, il-Belt, u anke f'xi irħula. Il-kliem tagħha kien mimli ħmerijiet u botti. L-eqdem Qarċilla miktuba li nafu biha s'issa hi dik li kiteb l-istess Dun Feliċ għall-karnival tal-1760. [3] It-tifkira tal- Qarċilla qatt ma mietet għal kollox. Ritratt tal-Karnival ta' Malta għall-ħabta tas-snin għoxrin tas-seklu l-ieħor. Jidher li maż-żmien il-kelma Qarċilla kisbet tifsiriet sekondarji oħra barra minn dik marbuta maċ-ċerimonja taż-żwieġ u dik ta' reċta fiż-żmien tal-karnival. Bla dubju ta' xejn l-aktar tradizzjoni popolari mal-klassi l-baxxa fis-seklu 18 kienet dik ir-reċta karnivaleska. Il-farsa tikkonsisti f'raġel liebes ta' Nutar bis-surtun, bastun, b'nofs tomna f'rasu, u bil-lunetta f'għajn waħda, għaddej mit-triq b'reġistru f'idu. Raġel ieħor jakkumpanjah, u jagħmilha ta' xhud jew tal-għarus, iġorr fuq rasu ġewlaq li fih kien ikun hemm l-għarusa magħmula mill-għaġina. Ruxxmata tfal u nies oħra jiġru warajh. L-atturi jieqfu f'kull kantuniera biex jipprokklamaw biż-żufjett, kitba verifikata taż-żwieġ. Malli jinqara l-kuntratt, in-nies miġbura tinfexx tqatta' u tiekol mill-għarusa tal-għaġina. Maż-żmien l-għarusa mbidlet f'mara reali. Kull darba li n-Nutar jieqaf u jiftaħ ħalqu biex jibda jaqra, leħnu jintradam fost l-għajjat, żufjett, u suttar. Bħalma tistgħu taħsbu, l-versi huma mimlijin ċajt goff, u oħrajn mhux xierqa. Il-quddiem insibu dan: Ukoll tagħmillu patt Li l-għarusa hija tewmija, U minn wara ftit ħotbija. Widnejha naqra kbar U ħalqa nitfa kbir Gedduma bħal tal-ħanżir. [4] L-Għarusa Karfusa, il-Qrċilla tal-2018 IN-NUTAR Fil-fehma ta' moħħi nħoss li għandi naqbel mal-ispjegazzjoni li jagħti Ġuże Cassar Pullicino tal-kelma t-tajba oriġinali "Qarċilla" – għax nifhem li hija marbuta maċ-ċelebrazzjoni taż-żwieġ kif kien isir mitejn sena ilu. Maż-żminijiet din id-drawwa sfumat fix-xejn iżda baqgħet titfakkar b'mod karnivalesk sa din is-sena (2014). In-Nutar u l-Ħuttab baqgħu dejjem żewġ atturi prinċipali fost id-drawwiet tagħna, jimlew b-ilwien imżewqa l-ħajja Maltija. In-Nutar dejjem huwa bniedem irrispettat, flimkien mall-Kappillan, l-ispiżjar, u l-Ispettur tar-raħal, aktarx, jekk mhux dejjem, ikun mistieden għall-festa tat-tieġ. Dari, il-kitba taż-żwieġ kienu jinsistu għaliha omm u missier l-għarusa. Għalhekk, lejlet it-tieġ issir din il-kitba fejn jitniżżel dak kollu li se tieħu l-għarusa bħala dota – bini, ilbies, raba', bhejjem, u flus. L-għarus ukoll iwiegħed xi ġid dotarju lill-għarusa. Bħala rigal tax-xogħol tiegħu, in-nutar jistħoqqlu dundjan, jistednuh għall-mejda, u jqegħduh ħdejn l-għarajjes. Skont it-tradizzjoni: Fl-iskrittura Matrimonjali Jagħmlu l-pattijiet konjugali Li joħodha l-festi prinċipali Jonsobha fuq il-ħajt Jixtrilha xriek qubbajt Li jkun tal-qannebusa Għax minnu tiggosta l-għarusa. [5] Verżjoni oħra moderna tal-Qarċilla, minn dawk li qed isiru f'dawn l-aħħar snin IL-ĦUTTAB Iż-żmien li qed nirrakkontaw fuqu hu kemm xejn, anzi ħafna, differenti miż-żmien tal-lum. Meta xebba tkun lesta għaż-żwieġ kienet titpoġġa qasrija tal-ħabaq fil-ħoġor tat-tieqa li tagħti fuq it-triq tad-dar tagħha. Jekk ġuvni mistħI jkollu l-intenzjoni li jiżżewwġ lil dik ix-xebba, l-aħjar mezz li kellu kien li jqabbad ħuttab biex iwassal il-messaġġ lill-ġenituri tat-tfajla. Il-ħuttab jew ħuttaba huwa bniedem xiħ, magħruf għal dan ix-xogħol, li kappaċI jirranġa malajr b'wiċċ il-ġid bejn iż-żewġ familji. Kien ukoll il-ħuttab iħallas għannej sabiex dan ikanta kanzunetta ta' tifħir lix-xbjeba taħt it-tieqa bil-qasrija; ifaħħar lill-familja aktar milli ħaqqhom sakemm jibda n-namur u jseħħ iż-żwieġ. Kull par għal paru. B'hekk iż-żwieġ, bil-għajnuna tal-ħuttab jirnexxi, waqt li l-promotur jitħallas tax-xogħol siewi tiegħu. Min jaf kemm wegħdiet ta' flus ikun hemm lesti jekk kollox imur tajjeb. L-Għannej ħaqqu xi patakka wkoll għat-tqabbil imqanqal tiegħu. Isimgħuh: Xtaqt nisma' kelma minn fommok, Kelma ċkejkna ċkejkna, Dik suritha nar u għasel, Qiegħda ġo qalbek maħżuna. Staqsejtek jekk tħobbnix, xejn ma weġibtni, Biss ġewwa ħbub għajnejk minn lewn is-sema, Rajt bħal xrara tan-nar tixgħel u taħrab. Ma fhimtx u bqajt nistenna, Jekk ewwellia tiġix xi siegħa ħelwa, Li tagħtini tweġiba. [6] Iż-żminijiet jinbidlu, u trid tinbidel magħhom Tal-Qarċilla, in-Nutar, il-Ħuttab, l-Għana tal-Maħbubin, tista' tgħid li ntnesew għal kollox. Illum dawn id-drawwiet kemmxejn ma jqabbdukx id-daħk meta taqra fuqhom. F'dawk iż-żminijiet kienu jinħassu meħtieġa. M'hemmx għalfejn nikteb jien kif isiru f'dan is-seklu dawn l-affarijiet – kulħadd jaf, jisma', u jara b'għajnejh x'inhu għaddej f'pajjiżna. Intant, it-tliet persunaġġI tant nagħrufa fl-imgħoddi reġgħu bdew jitfakkru fil-jiem tal-bluha karnivaleska, biex jallegraw lill-poplu u lit-turisti li jiġu jżuruna fil-ġranet tal-Karnival. REFERENZI: [1] Ġuże Cassar Pullicino, Il-Qarċilla – Bejn Drawwa u Drama, Il-Malti [2] Ġuże Cassar Pullicino, Il-Qarċilla – Bejn Drawwa u Drama, Il-Malti [3] Ara l-ktieb Dun Feliċ Demarco u l-Qarċilla fil-Karnival tal-1760, ta' Conrad Fenech, ippubblikat f'Malta mill-Horizon fl-2013. [4] Ibid, paġna 105