Dak inhar tal-25 ta' Lulju 19. WI ġara ka. EB IT fil-Kalkara. F'dan il-każ mhux talli li niftakkru x'ġara, iżda niftakkru ukoll fil-qlubija ta Missierijietna Maltin li. ħa dmu. biex jgħinu ki kull minn illu fil-bżonn fl-iktar Pubblikazzjoni tal-Festa San Ġużepp, Kalkara 2019 F'Malta, il-25 ta' Lulju, 1941 jimmarka ġurnata oħra mill- kalendarju sa minn meta Benito Mussolini kien iddikjara stat ta' gwerra kontra l-Ingliżi u l-alleati tagħhom. F'dik il-ġurnata il- Kalkara u l-Kottonera kienu mgħottija taħt trab u duħħan kbir. Kien wieħed mill-akbar air raids li qatt saru mit-Taljani. F'dak iż- żmien Malta kienet għada tiġi attakkata mill-Italja biss qabel ma Benito Mussolini talab lill- Ġermaniżi u l-Luffiwaffe biex tidħol Sqallija. Dak inhar tal-25 ta' Lulju, 1941, ġara każ partikolari fil-Kalkara. F'dan il-każ mhux talli niftakkru x'ġara, iżda niftakkru ukoll fil- qlubija ta' missierijietna Maltin li ħadmu biex jgħinu lil kull minn kien fil-bżonn fl-iktar żmien imdemmi ta' l-istorja ta' pajjiżna. Sfrotunatament, illum dik. il- ġenerazzjoni ta' nies li jiftakkru jew għixu l-gwerra qiegħed bil-mod il-mod jitnaqqar u jiġu msejjħa għall-ħajja ta' dejjem. Għaldaqstant, grazzi għall-riċerka u interess li għandi fl-istorja ta' pajjiżna irnexxili nsib xi ħaġa fuq x'ġara lil ċertu bdot Taljan bl-isem ta' Francesco Liberti kif ukoll il- konnessjoni tiegħu mal-Kalkara. Fis-sena 1941, minn ġewwa Sqallija kienet ġiet organizzata missjoni sigrieta. Missjoni li kellha twettaq studju serju fuq dik li kienet l-iktar fil-mira ta' l-attakki tagħhom, il-Belt Valletta. It-Taljani kienu jaħsbu li l-Ingliżi kienu qed jagħmlu l-operazzjonijiet militari u offensivi fuqhom stess mill- istess Belti Is-servizzi — sigrieti kellhom informazzjoni korretta, (i: iżda l-istrateġija li kienu jużaw xejn ma kienet tagħti frott. Dan minħabba li l-bdoti Taljani kienu jibżgħu mit-tiri tal-kanuni u allura kienu jtiru fl-. għoli wisq. Dan kien iwassal biex il-bombi jaqgħu fuq postijiet li ma kinux ikunu fil-mira tal-bumbardament. Biex din. il-missjoni tkun suċċess, kellha ssir missjoni ppreparata sewwa u bl-aqwa armamenti possibli. Aktar qabel, propju fid- 29 t'Awwissu, 1940, it- Taljani kienu ikkreaw Bomber ġdid l-Alcione CANT Z 1007 . Dan kien lest biex jibda l-missjonijiet tiegħu fuq Malta wara li l-Bomber imsemmi kien intuża għall-ewwel darba fil- front tal-Greċja. ' l-offensiva tagħha fuq il-Greċja ma dametx wisq biex titlob lill- Ġermaniżi biex jgħinuha fl-attakki tagħha mill-ajru. Dan għaliex l-attakki fqar li bdew jgħamlu fuq il-Greċja ma kinux effettivi. B'hekk 47 Bomber ta' dan it-tip ġew lura Sqallija biex jintużaw għall-attakki fuq Malta f'Ġunju tal-1941. Meta l-Lufftwaffe kienet invadiet il-Greċja f'qasir żmienl iż-żmien il-Maltin kienu jgħidu li t-Taljani ma kienux qliel daqs kemm kienu l-Ġermaniżi. Dan għaliex apparti li l-Italja ma kienet xejn ippreparata għall-Gwerra, Ajruplan tat-tip SAETTA MACCHI 200 lest biex jitlaq mill- ajruport ta' Palermo għall-missjoni fuq Malta minn fejn l- Ingliżi kellhom il- l-armamenti u l-Bombers tagħha ma kinux tajbin għal ċertu air raids. Ma ninsewx ukoll li l-esperjenza tgħallem ukoll. Dan minħabba li ħafna mill-bdoti Taljani ma kinux ta' xi esperjenza kbira fejn tidħol gwerra. Apparti minn hekk, fost il-problemi li kellhom, kien hemm waħda partikulari, dik li t-Taljani kienu jaħdmu bir-radar miftuħ mal-Fighters tagħhom. Dan kien iwassal biex saħansitra jinqabdu mill-art bir-radios xi jkunu qed jgħidu bejniethoml Minn nofs Lulju bdew mewġa ta' attakki bil-lejl fuq Malta bejn il- 15 u l-20 ta' Lulju, 1941 permezz ta' 30 CANT Z.1007. Attakk wara l-ieħor dawn il-Bombers ġew ridotti għal 12 biss. L-oħrajn kollha ġarrbu xi ħsarat jew tfarrku mit-tiri:— tal-kanuni. Wara dawn id-disfatti kollha l-Italja riedet riżultat tajjeb għalhekk ġiet imsejjħa Operazzjoni Speċjali li ħejjiet ruħha ) f'Palermo. Din. il-missjoni kellha twassal għas-suċċess meħtieġ. — Il-bumbardament kellu jibda minn filgħodu u ma jiqafx qabel il-bdoti jirnexxilhom isibu l-post postijiet strateġiċi tagħhoml Dak in-nhar tal-25 ta' Lulju, 1941 flotta sħiħa ta' Cant Z 1007 intbagħtet fuq Malta it-tluq mill- Aerodome ta' Palermo. Kien fid- 9:25am. Din l-operazzjoni sigrieta ingħatat l-isem ta' 'Sustanza'. L-ewwel skwadra ta' 10 Cant Z Ajruplan tat-tip SAETTA MACCHI 200 flimkien mal-pilota li mhux magħruf fl-ajruport ta' Palermo qabel it-tluq tiegħu intlaqat aj jruplan Talj an. għall-missjoni fuq Malta. 