IL-KAŻIN TAL-BANDA SAN GABRIEL ĦAL BALZAN AD 1920 Din is-sena hija waħda speċjali għall-Każin tal-Banda San Gabriel. Sena li ġġagħlek tirrifletti l-bidu tas-Soċjeta' f'Ħal Balzan fi żmien iebes għall-poplu Malti u tqis li f'Ħal Balzan ġa kien hawn Soċjeta' oħra, iċ-Circolo Maria Annunziata. Imma l-bżulija, il-ħsieb u l-ħidma kbira li għamlu missirijietna, 90 sena wara naraw li l-Każin tal-Banda San Gabriel għadu mimli ħajja u enerġija, b'attivita' kontinwa kemm kulturali u soċjali, u ma jistax jonqos iż-żewġ għanijiet l-oħra…dak li kien l-ewwel skop tiegħu li jieħu hsieb l-armar tal-festa u mill-1952 li jiżviluppa l-kamp mużikali tiegħu dik li Ilum nafuha bħala l-Banda San Gabriel. It-twaqqif tas-Soċjeta' sar nhar it-Tnejn 19 t'April 1920 taħt l-isem ta' Circolo San Gabriele. Dan iċ- Circolo kien kera l-ewwel sede tiegħu fi Triq Santa Marija. L-ewwel irċevuta li ghadek issibha fl-Arkivju bl-ittri C.S.G. li juri l-ħlas tal-kiri tas-Sede l-ġdida għaċ-Circolo San Gabriel li kien għadu kif infetaħ. F'dik il-ħabta tal-1919, il-Kappillan Bormliż Amabile Sisner kien waqqaf Kumitat tal-Qniepen sabiex jinġabru fondi ħalli jsiru qniepen ġodda. Ġara iżda, li l-membri ta' dan il-Kumitat iddeċieda li l-festa tal-Lunzjata ma ssirx bħas-soltu ħalli l-flus ikunu jistgħu jmorru għall-qniepen minflok għall-festa. Pero' ż-żgħażagħ Balzanin m'aċċettawx dan kollu u għalhekk erħewlha għand il-Kappillan Sisner sabiex tinfetaħ Soċjeta' oħra ħalli l-festa tibqa' ssir. Jingħad li kien hemm ħsieb żgħir li s-Soċjeta' l-ġdida tissemma għal San Valentinu Martri, Ko-protettur tal-Parroċċa għax f'dik is-sena kien qed jiċċelebra l-100 fostna, pero' l-Kappillan Sisner oġġezzjona għal dan. Il-Kappillan Sisner kien wera x-xewqa li kif fl-istatwa tal- Lunzjata nsibu żewġ personaġġi, hekk ukoll f'Ħal Balzan ikun hawn żewġ Soċjetajiet jaħdmu għall-festa tal-Lunzjata. Il-festa kienet saret minn dawn iż-żgħażagħ stess nhar il-Ħadd 11 t'April 1920. L-ewwel dokument li jtina tagħrif hu li 3 żgħażagħ — Giuseppe Muscat Ta' Fechica (21 sena), Giuseppe Falzon Ta' Budajda (21 sena) u Salvatore Attard Ta' Bassas (17-il sena) marru għand il-Kappillan Sisner f'isem sħabhom u fthemu miegħu dwar il-kera ta' post fi Triq Santa Marija ħalli tkun tista' tinfetaħ Soċjeta' ġdida li ġġib l-isem ta' Circolo San Gabriele. Id-data ta' din l-irċevuta hija tat-Tnejn 19 t'April 1920 u għaldaqstant toħroġ il-konkluċjoni li din hi d-data uffiċjali tal-ftuħ. L-eta' tat-3 rappreżenti turi li iż-żgħażagħ tar-raħal kienu ngħaqdu ma' din is-Soċjeta' l-ġdida. Fil-Ktieb 'L-Introito e Esito' li kienu jżommu f'dawk iż-żminijiet, naraw li ċ-Circolo San Gabriele kien fetaħ b'20 soċju li ħarġu porzjon ta' 2s 6d (12c5m) kull wieħed. Hawnhekk ta' min jinnota li l-kera tad- dar fejn infetaħ il-Każin kien ta' £2 kull