F'nofs il-Monasteru, tara minaret iserdek fil-għoli; mal- 7 li tarah, tiġik kurżità li tkun taf għa- 7 liex jinsab hemm. Il-Patrijiet huma — Nsara, Griegi Ortodossi, m'hux Misil- — min Il-Patri qalilna l-ġrajja f'erba' kelmiet. Żmien ilu, Ġeneral Tork ried jaħbat għal Monasteru. Il-Pat- rijiet beżgħu għall-aħħar, u bagħtu jil x'uħud minnhom jitolbuh jaħfir- hielhom. Il-Ġeneral bagħat għalie- hom u qalilhom, li: li kien għalih, MISSSOĠSOSOSOSSSSSS Il-Knisja tad-Dejr tas-Sinaj, u l-minaret ma' ġenbha, li bnew il-Patrijiet. li kellu miegħu ma kienux jaħmlu lill-Insara, u huwa ma jista' jagħmel xej magħhom. Qalilhom: ''Morru l-Kunvent malajr-malajr, u araw kif tagħmlu u ibnu Moskija f'nofsu, jekk jista' jkun, mal-ħitan tal-knisja stess, Malli naslu, għidulhom li hemm kien daħal il-Profeta (jiġifieri Mu- — ħammed) biex iżur il-Monasteru, għal hekk dik l-art hija mqaddsa malajr jirranġa magħhom, iżda n-nies DAWRA MAL-ART IMQADDSA Il-Patrijiet marru jiġru l-Kunvent u kemm ilna ngħidu bnew Moskija; u hekk, malli s-suldati Torok waslu, u raw quddiemhom il- minaret tal-Moskija fin-nofs, daw- wru wiċċhom u telqu minn fejn ġew. Il-Librerija. Il-knisja hija l-ġaw- hra tal-Monasteru; iżda l-ġawhra ta' wrajha hija ta' bil-ħaqq il-Lib- rerija, li tħaddan fiha kotba mik- tuba bl-idejn li m'hemmx prezzhom, għal qdumithom u l-importanza tagħ- Il-Patri ħadna narawha, u hom, għalih din il-Librerija għandha siwi speċjali, għax barra l-għadd ta' ma- nuskritti fuq il-Bibbja, fiha nsab wieħed mill-manuskritti l-aktar im- portanti, li hu l-Codewx Sinaiticus, manuskritt l fih 847 folja, bit-test tal-Bibbja kollha, minn barra xi fol- ji mit-Testment il-Qadim, li ntilfu. Dan kien sabu fil-Monasteru l-istud- jus Ġermaniż C. Tischendorf, fl-1844. Minn hawn ittieħed' f'Lipsia, Petro- grad, u issa jinsab fil-British Museum; min jgħaddi minn Lon- dra, ma għandux ma jitawwallux titwila. Dan l-aħħar l-Amerikani kienu ħadu ħsieb din il-Librerija prezzjuża, u biex ma jħallux dan it-teżor jin- tilef, u biex huma wkoll ikollhom kopji tal-manuskritti kollha, u l-is- tudjużi jkunu jistgħu jinqdew bi- hom fl-istudji tagħhom, ħadu r-ritrat- ti tal-manuskritti kollha li hemm; m'hux tal-Bibbja biss, imma wkoll ta' ħafna xogħlijet oħra tal-qedem, b'għadd kbir ta' ilsna tal-Lvant. Meta morna hemm aħna, kienu għad- hom kemm temmew ix-xogħol; u ta' Amerikani li huma, ħallew l-ap- parati kollha fil-Monasteru, u rran- ġaw. il-Manuskritti kollha bl-ordni fuq l-ixkafef tal-azzar; hekk il-qadim twaħħad fi ħbiberija fejjieda mal- ġdid. Il-Patri daħħalna fis-sala b'sens ta' kburija b'dan it-teżor. Ma għad- homx iħallu jimraħ fil-Librerija lil kull min irid u jogħġbu, fuq li kien ġralhom. Iżda issa jsakkru kollox u jieħdu