Fi bloggata li għamilt xi żmien ilu , kont tkellimt fuq l-importanza li għandu l-proċess tal-editjar. Spiss jiġri li l-editur jiġ bidlek l-attenzjoni lejn partijiet minn manuskritt li għandhom bżonn jitneħħew jew jinbidlu. Mhux faċli taqta' barra affarijiet li tkun ktibt, u sakemm tasal tieħu dik id-deċiżjoni ġieli tbati bil-kbir – ħalliha li wara tgħid li mnalla smajt mill-editur. L-istorja li qed intella' llum kienet silta f'wieħed mill-kapitli tal-bidu tal-ktieb tiegħi Is-Sitt Aħwa . L-editur irrimarkali li peress li bħala silta mhi żżid xejn mal-istorja propja, din qiegħda ttellef lill-qarrej billi tnaqqas ir-ritmu u billi taljena lil dak li jkun. Qbilt ma dan is-suġġeriment, u neħħejt din is-silta mill-ktieb: Iż-Żewġ Allat Qosra Rakkont ta' Abram l-Elfju u Xandru l-Ġajs (Xena mħassra minn ' Is-Sitt Aħwa ', 2012) Kien baqa' għaxart'ijiem għat-tluq tagħhom lejn Siì, għal-lejl tal-ewwel qamar. Xon, Marku u Riku sabu kif iqattgħu iż-żmien ta' stennija. Matul il-jum, kienu jintefgħu jduru minn raħal għal raħal, daqqa jmiddu jdejhom għal xi biċċa xogħol u jgħinu lil sħabhom il-Muùrjani, daqqa joħorġu jistadu bid-dgħajsa, xi minn daqqiet jitilqu f'mixjiet twal madwar il-gżira qalb il-widien jew inkella f'xi rdum. L-iljieli kienu jkunu dejjem mimlija rakkonti ta' xi ġrajja jew oħra li ġarrbu Noah u n-nies tiegħu mal-mgħodija tas-snin. L-aktar storja li laqtithom lit-tlieta li huma kienet dik li rrakkontawlhom Xandru u Abram dwar żjara tagħhom fid-dinja li minnha ġew it-tliet żgħażagħ, dik li l-Muùrjani kienu jsejħu Teèr. Kien lejl sabiħ, ftit frisk, u s-sħana tan-nar u t-tifqiegħa tal-ħatab jaqbad ikkumplimentaw leħen iż-żewġ Muùrjani huma u jaqsmu magħhom dik l-esperjenza. Minn biswit dik il-ħuġġieġa fuq ir-riħ tal-Għar il-Kbir, Xandru u Abram ħadu lil Xon, Marku u Riku lura fiż-żmien, għal waħda mill-ewwel mawriet tagħhom f'dinja oħra, fi żmien meta l-Muùrjani kienu skoprew il-Bieb ta' Ħaġar Qim. Kien Xandru li beda jirrakkonta dik il-ġrajja. Darba fost l-oħrajn, hu u sieħbu Abram kienu użaw il-Bieb ta' bejn id-Dinjiet u qasmu lejn Teèr. Il-Maltin li kienu sabu hemmhekk dik il-ħabta kienu xort'oħra minn Xon u sħabu. Dak iż-żmien kienu ftit ħafna in-nies li kienu jgħixu fuq il-gżira; mhux żgur jaqbżu l-erbat elef ruħ fil-għadd. Skont ma qalilhom Abram, dawk in-nies kienu baħħara Feniċi li qasmu l-baħar u bdew jgħixu fil-gżejjer Maltin. L-għixien tagħhom kien ibbażat l-aktar fuq is-sajd u ftit fuq il-biedja wkoll. Kienu jaduraw ix-xemx u l-kwiekeb u jħarsu lejn is-smewwiet bħala l-imramma tal-allat tagħhom. Lil dawn l-allat, kienu jagħtuhom qima fl-imqades li kienu sabu mal-wasla tagħhom. Kienu bnew l-irħula ċkejkna tagħhom madwar l-imqades infushom, kważi bl-istess mod kif kienu għamlu n-nies tax-Xiħ f'Qim. Wara