Esperiment ta' ħsibijiet bil- lingwa Maltija . Il- Ġimgħa , 23 ta' Novembru 2007 Ta' Qali , biċċa art vojta bejn il- Mosta u Ħ ' Attard . Baħħ kbir , fejn fi żmien il- gwerra kien jintuża bħala mitjar u fil- bidu tas- sebgħinijiet apparentament ħafna Maltin ltaqgħu meta nħass terremot . Ir- riħ jaħkmek minn kullimkien , kważi anke fis- sajf kultant tħoss il- bard . U f' nofs dan kollu għandna l- istadju nazzjonali . Miċ- ċentralitá tal- Gżira għall- periferijá ta' Ta' Qali . U forsi sinjifikanti li poġġejna dar il- futbol tagħna f' periferijá , bħal meta twaħħal xi nkwatru mimli susa fil- kamra tal- bejt minflok fil- kamra tal- pranzu . Ma nafx kienetx l- ewwel logħba li attendejt jew le imma żgur li l- ewwel logħba li baqgħet stampata f' moħħi . Konna kontra l- Isvediżi u missieri ħadni miegħu . Ftit riċerka żgħira għallmitni li qiegħed immur lura sas- 16 ta' Novembru , 1986 – wieħed u għoxrin sena ilu meta kien għad kelli sitt snin . Kien ħareġ block - ticket ta' għaxar liri għall- logħbiet kollha f' Ta' Qali tal- grupp u l- investiment ta' missieri vvendika ruħu mill- qrid ta' ommi kmieni , meta fit- tieni logħba li kienet taħbet kontra l- Italja , l- MFA ħarġet l- irħas biljetti bil- prezz ta' ħames liri . Niftakarni nieħdu bħal speċi ta' cushion magħna għalija , fi żmien meta l- Valletta Side kienet tal- konkos u l- uniku sidien kienu l- bankijiet tal- injam ħodor fl- Enclosure . Għadni niftakar il- flokkijiet sofor Svediżi , u lil missieri jgħajjat OFFSIDE b' ħanġra daqsiex b' idu miftuħa , u wiċċu aħmar nirien meta qlajna l- ewwel goal , u jien bejn sorpriż u bejn mgħoxxi bid- daħk għax sa fejn naf jien missieri jitbaqbaq biss fuq il- politika . U insomma qlajna erba' goals oħra mingħajr risposta ta' xejn u missieri ma fetaħx ħalqu darba oħra ħlief biex forsi jkellimni jew jgħallimni xi ħaġa minn ħin għal ieħor u mingħajr ma forsi qatt għaddietlu mill- kurituri ta' moħħu kien qiegħed jiżra' xi ħaġa f' ibnu , xi ħaġa li ma nafx hiex warda jew xewka , saná jew ġennata . Logħba wara logħba , f' dak il- grupp morna flimkien jien u missieri , u bqajna sejrin hekk tul is- snin . U maż- żmien missieri bired għax bħal donnu issa ra kull ma kellu jara , u jien għal xi żmien qtajt xi ftit wkoll . Imma wara saqajja bdew jerġgħu joħduni għal darb ' oħra lejn Ta' Qali , u l- Erbgħa li għaddew l- istess għamilt . It- Tlieta , mort naqta' l- biljetti mill- gym ta' Ta' Qali qisu mhux se nsib biljetti dakinhar tal- logħba bħal li kieku l- logħba xi kunċert esklussiv ta' David Bowie . Imma ħadt gost niġri bil- biljetti fil- kartiera , naf li l- għada se nara t- tim nazzjonali . Tara kemm tara logħbiet bi kwalita sublimi fuq it- televiżjoni , ftit futbol quddiem għajnejk u inti fil- grawnd dejjem tridu . U kelli ftit tamiet fil- qiegħ ta' qalbi li wara l- famuża logħba tal- Ungerija s- sena l- oħra bdew jinbtu qabel kull logħba , u li lanqas r- riefnu tal- Greċja ma rnexxielu jtajjar . Sibt posti fil- Millenium Stand bħas- soltu , din id- darba fuq sit minflok fuq il- konkos tal- ewwel logħba u għall- bidu l- flokkijiet ħomor anke taw id- demel lil dawk it- tamiet żgħar , żgħar . Inħares lejn l- arloġġ u ninduna li għaddiet biss kwarta u l- arloġġ jfakkarni b' mod kiesaħ daqs it- temp Norveġiż li baqa' ħafna x' jista' jiġri . U l- arloġġ mgħannaq mar- realtá ma jmorrux żmerċ , meta sa nofs siegħa wara konna tlieta b' xejn minn taħt . Michael Mifsud , bil- faxxa f' idu tana ftit tama b' gowl ta' opportunist li hu . Imma l- ħmar il- magħkus jdur għalih id- dubbien u Andrẽ Schembri tkeċċa b' deċiżjoni Stalinista mir- referee Russu , f' ħin meta aktar milli bħal ħmar magħkus il- ħomor dehru aktar bħala pony tax- Shetland li b' daqs żgħir għandu saħħa spoporzjonata mad- daqs tiegħu . Għadda ftit ta' ħin ieħor , qlajna gowl ieħor u wara waslet it- tisfira finali tal- logħba