Illum, il-festa tal-Madonna tad- Duttrina f'Ħal Tarxien hija stabbilita. mal-bqija tal-festi li jsiru fil-gżejjer tagħna. Fil-fatt sirna nsibuha inkluża f'kull pubblikazzjoni li toħroġ dwar il- festi Maltin. Iżda, mhux dejjem kien hekk. Sa tmiem is-seklu l-ieħor, ftit kienu jafu biha u ħafna drabi kienet titħalla barra għal kollox meta ssir xi riċerka dwar Ħal Tarxien jew dwar il-festi Maltin. In-nuqqas ta' għarfien dwar il-festa tagħna kien dovut għal bosta raġunijiet, iżda mbilli ma kinitix magħrufa ma jfissirx li ma kinitx issir. Fost in-nies minn barra r-raħal li jistaqsuni dwar il-festa tagħna, spiss insib min jaħseb li l-festa bdiet issir dan l-aħħar jew li qabel kienet issir purċissjoni biss. Barra minn hekk, spiss ninnota nuqqas ta' għarfien dwar dan is-suġġett anke fostna, li aħna involuti fl-organizazzjoni tal-istess festa. Donnu matul iż-żmien drajna naċċettaw dak li kienu jgħidu ta' qabilna u nirrepetuh bla ma nafu jekk hux korrett. Għalhekk, iddeċidejt li nfittex il-verità. Biex iktar milli X'jiftakar dak u x'jaħseb l-ieħor, ikollna l-fatti li juruna l-għeruq ta' dawn. iċ-ċelebrazzjonijiet f'ġieħ il-Madonna tad-Duttrina li se nagħmlu fi ftit jiem oħra. Is-sena eżatta li fiha bdiet issir il- festa tal-Madonna tad-Duttrina ma nafuhiex. Nistgħu ngħidu biss li l-eqdem dokumentazzjoni dwarha tmur lura sal-1865' uli jekk din bdiet issir qabel, aktarx kien wara l-1849 għaliex f'lista tal-purċissjonijiet li kienu jsiru Il-festa tal-Madonna tad- Duttrina fl-ewwel snin tagħha fil-parroċċa tagħna dak iż-żmien, E'— ma tissemmiex il-purċissjoni tal- Madonna tad-Duttrina'. Biex nifhmu x'wassal għat-twelid F- ta' din il-festa, tajjeb inżommu f f'moħħna l-isfond storiku ta x'kien qed jiġri f'Malta fit-tieni l- nofs tas-seklu dsatax. Il-qagħda f soċjali kienet pjuttost tajba, b'hekk in-nies setgħu jikkontribwixxu b'risq il-festi. F'dak iż-żmien bdew jitwaqqfu l-każini tal-baned u twieldu l-festi esterni. Bdew jitwaqqfu wkoll ħafna fratellanzi ġodda li l-festi tagħhom bdew jiċċelebrawhom ukoll esternament. Xi ħaġa li ma kinitx tiġri fil-festi tal-fratellanzi li twaqqfu qabel. Minħabba l-biża' mit-tixrid tat- tagħlim. Protestant imħaddan mill-gvern Ingliż inħass il-bżonn li tingħata spinta lit-tagħlim tad- duttrina. Liema tagħlim tpoġġà taħt il-ħarsien. tal-Madonna li d-devozzjoni lejha kienet diġà qawwija u hekk bis-saħħa tagħha n-nies setgħu jitħeġġu aktar għat-tagħlim nisrani. Il- kongregazzjonijiet tad-Duttrina mwaqqfa — fil-bidu — tas-seklu tmintax reġgħu bdew jingħataw il-ħajja hekk li f'xi parroċċi tant saru popolari li bdew jorganizzaw festa kbira. Fost dawn il-parroċċi kien hemm Birkirkara u ż-Żejtun li l-festi li kienu jorganizzaw f'ġieħ il-Madonna tad-Duttrina kienu jħabbtuha sew