L-ART IMQADDSA Rivista Biblika li toħroġ kull tliet xhur mill-Kummissarjat tal-Art Imqaddsa tal-Provinċja Franġiskana Maltija Jom Kippur - Jum il-Maħfra - Jum it-Tpattija L-Attenzjoni ta' Ġest lejn in-nisa f'Luqa (2) Il-Parabboli ta' Ġesu fil-Vanġeli Sinottiċi Saċerdozju ta' Kristu fl-ittra lil-Lhud (2) IE ZI i tat el a Ta EKO TIM għat-taħdidiet bejn il-Prim Ministru Israeljan Binvamin Netanjahu u l-President Palestinjan Mahmoud Abbas. Dawn it- taħdidiet saru possibbli wara żmien twil ta' nuqqas ta' komunikazzjoni bejn il-partijiet, bl-inizjattiva tal-President Amerikan Obama. Hekk il-process ta' paci reġa' beda miexi, għalkemm b'passi ta' nemla, bl- għajnuna ta' l-Istati Uniti, tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-Unjoni Ewropea u tar-Russja. L-iskop tan-negozjati hu dak li, fi żmien sena, il-partijiet jaslu għal ftehim li pic tna ee B G L Of ia ga PIO tt toto taa ta OJ l o od on Stat sovran. Fuq il-karta kollox jidher car, imma mhux daqshekk ċar fil-prattika. Naraw ftit kif dawn in-negozjati jridu jqisu IG l ii A a fe tbi JSE Eta B Ia i Elite Imma dan irid ikun Stat demilitarizzat. Dan l-iStat suppost li jkopri t-territorji okkupati minn Israel wara l-gwerra tal-1967, jiġifieri x-Xatt tal-Punent u l-iStrixxa ta' Gaża. Fil- BE o a B GT IO OJ a JE A CO Ia tit a to Israeljan, hekk li l-wied tax-xmara Ġordan, ti a Betta ieli Boat (CO EE jie G BI IO TA Te Fil-kumplament tat-territorju Israel bena mal-100 insedjament, li fosthom hemm bliet kbar, bħal Ma'ale Adummim, Ariel, Har Homa, u Gush Etzvon, li fihom jgħixu mal- 500 elf Israeljan, u li jdawru bliet oħrajn Palestinjani, bħal Betleħem u Ramallah. L-għejun prezzjużi tal- ilma, tant skars fuq -għoljiet tas-Samarija u Lhudija, jibqgħu taħt proprjetà Israeljana. Fuq ollox, Israel mhux lest li jaċċetta li l-parti tal-lvant a' Ġerusalemm tkun il- belt kapitali tal-Palestina, għax iqis lil Ġerusalemm magħquda bħala l-belt apitali eterna ta' Israel. Il-Palestinjani jridu Stat i jkopri t-territorju kollu i Israel okkupa fl-1967, uli fih il-Palestinjani jkunu jistgħu jivjaġġaw iberament, bla road blocks u check points. Iridu li jkun hemm kurridur naturali bejn Gaża u x-Xatt tal- Punent, u li l-Palestina jkollha fruntiera mal- Ġordanja u ma tkunx imdawra biss b'territorju Israeljan. Iridu li Israel jieqaf darba għal dejjem mill-bini ta' insedjamenti, u fejn dawn huma kbar wisq biex jinħattu Israel irid jirrestitwixxi lill-Palestina art oħra mit-territorju tiegħu. Iridu li perċentwal almenu mir-rifuġjati Palestinjani mkeccija fl-1967 jerġgħu lura fl-art ta' missirijiethom, u li Ġerusalemm tal-lvant tkun il-kapitali tal-Palestina. Quddiem dawn iż-żewġ pożizzjonijiet jidher mill- ewwel kemm hu difficli li l-partijiet jaslu għal xi ftehim, almenu jekk mhux imġegħlin minn pressjoni minn barra. Min-naħa Israeljana hemm elementi estremisti fil-gvern ta' Netanvahu, fosthom il-Ministru tal- Affarijiet Barranin Avigdor Liebermann, li jinsisti li għandu jkun hemm separazzjoni mhux fuq bażi territorjali, imma fuq kif, fil-fatt, hi mqassma l-popolazzjoni llum f'Israel u fit-Territorji Okkupati. B'hekk Israel jirriżulta pajjiż b'karattru Lhudi biex minnu jibqgħu barra l-Palestinjani, anke dawk li jgħixu bħala cittadini Israeljani fil-Galilija. Min-naħa Palestinjana hemm il-problema tal- firda bejn iż-żewġ partiti ta' Fatah, li jmexxi x-Xatt tal-Punent, u tal-Ħamas, li jmexxi l-iStrixxa ta' Gaża. Sakemm tibqa' din il-firda tkun ħolma l-possibilità ta' ħolqien ta' Stat Palestinjan unitarju mibni fuq stil demokratiku. Xi jkun ifisser dan kollu għall-insara u l-patrijiet Franġiskani fl-Art Imqaddsa' Ikun ifisser li, aktar ma ssir separazzjoni bejn Stat u ieħor, aktar se jkun difficli li jkun hemm kuntatt bejn l-insara, per eżempju, li jgħixu f'Ġerusalemm u f'Betleħem. Il-firda diġà bdiet tinħass. Postijiet bħal Emmaws issa huma maqtugħin barra, u ħafna pellegrini mhux qed jaslu f'dan is-santwarju hekk għażiż. Ftit jafu li n-negozjati tal-paci jaslu biex joħolqu żewġ Stati, imma li, fil-fatt, din ir- realtà tkabbar il-firda u d-diffikultajiet bejn parti u oħra aktar milli ssolvihom. Tidher ironija, imma hekk hi fil-fatt. Min jgħix fl-Art Imqaddsa jaf eżattament dak li qed ngħidu.