l-pjan ta' Alla minn dejjem ried jintwera permezz tal-milja tal-ħajja u ta' l-imħabba tiegħu, meta joħroġ mis-skiet tiegħu permezz tal-Kelma. Hu biss fis-skiet ta' Alla — skiet rivelat fi Kristu, minn Kristu u permezz ta' Kristu — li ħaġa waħda hi definittiva, fis-sens li din titwieled u tispiċċa ħaġa waħda ma' l-infinit tas-silenzju divin. Dak kollu li jiswa fid-dinja jidwi fih is- skiet immens ta' Alla. Kif Kristu hu l-qalb tas-skiet ta' Marija u Marija hi l-qalb tas-skiet ta' Kristu, hekk Ġużeppi L-ART IMQADDSA '$$t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 $$ 5 hu mixħut kollu kemm hu fl- isfera tas-skiet ta' l-għarusa ħelwa tiegħu. Fid-diwi ta' dan is-skiet tagħha hu jesprimi -personalità qawwija u delikata iegħu bħala 'kustodju' ta' -oriġini eżistenzjali ta' Kristu u bħala 'ħarries' tal-verġinità ta' -għarusa tiegħu. Fid-dawl ta' dak li jgħidu Evanġelji dwar il-Verġni (Lq 1,26-27) aħna nieħdu gost naqraw ukoll dwar il- personalità delikata ta' Ġużeppi, 'ir-raġel ġust' (Mt 1,16-25), jiġifieri dak li kien dejjem attent għas-silenzju ta' Alla. Is-sensibilità ta' Ġużeppi għall- ħwejjeġ ta' Alla tidher b'mod ċar proprju fl-isfera tal-verġinità ta' Marija u fil-ħarsien delikat tiegħu ta' din l-istess verġinità, li ġarret ġewwa fiha Kristu, l-għajn ta' l-istess ħajja. B'analoġija nistgħu nitkellmu dwar it-tħabbira tat-twelid ta' Ġest lil Marija f'San Luqa, u dwar it-tħabbira tat-twelid ta' Ġesu lil Ġużeppi f'San Mattew. Din tisvolġi ruħha f'żewġ taqsimiet. L-ewwel taqsima tiġi qabel l-ispjegazzjonijiet ta' l-anġlu, u hi mibnija fuq is- sinjali tal-maternità ta' Marija, li quddiemha Ġużeppi 'jiskot u jimmedita' fit-tentattiv li jipprova jiċċara l-affarijiet qabel ma jieħu deċiżjoni jekk jilqax għandu jew inkella jibgħatx lil Marija. Hu jiddeċiedi li 'jibgħatha bil-moħbi tan- nies'. It-taqsima l-oħra għandha x'taqsam mal-kliem ta' spjegazzjoni ta' l-anġlu, li jiċċaraw lil Ġużeppi dak li kien qiegħed jiġri f'Marija bil-ħidma ta' l-Ispirtu s-Santu. Għal dawn il-kliem hemm it-tweġiba immedjata ta' Ġużeppi li 'jieħu għandu lill-għarusa tiegħu' Tassew tħallina miblugħin l-imġiba ta' Marijal Dan għaliex hi ma qalet xejn lil Ġużeppit Mill-ġdid it-tweġiba nsibuha biss fir-rispett lejn is- skietl Marija tiskot. Min kien se jemmen il-kelma tagħha Marija tinħeba u ssib kenn fis-skiet u twassal lill-għarus tagħha biex jasal jipproġetta l-mossa tal-libell tad-divorzju (Mt 1,16-25), għaliex hu ma setax jemmen dak li kienu qed jaraw għajnejh: it-tfajla ħelwa ta' Nazaret, l-għarusa mwiegħda lilu, bla mittiefsa fil-verġinità tagħha, imma tqilal Fil-misteru Marija tingħalaq fis-skiet ta' adorazzjoni quddiem il- misteru tal-Frott tal-ġuf tagħha. Fis-silenzju tagħha li jħallina mħawdin, Marija hi bħal maħtufa mill-misteru enormi ta' l-Inkarnazzjoni, u tkaxkar magħha lil Ġużeppi fis-skiet profond tagħha, li hu jilqgħu biss wara rivelazzjoni divina: 'Taqa' lil martu għandu'. B'dan il-mod mill- koppja ħi l-53 oriġinali u li tnissel il-ħajja ta' Kristu u Marija, ta' l-Iben u l-Omm, joħroġ bl-istess mod iż-żwieġ għal kollox mirakoluż bejn Ġużeppi u