ir-Raħal ta' Sta. kien għadu tabilħaqq raħal- bil-karatteristiċi partikulari tiegħu, bdejt il-ħajja miżżewwġa tiegħi u l-ewwel 'bejta' tiegħi. Iżżewwiġt fit-28 ta' Lulju 1957. Bqajt noqgħod f'Santa Venera, fl- istess dar, sa nofs is-sena 1977. U tlaqt b'kumbinazzjoni kbira. Mingħajr ma kien hemm pjan biex nieħu dan il-pass. Nispjega kif u għaliex aktar 'l isfel. Mort noqgħod fi Triq l-Imsida. Issa Triq l-Imsida issibha f'salib it-toroq fejn Triq il-Kbira San Ġużepp tinqasam bejn Triq Ħal- Qormi u Triq l-Imsida. Eżatt ukoll fejn jispiċċaw l-arkati li jidhru tal-Akwadott ta' Wignacourt, u li għadhom jidhru sal-lum; dawk tal- wiċċ. Wieħed irid jifhem u jimmaġina illi f'nofs is-snin ħamsin tas- Seklu l-ieħor, f'dawk l-inħawi ma kienx għadu twieled il-proċess ta' bini u espansjoni kif nafuh u narawh illum. Għalhekk it-toroq ingħatalhom l-isem ta' fejn fejn kienu jiġbdu. Tant Santa Venera kienet għadha marbuta fl-imħuħ illi l-Istitut ta' San Ġużepp, l-Istitut ta' Cini, il-Birrerija taċ-Cisk. u anki Casa Leone n-nies aktar kienu jħossuhom komdi jgħidu li kienu kitba ta' Richard A. Matrenza DPE (Oxon) FRES FioD- Ambaxxatur Emeritus jagħmlu mal-Ħamrun milli jsemmu Santa Venera. Prova oħra ta' dan kien in-nuqqas evidenti ta' servizz tat-Trasport Pubbliku (ara appendiċi Numru 1). Santa Venera ma kellhiex Għassa tal-Pulizija (ara appendiċi Numru 2). Forsi għax in-nies kienu aktar paċifiċi u kalmi dak iż-żmieni Kien hemm skola żgħira, tal-Gvern, tal- bniet u tas-subien, fi ftit klassijiet biss imqassmin bejn żewġ djar, waħda fi-tarf tat-triq illum jisimha Triq Braille (kantuniera ma' Triq San Pawl, li mingħalija dak iż- żmien kien Sqaq San Pawl) u dar oħra, terran, illi kellha n-numru tal-bieb 12c u kienet tiġi kważi quddiem il-bieb tal-ġenb għal ġol- ġnien ta' Casa Leone. Santa Venera kienet meqjusa bħala 'passaġġ' bejn il-Hamrun u t-Triq tar-Rabat. F'Santa Venera kien hemm l-Istitut ta' Bugeja. Għadu hemm. F'Casa Leone, kien hemm dak li f'dawk is-snin kienet tissejjaħ 'Approved School. Din kienet tissejjaħ hekk bħala ewfemiżmu, kelma aktar suppost ħanina flok tgħid ħabs għat-tfal illi kienu kisru difrejhom mal-Liġi u mal-Qrati. Is-Servizzi soċjali li kienu bdew ikompli f'paġna 30 ti Mistoqsija u Tweġiba (L, Dipartiment ta' l-Informazzjoni; Triq il-Merkanti, VALIEITÀ Ghal rdstoqsijiet li se najhnel nixtieq, jekk huwa pospibbli li jkolli turgiba persurali bil-riktub, Jekk jogħġobkom :- a) kemm ilu li kien bam ghassa tal-Puli: kenm ilha li tnehhiet u x'iienet/hierm r-ragurijiet li tnektiet $ al lurdita ahjar. tal-vaċvar s8 tal-Pulizija g Dejjem taghkom; Tiżeharċ A, Matrenza, ssa Fe ifa AD.196t siNanla' IVA TA jinbtu għal kif kibru u nafuhom illum kienu ilu li bdew biss wara nofs is-sena 1955. l-Approved School' kienet hemm qabel. Kien hemm numru ġmielu ta' għelieqi mal-madwar. Il-knisja tar- raħal, waħda storika u li għadha hemm sal-lum, żgħira, li tiġbdek u mmexxijja mill-partijiet tal- Karmnu kienet fil-qalba. Il-binjiet kienu jduru magħha. Niftakar, fuq ġenb fejn illum hemm it-Triq Psaila u l-Isptar St. Philip hemmhekk kien kollu raba u għelieqi. Kien hemm ukoll 'Depot' fejn ir-raħħala tal-madwar kienu jieħdu l-ġarar tal-ħalib mill-merħliet tagħhom biex dawk il-ġarar, imbagħad jittieħdu fil- fabbrika jew il-Magna tal-Ħalib, il-Milk Marketing Undertaking (MMU) fil-Ħamrun. Li ma kienx hemm fi Triq l-Imsida, u safejn naf jien ma niftakarx nara, merħliet jew waħdiet ta' mogħoż. Madankollu, meta fl-1977, madwar Ġunju, jiena u l-familja, il-mara u ż-żewġ uliedna morna noqgħodu is-Swieqi għal kuntrarju, għal numru ta' snin quddiem id-dar tagħna kont nara l-mogħoż jiġu jirgħu. U hawn, kif wegħidt, dan fil-qosor u kif ġrat iċ-ċaqlieqa. Ma kellna l-ebda ħsieb li nfittxu xi mkien ieħor. Saħansitra f'Numru 41 Triq l-Imsida u f'Numru 42 fejn konna noqgħodu konna qed nagħmlu tibdiliet saħansitra strutturali. Kien is-Sibt għall-ħabta ta' Fettilli mmur nara ħabib, negozjant, li hu wkoll imħallat magħna fid-demm u li t-tifel tiegħu kien fl-istess skola mat-tifel tiegħi. Meta rfist l-għatba. tal-uffiċċju tiegħu l-aħħar u l-inqas ħsieb li kelli kien li nkellmu fuq xi dar ġdida. Mela, kelma ġġib l oħra u bil-ħila tat-tifel tiegħu ħajjarni mmur nara dar fis-Swieqi. Il-Hadd stedint lill-mara tiegħi mmorru narawha flimkien. It-Tnejn, l-għada filgħaxija iffinalizzajna il-bejgħ u x-xiri. Kien b'hekk b'kumbinazzjoni, mingħajr ippjanar, illi wara għoxrin sena tlaqt minn Santa Venera. Lofħrata JUD