1. Ftit ġimgħat ilu mmarkajna l-mija u ħamsa u għoxrin anniversarju minn meta ġiet pubblikata l-enċiklika "Rerum Novarum", ikkunsidrata bħala l-ewwel u l-aqwa dokument li jibda jispjega u jiċċara d-dottrina soċjali tal-Knisja Kattolika. Anzi aħjar, dak li l-Knisja sejħet għall-analiżi ta' "The State of the Social Question". Kien proprju fil-15 ta' Mejju 1891 li Papa Ljun XIII, wieħed mill-iktar progressivi, beda dan il-proċess ta' għarfien, aġġornament u direzzjoni f'soċjetà fejn il-vuċijiet tal-marksiżmu u l-liberaliżmu kienu dominanti. Sistemi li għalkemm jidhru bħala alternattivi għal xulxin, it-tnejn fl-aħħar tal-ġurnata jassiguraw diżugwaljanzi. U terġa', dak iż-żmien id-dinja kienet għadha ma ġarrbitx fis-sħiħ l-effetti negattivi li rajna u ġarrabna tul l-aħħar seklu meta dawn tqegħdu fil-prattika mill-kotba tat-teorija. Kliem ċar u dirett 2. Minn eżami tal-istess dokument, minkejja t-trapass taż-żmien, il-bniedem ta' rieda tajba ma jistax ma jħossux imqanqal mill-ġdid bih. Dan huwa iktar interessanti meta wieħed jikkonsidra li għalkemm Ljun XIII dam Papa għal ħamsa u għoxrin sena, u jibqa' wieħed fost l-ixjeħ, dan id-dokument ħarġu lejn in-nofs tal-papat tiegħu, wara tlettax-il sena. L-enċiklika kienet diġà, dak iż-żmien, dawl kbir u att ta' kuraġġ. Fetħet il-bibien lejn involviment dirett tal-kattoliċi fil-ħajja soċjali, ekonomika u politika. Uriet li n-nisrani ma jgħix f'dinja għalih, imma huwa wkoll impenjat sabiex jagħmilha aħjar u jissielet għal dawk minn taħt: l-armla, l-iltiema, il-fqar. Din l-ittra li ntbagħtet mill-Papa lill-Isqfijiet misset direttament ma' problemi li kienu u għadhom magħna sal-ġurnata tallum. Favur id-dinjità tal-bniedem 3. Il-kliem użat huwa dawl, anki llum. Għax meta wieħed jaqra " " u " ", jifhem iktar u fl-istess ħin jimmotiva ruħu iktar għall-ħidma favur il-proxxmu. Għalhekk, kliemha ma kienx biss vuċi differenti mill-komuniżmu jew il-kapitaliżmu imma triq mibnija fuq is-sewwa, alternattiva soda. Fuq dak li huwa ġust u parti integrali mill-bniedem, mhux limitat għall-materjaliżmu storiku imma ferm iktar fil-fond. L-intelliġenza kbira 4. Papa Ljun kien bniedem intelliġenti u, għall-kuntrarju ta' oħrajn daħal u daħħal lill-Knisja fejn ħadd ma kien qiegħed jippretendi li ser tidħol. Kien hemm, verament, diġà kitbiet tajba bħal dawk tal-illum Beatu Giuseppe Toniolo. Biss, b'dak li nkiteb ġiet stabbilita l-linja tat-tagħlim tal-Knisja dwar il-kundizzjoni tax-xogħol tal-ħaddiem, in-natura tal-paga ġusta għalih, id-dritt li jingħaqad f' u li jieħu dawk il-miżuri biex itejjeb u jiddefendi l-impjieg, il-bżonn u l-użu tajjeb tal-proprjetà privata għall-bnedmin. Enċiklika li serviet ta' bażi nisranija għall-kunċett demokratiku tal-Istat. Stat li qiegħed hemm mhux biex jindaħal fejn ma jesgħux, iżda sabiex jassigura l-ġid komuni, it-tqassim aħjar tiegħu u li min huma minn taħt jiġi mgħejjun direttament. Minjiera ta' għerf 5. Fir-realtà, kienet u għadha minjiera ta' għerf. Waħda li serviet ta' bażi għall-ħidma ta' bnedmin f'partiti politiċi fl-Ewropa u fid-dinja. Għax hemm diversi partijiet li jimmeritaw attenzjoni, anki llum il-ġurnata. Għax wieħed għandu jgħid li, sfortunatament, qegħdin f'dinja fejn il-messaġġ huwa dominat mill-vuċi ta' dawk li jriduna nimxu fil-ħajja soċjali u ekonomika tagħna fuq id-dettami tal-kapitaliżmu u n-neo-liberaliżmu u ninjoraw dan it-tagħlim. Mhux biss, imma għandu wkoll isir il-punt li dak li nkiteb sekli ilu, għalkemm seta' ġabar it-trab fuq xi xkaffa għadu mimli ħajja u direzzjoni llum. Għadu rilevanti 6. Dak li nkiteb, dak li baqa' magħruf għalih il-Papa Ljun XIII għadu rilevanti għalina. Jonqos biss li niddedikaw ftit ħin biex naqraw u nifhmu mill-ġdid. Hemm bżonn, lok li kitbet bnedmin ta' intelliġenza jerġgħu jinqraw u jerġgħu jagħtu tama u ħajja llum. Hija ħasra u żball li ninsew dan is-sens u sustanza. Hemm żgur lok sabiex kull sena jiġu organizzati laqgħat, diskorsi u anki jkunu parti mill-omeliji u l-priedki tul il-quddies. Irridu, anzi għandna dmir, li nibqgħu nifhmu li ħidmet in-nisrani fis-soċjetà hija rilevanti għax ispirata minn għerf kbir. Għax għalkemm infakkru dawn l-anniversarji, nagħmlu aħjar jekk nagħrfuhom mill-ġdid sabiex nagħmlu użu minnhom fil-ħajja tagħna, illum li trid b'għemilha tiċħad is-sewwa magħruf.
L-Enċikliċi – għodda soċjali.