X'INHU U KIF JINQASAM IN-NOM 1. In-nom, li hu l-isem ta' xi ħadd jew xi ħaġa, jista' jkun: (i) ... Read more DAQSXEJN GRAMMATIKA, GĦAL MIN JINTERESSAH — TARĊISJU ZARB WERREJ VII DAĦLA 001 • 1 Kif tikteb ITTRA LILL-ĦABIB/A 005 • 2 Kif tikteb ITTRA F'ĠURNAL... Read more 1.) ĦAFNA GĦALLIEMA TAL-MALTI QEGĦDIN JITOLBUNI TAGĦRIF DWAR KIF TIKTEB TESTI/TEXTS DIFFERENTI FOSTHOM ITTRI, RAPPORTI, ARTIKLI EĊĊ. HAWNHEKK GĦANDKOM ISSIBU DAK LI TIXTIEQU. (DAWN KIENU PPUBBLIKATI WKOLL MINNI U MILL-KOORDINATURI TAS-SUĠĠETT XI FTIT TAŻ-ŻMIEN ILU. UŻAWHOM KIF TRIDU.) UŻAWHOM KIF TRIDU. ĊISJU ZARB Ikkummenta dwar il-bilingwi\mu, b'mod ġenerali kif ukoll b'referenza għal Malta Daħla Il-bilingwiżmu, b'mod speċjali f'dinja globalizzata, u li... Read more IL-BILINGWIŻMU
DAQSXEJN GRAMMATIKA, GĦAL MIN JINTERESSAH — TARĊISJU ZARB LEARNING IS RESEMBLING WHAT NO LONGER RESEMBLED YOU — TARCISIO ZARB Tarcisio Zarb MA, BA Hons, Dip.Tch.Ar., PGCE, E.O Teacher, lecturer, teacher-trainer, European Schools Inspector, syllabus-setter, Curriculum Expert, translator, journalist, broadcaster, text-book author, poet. 80, Bouganville, Tumas Galea Str., Ta' Paris, B'Kara zarbtarcisio@gmail.com facebook Maltese, Psychology, English, Sociology, Systems, Arabic zarbtarcisio@gmail.com; facebook; tel.: 21447402; 79595158 PHONE 21447402; 79595158; zarbtarcisio@gmail.com; facebook IS-SEMANTIKA KIF NISTGĦU NGĦINU LIL ILSIENNANumru	|ball		Korrezzjoni tal-Iżball	Sors	Tip ta' żball Verbi frejżjali ħżiena	ċemplu lil Big John fuq zero, four, three		cemplu lil Big John bin-numru (maybe) zeru, erbgħa, tlieta. . .		l-użu tal-partiċella fuq, traduzzjoni litterali ta' on bl-Ingliż, u li issa saret tagħmel parti mil-lingwaġġ ġurnalistiku, kif ukoll l-użu tan-numri bl-Ingliż Trad. Litterali. 	ġie fuq titjira minn Franza		ġie b'titjira minn Franza		l-użu ta' traduzzjoni litterali li wkoll saret tagħmel parti mil-lingwaġġ ġurnalisitku Trad. Litt.	tinsab taħt theddida serja		mhedda serjament		traduzzjoni litterali Trad. Litt.	Fuq talba ta' Fenech Adami		għal talba li għamel		traduzzjoni litterali li qiegħda tieħu post l-espressjoni Maltija Trad. Litt.	Inqabad fil-pussess tad-droga		Inqabad bid-droga fuqu		traduzzjoni litterali li saret tagħmel parti mil-lingwaġġ ġurnalistiku minkejja li ma tagħmilx sens jekk tittieħed litteralment Lingwaġġ ħażin	wara li wettaq hold-up		għamel hold-up		l-użu tal-verb wettaq ma' hold-up huwa ħażin, għalkemm din ukoll saret tagħmel parti mil-lingwaġġ ġurnalistiku Lingwaġġ ħażin	se jkun ikopri proġetti nazzjonali		se jkun fih proġetti nazzjonali		kliem użat ħażin Kliem li għandna sostitut għalih	jerġgħu jikkunsidraw		jerġgħu jqisu mill-ġdid		l-użu ta' verb li llum sar jagħmel parti integrali mil-lingwa Maltija Iżda li fl-istess ħin qiegħed iwassal għall-qerda ta' l-idjoma Maltija Kliem li għandna sostitut għalih	eventwalment		biż-żmien		l-użu ta' kliem barrani fejn għandha kliem ieħor għalih Kliem 'barrani'	residenza alternattiva		residenza oħra flok dik li għandu/ha		l-użu tal-kliem 'barrani' mingħajr spjegazzjoni forsi minħabba li bil-Malti jkollna nużaw Iċ-ċirkumlokuzzjoni Kliem żejjed	tinbiegħ għall-prezz ta' Lm5		tinbiegħ Lm5		kliem żejjed li nistgħu ngħaddu mingħajru Ingliż	income tax		taxxa tad-dħul		bl-Ingliż minflok bil-Malti Formazzjoni ħażina ta' kliem	kienet karatterizzata		kienet ikkaratterizzata 		din hija xejra oħra taġ partiċipju passiv użat ħażin u li suppost għandu jinbena fuq il-mudell iffurmata fejn l-ewwel konsonanti għandha tiġI rduppjata Formazzjoni ħażina ta' kliem	provduti		pprovduti		fuq it-tifsila ta' ffurmata {ens	Fis-suq turistika	minflok	fis-suq turistiku	taħdita	żball fil-ġens Verbi frejżjali ħżiena	Tibgħatuhom fuq l-indirizz. . .tibagħtuhom fuq in-numri		tibgħatuhom fl-indirizz. . .tibagħtuhom fin-numri		 għadd	li ħarġu fiż-żmien li għaddew		li ħarġu fiż-żmien li għadda		żball fil-għadd, minħabba li żmien ġie meqjus bħala plural meta dan huwa singular partiċelli	minn ġewwa l-Gwardamanġa		mill-Gwardamanġa		l-użu ħażin tal-partiċella ġewwa, li llum saret tagħmel parti mil-lingwaġġ ġurnalistiku Ingliż	Congratulations		Awguri/xewqat sbieħ		l-użu ta' l-Ingliż, għax miegħu jġorr aktar prestiġju u status Prattika tajba	Il-kumplament tal-}add wara nofsinhar it-tajjeb				 Ingliż	sa l-aqwa reception		sa l-aqwa riċeviment		eżempju ta' kliem Ingliż li qiegħed jieħu post jew jibda jgħix flimkien ma' kliem li diġa' jagħmel parti sħIħa mill-Malti Prattika tajba: 	Ftakart kemm inqrast. . .x'martirju għaddejt minnu				L_użu ta' espressjonijiet idjomatiċI Maltin, għalkemm ħafna drabi dawn huma eżempji ta' lingwa emozzjonali Partiċella	Kumpannija li tispeċjalizza fuq xogħol		f'		l-użu ta' partiċella b'mod ħażin Prattika tajba	Il-kumplament tal-wara nofsinhar mill-isbaħ			Super 1	 Ingliż	~empel free-phone		 b'xejn		l-użu ta' l-Ingliż forsi għal skop ta' aktar ċarezza u partikolarita'? Ingliż	Taf li hemm speed limit		Taf li ma nistgħux insuqu kemm irridu		hawnhekk ikun hemm il-ħtieġa ta' binja sintattika għal kolox differenti minn dik użata. Prattika Tajba	Fil-fdalijiet tat-teatru Mwaqqa'			Super  One Radio	 Verbi ħżiena	qiegħda toffri ċans		 tagħti		l-użu ta' verbi ħżiena Ingliż	Akkademja Musico-Letteraria				forsi l-ħtieġa li fil-lingwa tagħna rridu bilfors ikollna lingwa oħra li tagħti prestiġju u status lid-'dijalett' Malti, l-istess kif qabel kien hemm il-ħtieġa tal-Latin, illum għandna l-Ingliż. Semantika	kanzunetta, għanja, diska. . .				eżempju li juri l-ħtieġa li nesprimu lilna nfusna. F'dan l-eżempju nsibu kliem ta' nisel semiktu, Taljan u Ingliż, b'varjazzjonijiet semantiċI żgħar. Prattika Tajba	poeżija, kanzunetta semi-reliġjuża				prefiss li ntuża tajjeb u jista' jitqies bħala bżonnjuż fi lsienna għaliex idaħħal 'tifsira' ġdida li m'għandniex Ingliż	tops, suits oversized				L-użu tal-lingwa Ingliża b'tiswira Maltija. Innota l-inverżjoni ta' l-aġġettiv oversized, li bl-Ingliż tiġI oversized suits Ingliż 	Iltqajt ma' l-announcer		 annunzjatriċi		forsi minħabba l-fatt li annunzjatriċI fiha ħames sillabi filwaqt li announcer fiha tliet sillabi u għalhekk aktar ekonomika Pronunzja	niddedikaha				hawnhekk il-kelma kienet ippronunzjata niddedikaħħa. Fit-taħdit ta' kuljum insibu ż-żewġ pronunzji. Verbi	Kif jagħmel jagħmlulek jgħid il-Malti		tagħmel		l-użu ta' verbi ħżiena li jistgħu jkunu l-bidu ta' żbalji li jsiru r-regola darba waħda jinstemgħu ta' sikwit fuq il-media Lingwa ħażina	jinsab rikattat		 irrikattat		 Lingwa ħażina	kienet kontestata		ikkontestata		 Lingwa ħażina	tratta diversi temi		ttratta		 Lingwa ħażina	qed ikunu persegwitati		ppersegwitati		 għadd	qegħdin jgħidulu diversi nies		qegħdin nies differenti		 Ingliż	aktarx kawża ta' overdose		 doża żejda		 Kliem 'barrani''	indikazzjoni ċara		turija ċara		Jekk aħna nużaw kliem ta' dan it-tip inkunu qegħdin ngħinu lil ilsienna biex jkompli jsensel kliem minn għeruqu. B'hekk il-media tkun qiegħda tgħin lil-lingwa. Użu ħażin tal-lingwa	Hekk tenna		Hekk qal		Hawnhekk jidher ċar li l-kelliemi ma kienx jaf it-tifsira tal-verb tenna. L-għadd	Jidħlu f'ammont ta' spejjeż		f'ħafna spejjeż/spejjeż żejda		Jinħass li l-għalqa ta' l-għadd hija waħda ta' konfużjoni semantika. LEARNING IS A NARRATIVE WAY OF THINKING  — TARCISIO ZARB TUITION: Psychology, Maltese, English, Sociology, Systems, Arabic LEARNING IS A NARRATIVE WAY OF THINKING  — TARCISIO ZARB TUITION: Psychology, Maltese, English, Sociology, Systems, Arabic 1.) ĦAFNA GĦALLIEMA TAL-MALTI QEGĦDIN JITOLBUNI TAGĦRIF DWAR KIF TIKTEB TESTI/TEXTS DIFFERENTI FOSTHOM ITTRI, RAPPORTI, ARTIKLI EĊĊ. HAWNHEKK GĦANDKOM ISSIBU DAK LI TIXTIEQU. (DAWN KIENU PPUBBLIKATI WKOLL MINNI U MILL-KOORDINATURI TAS-SUĠĠETT XI FTIT TAŻ-ŻMIEN ILU. UŻAWHOM KIF TRIDU.) UŻAWHOM KIF TRIDU. ĊISJU ZARB 2.  AKTAR MALTI FUNZJONALI EĊĊ. GĦALL-GĦALLIEMA U L-ISTUDENTIħċġĠĊĦŻż 8 Kif tikteb AVVIŻ/REKLAM  PJAN TA' LEZZJONI 	Suġġett:	Kif tikteb avviż/reklam 	Għan(ijiet) u Objettivi:	•	Biex l-istudenti jsiru midħla mill-qrib ta' kif ikun mibni avviż/reklam f'ġurnal u pass pass jaslu biex jiktbu wieħed huma. •	Biex l-istudenti jsiru midħla ta' avviżi, riklami, tagħrifiet li nsibu f'ġurnali u b'hekk jitgħallmu l-kliem u l-istrutturi wżati fihom. 	Riżorsi:	Avviżi/riklami meħuda mill-ġurnali kif ukoll minn xi noticeboard ta' l-iskola, fuljetti, riklami volanti eċċ. 	Struttura tal-lezzjonijiet:	•	L-għalliem/a jippreżenta għadd varjat ta' riklami miktuba fil-qosor, ngħidu aħna avviżi dwar ħwejjeġ li jkunu għall-bejgħ bħal ngħidu aħna paguni, faġani, ġriewi, xitel tal-larinġ, lumi u mandolina, fniek tar-razza, xi dinghy, xi ħtieġa ta' lavrant, avviżi dwar it-trobbija tal-ħamiem eċċ. •	L-istudenti jaqraw dawn l-avviżi eċċ. li jkun tahom l-għalliem u li jkunu ġabu magħhom u joqogħdu jinnutaw il-kliem u s-sentenzi, l-aġġettivi, in-numri tat-telefon, l-oġġetti riklamati eċċ. li jkun fihom. •	L-għalliem/a jagħtihom xi tagħrif dwar kif għandu jinkiteb riklam/avviż. Dan għandu jkun miktub ħafif. Ikollu titlu. Jagħti tagħrif fil-qosor u mingħajr ħtieġa ta' tul. Ikun ippreżentat b'mod li jolqot l-għajn. •	L-għalliem/a jitlob lill-istudenti biex huma jiktbu avviżi simili dwar suġġetti, ngħidu aħna, xi bejgħ ta' rota xiri ta' ħamiem mill-oħxon jew tal-ħumer xiri ta' kotba dwar plumbing, ħjata, elettriku, bejgħ ta' spare parts tal-karozzi eċċ. 	Attivitajiet fi gruppi:	•	L-għalliem jagħti handout dwar avviż itwal, ngħidu aħna, dwar l-organizzazzjoni ta' fiera kbira għal skop filantropiku. L-istudenti hawnhekk jiġu mitluba biex jinnutaw il-mod kif inhu miktub dan l-avviż. •	Tinħoloq sitwazzjoni ta' djalogu bejn żewġ studenti jew aktar li jiddiskutu bejniethom biex jibnu programm li permezz tiegħu jkunu jistgħu jixtru kompjuter għall-iskola tagħhom. •	L-istudenti jinqasmu fi gruppi u jibnu l-avviż bejniethom. Fih id-dettalji kollha meħtieġa f'dak li hu għan, ħin, post, telefon eċċ. 	Xogħol ta' wara:	L-istudenti jingħataw għadd ta' riklami/avviżi differenti u jintalbu jikkupjawhom u jagħmlu bħalhom għal skopijiet personali. KIF TIKTEB AVVIŻ/REKLAM FOOTBALL TALJAN Logħob għal-lum SERIE 'A' SERIE 'B' X'jogħġbok u xi jdejqek fejn tgħix? Ikteb jew ibgħat xi ritratti: Indirizza l-ittra tiegħek lil: CHARLES DELIA RADJU TAL-QRID ĦAL-LIJA ĦLJ 15 AVVIŻI KLASSIFIKATI NIXTRI Antikità fi kwalunkwe kundizzjoni bħal gradenzi, skansiji, salotti, ċentri, siġġijiet, pultruni, armi, linef arloġġi, kotba, oġġetti militari, ġugarelli, u kull xorta ta' affarijiet oħra. Ċemplu 881866. GĦALL-BEJGĦ Par frieħ tal-paguni nisa u frieħ tal-Mandarine u papri Carolina. Ċemplu 444445 jew irrikorru 343, Triq il-Griedel, Mosta. GĦALL-BEJGĦ Kamra tal-pranzu tal-formica. Kundizzjoni tajba. Prezz Lm180. Cemplu 811342. GĦALL-BEJGĦ Papri Caroline, papri Ruddy Shed, papri Mandarini, paguni u ħafna tajr ieħor bi prezz moderat ħafna. Ċemplu 343343. NIXTRI Ġeru jew ġerwa tal-kaċċa. Inħallas sa Lm15. Ċemplu 664496. GĦALL-BEJGĦ Dinghy Zodiac ta' 11-il pied. Qiegħ tal-fibre. Mutur 9.9 HP Johnson bil-karru, spare wheel u full extras. Kundizzjoni tajba ħafna. Prezz Lm585. Ċemplu 341111 u staqsu għal Tarċisio Fenech. GĦALL-BEJGĦ Faġani (pheasants), Red Golden Lm15 il-par, Silver Lm15 il-par, Reeves nisa biss, Lady Amherst Lm30 il-par. Swinhoe Lm25 il-par. Ċemplu 682682. AVVIŻ Għal kull ġarr ta' għamara eċċ. ċemplu 746746. Prezzijiet moderati ħafna. GĦALL-BEJGĦ Siġar ta' l-ewkaliptus 25ċ il-waħda. Fil-qsari tal-plastik. Jikbru 40 pied fi żmien qasir. irrikorru Emilja, Triq ir-Rebbiegħa, Il-Qrendi jew ċemplu 343343. GĦALL-BEJGĦ Fniek tar-razza New Zealand White u ta' razez oħra. Min huwa interessat jista' jċempel 363311 wara s-7.00 p.m. GĦALL-BEJGĦ Xitel tal-larinġ, lumi u mandolina. Ċemplu 552515 bejn l-4.00 p.m. u s-6.00 p.m. NIXTRI Ferħ ta' qattus tar-razza Siamese. Min jista' jaqdini huwa mitlub iċempel 314111 wara l-5.00 p.m. JINĦTIEĠ Lavrant biex jieħu ħsieb l-annimali f'razzett il-Magħtab. Esperjenza mhux meħtieġa. Liċenzja tas-sewqan essenzjali. Ċemplu 314315. Nota: Irċevejna avviż dwar Mutur tal-baħar Suzuki. Min bagħtu huwa mitlub jibagħtilna l-isem, l-indirizz u t-telefon. AVVIŻI QOSRA	1.	