Każ interessanti u ta' min wieħed jirrifletti u jkun jaf aktar dwaru, hija l-mixja tal-baned fir-raħal taż-Żejtun. Kull annu jew data li jorbtu t-twaqqif ta' xi għaqda jridu jkunu sostnuti minn xhieda u provi ta' dokumenti li jiżguraw din l-asserzjoni, inkella jibqgħu biss stħajjil, ħolm u xewqat. L-ewwel darba li fiż-Żejtun instemgħet xi għamla ta' banda mużikali kienet fil-festa ta' Santa Katarina tas- sena 1801 fejn il-prokuratur Dun Vincenzo Borġ ħallas 10 skudi tas-servizz provdut waqt il-festa (ref. Żejtun manuskritt parrokkjali 3) iżda minn tassew kienet din il-banda u xi truf għandha marbuta għad irridu niksbu aktar tagħrif u nsibu li dan is-servizz kompla jiġi mtenni għal xi snin wara u għalhekk xejn ma nistagħġeb minn fejn ġejja l-frażi ta' Santa Katerina zinn zinn zinn. Mal-miġja tal-Ingliżi fil-gżejjer, it-tkabbir tal-qoton Għaqda Banda Żejtun Manifest Festa Casal Zabbar Il-Baned fiż-Żejtun Tagħrif miġbur mis-Sur Ramon Psaila aktar sab art għammiela u ssokta jgħattaq sew il-bejgħ u xiri ta' din ix-xitla u wieħed mill-akbar postijiet għal dan it-tip ta' kummerċ kien iż-Żejtun. Fost dawn in-negozjanti nsibu liċ-ċittadin Taljan Gio Batta Diacono li kompla saħħaħ il-qagħda ta' familtu fiż-Żejtun, u li wara fiż-żmien flimkien mal- kompożitur Taljan Michele de Ferreris, fl-1832 waqqfu fiż-Żejtun orkestra għalkemm jista' jkun li kienet xi ftit qabel ukoll fl-1829 sabiex tieħu sehem fil-funzjonijiet reliġjużi. Din bit-tajjeb u bil-ħażin damet għaddejja għal bosta snin li matul din il-firxa mhux darba jew tnejn kien sar sforz biex tiġi mibdula għal dahra ta' Banda u mal-medda ġiet imwaqqfa l-Banda del Zejtun sabiex tieħu parti wkoll fil-gilwa tal-Ġimgħa l-Kbira, li kienet diġà magħrufa fil-lokalità u l-irħajla tal-madwar ta' min wieħed ikun jal ukoll li f'dik il ħabta l- Monument bi (Direttur C. Abela. SAN GIORGIQ. ., ti Direttur C. Abela Direttur , SOsTE RUGĠIER. ' ma Direttur G. Żarb TBkil, ZURRIĠO —uio.0… Direttur C. Zammit, Direttur Gio Batta Ġassar. irċevuta minn manuskritt parrokkjali tas-sena 1803 li jitfa' dawl fiż-Żejtun kienet tieħu sehem banda Kristu mejjet kien ikun imwennes minn strumenti tal- korda jakkumpanjaw il-kor fil-kant tal-Miserere. Għalkemm iż-żminijiet huma kemxejn imbiegħda bit-tbannis xorta nistgħu ngħidu li l-Banda del Zejtun inqasmet f'epoka meta Malta kien isaltan taħbil kbir u firda speċjali enormi bejn il-klassijiet tal-poplu minħabba l-kwistjoni tal-lingwa liema waħda kellha tkun uffiċjali bejn it-taljan u l-ingliż, storikament huwa pruvat li fiż-Żejtun sal-1883 diġà kienu jeżisti u uffiċjalment rikonnoxxuti żewġ baned mużikali. Is-Soċjetà Filarmonica La Stella bis-Surmast Direttur A. Mifsud u s-Soċjetà Filarmonica Palma bis- Surmast Direttur Gio Batta Cassar (ref. Huwa fatt magħruf ukoll li s-sur Orazio Diacono, li jiġi bin Gio Batta u missier il-kompożitur