Lelien il-Parroċċa B. i IL-MUŻIKA SAGRA LI TINDAQQ FIL-FESTA TITULARI TA' MARIJA BAMBINA FL-ISLA U L-KOMPOŻITURI TAGĦHA Nhar l-4 ta' Settembru u f'lejlet u nhar il- festa l-mużika sagra tkun afdata f'idejn is- Surmast Mons. Dun Ġwann Galea li jmexxi l-mużika tas-Surmast Carlo Diacono. Wara l-mewt tas-Surmast Paolino Vassallo fl-1922, għal dawn it-tlett ijiem importanti tal-festa, u allura sa mis-sena 1923, il-Kapitlu Senglean beda jġib lill-Cappella Diacono. Għalhekk, din is-sena huwa xieraq li nitfgħu ħarsitna fuq il-kompożituri ta'.din il-Cappella mużikali, jiġifieri Carlo u ibħu Frankie Diacono. Carlo Diacono twieled iż- Żejtun nhar l-1 t'April 1876 minn Orazio u Francesca Saveria Darmanin. Ġie mgħammed l-għada fil- knisja ta' Santa Katarina ż-Żejtun u tawh l-ismijiet ta' Carlo, Ġwann Battista, Pietru Pawl, Mario, Antonio, Orazio u Salvatur. Missier Carlo, Orazio, kien mużiċista kapaċi, inventiv u prattiku. Fl-1843 għaqqad l-orkestra Żejtunija li minnha mbagħad ħarġet il-Banda Beland fl-1861. Ma setax jonqos għalhekk li minnufih induna li ibnu Carlo kien twieled b'xejriet fundamentali u talent sustanzjali mużikali — 71. mill-ewwel ħa. ħsieb. li jpoġġih fit-triq tal- mużika. Carlo tgħallem idoqq il-kwartin u l-orgni. Ta' sittax-il sena beda jistudja taħt Paolino Vassallo li, kif diġà għedt, kien wieħed mill- għalliema l-aktar influwenti u kariżmatiċi. Dam taħt idejh għal għaxar snin sħaħ u miegħu tħarreġ fl-istorja u l-forom tal-mużika, fil-kuntrapunt, fuga, orkestrazzjoni, vuċi u pjanu. Aktar tard lil Carlo Diacono insibuh ukoll għalliem tal-mużika. Ħarġu ħafna mużiċisti minn taħt idejh. Insemmi lis-Surmastrijiet Joseph Abela Scolaro, Willie Attard u Anton Muscat Azzopardi, Surmast tal-Banda Queen's Own tal-Isla bejn l-1937 u l-1967. Fil-qasam tal-kant ħarreġ tajjeb ħafna lil Joe Harrison u lil Anġlu Cefai. Fil-pjanu kellu lil Maria Stella Cannataci. Fuq bażi personali, kienet għalih l-aktar studenta distinta u influwenti. Dan propju għaliex saru jinħabbu u fil-15 ta' Novembru 1908 iżżewġu. Marru joqogħdu fil-Pjazza l-Kbira ż-Żejtun, fejn twildulhom tmin ulied. Ħamsa minnhom mietu trabi — ġrajja komuni f'dawk iż-żminijiet. It-tliet ulied li baqgħu ħajjin kienu Frankie (li aktar tard kellu jieħu f'idejh is-servizzi ta' Maestro di Cappella li kellu missieru), Marija u Orazio. Ma jidhirx li Carlo Diacono kien interessat wisq fid-direzzjoni tal-baned bħala mezz t'għajxien għalkemm ħafna drabi dawn kienu jħallsu b'mod adekwat lis-surmastrijiet magħżula. Tul għomru, kellu x'jaqsam biss ma' żewġ baned: il-Banda Beland ta' belt twelidu, iż-Żejtun, fejn dam surmast tagħha mill-1897 sa l-1903 u l-Banda San Ġorġ ta' Bormla. Din tal-aħħar gawdietu għal sentejn biss, mill-1913 sa l-1915. Lill- Banda Beland kien iħobb isejħilha l-banda ta' missieru waqt li lil ta' San Gorg ta' Bormla kien isejħilha l-banda ta' Pawlin Vassallo. Carlo Diacono