Hemm xi kliem li ġieli niktbuh magħqud u drabi oħra niktbuh mifrud, skont is-sens. Ħu minn everyday u every day fl-Ingliż. Bħala avverbju, fis-sens ta' each day , niktbuh mifrud, eż. I walk to work every day . Imma jekk ikun aġġettiv, niktbuh kelma waħda, eż. I wear my everyday shoes to go to work , għax it-tifsira tinbidel. Dawn huma għaxar eżempji simili mill-Malti. 1. xħin u x'ħin xħin = meta, waqt li Xħin inlesti, immur niekol biċċa ħobż. Waqgħet xħin kienet se tirkeb tal-linja. Xħin tasal, tini ċempila. x'ħin = ħin partikolari X'ħin jibda l-film? Driver, din il-karozza ta' x'ħin hi? Sieħbi, taf tgħidli x'ħin hu? 2. bilkemm vs. bil-kemm bilkemm = kważi, għal ftit, ftit li xejn, ma tantx Bilkemm nifhmu meta jitkellem. Il-kelb għandu denbu żgħir bilkemm jidher. Ilwiet sieqha u bilkemm setgħet timxi. bil-kemm = b'xi ammont jew kwantità Bil-kemm qiegħed it-tadam? Il-bajjad bil-kemm jieħu s-siegħa? Tiftakar bil-kemm ħadtu l-ħawħ ilbieraħ? 3. filwaqt vs. fil-waqt filwaqt = mentri, iżda, waqt li Filwaqt li ma ntihomx tort, lanqas nista' ntihom raġun. Missieru kien tabib filwaqt li ommu kienet mara tad-dar. Wieħed hu dwar il-bizzilla filwaqt li l-ieħor hu dwar is-sajd bir-rixa. fil-waqt = fil-mument, fil-ħin, f'waqt partikolari Fil-waqt tal-inċident ma kinitx ħdejhom. Irridu nkunu ppreparati fil-waqt tal-prova. Ma tridx tittratieni, trid taġixxi fil-waqt . 4. biżżejjed vs. biż-żejjed biżżejjed = mhux aktar milli hemm bżonn, daqshekk Ma kellhomx flus biżżejjed . Ma tafx biżżejjed fuq is-suġġett. Issa biżżejjed għax ma nifilħekx aktar. biż-żejjed = b'li fadal, b'li baqa', b'li kien żejjed Biż-żejjed li fadal, ħititli dublett. Naħseb biż-żejjed nistgħu nħallsu reklam ieħor. Temmen li biż-żejjed li kellu mela kaxxa oħra? illejla = filgħaxija, illum fit-tard Ħallejtkom, nies. Narakom illejla . Jekk ma tagħmilx xita, illejla nieħdok dawra. Illejla llejla ! Naħseb aqta' x'ġej! il-lejla = is-serata, dakinhar filgħaxija Din il-lejla m'jien se ninsieha qatt. Il-lejla Maltija kienet suċċess. Fil-ħemda ta' dik il-lejla xitwija xi ħadd ġie jħabbtilna l-bieb. 6. minbarra vs. minn barra minbarra = ħlief, għajr, apparti Ġew kollha minbarra wieħed. Minbarra l-laqgħat, il-kumitat jorganizza attivitajiet ta' divertiment. Kuġinuk, minbarra l-futbol, jilgħab it-tennis, il-waterpolo u l-hockey. minn barra = il-maqlub ta' minn ġewwa jew minn Malta Mur ġibli l-injam minn barra . Wasal xi apparat modern minn barra . Il-karozza għandha bżonn tindifa minn ġewwa u minn barra . 7. għalkollox vs. għal kollox għalkollox = kompletament, totalment, b'mod permanenti Skont il-veterinarju, il-qtates fiequ għalkollox . Marret tgħix Spanja għalkollox . Id-dawl intefa għalkollox u waqa' skiet taqtgħu b'sikkina. għal kollox = għal kull ħaġa Ħsibna għal kollox . Ma jonqosna xejn. Għal kollox jinqala', m'hemmx ħaġa li ma jafx jagħmilha. Isib skuża għal kollox , ja mgħarraq l'hu. 8. minfuq vs. minn fuq minfuq = għalkemm, minkejja Minfuq li għentha, daret kontrija. Rajt kif għamilt biex qdejtu u minfuq ġej igerger. Minfuq li qabeż għalik, mank għedtlu grazzi. minn fuq = il-maqlub ta' minn isfel jew minn taħt Tini ċans kemm inġib il-basket minn fuq . Ir-ritratti ġbidthom minn fuq il-bejt tal-każin. Qalu li waqa' minn fuq is-sellum. 9. lanqas vs. l-anqas lanqas = il-maqlub ta' wkoll jew saħansitra Emminni, lanqas naf x'qaltli. Lanqas ħaqq kemm webbiltni biex ma morniex. Il-vegani la jieklu bajd u lanqas prodotti tal-ħalib. l-anqas jew l-inqas = is-superlattiv ta' anqas/inqas L-anqas marka ġabitha fil-Franċiż. Dan ix-xahar l-anqas temperatura kienet ħames gradi. Il-Maltin huma fost l-anqas li jaqraw. dalwaqt = minn hawn u ftit ieħor, fi ftit ħin ieħor L-ikel dalwaqt ikun lest. Stennieni tikka, dalwaqt miegħek. Dalwaqt magħna l-Milied. dal-waqt = dal-ħin, dal-mument F' dal-waqt ta' diqa niftakar fihom u nkun nixtieqhom ħdejja. Kien qed jistenna dal-waqt fuq ix-xwiek. Mhux aħjar ma tgħid xejn f' dal-waqt ? Issa li tafhom, agħmel dan il- kwiżż .
Magħqud jew mifrud