Il-ħsieb ta' din is-sensiela ta' artikli hu li nirreġistraw it-toponomi li hemm fuq dawn il-gżejjer żgħar – jiġifieri l-ismijiet tal-irdumijiet, għerien, ħofor, nixxiegħat, u kull isem li nafu bih u li ngħata mis-sajjieda, baħħara, u nies oħra midħla ta' kull rokna ta' dawn il-gżejjer żgħar li għandna f'rasna. Kitba ta' Arnold Sciberras u Jeffrey Sciberras B'xorti ħażina, ħafna nies fostna, speċjalment dawk li jaqilgħu ħobżhom mill-industrija tat-turiżmu, jħossu li jistgħu jivvintaw l-ismijiet huma bl-Ingliż, u dawn l-ismijiet jispiċċaw biex jaqilgħu 'il barra l-isem Malti, bħalma ġara fil-każ tal- Blue Lagoon, Blue Grotto, Manoel Island, Pretty Bay, CrocodileRock , u ħafna ismijiet oħra. Jekk hemm isem bil-Malti, m'għandux jinħoloq ieħor barrani; imma fejn m'hemmx isem, jew l-isem mhux magħruf, il-proċess ta' tismija jista' jkompli għaddej. Irridu ngħidu mill-ewwel li f'dil-kitba bnejna fuq ix-xogħol li diġa sar qabilna. L-artikli li diġa ppubblika Alex Camilleri jiswew mitqilhom deheb, u fir-riċerka tiegħu, Camileri nkluda t-tagħrif misjub fil-kitba antika, bħal fil-każ tal-kitba ta' De Soldanis, Gian Franġisk Abela, u Pietru Pawl Castagna; imma wkoll dak li kitbu nies bħal Joe Zammit Ciantar u Anton F. Attard. Fi żmienna wkoll, Simon Salafia qed jagħmel ħafna riċerka fuq l-ismijiet tal-widien ta' Malta u Għawdex. Aħna qed nimxu fuq il-passi ta' dawn kollha, għax ix-xogħol ta' tiftix ma jieqaf qatt, u minbarra l-ismijiet li ġabru ta qabilna, qed inżidu ismijiet li ġbarna aħna minn għand sajjieda u nies tal-baħar li tkellimna magħhom. Grazzi kbira tmur għal Esther Scberras, li mingħajrha l-affarijiet ikunu ferm aktar diffiċli. Ġużi Gatt u John Spiteri Gingell kellhom ukoll sehem kbir biex tfasslu dawn l-artikli u biex qed jiġu ppubblikati. Fil-każ speċifiku ta' dan l-artiklu, ħafna mill-ismijiet li qed inġibu tax-xatt qrib il-Ponta tal-Qawra, aħna obbligati ferm lejn Karmenu Pace, mill-Qrendi, li ġabar dawn l-ismijiet matul is-snin minn għand Ġużeppi Gauci, bidwi li trabba fl-inħawi tal-Qawra minn tfulitu. Aħna żidna ismijiet oħra li ġbarna aħna, u nikkummentaw fuqhom. L-istess jgħodd għall-ismijiet ta' fuq il-Gżejjer ta' San Pawl. Fuq dawn aħna obbligati lejn l-artiklu ta' Alex Camilleri: Il-Mellieħa u Madwara , li deher fil-ħarġa nru. 35 tal-perjodiku L-Imnara. Anke f'dan il-każ, żidna xi ismijiet li sibna aħna: IL-GŻEJJER TA' SAN PAWL, jew TAL-BARBA MARKU, jew IL-GŻEJJER TA' SELMUNETT Fil-fehma tagħna, l-isem "Selmun" jingħad għal xaqliba ta' art li qiegħda fuq il-ġzira ta' Malta, u dan l-isem ma jidħolx fuq il-gżejjer ta' biswitu li għandhom jissejjħu "Il-Gżejjer