Minn Ġrajjiet Beltna: 48 75 Sena ilu: Tħejjijiet biex il-Kolleġġjata ta' l-Isla togħla għall-ġieħ ta' Bażilka Qabel l-Inkurunazzjoni Ma kenux għaddew erba' xhur minn mindu fl-Isla, fit-23 ta' Mejju 1920, kien inqara r-reskritt għall-inkoronazzjoni ta' l-Istatwa ta' Marija Bambina. Il-festa ta' Marija Bambina tal-1920 kienet waħda ta' entużjażmu wara s-snin diffiċli tal-gwerra. Kienet fil-bidu tal-preparazzjoni ta' festi għas- sena ta' wara li ma kellhom jintesew qatt. Imma tħejjija mistennija minn ħafna kienet dik li l- Bambina tiġi inkurunata f'tempju li jkun iżżejjen b'ġieħ ieħor. Fl-Isla, kien hemm min xennaghom għall-Bażilika, u ma ddispjaċihomx. Fost dawk li ħabbew lill- Isla minn qalbhom, kien hemm min ittama li għal din il-knisja-kolleġġjata jingħata l-istess ġieħ li, fl- 1816, kien ingħata lill-knisja parrokkjali ta' Santa Marija tal-Portu Salvu, u, fl-1895, lis-Santwarju tal-Madonna tal-Karmnu, it-tnejn fil-belt Valletta. Gratitudni lejn min jistħoqqlu L-Isla kien jistħoqqilha li togħla għall- ġieħ ta' Bażilika. Imma, bħalma jiġri dejjem, jekk ma jkunx hemm min iqanqal lill-Awtoritajiet Rumani, digrieti pontifiċji jibqgħu ma joħorġux. Kif inhu xieraq, l-Isla tħossha grata lejn il-Papa Benedittu XV għaliex, f'ismu, ħarġu d-digrieti ta' l-inkurunazzjoni u tal-Bażilika. Imma l-Papa ħariġhom għax kien hemm min ikkonvinċieh li dawk l-unuri kienu jistħoqqu lill-Isla. Dawk li ħadmu kienu mill-Isla stess. Fil-ġrajja tal-Bażilika, l-Isla m'għandha tinsa qatt lill-Benedittin Dom Mauro Inguanez u lil Dun Goffred Lubrano li, iżjed tard, kellu jkun Kanonku Primiċerju tal-Kolleġġjata. Il-Kapitlu kien għadu ma jaf xejn meta dawn it-tnejn, bil-kunsens ta' l-Arċipriet, il-Kan. Dun Ġużepp Adami, bdew ifittxu l-kollaborazzjoni tal-Kardinal Vico f'Ruma. Rikors b'Rakkomandazzjoni Eżattament 75 sena ilu, wara l-festa tal- Bambina ta' l-1920, bdiet il-ħidma biex isir dak li hu uffiċjali. Kien meħtieġ li jsir rikors lill-Awtoritajiet Supremi tal-Knisja. F'dak iż-żmien, kien għad ma hawn l-ebda parroċċa tal-kleru djoċesan li kienet bażilika. It-Tribuna li ntramat fil-Bażilika ta' l-Isla (ikompli f'paġna 33) fis-sena 1921. L-ISLA — Ħarġa Speċjali 31 Ma kienx il-Kapitlu li fassal ir-rikors li kien se jintbagħat. Dan deher miktub mill-Arċipriet Adami. Imma żgur li kien hemm fih l-id ta' Inguanez, il-Bededittin letierat u li kien jaf minfejn jgħaddi. Il-laqgħa kapitulari tal-21 ta' Settembru 1920 kienet waħda importanti. Segretarju tal-Kapitlu kien il-Kanonku Teologu Dun Manwel Galea, li iżjed tard kellu jkun Isqof Awżiljarju ta' Malta. Ir-rikors jiġbor fih il-ġrajjiet glorjużi tal-belt u tal-parroċċa. Huma ġrajjiet li nafuhom: L-Isla hi l-belt li ma ntrebhitx fl-Assedju l-Kbir. Għandha knisja parrokkjali li hi monument ta' dik ir-rebħa kbira. Fiha hemm devozzjoni ħajja lejn Marija Bambina, li kienet qed tistenna li tiġi inkurunata. Kienet ukoll Kolleġġjata Insinji sa mis-sena 1786. Il-Kapitlu approva r-rikors kif kien miktub. Għalhekk, delegazzjoni kapitulari, fis-27 ta' Settembru 1920, ippreżentat ir-rikors lill-Arċisqof Mawru Caruana. Dan wiegħed li jagħti l-appoġġ tiegħu kollu għax rakkomandazzjoni min-naħa ta' l-Isqof Djoċesan hi importanti għas-Santa Sede. Trattattivi li għalqu b'suċċess Baqgħet sejra l-korrispondenza bejn Lubrano u Inguanez ħalli l-Kardinal Vico jwassal kollox quddiem il-Papa. Kien meħtieġ li s-Santa Sede tkun taf li l-Isla kellha kulma kien mistenni minn knisja li tkun se tingħata l-ġieh ta' Bażilika. Fost l-oħrajn, ma kienx issemma jekk il-knisja ta' l-Isla kenitx ikkonsagrata. Għalhekk, ġie ċċarat li kien ikkonsagraha l-Isqof Paolo Alpheran de Bussan fl- 20 ta' Ottubru 1743. Fl-aħħar tal-1920, kollox deher lest biex joħorġu l-ittri appostoliċi tal-Papa Benedittu XV. Ittamaw ukoll li l-Bażilika setgħet titqies bħala r-rigal għall-Milied ta' dik is-sena. Kien għad fadal xi dettalji żgħar. Madankollu ma kienx jonqos wisq biex joħorġu l-ittri appostoliċi tat-3 ta' Jannar 1921. VICTOR CARUANA (Ta' l-Isla) ALUMINIUM L-ISLA — Ħarġa Speċjali 33