Para-imur Nazzare Papa jmur-Nazzare għaq tal-Madaen-a- l-għar. tal-Madonna; 3 f'dam iatemj— liba: ei l-fdi-f'dan-il-mistert—i jibqgħu ed ogħol kbir H DRIEGH IL-MULEJ FL-ISTORJA ' TAL-GENS LHUDI Il-profeta Elija u alla tal-frugħa Baal. Ulied Israel, kif kien amrilhom is-sultan Akab, inġemgħu fuq l-għol- ja tal-Karmelu, u magħhom marru wkoll erba'. mija u ħamsin qassis ta' Baal u erba' mija oħra ta' l-allat tal-frugħa; u kif rahom miġburin quddiemu, Elija beda jċanfarhom u jgħidilhom : €Kemm fi ħsiebkom tibqgħu u la '1 hawn u: anqas 'l hinn' Jekk il-Mu- lej hu tassew Alla, imxu biss warajh; imma, jekk temmnu f'Baal, żommu. miegħu. Fostkom. ilkoll, jien waħdi hu l-profeta tal-Mulej waqt li l-qas- sisin ta' Baal, jintgħaddu bil-mijiet. Nagħżlu issa. żewġt igniedes, noqtlu- hom, u intkom qiegħdu fuq il-ħatab, bla ma tqabbdu in-nar, u jien inqie- għed l-ieħor fuq il-ħatab, bla ma nkeb- bes in-nar;: u intkom titolbu 'l Alla: tagħkom iniżżel nar mis-sema fuq il- ħatab, U jien' nitlob 'l Alla tiegħi jniżżel in-nar mis-sema, u dak fost- hom li jibgħat in-nar, dak hu tassew Alla'. U din għoġbot lil kulħadd. U l-Qassisin ta' Bail qabdu l-gen- ' dus li tahom il-profeta Elija, u fil-ħin qatluh u xeħtuh fuq tagħmira ħatab bla ma qabbdu n-nar, u baqgħu, sa x-xemx għoliet, isallu dejjem: 'Id- dew, Baal, iddew ismagħna t' Iżda, ħadd ma weġibhom, u qatgħu jes- hom u qabżu fuq dak l-artal, kif kie- net id-drawwa tagħhom. Fil-waqt Elija qagħad jiddieħak bihom u jten- nilhom: 'Għajtu aktar bil-qawwi, għandu mnejn dan alla tagħkom qiegħed jitħadded, jew qiegħed jix- rob, jew imsiefer, jew rieqed B Issa billif Inħanqu bl-għajjat u :tbiċċru bix-xfafar tas-skieken u mtlew bid- dmija, imma: l-allat tagħhom ma semgħux leħenhom, u ebda aħbar ma waslitilhom mis-sema. Wasal imbagħad ħin il-profeta Elija biex Alla jurih li laqa' l-bħur tiegħu, u l-profeta qal lil dik il- miġemgħa mies li kellu quddiemu: Isaw, ersqu 'l hawn, biex issa taraw b'għainejkom 1 tmissu b'idejkom is- setgħa; ta'' dak -Alla 'li għandkom tqimu'. U Elija ġurr tnax-il ġebla, daqs kemm kienu; l-ġnus ta' ulied dak Ġakobb, li Alla kien kellmu, u qal- lu: Ismek ikun iIsraeli',. B'dawk it-tnax-il ġebla, Elija fl-isem t'Alla raġa' waqqaf artal, ħaffer ħanek ma' dwaru, firex fuqu l-ħatab, u debaħ il-gendus, u qattgħu u: saqqfu fuq il-ħatab. Wara dan, qabbadhom jim- lewlu erba' qolol ilma, iferrgħuhom fuq laħam il-gendus u l-ħatab, u ried- hom: għat-tieni u għat-tielet darba jerġgħu jferrgħu l-ilma, sa mtliet il- ħofra ta' ma' dwar l-artal. U hawn Elija, jerfa' għajnejh