kollox, hemmhekk kien hemm għejjun t'ilma ġieri li kienu jużaw għall-għajxien tagħhom. Kienu tħajru wkoll jibnu imqades oħra fuq l-istess sura ta' dawk li sabu. L-ilsien li kienu jitkellmu bih kien Malti eqdem miż-żmien, li iżda kien jinfthiem, u ż-żewġ Muùrjani setgħu jitdħattu magħhom. Meta Xandru u Abram spiċċaw f'nofshom bi żball, (bħala regola, kienu joqogħdu lura milli jkellmu jew jitħalltu ma' ġnus fuq id-dinjiet l-oħra) kienu ħolqu agħa kbir fost dawn in-nies. Il-Feniċi stħajluhom l-allat tagħhom li marru fosthom biex jagħmlu ħaqq minn għemilhom; u dan l-istħajjil issaħħaħ aktar u aktar meta l-għada li waslu Xandru u Abram għamel dulluvju xita li għerreq kull m'hemm. Għall-ewwel kollox kien jidher sew. Daru bihom daqs li kieku kienu l-aqwa slaten, temgħuhom u sqewhom mill-aħjar ikel u xorb li kellhom, saħansitra offrewlhom rigali ta' bċejjeċ li kienu jaħdmu huma. Imbagħad, meta l-jiem bdew igerrbu, u Xandru u Abram kienu qed jistennew b'ħerqa il-lejl li fih il-qamar kellu jerġa' jkun tajjeb biex jaqsmu lura lejn Qim, bdew jintebħu li dawn in-nies kienu qed iħejju xi ħaġa għalihom. Għall-ewwel la Xandru u lanqas Abram ma fehmu x'kien qed jinħema. Ħasbu li kienet se tkun xi sorpriża sabiħa. Sakemm darba fost l-oħrajn, Xandru inzerta diskursata bejn xi ħamsa min-nies imlaħħqin fost dawn il-Maltin tal-qedem. Kienu qed jiddiskutu kif u fejn l-aħjar li 'jqegħduhom la darba jkunu lestew it-taħlita tal-istatwi' . Bil-ħsieb li jirnexxielu jitkixxef din il-biċċa x'kienet, Xandru baqa' jissemma. U tassew baqa' mbellah meta fehem! Kienu qed jiddiskutu l-mod li bih kienu se jagħmlu lilu u lil sieħbu fi statwi ħajjin! Meta mar jgħid lil Abram dak tgħidx kemm daħak bih. Qallu li kien fehem ħażin, li kien qed iħalli l-imaġinazzjoni tiġri bih. "Naf xi smajt Abram," tennielu Xandru, "u għalkemm tinstema' xi ħaġa stramba, naf żgur li kienu ked jitħaddtu bl-akbar serjetà." Abram kien baqa' jieħu kollox biż-żufjett, sakemm jum fost l-oħrajn, ftit wara li sebaħ, ġew għalihom ċorma nies u ħaduhom lejn il-maqdes tal-Imnajdra. Hemmhekk, biswit il-maqdes, kienu ħaffru żewġ ħofriet kbar biżżejjed li joqgħod bniedem mimdud f'kull waħda. Dawn imlewhom b'taħlita ta' tafal ħamrani. Kienu se jippruvaw jidfnuhom ħajjin. Xandru daħak bosta hu u jirrakkonta, u Abram mhux anqas minnu, iżda qalilhom kif dak il-ħin kien xaqq l-għaraq għalih u mtela bil-biża'. Abram qalilhom li kif kien sab ruħu quddiem dawk il-banjijiet bit-tafal u fehem x'riedu jagħmlulhom, ma kiex jaf x'se jaqbad jagħmel. Kienu wisq dawk in-nies imdawrin magħhom biex jeħduha magħhom u jgħaddu minn ġo nofshom kif ġieb u laħaq. Iżda Xandru ġieh ħsieb. Dar lejn in-nies miġbura warajhom u tefa' ħarstu lejn dak li l-Feniċi kienu jqisu bħala l-mexxej tagħhom. Dan kien biss erba' passi 'l bogħod