Ha Mużikali Sant' Elena A.D.1919, Birkirkara l Festa 20 Għaqda Lejn is-Seklu p li jagħmilna J Bagristi kburin L—— 919 6 2019 Tagħrif dwar il-kontenut tal-Bolla Pontifiċja li permezz tagħha twaqqfet il-Kolleġġjata Elenjana fl-1630 (L-Ewwel Perti) Kull sena, nhar il-5 ta' Diċembru, Birkirkara tfakkar ġrajja tassew importanti fl-istorja tagħha. Din hija t-twaqqif ta' Kolleġġjata f'din il-lokalità li rridu ngħidu li kienet ukoll l-ewwel fundazzjoni tax-xorta tagħha fil-gżejjer tagħna. Żewġ abbozzi fil-ġebla Maltija ta' Dun Filippu Borg u Dun Perin Borg li huma meqjusa bħala l-fundaturi tal-Kolleġġjata Elenjana għalkemm fi żminijiet differenti li huma proprjetà tas-Soċjetà Dun Filippu Borgia xogħol Alfred Camilleri Cauchi fl-2012. Il-persuna wara din il-ħolma daqstant kbira għal dawk iż-żminijiet ma kien ħadd għajr il-Kappillan innifsu tal- Parroċċa Elenjana, Dun Filippu Borg. Borg, li kien ġej minn familja għanja tassew, xtaq li hu jħalli l-ġid kollu li kellu sabiex meta kellha titwaqqaf din il-Kolleġġjata, is-saċerdoti li jkunu qed jagħtu s-servizz pastorali fiha jkunu jistgħu jitħallsu b'dik li hi komunement magħrufa bħala l-prebenda, jiġifieri, ammont ta' flus stipulat li kellu jingħata lil tnax-il Kanonku u waħda doppja għal min ikun qed jokkupa l-kariga ta' Prepostu pro tempore. Il-qafas ta' kif għandha titmexxa u tiffunzjona din il- Kolleġġjata nsibuh fil-famuża Bolla, jew dokument pontifiċju, ippromulgat mill-Papa Urbanu VIII li jingħad li kien ħabib tal-istess Borg għaliex it-tnejn kienu jistudjaw flimkien f'Ruma, bl-isem ta' Sacri Apostolatus Ministerio jew (aħna li qegħdin) fil-ministeru sagru tal- appostolat. il-kontenut tal-Bolla Pontifiċja Id-dokument tal-Papa Urbanu VIII (1623-1644) hu maqsuma f'partijiet differenti. Il-Bolla tistipula li wara li Dun Filippu jkun osserva l-kundizzjonijiet imposti fuqu rigward id-donazzjoni li kellu jagħmel, il-Kolleġġjata taħt il-ħarsien ta' Sant'Elena Reġina kellha titwaqqaf fil-Knisja Parrokkjali ta' Santa Marija li tagħha Borg kien il-Kappillan u r-Rettur. Lejn is-Seklu p li jagħmilna J Bagristi kburin l-— 1919 B 209 —10—1 Għaqda Mużikali Sant' Elena A.D.1919, Birkirkara J Festa 2018 Il-Prepositura kellha tkun riservata għas-Santa Sede u għall-ewwel darba biss, l-ewwel seba' kanonċi kellhom jintagħżlu mill-fundatur imbagħad l-istess kanonċi setgħu jagħżlu lil sħabhom permezz ta' vot sigriet. Tajjeb li jingħad li skont l-istess Bolla, il-kelma u l-vot tal-kapitulari kollha huma ndaqs. Il-Prepostu kellu jokkupa post dinjituż fil-kor kif ukoll fil-funzjonijiet liturġiċi kollha. il-famuża sedja tal- Prepostu magħmula minn pjattaforma bi tliet tarġiet, sedja u ġinokjatur quddiemha kienet ikkonfermata permezz ta' Breve Appostoliku tal-Papa Benedittu XII nhar il-5 ta' Ġunju 1727 u dan seħħ wara polemiċi sħaħ li nqalgħu matul is-snin bejn ir-Rev.mu Kapitlu Elenjan fuq naħa u l-Isqof Djoċesan u r-Rev.mu Kapitlu Katidrali fuq l-oħra. Dawn tal-aħħar, ovvjament, ma qablux u ma riedux li l-Prepostu ta' Birkirkara jkun jista' jagħmel użu minn tali sedja. Id-dinjità tiegħu, jiġifiei, tal-Prepostu, kellha tkun l-ogħla waħda fil- ġerarkija tal-Kapitlu. Il-Bolla titkellem ukoll dwar il-karatteristiċi li kellhom iħaddnu kemm il-Prepostu kif ukoll il-kanonċi sħabu. Dawn. kellhom. isiru skont ir-rieda tal-fundatur. Kellhom ikunu mżejna bil-kwalitajiet tajba li jitlob l-istat tagħhom ta' Saċerdot, ikollhom drawwiet onesti, ikunu magħrufa għall-għaqal u l-qdusija tagħhom fost il-poplu u jkunu sekulari, jiġifieri, Saċerdoti Djoċesani. Il-pussess kellu jingħata lilhom mill-Gran Mastru tal- Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann. Insibu wkoll kif kellhom jintagħżlu l-membri kapitulari minn fost is-saċerdoti. L-ewwel preferenza kellha tingħata lil dawk li jiġu mill-fundatur sar-raba' grad. Ir-Rev.mu Kapitlu Elenjan fi żmien ir-Rev.mu Prepostu Arċipriet Dr Emanuele Vella. $ 4 Għaqda Mużikali Sant' Elena Lejn is-Seklu L li jagħmilna J Bagristi kburin 1919 8 2019 Imbagħad lil dawk tal-familja Borg li jkunu mwielda f'Birkirkara. Jekk ma jinstabux minn tal-ewwel u t-tieni kategorija kellhom jidħlu s-saċerdoti Karkariżi u wara l-qassisin kollha basta dawn ikunu twieldu Malta minn ġenituri Maltin. F'dan il-każ, li jkun ifisser li ma kien hemm l-ebda saċerdot Karkariż li jkun ikkonkorra għall-Prepositura jew għal xi Kanonikat, il-Bolla titlob li ssir deroga jew eċċezzjoni għal-liġi tal-fundazzjoni u ti din issir darba biss. Irid jingħad li bl-ebda mod ma kellha tkun in-norma li jinħatru membri fi ħdan ir-Rev. mu Kapitlu jekk mhux skont ir-regoli msemmija iktar il-fuq. Aanċ Aqgopardi Il-Kor tal-Kolleġġjata u Bażilika ta' Sant'Elena Imp.