il-Hares (Nota Etimoloġika) Ta' FREDU NICHOLAS AĦSEB li ftit hawn fostna l-Maltin li xi darba f'għomor- IN kom ma semgħux lil xi ħadd igħid xi ħrafa fuq 'il-ħares'. Dal-ħares, li iktarx jidher, kif igħidu, fi djar qodma huwa dej;eni muri bħala 'tork'' bis-sarwan u biċ-ċinetta jew turban. Dawk li jemmnu b'dan l-għajdut igħidu li l-ħaies għandu erbat iswaba' biss u li bihom joħonqok kemm-il-darba tmur tgħid li rajtu; mill- banda l-oħra, jekk inti ma titkellimx u l-ħares ikun ħa grazzja. miegħek, jagħtik bċejjeċ ta' flus li iktarx iħallilek bil-lejl fuq xi biċċa mobbli u minn xi drabi jurik ukoll jew iħallmek b'xi trovd- tura taħt l-għamla ta' ġarra moħbija f'xi rokna tad-dar, u gwaj għalik jekk titkellem għax flok flus issib faħam u minn fuq tid- dobba, wkoll xebgħa kif imissi-——7 Dat-twemmin ġej mill-Orjent. L-Orjentali tal-Lvant Qribi jemmnu wkoll bil-ħares u l-ħrejjef tagħhom huma l-istess bħal tagħna; lil dan isejħulu b'bosta ismijiet, bħallikieku : ġinn, għal- rid, ħaras-il-bejt, jiġifieri ''l-ħares tad-dar', Aħna l-Maltin insej- ħulu wkoll il-ħares tad-dar u m'hemm l-ebda dubju, għalhekk, li l-ħrafa tal-ħares ma ġitniex hawn mal-Għarab li ħakmu 'l paj- jiżna qabel ma ġew imkeċċija mill-Konti Ruġġieru, Issa ħalli naraw xi tfisser il-kelma ħares. Bil-Għarbi ħdras tfisser għassa; bħallikieku ħdras-el-Melek (l-Għassa Rjali); ħdras- el-wiżara (l-Għassa ministerjali); ħżras-el-kġbari (l-Għassa tal- pontijiet); mela ''il-ħsies tad-dar għandha tfisser 'il-għassa tad-dar'' u billi din l-għassa. uħna dejjem ingħidu li hija t'tork' uanzi 'tork iswed daqs għarka żift''; kif għedna l-ħrafa tal-ħares waslet hawn mal-Għarab. l Ħaġ'oħra u biżżejjed : spiss naqraw. sija fil-gazzetti kemm f'xi rivisti, kif ukoll nisimgħu f'xi speeehes (u dawn ġie li smaj- niehom saħansitra fil-pubbliku f'xi okkażjonijiet nazzjonali) il- kelma torok suwed': dawk is-suswed li kellhom fl-imgħoddi x'jaqsmu magħna ma kenux għajr Afrikani maqluba għal Misil- min, il-għaliex kulħadd jaf li t-Torok mhumiex suwed u lanqas l-Għarab, għalkemm dawn huma somor bħalma huma eluf ta' 6 IL-MALTI Mela l-ħares ma satax ikun Tork (u ma nafx jekk it- Torok jemmnux bih); lanqas kien Għarbi għax. kif għedna, dawn iż-żewġt iġnus mhumiex suwed, għalhekk ma satax ikun ħlief filieqa li daħlet f'imħuħ morda u beżżiegħa u dawn meta jgħidu ir raw il-ħares ma jkunux raw ħlef dak li ħoloe moħhom.