L-Ordni ta' Malta Meta jaslu dawn il-ġranet tal-Festa Nazzjonali tal-Vitorja bla ma rridu jiġi f' moħħna l-Assedju l-Kbir ta' l- 1565. Minn dakinhar il-Maltin bdew ifakkru din ir-rebħa ċelebri li mhux biss kienet sinifikanti għalina imma wkoll għall-bqija tal-pajjiżi ħbieb ta' Malta li ħaddnu l-istess reliġjon u prinċipji. Malta rebbieħa ta' l-1565, kienet taħt it-tmexxija tal-Kavallieri ta' l-Ordni ta' San Ġwann sa mill- 1531. Il-Kavallieri ħallew warajhom wirt enormi, beltna mhux eskluża, u dan għadna ngawduh mhux biss aħna imma dawk l-eluf ta' turisti li jogħġobhom iżuruna. Il-ġrajja ta' l- Assedju li hija parti intrinsika mill- istorja ta' l-Isla u li bosta jafuha tajjeb. Għaldaqstant huwa xieraq li jingħata Il-Pirjol Fra Leone Strozzi ta' Capua fi żmien ir-Renju ta' La Sengle (Ritratt: Joseph Abela) żewwġin. xi tagħrif dwar il-ġerarkija ta' l-Ordni ta' San Ġwann f'Malta. L-Ordni, immexxi mill- Gran Mastru huwa kompost minn tmien taqsimiet jew lingwi. Il-Balliju kien il-Kap tal-lingwa li kienet tinqasam fi prijurati mmexxija minn Pirjol u dawn jerġgħu jin- qasmu f' kommendi ammi- nistrati minn Kommendatur. Il-membri f' din l-Ordni huma ta' tliet branki; Il-Kavallieri, il-Kappillani u s-Surġenti. Il-Gran Mastru kellu jkun ġej minn ġenituri nobbli u leġittimament miż- kien jilħaq wara l- mewt tal-predeċessur tiegħu, u l-metodu ta' l-għażla kien wieħed a. kumpless li jieħu t-tul biex 27 irendi riżultat rett. Hekk kif 1. jinħatar il-Gran Mastru l- ġdid, kull membru ta' l-Ordni . kien jissottometti l-ġurament tà' l-ubbiddjenza lejh. Kien ikollu s-siġill taċ-ċomb u ieħor tax-xemgħa bix-xbieha tiegħu, u taħt is-salib ta' l- Ordni. Il-Gran Mastru jkollu jċedi l-kommendi, id-dinjità, il-benefiċċji u l-uffiċċji kollha li gawda qabel, perċ kien jingħata numru ta' kommendi oħrajn jew ''Camerae Magistrales'. Minfloku u seta' jgħaddi minnhom bħala prenda għax-xiri tal-qamħ Grupp Dilettanti tan-Nar SENGLEA għall-bżonn tal-pajjiż, u f'każijiet oħrajn fejn tinħass il-ħtieġa. Il-Gran Mastru kien jagħżel il-Vigarju tiegħu u Reġġenti. Barra minn hekk kien iżomm erba' Kappillani fil-Palazz Maġistrali biex jindukraw ir-relikwi tal-Palazz. Mal-mewt tal-Gran Mastru, id-deheb u l-fided kienu jmorru fit-Teżor ta' l-Ordni. Il-Balliju jew amministratur tal- propjetà kien il-Kap tal-lingwa, magħżul għaliex kien is-sid ta' l- akbar biċċa art minn fost il-membri tal-lingwa tiegħu. Din il-kariga kienet l-għola wara dik tal-Gran Mastru u l- Balliji kienu jitqassmu fi tnejn, dawk Konventwali u dawk Kapitulari. Dawk ta' l-ewwel bid-dmir li jassisstu lill-Gran Mastru fit-tmexxija u l- amministrazzjoni ta' l-Ordni, u għalhekk jiffurmaw il-Kunsill, u kull Balliju kellu r-rwol partikulari kif jidher hawn taħt: Il-Balliju ta' Provenza kellu t-titlu ta' Gran Kommendatur ta' l-Ordni bl- obbligu li jissorvelja l- amministrazzjoni bħall-ġbir ta' pagamenti, eżaminar ta' rendikonti u l-ħażniet tal-qamħ. Il-Balliju ta' Alvernja kien il- Marixxall u l-Kap ta' l-armata. Il-Balliju ta' Franza kien il-Gran Ospitalier u għalhekk, jieħu ħsieb l- isptarijiet, l-inventarju ta' l-Infer- merija, l-ispiżeriji u l-istokk tal- mediċini. Il-membri li kienu jieħdu ħsieb il-morda kellhom it-titlu ta' eprobi homines Infirmariae', Nies ta' qalb tajba ta' l-Infermerija. Il-Balliju ta' l-Italja bit-titlu ta' Ammirall kellu l-kmand tal-flotta bin-nies tagħha. Il-baħħara kienu jitħallsu mill-flus tat-Teżor ta' l- Ordni. Il-Balliju ta' Aragona kien magħruf bħala l-Gran Konservatur li jikkura l-ħwejjeġ ta' l-Ordni u jkun Fra Ġerald, il-fundatur ta' l-Ordni il-morda fl-isptar. (Ritratt: Mużew Marittimu Birgu) her jieħu ħsieb Fra Antonio Giuseppe Cooleoni, Kaptan Ġenerali tal-Flotta ta' l-Ordni (1782-1791) (Ritratt: Mużew Marittimu Birgu) preżenti waqt it-tqassim tal-ħwejjeġ ta' xi membru ta' l-Ordni wara mewtu. Il-Balliju ta' Kastilja kien il-Gran Kanċellier bil-karigu li jmexxi l- Kavallier Profess liebes l-istollone tar-rakkmu bis-simboli tal-Passjoni. Is-Sorijiet tal-Klawsura tal-Belt ixeddu l-istess stollone peress li huma fergħa ta' l-Ordni ta' Malta. (Ritratt: Mużew Marittimu Birgu) Grupp Dilettanti tan-Nar Kanċellerija, assistit minn Viċi- Kanċillier li jieħu ħsieb in-noti legali uli jiffirma l-atti u jissiġillahom fil- preżenza tal-Kanċillier. Il-Balliju tal-Ġermanja kellu t- titlu ta' Gran Balliju, bl-Imdina u l- Kastell ta' Għawdex taħt il-ħarsien tiegħu. Barra minn Malta kien fdat f'idu l-Kastell San Pietru li kien fuq art Torka, li serva ta' kenn għall- Insara wara xi battalja. Il-Balliju ta' l-Ingilterra kien jissejjaħ it-Turkopolier, u kien jikkmanda l-kavallerija fis-Sirja. Il-Balliji Kapitulari ma' kellhom l-ebda uffiċċju partikulari ħlief titlu. Perd kellhom l-istess dinjità bħal tal- Konventwali. Il-Pirjol kien jamministra għal sentejn, u jżomm arkivju għad- dokumentazzjoni, il-privileġġi, l- ittri tal-benefiċċji u tal-kommendi. Dawn kienu jinżammu f'reġistri doppji tal-beni tal-Prijurat. Waħda mill-kopji kienet tkun għall-Gran Mastru u għall-Kunsill. Il-Pirjoli kellhom ġurisdizzjoni ċivili u kriminali u dawn kienu mogħtija s- setgħa li jikkoreġu lill-membri fil- Pirjolat tagħhom. : L-ogħla grad fil-Pirjolat kien dak Konventwali li jissejjaħ ukoll Prior Ecclesiae, il-Pirjol tal-Knisja. Sede irregalatilhom xi privileġġi, bħal per ezempju li setgħu jiċċelebraw pontifikalment. Il- membri ta' l-Ordni kienu suġġetti mill-Pirjol Konventwali għall- ordnijiet f'dak li jirrigwarda l- amministrazzjoni tas-Sagramenti