l- orizzont 25 ta' Awissu 2010 Hemm ħafna xi tgħid fuq il- kontijiet tad- dawl u l- ilma . Jien stess kemm -il darba semmejt din il- kwistjoni f' artikli oħrajn f' l- orizzont , fejn kont kritiku għall- fatt li l- Gvern mhux qed jagħmel biżżejjed biex jiżgura ġustizz ¬ ja soċjali u sostenibbiltà ekoloġika f' din il- kwistjoni . Jidher li din il- kwistjoni se tibqa' waħda kontroversjali , anke jekk , għas- saħħa tal- argument , wieħed jaqbel mal- mod kif il- Gvern Nazzjonalista impona dawn il- kontijiet . Iżda diffiċli ħafna li wieħed jaqbel mal- metodu f' kif qed jinħarġu dawn il- kontijiet , speċjalment meta jidher li qed ikun hemm ħafna żbalji u burokrazija żejda . Il- klijenti tal- Enemalta u l- Korporazzjoni tal- Ilma qed iħallsu mhux biss għall- in ¬ effiċjenzi ta' dawn iż- żewġ kumpaniji , iżda wkoll għall- ineffiċjenzi ta' ARMS Ltd , kumpanija privata li ngħatat kuntratt biex tamministra l- kontijiet tad- dawl u l- ilma . Fil- fatt , jekk wieħed jara x' qed jgħidu bosta fuq il- gazzetti u l- mezzi tax- xandir , jidher li hi xi ħaġa normali li jkun hemm żbalji fil- kont jew li jkun hemm kjuwijiet li ma jispiċċaw qatt . Bir- retorika kollha favur il- privatizzazzjoni , ARMS hi kkaratterizzata minn ineffiċjenzi kbar u nuqqas ta' amministrazzjoni . Saħansitra , sorsi informati qalu li ARMS għandha problema bis- software li qed tuża fil- kompjuters tagħha . Sadanittant , il- klijenti tal- Enemalta u l- Korporazzjoni tal- Ilma huma mġegħlin jħallsu interessi ta' 6 % fuq kontijiet li ma jitħallsux fil- ħin , minkejja li jeżisti dan it- taħwid kollu li semmejt hawn fuq . Żgur mhix ħaġa ġusta li l- klijenti qed ikollhom iħallsu dawn l- interessi fuq kontijiet li kemm -il darba huma kkaratterizzati minn taħwid bħal żbalji amministrattivi u qari ħażin . Il- klijenti qed jintużaw qishom xi bankiera ta' ARMS biex din il- kumpanija tagħmel dħul minfuqhom permezz tal- interessi . Għalhekk , f' dawn l- aħħar ġranet , Alternattiva Demokratika qalet li sakemm ma jkunx hemm ' smart metres ' li jaħdmu tajjeb għall- konsumaturi kollha tad- dawl u l- ilma , l- ARMS għandha tieqaf milli timponi interessi fuq il- klijenti tagħ ¬ ħa . Nittamaw li l- proposta tagħna ma taqax fuq widnejn torox . Din il- kwistjoni tal- ARMS tirrifletti l- mod abbużiv kif qed jaħdmu l- Enemalta u l- Korporazzjoni tal- Ilma , li jgawdu minn monopolji fl- oqsma tagħhom rispettivi . Iżda hi wkoll riflessjoni tal- mod medjokri kif jaħdem dan il- pajjiż f' oqsma varji li huma taħt ir- responsabbiltà ta' awtoritajiet pubbliċi . Biżżejjed wieħed isemmi l- fatt li dħaħen tal- karozzi , lie ¬ ma dħaħen jikkawżaw mard respiratorju u l- kanċer , jib ¬ q ¬ għu jiġu ttollerati mill- awtoritajiet . U mhux qed nirreferi biss għall- karozzi tal- linja . Nistgħu nsemmu wkoll il- mod dilettantesk kif isir ħafna xogħol fuq toroq , jew il- fatt li hemm kjuwijiet fis- sistema tas- saħħa pubblika li ma jispiċċaw qatt . U fost oħrajn , nistgħu nsemmu wkoll it- taparsi miżura li saret biex jorħsu l- mediċini , liema miżura ma ġabet l- ebda titjib sostanzjali fil- prezzijiet . F' bosta pajjiżi oħrajn din it- tip ta' medjokrità ma teżistix għal bosta raġunijiet li jinkludi fost oħrajn dawk ekonomiċi , kulturali u politiċi . F' dak li għandu x' jaqsam ma' tal- aħħar , tajjeb wieħed iż ¬ omm f' moħħu li f' pajjiżi oħ ¬ rajn fl- Ewropa , jeżistu gvernijiet ta' koalizzjoni li ma tantx jippermettu li xi partit jaħdem biex " jaqdi " lin- nies tiegħu mill- koxxa , li jieħu deċiżjonijiet irrazzjonali , jew li jaħdem qisu xejn m' hu xejn . F' dan il- kuntest – partiti tal- Ħodor – bħall- Alternattiva Demokratika jpoġġu fuq quddiem kwistjonijiet bħad- drittijiet tal- konsumatur u l- kwalità tal- ħajja . Il- fatt li aħna m' għandna l- ebda rbit ma' xi interessi kbar tan- negozju jew ma' xi ' lobby groups ' stabbiliti li jheddu bil- vot tagħ ¬ hom tagħmilha ferm aktar faċli li nieħdu deċiż ¬ jonijiet awtonomi minn interessi ulterjuri . Għall- kuntrarju ta' ħaddieħor , AD ma temminx li l- Gvern għandu jfarfar mir- responsabblitajiet tiegħu bl- iskuża li s- suq isuq . Għall- kuntrarju , nem ¬ mnu li ekonomija li verament hija sostenibbli għandha tkun ikkaratterizzata minn regolamentazzjoni xierqa u minn governanza responsabbli . F' dan il- kuntest , min jagħ ¬ mel użu minn servizz għandu jkollu vuċi indaqs għal min jipproduċi s- servizz . Manifestazzjoni 28 ta' Frar : F' demokrazija l- poplu bi dritt isemma' leħnu L- Orizzont 29 ta' Frar 2010 Id- demokrazija jew qegħda hemm għal kulħadd jew ma tistax tissejjaħ demokrazija sħiħa u la ma hemmx djalogu n- nies m' għandhomx għażla oħra ħlief li jipprotestaw fit- toroq , qal iċ- Ċermen tal- Alternattiva Demokratika , Michael Brigulio . Ilbieraħ l- Alternattiva Demokratika kkonfermat li se tieħu sehem fil- Manifestazzjoni tal- Ħadd , 28 ta' Frar , waqt laqgħa li kellhom ma' uffiċjali tal- Għaqda Unions Maltin fil- Mosta li għaliha kien hemm preżenti wkoll is- Segretarju Ġenerali tal- GWU , Tony Zarb , flimkien mal- President Victor Carachi u l- Viċi - President Edmond Cefai kif ukoll rappreżentanti minn unjins oħrajn . Michael Brigulio qal li bħala Alternattiva , b' vot unanimu ġiet aċċettata l- istedina biex tipparteċipa fil- Manifestazzjoni tat- 28 ta' Frar . Huwa qal li meta l- ġimgħa l- oħra kien mistieden fil- Kungress tas- CMTU , fid- diskors tiegħu appellalhom biex ikun hemm għaqda bejn l- unjins u biex jappoġġjaw is- sejħa tal- Għaqda Unjins Maltin . Iċ- Ċermen tal- AD qal li għalhekk jaqblu ma' din il- Manifestazzjoni għax il- Gvern għaddej bħal gaffa fuq kulħadd u ma jrid jisma' lil ħadd . Hu qal li l- AD għamlet diversi appelli lill- Gvern li spiċċaw fuq widnejn torox u għalhekk fejn id- djalogu ma jistax isir , in- nies m' għan- dhomx għażla oħra ħlief li jipprotesaw fit- toroq . Qal li din hi għodda neċessarja f' kull demokrazija . Briguglio qal li kull min jikkritika din il- ħaġa allura ma jafx xi tfisser demokrazija , għax demokrazija hi proprju l- vuċi tal- poplu . Min qed jgħajjar lin- nies għax se jmorru jsemmgħu leħinhom , ma jistax jissejjaħ demokratiku ta' veru , saħaq Briguglio . Qal li jidher biċ- ċar li l- maġġoranza assoluta tal- għaqdiet tas- soċjetà ċivili qegħdin jappoġġjaw din il- manifestazzjoni . Kevin Bonello mill- MUT , f' isem l- Għaqda Unions Maltin , irringrazzja lill- uffiċjali tal- Alternattiva Demokratika talli bħala partit politiku aċċettaw l- istedina u li se jipparteċipaw fil- Manifestazzjoni tat- 28 ta' Frar . Għal Għ . M . din hi importanti mhux biss għax qegħdin jappoġġjawhom imma wkoll għax din hi manifestazzjoni minn kulħadd għal kulħadd , u mhix manifestazzjoni b' għan politiku jew xi skop partiġġjan kif ċerti sezzjonijiet qegħdin ipinġuha , qal Bonello . Fakkar li l- Għ . M . hi għaqda ta' unjins li tirrappreżenta ħafna ħaddiema Maltin , u fil- fatt tirrappreżenta 65 % tal- ħaddiema li huma f' unjin . Fi