U fejjquh smajtx 1 (Ħrafa mill-Ingliż) Kull min għaraf id-dinja ilu li ntebaħ illi xogħol iebes u l-inbid imorru id f'id. Wieħed li jgħix bil-liidma ta' dir- għajh u bil-għaraq li jxerred— u jekk jaħdem kemm għaraq ikollu jxerred—jkun irid xi duwa li twetih u jekk hemm xi mezz oħla milli jferra' din id-duwa minn għonq ta' flixkun ta' l-imbid, jew dan il-mezz għadu ma' nsabx jew fir-raftal tagħina ġewwa għadhom ma semgħux bih. Iżda meta raġel ta' l-istrapazz jagħtiha għall-aniżetta jis- piċċa bil-għali. L-aniżetta titla' fir-ras u wieħed irid ikun tassew kursal biex ilegleg l-aniżetta u wara jiżloq minn idejn il-ġandarmi, Kieku jinzerta xi wieħed tal-qorti, xi skrivan jew xi tabib għandu mnejn jixrobha u barra mill-ħimura ta' mnieħru jżomm bla mibdula surtu ta' bniedem u jkun jaf kif għandu jagħmel biex itertaq qalb martu mingħajr ma jagħli. Iżda l-iżbozzi ma jafux bi lilewwa. Meta jkollhom ġo tihom boqqa ġmielha ma jsibux biex jinqdew filief bil-ponnijiet, u f'kemm ili ngħidlek arahom għall-frisk fiċ-ċipp tal-għassa. ' Miju l-landier kien wieħed minn dawn ta' l-aħħar. Ma għandniex xi ngħidu, għat-tiswija ta' xi stanjata mtaqqba jew xi kus qadim ħadd ma kien jagħmillu bżieq fuq imnieħru. Il-ħila ta' moħħu kienet, biex ngħid hekk, kollha fi truf sub- għajh u ta' landier li kien, kien bieżel tassew. Miju kien iħobbha l-qatra u sakemm kien iżomm ma' l-inbid kien ikun fih għaxqa. Wiċċu. frisk bħall-ġiżimin fil- bidu tal-ħarifa u erħilu jgħanni qisu gardill fin-namra, ħobż jittiekel ma' kulħadd għalkemm, forsi xi waqtiet aħrax mal- fimar. Meta mbagħad Kien iduq l-aniżetta kemm fisara kien jaf jagħmel kienet tibda tbaqbaq u tfawwar minn fih. 7 U kemm kien ifiobbha l-mara meta rasu kienet tafibat tisħon bl-inbid u daqs hekk ieħor kien jaliqar il-limar. Meta kien ixomm l-aniżetta, iżda, kollox kien jinqaleb. Lill-mara kien jisħtilha sad-dehra ta' wiċċha u jinfexx igħannaq u jbus il-ħmar bħal Ħuh. Ma' l-ewwel grogg kien jibda jgħanni. Mat-tieni jgħolli leħnu u aktar ma jżid fix-xorb aktar jiftaħ il-garġi. Meta l mara kienet tħoss leħnu qawwi jisboq iċ-ċekċik tal-landi u t-twer- żiq u ż-żaqżiq tal-krikk tal-karettun hu u nieżel man-niżla, kienet taħttaf ix-xall u terħilha għall-erbgħa taqbeż il-ħitan u tofroq l-għelieqi sakemm tasal bla nifs ir-razzett t'ommha, wie lima laħiqetx fil-ħin u Miju ma kienx jonqos li ma jdew- waqhiex idejh bis-sħiħ) biex titgħallem —kif kien iwissiha—li ma kellhiex titqanna b'raġel li rasu ma tiflaħx għall-qatra. Din il-ħajja kien ilha sejra żmien. Grezz qisha għattuqa tal-kina, kienet tieħu t-tajjeb mal-ħażin; waħda tpatti għall- ofira. Qatt ma gemgmet u l-ġirien ma jindaħlux:-in-nisa għax jidhrilhom li jistħoqqilha la darba kienet toqgħodlu, u l-irġiel għax kollha kienu jifhmu li taptipa 'l mara dejjem tiswielha ġid. Maż-żmien il-biċċa bdiet iddejjaq u tħasseb lil kulhadd Bdew jaraw li sa tispiċċa bil-għelt u jekk xi rmedju ma jin- sabx, kien għad isir 'xi qtil. Lejla waħda, wara li Miju