Ikolli ngħid li l-istazzjon tan-nazzjon huwa mera tal-istat tan-nazzjon. Ritratt: Rob Schreckhise ​Mhux se noqgħod infakkar l-għodwiet meta xgħelna t-televixin tal-istat (dak iż-żmien l-uniku wieħed Malti) u rajna t-tislima lil Malta Soċjalista jew smajna kanzunetti dwar il-fniek. Ormaj għaddew għexieren ta' snin issa u jaqbel li rraqqdu ċerti memorji għax ikun hemm min jiddejjaq u kważi bla ma jrid iħossu fid-dmir li jirritalja. Fil-ftit minuti - nammetti - li niflaħ nara t-televixin tal-Istat, nerġa' nduq il-faqar li donnu huwa kroniku ta' dan l-istazzjon. Dan il-faqar jikkonsisti, l-ewwel u qabel kollox, fil-fatt li kull darba li partit ikun fl-oppożizzjoni jakkużah li qed ikun ta' forċina għall-partit fil-gvern: fid-diskors tal-lum, TVM jispiċċa jew One 2.0 jew Net 2.0. Id-deċiżjonijiet l-aktar importanti jittieħdu f'xi kuritur li xi mkien se jiltaqa' ma' ieħor j ew f'Tal-Pietà jew ftit aktar 'il fuq fil-Ħamrun. Dejjem kienet hemm din l-akkuża. U dan ifakkarna li aħna ngħixu f'nazzjon li nbela' minn dawn iż-żewġ partiti li, nafu wkoll, huma l-filjozzi ta' parrini li, nafu wkoll, huma perikolużi ħafna. Nazzjon maħkum, stazzjon immanettjat. L-istazzjon tan-nazzjon qatt mhu kritiku. Donnu li neħduha benfatt din, li l-istazzjon tan-nazzjon xogħlu huwa li jirrapporta u mhux li jinvestiga. Fis-sitwazzjoni perenni li l-istazzjon tan-nazzjon jinsab fiha, qajla nistgħu nistħajlu kif l-affarijiet jistgħu jkunu mod ieħor. Mur ara x'jiġri kieku nħallu lill-ġurnalisti ta' TVM ikunu ġurnalisti. Għax irridu niftakru li r-relazzjoni bejnna u n-nazzjon mhijiex li t-tieni jappartjeni lil tal-ewwel, imma tal-ewwel lil tat-tieni: aħna suġġetti tan-nazzjon minflok ma n-nazzjon huwa l-formazzjoni taċ-ċittadini tiegħu. Irridu niftakru wkoll li tradizzjonalment dan in-nazzjoni skoraġġixxa l-ħsieb ħieles. (U hawn m'iniex nitkellem fuq l-espressjoni ħielsa għad, imma l-ħsieb ħieles.) Trawwimna li għandna naċċettaw; li aħna parti minn ġgajta mingħajr identità li titmexxa daqqa biċ-ċinga u daqqa bir-remote. Il-mistoqsija ma tibqax oħt il-għerf imma ssir sindromu suspettuż li ta' min 'jieħu ħsiebu' u li 'hemm bżonn noqogħdulu attenti'. L-istazzjon televiżiv tan-nazzjon għandu żewġ kanali: dak prinċipali u l-ieħor b'xi mod meqjus sekondarju li juri sport (le, m'iniex se nitkellem fuq il-ġurnaliżmu sportiv) u programmi oħrajn. Dan l-aħħar tħabbret deċiżjoni li minn Ottubru li ġej il-kanal prinċipali mhux se jibqa' jxandar aħbarijiet u programmi ta' diskussjoni u approfondiment tal-aħbarijiet. Meta wieħed iqis li dan huwa l-kanal prinċipali ta' dak li suppost huwa l-istazzjon prinċipali f'Malta, id-deċiżjoni tidher waħda stramba jekk mhux eċċentrika ħafna. F'dan is-sens, TVM se jsir jixbah lil xejk tv , li wkoll ma jxandarx aħbarijiet u diskussjonijiet dwarhom. Il-biża' tiegħi hu li wieħed mill-effetti ta' din id-deċiżjoni se jkun li la darba l-istazzjon ewlieni ma jibqax ixandar aħbarijiet u diskussjoni, biex minflok isir " iktar iffukat fuq programmi ta' divertiment li jolqtu lill-familja kollha" il-poplu se jkollu okkażjoni oħra biex ikompli jibla' l-loppju, jimmansa aktar milli hu, u jsir aktar disfunzjonali. Imqar jekk għal mument naħsbu li l-kanal il-ġdid se jibda jagħti lok għal ħafna ħsieb ħieles, dawn il-programmi se jkunu relegati għal kanal sekondarju għax, tradizzjonalment, hawnhekk il-ħsieb dejjem irrelegajnieh fit-tieni klassifika. B'ebda mod m'jien ngħid li mhuwiex f'loku li jkollna (fl-aħħar) kanal li jxandar il-kultura (ħalli naraw 'il quddiem x'se nkunu qegħdin nifhmu b'kultura) u d-diskussjoni (ħa naraw kemm se tkun ħielsa u kritika); imma l-messaġġ subliminali se jkun li dawn huma suġġetti tat-tieni klassifika u li l-importanti huwa l-famuż "divertiment għall-familja kollha" (u għandna biżżejjed esperjenza x'tip ta' divertiment huwa dan fil-verżjoni Maltija). Relatat ma' dan kollu huwa r-rapport li ħarġet illum it- Times li fih statistika u revelazzjonijiet inkwentanti. Ir-rapport jelenka numru ta' deċiżjonijiet li l-Awtorità tax-Xandir kellha tieħu kontra l-istazzjon tal-Istat, uħud minnhom konnessi ma' imparzjalità. Iżda aktar inkwetanti minn dan huwa dak li qalu erba' ġurnalisti tal-PBS (li esiġew li jibqgħu anonimi minħabba l-periklu ta' riperkussjonijiet li jistgħu jbatu) li mhumiex jitħallew jesegwixxu xogħolhom fil-libertà u li qegħdin jiġu skoraġġiti milli jinvestigaw stejjer li jistgħu jimbarazzaw lill-gvern. F'sitwazzjoni bħal din - u naħseb li hija sitwazzjoni serja u prekarja ħafna - jidhirli li dawk l-għaqdiet li b'xi mod jinsistu dwar il-libertà tal-ħsieb, tal-kelma u tax-xandir, għandhom jieħdu xi tip ta' azzjoni. L-Istitut tal-Ġurnalist Maltin, pereżempju, ma jistax jibqa' sieket meta membri tiegħu stess qegħdin pubblikament (anki jekk b'mod anonimu) jistqarru li mhumiex jitħallew jagħmlu xogħolhom. Din l-istqarrija qiegħda twiegħed li tiddefendi lil dawn il-ġurnalisti li tkellmu mat- Times . Il-gwaj ma jmissx biss lill-ġurnalisti imma lin-nazzjon kollu kemm hu: nazzjon bla mħuħ huwa nazzjon sterili. Nazzjon b'saħħtu jeħtieġ ħafna ilsna, mhux biex jilagħqu imma biex iniggżu u ma jiqfux itaqtqu fejn hemm bżonn.