IS- SIBT FILGĦAXIJA JIBDA T- TNEJN FILGĦODU U JISPIĊĊA L- ĦADD BILLEJL Nieħu l- impressjoni li għandna l- impressjoni li faċli ħafna ngħaddu l- impressjonijiet tagħna dwar Malta . Ma nafx kemm -il blogg , kemm -il artiklu , kemm -il ittra naqra fil- ġimgħa bl- istess suġġett : Malta . U nieħu l- impressjoni wkoll li l- impressjoni ta' dawk kollha li jgħaddu l- impressjonijiet tagħhom dwar Malta hija waħda negattiva : it- tip li aktar ma nagħtuha ( nagħtuwwa ) bis- sieq lil dil- blata aktar inkunu xikk , aktar trendi , aktar aġġornati forsi . Meta konna noħolmu li nsiru Ewropej Kien hemm min ħass obbligu morali li jiddedika kolonni sħaħ fil- gazzetti ( iva , ikolli ngħida ) ta' l- establixment , biex jikkampanja favur id- dħul ta' Malta fl- Ewropa , bit- tama qaddisa li nsiru Ewropej . Barra l- fatt li għadni s' issa ma nafx xi tfisser eżatt din il- kelma , donnu li issa qegħdin jintebħu dawn li l- kampanja kollha tal- korp li kitbu fil- gazzetti tiegħu kienet aktar immirata lejn is- sħubija politika u ekonomika milli s- sħubija kulturali . Tassew , id- diskors kulturali qatt ma feġġ fil- kampanja għad- dħul fl- Ewropa . U ma nistax nimmaġina kif korp konservattiv bħalma hu l- Partit Nazzjonalista qatt seta' jimmira għas- sħubija kulturali f' Ewropa li temmen wisq fil- liberta' personali . Imma din storja antika ħafna . Vassalli wkoll ħolom b' Malta kulturalment Ewropea ( l- Ewropa x- xiħa ovvjament ) u warajh kien hemm wieħed jismu Juan Mamo li wkoll fantas dimensjoni Ewropea għal din il- Blata . Issa qegħdin nintebħu li , anki jekk ħutna l- Ewropej għadhom ma jafux x' inhi l- identita' Ewropea tagħhom , aħna m' aħniex membri kulturali ta' l- Ewropa . Jien għadni nittama ; għadni ma qtajtx qalbi . Mhux għax nemmen wisq f' ħuti l- Maltin , imma għax qiegħed nintebaħ dejjem aktar li d- dnubiet tal- Blata mhumiex tagħha biss . Anki l- Ewropa tal- kultura l- għolja għandha ħafna ħafna u ħafna dnubiet li jixbhu ħafna u ħafna lil dawk ' Maltin ' . U allura , għalkemm niddiżappunta ruħi , ma nitkażax wisq . Jew aħjar : nitkaża bi dnubi għax ninduna li kulħadd qed jidneb bħali , jew jekk mhux kulħadd huma ħafna li qed ikewsu fl- istess dnub . Lil din l- art razzista L- avvenimenti orrendi fil- kampijiet ta' Ħal Safi , l- inżul fit- toroq tan- neo - faxxisti Maltin , flimkien ma' ħwejjeġ oħra fl- istess vena , ġabuna konxji ta' kemm dan il- pajjiż huwa razzist . Naf min iddeċieda li jitlaq 'l hemm għax tkaża b' pajjiżu . Ma nagħtihx tort jitkaża . Li ma nafx huwa jekk qabel telaq ħarisx sew lejn ir- rekord tal- pajjiż li telaq lejh : jekk marx f' pajjiż kast u pur . Jekk wieħed jagħti daqqa t' għajn lejn xi pajjiżi - aħwa oħra malajr jintebaħ bid- dnubiet ta' dawn . Nieħdu l- każ ta' l- Estonja . 