L-istatistika uffiċjali turi li Malta kienet l-uniku pajjiż tal-Unjoni Ewropea li kellu tnaqqis fil-pagi fl-2018. Tabilħaqq, it-tnaqqis ta' Malta kien ta' -0.5 fil-mija, meta r-rata ta' tkabbir annwali fuq il-livell tal-Unjoni kienet kważi tlieta fil-mija. Ir-Rumanija, il-Latvja, il-Portugall u l-Litwanja rreġistraw rati ta' tkabbir ta' 'l fuq minn għaxra fil-mija fl-ispejjeż tax-xogħol fis-siegħa. It-tnaqqis tal-ispiża tax-xogħol fis-siegħa f'Malta seħħ fis-settur privat, fil-kostruzzjoni u fis-servizzi rispettivament. U filwaqt li kien hemm żidiet żgħar fis-settur pubbliku u l-industrija, ir-rata ta' inflazzjoni ta' Malta qiegħda xxejjen dawn iż-żidiet. Tabilħaqq iċ-ċifri uffiċjali għal Frar 2019 juru l-ogħla żidiet minn Jannar 2017 'il hawn. L-inflazzjoni fi Frar kienet ta' 1.92 fil-mija, li joħloq diffikultajiet akbar għall-familji, il-ħaddiema, il-pensjonanti u ż-żgħażagħ fejn tidħol in-nefqa bażika fuq oġġetti bħall-ikel, il-prodotti mediċinali, is-servizzi tas-saħħa, it-trasport, il-manutenzjoni tad-dar u l-kera. Ftit xhur ilu, il-President Marie Louise Coleiro Preca saħqet dwar it-tbatija ta' dawn in-nies meta rreferiet għal studju mill-Osservatorju Nazzjonali għall-Għajxien b'Dinjità u ċ-Ċentru Nazzjonali għar-Riċerka dwar il-Familja, li t-tnejn li huma huma entitajiet ta' riċerka fi ħdan il-Fondazzjoni tagħha għall-Ġid tas-Soċjetà. L-istudju juri li familji ta' erba' persuni f'Malta jkollhom jonfqu aktar minn €500 kull xahar biex jixtru ikel tajjeb għas-saħħa. Din hi nefqa kbira wisq għal bosta familji, speċjalment meta nqisu nfiq ieħor bħal dak imsemmi hawn fuq u meta nqabbluh mal-pagi f'Malta. Il-matematika ma tigdibx. Malta bħalissa għaddejja minn sfidi soċjali li kienu saru xi ħaġa tal-imgħoddi: pereżempju persuni ta' bejn 25 u 35 sena li jibqgħu jgħixu mal-ġenituri tagħhom mhux għax jixtiequ iżda għax il-prezz tal-akkomodazzjoni huwa sempliċiment għoli żżejjed. L-importazzjoni ta' ħaddiema għal xogħol bl-irħis qiegħda twassal ukoll għal tellieqa sal-qiegħ bejn il-ħaddiema akkost tal-kwalità ta' ħajja tagħhom. Qed isir dejjem aktar ċar li t-tkabbir ekonomiku rapidu ta' Malta qed iseħħ akkost tal-ġustizzja soċjali u l-ambjent. Huwa veru li hemm min qed igawdi f'dan il-mudell, iżda huwa veru wkoll li ħafna qed ibatu: il-ħaddiema fqar u dawk li l-qagħda tagħhom sejra għall-agħar, li qed jobdu r-regoli iżda jitilfu l-logħba. Wasal iż-żmien li l-Gvern jikkunsidra bis-serjetà l-proposti tal-għaqdiet tal-ħaddiema, tal-ekonomisti u tas-soċjologi għal reviżjoni realistika u sostenibbli tal-aġġustament għall-għoli tal-ħajja (COLA) ta' Malta. Il-mod kif jitkejjel bħalissa jidher li ma jikkorrispondix għar-realtajiet li jħabbtu wiċċhom magħhom il-ħaddiema u l-pensjonanti, u jwassal għal kumpens negliġibbli għall-prezzijiet ogħla tal-oġġetti u s-servizzi. Il-Gvern għandu wkoll jikkunsidra serjament il-ħolqien ta' skemi ta' ħlas lura jew skontijiet għall-anzjani u dawk bi dħul baxx għal oġġetti u servizzi bażiċi bħall-kontijiet tad-dawl u l-ilma. Bħala kandidat għall-Parlament Ewropew qiegħed nipproponi wkoll li l-baġit tal-UE jkun aktar flessibbli għall-ħtiġijiet ta' gżejjer żgħar, li, pereżempju, huma aktar vulnerabbli għal pressjoni inflazzjonarja minħabba l-kontenut ta' importazzjonijiet