ŻEWĠ POEŻIJIET TAL-KITTIEB MALTI ANTONIO CALLEJA Dawn iż-żewġ. poeżijiet bil-Malti, (1905-1906) li ġew f'idejja b'riħet ittħabrik ta' Ħabib li kien midħla sewwa ta'- ANTONIO CALLEJA li kitibhom, firiġniehom. f''il-Matti', t-ewwelnett għaliex miktubin minu bniedem leiterat li, għal- kemm liktar magħruf bħala Mgħallem tal-Lsien Taljan, ma simellx li jċappas il-pinna 'tiegħu biex 'l-hawn u 'i binn iarbex xi versi bil-Malti wkoll, u t-tieni għaliex huma mudell ta' dik il-poeżija maltija li minn xi ħamsin sena ilu kienet bdiet tinkiteb minn xi wħud fost in-nies letterati tal-Gżira b'daqsxejn ta' sengħa—dik is-sengħa li l-lum refgħet il-ġieħ tal-Malti bħala Lsien miktub. Bħiala kittieb qawwi ta' proża u poeżija taljana u ta' ar- tikoli f'xi ġurnali ta' żminijietu, Antonio Calleja kien magħruf mill-aħjar kiltieba Maltin, fost dawn mill-mejjet President tal-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti,' il-Kavalier G. Muscat Azzopardi li dlonk kien imur iżuru fl- istitut fejn huwa kien għadda l-aħħar snin ta' Ħajtu. Vost ix-xogħlijiet letterarji li ħalla Calleja nsemmu. sfincubrazjoni; La Patria; Lamento dell'Esule; Un Salme; La Rosa Rossa (Dramma)' Skond ma stqarrli l-ħabib li newwilli dawn iż-żewġ poeżijiet, Antonio Calleja, il-aħħar snin ta' ħajtu, kien kiteb poema bil-Malti ''L-Assedju ta' Malta', li wara mewtu iktars intilef qalb il-karti li kellu, ERBGĦAT F'din id-dinja jaħbtu dejjem in-nies ħżiena lit-tajbin; dawk lil-dawna dejjem jaħkmu tul il-jum u tul il-ħin. Iżda billi: Fuqhom Alla, daka Alla minn tal-ħniena, illi jwieżen it-taqbida u jmur igħattan dawk il-ħżiena. Għalhekk inti gawwi qalbek, jekk maħkum int issib ruħek, itakar dejjem li dak Alla qiegħed fuqhom, qiegħed fuqek. B'kemm tak Alla għin int qawwi, bid-dmir kollu, b'kollha saħħtek, u lil-daka illi jaħbtek fr' kif inti titfa taħtek. Iżda f'moħħok żomm int dejjem illi l-bniedem Thu mirbuħ jinsab ħuk f'Ġest: missierna u bħal tiegħek ħiemda r-ruħ, Għalhekk rażżnu int, le tagħfsu, qis li l-qawwa ma tkunx ħarxa; rażżnu biss, u qis li f'ruħu raa. tagħmillu l-inqas harxà. Kif int lilek trid li jagħmlu, miegħu mur int agħmel biss, biex il-Ħniena tiegħek sbejħa il-qalb tiegħu fl-aħiħar tmiss, idu f'idek imut jagħti, hekk kif lilu inti tħalli; għalik jitlob 'l Alla tagħna Min f'dil-biċċa jkun jarakom għat-tifħir ilsienu jħoll, barka lilkom imur jagħti, u, mal-barka, qima wkoll. Wieħed igħix bil-qalb ta' l-ieħor, fil-qalb t'Alla msaħħin, tkunu l-għożża ta' pajjiżkom, tkunu l-bena tal-Maltin. LIL ĦABIB GĦELUQ SNINU Ħabib għidli u għidli s-sewwa, biex is-sewwa jkun żgur miegħe k. Liema kien il-jum li hieni għaddejt int f'dil-ħajja tiegħek 7— Jimken meta rhatt qalzietek, n s-suf nihet taħt mnifsejk, jew inkella meta ommok lilek bieset fuq għajnejk 2 Le' nisimgħek jien tweġibni, til-jum hieni kien dak biss, ineta b'ħilti jiena lilha le ħallejt il-għera jmiss.' ''Għoxrin sena u tlieta magħhom, batejt jien biex niġi f'dana. Xi tgħid int, ja kittieb ħija, li nistqarr li l-jum kien danaf—' : QALLEJA,