Sur President, dan l-Abbozz ta' liġi huwa verament interessanti u jitlob ċerta riflessjoni u attenzjoni biex wieħed jipprova jieħu l-aħjar benefiċċju minnu. Nittama li l-Gvern jieħu d-diskors li se nagħmel bħala wieħed li jista' jammeljora, imexxi 'l quddiem, jirranġa u jġib aktar vantaġġi minn dan l-Abbozz. Bħala rimarka ġenerali, wieħed irid jgħid li l-proċess kriminali, tul dawn l-aħħar snin, jiġifieri mis-sena 2002 meta dak iż-żmien kien hemm il-Ministru Tonio Borg fejn jien kont wieħed mill-membri tal-kumitat, inbidel b'mod qawwi u għamilna differenzi kbar fil-proċedura kriminali b'mod u manjiera li daħal, għall-ewwel darba, il-konċett tal-parti lesa li tkun parti mill-proċess. Mill-2002 l-affarijiet żviluppaw u mxew sew 'il quddiem u llum il-proċess jitlob aktar ħsieb għax m'għadux dak li l-proċess li ġejna mgħallma fl-Unversità ta' x'inhu u x'mhuwiex proċess kriminali. It-tieni rimarka għandha tkun li f'dak li se ngħidu, fl-ebda mument ma naċċettaw li l-proċeduri kriminali, f'xi mument, isiru proċeduri privati jiġifieri li naċċettaw dak li jagħmlu pajjiżi oħrajn fejn il-proċeduri kriminali jiġu meħuda u mmexxija minn persuni privati. Proċedura kriminali trid tibqa' dejjem waħda li hija pubblika. Fis-sena 2002, fl-artikolu 410 tal-Kodiċi Kriminali, daħal il-konċett tal- li għandha dritt tkun preżenti fil-kawża, għandha dritt li tiġi notifikata bil-kawża, għandha dritt li jkollha avukat li jassistiha u għandha dritt ukoll li tista' tagħmel sottomissjonijiet u f'ċerti mumenti, għandha dritt ukoll, li tagħmel numru ta' mistoqsijiet. Dan kien pass kbir 'il quddiem. Niftakar li fis-sena 2003, meta nħtart Segretarju Parlamentari, waħda mill-ewwel affarijiet li kellna quddiemna kienet li naraw kif dawn l-emendi se jidħlu fis-seħħ u jiġu implimentati u mħaddma fil-proċedura kriminali. Fortuntament din id-dispożizzjoni partikolari - mhux id-dispożizzjonijiet kollha huma l-istess - ħadet in-nar u ħadmet tajjeb ħafna. Fuq din id-dispożizzjoni aħna mxejna passi oħrajn 'il-quddiem. Ta' min jgħid li ma' dawn l-emendi tal-2002 tal-Kodiċi Kriminali kien hemm ukoll emendi li saru lill-Att dwar il-Pulizija, senjatament għall-vittmi tar-reat li jkollhom bżonn ta' protezzjoni meta jiġu biex jixhdu jew inkella fil-ħajja partikolari tagħhom. Dawn iż-żewġ punti ġabu, għall-ewwel darba, ir-relevanza tal-persuna li tkun sofriet id-delitt li, hawnhekk qed insejħulu l-vittma tad-delitt, bħala parti essenzjali tal-proċes kriminali u bħala parti li hija relevanti. Fi żmenijiet oħrajn, kellek sitwazzjoni fejn il-parti , jiġifieri l-parti li tkun sofriet u allura tkun il-vittma tar-reat, kienet sempliċi xhud, jiġifieri tiġi l-Qorti biex tixhed u daqshekk. Kien hemm drabi wkoll meta lanqas kienet tissejjaħ biex tixhed, speċjalment meta l-imputat, fl-ewwel seduta, jaqbad u jammetti. Hemm prassi - mhux tal-maġistrati kollha però ta' ħafna minnhom - li llum il-ġurnata din is-sitwazzjoni ma tirrepetix ruħha. Meta jkollok xi ħadd li huwa vittma ta' reat, il-Qorti trid tassigura li jkun preżenti anke fil-mument li xi ħadd qiegħed jammetti u trid tassigura wkoll li tisimgħu biex tara l-gravità