IDL-MAT'TIT QARI Li TOĦROĠ IL-GĦAQDAX MARZU TAL-KITTIEBA TAL-MALTI f 1951 FT FI ta' l-Arti 'ĦALL-AĦĦAR tas-sena li għaddiet kien hemm xi esibizzjo- nijiet ta' l-arti fil-Belt u f'xi bnadijiet oħra, u kollha rnex- ew ħafna; f'dawk tal-Belt intwerew xogħlijiet ta' pittura u skol- tura 1 kellhom suċċess. Ħafna nies marru mhux biss biex jietru, iżda wkoll biex jitgħarrqu bl-arti, u biex jammiraw opri artistiċi. Din hi xhieda ta' sens artistiku fost il-Maltin u ta' ġibda lejn ġmiel u sbuħija. Din il-ġibda hi ta' min igħożżha u jkattarha għax hi ssebbaħ u żżejien ir-razza tagħna, terfagħna u tgħollina jost in-nazzjonijiet ċivilizzati. Il-ġibda għall-arti tiswa għax tqajiem fost il-poplu sentimenti mobbli u ġenerużi, trattab il-qlub, tqajiem ħsibijiet serji u tħeġġeġ tqanqil u xewqat għal opri kbar. Il-ġibda għall-arti tnissel ukoll xejra għall-ħidma artistika, il-poplu jitgħallem. igħożż l-arti u iqim, l-artist, fuq kollox il-poplu jidra jistma l-patrimonju artistiku ta' pajjiżu u dan jiswa biex iħa ar til-dawk iċ-ċittadini li jħossu ruħhom miġbudin lejn l-arti, eħtu għat-tagħlim bil- għaqal u bil-ħrara ħalli jwettqu mogħl lijiet sbieħ u artistiċi li jżejnu lill-pajjiż, ikattru l-ġieħ ta' artna ti jgħollu l-koltura tagħna. Għaldaqshekk dawk l-esibizzjonijiet għandhom is-siwi tagħ- hom. bħala istruzzjoni: popolari. għax bħalma għidna, huma jqan- qlu xejriet għall-arti u jinebbhu n-nies b'dik il-għaxqa li wieħed iġarrab meta jara u jistgħall opri ta' l-arti, opri li jqanqlulu ruħu u jferrħulu qalbu. Għal din ir-raġuni aħna jidhrilna li l-Gvern jew Soċjetajiet kulturali imisshom. igħinu jew jindaħlu biex jorganiz- zaw dawn il-wirjiet. Dawn il-wirjiet jistgħu jkunu ta' rogħlijiet maħdumin minn artist wieħed iew minn bosta artisti. u allura jiswew ta' inkoraġ- ġiment u xi drabi wkoll ta' premju, lill-artist u artisti li juru x- xogħlijiet tagħhom. Ħafna drabi dawn l-artisti ma tantx isibu min jagħmlilhom il-ħila u jħeġġiġhom fil-ħajja artistika tagħhom, u dawk l-esibizzjonijiet għandhom mnejn jiswew biex jiftħu għaj- nejn il-poplu u juruh min huma dawk l-artisti li bil-ħaqq jistħoq- 4 IL-MALTI qilhom qima u ġieh. Dawn l-esibizzjonijiet jiswew ukoll biex iqaj- mu pika bejn l-artisti u għira għax-xogħol tagħhom ħalli aktur iħabirku biex inwettqu xogħlijiet dejjem aqiea u aħjar, Barra l-esibizzjonijiet ta' ogħlijiet ta' artisti, wieħed jista' jikseb ġid ukoll jekk issir wirja ta' opri jew xogħlijiet artistiċi merfugħin fi stabbilimenti tal-Gvern bħalma huma l-Mużew jew il-Bibljoteka, jew f'xi ġabriet oħra. Kif kulħadd jaf fil-Mużew u jil-Bibljoteka hemm opri ta' ġmiel kbir li jqajmu ammirazzjoni f'kull min jarahom, iżda sfortunatament flit tcisq huma dawk in- nies li jħabblu moħhom biex imorru min. rajhom ħalli jitgħar- xqu b'dawk l-opri li jiswew eluf ta' liri u li jgħaġġbu lill-barra- nin bis-sbuħija tagħhom. Hafna drabi iekoll dawk li-jmorru jżuru l-Mużew jew il-Bibljoteka ma jkollhomx iż-żmien jaraa kollox u hekk: għandhom mnejn tħallu bla ma jaraw l-aħjar: jew jista' jiġ- ri wkoll li ma ikunux jafu fejn iħarsu biex jaraw l-isbaħ u l-aħjar oġġetti, għalhekk joħorġu berdin u bla ħrara ta' xejn. Kieku l-awtorit kultant jagħżlu xi ftit mill-opri sbieħ li hemm maħżunin u jirranġaw hom f'wirja għalihom, kieku l-poplu aktar jinteressa ruħu għar kulħadd jitħajjar imur jara esibizzjo- nijie żgħar ta' opri kbar, l-aktar jekk ikun hemm min: ifissirlu il-kliem jew bil-miktub diear dawk l-opri esibiti, Hekk. f'qasir żmien wieħed ikun jista' jistgħall il-fiur tal-ġabriet merfi- għin fil-Mużew, fil-Bibljoteka jew fi bnadijiet oħra, La darba l-poplu jagħraf l-opri ta' l-arti li jżejnulu 'l pajjiżu, hu aktar jibda jistmahom u jistgħallhom, jibda iqim l-arti u jir- rispetta l-artisti u ħekk igħin biex igħolli klassi li jistħoqqilha ġieh u stima min-nazzjon.