kien dilek il-mara xi ħaġa agwa mis-soltu, Mari ż-żongrija ġagħlitha tugżah lil tal-għassa. Miju weħel nofs lira u dik il-lejla tafa' kemin ġebel sab għat-twieqi ta' Mari u weħiel lira u fimistax il-xelin oħra tal-fiġieġ li kisser. Trid iddum ittektek u traqqa, biex tifdi lira u ħmistax- il-xelin u għal xi xahrejn Miju qagħad ġwejjed qisu ħaruf. L-ewwel darba, iżda li raġa' daq l-imbierka aniżetta patta ta' kemmkien ilu kwiet fuq dahar il-mara. Il-ġandarm kien għassa tiegħu u waħiħilu tletin skud u l-ispejjeż. Imbagħad wefiel erbgħin skud, iħallashom jew xahar ħabs. Ma damx ma mar xahar Ħobż u. ġobon. . Xi xahar wara li Ħareġ minn Kordin ġera ġirja wara l-mara, ixejjer is-saldatur fl-ajru u jheddidha li jgħattnilha rasha. Dam jiġri wrajha sar-razzett t'ommha, u kont tista' tafilef li kien joqtolha li kieku hi ma qabdetx l-eqreb trieq fil-waqt li hu beda jixxengel u jsarbat minn taħt ħajt għall-ieħor. Billi jwaħħluh il-Ħabs kien għal xejn. Twaħiħilu l- flus- agħat, għax hekk l-aktar li tbati l-mara, li kien għoddu qatilha bil- ġuħ. Ħadd ma seta' jsib mezz kif isewwi l-biċċa, ibda mill- kappillan u spiċċa fil-ġandarm tar-raħal, L-aktar li setgħu jitta- maw kien li Miju għad joqtol lill-mara u lilu jgħallquli u jeħilsu minnu. Kulħadd kien xaba' jittama meta jum fost L-oħrajn il- ħmar karkar lil Miju lejn id-dar mimli bix-xorb sa griżmejh. Anqas igħanni ma kellu fila; lill-mara nsieha; ntelaq b'rasu mgħaddsa f'kitla tat-togħlija tal- l-ħwejjeġ U bit- stixjir ta' riġlejh rama jiżra' kemm stanjati u kzazel kellu fuq il-karettun mal- wisa' tat-trieq. Dam hekk għal xi żmien. Fl-aħħar tfarfar daqsxejn, bħal kelb mikul mill-briegħed, ta salt u żżerżaq minn fuq il-karettun, faqqa' bewsa bejn widnejn il-ħmar, tah daqqa ta' ponn fuq geddumu, gerger tnejn minn taħt ilsien, u daħal jixxengel id-dar wara li kien ta darbtejn is-salt biex jidħol mill-isprall tal-kantina. Sab it-taraġ, kejlu kemm-il-darba, u, meta il-afiflar wasal fuq, intafa' jonħor u jokrob fuq is-sod- da bil-ħwejjeġ b'kollox. Ħafna mill-ġirien kienu qegħdin jitgħaxxqu b'dawn il-kum- midji minn fejn ma kien hemm ebda periklu. Xħin dafial marru warajh biex jaraw x'sa jagħmel, Il-mara, ma ngħidu xejn, kien ilha li għabet minn bejn il-ħarrub fil-għalqa ta' wara l-għorfa. Ix-xitan ried li n-neputi tal-Kappillan kien ġie mill-kul- leġġ għal xijumejn. — Is-Sur Ġanninu kien sabi mqareb ġmielu għalkemm diġa nofsu tabib. Daħal mal-qatta u kif sab ruħu fil-għorfa jħares lejn Miju ġieh fisieb f'rasu. Mal-ħaġra t-tajn. WPatist' qalli. Jiena kont daqsu miż-żmien u konna nin- ġiebu Ħafna, ħabel u satal. ''Niżżel xi tnejn matnazzi miegħek isfel, ħalli nħejju xi ħaġa għal Miju għal xlin iqum'. Għal hekk inżilna u middejna għonqna għal dak li qalilna Ġan- ninu. L-ewwel ma għamilna żarmajna l-fimar imbaghad nefl- ħejna l-pernijiet mill-fusien u qlajna r-roti barra. ''Issa' qa- lilna Ġanninu, 'aqbdu x-xatba tal-karettun u tellgħuha fuq. Jekk tmejluha tgħaddi ħarir. Imbagħad