Omelija ta' Padre Raniero Cantalamessa O.F.M. Kap. Predikatur tal-Casa Pontificia, waqt iċ-Ċelebrazzjoni tal-Passjoni tal-Mulej preseduta minn Papa Franġisku San Girgor il-Kbir kien jgħid li l-Iskrittura , tikber ma' dawk li jaqrawha. Tesprimi tifsiriet dejjem ġodda skont il-mistoqsijiet li l-bniedem iġorr f'qalbu waqt li jaqraha. U aħna din is-sena qegħdin naqraw ir-rakkont tal-Passjoni b'mistoqsija – anzi b'karba – f'qalbna li titla' mid-dinja kollha. Irridu nfittxu nsibu t-tweġiba li l-kelma ta' Alla tagħti għaliha. Dak li għadna kif erġajna smajna huwa r-rakkont tal-ikbar ħażen li oġġettivament qatt twettaq fid-dinja. Aħna nistgħu nħarsu lejh minn żewġ angolaturi differenti: minn quddiem jew minn wara, jiġifieri jew mill-kawżi jew mill-effetti tiegħu. Jekk nieqfu fil-kawżi storiċi tal-mewt ta' Kristu nitħawdu u kull wieħed minna jkun ittentat li jgħid bħal Pilatu: "Jien m'iniex ħati ta' dan id-demm" (Mattew 27,24). Is-salib jinftiehem aħjar mill-effetti tiegħu milli mill-kawżi. U x'kienu l-effetti tal-mewt ta' Kristu? Aħna ġġustifikati bil-fidi, għandna s-sliem ma' Alla, mimlija bit-tama tal-ħajja ta' dejjem! (cf. Rumani 5, 1-5) Imma hemm effett li s-sitwazzjoni ta' bħalissa tgħinna nifhmu b'mod partikulari. Is-salib ta' Kristu biddel is-sens tat-tbatija u tas-sofferenza umana. Ta' kull sofferenza, fiżika u morali. Is-sofferenza m'għadhiex kastig, saħta. Ġiet mifdija mill-għeruq minn meta l-Iben ta' Alla ħadha fuqu. Liema hi l-iktar prova ċerta li x-xarba li xi ħadd iqegħedlek quddiemek ma fihiex velenu? Hija jekk hu quddiemek jixrob mill-istess tazza. Hekk għamel Alla: fuq is-salib xorob, quddiem id-dinja, il-kalċi tat-tbatija sat-tartru ta' mat-tazza. Hekk wera li mhuwiex avvelenat, li hemm perla fil-qiegħ tiegħu. U mhux biss it-tbatija ta' min jemmen, imma kull tbatija umana. Huwa miet għal kulħadd. "Meta nitgħolla mill-art, kien qal, niġbed lil kulħadd lejja" (Ġwanni 12,32). Lil kulħadd, mhux xi uħud! "Tbati – kiteb San Ġwanni Pawlu II wara l-attentat fuq ħajtu – tfisser issir partikularment suxxettibbli, partikularment sensibbli għall-ħidma tal-forzi salvifiċi ta' Alla offruti lill-umanità fi Kristu" . Grazzi għas-salib ta' Kristu, is-sofferenza saret hi ukoll, bil-mod tagħha, speċi ta' "sagrament universali ta' salvazzjoni" għall-ġeneru uman. X'inhu d-dawl li dan kollu jitfa' fuq is-sitwazzjoni drammatika li qegħdin ngħixu? Hawn ukoll, iktar milli lejn il-kawżi, irridu nħarsu lejn l-effetti. Mhux biss dawk negattivi, li nisimgħu kuljum fil-bullettin mediku ta' niket, imma anki dawk pożittivi li nistgħu nifhmu biss jekk nosservaw b'attenzjoni ikbar. Il-pandemija tal-Coronavirus qajmitna mill-ġdid mill-ikbar periklu li dejjem kienu fih l-individwi u l-umanità, dak tal-illużjoni tal-omnipotenza. Għandna l-okkażjoni – kiteb Rabbi Lhudi magħruf – li dis-sena niċċelebraw eżodu tal-Għid speċjali, dak "tal-eżilju tal-kuxjenza" . Kien biżżejjed l-iżgħar element tan-natura u l-iktar wieħed bla forma, virus, biex ifakkarna li aħna rridu mmutu, li