Erġa' ħares lejn l-avviżi. Tista' tgħid eżattament xi jfissru. 2.	Fi gruppi, iktbu avviżi/tagħrifiet għal dawn l-għanijiet a.	Tixtieq tbigħ ir-rota tiegħek. Agħti deskrizzjoni tagħha u għid kemm trid tagħha. b.	Tixtieq tagħmel riklam għall-gaġeġ tal-fniek li trid tbigħ. ċ.	Tixtieq tixtri ħamiem minn ta' l-oħxon tal-Malti. d.	Tixtieq tbigħ fniek tar-razza New Zealand White u ta' razez oħra. e.	Tixtieq tixtri xi kotba dwar il-plumbing, ħjata, elettriku. 3.	Qabbel l-avviżi/tagħrifiet tal-grupp tiegħek ma' dawk ta' gruppi oħra. AVVIŻI/TAGĦRIFIET ITWAL 		1.	Studja t-tagħrifa dwar Fiera Kbira. Innota kif it-tagħrif jinġabar taħt tipi ta' stampar differenti, ittri kbar fuq sfond iswed, ittri fin-nofs tat-tagħrifa, ittri miktuba bl-ittri kapitali, ittri miktubin b'mod kursiv. FIERA KBIRA Organizzata mill-Għaqda Filarmonika San Ċirillu b'riżq l-istess soċjetà se ssir fis- Sala San Duminku tal-Każin tal-Bajda Issibu:  Papri, dundjani, pjanti, ħwejjeġ, affarijiet utli għad-dar,  xogħol tal-qasab, varjetà ta' affarijiet maħduma  mill-attivisti tal-każin u bar komplut b'kollox. Illum il-Fiera tibqa' miftuħa sat-8.00 ta' filgħaxija. Ejjew u ġibu lil ħbiebkom. 		2.	Issa aqraw it-taħdita ta' hawn taħt bejn Stephen u Matthew. It-tnejn jaħdmu l-iskola Ċensu Bugeja, Tas-Sliema. L-iskola teħtieġ kompjuter. Huma qegħdin jaħsbu kif jiġbru l-flus biex jixtru wieħed. Ste:	Xi tgħid li kieku kellna norganizzaw fiera? Mat:	Fiera għal xiex? Ste:	Kif taf int l-iskola tagħna għandha bżonn ta' kompjuter biex fih niġbru t-tagħrif dwar is-snajja' ta' l-istudenti tagħna. Mat:	Idea tajba. Ste:	Kulma jkollna bżonn hu li ngħidu 'l-istudenti jġibu affarijiet għall-bejgħ, ngħidu aħna logħob tat-tfal, bħal roti li ma għadhomx jużaw, xogħol li nagħmlu aħna l-iskola fil-workshops, pjanti u ħafna u ħafna ħwejjeġ oħra. Mat:	Naħseb nistgħu nagħmlu l-fiera fil-bitħa ta' l-iskola. Ste:	Nistgħu nagħmluha għall-ħabta tal-Milied, għax f'dawk iż-żminijiet in-nies iħobbu jixtru u jonfqu. Mat:	Jaqbel ngħidu li din se tkun organizzata mill-istudenti u l-istaff ta' l-iskola Ċensu Bugeja, Tas-Sliema. Ste:	Naħseb li l-aħjar data tkun fl-10 ta' Diċembru 1994. Mat:	Inħalli f'idejk biex tikteb l-avviż, jew ikun aħjar jekk niktbuh flimkien? 		3.	Mit-tagħrif miksub hawn fuq aħdem ma' ħabib/a tiegħek biex tkompli din it-tagħrifa ta' hawn taħt: FIERA GĦAL KOMPJUTER L-istaff flimkien ma' .................. ta' l-iskola Ċensu Bugeja qegħdin itellgħu ............ bil-għan li jiġbru biżżejjed fondi għax-xiri ta' ............ Dan il-kompjuter għandu jgħin biex l-iskola tkun tista' titmexxa aħjar. Għal dan il-għan se ssir fiera tax-xogħol maħdum mill-istess ............ kif ukoll ............, pjanti u ħwejjeġ ta' ............ għad-dar. IL-POST: ...................................................... IL-ĦIN: ......................................................... Jekk tista' tgħin, ikkuntattja lil Stephen u Matthew:  Tel.: 445682 FTAKAR li bl-għajnuna tiegħek tkun qiegħed tgħin lilek ............... EJJEW U ĦAJRU LIL SĦABKOM! XOGĦOL TA' KITBA		1.	Ikteb tliet avviżi qosra għan-noticeboard ta' l-iskola bit-titli: 	a) Meħtieġ b) Intilef! ċ) Għall-bejgħ. 2.	Inti qiegħed torganizza ikla għal sħabek tal-klassi. Ikteb tagħrifa qasira fejn tagħti d-dettalji u tinkludi fihom id-data, il-ħin, il-mezz tat-trasport, il-programm eċċ. 3.	Fi gruppi studjaw dawn ir-riklami li hawn mehmuża billi taghtu każ tal: 	a) kitba b) format ċ) fonts d) preżentazzjoni 	e) grafika f) tqassim tat-tagħrif ġ) kontenut 	g) lingwa għ) ċarezza Care Workers f'servizzi ma' persuni dipendenti fuq id-drogi  u alkoħol Care Workers f'servizzi ma' persuni dipendenti fuq id-drogi  u alkoħol Care Workers f'servizzi ma' persuni dipendenti fuq id-drogi  u alkoħol Care worker jagħti sehem fil-kura ġenerali ta' persuni dipendenti fuq id-droga u l-alkoħol u/jew tal-familjari tagħhom. Huma meħtieġa jaħdmu f'team ta' professjonisti. Uħud mid-dmirijiet ta' care worker huma: li jassiguraw li l-ħtiġijiet tal-persuni taħt il-kura tagħhom jiġu milħuqa; jiggwidaw u jissorveljaw lil dawn il-persuni fil-programm ta' xogħol u attivitajiet terapewtiċi. Jassistu fl-evalwazzjoni tal-progress ta' kull resident. Applikazzjonijiet, mingħand kandidati jkunu milqugħa mit-Tabib Ewlieni tal-Gvern, Dipartiment tas-Saħħa, il-Belt mhux aktar tard mill-Ġimgħa 31 ta' Diċembru 1993. Aktar dettalji jidhru fil-Gazzetta tal-Gvern tat-Tlieta, 7 ta' Diċembru 1993. IL-KLABB TAL-MOGĦOŻ Il-Kumitat tal- Klabb tal-mogħoż jilqa' offerti għall- kiri tal-bar u restaurant sa nhar l-Erbgħa, 15 ta' Diċembru, 1993 Il-kundizzjonijiet jistgħu jinkisbu mingħand: Is-Segretarju, 5, Triq l-Essenza, San Pawl il-Baħar, bi ħlas ta' Lm10. Xaghar Ltd ta' TRIQ IL-WARD ĦAŻ-ŻABBAR javżaw lill-pubbliku li  s-Sinjorina Sally Borg li għandha ħanut fuq San Stiefnu, l-Isla ma għad fadallha  ebda konnessjoni ma' dan is-salon.   GĦAL KULL TIP TA' SERVIZZ – ĊEMPLU 567890 Investi fik innifsek •	Mod ġdid kif tirqaq u tneħħi t-tensjoni •	Tneħħija ta' pil żejjed minn fuq il-wiċċ u l-ġisem mingħajr uġigħ •	Trattament kontra t-tikmix u l-ponot •	Faċilità ta' sodod biex wieħed jixxemmex •	Kors ta' 3 sigħat DAN U ĦAFNA AKTAR  STAFF ĠDID, DĦULI U KKWALIFIKAT. Nhar ta' Tlieta s-salon ikun miftuħ għall-irġiel biss. ELVIRA'S Beauty and Slimming Salon Triq il-Ġmiel, Ħal Ġmiel Tel. 668446 100sena esperjenza Ġita mimlija ħarġiet u jkollkom ċans biex tixtru mis- SALES TA' FRAR DATA: 3–9 ta' Frar, 1994 PREZZ Lm240 BISS! Il-Prezz  jinkludi ... *	Titjira diretta ma' l-AirMalta *	Lukanda mill-aqwa fil-qalba ta' Londra bil-kmamar b'faċilitajiet privati *	Breakfast Ingliż komplut *	3 tours madwar Londra *	Numru ta' ħarġiet (jekk trid) għal kull min għandu għal qalbu l-mużika, il-futbol u l-pajsaġġ Ingliż *	It-Taxxa tal-Gvern mhix inkluża 		Uża dawn is-siltiet meħuda mill-ktejjeb Is-Sigurtà fuq il-post tax-xogħol maħruġ mill-Ministeru tal-Politika Soċjali, biex minnhom tinġabar lingwa kif wieħed iwiddeb u jagħti parir, imperattivi diretti u imperattivi formali. (Fl-istess ħin it-tagħrif mogħti jgħin lill-istudenti biex jitgħallmu dwar l-importanza tas-sigurtà fuq ix-xogħol u kif għandhom iġibu ruħhom.) POST SURET IN-NIES Biex wieħed jaħdem tajjeb irid ikollu ambjent suret in-nies. •	Armi l-iskart f'reċipjenti li jipprovdulek. •	Qatt tieqaf milli tnaddaf il-post fejn taħdem.  •	Attent dejjem minn għodod bil-ponta jew b'xafra – qegħidhom f'post jew basket addattat.  •	Qis li l-passaġġi u kull ħruġ ta' emerġenza qatt ma jkunu ingombrati.  •	Jekk tara li jkun qed jinġabar il-ħmieġ jew skart, QABBAD LIL MIN INADDAF MINNUFIH. L-INDAFA Huwa ta' periklu jekk tinjora l-ħmieġ jew "grease" li jeħel miegħek waqt ix-xogħol.  •	Qabel tibda tiekol, dejjem aħsel idejk mill-ħmieġ jew grease, u aħsel wiċċek ukoll.  •	Mur kul dejjem f'inħawi fejn tindikalek id-Direzzjoni ta' fejn taħdem; jekk għandkom canteen, kul fih.  •	Aħsel idejk qabel u wara li tmur id-W.C.  •	Żomm dejjem id-W.C. nadif. Ifflaxxja wara li tkun użajtu.  •	Qabel titlaq lura d-dar wara x-xogħol, dejjem naddaf idejk sew. Qatt m'għandek iddaħħal idejk f'xi kimiċi bħalma huma solvents jew spirtu, għax dawn jistgħu jagħmlulek ħsara fil-ġilda. Itfa' ftit solvent fuq biċċa ċarruta ħażina, naddaf biha, imbagħad aħsel sew bl-ilma fietel u s-sapun.  •	Jekk fejn taħdem jipprovdulek barrier creams biex tużahom qabel tibda taħdem, qatt m'għandek tgħatti l-ħmieġ li jista' jkollok b'dawn il-creams.  •	Jekk tinduna li għandek il-ġilda rritata jew imtebbgħa mur minnufih għand tabib ħalli tipprova tevita xi infezzjoni fil-ġilda.  •	Almenu darba fil-ġimgħa aħsel il-ħwejjeġ li taħdem bihom, u taħsilhomx ma' ħwejjeġ oħra. SINJAL TA' TWISSIJA JEW TAGĦRIF •	Jekk fejn taħdem hemm għadd ta' sinjali ta' twissija dawn qegħdin hemm biex iħarsuk. OBDIHOM.  •	Kull sinjal li jagħtik xi tagħrif, għandek tara li tifhmu. Imbagħad ara li SSEGWIH! ĊAJT BL-IDEJN Veru li fuq ix-xogħol għandek tkun soċjevoli u tinġieb ma' kulħadd ... iżda ċ-ċajt ħallih għal barra l-post tax-xogħol. 	Il-fabbriki u postijiet oħra tax-xogħol jistgħu joffru ċerti perikli serji – ġib ruħek dejjem b'mod responsabbli, l-aktar meta tkun taħdem ħdejn il-magni.  •	Tmur fejn tmur fuq ix-xogħol, qatt m'għandek tiġri.  •	Qatt m'għandek tbagħbas u tesperimenta b'makkinarju li ma tafx kif jaħdem jew x'periklu joffri.  •	Kun moħħok f'dak li tkun qed tagħmel. Tinbixx lil ħaddieħor.  •	Tilgħabx ma' tagħmir li hu intenzjonat biex iħarsek, l-aktar dak li huwa rpar ta' makkinarju. Ibża' għalih ħalli hu jibża' għalik! NIRIEN In-nirien jistgħu jwasslu għall-mewt, jistgħu jikkawżaw bosta ħsarat u telf kbir ta' flejjes, u għandhom jiġu dejjem evitati. •	Ċraret ħżiena mċappsin biż-żjut għandhom jintremgħu f'reċip-jent tal-metall għax dawn jistgħu jieħdu n-nar f'salt wieħed.  •	Qatt tqabbad nirien bla bżonn, u ċertament qatt ħdejn xi materjal li jieħu n-nar jew ħdejn esplussivi.  •	Tingombrax passaġġi li jagħtu għal tagħmir ta' tifi tan-nar, lanqas dawk li jwasslu għall-ħruġ f'każ ta' emerġenza.  •	Tgħallem sew kif tuża tagħmir tat-tifi tan-nar.  •	Jekk, minħabba x-xogħol tiegħek, il-ġagaga jew boiler suit tiegħek jiċċappsu biż-żjut u bil-grease, oqgħod bogħod mill-fjammi jew nirien, u fittex biddel ħwejġek.  •	Jekk materjal li jaqbad, inkluż likwidu, għandu jintuża bilfors, allura dejjem żomm kwantitajiet minimi, u assigura kontroll sħiħ ta' xi ħażniet f'post addattat. META TUŻA L-GANĊ JEW BAJLA META TERFA' MINN FUQ GĦAL ISFEL META TERFA' MINN NAĦA GĦAL OĦRA IKUN X'IKUN IX-XOGĦOL BIL-KREJN PUNTI TA' INTERESS ĠENERALI n	Id-drawwiet tajba fil-post tax-xogħol jistgħu jagħmlu tajjeb fejn ir-regolamenti huma neqsin.  n	Oqgħod b'seba' għajnejn għal dawk il-'kważi inċidenti' li ma jikkaġunawx ħsara, korriment, jew it-tnejn f'daqqa.  n	Il-parti l-kbira ta' l-inċidenti jistgħu jiġu evitati. Ftit attenzjoni tagħmel id-differenza kollha. Mela agħti sehmek.  n	Meta tinduna li f'xi proċess tax-xogħol jistgħu jkunu eliminati xi perikli, imqar żgħar, TKELLEM. AGĦMEL IS-SUĠĠERIMENTI TIEGĦEK.  n	Irrapporta kull inċident li jiġrilek. Jekk tibqa' sieket, darb'oħra jista' jkollu konsegwenzi serji – għalik jew għal ħaddieħor. 