għoli. Ir-riformi ekonomiċi promossi mill-Kummissjoni Ewropea għandhom jiġu ssorveljati fuq il-livell tal-istati membri, fejn is-soċjetà ċivili għandu jkollha rwol attiv għal riformi sostenibbli u soċjalment ġusti. Malta teħtieġ viżjoni ekonomika li ma tqisx biss ir-rati ta' tkabbir tal-prodott gross domestiku iżda li tqis ukoll il-kwalità tal-ħajja tal-persuni. Id-dimensjoni soċjali u dik ambjentali ma għandhomx jiġu ssagrifikati għall-benefiċċju ta' viżjoni ekonomika li mhijiex ugwali u mhijiex sostenibbli. Dan l-artiklu deher fil-Mument 31 ta' Marzu 2019 F'dan il-vlog għal The Malta Independent niddiskuti d-deterjorazzjoni ta' l-ambjent f'Malta. Pajjiżna jeħtieġ rappreżentanza Ewropeja konsistenti u li titkellem favur regoli u fondi li huma xierqa għal gżejjer żgħar. Tista' tara l-filmat hawnhekk: Is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea kienet ta' ġid għall-politika ambjentali, iżda pajjiżna għadu lura f'bosta aspetti ambjentali meta mqabbel mal-bqija tal-Unjoni. Dawn jinkludu l-kwalità tal-arja, l-immaniġġar tal-iskart u l-użu ta' enerġija rinnovabbli. Għalkemm il-Prim Ministru wiegħed li jneħħi l-impjant tal-enerġija li sejjaħ "fabbrika tal-kanċer", il-kwalità tal-arja marret għall-agħar l-aktar minħabba ż-żieda fil-karozzi privati u politika tat-trasport mhux sostenibbli. L-immaniġġar tal-iskart donnu aktar immaniġġar ta' kriżi milli viżjoni fit-tul, u, minkejja xi titjib żgħir, il-Magħtab reġa' lura għall-intejjen ta' qabel. Jidher ċar ukoll li l-gvern mhuwiex qed iħares lejn il-ġejjieni f'dak li jirrigwarda l-bini u l-iskart mit-twaqqigħ tal-bini, li jammonta għal 85 fil-mija tal-volum tal-iskart f'Malta. Filwaqt li ħafna minn dan jiġi rriċiklat u użat mill-ġdid fi stati membri oħrajn tal-UE, il-Gvern għad m'għandux pjan sostenibbli koerenti għal Malta. L-użu tal-enerġija rinnovabbli żdied ftit, iżda Malta għadha ma laħqitx il-miri tagħha għall-2020 u l-pajjiż jiddependi mill-gass mill-Ażerbajġan li jiswa aktar minn alternattivi oħrajn. Personalment ili attiv għall-ambjent mid-disgħinijiet. Kont attiv f'kampanji ta' suċċess kontra l-iżvilupp żejjed, u ħafna mir-riċerka soċjoloġika tiegħi kkonċentrat fuq il-politika ambjentali b'enfasi fuq is-sħubija ta' Malta fl-UE. Bħala politiku u kunsillier lokali, dejjem kont fuq in-naħa tar-residenti. Preżentament qed nieħu sehem attiv ukoll fit-tfassil tal-politika ambjentali tal-Partit Nazzjonalista. Bħala kandidat għall-Parlament Ewropew, dawn huma l-proposti ewlenin tiegħi b'rabta mal-ambjent. Jien nemmen li għandu jkun hemm klawżoli speċjali għall-ħarsien tal-ambjent tal-gżejjer żgħar. Pereżempju, il-Valutazzjonijiet tal-Impatt Ambjentali (fosthom il-valutazzjonijiet tal-impatt soċjali u tat-traffiku) għandhom ikunu applikabbli wkoll għal żvilupp fuq skala żgħira b'impatti kumulattivi fuq il-lokalitajiet. Dawn għandhom ikunu applikabbli f'lokalitajiet li għaddejjin minn bidla rapida minħabba għadd ta' żviluppi fuq skala żgħira li għandhom effetti kbar pereżempju fuq il-parkeġġ, it-traffiku, il-konġestjoni, id-dehra tal-orizzont u l-pajsaġġ tat-toroq. Proposti għal żviluppi bħal dawn għandhom jiġu evalwati kif xieraq qabel jiġu approvati. Nemmen ukoll li Malta teħtieġ monitoraġġ aħjar tal-istandards ambjentali