L-Awtorità Li Jagħtuk Ftit Jiem Ma smajt lil ħadd jesplora x'sehem jista' jkun li għandhom il-pajjiżi sinjuri, avvanzati, demokratiċi, imdawlin fil-qagħda mwiegħra, drammatika ta' komunitajiet bħal dik Imma l-iktar ħaġa li rrabjatni kienet li n-nies tal-komunità tal-post ma smajthom jitkellmu xejn. Il-programm suppost kien fuqhom imma leħenhom ma nstema' xejn. Wieħed mill-ħbieb tiegħi li ra ħafna mill-programm qalli li kien hemm waqtiet li fihom ssemmew fuq fuq il-kawżi ta' ftit mill-problemi kbar li jiffaċċaw in-nies tat-Tanżanija, imma dan ma kienx biżżejjed. "Kien hemm wisq 'imsieken' u 'jaħasra.'" L-Istazzjon Nazzjonali u s-Servizz Pubbliku Inkunu qed nippretendu wisq jekk nippretendu li programm li jirrakkonta realtajiet umani bħal dawn fuq l-istazzjon nazzjonali, stazzjon li għandu l-obbligu li joffri servizz pubbliku, jinforma ruħu dwar kif tirrakkonta l-istorja ta' ħaddieħor? Inkunu qed nistennew wisq jekk nistennew li programm bħal dan ma jirrepretix l-isterjotipi li tant jirrabjaw lil dawk li jispiċċaw protagonisti ta' dawn ir-rakkonti? Mhux qed nitkellem dwar il-missjunarji, u mhux qed niddubita li l-intenzjoni kienet karitatevoli. Imma l-intenzjoni tajba biżżejjed meta tkun qed tirrakkonta l-ħajja, anki privata, ta' nies li bilkemm tafhom? Xi ħadd ieħor li rah qalli li "l-programm kellu biss l-iskop li jmiss il-qlub;" sempliċiment "xeni ta' miżerja mingħajr kuntest." Ħabiba tiegħi qalet li għalkemm żaret it-Tanzanija għal vaganza u għalhekk ma ratx faqar esaġerat, xorta rat affarijiet koroh. Imma "apprezzajt wisq iktar dak li jgħaddu minnu dawn in-nies meta kellimthom u spjegawli l-politika f'pajjiżhom, il-korruzzjoni sfrenata!" Qaltli li meta rat il-programm, il-"miskin/a" u "jaħasra" darrsuha." Jekk "tqarras wiċċek quddiemhom" mhux se "tqawwilhomx qalbhom!" In-Nies Li Jilqgħuk f'Darhom Naħseb li kulħadd jaqbel ma' proġetti ta' koperazzjoni internazzjonali bi sħab man-nies tal-post li jassistu lil dawk li huma fil-bżonn u jittrattawhom b'dinjità u rispett. Min jista' ma jaqbilx. Il-problema hi li programmi bħal dawn jagħtu biss il-messaġġ li dawn in-nies huma fqar u mhux kapaċi jgħinu lilhom infushom, li qatt ma jitgħallmu, li ngħinuhom kemm ngħinuhom dejjem jibqgħu l-istess. U għalhekk huma inferjuri għalina, għax aħna rnexxejna. Forsi inkonxjament, programmi magħmulin b'dan il-mod jagħmlu ġudizzju fuq bnedmin u fuq sitwazzjonijiet ii ma jafuhomx wisq. (Dan ma jgħoddx għall-missjunarji nfushom li jgħixu hemm.) U mbagħad in-nies lanqas nisimgħu leħenhom, il-fehma tagħhom. Huma 'm'għandhomx vuċi' u aħna, suppost biex ngħinuhom, inkomplu neħduhielhom. Ħafna snin ilu mort l-Uganda biex nagħmel xogħol volontarju f'dar li kienet tilqa' persuni "normali" u persuni b'diżabilità mentali (u f'ċerti każijiet anki fiżika). Din il-komunità tagħmel parti minn komunità internazzjonali li jisimha L'Arche. Kienet esperjenza straordinarja għalija. Kont nagħmel sigħat nitkellmu man-nies u l-hena tiegħi nistaqsi u jispjegawli. Tgħallimt affarjiet mingħand nies bħal Emanuel Unenboth li baqgħu ttimbrati f'moħħi sal-lum, speċjalment meta kien jispjegali dwar l-istorja mqallba tal-Uganda minn naħa u dwar il-metodi ta' ħolqien ta' elettriku permezz tal-biomass, il-ħmieġ tal-baqar u l-ħaxix ħażin min-naħa l-oħra. Però l-iktar ħaġa li kienet impressjonatni kienet id-dinjità tagħhom. Dinjità kbira. U anki jekk it-toroq kienu tat-trab, u kien hemm ħafna armi fl-idejn (minħabba snin ta' gwerra ċivili), u anki jekk l-iġjene ma kinitx dejjem kif xtaqtha tkun jien (bl-etnoċentriżmu tiegħi), tlaqt minn hemm b'rispett KBIR lejn dawn il-persuni, lejn l-istejjer individwali tagħhom, lejn il-mod kif laqgħuni. U ktibt għadd ta' poeżiji u artikli għax ħassejt li kien dmir tiegħi nwassal il-vuċi ta' dawn il-ħbieb ġodda li laqgħuni f'arthom, fi djarhom, f'ħajjithom. Kodiċi ieħor imfassal bis-sehem ta' għaqdiet Maltin huwa l-"Kodiċi ta' Mġiba dwar l-Użu ta' Xbihat u Messaġġi" tal-2006 għall-għaqdiet mhux governattivi li jaħdmu fl-oqsma tal-emerġenza, tal-koperazzjoni internazzjonali għall-iżvilupp, u tal-edukazzjoni dwar l-iżvilupp. Dawn l-għaqdiet iridu jsegwu dan il-kodiċi fil-komunikazzjoni tagħhom mal-mezzi tax-xandir dwar ix-xogħol li jagħmlu. Huwa fatt, jgħid id-dokument, Ix-xbihat u l-messaġġi għandhom jagħtu stampa sħiħa, kemm tal-għajnuna interna kif ukoll ta' dik esterna u tas-sħubija li ħafna drabi tikber bejn l-għaqdiet mhux governattivi lokali u dawk internazzjonali. Dawk kollha li jitkellmu dwar sitwazzjonijiet ta' faqar jistgħu jagħmlu xogħol aħjar u iktar rispettuż jekk jimxu ma' dan il-kodiċi. L-għażla tax-xbihat u tal-messaġġi, jgħid id-dokument, għandha ssir fid-dawl ta' tliet prinċipji ewlenin: il-ħarsien tad-dinjità tan-nies ikkonċernati; it-twemmin fl-ugwaljanza bejn il-persuni; u t-twettiq u l-promozzjoni ta' mġiba ġusta u solidali. B'dan il-mod jista' jkollna programmi bħal ta' Xarabank li waqt li jħeġġu lill-pubbliku Malti biex jgħin finanzjarjament lill-foqra barra minn Maltin (u f'Malta) joffri wkoll informazzjoni tajba li teduka u tqanqal rispett lejn id-dinjità u l-ħiliet ta' kull persuna. 23 ta' Marzu 2013