Mawra sa Ħall-Farruġ Minn inindu kont tfajjel, ix-xhur ħelwa u kollha Ħajja tar-Rebbiegħa -ħajruni biex nitbiegħed mill-ħitan tad-dar u noħiroġ indur u niġri qalb l-egħlieqi mħaddra, ninżel ġe l-widien u nitla' fuq l-għoljiet tal-gżira ċkejkna tagħna. Din il-ħajra flok li ntfiet maż-żmien iktar tkebbset, qabdet u saret drawwa, u biex ngħid hekk, bżonn, Kull sena inkun fejn inkun noħl- roġ għal sigħat twal waħdi jew ma' xi Ħabib tal-qalb, indur fejn jitfagħni r-riħ. X'hawn isbaħ. milli titbiegħed mill-agħa ta' l-ibliet, mill-ħsejjes tal-karozzi, mill-għajjat tan-niest X'hawn isbaħi milli wieħed jerħilha għat-trejqat miksija bi twapet ta' ward selvaġġ ta' kull ġens, daqs u fwieħa, kollha friefet ta' kull lewn, li ferħana u għażxiena jittajru minn fuq warda għall-oħra biex jieklu, jixorbu u fl-istess ħin ikattru n-nisel tax-xtieli ħbiebhem l Xi fimistax ilu kif ħassejtni ftit maħlul minn dmirijieti, ġbidt bħas-seltu, minni fejn il-knisja ċ-ċkejkna tal-Madonna tal- Karmnu ta' Ħal-Luqa, għal Ħall-Farruġ bil-ħsieb li ninżel sal- knisja tal-Vitorja li tħares fuq Wied Ħanżir u minn hemm nitla' Bur-Megħeż u noħroġ minn fejn tad-Dawl; iżda. kif wasalt Hall-Farruġ sibt ħajt baxx quddiem wiċċi, għadu kif inbena li qisu ried jgħidli: Zomm, daqshekk tista' timxi, hawn tiegħi, m'għadux tiegħek. ' Ħarist il-quddiem u rajt għadd: kbir ta' rġiel jafidmu b'ruħhom u b'ġisimhom ——min iħott il-Ħitan, min iġorr il-ġebel, min iwitti, mhi jordom, min igħabbi l-ħamrija, min ikisser, i- qaċċat u jisserra s-siġar; mill-bogħod ilmaħt ġej għadd kbir ta' karettuni mgħobbija Ħamrija qishom karwani jaqsmu xi deżert. 'Jaħasra, kif intemm kolloxt' għidt bejni u bejn ruħi u ħafna fisibijiet bdew għaddejjin minn moħfi. Dawk l-oqsma, minn ġonna ta' hena u ġid, sa jsiru wita iebsa ta' biża', ta' biki, u ta' qtigħ il-qalb. Dik Tart li tant tàt uċuh tajba, li fuqha nxtered l-għaraq ta' tbatija tal-bidwi ħija, malti, dik il- ħamrija li tàt il-ħajja lil-ħafna nies, bhejjem u tjur, issa spiċċat għal kollox, ġiet imwebbsa, imballta biex tilqa' ġo Ħdanha l-egħdewwa tal-bniedem, qerrieda ta' ġensna. Spiċċat dik il-ħdura tas-siġar tal-ħarrub li kienet qisha roqgħa ħadra fuq fond kannella, spiċċa l-kenn għall-għasafar tal-post u mhumiex, spiċċaw dawk il-friegħi li fuqhom in- bnew tant bejtiet tal-buful, u dak l-għana ta' l-għasafar fit-tbex- bix u f'inżul ix-xemx, sa jinbidel fi tvenvin u fi ħsejjes ta' biża' ta' l-ajruplani; u fejn darba l-moħriet kien iħalli r-raddi u l-bebbux trieqtu tal-fidda issa l-ajruplani sejrin iħallu sħaba ċkejkna tal-Ħamrija, Dawk id-dwejriet li kienu jinsabu 'lhawn u 'lhinn fejn dari l-bidwi u l-kaċċatur kienu jistkennew minn xi bexxa xita, u li fuqhom kienu jitferrxu d-dwieli u għal kenn tagħhom iħaddar it-tursin, issa ma jidhrux iżjed. Għabu dawk it-trejqat li minnhom għaddew il-passi għaj- jiena tal-bidwi u tar-ragħaj, tant karrettuni mgħobbija silla, xgħir, qamħi u patata; spiċċa kollox, saret bidla kbira. Imma mill-banda l-oħra, għala qiegħed jisgħob bija dan kollu': B'daqshekk il-ġmiel ta' Malta ma nqeredx għal kollox, u fejn induru għad fadal. Dan it-taqlib mhux Ħaġa oħra ħiliet barka t'Alla, riżq u wens għalina l-Maltin. Ara kemm nies taħdem u kemm għad trid talidem, ara kemm flus defilin hawn Malta. Il-bidwi daħħal flusu, ix-xjuħ. jistgħu jistrieħu u jpap- pu dawk il-ħabbtejn li daħħlu u ż-żgħażagħ jaħdmu flok misse- rijiethom. Il-quddiem ir-raħal ikun atijar għax il-kummerċ jikber u n-nies titħallat, u kif fil-qedem il-Maltin Ħutna wrew ħilthom fuq il-baħar, til-fortizzi u fuq is-swar, hekk fliġej ikunu jistgħu ikattru Ħilthom fl-ajru u Maltin u Ingliżi jaħdmu b'fehma watida, b'qalb wafida, u b'rieda watida biex il-ban- diera ingliża tibqa' tperper mal-maltija mgħannqin. it-tnejn flimkien biex waħida ma tinfiridx mill-oħra. Luqa, 24—5—38