sab għadma iebsa biex jinfiltra ruħu fil-knejjes. F'dak iż-żmien kienu għadhom qed juru snienhom il-Cappelli tas- Surmastrijiet Bugeja u Nani b'rivalità kbira u perikoluża bejn il-partitarji tagħhom. U hawn nixtieq infakkar li l-mużika ta' Bugeja u ta' Nani hija mużika li kienet, għadha u tibqa' tappella għall-widna propju għaliex aktar milli mużika sagra, hija mużika teatrali li meta tismagħha, tħossok waqt xi final grandjuż ta' xi opra. Nhar it-22 ta' Novembru 1903, festa ta' Santa Ċeċilja, Padruna tal- Mużiċisti, il-Papa Piju X xandar il-famuż Motu Proprio li ta struzzjonijiet dettaljati u speċifiċi dwar l-istil mużikali li għandu jkun tollerat waqt il-funzjonijiet liturġiċi u amar li kull isqof fid-djoċesi kellu jwaqqaf kummissjoni speċjali ta' nies kompetenti biex tgħasses fuq din il-mużika: Nistgħu ngħidu li dan l-editt qajjem irwiefen kbar ġo Malta u jekk xi ħadd xi darba sema' l-mużika ta' Nani u Bugeja, jista' jifhem għaliex. Il-mużika tagħhom kienet teatrali għall-aħħar u qatt ma setgħet issib kompromess ma' dak li xtaq il-Papa. Jekk il-Motu Proprio qajjem rabja kbira fost dawk li l-widna tagħhom kienet tappartjeni biss għall-mużika ta' Bugeja u Nani, daqshekk ieħor serva ta' imbuttatura tajba għall-kompożituri bħal Carlo Diacono u Paolino Vassallo li bħal donnhom għarfu mill-ewwel x'kienet ix-xewqa tal-Papa u bdew jiktbu f'dik id-direzzjoni. Inkiteb kliem iebes fil-gazzetti dwar il-mużika ġdida li ppropona l-Motu Proprio. Min joħroġ favur il-Papa u min joħroġ qatta' bla ħabel kontrih jew aħjar kontra l-mużika li ppropona. Wieħed irid jammetti li l-problema tal-bidu kienet li ħadd ma kien jaf preċiżament, f'termini prattiċi, x'kien jimplika. Skond l-interpretazzjoni l-aktar dejqa, tfisser mużika tip Palestrina— kant bla ebda akkumpanjament ta' strumenti mużikali, inkluż l-orgni. Diacono, bil-faċilità straordinarja li kellu għall-kompożizzjoni, ikkompona mill-ewwel mużika fuq: dan l-istil. F'dan it-taħwid, bil- —— partitarji ħorox jinsistu b'qawwa kbira fuq il-mużika tradizzjonali ta' Nani u Bugeja, Leħen il-Parroċċa is-sitwazzjoni inġenerali ftit li xejn tbiddlet. Sa fl-aħħar, f'Jannar 1907, Mons. Pietru Pace, Isqof ta' Malta, ħareġ ċirkulari tant mistennija fejn kategorikament ordna li mużika stil profan mimlija tendenzi teatrali, preludi, interludi, kaballetti, ripetizzjonijiet u taqlib tat-testi sagri, ma tinstemax aktar fil-knejjes. Il-Papa San Piju X. Tajjeb li wieħed ifakkar li Carlo Diacono ma ilimitax ruħu biss għall-mużika sagra. Il-konsolidazzjoni suprema tal-popolarità miksuba ġiet f'April 1918 meta fit-Teatru Rjal ittellgħet l-opra tieghu L'ALPINO fi 3 atti b'kast ta' kantanti Taljani mill-aqwa, diretta mis-Surmast Ettore Perosio. Tant kienet suċċess din l-opra li kellha tmur in xena 9 darbiet. L-opra L'ALPINO għamlet lil Diacono kompożitur famuż tant li ħames snin wara, l-Isqof ta' Malta Mauro Caruana