9 Kif tiddeskrivi FESTI U ĊERIMONJI  PJAN TA' LEZZJONI 	Suġġett:	Kif tiddeskrivi festi u ċerimonji 	Għan(ijiet) u Objettivi:	•	Biex l-istudenti jiddeskrivu festa, festival, ċerimonja. •	Biex l-istudenti jitgħallmu jinnutaw u jniżżlu dak li jaraw madwarhom mill-ambjent tradizzjonali u modern Malti tal-mod kif niffesteġġjaw u norganizzaw ċerimonji u festivals. 	Riżorsi:	•	Artikli b'mod speċjali mill-fuljetti tal-Parroċċi Maltin, kif ukoll siltiet mill-ġurnali u kotba. •	Ritratti tal-festi Maltin, kif ukoll xi ħwejjeġ karatteristiċi u tipiċi ta' dawn il-festi. •	Poeżiji u taqbiliet li għandhom x'jaqsmu ma' dawn il-festi. 	Struttura tal-lezzjonijiet:	•	Issir diskussjoni dwar festi li jsiru f'Malta u liema huma dawk l-aktar popolari mal-Maltin b'mod speċjali maż-żgħażagħ. •	Issir diskussjoni dwar il-festa tar-raħal. •	L-istudenti jiktbu t-tagħrif ewlieni dwar din il-festa.  •	Titqassam handout li fiha jkun hemm tagħrif dwar il-festa tar-raħal.  •	Isir studju dwar din il-handout.  •	Jinħolqu eżerċizzji dwar il-passiv li jintuża ħafna f'deskrizzjonijiet ta' dan it-tip, kif ukoll tempi oħra ta' verbi li jintużaw ukoll minħabba li din il-festa tirrepeti ruħha ta' kull sena.  •	Jinħolqu eżerċizzji oħra dwar il-partiċelli u l-aġġettivi minn din il-kitba.  •	Issir diskussjoni dwar xi festival partikolari.  •	Jingħata xogħol ta' kitba li tiegħu jingħata pjan kif għandha tinbena: daħla ġenerali fejn jgħidu x'jismu l-festival; fejn/meta/għalfejn hu ċċelebrat. It-tieni, it-tielet u r-raba' paragrafu fejn għandu jinkiteb dwar it-tħejjijiet, x'jiġri eċċ. f'dan il-festival u l-għeluq fejn jinkiteb dwar kif iħarsu n-nies lejn dan il-festival illum 	Xogħol ta' wara:	Tinkiteb deskrizzjoni ta' tieġ jew xi ċerimonja tradizzjonali oħra (il-Milied, l-Għid eċċ.) li jsiru f'Malta u Għawdex. KIF TIDDESKRIVI FESTI U ĊERIMONJI BIEX TIBDA TAĦSEB:		Liema hija l-aktar festa f'Malta li togħġbok? X'jiġri matul din il-festa? 		Taf xi festi jew ġranet speċjali li jiġu ċċelebrati f'Malta? Kemm taf dwarhom? NAR U QADDISIN Awissu żgur li mhux xahar mill-agħar għall-Maltin. Barra li huwa l-aktar xahar sħun tas-sena, huwa x-xahar tal-festi. F'dan ix-xahar jiġu ċċelebrati għadd kbir ta' festi f'ġieħ il-qaddsin. U dan isir b'ħafna ħrara, daqq ta' qniepen u ħruq tan-nar.   Il-festa ta' Santa Marija tiġi ċċelebrata fil-15 ta' Awissu ta' kull sena f'ħafna bliet u rħula f'Malta kif ukoll ir-Rabat Għawdex.   F'dan il-jum il-knisja tilbes l-isbaħ damask u tipprepara l-aħjar arranġament ta' fjuri, bil-gandlieri tal-fidda u r-riħa ta' l-inċens. Fil-quddiesa solenni ta' jum il-festa jintuża lbies mimli rakkmu mill-isbaħ. Barra mill-knisja m'huwa xejn inqas. Hawnhekk id-dawl u l-ħsejjes ma jonqsux.   Ir-raħlin jilbsu l-aħjar ilbies tagħhom. Għal din l-okkażjoni jinxtara lbies ġdid. It-toroq jiksbu dehra ġdida bl-anġli tal-kartapesta, festuni u bandalori. U n-nies erħilha tonfoq. L-arja timtela riħa ta' mqaret, chips u hotdogs, popcorn u candy floss, ġelat, birra u luminati. 	Imbagħad il-banda ħalliha ddoqq xi biċċa opra jew xi marċ minn xi kompożitur Malti. 	Filgħaxija jkun hemm il-purċissjoni bl-istatwa tal-qaddis li jintrefa' fuq l-ispallejn mir-reffiegħa u jiġġerra mar-raħal kollu. Qassisin, fratelli u abbatini jieħdu sehem f'din il-purċissjoni. 	Spiritwalità, ilwien u ġlied jitħalltu flimkien biex tinħoloq festa tassew Maltija. NOTI	A:	Kull paragrafu jagħtina xi tagħrif dwar xi aspett differenti tal-festa tal-qaddis f'Malta. X'inhu t-tagħrif li ningħataw f'kull paragrafu? B:	Innota l-verb li nużaw f'deskrizzjonijiet ta' dan it-tip. Innota ngħidu aħna l-Passiv u ikteb l-eżempju li tara. Ċ:	Il-festi huma ġrajjiet ta' kull sena. X'tempi ta' verbi nużaw biex niddeskrivu dawn il-ġrajjiet? TIFTIX GĦALL-KLIEM		Sib kliem fit-test li jaqblu ma' dawn t'hawn taħt: 			tajjeb 			entużjażmu 			jieħdu dehra 			qdusija 			kuluri 	Fix-xahar t'Awissu niċċelebraw 	il-festi f'ġieħ il-qaddisin. 	Il-festi f'ġieħ il-qaddisin jiġu  	ċċelebrati fix-xahar t'Awissu. 		Ħares lejn l-eżempji t'hawn fuq imbagħad biddel dawn is-sentenzi fil-forma Passiva, li kif nafu hija aktar impersonali: 1.	Il-knisja tuża ħafna lbies irrakkmat u gandelabri tal-fidda f'dan il-jum. 2.	F'dan il-jum ir-raħlin idoqqu l-qniepen mill-kampnari. 3.	Fil-festa tal-qaddis tar-raħal kulħadd jiekol l-imqaret, iċ-chips u l-hot-dogs. 4.	Il-banda ddoqq opri ta' kompożituri Maltin u barranin. 5.	Ir-reffiegħa jġorru lill-qaddis tar-raħal fuq spallejhom. PARTIĊELLI		Kompli dawn is-sentenzi bil-partiċelli. 1.	It-toroq jimtlew _____ ħafna bandalori. 2.	Ir-reffiegħa jimxu _____ toroq bl-istatwa. 3.	Ħafna turisti u nies tal-post jieħdu sehem _____ il-purċissjoni. 4.	Il-festa tar-raħal hija popolari ħafna _____ Maltin u _____ turisti. 5.	F'dan il-jum jintefqu ħafna flus _____ kulħadd. TAĦRIĠ FIL-VOKABOLARJU: 		Oħroġ aġġettiv minn dawn in-nomi. Eżempju:	ferħ	–	ferħan 	sħana 	sbuħija 	nazzjon 	tradizzjoni 	ritmu 	mużika DISKUSSJONI:		*	Liema hija l-aktar festa li tieħu parti fiha? Meta u kif issir? *	Xi preparamenti jsiru għal din l-okkażjoni? Meta jibdew?  *	X'jiġri f'jum il-festa? Jintlibsu xi ħwejjeġ speċjali? Jissajjar xi ikel speċjali?  *	Min jieħu sehem f'din il-festa? *	Din il-festa għadha popolari sal-ġurnata tal-lum? XOGĦLIJIET TA' KITBA		1.	Ikteb deskrizzjoni ta' 'festival' popolari li int ħadt sehem fih. L-ewwel paragrafu 	 	Daħla ġenerali: X'inhu l-isem ta' dan il-festival? 	Fejn/Meta/Għalfejn huwa ċċelebrat? It-tieni paragrafu 	Xi tħejjijiet isiru qabel il-festival? It-tielet paragrafu 	X'jiġri f'jum il-festival? Jissajjar xi ikel speċjali?  	X'tip ta' ċerimonji/ċelebrazzjonijiet isiru? Ir-raba' paragrafu Għeluq. Hemm xi ħaġa speċjali li ssir filgħaxija tal-festival? Kif iħossuhom in-nies ma' tmiem il-jum? Il-festival għadu popolari fi żmienna? Għala/Għax le? 2.	Ikteb deskrizzjoni ta' tieġ, preċett jew xi ċerimonja tradizzjonali oħra li ssir f'pajjiżek. (Dawn ir-ritratti jistgħu jgħinuk.) 10 Kif tiddeskrivi KTIEB, DRAMM JEW FILM  PJAN TA' LEZZJONI 	Suġġett:	Kif tiddeskrivi ktieb, dramm jew film. 	Għan(ijiet) u Objettivi:	•	Biex l-istudenti jitgħallmu jiktbu rapport dwar ktieb, dramm jew film. •	Biex l-istudenti jitgħallmu jinnutaw u jniżżlu dawk il-karatteristiċi li nsibu fi ktieb, dramm jew film, u jibnuhom f'komponiment. Fl-istess ħin jagħrfu xi binjiet sintattiċi. 	Riżorsi:	Tqasqisiet minn gazzetti u ġurnali bil-Malti u bl-Ingliż (għal skop ta' traduzzjoni/teħid ta' ideat) dwar films drammi u kotba li dwarhom ikunu qegħdin isiru riċensjonijiet fil-ġurnali. 	Struttura tal-lezzjonijiet:	•	Isir qari ta' tqasqisiet dwar film/dramm/ktieb li tiegħu tkun saret xi riċensjoni fil-gazzetti. Isir tqassim ta' handout/s. Issir diskussjoni dwarhom billi l-għalliem jagħmel għadd ta' mistoqsijiet dwar l-għan għalfejn dawn inkitbu; jekk humiex propagandistiċi; jekk humiex miktuba b'lingwa tajba; jekk fihomx xi żbalji tal-Malti; jekk hemmx xi kliem li huwa aktar Malti u li l-kittieb seta' faċilment jinqeda bih. •	Jinħolqu eżerċizzji dwar il-paragrafi; lingwa ta' ħtieġa li ntużat fl-artiklu; tfittxija għall-kliem. •	Jinħolqu eżerċizzji li l-artiklu jkun jista' jappresta għalihom faċilment bħal fl-eżempju ta' Psycho (Ara t-test) fejn sar taħriġ dwar fatti kuntrastanti; inverżjonijiet; taħriġ fil-vokabolarju eċċ. •	Jingħata pjan kif wieħed jibni deskrizzjoni ta' film/ktieb/dramm. 	Xogħol għal wara:	L-istudenti jintalbu jagħmlu tqasqisiet mill-gazzetti dwar riċensjonijiet ta' films, kotba, drammi eċċ., u jagħmlu taqsiriet tagħhom jew jagħmlu rapport dwar wieħed minnhom. KIF TIDDESKRIVI KTIEB, DRAMM JEW FILM 		Din il-ġimgħa Sue Mallia se tagħtina xi tagħrif dwar xi wħud mill-films li tkunu tistgħu taraw fuq TVM. 	TVM il-lejla se juri wieħed mill-aktar films magħrufa ta' Alfred Hitchcock. Kif jaf kulħadd dan id-direttur huwa magħruf sewwa għall-films tal-biża' tiegħu. Jidher li jgħaddi kemm jgħaddi ż-żmien, dan il-film – Psycho – ma jeqdiem qatt. 	L-istorja sseħħ x'imkien l-Amerika. Hawnhekk niltaqgħu ma'  żagħżugħ li jgħix ma'  ommu, xiħa għakka, f'dar ftit 'il bogħod mil-lukanda ċkejkna li kellhom, f'post abbandunat. Matul il-film kollu, aħna nisimgħuhom jitkellmu bejniethom iżda lix-xiħa ma narawha qatt. Jum fost l-oħrajn tasal mara f'din il-lukanda, mara li tispiċċa tmut mewta traġika u mdemmija. L-għajbien tagħha jwassal lil sħabha biex jagħmlu tfittxija qawwija għaliha. Minn hawn 'il quddiem il-film isir storja mimlija misterju u biża'. Madanakollu l-aktar parti mimlija biża' tiġri sewwa sew fl-aħħar ta' l-istess film, meta nsiru nafu min kien dak li wettaq id-delitt. 	Minkejja li issa dan il-film għandu kważi erbgħin sena, xorta waħda għadu jiġbed l-udjenzi. Dan, mhux biss għax għandu reċtar mill-aqwa, imma wkoll minħabba d-direzzjoni mill-aqwa ta' Hitchcock, li kif nafu miegħu hemm marbuta wħud mill-aqwa films tal-waħx li qatt rat id-dinja. Min għadu qatt ma rah u jħobb films ta' dan it-tip, għandu jagħmel minn kollox biex dan il-film ma jitilfux. Min jibża' żżejjed ma jagħmilx ħażin jekk jorqod kmieni. NOTI		A	Aqra l-artiklu u wieġeb dawn il-mistoqsijiet: 1.	X'tagħrif ningħataw f'kull paragrafu? 2.	X'sehem għandu l-ewwel u l-aħħar paragrafu? 3.	X'tempijiet (tenses) jintużaw fit-tieni paragrafu biex tiġi spjegata n-nisġa ta' l-istorja. Agħti eżempji. B	Fil-kaxxa fil-ġenb issib xi lingwa ta' ħtieġa li ntużat fl-artiklu. Kif jaf kulħadd ... Jidher li ... Hawnhekk niltaqgħu ma' ...  Matul il-film kollu ... Jum fost l-oħrajn tasal ... Minn hawn 'il quddiem ... Madankollu ... Minkejja li issa ... Min għadu qatt ma ... TFITTXIJA GĦALL-KLIEM		Sib kliem mit-test li għandhom l-istess tifsira tal-kliem ta' hawn taħt: famużi films tal-waħx l-istorja tiġri xiħa ħafna nies li jkunu jaraw film ta' din ix-xorta FATTI KUNTRASTANTI Kont imwerwra imma  ħadt gost bil-film.  Għalkemm kont  imwerwra, ħadt gost  bil-film. Minkejja l-fatt li  kont imwerwra, ħadt gost bil-film. 		Għaqqad dawn is-sentenzi li ġejjin bl-istess mod kif inhuma l-eżempji ta' hawn fuq. 1.	Hija kienet tħobbu. Hija ma setgħetx tgħidlu. 2.	Huwa kien imweġġa' waħda sew. Huwa rnexxielu jasal sal-fruntiera. 3.	Huma kienu suspettużi. Huma ma setgħux isolvu l-misteru. 4.	Huma kienu fqar ħafna. Huma kienu ferħanin ħafna. 5.	Ħadt gost ħafna bil-ktieb. Ma tantx ħadt gost bil-film. INVERŻJONI Mhux talli ma kinetx irreċtata tajjeb, talli kienet  mimlija eċitament, ukoll. 	Għaqqad dawn is-sentenzi li ġejjin kif muri hawn fuq. 	Eżempju:	Huwa jirbaħ it-tiġrija. Huwa jirbaħ kemxa ġmielha, ukoll. 		Mhux talli jirbaħ it-tiġrija, talli jirbaħ kemxa ġmielha, ukoll. 1.	Jiena qrajt il-ktieb. Jiena rajt il-film ukoll. 2.	Il-ħalliel spara għall-pulizija. Huwa spara għall-passiġġier ukoll. 3.	Huwa wasal tard. Huwa nesa wkoll il-ktieb tal-bank. 4.	Hija kienet għadha fil-periklu tal-mewt. Hija kienet qiegħda tmut irqiq irqiq. TAĦRIĠ FIL-VOKABOLARJU 		Imla l-vojt b'dawn il-kliem ta' hawn taħt: 		udjenza; produzzjoni; kapitli; cartoons; xena; tmiem. 1.	L-ewwel tliet _______ tal-ktieb huma interessanti ħafna. 2.	L-ewwel _______ teħodna l-Indja. 3.	Il-film kellu ________ tajba, imma d-direzzjoni kienet daqsxejn fqira. 4.	Il-_______ huma popolari ħafna mat-tfal. 5.	Il-film kellu _______ u għalhekk kollox spiċċa b'wiċċ il-ġid. 6.	L-_______ apprezzat ix-xogħol artistiku li kien fih il-film. DISKUSSJONI		Staqsi lil sieħbek dwar dramm/ktieb/film li hu/hi ra/rat dan l-aħħar. 		