u niżlet il- purtiera fuq din l- avventura tal- grupp fejn mat- tumakki tas- soltu , għal tlett darbiet għollejna rasna bis- saħħa u lil min ilqatna weġġeajnieh u aħna tapptapna tnejn fuq sidirna . Is- Sibt , 17 ta' Novembru 2007 Niftakrek tixxkatla u ż- żebgħa tisparixxi minn mal- ħajt . Titla' sellum qisek qiegħed titla' taraġ wiesa' , u ttiha b' xi kazzola jew pinzell . Niftakrek fil- bidu tagħmel il- post tagħna , fi żmien li kont tiġi l- Ħadd . U s- Sibt ta' qabel kien jkun qisu l- Milied , kont tiġi torqod għandna ma' martek u ziti . U dejjem ġġib xi ħaġa miegħek qisek obbligat , meta l- pjaċir kont qiegħed tagħmlu int . U kont nistenna s- Sibt mit- Tnejn . U niftakar għedtlek biex toqgħodli parrinu għall- Griżma tal- Isqof . U inti aċċettajt u naħseb fraħt ħafna għax l- ewwel darba mid- dehra li qgħadt parrinu lil xi ħadd . Ġejt minn kmieni dakinhar u wara nofsinhar erħejnielha flimkien lejn ir- Rotunda . Iċ- ċerimonja kienet twila , twila ħafna u inti bi ġlekk u ingravata qisek liebes xalpa fl- eqqel tas- sajf ħassejtek skomdu u niftakrek toħroġ inkiss inkiss ta' malajr ħa tieħu ftit ilma minn xi każin . Ma tantx domt , m' għedna ' l ħadd , ħallejnieha bejnietna u ftit wara tlajt miegħi quddiem il- qassis . Għaddiet iċ- ċerimonja u morna lura d- dar għall- festin u dak inhar kienet it- Tazza tad- Dinja tal- Italja u l- Ingliżi kienu kontra l- Kamerun fil- kwarti tal- finali . Nġabar kważi kulħadd quddiem it- televiżjoni u qiegħed ngibek bħalissa quddiem għajnejja tħabbat mal- koxxa tal- bieb meta David Platt fetaħ l- iskor . Jien tfarfart u inti kbirt . Xtrajt appartament għalija u ġejt għal darb ' oħra tbajjaduli int . Sena wara sena , Milied wara Milied niġi għandek f' dar li semmejtha għalija ħa nagħtu l- Milied it- Tajjeb lil xulxin u martek avolja kbirt baqgħet tlestili rigal . Inti turini x' żidt fil- kamra ta' fuq il- bejt fejn tħobb tqattagħha , u tara xi film antik tal- Western . Wara nerġgħu ninżlu , inti tieħu grokk ma' missieri u jien nieħu xi ħaġa ħafifa għax il- lejl ta' qabel inkun ħadt erbgħa mhux ħażin u l- istonku ma jiflaħx aktar xorb irqiq . Jsir il- ħin u nerġgħu nixtiequ il- kumplament u aktar tard il- ġimgħa jkun jmiss lilek tiġi għandna . F' nofs din is- sena ma bqajt tixxkatla , ma bqajtx taħdem u l- kankru xkatlak minn ġewwa u bħal ħitan li kont tixxkatla int ma bqajtx tingħaraf . It- Tlieta rajtek tal- aħħar u inti ma rajtnix , u llum tajtek l- aħħar tislima fil- funeral tiegħek . Qrajtlek l- ewwel qari , u min jaf smajtnix ? Xahar u ftit ieħor il- Milied u naf li mhux se jkun l- istess bħal ta' qabel . Pastur prinċipali tal- presepju issa nkiser , u s- seħer tal- kewkba naturali tiddi qiegħda dejjem tmajna . Strieħ , strieħ Lel . L- Erbgħa , 14 ta' Novembru 2007 Dejjem kien hekk , naħseb minn mindu bdejt nimxi . Il- ballun kien il- ġugarell ta' qalbi . Niftakarni waħdi niġri bil- ballun f' saqajja tul il- kuritur tal- flett fejn konna noqgħodu dak iż- żmien . U ommi tgerger għax qed indejjaq lil ta' taħtna . Imma l- kilba li kelli għall- ballun kienet ixxejjen it- tgergir kollu , u l- bieb fit- tarf tal- kuritur kien il- lasta tiegħi . Missieri kien jħobbha l- logħba u l- ftit li kien jkun hemm dak iż- żmien fuq it- televiżjoni rari kien jitilfu . Sa dak iż- żmien kont għadni nħobb nilgħab biss u ma tantx kont inħobb nara logħob , imma darba x' aktarx biex inħallih bi kwietu missieri qalli li jekk nara din il- logħba miegħu nitgħallem ħafna u nsir tajjeb bħalhom , u donnu mpressjonani sewwa għax niftakar nistenna biex nara xi logħba li tkun qed tintwera diretta u niftakarni nistenna bil- ħerqa dak iż- żmien il- programm ' Big League Soccer ' . L- imħabba lejn il- logħba u t- tagħrif ta' kull statistika li kelli f' qalbi u f' moħħi iżda donnhom baqgħu hemm u qatt ma niżlu f' saqajja . L- entużjażmu u l- ħolm