Bħall-poeta nazzjonali Malti, Dun Karm Psaila, anki l-poeta Taljan Andrea Zanzotto twieled u miet fix-xahar ta' Ottubru. Zanzotto twieled fl-10 ta' Ottubru tal-1921, u dan fi Pieve di Soligo fil-provinċja ta' Treviso, fir-reġjun tal- Veneto, mela fin-naħa ta' fuq tal-Italja tal-Lvant. Fis-sena 1922 il-familja Zanzotto marret tgħix f'dar fil-kwartieri ta' Cal Santa, dik id-dar li l-poeta spiss iddeskriva fix-xogħlijiet tiegħu, fosthom f' Matul is-snin 20 missieru, li kien pittur, disinjatur, u politikament sostenitur ta' Giacomo Matteotti, ġie akkużat li hu anti-faxxista, u dan meta s-setgħa ta' Mussolini kienet qed tikber bil-mod il-mod. Kien għalhekk diffiċli għalih isib xogħol u b'hekk fl-1925 kellu jaħrab fi Franza fejn ħadem għal xi ħbieb tiegħu. Andrea Zanzotto kien diġà jaf jikteb ta' 6 snin meta daħal fl-iskola Primarja. Huwa jsostni li sa minn età bikrija kien jieħu gost jisma' l-kelma mużikata jew kantata. Fl-1929 il-mewt ta' oħtu Marina (ta' 6 snin) baqgħet tinfluwenzah matul ħajtu kollha. Missieru kellu jbati l-eżilju mill-ġdid minħabba kwistjonijiet politiċi u familtu kellha tgħaddi minn problemi finanzjarji minħabba d-dejn. Kien f'dan il-perijodu meta Andrea qorob lejn in-nanna materna u zitu Maria, li, kif kiteb f' involvietu f'biċċiet żgħar tat-teatru. Kien jieħu wkoll lezzjonijiet fil-mużika. Aktar kemm Andrea avvanza aktar issaħħet id-deċiżjoni li jikseb Diploma fit-Tagħlim, u dan biex jgħin fil-qagħda finanzjarja mwiegħra ta' familtu. Biex jagħmel dan kellu jivvjaġġa regolarment bejn id-dar u Treviso. Kien f'dan iż-żmien (snin 30) meta twieled fih interess b'saħħtu fil-letteratura. L-ewwel kitbiet li ppubblika kienu influwenzati sew mill-versi ta' Giovanni Pascoli. Fl-1937 mietet oħtu l-oħra, Angela, ta' 14-il sena. Din it-traġedja, flimkien mal-ivjaġġar lejn Treviso u l-istudji tiegħu dejjem jiżdiedu bdew jgħajjuh sewwa. Beda jistudja l-Grieg u l-klassiċi, imma fl-istess ħin beda jintlaqat spiss minn bosta allerġiji u anki mill-ażma, tant li dawn bdew inisslu fih sens ta' esklużjoni mill-attivitajiet soċjali. Fis-sena 1939 daħal fl-Università ta' Padova biex jistudja l-Letteratura. Hawn beda jaqra x-xogħlijiet ta' kittieba kbar bħal Baudelaire, Rimbaud, Hölderlin, imma anki Goethe u Heine. Beda jistudja l-Ġermaniż biex jaqra lil dawn tal-aħħar fl-oriġinal. Minkejja li qabel ta lezzjonijiet privati, għallem għall-ewwel darba fi skola fis-sena 1940 bħala għalliem sostitut. L-aħbar tal-bidu tal-Gwerra rat lill-familja Zanzotto furzata tbigħ nofs id-dar ta' Col Santa. Minkejja li kienu s-snin tad-dittatura faxxista Zanzotto skopra li bosta studenti kienu jaġixxu indipendentement. Fis-sena 1942 għamel preżentazzjoni dwar il-poeta Taljan Eugenio Montale, fejn interpreta l-pessimiżmu tiegħu f'dawl politiku u etiku. Fl-istess sena rċieva d-Diploma fil-Letteratura Taljana b'teżi dwar Grazia Deledda. Andrea rnexxielu jevita l-lieva minħabba bosta dgħjufijiet ta' natura fiżika u b'hekk evita l-kampanji militari fir-Russja u fil-Greċja li ħallew eluf ta' suldati Taljani mejtin. Aktar tard irrifjuta li jingħaqad mal-forzi tal-volontiera tal-Partit Faxxista. Minflok ingħaqad mal-forzi tar-Resistenza fi ħdan il-partit "Giustizia e Libertà" billi ħadem fil-qasam tal-istampar u tal-propaganda. Fi tmiem it-Tieni Gwerra Dinjija, wara perijodu fi Franza u fl-Isvizzera, reġa' lura fl-Italja fejn iddedika ruħu għat-tagħlim. Is-sena 1951 ġabet bidla f'ħajtu proprju għax Zanzotto ddedika ħajtu lill-poeżija, lill-kritika letterarja u anki lill-kitba ta' xeneġġaturi u djalogi f'kollaborazzjoni mar-reġista tal-films Fellini (per eżempju, il-film L-ewwel