ħdanha tiġbor żewġ konfederazzjonijiet minn tlieta li hawn f' Malta , il- Konferazzjoni tal- Forum u l- GWU . Bonello qal li meta tniediet l- għaqda , l- istedina kienet u għadha miftuħa għal kulħadd , iżda l- konfede - razzjoni l- oħra għażlet li ma tipparteċipax . Kevin Bonello saħaq li fejn jidħol id- djalogu dan jidher li falla . Bħala Għaqda Unions Maltin talbu kemm -il darba biex jiltaqgħu ma' nies kompetenti f' dan il- qasam u laqgħa mal- PM Gonzi . Iżda s' issa l- PM għadu ma aċċettax u minflok bagħathom jiltaqgħu mal- Awtorità tar- Riżorsi ( MRA ) u għand l- Awdituri . Bonello qal li għadhom kif talbu laqgħa mal- MRA biex jippreżentaw il- porposti tagħhom , imma min- naħa tal- MRA ma aċċettawx . Għaldaqstant id- djalogu ma sarx . Minn barra hekk fil- post fejn suppost isiru d- diskussjonijiet , l- MCESD , din it- tema tat- tariffi tad- dawl u l- ilma ma ġietx diskussa , għax kif qalet tajjeb ħafna l- GWU id- djalogu kien bir- ' reverseŻ kif ikkonferma l- PM li ma kienx lest li jbiddel it- tariffi . Semma wkoll li fl- MCESD l- Għ . M . ma ġietx aċċettata u għalhekk ma tistax issemma leħinha hemmhekk u għaldaqs - tant jidher biċ- ċar li d- djalogu mhux jaħdem . Bonello ppreżenta rapport kkummissjonat u sar minn diversi esperti fl- enerġija u l- ekonomija . Ir- rapport juri affarijiet serjissimi li se jeffettwaw ħażin il- familji li se jkollhom żieda ta' 31 % fil- kontijiet tad- dawl u l- ilma u oqsma oħrajn . Bonello qal li l- Manifestazzjoni torbot li fid- djalogu m' aħniex naslu speċjament fuq din il- kwistjoni u tiġbor l- inkwiet serju li għandhom il- ħaddiema għax bit- tariffi kif se jiġu introdotti , hemm biża' li apparti li se jintlaqtu l- familji ħażin , se jintlaqtu wkoll dawk li jħaddmu u għalhekk jekk il- konsumatur mhux se jibqagħlu flus biex jonfoq , min iħaddem mhux se jdaħħal il- flus . Fl- aħħar nett Bonello qal li bħala trejdunjunisti , li l- kunsilli kollha fi ħdan l- Għ . M . kollha qablu li jipparteċipaw f' din il- manifestazzjoni , ma jistgħux joqogħdu gallarija u b' idejhom marbutin u jgħidu li niddiskutu madwar il- mejda , meta madwar il- mejda mhumiex mistednin . " Inkunu irresponsabbli jekk ma nagħmlu xejn , " temm Bonello , f' isem l- Għ . Sadanittant aktar kmieni filgħodu l- Għ . M . kellha laqgħa mal- Kamra tal- Kummerċ u l- Intrapriża fil- Belt . Fi tmiem il- laqgħa l- President tal- MUMN , Paul Pace , qal li r- rappreżentanti tal- Kamra tal- Kummerċ u l- In- trapriża wrew it- tħassib tagħ - hom dwar il- piżijiet li għandhom il- ħaddiema , fosthom il- pressjonijiet interni li qegħdin ikollhom fuq il- post tax- xogħol . Qal li l- Kamra tal- Kummerċ uriet is- simpatija tagħha għall- protesta nazzjonali u qalet li se tkun qiegħda ssegwi dak kollu li qiegħed jiġri fil- pajjiż b' rabta mal- kwistjoni tat- tariffi tad- dawl u l- ilma . minn Michael Briguglio , Kelliem għall- Izvilupp Socjali u Ekonomiku Alternattiva Demokratika L- Orizzont 12 ta' Awissu 2009 Dan l- aħħar il- Par ¬ tit Laburista ppreżenta 23 proposta dwar l- għoli tal- ħajja . Minnu nnifsu dan hu pass pożittiv . Nixtieq niddiskuti wieħed mill- punti , li għandu x' jaqsam mal- kontijiet tad- dawl u l- ilma . Il- PL jikkwota pubblikazzjoni tal- Eurostat li juri li meta wieħed iqis kemm huma l- pagi tal- Maltin u l- Għawdxin , dawn huma t- tielet l- aktar li jħallsu għad- dawl u l- ilma fl- Unjoni Ewropea . Għal ¬ ¬ hekk , huwa fatt li dawn il- kontijiet qegħdin joħolqu