Ipprova sib: –	x'tip ta' film/ktieb/dramm hu. –	għalfejn għażlu/għażlitu. –	fejn isseħħ l-istorja. –	min huma l-karattri ewlenin. –	dwar xiex inhu l-film/l-istorja. (X'inhi n-nisġa/plot?) –	x'deherlu/dehrilha minnu. –	jekk hu/hi jirrakkommandahx/tirrakommandahx għall-klassi. XOGĦOL BIL-KITBA		1.	Ikteb rapport dwar film jew dramm li rajt dan l-aħħar. Uża l-pjan ta' hawn taħt. L-ewwel paragrafu Daħla ġenerali: Meta rajt il-film/dramm? Fejn? Ma'  min kont? Għalfejn għażilt dak il-film/dramm partikulari? X'tip ta' film/dramm hu? It-tieni paragrafu Fejn isseħħ il-grajja tal-film/dramm? Dwar xiex inhu? Min huma l-karattri ewlenin u x'jiġrilhom? It-tielet paragrafu Konklużjoni: X'kienet l-opinjoni tiegħek dwar il-film/dramm? Għala? Kien irreċtat u dirett tajjeb? Tirrikkmandah 'il ħaddieħor? 2.	Ikteb rapport dwar ktieb  	li qrajt dan l-aħħar. 3.	Ħares lejn dawn ix-xogħlijiet ta' arti ta' Gustav Dorés u Walt Disney u ikteb rapport dwar ħrafa li qrajt. 4.	Ħares lejn dawn l-istampi ta' familji jaraw t-televixin u ikteb rapport dwar x'taħseb li raw/jaraw. WORKSHOP:		Studja dawn ir-rapporti u ma' sħabek ifluhom fid-dawl ta' dak li tgħallimtu f'dan il-kapitlu. Irreferu għat-tagħrif u l-mod kif inhu spjegat. Attenti wkoll għal-lingwa. HEIDI Id-destin ta' tifla ltima 	Il-film li nħadem fl-Awstrija u li hu bbażat fuq il-ħajja ta' Heidi, hu msejjes fuq il-persunaġġ li nħoloq fl-1880 mill-kittieba Svizzera Johanna Spyre. 	Ta' min jgħid li l-film tal-lejla mhux l-ewwel wieħed li qatt inħadem dwar din it-tifla simpatika. Fost l-aktar films popolari li nħadmu kien hemm dak ta' l-1937 fejn Shirley Temple kienet ħadmet il-parti ta' Heidi. 	Fl-ewwel parti ta' l-istorja li se tixxandar il-lejla naraw lil Heidi titlef il-ġenituri tagħha meta tkun għadha tarbija. Għal xi żmien din it-tarbija tkun donnha ħadd ma jrid iżommha. Dan wassal biex din it-tifla tibda għaddejja minn id għal oħra. 	Meta tagħlaq tmien snin, Heidi tittieħed għand nannuha, li jkun jgħix qalb il-muntanji. In-nannu jkun bniedem żorr għall-aħħar. Iżda dan ma qatax qalb Heidi. 	Iċ-ċkejkna malajr tagħmel ħbieb mal-ġirien qrib tad-dar ta' nannuha, fosthom it-tfajjel Peter u ommu. 	Jum fost l-oħrajn meta Heidi tkun tfarfret mhux ħażin, tasal fid-dar tan-nannu l-kuġina Dete. Din tkun ġiet biex tieħu lil Heidi l-Ġermanja għand il-familja Sesemann. 	Kontra x-xewqa ta' Heidi stess din terħilha flimkien ma' Dete lejn il-Ġermanja. 	It-tieni parti tixxandar nhar l-Erbgħa. Fuq it-TV illum L-Eredità Dello Zio Buonanima 	Franco Favazza missier ta' familja kbira u li jaħdem f'banka tal-lottu, dan l-aħħar jibda jdur b'zijuh li kien sinjur ġmielu, bil-għan li jħallilu xi ħaġa. 	Oħtu Maddalena xejn ma tieħu gost bi Franco, għax anke hi riedet tirtu. Ħuhom Mario, madankollu, li kien pittur, ma jagħtix kashom għax ma kienx interessat f'wirt. 	Iz-ziju Calogero jmut u lil Franco jħallilu biss l-għamara. Id-djar l-oħra jitħallew lill-patrijiet. 	Franco jirrabja iżda mbagħad jiskopri li fid-dar hemm xi inkwatri li għandhom valur kbir għaliex kienu mpinġija mill-Caravaggio. Wieħed raġel minn Milan ikun irid jixtri dawn l-inkwatri u għalihom joffri 700 miljun lira. 	Franco Franchi u Riccardo Garrone huma l-atturi ewlenin ta' dan il-film komiku Taljan li nħadem fl-1974. Id-direttur ta' dan il-film huwa Alfonso Brescia. 	Italia 7  Mary Poppins	Raidue  Film li minkejja li nħadem fl-1965 għandu jsaħħar lil dawk li jarawh. Anki jekk tkun rajtu diġà lanqas tid-dejjaq terġa' tarah. L-interpretazzjoni ta' Julie Andrews, li niftakruha fil-film The Sound of Music u Dick Van Dyke flimkien maċ-ċkejknin Ed Wynn u David Tomlinson iġġiegħlek tħares lejn il-ħajja b'mod pożittiv f'dak kollu li tagħmel. 	L-istorja tlaqqagħna ma' l-ulied tal-familja Banks. Dawn it-tfal ikunu daqsxejn fuq ruħhom iżżejjed, tant li n-nanny tirreżenja għax ma tkunx tiflaħ aktar għalihom. Bil-għan li tinstab nanny ġdida jinġieb avviż f'gazzetta. 	Kienu ħafna dawk li applikaw biex joqogħdu ma' dawn it-tfal. Iżda ma kinetx ħaġa ħafifa li jinstab il-bniedem addattat sakemm jum fost l-oħrajn titfaċċa Mary Poppins li taċċetta li tieħu ħsieb it-tfal. 	Ta' min jgħid li dan il-film, li hu msejjes fuq ir-rumanz ta' P.L. Travers, kien rebaħ tliet Oscars. 11 Kif tagħti  PARIR U TIKTEB REGOLARMENT  PJAN TA' LEZZJONI 	Suġġett:	Kif tagħti parir u tikteb regolament. 	Għan(ijiet) u Objettivi:	•	Biex l-istudenti jinnutaw li meta nitkellmu u niktbu hemm ċerti modi kif nagħtu parir, niktbu regolamenti, u nagħtu xi tagħrifiet. •	Biex l-istudenti jkunu kapaċi jisiltu dawn il-modi ta' kif wieħed jikkmanda, jew jitlob mingħand ħaddieħor, b'mod dirett u b'mod indirett – b'mod waqtiet goff, u b'mod pjuttost raffinat. •	Biex l-istudenti jitgħallmu jiktbu pariri, regoli u regolamenti biex b'hekk ikunu jistgħu jibnu ambjent ta' organizzazzjoni. 	Riżorsi:	Regoli; regolamenti u siltiet minn ġurnali, notices, eċċ. li nsibu ma' kullimkien. 	Struttura tal-lezzjonijiet:	•	L-għalliem/a jagħti handout li fiha jkun hemm regolamenti kif wieħed jingħata pariri. •	L-istudenti jintalbu jiktbu (fi gruppi) pariri tajbin meta jkun se jiġi organizzat xi camping, ngħidu aħna fiex għandhom jaħsbu dwar it-temp; it-trasport; ir-restoranti; il-kampijiet; il-first aid; il-ħwejjeġ; l-ispejjeż eċċ. •	Jingħataw siltiet minn ġurnali li fihom ikun hemm eżempji ta' imperattivi u advice language.  •	(Ara eżempji: Ibda l-ġurnata sew ...; Ir-riċetta tal-Ġimgħa: Kejk tal-Milied; Riċetta – Spagetti Gratin bl-Inċova u Pimentos.) •	It-tfal jingħataw talb tradizzjonali Malti u minnu jisiltu l-mod kif aħna nitolbu. 	(Ara eżempji: Talba qabel ix-Xogħol; Talba lill-Anġlu Kustodju; Talba għall-Erwieħ tal-Purgatorju; Talba ta' qabel l-Ikel.) •	L-istudenti jintalbu jiġbru regoli, twiddibiet u regolamenti li nsibu miktubin madwarna ngħidu aħna fil-kampanja, fit-toroq, fuq tal-linja, fil-karozzi privati, fir-reklami ta' natura ċivika fuq it-televizjoni eċċ., u minnhom jinnutaw dawn il-karatteristiċi ta' advice language, imperattiv eċċ. li nsibu madwarna. •	L-istudenti jingħataw handout li fiha jkun hemm tagħrifa (twiddiba) diretta fejn l-Imperattiv jintuża b'mod dirett, ngħidu aħna kif insibu fil-Kmandamenti (La toqtolx) u fir-regoli li nsibu madwarna p.eż. Tħammiġx; Tpejjipx eċċ. u tagħrifiet oħra li fihom il-kmandijiet/talbiet ikunu inqas diretti bħal ngħidu aħna kif insibu f'lukandi, fuq ajruplan eċċ. 	Xogħol għal wara:	L-istudenti jintalbu biex, fi gruppi jiktbu regolamenti li għandhom jinkitbu, biex fil-workshop ta' l-iskola kollox jimxi sew. Dawn ir-regolamenti għandhom jinkitbu b'mod formali u mhux bil-mod dirett. KIF TAGĦTI PARIR U TIKTEB REGOLAMENT LINJI KIF WIEĦED GĦANDU JIMXI 	Marija dan l-aħħar fettlilha tidħol fi klabb biex tirqaq. Fost ħwejjeġ oħra hija ngħatat karta li fiha kien hemm xi linji li għandha timxi fuqhom biex tirqaq. GWIDA GĦAL MIN JRID JIRQAQ 	Merħba fil-klabb tagħna, il-klabb ta' min irid inaqqas mill-ħxuna żejda. Dawn li ġejjin huma xi linji ġenerali li wieħed għandu jimxi fuqhom, u jagħmilhom parti mill-ħajja ta' kuljum. IKEL 	Kul biss dak l-ikel li ssib fil-karta tad-dieta, u żomm f'moħħok li għandek tiżen kollox bil-għaqal qabel kull ikla. Kun ċerta li tibda l-ġurnata bi breakfast tajjeb, u kun ċerta li ma titlifx ikliet, għax inkella għandek iċ-ċans li tibda tnaqqar bejn ikla u oħra. XORB 	Inti tista' tixrob tè u kafè bil-moderazzjoni, imma żomm f'moħħok li ħafna luminati jħaxxnu. Minflok ipprova ixrob xi xarba li jkun fiha ftit kaloriji. RESTORANTI 	Fejn hu possibbli, ipprova evita milli tiekol qalì. Jekk taħseb li ma tistax tgħaddi mingħajru, ipprova kul inqas f'ikliet oħra li jkollok matul il-ġurnata! EŻERĊIZZJI 	Dawn huma importanti ħafna bħala parti mid-dieta. Matul il-jum trid tagħmel mill-inqas 30 minuta ta' eżerċizzji qawwija. Agħżel xi ħaġa li tħobb – għawm, żfin, xogħol fil-ġnien – u qis li ddaħħal id-drawwa li tagħmel xi ħaġa minn dawn kuljum! IĊĊEKKJA KEMM TIŻEN 	Ma tagħmilx ħażin jekk tiżen lilek innifsek fl-istess ħin tal-ġurnata, fl-istess ħin, kull ġimgħa. Ftakar li għandek iżżomm rekord ta' kemm tiżen ħalli b'hekk tkun tista' tara jekk intix tagħmel progress jew le. NOTI		A	Żomm f'moħħok li gwidi ta' tagħrif ikun fihom mhux biss tagħrif iżda anke pariri. B	Xi eżempji ta' lingwa li biha tagħti parir issibha fuq in-naħa tal-lemin. Ċ	Sib kliem li nsejħulu  	Imperattiv  	fil-grammatika. Żomm f'moħħok li għandek ... Kun ċerta li tibda ... Ipprova ixrob ... Ipprova evita ... Agħżel xi ħaġa li ... Qis li ddaħħal id-drawwa ... Ma tagħmilx ħażin ... Ftakar li għandek ... TIFTIX GĦALL-KLIEM		Sib kliem jew frażijiet fit-test li jfissru dawn li ġejjin: klabb tas-slimming b'attenzjoni tiekol affarijiet żgħar imma ta' spiss soft drinks skansa eżerċizzji li fihom tuża ħafna enerġija abitudni timxi 'l quddiem KIF TAGĦTI PARIR KLIMA Il-klima hawnhekk hija sħuna ħafna. Qis li ġġib miegħek  nuċċali tax-xemx. 		Inti u xi ħbieb se tmorru tikkampjaw. Agħtihom xi tagħrif u pariri qabel tmorru. Aħseb dwar:  –	it-temp.  –	it-trasport.  –	l-ispejjeż.  –	ir-restoranti.  –	il-kampijiet.  –	l-ewwel għajnuna (First Aid).  –	il-ħwejjeġ. XOGĦOL TA' KITBA		Sib eżempji ta' Imperattivi mill-eżempji li ġejjin: 		(Innota kemm l-Imperattiv huwa parti mid-diskors tagħna ta' kuljum.) L-IMPERATTIV Ibdew il-ġurnata sew ... Ibdew il-ġurnata b'dawn l-eżerċizzji ħfief. Oqogħdu bil-wieqfa, saqajkom flimkien, spallejkom lura u 'l isfel u bil-pali ta' idejkom imissu ma' xulxin. A.	Ħudu nifs 'il ġewwa u iġbdu idejkom 'il fuq u lura minn raskom. Waqt li qed tagħmlu dan imbuttaw il-qadd ftit 'il quddiem. B.	Itfgħu n-nifs 'il barra u qiegħdu idejkom 'il quddiem kemm tistgħu. Żommu daharkom u rkubbtejkom dritti. Ċ.	Oqogħdu f'din il-pożizzjoni għal ħames sekondi mbagħad strieħu. IR-RIĊETTA TAL-ĠIMGĦA Kejk tal-Milied għal dawk li jridu jomordu biz-zokkor INGREDJENTI • 400g (14-il uqija) sultana  • marġerina biex tidilku l-borma forn • 350g (12-il uqija) dqiq • 175g (6 uqijiet) butir • 175g (6 uqijiet) zokkor ismar • 3 bajdiet • 3.75ml (tliet kwarti ta' kuċċarina)  baking powder • whisky • 45ml (3 imgħaref) ġamm tal-berquq. • 350g (12-il uqija) pasta rjala • 500g (libbra u 2 uqijiet) icing sugar. Kaloriji: 690. Ħin biex tippreparah: sagħtejn. Ħin biex isir: siegħa u nofs. Iservi għal 16-il ruħ. Dan il-kejk hu tajjeb għal min għadu ma laħaqx għamel kejk. Infatti aktar ma jkun frisk aktar aħjar. Biex tagħmluh tridu tużaw borma forn. 1.	Ħallu s-sultana tixxarrab matul il-lejl imbagħad ixxuttaw f'kitchen paper. Idilku l-borma forn bil-marġerina u d-dqiq. 2.	Ħabbat il-butir maz-zokkor sakemm tingħaqad u ssir krema. Imbagħad ħalltu l-bajd ma' ftit dqiq. Komplu ħabbtu u wara itfgħu s-sultana u l-bqija tad-dqiq, u l-baking powder u 75ml (5 imgħaref) whisky. Xerrdu t-taħlita fil-borma forn. 3.	Qiegħdu l-kejk fil-forn fuq medja ta' 180°C (350°F) għal siegħa u kwart, siegħa u nofs. Meta jkun imsajjar u lest ħalluh jiffriska għal hames minuti mbagħad aqilbu bil-mod fuq rack tal-wire biex ikompli jiffriska. 4.	