Annibale U Susanna kienu ilhom miżżewġin seba' snin; dejjem imxew bl-aqwa mħabba u qatt ma kisru qalb xulxin. Ma kien jonqoshom xejn, kellhom dar ċkejkna iżda mgħammra tajjeb; u r-raġel kien idaħħal salarju sabiħ u ħi kienet iżżomm id-dar xam- miema. Frott ta' dan iż-żwieġ kienu żewġ kreaturi, tista' tgħid tewmin, għax twieldu waħda wara l-oħra, u l-għaxqa ta' ommhom kienet li tlibbishom xorta, billi kienu bniet, u żżejjinhom, bħallikieku kienu żewġ pupi. Ir-raġel kien ħaddiem bil-għaqal u fil-ħin liberu tiegħu, flok li kien joqgħod jitlajja' fit-toroq jew jaħli l-ħin fil-każini, kien beda daqsxejn ta' negozju, aktarx bħala ħhobbv milli biex iżid fid-dħul tal- paga. Martu, li kienet ta' l-iskola u kellha moħħha tajjeb, daħlet fil-logħba b'ruħha u ġisimha, u t-inejn flimkien kienu jqattgħu l-għaxijiet jiktbu l-ittri, jaraw katalgi u kampjuni; jiddiskutu fuq il-gosti tal-mument, u meta jkunu għarblu kollox, kienu jfasslu l-ordnijiet, skond l-istaġun li dik il-merkanzija kienet tkun l-aktar ada'tata għalih. Hekk, ngħidu aħna, għall-Milied kienu ;ordnaw ġugarelli għat- ifal; u rigali utili u sbieħ għall-kbar; għall-Karnival l-ordni kienet tkun għall-bżonn tal-maskarati u oġġetti oħra bħal sfafar, bżieżaq, imrietel tal-kartun forma ta' minfaħ, biex mad-daqqa, li ma kinetx tweġġa', kienet tinstema' xi twerżiqa jew tisfira. Għas-sajf, imba- għad, l-ordnijiet kienu jkunu mħalltin għat-tfal u għall-kbar, iżda bl-għan 'li jservu għal fuq xtut il-baħar u għal ġol-baħar stess. U n-negozju beda jagħti l-frott tiegħu u l-qligħ kien dejjem qed jiżdied, għax Annibale u Susanna kellhom manjieri tajba, kienu jafu jmorru tajjeb mal-klijenti, u, għal dak li hu qligħ, huma kienu jżommu dak li hu xieraq għalihom, u lill-bejjiegħa ta' l-imnut kienu jagħtuhom il-profitt tagħhom xejn inqas milli kienet titlob il-liġi. Iżda ġara dak ii jgħidu l-Ingliżi: 'AH work and no plav makes Jack a dull bov', għax Annibale nkirem wara dan l-imbierek ta' negozju, ħalla lil ħbiebu fil-ġenb, moħħu kien dejjem okkupat issa f'ħaġa, issa f'oħra, u spiċċa biex beda jegħja. Martu min-naħa l-oħra kienet ferħana se ttir b'żewġha dejjem ma' dju;ha, miġbur ġod-dar u medhi biha, b'uliedu u bin-negozju li kienu twebblu bih, u għalhekk naqset li tagħti kas ta' x'kien qed jiġri lil żewġha. Ta' mara bil-għaqal, kien imissha ntebhet li dik ma kenitx ħajja kif għandha tkun, għax il-mistrieħ u l-isfog riedu jkunu wkoll, u l-mekkaniżmu tal-bniedem, bħal kull mekkaniżmu ieħor, biż-żmien jittiekel u jittertaq u fl-aħħar jieqaf għal kollox. U hekk ġara lil Annibale. F'daqqa waħda beda jsir nervuż; għai kull ħaġa ta' xejn jisbel, u fejn qatt ma kienet ħarġet kerma mhix xierqa minn fommu, issa, kull meta jitlagħlu, beda jiżbalja u jin- sulta bl-addoċċ, u l-ħajja fid-dar saret infern. Susanna bdew igħaddulha minn moħħha ħafna suspetti; bdiet flok tikkalmah u twensu, tilħaqlu passih, u jum wieħed saħansitra marret fil-post fejn kien jaħdem biex tara kienx hemm xi impjegata li setgħet kienet qiegħda ttajjarlu rasu għal warajha. Iżda fejn kien ;aħdem Annibale nisa ma kienx hemm, u għalhekk serrħet moħħha mhux fit. Nies Susanna ttendew ukoll 'li Annibale ma kienx f'siktu u wis- sew lil Susanna biex idderrilu, tħajru biex joħorġu iżjed, u, jekk tara l-ħtieġa. tieħdu