piżijiet kbar , ħaġa li jien kemm -il darba ikkummentajt dwarha fil- kolon ¬ na tiegħi f' l- orizzont . F' dan ir- rigward , permezz ta' stqarrija li ħarġet fid- 19 ta' Lulju , il- PL jgħid preċiżament dawn il- kliem : " Għalhekk qegħdin nipproponu li fil- Baġit li ġej il- Gvern jerfa' r- responsabbiltà tiegħu u jiddik ¬ jara x' inhuma l- kontijiet massi ¬ mi tad- dawl u l- ilma , kif ukoll il- prezzijiet massimi ta' petrol u diesel li se jkun qed jittollera u li fuqhom se jkun qed jintervjeni matul is- sena d- dieħla . Dan filwaqt li ntennu li l- livelli preżenti diġà huma għoljin iżżejjed . F' sitwazzjoni fejn l- interventi statali f' għadd ta' pajjiżi huma aktar minn ovvji , il- Gvern ikun ġustifikat li jimponi pubblikament dan is- ' ceiling ' , speċjalment fuq kum ¬ panija bħall- Enemalta li hija proprjetà tiegħu . Naturalment , għandha tkun miżmuma l- fles ¬ sib ¬ biltà f' każ ta' flatwazzjoni konsistenti u persistenti " . Nistqarr li ma naqbilx mal- proposta Laburista , minħabba li nikkunsidraha soċjalment rig ¬ ¬ ¬ res ¬ siva u insostenibbli minn per ¬ spet ¬ ¬ tiva ekoloġika . Nispjega għal ¬ fejn . Jekk ikun hemm limitu mas ¬ simu ta' kemm jistgħu jogħlew il- kon ¬ tijiet tad- dawl u l- ilma , dan ifisser li jekk wieħed jaqbeż dan il- limitu jkun jista' jikkon ¬ sma kemm irid dawl u ilma u ma jħallasx għalih . Dan huwa in ¬ ċentiv kbir biex ikun hawn il- ħela . Ma nistax nara kif , minn per ¬ spet ¬ tiva ekoloġika , ħaġa bħal din tista' titqies bħala tajba , speċ ¬ ¬ jal ¬ ment meta pajjiżna huwa d- disa' l- aktar pajjiż niexef fid- din ¬ ja , u niddependu kważi għal kol ¬ lox miż- żejt għall- enerġija tad- dawl , b' konsegwenzi koroh bħat- tniġġis . Infakkar ukoll li l- ener ¬ ġija tad- dawl tintuża wkoll għall- impjanti tar- ' reverse osmo ¬ sis ' , liema proċess jis ¬ wa ħafna flus u juża ħafna enerġija . Noġġezzjona għall- proposta tal- PL ukoll għax jekk ikun hemm limitu massimu ta' kemm jistgħu jogħlew il- kontijiet tad- dawl u l- ilma , x' aktarx ikunu dawk tal- klassijiet soċjali ta' fuq li jibbenefikaw l- aktar , minħabba li jkunu huma li x' aktarx għand ¬ ¬ hom biżżejjed mezzi biex jilħqu l- massimu stabbilit mill- Gvern . Din hi simili għal meta jkun hemm tnaqqis ta' taxxa għal min jaqla' aktar minn ċertu ammont – bħalma għamel il- Gvern Naz ¬ zjonalista fl- aħħar baġits , għall- benefiċċju ta' min jaqla l- aktar ! L- uniku ħaġa pożittiva li nara fil- proposta Laburista hi li per ¬ mezz tagħha kulħadd ikun jaf fejn qiegħed għal sena , u b' hekk jista' jkun hemm ċertu serħan tal- moħħ . Iżda mill- ewwel wie ¬ ħed jista' jsaqsi : U x' jiġri wara sena ? Ilkoll nafu kemm Gver ¬ ni ¬ jiet differenti jużaw meto ¬ di ta' ' cre ¬ ative accounting ' biex jippos ¬ ponu dħul u nfieq għal skopijiet ul ¬ ter ¬ juri . Kif diġà għedt f' artikli pre ¬ ċe ¬ den ¬ ¬ ti f' l- orizzont , il- kwistjoni tad- dawl u l- ilma għandha tiġi kkon ¬ ¬ frontata bil- galbu u għand ¬ ħa tkun ibbażata fuq riċerka soda . Fuq bażi ta' prinċipju , hija l- ħela li għandha tkun penalizzata u mhux il- konsum bażiku . Biex jiġi stabbilit x' inhu l- konsum ba ¬ żiku għandu jkun hemm studju xjen ¬ tifiku , li jinkorpora analiżi ekonomika u soċjoloġika fost oħ ¬ rajn , biex il- Gvern ikun jaf x' in ¬ huma l- ħtiġijiet ta' individ ¬ wi , familji , kumpaniji u organiz ¬ zazzjonijiet ta' daqs differenti . B' hekk , il- kwistjoni tad- dawl u l- ilma ma tibqax waħda bba ¬ ża ¬ ta biss fuq