Ġrajja:ta: 105 snin. ilu li ma, tintesiexli L-Istatwa titulari tas-Sultana tal-Qalb Ħelwa ta' Ġesu nħadmet mill-istatwarju rinomat Glormu Darmanin fl-1879.1 Peress li l-Knisja kienet għadha mhux lesta mill-bini, l-istatwa ttieħdet il-Knisja ta' Sant'Ursola l-Belt biex tinżamm hemm. Dakinhar tal-ftuħ u t-tberik tal-Knisja, nhar is-26 ta' Ġunju 1881 filgħaxija, l-istatwa waslet trijonfalment f'Tas-Sliema u daħlet fil-Knisja ġdida tagħha b'pellegrinaġġ devozzjonali bis-sehem ta' diversi baned u bit-toroq imżejna għall-okkażjoni. Is-Slimiżi xtaqu li dil-festa tibqa' ssir kull sena, iżda sfortunatament l-Awtoritajiet Ekkleżjastiċi ma approvawx it-talba biex issir il-Purċissjoni bl- Istatwa tal-Madonna. F'Ġunju 1902 kienet saret talba oħra biex jingħata d-dritt tal- Purċissjoni, iżda ġiet rifjutata. Din it-talba reġgħet ittenniet fl-1910 u baqgħu mingħar tweġiba. Dan ma setax ma joħloqx ferment, l-irjus saħnu u seħħet il-ġrajja li dwarha qed nikteb dan l-artiklu. F'nhar il-Festa 19 ta' Ġunju 1910, waqt il-kant tal-Vespri solenni, Il-purċissjoni tal-1911 Vi Fas-Qħi JET għadd ta' żgħażagħ u rġiel daħlu fil-knisja, refgħu l-istatwa tal-Madonna u ħarġu biha mat-toroq f'dimostrazzjoni spontanja. Minn dawn iż-żgħażagħ u rġiel, 39 inqabdu u ħafna minnhom intbagħtu l-ħabs għal xi jiem. Wara li kkalmat is-sitwazzjoni, f'Ottubru u Diċembru 1910, ġiet imtennija t-talba għall-purċissjoni u 5 kienet sostnuta minn elf, mija u ħamsin firma. Finalment fil-21 t'April 1911, ix-xewqa tad- B devoti tal-Madonna tal-Qalb ħelwa ta' Ġesu, ġiet milqugħa u ntgħażlet il-ġurnata tal-Ħadd 2 ta' Lulju biex toħroġ l-ewwel purċissjoni uffiċjali. Ġrajja singulari bħal din, maqsuma fuq sentejn, k ma setax ikun li ma timpressjonax lill-poplu u ma setax ikun li ma tingħatax prominenza fil- ġurnali tal-epoka. Ftit tax-xhur ilu, waqt li kont £ qed nagħmel xi riċerka fil-Bibljoteka Nazzjonali, 4 iltqajt ma' xi ittri li jiddeskrivu u jiddiskutu l-ġrajjiet tad-Dimostrazzjoni spontanja tal- 1910 u tal-ewwel Purċissjoni fl-1911. Ġieni fi ħsiebi l-ħabib tiegħi Brian Vigar, li huwa l-Editur ta' din il-pubblikazzjoni u li tant iħabrek għal 4 din il-Festa tas-Sacro Cuor. Infurmajtu b'dak li sibt u offrejtlu li niktiblu artiklu dwarhom, 4 liema stedina huwa laqa' b'idejh miftuħin. 8 Dawn l-ittri u l-avviżi li sibt, slitthom kollha $ minn diversi ħarġiet tal-ġurnal Is-Salib li kien g ġurnal b'xeħta reliġjuża u spiss jinkludi kitbiet dwar festi u opri ġodda fil-knejjes. Minkejja A li ma kienx popolari daqs ġurnal ieħor fl- $ istess żmien, il-Malta Tagħna, tkun ħasra jekk l-istudjużi tal-istorja ta' pajjiżna ma jtuhx l-importanza mistħoqqa. L-ewwel avviż ta' interess niltaqgħu miegħu fil- 47 ħarġa tat-18 ta' Ġunju 1910, fejn jitħabbar