ħatru Maestro di Cappella tal-Kattidral u tal-Konkattidral wara l-mewt ta' Paolino Vassallo li ġrat nhar it-30 ta' Jannar 1923. Ħajjet Diacono issa kienet laħqet livell ta' trankwillità professjonali mixtieqa. Minħabba din il- ħatra, biex jevita ħafna żmien ta' vjaġġar, ħalla lil raħal twelidu ż-Żejtun u mar mal- familja jgħix il-Belt. Fil-25 ta' Ġunju 1934 mietet martu Stella. Mewtha kienet daqqa ta' ħarta kiefra u immedjatament il-ħsus ta' qalbu esprimihom f'Quddiesa tal-Mejtin mill-isbaħ li kiteb għall-memorja tagħha, waħda mill-aqwa ispirazzjonijiet kreattivi u oriġinali tiegħu. Meta kienet fil-quċċata tal-popolarità tagħha, il-Cappella Diacono kienet tipprovdi mużika lill-knejjes ta' Santa Marija, Ħ'Attard, San Lawrenz, il-Birgu, Santa Tereża, B'Kara, il-Kunċizzjoni u Santa Tereża, Bormla, il- Madonna ta' Loretu, Għajnsielem, Santa Marija Ħal Għaxaq, il-Madonna tal-Ġilju, l-Imqabba, il-Bambina, l-Isla, San Ġużepp, il- Kalkara, is-Salvatur, Ħal Lija, il-Madonna ta' Pompej, Marsaxlokk, Santa Marija, l-Qrendi, San Ġużepp, San Pawl u Santu Wistin, ir-Rabat (Malta), Kristu Re, Raħal Ġdid, Id-Duluri, San Pawl il-Baħar, San Franġisk, il-Belt Valletta, il-Madonna tal-Grazzja, Ħaż-Żabbar, San Filep u San Ġużepp, Ħaż-Żebbuġ u Santa Katarina, ż-Żejtun. M'hemmx għalfejn ngħid li dawn il- festi li għadni kif semmejt ma jurux l-impenn kollu tal-Cappella għax hemm festi oħra li jsiru tista' tgħid fil-knejjes kollha bħall-Milied, il-Ġimgħa Mqaddsa, il-Madonna tar-Rużarju, kif ukoll festi ta' fratellanzi u ohrajn f'kappelli żgħar bħal Santa Luċija, Santa Barbara u l-Vitorja fil-Belt Valletta u tas-Samra u ta' Santunozzu fil-Ħamrun, fejn il-Cappella kienet tagħti wkoll is-servizzi tagħha. Huwa veru li l-mużika profana tiegħu mhix numeruża u s'issa semmejt l-opra L'ALPINO biss, imma lanqas irridu mmorru bl-idea li ma kiteb xejn aktar ħlief din l-opra. Huwa kiteb ukoll romanzi, mużika orkestrali u mużika għall-pjanu. Ir-romanzi huma għall-vuċijiet diversi, inkluż tat-tfal; b'akkumpanjament ġeneralment pjanistiku, kultant orkestrali. Kif tistgħu taraw, it-test ġeneralment, skond l-impożizzjoni tal-ambjent kulturali kollu ta' dik l-epoka u li fiha trawwem, hu bit-Taljan, iżda għallinqas f'żewġ każi jiġifieri f'MALTA ĠAWHRA TAL-MEDITERRAN u GĦASEL MALTI, uża poeżiji qosra ta' Dun Karm Psaila. Jekk ngħaddu għall- kompożizzjonijiet orkestrali nsibu li numru kbir minnhom, magħrufa bħala sinfoniji u overturi, inkitbu biex jindaqqu waqt il-festi sagri, l-aktar qabel il-primi vespri. Kollha juru abbiltà, kif wieħed jistenna minn kompożitur bħal Diacono, fl-immaniġjar tal-istrumenti tal-orkestra u fil-ħoss wiesa' li jista' joħroġ minnha. L-impenn tekniku maħsub f'xi eżempji, bħal GRANDE SCHERZO IN FA MAGGIORE, BARCAROLA NO. 2 u BALLETTO DELLE BAMBOLE, sew għad- direttur u sew għall-istrumentalisti jidher superjuri għal dak ta' bċejjeċ oħra. Fost ix- xogħlijiet