kriterji ta' ' ac ¬ coun ¬ ting ' , iżda tkun waħda li żżew ¬ weġ ir- realtajiet ekoloġiċi u eko ¬ no ¬ miċi ta' pajjiżna mal- ġustizzja soċjali . Minħabba limiti ta' spazju , f' dan l- artiklu ma dħaltx fil- mer ¬ tu ta' enerġija alternattiva ( bħal dik tax- xemx u r- riħ ) , li żgur hi ċ- ċa ¬ vetta tal- futur għall- ener ¬ ġija sostenibbli . Dħalt biss fl- aspett tal- kontijiet tad- dawl u l- ilma li kulħadd jirċievi mill- Enemalta , liema kontijiet huma eżempju ieħor tad- direz ¬ zjoni anti - soċjali li qed jieħu l- Gvern Nazzjonalista . minn Michael Briguglio , Kelliem għall- Izvilupp Socjali u Ekonomiku , Alternattiva Demokratika L- orizzont 28 ta' Jannar 2008 Ftit xhur ilu l- Ġnus Magħquda qalet li jistgħu jinħolqu miljuni ta' im ­ pjiegi madwar id- dinja f' xogħol relatat ma' affarijiet ekoloġiċi . L- istess qed jingħad mill- Organiz ­ zazzjoni Dinjija tax- Xogħol ( ILO ) u esperti varji . Saħansitra l- Partit tal- Ħodor Ewropej qed jipproponi hekk imsejjaħ " patt aħdar " biex l- Unjoni Ewropea tagħti spinta kbira lejn il- ħolqien ta' din it- tip ta' xogħol fid- dawl tal- kriżi tal- kapitaliżmu neo - liberali . Inħoloq terminu soċjoloġiku ġdid – ' green jobs ' . Tradizzjonal ­ ment , kien hemm min jitkellem fuq ' blue collar jobs ' u ' white collar jobs ' , jiġifieri , xogħol manwali u xogħol fil- qasam tas- servizzi rispettivament . Hemm min jitkellem ukoll dwar xogħol tal- qalba ( bħal dak professjonali u fultajm ) u xogħol periferali ( bħal dak kuntrattwali , każwali jew partajm ) . L- hekk imsejħin ' green jobs ' , jew xogħol ekoloġiku , jista' jiġi maħluq f' oqsma bħall- produz ­ zjoni u distribuzzjoni ta' sorsi alternattivi ta' enerġija , ta' im ­ maniġġjar tal- iskart , ta' xogħol fil- komunità u ta' trasport nadif . Dan jinvoli xogħol f' livelli varji , bħal dak professjonali , amministrattiv , tekniku u agrikolu . F' dan ir- rigward , dan l- aħħar , il- Pjattaforma Soċjali Ewropea – li hija magħmula minn għaqdiet Ewropej li jirrappreżentaw interessi soċjali bħal dawk tal- ħaddiema u minoranzi fost oħrajn – impenjat ruħha għall- inizjattiva ekoloġika pożittiva . Flimkien mal- ETUC ( il- konfede ­ razzjoni tal- unjins tal- ħad ­ diema fl- Ewropa ) u l- EEB ( l- ikbar għaqda ambjentali fl- Unjoni Ewropea ) , il- Pjattaforma qiegħda timmira li toħloq alleanza wiesgħa tas- soċjetà ċivili bil- għan li l- Kummissjoni Ewropea ma tkunx tista' tinjora s- sejħiet soċjali u ekoloġiċi mis- soċjetà ċivili . Għalhekk , il- Pjattaforma Soċjali se torganizza attività bejn id- 29 u t- 30 ta' Jannar u s' issa jidher li hemm interess kbir minn rappreżentanti varji tas- soċjetà ċivili . Ta' min jgħid li f' Malta , l- ikbar żewġ unjins rispettivi tal- ħaddiema , jiġifieri l- GWU u l- UĦM it- tnejn tkellmu favur il- ħolqien ta' xogħol ekoloġiku f' dawn l- aħħar xhur . L- istess għamlu numru ta' għaqdiet tas- soċjetà ċivili . F' dan ir- rigward , Friends of the Earth , Żminijietna – Leħen ix- Xellug , l- Għaqda Universi ­ tarja tal- Ġeografija , Nature Trust , Malta Breast Feeding Foundation , l- Għaqda Maltija ta' Stu ­ denti tal- Mediċina , Moviment Graffitti , Insite u BICREF dan l- aħħar ingħaqdu f' attività favur azzjoni kontra t- tibdil fil- klima ftit ġimgħat ilu . Fuq il- front ta' partiti politiċi , hija ħaġa pożittiva li Leo Brincat , f' isem il- Partit Laburista , ippre ­ żenta mozzjoni fil- Parlament favur liġi dwar it- tibdil fil- klima , liema mozzjoni kellha