tellgħu r-roti u qegħduhom f'posthom.' Hekk sar. Ma naħsibx li qatt kien deher karettun ieħor f'kamra ta' fuq u nħallikom taħsbu x'dehra kien fihl Nixtieq inkun fejn narah xħin iqumi' għedt jien, 'Mur ara kif jibqa' miblugħ, UStenna', qabeż Żeppu ċ-Ċawla, ''jonqos il-ħmar.' Ħa- risna lejh għax ma stajniex nifhmu għall-ewwel, iżda malajr rajna li ma kienx qal biċ-ċajt. Wara xi żewġ dirsiet mal- kamra ħitafna l-ħmar u ġarrejnieh 'il fuq mat-taraġ u konna naslu bis-sliema H ma kienx għax Karmnu l-Mejxu nesa li l-ħmir jagħtu biż-żewġ u tilef iż-żewġ sinniet ta' quddiem 1 Bejn it-tmellis u bejn is-swat fl-aliħar il-ħmar kien bejn il-lasti, imqammat bix-xedd b'kollox u b'rasu lejn is-sodda. Xfiin ittawwalna: mill-bieb tal-għorfa niqajna bid-dafik u d- dmugħ beda nieżel wied minn għajnejna, Għandkom mnejn rajtu xi darba xi dgħajsa żgħira mgħam- mra bil-qlugħ b'kollox f'xi flixkun tal-ħġieġ. In-nannu kellu walida u fi tfuliti ma kontx nistagħġeb ftit kif dik id-dgħajsa dafilet hemm. Bħali kien jiġrilu min kellu x-xorti jara l-imar ta' Miju bil-karettun b'kollox f'dik il-għorfa. Afina li għamilna l-borma bil-kemm stajna nemmnu dak fi konna qegħdin naraw u għoxejna nħarsu lejh. Il-fimar xejn ma ħadha bi kbira. Medd geddumu għall-erba' tibniet li kienu jittawwlu minn tiċrita fil-mitraħi, Issa ninżlu isfel l-aħwa,;' qal Ġanninu, ''Il-ħmar mħux sa jagħmel ħsara u afijar nistennew sakemm Miju jistenbali' tImqar jekk indum nistenna ġimgħa,' qal Żeppu, ''għors bħal dan ma nitilfux-' Kulħadd sab rokna fil-kċina, min qabbad il-pipa u min heda f'xi ħaġa oħra, nistennew il-ħin għaddej. Kien ilna daqqa ta' sagħtejn meta ħassejna xi ħaġa tiċċaqlaq fuq rasna u mba- għad karba jew tnejn. , (Qiegħed igħaddilu' qal Ġanninu b'sebgħu fuq imnietiru. Qabad tiela' t-taraġ fuq ponot subgħajh u aħna warajh. X'ħin xrifna għal ġewwa, il-ħmar kien magħad it-tiben kollu li sata' jiġbed mill-mitraħ u aktar minn nofs il-ħasira u issa kien qiegħed ixammem wiċċ Miju, u dan ixejjer b'idejh fil-vojt bħallikieku biex ikeċċi xi dubbiena fitta li ma taqlagħha b'xejn. Dak il-ħin il-ħmar rama' jilgħaq dawk l-erba' lanżi- tiet fil-quċċata ta' ras Miju, mħabblin u mżebblin qishom xkupa li tkun ilha l għamlet żmienha. Fl-aħħar il-ħmar sammar snienu fit-troffa u ġibed. Mal-ħasda Miju joħroġ il-ponn u jieħu il-ħmar fuq geddumu. Il-fimar rtafa' fuq saqajh ta' wara bis-salt u fetali il-ħoġor tat-tieqa b'rota tal-karettun u għamel ħisejjes qisu waslet l-afiħar tad-dinja. U Miju erħilu jogħrok għajnejh u jħares ma' dwaru, Ħares bħal wieħed belhieni lejn il-fimar, ħataf ir-riedni f'idejh, ġibed b'kemm kellu saliħa u ''Inqala' minn hemm, ja għafrit' qallu. ''Hemm x'inżilt tagħmel fil-gandotti. Xi l-mniefaħ għodost tagħmel 7: Li kont issib tromba terfgħek f' werżaq. Irtafa' fuq minkbu u beda jifli l-kamra, għajnejh jimxu minn fuq Ħaġa għall-oħra sakemm waslu fuq il-ħmar u l-karettun. Dam ftit ċass, għajneih im- sammrin fuq il-bhima ta' quddiemu. F'daqqa wafida sidru