28 Il-Ħadd 14 ta' April 2019 kiku, iesisatħ ssiessza DIERA TAL-MALTIN ukengħawi, għax seġjet pgbid koetieg tsilsa sieb, f fini ba-xetf: tema għal Baċinz moms, 1. għaddoni mula ta denn ifi żid T— ABAJIT, B'TA SARRABJAM, B'TA ŻAWNAĠ 108, liijii ħalija, Manwel Di- mech (1860-1921) jibqa' dejjem wieħed mill-eroj tal-istorja ta' Malta. Dimech kien bniedem li verament kien iħobb lil pajjiżu u lill-poplu Malti u stinka kemm felaħ biex dan tal-aħħar ikun ħi jil fili jħutbh il Fin ji f'li rispettat mill-barranin u jitħalla jgħix fid-dinjità mill-klassi privileġġjata Maltija ta' dawk iż-żminiji- et. Kien għalhekk li f'Ot- tubru, 1911 waqqaf 'Ix-Xir- ka tal-Imdawlin'. Minkejja li fi żmienu ma tantx kiseb suċċess minħabba li l-forzi reazzjonarji kienu għad- hom b'saħħithom wisq u l-injuranza u s-superstizz- joni fost il-Maltin xekklet l-ideat tiegħu milli jagħtu l-frott fil-prattika, l-ideali ta' Dimech għadhom ħajjin anke llum u r-rilevanza tagħhom tispira lil min irid jibdel is-soċjetà Maltija għall-aħjar. Ħa nibda mill-gwerra li għamel Manwel Dimech fuq l-injuranza fost il- Maltin ta' żmienu. Dimech dejjem kien jisħaq fuq l-im- portanza li l-Maltin jedu- kaw lilhom infushom. Fi żmien meta l-illitteriżmu kien rampanti fost il-poplu Malti, huwa fehem li min jibqa' fl-injuranza jkun qed jiftaħ ruħu għall-isfrutta- ment ta' min hu aktar istru- wit u edukat minnu. Huwa għalhekk li llum kull Gvern Malti. qiegħed jimxi fuq il-passi ta' Manwel Dimech billi jaċċerta li kemm jista' jkun ma jkollux żgħażagħ li jħallu l-iskola mingħajr ma ;jiksbu l-ħiliet meħtieġa biex wieħed jagħmel suċċess fil- ħajja. Dimech kien ukoll fost l-ewwel Maltin li ħadmu għall-emanċipazzjoni tan- nisa f'soċjetà fejn id-dis- kriminazzjoni kontra n-ni- sa kienet xi ħaġa tal-biża'. Fil-ħarġa tas-Sibt, 30. ta' Settembru, 1911 ta' 'Il-Ban- diera Tal-Maltin', Dimech kiteb 'Lin-Nisa Maltin' u qalilhom: 'Id-dinja hija tal- mara daqskemm hija tar- raġel. Ħadd mh akbar minn ħadd fid-dinja u ħadd m'għandu l-jedd jaħkem fuq ħadd, u wisq anqas jaħqar lil- ħadd'. Kemm huwa rilevanti dan il-mes- saġġ anke llumi - Dan meta l-gvern preżenti qiegħed jagħmel minn kollox biex in-nisa jkollhom post daqs l-irġiel fis-soċjetà Maltija, partikolarment fil-ħajja pubblika, u fejn qed issir battalja bla waqfien kontra kull forma ta' vjolenza fuq in-nisa. Fil-kitbiet tiegħu, Manw- el: Dimech kien ukoll jeħodha: qatta bla ħabel kontra l-membri tal-Kunsill tal-Gvern ta' dawk iż-żminijiet li ma kinux jaħdmu fl-aħjar interessi ta' Malta u l-Maltin. Din xi ħaġa li rajnieha fi żminijiet- na wkoll: meta għandek ċerti: Membri Maltin tal-Parlament Ewropew. li minflok. imorru fil-fora tal-Unjoni Ewropea biex jit- kellmu favur pajjiżhom u fl-aħjar interessi tal-poplu Malti, jitkellmu kontra Malta stess u hekk jagħmlu ħsara kbira lill-Maltin koll- ha u jipperikolaw il-ħobża ta' kuljum tal-ħaddiema Maltin. Il-parir ta' Dimech jGH l IT-TORĊA lill-Maltin kien wieħed prattiku ħafna u effikaċi: tatuhomx il-vot fl-elez- zjonijieti Min iħobb lil Malta, iħobb ukoll il-lingwa Malti- ja. L-imħabba li kellu Man- wel Dimech għall-Ilsien Malti hija manifestata fil- fatt li huwa beda joħroġ il-ġurnal bil-Malti bl-isem 'Il-Bandiera. tal-Maltin' nhar is-Sibt, 8 ta' Jannar, 1898. Tul ħajtu kollha, sew bħala edukatur u anke bħa- la attivist politiku, ħadem biex. il-lingwa Maltija tingħata l-ġieħ u r-rispett kollu li kien jixirqilha fi żmien meta kienet mist- merra minn ċerti klassijiet soċjali f'Malta u rredikolata bħala 'la lingua della cuci- na'. Sfortunatament, din hi xi ħaġa li għadna narawha llum ukoll meta għad hawn numru ta' Maltin Htmingħa- lihom li qed juru: ċerta su- perjorità soċjali meta jitkell- mu bl-Ingliż biss u taparsi jinsew il-Malti. Semmejt biss żtit mill-ide- at ta' Manwel Dimech, bniedem li dak li kiteb u li ħadem għalih għadu jagħ- mel sens anke fid-dinja tant differenti tal-lum. Issa jmiss lilna li nżommu l-fjamma li xegħel hu tixgħel ukoll fina: il-fjamma tal-imħabba għal art twelidna u għall-poplu Malti kollu.