għall-pjanu, l-aktar li jispikka hu l-magħruf FANTASIE IMPROMPTU tal-1928, xhieda ta' għarfien fond tal-possibiltajiet ritmiċi-melodiċi tal-istrument, iddedikata lil Ildebrando Pizzetti. Meta bdiet it-tieni gwerra dinjija u kien jidher biċ-ċar li l-Belt Valletta u l-inħawi tal- 'Preghiera alla B.V. Maria' (1924) hija waħda mill-aħjar kompożizzjonijiet ta' Carlo Diacono. Frankie Diacono żagħżugħ flimkien ma' missieru Carlo. Port il-Kbir se jkunu l-mira tal-għadu, Carlo Diacono reġa' lura lejn iż-Żejtun fejn għal ftit xhur il-familja sabet refuġju ma' ħabiba. Madanakollu tajjeb ngħidu li l-aħħar sentejn ta' ħajtu, Diacono għaddihom ġewwa Ħal- Lija, f'dar sabiħa fi Triq il-Kbira, fejn ħaffer xelter privat, ħalli hu u wliedu jkunu jistgħu jistkennu mill-air-raids kontinwi tal-għadu. Il- mewt ta' Diacono seħħet għall-għarrieda, wara kumplikazzjonijiet kardijaki u respiratorji, nhar it-Tnejn 15 ta' Ġunju 1942. Miet fit-8.15 a.m. Il-funeral sarlu l-għada t-Tlieta, fost air-raids kontinwi. Bosta nies akkumpanjawh għall- knisja taż-Żejtun fejn inżamm fl-Oratorju u ħafna nies marru jagħtuh l-aħħar tislima. Ġie midfun fiċ-ċimiterju ta' San Girgor, iż-Żejtun. Din kienet xewqtu u lil uliedu ta' spiss kien jgħidilhom biex ma jħallux lill-Monsinjuri tal-Kattidral jipperswaduhom ħalli jidfnuh fil-Kattidral tal-Imdina, kif kellu dritt bħala Maestro di Cappella. Għeluq ix-xahar minn mewtu, saret quddiesa għal ruħu fil-knisja taż- Żejtun u ġiet esegwita l-quddiesa l-kbira tiegħu De Requiem, diretta minn ibnu Frankie. Imwieled fl-1914, dan kien l-iben li kellu jieħu f'idejh il-Cappella Diacono. Student ta' missieru, mexa fuq il-passi tiegħu bħala organista, Maestro di Cappella u kompożitur. Minkejja l-ħafna tibdiliet li ż-żmien ġab u t-tnaqqis fl-importanza tal-mużika liturġika sollenni fil-knejjes, Frankie rnexxielu jibqa' jżomm il-biċċa l-kbira tal-festi l-kbar. Bħala kompożitur ftit li xejn għandu xogħlijiet liturġiċi. Ma kienx hemm għalfejn jipprovdi dawn għax il-prodott ta' missieru kien aktar minn biżżejjed għall-ħtiġijiet tal-cappella. Skond Robbie Mifsud Bonnici, fl-1951 Frankie żanżan quddiesa ġdida fil-festa ta' San Ġużepp ġewwa r-Rabat (Malta). Kiteb ukoll l-Innu ta' Sant'Anna f'Wied il-Għajn, Innu f'ġieħ San Pawl, il-marcia funebre 'Tristi Pensieri' għall- Banda La Valette (1951), Preludio in Sol għall- orkestra u Tarantella li biha kien ħa t-tieni post f'konkors imniedi mir-Rediffusion. Għal raġunijiet ta' saħħa, fl-1994 kellu jgħaddi l-piż tat-treġija lil Dun Ġwann Galea, ħatra li għadu jżomm sal-lum. Fl-1996, meta l-Isla kienet qiegħda tfakkar il-75 Anniversarju mill-Inkurunazzjoni tal-istatwa ta' Marija Bambina, Frankie ġie fl-Isla nhar it-8 ta' Settembru biex waqt il-quddiesa sollenni jmexxi l-mużika ta' missieru. Kellha tkun l-aħħar darba li rifes l-għatba tat-tempju Sengleani Ngħiduha kif inhi, l-Isla kienet ghal qalbu