Il-Mument, 29 ta' Jannar 2018 Pajjizna jippermetti li toffendi r-religjon, izda ma jippermettix li tikkrikita lil Pilatus Bank jew lil Henley and Partners. Din hija wahda mill-kontradizzjonijiet li nghixu kuljum taht il-Gvern ta' Joseph Muscat, gvern li jilliberalizza kollox sakemm ma jolqotx lill-oligarkija. Filfatt, filwaqt li l-offiza tal-villipendju hija dekriminalizzata, l-istess ligi ta' Malta ma tipprotegix gurnalisti li qed jaghmlu xogholhom minn theddid ta' kumpaniji kbar. Hekk gara meta l-Bank Pilatus u Henley and Partners hadu azzjoni kontra gurnalisti u gazzetti indipendenti li kienu qed jinvestigaw kwistjonijiet rispettivi bhall-Panama Papers u l-bejgh tac-cittadinanza. Ghalhekk huwa importanti li ftit tal-granet ilu giet immressqa private member's bill parlamentari appoggjata mill-Partit Nazzjonalista. Din tipproponi li kazi legali internazzjonali maghrufin bhala 'SLAPP' kontra gurnalisti Maltin ma jintuzawx bhala ghodda kontra l-liberta' ta' l-espressjoni. Dan ifisser li jekk dan it-tip kaz jintrebah barra, m'ghandux jigi ezegwit f'Malta. Ir-raguni hi li dawn il-kazijiet kemm il-darba jigu imposti spejjez legali esorbidanti fuq il-gurnalisti li jibqghu minghajr l-ebda ghazla hlief li jirtiraw dak li kitbu minhabba l-ispejjez legali. Ghalhekk, dak li qed tipproponi l-oppozizzjoni Nazzjonalista tipprotegi lill-gurnalisti Maltin permezz ta' ligi nazzjonali kontra din it-tip ta' manuvra. Ghandna nkunu grati lejn gurnalisti li qed jaghmlu xogholhom u jinvestigaw kazijiet ta' korruzzjoni, governanza hazina u materji ohra ta' interess pubbliku. L-istess ghandna nghidu ghall-attivisti u politici li jahdmu f'dan ir-rigward. Ezempju kurrenti huwa l-MEP David Casa li bhala rapprezentant tal-Maltin fil-Parlament Ewropew, qieghed jimpenja ruhu fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-ħasil tal-flus. Il-Parlament Ewropew m'huwiex 'taghhom l-Ewropej' bhal ma jipprova jghidilna Joseph Muscat b'mod popolist. Il-Parlament Ewropew huwa taghna l-Ewropej, ghaliex ahna Maltin u Ewropej. U nzid li imnalla qeghdin fl-Unjoni Ewropeja, ghaliex li kieku bqajna barra kien ikun hemm wisq iktar opportunita' biex ikun hemm abbuz tal-poter u korruzzjoni. Irrid infakkar li ghaddew iktar minn 100 jum mill-qtil brutali tal-gurnalista Daphne Caruana Galizia, qtil li jirraprezenta l-ikbar attakk possibli fuq il-liberta' ta' l-espressjoni. Daphne kixfet bosta kazijiet ta' korruzzjoni u kriminalita' organizzata. Nafu li gew arrestati tliet minn nies b'knnessjoni mal-bomba li qatlitha, izda jidher ma sar l-ebda progress minn hemm il-hawn. Sa llum ma hemm l-ebda hjiel li l-awtoritajiet identifikaw lil min ikkummisjoni, ippjana jew orkestra dan il-qtil. Ghahekk il-Council of Europe Platform for the Promotion of Journalism, u numru kbir ta' ghaqdiet internazzjonali dwar il-liberta' ta' l-espressjoni u l-governanza tajba qed ikomplu juru t-thassib dwar is-saltna tad-dritt, il-korruzzjoni u l-protezzjoni tal-gurnalisti f'pajjizna. Sfortunatament il-magna tal-propaganda tal-Gvern ta' Joseph Muscat tipprova taghmel minn kollox biex turi stampa ohra. Tipprova tnessina mill-panama papers u mill-iskandli relatati mal-bejgh tal-gid komuni. Tipprova tnessina minn nuqqasijiet tal-Korp tal-Pulizija, li jibqa' ma jinvestigax kwistjonijiet bhall-Panama Papers. Tipprova tnessina mit-thassib