IN-NISEL TAL-ISEM TA' GĦAWDEX' Bosta jaħsbu illi l-isem tal-lum tal-Gżira ta' Kalvpso— Għawdex—(għand Idrisi—Għddex) huwa ta' nisel Għarbi, u tawh il-Għarab fi żmien il-ħakma tagħhom, u ġej mill- kelma għadsa, bil-lhudi għadaxa, ''lentil', kif għandna : bosta ismijiet oħra ta' gżejjer żgħar li ħaduhom minn żrieragħ— Filfla (-pepper), Kemmuna (-cumin-seed), Linosa (—lin- seed) eċċ; iżda ma hemmx dubju illi il-kelma Għawdex hija qadima, u ma hix ħilief tagħwiġa tal-isem antik tal-gżira. L-ewwel isem ta' Għawdex li nafu bih huwa Gwl. In- sibuh f'waħida mill-iskrizzjonijiet ta' Malta, (C.L. S. i, 182) tat-tieni jew it-tielet sċklu qabel Kristu, li titħaddet mit- tiswija ta' erba' mqades magħmula mill-poplu għawdxi (għam Gawl). Minn iskrizzjonijiet latini (per es: O.LLL. x, 7508) nafu illi l-kelma kienet titħarrek Gawl, Gawl għaddiet fl-iskrizzjonijiet griegi sewwa bħala Gau- los, kemm bħala Gaudos. L-ewwel forma għaddiet fil-Latin. Gaulus, Geulitani, u l-oħira—fil-Latin tal-Knisja l-aktar-—Gaudisiwm, Gaudisienses. Gaudisium allura mxiet mar-regula tal-Latin popolari, u saret'Godso, (2) fi żmien l-ispanjoli Gozzo, u fl-aħħar, fit-taljan, Gċzo. Minn natia l-oħra Għawdex mhux ħilief il-latin Gau- dis-ium, bit-tarf mormi. Xi tfisser Gawl7 U għaliex il-Feniċi taw lill-Gżira l-isem ta' Gawl7: Gdljew gawl fl-ilsna xemin tfisser 'tazza kbira (l. erater), u dan l-isem donnu kien jixraq lil Għawdex imħabba s-sura tiegħu ovali, fofri fiċ-ċentru u mdawwar b'ċirku ta' għoljiet mal-plajja kollha, Il-għerq tal-kelma huwa fil-għarbi ġal, jġul 'to go round, lhudi gul, to roll up, to forma ball or cirele. Mill-istess għerq għandna wkoll gelgul, ġolġol u ġulġlien, u ġel fil-kelma ġellewż, li tfisser lewż tond'. Il-bqija darba oħra. 48d-25 q.K.) kiteb Gaudos; dan juri li Gawl hi antika bosta iżjed.