jara tabib. Għal din l-aħbar, Annibaie weġibha li hu diġà mar għand it-tabib Busietta, u dana mill-ewwel intebah li Annibale kellu fuqu breakdown iddoqq l-iskotti. Tah 1i pilloli, qalku biex jistrieħ xi ftit mix-xogħol, u jekk seta', jara jeħux xi vaganza twila jew jagħmel xi vjaġġ, imqar sa Catania, basta jinqata' għal xi żmien mir-rutina ta' kull jum. Susanna baqgħet ċassa tħares lejh, u mbagħad għannqiżu u bisitu u qaltlu: 'Għax ma għidtlix b'dan kollu, mela ma għadx għandek fiduċja fija2'' Weġibha: ''X'ridtni nagħmel2 Mela jien nista' nieħu vaganzi twal jew insiefer…27 'U għala le2'' wieġbet Susanna, ' minn għada stess nibda naħ- seb kif nistgħu nagħmlu, biex immorru sa Catania, kif qa'iek iż- tabib. Naħseb li ommi għal ħmistax-il ġurnata żżommhomina t-tfal, u nkunu fl-ikbar mistrieħ. Dwar il-flus nonfqu dawk li faddalna min- negozju, mhux aħna ħdimna għalihom dawk2 L-ewwel batejna, issa ngawduhom, u inti tarġa' tieħu saħħtek. Mhux sewwa qed ngħid2' Jien, kien għaddieli xi ħsieb bħal dan, iżda l-biċċa tat-tfal dejjem żammitni lura; jekk ommok. ikollha pjaċir iżżommhom, allura nitlob il-leave u mmorru sa Cażania'', U hekk sar, lestew kollox bla għaġla ta' xejn, għamlu l-passa- porti, irranġaw għal-lukanda, xtraw il-bagalji u hejjew koliox kif għandu jkun. Billi Susanna kienet tibża' mill-ajrupian, marru sa Sirakuża bil-baħar, u mbagħad komplew bit-tren sa Catania. Kif waslu, sabu li l-lukanda, għalkemm mhix mill-iprem, kienet tajba ħafna; l-ikel ma kienx fih xi tmaqdar, u n-nies kienu dħulin, ''kważi, kważi', ,qalet Susanna, ' qishom Maltin, bħalna, u toħroġ il-għaġeb anke xi kliem bil-Malti, kienu jlissnu, għax mili jidher ienu ħafna l-Maltin li jmorru f'dik il-lukanda '. Kull filgħodu, wara l-kolazzjon, kienu jagħmlu passiġġati twal, issa fil-ġonna sbieħ ta' Catania u issa iktar 'il bogħod, fil-kampanja, pla ma qatt għaddielhom minn rashom li, bħala turisti, setghu jagħtu fil-għajn ta' xi ħadd li, bi ħsieb ħażin, seta' jagħmlirhom id-deni. Iżda kollox mar ħarir. Jum wieħed fetlilhom jikru taxi, kif kien qalilhom wieħed li kien Hu jdur magħhom tgħidx kemm, biex imorru sa fejn hu kellu visla il-kampanja, u jqattgħu hemmhekk xi jumejn. Aċċettaw u marru. l-villa ma kienet villa xejn, iżda x'aktarx razzett abbandunat. Meta v/as;u, tat-taxi baqa' jħares lejhom, tħallas u żelaq lura. Bertinu laqagħhom b'daqsxejn ta' tbissima dubbjuża; dawwar- hom ma' kullimkien, u f'nofsinhar ketlu lest ikel bnin u bix-xaba'. Il-misteru kien li ħlief xwejħa mgħaddma ma raw lil ħadd iżjed 'dak il-post diżabitat. Wara nofsinhar marru jimteddu, iżda x'ħin qamu, baqgħu 'ħalqhom miftuħ meta ndunaw li ma' Bertinu issa ien hemm xi erbgħa min-nies oħra, ta' xejra aktar zingara, milli Tarjana. Donnu li kienu qegħdin jiftiehmu fuq xi biċċa negozju, għax dehru issa jitħaddtu bil-kalma, issa jillitikaw u issa jiġġebbdu uq il-prezz ta' dak li kienu qegħdin jiftiehmu fuqu.. Sa fl-aħħar tiehmu, Bertinu newwel il-flus, u l-ixjeħ fost dawk. iz-zingari ikkonsenjalu pakkett 'li Bertinu kien pront ħeba fil-but. X'ħin dalam resqu għaċ-ċena . Bertinu raġa' newlilhom ikel tassew bnin u poġġa fuq il-mejda f'ixkun inbid bla tikketta, x'aktarx minn dak li kienu jagħmlu il-bdiewa stess. Annibale, biex ma jiksirx lil Bertinu, xorob xi żewġ tazzi 'li niżlulu għasel, iżda ma damx wisq fuq saqajh, għax ħassu stordu u qallhom li kien sejjer jorqod. Susanna bagħqet issummata, iżda ma lissnitx kelma. Bertinu kien kollu kumplimenti u deher imlaħlaħ sewwa, iżda Susanna żammet rasha f'lokha, kompliet miegħu titħaddet issa fuq ħaġa u issa fuq oħra, u b'seba' għajnejn għal imġibtu. Il-makakk ma wera xejn suspettuż u baqa' sa l-aħħar ferrieħi u kumplimentuż. Wara xi siegħa taħdit, Susanna qalet li kienet tħossha għajjiena u talbet lil Bertinu jiskużaha, u qamet minn postha biex imur torqod ħdejn żewġha.. Bertinu ma merihiex, iżda ġagħalha tixrob xi fit rosolin miegħu, la l-inbid ma kienx jogħġobha. Għar-rosolin Susanna ma qalet xelm, u billi ratu jferrgħu fil-bikkerini quddiemha, ma daħlilha ebda suspett f'moħħha, bħalma kien għaddielha meta żewġha xorob l-inbid u waqa' dak in-ngħas kollu fuqu. Xorbu flimkien u f'Susanna ġara xi ħaġa li ma kinitx tas-soltu; reġgħet poġġiet bil-qiegħda u bdiet tħares ċass lejn Bertinu. Dan bejnu u bein ruħu qal: ' Fl-aħħar qbadsha, ' u baqa' sieke: jistenna. Susanna ħassitha f'dinja oħra, bdiet tara madwarha xeni ta' ġmiel liema bħalhom u f'widnejha ħsejjes ta' mużika l-iżjed ħelwa. F'daqqa waħda bdiet tinża' ħwejjiġha, resqet lejn Bertinu u qaltlu: 'Arani kemm jien sabiħa; Salomġ ma kinitx żgur isbaħ minni. ' U mbagħad bdiet tiżfen mal-kamra, b'għajnejha mberrqin, ħafifa daqs għażżiela sa ma ntefgħet fl-għera tagħha kollu f'ħoġor Ber- tinu. U Bertinu, li dan kien q'egħed jistenna, ħadha f'kamartu u ħabbha. ' L-għada deher kollox norrrali, iżda f'moħħ Susanna baqgħu jidwu ħsejjes u kliem ħelu, u fuq kollox stagħġbet x'ħin stenbhet u sabet ruħha għarwiena. Libset malair, qajmet lil żewġha u x'ħin arġu minn kamarthom sabu li. Bertinu u lix-xwejħa jlestu l-kolaz- zjoni ta' filgħodu. Bertinu wera ruħu dħuli bħal dejiem, u Annia'.e ompla miegħu u ma daħakx bi ftit x'ħin qallu li kien raġel tal-karti, i jisker b'żewġ tazzi nbid. Annibale u Susanna reġgħu lura lejn Malta u billi l-ġita kienet għamlitilhom tajjeb reġgħu għall-ħajja normali. Susanna, iżda, ma setgħet qatt tifhem x'kienu dawk il-viżjonijiet li mal-jum u mal- ejl ta' sikwit kien ikollha u baqgħet tagħrbel f'moħħha sa ma ndunat li kienet ser issir omm. F'daqqa waħda ntebħet bil-logħba ta' Bertinu u kienet ċerta li -frott ta' ġufha kien tiegħu u tiegħu biss. Tħawdet u daħlet ġewwa iha. Ħasbet fuq ħafna affarijiet u saħansitra għaddielha minn rasha li tipprokura abort, biex ma jkollhiex għal tul ħajjitha dik il- reatura tad-dnub quddiemha, 4i kienet żgur ser tobogħdha u li-ma ridithiex bl-ebda mod. Fetħet qalbha mal-konfessur tagħha u dana sabbarha u rrik- mandalha tħalli kollox fir-rieda t'Alla, għax hi żgur li ma kellhiex tija. Meta twieldet it-tarbija, din kienet x'aktarx mostru mili l-krea- tura li żewġha kien qed jistenna minnha; u waqgħet fuq darhom dawna kbira. Iżda t-tarbija ma għexeżx u mietet ma l-ewwel lejl ta' twelidha. Susanna ħassitha mis:rieħa, żewġha ma ssuspetta xejn, u meta Susanna reġgħet intefgħet f'riġlejn il-konfessur, dan qalilha li t-toroq t'Alla huma bla qies, u li, kieku għamlet l-abort ti kienet twebblet bih, barra l-q'il tal-kreatura innoċenti, hi stess kienet tkun tilfet għal dejjem l-hena tagħha, b'rimors li ma jit- ħassar b'xejn.