Il-Prattika tas-Sħubija fil-Livell Primarju - Il-Kodiċi ta' Imġiba Tajba Introduzzjoni fortunatament, il-fenomenu tad-dixxiplina għadu wisq assoċċjat ma' ordni, skiet, kastigi u kontroll. Marbuta ma' dan il-mod dejjaq kif wieħed iqis id-dixxiplina hemm l-idea li dan huwa fenomenu li jista' jiġi iżolat mill-bqija tal-fatturi kuntestwali li jikkaratterizzaw il-ħajja fil-klassi, bħal preparazzjoni għat- tagħlim, għażla għaqlija ta' riżorsi, metodi u strategiji, u oqsma oħra pedagoġiċi u organizzattivi. eeTl-fenomenu tad-dixxiplina għadu wisq assoċċjat ma' ordni, skiet, kastigi u kontroll9 Dan l-artiklu jqis id-dixxiplina bħala fenomenu edukattiv ħolistiku, li mhux biss jinkludi l-iżvilupp ta' kull aspett tal-ħajja fl- iskola, iżda jibqa' sejjer 'l hinn mill-perimetru ta' l-iskola biex iħaddan il-komunità. Għalhekk, fil-fehma tiegħi, politika tajba u effettiva dwar id-dixxiplina fl-iskola trid titfassal u titwettaq fil-kuntest ta' pjan ta' żvilupp li jfittex li jtejjeb il-kuntest soċjali ta' l-iskola u r-relazzjonijiet bejn l-imsieħba tal- proċess edukattiv. s e. qe s Id-Dixxiplina u l-Pjan ta' Zvilupp Ħafna mir-rapporti li jitrattaw is-suġġett speċifiku ta' l-imġiba (eż Mortimore u oħrajn, 1988; Elton, 1989; u Galvin; Costa u Mercia, 1990) jaqblu li l-politika ta' l-iskola dwar id- dixxiplina għandha tinkludi kull aspett tal- kurrikulu uffiċjali u moħbi, u r-relazzjoni ta' l-iskola mal-komunità. Skond dawn ir- rapporti, skola li tonqos li toffri sistema ta' appoġġ u kuntest soċjali pożittiv, u minflok tagħżel t-triq tal- kontroll estern u distakk mill- karatteristiċi, potenzjali u ġrieħi soċjali li jsawru l-kuntest komunitarju tagħha, x'aktarx hija skola b'diffikultajiet ta' dixxiplina. Għalhekk, numru ta' studji (eż Canter £ Canter, 1992; Munn u oħrajn, 1992; Topping, 1992) jissuġġerixxu li l-pjan ta' żvilupp ta' l- skola għandu jitratta id-dixxiplina bħala parti minn strateġija ta' żvilupp ta' ambjent soċjali pożittiv fl-iskola. Dawn l-istudji, għalkemm jiddistingwu ruħhom fid-dettall, ġeneralment jaqblu dwar l-elementi li jikkaratterizzaw skola b'ambjent soċjali pożittiv. L-elementi li jissemmew b'mod repetut f'dawn l-istudji jinkludu: 0 l-għarfien ta' l-interessi, potenzjali, u diffikultajiet ta' l-istudenti individwali; 6 l-għarfien u ċ-ċelebrazzjoni tad- differenzi soċio-kulturali li jiddefinixxu l- iskola; 0 l-apprezzament għax-xogħol li jitwettaq mill-għalliema, l-amministraturi, u kull min hu involut fil-manteniment ta' l-iskola; 0 ambjent ikkaratterizzat minn appoġġ u inkoraġġiment kontinwu; 0 ambjent li joffri opportunitajiet lit-tfal kollha biex iduqu t-tjubija tas-suċċess; 0 l-għarfien ta' l-importanza ta' l-iżvilupp ta' l-istima personali bħala għan ewlieni ta' l- iskola; € relazzjonijiet tajba u djalogu ġenwin ma' l-imsieħba fil-komunità; u € impenn kontinwu biex l-iskola ssir aktar effettiva. Taqsima fil-pjan ta' żvilupp li toffri linji gwida għal kitba ta' kodiċi ta' imġiba tajba fil- livelli/klassijiet differenti, u li tkun tikkumplimenta l-iżvilupp ta' ambjent pożittiv, għandha tinkludi dawn l-aspetti: 6 ir-relazzjoni bejn l-għalliema u l- istudenti fil-klassi; 0 il-proċess tat-tagħlim; 0 sistemi differenti ta' immaniġġjar tal- klassi; 0 sistemi ta' inċentivi, appoġġ u konsegwenzi f'każijiet ta' nuqqas ta' imġiba tajba; u 0 r-relazzjoni bejn dar u skola. It-taqsimiet differenti tal-pjan ta' żvilupp għandhom iwasslu messaġġ ċar dwar ir-rabta li hemm bejn l-imġiba tajba u proċess tat- tagħlim li jirrispetta lill-partijiet kollha fl- iskola. Id-Dixxiplina