MT GĦAQDA KAŻIN BANDA SAN FILEP AD 1851 e Fost il-messaġġi li l-qniepen jibagħtu kien hemm dawk li jindaqqu biex iħabbru tmiem il-ħajja tal-bniedem, mhux biss wara l-mewt imma wkoll fis-sigħat ta' qabel u fil-Vjatku, għalhekk tista' tgħid li, sa ftit snin ilu, aktar minn issa kuljum konna nisimgħuhom inaqqru u jdoqqu b'ton ta' swied il-qalb. Mhux biss, imma l-mod kif idoqqu kien jagħti informazzjoni dwar l-istat ta' min ikun miet. Il-qniepen idoqqu għan-nies il-komuni kif ukoll għall-kbarat, imma f'din il-kitba se nfakkru biss id-daqq tal-qniepen assoċjati mal-mewt ta' għażla żgħira ta' dinjitarji u nies importanti oħra, l-aktar ta' żmien l-Ordni. Wieħed jista' jaħseb kemm kienu jdoqqu l-qniepen meta tasal il-mewt ta' Gran Mastru. Meta joħroġ il-Vjatku minn San Ġwann għall-palazz, il-qniepen kienu jdoqqu kontinwament sakemm jerġa' lura. Bħala proċedura ġenerali malli jmut il-Gran Mastru kienet iddoqq il-qanpiena tal-palazz, jisparaw tir minn fuq wieħed mis-swar tal-qrib, iddoqq il-qanpiena l-kbira ta' San Ġwann b'ilsienha marbut fgat, u wara jdoqqu l-qniepen kollha tal-Belt. Kienet id-drawwa wkoll li t-tabib tal-Gran Mastru jneħħi l-interjuri kollha biex dawn jittieħdu f'ċeremonja separata sal-knisja tal-Vitorja qabel jidfnuhom. Il-Gran Mastru jitqiegħed fuq it-tubru jew kappella ardente f'San Ġwann, dejjem bl-akkumpanjament tal- qniepen. Fil-jum tal-funeral il-qniepen kienu jibdew idoqqu qabel tlugħ ix-xemx. Kienu jittieħdu ħafna prekawzjonijiet biex ma sseħħx xi rewwixta, għax kien ikun hemm min irid jaħtaf it-tmexxija minn idejn l-Ordni inklużi l-iskjavi u setturi oħra li kienu jagħżlu żminijiet kruċjali ta' aljenazzjoni biex jaġixxu. Ma kinux jitħallew bastimenti jidħlu l-port u jiżdiedu l-għases ma' kullimkien. Sadattant il-kavallieri jibdew iduru fost sħabhom biex jikkanvassjaw għall-kandidati tal-lingwa tagħhom għall-elezzjoni ta' Gran Mastru ġdid. Il-qniepen daqqew il-ħin kollu meta miet La Valette fl-1568 u ħaduh mill-Birgu għall-belt il- ġdida bil-baħar lejn il-knisja tal-Vitorja. Il-Gran Mastru Pintu ħareġ l-aħħar darba mill-palazz tiegħu f'Awissu 1772, għax wara beda jħossu ħażin u kellu jsirlu l-Vjatku fid-19 ta' Diċembru, 1772 bil- qanpiena l-kbira ta' San Ġwann iddoqqlu l-agunija sitta sitta spazjati, imma rpilja u fid-19 ta' Jannar, 1773 tawh l-aħħar sagramenti u daqqew l-agunija; GĦAQDA KAŻIN BANDA SAN FILEP AD 1851 miet fl-24 ta' Jannar, 1773 ta' tnejn disgħin sena wara renju ta' tnejn u tletin sena, u l-istess qanpiena kbira daqqet it-trapassjoni. Dik il-qanpiena kienet waħda miż-żewġ qniepen li hu stess kien żmien qabel irregala lill-knisja konventwali. F'Lulju tal-1797 taw l-aħħar sagramenti lill-Gran Mastru Emanoel De Rohan li kien qed imut. Bdew idoqqu l-agunija l-qniepen kollha tal-Belt mit-tmienja ta' filgħaxija sat-tmienja ta' filgħodu. Waqfu għax De Rohan talab