UŻANZA ANTIKA FIL-BIRGU LI NTEMMET Żgur li l-qima lejn l-Ikoni nġiebet f'Mlata meta ġew għadd kbir ta' Griegi minn Rhodi mal- Kavallieri fis-sena 1530. Dawn sabu joqgħodu fil-Birgu fejn il-Kappillan ta' San Lawrenz kellu jċedilhom tliet kappelli żgħar biex jinqdew għalihom. Il-Griegi ġabu magħhom fil- Birgu il-qima lejn l-Ikoni. Ma' l-Ikona ta' Filermo li kellhom il-Kavallieri, nġabhet wkoll qima lejn il-Madonna Elemonitra (tal-Karita'), dik ta' Damaxxena, dik ta' Atoċja u Ikoni oħra ta' Sant'Anton u ta' Sant' Antnin. Dawn kollha kienu meqjuma mill-Griegi fil-Birgu. Dawn kollha nġarru lejn il-Belt il-ġdida Valletta. Iżda għal bosta snin fil-Birgu nżammet il-qima lejn l-Ikona tal-Madonna ta' San Spiridjun. Dan il-qaddis tal-Knisja Oċċidentali, kien devot lejn il-Madonna. F'Malta għalhekk il- Madonna li kienet meqjuma minn San Spiridjun fl-Oċċident, inġabet hawn f'Ikoni ċkejknin fid-daqs, u dawn l-Ikoni, il-Papas tal-Griegi kien jgħaddi fid-djar fejn kien hemm ommijiet tqal li kienu ser iwelldu. Allura dawk in-nisa tqal kienu jżommu fid-dar tagħhom l-Ikona ċkejkna b'dawl jixgħel quddiema sa ma l-mara jkollha ħlas tajjeb. Wara naturalment, kienet l-omm tirritornaha lura biex tingħata lil ħaddieħor. Tlitt Ikoni minn dawn wieħed jista' jarahom fil-Mużew tal-parroċċa ta' San Lawrenz, fil- Birgu, fl-Oratorju ta' San Ġużepp, fejn hija meqjuma wkoll il-Madonna ta' Damaxxena. Hekk in-nisa tqal kienu jirrikorru lejn il-Madonna sabiex tagħtihom ħlas tajjeb. Kumitat tal-Għaqda Maltija tal-Folklor għas-Sena 1996 Teżorier: J.F Porsella Flores Assistent Teżorier: Joseph Fenech