Dawru karta strazza ħoxna mal-kejk u orbtuh bi spaga. Xerrdu l-ġamm tal-berquq fuq il-wiċċ tal-kejk. Agħmlu strippa mill-karta strazza 5 x 20.5cm (2 x 8 pulzieri) u xerrdu l-pasta rjala u qiegħdu fiċ-ċirku ta' ġewwa. Il-bqija tal-pasta rjala agħmluha forma tonda b'dijametru ta' 30.5cm (12-il pulzier). Qiegħdu fuq il-wiċċ tal-kejk, taqqbu n-nofs bil-mod u itwu t-truf 'il ġewwa biex ma jkunx hemm trufijiet ħerġin. Ħalluh biex jinxef għal sitt sigħat jew ħalluh jinxef matul il-lejl. 5.	Ippreparaw l-icing. Għattu l-kejk bl-icing u użaw furketta jew mgħarfa biex tagħmlu l-effett tad-daqqiet. Qiegħdu dekorazzjonijiet kif l-icing għadu frisk, jekk hemm bżonn użaw cocktail sticks biex jibqgħu bil-wieqfa. Ħallu sagħtejn biex jinxef l-icing. Nota: Biex tagħmlu d-dekorazzjoni jrid ikollkom il-forom tas-siġar u taċ-ċriev li dawn issibuhom għall-bejgħ f'kull ħanut tal-ħelu. Jekk ma ssibux, fittxu xi kartolini tal-Milied u aqtgħu l-forom minnhom. Ħalltu l-icing bl-aħdar għas-siġar u l-kannella għall-annimali. Xerrdu l-icing fuq pjanċa bil-ħxuna ta' 5mm. Aqtgħu l-forom u ħalluhom jinxfu għal jumejn. XOGĦOL TA' KITBA		Sib eżempji ta' Imperattivi, fis-sens ta' talba, mit-talb li ġej: Talba qabel ix-Xogħol 	Agħtina, Mulej, id-dawl tiegħek qabel nibdew il-ħidmiet tagħna llum u għinna aħna u nagħmluhom biex kull ma nagħmlu jkun jibda minnek u fik jintemm, bi Kristu Sidna. Amen. Talba lill-Anġlu Kustodju 	Anġlu t'Alla, li fit-tjubija tiegħu, Alla tani biex tħarisni, dawwalli moħħi, ħarisni, żommni u mexxini f'dan il-jum. Amen. Talba għall-Erwieħ tal-Purgatorju 	Agħtihom, O Mulej, il-mistrieħ ta' dejjem. Id-dawl ta' dejjem jiddi lilhom; jistrieħu fis-sliem. Amen. Talba ta' qabel l-Ikel 	Berikna, Mulej, u bierek dan l-ikel li aħna sejrin nieklu, u li għoġbok tagħtina: Bi Kristu Sidna. Amen. REGOLI U REGOLAMENTI 		It-tagħrifa t'hawn taħt tagħti r-regoli u r-regolamenti li wieħed għandu jimxi fuqhom meta jkun qiegħed fil-kampanja. ĦU ĦSIEB IL-KAMPANJA! SEGWI DAN LI ĠEJ *	Irrispetta l-kampanja. *	Tħammiġx. *	Min jitfa' ż-żibel hawn jiġi mħarrek. *	RTO. *	Tidħolx hawn. Fl-ambjent ta' madwarna sikwit niltaqgħu ma' tagħrifiet ta' dan it-tip: 	Ħu ħsieb saħħtek tpejjipx. Ħu ħsieb ruħek tidgħix. NOTI		Żomm f'moħħok li t-tagħrifiet (notices) iridu jkunu qosra u jinqraw malajr. Għalhekk il-kittieb juża kmandijiet diretti:  		Irrispetta ...... 		Tidħolx ...... 		Waqtiet, madanakollu l-Imperattivi diretti jistgħu jinħassu daqsxejn goffi. Għalhekk waqtiet ma nagħmlux ħażin li nikkmandaw u nitolbu b'mod pulit. Studja l-kitba tal-paġna ta' qabel din u pprova sib xi frażijiet ta' dan it-tip. TAGĦRIF Breakfast Breakfast Ingliż sħiħ huwa pprovdut mis-7 a.m. 'il quddiem. Jekk jogħġbok dendel il-card li hemm imdendla mal-bieb jekk tkun trid breakfast kontinentali fil-kamra tiegħek. Ikel ieħor Ir-residenti huma ġentilment mitluba biex ma jpejpux fis-sala ta' l-ikel. Ħwejjeġ personali Il-lukanda ma tieħu l-ebda responsabbiltà għal xi telf jew ħsara. Ħwejjeġ ta' valur għandhom jinżammu fis-safe tal-lukanda. Diskoteka Din qiegħda fis-sular t'isfel tal-lukanda. Tfal taħt l-14-il sena għandhom ikunu akkumpanjati minn adult. Tluq Ir-residenti huma mitluba li sal-11.00 am għandhom ikunu telqu mill-kamra fil-ġurnata tat-tluq tagħhom mil-lukanda. XOGĦOL TA' KITBA		1.	Ikteb regoli u regolamenti li għandhom jintużaw fil-canteen ta' l-iskola. 2.	Ikteb ir-regoli u r-regolamenti li jingħataw minn airhostess fuq l-ajruplan biex il-passiġġieri jilbsu ċ-ċinturin tas-sigurezza f'każ ta' inċident fuq l-ajruplan. 3.	Inti ġejt mitlub biex tikteb karta b'tagħrif formali li tintbagħat lil studenti ġodda li jkunu ġejjin fl-iskola tiegħek. Inti trid tinkludi deskrizzjoni qasira ta' l-iskola u dettalji dwar it-timetables, il-faċilitajiet u xi regoli u regolamenti oħra. Qiegħed it-tagħrif tiegħek taħt titli ċari. 4.	Ikteb ir-regoli bil-Malti mitluba minn dawn is-sinjali. 12  Kif tikteb KOMPONIMENT DWAR VANTAĠĠI U ŻVANTAĠĠI PJAN TA' LEZZJONI 	Suġġett:	Kif tikteb komponiment dwar vantaġġi u żvantaġġi. 	Għan(ijiet) u Objettivi:	•	Biex l-istudenti jitgħallmu jqabblu ħaġa ma' oħra u jaraw it-tajjeb u l-ħażin tagħha. •	Biex l-istudenti jitgħallmu jippreżentaw b'mod ordnat it-tajjeb u l-ħażin ta' ħaġa. •	Biex l-istudenti jitgħallmu jibnu l-introduzzjoni, il-paragrafi u l-għeluq ta' ittra/komponiment. 	Riżorsi:	Ara l-istruttura tal-lezzjoni. 	Struttura tal-lezzjonijiet:	•	L-għalliem jaqbad diskussjoni ma' l-istudenti dwar il-vantaġġi u l-iżvantaġġi li wieħed jitgħallem is-sengħa ta' electrician. (L-għalliem/a jista' jagħżel liema sengħa jrid, dejjem skond is-sengħa li l-istudenti jkunu l-aktar midħla tagħha/tagħhom.) •	L-għalliem jgħin 'il-istudenti jifhmu kif għandhom jibnu komponiment/ittra permezz ta' paragrafi. •	Jurihom x'jiġifieri daħla (introduzzjoni), paragrafi dwar il-vantaġġi u paragrafi dwar l-iżvantaġġi. Wara jgħaddi għall-għeluq. •	Jgħaddi biex jagħtihom kliem meħtieġ li jkunu ġabru mid-diskussjoni dwar is-sengħa ta' electrician. •	Jgħaddi biex jagħtihom kliem li bihom ngħaqqdu s-sentenzi (linking words and phrases). •	Jagħtihom taħriġ fil-mod kif jingħaqdu s-sentenzi u għalhekk fil-mod kif jinbnew il-paragrafi. •	Jagħtihom paragrafi mħawdin u jitlobhom jiktbuhom fl-ordni. •	Jerġa' jispjega kif nibnu komponiment/ittra. •	Jaqsam l-istudenti fi gruppi. Jitlobhom biex jiktbu dwar il-vantaġġi li fih ix-xogħol ta' electrician. •	Jaqsam l-istudenti fi gruppi. Jitlobhom biex jiktbu dwar l-iżvantaġġi li fih ix-xogħol ta' electrician. •	Jaqsam l-istudenti fi gruppi differenti magħmulin minn dawk li kitbu dwar il-vantaġġi u dawk li kitbu dwar l-iżvantaġġi tax-xogħol ta' electrician. •	It-tfal jintalbu jagħmlu komponiment dwar il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tax-xogħol ta' electrician. 	Xogħol għal wara:	Jiktbu komponiment/ittra dwar il-vantaġġi u l-iżvantaġġi li wieħed jgħix f'raħal; li wieħed ikun xiħ/a; li wieħed ikun żagħżugħ/a. KIF TIKTEB KOMPONIMENT DWAR  VANTAĠĠI U ŻVANTAĠĠI 		Marlyn għandha l-ħsieb li tilħaq air hostess. Hija kitbet lill-kuġina tagħha Ġemma biex tara x'jidhirlha minn dan it-tip ta' xogħol u jekk hijiex tal-fehma li hija għandha tidħol għalih. Din li ġejja hija t-tweġiba ta' Ġemma. 20, Triq it-Tiġieġ, Ħal Safi ĦSI 03 6 ta' April 2001 Għażiża Marlyn, 	Tassew ħadt gost bl-ittra tiegħek, fejn inti għedtli li għaddejt mill-eżamijiet kollha li għamilt. M'għandix dubju li inti ħdimt u stinkajt ħafna biex irnexxielek tagħmel dan. 	Fl-ittra tiegħek inti tlabtni xi tagħrif dwar ix-xogħol ta' air hostess. Minħabba li issa ilni naħdem f'dan ix-xogħol għal ftit taż-żmien ġmielu, naħseb l-aħjar ħaġa li nagħmel hu li ngħidlek xi wħud mill-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta' dan ix-xogħol. 	Fl-idea tiegħi, dan ix-xogħol jagħtik opportunitajiet li ftit jagħtihomlok xogħol ieħor. Jekk tkun air hostess ikollox ċans tara d-dinja, mhux biss int, imma anke l-familja tiegħek. Iċ-ċans hu li tiltaqa' ma' ħafna nies, u titgħallem dwar ħafna pajjiżi u kulturi differenti. Fl-istess ħin iżżomm ruħek dejjem fuq ruħek, u b'dik it-tbissima li jaf ikollhom biss l-air hostesses. 	M'għandniex xi ngħidu hemm xi żvantaġġi wkoll. L-ebda warda ma hija bla xewk. Għal dan ix-xogħol trid tkun b'saħħtek, għax għandek ħinijiet tassew strambi. Trid tkun taf tmur man-nies, u taf tieħu paċenzja għax tassew trid tissaporti ċerti passiġġieri li mhux dejjem ikunu edukati, daqskemm wieħed jixtieqhom. 	Kollox ma' kollox il-vantaġġi jegħilbu l-iżvantaġġi, u jiena ma għandix indiema li dħalt għal dan ix-xogħol. Hu x'inhu jekk tiddeċiedi li tapplika għal dan ix-xogħol għidli u jiena ngħinek mill-aħjar li nista'. 	Inselli għalik u nistenna mingħandek. Dejjem tiegħek, Ġemma NOTI		A	Meta tiġi biex tikteb dwar it-tajjeb u l-ħażin ta' ħaġa, ikun tajjeb li tagħmel pjan minn qabel. Ma tagħmilx ħażin li tniżżel il-vantaġġi u l-iżvantaġġi għalihom. Kif tlestihom tkun tista' tqegħidhom fl-ordni li trid aktar tard. B	Fl-ittra ta' Ġemma hemm ħames paragrafi. X'tagħrif ningħataw f'kull paragrafu? Ċ	Ġemma tirrakkomanda x-xogħol ta' air hostess bħala karriera? TIFTIX GĦALL-KLIEM		Sib kliem jew frażijiet fit-test li jfissru l-kliem/frażijiet li ġejjin: jiena ċert ħdimt ħafna informazzjoni fl-opinjoni tiegħi ċansijiet modi ta' ħajja kollox għandu t-tajjeb u l-ħażin tiegħu ma jiddispjaċinix KIF NGĦAQQDU SENTENZA MA' OĦRA M'għandix dubju li inti ħdimt u stinkajt ...... Minħabba li issa ilni naħdem f'dan ix-xogħol ...... M'għandniex xi ngħidu ...... Għal dan ix-xogħol trid tkun b'saħħtek, għax għandek  ħinijiet tassew strambi. Kollox ma' kollox il-vantaġġi jegħilbu l-iżvantaġġi u  jien ma għandix indiema li dħalt għal dan ix-xogħol. 	 		Aħna nużaw kliem u frażijiet bħal m'għandix dubju, minħabba li, m'għandniex xi ngħidu, għax, kollox ma' kollox, u biex ngħaqqdu sentenzi ma' xulxin, biex inkomplu nsaħħu dak li konna kif għedna, biex niġbru dak kollu li għedna flimkien. KOMPLI DAWN IS-SENTENZI: 1.	Għalkemm it-tagħlim tas-snajja' huwa importanti, it-tagħlim tal-lingwi ............ 2.	Il-karozzi huma għoljin ħafna. Barra minn hekk ............ 3.	Jekk titgħallem l-iskola jkollok ċans li jkollok xogħol tajjeb. Barra minn hekk ............ 4.	L-ajruplan għandu l-vantaġġi tiegħu, imma ............ 5.	Il-biċċa l-kbira ta' l-istudenti huma simpatiċi, imma ............ 6.	Is-sewwieqa tal-karozzi tal-linja huma kollha mill-aħjar, imma ............ 7.	Ix-xitwa għandha l-ikrah tagħha, imma s-sajf ............ 8.	Minkejja kulma jgħidu, kulħadd għandu t-tajjeb u l-ħażin tiegħu, għax ............ KIF TIKTEB PARAGRAFI		Żomm f'moħħok li paragrafu fil-biċċa l-kbira tiegħu jkun magħmul minn numru ta' sentenzi li jitkellmu dwar aspett wieħed jew stadju wieħed tad-diskussjoni/storja tiegħek. Barra minn hekk, żomm f'moħħok li paragrafu għandu jibda b'vers ġdid, ftit 'il ġewwa mill-marġin. 			Is-sentenzi ta' hawn taħt għandhom jiffurmaw żewġ paragrafi differenti imma tħalltu flimkien. Fi gruppi ta' tnejn tnejn, iddeċiedi liema huma l-punti li għandhom jiġu miġmugħa flimkien, imbagħad iktibhom f'żewġ paragrafi għalihom. L-ewwel sentenza ta' kull paragrafu hija pprintjata b'ittra korsivi. •	Barra minn hekk it-televiżjoni għandu sehem edukattiv ta' siwi kbir u ħafna mill-programmi ta' l-aħbarijiet u d-dokumentarji huma tassew mimlija tagħrif. •	Filwaqt li huwa tajjeb li jkollok divertiment ta' dan it-tip saħansitra meta inti qiegħed fl-istess sodda tiegħek, fl-istess ħin dan jista' jfisser li wieħed ma jibqax jaqra u jikteb kif ukoll li jkollu diskussjonijiet u taħditiet mal-membri l-oħra tal-familja. •	Barra minn hekk, għalkemm hemm għadd ta' programmi tajbin fuq it-televiżjoni, fiċ-ċinema nsibu ħafna aktar vjolenza. •	Wieħed mill-vantaġġi l-aktar ovvji tat-televiżjoni hu li jagħti divertiment bi ftit spejjeż u li kważi kulħadd kapaċi jilħqu. •	Dan jista' jkun ta' ħsara għat-tfal, li jibqgħu jaraw it-televiżjoni sa tard bil-lejl. •	Min-naħa l-oħra, it-televiżjoni jista' jkun ta' żvantaġġ ukoll. •	Dan huwa speċjalment importanti għal dawk in-nies li jkunu waħedhom il-ġurnata kollha, kif ukoll għall-familji kbar li ma jaffordjawx imorru ċ-ċinemas jew it-teatri. TIPPJANA X'SE TIKTEB		Fi gruppi ta' tnejn niżżlu xi punti favur u kontra xi wieħed minn dawn is-suġġetti: –	li ma tkunx taf sengħa –	li ma tkunx taf tikteb u taqra –	li ma tkunx litterat fil-kompjuter 		Mill-inqas trid tagħmel lista ta' tliet vantaġġi u tliet żvantaġġi. Qabbel l-ideat tiegħek ma' dawk ta' oħrajn fil-klassi. XOGĦOL TA' KITBA		1.	