li jieqfu għax qabbduh depressjoni, imma reġgħu bdew idoqqu fl-għaxra ta' filgħodu sakemm miet filgħaxija tat-13 ta' Lulju ta' tnejn u sebgħin sena wara li dam jirrenja tnejn u għoxrin sena. It-tir tal-kanun annunzja — l-mewt tiegħu, il-qanpiena l-kbira ta' San Ġwann daqqet b'leħen fgat u l-qniepen kollha komplew idoqqu biex waqfu xi sebgħin siegħa waral Jumejn wara, il-qalb ta' De Rohan ittieħdet f'kaxxa ċkejkna fuq karrozzella miġbuda minn sitt żwiemel lejn il-knisja ta' San Pawl Nawfragu, waqt li l-qniepen ta' San Ġwann u tal-Belt kollha baqgħu kontimnwament idoqqu mota tal-mejtin. Il-Kaptan tal-Virga Kien dinjitarju mportanti fil-ġerarkija ta' l-Ordni. Kien joqgħod fil-palazz tal-Gran Mastru, jorganizza l-attivitajiet u laqgħat uffiċjali prinċipali fejn jidħol il-Gran Mastru, ipoġġi fuq il-lemin tiegħu, għall-pranzijiet jagħżel il-mistednin, kien jingħata s-salut tal- kbarat, fiċ-ċerimonji tal-knisja jinċensawh l-ewwel fost id-dinjitarji u l-kavallieri, u mitt ħaġa oħra. Kien dejjem iżomm f'idu l-virga tad-dinjità tiegħu. Meta jmut Kaptan tal-Virga l-qniepen kienu jdoqqu l-istess bħalma jagħmlu għal Kanonċi tal-Kapitlu tal-Katidral. Il-Prijur Melchiorre Alpheran kien Gran Prijur Ġenerali u benefattur ta' l-Ordni u ta' San Ġwann u kien ziju ta' l-Isqof Paolo Alpheran de Bussan. Meta miet fl-1734 il-qniepen ta' San Ġwann daqqew il-mortorju għal nofs siegħa flimkien mal- qniepen tal-knejjes kollha tal-Belt u ta' Bormla, l-Isla u l-Birgu. Il-Prijur ta' L-Ordni Stefano Lamellini ħalla fondazzjoni b'diversi rabtiet, fosthom flus biex bihom issir proċessjoni f'San Ġwann lejn l-oqbra tal-Gran Mastri u ta' taħt l-oratorju u jsir it-tberik waqt li jindaqqu l-qniepen bħalma jsir fl-anniversarju tal-Gran Mastri. Il-Prijuri u l-Gran Prijuri kienu dinjitarji ta' l-Ordni assoċjati l-aktar mal-knisja konventwali. Giovanni Domenico Mainardi kien Gran Prijur li miet fl-1785. Waqt l-aħħar sagramenti fl-14 ta' Frar il-qniepen ta' l-agunija daqqewlu sittin tokk migħajr pawsa. Miet ħamest ijiem wara waqt li l-qniepen daqqew il-mewt. Mas-sinjal ta' qanpiena ta' l-idejn il- qanpiena l-kbira bdiet iddoqq nofs siegħa mortorju waqt li l-qniepen tal-knejjes kollha tal- MT GĦAQDA KAŻIN BANDA SAN FILEP AD 1851 e Belt komplew magħhom. L-interjuri tal-Gran Prijur tneħħew skond id-drawwa u ħaduhom proċessjonalment għall-knisja Tal-Vitorja waqt id-daqq ta' mota tal-mejtin mill-knejjes kollha. F'San Ġwann kellu l-camera ardente għall-funeral. Il-qanpiena l-kbira annunzjat il-proċessjoni tal-funeral billi daqqet kull kwarta mit-tmienja ta' filgħodu għal siegħa. Waqt il-proċessjoni lejn San Ġwann il-qniepen kollha tal-Belt daqqew il-mortorju. L-Isqfijiet Fl-1721 miet l-Isqof Giacomo Cannaves. Il-qanpiena l-kbira daqqet it-transtu bit-tokki sebgħa sebgħa għal kwarta, imbagħad għal siegħa flimkien mal-qniepen kollha