li noqgħod ż-żewġ parroċċi ddedikati lil- Santa Katerina Verġni u Martri ta' Lixandra, li huma dik taż-Żurrieq u taż-Żejtun, peressli nkiteb ħafna dwarhom. Imma issa ser induru dawra mal-gżejjer tagħna fejn ser insibu numru mhux ħażin ta' knejjes fid-diversi bliet u rħula tagħna, li ilhom iddedikati lil Santa Katerina ta' Lixandra, minn meta bdiet tinxtered id- devozzjoni lejha. Ta' min jgħid li għalkemm kien hemm uħud li kienu mibnija u li kellhom devozzjoni lejn il-qaddisa, din kompliet tikber fi żmien il-Papa Ġwanni XXII (1316-1334), dak l-istess Papa li kien ordna li fil-knejjes tal- Punent għandha ssir il-festa ta' Santa Katerina V.M nhar il-25 ta' Novembru. Dak iż-żmien diġa' kien hemm xi knejjes iddedikati lilha u nbnew oħrajn ġodda. Dan juri li sa minn żmien twil qabel, il-Maltin kellhom qima w imħabba lejn din ix-xebba Lixandrina, għarusa ta' Kristu. Allura mhux qiegħdin ngħidu ħwejjeġ esaġerati, meta ngħidu li l-qima lejha kienet imdaħħla fil-qlub tal-Maltin. Għalkemm kif diġa' għedna li l-Papa Ġwanni XXII għamel devozzjoni speċjali lejn din il-qaddisa fil-knejjes tal-Punent, f'Malta kien hawn diversi knejjes iddedikati lilha. Li l-isem ta' Santa Katerina kien għażiż u antik ħafna f'Malta narawh fil-ħafna artijietli kienu jmissu lil Kantur tal-Katidral, u dawn mid-dokument jirriżulta li kienu jissejħu 'Il-Prebenda ta' Santa Katerina'. Issa din il-prebenda mhiex xi ħaġa ta' żmienna. Le, hi ħaġa antika ħafna u għandha minn meta fis-sena 1090, il-Konti Ruġġieru wara li keċċa lis-Seraċini mill-gżejjer tagħna, ġedded il-knisja tal-Katidral u ddotaha b'ħafna raba'. Din il- għalfejn insemmi żiż Gegda Bands Àżjkun Ful Sanka Hekmina LA. Mela, jekk dan Santa Katerina, ta l-aqwa Kanonikat hekk kmieni jiġifieri fis-sena 1090, dan juri li ħadd ma jista' jmerili l-isem tal-Verġni u Martri Santa Katerina ta' Lixandra kien diġa' magħruf u meqjum mix- xjuħ ta' dawn il-gżejjer. Juri wkoll illi kien hemm artijiet imħollija għaliha, u billi l-artijiet ma kinux f'dawk iż-żminijiet jissejħu għall- qaddis jew qaddisa bla ma fihom jitwaqqaf lok biex fih tingħata qima lill- istess qaddisa, nifhmu illi diġa' kien hemm lok iddedikat lil Santa Katerina ta' Lixandra f'dawn l-inħawi, u dan iġibna fejn qiegħdin ngħidu, illi l-qima tal-Maltin lejn Santa Katerina kellha bidu wisq qabel iż-żmien li ġie il-Konti Ruġġieru biex iwaqqaf mill-ġdid il- Katidral tagħna u l-Prebenda tagħha. Meta ġew il-Kavallieri ta' San Ġwann f'Malta, il-belt Valletta kienet għadha mhux mibnija u ma bdewx jabitaw l-Imdina u nħawi fil-qrib, imma billi kellhom ħafna xwieni bdew jabitaw il-Birgu fejn kellhom ħafna kenn għall-flotta tagħhom. Il-knisja ta' San Lawrenz jużawha għas- rregalaw sett arazzi dwar il-ħajja ta' Santa Katerina. Dawn kienu nħarqu meta qabdu minn xi xemgħa li tħalliet tixgħel. Fl-istess kolleġġjata hemm diversi pitturi u anke statwa u fratellanza ta' Santa Katerina. Il-Kavallieri