Siltiet mill-istorja ta' Ħal Balzan 1852 — L-ex-konslu Malti għall- Amerika jindifen fil-knisja ta' Ħal Balzan It-Tlieta, 12 ta' Settembru, 1862 fil-knisja ta' Ħal Balzan saret id-difna ta' l-ex-konslu għall-Amerika Ġużeppi Pulis, li miet ta' 84 sena, fid-dar tiegħu fi Triq il-Kbira f'Hal Balzan stess. Imwieled fl-1768 minn familja tat-tajjeb, Ġużeppi kien maħtur uffiċjal tal-kavallerija fl-Ordni ta' San Ġwann mill-Gran Mastru de Rohan. Iżjed tard ħatruh kummissarju għall-Gvernatur ta' Tripli u l-Alġier. Fl-1801 ġie nominat konslu għall-Istati Uniti ta' l-Amerika, kariga li baqa' jżomm sa l-1828. Matul dan iż-żmien, biex juri li kellu din il-kariga, waħħal l-arma ta' l-Amerika fuq il-bieb tad-dar tiegħu. Fl-1826 kien appuntat ukoll konslu għad-Danimarka. Kien magħruf għall- effiċjenza tiegħu, tant li meta l-Gvern Amerikan sar jaf b'mewtu bagħat il-kondoljanzi lill-familjari tiegħu mar-rappreżentant li kellu f'Londra.ż 1861 — Żewġ uffiċjali Ingliżi jqajmu nkwiet waqt purċissjoni Ħal Balzan fl-1861 kien ferm differenti milli hu Ilum, raħal kwiet imdawwar bl-għelieqi u b'popolazzjoni żgħira li kulħadd kien jaf lil xulxin. Ir-rutina ta' kuljum ftit kienet tinkiser, mid-dar għall- knisja jew għax-xogħol u lura lejn id-dar. Ma jidherx li qatt kien hemm x'inkwiet kbir. Il-pulizija ftit kien ikollha x'tagħmel, għajr meta tinqala' xi ġlieda jew tinsteraq xi tiġieġa minn bitħa ta' xi ħadd. Il-knisja u r-reliġjon kienu jilagħbu parti importanti fil-ħajja tan-nies. Barra l-purċissjoni fil- fesa tal-Lunzjata, matul is-sena kienu jsiru numru ta' purċissjonijiet oħra. Il-Ħadd, 9 ta' Ġunju, 1861 kienet qed issir waħda minnhom meta żewġt uffiċjali Ingliżi, H. Hamarlev tat-22'1 Regiment,kienu għaddejjin minn Ħal Balzan fuq iż-żwiemel tagħhom u ppruvaw ifixklu din il-purċissjoni. Meta l-pulizija ppruvaw iwaqqfuhom dawn ma obdewx u meta kellmuhom l-Ispettur u s-Sindku tad-distrett, l-uffiċjali ftit taw kashom'5: Mhux l-ewwel darba li dawn l-affarijiet seħħew f'Malta. Bejn il-Maltin u l-Ingliżi kien hemm dik id- differenza li t-tnejn kienu ta' twemmin differenti. Iż-żewġ uffiċjali ġew arrestati u mressqa l-qorti fil-15 ta' Ġunju, 1861 quddiem il-Maġistrat Harper, bl-akkuża li ppruvaw ifixklu purċissjoni reliġjuża u offrew reżistenza lill-pulizija. Ta' dan E. W. Grove ġie mmultat £10 waqt li sieħbu ġie mmultat £5.$ 1864 — Ventartal ġdid għall-Knisja ta' Ħal Balzan Fl-okkażjoni tal-festa tal-Lunzjata ċċelebrata fl-4 ta' April, 1864 kien imżanżan ventartal ġdid għall-artal maġġur. Dan kien skolpit fl-injam basso reliev minn Mikiel Cachia minn Naxxar, mastrudaxxa prim li miet fl-1894. L-induratura saret minn Ġużeppi Bartoli tar-Rabat, li kemm-il darba kien imqabbad biex jagħmel xogħol fil-knisja ta' Ħal Balzan fosthom l-induratura tal-koppla meta kienet qed issir il-pittura minn Ġużeppi Cali. Bħala disinn il-ventartal jixbaħ lil dak li hemm fil-Katidral ta' l-Imdina, waqt li l-kritiċi fissru li kienet biċċa xogħol ta' arti l-iżjed perfetta. 