li l-għada kellha tiġi iċċelebrata b'solennità kbira l-Festa tas-Sacro Cuor fil-knisja tal-Patrijiet k, ke ta' Ġieżu. Kellu jkun hemm illuminazzjoni S8 ġenerali u nhar il-festa filgħodu kellha ddoqq st il-Banda St. Patrick tas-Sależjani. nofsinhar l-istess banda kellha tesegwixxi NM programm u kienu mistiedna wkoll il-baned La Vallette u Vilhena tal-Furjana. Imbagħad $ fil-ħarġa tal-25 ta' Ġunju 1910, iġifieri sitt ijiem wara l-Festa bil-purċissjoni spontanja, ġiet ippubblikata ittra pjuttost twila iffirmata Indipendent, u li fiha l-kittieb ta ħarsa lejn il- festa li kienet għadha kemm ġiet iċċelebrata. Iżda, jgħid il-korrispondent, kulħadd kien kelma waħda '… dnub festa bħal din bla processsioni…'. Jissokta li l-poplu kien mifrud f'fehmtu fuq dil-kwistjoni u min iwaħħal fl-awtoritajiet Ekkleżjastiċi, u min fil-Kappillan tal-Parroċċa.$ Jgħid ukoll li tas-Sliema tagħti ġieħ lill-Madonna permezz ta' tliet festi: Stella Maris, is-Sacro Cuor u tar-Rużarju' u għalhekk la l-poplu kien miġbud b'din il-manjiera lejn il- festi reliġjużi tiegħu, kien xieraq li anke s-Sacro Cuor ikollha purċissjoni f'nhar il-festa tagħha. U jtemm b'deskrizzjoni ħajja ta' min għex dik il-ġrajja li xehdet ix-xewqa li s-Sultana tal-Qalb ta' Ġesu toħroġ f'purċissjoni ta' kull sena '… u ma icunx hemm bżonn li jargia isir bħal nhar il- Ħadd, li toħroġ li Statua biss mat torok, b'xena l'actar commoventi, għax bosta devoti, appena ġ rauha barra bdeu jibcu bil ferħ għax ħarġet u bil ghali għax m'hux proċessioni regolari.' a Jgħaddu ftit jiem oħra u fil-ħarġa tad-9 ta' Lulju 1910, tidher ittra oħra iffirmata II Verità. $ Dan il-korrispondent ikun iżjed skjett minn a) ta' qablu u jikteb biex jiddiskuti l-problema li kienet inqalgħet bin-nuqqas tal-permessi biex l-istatwa tas-Sacro Cuor tinħareġ: purċissjoni. Jikteb li kien hemm uħud li kienu qed jiehdu gost irewħu l-ġamar tan-nar bejn il-partiti tal- festa u meta l-affarijiet isiru bil-kwiet, jaraw x'ser jaqilgħu minn żniedhom biex isaħħnu l-qiegħa. Jgħid li minkejja li kulħadd kien ta' fehma waħda dwar x'festa kbira kienet saret lis-Sacro Cuor ftit ġimgħat qabel, kien hemm min inqeda b'ġurnal ieħor La Gazzetta di In-niċċa l-antika tal-Madonna Malta, biex ixerred xi qlajjiet. 'Dan kal li m'hux tasseu li collox sar bil quiet imma bi frattarijietu scandali immensi, għax x'ħin kabdu il vara biex joħorġiuha sar ħafna dagħa u ħalf li ichexchex, u li in nies chellhom isoddu uidnejhom; jena, li cont hemm quasi il-ħin collu, nista ngħejd li minn dan collu ma smajt xejn u ankas rajt min isodd uidnejh, anzi smajt u rajt il cuntlariu, ħafna niex bid dmugħ f'għajnejhom jixtieku li jarau il Madonna toħroġ bi processioni regolai.' Il-kittieb ikompli billi jistqarr li jissuspetta li