baqa' hemm imma ż- żmien jibda jgħallmek li l- aktar li se tasal huwa xi goal fl- għalqa ta' warajna u l- flokk aħmar bis- salib tal- kavallieri qatt m' hu se tilbsu . Imma jibqa' jagħtik pjaċir xorta waħda . Forsi fid- dinja hekk , aktar ma tħobb xi ħaġa aktar tiġi mċaħħad minnha . Imma b' daqshekk ma jimpurtax , u tibda tara l- logħba minn lenti differenti . U ttik ħafna xorta waħda . Tterraq ħafna toroq biex tara t- tim tiegħek . M' għandek l- ebda saħħa jew influwenza xi jsir fit- tim , imma dak mhux sempliċiment tim favorit , dak it- tim tiegħek , inti parti minnu . U l- logħba flimkien mat- tim tieħdok f' postijiet u bliet li kieku lanqas toħlom li tmur . Tlaqqak ma' nies differenti u ssib ħbieb ġodda . Niftakarni nidħol membru l- ewwel darba fis- Supporters Club tal- Liverpool hawn Malta . Il- klabb kien għadu jibda , dak iż- żmien kont għadni student u fis- sajf kont naħdem Farsons . Niftakarni qiegħed inbiddel u mal- locker kelli ritratt meħud minn gazzetta ta' Michael Owen . Wieħed mill- istudenti l- oħra bħali rah u staqsieni jekk inżommx mal- Liverpool , weġibtu iva . Staqsiniex jekk inhiex membru u weġibtu fin- negattiv għax qisni kont niddejjaq mmur waħdi . Qalli li s- Sibt li ġej se jkun hemm u ftehemna li niltaqgħu . Dħalt membru dakinhar , għadna ħbieb sal- lum , u minn dak iż- żmien tlajt fil- kumitat , servejt ta' segretarju u issa editur ta' Anfield Island , ir- rivista tal- klabb . ' You 'l l Never Walk Alone ' ssir is- soundtrack ta' ħajtek . F' xi rebħa jew suċċess fil- ħajja biex tiċċelebra , u anke f' xi telfa għax wara kollox uliedek meta jiżbaljaw uliedek jibqgħu . Tibda taħdem , twarrab xi ħaġa u flok tixtri karozza bħall- oħrajn , tibbukja tour mal- klabb ħa tara għall- ewwel darba lit- tim tiegħek b' għajnejk f' Anfield . Il- lejl ta' qabel is- safra ma tagħlaqx għajn m' għajn bħal tifel żgħir f' lejlet il- Milied . Tasal il- ġurnata tal- logħba , fil- għodu tmur il- ground ħa ddur ftit , tara x- Shankly Gates , il- Paisley Gates , l- istatwa ta' Bill Shankly u dak li rajt mitt darba fuq xi dokumentarju tmissu ftit b' idejk . Tmur lura l- lukanda , nintasab f' xi kamra tal- lukanda ta' wieħed minn sħabek u kollha l- istess , għajnejn jixegħlu , l- biljett iddaħlu fil- but u mat- triq tiċċekkja li ħadtu miegħek mitt elf darba . Tidħol f' żewġ pubs ta' ħdejn il- grawnd , tieħu żewġ fliexken birra , u anke x- xgħir tal- birra tibda ttiehem ħelu . Taqbad diskurata ma' xi tnejn u tgħidilhom kemm ġejt mill- bogħod u timmpresjonahom u wara ftit tidħol f' Anfield . Ddur ftit mal- kurituri fejn hemm il- barijiet , sakemm issib minn fejn trid tgħaddi għall- post tiegħek , u tara l- ħaxix ta' Anfield għall- ewwel darba b' għajnejk u b' qalbek tħabbat sitta , sitta taħlef li qatt ma rajt ħaxix aħdar isbaħ u jleqq daqs dan . Tkanta għall- ewwel darba You 'l l Never Walk Alone u ssib ruħek parti minn komunitá . Ddaħħal l- internet u s- sit uffiċjali tal- klabb tidħol fiha kuljum reliġjożament għal ftit doża ta' aħbarijiet . Biss is- sit uffiċjali mhux biżżejjed anzi dawk indipendenti ħafna aħjar u tagħmel xi żewġ ħbieb oħra minn hemm u meta titla d- darba li jmiss se tmur tieħu żewġ fliexken birra magħhom qabel il- logħba . Huma jġibu ħbieb oħra u l- grupp dejjem jikber . Il- belt ta' Liverpool mhux xi Pariġi . Ma tantx tisma' jew qatt ma tisma b' xi koppja li se jqattgħu qamar il- għasel tagħhom hemm . Imma xorta waħda partikolari b' identitá , storja u karattri partikolari . Belt li fis- snin sittin kienet iċ- ċentru tad- dinja bil- Beatles jiddominaw u jivvintaw mużika ġdida . Fit- tmeninijet il- karta nqalbet għal kollox , b' ekonomija dipressanti għall- aħħar , b' nies qiegħda kull fejn tħares , daqqiet ta' ħarta u stmerrijiet minn kullimkien . Imma bħal kull komunitá magħquda , aktar ma taqla fuq wiċċha aktar tingħaqad u toħroġ il- kreattivitá . U l- logħba ssir strument biex tiżvoga l- frustrazzjonijiet tal- ħajja , tkanta kontra Thatcher u l- monarkija , u s- sublimita ta' Dalglish , Barnes , Rush u l- bqija tnessiek kollox . Tisma' b' dan kollu , tinġibed lejn din l- istorja , trid titgħallem iżjed , taqra iżjed , tagħmel iżjed ħbieb , tikteb xi artiklu f' xi fanzine , u l- aċċent partikolari tal- abitanti jdoqq ħelu f' widnejk daqs il- kitarra ta' George Harrison . Il- gazzetta lokali ssir it- tifkira tal- mawriet tiegħek u d- diżgrazzji tal- belt jolqtuk fil- laħam il- ħaj daqs li kieku ġraw fit- triq ta' warajk . Tgħajjat goal , u tħoss li bħalissa l- affarijiet miexjin ward u żahar . Tara telfa u ddendel geddum sal- art u s- Sibt fil- għaxija ma toħroġx . Jew jkun is- Sibt u wara rebħa xorta ma toħroġx , għax fil- burdata li tkun tieħu erbgħa żejda mill- klabb u għal- lum biżżejjed . U kultant tħossok diżilluż bis- sommom oxxeni mdaħħla f' isem il- logħba . L- idolu tiegħek m' għadux dak il- ftit aħjar minnek , imma jgħix f' dar u dinja kompletament differenti minn tiegħek . Tixgħel it- televiżjoni u kultant tħoss indiġestjoni ta' futbol . Il- kummerċjaliżmu sfrenat jaqlalek l- istonku imma taf fil- qiegħ ta' qalbek li l- kompetizzjoni llum titlob hekk jew inkella żżarma . U l- prinċipju jsibu kunflitt u ma tikkonformax ma' dan il- kapitaliżmu . Tibda ddur xi erba' pajjiżi ħalli tara t- tim jilgħab barra minn daru , u tesperjenza belt oħra waqt li tiltaqa' mal- istess erbat ' iħbieb . Tmur fil- kesħa ta' Sofia , fejn l- istadju miftuħ beraħ u t- temperatura - 9 ° C , Cologne fejn waqt li qiegħed fil- pub fil- lejl ta' qabel il- logħba jidħol Benitez u taħseb li qiegħed toħlom , Lisbona , fejn in- nies hemmhekk minn tagħna ħafna u Barċellona fejn kull rokna għandha xi arti abbinata , timmeravilja bit- triq enormi tar- Ramblas anke jekk fil- għaxija trid toqgħod attent u mimlija qħab . Issib postok fin- Nou Camp u l- plejers jidhru qishom tas- subbuteo , imma tħossok privileġġjat li qiegħed hemm u wara t- tisfira finali u rebħa ta' 2 - 1 minn dak l- għoli tħossok l- eqreb darba lejn il- kwiekeb . Bill Shankly li kliemu vanġelu kien jgħid li l- futbol mhux kwistjoni ta' ħajja jew mewt . Huwa aktar importanti minn hekk . Niftakar fit- traġedja ta' Hillsborough , sitta u disgħin ruħ jmorru logħba u ma jirritornaw qatt . Taqleb ftit il- paġna u ssib min jgħidlek li l- futbol passatemp . U hawnhekk nħokk rasi għal darb ' oħra u ngħid li l- logħba s- sabiħa ħarba mir- realtá . Il- Ħamis , 8 ta' Novembru 2007 Stenbaħt fis- sitta ta' fil- għodu . Nixref saqajja mill- kamra tas- sodda u nħoss l- ilma taħt il- pala ta' saqajja . Nħares l- isfel u nara għadajjar sħaħ ta' ilma . Ndur lura lejn il- kamra tas- sodda ħa nxidd flipp - flopp u nipprova ninvestiga minn fejn ġej dan il- gelgul . Nidħol fil- kamra tal- banju u niskopri s- sors tal- qatgħa ta' dal- għodu . Flushing tat- toilet jobżoq l- ilma bħall- iljun ta' xi funtana . Nipprova nagħlaq il- vit ta' taħt iżda l- washer jirrispondi bħal xiħ ta' tmenin sena li ssaqsih biex jagħmillek erba' gabrijoli . Bi prattiċita u esperjenza ta' novizz inċempel lis- sid ħalli jiġi jsewwi dan id- diżastru . Lil sieħbi nqajjmu bil- konversazzjoni aġitata tiegħi fuq il- mobajl u ftit wara jilqa' huwa lis- sid . Dħalna xi tlett siegħat ilu u t- tnejn tajjarna n- nagħas . Is- sid jirranġa xi ħaġa u jaqbad mopp mill- gallarija biex jneħħi l- ilma . Wara li mingħalina li lest , niftħu l- kamra tas- sodda ta' seħibna l- ieħor li sa issa t- tgergir tagħna għadu ma daħalx fis- subkonxju tiegħu u nsibu anke l- kamra tiegħu mimlija bl- ilma , bil- ħwejjeġ tal- lejl ta' qabel mixħutin mal- art u b' hekk għasra . U l- ħwejjeġ għasra qishom biċċa drapp ħamra quddiem barri u t- tgergir ġustifikat jiżdied u s- sid jiġih fl- aħħar ftit sens komun u jaċċetta li