ta' l-Imdina. Kellhom ordni biex idoqqu wkoll fl-Anġelus ta' nofsinhar, filgħaxija u tas-sebħ għal siegħa sħiħa tul tlitt ijiem. Għall-funeral, il-parroċċi kollha ta' Malta u tal-Matriċi ta' Għawdex, ġew avżati biex idoqqu għal siegħa u jdoqqu tal-mejtin f'nofsinhar, fl-Ave Marija u mas- sebħ ukoll għal tlitt ijiem. Il-qniepen ta' Ħ' Attard u Birkirkara daqqew ir-Rekwiem waqt li l-karru resaq lejn l-Imdina għall-funzjoni funebri ta' l-għada. Meta wasal l-Imdina daqqew il-knejjes kollha. L-għada filgħodu reġgħu bdew il-qniepen kollha u waqt il-quddiesa daqqewlu erba' darbiet tal-mejtin. Fl-1807 miet l-Isqof Vincenzo Labini, u l-istess il- qniepen kollha daqqew fit-tul. Fl-1847 f'San Publiju l-Furjana saret il-funzjoni funebri f'għeluq ix-xahar mill-mewt ta' l-Isqof Francesco Saverio Caruana. Il-knejjes kollha tal- Belt u tat-tlitt ibliet ta' Bormla, l-Isla u l-Birgu pparteċipaw bid-daqq tal-qniepen. Fl-1874 l-Isqof Għawdxi u Agostinjan, Gaetano Pace Forno, għalkemm kien marid, mar iżur lill- Papa li fi żmien ir-Risorgimento Taljan kien miżmum priġunier fil-Vatikan. L-Isqof miet hemm u f'Malta l-qniepen daqqewlu il-mortorju ma' kullimkiien u sarlu servizz funebri f'San Ġwann. Fl-1875 eżumawh u wassluh lura Malta biex saret id-difna fl-Imdina, dejjem akkumpanjat mid-daqq tal-qniepen. L-Isqof Grech Delicata miet fl-aħħar tas-sena 1876 fid- dar tiegħu il-Belt, fl-età ta' tlieta u ħamsin sena. Fl-ewwel tas-sena daqqewlu l-qniepen tal- knejjes kollha waqt il-funeral u waqt li difnuh fil-qabar tal-familja, f'Ħal Balzan. Minbarra funeral nazzjonali, sarlu ieħor fl-Isla fejn twieled. Il-knejjes kollha tal-Belt ġew ordnati jdoqqu l-qniepen waqt it-trasport mill-Vitorja sa San Ġwann u jerġgħu kollha jdoqqu mota fl-Ave Marija. L-Isqof Dumnikan Angelo Portelli kien awżiljarju u vigarju ġenerali. Kien marid sewwa u f'Marzu 1926 kien talab l-aħħar sagramenti. Il-qniepen daqqewlu t-tokki sebgħa EF sebgħa bil-kbira u nġabru n-nies għall-vjatku. Irpilja għal ftit żmien u reġa' bil-Vjatku f'Mejju 1927 biex miet f'Ġunju. Isqfijiet oħra fil-mumenti ta' l-aħħar u fil-funerali, m'għandniex xi ngħidu, kollha kellhom id-daqq tal-qniepen biex jiġbor il-poplu għat-talb. De Soldanis jgħid li f'Ġunju 1742 kien hemm kavallier li meta kien Għawdex ħassu ħażin f'tarf il- mewt. Meta ġie Malta reġa' tah attakk u kien reġa' se jmut. F'dik l-okkażjoni l-qniepen ta' San Ġwann daqqewlu l-mewt. Reġa' rpilja, imma fl-aħħar miet fi Frar tal-1743. Il-pittur Antoine Favrav kien pittur f famuż u kien ukoll sar kavallier. — Fit-8 ta' Frar MT GĦAQDA KAŻIN BANDA SAN FILEP AD 1851 e 1798 kien qed imut fl-isptar ta' l-Ordni u għamel it-testment. Il-qanpiena tal-kampnar ta' l-infermerija daqqet l-agunjija biex tistieden kavallieri oħra jitolbu għal seħibhom. Miet l-għada ta' tnejn u disgħin sena. Sorijiet ta' l-Ordni ta' San Gwann Minn żmien