Fl-aħħar ta' Settembru u l-bidu ta' Ottubru ħadt sehem fl-Obradoiro Internacional de Tradución Poética na illa de San Simón, it-tmien edizzjoni tal-laboratorju tat-traduzzjoni tal-poeżija fuq il-gżira ċkejkna ta' San Simón, ħdejn il-belt ta' Vigo, fir-reġjun tal-Galizja, fi Spanja. Dan il-laboratorju jitmexxa mill-poetessa mill-Galizja Yolanda Castaño. Din hija l-ewwel darba li poeta minn Malta ħa sehem f'dan il-laboratorju intensiv li matulu sar ukoll qari f'żewġ postijiet f'Vigo u Pontevedra. Qabel ma wasalna fuq il-gżira konna diġà ttraduċejna s-sitt poeżiji li kellna ta' kull poeta u poetessa. It-Tnejn iddiskutejna fit-tul it-traduzzjoni ta' tnejn mill-poeżiji ta' Itisha Giri u tnejn ta' Rui Cóias. Il-poeżija "Me Too" ta' Itisha kienet partikolarment diffiċli għax hemm logħob bil-kliem li diffiċli tirriproduċih f'lingwi, bħall-Malti, li m'għandhiex il-kelma "Me" li fil-poeżija ssir isem ta' persuna. Manal kellha l-istess problema biex tittraduċiha għall-Għarbi. It-tnejn għażilna li nużaw "Jien" fejn tuża "Me" u użajna strateġiji differenti f' versi differenti. Jien għażilt li nżomm l-għajta tal-moviment "Me Too" fit-titlu. Naħseb li toqgħod tajjeb ħafna hemm. Il-poeżija ta' Rui Cóias hija filosofika ħafna u l-isfida ewlenija kienet li nżommu d-dettall u l-ispirtu tax-xbihat, kultant kumplessi, li juża. Minħabba l-kontenut filosofiku qawwi, ħadt pjaċir ħafna naħdem fuq il-poeżiji tiegħu għax joffru atmosfera u dimensjonijiet semantiċi li mhumiex komuni fil-poeżiji tiegħi. Barra minn hekk, stajt niddiskuti wkoll ma' Manal it-traduzzjoni bl-Għarbi jew bil-Malti tal-poeżiji tal-poeti l-oħrajn għax f'ċerti aspetti, il-Malti u l-Għarbi jixbhu ħafna lil xulxin. Skoprejt ukoll li fin-Nepaliż hemm ukoll l-influwenza tal-Għarbi u f'ċerti każi, Manal, Itisha u jien konna qed nagħmlu l-istess għażliet. It-Tlieta wkoll iddiskutejna tnejn mill-poeżiji tiegħi. Ħadt gost inwieġeb il-ħafna mistoqsijiet ta' sħabi u nitpaxxa bit-traduzzjonijiet ta' Albert Gatt ta' dawn il-poeżiji bl-Ingliż. Sbieħ wisq. Mhux biss jittraduċi d-dettall u l-ispirtu b'mod perfett imma sikwit joffri dik ix-xi ħaġa iżjed ukoll. Traduzzjoni li permezz tagħha l-oriġinal jistagħna. Il-poeti li jieħdu sehem f'dan it-tip ta' sessjoni ta' qari bir-reqqa ħafna tal-poeżija u t-traduzzjoni tagħha jafu kemm sikwit it-tradutturi jaqilgħu fuq rashom. Dan żgur ma kienx il-każ bit-traduzzjonijiet ta' Albert. (Ħajr ukoll lill-Fond Malti għall-Arti li ffinanzjahom.) L-Erbgħa ħdimna fuq żewġ poeżiji ta' Arvis Viguls, "Ktieb" u "Ħija" u fuq tnejn ta' Gonzalo Hermo. Wara nofsinhar morna l-belt ta' Pontevedra għax fit-8.00pm kellna qari f'bini tal-Università ta' Vigo li għandha sezzjoni f'Pontevedra. Fil-lejla qrajna ż-żewġ poeżiji li ddiskutejna fl-ewwel tlitt ijiem tal-laboratorju u Gonzalo Hermo, minbarra l-poeżiji tiegħu, qara t-traduzzjonijiet tiegħu bil-Galizjan ta' dawn il-poeżiji kollha. Rui Cóias, però, qara l-poeżiji tiegħu bil-Portugiż għax il-Galizjan huwa qrib tiegħu u Yolanda u Gonzalo dehrilhom li ma jkunx jagħmel sens li tinqara t-traduzzjoni wkoll. Jien tlabt lil Gonzalo jaqra t-traduzzjoni ta' "Roazemarynblêd" u "Ħadd" qabel ma qrajt l-oriġinal bil-Malti jien, biex almenu l-udjenza tkun taf fuq xiex qed nitkellem. Il-Ħamis filgħodu ħdimna fuq il-bqija tal-poeżiji ta' Itisha Giri u Manal Al-Sheikh. Fil-każ ta' Manal, irrealizzajna kemm kien importanti li nisimgħu spjegazzjoni, tista' tgħid, ta' kull kelma, speċjalment fil-poeżija "Rambo Jaħseb li m'hawn ħadd ħliefu," għax it-traduzzjoni kultant verament tiżvijak. Imbagħad ħdimna fuq "L-Imħabba l-Kapriċċ" tiegħi: kienet diskussjoni sabiħa u interessanti għax kelli l-opportunità nitkellem fuq l-estetika ta' din il-poeżija, u jien u nagħmel hekk, inkompli nistħarriġha f'moħħi. Irriflettejt mhux biss fuq it-tkissir tal-lingwa imma anki fuq ir-riferiment għall-Alġier (u "Għajnejk l-Alġier") fil-bidu tal-poeżija. Rui Cóias għoġbitu ħafna u mhux biss iffinalizza l-verżjoni Portugiża tiegħu imma talabna biex jaqrahielna. Naturalment ħafna mill-kliem ma fhimtux imma saħħarni bir-ritmu u bil-passjoni, bl-intensità tad-diskors. Esperjenza sabiħa tara u tisma' poeżija tiegħek titwieled mill-ġdid u ssir xi ħaġa oħra. Il-Ġimgħa qattajna nofstanhar fil-belt ta' Santiago de Compostela u wara ddiskutejna l-poeżiji tiegħi "Jaqgħu s-Swaba' f'Id Xulxin," "Sebgħin Sena Tbenġil," li Rui għandu verżjoni lesta tagħha bil-Portugiż u konvint ħafna minnha, u "Aċitilena." Iddiskutejna wkoll żewġ poeżiji oħrajn ta' Arvis Viguls. Is-Sibt rajna l-aħħar poeżiji ta' Rui Cóias u Gonzalo Hermo u jien ħdimt ukoll fuq poeżija medjevali Galizjana mnebbħa mill-gżira ta' San Simón. Rui rrekordja żewġ poeżiji minn tiegħi maqlubin għall-Portugiż, "L-Imħabba l-Kapriċċ" u "Aċitilena" waqt li jien irrekordjajt żewġ poeżiji ta' Gonzalo bil-Malti, "Hawn, Jien" u "L-Ewwel Darba l-Pjaċir."