Monsinjur Portelli u s-Soċjetà Filarmonika Mnarja L-ewwel snin Monsinjur Portelli, jew kif konna nafuh b'aktar familjarità Dun Martin, twieled in-Nadur nhar l-4 ta' Diċembru tal- 1922 u ġie ordnat saċerdot fid-9 ta' April 1955. Bejn l-1956 u l-1959 mar Ruma fejn studja l-orgni, il-Kant Gregorjan, l-armonija, u l-kontrapont fil-Pontificio Istituto di Musica Sacra. Għal snin twal għallem il-mużika sagra fis-Seminarju ta' Għawdex u kien Maestro di Cappella tal-Katidral ta' Għawdex, tan-Nadur, Ta' Kerċem, San Lawrenz, il-Munxar, il-Qala, Ta' Sannat, u l-Għarb. Dun Martin jibqa' magħruf ukoll bħala kompożitur ta' 'l fuq minn 40 biċċa mużika sagra li hija tant sinonima mal-festa tal-Imnarja ċċelebrata b'sollennità fil-Bażilika ta' San Pietru u San Pawl fin-Nadur. Iż-żminijiet imqallba tal-50ijiet u s-60inijiet Wara l-mewt ħesrem tal-Arċipriet Cassar nhar l-1 ta' Novembru tal-1950 ġewwa Ruma, intgħażel bħala Arċipriet ġdid Dun Mikiel Portelli li jiġi ħu Dun Martin Portelli. Il-Parrokat ta' Portelli ma kienx wieħed faċli speċjalment bejn is-snin 1958 u 1967, meta bi protesta għall-għoti tal-Bażilika ma kinitx tiġi ċċelebrata l-festa tal- Imnarja, u lanqas kien qed jiġi amministrat is-sagrament tal-Griżma tal-Isqof. M'hemmx għalfejn jingħad, li disa' snin mingħajr festa u l-atmosfera ta' antagoniżmu għar- ragħaj tad-djoċesi kellhom effett fuq il-poplu Naduri tant li kienu ħafna dawk li jilmentaw li fin-Nadur qatt ma kien isir xejn, ħlief iż-żgħażagħ li bil-mijiet kienu qed jemigraw minn Malta lejn artijiet imbiegħda. It-Twaqqif tal-Banda Mnarja L-għoti tal-ġieħ tal-Bażilka ġab ferħ kbir fost in- Nadurin u mela b'ħeġġa kbira 'l poplu li waslet fost l-oħrajn sabiex fit- 8 ta' Lulju 1967 jinħatar l-ewwel: kumitat tal- Banda Mnarja, u bl-istess banda ssemma' leħinha għall-ewwel darba sena biss wara, proprju fis- 16 ta' Ġunju tal-1968 ħamsin sena ilu, matul il- festi speċjali li kienu qed ifakkru d-19-il ċentinarju mill-martirju tal- Appostli Pietru u Pawlu. Għal din l-okkażjoni l-banda daqqet. il-marċ 'Inaguration' ta' Vincenzo Ciappara, u b'hekk l-akbar 1 Joseph Vella Bondin, Il-Mużika ta' Malta fis-Seklu Dsatax u Għoxrin (Kullana Kulturali (PINJ)141 et.seq. ĠUNJU 2018 53 raħal f'Għawdex barra 'l Belt Victoria issa kellu wkoll kif kien jixraq il- banda tiegħu. Il-Banda Mnarja ġabet bidla fit-tessut soċjali tar-raħal. Issa, għexieren ta' tfal u żgħażagħ, u anke adulti, setgħu jitgħallmu l-mużika u jdoqqu strument. Il-bini tal-każin tal-Banda offra wkoll spazju għal attivitajiet soċjali, teatru, song festivals u reċtar, u parteċipazzjoni fil- kompetizzjoni tal-karnival permezz ta' karrijiet u żfin. Il-Każin tal-Banda fi ftit żmien sar organu importanti fil- ħajja tar-raħal. It-Tagħlim tal-Mużika fin-Nadur F'dan il-kuntest ta' ħeġġa u entużjażmu kienu ħafna dawk lli laqgħu l-istedina sabiex jibdew