'la piż perfetta in 1878 — Tifkira tal-mewt tal-Papa Piju IX f'Ħal Balzan Bħal f'irħula oħra f'Malta u f'Għawdex, Hal Balzan ukoll ta l-aħħar tislima lil dan il-Papa, li l-iżjed li dam fit-tmexxija wara San Pietru. Fil-fatt Giovanni Maria Mastal-Ferretti mexxa lill-knisja Kattolika minn Ġunju 1846 sas-7 ta' Frar 1878, 32 sena b'kollox. It-tifkira li saret f'Ħal Balzan bdiet il-Ġimgħa, I ta' Marzu, 1878 bil-kant ta' l-uffiċċju tal-mejtin u r-responsorji bil-vuċijiet. L-għada s-Sibt, 2 ta' Marzu, kien jum ta' sawm b'suffraġju għal ruħ il-Papa, waqt li ngħad ir-rużarju matul il-quddies kollu li sar. Imbagħad fis-6.00am saret quddiesa bit-tqarbin ta' dawk preżenti fosthom it-tfal ta' l-Istitut tad-Duttrina Kristjana. Wara, fit-8.00am saret quddiesa oħra kantanta solenni bil-vuċijiet, li fiha Dun Andrea Dingli, qassis mill-istess raħal, għamel l-omelija funebri. Fost in-nies li mlew il- knisja kien hemm ukoll it-tfal u s-sorijiet ta' l-Istitut tal-Buon Pastur. Il-funzjoni spiċċat bit-tberik tat- tubru li tpoġġa f'nofs il-knisja. Għall-okkażjoni mal-ħitan tal-knisja twaħħlu diversi tpinġijiet tal-Papa u l-istemma tiegħu, waqt li f'nofs il-kursija ntramat forma ta' Cappella Ardente b'120 xemgħa mad-dawra. Din ġiet mibnija apposta mis-sagristan Salvatore Griscti, li kien ukoll mastrudaxxa, li ħoloq kappella sempliċi iżda sabiħa. Din kienet magħmula minn bażi fl-art li minn kull kantuniera tagħha kienu telgħin erba' kolonni ta' still joniku,u tistrieħ fuqhom kien hemm koppla kwadra ta' l-istess stil. Fuq din il-koppla kien hemm sarkofagu forma ta' vażun b'anġlu fuqu jżomm salib. Maż-żewġt iġnieb ta' din il-kappella twaħħlu żewġ skrizzjonijiet miktuba bil-Latin minn Dun Ġużepp Zammit, li kiteb ukoll l-iskrizzjoni li tpoġġiet fuq il-bieb prinċipali tal-knisja. Fuq it- tubru li kien hemm ġo din il-kappella, tpoġġa saqqu tad-damask aħmar, u diversi kuruni tpoġġew mad- dawra. Wara li spiċċat il-funzjoni l-kappillan Dun Ġużepp Salnitro qassam diversi karitajiet lin-nies foqra tar-raħal, li kienu jikkonsistu fi flus, ħobż, minestra u oġġetti oħra ta' ħtieġa. $ 1885 — Traġedja tal-logħob tan-nar Ħafna għadhom jiftakru t-tifkira tal-mitt sena li l-Każin San Gabriel fakkar mit-traġedja tan-nar, li ġrat fl-1903 u li fiha kienu mietu sitt persuni. Biss dan ma kienx l-uniku inċident tan-nar f'Hal Balzan Fl-1885 ukoll kienet seħħet traġedja li għalkemm ma kinitx kbira daqs dik ta' l-1903, xorta ħalliet Vittma, tfajjel ta' 1 l-il sena li miet fuq il-post. Fl-aħħar tas-seklu dsatax ma kienx hawn il- kmamar tan-nar fejn seta' jinħadem ix-xogħol tan- nar, u lanqas kien għad hawn il-kwalità ta' logħob tan-nar li nafu bih illum. Għalhekk biex jinħoloq xi ftit tal-briju u atmosfera fil-festi tagħna, kienu jiġu sparati l-maskli. Dawn kienu biċċiet tal-ħadid qosra b'toqba żgħira mal-ġenb t'isfel, li minnha kienet tiddaħħal il-miċċa u li kienet tinfed ma' toqba l-kbira Fil-jiem tal-festa dawn kienu jiġu mimlija bil-porvli, u sparati meta kienu jitpoġġew wieħed