sabiex jiġi żgurat li d-direttivi tal-UE jiġu applikati aħjar. Fl-istess waqt, għandhom isiru sforzi akbar biex jinkisbu fondi tal-UE għat-tnaqqis tat-tniġġis u l-finanzjament tat-tindif u l-immaniġġar tal-iskart. Jien nappoġġa wkoll l-isforzi għall-projbizzjoni tal-plastik b'użu waħdani li tant jagħmel ħsara, per eżempju lill-ħlejjaq marittimi. Iżda din titlob konsultazzjoni fil-fond biex jiġi żgurat li n-negozji u l-ħaddiema fis-settur ikunu jistgħu jaqilbu għal mod ta' ħidma sostenibbli, filwaqt li jinħolqu impjiegi ekoloġiċi. Ikun ta' ġid għal gżejjer żgħar bħal Għawdex u Malta jekk l-UE tintroduċi standards għall-ħarsien tas-siġar u l-ispazji pubbliċi. Dawn jagħtu aktar setgħa lir-residenti, is-soċjetà ċivili u l-kunsilli lokali biex iħarsu l-wirt naturali u pubbliku tagħhom. B'rabta mal-innovazzjoni u r-riċerka, Malta għal darb'oħra għadha lura meta mqabbla mal-bqija tal-Unjoni. Hemm bżonn ta' aktar fondi nazzjonali u Ewropej f'oqsma bħall-effiċjenza fl-enerġija, il-konservazzjoni tal-enerġija u l-ħolqien ta' impjiegi ekoloġiċi. Biżżejjed niftakru li Għawdex għadu kif tilef opportunità biex jingħaqad ma' 26 gżira Ewropea oħra fit-tranżizzjoni għal enerġija nadifa bl-appoġġ tas-Segretarjat tal-Kummissjoni Ewropea għall-Enerġija Nadifa għall-Gżejjer tal-UE. Dan kien diżappunt kbir: għandna nieħdu ħsieb li Malta tapplika għal fondi bħal dawn. Huwa kruċjali wkoll li nagħrfu li n-negozji interessati fi tranżizzjonijiet ekoloġiċi u l-ħolqien ta' impjiegi ekoloġiċi jeħtieġu assistenza u kundizzjonijiet speċifiċi fid-dawl tar-realtà ta' Malta bħala gżira żgħira. Għal darb'oħra, dan jirrikjedi determinazzjoni kif ukoll ir-rieda li nsemmgħu leħinna favur kundizzjonijiet għall-gżejjer żgħar li jistgħu jkunu differenti minn dawk għal pajjiżi akbar. Ikun utli wkoll li jkollna strutturi ta' finanzjament li jsaħħu l-mikroinvestiment għal inizjattivi iżgħar f'enerġija rinnovabbli u nadifa, u b'hekk jiġu megħjuna l-individwi, il-gruppi u l-kunsilli lokali interessati. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 24 ta' Marzu 2019 Nies ta' veru f'Malta ta' veru: persuni bi stejjer tal- ħajja, esperjenzi, ħtiġijiet u opportunitajiet speċifiċi. Persuni li lkoll jgħixu ħajja ta' kuljum unika, u jaqsmu affarijiet komuni ma' ħaddieħor kif ukoll differenzi minn ħaddieħor. Xi wħud mhumiex għaddejjin mill-aqwa żmien. Pereżempju, ir-raġel marradi li għandu kważi ħamsin sena u li jgħix ma' ommu marida li għandha 'l fuq minn sebgħin. Kellha tbigħ kollox biex tidfen lil żewġha u issa hi u binha qed iħabbtu wiċċhom ma' żgumbrament filwaqt li jistennew akkomodazzjoni soċjali flimkien ma' bosta oħrajn fuq il-lista ta' stennija. L-omm single li tieħu ħsieb lit-tfal tagħha u lil ommha li tuża siġġu tar-roti. Jgħixu fi proprjetà substandard iżda ma jistgħux ilaħħqu mal-prezz tal-kera u dalwaqt ser ikollhom jitilqu minn hemm. Il-ħaddiema single li tgħix f'akkomodazzjoni soċjali li nbniet ftit snin ilu. Iżda l-ħitan mimlijin moffa minħabba l-ilma li jgħaddi minnhom bil-mod il-mod. Il-koppja anzjana li jibżgħu mill-wasla tal-kontijiet tad-dawl u l-ilma. L-uniku passatemp tar-raġel huwa li jiltaqa' mal-ħbieb tiegħu anzjani fil-workshop tiegħu. Ser ikollu jiċċaħħad minn dan biex ilaħħaq mal-kontijiet