Il-Mument 31 ta' Dicembru 2017 In-nuqqas ta' governanza tajba tal-Gvern Laburista waslet biex pajjizna, flimkien ma xi pajjizi ohra, gie ttimbrat bhala 'Tax Haven' mis-Socjalisti, mill-Komunisti u mill-Hodor Ewropej. Li kieku ma kienx hemm oppozizzjoni b'sahhitha mill-Partit Popolari (EPP), mill-Liberali u mir-Riformisi u Konservattivi, Malta kienet ser tigi ttimbrata hekk mill-Parlament Ewropew. L-EPP u l-alleati taghha qed jenfasizzaw li pajjizna m'huwiex 'tax haven' izda li l-gvern Laburista qed jeccedi l-limiti f'oqsma varji. Dawn jinkludu l-bejgh tac-cittadinanza Ewropea, u n-nuqqas ta' azzjoni dwar il-Panama Papers u nnuqqas ta' saltna tad-dritt. Il-qtil brutali ta' Daphne Caruana Galizia kompla jitfa dawl ikrah f'dan ir-rigward. L-EPP qed temfasizza ukoll li kompetizzjoni gusta ta' taxxa m'ghandhiex tigi mhallta ma' hasil tal-flus jew evazjoni ta' taxxa. Sfortunatament, il-Gvern ta' Joseph Muscat ma jidhirx interessat li jnaddaf dak li holoq hu stess. L-interessi ta' Keith Schembri u Konrad Mizzi qed jigu qabel dawk tal-haddiema fis-settur finanzjarju. U filwaqt li l-Pilatus Bank qed ikun fl-ahbarijiet ghar-ragunijiet hziena, haddiema fl-industrija tal-finanzi qed jinkwetaw li ghoxrin sena ta' xoghol siewi biex tinbena din l-industrija qeghdin f'riskju. Is-settur tas-servizzi finanzjarji huwa kontributur importanti ghat-tkabbir ekonomiku u ghat-tkabbir tal-pagi f'Malta. Ta' min jghid li fost ohrajn dan is-settur jinkludi servizzi fl-invesiment, insurance, trusts u penzjonijiet. Hawn iktar minn 53,000 kumpanija registrati f'pajjizna. Malta zviluppat ligijiet u regoli effettivi taht gvernijiet Nazzjonalisti, u dan sehh anke permezz tal-koperazzjoni ta' l-oppozizzjoni Laburista ta' dak iz-zmien. Illum, fil-kuntest tal-Brexit jezistu opportunitajiet godda ghal Malta, izda il-Gvern Laburista jibqa' jippersisti li jiddefendi dak li ma jistax jigi difiz. F'diskors ricenti, il-Prim Ministru Joseph Muscat tkellem dwar is-saltna tad-dritt, izda dan jista' jigi interpretat bhala ezercizzju ta' public relations, jigifieri ta' montatura, meta l-istess Prim Ministru baqa' m'ghamel xejn dwar il-Panama Papers, il-protezzjoni ta' whistleblowers, il-Bank Pilatus, il-hasil tal-flus, il-bejgh kontroversjali ta' passaporti, il-privatizazzjoni kontroversjali tas-sahha u l-energija, u l-indipendenza ta' istituzzjonijiet bhall-Pulizija u l-Avukat tal-Gvern. L-ghebusija tar-ras tal-Gvern qeghda ccahhad diskussjoni sana u serja dwar is-servizzi finanzjarji. Per ezempju, huwa importanti li nifhmu li l-involviment ta' ufficjali tal-Gvern fil-Panama Papers m'ghandiex tithallat mal-pozizzjoni fundamentalista ta' dawk li jridu li fl-UE ikun hemm rata uniformi ta' taxxa kullimkien. Minflok, nistghu nitghallmu mill-politika ta' l-UE dwar it-tibdil fil-klima. F'dan il-kas, l-unjoni ghandha mira wahda globali izda kull pajjiz imsieheb ghandu miri specifici li skond ic-cirkustanzi tieghu. Din it-tip ta' politika tista tigi adattata fis-settur finanzjarju, u