Dan l- artiklu jidher fil- ħarġa Lulju - Settembru 2010 ta' Zminijietna Il- parlament sar simbolu ta' duopolju stagnat . Bid- differenzi kollha tagħhom , il- Partit Nazzjonalista u l- Partit Laburista huma simili ħafna għal xulxin , u kemm il- darba jaqblu fuq numru ta' proposti , bħal , ngħidu aħna , meta l- parlamentari qablu li jgħollu l- penzjonijiet tagħhom stess . Jew meta l- PN u l- PL qablu li jeskludu lilhom infushom mill- liġijiet dwar id- data protection , biex b' hekk jistgħu iġibu informazzjoni personali ta' ċittadini Maltin . Wiehed jista' jsemmi ukoll is- sistema elettorali Maltija , li hi ddisnjata b' mod li żżomm id- dominanza taz- żewġ partiti l- kbar . U xi ngħidu għas- sistema Maltija dwar l- iffinanzjar tal- partiti , li m' hi xejn għajr forma ta' ħasil ta' flus li minna jibbenefikaw interessi kbar tan- negozju u politiċi . X' qed joffru l- PN u l- PL ? Il- Gvern Nazzjonalista jidher li mhux popolari , iżda b' xi mod jew ieħor kemm il- darba jirnexxilu jippreżenta lilu nnifsu bħala forza maqghuda , kemm fost il- parlamentari kif ukoll fost il- votanti tiegħu . Filfatt , kemm il- darba , Nazzjonalisti dizilluzi ma jivvutawx f' elezzjonijiet Ewropej jew lokali sabiex jagħtu messaġġ lill- partit tagħhom fil- ħin qabel l- elezzjoni ġenerali . Jew inkella jivvutaw għal kandidat ' ribell ' fi ħdan l- istess partit . Id- direzzjoni politika addottata mill- PN tgħaqqad valuri tradizzjonali ma prattiċi konsumeristici , appoġġ lin- negozjanti l- kbar u fl- istess ħin izzom forom ta' ħarsien soċjali . Ma naqbilx ma' din id- direzzjoni , iżda nirrikonoxxi li b' dan il- mod , il- PN s' issa irnexxielu jibni struttura ta' poter egemonika ibbażata fuq l- artikolazzjoni ta' l- identitajit kattoliċi u konsumeristici . B' hekk il- PN rebaħ appoġġ minn votanti ta' klassijiet u gruppi soċjali differenti . Ovjament , din iggid magħha kontradizzjonijiet li ta' spiss jikkaraterrizzaw lill- partiti Demo - kristjani . Bhal pendulu , l- politika Nazzjonalista ixxeqleb minn waħda favur suq soċjali għal waħda neo - liberali . Fl- aħħar snin , il- liberalizazzjoni , privatizazzjoni u żvilupp bla rażan ta' l- art ħallew impatti soċjali u ekoloġiċi f' pajjiżna . Il- Partit Nazzjonalista jista' jerga' jirbaħ l- elezzjoni li jmiss jekk tirkupra l- ekonomija . Izda jekk ikun fil- Gvern waħdu wara l- elezzjoni ġenerali li jmiss , nistgħu nanticipaw iktar arroganza , sfreġju ambjentli , politika konfessjonali u nuqqas ta' drittijiet ċivili u soċjali . Il- Partit Laburista m' huwiex aħjar . Bid- difetti kollha tat- tmexxija ta' Alfred Sant , il- mexxej preċedenti tal- PL irnexxilu jagħmel ċertu tibdi bħal meta naddaf il- partit mill- elementi vjolenti kif ukoll meta ipproġetta l- idea taċ- ċittadin meritokratiku . Izda taħt Sant il- PL għamel froġa fil- kampanja dwar sħubija fl- Unjoni Ewropea u fil- immanigjar ta' kunflitti interni . Il- proġett ta' Sant kien diga' riesaq lejn it- tmiem tiegħu fl- 1998 meta ħarġu fil- beraħ il- problemi ta' politika li tipprova tingħoġob ma' kulħadd . Taht Joseph Muscat , jidher li l- PL rega' mar lura għall- istrateġiji tal- 1996 – jiġifieri li jipprova jingħoġob ma' kulħadd . Izda kif qal tajjeb Peter Mayo f' diskussjoni riċenti dwar Gramsci , il- PL jista' jkun li qed jaddotta t- triq ta' ' alleanzi mhux f' posthom ' . Nemmen li l- istrateġiji Laburisti ser iwasslu għall- problemi kbar jekk il- PL jirbaħ l- elezzjoni ġenerali li jmiss u jkun fil- Gvern waħdu . X' ser jagħmel il- PL dwar il- wegħdiet kemm lill- kaċċaturi , nassaba kif ukoll lill- ambjentalisti ? Kif ser jipproċedi l- PL bil- popolizmu ambjentali li qed jipproġetta , meta l- istess partit ser ikollu quddiemu zviluppaturi