minnu u kien wieħed mill-ftit li Xandru seta' jkellem waqt li jħarislu f'għajnejh, għax kważi n-nies kollha fuq din il-gżira kienu itwal bil-bosta mill-Muùrjani. Isem dan il-mexxej kien Muùl, u Xandru beda jkellmu b'leħen għoli biex jisimgħu kulħadd. "Intom inġbartu hawn illum biex tagħmlu sagrifiċċju bina, aħna li minnkom mekjusa l-allat tagħkom, u ta' dan aħna nroddulkom ħajr. Iżda ħadd minkom m'għandu d-dehen li jara b'għajnejh wakt li aħna nsiru ħaġa waħda mal-art tagħkom. Għalhekk inżlu għarkupptejkom, wiċċkom fl-art! Inżlu u itolbu biex ruħkom tissaffa u biex xi darba terġgħu tkunu xierka li tħarsu f'wiċċ dawk li ġew mill-bogħod għall-fidwa tagħkom!" Waqt li kien qed jirrakkonta dan kollu, għajnejn Xandru mtlew bid-dmugħ u nfaqa' jidħak kemm jiflaħ. "Tridu taraw wiċċhom!" issokkta jgħidilhom. "Imma isbaħ u akwa, riddtu taraw wiċċ Abram l-Elfju!" u Xandru reġa' beda jfaqqa' d-daħk. Abram li kien bilqiegħda maġenbu kien qiegħed jidħak ukoll, dik id-daħka donnha xi ragħada qawwija u twila li ċċaqlaq l-għeruq u s-sisien. "Dak il-ħin ma nafx x'għadda minn moħħi, iżda niftakar li tant tkellem bis-serjeta' li emmintu jien ukoll u kien għoddni nżilt għarkupptejja magħhom!" "U huma x'għamlu? Niżlu għarkupptejhom?" staqsieh kurjuż Marku. Xandru ssokkta, "U kif! Kollha kemm huma niżlu, kishom bniedem wieħed kuddiemna, ikimuna rashom ġot-trab. Kif rajniehom hekk jien u Abram ħrabna nkiss inkiss 'l isfel bla m'għamilna ħoss, għall-ewwel bil-mod, imbagħad għaġġilna u rnexxielna nisparixxu mingħajr ħadd minnhom ma ntebaħ. Naħseb mingħalihom li tlajna lura kalb il-kwiekeb imnejn ġejna. Bkajna mistoħbijin għal xi ħamest ijiem sħaħ, jew aktar Abram? Imbagħad għaddejna lura lejn Qim fis-satra tal-lejl tat-tielet qamar..." Din l-istorja ktibtha fl-14 ta' Lulju 2012, f'kafetterija fi Triq in-Nofsinhar fil-Belt Valletta. Ftit taż-żmien qabel kien għadni kif qrajt ktieb dwar l-assedju b'rabta ma riċerka li kont qed nagħmel għal ktieb minn tiegħi, u din l-istorja qasira nibtet minn hemm. Fiha ppruvajt nara u ngħix episodju importanti tal-Assedju l-Kbir minn għajnejn xi ħadd li kien tilef kull tama... L-Aħħar Ftit Waqtiet Trab bajdani waqa' minn mat-travi tal-injam skur kull darba li l-ħitan u s-soqfa għoljin tas-sala triegħdu taħt il-qawwa tal-balal tal-għadu. Issa kulħadd kien dara li mis-sebħ sad-dlam, jum wara jum, siegħa wara siegħa, l-attakk Tork kien jippersisti. Kont smajt lil wieħed mill-kavallieri Spanjoli jgħid lil Kavallier Taljan li l-Misilmin kienu ġabu magħhom kanuni sitt darbiet akbar mill-kanuni tal-ordni. U mhux wieħed jew tnejn kellhom minn dawn il-kanuni, iżda mijiet, u kienu qed jisparawhom f'salt lejn l-ibliet Maltin minn ħafna bnadi differenti. Kien ilhom xahrejn issa li bdew l-assedju kontrina, u s'issa, kulma