tal-Prim Imhallef u ta' l-Ombudsman dwar in-nuqqas ta' kollaborazzjoni ta' l-Avukat tal-Gvern u l-Pulizija mal-qrati. Malta hi mmexxija minn gvern li jitkellem dwar il-liberta' izda li jipprova jaghlaq halq dawk li jfittxu l-verita' dwar il-korruzzjoni u l-kriminalita' organizzata. Ghandna Prim Ministru li jiftahar bl-ikbar arroganza li jirreagixxi biss ghal kummenti ta' Prim Ministri. Prim Ministru li jahseb li maggoranza elettorali ittih drittijiet divini li jigu l'fuq mis-saltna tad-dritt. Ghandna Prim Ministru li jibbaza l-poter tieghu fuq politika ta' patrunagg, ta' pjaciri, ta' xejn m'hu xejn: l-aqwa li nakkwistaw il-voti u naqdu l-interessi ta' oligarkija. Il-liberta' ta' l-espressjoni f'pajjizna hi kompromessa minn Gvern bla ruh. Izda l-ebda gvern ma jezisti ghal dejjem, u ghalhekk ghandna nuzaw lehhinna biex nikkonfermaw dan il-fatt. Il-Mument, 21 ta' Jannar 2018 Fis-sistema politika Maltija, iz-zewg partiti politici kbar kemm il-darba iservu ta' umbrella wiesgha li tigbor tahtha diversi identijiet, gruppi, vucijiet u klassijiet socjali. Nistghu nghidu li kemm il-Partit Nazzjonalista kif ukoll il-Partit Laburista it-tnejn huma ankrati vicin ic-centru politiku, ghalkemm minn daqqiet ixeqilbu iktar lejn ix-xellug jew il-lemin. F'dawn iz-zminijiet, l-ideologija politika saret iktar flessibli milli kienet fil-passat. Dan jirrifletti il-bidliet socjali li qed nghixu: f'socjetajiet iktar miftuha, iktar sekulari u karatterizzati b'iktar diversita'. Kull wiehed u wahda minna x'aktarx nidentifikaw ma' iktar minn identita' wahda u kultant dawn ikunu anke kontradittorji. Hemm min jghid li b'hekk l-ideologija spiccat u ghalhekk il-partiti politici ghandhom sempliciment jirriflettu l-iktar fehmiet popolari fis-socjeta'. Il-politika b'hekk issir loghba bejn min kapaxxi jmexxi ahjar fil-qafas ta' dawn il-fehmiet. Personalment nippreferi politika flessibli milli wahda assolutista u fundamentalista. Din ta' l-ahhar twassal ghal politika minghajr djalogu, ghat-tirannija ta' certi ideat u persuni, u ghall-mewt tad-djalogu: l-istess djalogu li hu essenzjali ghal demokrazija hajja. Izda b'dan ma ridx nghid li l-principji m'humiex importanti. Anzi. Nemmen li l-principji ghandhom iservu ta' qafas ideologiku biex partit politiku ikollu direzzjoni u ghanijiet. Iservu ukoll sabiex min hu imsieheb jew jappoggja partit ikun jaf fejn qieghed. Izda l-principji iridu dejjem jitpoggew f'kuntest socjali. Per ezempju, kelma bhal liberta' jista' jkollha tifsira differenti f'kuntesti socjali differenti. F'socjeta' demokratika, liberta' kemm il-darba tigi mkejla skond id-drittijiet tac-cittadin u skond l-ghazliet li jaghmel. U ma' l-ghazla wiehed irid ukoll jinkludi r-responsabilita'. Izda f'socjeta' dittatorjali, il-liberta' tista tkun hemm ghal grupp zghir biss. Hekk kif il-Partit Nazzjonalista qed igedded lilu nnifsu, nemmen li huwa importanti li jadotta sett ta' principji minghajr ma jaghmilhom xi duttrina dommatika. Il-wirt Demo-Kristjan tal-Partit ghandu jservi ta' infrastruttura, izda ghandha tkun rispettata d-diversita' socjali li qed nghixu fiha llum. Principju importanti f'dan ir-rigward hu dak tad-dinjita' umana, u mieghu dak tas-solidarjeta'. Ghandu jkun hemm politika li tappogja forom varji tal-familja kif ukoll lil dawk li qed jghixu hajja prekarja. Il-politika socjali m'ghandiex