jtina appartament ieħor . Nitilgħu sular u il- veduta mill- gallarija tpaxxiek u tnessiek li ġewwa jiġbdek daqs daħka ta' anzjana bla snien . Veduta ta' miljun lira u saqaf ta' għaxar liri li laqgħa żebgħa l- aħħar li ra meta l- istess anzjana kienet għadha bis- snien . Inbena bil- ħsieb li jinkera u jagħti tifsira elokwenti ta' minimaliżmu . Mal- ħajt hemm xi żewġ inkwatri kollha susa mwaħħlin li jsebbħu daqs ponta fuq wiċċ addoloxxenti . Ninżlu sax- xatt u nieħdu ftit kolazzjon li tikkonsisti f' tazza larinġ tal- pakkett u biċċtejn ħobż mixwija . Wara naqtugħa li nagħmlu mixja – mixja x' aktarx qasira għax tnejn minn tlieta , jiena nkluż qegħdin b' flipp - flopp . Nitilgħu t- taraġ ta' mal- blat tax- Xlendi imma jwassalna sal- għar biss . Għandna aptit niċċaqalqu aktar u nibdew telgħin b' mod vertikali mal- blat . Nitilgħu passejn aktar u l- veduta tisbieħ , tħoss l- arja friska f' imnifsejk , u s- serenità tiddomina . Nitilgħu ftit aktar u naraw xi nassab l ' hemm u l ' hawn li jtuna ħarsa ta' wieħed li qiegħed tirfislu fuq il- kallu . Tħoss il- ftuħ enormi umbgħad tara għasfur jitqabad ġo gaġġa . Nindunaw li tlajna il- fuq mhux ħażin u din id- darba għan- niżla mhux kull qaddis jgħin għax m' għandniex aptit nitgerrbu . Nimxu minflok mal- mogħdijiet u nsibu t- toroq asfaltati li x' aktarx jieħduna lejn ir- Rabat . Ftit wara nsibu tabella li tinfurmana li qegħdin Santa Luċija , imma ma naraw l- ebda appartament tal- gvern , bħal f' Santa Luċija ta' Malta . Nibqgħu mexjin u niltaqgħu mal- moħħ entreprenerjali ġenjali Għawdxi fil- forma ta' kaxxa tal- luminata mwaħħla ma' dar privata . Nidħku ftit bejnietna bħal kif jagħmlu l- Ingliżi meta jaraw xi ħaġa Skoċċiża , għax il- vending machines Malta ma' xi ħanut ssibhom mhux mad- djar privati . Hemm wkoll kaxxa vojta ħalli l- flixkun vojt tpoġġieh hemm u tqalla tlett ċenteżmi oħra lis- sid . Wara d- daħk iżda nirrealizzaw li wara kollox din il- kaxxa se taqtagħlna l- għatx . Nimxu u nterrqu ftit ieħor , naslu r- Rabat u nibqgħu sejrin lejn ix- Xewkija , fejn bi ħsiebna naraw il- logħba tal- Arsenal . Ftit wara tiġi l- pizza li l- kaloriji tagħha ġustifikata bil- mixja ta' aktar minn sagħtejn . Nħares barra u nieżla xita bil- qliel . Wara l- ilma fl- appartament ta' fil- għodu ssir ġustizzja magħna u niskansaw tixriba bi żbrixx . Kull deni ħudu b' ġid . Il- Ħamis , 1 ta' Novembru 2007 Il- klabb huwa l- ħobż u l- ilma tiegħu . Bħalhom it- tnejn jgħajjxu u jħallih għaddej ġurnata wara ġurnata . It- tim jirrapreżenta x- xampanja ta' ħajtu , dak li tah ħafna x' jiċċelebra matul is- snin , u sodisfazzjon personali għax ħassu parti minnu . U din ix- xampanja kultant kienet tiġi ridotta għal flixkun inbid , jew anke għall- ħall , tajjeb biss biex titfgħu fuq il- patata moqlija . Iżda dejjem kien hemm . Dan il- ġenn u tip ta' ħajja wirtu minn missieru . U f' dan il- wirt kompla jinvesti ħafna emozzjoni u rdoppja l- wirt oriġinali . Minn mindu daħal l- ewwel darba f' Anfield , intrebaħ darba għal dejjem . Il- ħaxix aħdar naturali maqtugħ b' tant reqqa kien l- ewwel ħaġa li ra u li kien tant differenti minn dak tal- biċċa ġnien li kellhom fuq wara tad- dar . In- nies fil- Kop kollha ma' xulxin u jkantaw f' kor wieħed mmeraviljawh , il- players lebsin kollox aħmar ħabbtulu qalbu aktar mis- soltu u fuq kollox l- għajta tan- nies kollha meta sar il- gowl . Leħen jidwi mal- istadju kollu qallhom li l- attendenza kienet ta' 40 , 391 . Numru infinit għalih , u hu ħaseb li laħaq professur għax tgħallem jgħodd mill- wieħed sal- mija . U bis- saħħa ta' din il- passjoni , dar u vvjaġġa f' ibliet u pajjiżi diversi . Il- mezzi tat- transport kollha darhom . Tal- linja meta jilgħabu f' Anfield , ix- xarabank għal xi logħba f' belt qrib , u t- tren meta ċ- ċirkustanzi jieħdu lit- tim lejn Londra . U ovvjament l- ajruplan meta barra