Uża n-noti li għamilt fl-eżerċizzju ta' qabel u ikteb komponi¬ment li fih tgħid il-vantaġġi u l-iżvantaġġi li ma tkunx taf sengħa, ma tkunx taf tikteb u taqra, ma tkunx litterat fil-kompjuter. 	 	Tista' tuża l-pjan ta' hawn taħt bħala gwida. 	 L-ewwel paragrafu. Daħla ġenerali: Għid jekk inti għandekx esperjenza personali dwar is-suġġett. It-tieni paragrafu. Agħmel lista ta' żewġ jew tliet vantaġġi. (Ftakar li trid tgħaqqad l-ideat flimkien.) It-tielet paragrafu. 	Agħmel lista ta' żewġ jew tliet żvantaġġi. Ir-raba' paragrafu. Għeluq: Għid fl-opinjoni tiegħek jekk il-vantaġġi jegħilbux l-iżvantaġġi jew le. 2.	Ikteb komponiment li fih tgħid il-vantaġġi u l-iżvantaġġi li wieħed jitgħallem is-sengħa ta' mastrudaxxa u s-sengħa ta' electrician/tal-ħjata. 3.	Ikteb komponiment li fih tgħid il-vantaġġi u l-iżvantaġġi li tgħix Londra. 4.	Din hija stampa li fiha John Wallace juri l-komunikazzjoni bil-wiċċ bejn tnejn min-nies. Wara li tkun rajt l-istampa kif inhi aqleb il-ktieb rasu 'l isfel u ddeċiedi jekk taqbilx ma' l-awtur fid-dawl tal-vantaġġi u żvantaġġi li studjajt f'dan il-kapitlu. 5.	Ikkummenta dwar il-vantaġġi u l-iżvantaġġi li wieħed joqgħod fi skyscraper. 13 Kif tikteb RAPPORT FIL-GAZZETTA  PJAN TA' LEZZJONI 	Suġġett:	Kif tikteb rapport f'gazzetta. 	Għan(ijiet) u Objettivi:	•	Biex l-istudenti jsiru midħla mill-qrib ta' kif ikun mibni rapport f'ġurnal u bil-mod il-mod jaslu biex jiktbu wieħed huma. •	Biex l-istudenti jibdew isiru midħla ta' rapport f'ġurnal b'tali mod u manjiera li jitgħallmu jaqrawh, jifhmuh u jiktbuh. •	Biex l-istudenti jibdew jaqraw il-ġurnali u jifhmu partijiet minnhom. •	Biex l-istudenti jwessgħu l-għalqa tat-tagħrif tagħhom. 	Riżorsi:	Ittri minn għadd ta' ġurnali ta' tul varju u ta' temi varjati. 	Struttura tal-lezzjonijiet:	•	L-għalliem/a jagħmel mostoqsijiet lill-istudenti dwar it-tipi ta' ġurnali li jaqraw bil-Malti. Jekk jaqrawx għall-gost jew għal skop ta' tagħrif jew għat-tnejn. Jistaqsi jekk gazzetta li trid sempliċiment tiddeverti tkunx differenti minn gazzetta li trid tinforma. •	L-għalliem jgħaddi biex iqassam handout li fiha jkun fiha għadd ta' rapporti meħuda minn ġurnali differenti, preferibbilment rapporti dwar atti kriminali. •	L-għalliem juri lit-tfal kif bħala regola jkun imqassam rapport. •	L-għalliem jiġbed l-attenzjoni ta' l-istudenti dwar l-għadd ta' forom Passivi tal-verb li nsibu f'rapporti ta' dan it-tip. •	L-istudenti jintalbu jinnutaw dawn il-forom Passivi mit-test/testi li jkollhom quddiemhom. •	L-għalliem jagħtihom l-ekwivalenti ħfief ta' kliem li jkollhom fit-test u l-istudenti jkollhom ifittxuhom. •	Titqassam handout oħra dwar headlines f'gazzetti. Din issir billi jitwaħħlu għadd ta' headlines minn gazzetti fuq handout waħda. •	L-istudenti jintalbu jiktbu xi jfissru l-headlines li jkollhom quddiemhom, minħabba l-fatt li ħafna drabi headlines ikunu fil-qosor u bl-inqas kliem possibbli. •	L-istudenti jintalbu jagħtu headlines għal stejjer differenti. •	L-istudenti jingħataw tagħrif dwar il-paragrafi ta' kitba f'rapport – daħla, żvilupp, għeluq – u jintalbu mill-istudenti li jiktbu xi rapport ħafif dwar xi serqa, inċident, xi avveniment importanti eċċ. 	 	Taħriġ għal wara:	Jiġbru, janalizzaw, jaqraw, iqassmu lilhom infushom dwar il-qari, il-kitba u l-preżentazzjoni tar-rapporti. KIF TIKTEB RAPPORT F'GAZZETTA BIEX TIBDA TAĦSEB		Taqra xejn ġurnali? Jekk taqra liema huma dawn il-ġurnali? (Jekk hu possibbli ġib ġurnal jew tnejn fil-klassi.) 		Inti taqra l-gazzetti (a) għall-gost (b) biex iżżomm lilek innifsek mgħarraf, jew (ċ) għat-tnejn? 		Taħseb li gazzetta li trid tinforma jkollha stil differenti minn gazzetta li kulma trid tagħmel huwa li tiddeverti lill-qarrejja tagħha? 		Dan l-artiklu deher f'wieħed mill-ġurnali lokali. IL-GAZZETTA	12 ta' Ġunju 2001 SFRATTATA SERQA MILL-BELT 	Żewġ Kuntistabblijiet tal-Pulizija, li kienu qegħdin jagħmlu r-ronda madwar it-toroq tal-Belt, kienu strumen-tali biex tiġi sfrattata serqa. Dan, wara li ħalliel b'wiċċu mgħammad b'kalzetta tan-nylon, li kien diġà sgassa grada ta' ħanut, daħal b'ħeffa f'karozza pparkjata qrib u għeb minn fuq il-post. 	L-isgass kien seħħ fil-ħanut Eddie Briffa Co. Ltd. li huma aġenti ta' l-arloġġi Rolex. 	Is-serqa ġiet sfrattata meta l-ħalliel lemaħ lill-pulizija fi Triq Żakkarija, fejn jinsab il-ħanut imsemmi.  	Il-ħalliel daħal jiġri f'karozza Citroen, fejn kien hemm sieħbu jistennieh, u din instaqet b'ħeffa minn fuq il-post. 	Il-pulizija bdiet tinvestiga l-każ immexxija mill-Ispettur tad-Distrett, Lino Gauci. Ġew ikkuntattjati s-sidien tal-ħanut li wara vverifikaw li ma kien insteraq xejn. XI TAGHRIF DWAR IL-KITBA FIL-GAZZETTI A	Innota li rapport f'gazzetta fl-ewwel paragrafu jkollu taqsira ta' l-istorja. Din imbagħad tingħata f'aktar dettall fil-paragrafi ta' wara. Il-paragrafi ta' l-aħħar ta' sikwit ikun fihom kummenti u tagħrif. X'tagħrif ningħataw f'kull paragrafu ta' dan ir-rapport? B	Ħafna drabi rapport f'gazzetta jkollu għadd kbir ta' forom Passivi tal-verb. Agħmel sing taħt eżempji ta' dan it-tip f'dan ir-rapport. Ċ	Agħmel rapport ta' ftit versi dwar dan l-istess rapport. TIFTIX TA' KLIEM		Sib kliem mir-rapport li jaqblu ma' dawn li ġejjin: iduru mat-toroq wasslu biex mgħotti sparixxa ra il-ħabib tiegħu urew b'ċertezza wara li raw l-affarijiet kif kienu IL-PASSIV 			ATTIV	PASSIV 			Il-ħalliel seraq karozza.	Karozza nsterqet minn ħalliel. 		L-artikli li nsibu fil-gazzetti ħafna drabi jkun fihom għadd ta' eżempji fil-forma Passiva tal-verb. Dan jiġri l-aktar meta l-attenzjoni tkun trid tintefa', fuq x'ġara, aktar milli fuq il-persuna li tkun responsabbli għalih. 		Biddel dan li ġej fil-forma Passiva: 1.	Xi ħadd sfratta serqa minn Strada Irjali l-bieraħ. 2.	Il-Maġistrat Padovani Grech sab lil Mario Parascandalo ħati li seraq karozza. 3.	Il-pulizija sab il-karozza misruqa fil-limiti tal-Bidnija. 4.	Għada se jagħlqu t-triq li minn ħdejn il-knisja tagħti għal Santa Venera. 5.	Għada se jagħlqu l-fabbrika għax-shutdown.  6.	Il-pulizija bdiet tinvestiga l-każ immexxija mill-Ispettur tad-Distrett, Philip Sammut. HEADLINES F'GAZZETTI		Meta wieħed jiġi biex jikteb headline f'gazzetta bħal qisu qiegħed jikteb messaġġ jew nota. Ħafna drabi jitħallew barra l-artikli, l-awżiljari u xi partiċelli. Il-forom passivi jintużaw ta' sikwit. 1.	Għid xi jfissru dawn il-headlines. Uża sentenzi sħaħ. 2.	Issa ssuġġerixxi headlines għal dawn l-istejjer: 1.	Pulizija jiġi mfaħħar għal att ta' kuraġġ li wettaq u li permezz tiegħu salva l-ħajja ta' żagħżugħ li kien għadu kif ġej minn diskoteka. 2.	Żewġ żgħażagħ jagħmlu għadd ta' serqiet minn diversi ħwienet f'perjodu ta' sentejn. Fost ħwejjeġ oħra jisirqu karozzi, radjijiet, u stereos. 3.	Żagħżugħ jingħata l-premju tal-ħaddiem tas-sena mill-President ta' Malta, għall-mod eżemplari li bih għamel xogħlu fil-fabbrika ta' l-elettronika. XOGĦOL TA' KITBA		1.	Xi ħallelin daħlu fid-dar ta' wieħed mill-qraba tagħkom xi ġranet ilu. Ikteb ir-rapport li deher f'xi ġurnali lokali l-għada. 		Aqsam ir-rapport fi tliet partijiet Daħla Żvilupp Għeluq L-ewwel paragrafu Fid-daħla agħti fil-qosor x'ġara, fejn ġara, lil min, meta, u x'insteraq. It-tieni paragrafu Fl-iżvilupp irrakonta x'ġara, kif il-ħallelin daħlu ġewwa, fejn kienu l-ġirien li nsterqu dak il-ħin, x'għamlu l-ħallelin, kienx hemm xi ħadd li weġġa', kienx hemm xi ħadd li ra l-ħallelin. It-tielet paragrafu Fl-għeluq għid jekk il-puliżija għandhomx xi tagħrif dwar min jista' jkun il-ħalliel/ħallelin, u jekk hemmx xi ħadd li għamel stqarrija wara s-serqa, u jekk il-pulizija hijiex qiegħda żżomm 'il xi ħadd biex jgħinha fl-istħarriġ. 2.	Ikteb rapport għal ġurnal dwar xi avveniment speċjali (rock concert, event ta' l-isport eċċ.) li ġara f'Malta dan l-aħħar. ĦIDMA FI GRUPPI 		 1.	Agħmel rapport dwar x'taħseb li ġara  	f'dan ir-ritratt. Uża t-tqassim kif spjegat  	fit-tahriġ ta' qabel. WORKSHOP:		1.	Inqasmu f'workshop u analizzaw dawn ir-rapporti kif ġej: 	a.	il-lingwa, 	b.	iċ-ċarezza, 	ċ.	l-istil, 	d.	il-kontenut, 	e.	l-għaqda bejn il-paragrafi, 	f.	id-daħla, 	ġ.	l-iżvilupp u 	g.	l-għeluq. IL-QERDA	12 ta' Ġunju 2001 KARKARIŻI MIXLIJIN B'SERQ 	Żewġ żgħażagħ minn Birkirkara, il-bieraħ tressqu l-Qorti, mixlija b'għadd ta' serqiet minn karozzi u oġġetti mill-istess karozzi, fosthom radio cassettes. 	Louis Borg ta' 18-il sena, u Mario Zarb ta' 23 sena, ġew mixlija quddiem il-Maġistrat Jacquilene Padovani li fis-26 ta' Novembru serqu diversi vetturi minn Birkirkara. Ġew mixlija wkoll li fis-26 ta' Novembru li għadda fl-Imrieħel, serqu radio cassette għad-dannu ta' Żaren Abdilla. 	Borg u Zarb ġew mixlija wkoll quddiem il-Maġistrat Jacquilene Padovani li ppruvaw jisirqu karozza li l-valur tagħha jaqbeż il-Lm100, u li għamlulha ħsara għad-dannu ta' Kevin Aquilina, u li fl-1 ta' Novembru tas-sena l-oħra minn Birkirkara serqu stereo għad-dannu ta' Charles Xuereb. 	Louis Borg waħdu ġie mixli li fit-3 ta' Novembru 1992, f'Birkirkara, ipprova jisraq karozza, u li fit-8 ta' Novembru ta' l-istess sena f'Ħal-Lija seraq stereo. Ġie mixli wkoll li minn karozzi pparkjati f'Birkirkara fil-31 ta' Ottubru 1992, seraq oġġetti li jinkludu radio u nuċċali tax-xemx, u li erbat ijiem qabel seraq radio cassette li l-valur tiegħu huwa aktar minn Lm100 għad-dannu ta' Simon Grech. 	L-Ispetturi Manuel Zarb u Duminku Azzopardi li mexxew il-Prosekuzzjoni xlew lil Louis Borg li fil-24 ta' Awissu li għadda seraq radio cassette li l-valur tiegħu huwa ta' aktar minn Lm100, iżda anqas minn Lm1,000. Ġie mixli wkoll li għamel ħsara fuq diversi karozzi u li kiser il-kundizzjonijiet ta' żewġ sentenzi, waħda minnhom mill-Qorti tal-minorenni. Wara ż-żejt, issa l-pitrolju jħammeġ il-Bajja ta' San Ġorġ, Birżebbuġa 	Eżattament sena wara li kienet qed timtela biż-żejt li kien inixxi fiha, il-bajja ta' San Ġorġ f'Birżebbuġa reġgħet qed tħabbat wiċċha ma' problema oħra. Din id-darba minflok żejt qed inixxi likwidu ieħor li aktarx huwa pitrolju. 	Fil-bidu tas-sena li għaddiet is-sajjieda li jankraw id-dgħajjes tagħhom f'din il-bajja, kienu qattgħu bosta xhur jilmentaw minħabba l-fatt li l-opri tagħhom kienu qed jimtlewlhom biż-żjut. Instab li ż-żejt kien qed inixxi minn taħt l-art u anke kien ġie allegat li dan kien ġej mill-impjant tal-ħażna li l-Enemalta għandha fil-post. 	Fl-aħħar, il-problema kienet ġiet ikkontrollata, wara li ħaddiema tal-korporazzjoni ntbagħtu jippumpjaw iż-żejt li kien għaddej minn taħt l-art. Dan wassal biex għal sajf sħiħ is-sajjieda ma komplewx iħabbtu wiċċhom ma' inkonvenjent hekk kbir. 	Iżda issa ġara li minn ftit tal-ġimgħat 'il hawn, wara li għamlet ħalba xita mhux ħażin, f'wiċċ il-bajja ta' Birżebbuġa reġa' beda jidher likwidu ieħor. 	Għalkemm għadu ma ġiex stabbilit x'inhu eżatt, ir-riħa tiegħu hija bħal dik tal-pitrolju. Aktar qtates avvelenati 	F'dawn l-aħħar jiem fi Triq Fleur-de-Lys bejn il-venda tal-karozzi ta' Birkirkara u d-Dar tal-Kleru nstabu numru ta' qtates maqtula fit-triq, li fuqhom ma kinux jidhru sinjali ċari ta' vjolenza esterna. 	Residenti fl-inħawi qed isostnu li dawn il-qtates inqatlu avvelenati wara li ngħataw xi ikel b'sustanzi tossiċi. 	