Biex jinżamm ħaj il-Kult u d-Devozzjoni lejn San Publju fil-Furjana u Barra QADDIS PATRUN TAL-GŻEJJER MALTIN Kitba ta' Frans H. Said Qabel ma nidħol fil-qofol tal-kitba tiegħi, nixtieq li nispjega fid-dettal xi jfisser qaddis patrun u kif dan ikun iddikjarat mill-Papa. Din hija tradizzjoni ferm antika. L-għażla tal-patrun isseħħ bil-għajnuna tal-awtorità ekkleżjastika. L-ewwelnett irridu nkunu nafu sew il-Qaddis Patrun.. Tali qaddis ikun dak il-bniedem ikkanonizzat li bi tradizzjoni, b'għażla jew b'interċessjoni minn Alla, ikun meqjus bħala l-avukat ta' lokalità partikolari u bħala tali jkun onorat mill-knisja, mill-kleru u mill- poplu b'ritwali u ċerimonji speċjali bħala osservazzjoni reliġjuża. It-termini ta' Qaddis Patrun hu ferm aktar minn dak tat-titular ta' xi knisja jew parroċċa. Importanti li kwalunkwe qaddis patrun irid diġà ġie kkanonizzat skont l-esiġenzi, ir-ritwali u n-normi tal-knisja. X'INHI L-PROĊEDURA7 Interessanti li dawn l-avvenimenti speċjali kollha seħħew qabel ma kien beda l-inkwiet tal- mibegħeda u t-tnassis meta l-Floriana kienet saret parroċċa independenti u xi kanonċi ħalfu vendetta għaliex kienu tilfu l-introjtu minn dik iz-żona. Mhux kulħadd jaħdem jew il-ministeru appolostiku fil-konverżjoni ta' nazzjon jew it-tixrid tal-Vanġelu. Matul is-snin u s-sekli, kull knisja bdiet tkun iddedikata lejn xi qaddis partikulari. L-għażla ta' qaddis partikulari tiddependi minn ħafna ċirkustanzi. Bħala regola, dawn iridu jkunu Wettqu, jew huma f'waħda minn dawn il- kategoriji: e (1) Li l-knisja, jew il-komunità jkollhom parti importanti bħala relikwija tal-qaddis. e (2) L-isforzi tiegħu fit-tħabbir tal-evanġejlu. e (3) Ix-xogħol imwettaq minnu flimkien mat-tip tal-mewta tiegħu. e (4) Li l-poplu jkun diġà ikkunsidrah bħala l-qaddis patrun. e. (5) Id-devozzjoni speċjali bħala l-fundatur tal-knisja ta' dak il-lokal. e (6) L-ispirtu ekkleżjastiku skont id- devozzjoni ta' dak iż-żmien partikulari. L-GHAŻLA TAL-QADDISIN Għandu jkun apprezzat li kull knisja, tempju jew kappella huma, u minn dejjem għall-glorja ta' Alla imma l ħafna huma dawk li l-ewwel ifittxu l-but u l-vanaglorja. Għalkemm id-devozzjoni ) popolari hija importanti, j l-għażla trid isseħħ skont in-normi u taħt il-gwida tal- awtorità ekkleżjastika. — Il- Papa Urbanu VIII (fit-23 ta' jil Marzu 1683), kien stabbilixxa ' ABU r-regoli li jiggwidaw lill-fidili dwar l-għażla ta' qaddisin patruni ta' knejjes, bliet u ji pajjiżi. L-għażla ewlenija ;: għandha tkun ta' dawk l-irġiel u nisa magħrufin għall-mirakli li wettqu, il-qdusija tagħhom ji kienu, iddedikati lil- Alla. Dedikazzjonijiet oħrajn huma miżjuda fuq livell differenti. 