mal-festi titulari tagħhom. Ġara li fl-1864 Dr Dun Pawl Lauron li kien minn Birkirkara, sar Kappillan Ħal Tarxien fejn sab il-kongregazzjoni tad-Duttrina li: kienet twaqqfet 116-il sena qabel. Kollox jindika li kien bis-saħħa tiegħu li Il-25 Pubblikazzjoni - 2018 f'raħalna bdiet issir il-festa tal- Madonna. tad-Duttrina hekk kif f'Ħal Tarxien beda jagħmel dak li diġà kien isir f'Birkirkara. Mill- banda l-oħra, Dun Anton Zammit (1922-2010) kien jirrakonta kif meta kien tifel kien jismagħhom jgħidu li meta ġew biex jagħmlu l-festa tal-Madonna tad-Duttrina, it-Tarxiniżi bdew jirraġunaw li ladarba din il-festa kienu kapaċi jagħmluha ż-Żwieten allura kapaċi jagħmluha huma. F'dan l-isfond insibu li mill-1865 'il quddiem il- Kongregazzjoni tad-Duttrina fir- raħal tagħna bdiet toħroġ l-ispejjeż biex tagħmel il-festa interna u esterna li kompliet tissaħħaħ mat- twaqqif tal-Fratellanza fl-1874. B'differenza minn festi oħra, il- festa tal-Madonna tad-Duttrina qatt ma kellha data ffissata fil- kalendarju liturġiku għax hija purament festa devozzjonali. Għalhekk kellha tiġi magħżula data apposta għaliha. Dan kien ta' vantaġġ għax setgħu jagħżlu li ikompli f'paġna 46 II purċissjoni f'jum tal-Madonna V is-Suq fis-snin ħamsin tas- seklu għoxrin. Ta' min innota li vara għadh ningħajr il-fjuretti i armar ta' barra li ' iwassal proprju sa fejn tidher il-vara fir-ritratt, dan skont ir-regoli tal- konċilju reġjonali tal- l-festa ssir fis-sajf waqt li l-festa titulari kienet għadha marbuta mad-data tal-25 ta' Marzu. Għaldaqstant, għażlu li l-festa tibda ssir Ħadd fuq l-Ottava ta' Corpus, b'hekk kienet tvarja bejn Mejju u Ġunju'. Ir-raġuni għal din l-għażla ma nafuhiex iżda wieħed jista' jinnota li fl-irħula l-oħra fejn kienu jiċċelebraw il-festa tal-Madonna tad-Duttrina, din ukoll kienet issir f'dan iż-żmien tas-sena'. Hawn ta' min jinnota li fl-1856 il-Papa Piju IX stabilixxa l-festa tal-Qalb ta' Ġest biex tibda tiġi ċċelebrata fid-dinja kollha, il- Ġimgħa fuq l-ottava ta' Corpus'. Issa, din il-festa f'Ħal Tarxien kienet issir mill-Fratellanza tad- Duttrina'. Dan kien iwassal biex it-tridu tal-festa jibda l-Erbgħa u jieqaf il-Ġimgħa biex issir il-festa tal-Qalb ta' Ġesti u jkompli s-Sibt. Dak iż-żmien: il-funzjonijiet liturġiċi kienu jsiru b'pompa kbira. Għaldaqstant, kienu jintefqu ħafna spejjeż fuq lati kollha li flimkien jiffurmaw festa interna mill-aqwa. Il-fratellanza sa mit-twaqqif tagħha ħadetħsieb li tagħmel l-armar għall- ħtiġijiet tagħha iżda tat sehemha wkoll biex sar armar u proġetti fil-knisja li kellu jgawdihom kulħadd. Sfortunatament, xi wħud mill-affarijiet li l-Fratellanza tant għamlet sagrifiċċji biex ikkontribwiet għalihom, illum m'għadniex ingawduhom fil-festa tagħna. Fost dawn hemm il-linef