tinkoragixxi dipendenza fuq l-istat jew impozizzjonijiet minn fuq, izda minflok ghandha tinkoragixxi l-independenza, l-opportunitajiet, u li wiehed ikollu l-ghodda biex javvanza f'hajtu. L-edukazzjoni u t-tahrig huma essenzjali f'dan ir-rigward. Principju iehor ta' importanza huwa dak tas-sussidjarjeta'. Decizzjonijiet ghandhom jittiehdu mill-izghar awtorita' kompetenti possibli. Dan ifisser li jekk per ezempju kunsill lokali huwa iktar kapaci jiddeciedi dwar kwistjonijiet lokali, il-gvern centrali m'ghandux jisraqlu l-poter. Minn naha l-ohra, jekk certi decizzjonijiet ghandhom ikun f'idejn l-Unjoni Ewropea minhabba l-implikazzjonijiet globali taghhom, allura tajjeb jigu decizi hekk. Permezz tas-sussidjarjeta', il-gvern ghandu jintervjeni biss meta individwi, familji, is-socjeta' civili, jew gruppi privati ma jistghux jagixxu b'mod indipendenti. Ghalhekk l-awtonomija' u d-dinjita' jigu qabel id-dominanza ta' l-istat. Principju iehor u dak li jhares id-drittijiet ta' generazzjonijiet tal-futur. Kuncetti bhas-sostenibilita' u l-gid komuni ghandhom jigu qabel il-gratifikazzjoni instantanja jew dak li jaqbel biss fl-immedjat. Tajjeb ukoll li l-politika ekonomika tkun wahda li turbot il-suq kompettitiv ma' mudell socjali u ambjentali li jaghti importanza lix-xoghol dicenti u lill-opportunitajiet. B'hekk tigi evitata tellieqa sal-qiegh immexxija mir-reghba u l-prekarjat. Hawnhekk, l-individwi jigu kkunsidrati mhux biss bhala konsumaturi fis-suq izda ukoll bhala cittadini li ghandhom drittijiet u dmirijiet. Principji bhal dawn jistghu joffru opportunita' lill-Partit Nazzjonalista fil-kostruzzjoni ta' alternattiva ghall-Partit Laburista. Il-Gvern ta' Joseph Muscat introduca numru ta' riformi pozittivi, izda qieghed jenfasizza ukoll ipoggi zvilupp bla razan qabel il-gid komuni, qed ibiegh il-wirt nazzjonali lill-investituri dubjuzi, qed ikun dipendenti fiskalment ghall-bejgh tac-cittadinanza, qed ihaxxen is-settur pubbliku permezz ta' patrunagg politiku: Dan kollu permezz ta' buzzieqa ekonomika li qed tigi ddettata mic-ciklu eleottrali u vvalentata bil-koruzzjoni. Il-Partit Nazzjonalista ghandu jkun il-vuci ta' dawk ta' dawk li qed jghixu l-prekarjat, ta' dawk li jridu governanza tajba, u ta' dawk li jqisu l-gvern ta' Muscat bhala wiehed bla ruh. Il-Partit Nazzjonalista ghandu jirrikoncilja haddiema u negozjanti li huma aljenati mill-mudell ekonomiku ma votanti mill-klassi tan-nofs li forsi qed jghixu l-kumdita' izda jridu tip ta' politika iktar gusta. Ghal dan il-ghan tajjeb li l-Partit jikkomissjona studji socjologici biex jinvestiga' l-htigijiet, l-identitajiet u l-aspirazjonijiet ta' zminijietna. Dawn l-istudji b'hekk iservu biex ikun hemm evidenza soda ghall-politika f'socjeta' li qed tinbidel. Nikteb iktar dwar dan f'artiklu fil-futur qrib. Il-Mument 14 ta' Jannar 2018 "Ghandu jkun hemm talba formali lill-Gvern sabiex sabiex jieħu l-art fiż-Żonqor lura mingħand Sadeen u jagħtih lura lill-Maltin". Dan kien il-messagg tal-kunsilliera tal-Partit Nazzjonalista fil-Kunsill Lokali ta' Marsaskala, f'mozzjoni imressqa din il-gimgha. Din il-mozzjoni takkumpanja mozzjoni imressqa mill-grupp Nazzjonalista fil-parlament ta' Malta, u hi konformi ma' dak li qed jitolbu ghaqdiet ambjentali bhall-Front Harsien ODZ, Din l-Art Helwa, Flimkien ghall-Ambjent Ahjar u r-Ramblers Association of