tad-dawl u l-ilma? Ir-raġel li jgħix viċin żvilupp illegali li ilu jaffaċċa avviżi ta' infurzar mill-1997. Sadanittant, qed jiġi mmanifatturat is-siment f'żona agrikola. Ħafna trab u storbju. Fl-istess raħal, ikomplu jsiru illegalitajiet oħrajn għax l-Awtoritajiet jagħtu skużi burokratiċi biex ma jagħmlu xejn. Il-perit li rrifjuta li jiċċertifika xogħol ħażin, ingħata trasferiment u kellu jitlaq mis-settur pubbliku għax ma setax jissaporti l-kundizzjonijiet tax-xogħol. Iż-żagħżugħ li jgħix mal-ġenituri tiegħu għax ma jistax ilaħħaq mal-prezz tal-kera u ma għandux il-mezzi biex jixtri proprjetà, minkejja li għandu dħul medju u qiegħed jagħmel dottorat. Il-mara anzjana bi tliet slip discs li għandha bżonn urġenti ta' carer. U l-ħafna persuni akbar fl-età li jħossuhom waħedhom qalb il-pajsaġġ urban. L-attivisti u l-akkademiċi li l-proposti tagħhom ġew injorati jew intużaw biss bħala opportunità għal ritratt. Il-ħaddiem tal-Wasteserv li jissimpatizza mal-Partit Laburista u jinsab ixxukkjat fuq it-tmexxija ħażina u l-prattika fqira fil-Magħtab. L-omm separata ta' tlett itfal li għandha 'l fuq minn ħamsin sena li jirnexxielha taqla' 1,200 euro fix-xahar iżda li l-kont tal-kera tagħha huwa 850 euro fix-xahar. Il-mara b'diżabilità li tingħata allowance ta' 20 Euro 38 ċenteżmu biss fil-ġimgħa. 38 ċenteżmu aktar milli kienet tingħata sena ilu. Il-ħaddiem fiċ-ċivil li ma jistax isemma' leħnu għax jibża' mir-riperkussjonijiet. Din hi parti żgħira min-nies li ltqajt magħhom dan l-aħħar. Permezz tal-politika, is-soċjoloġija u l-attiviżmu stajt niltaqa' ma' bosta nies fl-aħħar ħamsa u għoxrin sena. Kultant tkun tista' tagħmel xi ħaġa dwar il-problema tagħhom u tgħinhom, filwaqt li drabi oħra tħossok bla setgħa u tkun tista' biss tempatizza. Dawn in-nies jistħoqqilhom id-dinjità. Jistħoqqilhom li jinstemgħu. Il-mara u r-raġel minsijin jistħoqqilhom empatija u azzjoni, u mhux priedki minn fuq pedestall. Il-politika fi ħdan il-komunità tfisser li l-politiċi jiltaqgħu b'mod attiv man-nies biex attivament isiru jifhmu l-firxa wiesgħa ta' realtajiet li għandna fostna llum il-ġurnata. Għax mingħajr għarfien veru tas-soċjetà tagħna, huwa diffiċli li titfassal politika b'dimensjoni soċjali. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 17 ta' Marzu 2019 Ftit jiem ilu, 26 gżira Ewropea nedew tranżizzjoni għall-enerġija nadifa bl-appoġġ tas-Segretarjat tal-Kummissjoni Ewropea għall-Enerġija Nadifa għall-Gżejjer tal-Unjoni Ewropea. Il-gżejjer huma Hvar, il-Kroazja; New Caledonia, Franza; Pantellerija, l-Italja; A Illa de Arousa, Spanja; Brač, il-Kroazja; Kreta, il-Greċja; l-Azores, il-Portugall; Gotland, l-Iżvezja; Korčula, il-Kroazja; Samos, il-Greċja; Ibiza, Spanja; Öland, l-Iżvezja; Kökar, il-Finlandja; Cape Clear, l-Irlanda; Mallorca, Spanja; Orkney, ir-Renju Unit; Marie-Galante, Franza; Favignana, l-Italja; Menorca, Spanja u grupp ta' gżejjer Skoċċiżi mhux konnessi mal-grid tal-enerġija, ir-Renju Unit. Il-qarrejja Għawdxin u Maltin minnufih ser jintebħu li ż-żewġ gżejjer huma nieqsa mil-lista. Filwaqt li seta' kien diffiċli li Malta tippreżenta strateġija għal tranżizzjoni fl-enerġija għall-gżira kollha, kif kienet l-enfasi tal-ewwel fażi, dan faċilment seta' kien possibbli għal Għawdex. Inċidentalment, il-gvern