kbar li qatt ma jikkritika ? Kif ser jintroduċi d- divorzju l- PL meta jaf li ' free vote ' ser iwassal għall- riżultat negattiv ? Kif ser jintroduċi d- drittijiet tal- LGBT ( omosesswali , bi - sesswali u trans - sesswali ) meta jilqa' fi ħdanu ultra - konservattivi li jagħmlu mistoqsijiet parlamentari tal- mistħija ? Kif ser jiffinanzja s- servizzi pubbli meta qed jitkellem favur tnaqqis tat- taxxi ? Kif ser jirrikonċilja l- ġustizzja soċjali mar- retorika li jissospendi l- Konvenzjoni ta' Ġinevra f' dak li għandu x' jaqsam ma' l- immigrazzjoni ilegali . Fil- qosor , kif jista' jirrikonċilja l- identita ' moderata' ma' dik ' progressiva' ? Partit jista' jirbaħ elezzjoni , iżda b' daqshekk ma jfissirx li bilfors ser iġib bidla soċjali progressiva . Izda fl- aħħar mill- aħħar f' Malta hemm massa kritika ta' votanti u kostitwenzi politiċi li verament iridu bidliet soċjali progressive ? Jew f' Malta l- iktar valur b' saħħtu hu dak fejn wieħed jippurtah l- iktar minn x' jiġri mill- bieb tiegħu il- ġewwa , bħal ma kien iddeskriva sew Jeremy Boissevain ? U l- pubbliku qed jingħata li jrid , jew irid dak li qiegħed jingħata , speċjalment f' sistema fejn id- duopolju taz- żewġ partiti l- kbar qed tikkontrolla ħafna mill- isfera pubblika ? Nistghu nibqgħu naċċettaw dan l- istagnar politiku ? L- isfond Taht it- tmexxija ta' Alfred Sant , il- Partit Laburista fetaħ idejh għall- ekonomija tas- suq ħieles fi ħdan sfond socjal - demokratiku . Il- Partit Laburista beda jemfasizza l- importanza tas- settur privat bħala mutur ta' l- ekonomija , liema settur privat kien assenti f' oqsma varji taħt Gvernijiet Laburisti fis- sebgħinijiet u fit- tmeninijiet , iżda li kien preżenti sew taħt amministrazzjonijiet Nazzjonalisti sussegwenti . Izda l- Partit Laburista taħt Sant baqa' jemfasizza prinċipji materjali bħall- tkabbir ekonomiku industrijali u welfare state b' saħħtu . Taht Sant , il- Partit Laburista ipprova wkoll jinkorpora l- klassi tan- nofs fl- istrateġiji tiegħu . Fl- elezzjoni tal- 1996 , din l- istrateġija ħadmet , fejn il- Partit Laburista ipproġetta lilu nnifsu bħala partit modern u moderat u bħala partit għaċ- ċittadini kollha . F' dan il- kuntest , il- Partit Laburista ma' baqax ' miżżewweġ ' mal- General Workers Union , iżda r- relazzjoni bejn dawn iz- żewġ pilastri tal- moviment tal- ħaddiema baqgħet waħda b' saħħitha . Il- Gvern Laburista ta' bejn 1996 u 1998 ma rrnexxilux ikun wieħed egemoniku , speċjalment ma' dawk li kienu mdorrijin jgħixu f' socjeta' relattivament komda u stabbli . Il- miżuri ta' awsterita' li ħa l- Gvern Laburista biex itaffi għad- deficit massiv li wiret aljenaw bosta votanti mill- klassi tal- ħaddiema u mis- self - employed . Il- kwistjoni Dom Mintoff ma għenet xejn f' dan il- kuntest . Bejn l- 1998 u l- 2003 , il- Partit Laburista oppona d- dħul ta' Malta fl- Unjoni Ewropea , u pprogetta lilu nnifsu bħala t- tarka tal- ħaddiem u ta' l- interess nazzjonali . Il- proposta Laburista tal- ' Partnership ' ma rebhietx l- imħuħ tal- maġġoranza tal- Maltin , speċjalment fost dawk li ġejjin minn kategoriji varji tal- klassi tan- nofs u taz- żgħażagħ . Sadanittant , permezz ta' l- UE , il- Partit Nazzjonalista kellu proġett egemoniku li rega' wassal għal rebħa elettorali oħra . Wara t- telfa elettorali tal- 2003 , jidher li l- Partit Laburista ipprova juża strateġija inklussiva bħal tal- 1996 . Apparti Alfred Sant , sar tibdil sħiħ fit- tmexxija . Fil- kampanja elettorali għall- elezzjoni tal- 2008 il- Partit Laburista emfasizza l- ħtieġa għall- bidla wara kważi 20 sena ta' Gvernijiet Nazzjonalisti . Il- Partit emfasizza l- valuri tax- xogħol , ħarsien u dinjita' , fejn emfasizza valuri