Malta. Dan qed jitolbuh ukoll partiti ohrajn ta' l-oppozizzjoni, gazzetti indipendenti u nies ta' rieda tajba. Ta' min infakkar li fl-2015 Malta rat l-ikbar dimostrazzjoni ambjentalista ta' kull zmien, bl-iskop li z-Zonqor jigi protett. Ilkoll nafu li minkejja l-pompa ta' propaganda mill-Gvern Laburista u minkejja l-preferenzi li inghata Sadeen minn fuq dahar il-poplu Malti, l-American University of Malta falliet bil-kbir milli tilħaq il-miri tagħha u saħansitra ukoll naqset dawn il-miri bin-nofs. Nafu li l-Universita' s'issa gabet biss 15-il student u qed tkecci bosta akkademici. Nittama li l-Partit Laburista jisma l-ghajta popolari li tezisti sabiex iz-Zonqor jigi protett. Minflok ma jirreagixxi b'negattivita', jista' jkun pozittiv u jipprova jaghmel l-almu tieghu ghal kunsens nazzjonali. J'alla l-Universita' taghmel success, izda sa dan it-tant m'ghandniex nissagirfikaw art daqshekk prezzjuza. Sa fejn naf jien is-success ta' Universita' jiddependi minn kriterji akkademici u sostenibbli, u mhux minn kemm hemm veduta tajba tal-bahar. F'dan l-artiklu, pero', nixtieq naghmel emfasi fuq ir-rwol tal-Kunsilliera fil-politika. Fil-kas taz-Zonqor, il-grupp ta' kunsilliera Nazzjonalisti kien proattiv u pprezenta mozzjoni ghal-gid komuni. Nemmen li din il-prassi ghandha tigi addottata iktar frekwentament b'hidma kongunta ta' kunsilliera Nazzjonalisti u ohrajn li jixtiequ jinghaqdu maghhom. Jezistu bizibilju ta' kwistjonijiet ta' importanza kemm lokali kif ukoll nazzjonali fejn il-kunsilliera jistghu ikunu proattivi. U jekk dan jaghmel sens f'kunsilli fejn il-Partit Nazzjonalista ghandu minoranza ta' siggijiet, ahseb wara kemm jaghmel iktar sens f'kunsilli fejn tezisti maggoranza Nazzjonalista. Qed nitkellem mhux biss dwar kwistjonijiet ta' kostruzzjoni u zvilupp, izda ukoll fuq kwistjonijiet ohra li jolqtu direttament lir-residenti. Dawn ivarjaw minn infurzar sa' sigurta, minn devoluzzjoni ta' art pubblika sa metodi ta' finanzjament, u minn introduzzjoni ta' bye-laws sa l-importanza ta' politika ibbazata fuq evidenza, nghidu ahna permezz ta' social impact assessments u community profiling. Ghalhekk tajjeb li fil-hidma ghall-elezzjonijiet tal-kunsilli lokali tas-sena d-diehla, ikun hemm emfasi sabiex il-gruppi nazzjonalisti fil-kunsilli rispettivi jibnu fuq it-tajjeb li diga' qed isir u fejn hemm bzonn ikunu iktar proattivi permezz ta' mozzjonijiet kongunti, hidma mas-socjeta' civili u prezenza kontinwa fuq il-midja. Il-Partit Nazzjonalista introduca il-kunsilli lokali 25 sena ilu. Jemmen fis-sussidjarjeta' biex b'hekk ma jkunx hemm eccess ta' poter f'idejn il-Gvern centrali u biex il-residenti ikollhom vuci akbar f'kwistjonijiet lokali. Ghall kuntrarju, il-Gvern Laburista qed ihott dan bil-mod il-mod u qed jiccentralizza l-poter f'idejn grupp zghir ta' nies. Jehtieg li nergghu naghmlu l-kunsilli konformi ma' l-iskop originali taghhom. Il-Mument, 7 ta' Jannar 2017 Meta l-Partit Nazzjonlista iddecieda li jxolji l-Forza Nazzjonali, ghamel l-ahjar ghazla fic-cirkostanza. Il-Forza sfat telliefa fl-elezzjoni generali, u avolja l-idea ta' koalizzjoni ghal governanza tajba kienet wahda f'waqtha, wiehed ma jistax jinjora r-rizultat li inkiseb. Teoretikmant, izda, il-Forza Nazzjonali setghet topera ukoll bhala koalizzjoni fl-oppozizzjoni. Pero' fil-verita', l-atitudni ta' Marlene Farrugia