Pawlu telaq minn Miletu wara li kien ilu hemm xi jumejn jew tlieta. Aktarx li wħud min-nies li kienu ġew miegħu, baqgħu l-art, imma baqgħu jseħbuh Luqa u Trofmu u Aristarku. Il-ġifen saq lejn Kos, u jum wara laħaq Rodi u jum ieħor wasal Patara. hemmhekk niżlu u sabu ġifen sejjer iejn il-Fenikja, li rikbu u marru mie- għu. Waslu qrib Cipru, li kien jidher fuq ix-xellug, niżlu 'l isfel u waslu Sur, għax hemm i-ġilew kellu jħott it- tephbtiA Pawlu qagħad Sur kehi ijiem, jiġi- fieri li daqs hekk il-ġifen dam iħott. Hemm qagħad mal-insara li kien hemm. Dawn l-Insara kienu jafu kemm Pawlu kien mibgħud mil-Lhud, insara u mhumiex, ta' Ġerusalzm, għalhekk talbuh li ma jitlax hemm- hekk; imma Pawlu ma semax minn- hom. Telaq minn hemm u marru jwassluh l-insara kollha, bin-nisa u t- tfal tagħhom, sa xatt il-baħar, fejn kien il-ġifen. Minn £$ur, Pawlu u sħabu, niżlu Tolemajs (il-lum jgħidulha Akri), sal- ra qasira ħafna, Tolemajs qagħdu jum wieħed biss u telqu lejn Qajsarija bil- mixi. Qajsarija kien joagħod Filippu, wieħed. mis-seba Djakni, sħab Stiefnu, u Pawlu u sħabu qagħdu f'daru. Kif kienu hemm wasal wieħed Nis- rani minn Ġerusalem, qabad il-ħżiem ta' Pawlu u rabat bih saqajh u jdejh u qal: ''Ta' min hu dal-ħżiem, hekk sa jkun marbut meta jasal Ġerusa- lem; u wkoll jingħata f'idejn ir-Ru- min l U għalhekk l-Insara bdew jib- ku u jito'buh li ma jitlax, imma hu . ma samax minnhom. Imbagħad Paw- L-Istorja ta' San Pawl (Jorbot mal-Għadd ta' qabel) lu u sħabu telgħu Ġerusalem u qagħ- du fid-dar ta' wieħed Lhudi minn Cip- ru jismu Mason. Din kienet il-ħames żjara ta' Pawlu lill-belt il-kbira, wara li qaleb Nisrani. Ġerusalem kien hemm żewġ:xorta ta' Nsara: Insara Lhud, li kienu qaw- wijin ħafna, u Nsara Ellenin, jew Griegi; dawn, f'xi ħwejjeġ, kienu jaq- blu kollha; imma f'oħrajn ma jaq- blux. Imma fua kulħadd kien hemm, ħaj u qawwi sħiħ, l-Appostlu Jagħkub, ħu Kristu, li kien jisma' minnu kul- ħadd, Lhud u Ellenin. Dawn l-insara għarfu li Pawlu kien ġie Ġerusalem, sa minn dak ip-nhar li wasal, u ftieh- mu miegħu li jmur ikellimhom il- għada, quddiem Jagħkub, il-Kbir tagħhom, aktarx fid-dar ta' Mirjam, omm Ġwanni-Marku, oħt Bar-Naba, qrib iċ-Cenaklu. Il-għada mar u resaq quddiemhom kif kien għenelli, u tahom il-flus li kien ġabar għal foqra tagħhom, u fis- srilhom ix-xogħol kbir li kien għamel fost il-Griegi. Huma wrewh li ferħu bih, u talbuh li jagħmel ħaġa li ak- tarx. u cisu ċert, li kienet maħsuba. Qalulu li billi l-Lhud ta' Ġerusalem k'enu semgħu l: kien ciegħed ibiegħed lil-Lhud ta barra mill-Liġi ta' Mosċ, b'ex jurihom li dan ma kienx minnu kellu jmur it-Tempiu u jenu miegħu erbat irġiel li kellhom: wegħda u 'carwiżhom u hekk il-Lhud ta' hemm ikunu jafu li għadu jħares il-Liġi. Pawlu sama' minnhom u qagħad fit-Tempju sebat ijiem. kien qorob iż-żmien ta' tmien il- wegħda, xi Lhud li kienu marru Ġerusalem għall-Għid