MID-DJARJU TIEGĦI Il-Ħadd, 11 ta' Awissu, 1940. Ġimgħa aħjar minn ta' qabilhal Bombi xejn ' Nhar it-Tnejn li għaddew, f'nofs inhar sewwa, nhar l-Er- bgħa fil-ħamsa ta' filgħodu u l-bieraħ (is-Sibt), ftit qabel dalam, ta' kull darba kellna żjajjar minn l-ajruplani Taljani. bla tfigħ ta' bombi. U ta' kull darba s-sireni erħilhom isaffru kemm jifilħu, it-tfal igħajtu u jidħku u n-nies tiġri għall-kenn; jin- stama' t-treddin fil-bogħod tal-magni ta' l-ajru, tir qawwi tal- kanuni tagħna — u xejn aktar. Kieku l-gwerra kellha tkun dejjem hekk, ma kenitx tkun kerha bosta. Min igħid u jitkellem il-ġurnata kollha kemm hi twila fil-ħwienet tax-xorb u tal-kafċ; iż-żagħżagħ jinnamraw daqs il-qtates; u oħrajn, bħali, iqattgħu ħin il-mistrieħ tagħhom jilgħabu t-trisett jew il-belladonna. ''Tal-ġelati' Hum marru tajjeb. Kienet ġurnata ta' xemx u ta' sħana li ma ngħidlekx ; u tfal u kbar erħilhom ħis- silġ ma' ħalqhom minn x'ħin sebaħ sa ma dalari. Għadni ma nistax nifhem kif il-Gvern għadu qed iħalli l-beigħ tal-ġelati jsir bla ebda kontroll; mita dawn fihom ħalib tal-bott, zokkor u x'naf jien—f'kelma waħda: ħwejjeġ meħ- tieġa ħafna għall-ikel, li jridu jiġu minn barra; u li qegħdin jonqsu kuljum. Donnu min hu f'ras il-għajn ftit qed iħabbel rasu kif nin- adew hil-ftiż li għandna maħżun: u li meta jintemm, aktarx li niġu id-waħda wara u l-oħra quddiem. Madankollu naħseb li l-fehma ta' dawk li qed imexxu d-dgħajsa hi li jħallu l-poplu jagħmel li jrid, sakemm il-poplu joagħod ġwejjed u b'sabru; u ma jħabblu rashom xejn b'dak li jista' jiġri sena oħra—għaliex sa. sena oħra jistgħu jiġru ħwejjeġ wisq aktar koroh min-nuqqas tal-ħalib tal-bott u taz-zokkor. Aħjar in-nies ma titnaffarx. Aħjar wieħed ifissidha kemm jista' jkun—imaar bil-bejgħ tal-ġelati—għaliex il-kotra għad trid tħallasha qares tal-ġelat żetjed li qed tiekol issa, tal-ħala li qed taħli Hum ; u tal-jiem ta' sliem u sabar li għaddejjin minn fuqha bħal issa. U. wara kollox, it-tfal u ż-żgħażagħ mimlijin ħerqa u saħħa, ftit sejrin iħabblu rashom biż-żmenijiet Koroh li għad iridn tiġu fuqna. Il-bieraħ, ftit qabel dalam, mort dawra fi Triq il-Wied, li minn Birkirkara tagħti għall-Imsida. X'ħin ħallejt id-djar u qbadt it-triq tal-wied, ma ngħoddx ma' kemm-il tnejn iltqajt, id f'id, fuq xi ħajt baxx tas-sejjieħ, itennu bil-ħlewwa kollha l-ġrajja li tiftakar żmien Adam, U bejni u bejn ruħi għedt: ''L-imħabba u ż-żgħożija jisbqu koloxi Oħloq kemm trid għodod ta' qirda, Billi L-imħabba tegħlibhom ; u ma jżommha ħadd f' U donnu li hekk hu. F'nofs theddid ikrah ta' ħsara, ta' qirda u ta' mewt bħalma hu dak li aħna fih illum, iż-żgħożija tibqa' trid tgħix u tinħabb; u l-ħajja—rasha iebsa—tfittex li tibqa' sejra bħal qabel, jekk mhux b'għaġla aktar kbira, (f) Ġ, BLLUL Mnnonn LEĦEN IL-MALTI f'Settembru li għadda, tilef l-ixjeħ kontributur tiegħu bil-mewt ta' RIKARD MIFSUD BONNICI, hi ftit jiem qabel mewtu laħaq ħareġ ġabra ta' poeżiji fuq Kristu bl-isem ta' KRISTOLOGIJA, Bħal ħafna Mifsud Bonnicijiet