l-intenzjoni ta' min kiteb f'La Gazzetta di Malta kienet biex iqanqal il-ġlied u jtih parir biex ma jkomplix sejjer hekk, għax bit-tixwix, ġlied u mibegħda setgħu jkomplu jitqanqlu. Tgħaddi sena mid-dimostrazzjoni spontanja bl- istatwa tas-Sacro Cuor u kif rajna fil-bidu ta' din il-kitba, f'April 1911, kienu waslu l-permessi meħtieġa biex issir l-ewwel purċissjoni uffiċjali. Lejliet il-Festa s-Sibt 1 ta' Lulju 1911, fil- ġurnal Is-Salib ġie ippubblikat il-programm ta' ċelebrazzjonijiet speċjali li kien hemm maħsuba għal dawk il-jumejn. Il-programm isemmi kif il-festa ta' dik is-sena kienet ser issir b'solennità straordinarja wisq iżjed minn snin oħra u jgħid li l-Ġimgħa ġie fi tmiemu t-Tridu li fih ipprietka Patri Norbertu Gambin OFM. Is-Sibt kellha ssir it-Tranżulazzjoni tar-relikwa, akkumpanjata bil-mużika tas-Surmast Vella$ u filgħaxija l-Banda La Vallette' kellha tesegwixxi programm famuż fejn il-Knisja. L-għada l-Ħadd il-Paneġierku kellu jintisċġ mill-magħruf patri Karmelitan Anastasju Cuschieri — il-poeta tal- Madonna. Imbagħad għall-ħabta tal-5.30pm kellha tasal fuq il-moll għal darb'oħra l-Banda La Vallette, fejn wara li tiġi ippreżentata b'bandalora rikka f'isem il-poplu Slimiż, kellha timmarċja bl-istandardi u l-marċijiet tagħha mat-toroq prinċipali. F'xi s-sebgħa toħroġ għall'euuel darba il processioni bli statua tal Verġni Imkaddza taħt is sabieħ titolu ta Sinjura tagħna tal-Kalb Imkaddża ta' Ġesi, concessa mill maħbub Iskof tagħna Mons. P. Pace, D.D., K.C.M.O. b'degriet tat 22 ta Mejju 1911.75 Minbarra l-Banda La Vallette, kellhom jiehdu sehem ukoll il-Baned Queen's Own tal-Isla, Vilhena tal-Furjana u San Ġorġ ta' Ħal Qormi. Id-dħul tal-purċissjoni kellu jsir b'mod l-iżjed devot permezz tal-kant tat-tfal tal-Istituti. Il- festa speċjali kellha tintemm bl-esekuzzjoni ta' programm mużikali diffiċli mill-Banda La Vallette fuq il-Moll, taħt id-direzzjoni tas- L-aħħar kitba ġurnalistika dwar dan l-episodju storiku għall-Festa tas-Sacro Cuor. jiġi ippubblikat fil-ħarġa tat-8 ta' Lulju 1911. Hija ittra iffirmata minn Belti, li ftit jew wisq tikkonferma dak li jkun seħħ ġimgħa qabel u tikkorrabora l-programm li kien ippubblikat. Dan il-Belti jikteb dwar il-konkorrenza kbira tan-nies għall-festa li kienet għadha kif ġiet iċċelebrata, dwar l-armar u l-illuminazzjoni mill-isbaħ u wkoll dwar il-baned li daqqew b'mod: partikolari il-La Vallette. Isemmi l-bandalora rikka u sabiħa li ġiet ippreżentata lill-banda Beltija mill-Onorabbli Falzon li kien ir-rappreżentant tad-Distrett f'isem. il- poplu Slimiż wkoll il-kant tat-tfal Sależjani fil- purċissjoni li kienet saret għall-ewwel darba. Jifraħ u jirringrazzja lil dawk kollha inkarigati, fosthom il-Patrijiet Minuri u jtemm '… bħall ma