IL-PAPA ĠWANN PAWLU lI Is-sena 1990 ser tkun imniżżla b'ittri tad-deheb fl-istorja ta' Malta għaliex il- Papa Ġwann Pawlu Il ser iżur Malta bħal ma għamel f'pajjiżi oħra. Għalhekk xieraq ħafna li nikteb kelmtejn fuq il-ħajja ta' dan il-Papa Missjunarju. Il-Papa twieled fit-18 ta' Mejju 1930, f'belt żgħira fil-Polonja. Tgħammed fil-parroċċa ta' Wodowice. Tawħ l-isem ta' Karol fejn kompla għaqqad il-fa- milja Wojtvla. Ommu Emilja bdiet issejjaħlu Lolek. Biex kellha lil Karol għaddiet minn sagrifiċċju kbir. Spiss kienet tħaddnu magħha u tgħid li 'nħoss iċ-ċkejken tiegħi Lolek għad isir bniedem importanti'. Min jifhimhom il-ħsibij- iet t'Alla. Il-mewt ħasdet l-oħtu tarbija. Karol kien tifel sfortunat għax meta kellu disa' snin tilef lill-ommu li mietet b'attakk f'qalbha. Ħames snin wara miet ħuh Edward li kien sar tabib. Il-Papa għadda tfulitu f'Wodowice fejn ħa l-edukazzjoni primarja u sekon- darja. Fl-1944 ta' tmintax-il sena daħal student fl-università. Ta 21 sena ġie mtajjar minn tram u kien korrut f'rasu. Wara li fieq iddeċieda li jsir saċerdot. Kienu l-aħħar xhur tal-gwerra u ġo Varsavja saret rewwixta popolari kontra n- Nazisti li swit il-ħajja ta' 200,000 Pollakk. Ġo Krakowa iż-zagħżagħ raw il-qilla tar-reġim. Ma ninsewx li Karol għamel xi żmien jaħdem f'barriera tal-ġebel. Bi nhar kien jaħdem u bil-lejl jistudja. Quddiem dari il-periklu l-Arċisqof Sa- pieha sejjaħ lil Karol u sħabu u ħbihom fil-palazz tiegħu. Kien dan il-pass għaqli li ma sabuhomx wara tfittxija mill-Gestapo, fejn allura Karol ma waqax vittma bħal ħafna saverdoti u sorijiet Pollakki. Karol ippropona u Alla ddispona li ż-zagħżugħ isir saċerdot. L-ewwel qud- diesa solenni għamilha f'Wodowice fejn tgħammed u għadda tfulitu. Il- paniġierku għamilulu Dun Edward Zacher li kien jgħallmu l-iskola sekondarja. Min qatt kellu jgħidlu lil Dun Edward li 'l quddiem kellu jagħmel diskorsi ta' merħba lin-novel Karol, meta laħaq Isqof, Arċisqof, Kardinal u Papa2 Allura lil Dun Karol bagħtuh jistudja Ruma. Matul is-sentejn li għamel Ruma, kien isib ħin għal xogħol pastorali f'xi parroċċa. Fil-vaganzi tas-sajf kien imur Franza u l-Belġju jiltaqa' maż-Żgħażagħ Ħaddiema Nsara u jfittex ir-refuġġjati Pollakki biex jgħinhom. Wara s-suċċess fl-istudju tiegħu f'Ruma, Dun Karol Wojtvla reġa lura lejn pajjiżu. Sentejn qabel ħalla lill-Polonja mfarrka bil-gwerra u l-okkupazzjoni Hitlerjana. Issa sab pajjiż imjassar taħt kommuniżmu Stalinista. Mela dan is- saċerdot sab quddiemu l-bidu tal-kalvarju li kellha tgħaddi minnu l-Knisja Pol- lakka. Wara li kiseb dottorat fit-teoloġija, Dun Karol laħaq viċi-parroku, xogħol li daħal għalih b'entużjażmu. Kien dejjem lest bl-għajnuna għall-parruċċani. It- tfal, iż-żgħażagħ u l-istudenti kienu l-għaxqa tiegħu. Permezz ta' l-isport kien iħabbibhom miegħu wkoll. In-nies kienu jħobbu l-priedki tiegħu, għax l-ewwel jagħmel dak li jgħid. Fis-saċerdozju qatt ma fittex il-flus, il-lussu u l-kumdità. Għall-għerf tiegħu ġie magħżul professur fis-seminarju u fl-università. L- istudenti kienu jammirawh għall-intelliġenza, l-karità u l-fidi tiegħu. Kien iħobbhom, jiddjaloga magħhom u jaf jifhimhom. Fit-28 ta' Settembru 1958 ġie ordnat isqof Pollakk awsiljarju ta' Karkowa. Il-poplu u l-kleru offrewlu salib pettorali, baklu u mitra. Ħames snin wara laħaq Arċisqof. F'dak iż-żmien il- ħsieb tal-gvern komunista fil-Polonja kien li jfixkel il-ħidma tal-kleru u jwarrab il-knisja mill-ħajja pollakka u ħalla mpresjoni tajba meta tkellem fuq il-libertà. reliġjuża. Waqt din il-persekuzzjoni, il-Primat tal-Polonja, l-Kardinal Stefan Wvszinski ġie arresstat. L-Arċisqof Wojtvla ħa sehem fil-Konċilju Vatikan ll fuq il-libertà reliġjuża. Sa Kardinal fis-26 ta' Ġunju 1967. Attenda erba' sinodi u għin lin-nies ta' Nowa Huta, ħdejn Krakowa, biex jibnu knisja minkejja l-oppożizzjoni mill- Gvern Pollakk. fl-14 ta' Ottubru 1978 sar Papa bl-isem ta' Ġwanni Pawlu Il. Għalhekk b'qalb waħda miegħu nagħtuh merħba meta jiġi jżurna bħal ulied ma' missierhom il-Vigarju ta' Kristu. SERVIZZ FUQ L-ORGNI u kant ta' Solisti fil-Knisja, Għall-okkażjoni tat-Tieġ Tiegħek.