sitt xhur minn qabel. Fatt ieħor interessanti hu li dejjem ħasbu u warrbu l-flus minn qabel għall-kera tal-post fejn kienu jiltaqgħu. Bdew jorganizzaw diversi attivitajiet sabiex ikollhom il-finanzi meħtieġa ħalli s-Soċjeta' taqbad ir-ritmu. Fost dawn insibu Fieri, Lotteriji, ġbir tal-Plattina u kera ta' kamra għall-Futbol. Rigward id dejn, il-Comitat Direttiv kien għamilha ċara li l-ebda membru ma jista' jħalli l-Kumitat qabel jagħlaq iż-żmien dment li ċ-Circolo jkollu d-dejn. Dan sibtu fil- minuti tas-seduta tal-Comitat Direttiv tat-8 ta' Jannar 1922. Wara l-festa tas-sena 1921, iċ-Circolo San Gabriele ssuġġerixxa lill-Kappillan Sisner sabiex isir Kumitat tal-Festa bil-ħsieb li jieħu ħsieb il-festa titulari. Hekk sar u dan il-Kumitat kien iffurmat mill-membri tal-istess Circolo. L-ewwel Kumitat Direttiv taċ-Circolo San Gabriele kien iffurmat minn Albert Pearson President, Viċi- President Carmelo Buhagiar, Giuseppe Muscat Segretarju u Salvatore Attard bħala Kaxxier. Il-membri kienu Giuseppe Falzon, Guiseppi Muscat Ebejer, Vittorio Chetcuti u Luigi Micallef. Matul is-snin din is-Soċjeta' kellha 5 postijiet minn fejn mexxiet l-operat tagħha. L-ewwel lokal kien f'Nru. 5, Triq Santa Marija. Fit-12 ta' Ġunju 1921, s-Soċjeta' trasferiet ruħha f'lokal qrib il-Knisja Parrokkjali fi Strada Dentro la Chiesa, illum Pjazza Annunzjata bil-kundizzjoni li s-Soċjeta' tibqa' taħt l-isem ta' Circolo San Gabriele. Il-Kumitat u s-soċji dejjem kellhom il-ħsieb li jiksbu dar akbar u aktar ċentrali u dan sehh fil-15 t'Awwissu 1922. Din id-dar twaqqgħet ma' oħrajn sabiex tinfetaħ il-pjazza. Fis-sena 1933 sar trasferiment ieħor għal numru 92, Triq il-Kbira. Din id-dar li tinsab faċċata tal-Każin preżenti, rat 3 ismijiet, jiġifieri minn Circolo San Gabriele għal Għaqda San Gabriel fis-sena 1944, għal Każin tal-Banda San Gabriel fis-sena 1952, sakemm fis-sena 1957 marret fil-Palazz preżenti. Fis-sena 1944 l-isem isir Għaqda San Gabriel. Antonio Stivala jsir President fis-sena 1946 u Ġanni Borg jerġa' jilħaq President (1947/52). Hawn insibu li issa l-isem sar Każin tal-Banda San Gabriel b'Alfred Brincat isir President (1953/74), segwit minn Gabriel Caruana (1974/1990), Gwido Borg (1990/97) u dak attwali Lino Borg (1997- ). Fid-29ta' Marzu ta' l-1926 saret stedina lill-Konti Bernardo Manduca Piscopo Macedonia Zammit sabiex isir President Onorarju taċ-Circolo San Gabriele. Il-Konti aċċetta. Daħal fil-kariga fl-1 t'April 1926 u dam fiha għal 45 sena, sas-sena 1971. Dan il-Konti kien benefattur ewlieni kemm tal-istess Soċjeta' kif ukoll ta' Ħal Balzan. Fl-istess sena iċ-Circolo San Gabriele kien appunta lill-Patri Valentino Cardona OFM minn Tas-Sliema bħala Kappillan Spiritwali. Fis-sena 1924 bdew il-ħidma fl-armar billi saru sett ta' 10 trofej li żżanżnu għall-festa