kien irnexxielhom jirbħu kien biss Sant'Iermu – u bi tbatija. L-għidut kien li minn tagħna konna tlifna elf u sitt mija, bejn kavallieri, Maltin, u suldati barranin li wieġbu s-sejħa għall-għajnuna tal-Granmastru. Iżda dawk l-elf u sitt mitt ruħ qalbiena kienu kaxkru magħhom madwar tmint elef Tork. Aktar trab tfarfar mis-saqaf u għabra fina waqgħet lejn l-art u lejn is-sodod, tiżfen fuq l-imrieżaq tax-xemx deħlin angulati mit-twieqi għoljin, hekk kif aktar balal waqgħu fuq is-swar ta' Sant'Anġlu. Qomt bilqiegħda kif stajt, u serraħt dahri mat-tustiera tas-sodda ċkejkna li kienu qegħduni fiha. Ħruq kbir tul spallti, s'għonqi, u fuq wara ta' dahri ħasadni tant kemm kien irqiq u akut. Intbaħt li kont infaxxat bi drapp tal-qoton issikkat u li kien qed iqabbadni sħanat kbar u ħakk, u ma kontx naf x'hemm taħt dawk il-faxex. Farka ta' tifkira wrietni sikkina tal-għadu, iżda xejn iżjed. Iċċaqlaqt bil-mod sakemm sibt pożizzjoni ftit komda u li fiha ma ħassejtx ħruq. F'daqqa waħda ħassejt taħt abti imxarrab u meta ttawwalt rajt roqgħa ħamra skura mdaqqsa, tikber. Waqaft mitħarrek u qabadni ferħ ta' ġenn. Iżda ma werżaqtx kif xtaqt nagħmel, għax hekk kif għollejt ħarsti biex nara nsibx lil xi ħadd fil-qrib li jgħini, għall-ewwel darba nintebaħ b'dak li kien hemm fis-sala madwari. Sodda maġenb sodda bħal dik li kont fuqha jien, u ma kienx hemm waħda battala. Nies ta' kull xorta, fil-biċċa l-kbira rġiel, iżda lmaħt ukoll tfal u żgħażagħ tampari, kulħadd mimdud, min infaxxat, min le, min sfigurat, min bla id, oħrajn bla saqajn. Għal bidu kont trux, donnhom widnejja ma jridux jisimgħu l-krib tal-midruba, jew forsi kien moħħi li tarraxni biex jiddefendini, u minflok kont qed nisma' biss il-ħsejjes ma jaqtgħu xejn tal-balal tal-għadu. Iżda issa li tajt każ, issa bdejt nismgħahom. Krib li jqabbdek ħlewwa ta' qalb, talb imgedwed mgħaġġel, biki, dagħa. Il-ħsejjes vera tal-gwerra. Għaddejjin bejn is-sodod kien hemm nofs tużżana nisa, jisqu ftit ilma 'l dak, jgħattu lil ieħor li kien qed iterter bil-bard tad-deni, inewlu kisra ħobż imxarrba fl-inbid lit-tali li ħassu jistordi. Ma domtx nikkontempla dak kollu. Hekk kif bdejt naħseb x'nista' nagħmel biex nitbiegħed minn dak id-dwejjaq, ħoss enormi ħasad lil kulħadd, u din id-darba mhux għabra mliet l-arja, iżda sħaba bajda li weħlet taħt it-travi u xterdet ma' kullimkien. Il-ħoss, li kien itarrax, dam sejjer għal ftit waqtiet, qisu xi ragħda kbira, u kulħadd żamm in-nifs biex jara jew jipprova jifhem x'kien ġara. "Żgur waqqgħulna s-swar kollha f'salt!" bkiet mara mikula mill-biża' għall-ulieda u għal żewġha li kien fuq is-swar jiddefendi l-belt. "Ommna Marija, Verġni Marija, daħlulna, daħlulna!" werżqet oħra. "Żgur splodiet xi ħażna oħra porvli minn tagħna," qal raġel f'sodda qrib tiegħi, u