mill-Asja, għarfuh. Bdew jgħajtu, u ġabru magħhom: lil-Lhud l-oħra, kollha li kien hemm fil-misraħ. Qabdu lil Pawlu u bdew jaħbtuh u kienu ħer- ġin bih barra biex joqtluh, Imma fil- bitħa kien hemm is-suldati tal-Għassa Rumija li għajtu lil sħabhom minn ġewwa l-qalgħa, fuq ir-riħ tat-Tem- pju u niżel fribun b'għadd kbir ta' suldati, u ħataf lil Pawlu minn iden il-Lhud u tellgħu t-taraġ tal- qalgħa. trab u jgħajjtu. It-Tribun, li ma kienx jifhem l-Arami, ħaseb li Pawlu kien għajjarhom, jew aal xi kliem ta' għajb fuq d'nhom. Għalhekk daħħlu fil-qalgħa u amar lis-suldati li jorbtuh ħalli jagħtuh is-swat, biex jġegħlu jistqarr lil-Lhud x'kien qalilhom. Imma meta rabtuh, qabel ma bdew isawwtuh, Pawlu qal Iċ-Ċenturjun li kien għassa tiegħu li hu kien Civis Romanus, u għalhekk ħażin għali- hom jekk isawwtuh bla ħtjal Malta, San Pawl il-Baħar. Kappella mibnija fuq il-post fejn jingħad mill-antik li l-Mallin għamlu l-ħuġġieġa meta wasal hawn l-Appostlu u fejn gidmitu l-lifgħa. Kif kienu telgħin b'h, Pawlu talab lit Tribun li jħallih ikellem: lin-nies li ken hemm fil-misraħ. It-Tribun ħallieh u beda jkellimhom bil-Isien Arami. Pawlu qalilhom il-ġrajja ta' ħajtu, fuq kemm ħaqar lill-insara, kif biddel ħajtu, u hekk. Qallhom ukoll li darba, hemm ġewwa dak it-Tempju deherlu Ġest u qallu: ''Ttlaq minn Ġerusalem, għax hawn ma jilqgħux il-Bxara tiegħekl Għand. il-Gollin (il-Pagani) irrid nibgħatek F' Meta qal dil-kelma, il-Lhud li kien hemm 'isimgħu, tahom ferħ ta' ġenn. Bdew iqattgħu ħwejjiġhom itajjru t- Iċ-Ċenturjun mar u qal b'dan lit- Tribun. It-Tribun ġie u ħallu mir- rbit u talbu jaħfirlu. Il-għada t-Tribun laqqa' l Qorti tal-Qassis il-Kbir tal-Lhud, Hananija, u ressaq quddiemu lil Pawlu. Il-Qorti jew Sanħedrin, kien magħmul min- nies taż-żewġ Xirkiet il-kbar tal- Lhud: is-Sadduqin u l-Faresin, Ta' l-ewwel ma kienux jemmnu bid-dinja l-oħra, u bl-erwieħ, u l-oħrajn kienu jemmnu b'kollox. Pawlu kien jaf b'dan u malair ħasibha;. għalhekk għajjat: 'L-aħwa, jien Farisi u iben il-Faresin. Għax nemmen bil-qawma tal-imwiet ġebuni hawn L' U kif qal hekk fil Qorti. qamet tixwixa. Il- Faresin bdew jgħajtu: ''Dar-raġel ma għandux ħtijal' u qabdu lil Pawlu biex j'bgħatuh il-barra; u s- Sadduqin qabduh min-naħa l-oħra u bdew jiġbduh biex iżommuh ġewwa. It-Tribun baża' li sa jċarrtuh, għal hekk ħadulhom minn idejhom u daħ- ħlu fil-qalgħa. Is-Sadduqin dawk li kien mix- Xirka tagħhom. il-Qassis il Kbir, lil Pawlu riedu ifittxu joqtluh. Għal dan saħħnu għadd ta' rġiel u ġiegħluhom jaħilfu li ma jieklux anqas jixorbu sa ma jaraw lil Pawlu mejjet. Dawn marru talbu lil Qassis il-Kbir li jitlob li jarġa' jara lil Pawlu, biex meta t- Tribun ikun sejjer bih lejn il-Qorti, jaħtfuhu/u u joqtluh; :mbagħad isir li jsir. Imma Pawlu kellu oħtu miż- żewġa Ġerusalem u din oħtu kellha tifel imfarfar, li bħal zijuh kien moħ- ħu jilħaqlu. Dan qagħad d'eħel u