ntefaħ. u niżel sobtu u Ħarġet minnu twerżiqa maħnuqa; tger- beb minn fuq is-sodda għan-naħa l-ofira u għodos bħal fenek $ imgerrex taħtha u weħel hemm, għajta tilħaq l-oħra donnu barri dieħel il biċċerija. Aħna bdejna nrossu l-ġewwa, Ġanninu qabeż kif sata' minn fuq il-karettun u ġibed lil-Miju minn taħt is-sodda. UXiġara F' qallu. Għidilna xi ġralek f'ġieħ kemm hemm, ġenġilt raħal bil-għajjat l ' 'Tafiasra, Sur Ganninu' beda jtemtem iggranfat mieglħiu, 'iqa tarax Brejbes.. Brejbest Għamilhieli Brejbes; baqa' die- ħel id-dar warajja u tellagħli: l-ħmar hawn fuq. Jaħasra isa, igri malajr għal qassis. Iġri ġib 'il zijuk ħalli jiskunġrah u jekk ma ssibux ġib imqar abbati, jew: għal bżonn is-sagris- tan igħodd ukoll….. Ajna 1….Sinjur eħlisna mit-tiġrib. Santa Barbara la deni u l-anqas fisaral…Ajma l ajma… u nfexx jibki u jitlob f'ħin wieħed, Isa, fittxu morru xi ħadd għal Dun Ġużepp,' għedt jien, għax ma xtaqtx nitlef il-festa. ''Issa ġiet ix-xoqqa f'moxtha li nġegħluh ibiddel ħajtu. ' Għalhekk Ġomu ġera għall-Kappillan u aħna bqajna hemm nisimgħu lil Miju jgħid il-ġakulatorji li ommu kienet għallmitu fi tfulitu u li mhux żgur kien qalhom darba minn erbgħiin sena. 'l-hawn. Aktar ma beda għaddej il-ħin aktar beda jiġi f'sessih, u aktar ma ċ-ċpar ta' l-aniżetta beda jtir, aktar beda jxoqq il- għaraq għalih, sakemm wasal li biex ma jaħrabx mill-kamra kellna nżommuh tnejn minna b'saħħitna kollha. Fl-aħħar stama ħoss isfel. ''Hawn hu Dun Gusepp', qal xi ħadd. Iżda ma kienx hu; kien is-surġent. Għarafnieh minn leħnu jdamdam mad-dar kollha qisu bumbardun. UMela hekk irid igħid li l-ħmar tala' warajh fil-għorfa f' kien qiegħed igħid. ''Qatt stemgħet praspura bħal din7 Is-safita tax-xorb qiegħda taħdem fih.' Inti għax ma titlax tkellmu int 77 qabeż Ġomu. UNitla'l x'irid ikun 7 qal is-surġent b'lefien sod. U beda tiela' t-taraġ, iriegħed id-dar ma' kull tarġa' li jirfes. Hekk kif rifes fil-għorfa u lemaħ il-ħmar armat fil-karrettun ħaġa li qatt ma basarha—tgerrex hekk bl-ikreh li ma kienx baqa' wisq x'tagħżel bejnu u bejn Miju, għax għalkemm kien raġel daqs ġorf u jinqala' biżżejjed biex ikarkar xi sikran lejn l-għassa jew biex ifieraq xi żewġ nisa jiġġieldu, bil-lejl kien jibża' minn dellu u ma kienx joħroġ jekk ma kienx jkollu tal-anqas żewġ ġandarmi jwennsuh, l-anqas jekk jaf li jirduppjawlu l-paga. Imma billi ra 'l kulħadd iħares lejh, qawwa qalbu kif sata', qam qawma fuq tiegħu u jħares biċ-ċiera lejn Miju qallu: ''Dan il-għerq fa' ħmar kif tellajtu hawn 7 ' WAĦli, jaħasra mhux jien surġent; Brejbes għamilhieli wieġeb Miju jħabbat snienu bħal ċuqlajta. ''Naf li kont fuq il- karettun nieżel man-niżla. Ħdejn ix-Xatba l-Ħamra smajt ragħda ddur ma rasi, donnu kemm laned u stanjati hawn fid-dinja kienu qegħdin jaqgħu ma' dwari. F'leħħa ta' berqa sibt ruħi hawn, bil-ħimar iġebbed f'xagħri donnu qiegħed ilaqqat qabda furrajna. Jaħasra ibgħat għal Dun Ġużepp għax inħoss ruħi trid taqbeż b'safifia,' 'Ma tagħmlux Ħażin kieku