tar-reat inkwestjoni. Dan kif bdejna fl-2002. Wara l-2002 għamilna numru ta' passi oħrajn li permezz tagħhom mexxejna il-pożizzjoni tal-vittma tar-reat 'il quddiem. L-ewwel punt importanti li jien kont għamilt bħala Segretarju Parlamentari kien marbut mal-preżenza tat-tfal. It-tfal kellhom żewġ sitwazzjonijiet ta' diffikultà li kienu qed jagħmluhom vulnerabbli. L-ewwel l-kwestjoni kienet relatata mal-fatt li qabel ma kienx hemm għar-rigward tat-tfal u fis-sena 2003/2004, ħadna ħsieb li bħala l-ewwel miżura, nintroduċu li meta tfal taħt is-16-il sena jixhdu ġol-Qrati tagħna, iridu jixhdu dejjem bil-video . Mhux biss, imma għamilna pass ieħor 'il quddiem biex nipproteġu dawn il-vittmi l-aktar vulnerabbli fis-soċjetà tagħna u daħħalna miżura biex meta jkun hemm każijiet ta' abbuż fuq it-tfal, ikun hemm ġudikant wieħed li jisma' l-każijiet kollha. Qabel il-każijiet kienu jinstemgħu minn diversi maġistrati. Konna ddeċidejna din il-miżura mal-Prim Imħallef li ħa d-direzzjoni li kull kawża relatata ma' abbuż fuq it-tfal tinstema' quddiem maġistrat wieħed, li jisma' dawn il-każijiet u jispeċjalizza fuq dawn il-każijiet. Daħħalna mbagħad punt ieħor importanti li ilu jiġi wżat għal dawn l-aħħar 7 jew 8 snin fejn meta t-tfal jixhdu, ix-xhieda tagħhom tiġi rekordjata kemm bil-vuċi kif ukoll fl-apparenza tagħhom. Dik ix-xhieda tibqa' preservata u tkun dik ix-xhieda li tiġi wżata fil-proċess kriminali kollu anke jekk kemm-il darba l-affarijiet jiżviluppaw li wieħed imur għal ġuri. Is-sistema qabel kienet kompletament differenti. Irrid ngħid dan speċjalment la qed nitkellmu fuq il-vittmi tar-reat, biex nenfasizza ix-xogħol li għamilna fl-aħħar żewġ leġiżlaturi marbut ma' protezzjoni tal-vittmi tar-reat. It-tfal ġew protetti fix-xhieda, qed jixhdu f'post appartat, qed jixhdu bil- u qed jiġu rekordjati għax inti jkollok tfal li meta jiġu abbużati jkollhom ċerta età però mbagħad jikbru u allura min ikun qed jismagħhom jieħu impressjoni kompletament differenti. Għandhekk ukoll ġudikant wieħed u allura l-kejl tal-ġudizzju tas-sentenzi u l-esperjenza li tinġabar hemmhekk hija unika. Ma' dawn daħħalna wkoll punti oħrajn intenzjonati biex niddefendu u nsaħħu l-pożizzjoni tal-vittma tar-reat. Pereżempju daħħalna l-punt tad-danni ċivili. Sfortunatament l-Artiklu 532 A għadu mhux applikat biżżejjed ġol-qrati tagħna. Aħna konna daħħalna miżura fejn il-vittma tar-reat m'għandiex bżonn tagħmel kawża ċivili mal-kawża kriminali. Jiġifieri l-prosekuzzjoni, l-Istat jiftaħ il-kawża kriminali, il-parti , il-vittma tidher quddiem il-ġudikant fejn tgħid x'danniu tkun sofriet, pereżempju li kissrulha ħġieġa, għamlulha ħsara fid-dar jew fil-karozza u l-ġudikant fil-kawża kriminali jagħti kumpens ċivili wkoll. Jiġifieri bħala vittma tar-reat, b'din il-miżura qegħdin niffrankawlha l-bżonn li tidħol f'kawża ċivili bl-ispejjeż u l-iskariġġ li ġġib tali kawża ċivili. Punt ieħor li konna għamilna kien biex ikun aktar faċli għall-vittmi tar-reat li jieħdu lura l-oġġetti li jkunu pereżempju, insterqulhom. Fil-leġiżlazzjoni preċedenti kien hemm li jekk xi ħadd jinsteraq, biex jieħu lura l-oġetti li jkunu nstabu