lejn is-sema, u jgħid: Issa inti, Mulei,Alla ta' Abram, ta' Iżaak u ta' Israeli, uri setegħtek, ħalli kulħadd jifimha, l Inti biss Alla ta' Israel, u jien il- qaddej tiegħek, u kull ma għamilt għamiltu biex noqgħod għal dak li Inti ridt minni. Ismagħn, Mulej, ismagħni, ħalli dawn in-nies idaħ- ħluha f'moħhom li Inti biss Alla, u li Inti erġajt irbaħt qalbhom, U hawn dlonk niżel in-nar mis-sema, ħaraq il-gendus, u l-ħatab, u l-ġebel, u t-trab, u nixxef l-ilma tal-ħofra ta' ma' dwar. U dik il-miġemgħa ,ta' nies, kemm tara b'għajne k, inxteħtu b'wiċċhom fl-art, igħajtu: 'Alla ta' Elija hu l-Mulej, u ħadd għajru 7. Fuq hekk Elija ġagħalhom jaħbtu għal dawk il-Qassisin ta' Baal u ta' l-allat tal- frugħa l-oħrajn, u joqtluhom, u ma jħallux ebda wieħed minnhom ħaj; u n-nies karkruhom sax-xatt ix- xmara Qison, u hemm qerduhom sa l-anqas wieħed. Imbagħad Elija baqa' tiela' sal- quċċata tal-għolja: tal-Karmelu, u hemm fuq, inxteħet fl-art b'wiċċu bejn irkobbtejh jitlob: f'ġabra kbira. U f'xi ħin, bagħad il-qaddej tiegħu jgħarrex in-naħa tal-baħar jara jil- maħx xi ħaġa; u x'ħin qallu li ma ra Xejn, raġa' bagħtu sitt darbiet oħra u mas-seba' darba wieġbu li lemaħ nitfa ta' sħaba tielgħa mill-baħar, Fuq hekk, Elija bagħtu jwiddeb lis- sultan Akaab li bilġri iitlaq lejn il- ġnien. li kellu fir-raħal ta' Ġiżra, qabel ma tilħqu x-xita. Akaab rikeb u telaq bla telf ta' żmien, U fil-ħin, is-sema swied u nkesa bis-sħab, u r-riħ venven, u x-xita niżlet bil- qliel fuq l-art. i U Ġiżabela, mart Akaab, kif żewġha semmielha fuq dak li għadda minn għalihom il-Qassisin ta' Baal, siblet hekk għal Elija, li ħalfet ħalfa li tneħħilu ħajtu. Kif waslitlu din ix-xiegħa, daqs kemm baża' Elija telaq jiġri għal għonq. it-triq, u sab ruħu f'xagħri, u hemm nxteħet bil-qiegħda fl-art u talab 'l Alla jiċ- bru miegħu. U mtedd għad-dell tas- siġar tax-xatar, u raqad. Imbagħad, ħass min itaptaplu, u stembaħ, u ħares ma' dwaru, u jsib ma' ġenbu ħobża u żir ilma u l-profeta trejjaq; u xorob, u reġgħet għajnu marret bih. Iżda, l-Anġlu tiAlla ħarrku mill-ġdid, u qallu: ''Tsa, qum u kul, għax baqalek x'timxi biċċa sew- wa'. U Eli'a qam u kiel u xorob; u mwettaq b'dan l-ikel, mexa erbgħin jum u erbgħin lejl, sa ma wasal qrib l-għolja tal-Horeb, u nġabar f'għar mnejn imbagħad Alla reġa' semm- agħlu leħnu u riedu jasal sa Damasku. Ġnien id-dwieli ta' Nabot, Kien hemm raġel jismu Nabot fir- raħal ta' Ġiżra, li kellu qasam bid- dwieli jmiss mal-ġnien tas-sultan Akaab. Issa dan is-sultan fettillu jrid jixtri dan il-qasam biex. jinfdu