Katekeżi mill-Papa Ġwanni Pawlu II dwar il-Knisja. Udjenza Ġenerali – 07/08/1991. 1. Ir-rivelazzjoni tal-pjan etern ta' Alla dwar il-komunità universali tal-bnedmin, imsejħa biex ikunu – fi Kristu – wliedu addottivi. Diġa kellha l-preludji tagħha fit-Testment il-Qadim, l-ewwel fażi tal-kelma divina lill-bnedmin u l-ewwel parti, għalina l-insara, tal-Iskrittura Mqaddsa. Għalhekk il-katekeżi dwar il-ġenesi storika tal-Knisja trid qabel xejn tfittex fil-kotba sagri, li għandna komuni ma' Iżrael l-antik, it-tħabbir bil-quddiem tal-poplu futur ta' Alla. L-istess Konċilju Vatikan II jindikalna din it-triq x'insegwu, meta jikteb li l-Knisja Mqaddsa, li fiha l-Missier iddeċieda li jiġbor lil dawk li jemmnu fi Kristu, kienet imħejjija b'mod meraviljuż fl-istorja tal-poplu ta' Iżrael u fil-Patt il-Qadim" ( , 2). Se naraw mela fil-katekeżi preżenti kif fit-Testment il-Qadim il-pjan etern tal-Missier iġagħalna nagħrfuh qabel xejn bħala rivelazzjoni ta' "Saltna ta' Alla" futura, li sseħħ fil-fażi messjanika u eskatoloġika tal-ekonomija tal-fidwa. 2. "Il-Mulej isaltan fuqkom", naqraw fil- Ktieb tal-Imħallfin Imħ 8, 23). Dan huwa l-kliem ta' Gedeon li, rebbieħ fuq il-Medjaniti, jindirizza lil dik il-parti ta' abitanti Iżraeliti, fir-reġġjun ta' Sikem, li kienu riduh bħala sultan u saħansitra bħala fundatur ta' dinastija (cf. Imħ 8, 22). Dik it-tweġiba ta' Gedeon, bir-rifjut tar-reġalità, hija ta' min iqabbilha mal-kurrenti antimonarkiċi ta' parti oħra tal-poplu (cf. 8, 4-20); imma hija dejjem elokwenti bħala espressjoni tal-ħsieb tiegħu u ta' parti sewwa ta' Iżrael dwar ir-regalità ta' Alla biss: "Jien ma nsaltanx fuqkom inqas ibni ma jsaltan; il-Mulej isaltan fuqkom" ( Imħ It-tendenza doppja nsibuha wkoll wara fl-istorja ta' Iżrael, fejn ma jonqsux gruppi mixtieqa minn renju f'sens politiku terren. Wara t-tentattiv tal-istess ulied ta' Gedeon (cf. Imħ 9, 1ss), nafu minn l-ewwel ktieb ta' Samwel li l-anzjani ta' Iżrael kienu daru fuq l-imħallef issa xiħ bit-talba: "Tina sultan biex imexxina" ( 8, 6). Samwel kien ħatar lil uliedu bħala mħallfin, li però kienu abbużaw mill-poter li kienu rċivew (cf. 8, 1-3). Imma Samwel tnikket minħabba speċjalment li ra f'dik it-talba tentattiv ieħor biex titneħħa lil Alla l-esklussività tar-regalità fuq Iżrael. Għalhekk dar lejn Alla biex fit-talb jikkonsultah. U skont il-ktieb ikkwotat, "Il-Mulej wieġeb lil Samwel: "Ismà leħen il-poplu dwar dak li qalulek, għaliex dawn ma ċaħdux lilek, imma ċaħdu lili, sabiex jien ma nsaltanx iktar fuqhom"" ( 8, 7). Probabilment sab ruħu quddiem każ ġdid ta' konfront bejn iż-żewġ tendenzi – monarkija u antimonarkija – ta' dak il-perjodu ta' formazzjoni ta' Iżrael bħala