mill-pulizija, irid ikollu l-qbil tal-prosekuzzjoni, tal-avukat ġenerali u anke tad-difiża. Jiġifieri jekk id-difiża, min qed jiġi difiż joġġezzjona, allura dak l-oġett jibqa' ma jistax jittieħed. Aħna konna emendajna l-liġi u mill-2005/2006 persuna li tiġi mċaħħda minn oġġetti tagħha, kulma għandha tagħmel hija talba lill-Qorti, biex imbagħad il-Qorti tara li jekk kemm-il darba l-oġġett ġie u jekk l-oġġett m'hemmx aktar bżonnu għal xi raġuni, tkun tista' tagħti l-awtoritazzjoni biex dak li jkun jieħdu l-oġġett. Din kienet miżura oħra favur il-vittma tar-reat. Għamilna mbagħad pass ieħor importanti li għadu fil-pożizzjoni li jiġi żviluppat ferm aktar. Qed nirreferi għall-konċett li jien kont ħassejt li huwa innovattiv fejn inti tagħti kumpens lill-vittmi tar-reat. Hemm artikolu fil-Kodiċi Kriminali 698 fejn permezz tiegħu persuna li tkun sofriet dannu, pereżempju xi ħadd ikun seraqha, xi ħadd ikun għamlilha xi agravju, jekk tfittex lill-persuna li għamlitilha din il-ħsara u ma titħallasx, allura tkun tista' titlob lill-Gvern biex il-Gvern ikun jista' jagħtiha l-kumpens tal-ħsara li hija sofriet. Konna mxejna sew f'dan ir-rigward, għamilna l-avviż legali li ilu operattiv fuq numru ta' każijiet imma għad hemm lok li jiġi aktar żviluppat. Għamilna wkoll punt ieħor importanti marbut mal-proċessi verbali, li ma tantx huwa magħruf u qed insemmih biex ikun magħruf aktar. Ħafna drabi wieħed ikollu l-idea li l-vittma tar-reat m'għandux post fil-proċessi verabli. Konna għamilna emenda fejn għedna li jekk jgħaddu l-ewwel xahrejn, li huma l-ewwel żmien li hu mogħti għall-proċess verbal, u l-proċess verbal ma jkunx għadu magħluq, allura l-vittma tar-reat, jekk trid, ikollha d-dritt li titlob li tintervjeni, li tkun preżenti jew tressaq xhieda hija stess ġol-proċess verbal. Dawn huma kollha passi ġodda li aħna konna għamilna. Imbagħad għamilna qabża ferm akbar bl-Att dwar il-Ġustizzja Riparattriċi li qiegħed fil-Kapitlu 516 tal-Liġijiet ta' Malta, fejn konna għamilna kapitlu apposta mill-Artikolu 26 sal-Artikolu 41 ta' dak l-Att li fih daħħalna unita ta' appoġġ għall-vittmi tar-reat. Qed insemmi dan b'mod partikolari għax kif se nirrimarka aktar 'il quddiem, f'dan l-Abbozz ta' liġi hemm konflitti bejn dak li hemm fl-Att dwar il-Ġustizzja Riprattriċi u dan li qed jitressaq hawnhekk illum. Qed insemmi dan biex wieħed jagħmel ftit tal-liġi. Però hawn kellna konċett kompletament differenti marbut mal-fatt li tagħti importanza lill-vittma tar-reat f'tliet istanti, l-ewwel fil-bidu tal-proċess kriminali, it-tieni fil-mument meta tingħata s-sentenza u t-tielet wara li jingħata l-proċess kriminali. Sur President, qed ngħid dan għax jien dejjem nittama li l-Att dwar il-Ġustizzja Riprattriċi jimxi 'l quddiem u jkun hemm aktar attenzjoni għalih. Forsi nitkellem b'dan il-mod għax dan kien il- tiegħi għal ħafna żmien u issa nittama li ħaddieħor qiegħed jadottah. Aħna konna daħħalna l-konċett li jkun hemm reġistru għall-vittmi tar-reat u li jkun hemm analiżi ta' jekk kemm-il darba hemmx lok għal . Il-konċett tal-Ġustizzja Ripatratriċi twieled hemm. Dik kienet waħda mill-ħolmiet tiegħi bħala