ma' ġnienu, u talab lil dan Nabot biex ibegħhulu jew ibiddilulu ma' ieħor wisq isbaħ minn tiegħu. Imma sid il-qasam ma riedx jisma' b'dan il- bejgħ jew bdil; u s-sultan għamel il- buri, ingabar id-dar, u nxteħet fuq il-friex wiċċu mal-ħajt, u la ried jie- kol u l-anqas jixrob, : 31 Alla din il-Bażilka famuża u jidde-: Hekk. ix-xogħol li ġie ppreżentat bħala sempliċi xewqa fl-1924 u li ' għadda minn tant ġrajjiet. ta' niket, biki u sagrifiċċji ntemm. Jonqos biss li tiġi mxandra d-data meta rappre- żentant ieħor tal-Qdusija Tiegħu l- Papa jmur Nazzarett biex jikkonsagra dikaha lil wieħed mill-aqwa misteri tar-Reliġjon tagħna: IL-MISTERU TAL-LUNZJATA, J'alla ma jdumx ma jasal dak il-jum biex. hekk il- pellegrini li jmorru Nazzarett biex iżuru l-għar tal-Madonna, isaħħu l-fidi f'dan il-misteru. 1 jibqgħu edifi- kati bix-xogħol kbir li qegħdin jagħ- miu l-Franġiskani ġewwa l-Art In- qaddsa. , DRIEGH IL-MULEJ FL-ISTORJA ' TAL-GENS LHUDI Il-profeta Elija u alla tal-frugħa Baal. Ulied Israel, kif kien amrilhom is-sultan Akab, inġemgħu fuq l-għol- ja tal-Karmelu, u magħhom marru wkoll erba'. mija u ħamsin qassis ta' Baal u erba' mija oħra ta' l-allat tal-frugħa; u kif rahom miġburin quddiemu, Elija beda jċanfarhom u jgħidilhom : €Kemm fi ħsiebkom tibqgħu u la '1 hawn u: anqas 'l hinn' Jekk il-Mu- lej hu tassew Alla, imxu biss warajh; imma, jekk temmnu f'Baal, żommu. miegħu. Fostkom. ilkoll, jien waħdi hu l-profeta tal-Mulej waqt li l-qas- sisin ta' Baal, jintgħaddu bil-mijiet. Nagħżlu issa. żewġt igniedes, noqtlu- hom, u intkom qiegħdu fuq il-ħatab, bla ma tqabbdu in-nar, u jien inqie. għed l-ieħor fuq il-I ħatab, bla ma nkeb. bes in-nar; u intkom żitplbu '1 Alla: tagħkom iniżżel nar mis-sema fuq il- ħatab, UU jien' nitlob 'l Alla tiegħi jniżżel in-nar mis-sema, u dak fost- hom li jibgħat in-nar, dak hu tassew Alla'. U din għoġbot lil kulħadd. SA eg) 'l-Qassisin ta' Banl qabdu l-gen- dus li tahom jpttolew Elija, u fil-ħin qatluh u xeħtuh fuq tagħmira ħatab bla ma qabbdu n-nar, u baqgħu, sa x-xemx għoliet, isallu dejjem: 'Id- dew, Baal, iddew ismagħna t' Iżda, ħadd ma weġibhom, u qatgħu jes- hom u qabżu fuq dak l-artal, kif kie- net id-drawwa tagħhom. Fil-waqt Elija qagħad jiddieħak bihom u jten- nilhom: 'Għajtu aktar bil-qawwi, għandu mnejn dan alla tagħkom qiegħed jitħadded, jew qiegħed jix- rob, jew imsiefer, jew rieqed B Issa billif Inħanqu bl-għajjat u :tbiċċru bix-xfafar tas-skieken u mtlew bid- dmija, imma: l-allat tagħhom ma semgħux leħenhom, u ebda aħbar ma waslitilhom mis-sema. Wasal imbagħad