materjali bħall- għoli tal- hajja liema valuri jinsabu quddiem nett fl- aspirazzjonijiet tal- Maltin , hekk kif jixhdu studji socjologici differenti . Il- Partit Laburista emfasizza wkoll il- ħtieġa ta' tmexxija serja u nadifa , u l- ħtieġa li l- interess nazzjonali jiġi difiż fi ħdan l- Unjoni Ewropea . Izda għal darba oħra il- Partit Laburista ma rnexxilux jerbah , b' telfa minima ta' 1 , 580 vot . Alfred Sant irriżenja b' mod irrevokabbli wara din it- telfa . Ragunijiet tat- Telfa X' kienu r- raġunijiet ewlenin li wasslu għal telfa Laburista fl- 2008 ? Alfred Sant għandu bosta merti fil- Partit Laburista . Naddaf lill- Partit mill- elementi vjolenti , daħħal ideat ġodda fil- partit u fl- aħħar elezzjoni wettaq kampanja ċivili u onesta . Izda fl- istess ħin , taħt it- tmexxija ta' Sant , intilfu bosta attivisti validi mill- Partit Laburista . Ghall- kuntrarju tal- 1996 , Sant fl- 2008 ma rnexxilux jirbaħ l- appoġġ ta' setturi varji tal- media indipendenti u tas- socjeta' ċivili . Irrispettivament mill- verita' , bosta votanti baqgħu bl- idea li ' ma tistax tafdah ' u li hu kontra l- Unjoni Ewropea . Fuq kollox , f' għajnejn bosta Maltin , Sant deher nieqes mill- kariżma ta' l- avversarju ewlieni tiegħu , Lawrence Gonzi , u deher ukoll inkonsistenti minħabba u - turns f' kwistjonijiet varji . Jiidher ukoll li Sant ma kellux backing professjonali u sofistikat tajjeb daqs dak li kellu Lawrence Gonzi . Il- Klassi tal- Hadddiema Il- Partit Laburista għamel sew li emfasizza kwistjonijiet bħall- għoli tal- hajja , il- housing u x- xogħol prekarju , liema kwistjonijiet jolqtu fil- laħam il- ħaj lill- bosta ħaddiema . Fl- istess ħin , iżda , il- Partit Laburista ma kienx ċar fil- proposta tiegħu tas- surcharge , u l- proposta dwar it- tneħħija tat- taxxi fuq l- overtime qajmet bosta dubji , inkluż fost ħaddiema li jappoġġjaw lill- Partit Nazzjonalista . Jidher b' mod ċar li l- Partit Laburista jgawdi l- ikbar appoġġ mill- klassi tal- ħaddiema , iżda fl- istess ħin il- Partit għandu jifhem aħjar li fi ħdan din il- klassi hemm gruppi u kategoriji differenti li mhux bilfors għandhom l- istess kundizzjonijiet ta' xogħol jew aspirazzjonijiet . U mhux il- ħaddiema kollha jidentifikaw mal- General Workers ' Union , minkejja ix- xogħol kbir u ammirevoli li tagħmel din il- union għall- klassi tal- ħaddiema . Il- Klass tan- Nofs Bhal m' hu l- każ fil- klassi tal- ħaddiema , jeżistu bosta gruppi u kategoriji fil- klassi tan- nofs . Dawn jinkludu fost oħrajn is- self - employed , il- professjonisti u l- ħaddiema amministrattivi , liema kategoriji minn daqqiet ikunu iktar viċin il- klassi tal- ħaddiema u minn daqqiet ikunu iktar viċin il- klassijiet dominanti . Jista' jkun li bosta persuni f' dawn il- kategoriji varji kellhom aspirazzjonijiet iktar għolja u speċifiċi minn dawk li pprogetta l- Partit Laburista . Fost kategoriji ' godda' fi ħdan il- klassi tan- nofs jeżistu aspirazzjonijiet ' post - materjalisti ' f' kwistjonijiet bħall- ambjent u l- espressjoni individwali , liema aspirazzjonijiet ma tantx ingħataw importanza mill- Partit Laburista . Il- vot taz- żgħażagħ huwa fattur ewlieni li jista' jiddetermina elezzjoni ġenerali . Iz- żgħażagħ , filwaqt li huma grupp distint , fl- istess ħin huma karatterizzati minn differenzi minħabba l- klassi soċjali , sess , twemmin politiku , mod ta' l- għixien , livell edukattiv u fatturi oħra . Il- Partit Laburista ma rnexxilux ikun viċin l- aspirazzjonijiet ta' bosta żgħażagħ , kemm minħabba l- eku ta' kwisjtonijiet bħas- sħubija fl- UE , kif ukoll minħabba li kien kważi assenti għall- kollox mill- media li tattira liz- żgħażagħ bħall- internet . Minkejja li l- Partit qajjem xi kwistjonijiet