avukat u rrid ngħid li nrexxieli nagħmilha u ndaħħalha fil-liġi tagħna, mhux biss leġiżlattivament, għax tista' sempliċement tiktibha, imma kont ħadt ħsibt li amministrattivament ikun hemm il-preparazzjoni u t-tibdil fil-kultura għaliha. Mhux biss imma konna wkoll daħħalna diversi passi ta' assistenza. Il-ħsieb tal-Att tal-Ġustizzja Ripratriċi dejjem qiegħed biex meta għandek il- , għandek l- il-vittma tar-reat qegħda tiġi l-ħin kollu mgħarrfa b'dak li qed jiġri. Jekk xi ħadd sawwatni u spiċċa l-ħabs, għaliex m'għandix inkun informat jekk kemm-il darba l-aggressur għamel talba għall- , jew inkella għaliex m'għandix ikun informat li l-aggressur wasal biex joħroġ bir-remissjoni jew inkella wasal biex joħroġ bis-sentenza tal-Qorti. Għaliex jien m'għandix ikolli l-possibbiltà li nasal mal-persuna msemmija fuq mejda biex nifhem x'ġara u għaliex ġrat xi ħaġa. Ħafna drabi jkollok każijiet ta' nies li jkunu vittma tar-reat u jdaħħlu f'rashom li r-reat sar tort tagħhom. Dawn huma kollha affarijiet li aħna nrexxielna nagħmlu. Qed ngħid dan għax hemm barra spiss nisimgħu diskors vojt u ħmerijiet fuq x'suppost għamilna u m'għamilnix u għalhekk huwa tajjeb li dan li qed ngħid jiġi rreġistrat minn min qiegħed jismagħna biex jifhem li aħna għamilna diversi affarijiet b'attenzjoni. Fil-fatt għamilniehom b'attenzjoni għax kulmin jaħdem il-Qorti jgħallimni li, il-Qorti għandu ċertu jiġifieri għalxejn tagħmel kwantità kbira ta' emendi għax fil-Qorti ma jiġux implimentati kollha f'daqqa. Jien li llum immur il-Qorti nipprattika nsib li hemm dispożizzjonijiet li daħħalniehom fl-2004, 2005, 2006 u 2007 u għad hemm nies li għadhom lanqas biss jafu bihom. Hemm sitwazzjoni fejn il-prattika hi mod u l-liġi hija mod ieħor u allura qiegħed nuża dan il-forum biex niddiskuti din il-ħaġa. Sur President, nixtieq ngħid ħaġa oħra. Meta fis-sena 2008 sibt lili nnifsi fil-pożizzjoni ta' Ministru għall-Ġustizzja u l-Intern għax qabel kont Segretarju Parlamentari, waħda mill-ewwel deċiżjonijiet li kont ħadt kienet marbuta mal-pakkett ta' kif inti tistà tagħmel regoli ta' protezzjoni aħjar għall-persuna akkużata fuq livell ta' Unjoni Ewropea. Niftakar fid-dibattitu oriġinali kien hemm pakkett sħiħ ta' interpretazzjoni, informazzjoni, dritt għall-aċċess u affarijiet oħrajn li kienu qed jitressqu mill-Kummissjoni bħala pakkett wieħed sħiħ, . Waħda mill-ewwel deċiżjonijiet li jien kont ħadt kienet li biddilt il-pożizzjoni ta' pajjiżna għax oriġinarjament konna qegħdin nopponu kompletament għal din il-linja. Biss aħna konna lesti li jekk ikun hemm jiġifieri li taqbad l-affarijiet biċċa biċċa, allura kienet tkun aktar faċli biex is-sistemi ġuridiċi kollha tas-27 pajjiż tal-UE jassorbu dawn it-tibdiliet. U dan hu dak li sar. Però niftakar li fis-sena 2009 ġo Praga, fl- kont iltqajt mal-Kummissjoni, dak iż-żmien kien hemm, Alla jagħtih il-ġenna għax il-bambin sejjaħlu, il-Kummissarju Jacques Baro - Irrid ngħid li f'Diċembru li għadda, il-Kummissarju Jacuques Baro ġie hawn Malta u għamel ħafna ġid lill-pajjiżna. Kien bniedem ta' intelliġenza kbira, demokratiku kristjan, bniedem li kellu esperjenza kbira f'dawn