Lejn l-aħħar tas-seklu dsatax u l-bidu tas-seklu li għadu kif spiċċa, bosta kienu dawk is-surmastrijiet tal-mużika barranin l-aktar Taljani u Sqallin li sabu impjieg mal-ftit baned Maltin ta' dak iż- żmien. Fosthom kien hemm is-Surmast Angelo Melilli, Sqalli minn Licata (Provinċja ta' Agrigento) li bejn is-sena 1898 u dik ta' l-1912 idderieġa mhux inqas minn tliet baned: La Vilhena ta' Floriana, San Giorgio ta' Bormla u San Filippo ta' Haż-Żebbuġ.' Is-Surmast Melilli, ex-direttur ta' waħda mill- baned Militari Taljani wasal Malta' bil-vapur L-Isle Adam minn Tunes fit-13 ta' Frar 1898 flimkien ma' martu Antonietta mwielda Martinez, minn Terranova (Sqallija) u l-ħames uliedu…Rosario, Angelo, Maria, Giulia u Salvatore. Kemm dam Malta twildulu ħamest ulied oħra: Concetta fl-1899, Graziella fl- 1901, Nicolà fl-1903, Adelina fl-1906, u Vittorio fl- 1909. Daqs xahar u nofs wara lejn tmien April 1898, huwa beda jidderieġi l-Banda Vilhena. Imbagħad f'Jannar 1901 żied il-Banda San Giorgio u il-Ħadd 19 ta' Novembru 1904, A. Melilli ddebutta bħala surmast tal-Filarmonia San Filippo d'Agira ta' Ħaż- Żebbuġ, u biddel ir-residenza minn dik ta' 69 Strada Bongiorno, Bormla għal 295, Strada Reali, Ħaż- Żebbuġ. Is-Surmast Angelo Melilli, baqa' magħruf l-aktar għall-Marċi Funebri li kkompona bħal: JI Cipresso,Mesto Ricordo u Venerdi Santo li għadhom jindaqqu sal-lum u li jdaħħluk fl-ispirtu tal-Ġimgħa Mqaddsa. Ta' min isemmi li kemm il-Banda San Giorgio ta' Bormla kif ukoll ta' San Filep għandhom fil-pussess tagħhom manuskritt oriġinali tal-marċ funebru Il-Cipresso. Perċ dawn iż-żewġ verżjonijiet oriġinali ta' l-istess marċ jiddiferixxu minn xulxin fit-trio. Fl-arkivju tal-każin sibt ikoll oriġinali mill-pinna ta' dan is-surmast, tal-marċ funebru Mesto Ricordo. Kompożizzjonijiet u arranġamenti mużikali tas-Surmast Angelo Melilli li jinsabu fl- arkivju tal-Każin Banda San Filep: I 108 Każin Banda San Filep Arranġamenti Mużikali: P. Mascagni F.V. Suppċ Każin Banda San Filep Is-Surmast telaq minn Malta għal Tunes nhar l-14 ta' Ġunju 1912 mal-vapur Franċiż Marechal Bugeard flimkien mas-seba' uliedu Rosina, Maria, Salvatore, Concetta, Grazia, Nicold u Vittorio. Reġa' ġie Malta għal ġimgħa waħda biss bejn it-12 u d-19 ta' Diċembru 1912. Maestro Angelo Melilli ħalla dan il-wied ta' dmugħ f'Tunes nhar it-30 ta' Awissu 1913. Fuq l-inizjattiva tas-Sur Michael Balzia ssemmiet triq għal dan il-bravu surmast u kompożitur f'Ħaż-Żebbuġ nhar it-28 ta' Diċembru 1993. Anke l-korporazzjoni EneMalta semmiet sub station tad-distribuzzjoni ta' l-elettriku għal dan is-surmast fid-9 ta' Jannar 2001. Nagħlaq billi nawgura l-festa t-tajba lill-president, 'il-kumitati kollha u 'l-membrii tal- Każin Banda San Filep, kif ukoll liż-Żebbuġin. Nota: F'Napli, Piedigrotta huwa l-isem ta' telgħa kif ukoll pjazza fejn tinsab il-knisja ta' Santa Marija di Piedigrotta fejn issir festa ad unur il-Madonna nhar is-7 ta' Settembru. Hawnhekk jorganizzaw speċi ta' festival ta' kanzunetti popolari u parata Militari magħmula minn diversi stakkamenti minn kull parti taż-żewġ renji ta' Sqallija. SORSI TA' RIĊERKA: 1. Bibjoteka Nazzjonali (Valletta): Malta 1898-1913 Malta 1898-1912 2. Arkivju Nazzjonali Santu Spirtu (Rabat): Arrivals, Departures 1898 u 1912. Reġistru Pubbliku (Valletta): Atti tat-Twelid 3188/89, 1907/01, 1072/03, 6404/06, 1713/09. Artiklu ta' Michael Balzia intitolat: Angelo Melilli — Surmast tal-Marċi Funebri li jinsab fl-Arkivju tal- Banda San Ġorġ ta' Bormla. 28, Bishop Caruana Street Żebbuġ Każin Banda San Filep iii