Il-ġimgħa li għaddiet kien irrappurtat każ simili fl-inħawi ta' San Pawl tat-Tarġa. 	Il-qtil ta' dawn il-qtates b'dan il-mod hu assolutament kontra l-liġi li tipprovdi kontra l-moħqrija ta' l-annimali u konsegwentement il-qtil indiskriminat tagħhom minn persuni irresponsabbli. 	Għandna tagħrif li jgħid li dwar dan il-qtil ta' qtates saru rapporti kemm lill-Pulizija, kif ukoll lis-Soċjetà għall-Prevenzjoni tal-Moħqrija lill-Annimali, li qed jinvestigaw dawn il-każi. 2.	Qabbel dawn iż-żewġ rapporti billi tagħti każ tal:  MHUX ĦATI LI QATA' WIDNA TAL-ĠAR TIEGĦU  	Simon Desira ta' 43 sena minn Ħal Lija, ġie lliberat mill-Maġistrat Colin Cole wara li ma nstabx ħati li volontarjament gidem u qata' parti mill-widna x-xellugija tal-ġar tiegħu waqt ġlieda. Il-Qorti rriżultalha li Desira aġixxa b'dan il-mod biex jiddefendi lilu nnifsu. 	Mill-provi rriżulta li l-imputat kien qed isuq il-karozza tiegħu b'veloċità normali. Miegħu fil-karozza kienu rekbin martu u wliedu. F'ħin minnhom Tarċisio Sammut li joqgħod fil-viċinanzi ta' Desira, fl-inħawi tal-flats tal-Gvern, waddablu mazz ċwievet. Min-naħa tiegħu Desira waqaf u baqa' fil-karozza. 	Fil-pront Sammut ġera lejn il-karozza ta' l-imputat u ta daqqa ta' sieq fuq il-bieba. Desira fetaħ il-bieba u baqa' bilqiegħda u Sammut aggredieh billi qabeż fuqu u beda jagħfaslu griżmejh. Biex jiddefendi lilu nnifsu l-imputat qata' parti mill-widna ta' Sammut. 	Il-Qorti qalet ukoll li hija qieset li Sammut fetaħ il-bieba ta' Simon Desira u li aggredieh meta qabdu minn griżmejh. Dawn it-tliet fatturi juru li dan kien każ ta' self defence. 	ftuħ 	żvilupp 	għeluq RAĠEL MAQTUL MINN ŻEWĠ KUKKUDRILLI 	Kmieni din il-ġimgħa ssejħu esperti biex jikkaċċjaw żewġ kukkudrilli li attakkaw u qatlu raġel li kien qed jgħum fi xmara fit-tramuntana ta' l-Awstralja, lejlet il-Milied. 	Ir-raġel, Cassey Bond ta' 48 sena nqatel fix-Xmara Jardine fit-tramuntana ta' Queensland taħt għajnejn martu, bintu ta' 17-il sena u qraba oħrajn. 	Kelliemi tal-pulizija qal li esperti tal-kukkudrilli kienu mistennija jaslu fl-inħawi biex jagħmlu nasba apposta għar-rettili li huma maħsuba li bħalissa għandhom il-frieħ. 	It-turisti ntalbu jżommu 'l bogħod mill-inħaw POETRY DEFINITIONS X'INHI L-POEŻIJA FIL-FEHMA TIEGĦEK? DAWN T'HAWN TAĦT HUMA XI DEFINIZJONIJIET TIEGĦI. U INTI? WHAT IS POETRY TO YOUR MIND'S EYE? WHAT FOLLOWS ARE SOME OF MY DEFINITIONS. OTHERS WILL FOLLOW. TOWARDS A DEFINITION OF WHAT A POEM/POETRY COULD BE. TARCISIO ZARB 1.	No single factor is responsible for poetry 2.	A longstanding pattern of grandiosity in fantasy 3.	An overwhelming need for admiration 4.	Narcissistic personality disorder 5.	A pattern of behaviour appropriate for a kind in 16th century England, but generally considered inappropriate for most ordinary people today. (NPD Narcissistic Personality Disorder) 6.	Poetry has to do with: cognition; affect; interpersonal functioning; impulse control 7.	The chances are that a poet believes that he or she is 'special' and unique 8.	Poets seem to have a very strong sense of entitlement 9.	Poetry results when a person's coping resources are stretched too thin to deal with stress and other life events. 10.	Life history 11.	It is the complex and likely intertwined nature of the biopsychosocial model of causation 12.	Is there a slightly increased risk that poetry is 'passed down' to one's children? 13.	When you say something wonderingly 14.	Oh, it had all been so sad lately, the poet said. 15.	The cold pale sky 16.	Strange silvery willow trees 17.	Looking gloomy. 18.	When the street comes to you. 19.	Sounding pleased. 20.	When no soul is to be seen. 21.	When the mist rises and falls and the sea sounds asleep as it slowly turns on the beach. 22.	'Make haste', said the poet. 23.	Poety is medication. 24.	Putting on your black clothes. 25.	Going up on deck. 26.	When the sun is not yet up and the stars are dim. 27.	The cold pole sea. 28.	'One golden hour'. 29.	A poem is a wink. A gentle voice, Rollingtones. 30.	A creaking door. 31.	The poem beckoned.  32.	A cat springing on to the tips of its toes. 33.	Being like a very old wide-awake bird. 34.	Drenched sleeping flowers. 35.	A cold morning. 36.	Glancing around. 37.	A soundless voice in the black storm. 38.	A gigantic glittering wave. 39.	When the wave breaks with a smashing war. 40.	For a moment he knew no more. 41.	'The boat is still rocking,' the poem said to itself. 42.	When even your childhood streets look unfamiliar going through them. 43.	A pale and wan girl. 44.	Two waves going over the wreckless room. 45.	Answering dryly. 46.	Passing gracefully along the corridor and out of one's life. 47.	An incredibly awful nightmare. 48.	My real belief is that the poem saved the boat. 49.	Sitting close. 50.	Nodding to yourself. 51.	All around you too much quietude. 52.	When freedom hangs around, stale and heavy 53.	When a street becomes familiar to you and you think of it as your new home and it is as if the city responds. 54.	He could feel it softening around him, becoming genial in its old age 55.	When a season of imprisonment is over and let loose. 56.	He could not look them in the face. 57.	Being taken aback. 58.	In that early summer dawn. 59.	A casual voice. 60.	The sign of anxiety. 61.	A sigh. 62.	So that he would stay close. 63.	It they make peace. 64.	Missing out. 65.	Simulate a system. 66.	Build a model. 67.	Playing around with a set of variables. 68.	Observe what happens when you introduce a shock. 69.	Noticing the silence. 70.	A pleasure denied to oneself. 71.	And now morning bellowed into afternoon, into might, unmarked. 72.	The unforeseen outcome of absurd conversation. 73.	La vita é il nulla. 74.	We are doomed. 75.	Poety is a trigger. 76.	An absolute conversion 77.	Poety prompts 78.	The true innocents of the story 79.	We are never ever beyond its clutches. 80.	Poetry is the initiator of the chain of events that sparks in our life 81.	What we love best. 82.	'marriage of true minds'. 83.	Poetry transcends the physical barriers of colour, nationality and age. 84.	It plants the seed of suspicion in one's mind. 85.	It intercedes on our behalf. 86.	When a quarrel is patched up. 87.	Antics. 88.	Forceful innuendo. 89.	Ocular proof. 90.	Nobility 91.	Moral and spiritual statuses. 92.	Utterly possessed. 93.	Total transformation. 94.	Poety is our 'potential space' – a space for playing 95.	Poetry is a space for fostering doing and letting happen. 96.	Poetry helps us make contact with our own unfettered liveliness for quotidian pursuits. 97.	Poetry is doodling; whistling; playing about; making a mess for its own sake; and then using it or throwing it away. 98.	Poetry helps us growing the whole process a ring of truth. 99.	In poetry it's the poet's imagination which is in the fore. 100.	The reader of a poem is not the voyeur of other people's tragic illnesses. 101.	A poem is a 'good-enough mother' –full of ordinary devotion, ordinary care, ordinary mistakes. 102.	A poem/ a child's or adult's playfulness need not be precociously elevated to a category of artistry to which it does not belong. 103.	Fear of an overwhelming chaos that could not be contained. 104.	A frantic scribble, obliterating a page 105.	An element of madness. 106.	When you read a poem you should ask yourself. Does it look like anything? 107.	When we are babies, mil and blankets come as if out of nowhere in response to our feeling a need – a poem. 108.	When we are babies we have no external framework yet. We are poets. 109.	When we are babies we have nothing to work with but our own experiences – for a short time as babies we seem to have the power to create the world as we would wish it. It is almost as if we and our hunger 'imagine' the milk into existence. We are poets. 110.	We should not read poetry as if it could be read as a symptom. Our writings and readings on poetry should be subtle and balanced. 111.	Creativity. Spontaneity. Playfulness – the sine qua non of poetry. 112.	In poetry we transform squiggles into sculptures. 113.	How can we ever be perversely wrong when we write poetry? 114.	In poetry- like in health – there is infinite variety. 115.	Poets need not be justified or understood by critics. 116.	Illness is dull and repetitive. Poety is not. 117.	Poets need no experts to tell them how to care for their own babies. 118.	A sad smile. 119.	The poem is in no way to blame 120.	The poem will be around to answer for itself. 121.	A fine moonlist evening. 122.	There is air in the poem. 123.	At times the poem becomes too precocious. 124.	Sometimes the poem has to go up to you and slap you on your face. 125.	'is poetry a book signing events?', the poem asked. 126.	In a poem there is always a sender and a recipient. 127.	Where human communication does not generate 128.	Where unethical methods are not employed 129.	An alternative source of energy. 130.	A text you engage in. 131.	Something deeper and more regretful. 132.	When you feel that the seen is going to set 133.	A project to keep you amused and occupied  134.	Employing the appropriate tenses. 135.	A poem is the arrangement of ideas by means of liking words and phrases. 136.	The construction of each body paragraph in terms of a topic sentence, a justification and a concluding sentence. 137.	Familiarity with the story you engage with. 138.	Appropriate evidence. 139.	Engage critically with a text. 140.	Close familiarity with a text. 141.	Point of view. 142.	Issues that cut across different texts. 143.	A poem is a thesis statement which succinctly indicates the main arguments of phenomenology. 144.	Clear topic sentences. Justifications concluding sentence. 145.	 A poem entails a register of its own making 146.	Linkers 147.	Strings of sentences. 148.	Signposting 149.	Highly emotional language. 150.	Grounding an answer. 151.	The offerings of the white cloud. 152.	The sky's trace on the violin 153.	A necessary forgetfulness of the memory of place. 154.	The traveller's song to the horse. 155.	A thread of smoke. 156.	The path of ardour. 157.	Because I love you too much baby 158.	Victory sign 159.	Poetry is an if – 'the talking about hypothetical or imaginary situation. 160.	Poetry is the use of the modal verb to describe the consequences of imagined situations 161.	An imagined future situation 162.	An imagine past situation 163.	A shady road along the river 164.	A poem is a set phrase 165.	Echoed events 166.	Poetry is a text. Every poem is a text. 167.	A poem has to do with case and effect 168.	There is sequentiality, the poem repeated to itself. 169.	For every poem there is a poet. 170.	To write a poem is to go through a journey on your own. 171.	Our poetry is our memories. 172.	A poem – all poetry is the accounts of the lives of seemingly ordinary people who are special 173.	A poem is a process from the inception of the author convincing himself/herself to write his/her memories to the launds of the book. 174.	A critical and informed response to writing in a range of forms, styles and contexts. 175.	A detailed explication 176.	A poem is the ability to discern and consider values and attitudes in texts. 177.	