Il-Kappella 'tal-Prepostu' f' San Ġwann Mill-programm tal-festa tas-sena l- oħra bdejna nitkellmu fuq kappelli li snin ilu kienu jaqgħu taħt il-Parroċċa Arċi-matriċi ta' Sant' Elena. Din is- sena sejrin nitkellmu fuq il-Kappella ta' San Filippu u San Ġakbu, magħru- fa ahjar bħala 'tal-Prepostu', li anki minn isimha wieħed jieħu ndikazzjoni mar-rabta li kellha ma' Birkirkara. Kappella oħra li nsibu fil-limiti ta' f'Tal-Balal limiti ta' San Ġwann hi dik dedikata lil San Filippu u San Ġakbu, magħrufa aħjar bħala l- Kappella tal-Prepostu minħabba r- rabta li kellha mal-Prepostu tal- Kolleġġjata ta' Sant'Elena f'Birkirkara meta nbniet. Il-kappella tinsab fit- triq li tgħaqqad lil San Ġwann man- Naxxar. Oriġini Din il-kappella taf il-bidu tagħha lill-Prepostu ta' Birkirkara Dun Ġużepp Gaspare Vassallo li fit-18 ta' Ottubru tal-1732 iddikjara għand in-Nutar EF. Grech li fuq art magħr- ufa bħala Ta' Wied Għomor ried jibni knisja u ħallielha renta ta' disa' skudi fis-sena minn fuq propjetà li kellu ħdejn il-knisja ta' Santu Rokku f'Birkirkara stess. Kien għamel ukoll kundizzjoni li din il-knisja qatt ma kellha tiġi tiddependi mill-Arċipriet-Kurat tal- Kolleġġjata ta' Birkirkara, imma biss minnu u mill-Preposti suċċessuri tiegħu. Dan minħabba li dak iż-żmien il-Prepositura u l-Arċipretura f'Birkirkara ma kinux persuna waħda. (kif wara kollox reġgħu kienu bejn l-1981 u l-1994). Wieħed irid jgħid ukoll li dik il-ħabta li l-Prepostu Vassallo bena din il-knisja f'Tal-Balal, kien hemm kwistjonijiet kbar bejn dawk iż-żewġ dinjitarji kapitulari. Din il-knisja għalhekk inbniet fl-1733 mill-Prepostu ta' dak iż-żmien u għalhekk li għad- ha tissejjaħ sa llum Tal-Prepostu. Mhux biss il-knisja, iżda dik il-fergħa ta' Wied Għomor li tibda sewwa sew minn taħtha, biż-żmien ukoll bdiet tissejjaħ Wied tal-Prepostu. min jgħid ukoll li xi mkien f'dawn l-inħawi, fiż-Żminijiet tan-Nofs kien jeżisti Raħal Ġer wieħed minn dawk l-irħula, illum biex insejħulhom hekk mitlufin, ta' gżiritna. Minbarra ż-żewġ qaddisin Appostli Filippu u Ġakbu, il-fundatur tagħha ried li tkun ukoll għall-Erwieħ tal-Purgatorju l-aktar fil-bżonn. Bniha biex in-nies li kienu joqogħdu f'dawk l-inħawi rurali Tax-Xwieki u tal-Għorfa tal-Balal, li dak iż-żmien kienu parti mill- parroċċa Karkariża, ikollhom knisja fejn setgħu jisimgħu l-quddies fil-Ħdud u l-btajjel. Il-Kappella tiżżejjen b'dak kollu li kien meħtieġ Minbarra li bniha kien ra li jkollha wkoll kulma kien meħtieġ, inklużi relikwiji tal-qad- disin patruni. Ħalla wkoll fundazzjoni biex jinxtegħel il-lampier fis-Sibtijiet kollha, qud- diesa nhar il-festa tal-qaddisin titulari (illum fil-kalendarju nhar it-3 ta' Mejju), u qud- diesa kull nhar ta' Ħadd fis-sitt xhur tas-sajf. Il-kwadru titulari hu deskritt bħala wieħed ta' valur artistiku, kemm stilistikament u kemm teknikament u li jqarreb ħafna lejn ix- xogħlijiet tal-pittur Malti tal-ewwel nofs tas-seklu tmintax, Ġannikol Buhagiar. Madankollu l-Prepostu Vassallo kellu problema biex isib sagristan għal