1007 ġiet skortata minn 47, Saetta Macchi 200. Kienma din l-iskwadra li l-bdot Francesco Liberti kellu itajjar is-Saetta Macchi 200 tiegħu għal missjoni fuq Malta. Dawn is-Saetta Macchi 200 kienu qed jipporteġu kemm jista ikun lill- Bombers meta jkunu qed jagħmlu it-tfittix. fuq il-Belt Valletta u jassiguraw li ma jkunx hemm telf ta' Bombers, minħabba li dawn riedu jwettqu ħafna iktar attakki fuq Malta. Dan sar minħabba l-fatt li f'Malta kien hawn skwadra ta' Hurricanes li kienu qed jagħmlu ħerba mill-Bombers huma u jtiru lura lejn Sqallija. Is-sirena newwħet u dlonk il-formazzjoni msemmija deheret fuq Malta u bdiet l-operazzjoni fuq il-Belt f Valletta. L-Ingliżi minn naħa f tagħhom għamlu li setgħu biex ixekklu lit-Taljani biex kemm jista ikun ma jinkixfux il-postijiet sigrieti. Intefa smoke screen madwar il-port kollu u minħabba li kienet ġurnata Sajfija — l-ismoke screen niżel fil-baxx ħafna tant li daħal saħansitra fix-xeltrijiet u bosta nies spiċċaw bla nifsl Mewġa wara mewġa, it-Taljani bdew iwaddbu xita ta' bombi fuq il-Belt Valletta. Minħabba l-istrateġija li adattaw it-Taljani u kif ukoll biex jevitaw li ikunu ta' mira għall-kanuni, il- Kalkara kienet intlaqtet minn ammont ta' bombi żgħar kif ukoll minn tiri ) tal-machine guns. tal- Fighters Taljani. Il-crew tal-kanun stazzjonat fil-Barrakka ta' Fuq fil-Belt Valletta irrappurtaw li: kien L-ajruplan ġie milqut sewwa u deher li l-bdoti ftit kellhom ċans li joħorġu minnu. Ftit wara żewg Fighters Taljani kienu ġew milquta ukoll. Wieħed waqa Għajn Dwieli lejn fejn illum hemm il-benniena tal-Fgura. Il-Fighter l-ieħor intlaqat mill- kanuni stazzjonati fuq San Ġwann t'Għuxa, Bormla. L-ajruplan kien tal-Bdot Francesco Liberti (KIA) (MM23361). Hekk. kif dan l-ajruplan ġie milqut kien irrappurtat li ħa n-nar. Francesco irnexxielu joħroġ mill-ajruplan tiegħu u baqa jżomm sod sakemm irnexxilu jaqbeż minn fuq l-ajruplan qabel dan sar ballun ta' nar fl-ajru. b' kuraġġ Il-fdalijiet tiegħu waqgħu propju lejn ir-Rnella. Francesco Liberti kien ġa ferut qabel ma qabeż, iżda ġara li l-parachute ma nfetaħx sewwa u Francesco niżel b'tisbita wara l-fdalijiet tal-ajruplan tiegħu. Francesco ġie fi Triq il-Kajjik fil-bidu tal-Kalkara. Hu kien qiegħed jiġi segwit mis-suldati li kienu stazzjonati fuq kanuni fil- Kottonera, iżda minħabba l-grieħi gravi li ġarrab, Francesco Liberti miet ftit wara li waqa f'idejn il- Maltin. Jakkumpanjawħ kien hemm. it-Tabib Cauchi Inglott, is-Sur L.Boffa kif ukoll Dun Pawl Galea li assistieħ fl-aħħar ħinijiet ta' ħajtu. Dun Pawl kien qassis iservi ġewwa l-Parroċċa tal-Kalkara f'dak iż-żminijiet imdemmija tal-gwerra. Wara dik il-ġurnata it-Taljani kienu għamlu ukoll raid mal-lejl fejn tefgħu xi flares biex jixgħelu d-dawra tal-port. L-attakk kien immirat fuq it-Tarzna, iżda f'dan l-attakk it-Taljani laqtu il-posta tal-kanun fil-Birgu biswit il-forti Sant' Anġlu u qatlu sitt suldati li kienu mal-kanun. F'dan l-attakk xi bombi ġew quddiem il-Knisja ta' San Gużepp li sa dak iż-żmien kienet għada ma ntlaqtitx, kif ukoll waqgħu xi bombi fuq l-isptar ta' Bighi. Għal ħafna li jiftakkru dan il- każ kollha jesprimu li l-Maltin liema bħalu xorta ppruvaw jgħamlu li setgħu biex iżommu lil Francesco Liberti ħaj, avolja kienu jafu li kien l-għadu tagħhom. Naf'li dawk li jiftakkru l-gwerra ser tiġihom nostalġija kbira specjalment huma u jaqraw j dan. l-artiklu. Speċjalment dawk li b'xi mod jiftakkru il- Fuq in-naħa ta' xeltug ti tidher sewwa il- każ tal-Bdot Francesco Liberti knisja ta' San Publiju tal-Floriana, kif ukoll il-Kalkara fuq in-naħa tal-lemin. fil-Kalkara.