'Vinċenzu Busuttil 1859 — 1922 'Ħamsin sena ilu mist is-Sur Vinċenz Busuttil, kittieb prolifiku u popolari li ħadem ħafna biex ixerred it-tagħlim bil-Malti fost il-poplu, B'tifkira tiegħu qed , B'Tifkira ta' għeluq il-ħamsin sena nippublikaw din il-poeżija dwar ħajtu miktuba minn ibnu, il-Kaptan E.D. Busuttil tal-mewt ta' l-għażiż missieri ĊENSU BUSUTTIL WIEĦED MILL-EWLENIN POETI U KITTIEBA TA' L-ILSIEN MALTI Ġewwa dar fil-Belt Valletta fit-tnejn sewwa ta' April f'din is-sena msemmija twieled Ċensu Busuttil, Ma ħuħ ieħor twieled tewmi l-ieħor iżda malajr mar għalhekk Ċensu baqa' waħdu ina' żewġ bniet l-għaxqa tad-dar. Minn ċkunitu Ċensu wera ħrara kbira għat-tagħlim : U din il-ħrara baqgħet sejra f'ħajtu kollha sa l-irdim. Sew fis-sena elf tmien mija kif ukoll tlieta w sebgħin meta Ċensu beda jgħallem erbatax dan kellu snin. Ċensu għallem kollu ħrara kompla huwa wkoll jitgħallem u dan għamlu bl-akbar ħerqa sa kemm kien sewwa mgħallem. Biss ta' tnejn u għoxrin sena l-ewwel kien fost il-Maltin li mibgħut ġo l-Ingilterra biex jistudja għal tliet snin Fil-Kuleġġ kbir ta' St. Marv f'Hammersmith ftit bogħod mill-belt Ċensu studja w ġie l-ewwel f'kull suġġett ba ebda għelt. Wara li ħa l-ewwel Diploma tat-tagħlim Ċensu ġie lura ġo Ħal-Lija Birgu l-Isla kien igħallem il-kultura. Fiż-żmien li kien hemm jgħallem mill-Gvern Ċensu. kien mitlub ħa jirranġa l-ilsien Malti biex bil-ħeffa jkun miktub u biex eħfef ikun aktar għat-tagħlim ta' kull ilsien bla tfixkil u bla tbatija u bla ebda telf ta' żmien. IL-MALTI Għel dan l-għan Ċensu bil-ħerqa għamel ħiltu bla mistrieħ u sa fl-aħħar irnexxielu u ta' dan raddewlu ġieh. Fost il-kotba ta' li studju dizzjunarji sbieħ u kbar mimlijin fraseoloġija għat-tagħlim tal-kbar u ż-żgħar, F'din is-sena kif hawn jidher l-għażiż Ċensu ġie maħtur biex ma' jeħor li kien qablu imur jagħmilha ta' Spettur. Bħala wieħed mill-poeti u kittieb ta' dak iż-żmien dejjem wieħed minn ta' l-ewwel mecjus sewwa huwa kien Bi :mien ilsna barra tagħna. kier jitkellem hu kurrent billi dawna għalih kienu żieċa tajba għat-talent. Ma' l-ilsien ħelu minn tagħna it-Taljan Franċiż Ingliż Lat:n Spanjol u Għarbi studja r-Russu w l-Ġappuniż. Barra li l-għażiż missieri kier poeta w lingwista less-kografu w kittieb kier ukoll kbir folklorista. Il-gazzetti kollha tagħna kif ukoll tal-barranin faħħruh bosta w bosta drabi ina' tul ħajtu f'ħafna snin, Għal l-għerf tiegħu kien imsemmi fost in-nies ta' dak iż-żmien , bħala poeta w kittieb tajjeb u magħruf fost kollha l-flien. Ċensu ħadem mingħajr heda bix-xogħol ġarrab bosta mard imma x-xogħol għalih kien balzmu u mix-xewk ħareġ ħafna ward. Sa dis-sena baqa' jaħdem sa sittin u kważi tnejn meta ħareġ bil-pensjoni għaliex saħtu sfat fix-xejn. Iżda Ċensu kien ħabrieki w ried joħroġ deputat ma' l-ewwel Kostituzzjoni li l-art ħelwa tagħna rat. Fil-partit minn tal-ħaddiema huwa għażel biex imur minn ta' l-ewwel deputati Ċensu kien wieħed maħtur. Iżda sitt xhur sewwa wara Missieri għeja miskin miet u bħal leħħa minn ta' berqa l-aħbar kiefra malajr ġriet. Minn kull post ta' Malta u Għawdex ġew in-nies fi qtajja kbar biex iqimu lill missieri kif kien għadu hemm id-dar Funeral kellu mill-akbar għax missieri kien maħbub għal qalb tajba kien imsemmi b'għemilu farraġ ħafna qlub. Il-faldrappa żammewhbielu il-Ministri w il-kbarat kulħadd bagħat rappreżentanti w kotra kbira fit-trieqat. LIL OMMI ġi Issa xejn ma baqa' nagħmlu ħlief niftakru ilkoll fih u nitolbu lil KBIR ALLA biex jagħtih l-etern mistrieħ, E.D. Busuttil,