Pajjiżna għadda minn ħafna. Ser jibqa' għaddej ukoll minn sfidi varji. Il-bniedem fuq dawn il-gżejjer ikkumbatta, u ser jibqa'. Daqqa jkun għaddej minn mumenti inqas kumplikati, u daqqa jinħakem minnhom. Il-problema, ħafna drabi, illum hija marbuta mhux man-natura tad-diffikultajiet, imma minn nuqqas ta' għarfien tal-passat tagħna. Dawk li jinsabu midfuna. Dawk li l-għadam tagħhom għadna nsibu għaddew u ġarrbu bħalna. Ma hemmx xi linja differenti fil-mod li l-bniedem jirreaġixxi. Biss, dawk li ngħixu llum għandna l-vantaġġ li għandna għad-dispożizzjoni tagħna kwantità ta' informazzjoni u riflessjonijiet li nistgħu naqraw u nieħdu direzzjoni minnhom. F'Ħal Tarxien Il-lezzjoni kienet iktar ċara din il-ġimgħa. L-aħbar li xxandret fuq numru ta' mezzi tax-xandir li kien instab qabar Puniku wasslet iktar dan. Fis-silenzju tas-sekli, min indifen baqa' rispettat. Il-post ġie rrappurtat li ma kienx minsus. Ħadd ma pprova jqajjem, f'dawn is-snin twal, dak li baqa' preservat biex jagħti lezzjoni. Preservat biex ikun ċar li dawk li għexu hawn irrispettaw id-dinjità umana. Dawk li kienu qed jaħdmu l-art kienu deċiżi li anke fil-mewt, il-bniedem ma jitlifx minn dak li għandu għażiż. L-oġġetti li nstabu għadda fuqhom iż-żmien, imma fihom għad hemm il-messaġġ tas-sewwa. Messaġġ ta' direzzjoni ċara. Il-pajjiż wieqaf? Għal uħud, il-pajjiż jinsab wieqaf. Fir-realtà mhuwiex. Għadu għaddej, mhux fl-attività fiżika, imma fil-ħsieb u fir-riflessjoni. Naħseb li ħafna forsi sarrfu iktar l-għarfien tagħhom ta' dak li huwa importanti fil-ħajja, u ngħatajna l-possibilità li naħsbu kif nibdlu dak li għandu jinbidel, jew li dejjem xtaqna li nibdlu imma ma rnexxilniex. L-isfidi, hawn, huma fuq livelli varji. Huma hekk għax il-pajjiż huwa magħmul mill-bnedmin. Imma kemm, ftit xhur ilu, konna nħarsuh? Kemm konna nibnu sistemi ekonomiċi u soċjali tagħna fuq il-ħajja u fuq il-bżonn tar-rispett tagħna, naħseb li lkoll niddubitaw. Direzzjoni ċara Biss, f'dan hawn issa l-pass iktar impenjattiv. Il-pajjiż għandu għad-dispożizzjoni tiegħu mudell differenti, iktar rilevanti għalih milli kellu? Ħafna qed jifhmu li l-bidliet politiċi li rajna tul dan il-bidu tas-sena kienu parti minn dak li diġà kien hemm. Il-"garanzija" interna fil-Partit Laburista fil-Gvern kienet bażata direttament, u indirettament, fuq il-pjan "roadmap", li kollox jibqa' kif kien. L-għażla saret f'dak l-isfond u b'dawk ir-raġunijiet umani. Imma llum, il-pożizzjoni qegħda titlob bidla. Bidla, li aktar ma jgħaddu l-ġranet, iktar ser tkun waħda neċessarja. F'dawn il-ġranet, hemm proprju dan l-iżvilupp. Il-Gvern irid li kollox jiġi lura għan-"normal", għal dak li kien hemm qabel Novembru 2019, malajr. Irid dan, proprju għax qiegħed jipprova jaħrab minn dak li jidher dejjem iktar, u iktar, li huwa inevitabbli. Ħafna fil-poplu qegħdin jippruvaw jidħlu lura għall-ħidma tas-soltu. Imma qegħdin, fit-twettiq ta' dan, jagħrfu l-kumplikazzjonijiet li fih fir-realtà tas-saħħa li għandna. Realtà li wieħed ma jistax jaħrab. Jista' biss jipprova jifhem, jirreżisti, imma jaf li ma jistax jirbaħ bil-kliem jew volontà. Jista' jipprova, imma jagħraf li mhuwiex ser jagħmel wisq sens, soċjalment u ekonomikament. Il-mekkaniżmi kummerċjali preċedenti, f'dan il-mument, ma jistgħux jitħaddmu. Xejn ġdid Il-bnedmin, f'ġenerazzjonijiet varji, sabu ruħhom jiffaċċjaw il-pandemiji. Uħud inkitbu stejjer dwarhom, u ġew dokumentati sew; oħrajn għaddew biex iffurmaw u bidlu l-ħajja tal-bniedem. Min huwa midfun f'dak il-qabar Puniku f'Ħal Tarxien ċert illi, kieku jista', jirrakkuntalna dak li dik is-soċjetà għaddiet minnu. Il-passi fid-direzzjonijiet li jittieħdu f'soċjetà, f'ċiviltà, jiddependu proprju minn dan. Ċiviltà tista' tinegħleb kompletament u tispiċċa, kif nafu li seħħ. Tista' wkoll tagħraf li għandha tħalli l-affarijiet jieħdu t-triq tagħhom, u ma tkunx nieqsa mill-għerf u l-għaqal. Tħares il-proċess naturali li qed nerġgħu ngħaddu minnu. Għax in-natura tibqa' li hija, u trid tiġi rispettata. Fil-ħin tagħhom F'dawn il-jiem, ġiet quddiemi sentenza inizjali f'dak li huwa msejjaħ bħala , li tgħid hekk: " Meta l-politika ta' pajjiż taħrab minn dan, anzi, meta ma tirrispettax dan, il-konsegwenzi nagħrfu x'inhuma. Il-bniedem, illum, irid direzzjoni politika, imma mhux fil-linja ta' dak li kellu, imma f'dak li ser isib quddiemu. Ix-xenarju ser ikun mibdul. Jista' jwebbes rasu u jinsisti li kollox baqa' l-istess. Jista', minflok, jifhem l-opportunitajiet u ċirkostani ġodda biex jieħu lezzjoni. Quddiem il-ħajja Proprju għalhekk li għandna nifhmu iktar dak li sawwarna bħala poplu. Nifhmu iktar li għexna bl-intelliġenza u l-għaqal. Nifhmu li d-deċiżjonijiet mgħaġġla ma jsolvux, imma jikkumplikaw. Nifhmu li fis-sekli li l-bniedem ilu jgħix, u jindifen, hemm lezzjonijiet li jridu jiġu rispettati. Nifhmu, fuq kollox, li aħna għandna nibqgħu, u nkunu, dak li aħna.
Inkunu li aħna.