ħsiebu sewwa. M'hix sa tarġa tiġri: l-istorja ta' Tischendorf, li ntebah bil-Codew Sinaiticus minn xi folji li sab fil-qoffa tal-Patri li kien sejjer bihom biex ikebbes in-nar. Issa tgħallmu, bi profitt għaliehom, u għalina wkoll. Iżda din il-Librerija tfakkrek f'ħa- ġa oħra: il-Patrijiet tal-lum jgħoż- żuha u jibżgħu għaliha; iżda ta' qabilhom, mijiet. ta' snin ilu, għa- mlu xi ħaġa aħjar, għax bnewha u u għerqu bl-istudju fuqha. Il-Libre- rija, għal Patrijiet Griegi Ortodossi tal-lum, hija ħaġa tal-Mużew; ta' interess biss għal barranin. Għalie- hom, il-manuskritti huma magħluqa. L-istudju fosthom ma jeżiżtix aktar. Fosthom u fost oħrajn tal-Lvant, is- sib tiġri l-ideja li l-istudju jkabbrek u jonfħok bik in-nifsek, u jtellfek is- sempliċità Nisranija tal-Vanġelu, u jbiegħdek minn Alla, Għal hekk, barra mix-xogħol tal-Monasteru, ħlief ikantaw l-Uffiċjatura fil-knisja, minn sbieħ Alla sa jidlam, ma jagħmlu xej aktar. It-Teżori tal-Monasteru. Mil-Lib- rerija sibna ruħna ġewwa kamra mdaqqsa. F'nofsha hemm mejda b'vetrina fuqha, li fiha hemm mer- fugħa l-abiti sagri tal-Arċisqof ta' Sinaj: ħwejjeġ, kuruni, xema'; kol- lox jilma bil-fidda, deheb u ġawhar. Nistħallijkom tgħiduli: ''Mela hawn, hawn l-Arċisqoff'' Lwa. Dan l-Ar- ċisqof għandu l-awtorità fuq Sinaj kollha, u ma għandu 'l ħadd fuqu. Il-knisja Griega ta' Sinaj hija awto- noma, u ma tagħraf lil ħadd aktar fuqha ħlief lil Kristu, u seba' Kon- ċilji Ekumenki li saru qabel is-sena 1,000. U ħadd ma jidħol fil-Mona- steru jekk ma jkollux il-permess tal- Arċisqof, li għandu l-Palazz tiegħu fil-Kajr. U min imur hemm, im- bagħad, ikollu ċertifikat bi xhieda taż-żjara tiegħu fuq il-Muntanja Mqaddsa ta' Sinaj. Minn hawn il-Patri ħad- na dawra mal-ħitan jew aħjar mas- swar tal-Monasteru. Għedna li fid- deżert, l-Eremiti, kienu dejjem fil- periklu li jaħbtu għalihom il-Bedwin tad-deżert, għal hekk kellhom jaħ- sbu għal rashom. L-Imperatur Ġus- tinjanu ibnielhom din il-fortizza, u bagħat għal dan il-għan, għadd kbir ta' nies. U aktarx li ħafna Bedwin li hawn jiġġerrew fix-xagħ- ri tas-Sinaj, ma' dwar il-Monasteru, huma n-nisel ta' dawn il-ħaddiema mibgħuta hawn minn Ġustinjanu fis- seklu VI. Waqt li konna għaddejjin minn fuq dawn il-ħitan ħoxnin, il-Patri wriena minn fejn kienu jtellgħu l-Pellegrini li kienu jiġu jżuru l-Mo- nasteru fl-imgħoddi. Hemm daqsxej ta' kamra, u f'nofsha rota ċatta im- serrha fuq fus, u ħabel nieżel minn speċi ta' gallarija ħierġa 'l barra, u miegħu mdendla qoffa. Meta kien ijħabbat il-bieb xi ħadd biex jidħol, il-Patrijiet kienu jniżżlu din il-qoffa u jtellgħu l-Pellegrin fiha, Il-lum dan ma għadhomx jagħmluh, għax il-periklu ma għadux li kien; iżda l-bieb tad-dħul għadu ċkejken u dej- jaq, bħal