Malti kien wieħed minn dawk li oriġinarjament iffirmaw id-dikjarazzjoni dwar il-Gżejjer ta' Enerġija Nadifa fl-2017. Iżda, mbagħad, l-istess gvern ma applikax għal fondi għall-enerġija nadifa għal Għawdex. Dan huwa ferm diżappuntanti. Għawdex qed jiġi mċaħħad minn triq sostenibbli li twassal għal aktar awtosuffiċjenza fl-enerġija, enerġija aktar nadifa u l-ħolqien ta' postijiet tax-xogħol ekoloġiċi. Kif nistgħu nieħdu lill-gvern Malti bis-serjetà dwar il-miri tiegħu b'rabta mat-tibdil fil-klima meta jeskludi lill-gżira tiegħu stess, Għawdex, mil-fondi tal-UE għat-triq lejn enerġija nadifa? Nittama li d-deċiżjoni tal-gvern ma kinitx imsejsa fuq il-fatt li rabat lil Malta biex tiddependi minn gass bi prezz għoli mill-Ażerbajġan, li qed jiswa lil min iħallas it-taxxa miljuni ta' euro żejda kull sena u li qiegħed iwassal għal kontijiet ogħla tad-dawl u tal-ilma. Sadanittant, personalment staqsejt lis-segretarjat tal-inizjattiva Enerġija Nadifa għall-Gżejjer tal-UE jekk għadx għandna ċans napplikaw għal proġetti ta' finanzjament. Ġejt mgħarraf li aktar tard din is-sena tabilħaqq ser ikun hemm sejħa oħra għal applikazzjonijiet għal appoġġ għal proġetti speċifiċi ta' enerġija rinnovabbli. Proġetti li jinvolvu varjetà ta' partijiet interessati differenti (mis-soċjetà ċivili, kunsilli lokali, negozji lokali sa istituti edukattivi lokali) ser ikunu jistgħu jirċievu pariri teknoloġiċi u/jew finanzjarji mmirati apposta għalihom. Proġetti kemm minn Malta kif ukoll minn Għawdex jistgħu jikkwalifikaw għal din l-inizjattiva. Nistenna bil-ħerqa li l-gvern Malti jiżgura li l-partijiet interessati kollha jkunu infurmati sewwa dwar l-opportunitajiet u li jitressqu għadd ta' applikazzjonijiet biex titgawda din l-opportunità strateġika għat-tranżizzjoni għall-enerġija nadifa fil-gżejjer tagħna. Hija l-pożizzjoni tiegħi bħala kandidat għall-Parlament Ewropew li l-investiment fir-riċerka dwar l-enerġija għandu jkun imqassam b'mod aktar bilanċjat madwar l-UE; li l-investiment fl-enerġija għandu jagħti prijorità lil forom ta' enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza fl-enerġija u l-konservazzjoni tal-enerġija; li l-għajnuna lill-industrija għandha tqis ir-realtajiet fil-gżejjer żgħar; u li l-mikroinvestiment fl-enerġija rinnovabbli għandu jkollu aktar opportunitajiet għal fondi tal-UE. Nemmen f'Unjoni Ewropea fejn il-gżejjer żgħar ikollhom leħen qawwi. Ejjew niżguraw li kemm Għawdex kif ukoll Malta jgawdu l-benefiċċji ta' strateġija bħal din. Dan l-artiklu deher fil-Mument Il-gvern qiegħed ifaħħar lilu nnifsu għal riżultat relattivament tajjeb fl-Ewrobarometru f'dak li għandu x'jaqsam mal-perċezzjonijiet tan-nies dwar il-kwalità ta' ħajja tagħhom. Tassew, il-livell ta' sodisfazzjoni bil-ħajja f'Malta huwa għoli. Mhuwiex ċar jekk dan huwiex minħabba jew minkejja l-gvern. Imma ejjew ngħidu li l-gvern ta' Joseph Muscat huwa kawża ewlenija tar-riżultati ta' Malta fl-Ewrobarometru. F'dan il-każ infakkar lill-Prim Ministru tagħna li, kif qal hu stess dan l-aħħar, ma jistax ikollok il-laħam mingħajr l-għadma. Għalhekk, ejjew nagħtu ħarsa lejn xi wħud mill-punti ewlenin ta' tħassib tal-Maltin li wieġbu dan l-istħarriġ. Il-punti l-aktar importanti , skont l-Ewrobarometru , huma