l-affarijiet, bniedem li pajjiżna fortunatament onorah ukoll – fejn kont għedtlu u insistejt li bħala pajjiż dak li konna qed nagħmlu kien tajjeb, però jrid ikun hemm ta' xi forma ta' aħjar għar-rigward tal-vittmi tar-reat. Huwa tajjeb li tagħti aktar protezzjoni lill-akkużat, però fis-soċjetà moderna, trid tagħmel bilanċ aktar qawwi għall-vittmi tar-reat. U dan li qegħdin niddiskutu llum huwa in parti ma' dak li kien ġie maqbul. Kont nippreferi li jkun hemm sustanza ikbar u punti aktar qawwija però dan kien qawwi li l-protezzjoni għall-vittmi tar-reat fil-pajjiżi kollha membri tal-Unjoni Ewropea se tkun tajba u applikabbli. Allura f'dan kollu, jien ma nistax ma neħdux pjaċir li llum din waslet ukoll fil-Parlament Malti. Però nixtieq li dan l-Abbozz ta' liġi jiġi rfinat għax hemm ħafna punti li jitolbu li wieħed jirfinahom biex l-Abbozz ikun jista' jagħti pakkett aktar sod minn dak li hemm bħalissa. Hemm affarijiet tajbin - ara ma jmurx xi ħadd jinterpretani li, b'xi mod, jien qiegħed ngħid kontra dan l-Abbozz ta' liġi - però hemm affarijiet li naħseb li wieħed irid jiġbed l-attenzjoni dwarhom. L-ewwel nett għandek il-kwestjoni ta' terminoloġija. Fit-terminoloġija qed ndunaw li, sfortuntament, min abbozza dan l-Att, qabad u reġà ivvinta ċerti definizzjoijiet li aħna għandna diġà. Proprju għalhekk huwa importanti li jkun hemm . Dan għaliex fil-Kodiċi Kriminali fl-Att dwar il-Pulizija fil-Ġustizzja Riparatriċi għandek użat diversi terminoloġiji, l-ewwel vittma tar-reat, xhud u mbagħad . Naħseb li għandna nużaw biss it-terminoloġija "vittma tar-reat" li tkun tapplika kullimkien. It-tieni nett, fil-Ġustizzja Riparatriċi diġà hemm definizzjoni ta' x'inhi vittma tar-reat, fejn aħna konna għedna hekk: Jiġifieri aħna daħħalna wkoll il-konċett li s-soċjetà tkun aggravata minħabba f'reat li ġie kommess lill-persuna li mhijiex identifikata. Hawnhekk f'dan l-Abbozz ta' liġi 66 insibu definizzjoni li tinjora din id-definizzjoni li diġà teżisti fil-liġi tal-Ġustizzja Riparatriċi u li, fl-opinjoni tiegħi, hija ċ-ċavetta għall-unità. Taħt il- li twaqqaf fl-aħħar leġiżlatura u nieħu pjaċir li għadu għaddej, hemm unità apposta biex tipproteġi l-interessi tal-vittmi tar-reat. F'dan l-Abbozz qegħdin indaħħlu konċetti kompletament differenti. Proprju għalhekk naħseb li għandna nagħmlu Għandek ukoll kwestjoni oħra li jien nħoss li hija importanti, li tirrigwarda fejn inti għandek tagħmel dawn l-artikoli tal-liġi. F'dan l-Abbozz insibu li se mmorru biex ikollna dawn l-artikoli tal-liġi f'att separat meta diġà għandna kwestjonijiet li jipprovaw jiddefendu l-vittmi varji tar-reati mxerrdin ma' diversi atti oħrajn. Naħseb li diversi minn dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jidħlu jew fl-Att dwar il-Ġustizzja Riparatriċi jew fil-Kodiċi Kriminali, inkella fil-Kodiċi tal-Pulizija. Jien naħseb li tajjeb li nevitaw li kull darba jkollna din il-konfużjoni ta' x'hemm u x'ma hemmx. Hemm ukoll l-Artikoli 5 u 6 li huma tajbin ħafna. Artikolu 5 qiegħed jitlob li l-pulizija tibgħat meta xi ħadd jagħmel rapport. Dan ifisser li meta inti tagħmel rapport lill- jibgħatlek . Din hija miżura