l- pajjiż . Barra li eseperjenza bliet u pajjiżi ġodda ltaqa ma' nies u għamel ħbieb differenti . U anke sar wiċċ partikolari fil- folla , għax lealtà bħal tiegħu titlob rispett . Fost dawn il- ħafna kien hemm tnejn partikolari – John u Bill . Bħalu ffissati imma l- imħabba u l- lealtà tagħhom kienet tinqasam mal- mara u uliedhom . Paul kien għażeb , u kultant kienu jiġbdulu saqajh meta se jsib dik il- waħda . Ommu li għadha ħajja żgur qiegħda teħodlu rasu fuq hekk . B' tbissima fuq wiċċu kien jweġibhom li għadu ma ltaqax ma' waħda li taf bl- amment il- ħdax tat- tim li rebaħ l- FA Cup fl- 1965 . U t- tlieta kienu jinfaqgħu jidħku qishom semgħu lil xi ħadd jitlob li x- xemx tibda titla' f' nofs il- lejl . Dak it- tim tal- 1965 kien jħobbu wisq . Tal- ewwel dejjem tal- ewwel , bħal l- iben il- kbir tal- familja . Kienet l- ewwel darba li missieru ħadu Londra , l- ewwel darba li mar Wembley u fuq kollox l- ewwel darba li Liverpool rebħu l- FA Cup wara tant snin ta' stennija . Għadu s' issa ma jafx kif missieru akkwista l- biljetti tal- okkażjoni meta kienu skarsi aktar mill- qamħ fil- gwerra . Meta missieru urieh il- biljetti l- ewwel darba , ħass għaxar Milidijiet f' daqqa u kkonvinċa lil missieru jħallieh jraqqad il- biljetti miegħu taħt l- imħadda ħalli jekk tieħu n- nar id- dar jkun jista' jsalvahom żgur . Bix- xieraq is- sieħba tiegħu tkun taf ħdax – il isem li tawh tant meta kien għadu tant żgħir . Faċli u instintivi daqs numru tat- telefon . Ma kienx qiegħed jitlob ħafna imma s- sens komun kultant mhux daqstant komuni . Il- kanarin kultant għalxejn tiftaħlu l- bieba tal- gaġġa . Ma' John u Bill dar ħafna . Fl- 1977 marru Ruma għall- ewwel finali tat- Tazza taċ- Champions . Kienu marru bit- tren u damu sejrin kważi tlett ijiem . Meta waslu fil- għodu kienu żaru l- Colosseum . U quddiem dan il- post tal- meravilja ordnaw platt spagetti u hemmhekk tgħallmu li fuq l- ispagetti zalza ħamra tagħmel u mhux HP Sauce . Tal- egħġubijiet ! Imma fil- għaxija stgħaġbu aktar meta raw lil Emlyn Hughes jgħolli dik it- tazza tant kbira u tleqq . U wara marru sa fejn it- Trevi u l- estasi niżlithom jinħaslu fiha . Finali wara finali vvjaġġaw flimkien u l- inbix ta' xulxin kien jirriduċi vjaġġ ta' siegħat sħaħ f' siegħa singulari . Lejn Vladikavkaz fir- Russja Paul kien mar waħdu . Hu u sebgħa u tletin partitarju oħra marru hemm . Meta mar l- ambaxxata Russa biex japplika għall- visa , l- iskrivana ħassritlu biex ma jmurx . Rasu kienet ġa deċiża imma . F' qiegħ qalbu kien jaf li dan il- vjaġġ se jqallgħu penz mill- kbar li se jtih rank għoli u saħħa meta jkun qiegħed jiddiskuti fil- pub . Lejn Sunderland dan l- istaġun kienu fuq tren it- tlieta flimkien . Paul ma kienx moħħu wisq f' inbix . Fuq ix- xellug tiegħu kien hemm persuna . Taha bejn tletin u erbgħin imma donnha l- ħajja ma tantx tatha fuq wiċċha , kien pjuttost lixx kważi tari . . Xagħarha iswed miġbud biżżejjed biex għajnejha kannella kbar jispikkaw iżjed , u widnejha żgħar ma tgħattewx kif ma tgħattewx żewġ fossos żgħar bħala imsielet . Liebsa flokk iswed , donnha qiegħda żżanżnu llum , jeans blu u Adidas abjad f' saqajha . Taf li għal- logħba ma jmorrux tkaken ħaseb bejnu u bejn ruħu Paul . U flok jinbex taha għad- diskussjoni , juża kliem tqil kemmxejn filosofiċi għal dak il- ħin tal- ġurnata . Veru li għandu passat trejdunjonistiku iżda dal- għodu donnu bela' ktieb ta' Sartre minflok it- te ' . Fil- half time dam ħafna iżjed mis- soltu sabiex jġibilhom xi ħaġa mill- bar , u lura bi tlett tazzi f' idejh tiela' tarġa , tarġa lejhom kellu daħka ta' żebrinott li għamel xi ħaġa ħażina minn taħt . U wara l- gowl ta' Voronin , ħareġ il- mobajl mill- but u bagħat messaġġ . Dam jistenna bil- mobajl f' idu sakemm daqqlu biex jurih li rċieva messaġġ huwa din id- darba . Għal xi ħadd li l- mobajl pjuttost invenzjoni