Il-bieraħ kien l-ewwel anniversarju mill-mewt tal-għażiż Renato Agius Muscat. Persuna mill-aqwa li għamel ħafna ġid lill-proxxmu. Il-jum tal-bieraħ, bl-attività li kellna, ma ppermettilix nikkommemorah u għalhekk xtaqt nagħmel dan billi nerġa' nġib għad-dispożizzjoni tagħkom dak li kont ktibt mill-qalb meta ġie nieqes. Tlifna raġel 1. Il-Partit Nazzjonalista huwa magħmul, fil-qalba tiegħu, minn ġabra ta' persuni li taw u għadhom jagħtu sehemhom mhux għall-interess personali tagħhom imma għall-ġid tal-poplu u tal-pajjiż. Bnedmin li ma ħallewx l-egoiżmu jirbaħhom, u li lanqas ma ħallew lilhom infushom jintrebħu minn dawk li jħarsu biss kif ser jagħmlu azzjonijiet ħżiena lil dak u lill-ieħor. Dawn huma l-persuni li ssagrifikaw lilhom infushom u lill-familji tagħhom sabiex jaraw lil dan il-pajjiż joħroġ miż-żmien iebes li kien fih u jaraw li d-dinjità tagħna bħala poplu terġa' tingħatalna lura. Maltin bħalna, li lkoll nirrikonoxxu bħala rġiel fil-veru sens tal-kelma. 2. Għad għandi quddiem għajnejja d-diversi bnedmin li taw sehemhom fl-iktar mument iebes tal-ħajja storika tal-Istat indipendenti u repubblikan tagħna. Il-persuni li, minkejja l-vjolenza, minkejja l-ġlied, minkejja l-intolleranza, minkejja d-diskriminazzjoni politika li kienu jgħaddu minnha l-ħin kollu, flok ċedew l-armi iktar issudaw lilhom infushom. Iva, f'dawk is-snin tad-dlam stajna naraw min kellu għal qalbu l-prinċipji tas-sewwa u min ma kellux. Min ma kienx kapaċi jżomm sod u min tkaxkar bit-tentazzjonijiet li ħaddieħor kien daqshekk kapaċi jittantah bihom. Kellna għalhekk lil dawk li żammew l-għeruq tagħhom fil-prinċipji nsara li twieldu fihom, u li bihom baqgħu jiddistingwu ruħhom tul ħajjithom kollha. 3. Renato Agius Muscat hekk kien. Kien dak il-persuna umli, onest u riservat li ma qagħadx joqgħod jikkalkula x'jaqbel u x'ma jaqbilx lilu, imma li xeħet lilu nnifsu għas-servizz tal-Partit Nazzjonalista sabiex jagħmel il-ġid. Kien persuna li fl-Elezzjoni Ġenerali tbaqbaq tal-1987 kien ġie elett minn fuq it-Tielet Distrett Elettorali, minn fuq ir-raħal għażiż għalih ta' Ħaż-Żabbar. Kienet elezzjoni mill-iktar kerha. Kienet elezzjoni li fiha l-Gvern baqa' hemm, imwaħħal mas-siġġu tal-poter sal-aħħar jum li l-Kostituzzjoni tagħna tagħti. Kienet dik l-elezzjoni li fiha l-vjolenza ħakmet lill-pajjiż. Elezzjoni li rat lill-Partit Nazzjonalista jaħdem mingħajr strumenti ta' informazzjoni. Elezzjoni li fiha, ġabra ta' persuni għamlu ħilithom kollha biex jisfrattaw mass meeting ġewwa t-Triq tal-Barrani. Elezzjoni li fiha tlifna lil Raymond Caruana, ġuvni mimli saħħa u enerġija ġewwa l-każin tagħna tal-Gudja, f'omiċidju politiku mill-ikreh. 4. Renato ma kienx kandidat qabel. Dik l-elezzjoni kienet l-ewwel esperjenza tiegħu u li daħal għaliha b'saħħa u b'enerġija kbira, minkejja d-diffikultajiet kollha li dak id-distrett partikolari kellu, magħmul minn Ħaż-Żabbar, iż-Żejtun, Wied il-Għajn u Marsaxlokk, fejn il-partit l-ieħor kien jippretendi li jeleġġi erbgħa. Niftakru f'dawk il-jiem, sija fid-Dar Ċentrali l-antika fil-laqgħat li kien ikun hemm, kif ukoll fil-każin. Kien jinkwieta ħafna u kien bniedem mill-iktar responsabbli u affidabbli. Jaf iġib ruħu u qalbu miftuħa għad-diversi persuni li kienu jmorru għandu jew li kienu jsibuh fit-triq. Kien hemm għal kulħadd. Kien ikun hemm, ħosbien fuq dak li jkun għaddej imma fl-inqas mument tarah bi tbissima fuq wiċċu, jagħraf is-soluzzjoni u l-opportunità li hemm. 5. Renato kien bniedem intelliġenti, persuna li jaqra u jsegwi. Kien huwa wkoll kien bin politiku magħruf ieħor, Giuseppe, li wkoll kien ġie elett u membru parlamentari għal Ħaż-Żabbar. Kellu fih dawk l-ideali demokratiċi nsara li sawru missirijietna fil-Partit Nazzjonalista. F'dawn l-aħħar snin li kien irtira mill-ħajja pubblika u mar joqgħod Wied il-Għajn, kont narah spiss. Preċiż fejn kien jgħix huwa l-post fejn, kif ikolli l-ħin, immur ngħum. Kemm-il darba waqafna nitkellmu, mhux fit-tul żejjed, imma dawk il-minuti kienu jkunu prezzjużi ħafna għalija. Dak li jkun għaddej, dak li jkun qiegħed isir u dak li nkun qiegħed nikteb dwaru kien jgħaddili rimarki, suġġerimenti u kummenti validissimi dwarhom. 6. Għandi ferm iktar memorji sbieħ tiegħu, imma ma hemmx dubju li l-partit tilef raġel minn ħdanu. Tilef persuna li kien jirrappreżenta dik il-maġġoranza silenzjuża li mhux ser taraha tikteb fil-gazzetti, imma li qed tqis u ssostni dak kollu li qiegħed isir tajjeb f'pajjiżna. Il-valuri nsara li rċieva mingħand missieru ma staħax jibqa' jħaddanhom u kienu ta' gwida għalih tul ħajtu kollha. Għalhekk, il-pariri tiegħu kienu jiswew għalija daqs id-deheb. It-telfa tiegħu l-bieraħ filgħodu verament ħasditni. Ħassejt li tlift parti minni. Minn qalbi ngħaddi l-lunghi giorni lis-Sinjura tiegħu u lil uliedu t-tnejn. Tlifna raġel li rebħu lura l-Ħallieq.
Tifkira ta' Renato Agius Muscat