24 SENA ILU: IT-TRAĠEDJA TAL-PATROL BOAT C23 Hekk kif jibda joqrob Settembru, fuq ruħi bħal jaqa' dell kbir ta' niket. Din is-sensazzjoni drajtha ormaj għax iż-żmien itaffi imma mhux neċessarjament ifejjqek minn kollox. Madanakollu din is-sena hija ferm agħar. It-traġedji riċenti marbuta ma' l-isplussivi u l-kmamar tan-nar flimkien mad-diżgrazzja tal-baħar tas-Simshar, fetħuli ferita kbira mill-ġdid f'qalbi. Naf sewwa kif inċidenti simili jħallu ħsara kbira u fil-bogħod; bħall-mewġ li jibqa' jinfirex 'l barra 'l barra u jolqot lil kull min isib fi triqtu. Għaddew eżatt 24 sena mill-llum – id-data kienet is-7 ta' Settembru 1984. Kienet ġurnata komuni għal bosta familji. Ħadd ma kien jobsor li kellha tittebba' b'waħda mill-agħar traġedji li qatt seħħew fil-gżejjer Maltin... Sajjied li kien qiegħed jistad il-Marfa innota lis-suldati tad-Dejma flimkien mal-pulizija ħerġin fuq il-Patrol Boat C23. Sema' wkoll l-isplużjoni u ra daħna kbira iżda ma allarmax ruħu. Ħaseb li s-suldati kienu splodew xi bombi 'l barra fil-baħar. Hekk jew hekk bosta kienu jafu li xi mili 'l barra minn dawk in-naħat, f'post apposta lil hinn fil-baħar, kien qed jintrema' xi splussiv maħdum illegalment li kien jiġi maqbud mill-pulizija. Kienet biċċa xogħol normali, parti mid-dmirijiet tas-suldati. Iżda sfortunatament, għal xi raġuni, l-murtali illegali li kienu qed jinġarru dakinhar biex jintremew, splodew fuq il-lanċa u swew il-ħajja ta' sebgħa min-nies. Ħamsa minnhom instabu f'wiċċ l-ilma qrib il-patrol boat C23. Żewġ membri oħra ta' l-ekwipaġġ ma nstabux. Membru ieħor irnexxielu jsalva iżda kellu jittieħed l-isptar isofri minn xokk qawwi. Ix-xena li sab il-bdot tal-ħelikopter li wasal fuq il-post tat-traġedja kienet tal-waħx. Iżda d-dehra tal-familjari mnikkta u mitlufa waqt il-funerali tal-mejtin ma kienet xejn inqas kerha minnha. Tnejn mill-mejtin kienu membri tal-Pulizija: is-Surġent tal-Pulizija u espert ta' l-isplussiv Salvu Muscat 30 (B'Kara) u l-Kuntistabbli Joseph Hare 24 (Sliema). Il-ħamsa l-oħra kienu suldati tad-Dejma: Bdr. Joseph Pace 36 (Santa Venera), Gnr. William Simpson 36 (Ħal-Lija), Pte. Anthony Vella 20 (Ghajnsielem, Gozo), Pte. Anthony Farrugia 27 (Zejtun) u Bdr. Francis Borg 36 (Hamrun). L-aħħar tnejn imsemmija baqgħu ma nstabux. L-uniku wieħed li ħelisha minn ħalq il-mewt kien is-suldat tad-Dejma Pte. Emmanuel Montesin 21 (Paola). Għext din it-traġedja ġurnata b'ġurnata. Wieħed mill-mitlufin, Anthony Farrugia, kien ir-raġel tal-kuġina tiegħi Mary. Kellhom żewġt itfal: Josef ta' ħames snin u Roderick ta' sentejn u nofs. Mary kienet tqila bit-tielet tarbija. Xi ftit xhur qabel kienet tilfet lil missierha iżda b'xi mod kien irnexxielha tkampa