Il- kummenti tiegħi fuq il- kultura lokali ma jistgħux ikunu aċċettati bħala validi minħabba li jien għext f' distanza komparattiva minn dawk li kienu kompletament imghaddsin fiha . Dan gara minħabba l- limitazzjoni finanzjarja li dejjem kelli biex nattendi l- veni fejn isiru rappreżentazzjonijiet . Raguni oħra hija d- defiċjenza edukattiva li dejjem kelli biex nifhem u napprezza b' mod profond ir- rikkezza jew in- nuqqas ta' rikkezza preżenti fis- socjeta tagħna . Dan illimitali l- aċċess biex niffrekwenta ċ- ċrieki li kienu qed ibaqbqu bl- għarfien u bl- entużjażmu biex icaqilqu l- menti u s- sentimenti tal- poplu tagħna . Min- naħa l- oħra meta ħarist lejja nnifsi u rajt x' aft indunajt li ma stajt qatt nilħaq livell fejn inkun parti mid- djalogu u ħidma lejn l- żvilupp kulturali . Dan kollu ma kienx ħażin għall- aħħar għax zammni lura milli ninqabad f' xibka ta' intellettwalita u pretensjonijiet li jġenġlu bħal landa vojta . Dan mhux qed ngħidu b' antipatija jew għira lejn dawk li jipproduċu l- arti imma bi kritika modesta biex niprova niġbed l- attenzjoni tagħhom li l- espressjoni artistika qed tintefaħ u togħla 'l fuq u titbiegħed mill- art fejn tgħix il- maġġoranza tal- poplu . Tentattivi saru biex it- teatru Manoel jiffrekwentah kulħadd . Jien wieħed minn dawk li meta attendejt u sibt li l- formalita tnaffar li dawk li mhumiex imdorrijiet biha . Allura jekk wieħed irird iżomm il- Manoel formali u serju , l- attivitajiet għandhom ukoll joħorġu fil- pjazez , fil- kafejiet u fit- titotli . Punt interessanti li kien semma Paul Portelli l- attur , waqt id- diskussjoni jekk it- teatru l- imwaqqa' għandux jinbena bħala parlament , kien qal li dan imissu ilu jintuża bħala vena aperta għall- attivitajiet kulturali . Ghaliex ħafna jfittxu l- postijiet li huma l- inqas aċċessibbli għal dawk li għandhom bżonn ikunu esposti għall- espressjoni ġenwina artistika . Hafna huma l- fatturi li jikkontribwixxi għal dan . Wahda minnhom hija li llum ħadd ma jaħdimlek dawk is- sigħat kollha għal xejn . Ohra hija l- biża' li x- xogħol tiegħek ma jkunx apprezzat biżżejjed . Ohra hija li wieħed jistenna li jkun ikkummentat jew ikkumplimentat minn xi kritiku gwapp f' xi ġurnal u allura l- iskop aħħari forsi ikun , ir- rikonoxximent fiċ- ċrieki elevati tas- socjeta . Il- kultura tagħna l- maltin hija bħall- kċina tagħna . Ftit nafu f' hiex tikkonsisti . Qed nieklu dak kollu li jiġi quddiemna li għandu tikketta ta' barra u li hu ppakkjat bl- isbaħ mod . La nafu x' inhi l- fatra tagħna u lanqas irridu inkunu nafu . Nikkuntentaw billi nieku ċ- cerali pproċessat li nimpurtaw minn pajjiż in- nemex . L- iżvilupp tal- kultura kif ninfhmu jien bil- mod stordut tiegħi jista jinbena billi nxerduh fostna u nikkultivawh , aktar milli nittantaw nesportaw ideat riciklati li diga kienu importat sa mill- bidunett .