Żewġ Anniversarji storiċi marbuta mal-festa ta' Santa Marija: Għeluq is-sebgħin sena mill-għoti tal-George Cross u l-wasla tal-Konvoj ta' Santa Marija Tagħrif miġbur minn Joe Azzopardi Il-Festi tradizzjonali tagħna jilħqu l-aqwa tagħhom bl-Għid tal-Assunta, b'ċelebrazzjonijiet li jitħalltu ma' tifkiriet ta' l-istorja t'artna. Is-seba' parroċċi f'Malta u tnejn fil-gżira ta' Għawdex huma xhieda ta' kemm il-poplu tagħna għandu għal qalbu din il-festa. Din is-sena, qegħdin infakkru żewġ anniversarji ta' importanza kbira storika, is-sebgħin sena mill-għoti tal-George Cross lil gżejjer tagħna, u bla dubju l-aktar mfakkar b'għożża, l-konvoj ta' Santa Marija; magħruf bħala 'Operation Pedestal', ġrajja li missierijietna dejjem emmnu li kien intervent Divin. Kien propju fil-15 ta'Mejju li għadda, li l-Eċċellenza Tiegħu il-President George Abela u s-Sinjura tiegħu, flimkien ma' l-għola awtoritajiet lokali, u d-Duka Rjali ta' Gloucester, ikkommemoraw mal-poplu Malti din il-ġrajja unika fl-istorja tagħna. Kif intqal fid-diskorsi għal din l-okkażżjoni nazzjonali, dawn l-avvenimenti seħħew fi żmien ta' tiġrib kbir għal poplu tagħna; it- tieni gwerra dinija. Gżiritna kienu qed ikunu attakkati lejl u nhar mill-qawwiet tal-għadu waqt li kienu qed jitħejjew pjanijiet biex Malta tkun invaduta minn dawn l-istess qawwiet. L-attakki li bdew isiru minn Malta ħarbtu d-distribuzzjoni tal-provvisti lejn l-Afrika ta' Fuq u fixklu l-kampanja tal-Assi hemmhekk. Fl-ewwel xhur tal-gwerra, l-gżejjer tagħna kienu spiss ikunu taħt bumbardament mill-qawwa tal-ajru Taljana, f'dawk iż- żminijiet magħrufa bħala ir-'Regia Aeronautica'. Bejn Diċembru 1941 u Mejju 1942 Malta kienet effettivament taħt assedju, meta l-qawwa tal-arju Ġermaniża kienet reġgħet niżlet fi Sqallija. F'dawk il- ħames ix-xhur is-serena instemgħet iddoqq għal mhux inqas minn 147-il darba, bejn wieħed u ieħor mad-disa' darbiet kuljum. F'April waħdu l-qawwiet tal-ajru tal- għadu xeħtu fuq Malta mhux inqas minn 6727 tunellata ta' bombi li ħallew straġi sħiħa fil-bini tad-djar, knejjes u bini storiku, qatlu 339 ċittadin Malti u aktar minn 200 membru tal-Forzi Armati. bla waqfien kien għad hemm ukoll it-theddida tal- invażjoni. F'dan l-isfond ir-Re George VI iddeċieda li jagħti l-George Cross lil Malta. Id-deċiżjoni tar-Re ġiet komunikata lil gvernatur ta' Malta Lieutenant General Sir William Dobbie u kienet tgħid hekk: GSabiex nonora lil poplu qalbieni tagħha, nagħti l-George Cross lill-Gżira Fortizza ta' Malta, biex ikun xhieda tal-eroiżmu u d-devozzjoni li jibqgħu mnaqqxa fl-istorja ' Ftit żmien wara ġie deċiż li Sir William Dobbie kellu jħalli l-kariga ta' Gvernatur ta' Malta u minfloku inħatar bżonn kruċjali kien iż-żejt, sew għall-ajruplani kif ukoll għall-bastimenti navali. Dan wassal lill-alleati biex jagħmlu sforz aħħari, wieħed qawwi ħafna biex jippruvaw isalvaw lil din il- gżira. Għal dan il-għan bagħtu mhux inqas minn 14-il bastiment bi proviżjon u żjut. Jgħassuhom kien hemm għadd kbir ta' bastimenti tal-gwerra fosthom tliet 'aireraft carriers'. Il-Konvoj imlaqqam 'Operation Pedestal' telaq minn Ġibilta fl-10 ta' Awwissu 1942. Fost l-iżjed bastiment importanti kien l-'SS Ohio', bastiment Amerikan, li Għalhekk ittieħdet din l-opportunita' biex. kien l-aktar tanker kbir u veloċi, b'ekwipaġġ Inġliż il-George Cross u l-messaġġ miktub mir-Re innifsu immexxi mill-Kaptan Dudlev Mason. jitwassal lil Malta minn Lord Gort. L-imsemmi gvernatur wasal f'Malta f'perjodu kritiku tal-Assedju Hekk kif l-konvoj għadda mil-Istrett ta' Ġibilta sab ta' Malta. L-għadu kien fehem tajjeb li dak li ma jistennieh il-qilla tal-ajruplani Ġermaniżi b'attakk kienx irnexxielu jagħmel bil-bombi seta' jilħqu billi jsegwi b'ieħor. Kien propju fil-15 ta' Awwissu meta joqtol lill-poplu bil-ġuħ. Iżda l-Prim Ministru Ingliż l-aħħar bastimenti daħlu l-port il-kbir nhar il-festa Winston Churchill kien qal li l-Ingilterra kienet determinata li ma tħallix lil Malta taqa' f'idejn