li jaffettwaw liz- żgħażagħ , xorta waħda ma rnexxilux iwassal il- proposti tiegħu sew . Il- fatt li xi proposti kienu vagi ma tantx għenet f' dan ir- rigward . Fattur ieħor hu li l- Partit Laburista ma rnexxilux ipinġi viżjoni edukattiva bl- istess mod bħal ma' għamel il- Partit Nazzjonalista . Il- kwistjoni ta' l- istipendji żgur li ħadmet kontra l- Partit Laburista ukoll mal- votanti żgħażagħ . Huwa diffiċli li tgħid eżattament min huma l- floating voters . Izda , jidher li l- Partit Laburista ma rnexxilux jirbaħ lura numru sostanzjali ta' votanti li rebaħ fl- 1996 . L- esperjenza ta' Gvern Laburista bejn l- 1996 u l- 1998 waslet biex numru ta' votanti li taw ċans lil Sant , ma reġgħux tawh ċans fl- elessjonijiet sussegwenti . L- Industriji Il- Partit Laburista għamilha ċara li ser jagħti importanza kbira lill- industriji privati , f' oqsma bħall- manifattura u t- turiżmu . Izda jidher li l- Partit Laburista ma kienx ippreparat daqs il- Partit Nazzjonalista fil- proposti tiegħu , speċjalment minħabba li l- Partit Nazzjonalista offra pakkett iktar ' stabbli ' minn dak Laburista . Proposti Laburisti bħal dik ta' l- overtime jidhru li iktar ħawdu l- imħuħ milli taw nifs ġdid . Izda minn naħa l- oħra , wieħed ma jistax jistenna li l- Partit Laburista għandu jogħġob lill- Alla u lix- xitan fl- istess ħin . Partit tax- Xellug isibha ferm aktar diffiċli li jattira lejh lill- esponenti ta' l- industrija , liema esponenti igawdu minn kapital ekonomiku u apparat bħall- medja biex iwasslu l- messaġġ tagħhom . Is- Socjeta' Civili Il- Partit Laburista għamel sew li kkonsulta b' mod wiesgħa ma' għaqdiet tas- socjeta' ċivili fil- manifest tiegħu ' Bidu Gdid ' . Izda fl- istess ħin kien hemm bosta kontradizzjonijiet li urew jew arroganza minn naħa tal- Partit jew inkella nuqqas ta' għarfien strateġiku fit- tnedija tal- proposti . Per eżempju , jidher li l- Partit Laburista kien maqtugħ minn bosta għaqdiet ambjentali meta baqa' jippersisti fuq proposti tassew qerrieda bħall- dik tal- koros tal- golf . Il- Partit Laburista naqas milli jitkellem b' mod ċar dwar id- divorzju u minflok inħeba wara dak li huwa sejjaħ nuqqas ta' dibattitu pubbliku . Fl- edukazzjoni , il- Partit Laburista għaġġel wisq fil- proposta tar- reception classes u injora l- għajta għal edukazzjoni iktar komprensiva . Il- Partit ma weriex apprezzament lejn ix- xogħol ta' xi għaqdiet meta injora stediniet għall- dibattiti , bħal m' hu l- każ tad- dibattiti pubbliċi ta' Zminijietna – Lehen ix- Xellug , fejn il- Partit naqas milli jibgħat rappreżentant iktar minn darba , għall- kuntrarju tal- Partit Nazzjonalista . Wiehed mill- ikbar problemi li kellu l- Partit Laburista hija r- relazzjoni mal- media . Ibda biex , il- media tal- Partit Laburista , minkejja li fiha tinkorpora xi esponenti b' talent kbir , fuq livell ġenerali ma rnexxiliex tikkompeti ma' dik indipendenti jew Nazzjonalista fil- prodott tagħha , kemm fuq livell tekniku kif ukoll fuq livell ta' kontenut . F' dak li għandu x' jaqsam mal- media indipendenti , il- Partit Laburista kien zvantaggjat ħdejn il- Partit Nazzjonalista , minħabba li dan ta' l- aħħar ingħata trattament ferm aħjar . Minkejja dan il- fatt , iżda , il- Partit Laburista missu ħa atitudni iktar pożittiva u mhux , per eżempju , li irrifjuta li jipparteċipa f' xi programmi televiżivi . Barra min hekk , il- Partit Laburista kellu għodod li fihom seta jikkompeti ferm aħjar – bħall- internet , iżda m' uzax biżżejjed din il- facilita' . Wisq negattiv , wisq kunfidenti Fatturi oħra li ma ghenux biex il- Partit Laburista jirbaħ l- elezzjoni kienu li l- Partit Laburista kellu strateġija ibbażata wisq fuq ' negative campaigning ' – jiġifieri , li jattakka l- għadu , fl- aħħar ġimghat qabel l- elezzjoni . Il- Partit għażel li jiffoka wisq fuq il- koruzzjoni iżda fl- istess ħin ma mbutax il- proposti tiegħu biżżejjed , u spiċċa biex waqa' fin- nassa strateġika Nazzjonalista fejn iddiskuta biss proposti bħar- reception class u pprova jiddefendi żbalji li kellu fil- manifest tiegħu stess . Il- Partit Laburista jidher li ħa kollox ' for granted ' għas- sempliċi fatt li l- Partit Nazzjonalista kien ilu kważi 20 sena fil- Gvern . Barra minn hekk , il- Partit ma wera l- ebda rimors għal decizzjonijiet li ħa li darsu lil ħafna votanti fis- snin li għaddew . Jekk xejn dan kellu jħajjar lill- MLP biex jifhem għalfejn il- PN irnexxielu jibqa' egemoniku , b' appoġġ konsistenti tal- maġġoranza tal- Maltin . Izda minflok , il- Partit Laburista bata' minn kunfidenza żejda . X' għandu jagħmel il- Partit Laburista biex jirbaħ l- elezzjoni li jmiss ? Ovjament din teħtieġ analiżi komprensiva , iżda xi affarijiet li nipproponi li għandhom jittieħdu b' serjeta' kbira sabiex il- Partit jimbarka fuq vjaġġ rebbieħ u egemoniku jinkludu li l- Partit Laburista ( 1 ) jagħti importanza kbira lir- riċerka socjologika , ekonomika , ekoloġika u politika fost oħrajn ; ( 2 ) jelegi tmexxija b' kariżma iżda soda u professjonali ; bi prinċipji ċari iżda li lesta tilqa' proposti kemm interni kif ukoll esterni ; ( 3 ) jiġi ggwidat minn prinċipji ċari li jiffokaw fuq il- ġustizzja soċjali , l- ugwaljanza , l- effiċjenza , is- sostenibilita' , liema prinċipji għandhom jemfasizzaw l- importanza ta' l- interess komuni filwaqt li jagħtu spazzju lill- individwi u l- familji differenti biex jilħqu l- aspirazzjonijiet tagħhom ; ( 4 ) ikun modern u progressiv iżda li jirrikonoxxi r- realtajiet tradizzjonali Maltin ; ( 5 ) juża diskors ċar u jkollu prodott komunikattiv u tal- media politika li jappella aktar għall- aspirazzjonijiet kemm komuni u kif ukoll partikolari tal- masses ; ( 6 ) ma jippruvax ikun iktar Nazzjonalist mill- Partit Nazzjonalista ; ( 7 ) juri li hu Gvern alternattiv b' viżjoni ċara li tħares lejn ix- xellug , speċjalment fid- dawl ta' riformi neo - liberali taħt Gvern Nazzjonalista li x' aktarx iwassalu għal iktar inugwaljanza fis- socjeta' Maltija ; ( 8 ) jipprova jkun iktar proposittiv milli negattiv ; ( 9 ) ma jagħmilx żbalji li faċilment jistgħu jiġu evitati jekk it- tmexxija tkun preparata professjonalment ; ( 10 ) ikun iktar inklussiv u inqas reklussiv , mat- tessarati u ma' fazzjonijiet interni differenti ; ma dissidenti u eks- Laburisti ; ma nies li ma jhossuhomx affiljati ma xi Partit jew ieħor , u l- aħħar u mhux l- inqas , ma għaqdiet tas- socjeta' ċivili . F' artiklu li jien ktibt sentejn ilu f' Zminijietna , jien għamilt analiżi dwar jekk il- Partit Laburista jistax jirbaħ l- elezzjoni ġenerali li jmiss . Kont għamilt paragun bejn il- Partit Laburista fis- sebgħinijiet u t- tmeninijiet ma' dak fid- disgħinijiet . Fid- disgħinijiet il- Partit Laburista wettaq bosta bidliet ideologici u strategici f' kuntest tat- tibdil ekonomiku , politiku , soċjali u ideologici fost oħrajn . Dawn inkludew fost oħrajn strateġiji politiċi iktar miftuħa għall- klassi tan- nofs , kif ukoll iktar enfasi favur ir- rwol tas- settur privat fl- ekonomija . Fl- istess ħin , il- Partit Laburista żamm ċerti aspetti bħal m' huma r- rwol ċentrali ta' l- ekonomija – speċjalment is- settur industrijali ; in- nazzjonalizmu ; il- welfare state ; u s- saħħa interna tat- tmexxija tal- Partit . Fl- artiklu tiegħi jien ghedt ukoll li l- Partit Laburista rebaħ l- elezzjoni fl- 1996 permezz ta' strateġija inklussiva li rebħet is- simpatija mhux biss ta' votanti tradizzjonalment Laburisti