Il-ġimgħa l-oħra smajna bl-enneżmu insult lill-għalliema meta xi ħadd fil-ministeru tal-edukazzjoni, xi ħadd bilqiegħda fuq pultruna tal-ġilda f'xi wieħed mill-uffiċċji skjerati mal-kuritur kjaroskur tal-poter, waqqaf think tank biex jaħseb u jistudja l-futur tal-edukazzjoni post-Kovid Dsatax u mlieh bi professjonisti li m'għandhom x'jaqsmu xejn mal-edukazzjoni u ħalla barra lill-għalliema u 'l-għalliema tal-għalliema, jiġifieri lill-esperti u 'l-esperti fost l-esperti. U mbagħad x'ġara? Xejn. Jekk hawn pajjiż fid-dinja li jista' jiswa ta' kampjun tal-proċess ta' normalizzazzjoni dan huwa Malta. Fit-torri tal-poter l-għalliema u l-għalliema tagħhom mhemmx posthom. MATTHEW Kont qiegħed nitkellem ma' Matthew, għalliem fi skola sekondarja, jgħix mal-mara tiegħu u żewġt itfal – tifla ta' sitt snin u oħra ta' sena u nofs. Lil Matthew kont ngħallmu l-Kulleġġ tal-Università u żammejna kuntatt. Kif wieħed jistenna, il-kliem waqa' fuq l-imxija u s-sagrifiċċi kollha li qegħdin nagħmlu. Tiegħi ma jibdewx ħdejn ta' Matthew. Il-mara ta' Matthew tqum u toħroġ għax-xogħol kull filgħodu, mit-Tnejn sal-Ġimgħa, ġieli anki s-Sibt. Matthew ried ikompli bil-lezzjonijiet online għax hekk kien mistenni minnu bħala għalliem. L-iskola fejn tmur il-kbira organizzawlhom xi tip ta' attivitajiet edukattivi online ukoll. Il-tifla għandha sitt snin. Il-kompjuter qajla taf tużah ħlief biex tilgħab. Tieħu gost tara lill-għalliema tagħha titbissmilha u tgħidilha li dalwaqt jerġgħu jiltaqgħu, imma mbagħad, wara ftit, titlef il-paċenzja, tqum minn quddiem il-kompjuter u tkun trid tmur tilgħab. It-tifla ta' sena u nofs tkun trid timxi. Tqatta' ammont ta' ħin fil-playpen. Il-playpen m'għadhiex fejn kienet qabel; issa mexxewha maġenb l-iskrivanija ta' Matthew ħalli tkun taħt għajnejh. Xi ftit jew wisq toqgħod imma tħobb tkanta u tħabbat iċ-ċekċika u tqum u tkun trid toħroġ mill-playpen ħalli toqgħod iddur ma' kullimkien, tilgħab m'oħtha, tipprova tiftaħ il-kxaxen imsakkrin fil-kċina. Tkun trid tixrob il-ħalib ukoll. U tiekol il-galettini. Tkun trid tinbidlilha l-ħarqa. Matthew m'għandux kunjati. Ommu u missieru offrew li jgħinu imma t-tnejn li huma qrib is-sebgħin u ommu għandha kundizzjoni. Matthew intebaħ mill-ewwel li l-lezzjonijiet ma jistax jagħtihom diretti. Għall-bidu pprova imma kellu jwaqqaf il-lezzjoni kemm-il darba għax il-kbira weħliha l-kompjuter u minħabba f'hekk l-għalliema waqfet b'ħalqha miftuħ beraħ għal xi ħames minuti u minn anġlu bdiet tidher qisha mostru se jibla' t-tfal. Kellu jieqaf għax riedet tazza juice. Kellu jieqaf biex jagħti l-galettini u l-vażett tal-frott mgħaffeġ liż-żgħira. Kellu jieqaf bi tbissima imbarazzata meta t-tifla ġiet tgħajjat maġenbu li l-ħarqa ta' oħtha għandha riħa ta' kokò. Allura Matthew qiegħed jirrekordja l-lezzjonijiet u jtellagħhom fid-dinja virtwali jew jittajpja l-handouts u jibgħathom email lill-istudenti tiegħu. Matthew jixtieq jara lill-istudenti ħa jaċċerta ruħu li qegħdin jifhmu għax mhux kollha jibagħtu x-xogħol li jagħtihom lura. Matthew ilu għaxar ġimgħat sejjer b'din l-istorja. Matthew għeja. Matthew jħossu inviżibbli. Qalli, "Ikteb l-istorja tiegħi." Weġibtu li l-istorja hija tassew tan-niket imma mhuwiex inviżibbli: nafu x'qegħdin jagħmlu l-għalliema għall-istudenti tagħhom u nafu li jridu jlaħħqu