L-Orgni u l-Organisti fil-Bażilka Elenjana 1800 — 2003 Fil-Viżta Pastorali li l-Isqof Cannaves għamel fl-1716 fil-Knisja l- Qadima, li f'dak iż-żmien kienet il- Kolleġġjata u l-parroċċa, jissemma orgni b'disa' reġistri li kien idoqq tajjeb'' Huwa wisq probabbli li dan l-orgni kien ġie ttrasferit fil-knisja l- ġdida ddedikata lil Sant'Elena, li bdiet tiffunzjona kemm bħala kolleġġjata u kemm bħala parroċċa fl- 1745. L-ewwel tagħrif dwar l-organisti matul l-aħħar mitejn sena huwa tas- sena 1800. F'rikors li kien għamel f'dik is-sena, il-Kan. Dun Ġużepp Borg stqarr fost affarijiet oħra, li kien serva bħala organista fil-Kolleġġjata Elenjana għal ħamsa u għoxrin sena uli fi tmienja minnhom kien serva bla ħlas. Fis-snin tletin tas-seklu dsatax niltaqgħu ma' organista ieħor li kien Dun Ġużepp Maria Scidcluna' li kien ġie ordnat saċerdot fit-22 ta' Frar 1834.1 Minn rikors li għamel fl-1862 l-imsemmi Dun Ġużepp stqarr li għal diversi snin kien organista tal- Kolleġġjata Elenjana. e Programm Festa 2004 e epidemija tal-kolera tal-1837 kien jassisti l-morda u l-moribondi, iżda wara kien mar fil-Belt Valletta fejn kellu l-kariga ta' organista fil- kolleġġjata ta' San Pawl Nawfragu. Minn dan ir-rikors jidher ċar li kien l-organista tal-Kolleġġjata Elenjana fis-snin tletin tas-seklu dsatax. Iżda minbarra li kien organista kien ukoll ompożitur u xi bċejjeċ tal-mużika iegħu għadhom jinsabu sa llum fl- arkivju tal-Bażilka ta' Birkirkara. Fl-1893 l-organista tal-Kolleġġjata kien ċertu Pawlu, li fl-istess sena kien ħalla minn din il-Kariga. Fis-seduta apitulari ta' l-24 t'Awissu 1893, il- anonċi għażlu lil Antonio Schembri, iben Pawlu, bħala organista tal- kolleġġjata b'dawn il-kundizzjonijiet: I. Li Pawlu, li kien organista, ellu jibqa' jgawdi sakemm jibqa' ħaj, id-dar f'Birkirkara fi Triq ħas-Sajjied, i kienet destinata biex tintuża bħala l-post ta' l-abitazzjoni ta' l-organista lokali, u dan minħabba s-servizz twil u assidwu li kien ta lill-Kolleġġjata Flenjana. Li l-organista l-ġdid kellu jdoqq bla ħlas fit-tliet anniversarji solenni li kienu jsiru ta' kull sena mir- Revmu. Kapitlu, tnejn għall-Preposti u kanonċi mejtin u l-ieħor b'suffraġju għall-Isqof Mons. Fra Gaetano Pace Forno. II.Li l-organista elett kellu jesegwixxi l-piżijiet kollha marbutin tal- kolleġġjata. Iżda kellu jgawdi wkoll mal-kariga ta' organista id-drittijiet kollha marbuta ma' l- istess uffiċċju. Ma jidhirx li Antonio Schembri dam ħafna f'din il-kariga għaliex fl- 1897, beda jaġixxi bħala organista Ġużeppi Borg, li baqa' f'din il-kariga sakemm miet f'Mejju tal-1928. Minbarra li kien organista, Ġużeppi Borg kien ukoll kompożitur u direttur' Fil-fatt insibu li fl-1900 ħabbatit-tridu ta' Sant' Elena' filwaqt li fl-1925 ħabbat fil-funeral ta' l-ex- Prepostu Mons. Alfons Borg. Ġużeppi Borg miet fil-5 ta' Mejju 1928,10 L-Orgni l-Ġdid Fl-1928, fl-okkażjoni tal-festi fakkru l-1600 anniversarju tal-mewt ta' Sant' Elena (328-1928) fil-Kolleġġjata Elenjana żżanżanorgni ġdid.'' Dan l-orgni sar bit-tħabrik tal-Kan. ċentinarji li e Programm Festa 2004 e Inħadem mid-ditta Tamburini tal-belt ta' Crema fl-Italja. Bħala organista minflok il-mejjet Ġużeppi Borg inħatar wara konkors is-Sur Ġużċ Schembri.2 Is-suċċessur ta' Ġuże Schembri kien is-Sur Giovanni Battista Gatt li kien inħatar fl-1942.55 Wara s-Sur Gatt okkupa l-kariga s-Surmast Carmelo Costa, u warajh inħatret l- organista attwali, is-sinjura Doris Saliba. ' 1 Buhagiar V.,Mill-Mużika li baqa' fil-Kolleġġjata Bażilika ta' Sant' Elena, B'Kara — Programm Festa S. Elena 1989 pp.68-71. 2: A(rkivju) K (urja) A (rċiveskovili) Atti Ċivili 1801-1803 ff 62R, 62V. L-imsemmi Kanonku Borg kien diġà kanonku fl-1789, għax insibu ismu mniżżel mal-lista tal-kanonċi fil-Viżta Pastorali li kienet saret mill-Isqof Labini f'Birkirkara fil- 21 ta' Diċembru 1789. Ara: A.K.A. Viżta Pastorali Labini 1789 f.122R. Fl-istess viżta (ara f 126 R) ġie maħtur prokuratur tal-knisja ta' Santu Rokku. Fl-1820, kien is-Segretarju tal-Kapitlu Ara A.K.A.Viżta Pastorali Mattei 1830, f.148R. 3 A (rkivju) N (azzjonali) M (alta) Petitions Le Marchant, Vol. A (rkivju) K (atidral) M (alta) C.F.M. R.U 15 (1831-1847) f 41v, 42r. Buħagiar V., Op. cit. pp 76,79. Malta Tagħna l-X-1910. 12 Il-Poplu 13-XIl-1929 13 Il-Berqa 23-X-1942. L-imsemmi Giovanni Battista Gatt kien serva għal żmien twil bħala organista fil-knisja parrokkjali ta' ħ' Attard. Il-festa ta' Santa Liena tibda mill-knisja: bil-kelma t'Alla u bis-Sagramenti. Imbagħad, minn hemm, jinfirex il-ferħ fuq kulħadd