tajba Imbagħad f'Artikolu 6 għandek id-dritt ta' informazzjoni dwar il-każ. Meta l-każ huwa pereżempju se tressaq lil xi ħadd il-Qorti u jinstab akkużat jew meta tgħid lil xi ħadd li ma nistgħux insolvu l-każ, huwa faċli, però hemm ħafna każijiet fejn ir-reat isir u l-investigazzjoni tal-pulizija ma tkunx tista' tingħalaq. Allura hemm bżonn li f'Artikolu 6 jiddaħħal mhux biss il-bidu, it-tmiem u s-sentenza finali imma tiddaħħal ukoll l-aktar ħaġa spinuża u diffiċli li hija l-ispjegazzjoni lin-nies tax-xogħol li jkun qiegħed isir mill-pulzija. Ħafna drabi, jien sibt li dan huwa punt nefralġiku bejn il-pulizija u l-vittmi tar-reat. Diversi drabi jien kont nitlob lil min hu inkarigat biex il- jiltaqa' mal-vittma tar-reat u jinformaha li għalkemm il-każ għadu ma ġiex solvut imma l-Pulizija ma ttraskuratx il-każ. Hemm ukoll Artikolu 9 li qiegħed jitkellem dwar l-Att dwar il-Ġustizzja Riparatriċi fejn naħseb li hawn għaliex fl-Att dwar il-Ġustizzja Riparatriċi, jekk m'iniex sejjer żball f'Artikolu 41, għandek diġà x'għandu jsir mal-vittma tar-reat mentri hawn qegħdin nivvitaw affarijiet li huma differenti u li, fl-opinjoni tiegħi, mhumiex strettament relevanti. Għandna mmorru lura għal dak li hemm fl-Att tal-Ġustizzja Riparatriċi biex ma jkunx hemm L-Att dwar il-Ġustizzja Riparatriċi jipprovdi li jkollok ċerta informazzjoni mogħtija min-naħa u minn oħra. Hemm ukoll il-kwestjoni ta' Artikolu 14 li jgħid li meta vittma tiġi identifikata bħala minorenni u jitqies li jeżisti konflitt bejn l-interess tad-detenturi ta' responsabbiltà, jiġifieri tal-ġenituri u l-interessi tal-minorenni, għandu jinħatar tutur skont il-kodiċi ta' organizzazzjoni u proċedura ċivili biex jirrappreżenta u jaġixxi fl-aħjar interessi tal-minuri. Din tista' tidher li hija tajba, però meta tiġi biex tapplikaha tista' mbagħad ssib diffikultà. Dan għaliex biex tappunta tutur hemm proċedura. Ħafna drabi, tutur irid jagħmel tajjeb għall-amministrazzjoni tiegħu billi jagħmel ipoteka fuq il-proprjetà tiegħu u naħseb li dik tista' taqta' qalb ħafna nies. Għalhekk għandna mmorru biex ngħidu li dan ikun sempliċement kuratur , jiġifieri waqt li jkunu għaddejjin il-proċeduri, huwa jista' jkompli segwitu ċivili u jkun hemm dan il-kuratur speċjali. Ngħid id-dritt, ma kellix l-opportunità li nidħol aktar fil-fond anke dwar dak li aħna għamilna mill-aspett soċjali. Naħseb li mill-aspett ta' liġijiet li saru mill-ministeru tal-politika soċjali, illum hemm persuni inkarigati apposta biex ikunu jistgħu jagħtu attenzjoni aħjar, bħala , lil persuna li ssib ruħa f'din il-pożizzjoni. Taqsima 2 dwar il-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin mill-Artiklu 15 'il quddiem hija tajba, però naħseb li hemm bżonn ta' żewġ affarijiet li partijiet minnhom jidħlu fil-kodiċi kriminali wara Artiklu 248(a) sa Artiklu 248(x) biex ikunu magħqudin u jekk hemm bżonn issir riferenza wkoll għal dak li hemm fl-Att dwar il-pulizija biex tingħata protezzjoni lin-nies involuti. Dan mogħti, Sur President, wieħed ma jistax ma jeħux pjaċir li mxejna pass ieħor 'il quddiem biex nipproteġu l-vittmi tar-reat. Naħseb li llum il-ġurnata