ħin il-profeta Elija biex Alla jurih li laqa' l-bħur tiegħu, u l-profeta qal lil dik il- miġemgħa mies li kellu quddiemu: Isaw, ersqu 'l hawn, biex issa taraw b'għainejkom 1 tmissu b'idejkom is- setgħa; ta'' dak -Alla 'li għandkom tqimu'. U Elija ġurr tnax-il ġebla, daqs kemm kienu; l-ġnus ta' ulied dak Ġakobb, li Alla kien kellmu, u qal- lu: Ismek ikun iIsraeli',. B'dawk it-tnax-il ġebla, Elija fl-isem t'Alla raġa' waqqaf artal, ħaffer ħanek ma' dwaru, firex fuqu l-ħatab, u debaħ il-gendus, u qattgħu u: saqqfu fuq il-ħatab. Wara dan, qabbadhom jim- lewlu erba' qolol ilma, iferrgħuhom fuq laħam il-gendus u l-ħatab, u ried- hom: għat-tieni u għat-tielet darba jerġgħu jferrgħu l-ilma, sa mtliet il- ħofra ta' ma' dwar l-artal. U hawn Elija, jerfa' għajnejh lejn is-sema, u jgħid: Issa inti, Mulei,Alla ta' Abram, ta' Iżaak u ta' qeridi, uri setegħtek, ħalli kulħadd jifimha, l Inti biss Alla ta' Israel, u jien il- qaddej tiegħek, u kull ma għamilt għamiltu biex noqgħod għal dak li Inti ridt minni. Ismagħn, Mulej, ismagħni, ħalli dawn in-nies idaħ- ħluha f'moħhom li Inti biss Alla, u li Inti erġajt irbaħt qalbhom, U hawn dlonk niżel in-nar mis-sema, ħaraq il-gendus, u l-ħatab, u l-ġebel, u t-trab, u nixxef l-ilma tal-ħofra ta' ma' dwar. U dik il-miġemgħa ,ta' nies, kemm tara b'għajne k, inxteħtu b'wiċċhom fl-art, igħajtu: 'Alla ta' Elija hu l-Mulej, u ħadd għajru l' Fuq hekk Elija ġagħalhom jaħbtu għal dawk il-Qassisin ta' Baal u ta' l-allat tal- frugħa l-oħrajn, u joqtluhom, u ma jħallux ebda wieħed minnhom ħaj; u n-nies karkruhom sax-xatt ix- xmara Qison, u hemm qerduhom sa l-anqas wieħed. Imbagħad Elija baqa' tiela' sal- quċċata tal-għolja: tal-Karmelu, u hemm fuq, inxteħet fl-art b'wiċċu bejn irkobbtejh jitlob: f'ġabra kbira. U f'xi ħin, bagħad il-qaddej tiegħu jgħarrex in-naħa tal-baħar jara jil- maħx xi ħaġa; u x'ħin qallu li ma ra Xejn, raġa' bagħtu sitt darbiet oħra u mas-seba' darba wieġbu li lemaħ nitfa ta' sħaba tielgħa mill-baħar, Fuq hekk, Elija bagħtu jwiddeb lis- sultan Akaab li bilġri jitlaq lejn il- ġnien. li kellu fir-raħal ta' Ġiżra, qabel ma tilħqu x-xita. Akaab rikeb u telaq bla telf ta' żmien, U fil-ħin, is-sema swied u nkesa bis-sħab, U r-riħ venven, u x-xita niżlet bil- qliel fuq l-art. U Ġiżabela, mart Akaab, kif żewġha semmielha fuq dak li għadda minn għalihom il-Qassisin ta' Basal, siblet hekk għal Elija, li ħalfet ħalfa li tneħħilu ħajtu. Kif waslitlu din ix-xiegħa, daqs kemm baża' Elija telaq jiġri għal għonq. it-triq, u sab ruħu f'xagħri, u hemm nxteħet bil-qiegħda fl-art