12 % tal- popolazzjoni ta' din l- art huma meqjusa mingħajr ċittadinanza għax huma ta' dixxendenza Russa . Biex isiru ċittadini tal- pajjiż fejn ilhom jgħixu diċennji sħaħ iridu jgħaddu minn eżami fil- lingwa Estona . Fil- Latvja hemm sitwazzjoni simili ħafna u l- lingwa Russa , mitkellma minn terz ta' l- abitanti ta' dan il- pajjiż , hija ristretta , biex ma ngħidx iddisprezzata . Każi aktar estremi ta' razziżmu , b' eki antiki ħafna , tista' ssibhom fir- repubblika Ċeka , f' dik Slovakka wkoll u anki f' pajjiżi li qegħdin jaspiraw sħubija Ewropea bħalma hi l- Kroazja . Naturalment dan kollu mhuwiex konsolazzjoni ; huwa biss sinjal li , għal darb ' oħra , m' aħniex uniċi . Għaldaqstant forsi jkun tajjeb li meta nagħtu bis- sieq inkunu konxji ta' x' qegħdin nagħmlu eżattament . Aktar żbalji dwar Malta Qiegħed jingħad li l- ġenerazzjoni ġdida ta' kittieba Maltin mhumiex interessati fil- politika . Ma nistax nimmaġina kif wieħed jista' jagħmel stqarrija bħal din . Din l- idea qed jippromwoviha l- aktar Mario Azzopardi u tista' tinqara . Ma nistax ma ninnutax kif l- uniċi kittieba li kitbu dwar ir- razziżmu , dwar il- klandestini , dwar l- oxxenitajiet fil- qasam tax- xandir pubbliku u privat u dwar il- konsumeriżmu kollha ġejjin mill- ġenerazzjoni l- ġdida . Biżżejjed tara l- kitba ta' Adrian Grima u ta' Clare Azzopardi biex din l- istqarrija dwar l- apolitiċiżmu taqa' żorba . Modestja apparti , fl- 1991 jien kont diġa' ktibt dwar il- miskinita' tax- xandir f' Malta , dwar ir- razziżmu , biex ma nsemmix ukoll li kont l- ewwel wieħed li ktibt dwar il- gass tad- dmugħ fis- snin tmenin . Kienet tkun stqarrija korretta kieku nkiteb dwarna li aħna ġenerazzjoni li mhix dixxiplu ta' ideoloġija fissa . Hekk iva , kont naqbel , anzi dal- kliem għidnieh ħafna drabi ; imma li ma tinteressaniex il- politika huwa żball ikrah , jew forsi żball komdu wkoll . L- istudenti apolitiċi Hekk kont naħseb jien ukoll , imma ntbaħt li kont sejjer żball . Illum għandna studenti li jwaqqfuk f' nofs lezzjoni u jgħidulek biex ma tkunx biased kontra ideat leminin ; li jekk qed titkellem kontra l- Lowell dak sinjal li ma fhimtux sew ; li m' għandniex nisħqu wisq fuq l- aspett Semitiku tal- lingwa Maltija ; li m' għandniex nikkritikaw il- kittieba ta' qabel għall- kummenti razzisti tagħhom għax wara kollox " kulħadd jaf x' tip huma l- Lhud " . . . U ssib oħrajn li jwaqqfuk fil- kurituri u jgħidulek kemm iħossuhom elevati bil- versi miktuba daqs mitt sena ilu , versi li ċċelebraw ir- Reliġjon Kattolika , il- Patrija , il- Familja . L- abort u l- kostituzzjoni Ftit ilu kellna kontroversja dwar jekk il- kostituzzjoni għandhiex tipprojbixxi l- abort . Kont qed naqra l- BBC online u ltqajt ma' l- artiklu . Mid- dehra mhux aħna biss Kattoliċi aktar mill- Papa ! Dnub ieħor li mhuwiex ristrett għall- Blata . Bloggata oħra ta' imtellgħa Ma naħsibx li hemm għalfejn trattati sabiex wieħed jirrifjuta li jattendi