Kif għidt id-darba l-oħra, naf li Josef Blatter u nissuspetta anki Michel Platini jħobbu jaqraw dal-blogg, u allura naħseb tkun idea tajba nsemmi hawnhekk l-ideat tiegħi kif il-futbol jista' jsir ħafna aħjar milli hu bħalissa. Ara ġej, il-bidliet li hemm bżonn isiru: 1. Logħba ma tistax tispiċċa draw … u b'hekk jispiċċaw il-ħafna suspetti ġustifikati fuq logħbiet fejn punt kull naħa jissodisfa lit-tnejn, li mbagħad jirreċtaw logħba "vera" li tispiċċa fi draw – b'kumbinazzjoni konvenjenti għaż-żewġ naħat u għad-detriment ta' timijiet oħrajn. U kif nistgħu nevitaw li l-partita tispiċċa draw? Sempliċi. Jekk fl-aħħar tal-logħba jkunu għadhom draw jagħtu l-penalties. U naqtgħuha din li l-penalties lotterija. M'hi lotterija xejn. Bil-penalties jirbaħ min l-aktar kapaċi f'sitwazzjoni ta' pressjoni. Naturalment, min jirbaħ bil-penalties ma jiħux tliet punti daqs min jirbaħ fil-ħin normali. Jieħu punt u min jitlef ma jieħu xejn. Hekk qatt ma jkollok sitwazzjoni fejn kull naħa tirbaħ punt. Jaqbillek tilgħab għal tliet punti, u jekk tibqa' draw trid tirbaħ bil-penalties biex għallinqas issalva punt. Daqshekk ħela ta' ħin Kif? Għal darb'oħra, tant hi sempliċi, ovvja, imma ma nistax nifhem għaliex għadha ma ddaħħlitx. Jaħasra, ħafna kummiedji bil-ħin miżjud fl-aħħar, u r-referee jagħmel għat-taparsi li qed iżomm il-ħin, sostituzzjonijiet ridikoli waqt il-ħin miżjud fl-aħħar, plejers li taparsi weġġgħu… Il-partita tibda tikkonsisti minn żewġ taqsimiet ta' 30 minuta l-waħda u l-arloġġ jieqaf kull meta jieqaf il-logħob. La kapaċi jagħmluha fil-basketball u fil-waterpolo tista' ssir fil-futbol ukoll, u hekk daqshekk ħela ta' ħin ta' logħob. Is-sostituzzjonijiet Bħalissa plejer li jkun daħal sew fil-logħba u jiġi sostitwit jaf li l-logħba tiegħu spiċċat għax ma jistax jerġa' jidħol. Effettivament għal dak il-plejer qisha tkeċċija, u ma niskantax narahom jirrabjaw meta jgħidulhom li għalihom il-logħba spiċċat. Nerġa' nsemmi bħala eżempji l-basketball u l-waterpolo, fejn is-sostituzzjonijiet huma bla limitu u plejer li joħroġ jista' jerġa' jidħol lura skond kif jiddeċiedi l-kowċ. L-unika ħaġa li jkun hemm bżonn hi li sostituzzjoni m'hemmx għalfejn nagħmluha qisha ċerimonja tal-ħatra tal-Kap tal-Istat. Sinjal mill-kowċ lill-uffiċjali ta' fuq il-mejda (aktar dwar dawn 'il quddiem), sinjal lill-plejer li se jiġi sostitwit u bil-logħob jibqa' għaddej, kif isir fl-ice hockey, dan joħroġ u jidħol xi ħadd ieħor minfloku. Il-handsball Jekk il-ballun jaħbat ma' id il-plejer handsball dejjem u r-referee m'hemmx għalfejn jiddeċiedi hux "intenzjonali" jew le. Fir-realtà l-intenzjoni ġeneralment hemm tkun għax difensur jaqbillu jiftaħ idejh beraħ biex jagħlaq l-ispazju mnejn jgħaddi l-ballun, u jekk il-ballun jaħbat ma jdejh jgħaddiha lixxa għax taparsi "mhux intenzjonali". U jekk veru jaħbat ma' jdejh u ma jkunx apposta? Paċenzja. Naħseb kieku l-ballun ikun jixxokkja d-difensur iżomm idejh wara dahru biex żgur ma jaħbatx il-ballun magħhom, u ċert li b'dir-regola kieku l-handsballs "mhux intenzjonali" jonqsu mill-inqas bin-nofs. Id-dixxiplina Ir-referees iħobbu wisq ixejru l-karti sofor u ħomor 'l hawn u 'l hemm. Din ukoll regola li għandha bżonn riforma radikali. 5.1 Inċident li normalment iwassal għal karta safra għandu jiġi kkastigat dak il-ħin stess: il-plejer joħroġ 'il barra għal 10 minuti. B'hekk jinqata' ħafna logħob goff għax kif inhi issa jaqbillek tilgħab salvaġġ biex tindimida lill-avversarju, imbagħad iżżomm pass lura wara li taqla' l-karta s-safra biss. Bir-regola l-ġdida, it-tieni darba terġa' titkeċċa għal 10 minuti, u jekk ikun hemm it-tielet darba titkeċċa għal kollox. Dan anki jevita li plejers jitkeċċew 'il barra għal kollox forsi fuq xi ħmerija. 