Meta u fejn twelidt? Meta bdiet il-ħajra tiegħek biex tikteb? Twelidt Ħal Qormi fid-29 ta' Jannar, 1969. Il-ħajra biex nikteb bdiet bikri qatigħ. Ta' 13-il sena kont naqleb għall-Malti dak li jogħġobni bl-Ingliż, u nieħu gost nipprepara l-komponimenti. Dan l-aħħar, jien u nqalleb f'kabord, sibt ktejba fuq tifel ta' erbatax-il sena li jkollu ġibda sesswali lejn tifel ieħor. Kont ktibtha fir-Raba' Sena tas-Sekondarja. Fil-qosor: liema huma x-xogħlijiet ippubblikati tiegħek? Ix-xogħlijiet li ppubblikajt minn buti: (stejjer, 1995); Għall-Imħabba ta' Lesbjana (stejjer, 1997); Ossessjoni (rumanz, 2013) kien ippubblikat mill-Merlin. Rumanzi li tajt bħala donazzjoni lil-Librerija Ċentrali ta' Belt is-Sebħ: (stejjer, 2011); Barney l-Ispiżjar (poeżiji, 2013). Kemm toħroġ l-influwenza ta' raħal twelidek fil-kitbiet tiegħek? Raħal twelidi ma tantx nagħtih importanza. Miniex marbut miegħu. Fejn noqgħod hu altament inkwinat u sovrapopolat. F' semmejt Ġnien Santu Kruċ u Ossessjoni hu ambjentat kollu kemm hu n-naħa ta' San Sebastjan, Ħal Qrmi. Kemm huwa importanti l-qari għalik? Liema kittieba Maltin u barranin ħallew marka solida fuqek? Il-qari jiswa mitqlu deheb. L-awtur ma jistax jiftaħar li ma jaqrax u jikteb ħafna. Bis-saħħa ta' Oliver Friggieri bnejt il-librerija tiegħi u ssoktajt nimtela bil-passjoni għall-qari kolt u l-kitba letterarja. Ġorġ Mifsud Chircop kien jikkoreġini u għallimni nikteb sentenza sura ta' bniedem bil-Malti. Mario Azzopardi kien il-mentor tiegħi fit-tmien snin li kont irrodd sehmi fi , il-magazins soċjo-kulturali tal- . Achille Mizzi ħalla impatt fuqi fejn tidħol il-poeżija. Kont naqra 60 ktieb kull sena; meta kelli t-tfal żgħar kont naqqast sew mill-qari imma meta tfarfru rġajt bdejt nirranka bħal dari. L-awturi barranin ta' żgħożiti - Günther Grass, Gabriel Gárcia Márquez, Milan Kundera, Mario Vargas Llosa, Vladimir Nabokov, Salman Rushdie u Carlos Fuentes - b'xi mod jew ieħor influwenzawni żgur għax il-kotba tagħhom kont nikolhom. Fejn tasal l-influwenza ta' kittieba oħra u fejn tibda l-laqta personali fil-kitbiet tiegħek? Anton Grasso, l-ewwel awtur Malti li skoprejt meta kont tifel, immarka bil-goff il- tiegħi. L-influwenza ta' Oliver Friggieri titlajja fil-kitbiet ġurnalistiċi tiegħi u fl-ewwel stejjer ta' żgħoriti li għadhom fil-kexxun. Bdejt ninfatam qajl qajl mill-influwenzi mal-medda tas-snin. Immaturajt fil-kitba meta qbiżt it-tletin sena tiegħi. Meta qrobt lejn l-erbgħin affermajt l-identita` personali u qtajtha li kien wasal iż-żmien li l-pubbliku jsir jafni aħjar. Mingħajr kitba u qari tagħtini rasi. It-tnejn huma importanti indaqs. Missieri u ommi kienu bla skola. Ħadd minnhom ma kien iħeġġiġni biex naqra u nikteb meta kont tifel. U safrattant kont inġenninhom biex jixtruli l-kotba. Għadni iffissat. Il-mastrudaxxa bħalissa qed ikabbarli l-librerija tiegħi. Jien ma sirtx kittieb biż-żmien - twelidt hekk. Kont għamilt perjodu twil nesperimenta, nikteb bil-għama u ma nippubblika xejn. Ridt inkun ċert li leħni kien tabilħaqq leħni qabel noħroġ għonqi fis-suq. Nixtieq għadni naf nikteb bl-istess ħeġġa avventuruża, komika, imqarba u bla rażan ta' dari imma ż-żmien iddixxiplinani ferm fl-arti tal-kitba. Għalik liema hu l-iktar importanti: il-qari jew il-kitba? Għaliex? L-esperjenzi qarsa, iċ-ċirkostanzi morri, il-mużi tiegħi u l-kotba li qrajt iddeċidew u se jiqbgħu jiddeċiedu n-naħa mudlama f'kitbiti. Hemm misterji li ma tifhimhomx fil-ħajja. Miniex separat, imdawwar bl-imħabba, Alla jagħtini ferħ qaddis il-ħin kollu, kulma mmiss b'idi jsir tad-deheb ... u safrattant fil-qiegħ tal-bir ta' ruħi hemm niket eżistenzjali kbir, enimmi, dmugħ, xenqa miġnuna għal xiħaġa ogħla minni. Id-dinja nobgħodha għax iżżarma l-misterji. Il-ħajja tal-bnedmin tqabbadni tirja kurżita . Inħossni aljen f'din is-soċjeta . Inġorr fuqi kundanna kafkeska. Fil-periferija. Ma nħobbx nitħallat u nissoċjalizza. Forsi għalhekk għamiltha l-missjoni tiegħi li nagħti vuċi lil min iħossu ħuta barra mill-ilma. Dik tiegħek hi letteratura li tidħol anki fl-iktar irkejjen mudlama tan-natura u l- komportament tal-bniedem. Xi tgħid dwar dan? Meta kelli 13-il sena kont naqra wkoll lil Stephen King għax il-kotba tiegħu l-aktar li kienu jiġu f'idejja. Għalhekk l-ewwel żewġ kotba tiegħi jirriflettu tip ta' letteratura li tinżel tajjeb man-nies għax divertenti u 'ħafifa' imma nieqsa minn dik ir-responsabbilta` lejn is-soċjeta`. L-Universita kont fil-Fakulta tal-Mediċina. Imma moħħi kien dejjem fil-letteratura. Kont ġej u sejjer fl-uffiċċju tal-Prof Friggieri għall-pariri, insegwi x'kien qed jinkiteb bil-Malti, naqra bla nifs u nesperimenta b'diversi stili. jesperimenta b'din li int qed issejħilha 'letteratura impenjata'. Il-letteratura li tissensazzjonalizza mhijiex ħobż għal snieni. Għadni nemmen wisq f'dik li Sartre isejħilha Illum inti ppubblikajt kemm proża għall-adulti kif ukoll għaż-żgħażagħ, kif ukoll poeżija. Liema qasam minn dawn jagħtik l-ikbar sodisfazzjon? Liema jirrikjedi l-ikbar impenn min-naħa tiegħek? Insibha diffiċli nwieġbek. It-tliet oqsma jagħtuni sodisfazzjon liemabħalu. Nistħajlek qed issaqsini lil min inħobb l-iktar minn uliedi. Sew fil-poeżija u sew fil-proża adulta u ġovanili tiegħi hemm moħbijin bosta ħwejjeġ profondi tar-ruħ. It-tliet oqsma jirrikjedu impenji kbar u differenti. Qabel nippubblika nirrevedi kull xogħol sal-punt tal-ossessjoni patoloġika. Kif tista' titjieb is-sitwazzjoni lokali rigward l-imħabba lejn il-ktieb u l-qari? X'taħseb dwar dan? Kif għadni kif issuġġerejt lill-onorevoli Evarist Bartolo fuq FB: il-politiċi jistgħu jċedu ċappa mill- tagħhom lill-awturi u lill-artisti lokali. Il-mezzi tax-xandir kollha jħallu barxa mbierka jew misħuta fuq min isegwihom. Iktar ma jsir riklamar effettiv lill-ktieb iktar se jinqara. Il-politku jitkellem għall-platea u l-iblah isir iktar iblah; l-awtur jiftaħ ħalqu għax għandu xi jgħid u kapaċi jnaqqas il-bluha. Poplu li ma jaqrax hu poplu dgħajjef u li jista' jiġi kkontrollat aħjar minn min imexxi. Kif tirreaġixxi għal dan? Id-dinja mimlija nies ma taqrax u ma taħsibx. Ħa nġiblek eżempju. Bergoglio laħaq Papa u kulħadd iparla u jgħid tiegħu. Igerbeb iż-żmien u ħadd ma jikkonfondi li hawn mustaċċuni li janalizzawh lingwistikament u jsibu xebgħa kontradizzjonijiet, ħofor, ambigwitajiet u tagħlim kontra t-Tradizzjoni fid-diskorsi tiegħu. Il-profeti t'Alla ta' żmienna jgħidu li hu anti-papa u t-tir tiegħu hu li jkisser il-Knisja ta' Kristu. Ġurnalisti Kattoliċi Taljani jgħarbluh u jikxfuh! U f'Malta? Pappagalli jirrepetu lill-gazzetti u lill-kapijiet tal-istituzzjonijiet. L-assenza tal-kittieb u ħassieb veru – jew kważi – fuq il-mezzi tal-komunikazzjoni. Xi tgħid dwar dan? L-assenza tal-kittieb u tal-ħassieb tinħass sewwa fil-mezzi tax-xandir. M'hawn ideat ġodda ċċirkolati li huma riżultat ta' ħsieb profond u qari. Il-mażuni Maltin ixandru ideali mażoniċi mill-oqsma tagħhom u ma jinduna ħadd. Il-politiċi jitmellħu f'wiċċ kulħadd bla biża' ta' xejn. U riħa miżża dejjem tielgħa mill-għadira tal-kompjaċenza u l-platitudnijiet! Il-pajjiż hu mejjet intellettwalment u spiritwalment. Carmel Scicluna: bħala miżżeweġ u missier, fuq il-post tax-xogħol u bħala passatempi. Xi tgħidilna? Iż-żwieġ tiegħi għadda minn ħemel taqlib u kemm-il darba wasal fix-xifer imma s'issa l-fidi tiegħi fi Kristu u l-kuruna tar-rużarju salvawh. Għandi l-kbir għandu 13-il sena u ż-żgħira 8 snin. Passatempi m'għandix ħin għalihom u nibża' minnhom għax jisirquli mill-ħin tal-qari u tal-kitba. U saddadt 20 sena ma' Tas-Sanita
Intervistat Carmel Scicluna