żejda kien atteġġjament kemmxejn stramb . Fuq it- tren lura lejn id- dar l- istess waħda tal- flokk iswed kienet kumbinazzjoni fis- sidieni ta' ħdejhom . U flimkien ma' Sartre , il- kwotazzjonijiet sarkastiċi u umoristiċi ta' Bill Shankly darhom waħda wara l- oħra . U l- udjenza ma tantx dehret li kienet huma . Il- ġimgħa ta' wara ma kellhomx jiltaqgħu . John u Bill siefru bin- nisa sa Ċipru għal ftit xemx . Malli waslu lura John ċempel lil Paul ħa jiftehmu għal- logħba li jmiss . - Hawn John , kif mortu Ċipru ? - Tajjeb , tajjeb , dnub li ma ġejtx magħna . X' ħin se niltaqgħu s- Sibt li ġej ? - Ermm , mela ġejjin intom . Ħsibtkom se ddumu ħmistax mhux ġimgħa Ċipru u lħaqt ftehmt ma' xi ħadd u sejrin bil- karozza tiegħi flok bit- tren . - Ma ġara xejn Paul , narawk hemm mela . Bilkemm laħaq qata' . Dlonk ċempel lil Bill . - Hawn John , x' għandna ? - Għandna n- nejk . - Jaqaw , ma telax ħaxix Goodison Park ? - U dik li John kiel bil- ħars id- darba l- oħra . - Eh iva , x' ġara ? - Mhux talli taf il- ħdax ta' kontra l- Leeds tal- finali tal- 1965 imma sal- programm tal- logħba għandha ! It- Tlieta , 30 ta' Ottubru 2007 Nhar L- Erbgħa li għaddew dħalt għand tal- gazzetti bħas- soltu għal Malta Today . U għal darba lil tal- ħanut ta' quddiem ix- xogħol ħallejtlu aktar mis- sittax – il ċenteżmu tas- soltu , għax għall- ewwel darba ħarġet ir- rivista . Minn mindu l- internet ġiet skoperta u prattikament rrivoluzjonat tant aspetti mill- ħajja ta' kuljum , il- publikazzjonijiet sabu kompetizzjoni diretta ġdida . Imma donnha l- karta , l- gazzetta u l- ktieb għadhom xorta mfittxija u maħbuba . Nieħu minni l- ewwel wieħed , bħalissa qiegħed nisma' l- mużika mill- kompjuter . Ma tantx tagħmilx differenza għalija jekk hux MP 3 , CD jew LP . Forsi għax m' iniex purist fuq il- mużika . L- internet nħobbha kemm inħobbha ma ħaditx post il- karta għalija . Dik li l- Ħadd fil- għodu nqum u mmur għall- gazzetta hija parti mir- ritwal ta' tmiem il- ġimgħa . Anke r- riħa tagħha nħobb . U li ġġibli subgħajja suwed ma niddejjaq xejn . Bħal fl- ikel , wara ħafna attenzjoni u dieti speċjali , biċċa laħam moqlija fiż- żejt tinżillek għasel . Erbatax – il sena ilu wkoll kienet ħarġet rivista sportiva – Sprint ppublikat mill- Union Print . Sprint kien joħroġ il- Ġimgħa u niftakarni nixtrih reliġjożament . Fil- fatt żammejt ħafna kopji , u meta din il- ġimgħa fittixthom u sibthom qajjmuli ċertu nostalġija . Il- motto ta' Sprint kien ' spjazu għal kulħadd , anke tal- minoranza' . Sportiv huwa eħxen , mimli b' aktar ritratti u jolqot ukoll numru konsiderevoli ta' dixxiplini differenti . Minn ovvjament futbol sa żwiemel , basketball , bowling , atletika , volleyball , hockey u karozzi . Jidher li ngħatat attenzjoni speċjali l- preżentazzjoni , b' disinn u still pjuttost professjonali u li jolqot l- għajn . Nispera li l- kulur u l- istil ma jieħux post is- sustanza imma sa issa kmieni kemm huwa kmieni ma jidhirx li huwa l- każ . L- ewwel ħarġa ta' Sprint kellha lil Carmel Busuttil , il- Bużu fuq il- faċċata . Kien qiegħed jilgħab il- Belġju ma' KRC Genk u dak iż- żmien kien għaddej mill- aħjar perjodu tal- karriera tiegħu . Meta kien jiġi lura Malta għal xi logħba nternazzjonali konna nistennew minnu dik ix- xi ħaġa aktar mill- oħrajn u ħafna drabi tahielna . Konna nħobbuh u konna kburin li qiegħed jagħmel isem tajjeb barra minn xtutna . Illum , kważi diċenju u nofs wara , fuq il- faċċata tal- ewwel ħarġa tar- rivista sportiva ġdida għandna lil Michael Mifsud li l- kowċ assistent tat- tim tiegħu laqqmu n- nemusa . L- istess bħall- Bużu , qiegħed jagħmel isem għalih nnifsu u għal gżiritna barra , din id- darba fl- Ingilterra . Wara l- Bużu , Mifsud huwa l- ewwel ikonu mill- futbol , sa ommi semgħet bih , maħbub u milli nisma' t- tfal fl- iskejjel jilgħabu jippretendu fil- fantasija