ċelebri Żejtuni Carlo Diacono, ħawtel mhux ftit biex jamalgama lil dawn iż-żewġ baned rivali Żwieten. Irnexxielu jgħaqqadhom u minħabba dan il-ġest ta' ħbiberija ħadu l-isem ta' La Società Filarmonica del Zeitun Banda Unione li fil-loġika kien l-aħjar isem li seta' jinsab miż- żewġ għaqdiet u ħatru lil Orazio Diacono stess bħala Surmast Direttur. Iżda l-problemi li kien hemm qabel baqgħu hemm u sfortunatament il-Banda Unione damet tiffunzjona anqas minn sentejn, eżattament sa Settembru 1885 bl- aħħar programm isir fil-festa tal-Madonna tal-Grazzja Ħaż-Żabbar (ref. Għaqda Banda Żejtun manifest festa casal Zabbar). Wara nkwiet li kien ilu jinħema u xpakka fuq il- planċier waqt din il-festa, u l-Banda Unione XOLJIET bil-proprjetà mobbli kollha li kellha tinqasam fost il- membri li din l-għaqda kellha djun magħhom. Dejjem skont id-dokumenti nsibu li fiż-Żejtun fis-sena 1887 reġgħet twaqqfet banda oħra bl-isem ta' Soċietà Filarmonica del Zeitun (ref guida generale di malta 1887) taħt il-presidenza tas-sur Francesco Saverio Mifsud li wara niltaqgħu miegħu bħala wieħed mill- pilastri maċ-Circolo Musicale Sta Katarina u Direttur Mużikali s-Sur Gio Batta Cassar eżattament l-istess Surmast li kien jidderieġi s-Soċietà Filarmonica La Palma, li milli jidher din is-soċjetà ma tantx damet maqgħuda wkoll, għax wara dan il-perjodu fiż- Żejtun naraw lis-Sur Orazio Diacono kewwen banda oħra l-Għaqda Mużikali Beland (magħrufa tal-laqx) L men TOMMAĦO ĠALHA. eżattament fil-25 ta' Settembru 1888 (ref. storja taż- Żejtun E. B. Vella) li hija l-eqdem banda li għada tiffunżjona fiż-Żejtun sal-lum. F'qasir żmien minn meta ġiet imnebta l-Banda Beland kellha nkwiet serju intern u minnha tkewwen iċ-Circolo Musicale Santa Katerina fl-1892 (magħruf tal-laċċi) taħt il-President Francesco Felice u direttur mużikali Napuljun Caruana Dingli u bejn dawn iż-żewġ soċjetajiet żviluppat pika tremenda. L-eqdem banda fiż-Żejtun reġa' kellha tilwim ieħor fost il-membri din id-darba politiku fl-1927 meta fiż-Żejtun beda jbaqbaq u jinfirex l-ideal Laburista fost il-ħaddiema tat-tarzna u tax-xatt u xi żgħażagħ ribelli wara argumenti sħan telqu mis-Soċjetà Mużikali Beland flimkien mal-bandisti ta' twemmin xellugi u ffurmaw iż-Żejtun Labour Jazz Band li kienet fergħa mużikali fi ħdan il-Każin tal-Partit tal- Ħaddiema taż-Żejtun fejn kellha wkoll sehem dirett fl- attivitajiet tal-Partit tal-Ħaddiem Ċentrali mmexxi mit- Tabib Pawlu Boffa u fil-1933 sawret l-Għaqda Banda Żejtun (magħrufa tal-Labour), u wara nislet ukoll il- Banda tal-Partit Laburista (magħrufa M.L.P. jew PL). F'era meta l-poplu Żejtuni fil-maġġoranza tiegħu kien illetterat u t-tagħlim għalih kien marbut fil-qajd seta' jingħadlu dak kollu li jaqbel, iżda Ilum ma tistax tkompli tgħawweġ is-sewwa magħruf u ma tkunx ħaġa onesta li fiż-Żejtun nirkbu mal-ġlajkiet ta' familja.