u tgħaddi min-niket. Flimkien magħha, aħna l-familjari tagħha, nblajna b'din l-aħbar il-ġdida. Għall-ewwel, l-impatt tal-ħasda dam ma nħass peress li l-kadavru ta' Anthony ma nstabx u għalhekk baqgħet ħajja t-tama. L-għajnuna għat-tfittxija waslet minn kullimkien: għaddasa tal-Forzi Armati, suldati tad-Dejma u anki numru ta' nies oħra bil-luzzijiet u d-dgħajjes privati tagħhom għamlu minn kollox biex għallinqas jinstabu l-iġsma taż-żewġ suldati nieqsa. Mill-ħsara estensiva li ġarrbet il-patrol boat C23 kien evidenti illi l-isplużjoni li seħħet kienet qawwija ħafna. Għaldaqstant wara siegħat twal ta' tfittxija, ħarġet ordni mill-Kwartieri Ġenerali tal-Forzi Armati sabiex xi għaddasa jmorru jispezzjonaw aħjar il-patrol boat mġarrfa li kienet iddaħħlet f'Ħondoq ir-Rummien. Il-pruwa tal-patrol boat kienet miftuħa beraħ. Kien jeżisti s-suspett li s-suldati mitlufa setgħu nqabdu qalb it-tifrik u l-pjanċi mgħawwġa. Ix-xniegħat mill-ewwel xegħlu u wasal għala widnejna li kienu nstabu xi fdalijiet umani. Madanakollu l-għada fuq il-gazzetti ħarġet ċaħda uffiċċjali ta' dawn l-ispekulazzjonijiet. Il-ġranet għaddew u xejn aktar ma nstab, sakemm ġurnata waħda t-tfittxija għaż-żewġ suldati nieqsa waqfet u l-ħajja kompliet bħallikieku qatt ma kien xejn. Iżda kif ser taqbad tispjega lill-qraba tal-vittmi sabiex jirrassenjaw ruħhom għall-mewt bħal din ħabta u sabta? U wisq wisq agħar – meta l-ġisem tal-mejjet ma jinstabx? Bħal mitlufa, l-qalb tibqa' tispera li xi darba, forsi minn x'imkien, il-bniedem tant maħbub jitfaċċa. U d-dubji u l-isperanza jibdew jieklulek ruħek ftit ftit. Sakemm forsi ż-żmien ikollu ħniena minnek u jgħallmek iġġeragħ u tinsa... jew aħjar taċċetta. Sfortunatament il-mewt ma taħsadx biss il-ħajja tal-vittma. Magħha tieħu wkoll ħafna ħajjiet oħra li għalkemm tħalli l-ġisem tagħhom ħaj hawn f'din id-dinja, r-ruħ tiegħu bħal tkun donnha telqitu sa minn dak il-jum misħut. Lil Mary talbuha tirrassenja ruħha għall-mewt ta' żewġha bħal kif kellha tagħmel ukoll għal dik tat-tarbija tagħha li ma felħitx tikkumbatti ma' aktar għawġ u ntemmet qabel biss qatt twieldet. Kelli tlettax il-sena dakinhar. U jien għadni sal-llum m'inix kapaċi ninżel taħt il-baħar mingħajr ma jgħaddili ħsieb ta' tkexkix ta' x'jista' jkun hemm, hemm taħt. Nista' nimmaġina minn xhiex jgħaddu mart u ulied il-vittmi! Ġrajjiet simili dejjem iduru ma' l-istess kwistjoni: l-irresponsabbilta' u n-nuqqas ta' rispett lejn ħaddieħor. Ħajjiet maħsuda ta' l-innoċenti li l-ebda ndiema jew kundanna ma jistgħu qatt ireġġgħu lura. (Dan l-artiklu ġie ppubblikat fit-Torċa tas-7 ta' Settembru 2008) Kuntistabbli Joseph Hare spluzjoni Torċa
24 SENA ILU: IT-TRAĠEDJA TAL-PATROL BOAT C23