ħafna. Kienet il-belt li tatu s-sieħba ta' ħajtu fil-persuna tas-Sinjorina Maria Sciriha, oħt il-Kanonku Dun Ġorġ, imwielda fl-10 ta' Frar 1917. Iż-żwieġ tagħhom. sar nhar il- Ħamis, 30 ta' Settembru 1943. Il-mewt tieghu seħħet f'Marzu tas-sena 2000. Interessanti l-fatt li din il-mewt fissret it-tmiem tal-aħħar rappreżentant tal-familji l-kbar li bnew u mexxew il-Cappelli mużikali u li ddominaw fl-istorja tal-mużika liturġika Maltija għal aktar minn żewġ sekli. B'hekk il-Cappelli kollha eżistenti issa huma f'idejn maestri li m'humiex mill-familji u għaldaqstant wieħed jista' jikkonkludi li ħolqa oħra li kienet torbotna mal-passat issa ntemmetl IL-MUŻIKA TAL-CAPPELLA DIACONO FIL-FESTA TA' MARIJA BAMBINA Minn madwar 45 quddiesa tal-Glorja li kiteb Carlo Diacono, l-aktar waħda magħrufa, bla dubju minħabba l-valur intrinsiku li għandha hija dik in mi bemoll maggiore għal tenur u baxx solisti, kor fi tliet partijiet (tenuri, baxxi u tfal) u orkestra kbira miktuba bejn Marzu 1937 u Mejju 1940. Isibuha bħala 'l-Quddiesa tat-trombi'. Din hija l-quddiesa li s-Sengleani jkunu qegħdin jistennewha tidwi fil-Bażilika tagħhom nhar l-4 ta' Settembru filgħaxija (fit-tifkira tal-Inkurunazzjoni) u mbagħad nhar it-8 ta' Settembru filgħodu (Jum il-festa ta' Marija Bambina). Il-mużikologu s-Sur Joe Vella Bondin jagħti din l-analiżi mill-qrib tal-'Kvrie' u l-'Gloria' li turina mill-ewwel il-kreattivita bla limiti tal- kompożitur, il-frażi espressiva u fuq kollox it- teknika mużikali kbira li kien imżejjen biha. 'Il-Kvrie' hi f'forma ternarja, forma li jidher li kienet wisq għal qalb Diacono li fil-varjetà sempliċi jew kumplessa tagħha kien jużaha ta' spiss. Preludju orkestrali qasir, misterjuż, pożittiv, jintroduċi l-ewwel frażi, 'Kvrie Eleison', talba 'pianissimo' mlissna mill-kor bl-għeruq tagħha fid- deklamazzjoni. It-tieni frażi 'Christe Eleison' hi djalogu delikat bejn it-tenur u l-baxx, bil-kor iżid il-karba tiegħu għall-ħniena fejjieda fl-aħħar battuti. It- tielet parti, 'Kvrie Eleison' hi repetizzjoni tal-ewwel frażi u l-koda hi miżjuda biex iġġib il-moviment fi tmiem fiduċjuż. Il- mużika, fit-totalità tagħha, għandha raza a 8 ta' Settembru 1996: Frankie Diacono jmexxi l-mużika ta' missieru għall-aħħar darba fil-Bażilika tal-Isla. bixra ta' kunfidenza ħiemda u fidi reżoluta fil-kompassjoni t'Alla li joħorġu direttament, kif dejjem iseħħ f'xogħlijiet artistiċi superjuri, mit-tifsira tal-kliem li taw l-ispirazzjoni lill-kompożitur. L-istess tfittxija ħerqana għat-tifsira tal- kelma fil-mużika tinsab fil-'Gloria' — tifħir t'Alla f'dikjarazzjoni mużikali qawwija, mimlija valuri armoniċi, kontrapuntali u orkestrali. Fanfarri ferrieħa ta' akkordji martellanti mill-istrumenti tar-ramm fuq kordi tremolo jdaħħlu l-kant eżultanti tal- kor sħiħ ifaħħar il-kobor t'Alla fis-sema u fl-art. 