t liseħħew/is; ;Siġġiew Kull mewta hija kerha, imma bħal donnu mewta mhijiex mistennija, aktar u aktar meta tkun kawża ta' xi traġedja jew inċident serju, hija bil-wisq aktar kiefra. Bla dubju, din tikkawża feriti kbar li min ikun ġarrabhom jaf kemm hu diffiċli biex ifiqu. Se nfakkar erba' traġedji li niftakar jien li seħħew fis-Siġġiewi u li din is-sena jaħbat l-anniversarju tagħhom, waħda minnhom tinvolvi lili personalment. Qed nagħmel dan mhux biss biex inġeddu l-memorji ta' ġrajjiet li seħħew f'raħalna imma wkoll biex niftakru f'talbna lill-vittmi ta' dawn it- traġedji. Imutu żewġt itfal bil-logħob tan-nar Kull traġedja hija kerha imma meta tinvolvi t-tfal iġġib dieqa bla tarfu m'hemmx kliem adegwat biex tiddeskriviha. Hekk kien ġralu raħalna 60 sena ilu meta żewġt itfal żgħar tilfu ħajjithom f'daqqa. It-Tlieta, 27 ta' Jannar tal-1959 jibqa' għal dejjem jum ta' swied il-qalb. Dan għaliex Toninu Balzan, ta' erbatax-il sena, it-tifel ta' Kola l-Ħaddied ta' Triq il-Mitħna, u Pawlu Attard ta' Karmnu Ta' Kristofru li kellu tlettax-il sena, waqt il-break ta' nofsinhar tal-iskola, kienu marru jilagħbu f'għalqa magħrufa Ta' Tonnetta fejn kien hemm il-post tan- nar l-antik. Illum din ix-xaqliba hija kollha mibnija u tifforma parti minn Triq Dun Manwel Zammit kważi kważi fejn din it- triq tiżbokka fi Triq Papa Pawlu VI. niftakru li dak iż-żmien waqt il-break tal- iskola, it-tfal kienu jmorru d-dar u jerġgħu imorru l-iskola jekk niftakar sew fis-2:00pm. Ma' Toninu u Pawlu kien hemm ukoll Charlie, ħu Pawlu, li kien għad kellu 9 snin. Jidher li t-tfal sabu xi logħob tan-nar u bdew jilagħbu bih. Momentarjament, Charlie warrab minn ħdejn it-tfal l-oħra biex imur jara xi ngħaġ li kien hemm fil-qrib. F'daqqa waħda, jinstema' ħoss qawwi. Il- fbomba' li kienu qed jilagħbu biha l-oħrajn splodiet u biċċret lil Toninu u Pawlul Tistgħu timmaġinaw x'għagħa kien qam fis-Siġġiewi u tista' tgħid f'Malta kollha. Inċident li ħalla żewġ familji mbikkma. It- traġedja kienet kbira immens għax dakinhar ħabat kien għeluq snin Pawlul IERHLA TAL-MAĦMTURIN T JMAZZEWG KRIEB GĦEŻIEŻ, 'Is osanta' li tqassmet waqt il-funeral ta' Toninu Balzan u Pawlu Attard Charlie aktar tard daħal is-Seminarju u kien ordnat saċerdot, u serva bħala Kappillan u Arċipriet tal-Għargħur, ta' Ħaż-Żebbuġ u taż-Żurrieq. Illum huwa Monsinjur tal- Grupp tal-Armar 6 ta' Diċembru Kattidral tal-Imdina kif ukoll Direttur tal- Moviment ta' Kana. Mill-familja Balzan kellu wkoll joħroġ saċerdot ieħor, Dun Danjel li huwa missjunarju fil-Brażil. Tifel imut mgħarraq f'bir Ftit tax-xhur wara, is-Siġġiewi kellu jibki mewta traġika ta' tifel ieħor. Ma' ħajt ta' kamra fi Triq ta' Bur il-Kbir, ftit passi 'l bogħod mill-maħżen tal-Kunsill Lokali, dak li qabel kien l-Uffiċċju tal-. Agrikoltura, hemm imwaħħla rħama li turi mewta li seħħet nhar l-Erbgħa, l-1 ta' Lulju 1959. Saverju Bonello, tifel ta' 7 snin kien qed jilgħab flimkien ma' ħuh fl-għalqa ta' missieru, Ġanni Bonello magħruf bħala Tal-Irnajx. Saverju aċċidentalment waqa' f'bir li ma kienx mgħotti. Hekk kif missieru nduna li ibnu ma deherx, mal-ewwel ħaseb li kien waqa' u mar iġib ħabel biex jipprova jsalvah. Kif irrappurtat il-gazzetta The Times of Malta ta' jumejn wara, il- missier ma rnexxielux u għalhekk mar jiġri l-Għassa tal-Pulizija fil-Pjazza. Il-Pulizija pront marru fuq il-post u tellgħu t-tifel