jmur xi ħadd għalih,' qal is- surġent fil-waqt li radd is-salib bil-moħbi. — ''Sadattant jien ngħarbel ftit l-affari… Ħareġ karta u lapes u wara li xarrab il-ponta tal-lapes, ''Kellek xi qatra meta ġara dan7'' staqsa lil Miju. ijista' jkun li kelli xi żewġ belgħat, iżda l-fimar ma daqx xorb; kien f'sessih daqsek, u arah hawn hu wkoll. ' UHekk hu,' ċaglaq rasu is-surġent. ''Il-gażiba hi kif ix- xjaten —Sinjur 'aħfirli Ie—kif il-ħmar jinsab hawn. Newwel dik il-lasta Ġom, ħalli nargħblu l-fatt sewwa qabel ma ngħarraf lil l-ispettur, ' Medd il-lasta fid-dafila tal-bieb u jżomm b'sebgħu l-kbir biex ma jitlifx il-qies tal-bieb, mar ikejjel il-karettun u aħna nżommu kemm nistgħu biex ma nidħikux. 'iIl-karettun ma jgħaddix mil-bieb,' beda jgerger u jħokk rasu s-surġent mifxul x'ser jibda jniżżel fuq il-karta. ''Ħalli nara t-tieqa,' ''Ma hemmx għalfejn surġent, tista' tara li l-anqas il-ħmar ma jgħaddi, afiseb bil-karettun miegħu f' indaħal Ġanninu. ĦU x'għandek xi tgħid fuq il-ksur tat-tieqa. tJien ħallejtha sħiħa dalgħodu, qisha qiegħ ta' kitla ġdida. U dan għalfejn trid tafu: Minn hemm anqas denb il-fimar ma jgħaddi aliseb u ara l-limar bil-karettun b'kollox. Le, le, minn hemm ma daħfalx,' wieġeb mbergħen Miju. 'Nerħulha t-tieqa,' qal is-surġent. ''Hawn xi toqba clira fil-kamra PU 'iHemm il-katusa tal-minfaħir' qabeż Ġanninu. ''Alijar tit- liha sewwa surġent, għax igħidu li tas-setta minnha jgħaddu meta jindilku, u xejn ma trid biex Brejbes inqeda b'xi wieħed minnhom 4 Jista', jista' jagħti l-kas li kien hekk; ħadd ħlief Brejbes ma sata' jdaħħal il-ħimar mill-katusaf'…. u niżżilha fil-ktieb ukoll. L-isem ta' Brejbes ta' kull darba beda jwerwer lil Miju; ma felaħx iżjed, beda jingħi. ''Kemm sa jdum ma jasal il- kap: pillan, żgur ma nwassalx sa kemm jiġi. Iġru xi ħadd qabel ma jilħqu jġorruni l-friegħen F' UHekk Ħadd ħlief ix-xitan ma għamilha din il-biċċa'', kien għadu jixtarr waħidu s-surġent, 41) le, surġent,' tenna Ġanninu. Ngħid jien x'kellu bżonn joqgħod jitħabat Brejbes $ Ruħ Miju ilha tiegħu; ma kellux biża' li jitlifha L UForsi xaba' jistenna. Darba kien joqgħod wiefied raġel ta' qattagħmii f'dik id-dar—illum ħerba—f'tarf ir-raħal fidejn is- sienja, u lejla waħda, kienet tgħid in-nanna, wara li daħal jorqod insemgħu isejjes kbar: dak ir-raġel ma deherx iżjed….' Ma laħlaqx kompla għax dak il-ħin kien għaddej mit-trieq wieħed tal-ħaxix bil-ħmara u malli xammu l-ħmar ta' Miju beda jinħaq b'kemm kellu ħila. URajtux kif beda jiddejjaq f' qal Ġanninu, ''Sa jagħmel tiegħu Brejbes.' — : Miju li kien qiegħed jibla' kollox, ma felafix iżjed. Intafa' wiċċu l-isfel fuq is-sodda u beda jgħajjat għajta fl-art u oħra fl-ajru. Fil-waqt daħal il-kappillan bil-mara ta' Miju u ommha warajh, għax ix-xniegħa kienet xterdet ġmielha. —. Hekk kif il-mara ta' Miju rat dik id-dehra bdiet twerżaq aktar minnu, u bdiet tagħti fuq rasha u tixher bħal miġnuna. Ommha, iżda, tajjret l-għonnella minn fuq rasha, fetfiet idejha f'wiċċ. Miju