kompla, "nafdaw f'Alla li ma weġġa' ħadd din id-darba." "Dik arma ġdida tal-għadu, għidtilkom jien li għandhom l-għajnuna tas-sħaħar." "Terrimot żgur. L-ebda arma ma tagħmel dak il-ħoss. Terremot." "Mulej Alla, Ommna Marija. Terremot jonqosna issa." Ħafna mill-krib u qrid kien intesa hekk kif kulħadd tkellem fuq xulxin, it-tifsiriet ħerġin minn mitt-ħalq f'salt, waħda iktar qalila mill-oħra. Fil-waqt, instema' agħa kbir ġej minn barra, minn taħt it-twieqi, ilħna u għajjat, mhux ta' nies li tilfu, iżda ta' nies b'kuraġġ, b'ħeġġa li dak il-ħin qanqlitni, daħlet fija u mlietni bis-saħħa. Qomt mis-sodda bla ma tajt iżjed kas tal-uġigħ fi driegħi jew tar-roqgħa demm li kibret u nfirxet taħt abti. Ħafi, nofsni għarwien ħlief għal qalziet imqatta' u kollu tbajja ta' demm niexef li kont liebes, imxejt 'l barra lejn fejn kienu sejrin nies oħrajn. L-ewwel ftit passi kienu iebsin, batuti, iżda mat-tielet, ir-raba', il-ħames pass, bdejt nieħu s-saħħa, u sakemm wasalt sal-bibien ta' barra tas-sala, kont miexi normali. Fit-toroq tal-belt kien hemm folol kbar, kollha mexjin flimkien, qishom mewġa kbira f'baħar imqalleb, suldati lebsin elmi mimlijin daqqiet, kavallieri bl-armatura tleqq taħt xemx tiżreġ, nisa u tfal Maltin, irġiel żaqqhom barra. Kollha kienu qed jgħaġġlu lejn is-swar, il-Maltin jgħajjtu, "Malta, Malta!" u minn fejn kont, ftit fil-għoli fuq it-tarġiet tal-isptar, rajt jgħaġġel quddiemhom kavallier twil, dritt, l-armatura tiegħu mera, x-xabla mgħollija f'idu għal-lest, miexi qisu jrid iqatta' lill-ewwel għadu li jitfaċċa quddiemu. Madwaru donnu l-folla kienet tinferaq u tinġibed lura, biex tħallilu l-post għalih. Fid-daqqa u l-ħin spiċċajt ġo qalb il-ġgajta, u mingħajr ma naf kif, b'lanza itwal minni f'idi, u smajt in-nies madwari jgħidu x'se jagħmlulhom lil dawn it-Torok li kienu ġew u daħlulhom fil-belt tagħhom. Wasalna sas-swar, fejn il-ġlied kien diġà beda. It-Torok kienu splodew bomba 'l isfel, taħt is-swar, ġol -pedamenti, u kien irnexxielhom jiftħu xaqq kbir biżżejjed biex jattakkaw minnu b'qilla. Il-vantaġġ tas-suldati u l-kavallieri li dak il-ħin kienu qed jiddefendu s-swar kien biss li kienu fil-għoli waqt li t-Torok riedu jitilgħu jattakkaw mill-baxx. Madankollu, l-attakk Tork kien diffiċli biex wieħed iwaqqfu, għax kienu feroċi, bla biża' mill-mewt u imqanqlin mill-ħsara li kien irnexxielhom jagħmlu fis-swar ħoxnin tal-misħutin kavallieri. Lanqas meta sabu ma' wiċċhom l-ixkubetti jobżqu n-nierien lejhom u jqabbdulhom l-ilbies merħi tagħhom ma tgerrxu. Mewġa wara mewġa wara mewġa t-Torok telgħu mit-toqba għal ġewwa l-belt. Sakemm wasal La Vallette. U b'għajta ħarxa ntefa' għal ġo nofshom b'qilla ta' ljun. Ix-xafra tax-xabla twila li kien qed iħaddan dlonk ħmaret b'demm l-għedewwa li waqgħu qishom dubbien