l-għadu għaliex: L-uniku mezz possibli li bih il-forzi Ingliżi setgħu jwasslu l-provvisti lil Malta kien permezz. tal-konvojs. Minnħabba telf kbir, il- provvisti ma kienux biżejjed biex din l-art tagħna żżomm sħiħ, għax l-offensiva kontra l-għadu ma kinetx wisq effettiva fl-1942. L-iżjed ta' Santa Marija fost it-tixjir ta' bosta Maltin li marru jagħtu tislima ta' gratitudni lil baħħara qalbiena li salvaw lil artna. Dan l-attentat; sabiex erbatax- il bastiment jwasslu l-provvisti lil Malta, kellhom jgħaddu minn qalb 'Bombers', 'E-boats', 'Minefields', u 'Submarines', kellu jitniżżel fl-istorja militari Ingliża bħala wieħed mill-iżjed strateġiji ta' suċċess tul it-tieni gwerra dinija. Din l-operazzjoni swiet il-ħajja ta' aktar minn 400 ruħ, b'ħames bastimenti merkantili biss minn erbatax jrnexxielhom jidħlu il-port il-kbir. L-operazzjoni kienet tinvolvi ukoll erba' 'aircraft carriers', żewġ 'battleships', seba' 'light cruisers', tnejn u tletin 'destrovers', li kellhom jagħtu skorta lil vapuri merkantili. Il-moħħ wara din l-operazzjoni kien Rear- Admiral H.M Burrough u l-Vice-Admiral E.N Sevfriet, waqt li r-resistenza Taljana biex tħarbat il-konvoj kienet mmexxija mill-Kmandanta Alberto Da Zara. Dir-rebħa strategika serviet biex għolliet ħafna il-moral tal-poplu Malti u provdiet eluf ta' tunellati ta' ikel u bżonnijiet oħra neċessarji. Mill-mument tal-wasla tal- ajruplani 'Spitfires' li kontinwament kienu jgħassu lil gżiritna kien ovvju li bastimenti oħra setgħu waslu u jkomplu jsostnu l-forzi militari lokali fid-difiża ta' Malta. Lejn l-aħħar ta' Awwissu s-sitwazzjoni tjiebet xi ftit u kien deċiż li ċ-ċerminoja tal-għoti tal-Geroge Cross issir il-Ħadd, 13 ta' Settembru 1942. Iċ-ċerimonja saret fi pjazza San Ġorġ fil-Belt Valletta li kienet imdawra b'terrapin u ġebel minnħabba li l-palazz tal-gvernatur kien intlaqat u ġarrab ħsarat kbar. Dak in-nhar kien hemm Gwardja tal-Unur mir-Roval Malta Artillerv li mmarċjat għall-pjazza tal-palazz. Kien hemm ukoll kontinġenti li rrappreżentaw l-Armata, ir-Roval Navv u r-Roval Air Force kif ukoll rappreżentanti tal-Pulizija ta' Malta. Dawn flimkien ma' l-iSpecial Constabularv u l-Air Raid Precautions kienu skjerati fil-pjazza. Fost dawk mistiedna biex jassistu għaċ-ċerminoja kien hemm il-Kaptan u Uffiċjali tal- bastimenti li kienu jiffurmaw parti mill-operazzjoni 'Pedestal'. Lord Gort ta l-George Cross li kien magħluq f'kaxxa tal-injam b'wiċċ tal-ħġieġ, lil Sir George Borġ li laqgħu għan-nom tal-poplu Malti. Wara ċ-ċerimonja prinċipali fil-Belt Valletta, bejn 22 ta' Settembru u 8 ta' Novembru Thu bie: TA mA dkimal F'Gafiess f Mattia fis-dena —ifiesa Fs-a Minoama amml. Plivebiżm Bhnib ISE jgqa. 1942 l-George Cross ittieħed f'diversi bliet u rħula madwar Malta biex jarawh in-nies fosthom ir-raħal ta' Ħad-Dingli. Lapida tal-irħam li twaħħlet fuq il-ġenb tad-daħla prinċipali tal-palazz fil-Belt Valletta ġiet mikxufa f'Settembru 1944 li fuqha hemm miktub b'ittri tal- bronż il-messaġġ tar-Re George VI jagħti l-George Cross lil Malta. Tul dan iż-żmien ta' tbatija ħarxa għall-poplu Malti sfaw maqtula mhux inqas minn 1571 pajżan u 297 malti ieħor li kienu jaqdu dmirhom mas-servizzi Ingliżi. Iġġarfu għal kollox 5500 binja u 10,000 oħra ġarrbu ħsarat kbar. Minn barra l-ġuħ u nuqqasijiet oħra barra l-gwerra l-poplu kien maħkum minn mard bħal paraliżi u tifojdi li ħasdu għexieren ta' ħajjiet u ħallew għadd ieħor immankati għal għomorhom. Dawn iż-żewġ avvenimenti storiċi jibqgħu xhieda dejjiema tas-sehem ta' pajjiżna u l-poplu Malti fil- ġlieda għall-libertà li ġibdet l-ammirazzjoni ta' bosta barranin. F'dan it-tiġrib kollu l-poplu Malti dejjem qiegħed it-tama tiegħu f'Alla. Kien propju għalhekk li bqajna sal-lum infakkru dawn l-avvenimenti kbar b'rabta mal-festa ta' Tlugħ is-Sema ta' Ommna Marija. J' Alla li aħna Ikoll bħala poplu qatt ma ninsew dawn il- ġrajjiet, għaliex Malta tal-lum hi frott ta' tant sagrifiċċji li għaddew minnhom missirijietna.