Marija. Dan kollu jseħħ bogħod minn kull indħil tal-bnedmin: Marija tirrispetta s-skiet ta' Alla, u Ġużeppi jirrispetta s-skiet ta' Marija. Dak li joħroġ għad-dawl hu l-fidi ta' Ġużeppi li jilqa' b'imħabba, b'serenità u b'ferħ il-misteru kollu li jiġi realizzat fl-għarusa tiegħu, biex hekk hu jkun il-ħarries ta' dan l-istess misteru. Dan hu s-sens ta' l-espressjoni biblika, li tagħmel minn Ġużeppi raġel 'ġust' Jeħtieġ ninterpretaw 'mod doppju l-intervent divin imqanqal mis-skiet ta' Marija. Mill-banda l-waħda, il-Mulej jidħol biex jgħin lill- 'qaddejja' tiegħu, li tiddikjara ruħha fidila sal-qiegħ nett: 'ħa jsir minni skont kelmtek' (Lq 1,38). Bħallikieku ngħidu: quddiem l-għażla tal-wegħda tal-verġinità perpetwa ta' Marija u quddiem il-maternità divina skont ir-rieda tiegħu, il-Mulej kellu jsib triq biex minnha joħroġ minħabba s-sitwazzjoni kumplikata li nħolqot. Mill-banda l-oħra, Hu ried jintervjeni wkoll fuq Ġużeppi, billi jiżgurah b'mod li ma jħalli fih l-ebda dubju, dwar dak li kien qed jiġri fl-għarusa tiegħu, u dan għamlu permezz ta' ħolma: 'Ġużeppi, bin David, xejn la tibża' tieħu għandek lil martek Marija, għax dak li tnissel fiha ġej mill-Ispirtu L-ART IMQADDSA '$$t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 $$ 7 Ġużeppi kustodju tal-misteru ta' B'dan il-mod lil Ġużeppi tiġi GERA Oti EMB att l u t-tifkira tal-misteru kbir li jseħħ f'Marija l-għarusa tiegħu. U hekk il-Mulej juri ruħu ħafna akbar mil- IU a (oral c nistgħu nissopponu li, kif lil Ġużeppi Alla talbu biex PENZA Elett iżntian i a qr kollni Marija ġie żgurat biex ma ke KE b'żewġha. B'dan il-mod, kif jikkummenta l-Beatu John Duns Scotus, meta jdur lejn Marija: 'L-Ispirtu s-Santu jagħtik lil Ġużeppi bħala ħarries u xhud tal-verġinità PL A NA EN O go tiO qat MAG G VI EB i ibfe f On tani (On A A eg Ġużeppi u Marija hu Nabal A tap jistaqsi: hu validu żwieġ li fih miżżewweġ jagħmel wegħda assoluta ta' kastità2 Il-kwestjoni hi waħda kemm ta' natura teoloġika kif ukoll ġuridika. Dik ta' natura teoloġika timplika l-azzjoni ta' l-Ispirtu PEST te ti tA SIB Ca f'kundizzjoni privileġġjata ta' verġinità assoluta. Il-kwestjoni ta' natura ġuridika titlob li jiġu ċċarati xi elementi dwar iż-żwieġ validu, li jkun kuntratt jinoioeti ont A LEAM Jatt u l-konklużjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' din is-sitwazzjoni delikata. Fost l-ewlenin hemm dawn: iżBenteBfteezi NACE taż-żwieġ u jrendi l-wegħda L ta EL EM ati laa jekk tkunx togħġob lil Alla; PA Bin ta ttanta u jqis il-kunsens taż- żwieġ bħala relazzjoni ta' iri S EJ B te ita eelti jioai konta A TAJT jptunte koni gie Ia ie REV żwieġ u tal-wegħda assoluta ta' Marija. Il-Beatu Duns Scotus jippreżenta din it- PG oK in hM Imma jekk inħarsu 'l hemm mill-interpretazzjonijiet Oi e oni meħtieġ nirriflettu fuq GA Da f EE Tj li jiżżewweġ lil Marija, għalkemm kienet tqila, f'relazzjoni mhux biss ma' Marija, imma fuq kollox f'relazzjoni ma' l-Iben li kellu jitwieled u mal- missjoni tiegħu. Skont il- liġijiet li kienu jorbtu f'dak iż-żmien, mhux biss Marija ma kienx ikollha ħajja faċli, għaliex kienet tidħol fir- PSG