dati ksażi GĦAR A (i e 15-il Sena Sezzjoni Żgħażagi GĦOLLA ( FI Għaqda Banda Żejtun 3.4 kola MAP Dan li sejjer ngħid f'dan l-artiklu dwar il-pittur Żejtuni Tusċ Busuttil, sirt nafu minn fommu. stess, li għalkemm bejni u bejnu kien hemm qabża kbira fl-età konna ħbieb kbar. Hu kien is-surmast u jien l-istudent. Nista' ngħid bi pjaċir tiegħi li tgħallimt minjiera ta' tagħlim u pariri siewja li swewli ħafna aktar 'l quddiem fil-karriera tiegħi ta restawratur. Il-pittur Tusċ Busuttil twieled iż-Żejtun fit-3 ta' Jannar 1912 iben Giovanni u Marija xebba Caruana. Kellu erba' ħutu oħra u l-ġibda lejn il-pittura minn età żgħira ġiegħlet lil missieru jħarreġ lil ibnu f'dan il-qasam artistiku, u jafdah taħt it-tagħlim ta' Mastru Manuel Xuereb surmast tad-disinn mill-Birgu. Taħt Xuereb it-tfajjel Tusċ tħarreġ sew fid-disinn dekorattiv tant li mill-ewwel wera x'kien se isarraf f'dan il-qasam. Minn taħt idejn is-surmast Manuel Xuereb Tusċ għadda taħt idejn il-Pittur Żebbugi Lazzru Pisani li dik il-ħabta kien qed jaħdem il-pittura tal-volta (is-saqaf tal-Knisja Parrokkjali tan-Nadur Għawdex) għen lil Pisani fi twaħħil u l-irtokk tal-pittura ġo l-istess Knisja. Tusċ dejjem kien isemmili din l-esperjenza. Minn taħt idejn Lazzru Pisani, Tusċ tgħallem ħafna u ħafna tant li dejjem qies lil Pisani bħala wieħed mill-aqwa surmastrijiet tiegħu. Wara dan il-perjodu ż-żagħżugħ Tusċ Busuttil għadda biex jibda l-istudji tiegħu ġewwa Ruma. F'Ruma Tusċ studja f''Accademia delle Belle Arte' u l-akkademja Ingliża fejn iltaqa' mal-artist ċelebri Malti Antonio Sciortino. Sciortino induna bit-talenti artistiċi li kien jipposedi Tusċ u żammu bħala wieħed mill-aħjar studenti li kellu. F'Ruma Tusċ studja l-arti figurattiva u hawn kiseb bosta unuri tant li bosta professuri Taljani bħal Battaglia, Corumaldi u Galinberti tawh marki sbieħ għax-xogħlijiet tiegħu. Fiż-żmien li Tusċ kien Ruma faqqet il-gwerra u għalhekk wara erba' snin f'Ruma Tusċ ħaseb biex jirritorna Malta mal-istudenti l-oħra Maltin li kienu jistudjaw hemm. Lura Malta, issa li kien fetaħ l-istudji tiegħu Tusċ beda jaħseb għall-futur artistiku tiegħu. Mimli entużjażmu għax-xogħol beda jaħdem fuq it-teknika tal-akwarell (watercolours) xogħol li mill-bidu nett tiegħu ġablu suċċess. Tusċ kien jirrakontali kemm kien ipinġi xeni marittimi u ta' pajsaġġi li hu kien ikun ikkumissjonat għalihom anke min nies barranin b'mod speċjali Ingliżi. Fosthom nies prominenti bħal Ladv Bonham Carter il- mara tal-gvernatur. Anke Maltin xtaqu li jakkwistaw xi Kitba ta' Emmanuel Zammit Il-Pittur Tusċ Busuttil Tusċ Busuttil biswit il-Planċier Artistiku tal- Għaqda Banda Żejtun Pittura ta' Tusċ Busuttil biċċa mix-xogħol tiegħu fosthom il-Prim Imħallef Sir Arturo Merċieċa, L-Imħallef Camilleri u tant oħrajn. Tusċ kien ukoll ritrattista tajjeb ħafna. F'dan il-perjodu Tusċ impenja ruħu bħala restawratur tal-pittura maċ-ċivil u hawn beda jġib esperjenza wara l-oħra. Esperjenza li dejjem kien isemmi hi x-xogħol kbir ta' restawr li kien involut fih fejn kienu ġew salvati l-affreski tal-palazz presidenzjali ġewwa l-Belt. Fis-snin tal-gwerra fiż-żmien meta skont kliemu stess anke l-karta kienet skarsa