u l- funzjonijiet ekkleżjastiċi. Respon- sabbiltà oħra kienet li jaħtru Vigarji biex iżuru l-Knejjes u l-Kappillani konnessi ma' l-Ordni. rjolat, kien il- Kommendatur meqjus bħala prop- jetarju mill-kbar. Kommenda kienet tinkiseb wara li membru ta' l-Ordni jkun għex ħames snin fil-kunvent u jkun ħa sehem fi tliet kampanji kontra Il-Kommendaturi kienu fid-dover li jimmeljoraw it-tmexxija ta' l-art fdata f'idejhom u jgħaddu persentaġġ mir-responio, fid-dħul ta' l-art lill- kunvent. Il-Pirjol Kommendatur kellu d-dritt li jipparteċipa fil-Kapitli Ġenerali. Il-Membri kienu ta' tliet kategoriji; il-Kavallieri, il-Kappillani u s-Surġenti u l-ebda membru ma' seta' jgħaddi minn kategorija għall- oħra. Kull membru ried ikun għalaq is-sittax-il sena. Il-Kavallieri kienu jieħdu l-voti perpetwi u jagħmlu sena novizzjat, perċ qabel kienu jgħaddu mill-għarbiel permezz ta' eżami, għax jekk jiġu aċċettati dawn ma' kinux jistgħu jitkeċċew. Il-Kappillani kienu jieħdu kura tal- knejjes u tal-funzjonijiet, dejjem dawk li jsiru mill-Ordni. Il-Kap- pillani jinqasmu fi tnejn, Konventwali u dawk ta' l-Ubbidjenza. Ta' l-ewwel magħżula uffiċjalment mill-Gran Mastru jew xi membru b' kariga għolja u dawk ta' l-Ubbidjenza kienu maħtura mill-Kavallieri bl- approvazzjoni tal-Kapitlu Provinċjali. Ta' min isemmi d-Donati li bl- approvazzjoni tal-Gran Mastru kienu jissottomettu ruħhom li jiddefendu lill-Kavallieri. Fi ħdan l-Ordni ta' Mata hemm ukoll membri nisa li jservu bħala sorijiet. Is-sorijiet ta' Sant'Orsola fil- Belt Valletta jitolbu għall-bżonnijiet ta' l-Ordni, u għalhekk kienu jiġu kompensati bi ħlas relatat minn priża li kienet tinqabad mill-bastimenti ta' l-Ordni stess. L-Ordni twaqqfet fis-seklu ħdax bi Amalfi fi żmien il-Fatamidi. Meta Ġerusalemm intrebħet mill-Kruċjati fl-1099, din l-Ordni, li diġà kellha xi regoli, kienet immexxija minn Fra Gerald. Maż-żmien l-Ordni ħadet bixra militari biex tiddefendi l- pellegrini u l-interessi ta' l-Insara. Il- ħidma ta' l-Ordni Ilum hija aġġornata u tagħmel opri ta' karità. Fost oħrajn f'Malta topera bank tad-demm li minnu jibbenefikaw bosta. Kif jgħidu l-istorja tirrepeti ruħha, u Ilum l-Ordni reġa' okkupa parti mill-Forti Sant'Anġlu fil- Birgu, li minn beltna naraw iperpru fuq is-swar tal-forti ż-żewġ bnadar ta' żewġ stati sovrani b' rabtiet mill- aktar profondi. L-Isla bdiet tieħu s- sura ta' belt fiż-żminijiet bikrija ta' l-Ordni f'Malta, mdawra bis-swar ikennu l-palazzi u bosta djar mill- isbaħ li taw karattru lil din il-belt marittima. Isem din il-penisola, f' ġieħ il-Gran Mastru La Sengle jissiġilla l-funzjoni bejn ġensna u l- Ordni. Ġ ŻI202A WKO Mi sam Industrijali, Luqa LQAO5 Nagħmlu Bustijiet, Ornat u Statwi tal-Bronż Grupp Dilettanti tan-Nar SENGLEA