tala zioni cl NA B a l ba ikun jista' jaqdi b'serenità u dinjità l-ministeru tiegħu li jwassal il-bxara t-tajba lill-bnedmin. Id-deċiżjoni ta' Ġużeppi ssalva kemm lill-Omm kif ukoll lill- Iben minn sitwazzjonijiet diffiċli ħafna f'raħal hekk DO) Gili ON Nazaret, li fih kull ħaġa ISE G Br tie u l-għidud kien jgħaddi minn fomm għal fomm f'ħakka t'għajn: min jaf kemm kienu jqasqsu n-nies jie EN EKO nn iben mingħajr missierl Ġużeppi, bl-għajnuna G at tat ILO B etta tA tiegħu skond l-aġir proprju LI et got tIIII fil-paċi lil dawk li jkun, għalkemm tnissel il-paċi fil-qalb. Qabel ma s-sinjali tat-tqala ta' Marija kienu jsiru evidenti, Ġużeppi, (Of ie gia ezzjoni i e IG a Gtecigbil poet ga ja Ca ZJ jptunGelitni a dolo eitedd viz 10 4 L-Anr IMQADDSA ż-żwieġ fost il-ferħ tal-qraba u tal-ħbieb. Il-personalità ta' Ġużeppi, raġel ġust, tidher mhux biss fid- deċiżjoni mill-aktar delikata li jħares u jiggarantixxi l-verġinità perpetwa ta' Marija, imma fuq kollox filli jiżgura futur għall- Iben li kellu jitwieled skont il- pjan ta' Alla proprju f'Betleħem, mill-familja ta' Ġesse, li minnu kien imnissel (Mt 1,20; Lq 1,27). B'dawn is-sentimenti hu kellu jieħu lil martu tqila mill-Galilija lejn il-Lhudija biex iwettaq id-dmir taċ-ċensiment, u biex b'hekk tiġi rrealizzata l-profezija ta' Mikea 5,1: 'Tmma int, Betleħem ta' Efrata, ċkejkna fost il-familji ta' Ġuda, minnek għad joħroġli dak li jkun prinċep f'Israel; hu għandu l-bidu tiegħu mill-qedem, sa minn dejjem ta' dejjem'. Iċ-ċirkustanzi tat-twelid kellhom isaħħu fil-fidi d-deċiżjoni qawwija ta' Ġużeppi. Bħalma Marija kienet tgħożż f'qalbha kull ġrajja u kull ċirkustanza, hekk ukoll Ġużeppi kien jaħseb u jirrifletti fuq kull dettall li kellu x'jaqsam mat-Tfajjel li kellu jitwieled u kien jimmeditah bil-ferħ f'qalbu. Dan il-ferħ, imma, kellu jitqiegħed fi prova iebsa minn tant ċirkustanzi profetiċi u esterni li seħħew madwar it- Tfajjel. Mhux diffiċli li naqtgħu x'kienu l-ħsibijiet u s-sentimenti kontrastanti li ħassew Ġużeppi u Marija quddiem l-aħbar li waslitilhom f'nofs ta' lejl, jiġifieri biex isalvaw il-ħajja tat- Tfajjel, għax Erodi kien qiegħed ifittxu biex joqtlu, hu li bħala —politiku makakk' ried iwarrab $ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 min-nofs lil dak li għalih kien 'rivali' u li kien għadu kif deher għad-dawl tad-dinja. Il-qawwa politika, meta hi totalitarja, qatt ma tieqaf tuża l-mezzi kollha basta takkwista dak li trid. Li wieħed isir jaf f'nofs ta' lejl dwar il-periklu li Tfajjel bħalma kien Ġest kien se jgħaddi minnu, hu l-quċċata tat-tbatija umana għal żewġ qlub mimlijin fidi u mħabba. U hekk tinfetaħ quddiem Marija u Ġużeppi l-ħajja ta' l-eżilju fl-art ta' l-Eġittu. Ħadd ma jista' jifhem il-prova umana u ta' fidi li għexu Ġużeppi u Marija, u ħadd ma jista' jiddiskreviha, jekk ma jkunx għexha personalment. B'dan il-mod il-Mulej ried isaffi fin-nar tat-tbatija l-aktar profonda l-qalb ta' Ġużeppi, li kellu fuq spallejh il-piż tal- familja u kellu jara kif jagħmel biex jgħajjixha f'art barranija, mingħajr ma jkollu xogħol jew dar fissa fejn joqgħod. L-unika