wara l-elezzjoni generali ma ghenet xejn biex dan isehh. Dan ghaliex ftit jiem wara l-elezzjoni generali, hi uriet l-interess li ssir mexxej tal-Partit Nazzjonalista waqt li kienet fl-Partit Demokratiku. Wara li dan ma kienx possibli, ghamlet minn kollox biex tiskredita l-kampanja ghall-ghazla ta' mexxej gdid tal-Partit Nazzjonalista. B'hekk kisret il-fiducja li ezistiet bejn iz-zewg nahat. Ta' min wiehed ifakkar li din kienet l-iktar kampanja miftuha u demokratika li qatt saret ghal mexxej ta' partit politiku f'Malta. Differenti hafna minn kif saru l-affarijiet fil-partit ta' Marlene wara l-elezzjoni generali. Nittama li Marlene Farrugia taghraf li zbaljat bl-atitudni taghha u li tkun iktar kostruttiva fil-kontribuzzjoni taghha fil-parlament ta' Malta. Per ezempju, bhala gest ta' rieda tajba u ta' konvinzjoni soda, nittama li hi u Godfrey Farrugia jappoggjaw il-proposta' tal-Partit Nazzjonalista sabiex iz-Zonqor jinghata lura lill-poplu Malti. Ovjament, nittama wkoll li l-membri parlamentari Laburisti jaghmlu l-istess. Nittama wkoll li jkun hemm ukoll hidma kongunta fuq materji ohra, skond il-kas, kif stqarr l-istess Partit Nazzjonalista meta xolja lill-Forza Nazzjonali. Din it-tip ta hidma tista' ssir ukoll mill-Partit Nazzjonalista ma' korpi kostitwiti, ghaqdiet mis-socjeta' civili u ohrajn. Hekk ghamel il-Partit meta mexxa l-moviment li permezz tieghu Malta ssiehbet fl-Unjoni Ewropea. U l-Partit Laburista tghallem min din l-istrategija fil-kisbiet ta' bosta drittijiet civili. Hekk kif il-Partit Nazzjonalista qed jibni l-istrategija tieghu ghall-isfidi elettorali li gejjin, nemmen li ghandu jizgura li jkun il-vuci per ezempju ta' dawk li jemmnu fil-governanza tajba, li jixtiequ li pajjizna jkun wiehed fejn tirrenja n-normalita' bhala msieheb fl-Unjoni Ewropea. U ghalhekk, il-Partit ghandu jahdem fil-qrib ma' dawk kollha ta' rieda tajba f'dan ir-rigward. U halli nghiduha kif inhi: Jekk irridu l-governanza tajba din tista' tigi biss jekk ikun hemm mandat elettorali ghaliha. Huwa biss il-Partit Nazzjonalista li jista' jgheleb lill-Partit Laburista u jpoggi din il-materja fuq l-agenda nazzjonali. Movimenti socjali li jahdmu fis-socjeta' civili ghal dan il-ghan huma importanti hafna, ghax iqajmu kuxjenza, jimmoblizzaw lin-nies u jghafsu ghal bidliet. Izda l-istorja turi li dawn ikunu effettivi meta jahdmu flimkien ma' partiti politici, li fl-ahhar mill-ahhar ghandhom il-jedd li jiggvernaw. Barra minn hekk, bosta ghaqdiet li jkunu iffukati fuq materja wahda isibuha difficli jsostnu lilhom infushom f'kampanji twal. U c-cittadini jiddeliberaw fuq bosta kwistjonijiet fil-hajja ta' kuljum. Lil'hinn mill-movimenti socjali, hemm ghexieren ta 'eluf ta' kostitwenti li l-vot taghhom hu importanti daqs dak ta' l-attivisti, anke jekk il-vuci taghhom hija inqas vizibli fl-ahbarijiet.
Celebration of the fake - Michael Briguglio Il-Liberta' ta' l-Espressjoni taht Gvern bla ruh - Michael Briguglio Aleatory Politics - Michael Briguglio Vuci ta' xiex? Michael Briguglio Should the PN have an ideology? Michael Briguglio 
 
 Mozzjoni f'waqtha - Michael Briguglio 
 
 Panama Papers & Malta: In the European Atlas of Democratic Deficit 
 
 The Zonqor Consensus - Michael Briguglio 
 
 Partiti u Movimenti - Michael Briguglio 
 
 Can social movements replace political parties? Michael Briguglio