tal-kristall li l-Fratellanza ħarġet għalihom is-somma ta' £425; l-akbar somma maħruġa minn fost il-fratellanzi kollha. Jidher li sa minn meta żżanżnu fl-1879, dawn bdew jintramaw għall-festa tad-Duttrina hekk, kif ta' kull sena nsibu l-ispejjeż minfuqa għax-xiri tax-xemgħa tagħhom. Fost armar ieħor, dak iż-żmien konna nsibu wkoll id-damask tal-kursija, il-kor u l-kappelluni, it-tużell ta' Barbara (l-antik) u l-lampieri tal-fidda. Dawn l-opri peress li saru mill-Fundazzjoni Barbara, il-Fratellanza kienet tħallasha biex tarmahom kif baqa' jsir sal-1978 meta l-Fratellanza qablet mal-Kappillan Dun Edgar Attard li d-damask ma jibqax jintrama għax kien qed jitqatta'. Mill-banda l-oħra t-tużell tneħħa meta nqata' t-tużell ta' kuljum filwaqt li l-lampieri għandna narawhom armati sal-lum. Bla dubju, l-aktar biċċa armar importanti fil-festa hija l-vara. Iżda, fl-1865, il-vara preżenti kien jonqosha tnax il sena biex issir b'hekk għandu mnejn li dak iż-żmien kienet tintuża vara oħra. Din l-ipoteżi hi msaħħa mill-fatt li fl-1867 intefqu 6s u 10d għax- xemgħa tal-vara'. Din ix-xemgħa aktarx kienet iddawwal il-vara fi żmien meta d-dawl elettriku kien għadu 'l bogħod. Kifnafu l-armar joħloq l-atmosfera tal-festa iżda l-festa nnifisha hi magħmula miċ-ċelebrazzjonijiet tat-tridu, il-quddiesa tal-paniġierku u l-għosrien. Fortunatament, xi drabi mal-ispejjeż tniżżel ukoll l-isem tal-predikatur b'hekk nafu xi wħud mis-saċerdoti mistiedna għall-festi tal-Madonna tad- Duttrina f'dan il-perjodu li qed nikteb dwaru. Fost dawn insibu lil Dun Emanuele Pace li għamel il- paniġierku tal-festa tal-1875, Dun A. Spiteri li kien mistieden għat- Tridu tal-1876, Dun A. Psaila u Dun Anton Albmese li għamlu t-tridu u l-paniġierku rispettivament fil-festa tal-18777. B'differenza mil-lum, il-funzjonijiet ta' jum il- festa kienu jkunu akkumpanjati mill-orkestra tas-Surmast Roberto Decesareil.— jew tas-Surmast G. Bonnici mill-Isla'2. Il-purċissjoni aktarx li Ġita GVadonna tad-Dutbtina — Ftal Iihxien toħroġ għall-ħabta tal-5pm'' u ma jidhirx li kellha ħin fiss kemm iddum barra. Sa mill-bidu kellha l-istess rotta bħall-purċissjonijiet l-oħra li kienu jgħaddu kollha minn Triq Betta għax kienet l-aktar triq imbiegħda mill-Knisja Parrokkjali'. Dan sakemm fl- 1887 infetaħ Vjal Simmons u l-purċissjoni bdiet tgħaddi minn hemm kif għadu jsir sal-lum. Dwar l-irfigħ tal-vara f'konsulta tad- 19 ta' Diċembru 1875, il-fratelli ddeċidew li l-vara l-ġdida għandha tkun merfugħa minn membri pprofessati tal-Fratellanza biss'. Xi ħaġa li maż-żmien inqatgħet ukoll. Interessanti iżda nkunu nafu li sal-1882 il-purċissjoni tad- Duttrina kienet tkun akkumpanjata mill-fratellanzi kollha tal-Parroċċa. Dan nafuh għax fis-6 ta' Mejju tal- 1883 il-fratellanza