(1) Michel Foucault jiftaħ il-ktieb tiegħu Id-Dixxiplina u l-Kastig billi jikkwota rapport tal-qtil ta' raġel ikkundannat għall-mewt f'Pariġi fis-seklu tmintax. Foucault jikkwota kelma b'kelma dan ir-rapport, rakkont grafiku, brutali, drammatiku u atroċi ta' mewta li ħadet ħafna ħin biex seħħet minħabba sensiela ta' inċidenti mhux mistennija waqt l-eżekuzzjoni. Ġużè Muscat Azzopardi, ftit deċennji qabel Foucault, jiftaħ ir-rumanz Viku Mason , b'femmiċidju (aktarx l-ewwel rakkont ta' femmiċidju fir-rumanz Malti): deskrizzjoni grafika ta' raġel li joqtol lil martu b'ħafna daqqiet ta' sikkina waqt li bdiet tipproteġi lit-tarbija tagħha li wkoll kienet fil-mira tal-istallett. L-istess Muscat Azzopardi, jirrakkonta diversi episodji oħrajn ta' qtil u mewtiet fir-rumanzi li kiteb. U dejjem kien grafiku daqskemm kien iħallih il-kodiċi ta' żmienu (jew ftit aktar). Aktar milli l-każ proprju li seħħ fi Franza u r-rakkont ta' Mason u Susanna u oħrajn, jinteressani l-mottiv ta' Foucault u Muscat Azzopardi. Filwaqt li ovvjament mhemm ebda rabta bejn il-filosfu Franċiż u r-rumanzier Malti, it-tnejn jiktbu paġni sħaħ ta' qtil u atroċitajiet għaliex, nissuspetta, li huma ħadu gost jimlew dawn il-folji bid-dmija u eventwalment bil-mewt tal-vittmi. Hemm gost fil-vjolenza, hemm gost anki fir-rakkont tal-vjolenza. Minflok ma rrapporta l-każ tal-eżekuzzjoni f'erba kelmiet kollox (kif seta' jagħmel faċilment) Foucault jikkwota fit-tul għall-gost tiegħu u, preżumilment, għall-gost tal-qarrejja ta' Id-Dixxiplina u l-Kastig . L-istess Muscat Azzopardi. (2) L-eżekuzzjonijiet għal reati kriminali kienu jsiru fil-pubbliku. Kien meqjus li t-tgħalliq kien inqas dekoruż mid-dekapitazzjoni u allura, l-akbar numru ta' eżekuzzjonijiet fil-pubbliku kienu jikkonsistu fi qtugħ l-irjus b'mannara jew bix-xabla. Dawn l-eżekuzzjonijiet kienu jiġbdu fil-pjazez mijiet u mijiet ta' nies li kienu jmorru jiħħamallaw, jgħajtu u jwerżqu f'masturbazzjoni kollettiva li tilħaq l-orgażmu malli ras l-akkużat tidher taqa' fil-barmil. Hemm diversi rapporti ta' dekapitazzjonijiet li marru ħażin ħafna għax il-bojja ma kkalkulax sew il-waqgħa tal-mannara jew tax-xabla, jew ma tax id-daqqa b'biżżejjed saħħa biex ir-ras tinqata' mill-kumplament tal-ġisem. Spiss, ir-ras kienet fl-aħħar tinqata' mat-tieni jekk mhux mat-tielet daqqa, bħalma kien il-każ ta' Mary Queen of Scots fl-1587. Fi Franza, la qbadna m'hemm, beda jinħass li għalkemm l-eżekuzzjonijiet kellhom jibqgħu avvenimenti pubbliċi, il-metodu tal-eżekuzzjoni kellu jkun inqas brutali, jew aħjar, iktar effiċjenti biex titnaqqas il-makabrità. U hawn jidħlu fl-istorja inġinier Franċiż u Ġermaniż li kien jibni l-pjanijiet: tal-ewwel iddisinja l-giljottina, it-tieni bena l-ewwel waħda. U b'hekk l-eżekuzzjoni saret aktar 'pulita', ‘nadifa’ u effiċjenti. Imma ġara li l-poplu lmenta għax il-giljottina kienet wisq pulita, wisq nadifa, wisq effiċjent, fi kliem ieħor naqqset drastikament il-makabrità. Fi Franza l-aħħar eżekuzzjoni li għaliha kien hemm preżenti l-pubbliku ġenerali seħħet fl-1939. (3) Fl-2002 Daniel Pearl, ġurnalist tal- Wall Street , spiċċa dekapitat minn terroristi Iżlamisti. L-eżekuzzjoni tiegħu ġiet iffilmjata u l-filmat ittella’ fuq il-web. Sentejn wara, l-inġinier Nick Berg, inħataf u mbagħad ġie ddekapitat fl-Iran. Din l-eżekuzzjoni wkoll ġiet iffilmjata u l-filmat ittella’ fuq il-web ukoll. Reuters inkluda l-filmat mingħajr ma ġie editjat fuq il-paġna li rrappurtat l-istorja. Fl-2004, Google, Lycos u Yahoo rrappurtaw li f’dik is-sena, fost l-ewwel