iżda wkoll ta' votanti mill- klassi tan- nofs , organizazzjonijet tas- socjeta' ċivili u setturi differenti tal- media . Minn naħa l- oħra , fl- 2003 il- Partit Laburista kien f' kunflitt ma' wisq setturi u interessi , speċjalment minħabba l- kwistjoni ta' l- Unjoni Ewropea . Jien kont ghedt li fatturi ewlenin li jistgħu iwasslu għal rebħa Laburista fl- elezzjoni ġenerali li jmiss jinkludu fost oħrajn ( 1 ) Ir- rendiment tal- Gvern Nazzjonalista speċjalment f' oqsma bħall- ekonomija ; ( 2 ) Il- fatt li f' kull elezzjoni jkun hemm eluf ta' votanti ġodda ; ( 3 ) L- istrateġija tal- Partit Laburista , li għandha tkun waħda inklussiva bħal ta' l- 1996 u mhux esklussiva bħal tal- 2003 ; ( 4 ) Jekk Alfred Sant jispirax fiduċja minn numru kbir ta' votanti ; ( 5 ) Bosta fatturi ekonomiċi , politiċi , ideologici , soċjali u oħrajn . Filwaqt li nikkonferma l- punti t' hawn fuq , hekk kif resqin lejn l- aħħar tal- 2007 , naħseb li wieħed jikkunsdira ukoll aspetti speċifiċi bħal dawn li ġejjin biex janalizza jekk il- Partit Laburista jistax jirbaħ l- elezzjoni : L- Ekonomija : Il- Partit Laburista għandu juri li l- politika tiegħu ser iġġib tkabbir u stabilita' ekonomika . Izda m' għandux jieqaf hemm . Diskors u strateġiji maniġerjali weħidhom jistgħu jaljenaw lil dawk li jaspiraw li t- tkabbir ekonomiku ikun wieħed iktar ekwu , u mhux sempliċiment tkabbir li jgawdu minnu l- klassijiet dominanti . Il- Partit Laburista m' għandux jistħi li juri hu favur ekonomija iktar soċjali , jartikola politika ekonomika iktar xellugija . Ghandu juri biċ- ċar li politika neo - liberali ġġib iktar inugwaljanza . Il- livell ta' l- għixien tal- ħaddiema : Jidher biċ- ċar li eluf ta' nies bi dħul baxx jew medju qed isibuha diffiċli biex ikampaw ma' prezzijiet dejjem jogħlew f' setturi varji , speċjalment f' dak li għandu x' jaqsam mal- housing . Jidher li l- uniku partit li qed jippromwovi politika ġenwina u serja biex inaqqas il- piż fuq min jixtri propjeta' huwa l- Partit Laburista , minkejja li l- proposti Laburisti għandhom xi nuqqasijiet . Il- Partiti l- oħra ma jidhirx li għandhom fiduċja li l- Istat jista' jagħmel xi ħaġa biex itaffi piżijiet bħal dawn , jew inkella qed jippromwovu politika wisq timida f' dan il- qasam . Il- qagħda tal- ħaddiema fuq il- post tax- xogħol : Fis- socjeta' tal- llum hemm diversi kategoriji u gruppi ta' ħaddiema b' sitwazzjonijiet , pagi u kundizzjonijiet ta' xogħol differenti . Fil- preżent hemm bosta liġijiet li jeżistu fuq il- karta – bħal dik riċenti tal- part - timers - iżda ma jidhirx li qed jiġu implimentati kullimkien . Barra min hekk , il- Gvern preżenti qiegħed idghajjef is- saħħa tal- ħaddiem permezz ta' miżuri bħall- privatizazzjoni . Minkejja li saru xi avvanzi ma' dak li għandu x' jaqsam f' ċerti drittijiet u opportunitajiet , ma' jistax jingħad l- istess għal bosta oqsma , fejn numru kbar ta' ħaddiema qed jesperjenzaw forom ġodda ta' sfruttar , inkluż fejn m' hemmx unjins li jistgħu jaqbżu għall- ħaddiema . Il- Partit Laburista għandu juri li jekk ikun fil- gvern lest jintervjeni għad- drittijiet ta' ħaddiema f' kull qasam , u li jiżgura li kull ħaddiem jista' faċilment jissieħeb f' unjin u jkollu d- drittijiet tiegħu garantiti . Il- qagħda tas- self - employed : Hekk kif Malta qiegħda dejjem iżżid il- liberalizmu ekonomiku , il- kompetizzjoni qiegħda dejjem tikber . L- għajta favur ekonomija dejjem iktar liberalizzata qiegħda tissarraf f' piżijiet dejjem jikbru għas- self - employed , li qed jaraw li anke ' suq ħieles ' huwa kemm -il darba iddominat minn interessi kbar u monopolistiċi . Il- Partit Laburista għandu juri biċ- ċar jekk huwiex lest jaddotta politika li tagħti kenn lis- self - employed iżda li fl- istess ħin tħares id- drittijiet tal- konsumatur . Il- klassi tan- nofs ' gdida' u valuri liberali : Il- Gvern Nazzjonalisa jidher li hu maqtugħ mir- realta' ta' bosta nies li għandhom valuri liberali u li ġejjin minn klassi soċjali li kibret tul is- snin . Bosta nies minn din il- klassi soċjali appoggjat lill- Partit Nazzjonalista fuq kwistjonijiet bħall- Unjoni Ewropea . Issa li l- Partit Nazzjonalista ma jistax jibqa' jieħu vantaġġ elettorali fuq din il- kwistjoni , il- Partit Laburista għandu rwol importanti biex jimmodernizza lil pajjiżna , filwaqt li paradossalment irid ikun konxju li qed jopera f' socjeta' fejn il- valuri tradizzjonali li huma importanti għall- bosta . Il- familji : Il- Gvern Nazzjonalista jitkellem ħafna favur il- familja , iżda ma tantx qed jagħti rimedji lil dawk l- eluf ta' familji li għandhom piżijiet kbar ekonomiċi u soċjali . Barra minn hekk m' hu joffri l- ebda simpatija jew rimedju lejn dawk kollha li jixtiequ jgħixu hajja ta' familja bi drittijiet u dmirijiet garantiti mill- Istat , iżda li ma jistgħux minħabba esperjenzi bħal separazzjoni jew kwistjonijiet bħall- omosesswalita' . Il- Partit Laburista qed jagħti widen u jidher li lest jagħti drittijiet legali lil dawn il- gruppi soċjali , iżda tajjeb li jkun iktar ċar fil- proposti tiegħu . Jekk ikun fil- Gvern , il- Partit Laburista għandu jibda proċess sabiex f' pajjiżna jidħol id- divorzju b' mod responsabbli . Ghandu wkoll jara li gruppi differenti mill- familja tradizzjonali ikollhom drittijet legali iżda wkoll dmirijiet lejn dawk li jgħixu magħhom . Fuq kollox , il- Partit Laburista għandu jara li l- familja – hi x' inhi l- forma tagħha - tkun imħarsa mill- piżijiet kbar ekonomiċi u soċjali li jirriżultaw minn socjeta iktar kapitalista . Dan hu l- aħjar mod biex tissaħħaħ il- familja , l ' hinn mir- retorika . Il- ' floating voters ' : Il- Gvern Nazzjonalista jidher skadut , għajjien u mifli b' eżempji ta' inkompetenza . M' għadx għandu proġett bħal dik ta' l- Unjoni Ewropea u l- istrateġija li jbeżża' dwar x' jiġri taħt Gvern Laburista ma tantx tidher li ser tkun effettiva fuq min iddejjaq jara l- istess Gvern arroganti . F' dan ir- rigward il- Partit Laburista irid jipproġetta ruħu bħala Gvern tal- Maltin kollha u jieħu l- ' high moral ground ' u jirbaħ il- fiduċja tal- Maltin li ġejjin minn klassijiet u gruppi soċjali differenti . Izda dan ma jfissirx li l- Partit Laburista m' għandux jieħu pożizzjonijiet ċari fuq kwistjonijiet . Il- Partit Laburista għandu jkun ċar li l- kuxjenza soċjali hi ta' importanza kbira fil- politika tiegħu , u li l- iżvilupp ekonomiku ma jistax jiġi separat minn dak soċjali . L- ambjent u l- movimenti ambjentalisti : L- ambjent qed isir dejjem iktar importanti għal gruppi ikbar ta' nies . Mill- esperjenza jidher li b' daqshekk ħafna minn dawn in- nies mhux lesti jivvutaw lill- Alternattiva Demokratika ħlief f' elezzjonijiet lokali u ta' l- Ewropa , minkejja li l- Alternattiva tpoġġi fuq quddiem nett kwistjonijiet ambjentali . F' dan il- qasam il- Partit Laburista huwa karatterizzat minn kontradizzjonijiet bħal m' huma l- pożizzjoni favur iktar koros tal- golf , il- pożizzjoni dwar il- kaċċa , u rabtiet ma' kuntratturi kbar . Li hemm favur il- Partit Laburista hu li l- Partit Nazzjonalista m' huwiex aħjar f' dawn il- kwistjonijiet , u bosta bidliet pożittivi li qed jagħmel huma riżultat tas- sħubija ta' Malta fl- Unjoni Ewropeja , li x' aktarx xorta jridu jseħħu taħt Gvern Laburista . Il- borgezija u t- tmexxija taċ- ċivil : Hemm min jibża' li anke jekk jirbaħ l- elezzjoni , il- Partit Laburista ser ikollu ostakli kbar minn interessi ekonomiċi kbar u mis- saffi