mqaddsa; AI ke L-ART IMQADDSA Rivista Biblika li toħroġ kull tliet xhur mill-Kummissarjat ta' l-Art mqaddsa tal-Provinċja Franġiskana Maltija , Twannv Chircop OEM Kummissarju ta' -Art Imqaddsa DISTRIBUZZJONI: , Gwann Azzopardi OEM ABBONAMENT: € 7 fis-sena €12 jew aktar Sostenitur Kummissarjat ta' l-Art Imqaddsa 8, Triq Santa Luċija, Valletta, VLT 1188 Il-Materjal kollu li jidher f'din ir-Rivista huwa Copvright O tal-Kummis- sarjat ta' l-Art Imqaddsa u l-Edizzjoni TAU, 2008 Ġużeppi, kustodju tas-skiet Pawlu ta' Tarsu (3) Il-Liturġija fiċ-Ċenaklu fl-ewwel Sekli It-Tema tal-Eskatoloġija Il-Misterju tat-Trinita (1) FL-ART TAL-KELMA MLAĦĦMA Matul ix-xahar ta' Ottubru ġie ċċelebrat is- Ktetota i aj TO A at EN Alla fil-ħajja u l-missjoni tal-Knisjav. Għas- Sinodu ġie mistieden bħala espert biblista u teologu l-professur Patri Frederic Manns, mill-Fakultà tax-Xjenzi Bibliċi u Arkeoloġija (eStudium Biblicum Franciscanump) li l-Franġiskani tal-Kustodja ta' l-Art Imqaddsa jiros i kesa On II o o OI total Manns tkellem dwar ir-riżultati pożittivi iz G a tieni għ ieża ġelat ħiliet jil tal-Knisja. Hu semma b'mod partikulari AL LQ G io iż et o Ca ja en Za pl il-missjoni tal-Franġiskani fl-Art Imqaddsa. (07 Ba IB to GO IO KO g mill-ġdid tal-Kostituzzjoni Dommatika tal-Konċilju Vatikan II kDei Verbumv fuq ir-rivelazzjoni divina fl-Iskrittura u fa b TA 000 GO EMB B toni ko Ben l ej) is-sehem li l-Franġiskani ta' l-Art Imqaddsa għandhom fil-qasam tar-riċerka biblika u arkeoloġika, li huma jagħmlu in situx, fl-istess postijiet qaddisa li fihom seħħew IA ĊIjI GA b el i e ol ji EN l-arkeologu ta' fama internazzjonali, Patri Michele Piccirillo, fis-26 ta' Ottubru, ħalliet NO J Ea a bi l TA f € jimlih. Pawlu VI kien sejjaħ l-Art Imqaddsa RT B at tlaħħam il-Verb, il-Kelma ta' Alla, Ġest Kristu. F'din l-art il-Kelma ta' Alla saret everbum abbreviatum, kelma mqassra, anzi kelma waħda: il-kelma li tieħu l-isem storiku ta' Ġesti ta' Nazaret, imwieled f'Betleħem, imrobbi f'Nazaret, li qeda l-missjoni tiegħu f'Kafarnahum, li fuq it-Tabor wera l-glorja tiegħu, fiċ-Ċenaklu waqqaf l-Ewkaristija, fil-Ġetsemani ngħata f'idejn ir-rieda tal- Missier, fuq il-Kalvarju miet fuq is-salib u li rxoxta glorjuż mill-Qabar vojt nhar Ħadd il-Għid. Il-preżenza tal-Franġiskani f'dawn is-santwarji hi garanzija ta' fedeltà mhux lejn monumenti storiċi mejtin, imma lejn persuna ħajja li f'dawn il-postijiet issir oġġett ta' fidi għal tant eluf li jżuruhom — il-persuna ta' Ġesu Kristu, l-Iben ta' Alla. Dan kollu juri kemm tibqa' attwali l-missjoni tal-Knisja fl-Art Imqaddsa, missjoni li llum hi possibbli għax għal tmien sekli l-Franġiskani ħarsu l-postijiet qaddisa ukoll bit-tixrid ta' demmhom. Fuq kollox, f'din is-sena iddedikata għall-figura ta' l-Appostlu San Pawl, li xerred il-messaġġ ta' Kristu fid-dinja ta' Żmienu, ma rridux ninsew li l-Art Imqaddsa hi wkoll sinjal ta' evanġelizzazzjoni. Kien f'Ġerusalemm li Pawlu tħarreġ fl-għarfien tal-Kelma ta' Alla, kien f'Ġerusalemm li mar aktar minn darba biex jivverifika l-missjoni tiegħu ta' evanġelizzazzjoni mal- kapijiet tal-Knisja Omm, Ġakbu, Pietru u Ġwanni. Kien f'Ġerusalemm li, bħal Kristu u bħall-protomartri Stiefnu, Pawlu jinqabad priġunier biex, wara sentejn f'Ċesarija Marittima, isalpa lejn Ruma u jieqaf fostna jxandrilna l-fidi. L-Art Imqaddsa ssir għal kull nisrani sinjal ħaj ta' preżenza dejjiema li titlob ħarsien u spirtu ta' evanġelizzazzjoni. L-Ordni Franġiskan jibqa' jqis l-Art Imqaddsa bħala l-kġawhrav tal-missjonijiet tiegħu, għaliex fl-ebda art oħra ma dewa l-Evanġelju b'tant qawwa, minkejja l-istorja mdemma ta' firdiet, gwerer u vjolenza li hi l-karatteristika ta' din l-Art, xi kultant sfortunatament anke fi żminijietna. Is-servizz umli ta' preżenza siekta fis-santwarji, il-kura tal-komunità nisranija li tgħix fl-Art Imqaddsa, l-akkoljenza tal-pellegrini, ir-riċerka biblika u arkeoloġika li l-Franġiskani jwettqu b'tant imħabba — dan u aktar hu motivat biss mill-fidi li f'din l-art il-Kelma saret ħajja fil- persuna ta' Ġesti Kristu, Alla magħmul bniedem. Hawn, kull pass li jmiddu riġlejna, hu pass qaddis fuq l-Art tal-Kelma mlaħħma. 4. ġ L-ART IMQADDSA $t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008