Malta ghandha targumenta li din hi nicca importanti ghal ekonomiji zghar. Izda biex il-Gvern jkun kredibli jehtieg li jaghti ezempju ta' governanza nadifa u osservanza tar-regoli. Il-paradoss ta' dan kollu hu li Joseph Muscat jista' jgawdi mill-investiment politiku tieghu meta jirtira minn Prim Ministru, izda s-socjeta' Maltija ikollha thallas il-prezz ta' governanza irresponsabbli. Il-Mument 24 ta' Dicembru 2017 Kultant ikun hemm min jixtieq ikun attiv f'xi kawza gusta izda m'ghandux hin biex jaghmel dan. Jew forsi jiddejjaq juri wiccu, forsi minhabba ragunijiet ta' xoghol. Jezisti mod prattiku kif wiehed jista' jghin f'dawn il-kawzi minghajr ma jkun daqshekk involut personalment. Wiehed jista' jaghti donazzjonijiet lill-ghaqdiet non-governattivi li huma f'oqsma varji. Illum dan jista' jsir facilment permezz ta' l-internet, lill-ghaqdiet li ghandhom metodi sikuri f'dan ir-rigward. F'dan l-artiklu ser nelenka xi ghaqdiet non-governattivi li huma attivi globalment f'kawzi varji. Ahna lkoll nistghu nghinuhom fl-hidmiet taghhom billi nidhlu fis-siti taghhom u naghmlu donazzjoni fis-sezzjoni rispettiva L-ewwel ghaqda li nixtieq insemmi hija l- MOAS (Migrant Offshore Aid Station). Din l-ghaqda twaqqfet fl-2013 wara d-dizastru umanitarju vicin Lampedusa, fejn 400 persuna gherqu u tilfu hajjithom. MOAS twaqqfet fl-2014 sabiex ikun hemm ghaqda indipendenti fil-qasam umanitarju fil-Mediterran. Minn dak iz-zmien s'issa, salvat u assistiet iktar minn 40,000 persuna fir-rotti l-iktar perikoluzi tal-migrazzjoni. Ftit xhur ilu MOAS trasferiet l-operazzjonijiet taghha ghax-xlokk ta' l-Asja, fejn qed tassisti lir-refugjati Rohingya li qed jaharbu mill-genocidju fil-Myanmar. https://www.moas.eu/ L- International Medical Corps hija ghaqda ohra li toffri ghajnuna immedjata lill-persuni: izda f'dan il-kaz tiffoka fuq tahrig u kura medika lil dawk li huma affetwati mill-gwerer, dizasti naturali u emergenzi ta' sahha madwar id-dinja. Permezz ta' tahrig tizgura li l-persuni li tassisti ikunu jistghu huma stess jassistu lill-haddiehor fil-futur. https://internationalmedicalcorps.org/ L- MSF (Doctors Without Borders) hija movement globali li toffri assistenza umanitarja permezz ta' servizzi medici professjonali lill-persuni maqbuda f'krizijiet bhall-gwerra, migrazzjoni u dizastri naturali. http://www.msf.org/ Anke l- UNHCR , l-agenzija tar-refugjati tal-Gnus Maqghuda, hija ddeikata li ssalva l-hajjiet tal-persuni: tiffoka fuq ir-regujati, persuni minghajr nazzjonalita' u persuni li gew sfurzjati jiccaqalu minn arthom. L-UNHCR tahdem ukoll favur id-drittijiet tar-refugjati. http://www.unhcr.org/ Ghaqda ohra li tiffoka fuq id-drittijiet tal-bniedem hija Amnesty International . Indipendenti minn kull ideologija politika jew interess politiku, l-Amnesty tisskrutinja lill-Gvernijiet f'kwistjonijiet bhar-ripressjoni politika, tortura, u l-piena kapitali. Kemm il-darba irnexxielha tissalvagwardja d-drittijiet ta' prigunieri politici u tesponi atrocitajiet