m'alla u max-xitan. Matthew qalli li kuljum iqatta' siegħa fuq facebook ħalli jaqta' mill-ansjetà u l-frustrament ta' konfinament twil. Matthew qalli, "Iva, hemm ftit jitkellmu fuq l-għalliema, imma taf xiex? Jitkellmu fuq l-għalliema ommijiet. U jagħmlu sewwa. Jien raġel. Jien missier imma ħadd ma jaf bija, bina. Fuqna ħadd ma jitkellem. Għalhekk inviżibbli." Matthew għeja u Matthew jħossu waħdu. Inviżibbli. Hekk qalli. Hemmhekk tibda tinduna kemm hija problematika n-narrattiva li tirrakkonta l-ġeneru u kemm huwa faċli li ninsew, jew li lanqas biss nindunaw, li hemm stejjer qosra, stejjer żgħar, li wkoll huma veri u wkoll ħaqqhom jinstemgħu. Kull diskors maħluq se jkollu d-difetti tiegħu proprju għaliex kull diskors huwa prodott ta' sitwazzjoni partikolari li qatt ma hi kompleta jew totali. U aħna u nħarsu lejn id-dinja min-naħa tagħna ninsew, jew lanqas biss nintebħu, li hemm naħa oħra, anzi naħat oħrajn. B'riħet hekk nikkonċentraw fuqna għax naħsbu li dik hija l-istorja kollha. Nibdew neskludu. U nibdew nagħlqu t-twieqi u l-bibien ħa nħallu hemm barra dak li mhuwiex tagħna. Faċli ħafna nibdlu d-dinja f'torrijiet, mhux biss minn dawk li l-potenti fostna jiddilettaw bihom, imma dawk li noħolqu aħna bin-narrattivi li nipproduċu biex, skontna, niddeskrivu d-dinja. WAĦIDNA Mhux kulħadd irreaġixxa l-istess għas-sitwazzjoni stramba li sibna rwieħna fiha dawn l-aħħar xhur. Min jgħix waħdu aktarx li ħass is-solitudni aktar minn qabel. B'ħadd maġenbek, ħadd fil-karozza miegħek, fis-salott, f'soddtok. Mhemmx għafejn tkun waħdek biex tħossok waħdek. Kuħadd jafha din. Lars Svendsen tal-fehma li s-solitudni hija emozzjoni li turina b'mod ċar kemm aħna insinifikanti għal din id-dinja kbira, kif l-univers jgħaddi bina jew mingħajrna. Malli xi ħadd iddeċieda li għandna niftħu l-għeluq u l-konfinament, ħafna nies insew il-mikrobu u ħarġu jiġru 'l barra: marru jagħmlu xagħarhom, marru jippassiġġaw fuq il- front , waqfu jieħdu ġelat u kafè. Marru jiġru jfittxu l-ħajja ta' qabel. Fil-bidu tal-kriżi ħafna bassru li l-ħajja ta' qabel mietet; li dak li konna nqisuh bħala normali spiċċa. Terġa', uħud minn dawn esprimew sodisfazzjon li l-ħajja neoliberali ta' qabel Marzu 2020 intemmet u issa, irridu jew ma rridux, qlibna l-paġna. Kellu jkun mikrobu biex jibdel id-dinja. Ta' pessimist u negattiv li jien, ma esprimejtx diċ-ċertezza, imma dak mhux importanti. L-importanti hu li n-nies mhumiex lesti jaċċettaw li dak li kien m'għadux. Iebsa kemm kienet iebsa, inġusta kemm kienet kienet inġusta, illużorja kemm kienet illużorja, il-ħajja neoliberali kienet il-ħajja li konna nafu. Il-ġdid iġib miegħu l-inċertezza; l-inċertezza ġġib id-dubju; id-dubju l-biża'. Imbagħad, ħalli ngħiduha kif inhi, kemm minna kien hemm iħabblu rashom għas-siġar li tqaċċtu? U kemm minna impurtahom li l-Imsida saret inqas inkwinata? Jew li t-toroq ħadu r-ruħ? Issa mmorru lura għal dak li konna nafu: se jkollna t-toroq imwessgħin, se jkollna l-"parkeġġi komunitarji" fil-bajjiet ħalli mill-karozza naqbżu dritt għal ġol-ilma (appropożitu "parkeġġ komunitarju" x'jaħbat eżatt?); se jkollna l-kaċċturi jindukraw is-siġar (il-ftit li fadal); se jkollna dak kollu li kellna qabel f'verżjoni aġġornata. Se jkollna aktar torrijiet: tal-konkrit, tal-ħadid, tal-lanżit.
IT-TORRIJIET FEJN NGĦIXU