din il-knisja, għax ħadd ma ried joqgħod jekk ma kienx igawdi mill-eżenzjoni u l-privileġġi tal-qorti ekkleżjastika, billi dan ma setax ikun jekk f'dawn il-knejjes tal-kampanja ma kienx isir fihom għallanqas żewġ quddisiet fissi fil-ġimgħa. Għalhekk fl-1738 kiteb Ruma li minħabba n-nuqqas ta' sagristan ħadd ma kien irid imur iqaddes f'dik il-knisja u hekk tonqos il-qima u l-ġid tan-nies ta' l- inħawi. Għal din it-talba kellu wkoll rakkomandazzjoni mingħand l-Isqof. Il-Kappella tgħaddi lill-parroċċa ta' San Ġwann Kif għedna din il-parrocca nbniet meta l-Msieraħ jew San Ġwann tal-lum kien għadu jagħmel mal-parroċċa ta' Sant'Elena f'Birkirkara, li kellha limiti enormi li kienu jwasslu sa San Giljan. Fl-1965 San Ġwann sar parroċċa u nqata' minn ma' Birkirkara. Iżda għal xi żmien din il-kappella xorta baqgħet tagħmel ma' Birkirkara. Kien meta twaqqfet il-par- roċċa tal-Kunċizzjoni f''Tal-Ibraġġ li din il-kappella saret tagħmel ma' San Ġwann. Il-Kappella minn barra u minn gewwa Il-kappella għandha faċċata ħelwa, b'bieb fin-nofs imżejjen bi gwarniċa mmullata fuqu. Fuq il-bieb hemm tieqa li tagħti d-dawl lill-ġewwieni tal-kappella u taħtha hemm ċ-ċavi maħruġa 'l barra bħallikieku forsi riedu li xi darba jiskolpixxu xi arma fuqha. Fil-kantu- nieri tal-faċċata nsibu pilastru lixx li jispiċċa b'piramida għamla ta' boċċa ġejja għall- ponta. Il-faċċata tispiċċa bi frontispizju jew pediment li ġo fih hemm spazju fejn qabel kien hemm imdendla xi qanpiena. Fuq dan hemm salib tal-ġebel. Fil-ġnub tal-kappella naraw ukoll xi mżieweb għall-ilma. Minn ġewwa l-kappella għandha forma rettangolari b'altar wieħed. Għandha saqaf troll u art taċ-ċan- gatura. L-altar ewlieni qiegħed fi speċi ta' arkata (jew apside) mdaħħla ftit 'il ġewwa u ġo fih insibu l-kwadru titulari. Dan il-kwadru li hemm bħalissa hu ritratt kopja tal-kwadru titulari, għax l-oriġinal ittieħed lejn il-knisja parrokkjali ta' San Ġwann. It-titular juri liż-żewġ appostli San Filippu u San Ġakbu fil-glorja qed jiġu nkurunati minn xi anġli. Taħthom insibu xi erwieħ tal-purga- torju li jidhru jitolbu lil dawn iż-żewġ qaddisin biex jingħataw il-premju ta' dejjem. Hemm ukoll gwarniċa mmullata li tibda mill-kwadru titu- lari u tibqa' ddur mal-knisja kollha. Fil-kappella hemm faċiltajiet fejn isiru xi wirjiet mingħajr ma jitwaħħlu msiemer jew affarjiet oħra mal-ħajt. Minħabba li l-kappella qiegħda xi ftit maqtugħa mill-abitat din għal xi żmien intelqet u ftit tas-snin ilu ġiet irrestawrata. Tinsab f'kundizzjoni tajba imma sfortunatament ma tin- fetaħx għajr għal xi wirjiet jew xi laqgħat li jsiru fiha. Wieħed forsi jista' jappella biex din il-kappella mqar tinfetaħ xi ftit drabi f'sena ħalli wieħed ikun jista' jagħraf il-ħlewwa tagħha għalkemm sempliċi. Jekk tridu taqraw iktar fuq kappelli li nsibu f'Birkirkara u fi bliet u rħula oħra Maltin u Għawdxin, żur is-sit www.kappellimaltin.com. - Il-Parroċċa ta' San Ġwann — Patri Donat Spiteri O.F.M Cap 1991 - San Ġwann u l-Istorja Tiegħu — Kunsill Lokali S. Ġwann 1996