l-migrazzjoni, segwita mill-akkomodazzjoni, l-ambjent, kwistjonijiet ta' klima u enerġija, il-kriminalità, iż-żieda fil-prezzijiet u l-inflazzjoni. Jista' jkun li l-gvern għandu jirrifletti dwar jekk il-mudell ekonomiku tiegħu, primarjament imsejjes fuq l-importazzjoni ta' eluf ta' ħaddiema, huwiex l-aħjar triq biex nimxu 'l quddiem. Mhux biss għax dan jinkoraġġixxi t-tnaqqis fil-pagi, iżda wkoll minħabba impatti oħrajn. Dawn jinkludu impatti fuq il-prezz tal-akkomodazzjoni li sploda 'l fuq. L-iżgumbramenti qegħdin jiżdiedu, il-listi ta' stennija għall-akkomodazzjoni soċjali qegħdin jitwalu, filwaqt li Malta tibqa' tinbena, xi kultant minn ħaddiema li paradossalment jgħixu f'containers. Illum, aktar ħaddiema żgħażagħ qegħdin jintebħu li l-ħolm tagħhom li jixtru jew jikru l-proprjetà tagħhom irid jitwarrab, għax sempliċiment ma jistgħux ilaħħqu mal-prezzijiet il-ġodda. X'differenza minn ftit snin ilu! Dan il-mudell ekonomiku qed ikollu impatti fuq il-kwalità tal-ħajja tal-anzjani, li dan l-aħħar il-Prim Ministru qalilhom li l-pensjonijiet tagħhom jiddependu mill-ħaddiema importati, u mhux mill-kontribuzzjonijiet li ħallsu tul is-snin. Tabilħaqq, ħafna pensjonanti qed isibuha wisq diffiċli li jkampaw mal-prezzijiet tal-mediċini, il-kontijiet tad-dawl u l-ilma, l-ikel, u s-servizzi u l-prodotti li jirfdu l-kwalità tal-ħajja tagħhom. Nistgħu ngħidu li l-inflazzjoni vera f'Malta nistgħu nanalizzawha f'termini tad-domanda dejjem tikber għall-provvista tal-prodotti u s-servizzi ta' Malta, li qed twassal biex il-prezzijiet jogħlew. Qiegħed ikollu wkoll impatti fuq l-ambjent. Il-kwalità tal-ajru tagħna hija waħda mill-agħar fl-Ewropa, primarjament minħabba ekonomija dipendenti fuq il-karozzi, u forom oħra ta' tniġġis qegħdin jinfirxu mal-gżejjer. It-tentakli tal-firxa urbana qegħdin iċaħħdu lil uliedna mill-ħdura hekk kif l-ibliet u l-irħula tagħna jsiru dejjem aktar iffullati. Inċidentalment, xi tfal issa jridu jidraw f'containers minflok klassijiet. Surplus ta' containers fl-aqwa żmien. Dawn il-problemi jmorru lil hinn mill-politika partiġġjana. It-tniġġis huwa demokratiku – jolqot lil kulħadd. Kulħadd jirċievi l-kontijiet tad-dawl u l-ilma, u l-bejjiegħa tal-proprjetà jagħtu l-istess prezzijiet lil kulħadd. Għalhekk, huwa kruċjali li nħabbtu wiċċna mal-isfidi tal-lum lil hinn minn politika tal-pika. Fil-vjaġġ tiegħi fl-attiviżmu u l-politika, li sa issa ilu 25 sena, iltqajt ma' ħafna nies, ħomor, blu, ħodor, oranġjo u ta' ebda kulur, li għandhom rieda tajba u jixtiequ Malta aħjar. Din ir-rieda tajba wasslet għal kampanji li rnexxew, mis-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea għall-estensjoni tad-drittijiet ċivili, kif ukoll xi ġlidiet ambjentali li ntrebħu kontra mewġa ta' żvilupp eċċessiv. U llum, is-sejħa tal-politika ta' rieda tajba għadha sejħa biex nibqgħu nitkellmu għan-nies, għall-ambjent u għal kawżi ġusti. Għandna ngħidu l-affarijiet kif inhuma mingħajr biżà. Għandna nistinkaw biex nagħmlu l-Unjoni Ewropea aktar rilevanti għall-ħajja ta' kuljum tagħna. Għandna naċċertaw li l-ilħna f'Malta jinstemgħu fl-UE u li l-aspetti pożittivi tas-sħubija tal-UE jgawdihom kulħadd. Għandna nitkellmu għall-persuni minsijin, il-maġġoranza siekta li taqsam il-firdiet partiġġjani. Għandna nrawmu