PAĊI U GWERRA DEHRIET Kont waħdi ġo kamarti, Għajnejja magħluqin U Tasl-: Pondla Fuq kitba li ma stajtx intemm bis-sliema. Waqajt lubien U ħsiebi ġarrni fuq il-ġwienaħi tiegħu Fil-bogħ'd, fuq art xemxija. Kien hemm djar sbieħ, djar hienja Fuq dik l-art donnha Ħolma, U mit-twieqi mberrliin kienet tinsama' Ħelwa, rżina, ferrieħa. Il-għanja ta' l-Imħabba. Kien hemm fil-qrib xi ġonna, Ġonna saħħara, fejn il-ħdura sfiqa Kienet xhieda ta' ħidma għalenija — Ta' mħnħ u ta' dirgħajn dejjem f'sikkithom : U mal-ħdura sabiħa Tliellix ta' ward ifuħ, żanżin ta' naħal, Ilħna ta' tfal godlija w għana fħielu Ta' għasafar bl-eluf. U rajt fil-bogħ'd irħula Ħajjin bil-ħsejjes ta' ħidmiet bla għira, J madwarhom Raba' jmewweġ biż-żara' w ħbula jħammru Bis-silla tagħna li max-xemx titbewwes. Ħarist 'il fuq biex nara jekk is-sema, Kienx jaqsam magħna dak il-ġid u l-hena : U rajt ħaġa tal-għaġeb: Fuq l-ikħal mingħajr tebgħa, Imżejjen bl-oħla dawl ta' xemx ħanina Kien hemm miktuba—mill-idejn ta' l-anġlif— Il-kelma 'PAQI' Fil-ħin waqgiiet bħal dalma U ħsiebi ġarrni fuq il-ġwienali tiegħu Ġo belt imdaħħna, mingħajr ward u siġar. U jiena smajt Ħsejjes ta' ħidma mingħajr sliem u hedu, Kliem imeħaġġel, theddid, amar ta' qilla, Taħdit mintaħt il-Isien f'xi rokna mwarrba Minn nies b'għajnejhom jibru minn ġol-maskra. Tnehidt u ħassejt rogħda Tiġri ma' ġismi kollu. Leħen kiebi wissieni b'kelma ħelwa: agħar bil-bosta Għad tisma' u tara. Fuq il-ġwienaħ tiegħu Eħfeft mir-riħ ġarrni bla kelma ħsiebi F'sala sabiħa ta' palazz mill-isbaħ. Fuq mejda kbira Kien hemm l-għodda tal-kitba, u tnewweb magħha, It-tifkira miktuba Ta' li kien għadda f'dik is-sala sbejħa. Bellus għani Kien jiksi s-siġġijiet madwar il-mejda Li kellhom id-dirgħajn milwija ħelu Biex ma jaħqrux lil min jintasab fihom: Iżda la fuq il-mejda Anqas imkien fis-sala Ma kienet tidher ta' Min ħabb is-Sewwa Ix-xbieha mnikkta fuq salib imsammra. Sew sew kif kien imwaqqat, Rajt jinġemgħu xi nies, wiċċhom daħikani ; Iżda minn ħbub għajnejhom kienet tixref Il-fehma mdardra ta' kull wieħed minnhom. B'nofs daħka fuq xofftejha, Kienet għassiesa ta' l-ibwieb il-Ħjiena; Qaddejja tagħha, l-Għawġ, il-Qerq, il-Gidba. Jien qatt ma fhimt daqs dak-in-nbar kemm tista' Il-Kelma taħbi dak li minnha tfisser U turi ħaġa b'oħra: Fit-taħidit ta' kullħadd imħabba u tjieba; Fil-kenn tal-ħsieb, għira, mibegħda u qilla. Stħajt u tbikkimt: minn xfar għajnejja qabeż Jaħraq id-dmugħ, u xtaqt—Mulej, aħfirli l— Xtaqt li l-art tibla' 'l dak il-ġens ħassari ; Iżda leħen widdibni: Arfa' d-dmugħ għal ħin ieħor: għad fadallek X'tistkerrah u x'tistmerr. U ħiemed ħiemed Ħsiebi refagħni fuq il-ġwienaħ tiegħu u ħadni f'belt bejn art u sema u baħar Imdawwra kullimkien bi djar is-sengħa. Hawnhekk smajt ħsejjes ta' nirien ivenvnu Taħt inħajjes ibaqbqu, fwar itextex, Ħadid iċaqċaq taħt id-daqqa tqila Ta' mrietel qawwijin; azzar imdewweb 63 Jissawwab jagħrar ġo ħofriet tat-tafal Fejn jiġġieled u jdaħħan, u fil-ġlieda Jieħu suriet bl-eluf; twerdin ta' roti, Tbarbir ta' ċingi u ġiri mingħajr heda Ta' nies mitlufa f'dak il-lhiġ bla sabar; U minn kull rokna l-Mewt, b'ixdqa bla laħam, Tqarmeċ snienha mfarrdin f'daħka faħixija. Ħarist fil-bogħ'd u rajt fis-sema safi Fejn tinħadem ix-xita —ix-xita t'Alla li f'newbitha tinżel Bnina w-itħejji ta' l-uċuh il-għalel— Jittajru eħfef mir-riħ isqra maħduma Mill-Mibegħda u mill-Qilla, ħbub għajnejhom Jiflu bir-reqqa fejn l-aħjar tiżżerżaq Il-mewt magħluqa ġo l-azzar: għalihom Minsuba 'l hawn u 'l hinn fuq l-art imhedda Iberrqu ħluq tan-nar: mix-xtut għall-baħar U mill-baħar għax-xtut tnewweb il-leħħa Kiefra, qerrieda: u rajt knejjes jiġġarrfu U djar jitkissru, bastimenti mċarrta Imilu fuq il-mewġ u l-mewġ jiblagħhom. Rajt nies miblugħa, mingħajr demm f'ħaddejħa, Taħrab minn djarha biex tiskenn ġo ħofra Ħanina aktar mill-bniedem. U smajt tnehid ta' nisa, Nigħi ta' trabi u krib ta' xjuħ u morda, Fil-waqt li mill-mejtin ma' l-art imxewlħa Kienet tielgħa niġġiesa L-intiena tat-talisir. Tkexkixt u qalbi kesfiet: Ridt nibki; iżda d-dmugħ, faraġ tan-niket, Ma ħariġx minn għajnejja; Ħarġet iżda minn qalbi Għajta maħduma minn dagħdiegħa ħarxa, F'dik it-telfa, Ħarist il-fuq fis-sema Biex nara: jekk ewwilla f'dak il-għoli Kienx hemm xi ħijiel ta' faraġ. Sħaba mdardra Kienet tgtiaajjeb il-ġmiel li ħalaq Alla, jiena rajt id sewda Tikteb b'ittri tan-nar fuq is-sħab ikreh Il-kelma 'GWERRA'.