ta' Selmunett". B'xorti tajba m'hemmx għax jinħolqu ħafna kontroversji fuq dan, għax il-gżejjer iktar huma magħrufa bħala Il-Gżejjer ta' San Pawl . Nifhmu wkoll li dari dawn il-gżejjer ġieli rreferew għalihom bħala "Tal-Barba Marku". In-nies li nafu aħna, inkluż is-sajjieda u l-baħħara, jsemmu Il-Gżira ż-Żgħira u l-Gżira l-Kbira għalkemm dawn fil-fatt huma biċċa waħda, magħqudin flimkien permezz ta' għonq dejjaq ta' art. Hawnhekk nixtiequ nsemmu dan il-punt: Nifhmu li dan l-għonq dejjaq ta' art ġieli ssejjaħ id-dahar , imma aħna ltqajna l-aktar mal-isem il-pont f'fomm in-nies li tkellimna magħhom aħna. Jidher ukoll li x'aktarx fi żmien meta tqiegħdet l-istatwa ta' San Pawl li hemm illum, inbena bħal moll, bla dubju biex iħeffaf il-ġarr tal-materjal li kien hemm bżonn għall-bini tal-pedestal u t-tqegħid tal-istatwa. Ħafna nies isejħu dan il-moll – is-Simenta. Id-disinn li qed inġibu tal-Gżejjer ta' San Pawl jinkludi l-ismijiet li ssemmew fl-artiklu ta' Alex Camilleri, Il-Mellieħa u Madwarha , li deher fl-Imnara Nru. 35, 2011, imma miegħu qed ninkludu ismijiet li sibna aħna, u ngħidu xi kummenti dwarhom: Għar il-Bhejjem Għar San Pawl u Għar il-Bhejjem : L-artiklu ta' Alex Camilleri isemmi għar wieħed fuq il-Gżejjer: L-Għar tal-Gżejjer u jgħid li llum dan imġarraf. Aħna żidna tnejn oħra: L-Għar ta' San Pawl u l-Għar tal-Bhejjem . Qalulna wkoll li Għar il-Bhejjem jissejjaħ ukoll Għar in-Nixxiefa, u r-raġuni hi din: San Pawl kien ħasel ħwejġu u naxarhom in-Naxxar, imma mbagħad nixxifhom f'Għar in-Nixxiefa li hemm fuq il-gżejjer tiegħu! Qrib ħafna ta' Għar il-Bhejjem hemm Għar id-Delfin . Qegħed ftit 'il fuq mill-baħar imma xi kultant jidħol xi ilma ġo fih. Dan qiegħed taħt Għar il-Bhejjem. Telgħet it-Torri . Minn dak il-post li jidher li hu moll u li xi nies jafuh bħala s-simenta, sa fuq ħdejn l-istatwa ta' San Pawl, hemm mogħdija (illum ħafna minnha mirduma taħt passaġġ tal-konkos). Sibna li dil-mogħdija jgħidulha Telgħet it-Torri . Din tagħmel ħafna sens. Fis-snin ta' qabel il-Gwerra li għaddiet, ċertu Ċensu Borg imlaqqam Ta' Bajdafin, kellu razzett fuq dawn il-gżejjer. Jidher li dan ir-razzett intrama f'torri li kien bena l-Granmastru Lascaris u li llum qed jaqa' biċċiet. L-isem Telgħet it-Torri għalhekk jixhed ċertu għarfien ta' x'kienet is-sitwazzjoni fuq il-gżejjer qabel ma t-torri sar razzett. Għar San Pawl mill-bogħod. Dahar il-Balena . Ma naħsibx li wieħed jista' jżomm għal kollox il-proċess tal-għoti ta' ismijiet ġodda lil postijiet, speċjalment dawk qrib il-baħar, fi żmien meta llum kulħadd għandu dgħajsa u fis-sajf in-nies jidħlu jitkixxfu kull rokna li jsibu. Meta tħares minn fuq