25 ETIMOLOĠIJA Ta' ISMIJIET Ta' À. €. L-etimoloġija ta' l-ismijiet għal xi filcloġi hija waħda mill- mogħdijiet taż-żmien fi fiha dari kienu jħobbu kultant iħabblu rashom; iżda l-lum jidber li sar studju serju ta' bosta. minnhom, fosthom ta' min isemimi l-Professur Carlo Tagliavini ta' l-Uni versità. ta' Padova, li f'dawn l-aħħar sentejn smajnien iti etimoloġija tal-biċċa l-kbira ta' l-ismijiet minn tuq ir-Radjo. jana. Il-Professur Tagliavini huwa wkoll awċur ta' xi kontribuz- zjonijiet filoloġiċi l ta' sikwit na jw il-'Oggi'. Għal min kiel ieq ikun juf fuq fuq it-tifsira: ta' ismu mill- konversazzjoni ċ ċkejkna tal- Professur Taglavini li kien jagħ- mel kull filgħodu minn fuq b-Mwdjo, il-kurżità. kien jaqtagħha. minnufih; iżda għal dawk. mhagħad, li jkunu jridu jidħlu fil- kump imwiegħer ta' dan l-isudju għandhom fejn imirħu. mhux ftit jekk iqallbu l-kotba li jittrattaw bir-reqqa fuq din: il-maverja hekk inisejħa onomuastika li tagħmel mill- qas tal-glottoloġija indo-ewropea u sem iċika. Hija ħaġa magħrufa ili meta wiehed: jugħti- li: tarbija. xi isem, qatt ma, jiġih 4 f'rasu dak l-isem x'titsira. għandu, jew, meta nħoloq, x'kien ifisser. Għalina l-isem, igħidu aħna, ta' Bernard, Gorġ. Rakela, huma ismijiet H m'għandhom l-ebda tifsiru ħlież dik ta' nies li kienu magħrufin għall-qdusija, kuraġġ, nob- biltà. u ħajja rżina tagħhom; xejn ma qgħadna nħabblu TuSDA biex niflu u. nsibu t-tifsira ewlenija tagħhom. Iktarx li jibqa' b'ħalqu miftuħ jekk wieħed ikun jat li l-isem. ta' Bernard, im xerred mu' l-Ewropa, ma jfisserx ħaġ'oħra ħlief ''Ors qawwi. Ħekk ukoll jistagħġeb: meta jsib illi l-isem: ta' ħodolf un Dolfu 1 Adolfu) ma jlisserx hlief, wieħed 'Lupu famuż u l-ieħor ju pu nobbli'. Naħseb li ma ssibx omm li titħajjar issemmi lit-tar- bija tagħha bl-isem ta' Li ku tkun taf li dan l-isem ġej mill- kelma f'baqra'' (li tilżimnn għall-produzzjoni tal-ħalib u bntir) i lanqas ma titħajjar issermmiha bl-isem ta' Rakelġ jekk: tkun taf li Rakela tfisser fNugħġa'. Mill-banda l-oħra, ismijiet Bħal Ġorġ. Klawdju ra' huma xejn ismijiet li jfissru xi ħuġu nobbli j jew subiħa, għalkemm il-wieħed jagħtik xi ħjiel ta' raġel sabiħ, ta' awerrier fuq ġemel imlebbei, fil-waqt li-dan ma jfisserx ħaġ' 'oħħa IL-MAnti iċ ċ- ħlief bidii, l-ieħor 'Dnieden ' 20pp, mil- Tatin elodus. Bil-maq- lub l-isem ta' Torkiwutu jagħtina. l-idew ta' bniedem imferċaħ u ingħawweġ (Latin : torquere; 'Tal, torċere) fil-waqt li bu isem li jfisser wieħed li jġib il-kullana f'għonqu. V-Dawwk. li ma jafux l-istorja ta' l-Ilsna jsibuha iktarx siran- ba illi Marju m'għandu x'jaqsum xejn ma' l-isem ta' Marija, il- għuliex wieħed huwa isem Ruman u l-ieħor isem ġej mil-Ghudi, u iktarx. Il-kuntrarju. nistgħu ngħidu għall-ismijiet Ċirillu u Duminku, li-għalkemm ma jixxiebhu xejn til-bini tal-kelma b'dana kollu: jfissru l-istess ħaġa, il-għaliex it-tnejn ifissru. Mulej, l: fil-Grieg huwa Kurios. (Ċirillo), u fil-Latin Doment Hekk nistgħu ngħidu għall-ismijiet Klodov Doviku u Wiġi li fit-tit- sira tagħhom juru l-istess- ħsieb. jiġifieri bniedem, kbir f'battalja għalkemm ma jixsibhux fis-sura morfoloġika tagħhom. Bosta ismijiet di jixbhu lil xi isem ta'- belt jew pajjiż. iktarx ġejjin minn. Isem dik il-belt jew pajjiż, Insemmu l-ismijiet ta' Mawru u Mawrizju, immisslin iktarx ininn nies Mawritàni (mill- Mawritanja; l-art qadima. tan-naħa tal-Punent ta' l-Aflrika ta' Fuq—il-lum: il-Murokki), u l-ismijiet ta' Gejtan u Lidju, it-tnejn imnisslin, l-ewwel wieħed minn nies minn: Ġdeta, U t-rient minu nies minn Lidju (art qadima fl-Asja Minuri). Fl-istudju ta' dawn l-ismijiet wieħed isib kultant x'iferrħu a jimtela bih: innifsu, bħalma ngħidu uħus, f'dak ta' Fonzu li-jfis- ser bniedem ta' ħila kbira.