l-qawwa militari u t-teknoloġija mhumiex biżżejjed biex isalvawna. "Il-bniedem li jistagħna ma jifhimx – jgħid salm tal-Bibbja -, u bħall-bhejjem jintemm" (Salm 49, 21). Kemm hemm verità f'dan il-kliem! Meta kien qed jagħmel l-affresk tal-Katidral ta' San Pawl f'Londra, il-pittur James Thornhill, f'waqt minnhom, tant kien entużjast għall-affresk li kien qed jagħmel, li resaq lura biex jarah aħjar, u ma ntebaħx li kien se jibqa' nieżel fil-vojt tal-iscaffolding. Assistent tiegħu, imwerwer, fehem li jekk kien se jgħajjat, il-pittur iktar kien se jaqa' malajr. Mingħajr ma ħasibha darbtejn, deffes pinzell fiż-żebgħa u waddbu f'nofs l-affresk. L-imgħallem, maħsud, qabeż 'il quddiem. L-opra tiegħu kienet tħassret, imma hu kien salv. Xi drabi Alla hekk jagħmel magħna: iħarbat il-proġetti tagħna u t-trankwillità tagħna, biex isalvana mill-ħondoq li m'aħniex naraw. Imma noqogħdu attenti li ma ningannawx ruħna. M'huwiex Alla li bil-Coronavirus waddab il-pinzell fuq l-affresk taċ-ċiviltà teknoloġika supperva tagħna. Alla huwa alleat tagħna, mhux tal-virus! "Jien għandi pjanijiet ta' paċi, mhux ta' ħsara", jgħid fil-Bibbja (Ġeremija 29,11). Kieku dawn il-flaġelli kienu kastigi ta' Alla, ma nistgħux nispjegaw għaliex jolqtu lit-tajbin u lill-ħżiena, u għaliex, is-soltu, ikunu l-foqra li jġorru l-ikbar konsegwenzi. Forsi dawn huma midinbin iktar mill-oħrajn? Le! Dak li darba beka għall-mewt ta' Lazzru, jibki llum għall-flaġell li waqa' fuq l-umanità. Iva, Alla "jsofri", bħal kull missier u bħal kull omm. Meta dan xi darba niskopruh, nistħu mill-akkużi li nkunu għamilnielu f'ħajjitna. Alla jieħu sehem fit-tbatija tagħna biex jissuperaha. "Billi huwa supremament tajjeb, – kiteb Santu Wistin – Alla ma jippermetti qatt li jkun hemm xi deni fl-opri tiegħu, jekk mhux għax huwa suffiċjentement qawwi u tajjeb, li mid-deni joħroġ it-tajjeb" Forsi Alla l-Missier ried il-mewt ta' Ibnu fuq is-salib, bl-iskop li joħroġ it-tajjeb? Le, sempliċiment ippermetta li l-libertà umana tieħu l-kors tagħha, iżda għamilha taqdih għall-pjan tiegħu, mhux għal dak tal-bnedmin. Dan jgħodd ukoll għad-deni naturali, terremoti u epidemiji. Ma jqajjimhomx hu. Lin-natura Hu ukoll taha tip ta' libertà, kwalitattivament differenti, iva, mil-libertà morali tal-bniedem, imma xorta tibqa' forma ta' libertà. Libertà li tevolvi skont il-liġi tal-iżvilupp. Ma ħalaqx id-dinja bħal arloġġ programmat minn qabel sal-inqas moviment tiegħu. Huwa dak li xi uħud isejħulu , u li l-Bibbja ssejjaħlu "l-għerf ta' Alla". Il-frotta pożittiva oħra tal-kriżi ta' saħħa ta' bħalissa hija s-sentiment ta' solidarjetà. Meta qatt, minn kemm niftakru aħna, il-bnedmin tan-nazzjonijiet kollha ħassewhom daqstant magħqudin, hekk ugwali, inqas ġellidin, daqs dan il-mument ta' tbatija? Qatt daqs illum ma smajna l-verità ta' dik il-karba tal-poeta Taljan: "Bnedmin, paċi! Fuq din l-art suxxettibbli, kbir wisq il-misteru". Insejna l-ħitan li ridna nibnu. Il-virus ma jafx bi fruntieri. F'waqt, waqqa' l-fruntieri u d-distinzjonijiet: ta' razza, ta' reliġjon, ta' għana, ta' poter. Ma rridux immorru lura, meta dan il-mument ikun għadda. Kif eżortana l-Papa, ma rridux narmu din l-okkażjoni. Ma nħallux li tant dulur, tant mejta, tant impenn erojku mill-operaturi tas-saħħa ikunu għalxejn. Hija din ir-"riċessjoni" li rridu l-iktar nibżgħu minnha. "Jibdlu x-xwabel tagħhom f'sikek tal-moħriet, u l-lanez tagħhom fi mnieġel. Ebda ġens ma jerfa' x-xabla kontra ġens ieħor, u s-sengħa tal-gwerra ma jitgħallmuhiex iżjed." (Iżaija 2, 4) Huwa l-waqt li nirrealizzaw xi ħaġa minn din il-profezija ta' Iżaija, li l-umanità dejjem tistenna t-twettiq tagħha. Ngħidu daqshekk għall-ġirja traġika għall-armamenti. Għajtuha bil-qawwa kollha tagħkom, intom iż-żgħażagħ, għax fuq kollox hemm id-destin tagħkom fin-nofs. Ir-riżorsi enormi li jintefqu fl-armamenti nitfgħuhom minflok fi skopijiet, li bħal f'dawn is-sitwazzjonijiet, naraw l-urġenza: is-saħħa, l-iġjene, l-ikel, il-ġlieda kontra l-faqar, il-ħarsien tal-ħolqien. Inħallu lill-ġenerazzjoni li ġejja, dinja, jekk hemm bżonn, ifqar fl-oġġetti u fil-flus, imma iktar sinjura fl-umanità. Il-kelma t'Alla tgħidilna x'inhi l-ewwel ħaġa li rridu nagħmlu f'mumenti bħal dawn: ngħajtu lil Alla. Huwa stess li jqiegħed fuq xufftejn il-bnedmin il-kliem li rridu ngħajtulu, xi drabi kliem iebes, ta' ilment, kważi ta' akkuża. "Qum, Mulej, fittex għinna! Eħlisna għall-ħniena tiegħek![...] Stenbaħ, la twarrabniex għal dejjem!" (Salm 44, 24.27). "Mulej, ma jimpurtakx li aħna nintilfu?" (Mark 4,38). Forsi Alla jħobb li aħna nitolbuh biex jagħtina l-benefiċċji tiegħu? Forsi t-talba tagħna tista' tbiddel il-pjanijiet ta' Alla? Le, imma hemm ħwejjeġ li Alla ddeċieda li jagħtina bħala frott tal-grazzja tiegħu u t-talb tagħna, kważi biex jaqsam mal-kreaturi tiegħu l-mertu tal-benefiċċju miftiehem. Hu jġegħelna nagħmlu dan: "Itolbu u taqilgħu, qal Ġesù, ħabbtu u jiftħulkom" (Mattew 7,7). Meta, fid-deżert, il-Lhud kienu migduma minn sriep velenużi, Alla ordna lil Mosè li jerfa' ma' arblu serp tal-bronż u min kien iħares lejh ma kienx imut. Ġesú għamel tiegħu dan is-simbolu. "Kif Mose refa' s-serp fid-deżert, hekk jeħtieġ li jkun merfugħ Bin il-bniedem, biex kull min jemmen fih ikollu l-ħajja ta' dejjem" (Ġwann 3, 14-15). Aħna ukoll, f'dan il-mument ninsabu migdumin minn dan is-"serp" velenuż inviżibbli. Inħarsu lejn Dak li ġie "merfugħ" għalina fuq is-salib. Nitolbu għalina u għall-ġeneru uman kollu. Min iħares lejh bil-fidi ma jmutx. U jekk imut, dan ikun biex jidħol fil-ħajja ta' dejjem. "Fit-tielet jum inqum", kien qal minn qabel Ġesù (cf. Mattew 9,31). Aħna ukoll, wara dawn il-jiem li nittamaw ma jkunux twal, nerġgħu nqumu u noħorġu mis-sepulkri kif inhuma bħalissa d-djar tagħna. Mhux biex nerġgħu għall-ħajja ta' qabel bħal Lazzru, imma għal ħajja ġdida, bħal Ġesù. Ħajja iktar fraterna, iktar umana. Iktar Kristjana! Miġjuba mit-Taljan għall-Malti minn Robert Aloisio Kumment morali fuq Ġobb, XX, 1.
Padre Cantalamessa fit-tifkira tal-Passjoni tal-Mulej preseduta minn Papa Franġisku