I Imsemmija b'tifitir l DUMINKU L-MIĠNUN. VAra ġej Salvu' l-iblab', bdew igħajtu t-tfal tar-raħal, u telqu għal warajh biex jinbxuh. 'Ħalluh jaħasra' qalet Katarin, xehba fuq ruħha, li ma kenitx taħmel min jaħiqar lill-imsejknin. , Int ara kemm bu tad-daħk, idur fuq sieq waħda u' jlablab' weġbuha t-tfal. ' 'Ara ħalluh u ejjew ħdejja ħa ngħidilkom ġrajja. UVera, ngħid, għax hi l-ġrajja ta' Duminku li joqgħod magħna. Iva, iva, niftakruh; dak bħalek Katarin, ma kienx irid min jafiqar il-bhejjem u 'l- min ma jiflaħx. 'Kellu għaliex' wieġbet Katarin, 'isimgħu. Xi għaxar snin ilu, Duminku kien għadu żagħżugħ mimli saħħa u ħila, mhux xiħ kif tafuh intom. Kien jalidem ir-raba' u jgħix ma' martu Lunzjat, mara bil-għaqal u tar-ruħ, f'għorfa mwarrba, in-naħa tal-Mellieħa. Kellhom tifla, Lieni, il-għaxġa tagħhom; . ħajjithom u xogħolhom kienu iebsa, iżda kellhom l-hena 'qalbhom, l-ebda għelt u ħaieb li jħawwadhom u t-tama agħhom f'Alla. Kull filgħodu jqumu fil-ħamsa, Dumink imur fil-għalqa tiegħu u Lunzjat taħseb għad-dar, b'Lieni ddur magħha u għinha. Filgħaxija xħin jerfa' mix-xogħol, Duminku kien joħroġ ma' martu n bintu għal dawra qalb is-siġar li kien hemm ħdejn l-għorfa tagħhom. Kienu jħobbu joqogħdu fil- berati f'dik il-ħemda li taqa' xħin il-jum ikun sa jintemm. Kull tlett xhur Dumink kien jasal wasla sal-Belt: hiex ibigħ. l-aħjar ħxejjex u frott li jkun ġabar u biex jixtri: ħwejjeġ li jonqsu fid-dar. Darba walida, xħim kien sej; Lieni, li kellha xi tmien Snin, bdiet tibki, qabdet ma' missierha u ma reditx tħallih imur; iżda l-ħin kien sar, kollox kien imħejji, Lunzjat. refgħet iż-żgħira u daħħlitha ġewwa. Dak il-lejl kellha tgħaddih weħidha, għax żewġha kien jorqod il-Belt biex ikun hemm kmieni u jsib min jixtri l-ħaxix tiegħu. Lunzjat ma kellhiex mniex tibża', iżda f'dawn il-lejliet 'kienet tħossha mħawwda u mdejjqa, u din id-darba aktar mis-soltu. Sikktet iż-żgħira u raqqditha, u ftit wara raqdet hi wkoll. L-għada Duminku kien ġej lura kollu ferħan għax kien qala' ftit flus ġmielhom; mill-bogħod lemaħ qatta nies ħdejn daru, ħaseb li ġara xi ħaġa u beda jgħaġġel. In-nies rawh ġej, iżda ma kellmuhx. Kif wasal, mill-għorfa tiegħu, ma rAx ħlief injam maħruq u fdal bla sura mġemmda. Ħares ma' dwaru, bħal wieħed mitluf. Xi ħadd qabdu minn driegħu u warrbu minn hemm. ''Fejnhom 7'' saqsieh Dumink bi snienu mgħeżża. 'Qegħdin igawdu, ikollok sabar U Ma setagħx jissokta, għax karba tal-biża' liarġet minn fomm Dumink n telaq b'ġirja lejn: dak. li fadal minn dàru. Ħadd ma ssogra jersaq lejh. Mar il-kappillan biex ifarrġu, sabu mixħut wiċċu fl-art. Għalxejn ried isabbru, l-imsejken ma. wieġibx ħlief: ''Ħallini, huma telqu,;' u lil min kien ikellmu kien dejjem igħid: Huma telqu, huma telqu,' tant li n-nies rat li moħħu ma baqfx f'postu. Beda jiġġerra l-hawn u l-hinn, sakemm sab għar imken- nen fuq għolja, u beda jgħix fih. Bil-lejl kien igħajjat bħal xi bhima muġugħa, u f'qasir żmien saret fih tibdila tal-- għaġeb, ma kienx jingħaraf iżjed. Meta kien