5.2 Plejer ma jiġix sospiż ħlief jekk ikun għamel xi ħaġa gravi. Pereżempju xi daħla vjolenti, ġlied, insomma affarijiet hekk. Barra minn hekk, jekk plejer jitkeċċa l-kastig jeħlu waqt il-logħba u daqshekk. M'għandux ikun li xi, ngħidu aħna, Lionel Messi qed jilgħab semi-final u qed "iġorr" karta safra minn tliet logħbiet ilu, u nzerta dan kellu ismu meħud fuq xi ħmerija nispiċċaw naraw il-final mingħajru. Jew inkella ssib min jiġbor karta safra apposta biex is-sospensjoni jeħlisha f'logħba ta' bla importanza! Għal atti gravi, iva, issospendih imma l-bqija l-kastig jeħlu waqt il-logħba stess u daqshekk, għaddiet. 5.3 Jekk plejer jikkommenti penalty m'għandekx la toħodlu ismu u inqas u inqas tkeċċih: il-penalty huwa kastig biżżejjed, u ma tagħmilx sens li t-team barra li probabbli jaqla' gowl mill-penalty jkollu jilgħab il-bqija tal-logħba bi plejer inqas. Aktar gravi minn hekk hi r-regola li l-goalkeeper qed jitkeċċa, forsi anki wara li l-attakkant ikun daħal apposta fuqu biex jaqa'… 5.4 Hija istintiva li wara li taqla' daqqa ta' sieq tirritalja. Ċerti referees li jogħxew ixejru l-karti ħomor jekk xi ħadd imqar jaċċenna li jirritalja wara li jaqla' daqqa ta' sieq jew ta' minkeb ħaqqhom huma stess iħossu xi tfisser taqla' daqqa li tweġġa'… Mhux naturali li jekk jimbuttawk timbotta lura? Referee tajjeb jifhem is-saħna tal-mument, jgħajjat liż-żewġ plejers – dak li għamel l-azzjoni vjolenti u l-ieħor li rritalja – jgħidilhom li hawn biex jilagħbu ġew mhux biex jiġġieldu, jistedinhom jieħdu b'idejn xulxin u jinsew kollox. Imbagħad jekk jibqgħu għaddejjin biha barra t-tnejn. 5.4 Għal darb'oħra, nirrepeti li plejer għandu jitkeċċa għal kollox f'każ estrem biss, jew mat-tielet "karta safra" (l-ewwel tnejn ikunu rriżultaw fi tkeċċija għal 10 minuti). Plejer imkeċċi jiffalsifika logħba li forsi sa dak il-ħin tkun logħba sabiħa, imma minħabba t-tkeċċija tiġi kkondizzjonata b'mod esaġerat, bit-tim b'raġel inqas jintefa' jiddefendi bi ftit li xejn ċans li joħroġ jattakka biex jirbaħ. Hija ħasra, allura, li fawl 'professjonali' fuq xi ħadd tiela' b'ċans ċar li jiskorja jirriżulta fi tkeċċija. L-okkażjoni tal-gowl ġeneralment ma timmaterjalizzax wara l-freekick, u t-tim b'raġel inqas, kif nafu, jintefgħu kollha wara u addijo spettaklu. Bir-regoli l-ġodda li se nintroduċi meta nidħol fil-bord tar-regoli tal-FIFA, jekk isir fawl li jwaqqaf okkażjoni ċara ta' gowl, awtomatikament, anki jekk ikun barra l-kaxxa l-kbira, jirriżulta f'penalty. U b'hekk, ċans ċar ta' gowl anki wara li jsir il-fawl għandu jibqa' ċans ċar ta' gowl – għalhekk il-penalty, u m'hemm għalfejn jitkeċċa ħadd! 6. It-teknoloġija Ovvjament, kull għodda, strument, għidlu li trid, li jista' jgħin lir-referee jieħu deċiżjoni tajba hija xi ħaġa mixtieqa, u mhux billi jgħid Platini. B'daqshekk ir-referee ma jitlifx l-umanità, kif hemm min jgħid. X'fiha ħażin li jekk m'intix ċert terġa' tiċċekkja qabel tfattarha? U lanqas m'hemm bżonn il-logħob jieqaf il-ħin kollu kif jgħidu l-istess promoturi tal-"umanità". M'aħniex niskopru l-Amerka. Hemm sports oħrajn li diġà jużaw it-teknoloġija. Ninsabu fil-21 seklu wara kollox u żmien it-tajprajter u l-ivvjaġġar bil-ħmara ilu li għadda. 