ċertezza li kellu kienet il-fiduċja fil-Kelma ta' l-anġlu. Diffikultajiet ta' kull tip, tbatijiet ta' kull xorta, inċertezzi barra minn kull immaġinazzjoni. Dawn kienu saru l-kumpanija ta' Ġużeppi f'dawk il-ftit snin li hu għadda fl-art antika ta' l-Eġittu, li minnha kellu oriġini l-poplu l-magħżul li ħareġ flimkien ma' Mosċ lejn l-art imwiegħda. Tidher koinċidenza, imma forsi warajha kien hemm moħbi pjan divin. Wieħed jista' jqabbel lil Ġużeppi ma' Mosċ. Ġużeppi ġie msejjaħ biex iwassal lil dak li kellu jipperfezzjona lill-Poplu u jaħkem fuqu, lil Ġesu, fl-art żgura u fl-art tiegħu. Fil-fatt, il-messaġġier divin ma damx ma reġa' ġie għand Ġużeppi, għax kif iċ-ċirkustanzi storiċi nbidlu bil-mewt ta' Erodi (Mt 1,19-23) hu ġie msejjaħ biex jerġa' lura lejn l-art ta' Israel. F'din is-silta evanġelika għal darba oħra tidher il- qawwa tal-maturità ta' fidi li kellu Ġużeppi li jintelaq dejjem u b'mod sħiħ għar- rieda divina, minkejja l-kuntrarjetajiet kollha tal- ħajja. Kien donnu se jerġa' jiġi l-bnazzi wara li l-Familja mqaddsa tidħol fil-Galilija, fejn fl-aħħarnett setgħet tgħix il-ħajja fin-normalità l-aktar assoluta: fix-xogħol, fil-familja u fir-reliġjożità. U kien proprju f'mument ta' serenità reliġjuża parteċipata għall-festa ta' l-Għid f'Ġerusalemm, li Ġużeppi ħa miegħu lil martu u lil ibnu li kellu tnax-il sena. Il-ferħ immens ta' l-Għid malajr kellu jinbidel f'sitwazzjoni mimlija nkwiet għal Ġużeppi minħabba l-fatt li Ġest ntilef b'mod misterjuż. Xi tħoss il-qalb ta' missier u ta' omm meta jintebħu li l-Iben ma għadux magħhoml Kienu għalihom tlitt ijiem tassew mimlijin inkwiet u għali, u ċertament qasmu qalbhom, ukoll jekk kienu mdorrijin isofru quddiem ġejjieni li ma jafux x'se jlesti għalihom. Il-fatt li fiżikament ħassew li Binhom ma kienx magħhom kien għalihom għajn ta' taħwid interjuri kbir. It-tfittxija bla nifs u mingħajr riżultati setgħet biss tħawwad il-moħħ u l-ħsibijiet ta' Ġużeppi. Forsi hu beda jiftakar fil-biża' li kien ħass meta Erodi kien qiegħed ifittex lil Ibnu. Hekk kien mimli għali Ġużeppi hu u jfittex lil Ġest fost il-ħbieb u l-qraba li kienu fil-karovana li kienet rieġa' lura mill-festa f'Ġerusalemm. Imma ta' xejn fittxu. Il-lejl mingħajr Ibnu kien tassew mudlam. It-talb, il-ħerqa u s-skiet imtawwal min jaf kif imlew iż-żmien kollu ta' dawk it-tlitt ijiem ta' Ġużeppi L-avventura donnha kienet twieldet fis-skiet, u donnha kienet se tintemm fis-skiet. It- tama hi iebsa biex tmut. U kienet din it-tama li ġiet ippremjata meta l-ġenituri fl-aħħar sabu lil Ġesu jiddiskuti ma' l-għorrief tal- Liġi fit-tempju. Fl-aħħarnett is-silenzju tan- nuqqas ta' preżenza jimtela u terġa' lura l-ħemda. U Ġest ġab ruħu b'rispett kbir lejn Ġużeppi u lejn Marija, billi baqa' dejjem sottomess lejhom sal-jum li fih hu beda l-ħajja tiegħu pubblika. B'dan l-episodju jieqaf kull riferiment għal Ġużeppi. Il-ħajja tiegħu tiftaħ bis-skiet u tintemm fis-skiet. Dan hu l-uniku mod kif naqraw il-ħajja ta' Ġużeppi fl-Evanġelju: mis-skiet ta' Alla għas-skiet f'Alla. L-ART IMQADDSA '$$t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 $$ 11