politika li tiġi mill-komunitajiet u li tkun imsejsa fuq ir-riċerka, politika li tisma' t-tħassib tan-nies u tieħu azzjoni fuqu. Dan l-artiklu deher fil-Mument, 3 ta' Marzu 2019 Riċentament ġie ppublikat ir-Rapport dwar l-Istat tal-Ambjent, li jirrapporta dwar il-qagħda tal-ambjent f'Malta u jkopri informazzjoni xjentifika mill-2009 sal-2015. Ir-rapport li hu taħt l-awspiċi ta' l-Awtorita' dwar l-Ambjent u r-Riżorsi jikkonferma dak li l-Partit Nazzjonalista, l-esperti fil-politika u s-soċjetà ċivili ilhom jgħidu dwar diversi kwistjonijiet. Juri li filwaqt li sar xi progress fil-bijodiversità bejn l-2009 u l-2015, l-oqsma l-oħrajn tal-ambjent jinsabu f'qagħda mwiegħra. Fost is-sejbiet ta' dan ir-rapport hemm li d-densità tal-popolazzjoni ta' Malta hija ferm ogħla mill-medja tal-UE. Filwaqt li Malta għandha densità ta' 1,450.2 persuna/km 2 il-medja tal-UE hija 118-il persuna/km 2 . Nafu ukoll li fl-2015, il-produzzjoni tal-iskart f'Malta kienet fl-ogħla livelli li qatt kienet. Dan hu nkwetanti meta nafu li Malta tirriċikla biss 7% tal-iskart kollu tagħha. Fl-2015 Malta kellha wkoll l-ogħla livell li qatt kellha ta' elettriku kkunsmat. Fl-istess sena, 35.6% tal-permessi tal-iżvilupp ingħataw fuq art verġni. Ir-rapport jisħaq li l-impatt kumulattiv tal-iżvilupp fuq l-art verġni limitata hu raġuni għal tħassib. L-istokk ta' vetturi bil-mutur bil-liċenzja laħaq kważi 350,000 fl-2015, b'1.24 abitant għal kull vettura. Ir-rapport jgħid li għad hemm ħtieġa urġenti li l-alternattivi ta' trasport pubbliku għall-użu tal-karozza privata jsiru attraenti u li n-nies ikunu jistgħu joqogħdu fuqhom. Ta' min iżomm f'moħħu li fl-aħħar tliet snin il-Gvern kien iktar aggressiv f'numru ta' policies li għandhom effett fuq l-ambjent. Filwaqt li rridu nistennew għal Rapport li jkopri dawn l-isnin biex inkunu nkejllu dan l-impatt b'mod xjentifiku, bosta effetti huma viżibli fil-ħajja ta' kuljum f'Malta u Għawdex. Il-mudell ekonomiku tal-gvern hu msejjes fuq tkabbir rapidu fil-popolazzjoni permezz tal-importazzjoni ta' ħaddiema, dipendenza eċċessiva fuq il-kostruzzjoni u nuqqas ta' antiċipazzjoni tal-impatti ekonomiċi, soċjali u ambjentali lil hinn miċ-ċiklu politiku attwali. Filwaqt li l-Partit Nazzjonalista jilqa' l-kontribut tal-ħaddiema u l-familji tagħhom għall-ekonomija u s-soċjetà Maltija, aħna nemmnu li għandu jerġa' jintiżen il-mudell ekonomiku tal-gvern li hu msejjes fuq riżultati rapidi, biex dan jinbidel għal mudell imsejjes fuq is-sostenibbiltà. Il-ħtiġijiet soċjali, ambjentali u ekonomiċi għandhom jiġu rrikonċiljati permezz ta' metodu ta' politika msejjes fuq l-evidenza li jqis l-opportunitajiet, l-impatti u r-riskji fuq medda qasira, medja u twila ta' żmien. Għalhekk, il-Partit Nazzjonalista vara numru ta' proposti li jkopru investiment u infurzar aħjar min-naħa tal-gvern; aktar involvment tal-komunità fil-ħarsien ambjentali; settur pubbliku ekoloġiku u Unjoni Ewropea li tagħti widen għall-ħtiġijiet tal-gżejjer żgħar. Fosti affarijet oħra, qed nipproponu li ninċentivaw in-negozji ġodda fl-ekonomija ċirkolari u li nwaqqfu fond għall-innovazzjoni ekoloġika biex inkunu innovattivi u nadattaw it-teknoloġiji ekoloġiċi għall-kuntest Malti b'mod speċifiku. Qed nippropnu li jkun hemm għassa ambjentali, fejn