l-irdum li hemm taħt l-istatwa ta' San Pawl tal-Gżejjer, wieħed jista' jara sikka taħt l-ilma, li minn dak l-għoli tidher tassew qisha xi balena tgħum fil-qiegħ. Dahar il-Balena jinħass li hu isem "modern", imma nħossu li għandna ninkluduh ukoll. L-Irdum l-Isfar . Semmejna l-irdum ta' taħt l-istatwa. Dan jgħidulu l-Irdum l-Isfar , isem li joqgħodlu għax it-tafal u l-blat li waqa' taħt l-irdum hu safrani ħafna. Ma ninsewx li l-blat li hemm taħt l-irdum jgħidulu wkoll Il-Blajjet . Il-Pedestal : Fis-snin sittin kienet saret quddiesa fuq il-Gżejjer ta' San Pawl u ntrama speċi ta' artal tal-ġebel fejn il-qassis seta' jqaddes. Dan l-artal għadu hemm u ta l-isem lill-post. Jiġifieri l-isem ma jirreferix għall-pedestal tal-istatwa preżenti. Il- 'Gżira' Żgħira Id-Dura u Wied l-Arzell : Fuq il-gżejjer għadha tidher dura, li mhux ħaġa kbira kienet inbniet għall-kaċċa tal-borok. Mhux 'il bogħod hemm daħla fil-blat magħrufa bħala Wied l-Arzell . Dan il-post aħna nafuh tajjeb ħafna għax fih kien sar studju li analizza ammonti kbar ta' qxur tal-arzell differenti li nġabar hemm matul iż-żmien. Ngħidu biss li minn dan il-lokal inġabru kampjuni ta' mija u ħmistax-il speċi differenti ta' arzell u molluski oħra. F'dawn l-artikli nixtiequ ninsistu li l-ilsien Malti għandu jkollu tifsira ċara ta' ċerti termini, ħalli wieħed ikun jista' jikkummenta b'mod xjentifiku u akkademiku bil-Malti wkoll. Ninnutaw li fuq dawn il-gżejjer hemm Il-Blajjet u t-Taqtiegħa . Fl-artikli ta' qabel, tkellimna fuq id-differenza bejn "skoll" u "ġebla". L-isem "it-taqtiegħa" jingħad ukoll għal taqtiegħa oħra ta' blat li hemm in-naħa ta' Xrobb l-Għaġin, u din terġa' tissemma aktar 'il quddiem. Nistgħu ngħidu li dan il-post "ismu miegħu" u jidher ċar li l-blata inqatgħet minn mal-art fi żminijiet mhux 'il bogħod. Fid-dizzjunarju tiegħu Il-Miklem, Erin Serracino Inglott jagħti l-isem "Il-Blajjet" u jgħid li dan hu "isem ta' post fix-xtajta ta' San Pawl il-Baħar". Jgħid ukoll li l-kelma tfisser "Għadd kbir ta' blat minn kull daqs u ta' kull għamla." Mela l-isem jgħodd għal dan il-post li qed nimmarkaw fuq il-gżejjer. Kif se naraw 'il quddiem, fil-Ponta tal-Qawra hemm ukoll post imsejjaħ "Borġ il-Blajjet". L-Istatwa L-Għalqa tal-Bir Il-Gżira l-Kbira ta' San Pawl. Jidhru wkoll Il-Blajjet u l-Irdum l-Isfar. IL-PONTA TAL-QAWRA Għar l-infern Jekk mill-Gżejjer ta' San Pawl nibqgħu niżlin max-xatt ta' Malta u niġbdu lejn ix-Xlokk, ma ndumux ma nasla sal-PONTA TAL-QAWRA. Dan il-post jinteressana wkoll għax hu penisola b'għonq dejjaq u maqsum b'mod li prattikament jagħmel minn dal-lokal gżira wkoll. Qed inġibu mappa jew disinn tal- Ponta