ħiereġ Dejr il-Qassis u sama' x'kien sejjeż jiġri. Għalhekk mar lejn il-qal- għa u talab li jkellem Ir-raġel li kien hemm miżmum. Ħaduh ikellem lil Pawlu u qallu kollox x'kien ra u sama'. Għalhekk Pawlu bagħat. it-tifel għand it-Tribun biex igħidlu bin-nasba li kien hemm imħeijija. It Tribun sama' lit-tifel u bagħtu lein id-dar u widdbu li ma jgħid lil ħadd li kien mar ikellmu. Għalhekk fil-għaxija, meta. dalam, it-Tribun: għajjat żewġ Ċenturjuni u qalilhom iħejju għadd ta' suldati biż-żwiemel, biex jitilqu lejn Hekk sar, u għal ħabta tad-d'sgħa lil Pawlu bewġuh lejn Qajsarija, fejn kien jgħammar Feliċ il-Ħakem Rumi, Feliċ lil Pawlu żammu Qajsarija sentejn, imma dan il-Ħakem, fs-sajf ' tas-sena 60 għalaq żmienu u telaq a lil Pawlu ħallieh magħluq fil-Maħkma, biex ma jiksirhiex mal-Lhud. Wara Feliċ laħaq Ħakem Festu, l. l-ewwel ħaġa li għamel tala' sa Ġerusalem. Hemm, il-kbarat tal-Qorti Lhudija resqu quddiem Festu biex jagħtuh il- merħba, u semmewlu wkoll lil Pawlu u talbuh itellgħu Ġerusalem. qudd em il-Qorti tagħhom, biex jeħilsuha. Imma hu qallhom biex jinżlu huma Qajsarija u jkellmuh hemm. Hekk sar, u Pawlu tressaa quddiem il-kbarat Lhud b'ex iixluh. Pawlu hema għalih in-nifsu, u staarr li f'xejn ma kien ħata la għal-Liġi, la għat- Tempju, anqas għall-Imperatur. Għal hekk Festu saqsieh: ''Trid titla mie- għi Ġerusalem, u nadtagħhielek hemm jien f €Le P' wieġbu Pawlu. ''Jiena Civis Romanus; Għandi l jedd li nidher quddiem Qajsar, u quddiem Qajsar irrid immur L' Wieġbu Festu: ''Qud- diem Qajsar trid tmur Quddiem Qajsar tmur f' fb Għal ħabta tal-aħħar tas sajf tas- sena 60, f'Qajsarija daħal ġifen t'Adramittu (ftit 'l isfel minn Troas), li kien sejier pajjiżu biex igħaddi x- xitwa. Festu meta ra dan qabad id- daqqa u ħaseb li jkun aħiar jbgħat lil Pawlu u li miżmumin l-oħra, lejn Ruma, inkella joqgħod jistenna sa kemm jarġa' jibda. s-safar, fir-Reb biegħa, sitt xhur wara. Hekk għabba fuq dak il-ġifen Il miżmumin, li kienu xi mi'a, u bagħat magħhom, jieħu ħsiebhom lil wieħed Ċenturjun jismu Ġulju, b'mitt suldat. Pawlu kien Civis Romanus, għalhekk tħalla jieħu miegħu żewġ qaddejja: Luqa u Aristarku, Il-ġifen Sajda. telaq u Minn Sajda l-għada wasal telaq ukoll u għadda minn fuq Ċipru u wasal Mira. F'Mira Ġulju sab ġifen ieħor sejjer lejn l-Italja, imgħobbi qamħ, biex iħott u jxetti, jew jgħaddi x-xitwa, u rikkeb il-m'żmumin fuqu. Il-ġifen telaq, imma tqil kif kien mgħobbi qamħ u nies, mexa bil-qajl wisq, u damu sejrin kemm il-jum minn Mira biex waslu quddiem Rodi. Minn hemm niżlu 'l isfel u għaddew Ras Kreta, li jisimha Salmoni u lwew għoġbithomx, u riedu jitilqu minn hemm, safra ta' nhar, b:ex jidħlu f'marsa. oħra' akbar.u aħjar minnha. Pawlu qalilhom li kien aħjar li jib- għu hemm. Imma ċċ Ċenturjun li fuq il-ġifen kien l-aqwa wieħed, aktar sama' mill-kaptan u minn sid il- ġifen inkella minn Pawlu. U hekk telqu lejn