l- appoġġ tal- Alternattiva Demokratika u ta' numru ta' għaqdiet . Sfortunatament , il- kamp Naz ­ zjonalista ma weriex l- ap ­ poġġ tiegħu . Forsi din mhijiex sorpriża , speċjalment meta dan l- aħħar , studju kkummissjonat minn Friends of the Earth ( Europe ) wera li fil- Parlament Ewropew , il- Partit Popolari – li miegħu huwa affiljat il- Partit Nazzjonalista – jinsab fl- aħħar post f' dak li għandu x' jaqsam ma' miżuri favur l- ambjent . Il- Partit tal- Ħodor , li miegħu hija affiljata Alternattiva Demo ­ kratika , qiegħed fl- ewwel post . Fit- tieni u fit- tielet post wieħed isib il- Grupp tax- Xellug u s- Soċjalisti rispettivament . Kien ikun tassew pass pożit ­ tiv kieku l- partiti kollha wrew l- appoġġ għall- inizjattiva favur liġi dwar it- Tibdil fil- Klima . Iżda din mhux l- ewwel falza stikka tal- Gvern Nazzjonalista f' dan il- qasam . Fil- fatt , il- Gvern naqas milli jaħtar rappreżentanti ta' għaqdiet ambjentali fil- bord maħtur minnu dwar it- tibdil fil- klima . Huwa veru li l- Gvern fetaħ konsultazzjoni pubblika dwar il- kwistjoni , u huwa veru wkoll li l- Gvern ikkommetta ruħu għal numru ta' miżuri am ­ bjentali pożittivi , iżda huwa veru wkoll li rappreżentanza f' bord influwenti jagħti iktar saħħa minn sempliċiment pro ­ posta lill- bord . Dan jgħodd għall- bordijiet oħrajn bħal dak tal- MEPA . Il- kriżi ekonomika globali tagħtina opportunità biex noħolqu xogħol ekoloġiku u soċjalment ġust . Dan hu l- futur jekk irridu soċjetà sostenibbli f' kull rispett . L- istat għandu rwol importanti ħafna f' dan ir- rigward , biex jagħti direzzjoni lis- soċjetà . Iżda x' jiswa jekk il- partit fil- gvern jisma' mis- soċjetà ċivili b' mod selettiv biss ? L- Orizzont - L- Erbgħa 8 ta' Ottubru 2008 Kelliem għall- Izvilupp Socjali u Ekonomiku - Alternattiva Demokratika Il- poplu qiegħed ikollu piżijiet kbar fil- but , u l- Gvern qiegħed f' pożizzjoni delikata dwar l- enerġija . X' se jiġri fil- Baġit ? Il- qagħda preżenti ma tidhirx li hija waħda sostenibbli . Id- dipendenza ta' pajjiżna fuq iż- żejt qed iġib piżijiet soċjali u ekonomiċi u jikkontribwixxi wkoll għal dħaħen li jagħmlu ħsara ekoloġika . U iktar ma jmur , iktar jidher li l- konsum eċċessiv ta' żejt se joħloq problemi għall- pajjiż fuq livelli differenti , mhux l- inqas fil- bwiet tan- nies . Il- proposti tal- Gvern għal miżuri minflok is- sistema tas- soprataxxa se jwasslu għal prezzijiet iktar għoljin . Dan jista' jwassal għal piżijiet żejda fuq ħaddiema u familji li diġà qegħdin jesperjenzaw rata ta' inflazzjoni għolja u żidiet baxxi fil- pagi . Ikun aħjar li minflok jiġu imposti dawn il- miżuri b' mod mgħaġġel , ikun hemm analiżi serja u konsultazzjoni wiesgħa dwar x' toroq għandu jieħu l- pajjiż dwar l- enerġija . Alternattiva Demokratika qiegħda tipproponi li fuq bażi ta' prinċipju , l- użu bażiku tal- enerġija għandu jiġi ssussidjat mill- Gvern filwaqt li l- ħela tiġi penalizzata . Biex dan il- prinċipju jiġi applikat b' mod responsabbli u biex jiġi stabbilit x' għandu jiġi kkunsidrat bħala użu bażiku għall- individwi , familji , kumpaniji u organizzazzjonijiet oħrajn , għandu jkun hemm studju xjentifiku li jiġi kkumissjonat mill- Gvern . Dan l- istudju għandu jinkorpora analiżi ekonomika u soċjoloġika , biex il- Gvern ikun jaf eżatt kif qegħdin jgħixu l- Maltin , kif qegħdin joperaw il- kumpaniji kbar , żgħar u ta' daqs medju u xi prospetti hemm fil- futur . Wara li jsir dan it- tip