tant għamilna affarijiet li għandna npoġġu ftit bilqiegħda - forsi jkollna l-opportunità fil-Kumitat – fejn ikun hemm l-Avukat Ġenerali li jagħmel l-eżerċizzju li jdur għad-diversi postijiet fejn qed jissemma l-vittma tar-reat u jagħmel l-artikoli neċessarji biex ibiddel l-affarijiet. B'mod partikolari, dan għandu jsir għaliex ċerti drabi jingħarax l-aspett kostituzzjonali fir-rigward ta' x'pożizzjoni għandu l-vittma tar-reat fil-proċess kriminali. Bħalissa hemm għaddejjin kawżi kostituzzjonali proprju fuq dan, bħal meta pereżempju, il-prosekuzzjoni jew id-difiża jdumu biex iġibu il-provi f'kawża. Sur President, finalment nixtieq nagħlaq billi niġbed l-attenzjoni tal-Ministru - jippermettili li jkolli din il-libertà li nitkellem - li preżentement ġol-Qorti hemm sitwazzjoni fejn l-emendi għat-tariffi l-ġodda - mhux se nidħol fil-mertu jekk humiex tajbin jew le - għadhom ma daħlux fil-kodiċi ta' proċedura ċivili, jiġifieri għadhom ma sarux l-emendi, però diġà qegħdin jiġu applikati ġol-Qorti. Nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-Ministru dwar dan il-fatt biex jara jekk kemm-il darba aħniex legalment koperti, għaliex is-sinjorija tiegħu tgħallimna li meta inti tippreżenta il-Qorti, li fih it-tariffa li tkun ħallast ma tkunx it-tariffa vera li hija indikata mill-proċedura, għandek possibbiltà kbira li l-Att li inti qed tippreżenta jista' jiġi ddikjarat null. Naħseb li jekk kemm-il darba, fl-emendi li qed nagħmlu tal-baġit, hawn ukoll emendi li qed imissu mat-tariffi, il-Gvern irid jiddeċiedi jew li jdaħħal it-tariffi meta dan l-Att jiġi fis-seħħ, inkella jaqbad u jġibhom mill-ewwel fis-seħħ għaliex llum, 14-il ġurnata mis-sena, għandek atti li ġew ippreżentati u li xi ħadd jista' jattakkahom, pereżempju, ittra uffiċjali biex jinterrompu l-preskrizzjoni, ittra uffiċjali biex jitolbu l-eżekuzzjoni ta' ċerti affarijiet jew inkella għal konvenji, kawżi li jiġu ppreżentati u fir-rigward tal-parti l-oħra hemm sentenzi li jgħidu li jekk ma tħallasx id-dritt tar-reġistru, allura dak l-att jiġi ddikjarat null u oħrajn. Qed niġbed l-attenzjoni biex wieħed jieħu deċiżjoni jew li jaqbad u jġibhom fis-seħħ mill-ewwel inkella li wieħed iżommhom sakemm dawn jiġu fis-seħħ. Għandek ukoll atti li l-Ministru neħħielhom id-dritt tar-reġistru, jiġifieri ma jitħallas xejn, speċjalment fil-kawżi kriminali. Dan huwa benefiċċju, però jista' jkollok lil xi ħadd li jgħidlek dak l-Att huwa null għaliex inti ma ħallasx id-dritt tat-tariffa meta t-tariffa għadha mhijiex minsusa. F'dan il-każ, inti ma tistax tmur il-Qorti u tgħid li trid tippreżenta dan l-att skont it-tariffa li hemm għax jgħidulek li mhux possibbli għax għandhom direttiva li t-tariffi se jinbidlu. Qed niġbed l-attenzjoni għaliex jista' jkun li għadha pitgħada jkun hemm aktar konfużjoni. Diġà għaddew 14-il ġurnata u nispera li din il-ħaġa ma tkomplix. Inġenerali, wieħed jittama li dan l-Abbozz ta' Liġi jiġi ammeljorat fl-istadju ta' Kumitat, però huwa żgur ta' sodisfazzjoni għaliha personalment, li qiegħed nara dan l-Abbozz jidħol fil-port. Nirringrazzjak.
ABBOZZ TA' LIĠI DWAR VITTMI TAL-KRIMINALITÀ – ABBOZZ NRU 66.