fil-Klassi Il-pjan ta' żvilupp ta' l-iskola għandu jqis ir-riflessjoni u l-iżvilupp professjonali kontinwu ta' l-għalliema bħala elementi ċentrali fi strateġija maħsuba biex ittejjeb il- proċess edukattiv. Ir-riflessjoni ta' l-għalliema — ghandha żewġ għanijiet ġenerali: a) li ttejjeb il-prattika tagħhom fil-klassi; u b) li tiggarantixxi kompatibilità bejn dak li qed isir fil-klassi u l-għanijiet ġenerali ta' l-iskola, kif espressi fil-pjan ta' żvilupp. Fil-kuntest tas-suġġett trattat f'dan l-artiklu, ir-riflessjoni għandha twassal lill-għalliema biex jidentifikaw l-għajn ta' imġiba xejn tajba min-naħa ta' xi tfal. Din ir-riflessjoni trid tistabilixxi jekk l-imġiba ħażina hix manifestazzjoni ta' problemi barra mill-iskola jew hix xi forma ta' reżistenza għall-attitudni, imġiba u/jew xogħol l-għalliem/a. Ir-riflessjoni għandha twassal lill-għalliema biex jidentifikaw l-għajn ta' imġiba xejn tajba min-naħa ta' xi tfal eeId-dixxiplina mhux biss tinkludi l-iżvilupp ta' kull aspett tal-ħajja fl-iskola, iżda tibqa' sejra 'l hinn mill- perimetru ta' l-iskola biex tħaddan il-komunità 9 jistgħu jwasslu għal reżistenza mit-tfal tista' tvarja minn attitudni negattiva lejn ix-xogħol, għal nuqqas ta' ħeġġa, kompetenza u effettività. B'mod konkret, dawn huma ftit mis- sitwazzjonijiet li jistgħu jwasslu għar- reżistenza mit-tfal: € nuqqas ta' interess ġenwin fit-tfal; 0 ambjent fiżiku tal-klassi medjokri; € nuqqas ta' ħeġġa u preparazzjoni; 0 lezzjonijiet monotoni; € lezzjonijiet li ma jqanglux il-kurżità u ma jistimulawx l-immaġinazzjoni; € tagħlim repetitttiv; € nuqqas ta' varjetà fl-istrateġiji u fl-użu tar-riżorsi; € nuqqas ta' flessibilità; € nuqqas ta' għarfien ta' l-importanza ta' edukazzjoni/tagħlim inċidentali; 0 attitudni negattiva lejn it-tfal; 0 attitudni supperva u arroganti; 0 dixxiplina bbażata fuq it-theddid u r- rikatttar; 0 ambjent kompetittiv; 0 guffaġni żejda fil-konfront tat-tfal; 0. nuqqas ta' rispett għall-interessi, bżonnijiet u stili ta' tagħlim tat-tfal; 0 enfasi esaġerata fuq memorja, fatti, u riproduzzjoni tal-fatti; 0 pedagoġija li twassal għall-passività tat- tfal; € nuqqas ta' regolamenti jew inkonsistenza fl-applikazzjoni tagħhom. Mil-lista ppreżentata hawn fuq, joħroġ ċar li meta niffikuaw fuq it-tfal jew il-familja tagħhom bħala s-sors tal-problema ta' imġiba nkunu qeghdin neskludu repertorju sħih ta' sitwazzjonijiet li jistghu jkunu qed iservu ta' ġamar għal nuqqas ta' dixxiplina. Kodiċi ta' Imġiba Tajba għall-Klassi Kodiċi ta' imġiba tajba m'għandux jikkonċentra biss fuq l-imġiba tat-tfal. id-dokument għandu jirrifletti l-impenn tal- partjiet kollha (għalliema, tfal u ġenituri) lejn proċess ta' tagħlim ta' l-aqwa kwalità possibbli. Kodiċi ta' imġiba tajba li jirrispetta l-ispirtu tal-pjan ta' żvilupp deskritt hawn fuq, għandu jinkludi mill-anqas dawn it-taqsimiet: € l-ewwel taqsima: din it-taqsima tispjega kif il-kodiċi jorbot ma' l-għanijiet ġenerali u l- linji gwida tal-pjan ta' żvilupp; 0 it-tieni taqsima: din it-taqsima tispjega kif l-għalliem/a se j/tiggarantixxi ambjent soċjali u pedagoġiku pożittiv fil-klassi; G it-tielet taqsima: din it-taqsima tiddeskrivi r-regolamenti tal-klassi u l- konsegwenzi marbutin ma' nuqqas ta' rispett lejn ir-regolamenti; 0 ir-raba' taqsima: din it-taqsima titratta r-responsabbilitajiet tal-ġenituri; € dikjarazzjoni: l-aħħar taqsima għandha tieħu l-forma ta' dikjarazzjoni li torbot lill- partijiet kollha. Din id-dikjarazzjoni għandha tintemm bil-firma ta' l-għalliem/a, ġenituri u tfal (fl-aħħar klassijiet tal-primarja). Permezz