bagħtet rikors lill-Isqof Carmelo Conti Scicluna, li fih talbitu biex tibda takkumpanja l-purċissjoni waħedha'$. Ir-raġuni li taw għal din it-talba kienet in- numru kbir ta' fratelli membri fiha. Fil-fatt jikkwotaw l-ammont ta' 160 raġel, minbarra ammont kbir ta' konsorelli. Jidher li ġaladarba l-Fratellenza xtaqet takkumpanja l-purċissjoni: waħedha riedet tagħmel ċert li l-purċissjoni tibqa' waħda dinjituża b'ammont kbir ta' fratelli. Fil-fatt ir-rikors jinkludi talba għal tibdil u żieda ta' diversi artikli f'kapitlu sitta tal-istatut orġinali li kien approvat fil-25 ta' Settembru tal-187577. proposti nsibu li l-fratelli kellhom ikunu obbligati jattendu għall- purċissjoni tal-festa u setgħu jkunu skużati biss f'każ ta' mard jew jekk ikunu barra mir-raħal. banda l-oħra f'artiklu ieħor ġie propost li l-fratelli jitħallew fil- libertà li jibgħatu lil xi ħaddieħor minflokhom biex jakkumpanja l-purċissjoni, basta dan ikun approvat mid-Direttur. — il-Kappillan. Fl-aħħar u mhux l-inqas inkludew multa ta' 9 tari għal min ma jakkumpanjax il- purċissjoni u min ma jħallashiex mal-ewwel jitlef id-dritt tas- suffraġju u l-akkumpanjament tal-Fratellanza wara mewtu'. It-talbiet fir-rikors. intlaqgħu b'digriet meqjus speċjali li ħareġ fil-25 ta' Mejju 1883. Iżda jidher li ma damux ma bdew jitfaċċaw xi problemi, l-aktar b'dawk li ma bdewx jattendu għall-purċissjoni. Għaldaqstant, ħames snin wara fil-15 ta' Ġunju 1888 intbagħat rikors ieħor biex jinbidel l-aħħar artiklu ta' kapitlu sitta tal-istatut'.. B'dan it-tibdil riedu jiddefinixxu l-perjodu ta' ħmistax —il ġurnata minn jum il-festa bħala ż-żmien allokat biex min m'akkumpanjax il-purċissjoni jkun jista' jħallas il-multa ta' disa' tari. Min jaqbeż dan il-perjodu kellu jiffaċċja l-konsegwenzi msemmija aktar 'il fuq. Dawn ir-rikorsi jikkonfermaw l-għajdut dwar il-kwantità kbira ta' Fratelli li kellha l-fratellanza tagħna, u huma xhieda tas-serjetà li biha kienet timxi. Fi żmien meta l-festi esterni kienu għadhom kemm bdew isiru, kienu meqjusa xi ħaġa kbira. Għadek sal- lum tisma' anzjani jistagħġbu dwar x'festa kienet issir f'taċ-Ċintura sempliċiment għax kien jitqassam il-ġelat u x'festa kienet issir f'San Franġisk għax kien isir trattament. Għaldaqstant fi żmien meta ma kien hawn xejn mill-affarijiet li tant aħna mdorrijin bihom illum, li tagħmel mixegħla barra, iġġib il-banda u taħraq in-nar kienet meqjusa xi ħaġa kbira. Dan il- kuntest huwa importanti ħafna li nifhmuh għax wieħed b'ebda mod ma jista' jqabbel festa kbira tal- lum ma' ta' dak iż-żmien. Jidher ċar li l-festa tal-Maodnna tad-Duttrina sa mill-bidu kellha l-parti esterna. Hekk li sa mill- 1865 nsibu l-ispiża ta' 6s biex inxtara l-polvri u għar-raġel li spara l-murtaletti. Intefqu