Mirtilla Il-mirtilla hi frotta li jagħmlu varji speċi tal-ġeneru "Vaccinium" (familja tal-"Ericaceae"). Dawn huma bakek żgħar blu-vjola b'togħma ħelwa u ftit izzukrata. L-isem kien oriġinarjament jirreferi għall-"Vaccinium myrtillus", il-mirtilla komuni, u għadu l-iżjed jirreferi għal dawn, iżda t-terminu jista' jirreferi wkoll għall-"Vaccinium uliginosum" u d-diversi speċi Amerikani li xi wħud minnhom huma kkultivati ("Vaccinium caespitosum", "Vaccinium corymbosum", "Vaccinium angustifolium", "Vaccinium deliciosum", "Vaccinium membranaceum", "Vaccinium ovalifolium", "Vaccinium myrtilloides", eċċ.). Fis-sens botaniku, il-mirtill jappartienu għall-ġeneru "Vaccinium" u għalhekk it-terminu jintuża għall-ispeċi kollha tal-ġeneru. Fis-sens kulinari, issir distinzjoni bejn il-mirtilla (blu u pjuttost ħelwa) u il-mirtilla ħamra (Vaccinium vitis-idaea, ħamra u pjuttost qarsa). Il-bakek jistgħu jittieklu friski jew jintużaw fit-torti jew ħelu ieħor. It-torta tal-mirtill huwa deżerta tradizzjonali tal-istaġun fir-reġjuni muntanjużi tal-Ewropa. Il-muffins tal-mirtill huma pasti Amerikani klassiċi. Il-mirtill jista' jintuża wkoll biex jintgħamlu xi ġammijiet, ġuleppi, sorbetti, tejiet, eaux-de-vie, likuri jew imbejjed. Din hija waħda mill-bakek li għandha l-inqas zokkor u kaloriji; billi hi rikka fil-fibra u fl-antiossidanti tajba biex taqta' l-ġuħ , u fl-istess ħin hi dijuretiku qawwi. Hi rikka fil-vitamini li jinħallu fl-ilma, fl-aċtu ċitriku u fl-aċtu maliku, fl-alkalojdi indoliċi, fl-antoċjani u fit-tannini; għandha propjetajiet antisettiċi, antidiarreatiċi, u antiemorraġiċi u kontra l-għama ta' bilejl. Din hija waħda mill-frott l-iżjed rikki fl-antiossidanti, ikun kif ikun imkejjel. Minn tmienja u tletin tip ta' frott u ħxejjex ttestjati, il-miritill ġie: Ara t-tabella ta' hawn taħt li tagħti l-kompożizzjoni tal-"blueberries" Amerikani. Il-prova xjentifika tal-effett tal-mirtill fuq il-mard tal-għajnejn bdiet fis-snien 1980. L-effetti protettivi u ta' benefiċċju fuq il-katarretti ġejjin mill-qawwa antiossidanti li għandu l-mirtill. Waħda mill-proprjetajiet notevoli li għandu l-meraq tal-mirtill hi l-kapaċità tiegħu li jġeded il-memorja tal-firien xjuħ. Dan urih J.A. Joseph f'Boston u ġie kkonfermat minn timijiet oħra. Mhuwiex ċar jekk dan l-effet tajjeb fuq il-memorja hux riproduċibbli fil-bniedem . Xi riċerkaturi qegħdin jistudjaw xi soluzzjonijiet terapewtiċi f'oqsma oħra (il-prevenzjoni tal-kanċer u l-mard deġenerattiv). Il-mirtilla hi l-unika xitla li għandha bżonn ħamrija għanja fl-[[aluminju]] . Dawn il-[[baħrija|baħrijiet]] (heterocera) jieklu l-mirtilla: [[Kategorija:Bakek]]