IT-TAQTIGĦA ħdejn l-Arkata l-baxxa ta' l-Imrieħel B ta' Settembru 17 IG e ensu Borg minn Birkirkara, iben Wiġi (1767-1837) kien bniedem negozjant, ( moħħu jilħaqlu u kien jaf iħaddem ilsienu tajjeb. Huwa kien sema' dak kollu li kien se jiġri imma aħjar naraw lill-istess Ċensu Borg kif hu stess irrakkonta l-ewwel taqbida kontra l-Franċiżi. Il-Ħadd 2 ta' Settembru 1798, kmieni filgħodu Ċensu Borg telaq minn Birkirkara, pajjiżu, lejn il-Belt il-qadima fejn kellu biċċa xogħol x'jaqdi u fit-triq sema' xi sparar li donnu kien ġej mill-Imdina tant li dan qanglu fil-kurżità. Malli wasal fit-telgħa tas-Saqqajja qalulu li l-Maltin kienu qed joħduha mal-Franċiżi. Bla telfta' żmien reġa' niżel lura, waqaf f'Ħ' Attard sabiex jgħidilhom jipprepraw sewwa l-armi li kellhom u baqa' sejjer lejn Birkirkara, fejn kien riesaq il-lejl sewwa. Hawn ukoll Ċensu ħejja in-nies biex ikunu lesti għall-taqbida ta' malajr. Dak il-ħin stess bagħat lil ċertu Franġisku mlaqqam 'tal-miġnuna' sabiex imur l-Imdina u jikseb l- aħbarijiet ta' x'qed jiġri fil-Belt il-Qadima. Imqanqal mill-biża' tat-telfa ta' pajjiżu u nies sħabu, bi spirtu qawwi u b'fidi sħiħa biex isalva ir-reliġjon nisranija ta' Malta, ma tilifx żmien sabiex jorganizza kampanja biex tilqa' u twaqqaf l-abbużi li kienu qed isiru. Huwa ġabar malajr lil kull min jgħin u jifforma armata żgħira. Ħataf il- batterija li kien hemm ġewwa San Ġiljan, ġarr nofs kartell porvli u wara qabad ukoll dik ta' San Ġorġ wara xi reżistenza. B'kollox irnexxielu jakkwista disgħa u għoxrin biċċa tan-nar. Is-suldati ta' Brared, imsejħa KAĊĊATURI, ikkargaw l-ixkubetti tagħhom b'dawk il-porvli. Mat-tlugħ ix-xemx ta' l-għada filgħodu, it-3 ta' Settembru 1798, in-nies li kienu għassa fuq il-kampnar tal-knisja parrokkjali lemħu stakkament ta' suldati Franċiżi. Dan l-istakkament deher riesaq min-naħa tal-Bieb tal-Bombi, ħiereġ minn ġewwa l-belt Valletta. Ma' l-ewwel tokki tal-qanpiena, in-nies ta' Brared ħejjew id-disgħa u għoxrin biċċa tan-nar li kellhom u bosta nies tal-kampanja armati bl-għodod tan-nar u ġebel resqu lejn it-triq li twassal għall-Imdina. Hemmhekk raw madwar tliet mitt suldat Franċiż javvanzaw, għalhekk Brared ressaq lin-nies lejn l-Imrieħel iżda ma kenitx ħaġa possibbli li jattakka lill-Franċiżi mill-bogħod. Il-Karkariżi qabżu fuqhom bħal iljuni u tqatlu magħhom sider ma' sider. Huma rnexxielhom joqtlu l-kmandant Franċiż u anke erba' uffiċjali waqt li ferew bosta mis-suldati li b'diffikultà mhux żgħira rnexxielhom jaħarbu lura minn fejn ġew. Brared ukoll tilef xi nies minn tiegħu u hawn se nitkellmu fuq dawk li ħallew ħajjithom, f'din it-taqbida ħdejn l-arkata l- baxxa ta' l-Imrieħel. Kien attakk li qajjem l-ispirtu tal-Maltin sabiex ilkoll iqumu u Soċjetà Każin Santa Liena — Banda Duke of Connaught's Own — Festa 1999 jeħilsu lil pajjiżhom minn kull taqbida. Id- dokument imsemmi ta' BRARED isemmi lil Anġlu Mallia u Ġanni Borg li spiċċaw mietu fuq il-post. Ġanni Borg li kien iben il-mejjet Ġużepi miet fit-3 ta' Settembru 1798 u ma kellux ix-xorti jirċievi l-aħħar sagramenti. Il- katavru tiegħu ġie ttrasportat għall-parroċċa ta' Santa Liena u midfun fis-sottescan tagħha. Fl-istess jum ukoll miet Anġlu Mallia ta' 50 sena iben Franġisku. F'din it-taqbida ta' kontra l-Franċiżi hu wkoll bħal Ganni Borg ma kellux l-assistenza sagramentali fl-aħħar mumenti ta' ħajtu u milli jidher il-kadavru tiegħu ġie midfun hemmhekk stess fil- ħamrija minħabba l-gwerra. Insibu wkoll oħrajn bħal Tonu Uzzini ta' sittin sena milqut u ferut mill-għadu u li ġie mwassal minn sħabu d-dar għall-kura. Huwa ingħata l- 4 aħħar sagramenti u miet xahar wara t- A A taqbida, eżatt fil-5 ta' Ottubru u ġie midfun f'tebqa ta' għajn. fil-parroċċa. Vincenzo Borg, iben il-mejjet Salvu ġie ferut ukoll fl-istess taqbida u ħaduh id-dar fejn hu wkoll kellu x-xorti jirċievi l-aħħar sagramenti u miet fis-6 ta' Ottubru, jum wara l-mewt ta' Toni Uzzini. Vincenzo ndifen fil-parroċca ta' Santa Liena. Ġammari Borg ta' dsatax-il sena, iben Nazju kien ukoll midrub fit-taqbida mal-Franċiżi u n-nies ħaduh għall-kura d-dar tiegħu fejn hemmhekk ġew lilu amministrati l-aħħar sagramenti bħala l-aħħar komfort spiritwali fejn miet ftit wara. Sarlu funeral għall- Knisja parrokkjali u kolleġġjata Sant'Elena b'akkompanjament ta' tmien saċerdoti u bħal sħabu ndifen fl-istess Knisja. Dan kollu ma jfissirx li kienu dawn biss il-Karkariżi li taw sehemhom, saħansitra ħallew ħajjithom fi żmien l-imblokk tal-Franċiżi fl-ibliet imdawra bis-swar ta' Malta, iżda kien hemm ħafna oħrajn li ssieltu kontra l-barrani u anke ċarċru demmhom, f'okkażjonijiet oħra. Anke lil dawn ma rridux ninsewhom għall-kuraġġ u s-sagrifiċċji u l-qlubija li wrew sabiex żammew Malta ħielsa mill-kefrija tal-barranin. Il-Mulej Alla jagħtihom il-premju li ħaqqhom u niżżuħajr 'LAlla għax illum qegħdin ingawdu l-patt tas-sagrifiċċju tagħhom għalina. Soċjetà Każin Santa Liena — Banda Duke of Connaught's Own — Festa 1999 L-28