stkarr il poplu collu ingħid jena ucoll, li dina il festa laħket waħda mill festi primarii li għandna fill gżira.' Din il-ġrajja tal-ewwel purċissjoni bl-istatwa artistika tas-Sultana tal-Qalb Ħelwa ta' Ġesu, m'għandniex dubju li baqgħet mhux biss miktuba fir-reġistri tal-istorja tal-Festa tagħha, iżda aktar minn hekk imnaqqxa fil-qlub ta' dak li għexuha jew irsistew biex setgħet isseħħ. Hija ġrajja li tixhed l-imħabba tal-poplu u r-rieda tal-perswazjoni li l-Madonna jixirqilha dejjem aħjar. Avviżi u ittri bħal dawn li ktibt fuqhom, jikkonfermaw dak li jintiret bil-fomm minn ġenerazzjoni għal oħra, ixejnu ħsibijiet jew suspetti dwar x'seta' ġara eżattament u jagħtu stampa ċara ta' dak li għexu u ħassew missirijietna fid-devozzjoni sħiħa lejn il- Madonna, il-qaddisin u l-festi tagħhom fl-ibliet u l-irħula ta' gżiritna. 1 Listatwarju Senglean Ġlormu Darmanin (1834-1879) miet fl-għomor żgħir ta' 45 sena. Jingħad li huwa miet jumejn biss wara li tlestiet din l-istatwa tas-Sacro Cuor. Fost diversi statwi oħra li ħadem nistgħu nsemmu l-Madona tad-Duttrina għal Ħal Tarxien u erba' statwi ta' San Ġużepp għal Ħaż-Żebbuġ, il-Ħamrun, l-Isla u n-Naxxar. 2 Patri Ġużepp Vella OFM. f'Il-Knejjes. Parrokkjali ta' Malta u l-Festi tagħhom — Pubblikazzjonijiet Indipendenza 1994. $ Il-Knisja tas-Sacro Cuor ġiet iddikjarata Parroċċa mill-Isqof Mawru Caruana fl-24 ta' Settembru 1918. Għalhekk fejn il-kittieb isemmi li l-poplu kien qed iwaħħal fil-Kappillan għan-nuqqas ta' permessi biex tinħareġ il-Purċissjoni, aktarx li qed jirreferi għall- k Kappillan ta' Stella Maris. 4 Il-kittieb tal-ittra jirreferi għall-festa tal-Madonna tar- Rużarju li kienet issir mill-Patrijiet Dumnikani fil-Knisja tan-Nazzarenu. Din l-istatwa nħadmet minn Karlu Darmanin. 5 Il Verità jgħid li min kiteb l-ittra f'La Gazzetta di Malta kien iffirma bħala Slimist veru. Fl-epoka kienu komuni ħafna l-ittri iffirmati permezz ta' nom de plume biex jgħattu l-vera identità tagħhom. 6 Aktarx qed jirreferi għas-Surmast tal-Mużika Pawlinu Vella li kien minn Bormla. 7 Is-servizzi tal-Filarmonika Nazionale La Vallette tixhed ir-rabta kbira u antika li ilha teżisti bejn il-Festa tas- Sacro Cuor u din il-Banda Beltija. Diversi villeġġanti li kienu jkunu jgħixu f'tas-Sliema matul is-Sajf kienu $ Beltin, u allura kien l-għors tagħhom kull darba li 4 l-Banda ta' belthom iddoqq fejn ikunu. Meta twaqqfet il-Banda Sliema fl-1922, ġieli kienet tissejjaħ La Piccola La Vallette. 8 Id-data tad-digriet biex tinħareġ il-Purċissjoni tvarja b'xahar bejn dak li nkiteb fil-programm tal-festa li ġie ippubblikat fil-ġurnal Is-Salib u dak li kiteb Patri Ġużepp Vella OFM f'Il-Knejjes Parrokkjali ta' Malta u l-Festi tagħhom — Pubblikazzjonijiet Indipendenza $ 1994.