raw li l-Birgu kien żgħir wisq għalihom u għalhekk bdew il- bini tal-belt Valletta fejn bnew il-bereġ għal kull Lingwa, palazzi għalihom, diversi knejjes fosthom il-famuż Kon-katidral ta' San Ġwann fejn hemm il-kappella tal-Lingwa Taljana ddedikata lil Santa Katrina. Bnew knisja oħra lilha msejħa Santa Katerina d'Italia. Tista' tgħid li f'kull knisja hemm xi artal jew pittura ta' Santa Katrina. Imma l-aktar dak il-Monasteru msemmi għaliha tas-Sorijiet Agostinjani tal- klawsura fejn kull sena għadhom jagħmlu l-festa ta' Santa Katerina fil-25 ta' Novembru. Anke għamlu statwa ta' Santa Katerina li nħadmet mis-Sur Manuel Zammit miż-Żejtun. Knejjes iddedikati lil Santa Katerina. Madwar Malta u Għawdex insibu diversi knejjes jew kappelli ddedikati lilha. Fir-Rabat hemm knisja ċkejkna imma sabiħa ħafna li nbniet fl-1500 u wara reġgħet ġiet mibnija mill- ġdid fl-1639 minn wieħed devot lejn il-qaddisa, Mużew Nazzjonali tal-Arti - Valletta F'din il-knisja ssir il-festa kull sena bil-purċissjoni u l-banda tar-Rabat. Birkirkara hemm knisja oħra ddedikata lil Sant' Antnin ta' Padova u lil Santa Katerina ta' Lixandra mibnija minn Leonardu Tonna fl-1620. Fl-1654 ġiet iprofanata u reġgħet ġiet imbierka fl-1759. In-Naxxar f'Wied il-Għasel hemm knisja ta' ir-Rabat - Malta Knisja Parrokjali San Lawrenz. Knisja Parrokjali Siġġiewi Santa Katerina mibnija minn flus ta' Marianu Mangiun fl-1608, li nbniet flok oħra iktar antika ta' Santa Katerina tax-Xewki. Knisja oħra ta' Santa Katerina li hi waħda mill-aktar qodma f'Malta hi dik tal-Gudja, imma dik li naraw issa ġiet mibnija fuq il-qadima fl- 1661 mill-Arċidiacono MikielAngelo Dei Baroni Galea. Id-devozzjoni lejn Santa Katerina kienet imxerda f'diversi rħula f'Malta. Fis-seklu XII, twaqfet knisja oħra f'Hal Qormi li għadha hemm sal-lum, għalkemm ġiet irranġata fl-1696. Knisja oħra lil Santa Katerina nsibuha l-Imqabba. Din inbniet flok żewġ kappelli, waħda lil San Pietru u l-oħra lil Santa Katerina li kellhom mill-1550 u l-ġdida nbniet fl-1759 minn Ġwanni Schembri fis-sena 1761. Fil-Qrendi hemm knisja oħra fil-lok imsejjaħ Tat-Torba, li aktarx kien post tad-dfin. Monasteru tas-Sorijiet Agostinjani - Valletta li l-ewwel knisja kienet tissejjaħ 'Ta' bieb iż- Żejtunija' li jingħad li kien hemm xi mara miż- Żejtun li bniet din il-knisja fl-1626 minn ċertu Beneditt Camilleri. F'Għawdex kien hemm knisja ta'- Santa Katerina fl-inħawi msejħa 'Ta' Kabesa'. F'diversi parroċċi u knejjes oħra fil-gżira Għawdxija naraw xi pittura oħra ta' Santa Katerina. Madwar Malta naraw diversi niċeċ u ismijiet ta' toroq li jisimhom 'Triq Santa Katerina'. Ta' Ġanna Bar Luqa Briffa Street, Żejtun e Tel: 2182 2832, 2169 5833 IL-BARMAN Jawgura l-festa t-tajba liż-Żwieten kollha. Bar airconditioned fejn kull nhar ta' Sibt u Ħadd iservu appetizers filwaqt li l-Ħadd filgħodu jkun hemm l-Għana wkoll. ġiż Grsda Banda Figluw Fala Senka Ħolmina LM.