( 1 ) X' igaghlek tikteb il- poeżija ? Il- poeta għandu responsabbiltajiet fis- socjeta` ? Għalija li nikteb il- poeżija huwa bżonn . Jiġu waqtiet f' ħajti li ma nkunx nista' nrażżan lili nnifsi u bilfors ikolli naqbad f' idejja karta u pinna biex nikteb l- eqqel emozzjonijiet . Fil- fehma tiegħi l- akbar poeta hu Alla , u l- kapolavur tiegħu huwa l- univers . Kull ħlejqa taħt il- kappa tax- xemx trid iġġarrab xi forma jew oħra ta' tbatija , u dan hu l- misteru tal- eżistenza . Għalhekk il- poeżija tinkiteb biss bid- demm . Jien nemmen li l- poeta ma jistax jibqa' indifferenti quddiem it- tbatija . Huwa għandu jkun il- leħen ta' dawk kollha li qed ibatu fis- silenzju . Kellna u għad għandna poeti li għax kitbu kontra kull forma ta' inġustizzja , batew u għadhom qed ibatu f' ħajjithom . Il- versi tagħhom huma bħal stallett li jferi fil- laħam il- ħaj . ( 2 ) Mill- Ezilju ta' Ruhi hi r- raba' antoloġija poetika li qed tippubblika . Kif twieldet fik din il- kilba biex tikteb il- poeżija ? Bdejt inħarbex l- ewwel versi tiegħi meta kont għadni żagħżugħ . Kien il- mibki poeta Carmel Attard li wara li kont urejtu xi xogħol tiegħi kien ħeġġiġni biex nippubblikah . Illum għall- grazzja t' Alla ppubblikajt ir- raba' antoloġija tiegħi . ( 3 ) Din l- aħħar ġabra poetika tiegħek kif tvarja minn dawk ta' qabilha ? Hemm sens ta' kontinwita` ? Bħalma l- ħajja hija vjaġġ li għandha l- proċess naturali tagħha , anki l- poeżija taqa' taħt dawn l- istess regoli . Il- kontinwità tinsab f' kull ħaġa li titħarrek . ( 4 ) Il- poeżija tiegħek ixxaqleb lejn il- kumpless u tirrikjedi bagalja kulturali wiesgħa biex tinftiehem . Xi tgħid dwar dan u x' taħseb dwar il- poeżija sempliċi u diretta ? Dan l- element duwalista tal- kumpless u s- sempliċi mhuwa xejn għajr munita b' żewġt uċuħ . Ħu l- ħajja tal- bniedem , tevolvi mis- sempliċità u timxi lejn il- kumplessità , u finalment , terġa' lura lejn is- sempliċità . Ċiklu interminabbli li kull essri jrid iġarrab . Kull forma t' arti fosthom il- poeżija tidħol f' dan il- kwadru , li hu suġġett ta' din il- liġi naturali . ( 5 ) Inti temmen fil- kitba tal- poeżija bħala espressjoni artistika biss , jew tħoss li għandha ġġorr fiha messaġġ ta' xi tip ? Il- kittieb qed jgħix f' epoka li irrevokabbilment huwa suġġett għaliha . Jekk toqgħod tqis , tintebaħ li hija insinifikanti meta tpoġġiha f' dan l- univers tant vast u fl- istess ħin misterjuż . Kif għidt l- ewwel il- poeta għandu jkun il- leħen ta' dawk kollha li qed ibatu fis- silenzju , u mhux qed neskludi l- annimali . Fl- annimali Alla ħalla l- marka tiegħu li mhi xejn għajr l- imħabba . Wieħed mir- rwoli tal- poeta hu li bi vrusu għandu jwassal messaġġ ta' ġustizzja soċjali . Il- poeta għandu jkun il- politiku li mhux f' partit politiku . Fuq kollox nemmen li jekk kittieb – bniedem ma jafx għeruqu , la jaf fejn qiegħed u wisq anqas triqtu . Sfortunatament , ħafna Maltin ma jafux għeruqhom u għalhekk jinsabu fi sqaq mudlam . ( 6 ) Xi tgħid dwar il- qasam tal- poeżija hawn Malta ? U x' taħseb dwar l- Ghaqdiet tal- Malti ? Wasal iż- żmien li l- klikek jinqatgħu darba għal dejjem . Xi wħud jaħsbu li huma omnipotenti u omnisapjenti . Għandna għaqdiet li qed jaħdmu għal rashom . L- awturi jridu jaħdmu flimkien u jaqsmu l- esperjenzi tagħhom jekk veru rridu li l- letteratura tagħna tkompli tistagħna . Wasal il- waqt li xi ħadd jieħu l- inizjattiva li joħloq forum letterarju fuq l- internet fejn il- kittieba jkunu jistgħu jaqsmu xogħlijiethom u jwasslu l- letteratura lil dawk li jużaw dan is- servizz . Naħseb li tkun idea tajba li jinfetaħ post fejn il- kittieba jkunu jistgħu jiltaqgħu bejniethom . F' dan il- post għandu jkun hemm għad- dispożizzjoni dawk il- kotba li ġew ippubblikati biex jintużaw mill- kittieba u mill- pubbliku . Imma l- aktar ħaġa importanti hi li nagħtu aktar spazju lill- kittieba żgħażagħ jekk irridu nkomplu nseddqu l- letteratura Maltija . ( 7 ) Fl- antoloġiji poetiċi tiegħek dejjem tinkludi għadd ta' ritratti ta' ċertu livell estetiku . Kull forma t' arti tista' tippenetra sal- ibgħad irkejjen ta' ruħ il- bniedem , u dan huwa aktar minn biżżejjed . Jien nemmen li kull forma t' arti toħroġ mill- istess sors , bħal meta għandek siġra bi zkuk differenti , u hawnhekk qed nitkellem fuq ruħ il- bniedem . Id- differenza tinsab biss fil- medjum li juża l- artist . Wasalna fl- assurdità li rridu nippremjaw il- poeżija , imma dan il- fattur ma jissorprendini xejn għax is- sistema qed tħaddan dawn il- kriterji għal bosta raġunijiet . Hekk kif barri jinqatel naqra naqra mill- matador , dan qed jiġri lil ruħ il- bniedem . ( 8 ) Xi tgħid dwar l- originalita` fuq naħa u l- influwenzi diretti jew indiretti ta' poeti oħrajn li jixirfu fil- versi ta' min jikteb fuq in- naħa l- oħra , fil- qasam tal- poeżija ? Kif għidt l- ewwel taħt il- kappa tax- xemx m' hawn xejn ġdid . Biex nagħti eżempju jien u kittieba bikrija ktibna f' epoka u f' kuntest soċjo - politiku differenti . Rajna d- dinja mil- lenti tagħna , sawwarna kitbietna fuq dak kollu li qanqalna u influwenzana , u wzajna l- għodod li kellna għad- dispożizzjoni . Imma jekk tifli sew taħt il- qoxra , tintebaħ li l- bniedem - poeta tal- bieraħ u tal- lum baqa' dak li jaħseb , iħoss u jġarrab . Iż- żmien ma neżżagħlux il- libsa tal- umanità tiegħu . Il- bniedem baqa' bniedem .