jew jgħin f' xi ħaġa li tmur kontra t- twemmin tiegħu . Personalment , jien li mhinix xi kattoliku ferventi , ma naqbilx ma l- abort , assolutament . Li sfajt vittma ta stupru , li hbilt bi żball ta ħaddieħor , li għandek ħlejqa b' xi mankament ġo fik ma jagħtik ( lilek bħala mara , omm , tabib , int x' int ) l- ebda dritt tiddeċiedi għal hajja li mhix tiegħek . . . . . . . . . . sakemm kultant , biex tghaxxaqa , ma nsibux xi argument banalissimu li kultant toħroġ bih il- liġi li dak li qed jgħix hu biss " kollezzjoni ta ċelloli , xejn aktar " ! ! Ara , l- argument tiegħi ma kienx favur jew kontra l- abort . L- argument kien li dawk l- affarijietli wħud minna jitkażaw bihom mhumiex unikament Maltin ; li hemm pajjiżi oħrajn li - bħalna - għandhom ċerti filosofiji , ċerti karatteristiċi . Inkwantu l- abort naħseb li jien kontra , imma l- abort huwa wieħed minn dawk il- ħafna affarijiet fil- ħajja li nippreferi niġġudika biss jekk insib ruħi f' sitwazzjoni li ħaddieħor jinsab fiha u li għalissa jien miniex . Immanuel , naqbel mieghak rigward l- argument tieghak . Kulhadd jitkellem fuq min għandu d- dritt li jneħħi l- hajja . U d- dritt għall- privatezza , għall- integrita' , id- dritt għall- hajja li tagħti sigurta' lil bniedem u mhux infern lil omm u tarbija ? Meta nqabbel Coemgen u Immanuel , nibqa ċert li l- argument fuq l- abort huwa l- problema tal- bniedem li ma jistax jaffacja l- krudelta' tal- hajja . Forsi , għax differenti mill- gwerra , fejn il- krudelta' tagħha drajnieha . Izda fuq l- abort , aħna nistgħu nwaqqfu abort milli jsir . . . tagħmel liġijiet , tikkriminalizza n- nisa u t- tobba , titfa' molotov fuq il- klinika ta' l- abort . Il- gwerra diffiċli twaqqafha hekk . Dan is- suġġett ma jistax ikun biss kwistjoni ta' ċirkostanzi : kif ħarġet tqila ? stuprawha ? deformazzjoni ? meta tolqot lili x' se nagħmel ? Din hi kwistjoni ta' kif naċċetta l- kruha ta' dan il- qtil , ta' kif nisimgħu r- rakkonti ta' min kellu jgħaddi min din l- esperjenza . . . kulħadd jirrazzjonalizza fuq ir- raġunijiet ta' qtil meta l- qtil u l- mewt hija parti mill- hajja tagħna . U kif ser nagħtu valur lil hajja ta' bniedem ? X' valur għandha l- hajja ta' bniedem li jgħix Albert Town fil- kerrejja taħt il- power station ? Jew il- valur tal- bniedem li jgħix għomru l- ħabs ? mistoqsijiet kbar dawn . . . jien lanqas noħlom li nipprova nwegibhom . xihadd ghallimni * nipprova * ma nkunx pruzuntuz , anki jekk ġieli ninsa dak li tghallimt . Tajjeb li nikkummentaw fuq l- abort . Pero jidher ċar li dawk kollha li għamlu hekk zvijjaw sew mill- punt tal- bloggata li għamilt int , Immanuel . Il- mistoqsijiet l- aktar sempliċi huma tassew dawk kbar , mistoqsijiet li qisna dejjem insibu xi ħaġa x' taljenana fit- triq u ttellfilna l- attenzjoni . Jien u Nikol , ftit wara l- funeral ta' missieri , 1/5/2007