li sfortunatament kien diġà' laħaq miet. Il-Maġistrat tal-Għassa kien infurmat u ordna li l-katavru ta' Saverju jittieħed fl- Isptar San Luqa fejn saritlu awtopsja. Ġie stabbilit li t-tifel kien miet fgat mill-għarqa. Għalkemm jien kien għad kelli biss ħames snin, niftakar li fir-raħal kien reġa' nħasad kollu kemm hu. Pulizija jitlef ħajtu b'xokk tal- elettriku Għaxar snin wara, il-minġell tat-traġedji kellu jżur din id-darba lill-familja tiegħi. Is- Sibt filgħodu tat-13 ta' Settembru tal-1969, lejliet il-festa tal-Madonna tal-Providenza, missieri, Carmelo Baldacchino li kien Pulizija bin-numru 760, kien qed jagħmel xi xogħol manwali fid-dar tal-villeġġjatura f'Għar Lapsi fid-dar tal-ħabib tiegħu l-Perit Ġużeppi Farrugia. Kien qed itaqqab bid- , Grupp tal-Armar 6 ta' Diċembru driller, li ħamsin sena ilu kienu għadhom kollha tal-ħadid, meta għal xi raġuni ħa xokk tal-elettriku. Tnejn minn ħuti li kienu miegħu, wieħed ta' għaxar snin u l-ieħor ta' 14-il sena ħarġu jgħajtu barra. Inzerta kien hemm Ċikku Cassar, Ta' Paċpaċ li refa' lil missieri fl-istess vann ta' missieri stess u telaq jiġri bih għand it-tabib Carmel Vella li dak iż-żmien kien għadu jservi fi Triq il-Kbira, qrib il-Kunvent tas-Sorijiet. Madankollu missieri kien laħaq miet. Kien għadu se jagħlaq 42 sena. Ħalla lil ommi armla ta' 39 sena b'ħamest itfal, jiena l-kbir ta' 15-il sena u ħija ż-żgħir ta' ħames snin. Ir-raħal kien xegħel bl-aħbar li kien miet Karmnu Ratinu. Il-funeral kien sar l-għada l-Ħadd filgħodu. Niftakar il-pjazza mimlija nies u t-tebut tiegħu merfugħ minn sħabu lebsin l-uniformi tal-pulizija. Raġel Ingliż jinġarr mill-maltemp Il-Ħamis 25 t'Ottubru tal-1979 seħħet waħda mill-akbar maltempati li qatt laqtu lil pajjiżna. Għall-ħabta tal-4:30pm kienu nfetħu bibien is-sema u l-kwantità enormi ta' xita li għamlet kienet ħalliet ħerba sħiħa l-aktar fl-inħawi baxxi ta' Malta. L-għelieqi tar-raħal tagħna mill-Girgenti, ta' Brija, sa Wied Ħesri, u n-naħat tal-wied li jagħti għal Għar Lapsi kważi kollha sofrew ħsarat, xi wħud kbar immens. Tliet inċidenti li niftakar li kienu kbar ħafna: bejjiegħ tal-ħaxix kien tilef il-vann tiegħu meta kien ġej lura wara li mar jixtri l-biegħa mill-pitkalija. Turist Ingliż, John Hebert Moore ta' 51 sena minn Suffolk li kien flimkien ma' martu qrib il-Palazz tal-Girgenti tilef ħajtu meta l-mewġ ġarr il-karrozza li kien fiha waqt li martu rnexxielha taqbad ma' xi ħaġa u teħles mill-għarqa. Il-katavru tiegħu kien instab fit-tajn fil- Marsa jumejn wara. Ifisser li l-maltemp kien ġarru mill-Girgenti sal-Marsal Dakinhar l-Maltempata fis-Siġġiewi — , pp. war il-maltempata t'Ottubru 1979 li kien deher fir-rivista Is-Siġġiewi ta' Diċembru 1979. minbarra Moore kienu mietu tliet persuni Maltin oħra. Fl-istess post ta' dawn l-aħħar żewġ inċidenti f'Ta' Brija l-ilma fetaħ ħajt fi tliet bnadi u kaxkar kollox fi triqtu. Kien jingħad li l-ilma witta' daqs 40 tomna raba u qered ġraden sħaħ. Dawn it-traġedji u tant oħrajn naħsbu fis- sens komunitarju tar-raħal tagħna. Minkejja d-differenzi li jista' jkun hemm, f'mumenti iebsa nafu nibku flimkien kif nafu nifirħu flimkien f'okkażjonijiet bħalma hija l-Festa tal-Patrun tagħna San Nikola. Plant: Misraħ Sinjura in Siġġiewi Road, Qrendi Tel: 2164 0778 7 Mob: 9947 3741 Residence: 'JulieJo', Ramija Street, Siġġiewi Tel: 2146 4622 Grupp tal-Armar 6 ta' Diċembru