tagħhom li huma hu . L- aqwa impatt ta' Sportiv iżda hija r- ritorn ta' Tonio Farrugia . Wara assenza twila , nispera u nittama li hu bil- għatx għal aktar kitba partikolari tiegħu – umoriżmu fin li jaqta' u li tħalli lil ħafna ġurnalisti sportivi oħra Maltin warajh , jirrapurtaw logħba jew avveniment bħal kif pulizija jagħmel rapport ta' ħabta bejn żewġ karozzi . L- ewwel ħarġa turi li jekk xejn fl- assenza kellu ċans jsinn il- pinna tiegħu . Għalhekk biss bi ħsiebni nżomm l- appuntament tiegħi kull nhar t' Erbgħa . Nofs il- ġimgħa se jkollha niskata melħ aktar mis- soltu . Il- Ġimgħa , 26 ta' Ottubru 2007 Jkolli nammetti li għal żmien twil il- litteratura Maltija tlaqtha kważi għal kollox . Niftakar fis- sekondarja , l- Malti bħala suġġett kien wieħed mill- aktar għal qalbi iżda wara ftit żmien li spiċċajt mill- iskola nista' ngħid li tlaqtu għal kollox . Il- litteratura Maltija b' xi eċċezzjonijiet l ' hawn u l ' hemm dehret formali wisq , qisha priedka ta' qassis minn fuq l- ambone , Malti miktub tajjeb iżda ferm il- bogħod mill- ħajja ta' kuljum , il- kliem li nuża jiena stess kienu ċċensurati għal kollox . U malli skoprejt il- litteratura kontemporanja Ingliża tbiegħedt kważi għal kollox . Irvine Welsh , John King u Nick Hornby ħadu post il- kotba ta' Trevor Żahra ta' tfuliti u l- Malti għalija saret biss lingwa li nuża biex nitkellem . Il- lingwa Ingliża hija meraviljuża minna nnfisha u eluf ta' kittieba nisġuha b' mod mill- aktar sublimi li tinstema' qisha mużika f' widnejk . Bħala lingwa barranija tinstema' eżotika għalina u forsi aktar romantika wkoll . Wara kollox il- borma tal- ġara dejjem tfuħ aktar minn ta' darek . Xi ftit snin ilu iżda skoprejt lil Ġuze ' Stagno b' kumbinazzjoni . Warajh sibt lil Immanuel Mifsud u Karl Schembri , u l- fiduċja fil- Malti bdejt inħossha ġejja lura u l- kittieba Maltin bdew jeċitawni għal darb ' oħra . Ir- rumanz Riħ Isfel ta' Pierre J . Mejlak sirt naf bih l- ewwel darba wara riċensjoni ta' Claire Bonello fuq il- Malta Today , meta kumbinazzjoni kont qiegħed nqatta jumejn btala f' Għawdex . Għall- ewwel , għal xi raġuni li jafha moħħi biss ħadt l- impressjoni li kien xi ktieb tat- tfal jew forsi l- aktar tal- addoloxxenti iżda xorta qtajta li nixtrih . Ftit wara ltqajt ma' tal- ktieb fuq il- You Tube u flokk ktieb wieħed spiccajt nixtri tnejn . Il- mod ta' kif dan il- ktieb ġie ppreżentat b' leħen Toni Sant ġabni niekol minn idejh u kont ċert li t- tieni kopja li se ntiha rigal lil ħabiba tiegħi se toħroġni ta' raġel . M' għarralix . Habibti li m' hijiex daqshekk dilettanta tal- kotba , spiċċat qaltli li l- ktieb assorbieha . U l- istess nista' ngħid li għamel lili . Assorbieni , qatagħni minn saqajja u daħħalni fid- dinja tiegħu . Mhuwiex xi rumanz filosofiku b' ħafna messaġġi fl- isfond u kliem bombastici iżda mexxej b' ċertu sempliċita li tħollok . Li kieku kellu jkun film x' aktarx tagħżel li tarah fuq screen normali fuq dvd milli f' xi sala taċ- ċinema iżda l- pjaċir u s- sodisfazzjon li tieħu mis- salott tiegħek se jkun daqs jew aktar milli kieku jkollok tħallas tlett liri tal- privileġġ tal- liżar taċ- ċinema . Il- karattri huma partikolari iżda fl- istess ħin komuni , nnoċenti sa ċertu punt iżda l- addoloxxenza tagħhom qiegħda ġġegħlhom jaħsbu , jistaqsu u fil- każ ta' Jason qalbhom qiegħda tferfer . Il- plot minsuġ b' ċertu sengħa li jdawwar paġna wara paġna b' mod awtomatiku , il- Malti użat tajjeb u reali mhux il- bogħod mit- triq u l- każin li ambjentat fih , b' metafori sarkastici li jġebbdulek il- muskoli ta' wiċċek sabiex tidħak . Filwaqt li l- borma tal- ġara dejjem tinxtamm tfuk aktar minn ta' darek , il- minestra t' ommok tibqa' speċjali u bnina wisq . Pierre Mejlak fakkarni dan kollu billi niseġ eċċellenza mas- semplicita u kummiedja ma' traġedja bil- lingwa Maltija tiegħi u tiegħek .