IL-MALTI QARI LI TOĦROĠ /L-GĦAQDA IT-TIELET KTIEB TAL-KITTIEBA TAL-MALTI TA' L-1930 GĦALIEX MA JITGĦALLMUX IL-MALTI Tisma' min igħid: '' Nixtieq nitgħallmu l-malti; iżda, ingħidlek is-sewwa, dak id-tw', u dak il-q' u il-'k' u ċ-vċl bit-tikka, iħawduli rasi, ' Oħrajn igħidu: ''Kont nitgħallmu l-Malti, li kieku kien jiswieli għal xi ħaġa; imma jiena nħoss illi ż- żmien li wieħed iqiegħed fit-tagħlim tal-malti, kollu żmien mitluf '. Xi ieħor igħidlek : ''Il-malti ma nitgħallmux, għax mhux sabiħ: ma fih xejn x'iħajrek. L-Ingliż, it-Taljan, il-Franċiż tifhimhom; il-Malti donnok ma tifhmu qatt. Ħabib, qatt ħarist bir-reqqa biex tara jekk dak id-w', dak il-'q', dik il-'k' u dik iċ-rċ' bit-tikka humiex tas-sew itqal mill-ittri l-oħra li tista' tqiegħed tlokhom 7 Qatt ħsibt u għarrixt, b'qalbek f'idejk, jekk iż- żmien li wieħed liqiegħed fit-tagħlim tal-Ilsien ta' pajjiżu hux tas-sew żmien mitluff Qatt ħadt f'idejk xi ktieb bil-malti miktub minn min fehem u ħabb il-lsien tagħna, u għarbiltu tajjeb biex tara jekk il-lsien malti hux tassew nieqes minn dak il-ġmiel u minn dik il-ħlewwa li ssib f'ilsna oħra' Naħseb li le: għaliex kieku inti għaraft xi ftit il-Isien l bih titkellem fit-tifsir u fil-bini tal-kliem. fin- nisġa tal-għidud, fil-qawwa u fil-ħlewwa li għandu fir- radd tal-ħsieb u tal-qalb, qatt ma kont tgħajjar hekk iebes il-lsien li rdajt ma' ħalib ommok. il-ħtija hi waħda, li inti qatt ma għaraft, u qatt ma fittixt li tagħraf ilsien pajjiżek, u billi ma għaraf- tux, ma ħabbejtux, għax il-qalb tinġibed lejn min taf, u billi ma ħabbejtux, issa tarah tqil, tarah ikreh, tarah bla fejda. Fittex mela, ja Malti, li tagħarfu il-lsien li bih titkellem : jekk tagħarfu, naħliflek li tibda tħobbu, u jekk tasal li tħobbu, tissaħħar għal urajh, u jiġik ħafif, tarah sabiħ, u ssibu fejjiedi.