il-marsa l-oħra. F'daqqa waħda, kif ħarġu, lajru ssaħħab u qamet taqliba kbira, li Kappe'la ta' San Pawl Milqi, mibniża fuq ħerba ta' Villa Rumana, fejn jingħad li San Publiju, il-Kbir ta' Malta, laqa lil San Pavol u lil sħabu u żammhom miegħu tliet ijiem. għal taħtha b'ex daħlu f'marsa jisimha Kaloi-Limenes, fejn kien hemm belt żgħira jisimha Lasaja. Issa ż-żmien kien daħal u t tbaħħir ma kienx żmienu. Is-sawma tal- Lhud tal-Kippur, li tiġi għal awaħer Ottubru, kienet għaddiet; :mma l- marsa li daħlu fiha lil baħrin ma saqet il-ġifen quddiemha għal nofs il- baħar. Il-baħrin ma setgħux isuqu l- ġifen fejn riedu, u kellhom jitilquh, imur fejn jieħdu r-riħ. Damu mitlu- fin erbatax il-jum, fuq il-baħar, tel- għin u n'eżlin mal-mewġ aatgħu qalb- hom li igħixu, u għamlu ruħhom b'meftin: Imma darba waħda, Pawlu waqaf f'nofshom u qalilhom: ''Qaw- wu qalbkom, għax ħadd minna ma hu sa jintilef, ħlief il-ġifen. Anġlu t'Alla waqaf ħdejja dal-lejl u qalli li ma għandix għal fejn nibża', għax sa nidher qudd'em Qajsar; u bis-saħħa tiegħi Alla sa jeħles mill għaraa lil kull min jinsab fuq dal-ġifen. Imma għadna naslu fi gżira f U l-lejl ta' wara l-baħħarin ħassew li kienu qrib t'art. Xeħtu l-ankri biex il-ġifen jieqaf u stennewh jisbaħ, Sebaħ, u tassew raw art, imma ma setgħux jagħrfuha. Billi l-kaptan kellu ħsieb li jdaħħal il ġifen: kemm jista' jkun qrib l-art, amar l. jixħtu l-qamħ li kellhom fil-baħar biex il- ġifen jeħfief u jogħla u aktar jidħlu '1 ġewwa. It-tlieta l-kbar raw bħal rokna fil-blat, bl-art ta' ma' dwarha baxxa, u qatgħu li iekk jistgħu, jdaħħlu l-ġifen fiha. Tellsħu l-qala ż-żgħir ta' quddiem u niżżlu ż-żewġ tmunijiet u qatgħu l-erba' ankri u saqu lejn dik ir-rokna, u daħlu fiha; u bil-għajnuna tan-nies li kien hemm fuq ix-xatt, kulħadd ħeles u qabad l- art bis-sliema. U meta saosew dik l- art x'kienet, dalulhom l kienet ġżira jisimha Malta. Malta dak iżżmien kienet tar- Rumani, u l-ġifen kien tar-Rumin u sejjer Ruma, u ċ-Ċenturjun kien Rum: wkoll. Għalhekk il-Ħakem ta' Malta u n-nies laqgħuhom tajjeb u għamlu magħhom mill aħjar. Pawlu u dawk li kienu miegħu damu Malta tliet xhur, jiġifieri x-xitwa kollha. U Pawlu n:'ssel f'Malta d-Din Nisrani, kif kien jaħgmel kull fejn imur. F'Malta kien hawn ġifen ieħor t'Alexandra li wkoll kien sejier Ruma Wara li għaddiet ix-x'twa, ċ-Ċentur- jun għabba. fuqu lin-nies li kellu u telqu miegħu lejn l Italja; għaddew Sqallija, waslu Pozzuoli u minn hemm baqgħu sejrin Ruma bl-art. Meta waslu Ruma, Pawlu, billi ma k'en għamel ebda ħtija, u billi kien Civis Romanus, tħalla joqgħod għalih waħdu, maż-żewġ qaddejja li kellu miegħu u suldat għassa. Żmien tlitt 'jiem Pawlu qagħad jistrieħ ftit mis- safar, imbagħad bagħat jistieden lil kbar tal-Lhud li kienu Ruma u għar- rafhom bil-ġrajia ta' kif kien sab ruħu marbut, Huma weġbuh li ħadd ma kien qalilhom xejn ħażin fuqu, imma kienu