An informed personal response. Independent judgements. 178.	Xkora vojta ma tiqafx 179.	The poet demonstrates an understanding of how writers' choices of form, structure and language shape meaning. 180.	A literary text 181.	An informed response on the interplay between text types. 182.	A conversation starter. 183.	Poetry is effective narrator. 184.	Purpose – orientation –complication – resolution 185.	Ordered and logical structure 186.	Choice of purpose 187.	To infer meanings whenever these are not presented concretely. 188.	Vivid sensory details that capitalise on SIGHT SMELL, SOUND, TASTE, TOUCH. 189.	To orient and engage readers. 190.	Highly emotional language, expressing personal opinions forcefully. 191.	Ara l-affarijiet kif jiġru. 192.	Dik it-tifla ippestardjata... 193.	Overgneralising 194.	Cliche's and personal examples. 195.	The cape of wind 196.	The soil of the nation 197.	The forbidden poems 198.	The secret newspapers 199.	The orphanage 200.	The corner of the cafe 201.	Tramping up and down. 202.	Looking gloomy 203.	When words come out to meet the poet 204.	Sounding pleased 205.	When the sea still sounds asleep as slowly it turns on the beach 206.	Drenched sleeping flowers on either side of the poem 207.	Heavy with dew 208.	The poem was part of the cold morning. 209.	A deep voice that sounds half stifled 210.	Trembling dew-drops. 211.	The poem takes you up a little path and leaves you there 212.	Heavy with dew 213.	Stretching oneself. Yawning. 214.	The poem smiled timidly. 215.	Gentle voice. Rolling tones. 216.	A door creaked 217.	The poem beckoned. 218.	Like a very old wide-awake bird. 219.	A big text in a deep black frame. 220.	In the garbage dump of history. 221.	Lament 222.	The abandoned corner 223.	My memory 224.	Issa ħa jieħu l-ordni għad-drinks 225.	Lines 226.	The whiteness of the dead dawn. 227.	A waiting woman 228.	Everything is sentimental within you. 229.	The fire of the four seasons. 230.	A semantically meaningful text. A coherent text. 231.	Poetry is a frailty. 232.	It has been stated that a text coheres only if the world around is also coherent. 233.	The poem speaks only its frailty in front of the tree. 234.	In poetry, each minute is never alike. 235.	Poetry, every poem writes the wisdom of death. 236.	Poetry helps us to avoid the heavy void. 237.	The poem struggles against insomnia. 238.	Until I write the final line. 239.	The poem slept so that it could fly. 240.	My poetry is an epiphany. 241.	Every poem is a dream 242.	I sleep in the swing of the process. 243.	From the highest mountain. 244.	The poem fell silent while we were lost in the field. 245.	Until I write the final line 246.	We searched for our poetry in the tumult of the poems. 247.	Down to the lake. 248.	Will we ever find the fate of the poetical orchard? 249.	The poem arrived early 250.	On the grave's marble 251.	The poem said: 'let's hurry! 252.	Every poem is a mother. 253.	In poetry the emphasis shifts to the object of the verb. 254.	In a poem the order of the sentence is reserved 255.	In poetry the agent responsible of the action can be left out completely. 256.	A poem has been issued. 257.	The poem ran quickly. 258.	The poem felt better. 259.	The poem left immediately. 260.	Poetry is all of the verbs. 261.	A hard poem. 262.	The poem worked hard. 263.	A hard poem. 264.	Words in poetry have no collocational restrictions. 265.	Then there are poems with a large but not unlimited range of collocations. 266.	Unusual collocations make a poem real. 267.	The poet put together words that are not usually linked. 268.	At the opposite end of the spectrum is the poem. 269.	The poem is suffering from chronic fatigue. 270.	The poem is very tired. 271.	The poem is shattered. 272.	The poem is knackered. 273.	The poem employs short, grammatically incomplete sentences. 274.	'Is the same level of formality present throughout the poem?' the poem asked to itself. 275.	The poem considered the nature of the task and the identity of its readers and tried to adopt an appropriate degree of formality. 276.	The poem gives voice to things. Things that tell us interesting tales. Critics employ the terms personification for this. 277.	The sun floats toward the horizon, relaxed and easy in poetry. 278.	Poetry has no preconceptions. 279.	The poem mused on how it grew older with nothing but failures behind it. 280.	The poem is motioning towards the ugliness of being old itself. 281.	In poetry there is the thinning of reality and the rise of the imaginary. 282.	Poetry helps us understand what we would not have known earlier. 283.	A lifeless object turned into one with spirit. 284.	The poem hit a dead end. 285.	The sights and sounds around are the poem's concern. 286.	What it seems, the poem swallows it immediately. 287.	The poem is a 'a girl' – a child of either gender, rather than a female child, as the word evolved to mean due to semantic narrowing. 288.	The poem suffers silently in the background. 289.	Feelings of isolation and monotony. 290.	Dreary imagery 291.	No horizon 292.	Bleakness and emptiness 293.	Dismal weather. Even the weather is dismal. 294.	The poem threatens to blow out her candle. 295.	The poem protects the fragile flame of the candle against the harshness of the environment. 296.	Connecting with a frame of mind. 297.	An overwhelming sense of loneliness and hardship. 298.	The poem fights many battles 299.	A traumatic experience 300.	Womanhood 301.	In poetry the poet said what was on his mind. The psychoanlaist said that he free associated. 302.	The poet replace the doctor's words and instructions with words of his own. 303.	The poet would not tell. He would listen and listen some more. 304.	There is no back and forth of polite conversation in a poem. 305.	The poet lied on the couch out of her sightline. 306.	There is space around the utterances of the poem. 307.	Each poem throws up its own complaints. 308.	The poet encountered his conflicts in the poem. 309.	Through his poem, the poet discovered wha troubled him and in turn healed himself, or almost. 310.	In the poem there is dopamine — a happy learning transmitter! Is it true, the poet asked himself? 311.	Night-time dreams are poems.  312.	The poet was led by seemingly incongruous images and words.  313.	The poem, for once, was fascinating ad illuminating. 314.	'Is the poem, or has the poem become culturally clichéd?' the poem asked herself. 315.	Poetry is a talking cure. 316.	Words — poetry — are the most exquisite example of the unity of mind and body. 317.	The poem is speech — a physical and mental production. 318.	The tone, rhythms and forms in which words are spoken. 319.	At times the poem and the days drift together.  320.	All around the poem too much quietude. 321.	The poem is that early sparkle of liberty. 322.	Qed tilliekja. Agħlaqlu. Agħlqu. Magħluq. 323.	The first days of the absence. 324.	A feeling of relief. 325.	A feeling of responsibility shed.  326.	When freedom hangs around you stale and heavy. 327.	It was a s if the poem responded. 328.	He felt the poem softening around him, becoming genial in its old age. 329.	A season of imprisonment was over and the poem were now let loose. 330.	The sight of the poems jarred him 331.	He could not look the poem in the face. 332.	A faint memory 333.	Awe-inspiring. 334.	Livelihood. 335.	His faith in it wnever wavered. 336.	Feasting your eyes on a flower. 337.	Walking [...] streets. 338.	The poem held something that could never be his, that was impossible to aspire to. 339.	Loud over the bustle. 340.	The poem was taken aback. 341.	The poem had helped him feel setled and comfortable, well fed and looked after. 342.	Poems work late into the night. 343.	The poem kept him presence. 344.	Standing up to pray in the early Summer dawn. 345.	A casual voice. 346.	The nip of anxiety. 347.	That's why she had telephoned. 348.	To stay and reap what you would have sown. 349.	Gasping down the line 350.	How can you leave the poem all alone in its old age? 351.	A melodramatic response. 352.	The poem helped him not to drift away, so that he would stay close. 353.	Lasting peace. 354.	A poem is to simulate a system over time. Build a model. Play around with a set of variables. Observed what happens when you introduce a shock. That's its work. 355.	The real truth is that none of it happened — the poem said. 356.	An incredibly awful nightmare. 357.	My real belief is that the poem saved the boat. 358.	They sat close. 359.	A pale and wan girl, passing along the corridor.  360.	Two waves going over the boat. 361.	The poem passed gracefully along the corridor and out of his life. 362.	As the boat moves tranquilly. 363.	Looking out of the window at the countryside. 364.	The poem is still rocking for me — the poet said with a shiver. 365.	All poetry looked unfamiliar going through the streets. 366.	There would be tension. 367.	Intrisa di luce – full of light. 368.	L'odore di quest'ora — the perfume of this hour. 369.	Tutta la vita s'addense e precipita — all life swells up and rushes on. 370.	Un attimo di volubile gioia empie le membra — a moment of fickle joy fills all the limbs. 371.	Poetry never comes when one desires it most. 372.	Catching sight of an expressionless poem's face in the mirror. 373.	Binding a text together is a poem. 374.	Poetry is the result of lexica chains — repetitions, synonyms, hyponyms, words from the same lexical field. All of these bind a text together. 375.	A poem is a question of coherence rather than cohesion — the content is organised in such a way that it fulfills the reader's expectations, it is more likely to achieve its communicative effect. 376.	A poem goes beyond the sentence. 377.	How come that the poet 'peppered' and 'over-egged' his poem with too many cohesive markers? 378.	Għaraqa fii ħulmin ... The poet drowned in a dream.  379.	They (2) smiled ibtasamaa... 380.	It was a red desert. 381.	A poem is unified connectedness. 382.	A poem is the waiting for a storm's end. 383.	But the boat was sound. 384.	The poem was very [...] and sad. 385.	A wild weeping for a humble end. 386.	When some last string snaps within you. 387.	Poetry takes place when you wonder what you ought to do. 388.	Insipidities!? 389.	To one's surprise and discomfort. 390.	Bursting out could be a poem. 391.	To be at sea. 392.	To be hysterical and sane. 393.	Poetry takes place when you pull yourself together. 394.	When you look at yourself from sullen, half-closed eyes. 395.	Poetry has to do with thematic unity and continuity. 396.	The poem is rhythmical patterns and sound effects. 397.	The poem spoke of syntactical deviations. Deviations from common collocation. The 'A Grief Ago' deviation.....'Two depressions ago' — time measurements. 398.	Quintilian would have said that the poem is a form of speech artfully varied from common usage. 399.	A poem is the result of breathing like one that hath a weary dream. (Tennyson) 400.	Crooked winding ways, wherein the poet lives. 401.	When your turbulency tells you a story. 402.	Poetry has to do with little breezes dusk and shiver. 403.	Poetry takes place when the same or similar vowel sounds that are in close proximity. 404. IL-BILINGWIŻMU