jitgħallmu xi strument, u n-numru tant kien kbir li b'żewġ lezzjonijiet fil- ġimgħa s-Surmast Bonnici ma kienx qed ilaħħaq mad-domanda. Kien għalhekk li Dun Martin Portelli ġie mistieden mill-kumitat il-ġdid sabiex jibda jagħti daqqa t'id fit-tagħlim tal- mużika, stedina li Dun Martin laqa' bil-qalb. Flimkien ma' Dun Martin kien hemm ukoll il-Kanonku Dun Ġużepp Grech, li b'ħila u sagrifiċċju għallmu t-teorija tal-mużika lil tant tfal u żgħażagħ Nadurin. L-aljievi kienu tqassmu f'żewġ gruppi, Grupp A mas-Surmast Bonnici, u Grupp B ma' Mons. Portelli u l-Kanonku Grech.Ż Meta daqqet għall-ewwel darba fl-1968 in-numru tal-bandisti kien ilaħħaq il- 55. Żgur li kieku ma kinitx l-għajnuna ta' Dun Martin Portelli u ta' Dun Ġużepp Grech il-banda ma kienx ser jirnexxilha toħroġ iddoqq wara sena biss. F'Novembru tal-1973 il-Kumitat tal-Banda ħass il-ħtieġa li jaħtar Assistent Surmast u forsi b'nuqqas ta' ħsieb u bi ftit għaġla permezz ta' delegazzjoni maħtura apposta, beda konsultazzjoni mas-Sur Sonnv Galea, bandist mal-Banda La Stella tal-Belt Victoria dwar dan. Is-Surmast Bonnici ħassu kemxejn offiż b'din il-mossa peress li ma kienx ġie infurmat b'xejn tant li ma baqax jitla' la għal-lezzjonijiet u lanqas għall-kunċerti. F'din is-sitwazzjoni partikulari li sab ruħu fiha l-kumitat, filwaqt li kienu għaddejjin trattattivi mas-Surmast Bonnici biex titranġa s-sitwazzjoni, Dun Martin kien ġie avviċinat mill-Kumitat sabiex jieħu ħsieb imexxi l-Banda hu, sakemm tinstab soluzzjoni. Wara li kiseb il-permessi meħtieġa Dun Martin mexxa 'l Banda bħala surmast tagħha sa nofs Ġunju tal-1974. Benefattur tal-Parroċċa tan-Nadur Mingħajr ebda tlaqliq mal-mewt ta' Dun Martin nhar it-3 ta' April 2017 in-Nadur tilef wieħed mill-akbar benefatturi tiegħu. Minbarra l-ħidma pastorali bħala saċerdot Dun Martin serva wkoll ta' Maestro di Cappella għal snin twal, waqqaf il-kor Jubilate Deo fl-1971 li Ilum huwa taħt id-direzzjoni ta' Mro Antoine Theuma bħala Maestro di Cappella u kkompona diversi quddies, fosthom il-Lauda Sion u l-Maria Assunta li llum huma sinonimi mat-Tridu tal-Imnarja. Dun Marin ikkompona wkoll diversi innijiet u d-dramm 'Ir-Rebħa tal-Appostli Pietru u Pawlu' fl-1988, bi kliem tal- mibki Isqof Cauchi, fl-okkażjoni tat-triċentinarju mit-twaqqif tal-parroċċa u li ttella' għal darba oħra taħt id-direzzjoni ta' Mro. Antoine Theuma fl-2004 f'għeluq il-mitejn sena mit-tberik tal-knisja parrokkjali. Dun Martin jibqa' mfakkar bħala iben dehen tal-parroċċa tan-Nadur u benefattur kbir tal-Banda Mnarja. Monsinjur Portelli ngħata Ġieħ in- Nadur mill-Kunsill Lokali fl-2005. 2 Joseph Said, Ġrajjiet Importanti fl-Amministrazzjoni tal-Banda 'Mnarja' (Il-Banda Mnarja, 1967-1994 l-ewwel snin) 68 3 Joe Curmi, Ġrajjet Il-Banda Mnarja (Ir-Raba' Parti) (L-Imnarja, Soċjetà Filarmonika Mnarja, Festa 2012) 87 54 LEĦEN IL-BANDA MNARJA