1. Meta l-President Amerikan John F. Kennedy fil-11 ta' Ġunju, 1963 kien mar u kellem lill-poplu, f'diskors storiku u mqanqal kien qal: " " Għażilt dawn il-kliem proprju għax minnhom wieħed jista' jara li Kennedy kien qiegħed iħares sew 'il quddiem. Dan għax fih dan id-diskors hemm, l-ewwel, messaġġ ta' tama li l-futur ser jinbidel, kif fil-fatt ġara; t-tieni li l-Ġermanja ser terġa' tkun magħquda; u t-tielet li s-soluzzjoni għall-problemi tad-dinja jinsabu fil-paċi u l-ġustizzja. It-tlieta pilastri ta' ideat li ġew fis-seħħ illum. 2. Minn kien sema' dak id-diskors, magħruf aħjar bħala "Ich bin ein Berliner", kien apprezza l-kuraġġ u l-korrettezza ta' President Amerikan li mar fuq il-parti l-iktar taħraq tal-Gwerra Bierda. Fuq dik il-fruntiera, f'dik iż-żona libera li żammet lilha nnifisha hekk mertu ta' l-ajruplani Alleati li baqgħu jfornu lill-parti mhux Sovjetika tal-belt ta' Berlin, ħadd qabel ma kien mar bħal ma għamel huwa. F'dik il-ġurnata d-dinja baqgħet tħares lejn x'seta' jseħħ konsegwenza ta' dak id-diskors qawwi, aktar u aktar meta x-xenarju kien imħawwar iktar bil-kwistjoni Kuba fl-arja. 3. L-att fih innifsu ġabar ferm iktar attenzjoni mill-kliem li, għal xi wħud, seta' kien jidher bħala retorika, dikjarazzjonijiet f'ritwal li ħadd ma kien ivvinta qabel, però naħseb li llum, wara dawn is-snin kollha, hemm lok għal rivalutazzjoni. Ngħid dan għax l-estremi f'din is-sitwazzjoni kienu u jibqgħu mill-iktar interessanti. Meta konna taħt it-theddida Sovjetika kollox kien dlam u d-diffikultà, issa li l-ħajt waqa' u l-Unjoni Sovjetika ġiet maħlula, spiċċat kollha. Qabel kien hemm ħafna attenzjoni, illum spiċċa kollox. 4. Id-diskors f'dik il-ġurnata miss numru ta' punti li s-sistema nervuża tal-politika Ewropea kienet u għadha dejjem iktar tibbaża ruħha fuqhom. Il-prinċipji tal-paċi u l-ġustizzja fir-realtà huma għodda indispensabbli għal min irid jibni qafas ta' Stat fuq pedamenti sodi. Dan huwa, fir-realtà, l-punt determinanti ta' kull soċjetà demokratika, jiġifieri li għandha tinbena fuq qafas ta' valuri, ideat li jkollhom prinċipji etiċi fundamentali li kontinwament jiggwidaw u awtomatikament jikkontrollaw, inkella tkun sistema li hija reazzjonarja u taħdem għax imbuttata f'direzzjoni mingħajr ma hija tanalizza lejn fejn sejra sewwasew. U hawn il-konsegwenzi huma imprevedibbli u anki żbaljati. 5. Dawk il-kliem: " " jixhdu li bil-kritika kollha li l-familja Kennedy għaddiet u tgħaddi minnu kellha formazzjoni ta' ideat u prinċipji li joħorġu f'diversi drabi. Il-kunċetti nsara ta' l-Istat, tas-soċjetà, tal-komunità huma gwida għal kulħadd u jistgħu jiġu liberament skartati, però jkun żball li wieħed lanqas biss jikkunsidrahom. Ngħid dan għax ninnota li ħafna drabi l-impostazzjoni hija li hemm xi impożizzjoni ta' ideat, biss fir-realtà hija fonti ta' għerf, ta' ħsieb u esperjenzi li qegħda għad-disposizzjoni ta' l-umanità. 6. Inqajjem dan għax wieħed mill-effetti negattivi tal-waqa' tal-ħajt ta' Berlin kien li l-kuntrast bejn il-marxiżmu u l-ideat politiċi l-oħra spiċċa b'tali mod li kull ideoloġija naqsilha l-valur. Wasalna fil-punt li ma għandniex bżonn ta' dawn u allura billi ma hemmx lok għal "rabtiet" ideoloġiċi, dan għandu jfisser iktar libertà u flessibilità. Fir-realtà dan sarraf sabiex ma ssirx politika tajba u anzi mbuttatna iktar biex ngħarfu li mingħajr il-valuri tal-paċi u l-ġustizzja ma nimxux. Il-kriżi ekonomika li żviluppat fil-każ tal-Lehman Brothers hija proprju l-prova. Ir-reazzjoni għaliha qegħda prinċipalment fl-għarfien li mingħajr ġustizzja soċjali l-Istat jiżbalja u dan l-għarfien, terġa', wassal sabiex il-kunċett tal-ġustizzja jerġa' jiġu valutat u dibattut kif inhuwa qiegħed illum. Hemm iktar x'jingħad, żgur mhux forsi, però għoxrin sena wara l-waqa' ta' dan il-ħajt għandna iktar minn qabel niddibattu u nirriflettu fuq l-effetti sħaħ politiċi, soċjali u ekonomiċi li ġieb. Artikolu li deher fl-Illum tas-6 ta Dicembru 2009.
It-tmiem li jitlob riflessjoni.