ta' kodiċi ddettaljat, ir- responsabbilitajiet u d-drittijiet ta' l-imsieħba jkunu ċċarati. B'dan il-mod, l-għalliema kompetenti u effettivi għandhom iħossuhom aktar kunfidenti u deċiżi fil-qadi ta' dmirijiethom. s 6 6 s s Appoġġ mill-Genituri Ma nistgħux nassumu li l-ġenituri kollha jafu x'inhuma r-responsabbilitajiet tagħhom fl- oqsma differenti tat-trobbija. Għalhekk, l- edukazzjoni tal-ġenituri ghandha tifforma parti integrali mill-pjan ta' żvilupp ta' kull skola. Permezz tal-fuljett ta' l-iskola, fuljetti edukattivi (infosheets) u laqgħat, il-ġenituri jistgħu jiġu mħeġga u megħjuna jappoġġjaw il-kodiċi ta' l-imġiba. Nissuġġerixxi li laqgħat dwar l-imġiba jitrattaw dawn it-temi: 1. kommunikazzjoni effettiva Ħafna mill-ġenituri li qed isibuha diffiċli biex jiddixxiplinaw lil uliedhom x'aktarx m'humiex assertivi biżżejjed. Dawn il-ġenituri issibhom jitkarrbu, jheddu jew jużaw il- vjolenza ma' wliedhom. L-ewwel laqgħa dwar l-imġiba għandha sservi biex il-ġenituri jitgħallmu jiddistingwu bejn imġiba assertiva u vjolenza jew kommunikazzjoni dgħajfa. Argumenti bla bżonn Ħafna ġenituri jgħarrqu r-relazzjoni ma' wliedhom billi sikwit jargumentaw u jimpikaw magħhom. It-tieni laqgħa fis-sensiela ta' 661. edukazzjoni tal-ġenituri għandha tifforma parti integrali mill- pjan ta' żvilupp ta' kull skola 9 Jiena nemmen f'li neżerċita s-self — discipline laqgħat dwar l-imġiba u d-dixxiplina għandha titratta strateġiji li l-ġenituri jistgħu jużaw biex jevitaw l-argumenti u, minflok, jikkonċentraw fuq l-imgiba li jistennew minn uliedhom. Azzjoni dixxiplinarja Mhux biżejjed li wiehed iwissi lill-ulied dwar l-imġiba tagħhom fl-iskola. It-tieni parti tat-tieni laqgħa għandha titratta l-importanza tal-konsistenza fl-applikazzjoni tal- konsegwenzi negattivi f'każ ta' imġiba hażina. L-imġiba tal-ġenituri waqt sitwazzjonijiet manipulattivi It-tfal huma maghrufin għal mod kif jippruvaw jimmanipulaw lill-ġenituri meta jsibu ruħhom f'sitwazzjonijiet diffiċli. Strateġiji bħal biki, stinar u suppervja jiffurmaw parti mir-repertorju manipulattiv tat- tfal. It-tielet laqgħa għandha tipprepara lill- ġenituri għal dawn is-sitwazzjonijiet. Tixrid ta' kultura pożittiva fid-djar It-tielet laqgħa għandha tintemm b'diskussjoni dwar kif il-ġenituri jistgħu jinkoraġġixxu l-imġiba tajba permezz ta' strateġija li tinnota u tippremja imġiba tajba. L-Għalliema f'Sitwazzjonijiet Diffiċli Ilkoll smajna b'inċidenti pprovokati minn ġenituri rrabbjati. Ġeneralment, il-bidu ta' dawn l-inċidenti huma episodji marbutin mad- dixxiplina. Mumenti bhal dawn jitolbu ħilijiet komunikattivi speċjalizzati. Għalhekk, bħala parti mill-programm ta' żvilupp kontinwu ta' l-għalliema, nissuġġerixxi li l-iskola torganizza seminar jew sensiela ta' laqghat dwar kif l- għalliema ghandhom iġibu ruħhom f'sitwazzjonijiet diffiċli. L-għalliema jistgħu jitrattaw diversi sitwazzjonijiet. Il-lista t'hawn taħt għandha isservi ta' gwida u bidu: 0 kif l-għalliema għandhom jikkalmaw 'il- ġenituri meta jafu li r-rabja tal-ġenituri hija ġġustifikata; 0 kif l-għalliema għandhom jikkalmaw sitwazzjoni diffiċli meta jafu li l-ġenituri m'għandhomx raġun; 0 kif l-għalliema jżommu l-laqgħat tagħhom mal-ġenituri ffokati, meta dawn ta' l- aħħar jiġu għal-laqgħat b'agendi differenti; 6 kif l-għalliema jirbħu l-impenn ta' ġenituri li ġeneralment ma jikkoperawx ma' l- iskola; 6 kif l-għalliema għandhom jaġixxu f'sitwazzjoni fejn il-ġenituri tfaċċaw quddiemhom bla mistenni; 6 kif l-għalliema ghandhom jaġixxu waqt konverżazzjoni rrabbjata fuq it-telefon.