donnhom żewġ imriewaħ, u bdiet 'tgħajjat b'ħalq ta' ċerna. ''Rajtx ja mażun, Kienx ili ngħidlek li għad iġorruk ix-xjaten7: Hix tbeżbiża biżżejjed din 7: Inżel għar- kubbtejk, ja tork, u iżżifiajr lill-qaddisin kollha li għadek hawn. Isa, fittex agħmel wegħda li tbiddel Ħajtek il-ħażina li għandek, ja ħatba ta' l-infernl… Sur kappillan ara jaħasra x'tista' tagħmel għalih; ngħid għalija nagħti wiżintejn xama' biex tixgħelhom quddiem in-niċċa ta' San Gawdenz, daqs kemm tiabtu bil-qalb u semagħni tarax l'' Il-kappillan, raġel li kien jaf id-dinja x'tagħti, fliena wieħed wieħed b'għajnejh iżebbġu minn wara iż-żġieġ tan-nuċċali, u meta ħares lejn Ġanninu—ma nafx żgur, iżda hekk dehirli—li għemżu kemm kemm. Imbagħad dar lejn ix-xiħa u qal: ''Isma' Mari, miniex żgur jekk hawn ġew sarx miraklu illum, għax il-knisja mhux għalkemm taqtagħhom bċejjeċ bħal dawn, iżda jekk tħalluni wafidi ma' Miju nafiseb li nkun nista' nagħmel xi ħaġa għalih. Issa morru isfel kulħadd u ħalluna weħidna,' Wara li kien ilna xi siegħa isfel feġġ il-kappillan u Miju b'geddumu mgħaddas fuq sidru, nieżel warajh. U Mari, morru inti u bintek u iġbru lil Miju magħkom ir- razzett. Hemm bżonn li din id-dar tintebaq u tinqafel u ma jidħol ħadd iżjed fiha sa fil-għodu u meta terġgħu tiġu taraw kif il-ħmar ikun sab postu band'ofira'': U jħares lejn Ġanninu l-kappillan kompla: ''Ħu ħsieb agħlaq id-dar Ġanninu, u ġibli l-muftieħ'. Ġanninu ħarrek rasu biex juri li fehem. 'Wiegħidek hux sur kappillan li ma jduqx xorb iżjed u inti żgur li jżomm kelmtu 77 qabżet Mari. Għax jekk jilħaq joft- roġ il-ħmar mill-għorfa qabel ma Miju jilħaq jagħti l-kelma tiegħu, ibqa' żgur li jarġa' għal li kien;' 'Iva, wiegħed li ma jduqhiex iżjed l-aniżetta; fuq l-inbid ma tantx 'rassejtu, ħallejtu li jista' jduqu xi darba 'l hawn u'l hemm,' UMa għamiltx sewwa' qabżet f'wiċċu l-kunjata ta' Miju donnha għafrit. ''Kolloxjkellek iżżommlu. Xejn xorb iżjed''. 'Tsma binti', wieġeb biered, biered il-kappillan, ''għedtil- kom mill-ewwel li mhux sa naqtagħha kif ġieb u taflaq jekk vi hawn il-lejla sarx miraklu jew le. Ħaġa watida biss ingħid li fil-Ħamsin sena għomor li għandi, qatt ma naf li fir-raħal saru ĠUżEPPI M. SPITERI 19-1-37. Għaliex tarmih il-Malti 7 Għaliex tarmih il-Malti il-Isien qadim li bih kelmitek ommok7 għax tħobb Isien mhux tiegħek u tmaqdar l-ewwel kliem li bexxaq fommok. u bla ma Ħammart wiċċek stqarrejt li Malta tiegħek mhix Maltija 7 Għaliex il-qalb hi mejta u fehmtek li tissielet għadha sħiħa, fil-waqt li qalb kull Malti imtliet bil-ferħ għax Malta hi rebbieħia7 Għalxejn tixfiet it-tajn biex tħassar dik il-qalb il-għana tagħha għax demmna hu demm Malti li jħares dak il-Isien li twieled magħina, Tisraqx l-isem ta' Malti u tgħidx li mara lilek tat il-ħajja, tinsiex li tkun imwarrab L mill-ktieb li jiġbor fih ulied il-Ġrajja. Bla mafkar l-art għad talibi il-fdal moqżież li jħalli l-ġisem tiegħek u s-Salita dejjem ħajja fit-trab ta' l-art għal dejjem tgħasses miegħiek.