tal-Qawra u għal ħafna ismijiet li hemm fih aħna obbligati lejn Karmenu Pace, mill-Qrendi, li ġabar dawn l-ismijiet matul is-snin minn għand Ġużeppi Gauci, bidwi li trabba fl-inħawi tal-Qawra minn tfulitu. Bħalma għamilna fil-każ tal-Gżejjer ta' San Pawl, qed inżidu ismijiet oħra li ġbarna aħna, u nikkummentaw fuqhom: Għar l-Infern jew l-Għar ta' Fraben? M'hemmx dubju li "il-musmar il-ġdid jaqla' l-qadim". L-isem FraBen hu isem kummerċjali li nħoloq meta, fis-snin ta' wara l-aħħar Gwerra, żewġ imprendituri – Frans u Benny – waqqfu l-entita kummerċjali tagħhom fit-Torri tal-Qawra. "Fra" u "Ben" huma l-inizjali ta' isimhom, jiġifieri dan l-isem hu ħolqien riċenti. Lanqas m'hemm dubju pero, li t-Torri tal-Qawra nbena fl-1638, u li fi żmienu kien jikkomunika mat-Torri tal-Għallis u, minn hemm, mal-kumplament tat-torrijiet l-oħra li bejniethom kienu jagħtu l-aħbar ta' xi ħbit mill-għadu u jxerrduha mal-gżejjer kollha. Jiġifieri t-torri nbena ferm qabel Frans u Benny waqqfu n-negozju tagħhom. Fi żmienna, ħafna qed isibu t-torri bħala t-Torri ta' Fraben, Ras il-Qawra qed tissejjaħ il-ponta ta' Fraben, u anke għar kbir li hemm fil-qrib qed jissejjaħ l-għar ta' Fraben. Hawn min jirraġuna li dan hu proċess li ma tistax iżżommu. Jibqa' l-fatt pero li t-torri hu t-Torri tal-Qawra , li qiegħed qrib Ras il-Qawra , u dak l-għar kbir li semmejna għandu isem qadim ukoll: Għar l-Infern . Dan l-isem ingħata minn dawk li l-post ma jafuhx biss għax imorru jixxemmxu fuq il-blat fis-sajf, imma minn dawk li jafu x'jiġri fil-qieragħ tax-xitwa, meta l-baħar ikun irrabjat. Id-Dura taċ-Ċagħaq Il-Ħanżira : Qrib Għar l-Infern hemm toqba naturali li hi ukoll "minfes" jew "bassasa". Bl-Ingliż tiġi blowhole , u tinfed mal-baħar. Meta r-riħ ikun bejn wieħed u ieħor mill-Grigal, ir-raxx tal-baħar jiżbokka minn din it-toqba u jroxx il-blat ta' madwar bl-ilma mielaħ li ħalla l-marka tiegħu fl-art. Dan il-minfes għandu isem: il-Ħanżira ; u nħossu li dak l-isem għandu jibqa' anke jekk ma jogħġobx lil xi wħud. Borġ il-Blajjet : Aktar 'il fuq semmejna post bl-sem ta' "Il-Blajjet" li qiegħed fil-gżejjer ta' San Pawl. F'ras il-Qawra għandna l-isem "Borġ il-Blajjet". Il-baħar tella' l-blajjet l-art, u xi ftit minnhom il-baħar stess bniehom għamla ta' borġ. Isem adattat, u l-post ismu miegħu. Id-Dura taċ-Ċagħak : Fil-ponta tal-Qawra hemm żewġ duriet li fiż-żmien kienu jintużaw għall-kaċċa tal-borok. It-tnejn huma mibnija bil-ġebel li kien jinstab mxerred madwarhom, imma l-ġebel ta' waħda minnhom qisu xi ftit aktar misjur mill-baħar li llixxah u ġabu aktar qisu ċagħak lixx. Din jgħidulha id-Dura taċ-Ċagħak . Fir-ritratt