jafu bix xirka l-ġdida ta'' l-Insara, u iafu wkoll li l-Lhud ta' kullimkien: kienu jistkerrħuha. U Pawlu dam sentein mgħasses m'nn suldat, jgħammar għalih waħdu f'dar li kien kera. U n-nies Lhud, u m'humiex, kienu jmofru għandu kull meta jridu, u hu kien ixandrilhom il- miġja ta' Ġest fid-dinja u t-tagħlim tiegħu, fuq kif għandu jgħix il-bnie- dem f'din l-art. Dam daqshekk ma deher quddiem il-Qorti Rumi'a għax il-kitba tiegħu aktarx li kienet intilfet meta tkisser il-ġifen f'Malta, u għalhekk il-Qort: ta' Ruma bagħtet iġġib oħra. Imma għalkemm dan, il-Qassisin Lhud tal- Palestina ma marrux Ruma biex jix- luh hemmhekk, għalhekk il-Qorti telqitu. Il-ħelsien ta' Pawlu kien ak- tarx għall-ħabta tal-bidu tas-sena 63. Pawlu, fiż-żmien li dam mgħasses Ruma ma kienx jista' jaħdem, kif k'en imdorri, għalhekk kellu jgħix b'dak li kienu jibgħatulu l Insara, sewwa ta' Ruma, kemm ta' l-artijiet tax-Xerq. L-ewwel nies li bagħtulu għajnuna ta' flus, kienu l-Insara tal- belt ta' Filippi, kif jidher mill-Ittra li kitbilhom (k. HI, 25; u IV, Mu wara). Billi Pawlu ma satax imur il-Lhud, b'sinsla ma' id ta' suldat huma għall-kobrija ma kienux imorru gnandu, kellu bil-ftit .l-ftit jitbegħed mil-Lhud u joarob lejn il Pagani, li minnhom kull ma imur kienu aktar San Kelment ta' Ruma, ftit snin wara qal l; l-ħtija tal- qtil tal-Appostli Pietru u Pawlu kienet il-għira tal-Lhud li kien hemm Ruma. Meta Pawlu kien marbut, x: ħbieb tiegħu bdew ixandru huma l-Evan- ġelju, biex isabbruh. Oħrajn bdew ixandru l-Evanġelju wkoll biex jin- kuh, kif kiteb hu n-nifsu Il Filippin (k.1,12). Imma sewwa b'dak li kienu jagħmlu l-ħbieb kemm b'dak li kienu jagħmlu l-egħdewwa, Pawlu kien ferħan, għax hekk jew hekk, kienet dejjem tingħaraf aktar l-Aħbar ta' Krstu. U minn din l-Ittra tal-Filip- pin' magħruf ukoll li bis-saħħa ta' Pawlu kien hemm Insara wkoll fost is-suldati tal-Pretorju Rumi (v. 18) u ftit iew wisq ukoll fid-dar ta' l- Imperatur (IV, 22). Dan kien fis- sena 62-63. Ruma Pawlu kellu jgħinuh lil Luqa u lil Aristarku, li għaddew miegħu wkoll Malta, Kellu wkoll li Ġanni- Marku, li kien raġa' għamel ħabib miegħu, u lil: Timotju u jil Tkiku. Kellu wkoll, lii wieħed jismu Demas, li wara telqu u mar Salonki. Għedna li Pawlu kien meħlus mill- Qorti ta' Ruma, u wara l-ħelsien tiegħu dak li ġara k'en aktarx dan li ġej: ftit wara li kien meħlus, telaq lejn Spanja, u raġa' lejn Ruma għal nofs is-sena 64, fejn sab lil Luqa. Fix-xahar ta' Lulju 64 sar il-ħrud ta' Ruma u wara. ftit bdiet it-tfittxija għall-insara. Ftit wara dan, Pawlu telaq minn Ruma, imma baqa' x'im- kien fl-Italja, f'xi belt qrib il-baħar, fejn kiteb l-Ittra tal-Lhud, u wara sab ġifen u telaq lejn ix-Xerq. Fil- bidu tas-sena 65 Pawlu kien jinsab Efesu, ma' Timotju. Wara żmien Pawlu ħalla lil Timotju f'Efesu u hu telaq lejn il-Makedonja. Minn hemm mar ma' Titu jħabbar l-Evanġelju fil-gżira