għaxar tiftixiet fis-search enginges tagħhom kienu marbutin mal-eżekuzzjoni ta’ Berg u Paul Johnson li seħħew dik is-sena. Il-filmat tad-dekapitazzjoni tal-inġinier Britanniku Kenneth Bigley f’Ottubru 2004, tniżżlet mill-web miljuni ta’ drabi. (4) Fid-daħla għall-kapitali ta’ gżira żgħira f’nofs il-Mediterran, grupp żgħir ta’ nies waqfu bil-mobile f’idhom jiġbdu filmati ta’ raġel bilqiegħda fuq sur jaħsibha għandux itemm ħajtu b’waqgħa għal isfel jew ikomplix jaffronta l-ħajja. Xi ħadd ġibed filmat ta’ dawn jiġbdu l-filmati u wieħed mill-portali ewlenin tal-aħbarijiet irrappurtaw l-istorja u inkludew il-filmat ta’ dax-xi ħadd li rreġistra lil dan il-grupp żgħir ta’ nies iħeġġeġ lir-raġel fuq is-sur biex ‘ikejjilha’. Ir-raġel ma qabiżx minkejja n-niket li bilfors li għandu u minkejja l-inċitament ta’ dawk in-nies jistennew fuq il-pont ħalli jaraw l-ispettaklu ta’ ġisem jinżel ħafna metri u jistabat mal-art. Dan seħħ f’Novembru 2021, fid-dawl tax-xemx fil-belt Kapitali ta’ dil-gżira. Imbagħad bdew ir-reazzjonijiet tat-tip: missejna l-qiegħ; mal-mument li taħseb li missejna l-qiegħ tinduna li hemm qiegħ ieħor; fiex wasalna; kif sirna; Malta spiċċat; is-soċjetà tal-lum bla morali, bla valuri. Ovvjament, mhuwiex ġest sabiħ tiniċita lil xi ħadd għas-suwiċidju, speċjalment meta l-inċitament huwa mmotivat mill-interess tal-ispettaklu u mhux minn filosofija eżistenzjalista li tgħidlek li ħajtek hija serje ta’ għażliet li int kostrett li tagħmel. Imma xi kultant naħseb li diversi affarijiet mhumiex qegħdin jittieħdu fil-kuntest tagħhom. Pereżempju, li fuq il-pont jinċitaw lir-raġel jaqbeż ma kienx hemm Malta; ma kienx hemm il-poplu Malti; ma kienx hemm is-soċjetà Maltija u lanqas ma kien hemm is-soċjetà tal-lum. Kien hemm grupp żgħir ta’ nies. Il-gost bil-vjolenza kontra l-bniedem mhijiex fenomenu tal-lum. L-istorja tal-Kristjaneżmu mimlija rakkonti ta’ Nsara jitbiċċru mit-tigri quddiem is-soċjetà għolja Rumana. Anzi, ir-rakkont numru wieħed tal-Kristjaneżmu huwa rakkont ta’ xebgħat, flaġellazzjoni, u fl-aħħar mill-aħħar kruċifissjoni mill-aktar drammatika. U dan ir-rakkont jiġi rrakkuntat bl-akbar dettall makabru regolarment. Anki l-kurċifiss huwa spettaklu. Li ma kienx ma konniex indendluh ma’ kull ħajt li nsibu, inkluż fil-klassijiet tat-tfal iż-żgħar. Biex ma nsemmux il-gost ta’ ħafna jaraw tnejn min-nies jagħtu bil-ponn lil xulxin; id-diżappunt ta’ dawn meta jkun hemm xi knock out wara tliet minuti flok sensiela ta’ swat, uċuħ inixxu d-dmija, iġsma jaqgħu żorba fl-art u b’xi mod jerġgħu jqumu, jekk mhux ukoll iġsma joħorġu mill-arena stenduti. Il-mewt hija spettaklu. U meta ma nkunux nistgħu naraw bnedmin bħalna jitqatlu, nġelldu s-sriedaq u nieħdu gost narawhom inittfu u jtertqu lil xulxin, jew jekk mhux sriedaq klieb. Sabiħ li tara għaxra min-nies jinċitaw raġel jaqbeż mis-sur għal isfel? Tkażajt b’dak li rajt? Kont sorpriż b’dak li ġara? Le, għax il-bniedem huwa annimal stramb, kumpless u fuq kollox perikoluż. Id-differenza bejn bniedem u ieħor hija biss kwisjtoni ta’ grad, ta’ kemm. Fl-aħħar mill-aħħar ikollna nammettu: aħna nħobbu l-mewt; inħobbu narawha, inħobbu nisimgħuha (mill-bogħod ovvjament, imma nħobbuha). Wara l-istorja tal-bieraħ, staqsu lill-portali liema kienet l-istorja li ġiet ikklikkjata l-aktar illum. Nassigurakom kienet dik fejn ġuvni miet b’inċident tat-traffiku, storja rrappurtata b’filmat li juri l-frakass tal-karozza u tal-ħajt li ħabtet miegħu u jispiċċa bil-katavru jiddaħħal fil-vann l-iswed tal-mejtin. Għax il-mewt, iva, teċitana.