ħdejn l-ieħor, b'linja porvli iswed minn masklu għal ieħor, biex meta jitqabdu kienu joħolqu l-effett ta' musketterija. Ġieli wkoll kienu jisparawhom wieħed wieħed, biex jinħoloq l-effett ta' murtali. Għall-festa tal-Lunzjata, kienu jiġu sparati wkoll dawn il-maskli, minn fuq iz-zuntier tal-knisja. Wieħed irid jiftakar, li l-pjazza li naraw illum ma kinitx teżisti u b'hekk l-uniku post li setgħu jużaw kien iz-zuntier tan-naħa tax-xellug meta wieħed iħares lejn il-knisja mill-faċċata. Il-festa ta' dik is-sena 1885, ġiet iċċelebrata fil- ġurnata tagħha jiġifieri l-Erbgħa, 25 ta' Marzu It-traġedja li qed insemmi, seħħet lejlet il-festa jiġifieri t-Tlieta fil-għaxija waqt li kienet qed issir il-funzjoni fil-Knisja. Dak li kien imqabbad biex jispara l-maskli Xmun Camilleri, beda jisparahom u bħas-soltu t-tfal daru miegħu biex jaraw li dawn jisparaw. Iżda mat-tielet sparatura l-masklu sploda, bil-ħoss qawwi nkisru xi ħġieġ tad-djar fil-qrib. Barra dan, wieħed mit-tfal li kienu qrib, intlaqqat minn biċċa minn dan il-masklu f'rasu. It-tifel, Vincenzo Muscat ta' Il-il sena, miet mad-daqqa fuq il-post… Il-kappillan Dun Ġużepp Salnitro ħareġ jara x'ġara u ta l-aħħar sagramenti, waqt li t-tabib distrettwali Dr Andrea Zammit iċċertifika lill-vittma mejjet. Il-pulizija malajr arrestaw lil Xmun u akkużawh bl-inċident. Bħalma jiġri Ilum wara x'inċident tan-nar, hekk ukoll dak iż-żmien il-gazzetti kkummentaw mhux ħażin. Gazzetta minnhom il-Malta, tenniet li hi ma kinitx kontra l-użu ta' dawn il-maskli fil-festi tal- kampanja, iżda l-pulizija kellha tara li meta toħroġ il-permess, dawn jiġu sparati f'post żgur u mhux qalb in-nies, hekk li jistgħu jikkawżaw xi traġedja, bħalma ġara. 1893 — Nar jeqred dar t'anzjana Fil-lejl ta' bejn it-Tlieta 26 u l-Erbgħa 27 ta' Settembru, 1893 is-skiet inkiser mill-għajjat tan- nies, li ħarġu jagħtu l-għajnuna lill-anzjana li darha spiċċat kważi maħruqa għal kollox. Il-kawża ta' dan kienet lampa taż-żejt li tħalliet mixgħula l-lejl kollu. B'xi mod din qabdet it-tiben li kien hemm maħżun u kollox sar ħuġġieġa waħda. Biex ikollhom id-dawl dak iż-żmien, in-nies kienet tinqeda bl-imsiebaħ jew lampi taż-żejt. Id- dawl elettriku kien għad fadallu biex jidħol f'Ħal Balzan, fil-fatt dan daħal fl-1925.5 1898 — It-tqiegħid ta' l-ewwel ġebla tal-kappella ta' l-Istitut Buon Pastur Fl-10 ta' Marzu, 1898 tqiegħdet u tbierket l-ewwel ġebla ta' knisja oħra f'Ħal Balzan, dik tal- Ritratt li juri l-Artal Maġġur kif ukoll il-ventartal tal-festa tal- Lunzjata. Il-Ventartal kien skolpit fl-injam minn mastrudaxxa Prim Mikiel Cachia min-Naxxar. Buon Pastur li nbniet ma' ġenb il-kunvent ta' l-istess sorijiet biex iservi għalihom u għall-pubbliku. ' Għaċ-ċerimonja kienu preżenti l-Gvernatur u Ladv Fremantle akkumpanjati mill-Maġġur Biancardi A.D.C. tal-Gvernatur. Malli waslu fuq il- post ġew milqugħa mill-Madre Superjura u s-Sorijiet, li ppreżentaw bukkett fjuri lil Ladv Fremantle. Din baqgħet fuq il-post sakemm wasal Mons. Arċisqof, għaliex