Nhar il-Ħadd, 5 ta' Jannar tal-2012, fl-età ta' 85 sena, miet il-kittieb Carlo Fruttero, f'Castiglion della Pescaia, fin-naħa t'isfel tat-Toscana. Kien ibati minn problemi tal-qalb. Huwa twieled f'Turin fid-19 ta' Settembru tal-1926. Fl-1947 tela' jaħdem fi Franza fejn ħadem bħala traduttur għall-pubblikatur Giulio Einaudi. Kien Fruttero li kkoreġa l-ewwel edizzjoni tad- Djarju ta' Anna Frank għad-dar tal-pubblikazzjoni Einaudi. Xi snin wara beda jaħdem mal-kittieb Franco Lucentini. Dawn it-tnejn saru jafu lil xulxin fl-1952 f'Pariġi u minn dik is-sena 'l quddiem ipproduċew għadd kbir ta' xogħlijiet letterarji (l-aktar rumanzi tal-ġeneru ), kitbiet ta' natura ġurnalistika u anki traduzzjonijiet. Lucentini neħħa ħajtu b'idejh fl-2002 ta' 82 sena, wara żmien twil marid b'tumur fil-pulmun. Fruttero kien iddeskriva ġest estrem bħal dan bħala wieħed ta' personalità indipendenti ħafna, imma anki frott tas-solitudni. Ħames snin wara, fl-2007, kienet mietet martu. Kontra s-suwiċidju Fruttero kien ikkumenta li mhux xieraq ladarba huwa mdawwar minn persuni li jieħdu ħsiebu u jixtiqulu l-ġid (u hawn kien qed jirreferi għaż-żewġt ibniet tiegħu Carlotta u Federica, u anki għat-tliet neputijiet). Fost ir-rumanzi l-iktar magħrufa nsibu (1972), li kien l-ewwel rumanz tal-ġeneru "detective" fl-Italja li ma ħariġx f'għamla ta' faxxikli imma f'forma ta' volum illegat. Dak tiegħu kien "giallo" differenti minn dak li kien jikteb Leonardo Sciascia, anki għax dan tal-aħħar kien jinkludi kontenut ideoloġiku qawwi. Titlu ieħor huwa , li kiteb ma' Fruttero. Aktar tard kien inħadem film minn Luca Comencini, b'atturi famużi bħal Marcello Mastroianni u Jacqueline Bisset. Il-film, bħar-rumanz, offra stampa ċara tal-Italja tal-aħħar parti tas-snin '60, qabel l-avvenimenti li qalbu ta' taħt fuq il-peniżola Taljana, snin magħrufa bħala "gli anni di piombo". Kien ukoll rumanz li antiċipa l-klima tas-snin Tmenin, mela f'ċertu sens profetiku. Kien hemm minn ikkumenta li Carlo Fruttero kien intellettwali kbir u li ddeskriva l-elementi pożittivi u negattivi tat-Taljani b'mod ironiku. Oħrajn iddeskrivewh bħala dak li għaqqad flimkien ir-raffinatezza intellettwali mal-kapaċità li jiltaqa' mal-pubbliku, u anki bħala l-fantaxjentista li għolla l-letteratura pop. Oħrajn dwaru qalu li kien artiġġjan u artist tal-pinna, osservatur tar-realtà u arkitett kbir ta' stejjer. Huwa għolla għal-livell xieraq il-ġeneru tal-"giallo" Taljan, u dan fi żmien meta ġeneru letterarju bħal dan kien għadu ma ngħatax spinta mill-kritika ta' studjuż u kittieb kbir bħal Umberto Eco, anki għax kien meqjus bħala ġeneru vulgari, prodott ta' min hu indifferenti rigward l-ambjent politiku kontemporanju, sempliċi passatemp, jew mezz sempliċi kif tagħmel il-flus. Fruttero kien fetaħ il-bibien għal ġeneru letterarju ieħor fl-Italja, dak tal-fantaxjenza. Kien ukoll direttur, flimkien ma' Lucentini, tal-kullana "Urania" fi ħdan il-Mondadori li damet mill-1961 sal-1986. L-attenzjoni għall-fantaxjenza, imma anki t-traduzzjoni ta' kittieba bħal Becket, Salinger u Fejtö, juru r-rabta bejn il-professjonalità, il-passjoni u l-modestja ta' Fruttero bħala bniedem u anki bħala kittieb. Wara l-mewt ta' sieħbu Lucentini, Fruttero reġa' lura għall-kitba imma b'ċerta diffikultà, u dan jixhdu l-volum awtobijografiku, (2010). Ftit snin qabel, fl-2006, ħareġ ir-rumanz , li jibqa' marbut ma' fatti partikulari li seħħew waqt il-Premju Campiello – premju letterarju tan-narrattiva Taljana – tal-istess sena. Kien ġie mwarrab mill-ġurija (ġie l-aħħar fost il-ħames finalisti) għax ironkament meqjus bħala xogħol wisq kolt għall-pubbliku. Minkejja dan, fis-sena 2010 ingħata l-Premju Campiello għall-karriera. Xogħlijiet oħra tiegħu kienu (2008). Mid-dar tiegħu f'Roccamare (Castiglion della Pescaia) kien isegwi l-aħbarijiet, l-aktar dawk kurjużi. Kien jaqra l-klassiċi (fosthom il-letteratura Franċiża fl-oriġinal), imma anki Manzoni (dwar il-kapolavur tiegħu kiteb hekk: "Wara x'iktar jista' jinkiteb dwar ruħ il-bniedem?") u Leopardi, u kien isegwi serje televiżivi polizjeski bħal Ta' min jgħid li f'dawn l-aħħar 40 sena il-ġeneru letterarju tal-"giallo" Taljan ingħata bosta rikonoxximenti u għadda l-eżami diffiċli tassew tal-kritiċi letterarji. Ra jitwieldu bosta awturi ġodda bħal Carlo Lucarelli, Marcello Fois, Eraldo Baldini, Massimo Carlotto, Danila Comastri Montanari, u Sandrone Dazieri. Ġeneru bħal dan assista wkoll għas-suċċess tal-kittieb Sqalli, Andrea Camilleri, li bosta mir-rumanzi tiegħu laħqu l-quċċata tal-klassifiki tal-kotba l-aktar mibjugħa. Forsi element ewlieni għaliex ġeneru bħal dan kellu u għad għandu s-suċċessi tiegħu huwa l-fatt li kixef l-irkejjen l-aktar mdallma u moħbijin ta' provinċja misterjuża u ta' bliet kbar li għaddew u għadhom għaddejjin minn bidliet soċjali varji; f'ċertu sens huwa wkoll mera tar-realtà u tal-kuntradizzjonijiet tagħha. (Tagħrif miġbur minn Patrick Sammut)
Carlo Fruttero - Tislima lill-kittieb Taljan tar-rakkont "detective" u aktar minn hekk