ta' studju , id- dibatittu nazzjonali ikun jista' jsir fuq bażi fattwali u mhux sempliċiment fuq retorika . Iżda tajjeb ukoll li l- Gvern ikun iktar ċar dwar il- miri tiegħu dwar l- enerġija għas- snin li ġejjin . Huwa tajjeb li ġie appuntat kumitat dwar il- bidla fil- klima , iżda hija kemmxejn diżappuntanti li għaqdiet non - governattivi ma ġewx ikkonsultati b' mod demokratiku biex jiġu nominati rappreżentanti mis- soċjetà ċivili . Tajjeb inżommu f' moħħna li Malta qiegħda 'l bogħod mill- obbligi li għandna bħala pajjiż imsieħeb fl- Unjoni Ewropea , jiġifieri li sal- 2020 , għaxra fil- mija tal- enerġija jiġu minn sorsi alternattivi u biex l- emissjonijiet tas- CO 2 jonqsu b' 20 % minn dak stabbilit fl- 1990 . Biex Malta tnaqqas id- dipendenza fuq iż- żejt u biex tilħaq il- miri tagħha , tajjeb li jkun hemm diversifikazzjoni fl- użu tal- enerġija . Fost il- prioritajiet li pajjiżna jista' jadotta hemm il- pipeline tal- gass minn Sqallija li jista' jipprovdi kwantitajiet kbar ta' enerġija . Hemm ukoll miżuri realistiċi u fattibbli fuq skala iżgħar , li filwaqt li mhux se jsolvu l- problemi kollha li għandna dwar l- enerġija , jgħinu biex nimxu 'l quddiem . Fost oħrajn , jistgħu jiġu installati ammont żgħir ta' rdieden tar- riħ fuq l- art u pannelli fotovoltaiċi fuq bini tal- Gvern . Jista' jkun hemm ukoll iktar investiment fit- trasport pubbliku biex dan joffri alternttiva attraenti . Fuq livell individwali , jistgħu jiddaħħlu inċentivi għall- installar ta' pannelli fotovoltaiċi b' tariffi speċjali għall- elettriku żejjed li dawn is- sistemi jipproduċu , u programm serju ta' inċentivi għall- familji biex jinstallaw sistemi li jsaħħnu l- ilma permezz tax- xemx . Inċentivi bħal dawn jistgħu jiġu ffinanzjati permezz ta' miżuri bħal pieni ambjentali dwar l- infurzar u persentaġġ mill- konsum tal- fjuwil . Iżda tajjeb insemmu li bosta ċittadini li joqogħdu f' appartamenti mhux qegħdin jingħataw id- dritt li jużaw il- bejt ħlief għal tank tal- ilma , jiġifieri dawn qegħdin jiġu mċaħħdin milli jużaw l- enerġija tax- xemx . Punt li għandu jiġi emfasizzat fil- kwistjoni tal- enerġija hu r- rwol tal- Istat . L- enerġija hija xi ħaġa vitali għall- għixien ta' kulħadd u għalhekk l- Istat għandu responsabbilità kbira li jiżgura mhux biss aspetti ekonomiċi , iżda wkoll soċjali u ekoloġiċi . F' idejn privati u b' suq mhux regolarizzat , jiddetta r- rgħeba għall- profitt , li jista' jkollu riperkussjonijiet serji fuq il- kwalità tal- ħajja tal- mases . Għalhekk , importanti li hu x' inhu l- enerġija li jiġi wżat , l- istat jibqa' jkollu responsabbiltà biex jiġi żgurat li kulħadd ikollu d- dinjità tiegħu rispettata fuq dan il- bżonn bażiku . F' dan ir- rigward huwa pożittiv li ħadd f' Malta mhu qed jipproponi l- privatizazzjoni tal- produzzjoni tal- enerġija , kemm tad- dawl kif ukoll tal- ilma . Huwa importanti li dan il- kunsens politiku jibqa' fis- seħħ biex pajjiżna jkollu vuċi waħda , kemm f' fora nazzjonali kif ukoll f' dawk internazzjonali bħall- Unjoni Ewropea , favur toroq sostenibbli , ġusti , responsabbli u sovrani . Fil- preżent , fl- Unjoni Ewropea hemm diskussjoni dwar il- liberalizzazzjoni tal- enerġija . Għalhekk , nistennew li pajjiżna jieħu pożizzjoni soċjali . Ufficjal Relazzjonijiet Pubblici – Zminijietna – Lehen ix- Xellug It- Torca 14 ta' Ottubru 2007 Hi ħaġa tassew stramba li ħafna mill- opinjonisti f' Malta donnhom ihobbu jaqbdu ma xi suġġetti u joħorġu kull