ta' Kreta. Wara li għamel għadd ta' Nsara kbir ġmielu ħalla lil Titu u hu mar x'imkien mhux magħ- ruf. Kien għamel il-ħsieb li jgħaddi x-xitwa f'Nikoplis u kiteb lil Titu biex jmur isibu hemm. F'Nikoplis aktarx li għamel ħafna Nsara, għax wara xi żmien bagħat lil Titu bħal Isqof tad-Dalmazja. Wara dan, għall-għarrieda, Pawlu jarġa' jinsab Ruma. Jidher li kien inqabad ta' malajr, għax anqas kellu żmien jieħu miegħu l-mantell u l-kotba u l-karti li kien ħalla fid-dar ta' wieħed jismu Karpu. Aktarx mela li nqabad mis- suldati Rumin meta kien Troas, u minn hemm ittieħed Efesu fejn saritlu l-ewwel: xilja quddiem — il-Qorti. F'Efesu donnu li ħafna ħbieb milli- kellu telquh għax beżgħu juru ruħ- hom, u ħadd ma baqa' miegħu ħlief T'motju, Onesiforu, Akwila u martu Priskilla. L-aktar li xehed ħażin fuqu kien wieħed jismu Alexandru, li kien naħħas. Minn Efesu, Pawlu ttieħed Ruma bil-baħar. Dan aktarx ġara fil Ħarifa. tas-sena 66 jew fir- Rebbiegħa tas-67. Pawlu f'Ruma, fit-tieni żamma, deher quddiem il-Qorti aktar minn darba. Wara l-ewwel dehra aktarx li kien miżmum fil-ħabs tal-ħżiena qattiela u ħallelin u dan fejn kienet ħaġa kbira biex xi ħadd jit- ħalla jarah u jkellmu. Għalhekk Onesiforu, meta mar Ruma, dam ifittxu qatiegħ sa kemm sabu. Pawlu aktarx. bagħat għal mantell, biex itaffi l-kesħa ta' taħt l-art, u jit- kebbeb fih meta ma kienx jiflaħ aktar bin-ngħas u jrid jorqod għamża. Ftit wara li Pawlu kiteb it-II Ittra lil Timotju, deher mill-ġdid quddiem il-Qorti u nqetgħetlu għal mewt. Il- għada Pawlu kien maħruġ mill-ħabs, idejh u saqajh imqajjda, immexxi f'nofs is-suldati, u quddiemhom Ċenturjun. 'Ħarġuh barra mill-belt u neżżgħuh ħwejġu u tawh is-swat. Imbagħad b'daqqa ta' sejf ħasdulu rasu. U hekk miet Xa'ul, li darba. kien Rabbi tal-Lhud; jew Pawlu, li issa kien l-akbar Appostlu tal-Insara, Vil-— KELMIEJN-FUQL-ISTORJA mis-ruħhom—fġis-mhom,—bit-tama—li ES, d enpal jIRIAE ra ger a hi jitbiddel i Malta, l-aktar—wieħed—Il-għamel ise Għ ri $ ġi , ż , 8 2 al ĦA Parl-u l-qagħda ise f'Malta d kaked $ i f EE iż taż għax ried xa G line S Qeinti la itieel ) ; b f'kull-kteb tal-istorja ta'l pajjiżna B 1532, bħal-m'huma—l-ħiġmiet— jew 'raidet Mel GAD kd d di ki : ji i għ , k żar tii ki : 8 B karsad K se H mar 80 f ġ il-kiri. ta' ' iml jikaġ ħ A l-imsejken popli sal-anqas qatra: A raba—u l te ukoll-deni xhur-għal-ħerqa-ta'-San-Pawl-u-għaċ- dirett: iii tal-dokumenti-fuq ċekon—tal-Malta huma żmien twil il-ħal Lġ SSREJHĠ $ $ il-Kont—ħa—miegħu lejn Sqallija,d- in-nies—ta'—8Maltta kollha—kientr-jafi insara—qiskom—kollhai—sab-hawn—u bih—għax-ix-xnijjat-ud-klem—aktar dawn,—m'għandniex—xi ngħidu; ħadu ma—igħaddi—ż-żmien—aktar—ħaffu-il- ; i se Fe ' jie A ti iż ji ġi i : ) a 1 a —iiġiit-ki jis: 1 A hawn stamperijiet) H kellhom, u xahar-ħieles—mar-fejn-rid, s-f'diki-ki-kitba, j i tal jm.: in-nies-tal-wara l-miġja tal- Malta, 1 ka ; IĠa k .