Il-Banda Maltija . Is-surmast ta s-sinjal. L-innu li kien imiss jindaqq minn fuq il-librett intgħażel…It-tambur tambar. In-noti ħelwa tal-klarinetti ndaqqu u n-noti tal- istrumenti mużikali kollha, ftit ftit, b'armonija, bdew jinstemgħu. Kien riesaq il-marċ u t-tfal tat- triq kienu nġabru f'gallarija ta' waħda mid-djar. Kienu mimlijin ferħ. Biswithom kellhom żewġ kaxxi kbar karti mqatta' żgħar li kienu flimkien qasqsu f'konfetti. Ponnijiethom kienu mimlija karti għal lest, biex la tersaq il-banda jagħtu s-salt u jibdew jitfgħu qatiegħ ponn wara ponn għal fuq il-bandisti… Il-marċ huwa s-sies tal-festa esterna daqs kemm il- proċessjoni hi l-qofol taċ-ċelebrazzjonijiet tal-festa liturġika tal-knisja. Fi żminijiet bikrin, u l-aktar għall-aħħar tas-seklu tmintax, bosta kienu d-dagqaqa u aktar tard anke baned ċkejkna, li kienu jakkompanjaw il- proċessjonijiet. Il-qawmien tal-baned seħħ mill- aħħar nofs ta' seklu dsatax u waħda mill-eqdem baned li għadha magħna u baqgħet kontiwament tagħti s-servizzi tagħha hi dik ta' San Filep. Kienu l-baned militari Ingliżi u l-influwenza tal- baned Taljana li ħeġġu lill-Maltin biex iwaqqfu baned fl-irħula tagħhom. Il-ġrajja tal-baned hi mżewqa b' avvenimenti reliġjużi, politiċi, soċjali u kulturali u evolvew b'tali mod li Ilum għandhom post ewlieni f'kull lokalità. Kull każin tal-banda hi skola tal-mużika u hu wkoll lok ta' formazzjoni taż-żgħażagħ. Barra minn hekk dan hu post soċjali fejn partitarji u ħbieb jiltaqgħu, u post kulturali fejn il-ħiliet jitrawmu u s-sens ċiviku jitkabbar. Hu l-volontarjat, s-sens li l-każin hu t-tieni dar ta' soċju li jispikka fil-baned Maltin u li jagħmilna differenti minn dawk ta' barra minn xtutna. Is-sede tal-banda hu l-każin. Dan hu lok li ta' spiss insibuh f'post ċentrali fir-raħal. Il-binja hi ġeneralment kbira u maestuża u l-post ta' divertiment hu l-ħanut tax- xorb jew tat-tċ. Kull banda għandha surmast, numru t'allievi u bandisti, li xi wħud minnhom jaqalgħu xi ħaġa żejda minn hekk u oħrajn li huma tal-post. L-istrumentura hi mħallta u tikkonsisti f'dik tal- injam, tar-ram u tat-tnabar. L-innu, il-marċi u l-arkivju jagħtuha identità lis-Soċjetà. Il-banda tkun ukoll mistiedna ta' każini tal-banda oħra għall- festi ta' lokalitajiet oħra. Illum nistgħu ngħidu li l-baned kollha huma msieħba f'assoċjazzjoni nazzjonali, l-Għaqda Każini tal-Banda u Ikoll huma rikonoxxuti uffiċjalment bħala Għaqdiet Volontarji Mhux Governattivi. Id-drawwa hi, li f'kull ġimgħa tal-festa, u anke fil-ġurnata liturġika tal-qaddis/a, isiru numru ta' marċi li jduru numru ta' toroq periferali, il-qalba tar-raħal u li fl-aħħar mill-aħħar jispiċċaw fil- misraħ milqugħin mill-partitarji u nies tal-lokal. Kull rotta hi differenti u bosta huma n-nies li jiftħu l-bieb beraħ u jesperjenzaw l-allegrija li mużika bandistika ġġib magħha. It-tfiegħ ta' karti mill- gallariji u l-ħruq ta' xi musketterija ma jonqsux. Minn naħa l-ohra lejliet il-festa jew ġurnata oħra qribha, s-surmast iħejji programm vokali u strumentali ta' mużika kontemporanja u klassika li tindaqq minn fuq planċier quddiem ġemgħa ta' mistiedna distinti. Dan jitlob tħejjija b'numru ta' kunċerti. Fi programm bħal dan, ta' spiss ikun hemm siltiet fejn il-banda tkun akkumpanjata minn spettaklu sinkronizzat ta' ħruq ta' nar li jittella' minn fuq bejt fil-viċin jew sparar ta' konfetti minn skrataċ biex b'hekk il-programm mużikali jintemm b'mod grandjuż fost iċ-ċapċip tal-ġemgħa. Ma hemmx dubju, il-marċ tal-briju ta' filgħodu is-27 Edizzjoni hu l-aktar marċ li jikkonkorru nies għalih, ħafna minnhom libsin il-kulur tal-banda, aħmar, aħdar jew blu. Dan hu mżewwaq bi bnadar, bżieżaq, ornamenti simboliċi u opri kbar li huma karatteristiċi tal-gżejjer tagħna, bħal kanizzati, umbrelluni, imrewwaħ u bandalori. L-għors, il-kant waqt il-marci u t-taqbiliet ta' partitarji mgħollija fuq l-ispallejn bejn marċ u ieħor li jtennu li huma l-aqwa, l-aħjar u l-akbar, ma jieqfux. Dan hu marċ b'tema ta' ifraħ u ferraħ u għalkemm ma jinżilx għasel ma' kulħadd, hu sinonimu ma' manifestazzjoni fejn il-ġemgħa tkun qed tiċċelebra lilha nnifisha. Għax ejja ngħidha kif inhi, il-festa evolviet tali mod fejn nistgħu ngħidu li l-festa hi tal-qaddis daqs kemm hi tan-nies u tal-knisja, u daqs kemm hi tal-lokalità. Nawgura l-festa t-tajba lill-Mostin kollha. Jalla l-Assunta titfa' l-barka tagħha u tnissel fina sliem u saħħa. St. Joseph Garage, Triq San Pawl tal-Qlajja Mosta — Malta 465, Triq il-Kbira, Mosta Mob: 7988 8609 WWW.mxtuition.com is-27 Edizzjoni