kien għadha ma fiqitx għal kollox minn marda li kellha ftit tal-jiem qabel, għalhekk ma setgħatx tibqa' sa l-aħħar taċ-ċerimonja. L-ewwel ġebla tpoġġiet u tbierket minn Mons. Arċisqof Pace quddiem madwar 200 persuna li kienu mistiedna għal din iċ-ċerimonja, fosthom il-kappillan ta' Ħal Balzan Dun Amabile Sisner. Wara l-barka, it-tfal ta' l-Istitut kantaw innu lill- Qalb ta' Ġest. Fi tmiem il-funzjoni sar diskors ta' l-okkażjoni minn Patri Vinċenz Sammut li faħħar lil dawk li kienu qed jaħdmu biex din il-knisja tinbena, fosthom lil Dun Gio. Batta Spadaro, lill-Madre Superjura, li għal 24 sena sħaħ mexxiet il-komunità, lil Dun Anton Vella minn Ħal Lija li kien qed jaħdem biex jinġabru l-fondi u lill-Perit Vincenzo Busuttil li għamel il-pjanta bla ħlas.' Il-knisja nbniet mill- imgħallem Balzani Piju Ebejer u tlestiet u tbierket mill-istess Arċisqof fis-7 ta' Frar, 1901. Il-knisja hi ddedikata lill-Qalb Imqaddsa ta' Ġest. 1898 — Tifel jaqa' fil-ħuġġieġa ta' San Gwann Fil-għaxija ta' lejlet il-festa ta' San Ġwann fit-23 ta' Ġunju, kien hawn id-drawwa li jsiru l-ħġejjeġ f'diversi postijiet f'Malta, l-aktar fejn kien hemm xi knisja żgħira jew niċċa ddedikata lill-qaddis. Din id- drawwa daħlet fi żmien il-kavallieri ta' San Ġwann, li meta tlestiet il-Belt Valletta daħlu t-tradizzjoni li jqabbdu l-ħġejjeġ f'diversi postijiet fil-Belt. Id-drawwa nfirxet ukoll fl-irħula, hekk li minn jiem qabel żgħażagħ u tfal kienu jiġbru njam, zkuk, għamara mkissra, u mbarazz ieħor minn djarhom u mingħand il-ġirien, biex jagħmluh f'munzell u jtuh in-nar kif jibda riesaq il-lejl. F'Ħal Balzan ukoll kienet issir din il-ħuġġieġa u dan nafuh minn inċident li seħħ fit-23 ta' Ġunju, 1898. Grupp ta' tfal kienu qed jifirħu u jagħmlu briju madwar ħuġġieġa li qabbdu, waqt li kien hemm xi wħud iżjed fuq tagħħom li bdew jaqbżu min-naħa għal oħra tal-ħuġġieġa. Iżda ġara, li waqt li żewġt itfal kienu qed jaqbżu min-naħa opposta, ħabtu ma' xulxin u wieħed minnhom baqa' nieżel fin-nar. Ġarrab ħruq sewwa tant li kien fil-periklu tal-mewt, iżda skond il-gazzetta li xandret l-aħbar dan ma tteħidx l-isptar, iżda ngħata l-kura fid-dar tal-ġenituri tiegħu. L-ismijiet taż-żewġt itfal ma xxandrux, għax il-pulizija ma ridux jagħtu din l-informazzjoni, li fl-opinjoni tal-gazzetta li talbithom ma kien hemm xejn x'wieħed jaħbi.1$ 1902 — L-induratura ta' l-appostli u Fil-festa tal-Lunzjata ta' l-1902 ġiet imżanżna l-induratura tal-gandlieri u l-appostli li jkun hemm fuq l-artal maġġur matul il-festa. Dawn kienu indurati minn Ġużeppi Bartoli tar-Rabat u tħallsu mill-Konti Manduca Piscopo Macedonia. Dawn l-appostli, li fil-fatt huma żewġ appostli u erba' dutturi tal-knisja, kienu mogħtija mit-Tabib Giov. Carlo Grech Delicata, Professur ta' l-Istorja Naturali u l-Mediċina Legali fl-Università ta' Malta fl-1882.7 Jidher li fl-1903 ir-raħalta' Ħal Balzan għalkemm żgħir, ma kienx xi raħal kwiet kif xi wħud jaħsbu. Dan joħroġ minn ittra, li xi ħadd iffirma MMP li dehret fil-gazzetta