madwaru u madwar is-suldati u l-Maltin li meta raw lil Granmastru jissielet magħhom, inħakmu minn qilla kbira. Jien dħalt bħal sħabi, u bil-lanza f'idi niggiżt u tajt u mbuttajt, l-ponta tal-lanza qattret id-dmija tal-għadu Tork u niffdet il-laħam. Smajt għajta minn warajja. Il-Granmastru kien intlaqat. Aktar ifferoċjajna kontriehom. Id-demm telgħali għal rasi. Il-ħruq f'ġenbi, l-uġigħ fi driegħi, l-istorbju, l-għajjat; ma baqa' jaffettwani xejn. Intlift f'dgħadigħa. Jien, il-lanza u l-għadu li jmiss. Dawk konna. Issa m'avvanzajniex aktar. Konna erġajna niżżilna lill-għadu 'l isfel mit-toqba minn fejn kienu telgħu, u għal ħin twil weħilna hemm, xwabel u lanez kontra ximitarri. Tork liebes l-abjad minn rasu sa saqajh tela' jwerżaq u jgħajjat qisu miġnun quddiemi, miexi fuq l-iġsma ta' sħabu mejta qisu xejn mhu xejn, u xejjirli daqqa ta' ximitarra fl-għoli ta' koxxti. Iżda kien għadu 'l bogħod wisq u ma laqatnix. Leħnu qawwi, għadu għaddej f'twerżieqa akuta li tkessaħlek demmek. Deffist il-lanza 'l isfel għal ġo żaqqu forsi nsikket dak l-għajjat, u nifdet minn ġo ħwejġu għal ġol-irtubija ta' żaqqu qisha dieħla fil-butir. Siket. Għal waqt wieħed għajnejh imberrqin bl-uġigħ ħarsu f'tiegħi, imbagħad waqa' lura, u hekk kif għeleb għal fuq dahru, ħassejtni ninġibed 'il quddiem, hekk kif il-lanza tiegħi baqgħet imwaħħla fih. Stajt nitlaqha. Stajt, imma ma rnexxilix. Dik il-lanza kienet saret parti minni, estensjoni t'idi, u ridtha, ridt niġbidha lura biex tibqa għandi u ninfilzaha fit-Tork li jmiss. Bqajt negħleb 'il quddiem, 'l isfel, għajnejja f'għajnejn it-Tork li kien baqa' jżomm ix-ximitarra tiegħu f'idu x-xellugija. U t-Tork ħabat mal-art u jien ħadt skoss 'il quddiem, u x-ximitarra nifditni u ħarġet ħamra u tleqq minn ġo dahri. Minn ħsieb ċkejken li nżera' f'Lulju tal-2012 quddiem ġiex kikkri kafè fuq is-Saqqajja , għall-ewwel kunċett ta' storja għat-tfal. Minn ġimgħat ta' riċerka għall-iżvilupp tal-plot, tas-setting u tal-karattri. Imbagħad xhur twal ta' kitba, editjar (u aktar editjar), qari tal-provi, laqgħat virtwali . . . u fl-aħħar hawn hu! Irvin Vella, l-investigatur virtwali bħalissa qiegħed jinħema fil-magni tal-istamperija Gutenberg . Fil-jiem li ġejjin, kważi sentejn u nofs xogħol se jingħataw il-kolla u jingħaqdu fi ktieb mitbugħ – ħolma oħra mwettqa u l-bidu t'avventura ġdida għalija. Il-ħames ktieb tiegħi, Irvin Vella: Investigatur Virtwali – Il-Każ Manduca , pubblikazzjoni Merlin , se jkun għall-bejgħ mit-2 ta' Frar fil-ħwienet tal-kotba ewlenin madwar Malta u Għawdex. Nhar is-7 ta' Jannar 2015 ġejt mistieden minn grupp ta' studenti tal-istitut tal-Arti u d-Disinn tal-MCAST biex nieħu sehem fi proġett bħala parti mill-kors tagħhom. Il-proġett ħa l-forma t'intervista televiżiva, fejn il-grupp ta' studenti