Tas-Sliema Sa nofs is-seklu dsatax kien hemm parti kbira min tas-Sliema fejn kien ghadu muhx abbitabli, L-isem tas-Sliema origina minn Kappella antika li kienet fil-ponta ta' Tigne', li kienet iddedikata ghall "Madonna tal-vjagg it-tajjeb". Bahhara u sajjieda kienu jitolbu bil-qalb l-ghajnuna tal-Madonna qabel johorgu mill post bit-talba 'Sliema ghalik' b'hekk il-post beda jissejah 'Madonna ta' tas-Sliema'. Il-kappella ta' Tigne' kienet imgarrfa fi zmien it-truppi Francizi fl-1798. Fl-1802 kappella gdida nbniet ftit aktar il-gewwa u giet iddedikata lil-Madonna tal-Grazzja, il-kappella hija maghrufa bhala il-knisja z-zghira, Li ghada sal gurnata tal l-lum, u tinsab quddiem il-knisja ta' Stella Maris. Tas-Sliema bniet u zvilippat malajr hafna u fi ftit snin din il-Belt saret l-aktar wahda popolata u kummercjali fil-gzejjer Maltin anke aktar mill-Belt Valletta, Inbnew hafna djar kbar u sbieh li komplew isebhu id-dawra ta' mal-bahar, tas-Sliema saret ic-centru tal-attivitajiet, specjalment fis-sajf. Il-loghob, divertiment, baned u kazini gew stabiliti kompletament. Illum il-gurnata ghandna klabb tal-futbol, klabb tal-'water polo' u tlett kazini tal-banda. Ma nistawx ma' nsemmux il-'Wanderes futbol klabb u 'Sliema Aquatic Sports Club', li stabbilixew ruhhom bhala l-aqwa klabbs rispettivament fil-loghob li hargu minn tas-Sliema. Illum Iil-gurnata tas-Sliema tilfet ftit mill karateristika taghha minhabba li hafna mid-djar gew imwaqqa biex inbnew appartamenti moderni tal-konkrit. Il-popolazjoni ta' tas-Sliema minn 25000 fl-1950 nizlet ghall 13000. Kienet is-sena 1878 meta sehhet din il grajja importanti f-istorja ta' tas-Sliema. Kif wiehed jiesta' jahseb f'dawk iz-zminijiet tas-Sliema kienet ghall kollox differenti minn kif nafuha ahna. Minn fuq l-art, biex wiehed jasal mill-Belt ghal tas-Sliema kien jaqbad it-triq tax-Xatt imbaghad kien hemm diversi moghdijiet fir-raba'li dawn kienu jwasslu f-inhawi fejn illum insibu triq il-kbira u fejn fl-imghoddi kienet inbniet il-knisja tal-Madonna tal-Grazzja u aktar tard il-knisja parrokkjali ta' Stella Maris. Min-naha ta' Birkirkara wiehed jasal mill-inhawi ta' triq l-Imrabat u jidhol fil-qasam tar-raba ta' Rudolfo, Li dawn kienu jwasslu wkoll ghal l-inhawi ta' triq il-kbira ta' llum. Minn wara il knisja tal-Kuncizzjoni ta' l-imsida hemm imbaghad moghdija imserrpa li kienet twassal sa' fuq it-truf tal-qasam ta' Rudolfo, maghrufa hekk ghax kienu propjeta' ta' l-avukat Rudolfo Cesare Vassallo. Maz-zmien beda tiela il bini, fl-inhawi ta' triq il-kbira madwar il-knisja ta' Sidtna Marija Kewkba tal-Bahar. Fost l-ewlenin insibu li gew iffurmati Triq San Pawl, San Pietru, Katidral, San Publiju u l-inhawi ta' madwar, il-bqija kien kullimkien raba. In-nies li kienu jghixu f'dawn l-ewlenin torq u kif ukoll fl-irziezet tar-raba, iffurmaw l-ewwel Parrocca Sliemiza Stella Maris. L-ewwel kwadru kien juri ix-Xatt faccata ta' Manoel Island. Id-dawra tax-Xatt kienet kollha kemm hi imdawra b'ghadd ta' kantuni li dawn baqghu hemm sa' madwar erbghin sena ilu, Imbaghad ix-Xatt kien kollu ghelieqi bil-hitan tas-sejjieh, bis-sigar tal-bajtar tax-xewk u tal-harrub, u l-isfel qrib il-bahar kien hemm ukoll razzett. Il-kwadru l-iehor kien juri lil tas-Sliema. Dan tpitter fis-sena 1872. Din is-sena tidher fuq il kwadru. Dan il-kwadru jaghtina ix-xena fejn illum insibu l-Magic Kiosk u Bisazza Street. Fuq il-lemin tidher il-ponta ta' Manoel Island u x-Xatt hu ffurmat biss minn ghelieqi, cnut, hitan tas-sejjieh u sigar differenti, l-aktar tal-bajtar tax-xewk u tal-harrub. Hu kwadru li fih tinhass hafna paci u serenita. Ta' l-istess sena kien kwadru li kien juri Villa Sliema. Din kienet fl-inhawi ta' Qui Si Sana. F'din il-Villa ghal numru twil ta' snin kien joghqod il-Kaptan Hughes Hallet. Permezz ta' dan il kwadru sirna nafu li din kienet villa kbira b'zewg sulari mibnija fuq numru ta' kolonni. Mad-dawra taghha kellha gnien kbir b'hafna sigar. Kellha wkoll terrazzin mil-isbah. Biex wiehed jidhol f'din il-villa fuq ix-xellug tidher arkata tal-gebel u fuq quddiem tidher speci ta' rampa li din kienet tintuza ghaz-zwiemel tal-karrozzella. Dawn kienu xi kwadri li serqu l-attenzjoni tieghi f'din il-wirja. Kien hemm bosta ohrajn, izda bhala Sliemiz, lili laqtuni aktar ghaliex tawna xeni ta' tas-Sliema kif kienet meta fl-1878, twieldet il-Parrocca ta' Stella Maris. ----- Kitba ta Tony Terribile. informazjoni mehuda mis sit: www.stellamarissliema.com