ta' kuljum Malta ta' l-20 ta' Ottubru, 1903. Mill-ittra joħroġ li n-nies kellhom jieħdu paċenzja u jissapportu l-għajjat tat-tfal jiġru mat-toroq, il-ġlied u l-kliem ħażin tas-sakranazzi, il-ġiri sfrenat taż-żwiemel u l-karozzini u mitt ħaġa oħra Ji għalkemm żgħir kienu qed idejqu lil kulħadd. Il-kittieb jeħodha kontra n-nuqqas ta' pulizija f'Ħal Balzan u f'Ħal Lija, żewġt irħula li sa ftit ilu kienu meqjusa bħala raħal wieħed f'ċerti servizzi. 'Qui a Casal Balzan e Casal Lia la polizia brilla per la sua assenza', jikteb, waqt li jkompli li Surġent u żewġ pulizija ma kinux biżżejjed biex iżommu l-ordni, l-aktar meta s-Surġent kien ikun jaqdi d-doveri tiegħu f'Birkirkara, kuntistabbli mit-tnejn kien jitla' minn Birkirkara għal Ħal Lija bil-pitrolju u l-ieħor kien ikun jistrieħ jew inaddaf l-għassa. Għalkemm dawn kienu jippruvaw jagħmlu li jistgħu biex iwettqu dmirijiethom, iżda dawn kienu ftit u għalhekk il-kittieb talab biex għall-inqas jintbagħtu tliet pulizija oħra biex tinżamm l-ordni f'dawn iż- żewġt irħula, '$ Jekk wieħed jagħti ħarsa lejn ir-rapport ta' l-atti kriminali li kienu saru fil-Gżejjer Maltin, li ta' kull sena l-amministrazzjoni kienet tippubblika, insibu li bejn April 1903 u Marzu 1904, kienu twettqu ftit offiżi mhux ħażin min-nies li kienu joqogħdu fiż- żewġt irħula. Fil-fatt insibu li l-iżjed li kienu ttieħdu passi kien kontra nies li wettqu storbju u ġlied. B'kollox dawn kienu 44 persuna, li minnhom 33 kienu ta' 'l fuq minn 18-il sena u sitta ta' bejn l-14 u t-18-il sena. tlieta mill-44 persuna, kienu nisa, tnejn ta' 'l fuq minn 18-il sena u waħda ta' bejn l-14 u t-18-il sena. Dan mhux biss, iżda kien hemm offiżi oħra fosthom 40 persuna nqabdu jarmu ilma maħmuġ barra, 16-il persuna nqabdu jilagħbu logħob ta' l-azzard, erba' m'obdewx l-ordnijiet tal-pulizija, għaxar persuni nqabdu jwaddbu l-ġebel lejn persuni oħra, 12-il persuna użaw forza kontra persuni oħra, 13-il persuna ngabdu jagħmlu ħsara fi propjetà ta' ħaddieħor eċċ, eċċ. B'kollox il-pulizija resqet il- qorti, fuq dawn il-każi u każi oħra, mal-229 persuna miż-żewġt irħula. Altru li l-kittieb ta' l-ittra kellu raġun. '. 1903 — Il-ġabra għall-missjoni Bħalma jiġri Ilum, fl-imgħoddi wkoll kien isir ġbir għall-missjoni, biss fejn illum il-ġabra ssir qrib it-tielet Ħadd ta' Ottubru meta jiġi ċċelebrat 'Jum il- Missjoni' fil-bidu tas-seklu l-ieħor, il-ġbir kien isir is-sena kollha. Dan ma kienx isir bieb bieb, iżda min ried u seta' jagħti kien jibgħat l-offerta tiegħu lill-kumitat ta' l-Opra tal-Propaganda Fide f'Malta. Dak iż-żmien ftit kienu dawk li setgħu jagħtu l-flus, għalhekk il-ġbir kien ikun ftit. Barra dan il-ġabra kienet magħrufa bħala l-ġabra ta' Santa Infanzja jew l-Opra għat-Tfal fil-Missjoni. Matul l-1903 minn Ħal Balzan kienu nġabru £5.15s.6d (€13.46) b'kollox. Dawn kienu mogħtija minn: Tumas Debono, £1; Maria Azzopardi, £1.3s.6d; Clara Mamo, £0.165.0d; M'Dolores Briffa £0.10s.Od; Ġużeppa Zammit, £0.95.3d; Valentina Micallef, £0.65.0d; Achille