L-EWWEL MIĠJA TAR-RE ĠORĠ MALTA Meta r-Re tagħna Ġorġ V kien għadu Duka ta' Kornwal u Vork, ġie Malta mal-erbgħa u tletin sena ilu (Marzu 1901). Qabel kien ġie drabijiet ofira Malta meta kien fizzjal fuq tal-gwerra imma meta sar Duka ta' Vork kien dar dawra mad-dinja bħal bin ir-Re Dwardu VII. Hawn kellna Gvernatur il-Ġeneral Sir Francis Gren- fell li ħaseb li juri lid-Duka x'kien hawn ta' fiwejjeġ sbieti f'Malta; għalhekk ftiehem max-xirka ta' l-Arti, Xogħlijiet u Kummerċ biex ifittxu jinġabru minn dix-xirka l-aħjar xogħ- lijiet ta' żmienna u tal-qedem biex issir wirja kbira fil-pa- lazz ta' Xara, quddiem San Gwann, fejn kienet tinġabar ix-xirka msemmija Dar is-Sengħa (Palazzo Industriale). Il-kap ta' din ix-xirka kien il-Konti Sant Fournier, wa- rajh kien jiġi s-sur Wenzu Falzun, għall-ġbir tal-flus kien is-sur Lużar Leonardini; is-segretarju kien it-tabib Temi- stocle Zammit. Twaqqaf Kumitat għall-wirja ta' erbgħa min-nies li kienu: L-imħallef Pullicino, il-Konti Sant Fournier, il-Konti Caruana Gatto, id-Dekan Vassallo, il-Kanonku D. Salv Grech, il-Markiż De Piro u l-Markiż Testaferrata Bonici, għax-xogħ- lijiet tan-nisa kien hemm Ladv Dingli, il-Kontessa Sant iġ Fournier, il-Markiża Apap Testaferrata, is-sinjura La Primat- dave, is-sinjura St. Aubvn, is-sinjura G. M. Vella u s-sin- jura H. Balbi Inġabru minn kull xorta ta' tiwejjeġ, pitturi, disinnji, tapizzeriji, fided, rakkmu, bizzilli, u sa tliet ġabriet tal-bolli, għax intqal li d-Duka kien jiġbor il-bolli u kien jifhem fihom Ħafna. Il-wirja infetħet fis-26 ta' Marzu 1901 u d-Duka u martu fliarġu ferħanin kemm jis:a' jkun b'dak li raw, għax qatt ma ħasbu li fi gżira hekk żgħira setgħu jinġa- bru fiwejjeġ hekk sbiefi. Din il-wirja ġiebet warajha ħaġa sabifia li l-lum qiegħi- da żżejen lil Malta. Irrid ingħid li mħabba din il-wirja ġie f'ras il-Gvernatur. Grenfell li jsir Mużew tal-Gvern li fih jinġabru kulma jixraq wiefied iżomm għall-ġieħ tal-pajjiż u għall-fdal tal-ġrajja kollha ta' dawk il-ġnus li għaddew minn fuq il-gżira. Il-Gvernatur talab lit-tabib Temi Zammit li jieħu ħsieb igħaqqad dan il-Mużew, bħala Kuratur — għall-ewwel ma tantx kien hemm x'tiġbor imma fiaġa l-lum u ħaġa għada, il-lum qabar u għada Maqdes. issa ġebla minquxa u issa xaqqufa il-Mużew sar u kiber u stagħna u l-barranin se- mgħu bih u ġew iżuruħ u l-lum fih miġbur kulma nsab fil-gżejjer tagħna b'għaġeb kbir ta' Malta u aktar tal-għor- rief barranin li sabu li għandna Mużew li jħabbatha ma' l-afijar Mużew tad-dinja jekk m'hux fil-kobor, fil-ġmiel ta' ħwejjeġ u fil-qedem tagħhom. Hekk il-miġja tar-Re tagħi- na sfiet ta' fejda kbira għal din l-art għax Grenfell kellu l-għaqal li jiżra' siġra li bil-ħniena t'Alla kibret u tammret u naħseb li qatt ma tiġi nieqsa għal żmien twil bil-għaj- nuna tas-Sema. 26 ta' Marzu 1935