ta' fuq taċ- ċivil . Dan jikkonferma li l- Istat hu karatterizzat minn kunflitti għall- poter minn klassijiet u gruppi soċjali differenti . Gvern Laburista m' għandux jibza li jieħu pożizzjonijiet b' saħħithom – wara kollox ikun Gvern li ġie elett b' mod leġittimu . Izda minn naħa l- oħra , sabiex ikun egemoniku , Gvern Laburista għandu jaħdem ma' dawk kollha ta' rieda tajba u jipprova jwettaq politika li ġġib kunsens kemm jista' jkun wiesgħa . F' dan ir- rigward , il- proposta Laburista li ċ- chairman tal- MCESD ikun fil- kabinett hi waħda pożittiva . Il- kwistjoni ta' l- imigranti : Lil hinn minn kull politika idealista dwar l- immigrazzjoni , hi x' inhi l- orjentament ideologiku tagħha ( liberali jew xenofobika ) , il- Partit Laburista għandu jartikola politika realistika dwar din il- kwistjoni . M' għandux jaċċetta diskors xenofobiku fuq bażi ta' prinċipju . Izda filwaqt li għandu jkun solidali ma' dawk li ħarbu minn esperjenzi inumani għal tfittxija ta' hajja aħjar , m' għandux iħalli l- Lemin politiku jieħu vantaġġ minn din il- kwistjoni . Sfortunatament id- diskors liberali u idealista ta' uħud , qed jaljena lil bosta minħabba li dawn l- istess opinjonisti jitkellmu lingwa elitista u jirrifjutaw li jisimgħu x' qed jgħidu ħaddiema u oħrajn li huma konċernati mill- kwistjoni ta' l- immigrazzjoni . Il- Welfare State : Gvernijiet Laburisti ħolqu welfare state universali li tat dinjita' lill- Maltin tul is- snin . Gvernijiet Nazzjonalisti bnew fuq dan iżda f' dawn l- aħħar snin dan beda jinħatt permezz ta' miżuri bħal privatizazzjoni u piżijiet kbar fuq bosta gruppi soċjali . Il- Partit Laburista dejjem baqa jemmen fl- importanza tal- welfare state u għandu jipproġetta welfare state għal zminijijetna , li jkun mibni b' viżjoni universali iżda li taħdem favur il- bżonnijiet partikolari tal- masess . Welfare state m' għandux ifisser biss għotjiet ta' flus – għalkemm dawn huma mportanti ħafna , iżda għandu jinkorpora wkoll affarijiet bħall- edukazzjoni , taħriġ , gwida ċara , prattiċi ta' xogħol favur il- familja , investiment fir- riżorsi umani , u enkoraggament għall- inizjattiva . L- Edukazzjoni : Hi ħaġa pożittiva li taħt Gvernijiet Nazzjonalisti l- edukazzjoni post - sekondarja u terzjarja espandew . Madankollu hemm bosta gruppi soċjali li qed jiffaċċjaw realtajiet ħorox bħal m' huma dawk li jispiċċaw l- iskola sekondarja mingħajr kwalifici u ħaddiema li qed jikbru fl- eta' li għandhom ftit wisq jew l- ebda snajja jew livell edukattiv . Il- Partit Laburista għandu jagħmilha ċara li lest iżid l- investiment edukattiv għal dawn il- gruppi . Izda jekk ikun fil- Gvern għandu jkun kuraġġuż u jaddotta politika li twassal għal sistema edukattiva iktar komprensiva , għall- kuntrarju tas- sistema preżenti li hi ibbażata fuq l- istreaming u li qed twassal biex ħafna żgħażagħ jispiċċaw mingħajr kwalifici . Madankollu din il- politika għandha tkun waħda ippjanata sew u mingħajr skossi . L- Unjoni Ewropea : Huwa żball kbir li wieħed jassumi li l- Unjoni Ewropea hi istituzzjoni monolitika bi struttura waħda u b' vuċi waħda . Il- Partit Laburista għandu jfisser dan billi jagħmilha ċara li jekk ikun fil- Gvern jagħmel l- almu tiegħu biex jissielet biex ikun hemm Unjoni Ewropea iktar soċjali u inqas neo - liberali . Konkluzzjoni : Fix- xhur li ġejjin nistgħu nistennew minn kollox , f' dik li ser tkun kampanja elettorali b' antagonizmu kbir . Huma l- masess li ser jiddeċiedu jekk il- Partit Laburista jistax ikun rebbieħ , iżda hi politika xellugija u fl- istess ħin populista u egemonika li tista' ġġib bidliet kbar favur socjeta' b' iktar ugwaljanza u ġustizzja soċjali . Il- Partit Laburista lest li jwettaq dan il- proġett ?