imwettqa minn dittaturi. https://www.amnesty.org/en/ Transparency International tesponi l-abbuz ta' poter ta' gvernijiet permezz ta' koruzzjoni, hasil ta' flus, u tixhim fost ohrajn. Hija l-iktar ghaqda prominenti fil-glieda kontra l-korruzzjoni. https://www.transparency.org/ Forma ohra ta' abbuz li qed tigi miggielda hija l-iskjavitu'. F'dan ir-rigward, Freedom United . Din l-ghaqda tippromwovi azzjonijiet kontra l-iskjavitu' u b'hekk tesponi gvernijiet u kumpaniji involuti f'din il-mohqrija. https://www.freedomunited.org Fil-qasam ambjentali, wahda mill-iktar ghaqdiet prominenti hija l- WWF (World Wildlife Fund). Din l-ghaqda tiffoka fuq il-konservazzjoni tan-natura permezz ta' bazi xjentifika u soluzzjonijiet globali u lokali li jaqdu l-htigijiet tal-bnedmin u n-natura. https://www.worldwildlife.org/ L-ahhar u mhux l-inqas, hemm min jinteressah id-drittijiet ta' l-annimali. L-ghaqda Born Free tahdem sabiex l-annimali jigu trattati b'dinijita'. Din l-ghaqda tahdem biex annimali jibqghu fl-abitat naturali taghhom u mhux jinsterqu ghall-raguni ta' kummerc. http://www.bornfree.org.uk/ Nawgura Milied mill-isbah lill-qarrejja' ta' Il-Mument u lill-haddiema ta' MediaLink. Il-Mument 17 ta' Dicembru 2017 Paradoss fi zmien il-Milied: Fost il-ferh u c-celebrazzjonijiet, uhud ihossuhom wahidhom iktar minn qatt qabel. Hemm min ihossu wahdu ghax m'ghandux ma min igawdi dan l-istagun ferriehi. Hemm min hu wahdu minhabba ragunijiet ta' sahha mentali bhad-dipressjoni jew anzjeta'. U ezempji bhal dawn jistghu ikunu relatati ma' xulxin. Sfortunatament, suggetti bhas-sahha mentali u s-solitudni ma tantx huma popolari fl-istampa. Dan mhux minhabba xi antipatjija lejn dawn is-suggetti, izda minhabba li hemm suggetti ohra li huma iktar seducenti. Izda jehtieg li dawk involuti b'xi mod jew iehor fil-politika jew fil-media inkunu iktar alerti ghal realtajiet socjali inqas sensazzjonali jew vizibli. Per ezempju, huwa importanti li nifmhu li s-socjeta' m'hijiex maghmula biss minn dawk li naqraw dwarhom fil-gazetti jew fuq facebook. Hemm bosta nies li jhossuhom wahedhom, li qed ibaghtu xi forma ta' dipressjoni. Dawn jistghu jinkludu penzjonanti godda li qed iduqu dinja gdida u solitarja wara snin twal ta' impjieg. Jistghu jinkludu barranin minghajr familji jew hbieb. Persuni anzjuzi dwar bidliet li qed jghixu: fil-familja, fis-sahha, fir-relazzjonijiet, fuq ix-xoghol u fis-socjeta'. Jistghu jinkludu vittmi ta' ibbulijar, sessizmu, razzizmu u forom varji ta' disrkiminazzjoni. U jistghu jinkludu persuni li sempliciment ihossuhom 'strangieri'. Sahansitra jista' jkun hemm ukoll persuni li m'humiex konxji jew attrezzati biex jiffaccjaw kwistjonijiet ta' sahha mentali. Meta niddiskutu u nanalizzaw dawn ir-realtajiet, tajjeb li ninnutaw li xi kultant anke persuni assocjati mal-poter jistghu ikunu dghajfa u fragli: dawn jistghu jinkludu ukoll irgiel eterosesswali li paradossalment ihossuhom iktar prekarji biex jitkellmu dwar is-sitwazzjoni taghhom. Jehtieg