il-Gran Mastru Verdala li bnielhom il-monasteru is-sorijiet tal-klawsura ta' Sant' Orsla tal-Belt kienu jiddependu mill-Ordni ta' San Ġwann. Fuq il-libsa tagħhom għandhom ukoll is-salib ta' l-Ordni. Mill-1780, meta jasal il-waqt, minbarra d-daqq tal- qniepen tal-monasteru, bdiet issirilhom l-agunija minn San Ġwann kif ukoll it-transtu jew is-sinjal tal-mewt u, fil-funeral kienu jdoqqulhom mota. Soru li ġiet skużata mill-klawsura biex tmur id-dar ta' ommha għax mardet wasslulha l-aħħar sagramenti minn San Ġwann, daqqewlha l-agunija u wkoll il-mewt waqt li ħaduha lejn il-monasteru. Lis-sorijiet l-oħrajn ta' l-istess monasteru wkoll bdew idoqqulhom il-qniepen ta' l-agunija minn San Ġwann meta jaslu biex imutu. Il-Venezjani kellhom konflitt mat-Turkija u l-Ordni ta' San Ġwann ikkoperat magħhom billi ħalliet il-flotta tagħhom, taħt il-kmand ta' l-Ammiral Anġelo Emo, tidħol fil-Port il- Kbir meta, bħala parti mit-tattika tiegħu, l-Ammiral kien se jattakka 'l Tuneż. Emo ħassu ħażin waqt it-tbaħħir, ġabuh lejn Malta f'palazz fil-Furjana fejn miet fl-ewwel ta' Marzu, 1792. Il-Kaptan Anzjan Venezjan ordna li l-qniepen tal-Belt u l-Furjana jdoqqu t-transtu kull ftit ħin għal tlitt ijiem. Kien sarlu l-akbar funeral li qatt sar f'Malta biex ħaduh lura Venezja. L-interjuri tiegħu baqgħu fil-monument tiegħu li hemm fil-knisja tal-Vitorja tal- Belt. L-Avukat tal-Papa u ta' l-Ordni Carlo Alessio Pisani li twieled il-Belt fl-1711 kien avukat li aktar ħadem f'Ruma għall- kurja u l-qrati tal-Papa. Kien ukoll avukat li jirrappreżenta 'l Ordni ta' San Ġwann u lill-familji nobbli Maltin f'Ruma. Meta miet fl-1770 il-knejjes kollha tal-Belt daqqewlu l-qniepen, minbarra li sarlu servizz funebri fil-knisja ta' San Pawl Nawfragu tal-Belt. Kanonċi Speċjali Il-magħruf Kanonku Gian Pier Francesco Agius De Soldanis tal-Matriċi ta' Għawdex miet fit-30 ta' Jannar 1770 meta kien bibljotekarju fil-Belt Valletta. Daqqewlu t-transtu minn San Pawl fuq qanpiena waħda, il-mezzana. Wara t-transtu daqqewlu mota waħda b'qanpiena waħda biss għax l-oħra kienet Messina qed tissewwa. Il-Kanonku benefiċjat Ignazio Debono tal-Birgu miet ta' tnejn u disgħin sena. Skond id-drawwa daqqewlu l-agunija bit-tokki sebgħa sebgħa kull siegħa fuq it-tieni qanpiena u għall-Vjatku fuq il- kbira tlieta tlieta. Meta miet daqqewlu t-transtu disgħa disgħa fuq it-tieni qanpiena u xi tokki fuq il-kbira. Dakinhar u fl-anniversarju daqqew l-obsequies bil-qniepen kollha. Eliżabbetta (jew Bettina) Dorell kienet sinjura nobbli, zija tal-Kardinal Fabrizio Sceberras, li twieldet il-Birgu fl-1741 u mietet fl-1829. Fit-testment tagħha riedet tħalli qanpiena kbira għall-knisja ta' San Lawrenz bil-kundizzjoni li f'mewtha u fl-anniversarju jdoqqulha l-istess bħalma kieku tindaqq għall-kanonċi. Din il-kundizzjoni ma ġietx aċċettata mill-Kapitlu u l-qanpiena ma saretx.