tant li affresk biex jikkosolidaw il-kulur ġew miksija bil-karti tal-biljetti tal-lottu. Fil-qasam tar-restawr Tusċ wera ħila u abbilità kbira tant li bosta drabi l-intervent f'waqthom mir-restawraturi ta' qabel kellhom ikunu biex stajna nsalvaw u ngawdu dak li għandna llum. L-ewwel xogħol tiegħu f'dik li hi pittura ġewwa 2 — Ġunju 2011 Bl A EZ ŻIEAJUTII Kurċifiss fil-knisja TEN i ta' San Girgor deħama ki mlu l KkWU ———n MALTA) Ai T i /) Il-Firma ta' Sliema Dezzeza ie Tusċ Busuttil knejjes hemm il-pittura tas-saqaf tal-Knisja tas-Sannat ġewwa Għawdex. Ħadem dan ix-xogħol meta kellu 23 sena. Pinġa sett ta' nkwatri fis-saqaf jirrapreżentaw il- ħajja u l-martirju ta' Santa Margerita flimkien ma' sett ta' figuri ta' nisa verġni u martri għal bejn it-twieqi tal-istess knisja. Minn xogħol għal ieħor. Il-karriera artistika tiegħu kompliet billi ġie kkumissjonat mill-Arċisqof Monsinjur Mawro Caruana biex ipinġi l-kurċifiss għal fuq l-artal maġġur għall-Knisja ta' San Girgor ġewwa ta' Sliema. Xogħol li fi kliem Tusċ stess kien jikkunsidrah wieħed mill-isbaħ xogħlijiet li ħadem issa kien imiss lil raħal twelidu iż-Żejtun. Hawn Tusċ beda biex pinġa l-koppla maestuża li żżejjen it-tempju tagħna wara dan kompla fejn ġie kkumissjonat ipinġi l-volta kollha tal-knisja b'xeni mill-ħajja tal-patruna tagħna Sta. Katarina V.M. Fejn kien jidħol xogħol fil-knisja taż-Żejtun Tusċ kien jirrakuntali ħaġa b'ħaġa kif saret, li impossibli li niktibha kollha. Minn knisja għal oħra parrokkjali beda jaħdem ukoll f'kappelli kunventi eċċ. Insibu x-xogħlijiet tiegħu f'Marsaxlokk, Ħal Għaxaq, Ta' Sliema, Ħaż-Żabbar u tant oħra. Imma jekk beda bil-pittura fil-knejjes tagħna xejn anqas ma rridu ninsew insemmu x-xogħol li Tusċ Busuttil ħadem fil-qasam tad-dekorazzjoni. Bħala dekorazzjoni tas-swali bħal dik li tinsab fil- Berġa ta' Aragona u dik li tinsab fil-Forti Sant'Anġlu fil-Birgu Dan barra d-dekorazzjoni u d-disinn li ħarġu mil-lapes tiegħu, disinji ta bradelli ventartali, tabernakli trieħi u tant ħwejjeġ oħra li ħarġu mill-idejn artistiċi tiegħu. Waħda mill-opri li Tusċ baqa' magħruf għalih hi l-bradella tal-vara titulari ta' Sant Elena ta' Birkirkara li ġiet esegwita fuq id-disinn tiegħu u li għaliha kien rebaħ konkors Nazzjonali. Forsi il-pittur Tusċ Busuttil issiġilla il-ħila artistika tiegħu billi fir-raħal tagħna ħallielna żewġ opri kbar il-planċieri artistiċi taż-żewġ każini mużikali tagħna. Għall-Banda Beland, minn id Tusċ ħareġ id-disinn tad- dekorazzjoni flimkien mal-iskultura tal-planċier artistiku. Għall-Banda Żejtun wara li l-imgħallem żejtuni ieħor Manwel Caruana ħa ħsieb l-istruttura tal-planċier artistiku, Tusċ ingħata l-inkarigu biex jesegwixxi d-disinn tad- dekorazzjoni tiegħu. Illum il-paletta bil-kuluri bil-pinzell jistrieħ fuqa m'għadiex tiġi maqbuda, għax il-pittur tagħna telaqha waħedha tistrieħ bħalma straħ hu nhar is-6 ta' Jannar 1994. Tusċ Busuttil ħallielna wirt artistiku kbir. Ħu ħabb lil raħal twelidu u onorah bil-ħila artistika tiegħu. Aħna wlied dan ir-raħal nwiegħdu li ngħożżu u napprezaw dak li ħallewlna ta' qabilna għal ġieħ ir-raħal tagħna iż-Żejtun. Ġunju 2011. Madonna tal-Karmnu San Ġużepp