u talab 'l Alla jiċ- bru miegħu. U mtedd għad-dell tas- siġar tax-xatar, u raqad. Imbagħad, ħass min itaptaplu, u stembaħ, u ħares ma' dwaru, u jsib ma' ġenbu ħobża u żir ilma u l-profeta trejjaq; u xorob, u reġgħet għajnu marret bih. Iżda, l-Anġlu tiAlla ħarrku mill-ġdid, u qallu: ''Tsa, qum u kul, għax baqalek x'timxi biċċa sew- wa'. U Eli'a qam u kiel u xorob; u mwettaq b'dan l-ikel, mexa erbgħin jum u erbgħin lejl, sa ma wasal qrib l-għolja tal-Horeb, u nġabar f'għar mnejn imbagħad Alla reġa' semm- agħlu leħnu u riedu jasal sa Damasku. Ġnien id-dwieli ta' Nabot, Kien hemm raġel jismu Nabot fir- raħal ta' Ġiżra, li kellu qasam bid- dwieli jmiss mal-ġnien tas-sultan Akaab. Issa dan is-sultan fettillu jrid jixtri dan il-qasam biex. jinfdu ma' ġnienu, u talab lil dan Nabot biex ibegħhulu jew ibiddilulu ma' ieħor wisq isbaħ minn tiegħu. Imma sid il-qasam ma riedx jisma' b'dan il- bejgħ jew bdil; u s-sultan għamel il- buri, ingabar id-dar, u nxteħet fuq il-friex wiċċu mal-ħajt, u la ried jie- kol u l-anqas jixrob, Martu Ġiżabela marret iżżiegħel bih u tfissdu, u trid taf x'inqalagħlu. X'ħin żewġha stqarrilha fuq li Nabot ma riedx ineħħi l-qasam li kien wiret minn niesu: ''għal. daqs hekk tiddejjaqx, qaltlu Ġiżabela; ''ħalli f'idejja, ntik kelma li l-qasam jaqa' taħt idejkl' U x'marret għamlet dik il-ħalja' Kitbet f'isem is-sultan lix-xjuħ u lill-imħalfin, u ridithom jħarrku quddiemhom lill-imsejken Nabot, u jxaħħmu tnejn min-nies biex jixdulhom li Nabot ħalef b'Alla u bis-sultan, biex imbagħad joħorġuh barra r-raħal u jħaġġrub. U dawk għamlu li riedet minnhom Ġeżabela, u bagħtu jgħidulha li Nabot ħaġġruh u miet. U Akaab telaq biex jieħu taħt idejh il-qasam ta' Nabot u jaq- ta' xewqtu, U leħen Alla wasal f'widnejn Elija biex imur għand Akaab u jwiddbu fuq li ser jiġrilu għalli għamel lil Nabot. U l-profeta mar quddiem is-sultan Akaab u qallu:'€ Dan jib- għat jgħidlek il-Mulej, Alla tiegħi, l fejn il-klieb lagħqu demm Nabot, hemm ukoll il-klieb jilagħqu demmek. U jiġi wkoll żmien. meta l-klieb għad jieklu ġisem Ġiżabela fir-raba' ta' Ġiżrabal. It-tielet sena fuq dawn il-ġrajja, Akaab issieħeb ma' Jewwasef jew Ġosafat, sultan tal-Lhudija, biex flimkien joħduha man-nies tas-Sorija. Waqt it-taqbida, Akaab laqtitu vleġġa, nifditlu qalbu u miet ma' nżul ix-xemx; u demmu xtered ma' l-art, u difnuh f'Xamarija. U niesu ħaslu bl-ilma ta' l-għadira ta' dawk l-inħawi l-mirkeb iħammar b'demm is-sultan Akaab, u l-klieb lagħqu demmu, kif żmien qabel kien neb- bħu l-profeta Elija. U għadda żmien bi żmien, u Gehu