jidher fir-raħal in-nies kienu jiddieħku bih u jinbxuh, it-tfal kienu jaqbżu ma' dwaru u hu kien ikollu jmur jistaħba fil-għar. ' 'Miskin' qalu hawn xi tfalli kienu jisimgħu lil Katarin. Imma Duminku kif nafuh; aħna ma kienx miġnun 'Darba waħida' issoktat Katarin ''kelli xi għaxar snin; kont niġbor il-ward f'dawk l-inħawi. Ma nafx minn fejn deher quddiemi Duminku l-miġnun; għaraftu, bdejt nibża', ridt ngħajjat, ma stajtx; ħu qalli: 'Tibżax, ma nagħmillek xejn' u resaq lejja; qal minn tafit ilsien: ''Imsejkna tifla' u nxteħet fl-art jibki. Jien li kont naf xi ġralu, fħiassejt qalbi tingħafas bdejt inżiegħel bih, iżda erġajt bdejt nibża' u tlaqt niġri lejn id-dar. Hu bhaqa' ġej warajja u dak il- lejl raqad taħt ħajt il-ġnien. Minn dak in-nhar donnu sab serħan; ma baqax igħajjat u jibża' min-nies; kull jum kien jiġi bi fjuri għialijja, u jien kont nistennieh u natih x'jiekol. Għandi mnejn kont infakkru f'bintu; kien iħobb jiġi miegħi u jien ferħana li stajt nagħmillu l-ġid, għamilt kemm flaħt biex ma għallix min jaliqru, Darba ridt nieħdu l-knisja. Meta wasalna ma riedx jifhem; ħarab u dak il-jum ma rajtu xejn. Xi xahar wara ħadtu fejn kienu midfuna martu u bintu; kif urejtu l-qabar inxtefiet . fuqu jibki u jolfoq; imbagħad qalli: 'bEjja nitolbu għal ruħhom' Hekk għamilna u bdejna mmorru kull jum fuq dak il-qabar nitolbu u nqegħdu ward. frisk. Wara xi ġimgħa qalli: 'Għax ma mmorrux għall-quddies 7 Jien kollni ferħana wegħedtu li nieħdu u l-Ħadd ta' wara Duminkn, bid-dmugħ f'għajnejh reġa' ta' qima lill-Mulej, fehem x'kien għadda minn atalihi,: flakar kollox, u ħass ruħu. mfarraġ. In-nies ferħu xħin rawh tajjeb u' f'sessieh. Lili sikwit kien igħidli: li ma jridx jitbigħed' minni. Jien tlabt lil missieri biex inżommul magħna u hu ikkuntentani. Baqa' hekk sal-mewt u intom tafu kemm kien maħbub. ix- -xwejjali Duminku. ' Hawn Katarin L mesħet demgħa li qabżitilha minn għajnejha. 'Mela issa tafu sgħaliex ma rridx nara min jaħqar lil min ma jiflaħx. Issa wegħduni li dejjem ikollkom ħniena mill-imsejknin, ur li ma tħallux min jaħqarhom.' It-tfal wegħduha bil-qalb u b'rieda soda, u żammew kelmithom. TAGĦRIF KOTBA LI BAGĦTULNA Ktieb l-Imħallfin u Ktieb Rut, maqlubin' bil-Malti minn Dun P.P. Savdon. Dawn il-kotba kienu miissrin' bil-Malti minn Dun P.P. Grima (1929; u minn Mons. Q. Cortis (1924), Xogħol sabili u ta' fejda għal min irid iqabbel dawn ix-xogħlijiet hejniethom. Il-M. tti, għadd ta' Setttembru. Inħajjru lil dawk li jafu bl- ingliż biex jaqraw l-artikoli li Ġ. Vassallo qiegħed jikteb fuq l-ortografija tal-Malti. Ir-rebħa u t-tagħlima ta' l-assedju l- kbir, miktub minn P. Baskal Grech, O.F.M. Port Sajd. The Patriot, gazetta ġdida, bl-ingliż. u nitolbu l-dawk l-imseħbin li għadhom ma ħallsux' biex jibagħtu mill-aktar fis il-ħlas ta' sena jew ta' sitt xhur lis-Segre- tarju tal-Għaqda tal-Malti c/o Empire Press, Str. S. Paolo, Valletta. il-ħlas jista' jsir bil-bolli. U nfakkruhom ukoll li malli nkunu nistgħu nkabbru d-daqs ta' dan il-qari.