wkoll 1s 6d għall-kiri tal-maskli0. Minn dettalji mniżżla mal-ispejjeż għall- murtaletti fis-snin ta' wara nsiru nafu li dawn kienu jiġu sparati fit-Tridu u f'jum il-festa''. Fil-11 ta' Ġunju tal-1867, għall-ewwel darba tħallsu 4L 3s 4d għall-fuoco artificiale liema spejjeż aktarx qed jirreferu għal-logħob tan-nar tal-art. Fl-istess sena bdew isiru wkoll ħlasijiet għall-mixegħla tat-toroq'. Kif kienet id-drawwa dak iż-żmien, il-mixegħla kienet issir billi jinkrew brazzi bit-tazzi taż-żejt u jarmawhom f'postijiet differenti tul it-triq. Aktar tard mbagħad ħasbu biex jagħmlu erba' armi li għadhom sal-lum jintramaw mal-faċċata tal-knisja u żewġ armi oħra li llum jintramaw mal-brazzi tal-gvern fuq iz-zuntier. Iżda dawn saru fil-bidu tas-seklu għoxrin minn Wenzu Schembri (l-Għajxa) flimkien ma' xi armar tad-drapp li maż-żmien spiċċa għal kollox. Waħda mil-armi li saru minn Wenzu Schembri (L-Għajxa) Sa mill-bidu wkoll insibu l-ħlasijiet għall-banda. Proprju f'Ġunju tal-1867 intefqu 12s 6d bħala aggiunta alla banda del casale'. Din in-nota hija interessanti għal, żewġ raġunijiet. L-ewwel raġuni hi għaliex tħallset aggiunta (parti) u mhux l-ispiża kollha. Hawn tqum il-mistoqsija dwar min ħallas il-kumplament. tal-ispiża7 It-tieni raġuni hija l-kliem 'banda del casale', dan il-kliem qatt ma nsibuh jidher f'xi dokument ieħor miżmum fl-Arkivju tal-Parroċċa qabel din id-data. B'hekk jista' jindikalna li l-ewwel darba li daqqet il-banda tar-raħal kien proprju fil-festa tal-Madonna tad- Duttrina. L-istess banda reġgħet inġiebet iddoqq is-sena ta' wara iżda mill-1868 'il quddiem ma nafux reġgħetx daqqet hi għax il-ħlasijiet huma mniżżla bħala banda per la processione. Din il-kitba tħallina fl-għama dwar liema banda ġiet iddoqq iżda tista' tindikalna li fil-festa kienet Il-25 Pubblikazzjoni - 2018 mistiedna banda oħra mhux għall- purċissjoni. Dwar l-għażla tal- banda huwa ċar li ma kienx hemm rabta mal-banda tar-raħal hekk kif fl-1875 il-ħlas tal-banda sar lis-Sur Diacono taż-Żejtun. Dan aktarx ifisser li għall-festa ta' dik is-sena daqqet il-Banda Beland taż-Żejtun . Rigward il-possibiltà li għall-festa kienet tinġieb banda oħra minbarra dik għall-purċissjoni, fil-kotba tal-Fratellanza ma nsibu xejn. Għalhekk, sa ftit ilu konna naħsbu li l-festa esterna tal-Madonna tad- Duttrina mill-bidu tagħha sal-2016 dejjem baqgħet tkun iċċelebrata fuq ġurnata waħda — il-jum proprju tal-festa. Dan il-ħsieb ixxejjen għal kollox meta tliet snin ilu fl- okkorrenzi tal-pulizija sibt rapport dwar inkwiet li nqala' lejlet il- festa tad-Duttrina tal-18767. Fil-kitba tiegħi intitolata 'Storja tinkiteb' sostnejt dan. ir-rapport b'rapport ieħor li kien deher dak iż-żmien fuq il-gazzetta The Malta News. Minbarra d-dettalji dwar