forma ta' kritika , iżda imbagħad jibqgħu siekta fuq oħrajn . Ezempju meta l- Partit Laburista ħabbar li ser inaqqas is- surcharge , bosta kienu dawk li ħarġu jitkazaw għax qalu li l- prezz ta' l- enerġija għandu jirrifletti dak taz- żejt . Izda meta dan l- aħħar il- Gvern Nazzjonalista intrabat li ma jżidx is- surcharge minkejja li l- prezz taz- żejt għola sew , l- istess opinjonisti ma ħarġux jitkazaw . Naqqsu wkoll milli jipprietkaw il- ' vanġelu ' tagħhom tas- suq ħieles . Is- silenzju ta' l- istess opinjonisti kien jaqta' bħal sikkina wkoll meta l- Gvern Nazzjonalista ħabbar il- kontroll tal- prezzijiet ta' ċertu prodotti . Kumbinazzjoni , il- Gvern Nazzjonalista rabat dawn il- kontrolli ma żminijiet elettorali . Qasam relatat mas- surcharge u l- enerġija fejn hemm silenzju kbir hu dak dwar il- proposti ġodda tal- Kummissjoni Ewropeja dwar il- liberalizazzjoni fis- settur ta' l- enerġija . Il- Kummissjoni Ewropeja hi favur liberalizazzjoni sħiħa tas- servizzi ta' l- enerġija u qed tipproponi s- separazzjoni bejn il- produzzjoni u d- distribuzzzjoni ta' l- enerġija . Effettivament dan ser iwassal għall- iżmantellar ta' kumpaniji li ilhom jagħtu servizz pubbliku għal ħafna snin . Irrispettivament mill- għanijiet ta' l- UE biex ikun hemm iktar enerġija alternattiva , dawn il- proposti mhux ser jiggarantixxu iktar investiment f' din it- tip ta' enerġija . Lanqas m' hemm l- ebda garanzija mill- Kummissjoni li l- prezzijiet ta' l- enerġija ser jinżlu . L- enerġija għandha importanza strateġika u għandha tkun accessibli għal kulħadd . Il- produzzjoni , trasportazzjoni u d- distribuzzjoni ta' l- enerġija ma tistax tiġi mitluqa għas- suq , u għandha tkun fdata f' idejn operaturi pubbliċi li għandhom il- mezzi neċessarji u li huma accountable għall- gvernijiet li ġew eletti demokratikament , għall- ħaddiema u għall- konsumaturi , u li għandhom joħolqu bilanċ bejn prezzijiet affordabbli u sostenibilita' ambjentali . Zminijietna - Lehen ix- Xellug temmen li l- enerġija hi servizz publiku essenzjali , u għalhekk nappoggjaw il- pożizzjoni tal- blokk Xellugi fil- parlament Ewropew u tal- European Trade Union Confederation . Filwaqt li d- Danimarka , l- Olanda , l- Isvezja u r- Renju Unit huma favur il- proposti tal- Kummissjoni Ewropeja , minn naħa l- oħra il- Ġermanja , Franza , l- Awstrija , il- Bulgarija , iċ- Ċipru , l- Greċja , il- Latvja , il- Lussemburgu u l- Islovakja huma kontra l- proposti , minħabba li skond dawn il- pajjiżi dawn ser iwasslu għall- iżmantellar ta' monopolji fl- enerġija nazzjonali u reggjonali , u li minħabba f' hekk jista' jkun hemm implikazzjonijet fuq is- sigurta' ta' l- enerġija , u prezzijiet aktar għoljin għall- konsumaturi . Il- Gvern Malti għandu jinghaqqad mal- pajjiżi li qed jopponu l- proposti tal- Kummissjoni Ewropeja . Il- Gvern Malti għandu jagħmel iktar biex jiżdied l- użu ta' l- enerġija alternattiva , biex b' hekk Malta tnaqqas id- dipendenza fuq sorsi barranin ta' l- enerġija . Fl- istess ħin naqblu mal- possibilita' li jkun hemm konnessjoni ma' Sqallija għall- użu tal- gass biex b' hekk Malta tlaħħaq mad- domanda reali għall- enerġija . Il- Gvern għandu d- dmir li jiżgura enerġija affordabbli għal kulħadd filwaqt li jinkoragixxi użu sostenibbli tiegħu . Fid- dawl ta' dan kollu , Zminijietna taqbel mal- pożizzjoni tal- Partit Laburista biex inaqqas is- surcharge bin- nofs , kif ukoll l- impenn favur iktar enerġija alternattiva .