6.1 L-ewwel nett għandek l-għajnuna awtomatika li meta l-ballun jaqbeż il-linja kollu kemm hu, idoqq alarm u jfisser gowl. X'fiha ħażin din? Hemm bżonn toqgħod tħallas raġel biex jiċċassa lejn il-linja tal-gowl għal-logħba kollha, biex imbagħad fis-sekonda meta tiġi bżonnu jiddeċiedi, jispiċċa jieħu d-deċiżjoni ħażina xorta? U tispiċċa darba għal dejjem din ta' jekk il-ballun qabiżx il-linja jew le. Inkredibbli, ħaġa daqshekk sempliċi, indaħħqu l-Marzjani bina qegħdin. 6.2 L-offside. Frankament jien qatt ma fhimt sew l-iskop tal-offside, li tant joħloq argumenti u problemi. Kieku jien nipprova esperiment f'xi tournament ta' mhux daqshekk importanza u l-offside neliminah għal kollox. Jekk ma jirnexxiex u jirriżulta li l-offside huwa essenzjali għal-logħba, imbagħad paċenzja jkollna naraw kif se napplikaw dir-regola tajjeb . Il-mod kif bi ħsiebni napplikaha, meta nsir membru tal-bord tal-FIFA, huwa hekk. Bil-kontra ta' li jiġri issa, ixxejjer għal offside jekk ma jkollokx lanqas l-iċken dubju li jkun offside. Irid ikun offside sew, b'aktar minn metru, qabel tgħolli l-bandiera u tipprova tilħaq is-sema biha. Il-bqija, jekk ikollok imqar l-iċken dubju, tħalli l-logħob għaddej. X'jiġri jekk tkun fid-dubju u tħalli l-logħob għaddej? Waħda minn żewġ affarijiet. L-azzjoni tispiċċa f'gowl jew id-difiża ssalva. Jekk id-difiża ssalva, tanto meglio, ma interrompejniex il-logħob u l-ispettaklu jiggwadanja. Imma jekk l-azzjoni tispiċċa f'gowl jew l-attakk jibqa' għaddej hawnhekk jidħol mekkaniżmu ġdid, ispirat mit-tennis. Il-kowċ ta' kull naħa jkollu d-dritt għal darbtejn tul il-logħba jikkontesta d-deċiżjoni tal-uffiċjali. Jitlob lill-uffiċjali ta' fuq il-mejda (stil tal-basketball, ikunu qed iżommu kontroll ukoll tal-ħin u tas-sostituzzjonijiet), biex jerġgħu jaraw l-azzjoni. Ir-referee u r-raba' uffiċjal jaraw ir-repetizzjoni u jiddeċiedu dak il-ħin. Ovvjament, id-deċiżjoni tar-referee mbagħad tkun finali. Bħal ma jiġri fit-tennis, jekk il-kowċ kellu raġun jifdallu żewġ possibbiltajiet oħra biex jikkontesta. Jekk kellu żball jifdallu possibiltà waħda. Ir-referee wkoll għandu d-diskrezzjoni li meta jkun fid-dubju jiddeċiedi hu stess li jikkonsulta r-repetizzjoni. Naturalment, ma jaqbillux jagħmilha ta' spiss għax malajr jieħu reputazzjoni ħażina u ma jibqax jirrefja f'livell għoli… Din ir-regola tal-kontestazzjoni tkun tgħodd mhux għal offsides biss imma anki għad-deċiżjonijiet l-oħra. Ma jaqbillekx taħliha fuq xi ħmerija ta' fawl f'nofs il-grawnd imma terfagħha għal sitwazzjonijiet kruċjali. Il-problema tal-interruzzjonijiet ma teżistix. Tinsiex, bħalissa qed isiru sitt sostituzzjonijiet, kull waħda minnhom iddum daqs il-ħatra tal-Kap tal-Istat. Dawn qed ngħid li se jispiċċaw għax is-sostituzzjonijiet isiru bil-logħob jibqa' għaddej. Repetizzjoni kull ma għandha bżonn iddum minn 5 sa għaxar sekondi, jistgħu anki jikkomunikaw bir-radju r-raba' uffiċjal u r-referee. Sostituzzjoni kif issir bħalissa ddum mill-inqas nofs minuta. Jista' forsi wieħed jgħid li b'dawn il-proċeduri l-awtorità tar-referee se tonqos. Jien ngħid bil-maqlub. Bħalissa l-figura tar-referee hi ta' dittatur li spiss jieħu deċiżjonijiet żbaljati, u jinsisti fuqhom. Dan iġib ħafna tgergir, diżgwid u diżrispett. Jekk ittih l-għajnuna biex jieħu deċiżjonijiet tajbin, anki hu stess ikun aktar konvint minnu nnifsu. X'hemm aħjar milli żball jiġi rikonoxxut u kkoreġut? Iġib rispett lejn l-uffiċjali u l-protesti jonqsu għax id-deċiżjonijiet ikunu trasparenti u ħafna aktar ġusti. Jaħasra, x'ħela ta' ħin…