Qalb il-Pirinej bosta mill-istati tal-Ewropa huma magħqudin f'unjoni politika kif ukoll permezz tal-ftehim Schengen, il-fruntieri ma għadhomx komuni bħalma kienu sa ftit għexieren ta' snin ilu. Biss għan-natura la teżisti Unjoni Ewropeja u lanqas Schengen. In-natura ġieli toħloq fruntieri permezz ta' xmajjar u ġieli tifforma fruntiera permezz ta' katina ta' muntanji. Hekk insibu bejn Spanja u Franza, katina ta' muntanji li jissejħu l-Pirinej. Qalb dawn il-muntanji nsibu bosta postijiet mill-isbaħ li ta' min ikun jaf xi ħaġa dwarhom. Prinċipat Fil-bidu semmejt żewġ postijiet kbar, Spanja u Franza, imma tajjeb ma ninsewx li f'dawn il-muntanji nsibu stat, jew aħjar il-Prinċipat ta' Andorra. Dan il-mikrostat huwa akbar minn Malta. Fih 468 kilometru kwadru b'popolazzjoni ta' madwar 90 elf ruħ. L-Andorreżi, kif jissejħu dawk li twieldu hemm, huma f'minoranza. Madwar 40% biss tar-residenti huma minn hemm l-oħrajn huma Spanjoli, Portu iżi, Franċiżi jew ta' xi naz jonalità oħra li marru jgħixu hemm. Interessanti li bħala kap ta' stat, Andorra għandu żewġ ko-prinċpijiet li huma l-Isqof tad-Djoċesi ta' Urgell fi Spanja u l-President tar-Repubblika Franċiża. Dawn huma l-kapi tal-istat iżda t-tmexxija hija f'idejn il-parlament tal-post, immexxija minn prim ministru u gabinett. Il-lingwa uffiċjali ta' Andorra huwa l-Katalan minkejja li anke l-Ispanjol, il-Franċiż u l-Portugiż huma mitkellma. Komunità Awtonoma Baska Sal-1978 din il-komunità ma kinitx rikon xxuta uffiċ ċ jalment. Il-Baski li jiffurmaw din il-komunità minn dejjem riedu li jkol hom stat għalihom u f'dik is-sena Spanja kkonċediet ċerta awtonomija. Iż-żona ta din il-komunità fiha madwar 7,200 kilometru kwadru b'aktar minn żewġ miljun ruħ jgħixu f'dan it-territorju. Minkejja li mhux uffiċċjali, il-belt ta' Vitoria-Gasteiz isservi bħala kapitali tal-komu ità Baska. Bħala lingwi jintużaw kemm l-Ispanjol kif ukoll il-Bask għalkemm hemm Baski ta' oriġini Franċiża wkoll. L-Awtorità titmexxa minn gvern parlamentari. Minkejja li din l art hija parti minn Spanja, għandha wkoll il-bandiera tagħha. Min jaf, forsi għad tieħu l-indipendenza u jiżdied stat ieħor fl-Ewropa. Belt mal-kosta taż-żona Baska hija dik imsejħa Mhux wisq bogħod mill-fruntiera Franċiża, madwar għoxrin kilometru biss. Il-poplu Bask isejjaħ lil dan il-post bl-isem ta' Donostia li tfisser l-istess bħalma tfisser San Sebastian fl-Ispanjol. Don jew Done tfisser qaddis u Ostia ħija tqassir tal-isem Bastjan. Minn Done Sebastiane saret Donostia. Il-belt tiftaħar bi tliet baj iet mill-isbaħ li huma imfittxijin sewwa fix-xhur tas-sajf. Fil-festa ta' San Bastjan issir festa kbira fil-belt. Is-sindku tella' l-bandiera tal-post f'nofsillejl u għal 24 siegħa sħaħ issir festa bid-daqq ta' tnabar. Mhux ta' b'xejn li din il-festa tissejjaħ "Tamborrada". Nibqgħu fiż-żona tal-poplu Bask imma l barra miż-żona tal-Komunità Awtonoma li semmejt qabel. Il-belt ta' Saint Jean de Luz tinsab fi Franza. i jsejħu lil din il-belt bl-isem ta' Donibane Lohizune. Issa li qrajtu kif jissejjaħ San Sebastian, tifhmu kif oriġina l-isem Bask ta' dan il-post. Hawnhekk insibu belt mill-isbaħ b'port li huwa mimli sajjieda. Il-post huwa wieħed turistiku u fih bajja ramlija kbira u sabiħa. Wieħed jista' jimxi tul il-bajja mit-triq ta' fuqha u hemm fejn wieħed jiekol ikla ħut mill-aqwa. Biss dawk li ma jħobux il ħut xorta jistgħu jsibu biex jimlew żaqqhom. Tul is-sena kollha hawnhekk isiru attivitajiet kulturali li huma attrazzjoni mhux biss għan-nies tal-lokal imma għal bosta turisti wkoll. Minkejja li ismu huwa marbut ma' Spanja, anzi jfisser sewwasew il-pont ta' Spanja, dan il-post jinsab fi Franza. L-isem ittieħed mi n pont li nsibu fil-post li jgħaddi minn fuq kaskata ta' ilma li jagħti bidu għax-xmara Gave de Marcadau. Dan il-post jinsab 1,500 metru 'l fuq mill-baħar, f'waħda mit-toroq li jgħaqqdu lil Franza ma' Spanja. Jekk wieħed jasal sa hawn, jista jew jitpaxxa bil-kaskati tal-ilma li hawn jew jibqa' tiela' aktar 'l fuq safejn għadira mill-isbaħ. Din l-għadira tinsab madwar mitejn metru aktar il fuq minn Pont d'Espagne u tista' tasal għaliha permezz ta' cable chair. Hemmhekk hemm xenarju mill-isbaħ. Din il-belt fil-Pirinej hija l-aktar magħrufa għad-dehriet li seħħew fiha fl-1858 u għall-miljuni li ta' kull sena jżuruha bħala pellegrini, iżda lil hinn minn żjara bħala pellegrin, wieħed jista' jżur Lourdes bħala viżita kulturali. Il-belt fiha fortizza fuq l-ogħla parti tagħha li llum wieħed j ta' jżurha u jara mużew interessanti. Qrib tal-belt hemm għadira kbira fejn wieħed jista' jammira ġ miel naturali u jgħaddi fti ħin fil-kwiet. Ovvjament la wieħed ikun Lourdes ikun qed jonqos jekk ma jittawwalx lis-santwarju. Dawn huma ftit mill-postijiet li wieħed isib fil-Pirinej. Hemm bosta aktar x'wieħed iżur! Dan l-artiklu deher f'In-Nazzjon - 7 ta' Diċembru 2019
Il-Pirinej