poplu magħqud u ffurmat ukoll politikament. Imma huwa nteressanti l-isforz, li parti minnu rnexxiet, li Samwel, mhux iktar imħallef imma profeta, jagħmel biex jirrikonċilja t-talba ta' monarkija profana mal-esiġenzi tar-regalità assoluta ta' Alla, li dwarha talinqas parti mill-poplu kienet insiet: huwa jħeġġeġ lis-slaten mogħtija lill-Iżrael, bħala ġest tal-funzjoni reliġjuża tagħhom, barra minn dik politika. David ikun is-sultan emblematiku ta' din il-konċiljazzjoni ta' aspetti u ta' rwoli, u anzi minħabba l-personalità kbira tiegħu isir il-midluk per eċċellenza, figura tal-Messija futur u tas-Sultan tal-poplu l-ġdid, Ġesù Kristu. 3. Iżda hemm bżonn ninnutaw din l-intersezzjoni ta' dawn iż-żewġ dimensjonijiet tas-saltna; id-dimensjoni temporali u politika, u d-dimensjoni traxxindentali u reliġjuża, li diġa nsibuha fit-Testment il-Qadim. L-Alla ta' Iżrael huwa Sultan f'sens reliġjuż, ukoll meta dawk li jmexxu l-poplu f'ismu huma kapijiet politiċi. Il-ħsieb ta' Alla bħala Sultan u Mulej ta' kull ħaġa minħabba li huwa Ħallieq, jispikka fil-kotba sagri, kemm f'dawk storiċi, kif ukoll fil-profeti u fis-salmi. Hekk fil-profeta Ġeremija Alla jissejjaħ bosta drabi bħala "is-Sultan, li ismu huwa Alla tal-Eżercti" ( Ġer 46, 18; 48, 15; 51, 57); u diversi Salmi jxandru li "il-Mulej isaltan" ( 93, 1; 96, 10; 97, 1; 99, 1). Din ir-regalità traxxendentali u universali kellha l-ewwel espressjoni tagħha fil-Patt ma' Iżrael: veru att kostituttiv tal-identità propja u oriġinali ta' dan il-poplu, li Alla għażel u li miegħu wettaq allejanza. Bħal ma naqraw fil-ktieb tal-Esodu: "Issa, jekk trid tismà leħni u tgħasses l-allejanza tiegħi, inti tkun għalija l-propjetà fost il-popli kollha, għaliex tiegħi hija l-art kollha! Int tkun għalija saltna ta' qassisin u nazzjon qaddis"" ( Tali appartenenza ta' Iżrael lil Alla, bħala poplu tiegħu, tesiġi minnu ubbidjenza u mħabba f'sens assolut: "Int tħobb lill-Mulej Alla tiegħek b'qalbek kollha, b'ruħek kollha u b'saħħtek kollha" ( 6, 5). Dan il-kmandament ewlieni u suprem jirrapreżenta l-prinċioju kostituzzjonali veru tal-Patt il-qadim. B'dan il-kmandament jiġu definiti d-destin u l-vokazzjoni ta' Iżrael. 4. Iżrael jaf dan u jgħix r-rapport tiegħu ma' Alla bħala forma ta' sottomissjoni lejn il-propju Sultan. Bħal ma naqraw fis- : "Il-muntanja Sion . . . hija l-belt tas-Sultan il-kbir" ( 48, 3). Ukoll meta Jahvè jaċċetta l-istituzzjoni f'Iżrael tas-sultan u tad-dinastija f'sens politiku, Iżrael jaf li tali istituzzjoni tippriserva karattru tejokratiku. Permezz ta' ispirazzjoni divina il-profeta Samwel jaħtar bħala sultan l-ewwel lil Sawl (cf. 10, 24), u mbagħad lil David (cf. 16, 12-13), li minnu tibda