ma kien. Minn din it-tie- qa, jew gallarija, il-Patrijiet għad- hom iniżżlu l-ikel u l-ħwejjeġ, xi tlie- ta jew erba' darbiet fil-ġimgħa, li -jagħtu lil Bedwin tal-inħawi tagħ- hom, Dħalna wkoll fir-refettorju l-qa- dim. Din hi sala kbira bis-saqaf tromba. Mal-ħitan hemm: xi pittura tal-qaddisin, Fil-fond hemm artal b'pittura fuqu antika, magħmula minn wieħed mill-Patrijiet; pittura tal-Ġudizzju, li tqajjimlek xagħrek xewk-xewk. Il-Kruċjati, wkoll hawn, ħallew tifkiriethom. Hawn jiġu jiek- lu l-Patrijiet; ikel fqir, għax fost- hom ijsaltan l-ispirtu tal- penitenza u l-faqar. Lussu u tħarbit tal-mejda ma jafux x'inhu. Waqt l-ikel jaq- raw mill-ħajja tal-qaddisin u l-Van- ġelu u l-Kotba Mqaddsa. Waqt li konna għaddejjin, il-Patri daħħalna f'waħda mill-kmamar tal- Patrijiet sħabu. Dawn il-kmamar jinsabu mibnija taħt ħajt, bi swit il- biċċa tal-Kunvent merfugħa għal Pellegrini li jgħaddu xi jumejn hemmekk, Dawn il-kmamar jixhdu l-ispirtu tal-faqar tal-Patrijiet. Sodda, siġġu, mejda ċkej- kna, xi ftit kwadri tal-qaddisin mal- ħajt, u x'erba' kotba bil-Grieg. tal- Liturġija; xej aktar. Għal kmamar tagħhom ma jħabblux rashom, iżda għal knisja ma jafux x'jaqbdu jagħ- mlu biex iżejjnuha. Hija t-talba ħierġa minn qalbhom lejn Alla l-Im- bierek. J'Alla jisma' talbhom u jil- qa' l-penitenza tagħhom, biex ifittex jasal il-waqt meta dawn jinġabru fi ħdan il-knisja mqaddsa, bħal ma kienu darba. Dawn in-nies ħallew id-dinja u ġew hawn biex jgħaddu jiemhom fil-ġabra t'Alla l-Imbierek. Fosthom hemm xi erbgħa għadhom żgħar ġmiel- hom. Is-superjur tagħhom hu l-Ar- ċisqof ta' Sinaj mgħejjun minn xi erba' Arkimandriti, Hawn jittamaw li jtemmu ħajjithom, għal kemm uħud minnhom jgħaddu ftit tas-snin hawn u mbagħad ijmorru f'xi Mona- steru ieħor. Il-Kamra tal-Mejtin, u l-ġnien. Kien għad fadal ħaġa, u din, il- Patri ħallihielna għall-aħħar. Barra l-bieb ewlieni tal-Monasteru, hemm daqsxej ta' ġnien, li meta tqis in- nixfa u l-blat għeri tal-inħawi, fih tas-sew għaxqa. F'din il-ġenna tal- art, il-Patrijiet jidfnu l-iġsma ta' sħabhom, meta ruħhom. tkun taret u penitenza, u talb bla weqfien. Hawn ukoll jindifnu l-Arċisqfijiet ta' Sinaj. Meta jgħaddu ftit tas-snin mid- difna, għandhom id-drawwa li jaqil- għu l-mejjet u jerfgħu għadmu f'kam- ra, U kif ngħidilkom jien, Alla jħares xi ħadd ikun jitwaħħax mill-mejtin, għax malli jilmah x'hemm f'din iż- kamra, jiċċassa għal dejjem. bil-qat- għa. F'din il-kamra, mela, ma hemmx ħaġa oħra ħlief għadam sti- vàt, waħda-waħda, fuq xulxin, b'or- dni tal-għaġeb. Tistħajjlek qiegħed tara xi qabda ġugarelli stivàti x-xatt tal-belt; u kollox bl-ordnijiet: riġ- lejn għaliehom; idejn għaliehom; ir- jus 'u kustilji, għaliehom. F'kelma waħda, kollox għalih, Nhar