tas-sena 1925. Dawn kienu saru minn Mikiel Micallef mgħejjun minn sħabu. Sena wara bdew jaħsbu biex jiġbru finanzi biex jinħadem pedestall għall-istatwa ta' Ġuditta. B' votazzjoni bejn il-membri b'25 favur u 4 kontra kien stabbilit li d-disinn isir mill-imgħallem Balzani. Valent Falzon iċ-Ċej, filwaqt ix-xogħol tal-injam kien sar minn Mikiel Micallef u tlesta għall-festa tal-1930. Fis-seduti tal-Cumitat Direttiv lejn tmiem is-sena 1926 bdew jissemmew fieri u lotteriji għal dan il-għan. Ma kinitx faċli li jsir minħabba l-finanzi imma r-rieda li din issir kienet kbira. Dawn ukoll għadhom isebbħu Triq il-Kbira ħdejn il-Knisja u flimkien mal-pedestall u l-istatwa rikka ta' Ġuditta, jagħmlu toroq imżejna bl-aqwa armar fil-jiem tal-festa titulari tal-Lunzjata. Sadanittant bil-pedestall għall-istatwa ta' Ġuditta għaddej, il-Cumitat Direttiv kien ħass il-ħtieġa li ċ-Circolo San Gabriele ikollu bandalora rrakkmata. Din issemmiet l-ewwel darba fis-seduta tal-Kumitat tas-27 ta' Settembru 1928, dak iż-żmien taħt il-Presidenza ta' Ġuzeppi Sammut '/l-Keti'. L-inizjattiva tal-bandalora artistika rrakmata kienet ta' Mikiel Micallef Il-Bogbog li kien il-Kaxxier taċ-Circolo. Luqa Agius li kien President fis-sena 1926, iddisinja l-għamla tagħha filwaqt li Benjamin Sultana għamel il-kumplament tad- disinn ta' ġewwa. L-arma u l-motto huma Torri bil-kliem 'Fortitudo Dei' li tfisser 'Il-Qawwa ta' Alla'. Kien il-Kanonku Dun Karm Cortis li ħareġ b'din l-idea oriġinali. Il-Bandalora żżanżnet fl-1930 mal-wasla tal-istatwa meta kienet ġiet żgraffikata u ndurata mill-ġdid. L-irrakmar tad-deheb u xogħol ieħor li għamlu s-Sorijiet tal-Buon Pastur sewa £25. B'kollox din il-bandalora swiet lis-Soċjeta' tnejn u tletin lira, erbatax il-xelin u sold (£32 14s Id). L-iskop tat-twaqqif taċ-Circolo San Gabriele żviluppa mal-medda tas-snin u kibru dejjem skond l-esigenzi taż-żminijiet. Żdied l-armaru l-manutenzjoni, żdiedet il-mużika u t-taghlim ta' l-istrumenti, kibret l-għajnuna fil-Knisja (xogħolijiet esterni u fuq ġewwa) u interess kontinwu f'kull attivita' li ghandha x'jaqsam mal- festa tal-Lunzjata, mal-Każin u ma' Hal Balzan. M'hemmx dubju li rridu nkompli nibnu fuq li ħallew l-antenati tagħna. Din hija sena ta' radd il-ħajr lejn dawk kollha li f'dawn id-90 sena ħadmu u stinkaw billi offrew volontarjament il-ħin liberu tagħhom b'risq is-Soċjeta', il-festa tal-Lunzjata u Ħal Balzan. IL- Proġett ta' bini f'estenzjoni tal-Każin issa qed jieħu sura mill-aqwa u fi ftit żmien ikun komplut. Barra minnhekk, Il-Każin tal-Banda San Gabriel għandu d-dover li jkompli jkabbar ir-relazzjonijiet tiegħu ma' Ghaqdiet Mużikali oħrajn kif insibu fl-ewwel żminijiet tat-twaqqif. U l-motto użat f'din is-sena tad-90 sena jixhed dan kollu…IL-GLORJI TAL-IMGĦODDI, GARANZIJA TAL-ĠEJJIENI.