li s-socjeta' taghna tinfetah iktar f'din il-materja. Hekk sar f'kwistjonijiet bhall-LGBTIQ: suggett li kien taboo socjali sar wiehed prominenti fil-politika socjali. Biex dan isir fl-oqsma tas-sahha mentali u s-solitudni, il-politici, il-media u s-socjeta' civli ghandhom rwol ewlieni. Jehtieg ukoll li fil-qasam edukattiv ikun hemm iktar emfasi u vizibilita'. Diga' hemm min jahdem f'dawn l-oqsma: minn ghaqdiet bhall-Caritas u Richmond Foundation sa l-mijiet ta' counsellors, psikologi, psikjatri, social workers u care workers li jahdmu minn wara l-kwinti. Izda ikun tassew pass pozittiv jekk ikun hawn politika olistika li tizgura governanza tajba f'dan is-settur. Il-kontribuzzjoni ta' entitajiiet pubblici, privati u l-volontarjat jistghu issahhu il-komunitajiet taghna. Skejjel, kunsilli lokali, il-media socjali jistgu kollha jghinu sabiex l-individwu ikun imharregg f'kas ta' bzonn u sabiex is-socjeta' tkun iktar sensibbli ghal dawn ir-realtajiet. Fl-akkademja, hemm bosta suggetti li jittrattaw dawn il-kwistjonijet: dawn is-suggetti imorru lil'hinn mill-logika tas-suq, izda huma importanti ferm ghas-sisien tas-socjeta'. Ricerka empirika tista' toffri l-evidenza neccessarja ghal-politika informata. Ghalhekk, nappella sabiex il-hidma politika tikkunsidra ukoll suggetti inqas sensazzjonali izda li kemm il-darba huma iktar vicin il-hajja ta' kuljum ta' bosta nies: Fil-Milied ejjew nahsbu wkoll f'dawn li qed jghixu s-solitudni u problemi ta' sahha mentali. Il-Mument 10 ta' Dicembru 2017 Il-Kunsilli Lokali f'Malta ser jaghlqu 25 sena. Dawn qeghdin jaqdu l-htigijiet tal-lokalitajiet rispettivi taghhom? Aspett ewlieni f'dan ir-rigward huwa l-finanzi. Il-Kunsilli Lokali ghandhom ghazliet limitati dwar kif jistghu jiggeneraw id-dhul. Id-dhul ewlieni jigi mill-Gvern centrali. Hemm ukoll possibilita' ta' dhul minn fondi ta' l-Unjoni Ewropea, minn skemi specifici tal-Gvern u minn reklamar u certi permessi. Politika ta' riforma fil-kunsilli ghandha temfasizza li persentagg tad-dhul Governattiv mill-VAT, turizmu u oqsma ohra jigi maqsum mal-kunsilli. Izda huwa car li hemm bzonn li l-Kunsilli jkollhom iktar opportunitajiet biex jiggeneraw id-dhul. Dan huwa necessarju biex jigi ffinanzjat xoghol bhal dak infrastrutturali u gbir ta' l-iskart, kif ukoll inizjattivi bhal dawk edukazzjonali, socjali u kulturali. Dawn ta' l-ahhar huma importanti sabiex ikun hemm iktar sigurta', integrazzjoni socjali u sens ta' komunita'. Idealment, l-agenda lokali ta' Malta temfasizzja id-dicentralizazzjoni sabiex l-ebda gvern ma jkollu poter eccessiv. Permezz tas-sussidjarjeta', decizzjonijiet li jistghu jittiehdu mill-kunsilli lokali m'ghandhom jittiehdu minn xi Ministru. Din il-filosofija tista' twassal sabiex il-kunsilli ikunu iktar sostenibbli. Per ezempju, art tal-gvern tista' tigi devoluta lill-kunsilli. Parkeggi, bini pubbliku u siti storici jistghu jigu mmanigjati mill-kunsilli, u d-dhul iggenerat jista' jintuza ghal htigijiet lokali. Biex naghti ezempju