l-inċident, ir-rapport fih kummenti dwar il-mixegħla sabiħa li kien hawn u fuq in-nar grandjuż li nħaraq li fl-opinjoni tal-awtur kien isbaħ minn dak li nħadem mill- barranin fl-okkażjoni taż-Żjara tal- Prinċep ta' Wales f'Malta u li sewa lill-gvern madwar £50026. F'dan ir-rapport ma jissemma' xejn dwar is-sehem ta' xi banda lejlet il-festa iżda jqajjem il-mistoqsija dwar: kif jista' jkun li kien hawn nar daqshekk grandjuż meta fil-kotba tal-Fratellanza għal dik is-sena nsibu li ntefqu 4L 3s 4d biss għan- narż: Fl-okkorrenzi tal-pulizija għas-sena 1877 hemm konferma oħra li saru ċelebrazzjonijiet lejlet il-festa għax insibu l-ismijiet tal- pulizija li kienu assenjati f'Ħal Tarxien lejliet u nhar il-festa''. Iżda d-dettalji dwar fiex kienu jikkonsistu ċ-ċelebrazzjonijiet nibqgħu ma nafuhomx. id-dlam fl- intaffuh rapporti iż-żmien Angelo Fortunatament dan istorja, lum nistgħu permezz ta' żewġ fil-gazzetti ta'dak li. għaddhieli s-Sur ikompli f'paġna 48 L-ewwel rapport, li qed nirriproduċih hawnhekk deher fil- gazzetta 'Il-Ħabbar Malti' tal-5 ta' Lulju 1878. L-awtur filwaqt li jfaħħar l-organizzaturi tal-festa u kulma sar, jagħtina żewġ dettalji interessanti dwar lejlet il-festa tal-1878. Jgħidilna li dakinhar saru żewġ ġigġifogijiiet il-ġmiel Il-Ħabbar Malti - 5 ta' Lulju 1878 tagħhom, wieħed magħmul minn Fidiel Cutajar minn Ħal Għaxaq u ieħor magħmul mill-ġuvintur Tarxiniżi kif ukoll li daqqet il- banda tal-istilla tal-Isla; banda li llum m'għadhiex teżisti'5. It-tieni rapport deher fl-istess gazzetta iżda joħodna lura għat-2 ta' Lulju 1884. Fih l-awtur ifaħħar is-sehem tal-banda Mannarino taż-Żurrieq, illum il-banda Santa Katarina, fil-festa tal-Madonna tad-Duttrina f'Ħal Tarxien. Dawn ir-rapporti jiswew mitqlu deheb mhux biss għax jagħtuna xhieda ta' kif kienet iċċelebrata l-festa tagħna fl-imgħoddi iżda għax iqajmulna kurżitajiet — ġodda. Dan għaliex kif għedt qabel, fil- kotba tal-Fratellanza jissemmew biss il-ħlasijiet tal-banda għall- purċissjoni, aktar minn hekk mill- 1877 sal-1900 ma nsibux aktar imiżżlin ħlasijiet għall-banda meta fil-verità skont dawn ir- rapporti kienu jinġiebu maż-żewġ baned għall-festa. Għadaqstant, wieħed bilfors jistaqsi: min kien qed iħallas biex jinġiebu l-baned U min kien qed joħroġ il-biċċa l-kbira tal-ispiża għan-nar Sa fejn nafu s'issa dak iż-żmien ma kienx hemm każin li jappoġġja l-festa tad-Duttrina, iżda dawn il-fatti juruna li xi persuna/i jew organizazzjoni kienu qed jagħmlu tajjeb għal dawn l-ispejjeż. Il-ġbir għall-festa Ma jistqax jonqos li biex tagħmel festa dejjem ridt ħafna flus. Dak iż-żmien ma kienx hemm id- drawwa li jsir il-fundraising bħalma nagħmlu llum, iżda kienu jiddependu fuq id-donazzjonijiet tal-poplu. Ngħiduha kif inhi, ħafna