NISEL IL-KLIEM ABBA, bies, kelma tat-trabi. Dessoulavv fil-Word-List tiegħu ma jġibhiex, u Barbera jgħid li hi t-taħsira Maltija ta' l-Isqalli 'papà', kelma li missier igħid lit-tarbija tiegħu biex tbusu. Skond Vassalli, donnha 'iġejja mill-Kaldajk u mill-Lhudi.' Jiena nfisser ''abba'' bħala t-taħsira tal-verb 'ħabb' li, sew fil-Malti kemm fil-Għarbi, barra 'to love', ifisser ukoll ''to kiss' (ara Hava). Fil-Malti, nisimgħu ommijiet igħidu lit-trabi tagħhom ħobbni jew ħabbni, (inkella abbni) waħda. L'ħ għebet il-għaliex ħossha tqil għat-trabi, wit-tennija vokalika a-a turi d-drawwa li għandhom it-tfal ċkejknin itennu l-istess ħoss. Għal eżempji aktar minn ilsna oħra, qabbel 'Language' p. 109 ta' Prof. Dr. Otto Jespersen. Hekk id-dizzjunarji Maltin li jimxu fuq Vassalli jfissru dil-kelma li, bħala ħoss, tinstema' biss fis-sens ta' 'alas'. Aħna għandna aħwa, (brothers) ; l-għadd l-imkattar bla suffissi personali. Għal-għadd il-waħdien għandna ħud- suffissi pronominali mehmuża, u fil-plural ħut 4- suffissi pro- aominali mehmuża. Qabbel dan li ġej minn ''Textes de Tanger' sa' Marcais, p. 287: : : F'dan, id-djalett ta' Tanger wil-Malti jaqblu. It-tifsira ta' Vassalli li dal-verb hu mqassar minn ''għamel bi,' bħalma, ngħidu alina, ġieb (he brougħt) minn ''ġie bi,' hi l-aħjar tifsira li ntagħtat sassa, u mhemm xejn li juri li għad zista' tingħata oħra aħjar, It-tifsira li A. Cremona ta fil-'Malti' ta' Ġunju 1939, li dal-verb Malti ġej mill-Għarbi 'abba, b'm mdeffsa, ma nistgħux nżommuha il għaliex sa fil-Libja, mnejn hu jġib xi eżempji ta', mingħalih, uż: paralleli, 'abba ifisser biss ''to wish'; hekk li hemm tingħad flok 'aràda (M. ried) li qajla jinstema'; fil-waqt li fil-Malti ''amba' qatt ma jfisser 'to wishb'' iżda ''to require'; 'to bein need of; to have use for something' u floku jista' joqgħod dejjem il-verb preposizjonali ''għamel bi'. Bħal kieku, ''dal-ktieb x'tambiehf'' tista' tiġi ''dal-ktieb x'tagħmel bih f' imma qatt ma ngħidu ''nambi niekol,' flok irrid niekol Tabilħaqq li l-qabża fis-sens mhix kbira wisq, imma xjenti- fikament ma nistgħux inżommu t-tifsira l-ġdida meta l-prova filoloġika tagħha hi inqas ċara u mwettqa minn dik ta' ofira l: ngħatat qabilha. Kelma waħedha mingħajr xenxil, (lonelv form without scatter); aktarx tat-tfal, imma jinqdew biha l-kbar ukoll, bħal meta ngħidu ''kollox baħiħ; la kont tara ruħ u lanqas tisma' ħoss.' It-tfal ifissru biha ''xejn', ''spiċċa'. Mingħala Barbera dil-kelma Maltija, li tinstama' fis-Sirja, u fi Sqallija bħala ''Baa', ma tinsabx fid-dizzjunarji Għarbin, imma Sp. Bej fid-dizzjunarju tiegħu jagħti ''baħħ' (kelma tat-tfal), ''there is nonel no morel all gone', sew sew bħal fil-Malti. Dessoulavv jagħti bàh (h ratba) għall-Malti baħħ. Fil-Għarbi baha'a, bahà jfissru battal (dar). Mhix fil W-L. ta' Dessoulavv. Barbera jaħseb li hi magħmula mill-Għarbi ''rabdana' ( h ratba) -- prefiss sirjan b. Imma dal-prefiss jintuża biss fil preżent u qatt fil-passat. Nisel il-kelma mhux ċar. Qabbel. għalli jista' jkun, ''tabahraġa' to pass, to sweep, bv with promp (Hava). Għall-bdil ta' 'ġ' f'd, qabbel il-verb Malti ġedwed (to teem) li jingħad ukoll geġweġ. u ''sudizzjoni' li l-poplu jgħidha wkoll flok suġezzjoni (Taljan soggezione). Għall-fenomenu fonetiku bil-maqlub, qabbel il- Malti-Sqalli 'siġġu', Taljan seggio mal-Latin sedes; 'inġiġest' BAGĦBAS. Dal-verb kwadrilitteru li jimxi l-aktar fis-sens ta' 'to mishandle something, make a mess of it, spoil it bv in- sistent touching' u, f'xi kontesti, ''to pilfer'; jidher ċar li bu maħruġ minn-nom Għarbi 'ba'biis' (s qawwija) finger, unluekv affair, spoke in one's wheel, intrigue (Sp Bev). Għas-semantika, qabbel l-użu verbali tan-nom ''finger' fl-Ingliż. Il-verb Malti m'għandu x'jaqsam xejn ma' l-Isqalli 'mpapuzzari' kif ifisser Barbera. In-nisel mhux ċar, iżda t-tifsira ta' Barbera li l-verb Malti hu magħmul mill-prefiss Sirjan ''b 4-agħdar' ma nistgħux inżommuha, sew il-għaliex il-prefiss Sirjan 'b' jit- ħaddem fil-present; kif ukoll il għaliex, fonetikament, id-'d' storika bil-għ quddiemha qatt ma kienet titlef il-leħen u ssir 't'. Bħal Dessoulavv, jien nafiseb li l-verb Malti jista' jitnissel mill-Għarbi baħthar jew bakhthar. Barbera jkaxkar in-nisel minn ''b 4-ġalada' (baġalada). Tit- sira ħażina. Ara x'għidna għall-prefiss Sirjan ''b' taħt 'bagħtar', Dal verb hu Semitku fis-sura biss, iżda fin-nisel le. Hu verb denominativ maħruġ mill-kelma Maltija misselfa 'brinġiela' (egg-plant; ''brinjel'), Spanjol berenzana, mingħajr l-'r' maq- tula mill-'b'' ta' qabilha u mill-għaqda konsonantika ''nġ' wa- rajha, u hekk, għandna benġel flok ''brenġel'. Għal xi ħadd wiċċu ikħal bid-daqqiet, ngħidu li ''wiċċu sarlu minn lewn il-brinġiela.' Għall-forma ver- bali, rara fid-djaletti Għarbin, qabbel ''bannana, ċlever un en- fant' mogħtija minn Comte de Landberg fil-Glossaire Datinois fejn jagħti wkoll il-ħames sura tabannana (qb. Mal-malti benniena qabbel l-Eġizzjan bannanà, pigeon-hole (Hava). Barbera jaħseb li 'bennen' tinbena mill-prefiss Sirjan b nanna, kelma Sqallja li tfisser 'rqad'l (Fadal) i Ġ. Il-Faqar: għajn ta' ħniena. Fi sqaq l-aktar imwarrab tar-raħal tinsab id-dar li fiha jgħammar Toni ta' Cekċek flimkien ma' martu u ħames ulied. Mill-bitħa mtajna titla' laraġ fejn issib setaħ li fuqu tħares daqsxejn ta' għorfa fejn trabbew tliet subien u żewġt ibniet. Gtialkemm imfarfrin ġmielhom, il-kbir ta' għaxra u ż-żgħira ta' sena u nofs, li ma kenitx il-ħarqa mgeżwra ma' qaddhom, tista' tgħid li jinsabu għarwenin. Billi x-xitwa, għadilli mefi- lusin mid-dbieben tas-sajf, il-bard jaħkimhom sewwa u mter- trin kollha, jitgeddsu fuq il-mitraħ mimli zkuk u trab tat-tiben, fil-waqt li jitgħattew b'xi xkora tinten bil-ħmieġ. fFtija tan- nuqqas ta' ndafa u tat-tafilit tar-rqad mat-tisjir u ħwejjeġ oħra, wiċċ it-tfal isfar jixhed għaks u mard. L-imsejkna Netta, ommhom, ma jistax ikun li tlaħħaq ma' kollox. Hitrid il-ħin kollu tfarraġ liż-żgħira, dejjem im- qabbda m'għonqha tingħi, billi tbillilha l-gażażà maħmuġa fiz-zokkor. Żewġha Toni ma jistħoqqlux tmaqdir iżda aktarx mogħdrija. Għalkemm xogħlu fil-faħam xejn ma jaqbel ma'