tqassmu skont il-ħiliet differenti tagħhom biex tellgħu programm qasir ta' kwarta bl-isem ta' Perspettivi. Dan il-programm se jservi biex l-istudenti jiġu assessjati fuq dak li tgħallmu matul il-kors tagħhom. Ġewwa l-istudio tagħhom, ħadu ħsieb kollox bl-akbar reqqa u bi professjonalità li tisboq saħansitra dik ta' wħud mill-istazzjonijiet lokali fejn ġieli mort nagħti xi intervisti. Ħolqu feature interessanti biex jiftaħ il-programm, imbagħad kellhom silta qasira f'sura ta' dokumentarju dwar il-letteratura Maltija matul iż-żminijiet, u minn hemm bdiet l-intervista li għamlu lili. Il-preżentatriċi, Jenny, għalkemm naf li kellha ħafna friefet u eċitament, kienet preparatissima u rnexxielha tmexxi l-intervista b'mod tajjeb ħafna. Sħabha appoġġjawha perfettament minn wara l-kwinti, bi Claire, li ħadet ħsieb il-produzzjoni tal-programm, tinkuraġġiha u tara li kollox isir fil-ħin stabbilit. Kienet esperjenza sabiħa. Fost l-oħrajn, tkellimt fuq il-ktieb il-ġdid tiegħi li ħiereġ ħmistax oħra, fuq l-isfidi li nikteb għal udjenzi differenti u tajt ukoll l-opinjoni tiegħi dwar din il-perċezzjoni li ħafna nies għandhom ta' kunflitt bejn il-kotba elettroniċi u l-kotba tradizzjonali. Il-post għoġobni ħafna – attrezzat tajjeb immens, f'ambjent imdawwar bis-siġar u bil-veduti t'Għajn Riħana. Hemm enerġija vibbranti f'dak il-lok. Xtaqt li meta kont għadni iżgħar kien jeżisti post bħal dak fejn forsi stajt nistudja s-suġġetti li minn dejjem kienu għal qalbi b'aktar kumdità u b'mod sħiħ. Nawgura mill-qalb lil dan il-grupp ta' studenti mimlijin entużjażmu u kreattività. Kliem Renè, sentejn wara li miet, dewa madwar is-sala, vibbranti u mlewwen fl-istil tiegħu. Kien sabiħ wisq nisma' xogħlu moqri, fejn flimkien ma' sħabi l-kittieba Mark, Donovan u Rita, intlabna naqraw xi siltiet u poeżiji mill-pinna tal-ħ abib tagħna. Qrajna siltiet mill-ktieb Qasir il-Għomor li għadu kif ġie ippubblikat issa, minn Ħalluhom Jgħidu l-Kbar, manuskritt li se jkun ippubblikat dalwaqt u minn Is-Saltna tal-Ħamsin, ippubblikat fl-2010. L-attività, organizzata mill- Għaqda tal-Malti , inżammet ilbieraħ, 12 ta' Novembru 2014 fis-sala Sir Temi Żammit ġewwa Dar il-Mediterran, bħala attività waqt il-Festival Nazzjonali tal-Ktieb. Jien qrajt silta minn Is-Saltna tal-Ħamsin , il-ktieb li laqqagħni l-ewwel darba ma' Renè. Kont mort għat-tnedija f'Diċembru tal-2010, xtrajt il-ktieb, u mort biex jiffirmahhuli. Kont għadni qatt ma ltqajt miegħu, iżda kif rani ħadli b'idi u sejjaħli b'ismi. Kien qed jistennieni. Qalli li kien qara It-Tielet Qamar u L-Aħħar Ħolma u għoġbuh ħafna, u kien qed jistenna b'ħerqa li joħroġ it-tielet ktieb. Fil-ftit minuti li għamilna npaċpċu sirna ħbieb. Wegħdna lil xulxin li nerġgħu niltaqgħu – wegħda li żammejna spiss. U lbieraħ erġajna ltqajna.