nixxiegħa tal-kuxjent minn triq ħas-sajjied birkirkara hekk nitkellmu. hekk konna nitkellmu, hawn min jgħidilha n-nixxiegħa tal- kuxjent. hi x'inhi dan hu kliemna. din hi l-kultura tagħna. dan hu l-mod kif nesprimu lilna nfusna. dan hu l-mod kif nisimgħu lilna nfusna. kemm hi kerha s-solitudni. Kemm hi sbejħa din il-kultura. hekk magħluqin bejn il-ħitan ta' dawn il-qwiel, hekk esprimejna ruħna. hekk smajna minn jesprimi lilu nnifsu u hekk imxejna. imbagħad ġew ġranet li fihom esprimejna ruħna b'aktar mod imqanqal, forsi b'aktar ritwalistika. smajna, rajna, emminna u ddubitajna. biex aħna llum dak li aħna. dan hu kliemna ma ppruvajtx nordnah. għax kliemna ma joħroġx b'mod ordnat. joħroġ kif joħroġ. mhux dejjem fih il-loġika. imma dejjem għandu l- loġika tiegħu. dan hu ruħna. dan ħu għamilna. dan hu aħna, in-nies t'hawn fuq, tan-naħa ta' fuq ta' birkirkara ta' għoxrin, tletin sena ilu. kien hemm ix-xemx twassal sa nofs it-triq, ix-xemx tal-għaxra ta' filgħodu, kien hemm tat-tralju, tal-ġbejniet haw, kien żmien il-killex b'xej, il-ġbejniet tal-bżor u t-tonn iswed bil-ħobż bil-kunserva, ir-regremeternijiet u s-santi taħt l-imħadda, il-ġakulatorji, u għall-grazzja t'alla, id-domni u l-lobtijiet, l-għawm bil-flokk ta' taħt, is-santa mqattgħa u l-gwarniċ imkisser, u peppa tgħanni u ġanni jiżfen, il-madonna ċelesti, ir-radd tas-salib, ir-radd tas-salib, ir-radd tas-salib, l- ' iskrupli, il-vijasogrijiet, dun nazz u l-benediċte, dawk ġew mill-istralja, u l- movie kamera, u tal-karawett, u tal-ħaxu, u tal-piżelli, u ta' dik u ta' l-oħra, u dik marret ma' dak u dik marret ma' l-ieħor, u r-rużorju mqaddes, u n-niċċa 230 IL-MALTI ta' san ġużepp, u n-niċċa tar-redentur, u r-raġel ibus il-marbut, u jbus il-marbut, u x-xita f'awissu, u mbierek alla tgħidx x'kull qargħabagħlija għandu, u issa min għamel għamel, u min geddes geddes, u l-marċ tal-banda, u aqta' min miet, alla jaħfrilha tgħidx kemm kienet maaara sawwa, taqdini, u nirra jekk mhux hekk ma nagħmilx pass ieħor, u b'riħ jew riefnu minn hawn irridu nsiefru, u bina u talla' u mar u ħalla, u jekk il-bambin irid jgħaddilu, u l-funeral, u t- trapassjoni, u x-xarten, u l-biċċiet tad-drapp, u t-tadam aħmar miż-żenguli, u l-karettun bis-salib imqaddes, u ta' l-agħma m'għandhom xejn, u tal-bagri għandhom marċ ġdid, u din is-sena tagħna, il-marċ ta' filgħaxija, u din is-sena l-marċ jgħaddi minn ħdejna, u dik ġiet tissellef fuq iċ-ċappetta u l-oħra fuq il-ġarikor u tmintoxirbigħijiet fil-lira u alla ma jaħfrilhemx, u żgur li ma jarawhx weċċ alla, u nirra jekk mhux veru, nirra taqbdu kuċla, u nirra jintraxnoh trakk minn dawk il-kbor nett u sidu ma jinqabadx u l-bambin tal- milied, u kemm għandu deheb il-bambin tal-milied tal-mużew ta' nannuwa, ta' ħdejn il-vitorja, u ta' għor il-ġubon, u tal-mniegħel jeħduhom kemm se jdumu jisparaw, u kemm għandna liri ħej, u magħna ma tagħmlu xejn, u d- dinja tagħna, u issa hemm it-toroq magħluqa u qegħdin jgħaddu l-karozzi minn ħas-sajjied, u kemm qiegħda tagħmel għomma, u għandi l-banketta qiegħda tinkiser, u anqas għandi minn jiktibli ittra lil karmnu tiegħi, u tiela' l-kavallier, u nieżla dik li tiġri, u x'għarukoża ta' l-għarkożijiet għax anqas jistħu minn alla li ħalaqhem, u lebsin il-miniskert u b'saqajhem barra, u ġej dulanton, u ġejja l-festa u s'hawnhekk se jżejnu, u kemm għandna kummerċ ħej, u x'libsa għandha sina, ħadd m'għandu bħalha, u kulħadd kelma waħda, issa leli daħal għarus, u dik m'għodhiex miegħew għax qiegħda ma' l-ieħor, u iwa mulejalla aħfirli, u ninu ta' nina ta' ċetta ta' ċikku ta' lina issa ħareġ mill-ħabs, u din ġustizzja, u aqta' min miet kont qiegħda nitkellem miegħu u qegħdin idoqqu għalih, telgħin il-kanonki, x'tebut għamlulu, għal hawn m'hu ħadd, tardari si, scappare no, hekk kien jgħid kelment alla jaħfirlu, kemm kien ruħ tajba, u issa saqajh fil-ħofra l-kesisu se jerġa' jiżżewweġ, u l-ewwel minn alla, it-tieni wieħed min-nies u t-tielet wieħed mix-xitan, u tgħid jagħtini assuluzzjoni, ġejt inqerr għandek u għand alla għax inti qiegħed minflok alla, alla tagħna illi biex tħarisni, iftaħli moħħi, ħarisni … u skond l-indulġenza tal-papa, u manann tgħidx kemm tagħmel ħobż tajjeb, u dik li fetħet issa n-nies ma jriduhiex, u dik tal-bov lolivpop jew xil-mniegħel jeħduha hi u dik sawwa, ara min tiela' minn hawn, alla jibgħatha tajba għax ħażina ilha, u issa jiġi wenzu jbigħ il- bajtar tax-xewk, iwa mank jagħtihom waħda lit-tfol jaruhom iħorsu, u kemm se jdumu ma jinżlu bih il-kanunċi, u x'tebut għamlulu kemm hu sabiħ, u iwa mhux għat-trob, u dudu f'ċagħqa jgħix u trab kont u trab issir, mitt sena indulġenza plenorja għal min jgħid ħames salvereġinijiet taħt din in-niċċa, u viva santa liena, għax aħna kbar, għax aħna għandna l-isbaħ faċċata għax magħna ma tagħmlu xejn, għax aħna magħqudin, u iwa … ġejja ġejja ġejja u għadda kollox … trab kont u trab issir, għall-erwieħ għaddiet, kemm ma nifilħux l-isturbju, ara ġejja ċetta tat-tritturuwa, ħa nidħol 'il ġewwa għax jekk taqbad miegħi tgħidx kemm iddum tirrieċpa, fl-isem tal-missier u ta' l-iben u ta' l-ispirtu …