Azzopardi, £0.3s.2d; u diversi persuni oħra li bejniethom taw £1.7s.44.0 Bit-twaqqif tax-Xirka ta' l-Imdawlin u l-ħruġ tal- gazzetta Il-Bandiera tal-Maltin, Manwel Dimech ipprova jgħallem lill-poplu Malti biex iqum fuq saqajh. Iżda xi tagħlim xejn ma għoġob lill-awtorità ekkleżjastika tant li l-Ħadd, 15 ta' Ottubru, 1911 l-Arċisqof Pace ħareġ pastorali biex jikkundanna lilu, lix-Xirka u lill-gazzetta Il-Bandiera tal-Maltin. Dimech irrisponda għal dan fil-ħarġa tal-Bandiera tal-Maltin tal-21 ta' Ottubru. B'reazzjoni għal dan l-Arċisqof ħareġ ittra pastorali oħra fit-23 ta' Ottubru, 1911 fejn fiha skomunika lil Dimech ' Il- ħajja ta' Dimech hi waħda movimentata, meta kien żgħir għamilha ma' kumpanija ħażina li waslitu biex spiċċa l-ħabs għal diversi snin. Hawn hu sab l-għajnuna tal-kappillan tal-ħabs il-Balzani Dun Pietru Pawl Borg li għenu fit-tagħlim tant li Dimech tgħallem diversi suġġetti fosthom diversi lingwi. Ftit wara l-iskomunika wieħed minn sħab Dimech, li fehem li l-affarijiet ma setgħux jibqgħu sejrin hekk, u meta ra li Dimech xtaq jerġa' jirranġa mal-knisja, kiteb ittra lill-Arċisqof fejn talbu biex issir laqgħa bejniethom. Il-laqgħa saret il- Ġimgħa, 3 ta' Novembru, 1911 fl-10.30am fid-dar li l-Arċisqof Pace kellu f'Ħal Balzan. Din id-dar kienet isservi ta' villeġjatura, għalkemm kien hemm żmien meta l-Arċisqof kien joqgħod fiha fix-xitwa wkoll. Għalkemm dak inhar ma ftehmux, iżjed tard f'laqgħa oħra li saret fit-12 ta' Awwissu, 1912 u li ma jidhirx li saret f'Ħal Balzan, intlaħaq ftehim li l-poplu sar jaf bih permezz ta' pastorali oħra li nqrat fil-knejjes fit-12 ta' Novembru, 1912 u li biha tneħħiet l-iskomunika minn fuq Dimech $ 1922 — L-ewwel tberik tal-każin San F'Ħadd il-Għid, 16 ta' April, 1922 sar għall- ewwel darba t-tberika tac-Circolo San Gabriele li kien għadu kif twaqqaf fl-1920. It-tberik sar fit- 8.30am mill-Kappillan Dun Amabile Sisner, fil- każin li dak iż-żmien kien f'nru. 8 Triq Santa Marija. Il-kappillan kien milqugħ mill-President Carmelo Buhagiar, is-soċji u l-ħbieb tagħhom flimkien mad- deputat is-Sur Walter Salamone. Wara l-funzjoni u festin żgħir li sar, Salamone għamel diskors ta' l-okkażjoni fejn feraħ lis-soċji għal din il-funzjoni, u xtaqhom li jkomplu jaħdmu għall-ġid tal-każin u tar-raħal kollu 1925 — Tifel imut maħruq Diżgrazzja oħra tan-nar li messet lir-raħal ta' Ħal Balzan seħħet it-Tlieta, 1 ta' Settembru, 1925 meta Ġużeppi Azzopardi ta' 14-il sena miet maħruq fid- dar tal-ġenituri tiegħu. Il-każ ġara għall-ħabta tat- 3.30pm, meta dan it-tfajjel sab xi murtali jew porvli fid-dar tal-ġenituri tiegħu u waqt li kien qiegħed jilgħab bihom ħadu n-nar f'idejh. Ġużeppi nħaraq sewwa, tant li skond il-gazzetta li rrappurtat il-każ, il-ħruq messlu l-intern ukoll. Hu ttieħed l-Isptar Ċentrali tal-Furjana, iżda ma seta' jsir xejn għax it-tfajjel kien mejjet. Il-funeral sar jiem wara fil- knisja ta' Ħal Balzan u ndifen hemm stess f'qabar nru. Meta l-inċident ġie rappurtat