il-Ħaqq, il-Patrijiet sa jkollhom biċċa xogħol kbira x'jagħmlu biex kull wieħed isib għadmu l Din hija ċ-Chapel of Bones, il-Kappella tal-Għadam, ta' Sinaj. Il-għadam tal-Arċisqfijiet u l-Is- qfijiet ta' Sinaj, jirtefgħu f'kaxxa għaliehom; u hemm ħafna minnhom; kollha bl-isem tal-mejjet minn barra, Ħaġa oħra li tkexkxek, jekk tkun daqsxej waħda bl- A ħajja ż-żejjed, hi, li kif tidħol hemm, fuq il-lemin, tara skeletru mlibbes, bil-qegħda fuq pultruna, b'kuruna u salib f'idu, Dan hu Patri Stiefnu, li miet fis-sena 580 W.K., bil-fama ta' qaddis. Il-Patri dawwarna dil- kamra qisu qiegħed jurina x'erba' statwi fil-Mużew, U aħna, ħafna minna, b'wiċċna mqarras. Wara dawra bħal din, u ż-żjara fuq Ġebel Musa fil-għodu, għajjejna; morna nieklu, u rqadna raqda bil- kif. Għax fil-għodu kmieni, x'uħud minna, kellna nitilgħu fuq Ġebel Katrin, li hu 8,169 pied ogħla minn wiċċ il-baħar, DUN KARM SANT. IL-PARABBLA TAL-INBID- Isimgħu: wieħed raġel, sid miel, kien sa jsiefer. U sejjaħ lid-dajjar tiegħu u taħ ġarra nbid u qallu: 'Żommli din il-ġarra nbid, qadim u tajjeb, magħsur mill-aħjar għeneb tad-dwieli. ta': — missieri, u ħudli ħsiebha sewwa; għax meta narġa' niġi mis-safar, lil ħbieb li jiġu jifirħu bija, irrid nisqihom ftit minnu, biex nurihom kemm nistmahom''. Siefer sid il-miel, u d-dajjàr. ħa l-ġarra tal-inbid f'daru. Darba f'nofs inhar qaltlu l-mara: ''Ejja nieħdu ftit inbid minn tal-imgħallem I'', u sama' minnha żewġha, u fetħu l-ġarra u xorbu tazza nbid kull wieħed, u żiedu flokha nbid tas-suq. Kif ir-raġel ħareġ, il-mara xorbot tazza oħra inbid mill-ġarra t-tajba u żiedet tazza nbid irħis. U baqgħu sejrin hekk, jixorbu l-inbid it-tajjeb, tazza tazza, u jżidu l-ġarra bl-inbid ħażin. Fl-aħħar raġa' is-safar sid il- miel, u għajjat lill-ħaddiema biex jist- ħarriġhom tuq xogħolhom. Ġie wkoll id-dajjàr u ġieb il-ġarra tal-inbid, u sid il-miel fetaħha-u mela tazza u dagha, u beżqu l-inbid minn ħalqu, għax sabu ħażin. U għadab għadab kbir għad-dajjàr bla fejda, u qallu: ''Ja dajjàr ħażin u bla ġiħ, dan hu l-inbid it-tajjeb li ħallejt għandek biex tibżagħli għalih: Hekk, li kien minn għalik, biex thenni lil żaqqek, kont sa toħroġni ta' iblaħ mal-ħbieb2'' U d-dajjàr ma għarafx iwieġeb. U qal sid il-miel lill-ħaddiema: ''Orbtulu saqajh u jdejh u ixħtuh fil-bir ta' bla ilma, u soddu l-bir b'ħaġra u ħalluh hemm, biex jitħallas kif ħaqqu tal- għajb li ried jagħmillil' Min għandu widnejn biex jisma', jisma l QAWL TAL-PALESTINA: Agħti l-ħubeż lil-ħabbàż, wa lew akal nosshu. Jiġifieri: ''Agħti l-ħobż lil tal-forn, imqar jekollok nofsu'. Trid jgħid il-qawl, li x-xogħol għandna ntuh lil min hu tas-sengħa, għax għad li jisirqek fil-ħlas, la hu tas-sengħa, biċċa xogħol sewwa. toħroġ minn taħt