Għaqda Storika Kulturali, Marsa Mixja mal-Istorja: Il-Marsa fiż-Żminijiet Puniċi Il-Feniċi (700-500 QK) IEX ġens li kien ġej mill-ibliet tal-Libanu: Tiru, Sidon u Biblos; kienu magħrufa bħala l-aqwa baħħara u negozjanti. Terrgu mal-Mediterran, waqqfu kolonji kull fejn niżlu u ħolqu rotot ta' kummerċ mal-Mediterran kollu, sa anki ġibdu 'l hinn minn dan il-baħar sal-Atlantiku. Lejn it-Tramuntana ġibdu lejn il-Britanja (illum l- Ingilterra) u lejn tagħhom f'dawn l-inħawi tal-port. Fdalijiet Puniċi fil-Marsa Is-sejba ta' bosta fdalijiet Puniċi madwar Malta u Għawdex. turina li l-preżenza Feniċa kienet bdiet tistabilixxi ruħha sew f'dawn. il- gżejjer. Fil-Marsa kienu nstabu għadd ta' fdalijiet Puniċi li jixhdu l-preżenza in-Nofsinhar ġibdu sa truf l-Afrika. Ma setax jonqos li f'dawn ir-rotot kellhom lil Malta. Il-Feniċi sejħu lil Malta 'Maleth' għax bl-ilsien Feniċ tfisser 'taħbi' u dan minħabba li. l-portijiet tagħna kienu tassew kennija u moħbija. Malta, bejn żewġ kontinenti, kienet f'pożizzjoni ġeografika eċċellenti għal kull tip ta' kummerċ. Minħabba f'hekk ma setax jonqos li. dawn l-imkejjen tant kennija tal-Marsa kellhom jiġu utilizzati għall-mestier tagħhom. L-għadd ta' oqbra mferrxin lejn dawn l-inħawi jurina li fil-Marsa sorġiet ikompli f'paġna 95 Is-Savjetit bwieqi jil 19.46 l Il-Banelit twarġejjet Il-P949 komunità ta' nies li baqgħu jgħammru hawn. Fl-1861, fit-telgħa tal-Ġiżwiti, kien instab qabar Puniku bi skeletru preservat tajjeb u żewġ ġarar miegħu. Bosta dfin bil-ġarar instab fi mkejjen oħra fil- Marsa, l-aktar fil-lok fejn kien qiegħed isir ix-xogħol tal-gass fl-1888. Sejba oħra interessanti kienet saret fl-1968 fejn kien qiegħed isir xogħol għall-Power Station. Hawn instabu ogbra Puniċi b'bosta fuħħar, vażuni ddisinjati u lampa taż- żejt li lkoll kienu f'kundizzjoni tajba ħafna. Fl-istess lok kien instab qabar bi skeletru mfarrak. Minħabba x-xogħol strutturali u industrijali ta' fejda għall- pajjiż, sfortunatament f'dan il-lok intilfu għadd ġmielu ta' fdalijiet arkeoloġiċi ta' kull perjodu tal-istorja. il-Kartaġiniżi u l-Gwerer Puniċi Qabel ma faqqgħu t-tliet Gwerer Puniċi ta' bejn is-snin 264-241, 218-202, 150- 146, il-Feniċi ma kellhomx xkiel mill- kummerċ u lanqas biża' ta' xi taqbida fuq il-baħar għajr xi waqtiet mill-imriekeb Griegi. Tista' tgħid li l-Mediterran kien monopolju kummerċjali tagħhom. Maż- żmien dehru l-Kartaġiniżi li kienu ġens mill-Feniċi iżda għammru u stabilixxew ruħhom f'Kartaġni, 'Tunes Dawn komplew fejn ħallew qrabathom il-Feniċi, kemm fil-kummerċ kif ukoll bħala qawwa militari fuq l-art u fuq il- baħar. Għalhekk kienu ta' theddida għal kull min jigfilhom. Bdew jaħtfu kolonji ta' importanza kummerċjali u li fihom instab riżors ta' materja prima. Malta wkoll kienet waħda minn dawn il-kolonji tal-Kartaġiniżi u jingħad li pajjiżna kien jipproduċi drapp ta' ħarir fin u uniku anki fil-kulur. Sakemm Ruma kienet għadha ma bdietx tespandi 'l hinn mill-Italja, is-sidien tal- baħar kienu l-Kartaġiniżi li fost il-kolonji f'idejhom kellhom partijiet minn Sqallija u Sardinja. Meta ż-żewġ qawwiet kbar bdew joqorbu lejn xulxin beda l-konflitt bejn iż-żewġ ġnus li wassal għall-Gwerer Puniċi. Il-kolonji Kartaġiniżi qrib Ruma kienu ta' theddida u kien għalhekk li r-Rumani wkoll bdew l-avventura fuq il- baħar u bdew jaħtfu kolonja wara oħra. Malta ma kinitx eċċezzjoni u kellha sehem f'dawn il-gwerer. F'kull gwerra għaddiet minn id għal oħra sakemm il- konslu Titu Sempronju Longu, wara li qered Sirakuża, ħabat għal Malta u rebaħha. Għandna x'naħsbu li f'dawn l-avvenimenti, l-imkejjen tal-port, u għalhekk anki l-Marsa, raw attività kbira ta' mriekeb għat-taqbid. Is-Soċjetà twaqqfet fl-1946 Il-Banda twaqqfet fl-1949