oħra, Rikard dejjem kien mitfugħ għall- kitba tal-Malti. Minn żmien ix-Xirka Xemia beda jikteb bil-Malti f'IS- SEBĦ u hħal ħuh Viċenz, li fost il-kitba manuskritta ħalla żieda ta' kliem u tifsir għad-dizzjunarju ta' Falzon li qed inġibu ftit ftit f'din ir-rivista, Rikard kien mixħut għall-ġbir ta' l-idjomi u frażijiet Maltin li dehru sew f'Leħen il-Malti'' kemm f''Il-Malti'. Minn tiegħu l-qarrejja tagħna ġarrbu wkoll is-sempliċità ta' xi novella fuq sfond rustiku bi lwien tabil- ħaqq Maltin. Mill-kitba axsetika tiegħu nsemmu MISTIKA, maħruġa mill-Għaqda tad-Dutrina, u bħala rumanzier għad 'k Alla jrid insiru nafuh aħjar meta joħroġ ir-rumanz SANTU FORMOSA, li kien wieħed mill-ippremjati fil- konkors imniedi mill-Gvern fl-1935, Din ir-rivista għandha xi kitba oħra minn tiegħu li ma laħaqx ħareġ u li biż-żmien għad jidħlu f'LEHEN IL-MALTI. (€) Paġua oħra mid-djarju ta' l-awtur dehret fil-ħarġa ta' ''Il-Malti' ta' Settembru, 1948. Jekk l-awtur laħaq kiteb djarju sħiħ l-istampa tie- għu tkun ta' ġid kbir għall-istorja soċjali tagħna, (L-EDITUR). li minn Birkirkara tagħti għall-Imsida. X'ħin ħallejt id-djar u qbadt it-triq tal-wied, ma ngħoddx ma' kemm-il tnejn iltqajt, id f'id, fuq xi ħajt baxx tas-sejjieħ, itennu bil-ħlewwa kollha l-ġrajja li tiftakar żmien Adam, U bejni u bejn ruħi għedt: ''L-imħabba u ż-żgħożija jisbqu koloxi Oħloq kemm trid għodod ta' qirda, Billi L-imħabba tegħlibhom ; u ma jżommha ħadd f' U donnu li hekk hu. F'nofs theddid ikrah ta' ħsara, ta' qirda u ta' mewt bħalma hu dak li aħna fih illum, iż-żgħożija tibqa' trid tgħix u tinħabb; u l-ħajja—rasha iebsa—tfittex li tibqa' sejra bħal qabel, jekk mhux b'għaġla aktar kbira, (f) Ġ, BLLUL Mnnonn LEĦEN IL-MALTI f'Settembru li għadda, tilef l-ixjeħ kontributur tiegħu bil-mewt ta' RIKARD MIFSUD BONNICI, hi ftit jiem qabel mewtu laħaq ħareġ ġabra ta' poeżiji fuq Kristu bl-isem ta' KRISTOLOGIJA, Bħal ħafna Mifsud Bonnicijiet oħra, Rikard dejjem kien mitfugħ għall- kitba tal-Malti. Minn żmien ix-Xirka Xemia beda jikteb bil-Malti f'IS- SEBĦ u hħal ħuh Viċenz, li fost il-kitba manuskritta ħalla żieda ta' kliem u tifsir għad-dizzjunarju ta' Falzon li qed inġibu ftit ftit f'din ir-rivista, Rikard kien mixħut għall-ġbir ta' l-idjomi u frażijiet Maltin li dehru sew f'Leħen il-Malti'' kemm f''Il-Malti'. Minn tiegħu l-qarrejja tagħna ġarrbu wkoll is-sempliċità ta' xi novella fuq sfond rustiku bi lwien tabil- ħaqq Maltin. Mill-kitba axsetika tiegħu nsemmu MISTIKA, maħruġa mill-Għaqda tad-Dutrina, u bħala rumanzier għad 'k Alla jrid insiru nafuh aħjar meta joħroġ ir-rumanz SANTU FORMOSA, li kien wieħed mill-ippremjati fil- konkors imniedi mill-Gvern fl-1935, Din ir-rivista għandha xi kitba oħra minn tiegħu li ma laħaqx ħareġ u li biż-żmien għad jidħlu f'LEHEN IL-MALTI. (€) Paġua oħra mid-djarju ta' l-awtur dehret fil-ħarġa ta' ''Il-Malti' ta' Settembru, 1948. Jekk l-awtur laħaq kiteb djarju sħiħ l-istampa tie- għu tkun ta' ġid kbir għall-istorja soċjali tagħna, (L-EDITUR).