ġabra poetika kienet (1950). Fis-sena 1957 ħareġ il-ġabra . Fil-poeżiji tiegħu qatt ma waqaf jirrifletti dwar in-natura, il-vjolenzi differenti matul l-Istorja, is-soċjetà u l-politika. Il-lingwaġġ tiegħu kien jitlaq mir-realtà u mill-mistoqsijiet il-kbar tad-dinja tal-Punent, imma xi drabi kien diffiċli. Kien lingwaġġ li jintrabat mad-dinja tal-pubbliċità u tal-psikanaliżi, u jirrifletti d-diżordni li fih kienet tinsab id-dinja moderna li tbiegħdet mill-għeruq u investiet fil-konkrit. Kien hemm drabi meta l-lingwa li kien iħaddem kienet qrib id-dinja tal-ħolm, u li timita mekkaniżmi tal-inkonzju. Fl-aħħar per dan il-lingwaġġ kien jinbidel f'messaġġ ta' tama, b'tifħir kemm tal-libertà u tar-realtà. Ma ninsewx li d-dinja ta' madwaru kienet għaddejja minn tibdiliet kbar: l-Italja kienet għaddejja minn realtà industrijali u konsumistika ġdida, realtà li lil Zanzotto poeta u intellettwali xejn ma niżlitlu. Is-snin 60 għalhekk kienu maħkuma mit-tema tal-"aljenazzjoni". Is-sena 1962 rat il-pubblikazzjoni ta' Is-sena 1968 rat il-pubblikazzjoni ta' ġabra poetika oħra minn tiegħu: . Ġiet ippreżentata Ruma minn Pier Paolo Pasolini, u kkunsidrata mill-kritiċi bħala wieħed mill-aqwa riżultati tal-poeżija Taljana tat-tieni nofs tas-seklu 20. Fiha l-oġġetti esterni, il-pajsaġġ u n-natura jibqgħu preżenti imma ċċattjati ladarba r-realtà ta' barra issa ġiet meqruda mis-soċjetà konsumistika. Kollox jinsab fi kriżi u f'dan id-dagħbien l-uniku punt fiss huwa l-lingwaġġ li jitlef mis-solidità tiegħu, isir ponn fonemi u tlaqliq. Huwa l-linġwaġġ tat-tfal. ħareġ fl-1973. Niltaqgħu fil-kitba ta' Zanzotto ma' personaġġi li ma jintesewx, anki għax jintrabtu ma' dinja "antika", ma' għerf u tagħlim li la għandhom bidu u lanqas tmiem. Bejn l-1978 u l-1986 ippubblika versi bid-djalett tal-Veneto: (1986). Ippubblika anki saġġi letterarji - dwar poeti Taljani bħal Petrarca, Zanella, Leopardi, Foscolo, imma anki poeti barranin – bħal (1994). Zanzotto kien iħobb jaqra ħafna: diġà fis-snin 60 punt ta' riferiment għalih kienu x-"xjenzi umani" (Lacan u Foucault), imma anki l-matematika, il-fiżika, iċ-ċibernetika u l-bqija. Dawn kienu jgħinuh biex iwessa' l-għalqa tal-għarfien tiegħu imma anki l-prospettiva, u bosta traċċi tagħhom jidhru fil-poeżiji li kiteb. Is-sena 1996 rat il-pubblikazzjoni ta' li xi wħud qiesu bħala tislima lis-seklu 20, filwaqt li li ħareġ fl-2001 tqies bħala tkomplija jew trasferiment tal-elementi poetiċi tat-tieni nofs tas-seklu 20 għat-tielet millennju. Bejn dawn it-tnejn, fl-1999, kienet ħarġet il-ġabra . Għaxar snin wara, fl-2009, ħarġet il-ġabra poetika : il-motivi ewlenin kienu dawk marbutin ma' ċiviltà li tiftaħar b'bosta żviluppi xjentifiċi, imma mhix kapaċi tħares ġewwa fiha u twaqqaf il-ġirja sfrenata lejn il-qirda tagħha nnifisha. Zanzotto hawn jerġa' jimraħ fl-ispazji tant għal qalbu imma din id-darba umiljati u sfigurati mill-"progress". Apparti l-kitba tal-poeżija Andrea Zanzotto kien ukoll kittieb impenjat. Din it-tip ta' kitba bdiet fir-reġjun fejn twieled, il-Veneto, l-art li tant ħabb u għanna, u li ddefenda kontra l-ispekulazzjoni u l-qirda tal-pajsaġġ, u anki kontra l-partit tal-Lega Nord li huwa ddeskriva bħala "pesta" waqt intervista fil-programm "L'Infedele", meta kellu 88 sena. Kien tassew poeta-gwerrier. Andrea Zanzotto kien kandidat għall-Premju Nobel fl-2008. Huwa miet reċentement fit-18 ta' Ottubru tal-2011 (mela 150 sena wara d-data tat-twelid ta' Dun Karm Psaila). Kellu 90 sena u tmint ijiem. Biblijografija: Żewġ poeżiji ta' Andrea Zanzotto: Tagħrif u poeżiji miġburin minn Patrick Sammut
ANDREA ZANZOTTO – poeta kontemporanju Taljan