nies bilkemm kienu joħorġu mir- raħal u restoranti fejn torganizza l-ikliet ma kinux jeżistu. B'hekk insibu li l-flus għall-festa kienu jiġu biss mill-ġbir fit-toroq u fil- knisja. Jidher perġ li l-Fratellanza ma kinitx tagħmel il-festa skont kemm tiġbor hekk kif din kienet tiddependi fuq dħul ieħor fosthom il-kiri tas-siġġijiet għal waqt il- quddies'. Madankollu, ir-rapporti li qed jaraw id-dawl f'dan l-artiklu juruna biċ-ċar li ma nistgħux noqogħdu biss fuq dak li hemm miktub fil-kotba tal-Fratellanza. B'hekk, ġaladarba għandna provi li saru affarijiet li ma nafux min ħallas għalihom ma nistgħux neskludu li kien hemm metodi jew ġbir ieħor li kien isir għall-festa u mhux imniżżel f'dawn il-kotba. ikompli f'paġna SO Għeluq Il-festa, il-Fratellanza, is-Soċjetà huma ħajjin b'hekk jinbidlu. Din il-ħarsa lura għandha tgħinna biex nifhmu aħjar minn fejn bdejna l-mixja li wasslitna fejn aħna llum. F'dan l-artiklu trattajt biss l-ewwel 35 sena tal-ġrajja tal-festa tagħna, iżda l-istorja ma waqfitx hemm kieku llum m'għandna xejn. Il- bidla li seħħet mal-medda tas-snin li ġew wara, għalkemm forsi mhux daqstant sabiħa, xorta hija ta' min wieħed jistudjaha u jifhimha bir- reqqa. Hekk kif kulma għamlu ta' qabilna f'perjodi differenti qed jaffettwa dak li aħna qed nagħmlu llum. Dan kollu jurina x'responsabiltà għandna jekk aħna nixtiequ li ta' warajna jkomplu Il-Ħabbar Malti 2 ta' Lulju 1884 mal-istorja li qed ninsġu aħna. £ Ara Libro Maestro della Congregazione della Dottrina u nnota ż-żieda fl-infiq għall-festa minn sena għall-oħra. 4A.MD. Suppliche 1883 $ Ara rapport fil-gazzetta 'Malta tagħna' il-festa tal-Madonna tad-Duttrina: Il-belt Valletta fid-19 ta' Mejju 1894, fin-Naxxar 2 ta' Ġunju 1894, fiż-Żejtun 9 ta' Ġunju 1894, Malta news : Birkirakra 20 ta' Mejju 1874. Kull sena kienu jintefqu madwar 7s 6d bħala somma li tinkludi fiha x-xiri tal-polvri, il-kiri tal-maskli u l-ħlas tar-raġel li jaħraqhom. Mis-sena 1865 sa 1876 insibu miktub biss li dawn il-flus intefqu għan-nar tal- festa tal-Madonna tad-Duttrina. Iżda mill-1877 'il quddiem għall-istess spiża, l-awtur jippreċiża li nefqa saret għan-nar tat-Tridu u l-festa tal-Madonna tad-Duttrina. B'hekk la bejn wieħed u ieħor dejjem intefaq l-istess ammont nindunaw li dejjem inħaraq in-nar fit-Tridu u f'jum il-festa. 22 Ibid. esiti 1876 23 Ibid. esiti 1867 4 A PT, Libro Maestro, esiti 1865 23 NAM,POL2,1A, 5 ta' Mejju 1874 — 15 ta' Diċembru 1877 26 Malta News, A great abuse, 21/06/1876 21 NAM,POL2, 1A, 5 ta' Mejju 1874 — 15 ta' Diċembru 1877. 2 Din il-banda kienet magħrufa li tappoġġja l-festa tas-S.S.Trinità fl-Isla. Il-Każin tagħha kien jinsab fi Triq il-Vitorja fejn illum hemm il-każin tal-Partit Nazzjonalista. Ġita GVadonna tal-Dulbina — Fa Iitnien