1 B'hekk, per eżempju, knisja l tkun iddedikata lil Alla b'unur al-Verġni Mqaddsa jew tal- ) qaddisin. Għamla tipika hija l din segwenti: 'Deo sacrum in l honorem deipara immaculatae let SS. l Fis-sena 1190 il-knisja kolleġġjata ġewwa Dublin kienet iddedikata 'lil Alla, lis-Sinjura Tagħna Imqaddsa, lu lil San Patrizju'. Ħafna drabi, fost numru ta' qaddisin imsemmija, il-qaddis patrun ikun imsemmi b'mod partiklari bħal ma seħħ fid- dedikazzjoni tal-kappellat f'Arngask (l-Iskozja) fis-sena ) 1527, għat-tifħir, għall- glorja, u l-unur tat-Trinità Mingħajr: Diviżjoni, tal- Verġni ferm Glorjuża u San Kolumba, Abbati, il-patrun , tal-parroċċa tagħna'. Il-qaddisin patruni f'diversi pajjiżi igawdu minn aspett partikulari u tipiku ta' f dak il-pajjiż partikulari. ' Imma l-qofol kollu hu, li ebda qaddis, jew qaddisa patruni, ma jistgħu ikunu B'- hekk iddedikati u mogħtija l qima, jekk ma jkunx hemm $ l-approvazzjoni sħiħa tal-Vatikan; u dan wara li jkunu saru l-istudji u l-verifiki kollha meħtieġa. SAN PUBLJU QADDIS PATRUN TAL-GŻEJJER MALTIN Issa dan kollu li rreferejt dwaru hawn fuq għandu jkun ikkunsidrat flimkien mad-dikjarazzjoni tal-Papa Pawlu V li fis-sena 1610 kien iddikjara lil San Publju bħala wieħed mill-patruni tal- gżejjer tagħna. Il-Papa Pawlu V kien ferm strett dwar il-ġurisdizzjoni ekleżjastika u qabel ma kien jieħu xi deċiżjoni, kien iqis sewwa l-fatturi kollha u l-konsegwenzi tad-digrieti tiegħu. Għalhekk, fir-riċerka tiegħi, kont imnebbaħ minn dawk il-Papiet, kemm minn Pawlu V li wera bla ebda dubju li huwa kien persważ u sodisfatt bil-qdusija u l-martirju ta' Publju, u wkoll mill-Papa Ljun XIII li ddikjara lil San Beda bħala duttur tal- knisja. SAN PUBLJU UNUR TAL-GŻEJJER MALTIN Mela, meta wieħed jistudja u jifli fid-dettal dan jil ġga kollu jintebaħ, li: mhux ER biss li l-papiet kienu ikkonfermaw il-qdusija u l-evanġelizzazzjoni mwettqa minn San Publju, imma komplew jikkonfermaw dak li kien skopra, studja u ppubblika San Beda, wieħed mill-ftit dutturi tal- knisja. Bħal ma jingħad ċar, biex il-Papa jinnomina xi qaddis patrun, ried ikun hemm ċertezza li tali qaddis Mela, meta San Publju kien uffiċjalment u b'mod liturġiku, ġie maħtur qaddis patrun ta' Malta, huwa kien awtomatikament ikkonferma, il-kitbiet ta' San Beda u li San Publju kien qaddis kbir, qaddis li mhux biss xerred il-vanġelu fil- gżejjer tagħna, imma wkoll fil-Belt ta' Ateni u tal-madwar, fil-belt fejn kien irċieva l-martirju fl-arena tal-iljuni fil-21 ta' Jannar 118 AD. IL-FATTI HUMA SAGROSANTI Għalhekk, tħallu lil ħadd iqarraq bikom u jdaħħlilkom f'raskom xi gideb jew qerq. Jiena nisfida lil kull min irid jipprova jwaqqa' u jxejjen l-argumenti tiegħi. Dak li seħħ xi snin ilu, b'konfoffa — mxajtna ta' żewġ patrijiet, (forsi mgħowwija bi skopijiet personali) li daħħlu l-mibegħeda, l-ħdura, il- vendetta u l-vendikazzjoni, waqtli nsew li kienu ministri ta' Kristu. B'dispjaċir kbir nistqarr, li dan seħħ bil-qerq mill-Kurja Arċiveskovili ta' dak iż-żmien, li bla ma daħlet fit-tnassis u l-qerq, aċċettat b'għajnejha magħluqa, il- gideb li kien ippreżentat lilha b'mod malinn. Imma l-fatti huma dawn, u l-fatti huma sagrosanti.