Illum nieqfu biex niċċelebraw jum nazzjonali. Jum solenni, wieħed qaddis, wieħed mimli patrijottiżmu. Fl-istorja ta' pajjiżna dan il-jum kellu, għal diversi drabi, rikorrenza ta' liberazzjoni. Huwa minnu li diversi ser iġibu quddiemhom l-eventi li wasslu għat-tmiem tal-Assedju l-Kbir. Dak li seħħ fl-1565, xejn inqas minn erba' mija u erbgħa u ħamsin sena ilu. Kif, bil-wasla ta' 8,300 suldat ta' forza ta' liberazzjoni żbarkaw fil-Mellieħa t-Torok, li kienu għaddejjin f'assedju, ħarbu. L-istorja tfakkarna li mietu madwar 3,000 Malti u Għawdxi u 20,000 Tork, fost ħerba sħiħa. Il-Monument tal-Assedju Illum ukoll ningħaqdu quddiem il-Monument tal-Assedju l-Kbir. Dak li sar tant sabiħ minn iben denju ta' dan il-poplu, Antonio Sciortino. Wieħed li kellu jgħaddi ż-żmien biex isir u b'ċertu diffikultà. Kien nannuwi, Il-Gross, Carmelo Mifsud Bonnici, li kif ġie elett deputat beda jinsisti li għandu jinbena b'numru ta' domandi parlamentari. Kienu hu li, aktar tard, bħala ministru ta' dan il-pajjiż, ħa d-deċiżjoni li jsir u li jiġi magħżul proprju dan li għandna, u li ngawdu, fl-1927. Minn dak iż-żmien sallum, għalkemm inbidlitlu l-pożizzjoni, it-tlett figuri tiegħu hemm baqgħu. Baqgħu t-tlieta ma' xulxin, mhux mifruda, f'daqqa. Ir-reżistenza tagħna, flimkien maċ-ċiviltà u r-reliġjon Nisranija baqgħu ħaġa waħda. Wara mijiet ta' snin taħt ħakmiet oħra, malli kien hemm Parlament tal-Maltin, ħarġet naturali din l-għażla li kienet ilha misrura fina s-snin. Ħadd, la l-Kavallieri, la l-Franċiżi u lanqas l-Ingliżi ma ħassew dan il-bżonn li ħassejna aħna. Patrija dmir tagħna Niġu, xi drabi kkritikati, jew imqegħda f'dawl mhux tant tajjeb, meta aħna fil-Partit Nazzjonalista nitkellmu dwar il-Patrija. Imma l-patrijottiżmu tagħna m'għandux x'jaqsam ma' dak żbaljat li ċerti partiti fuq il-lemin estrem iħaddnu. Il-linja tagħna hija waħda bażata fuq ir-raġuni, il-fidi u s-sens nazzjonali. Kien il-Qaddis Ġwanni Pawlu II li kien spjega tant tajjeb dan il-kunċett, meta qal hekk: " U iktar ukoll il-quddiem jgħid ukoll: " Sitta u sebgħin sena ilu Dan il-jum huwa marbut ukoll ma' dak li seħħ fl-1943, meta l-Italja ċediet u l-flotta tagħha daħlet fl-ibħra tagħna għall-irdoss. Dak li seħħ 76 sena ilu jista' jidher huwa wkoll il-bgħid, imma fir-realtà huwa viċin ħafna tagħna. Għal min jaqra, jagħraf li dak il-mument ġiet fit-tmiemha l-gwerra għalina. Is-sagrifiċċji umani u materjali li għaddew minnhom missirijietna kienu determinanti. Kien hemm, bħal ma rajna qabel, għażla li saret. Ippreferew il-libertà u d-drittijiet nazzjonali tagħna għal kull ħaġa oħra. Fis-sekli, il-bnedmin hawn ħassew li l-prinċipju jitlob minnhom li ma jċedux. Jibqgħu jassiguraw id-dinjità tagħhom, anke jekk kien hemm prezz li jrid jitħallas. Quddiem il-prezz ta' telf ta' ħajjet ħafna, ta' ħsara fil-wirt u l-proprjetà tagħna ma ċedewx, ma nxtrawx, imma fiċ-ċokon tagħhom ikkumbattew. Illum ukoll F'dan, ċertament għandna niftakru li dak li seħħ qabel huwa wirt għalina. Wieħed li m'għandniex ninsew. Wieħed li jitlob mingħandna d-dmir li niftakru, u fl-istess ħin inġeddu ġewwa fina. Il-prinċipji tagħna sawruna f'dak li aħna. Il-valuri tagħna żammewna f'dak li aħna. Il-kultura tagħna, il-fidi Nisranija u l-imħabba lejn pajjiżna. Dawn huma l-prinċipji, pedestalli li għandna nibqgħu nżommu. Il-linji ta' ħsieb li ġabuna nifhmu li m'għandniex nintelqu. Anqas ma għandna ninxtraw, imma nżommu l-pożizzjonijiet tagħna. F'dan il-jum nifktakru f'ta' qabilna, u fl-istess ħin nifhmu d-dmir u r-responsabbiltà kbira tagħna li dak li għandna nżommuh. Għax iż-żmien jgħaddi, imma l-isfidi l-istess jibqgħu. paġna 84.
Iż-żmien jgħaddi. L-isfidi jibqgħu l-istess.