'Sostenuto' qasir jintroduċi t-tieni sezzjoni, Domine Deus', dwett deklamattiv ta' eleganza saħħarija, fih innifsu f'forma ternarja bejn is-solisti. Interludju ta' ftit noti tilgħin fuq il-vjolinċell, strument li kien għal qalb ħafna Diacono, jintroduċi bidla ta' attitudni fit-tielet frażi 'Qui tollis peccata mundi'. Wara stqarrija mill-kor mimlija umiltà u qima lejn Dak li jneħħi d-dnubiet u l-ħtija tad-dinja, it-tenur jidħol b'kant ta' melodija mbikkija, mriegħda, IL-isfa fuq akkumpanjament delikat, li tfawwar qisha talba titniehed mill-vixxri tar-ruħ. Bidla oħra u l-iżvilupp maġistrali tal-bidu hu ripetut madwar il-kliem 'Quoniam tu solus Sanctus' li jibni f'mewġiet b'qawwa dejjem tinfirex għal 'Amen' grandjuża li mużikalment tieħu s-sura ta' koda. Xogħol profondament reliġjuż, din il-quddiesa hija bla dubju r-riżultat instintiv tat-twemmin religjuż ħaj u profond tal-kompożitur. ' Interessanti l-fatt li din il-quddiesa kellu jtemmha Frankie u dan wieħed jista' jinnutah mill-partitura tal-Agnus Dei fejn insibu li din l-aħħar parti tal-quddiesa tlestiet nhar l-10 ta' Settembru 1986. X'inhi r-raġuni għalfejn l-Agnus Dei ma ħariġx mill-pinna ta' Carlo ma nafuhiex. Li hu żgur hu l-fatt li biex ikkompona l-Agnus Dei Frankie uża ħafna mill-materjal ta' missieru għaliex hemm xebh kbir mal-istil tal-partijiet l-oħra tal-quddiesa. Interessanti: wkoll il-fatt li għalkemm din il-quddiesa hija mitkuba għal tenur solista, Frankie għoġbu jafda din il-parti lil Marie- Therese Vassallo (1949- ), mezzosopran stabbilita sew f'Malta u li tul ħajtu kienet qrib tiegħu hafna. Sal-lum, kemm nhar l-4 ta' Settembru, kif ukoll nhar il-festa tal-Bambina, Vassallo għadha tinterpreta din il-parti. Barra l-quddiesa in mi bemoll maggiore, nhar l-4 u t-8 ta' Settembru jinstemgħu kompożizzjonijiet oħra ta' Carlo Diacono. Dawn huma: Sacerdos et Pontifiex / Tu es Sacerdos (antifona li tindaqq fil-ħin li fih ikun dieħel iċ-ċelebrant li jkun sejjer jippresiedi l-quddiesa) għall-kor b'żewġ vuċijiet (c. 1923). L-antifona Sacerdos et Pontifex titkanta meta ċ-ċelebrant prinċipali jkun Isqof filwaqt li l-antifona Tu es Sacerdos titkanta meta ċ-ċelebrant ma jkunx Isqof. Il-mużika hija l-istess għaż-żewġ antifoni. Il-kliem bil-Latin ta' din iż-żewġ siltiet huma dawn: 's.:—- li bil-Malti jfisser: Qassis u Isqof, ħaddiem ta' kull virtu, ragħaj tajjeb tal-poplu, itlob lill-Mulej għalina. li bil-Malti jfisser: Inti Qassis għal dejjem bħal Melkisedekl Graduale (is-silta li tindaqq eżattament qabel il-qari tal-Evanġelju) għall-Baxx solista u kor b'żewġ vuċijiet (c. 1926). Il-kliem bil- Latin ta' din is-silta huwa dan: li bil-Malti jfisser: Inti mbierka u ta' min iqimek, Verġni Marija: li mingħajr tebgħa ġejt misjuba bħala Omm is-Salvatur. O Verġni Omm Alla, dak li d-dinja kollha ma tesgħux, ingħalaq f'ġufek wara li sar bniedem. Għax inti mbierka, Qaddisa Verġni Marija, bil-wisq jistħoqqlok kull tifhir: għaliex minnek ħarġet ix-xemx. tal-ġustizzja, Kristu, Alla