Diffiċli tistudja l-istorja tal-Knisja f'pajjiżna – u mqar ta' l-iċken kappella – mingħajr ma tkun smajt b'Mons. Pietro Dusina. Iż-żjara uffiċċjali tiegħu fl-1575, bħala delagat u viżitatur appostoliku mibgħut mill-Papa Gregorju XIII, tagħtina stampa tar-realtà tal-knisja Maltija għaxar snin biss wara l-Assedju l-Kbir. Kien żmien importanti għall-Knisja Kattolika madwar id-dinja ukoll, fejn il-ħidma u d-deċiżjonijiet meħuda mill-Konċilju ta' Trentu (1545-1563) bdew, bil-mod il-mod, jiġu implimentati. Fost il-bosta knejjes u kappelli li żar, insibu dik ta' San Mikiel fl-Iklin . Iż-żjara seħħet nhar it-Tlieta, l-1 ta' Frar 1575, fl-istess jum li fih żar lil Ħal Lija, Ħ'Attard, Ħal Balzan, Ħal Mann u Ħal Bordi (Aquilina & Fiorini 2001, 391). Għandna nifhmu li mhix il-kappella li hemm illum, li nbniet fil-bidu tas-seklu 17, imma waħda eqdem. Ir-rapport taż-żjara, miktub bil-Latin, jgħidilna: [Monsinjur Dusina] żar ukoll knisja oħra fil-kampanja bl-isem ta' San Mikiel, mibnija f'Ħal Lija, fil-qasam Lic hili. Għandha biss artal, u nieqsa minn rettur, bibien tal-injam u kulma iżjed hu meħtieġ, tant li huwa biss f'jum il-festa – mid-devozzjoni ta' xi fidili – li tiġi ċċelebrata quddiesa. Il-Monsinjur [Dusina] ordna, skond m'hawn fuq, li jew isiru bibien ta' l-injam fi żmien xahar, jew fiha ma jsirx quddies sakemm dawn isiru. Jekk naqrawha bil-mod insibu tagħrif siewi ħafna: il-kappella ta' San Mikiel hija meqjusa bħala kappella fil-kampanja, marbuta mar-raħal ta' Ħal Lija. Nafu li f'dawk is-snin, Ħal Lija stess kien jagħmel parti mill-parroċċa ta' Birkirkara, u sar parroċċa fl-1594. Il-qasam kien magħruf bħala Lichili (għal aktar tagħrif dwar l-isem l-Iklin, ara hawn ). Nafu ukoll li l-kappella kienet fi stat fqir, u nieqsa minn kollox. Imma ma jidhirx li kienet imġarrfa, jew li kellha ħsarat kbar. Fil-viżta appostolika insibu ħafna knejjes li ġew skonsakrati, imma din ta' San Mikiel mhix waħda minnhom. Anzi minn dak li jordna Dusina għandna nifhmu li kien hemm tama li l-bibien isiru, u l-knisja tibqa' tintuża. Dusina jgħarrafna ukoll li f'jum il-festa kienet tiġi ċċelebrata l-quddiesa, grazzi għad-devozzjoni ta' xi fidili. Jidher li fil-kappella ta' l-Iklin, din il-festa ta' San Mikiel – li għadha tiġi ċċelebrata sal-lum – għandha għeruq fl-Iklin li jmorru lura iżjed minn 440 sena, u aktarx iżjed ukoll!
Dusina u l-kappella ta' San Mikiel (1575)