isir infurzar effettiv f'ċerti oqsma bħall-kostruzzjoni, l-istorbju, it-tniġġis tal-arja u t-tniġġis tal-baħar. Fdan ir-rigward, green community officers għandhom ikollhom awtorità ambjentali. Qed nipproponu wkoll li jkun hemm inċentivi għar-residenti biex jipparteċipaw f'attivitajiet ekoloġiċi, pereżempju b'fondi lokali għal skemi tat-tħawwil tas-siġar u attivitajiet fil-komunità. Irridu nżidu d-disponibbiltà ta' opportunitajiet akkademiċi fil-livell terzjarju għal riċerka, edukazzjoni u pubblikazzjonijiet. Għandna nnnaqqsu l-burokrazija u r-rekwiżiti minn fuq għal isfel għall-NGOs ambjentali u għal esponenti oħra tas-soċjetà ċivili (eż. artisti, akkademiċi) għal opportunitajiet ta' finanzjament ekoloġiku. Għandna ngħinu lill-NGOs ambjentali u lill-kunsilli lokali permezz ta' fondi għal appelli kontra proġetti kbar. L-istess bħal ma qed tipproponi l-Kummissjoni Ambjentali tal-Knisja, nemmnu li l-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Ekonomiku u Soċjali għandu jsir il-Kunsill Malti għall-Iżvilupp Sostenibbli. Naqblu ukoll li l-iżvilupp sostenibbli jiġi integrat fis-settur pubbliku kollu, taħt ir-responsabbiltà tal-Prim Ministru. Il-Partit Nazzjonalista qed jipproponi ukoll implimentazzjoni ċara sabiex l-entitajiet u l-binjiet kollha tal-gvern ikunu jiffunzjonaw mingħajr karbonju. Għandu jiġi żgurat li l-iskema tal-Mexxejja Ambjentali (Green Leaders) tiġi implimentata: kull entità governattiva jkollha uffiċjal responsabbli għall-inizjattivi ekoloġiċi. Qed nipproponu ukoll li tissaħħaħ il-klawżola dwar green procurement fil-kuntratti pubbliċi. F'dak li għandu x'jaqsam ma' l-isħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, nemmu li għandu jkunn hemm monitoraġġ u rappurtar aħjar tal-istandards ambjentali biex niżguraw applikazzjoni aħjar tad-Direttivi tal-UE. Nemmnu ukoll li l-gżejjer żgħar jeħtieġu klawżoli speċjali biex jipproteġu l-ambjent u biex itejbu s-sostenibbiltà. Pereżempju l-obbligu li jsiru Valutazzjonijiet tal-Impatt Ambjentali jeħtieġ ikun japplika wkoll għal żvilupp fuq skala żgħira b'impatti kumulattivi fuq il-lokalitajiet. Il-Partit Nazzjonalista ser iħabbar proposti ta' politika speċifiċi f'oqsma ambjentali oħra fil-futur qrib. L-approċċ tagħna jista' jitwettaq ladarba niġu eletti fil-gvern u permezz tal-Membri tal-Parlament Ewropew u l-Kunsillieri Lokali tagħna. Dan l-artiklu deher f' Newsbook
New Publication on Discourse Analysis Tnaqqis inkwetanti fil-pagi - Michael Briguglio Worrying wage drop means we must look beyond GDP – Michael Briguglio Filmat: Malta għandha bżonn leħen konsistenti favur l-ambjent - Michael Briguglio 
 
 Proposti għal ambjent aħjar – Michael Briguglio 
 
 Better environment proposals - Michael Briguglio 
 
 Real people in real Malta – Michael Briguglio 
 
 Nies ta' veru f'Malta ta' veru – Michael Briguglio 
 
 Għaliex Għawdex ma ngħaqadx ma' gżejjer oħrajn tal-UE fit-tranżizzjoni għall-enerġija nadifa? Michael Briguglio 
 
 Video: Il-kont tad-dawl tiegħek tax-Xitwa raħas? Are your winter energy bills cheaper? Michael Briguglio 
 
 Is-sejħa tagħna – Michael Briguglio 
 
 Why hasn't Gozo joined other EU islands for clean energy transition? Michael Briguglio 
 
 L-Istat tal-Ambjent – Xi proposti:  Michael Briguglio