Nistqarr bi ftit mistħija li ilni snin ma nilbes għall-Karnival. Issa jew l-eta qed tagħmel bija, jew inkella l-istress tax-xogħol u studju mhux qegħdin iħalluli moħħ. Iżda fil-fond ta' qalbi jiddispjaċini li ma nurix iktar entużjażmu, u kull sena tal-inqas ninżel darba nammirra l-kostumi u l-karrijiet. Jiddispjaċini wkoll fi snin bħal dis-sena meta x-xita tkun imdendla u kollox jista' jitħassar. Nista' biss nimmaġina l-weġgħa ta' qalb li tara dak li tkun ilek sena taħdem għalih jisfaxxa fix-xejn. U kull meta jiġri hekk tibda s-soltu kwistjoni ta' jekk għandux jiċċaqlaq il-Karnival. Nifhem 'il-ħaddiema tal-Karnival meta jinsistu f'bidla ta' data, iżda jkun sempliċi wisq li nirriduċu din il-kwistjoni għal sempliċi data. Il-verita hija din: 'il-Karnival warrabnih. Snin fuq snin t'abbandun totali, u li ma kienx għad-dedikazzjoni u l-entużjażmu ta' ftit dilettanti, kieku ilna li tlifna kollox. L-ewwel daqqa li ħa l-Karnival kien mill-Ingliżi li dejjem ħarsu lejh b'suspett u kien hemm anke snin fejn ippruvaw iħassruh. Fl-1846 il-Gvernatur Sir Patrick Stuart kien ħareġ liġi kontra l-użu tal-maskli fil-Ħadd tal-Karnival. Ir-riżultat kien rewwixta. Iżda kien għadu żmien fejn in-nies kienet għadha tiġġieled għad-dritt tal-bluha. Iva, dan huwa dritt ukoll. Dritt u bżonn. Ir-Re tal-Karnival 2014 Huwa hawnhekk fejn il-Karnival isir avveniment importanti. Huwa żmien maħluq apposta biex wieħed jiżvoga qabel ma jibda l-proċess penitenzjarju tar-Randan. Iżda llum nħossuna wisq 'moderni' biex nidillettaw b'dawn ir-ritwali. Il-kapitaliżmu jitlob li wieħed jaħdem minn Jannar sa Diċembru, u jiċċelebra biss dak li jdaħħal flus fil-but. Għalhekk festi artifiċjali bħal San Valentinu u Haloween jistgħanew, għax huma festi tal-but. Ironikament, San Valentinu dis-sena ħabat dritt fil-Karnival, u bla ma trid tikkumpara. Ir-ritwali ta' San Valentinu huma privati u kummerċjali. Il-mistoqsija hi 'X'ser nixtri lil maħbub/a?'. Iżda r-ritwal tal-Karnival huwa xort'oħra: 'Kif ser nieħu gost ma' ta madwari?'. Il-Karnival huwa festa tal-komunita. Il-komunita tal-Karnival (minkejja l-ħafna rivalitajiet bejn kumpaniji) hi waħda magħquda f'għan wieħed, li tifraħ u tferraħ. Il-Karnival mhuwiex li tilbes ta' mara u tmur tiżżabel in-Nadur biex tħossok 'cool' qisek qatt ma' ħriġt mid-dar. Il-Karnival huwa meta tilbes maskra biex turi vera min int. Għall-grazzja t'Alla l-Karnival ħa spinta 'l quddiem f'dawn l-aħħar snin. L-ewwel nies, reġa daħal lura l-Belt kif jistħoqqlu, mhux mormi Putirjal qisu l-iskart tal-pajjiż. Pjazza San Ġorġ hi pjazza sagra għall-istorja ta' pajjiżna, u huwa propju hemm li hu xieraq li nintelqu fil-bluha kollettiva u niftakru li aħna m'aħna xejn mingħajr tbissima. Barra minn hekk reġa hemm interess fil-Karnival fl-irħula, li twassal il-bluha f'kull rokna ta' Malta. Tħabbar issa wkoll li ħa jkun hemm 'Raħal tal-Karnival' ġewwa l-Marsa...li ta' min isemmuh Ħal Bluha...Jekk taħsbu li karru huwa biss ftit kartapesta fuq erba' roti, qed titqarrqu. Karru huwa biċċa inġinerija mill-iprem. Rajt karrijiet qed jinbnew, u meta tara l-qafas biss tista' tammira l-inġinerija ta' u mekkaniżmi li jħaddmuh. Reġgħu daħlu wkoll tradizzjonijiet importanti għar-ritwal tal-Karnival, bħall-Bandu. Il-Bandu huwa importanti għaliex jagħti eżatt il-bidu u t-tmiem tal-Karnival, u b'hekk kulħadd jaf li f'dawk il-ħames t'ijiem il-bluha ssaltan. Magħhom hemm ukoll il-Qarċilla, il-kuntratt fażull li jikkritika s-soċjeta li ngħixu fiha. Jekk m'aħniex kapaċi nitnejjku bina nfusna, mela ma ħaqqniex id-dritt li nitnejjku b'ħaddieħor. Iżda għad hemm vojt soċjali kbir. Sa qabel il-gwerra l-Karnival kien jinvolvi lil kulħadd, kbar u żgħar, nisa u rġiel, sinjuri u foqra...kulħadd taħt kappa waħda. Ta' min jara dan il-filmat qasir tal- Karnival tal-1928 biex wieħed jieħu idea. Issa min iħossu ta' ċerta 'klassi' tendenzjalment jitbiegħed mill-Karnival, bħal li kieku huwa xi dnub mejjet jew xi att immorali li għal ftit jiem fis-sena titbellah ftit. L-ikbar tradiment huwa mill-komunita artistika. Sas-snin sittin, il-Karnival kien jinvolvi l-aqwa artisti Maltin. Gianni Vella, Giuseppe Cali, Emvin Cremona, Gabriel Caruana...lista twila t'artisti ta' kalibru li kienu jikkontribwixxu għad-disinn u bini tal-karrijiet. Illum lanqas biss toħlomha, u r-riżultat huwa hemm biex narawh: Karrijiet neqsin mill-imaġinazzjoni u/jew l-umoriżmu fin (mhux kollha, iżda l-maġġoranza) u artisti aljenati li jinsew li l-bluha hija importanti daqs is-serjeta. L-akbar għadu tal-Karnival Malti mhux il-maltemp, iżda l-indifferenza tal-poplu, b'mod speċjali tal-artisti. Il-Karnival Malti mhux bidla ta' data jrid, iżda bidla ta' mentalita. L-ewwel u qabel kollox, rispett lejn dawk li jżommuh ħaj u jitbagħlu sena sħiħa għal ftit jiem ta' bluha. U meta naraw ftit sħab iswed, ma nkunux baħħara tal-bnazzi u nitilqu niġru lura d-dar, iżda nibqgħu hemm maġenb dawk li taw xhur sħaħ ta' ħidma biex nieħdu sagħtejn gost jien u int.
Viva l-Bluha!