wieħed jista' jara ħjiel ta' tliet ċrieki ġo xulxin li x'aktarx huma xogħol il-Militar Ingliż. Kważi eżatt f'nofs iċ-ċirku hemm il-minfes magħruf bħala Il-Ħanżira. Dik it-tebgħa skura għamla ta' trianglu għamilha r-raxx tal-baħar, għax dan joħroġ biss minn dal-minfes meta r-riħ ikun minn direzzjoni partikolari. Ħajr lil Alex Camilleri għal dan ir-ritratt. Il-Linji tal-Ingliżi : Jidher li l-Militar Ingliż fiż-żmien kien juża l-ponta tal-Qawra għal xi target practice . Li kellu wieħed jifli sewwa ritratt mill-ajru, għadu sal-lum jista' jikkonoxxi bħal ċrieki maħduma fil-blat, minbarra li sa ftit ilu kien għad hemm anke xi fdalijiet tal-metal imxerrdin 'l hemm u 'l hawn. Għandna kurżita għax ftit 'il bogħod minn dawn il-linji li jidher ċar li huma magħmula mill-bniedem, hemm ukoll linji pjuttost dritti, imma li jidhru li huma naturali. X'aktarx li l-isem "il-Linji tal-Ingliżi" ma japplikax għal dawn il-linji "naturali" imma għall-marki li għamlu l-Ingliżi għall-iskopijiet militari tagħhom. Parti mill-mappa ta' Malta tal-1968. Ħajr lil Alex Camilleri għal dan ir-ritratt Borġ il-Blajjiet Il-Banju u l-Gżira Il-Ħanżira. L-ISKOLL TAL-GĦALLIS Ġebla, blata, skoll, u tirxa. L-Iskoll tal-Għallis Diġa semmejna l-bżonn li l-ilsien Malti jingħata termini li jkollhom tifsira ċara għal meta niktbu f'kuntest akkademiku jew xjentifiku. Lejn il-Ponta tal-Qawra niltaqgħu mal-kelma TIRXA. Din hi kelma oħra minn dawk li dari kellhom f'ilsienhom l-antiki, imma li llum tlifniha. Fid-dizzjunarju tiegħu Il-Miklem, Erin Serracino-Inglott jgħid li tirxa hi: "blata aktarx kbira u għolja iżda li tinqata' mill-irdum ta' madwarha u, mwaqqa', tifforma bħal blataforma, l-aktar jekk taqa' f'baħar qasir." Mad-dawra tax-xatt ta' Malta niltaqgħu ma' ħafna "tirxien" bħal dawn u hu dnub li ħallejna dil-kelma tintilef minn ilsienna. Forsi jkollna ċans nitkellmu aktar fuq dawn it-tirxien meta naslu fix-Xlokk ta' Malta speċjalment in-naħa ta' Dellimara. Sadattant qed nimxu max-xatt pass pass, u hawnhekk nistgħu ninkludu l-Iskoll tal-Għallis. M'għandux ikollna dubju li dan hu "skoll" u mhux "ġebla". Dr. Albert Ganado hu kollezzjonist magħruf ta' mapep antiki ta' Malta. Snin ilu kellna x-xorti li nieħdu xi ritratti ta' mapep li Dr. Ganado għandu mdendlin mal-ħajt fid-dar tiegħu. Fosthom hemm din li qed ninkludu. Turi ċar bħal gżira żgħira li hi mmarkata bħala "scoglio Galles". M'hemmx dubju li hi l-Iskoll tal-Għallis, għalkemm qiegħda mpenġija f'post ftit ħażin, għax iktar qisha lejn il-ponta tal-Qawra. Dari, il-mapep kienu jsiru l-aktar għall-baħħara, u l-iskolji kienu importanti daqs il-blat tax-xatt, għax kienu perikolużi.