EXCELSIOR Paġna 7 IL-FRANĠISKANI 25 SENA TA' ĦIDMA F'BAĦAR IC-CAGĦAQ Fl-20 ta' Mejju 1959, tletin sena ilu, tqegħdet l-ewwel ġebla tad-Dar ta' l- Irtiri Porziuncola f'Baħar iċ-Ċagħaq, ufl-Lulju 1964 l-istess Dar kienetlesta u sar fiha l-ewwel irtir bil-magħluq organizzat minn Dun Salv Galea għall-ġuvintur ta' l-Azzjoni Kattolika Maltija. Qabel din il-ġrajja, iżda, l-franġiskani kien ilhom midħla tal-Parroċċa ta' San Bartolomew ta' Ħal-Għargħur. Nafu fl-antik bl-eżistenza ta' reliġjużi franġiskani wlied din il-Parroċċa; nibdew mill-Beatu ta' l-Ordni Fra Dumink Mifsud li miet b'fama ta' qaddis fl-1570, u li x-xbieha tiegħu tinsab fis-sagristija tal-Knisja Par- rokkjali, P. Giovani Maria li għadda ħajtu Sqallija u miet fil-Kunvent ta' Vittoria nhar it-2 ta' Settembru 1687; u oħrajn sa żmienna. Il-miġja tal-Patrijiet f'Baħariċ-Ċagħaq tibda b'mod ftit jew wisq stabbli fl- 1946 minn meta Patri Pietru Muscat O.F.M. kien iqaddes għall-kaċċaturi fil-Knisja ta' San Ġwanni l- Evanġelista. Din il-Knisja ċkejkna taf il-bidu tagħha lill-Kjeriku Giovanni Portelli li beda jibniha nhar it-2 t'April fuq l- art imsejħa ta' Birsilotta jew tal- Paspur. Fil-5 t'Awissu 1759 iddo- taha b'dakli kien meħtieġ biex isir il- Quddies u l-Festa ta' San Ġwanni, kif ukoll Quddies anniversarju nhar San Lawrenz u San Pawl. Arċisqof Pietru Pawl Pace ta l-per- mess li fiha titwaqqaf il-Via Sagra u fis-16 ta' Settembru ta' l-istess sena P. Salv Anton Spiteri O.F.M. berikha. Sa ftit snin ilu l-Parroċċa kienet tieħu ħsieb tinżel f'din il-Knisja biex twet- taq dawn l-obbligi. Fl-1947 il-Patrijiet Franġiskani krew id-dar ta' biswit din il-Knisja u fis- sajf kienet tintuża għall-vaganzi ta' l- istudenti. Hekk il-Knisja ta' San Ġwanni bħal saret ukoll Knisja kon- jwettqu d-dmirijiet tagħhom u jsir il- quddies għall-kumdità tal-ftit nies li kien hemm madwar. F'din is-sena wkoll l-ewwel grupp ta' studenti flimkien ma' P. Benvenut Calleja O.F.M. bdew jagħmlu l-festa tal- Madonna ta' l-Anġli magħrufa aħjar bħala l-festa tal-Porziuncola nhar it- 2 t'Awissu. Hekk daħal dan it-titlu tal-Madonna li llum hu l-isem tar- Retreat House u tal-Knisja l-ġdida li għad trid titla'. Fil-bidu ta' l-1957 twieldet l-ideja li hawn tinbena dar ta' l-Irtiri. Baħariċ- Ċagħaq kien għadu kważi vojt. Kien hemm min daħaq bina li għażilna post hemm imwarrabl Bejn it-22 t'Awissu 1957 u s-7 ta' Novembru 1958, inxtrat l-art, saret il-pjanta mis- Sur Ġużċ Damato u fl-20 ta' Mejju 1959 tqiegħdet u tbierket l-ewwel ġebla mingħajr ħoss ta' xejn mill- Provinċjal P. Alfons Camilleri O.F.M. fil-preżenza ta' P. Benjamin Galea, Id-d: O.F.M. inkarigat mit-twettiq ta' dan il-proġett, is-Sinjuri Ġużż Damato u Spiridione Portelli, benefattur ta' din id-Dar u Fra Manwel Cassar. Il-bini ntemm ħames snin wara u f'Lulju 1964 sar l-ewwel irtir bil- magħluq, għax qabel, meta l-bini kien għad jonqsu biex jitlesta, P. Alfred Tabone O.F.M. kien diġa' beda jor- ganizza irtiri ta' ġurnata. Sadanittant, mhux bissli ma bqajniex waħidna f'Baħar iċ-Ċagħaq, imma n- nies kotrot hekk li ż-żewġ Quddisiet li kienu jsiru f'San Ġwanni ma kinux biżżejjed. Fi ftit kliem, bikri fl-1973 inbena l-bini ta' proġett ieħor: Knisja ġdida 'Santa Marija ta' l-Anġli' fil- qalba tan-nies, qrib il-bajja ta' Baħar — iċ-Ċagħaq. Nhar is-7 ta' Lulju 1973 saret l-ewwel Quddiesa fil-Kappella proviżorja li 'lquddiem għad tkun is- sagristija tal-futura knisja. L-art, magħrufa bħala ta' l-Għawl,li fuqha tinsab din il-kappella proviżorja ġiet mogħtija lilna mis-Sinjuri F. Bezzina Wettingeru John Parnis England nhar is-17 t'Ottubru 1964. ta' l-Irtiri Porziuncola l-Baħar iċ-Ċagħaq. EXCELSIOR Paġna 9 Aħnali għexna jew interessajna ruħna mill-qrib fl-iżvilupp ta' Baħar iċ- Ċagħaq matul dawn l-aħħar tletin sena ma nistgħux ma narawx x'bidla seħħet. Fil-każ tagħna l-Franġiskani minn naqra ta' dar għal vaganzi rajna jiżviluppa kumpless sħiħ li fih twettqet ħidma spiritwali, kulturali uedukattiva, b'risq eluf ta' niesminn kull rokna tal-gżejjer tagħna, f'medda ta' ħamsa u għoxrin sena. L-ewwel tliet patrijiet li daħlu jgħammru fiha nhar id-29 ta' Ġunju 1964, fil-Kapitlu Provinċjali ta' l-1976 kotru u minn dar Residenza saret dikli hi llum Dar Formata jiġifieri Kunvent regulari. Il-bniedemli ta aktar minn nofs ħajtu f'dan il-proġett, P. Benjamin Galea O.F.M., għadu magħna, filwaqt li oħrajn li tant ħadmu f'Baħar iċ- Ċagħaq diġà marru qabilna fil-mis- trieħ ta' dejjem, minn fejn qegħdin jitolbu żgur lil Alla biex iseddaq il- barka Tiegħu fuq dan il-proġett u fuq il-komunità kotrana ta' fidili, li kuljum qed joktru madwar Santa Marija ta' l-Anġli tal-Porziuncola. P. Ġorġ Aquilina, O.F.M.