1. Il-kliem ta' Monsinjur Charles Scicluna (illum Isqof taghna) l-Ħadd li għadda riportat f'gazzetta lokali kien u għadu żiffa friska ta' ideat. Għandi l-fortuna li sirt naf ftit lil dan il-bniedem mimli b'doni, talenti u intelliġenza meta reġa' ngħaqad mal-kors tal-liġi li kont fih jien. Wara xi snin kien telaq, segwa dak għas-saċerdozju u ġie lura. Kien mimli b'attività, però l-umur tiegħu kien dejjem tajjeb. Ċar fil-ħsieb, jiċċajta, jiġbed is-saqajn fejn għandu u jżomm l-ispirtu ta' akkademija f'dawk is-snin diffiċli. 2. Il-Knisja taf x'inhija tagħmel. Sinjal mill-iktar ċar kienet l-għażla tiegħu ġewwa l-Vatikan. Ma kontx ħadtha bi kbira meta sirt naf li qiegħed, anzi, fl-istess uffiċċju ma' dak iż-żmien il-Kardinal Josef Ratzinger. Kienet għalija konsegwenza mill-iktar loġika. Bniedem mhux biss preparat, imma fuq kollox b'viżjoni tal-ħajja li rari ssib bħalha. Kapaċi jħares lejn it-tajjeb u l-ħażin ta' l-argument u jiċċaqlaq 'il quddiem. Ma naħsibx li b'xi mod qagħad jew joqgħod lura minn kelma li tbiddel u tkun parti minn proċess ta' awto-kritika. 3. Ħadt pjaċir naqra kliemu għax fihom hemm id-demm ibaqbaq ta' persuna li huwa konvint mill-ideat tiegħu u m'għandux xi biża' li jinvolvi ruħu f'dibattiti mas-soċjetà. Anzi, kif deher mill-iktar ċar, il-problema mhux tant hu, iżda kemm ħaddieħor huwa lest li jħaddem rasu biex jara min għandu raġun. F'ħafna sens din hija t-traġedja ta' din l-era moderna. L-umanità, jew aħjar il-bniedem, li qiegħed jgħix fis-soċjetajiet Ewropej irid li jiġi inqas u inqas "imdejjaq" minn riċerka għall-verità. Fil-pożizzjoni ekonomika u soċjali li laħaq ma jridx, u anzi, ma jħossx il-bżonn li jaqra, jiskopri, jiddibatti ma' oħrajn fuq dak li hu u dak li qiegħed jgħix. 4. Il-kriżijiet tas-soċjetajiet kollha jorbtu lilhom infushom ma' din il-ġebla. Il-bniedem, permezz ta' diversi liġijiet li ġew ispirati mill-prinċipji nsara, qiegħed isib li m'għandux għalfejn jitħarrek. Għandu l-libertà kollha li jrid, għandu ħafna drittijiet, sistema demokratika li taħdem u għalhekk naqaslu l-bżonn li jfittex. In-neċessità interna li jara x'valur fiha, xi skop fiha l-ħajja, qegħda tonqos,salv f'dawk il-kriżijiet ta' eżistenza fejn ir-rimedju materjali jirrisolvi ruħu fit-teħid ta' trankwillanti. 5. Il-persuni "l-ġodda" fis-soċjetà twieldu f'ambjent fejn l-interattività fis-soċjetà, fil-komunità qegħda tirriduċi ruħha għal dak li jista' jittieħed bħala profitt. X'ser nieħu jien fil-ħidma u jekk għalhekk mhux ser inżid fid-dħul ekonomiku jew il-prospett tiegħu, m'għandix nieħu sehem. M'għandix nagħti "b'xejn" lill-oħrajn għax ser "nitlef" ekonomikament. Dan hu li qiegħed jiġbed is-soċjetà mill-mewġa ta' altruwiżmu lejn l-egoiżmu li sar raġuni ta' ħajja. Il-bniedem qiegħed jorbot li jillimita lilu nnifsu proprju minħabba f'hekk. 6. Iż-żjara tal-Papa Benedittu XVI qegħda tiftaħ mill-ġdid diskussjoni li ġiet abbandunata. Il-biża' tal-problemi li jitwieldu minn attività intellettwali fejn min huwa ffurmat fl-ideat insara jinvolvi ruħu ma' oħrajn li ma kellhomx dak il-privileġġ huwa qawwi. Il-ħsieb huwa li m'għandniex niddiskutu x'aħna għax inkella nistgħu "nurtaw", "inweġġgħu" lil dawk li jaħsbu b'mod differenti. Ma nkunux "politikament korretti". Anzi aħjar, lil dawk li jimmaġinaw li l-pożizzjoni ekonomika u soċjali tagħhom tagħtihom id-dritt li jaħsbu li huma għandhom tant raġun li min jgħidilhom il-kontra għall-fatt li jitkellmu huwa proċess żbaljat, li ma jridux jaċċettawh. 7. Sirna mimlija bi bnedmin li jaħsbu li min qiegħed fuq in-naħa l-oħra, min jibbaża l-argumenti fuq loġika differenti, fuq dik nisranija huma barra miż-żmien. Mentri dan m'huwiex minnu, proprju għax ma hemm diskussjoni vera u li trid iddaħħal lil dak li jkun jaħseb. Hemm forom ta' għażż f'dan, li ġej ukoll minn min ma jridx jitħarrek. Il-bnedmin jikkonvinċu rwieħhom naħa jew oħra bl-impostazzjoni ta' l-argumenti. Għalxejn noqogħdu lura, u meta nagħmlu dan, ma nistgħux wara nippretendu qabżiet 'il quddiem, imma sempliċement dawk fid-dlam ta' l-injoranza, l-egoiżmu u l-għażż intellettwali. Iktar ma noqogħdu naħsbuha, iktar ħaddieħor javvanza fl-ispazju vojt li nħallu. 8. Għalhekk nammetti li ħadt pjaċir naqra lill-Monsinjur Scicluna jgħid: . Dawn huma kliem li jindikaw mill-iktar ċar l-evidenza ta' l-ispirtu l-ġdid li għandu jixpruna lilna sabiex nidħlu fi proċess sħiħ ta' diskussjoni. Il-Knisja f'pajjiżna għandha bżonn tagħmel dan, b'iktar skambju ta' ideat, b'iktar viżjoni li permezz tagħha trid tikkonvinċi. Hi, li hija mimlija b'tant għerf, għandha tkun l-inqas waħda li toqgħod lura u ma tħabbilx moħħ is-soċjetà f'dak li tgħid. *Dan l-artikolu gie pubblikat fl-2010.
Qabża fid-dlam?*