: SANTA MARIJA U SANT'ELENA - ŻEWĠ TITLI GĦAL CAPPELLA WAĦDA Filwaqt li għal dawn l-aħħar 300 sena, id- diretta għall-parroċċi ġa eżistenti f'Malta. distinzjoni bejn il-knejjes u l-parroċċi ta' Santa Marija u Sant'Elena kienu ċari u stabbiliti Dan l-istess dokument jirreferi għall-parroċċa sew, dan mhux dejjem kien il-każ. Aktar ma ta' Birkirkara bħala Capellam Sancte mmorru lura fis-sekli ta' qabel il-ħakma tal-: He/ene alias Sancte Marie de Birchirchara Ordni f'Malta, fl-era Medjevali, insibu li teżisti (Parroċċa ta' Santa Elena magħrufa ukoll ftit tal-konfużjoni meta niġu biex nistabbilixxu bħala ta' Santa Marija ta' Birkirkara) u juri d-dedikazzjoni oriġinali ta' l-ewwel Cappella li diġà fl-1402, kienet teżisti ċerta diffikultà (knisja b'funzjoni parrokkjali) ta' Birkirkara. biex jiġi stabbilit lil min kienet iddedikata l-parroċċa ta' Birkirkara. Jidher li darba kienet Ma nafux eżatt meta twaqqfu l-ewwel teżisti knisja ddedikata lil Sant'Elena f'Tal- parroċċi ta' Malta, iżda Għargħar, imsemmija nistgħu nistabbilixxu bħala ecclesia b'mod ċertli Birkirkara, ruralis. f'Arar fiż- flimkien ma' xi rħula żjara Appostolika ta' oħra, żgur li kienu Monsinjur Dusina ġa saru parroċċi sa fl-1575. Monsinjur l-aħħar nofs tas-seklu Dusina jikteb ukoll 14. Dan nafuh minn li: kien. hemm. l- dokument li jmur lura għajdut li: l-knisja għal-1402, li permezz Tal-Għargħar kienet xi tiegħu, il-Papa darba parroċċa (que Bonifaċju IX jaħtar lil alias. dicitur fuisse presbiter Bernardus parochialis ecclesia)ż. de Janer bħala Ir-Rollo tal-1436 tal- decanus (Dekan) Isqof Senatore De tal-Kapitlu ta' Malta. Mello kien ġie ordnat Id-Dekan ta' qablu, Simone de Siacca, mill-Papa Ewgenju IV. bħala elenku tad- kien miet u tul ħajtu kien kemm Dekan tal- dħul ekkleżjastiku (benefiċċji) li: kienu Kapitlu Malti kif ukoll Dekan tal-Cappella ta' jeżistu f'Malta. Li jżomm żewġ uffiċċji mingħajr biex jara x'taxxi kellhom jitħallsu mill- dispensa speċjali kien imur kontra il-Bolla Kanonċi tal-Katidral u minn dawk li kellhom Papali Exerabilis tal-Papa Ġwanni XXIIT. Dan: f'idejhom xi benefiċċji jew xi ġid tal-Knisja. huwa l-ewwel dokument li jagħmel referenza F'dan ir-Rollo, l-Isqof De Mello jirreferi għal Skultura ta' Sant' Elena fil-Knisja taghna. Cappella ta' Birkirkara, b'popolazzjoni ta' 960 ruħ. Din il- parroċċa kienet tinkludi l-irħula ta' Birkirkara, Ħ'Attard, Ħal Lija, Ħal Balzan, Ħal Bordi, Ħal Mann u Ħal Kaprat' Qabel l-1402, iċ-ċentru tal-parroċċa kien mexa mill- knisja ta' Sant'Elena f'Tal-Għargħar għall-knisja oħra ddedikata lil Santa Marija'. Jidher li din il-knisja żammet d-dedikazzjoni tagħha lil Santa Marija, iżda popolarment in-nies baqgħu jikkunsidraw. lil Sant'Elena bħala patruna tagħhom. Din il-knisja parrokkjali ġdida, mibnija fuq in-naħa l-oħra tal-wied, probabilment qabel l-1402, kellha apside ġej għat-tond, li: parti minnu għadha tidher wara l-altar mejda fil-knisja preżenti. Meta nbniet il-knisja tagħna, din il-knisja Medjevali twaqqghet. Sa l-1544, il-parroċċa ta' Birkirkara kienet għadha tiġi deskritta bħala parochiali ecclesia Sancte Marie seu Helene de Birchirchara (knisja parrokkjali ddedikata lil Santa Marija jew Sant'Elena ta' Birkirkaraj'. Meta mbagħad bdiet tinbena l-knisja preżenti fil-bidu tas-seklu 17, il-parroċċa giet definittivament iddedikata :— lil Santa Marija, bi skultura ta' Sant' Elena fis-saqaf fuqil- presbiterju. Fil-knisja ta' Sant' Elena, li nbniet f'nofs is-seklu 18, tpoġġa inkwatru tal-Assunta li jfakkar is-Sede oriġinali fejn ġiet imwaqqfa l-Kolleġġjata ta' Birkirkara fl-1630.