prattiku: il-car park pubbliku tax-Xatt ta' Tas-Sliema huwa ikrah ferm u biex wiehed jipparkja jigi 'mitlub' ihallas. Mhux ahjar kieku dawn il-flus imorru ghand il-kunsill sabiex il-car park jigi msebbah u flus ohra jintuzaw ghall-bankini u htigijiet ohra? Riforma fil-Kunsilli Lokali ghandha tizgura ukoll li l-Kunsilli ikollhom rwol ewlieni fit-tehid tad-decizzjoni ta' l-Awtorita' ta' l-Ippjanar. Decizzjonijiet li jistghu jittiehdu mill-Kunsilli, bhal dawk ta' enforzar dwar kostruzzjoni u ta' street markings, ghandhom jittiehdu mill-Kunsilli, u mhux minn entitajiet centralizzati. Importanti ukoll li skemi lokali bhal dawk ta' parkegg ghar-residenti ma jkunux diskriminatorji. Ma jistax ikun li pajjzina jibqa karatterizzat minn lokalitajiet b'dawn l-iskemi u ohrajn minghajrom. Qasam iehor ta' importanza huwa dak tas-Social Impact Assessment. Jehtieg li l-Kunslli ikollhom fondi u access ghal servizzi professjonali bhal dawk ta' socjologi, ekonomisti u esperti kulturali sabiex ikun hemm taghrif car dwar demografija, realtajiet socjali, komunitajiet u aspirazzjonijiet tar-residenti. Dan kollu jghin sabiex decizzjonijiet jittiehdu fuq bazi ta' evidenza. Il-Kunsilli ghandhom iservu ukoll ta' centri ta' servizzi u informazzjoni bhal tfittix ta' impjieg, kura u pariri professjonali. U l-istess Kunslli ghandhom ikunu mharrga kif jahdmu ahjar ma' l-istampa u s-socjeta' civili. Sfortunatament jidher li l-Gvern Laburista miexi lejn direzzjoni ohra. Iktar ma jghaddi zmien, iktar qed jahtaf poter taht idejh, b'iktar poter f'idejn il-Ministri. Ezempju ta' dan huwa l-enfurzar. Filwaqt li l-Kunsilli ta' kuljum jaffacjaw abbuzi f'oqsma bhall-kostruzzjoni, skart, parkegg abbuziv u storbju, l-istess kunsilli qed jispiccaw jittalbu mal-Gvern biex ikun hemm enforzar. Dan mhux sew. Ezempju iehor hu l-kisi ta' toroq. Hemm min qed jghid li l-programm ta' seba' snin tal-Gvern ser jikkonsiti minn kisi ta' ftit pulzieri fit-toroq madwar Malta u Ghawdex. Jekk dan huwa l-kas, mhux ahjar kieku dan ix-xoghol isir mill-Kunsilli u jsir b'mod olistiku? Iktar ma jkun hemm poter f'idejn il-Ministri, iktar ikun hemm tentazzjoni ghall-koruzzjoni . Tista' tinqatel is-sens ta' inizjattiva fil-kunsilli lokali. Minn naha l-ohra, id-dicentralizzazjoni tista' twassal ghal Kunsilli iktar incentivati biex ikunu kreattivi u innovattivi. Dan jista' jinkoragixxi iktar sens civiku u iktar sens ta' komunita'. B'hekk ikollna Kunsilli Lokali attivi u b'ruh socjali, u mhux Kunsilli Lokali tallaba tal-Ministri. Il-Mument 3 ta' Dicembru 2017 Illum ser niltaqghu l-Belt Valletta, fl-4pm biex insemmghu lehinna ghall-gustizzja. Gustizzja ghall-familja ta' Daphne Caruana Galizia wara l-qtil brutali taghha. Gustizzja ghall-whistleblowers li ghandhom hajjithom fil-periklu. U gustizzja ghall-Malta wara l-kollass ta' istituzzjonijiet bhall-Pulizija u l-Avukat tal-Gvern. Sejrin il-Belt ghax qed ninsistu li l-gvern ineħħi l-Kummissarju tal-Pulizija u l-Avukat Ġenerali ta' Malta minħabba n-nuqqas