tagħna. Offertorio għal Tenur solista (c. 1924). Il- kliem bil-Latin ta' din is-silta huwa dan: li bil-Malti jfisser: Hienja int, O Verġni Marija, li ġarrejt lill-ħallieq ta' kulħadd: wellidt lil dak li għamlek, u tibqa' Verġni għal dejjem. O Salutaris Hostia (Innu tat-tqarbin) għal Tenur solista u kor b'żewġ vuċijiet (6 ta' Mejju 1933). Il-kliem bil-Latin ta' din is-silta huwa dan: Il-faċċata ta' quddiem tal-'Messa in Bemoll Maggiore'. li bil-Malti jfisser: O Vittma tas-Salvazzjoni, li tiftaħ bieb is-Sema: il-gwerer tal-għedewwa qed jagħfsu; agħti l-qawwa, ibgħat l-għajnuna. Ħa tkun il-glorja għal dejjem lill-Mulej wieħed fi tliet Persuni: biex jagħtina l-ħajja bla tmiem (fil-Ġenna) pajjiżna. Ave Maria in Sol Maggiore (Offertorju li Carlo Diacono lesta nhar l-10 t'April 1941 u sal-lum għadu jiġi esegwit fil-quddiesa ta' nhar l-4 ta' Settembru) għal Tenur Solista. Din l-Ave Maria hija maqsuma f'żewġ partijiet u Frankie Diacono kien beda t-tradizzjoni li fl-ewwel parti (Ave Maria…) tkanta l-mezzosopran Marie Therese Vassallo waqt li fit-tieni parti (Sancta Maria…) jkanta wieħed mit-tenuri solisti tal-Cappella tiegħu. Din hija tradizzjoni li għadha fis-seħħ illum il-ġurnata. Il-kliem bil-Latin ta' din is-silta huwa dan: li bil-Malti jfisser: Is-Sliem għalik Marija, bil-grazzja mimlija, il-Mulej miegħek, imbierka inti fost in-nisa u mbierek il-frott tal-ġuf tiegħek Ġesi. Qaddisa Marija, Omm Alla, itlob għalina, midinbin, issa u fis-siegħa tal-mewt tagħna. Żewġ Antifoni GLORIOSAE VIRGINIS MARIAE. Carlo Diacono għandu żewġ antifoni għall-festa ta' Marija Bambina. Ovvjament l-aktar waħda popolari hija dik li hu kiteb qrib is-sena 1937 u li fiha dwett bejn it-Tenur u l-Baxx. Din tindaqq nhar is-7 ta' Settembru waqt it-Tranżulazzjoni tar-Relikwija u fid-dħul tal-purċissjoni fit-8 ta' Settembru. L-Antifona l-oħra, jiġifieri dik li tindaqq fl-4 ta' Settembru fi tmiem il-funzjoni, fiha parti għal Tenur solista u nkitbet qrib is-sena 1935. Interessanti l-fatt li din l-antifona tintuża wkoll fil- festa tal-Assunta ġewwa l-Qrendi fejn ukoll tagħti s-servizz tagħha l-Cappella Diancono. Din hija użanza li bdiha Carlo Diacono nnifsu u li bosta surmastrijiet, fosthom is-surmastrijiet Bugeja, Nani u Camilleri, kienu jipprattikawha. Ġewwa l-Qrendi, din l-antifona titkanta bil-kliem HODIE MARIA VIRGO. Il-kliem tal-antifoni jgħid hekk: li bil-Malti jfisser: Ejjew nagħtu qima mill-ġdid lill-wild l-aktar dehen tal-Glorjuża Verġni Marija, li ġabet d-dinjità ta' Omm, filwaqt li ma tilfitx is-safa tal-verginità. Vella Bondin Joseph, CARLO DIACONO (1876-1942), Programm tal-Festa ta' Santa Katarina V. M., Pubblikazzjoni tal-Banda Beland, Zejtun, Malta, 1992, pp. 37 - 67. Parroċċa Senglea, Reġistru tal-Magħmudijiet, Vol. Ħajr lis-Surmast Mons. Dun Ġwann Galea għall-għajnuna tiegħu. — lil-Kan. — fil-50 Anniversarju mill-Ordinazzjoni Saċerdotali