d-dinastija davidika. Kif nafu mill-kotba tat-Testment il-Qadim, is-slaten ta' Iżrael, u imbagħad ta' Ġuda, bosta drabi kisru l-kmandamenti, li kienu l-prinċipji-bażi tal-Patt ma' Alla. Kontra dawn l-abbużi ta' poter kienu jintervienu l-profeti bit-twissijiet tagħhom u biċ-ċanfir tagħhom. Jidher ċar minn dik l-istorja li bejn is-saltna f'sens terren u politiku u l-esiġenzi tat-tmexxija ta' Alla kien hemm diverġenzi u kuntrasti. Wieħed allura jispjega li jekk Jahvè" jżomm il-fedeltà tiegħu fir-rigward tal-wegħdiet magħmulin lil David u lis-suċċessuri tiegħu (cf. 7, 12), l-istorja tiddeskrivi fatti ta' konfoffi biex jimponu ruħhom "fuq is-saltna ta' Alla li tinsab f'idejn ulied David" (cf. 13, 8). Dan huwa kuntrast li fih joħrog dejjem aħjar is-sens messjaniku tal-wegħdiet divini. 5. Infatti, kważi b'rejazzjoni għad-delużjonijiet għas-slaten politiċi, titqawwa f'Iżrael it-tama ta' sultan messjaniku, bħala sovran ideali, li dwaru naqraw fil-profeti, b'mod speċjali f'Iżaija, li "kbir ikun id-dominju tiegħu u l-paċi ma jkollux tmiem fuq it-tron ta' David u fuq is-saltna, li huwa jiġi biex isaħħaħ u jqawwi bid-dritt u bil-ġustizzja, issa u dejjem" ( Iż 9, 6). Iżaija, jitlajja fil-previżjonijiet ta' dak is-sovran, li lilu jagħti l-ismijiet ta' "Kunsillier tal-għaġeb, Alla qawwi, Missier għal dejjem, Prinċep tal-paċi" ( Iż 9, 5), u jiddeskrivi s-saltna tiegħu bħala utopja ta' ġenna tal-art: "Strixxa ta' ġenbejh tkun il-ġustizzja, ċinturin ta' qaddu il-fedeltà. Il-lupu jgħammar flimkien mal-ħaruf, il-pantera timtedd maġemb il-gidi . . .Ma jaġixxux iktar b'mod mhux skjett u linqas ma jissakkeġġjaw . . . għaliex l-għerf tal-Mulej jimla l-pajjiż bħal ma l-ilma jimla l-baħar" ( Iż 11, 5-6.9). Dawn huma metafori ntenzjonati biex joħorġu l-element essenzjali tal-profeziji dwar is-saltna messjanika: Patt ġdid li fih Alla jorbot miegħu l-bniedem b'mod benefiku u feddej. 6. Wara l-perijodu tal-eżilju u tal-iskjavità Babiloniżi, il-viżjoni ta' sultan "messjaniku" tassumi iktar b'mod nett is-sens ta' regalità diretta ta' Alla. Kważi biex tissupera d-delużjonijiet kollha li l-poplu rċieva mingħand s-slaten politiċi, it-tama ta' Iżrael, mitmugħa mill-profeti, iddur fuq saltna li fiha s-sultan huwa Alla nnifsu. Din se tkun Saltna universali: "Il-Mulej se jkun sultan tal-art kollha u se jkun hemm il-Mulej biss, u ismu biss" ( Żk 14, 9). Ukoll fl-universalità dik is-saltna se żżomm l-irbit ma' Ġerusalem. Bħal ma jipprevedi Iżaija: "Il-Mulej tal-eżerċti jsaltan fuq il-muntanja Sion u f'Ġerusalem" ( Iż 24, 23). "Se jħejji fuq din il-muntanja festin ta' xorb qawwi, ikel bnin, u imbejjed raffinati" ( Iż 25, 6). Ukoll hawn, kif wieħed jistà jara, metafori ta' ferħ ġdid fit-twettiq ta' tamiet qodma. 