ħal ħafna, il-logħba tal-ballun mhijiex sempliċi logħba. Hija ħafna aktar minn hekk. Lura fis-sittinijet pereżempju l-Iskoċċiż Bill Shankly, dak iż-żmien manager tal-klabb Ingliż Liverpool F.C. ddikjara li l-futbol mhuwiex kwistjoni ta' ħajja jew mewt, huwa ħafna aktar importanti minn hekk. Kien hemm żmien fejn jiena personali kont nemmen dan. Meta llum inħares lura u nerġa' nixtarr din id-dikjarazzjoni nirrealizza kemm Bill Shankly kellu viżjoni dejqa tal-ħajja. Kif jista' logħba sempliċi tkun aktar importanti mill-ħajja, speċjalment meta xi snin wara l-istess klabb li huwa stess kien imexxi għadda minn żewġ traġedji li ħallew fuq mitt mewta. Din il-persuna għandu statwa f'Liverpool fejn taħt persuntu hemm imnaqqax 'He made the people happy' – 'Ferraħ lin-nies'. Dażgur li ferraħ in-nies, imma ma jistax ukoll li aljena n-nies fejn ħalliehom jintilfu fil-futbol minflok jiġġieldu għad-drittijiet tagħhom? Dan huwa argument li ma jispiċċa qatt u fl-istess ħin ukoll ħafna jgħidu li l-logħba tal-ballun hija mod ta' kif inti tista' taħrab it-toqol tal-ħajja. Saru wkoll diversi studji li jgħidu li ħafna drabi l-futbol jirrifletti l-ħajja tal-persuna u sussegwentament il-pajjiż. Pereżempju t-tim Ġermaniż huwa normalment dixxiplinat, b'saħħtu, u ħafna drabi jasal fejn irid jasal. It-tim tal-Brażil ukoll jirbaħ ħafna imma jagħmilha b'mod ħafna aktar vivaċi u li ħafna drabi jitqabbel mal-eċċessi tal-Karnival Brażiljan. Din il-ġimgħa f'Malta kellna l-konferma li numru ta' plejers li (kienu) jilagħbu għat-tim nazzjonali ta' taħt il-wieħed u għoxrin sena kienu nvoluti f'korruzjoni f'logħbiet internazzjonali. Għal ħafna, logħbiet bejn żgħażagħ ta' din l-et huwa fost l-isbaħ futbol li tista' tara. Il-plejers għadhom żgħar, għadhom innoċenti, ikun hemm ħafna grinta u ħafna passjoni. Allura d-dnub ta' dawn, jew ejja ngħidu hekk is-sitwazzjoni li ġiet rivelata quddiem għajnejna hija ħafna aktar tal-biki milli tidher fuq il-karta. Tista' tgħid li l-flokk nazzjonali ma jfisser xejn, li l-Maltin minn ċkunithom ibiegħu l-logħob, u li allura l-logħba tal-ballun lokali, li hija meqjusa minn ħafna bħala medjokri, kif jixhdu r-riżultati, hija mħassra minn għeruqha. Jiena li kont inħobb il-logħba tal-ballun daqs dawl għajnejja llum il-ġurnata bil-kemm nagħti kasha. Aktar milli ma nagħtix kasha, ħafna drabi saret timbuttani ħafna. Aktar milli l-logħba nnifisha, jimbuttawni l-aħbarijiet ta' madwarha, l-eċċess tagħha, it-trasferimenti statosferiċi li saru l-ħobża ta' kuljum, u ovvjament il-korruzjoni ta' ġo fiha. Ma nistax niġġustifika moralment klabb li jħallas mijiet ta' eluf fil-ġimgħa lil persuna waħdu meta hawn minn m'għandux għaxja ta' lejla. Jiena naċċetta li ma nistax inbiddel id-dinja, imma għallinqas nista' ma nagħmilx parti minn ċirku li tilef kull sens ta' proporzjonalita u ġustizzja soċjali. Fl-Ingilterra, sabiex tara logħba, ħafna drabi saret tiswik ħafna aktar milli tmur tara xi dramm fit-teatru. Forsi għal ħafna din ma fiha xejn ħażin imma rridu niftakru li l-logħba tal-futbol kienet meqjusa bħala l-ballet tal-klassi tal-ħaddiem. Lura f'pajjiżna aħbar bħal din inħoss li tikxef marda li għandna. Ħafna drabi fejn naslu għalina huwa importanti ħafna aktar milli kif naslu. Ir-riżultat huwa kollox. Li xxaħħam hija normali, u naċċettawha. Ħafna drabi wkoll inġibu l-iskuża bil-familja. Niftakar fl-istess ħin f'xi films mafjużi, fejn nies orribli, u kapijiet tal-mafja jiġġustifikaw li għamlu li għamlu għax għandhom familja x'jitimgħu. Bħalikieku, huma biss għandhom familja x'jitimgħu. Mhijiex każ ta' Malta biss. Pereżempju, wara li dan l-aħħar miet Toto Rina u saret ma' nies mir-raħal tiegħu wieġbu li għallinqas meta kien ħaj hu, kulħadd kellu xogħol. Il-virtu huwa minsi. Il-lira fil-but saret kollox. Forsi wkoll imma nagħlaq billi nistaqsi kif rarament il-midja Maltija kixfet każi ta' korruzzjoni fil-futbol, u ħafna drabi fuq programmi televiżivi l-kelma hija meqjusa bħala taboo. Il-midja parti mil-logħba? Dan l-artiklu deher oriġinarjament fuq It-Torċa tal-21 ta' Jannar, 2018.