ta' azzjoni tagħhom kontra l-korruzzjoni u n-nuqqas ta' kollaborazzjoni mal-Ġudikatura, kif enfasizzat dan l-aħħar mill-Prim Imħallef. Is-sostituti tagħhom għandu jkollhom l-appoġġ ta' mill-inqas żewġ terzi tal-parlament, fi spirtu ta' kunsens. Serjrin il-Belt ukoll biex ninnotaw li avolja l-gvern laqa' l-proposti tas-socjeta' civili għar-riforma kostituzzjonali, l-appogg taghna mhuwiex awtomatiku. L-appogg jingħata bil-kundizzjoni li l-proċess ikun onest, immexxi minn persuni fdati universalment, bi trasparenza u bil-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili. S'issa, il-gvern ħareġ biss stqarrijiet vagi dwar il-kwistjoni. Sejrin il-Belt biex nistqarru li nappoggaw lill-familja Caruana Galizia fit-talba tagħhom għat-tneħħija tal-Assistent Kummissarju Silvio Valletta mill-investigazzjoni tal-qtil ta' Daphne Caruana Galizia. Minħabba li l-Assistent Kummissarju Valletta hu r-raġel ta' ministru, dan jinfluwenza l-oġġettività u l-imparzjalità meħtieġa f'dawn iċ-ċirkostanzi. Malta diġà hija ferm politiċizzata. L-aħħar ħaġa li jonqsu l-pajjiż hu nuqqas ta' fiduċja f'dawk li suppost jiddefendu l-istat tad-dritt. Is-Sur Valletta għandu jkollu l-kuraġġ u d-diċenza li jirtira mill-każ. Sejrin il-Belt ukoll biex nuru solidarjeta' lejn il-whistleblower Maria Efimova kif ukoll l-ex Spettur tal-Pulizija u ex Uffiċjal tal-FIAU Jonathan Ferris. Dawn stqarrew li minħabba l-informazzjoni li għandhom fir-rigward ta' attivitajiet kriminali b'konnessjoni ma' Malta kif ukoll minħabba l-fatt li huma rrifjutaw li jibqgħu siekta fuq każijiet ta' attivitajiet kriminali huma jħossu li ħajjithom tinsab fil-periklu. L-awtoritajiet Maltin, b'mod speċifiku l-Korp tal-Pulizija u l-Avukat Ġenerali, ghandhom jaghtu l-protezzjoni kollha meħtieġa lil dawk il-persuni li minħabba l-informazzjoni li għandhom jew minħabba l-impenn tagħhom lejn il-ġlieda kontra l-kriminalità jinsabu esposti għal riskju ta' attakki fuq ħajjithom jew fuq il-ħajja tal-familja tagħhom. Huwa ghalhekk li l-kelliem ewlieni tad-dimostrazzjoni ser ikun il-prosekutur kontra l-korruzzjoni Antonio Di Pietro, magħruf għal 'Mani Pulite' fis-snin disghin fl-Italja. Kien Di Pietro li kixef il-korruzzjoni u 'tangentopoli' fl-Italja, u wassal għal bosta riformi fis-sistema politika. Nies ta' rieda tajba, niltaqghu fl-4pm fil-Belt Valletta. Illum. Flimkien nistghu naslu. Flimkien nistghu niddefendu isem pajjizna mill-mewga ta' korruzzjoni, nuqqas ta' sigurta' u governanza hazina.
Favur sistema ta' taxxa ekwa - Michael Briguglio Nghinu f'kawzi gusti - Michael Briguglio Gamble on Malta's reputation - Michael Briguglio Is-Solitudni fil-Milied - Michael Briguglio Eddie the reconciliator We are all migrants now - Michael Briguglio 
 
 Riforma fil-Kunsilli Lokali - Michael Briguglio 
 
 Reforming Malta's constitution to enhance the independence of 'fourth' branch institutions - Michael Briguglio 
 
 When civil society hits the news - Michael Briguglio 
 
 Niltaqghu il-Belt - Michael Briguglio