fil-gazzetta Il- Ħabib, din tenniet li jiġri x'jiġri ser… nibqgħu nisimgħu dejjem b'dawn id-diżgrazzji u akbar, sakemm jibqgħu jagħtu s-sensja (liċenzja) għall- isparar, li rvella Malta kollha, $ 1950 — Iż-żjara tal-Gvernatur Creasv f'Ħal Balzan Bil-ħatra tal-Gvernatur Sir: Gerald Creasv fl-1949 hu beda jagħmel żjajjar f'diversi bliet u rħula fil-Gżejjer Maltin, l-istess kif kienu għamlu l-Gvernaturi ta' qablu. Iż-żjara f'Hal Balzan saret il-Ħamis, 23 ta' Novembru, 1950 fejn hu u Ladv Creasv kienu milqugħa bil-kbir min-nies tal-post, mal-wasla tagħhom hemm wara nofsinhar. F'Ħal Balzan huma kienu milqugħa mill- kappillan Dun Ġużepp Minuti u l-kleru, mill- kappillan ta' Ħal Lija Dun Carmelo Lia, Miss Mable Strickland, s-Sur J. Xerri de Caro President tal-Balzan Vouths F.C., is-Sur A. Fenech President tal-każin Marija Annunzjata, it-tabib distrettwali Dr. P. P. Galea, is-Surmast Pawlu Nani, l-Ispettur tal-Pulizija s-Sur E. Bencini u l-President tal-każin San Gabriel is-Sur Joseph Borg. L-ewwel żjara tal-Gvernatur u l-mara tiegħu kienet fil-knisja, fejn raw l-istatwa tal-Lunzjata, il- pittura ta' Ġużeppi Cali u oġgetti sagri ta' arti. Kif kienu hemm raw ukoll ix-xogħol li kien qed isir fuq l-art tal-knisja li kienet qed tiġi miksija bl-irħam. Fi triqithom lejn id-dar tal-kappillan, kienu milqugħa miċ-ċapċip u t-tixjir ta' bnadar żgħar Ingliżi, li kienu f'idejn it-tfal subien u bniet mill-iskola ta' Ħal Lija u Ħal Balzan, skjerati fuq iż-żewġ nal Wara huma żaru t-tliet każin. F'd; Gabriel huma kienu milqugħa mill-Presi Sur Joseph Borg li ppreżentalhom lill- tal-kumitat u wara l-Gvernatur iffirma l-k viżitaturi. Fil-Każin tal-futbol il-Gvernatur Creasv 'iltaqgħu mal-plavers tal-każin, li lebsin il-gear. F'kull każin li żaru sar indirizz ta' merħba, waqt li l-Gvernatur wieġeb għalihom billi rringrazzja lil kulħadd tal-merħba kbira li ngħataw 77 Fuq din it-traġedja ara Programm tal-Festa Marija Annunzjata 2003, maħruġ mis-Soċjetà San Gabriel, Balzan. p.39 l-Għid il-Kbir jiġifieri f'April għaliex l-ġurnata tal-25 ta' Marzu kienet taħbat mal-festi tal-Ġimgħa l-Kbira. Vincenzo Muscat kien iben Pietru u Annunzjata neċ Magri, li twieled fil-15 ta' Jannar, 1874. Hu kien midfun f'qabar numru 33 fil-knisja Parrokkjali. 4 Is-sorijiet tal-Buon Pastur ġew f'Hal Balzan fl-1858. 2 Anon, Fuk l-opra ta' Santa Infanzia, Marzu 1904, p.12 21 Malta Tagħna,04.11.1911, p.5 22 Dun Pietru Pawl Borg twieled f'Ħal Balzan fl-1809 u miet fl-1886 4 Il-Progress, 21.04.1922, p.2 36 Il-Ħabib, 15.09.1925, p.3 Donazzjonijiet għall-proġett ta' bini gdid fil-każin. Il-Kaxxier qed jilqa' donazzjonijiet b'riżq il-Proġett ta' Bini ġdid fil-Każin €5,00 - Lm2.15 jew €7,00- Lm3.01 jew €12.00 - Lm5.15 jew €20.00 — Lm8.59 jew €50.00 - Lm21,47 Donazzjoni fix-xahar għall-perjodu ta' tnax-il xahar, Jannar 2008 sa Diċembru 2008. Grazzi bil-quddiem Filwaqt li nirringrazzjawkom bil-quddiem ta' l-għotjiet li tistgħu toffru, nawżawkom li tingħata riċevuta għal kull donazzjoni li toffru.