7. Id-dimensjoni eskatoloġika tas-saltna ta' Alla taċċentwa ruħha kull ma jmur iktar ma joqrob iż-żmien tal-miġja ta' Kristu. B'mod speċjali l- ktieb ta' Danjel, fil-viżjonijiet li jiddeskrivi, jiffoka fuq dan is-sens tal-età futura. Hekk naqraw: "Waqt li mill-ġdid inħares lejn il-viżjonijiet notturni, hawn hi tidher, fuq is-sħab tas-sema, xbiha ta' iben ta' bniedem; wasal sax-xwejjaħ u kien ippreżentat lilu, li tah poter, glorja u saltna; il-popli, il-ġnus u l-lingwi kollha jaqduh, il-poter tiegħu huwa poter etern, li qatt ma jinżel, u s-saltna tiegħu hija tali li qatt ma tkun meqruda" ( Mela skont Danjel dik is-saltna futura hija marbuta b'mod strett ma' Persuna, li tiġi ppreżentata bħala xbiha ta' "iben ta' bniedem"; din hija l-oriġni tat-titlu li l-istess Ġesù jattribwixxi lilu nnifsu. Fl-istess ħin Danjel jikteb li "is-saltna, il-poter u l-kobor tas-saltniet kollha li jinsabu taħt il-kappa tax-xemx se jkunu mogħtija lill-poplu tal-qaddisin tal-Iktar Għoli" ( 7, 27). Test li jġegħelna niftakru lill-ieħor tal-Ktieb tal-Għerf, li skontu "il-ġusti... għad imexxu l-ġnus, ikollhom il-poter fuq il-popli u l-Mulej għad isaltan dejjem fuqhom" ( Għerf 8. Dawn huma kollha ħarsiet dwar il-futur, toqob wiesgħa fuq il-misteru li lejh qiegħda tersaq l-istorja tal-Patt antik, li donnu kull maa jmur qed jimmatura għall-miġja tal-Messija, li se jwettaq it-twettiq. 'Il hemm mill-enigmi, tal-ħolm, tal-viżjonijiet, qiegħed jieħu forma dejjem iktar "misteru", li lejh tindika kull tama ukoll fis-sigħat l-iktar mudlama tat-telfa u saħansitra tal-iskjavitù u tal-eżilju. Dak li l-iktar iqanqal interess u ammirazzjoni, f'dawk it-testi, hija li t-tama tas-Saltna ta' Alla tiċċara u tippurifika ruħha dejjem iktar lejn saltnar dirett tal-Alla traxxendentali. Aħna nafu li tali saltna, inkluża l-persuna tal-Messija u tal-moltitudni ta' dawk li jemmnu fih, mistenni mill-profeti, sabet fuq l-art twettiq inizjali imperfett fid-dimensjonijiet storiċi tagħha, imma f'tensjoni kontinwa lejn twettiq sħiħ u definittiv fl-eternità divina. Lejn tali milja finali timxi l-Knisja tal-Patt il-ġdid, li minnha huma msejħa jagħmlu parti l-bnedmin kollha. Bħala wlied Alla, werrieta tas-saltna u kollaboraturi tal-Knisja mwaqqfa minn Kristu fit-twettiq tal-profeziji u tal-wegħdiet antiki. Il-bnedmin mela huma msejħin biex jipparteċipaw f'din is-Saltna, li hija ddestrinata għalihom u f'ċertu sens titwettaq ukoll permezz tagħhom: mela wkoll tagħna lkoll, imsejħin biex inkunu awturi tal-bini tal-ġisem ta' Kristu (cf. 4, 12). Din hija missjoni kbira! Miġjub mit-Taljan għall-Malti minn Emanuel Zarb
5. Il-Knisja fit-Testment il-Qadim