bin Jewwasef laħaq sultan; u dan, wara li qatel lil-Garam, bin Akaab, x'ħin lemaħ lil martu Ġeżabela tix- ref minn ħoġor it-tieqa tad-dar, b'dawk għajnejha ta' seqer titlob ħniena, bagħat lill-qaddejja tagħha joqtluha, u dawn waddbuha rasha 'l isfel fil-għalqa tad-dwieli ta' Nabot. U demmha raxx fuq ħa't id-dar, u hi stabtet ma' l-art u ż-żwiemel ta' Gehu għaddew bin-mgħal minn fuq — ġisimha. U meta n-nies tas-sultan Gehu resqu l-għada hemmhekk biex jidfnu l-mejtin, ma sabux għajr rasha, u saqajha u idejha. U Gehu, x'ħin sama' b'dan, qal: ''Seħħet mela kelmet il-Mulej meta b'fomm il-qaddej tiegħu Elija ħabbar lil- Akaab li għad jgħaddi minn. għala martu Ġiżabela: Li l-klieb' iqattgħu bi snienhom u jieklu ġisimha'', B BIEX JIKKURA GĦAJNBJH l — Pawl, għax tixrob hekk, li qisek wieħed fis-sakra' TImissek tistħi — liż, ħabib, jinħtieġli nixrob, għax billi jiena għama minn waħda, infittex li nara d-doppju mill-oħra. BIŻŻEJJED TAĦSEB F'ĦAĠ'OĦRA .. — Ħudu, ibni qalbi, toqgħodx taħseb li hu żejt ir-riġnu. Aħseb biss li hu Marsala, u ibilgħu. B'hekk żgur li mat-tegħmux l À — Sewwa, Mamà, mela agħtini l-Marsala u jiena niblagħha bħal li kieku żejt ir-riġnu, L-GHANA TA' L-URIEZAQ Fuq siġra tat-tin, li kienet sewwa sew ma' ġenb iċ-ċella ta' San Franġisk t'Assisi f'Santa Marija ta' l-Anġli, kien hemm. werżieq li f'kull ħin li jagħtih jaqbad jgħanni u jsemma' dak il-ħelu leħnu. Darba waħda, il-Qad- dis, waqt li newwillu idejh, sejjaħlu u qallu: ''Ħija, Werżieq, ejja '1 hawn, oqgħod fuq idejja'. U l-Werżieq, bħallikieku għandu dehnu, donnu fehem x'qallu l-Qaddis u dlonk tar għal fuq idejh. San Franġisk beda jmellsu, iżiegħel bih u mbagħad, qallu: ''Għanni, O ħija Werżieq, samma' leħnek ferrieħi u faħħar lill- Mulej, li ħalqek u li huwa sidek'. U l-Werżieq dikment qabad jgħanni, u miegħu qabad ukoll jgħanni l-Qaddis, u faħħru 'l Alla flimkien, U kull meta l-Qaddis kien joħroġ minn ċelltu kien Il-Werżieq u San Franġisk. jistiednu għal fuq idejh, imellsu u jżiegħel bih, u jaqbad jgħanni; u hu, il-Qaddis, kien jgħanni miegħu u flim- kien ifaħħru 'l Alla, ħallieq tal-ħlej- jaq kollha; u-mbagħad, kien jitilqu u l-Werżieq kien imur. jittajiar għal riħu. Iżda fl-aħħarnett, wara tmint ijiem,; il-Fqajjar t'Assisi qal lil uliedu l-patrijiet: ''Jeħtieġ li nwarrbu għal dejjem lil dan ħuna l-Werżieq, li bit- tifħir tiegħu 'l Alla ferraħna u pax- xiena biżżejjed; u li ma jmurx jiġril- na li nimtlew u nintefħu bil-vana- glorja''. U l-Werżieq ġie mtajjar u telaq 'l hemm mingħajr ma deher iżjed f'dawk l-inħawi. Hekk jgħidil-