mimesw)jj1))) 'Lejn Kurrikulu Bikri Mingħajr Preġudizzji JI l-artiklu jipproponi kurrikulu bikri li, filwaqt li jenfasizza s-sbuħija tad- diversità soċjo- kulturali, jattakka l-preġudizzji u l-imġiba diskriminatorjag Meta tissemma l-kelma preġudizzju fil- kuntest tat-tfulija bikrija, ikun hemm min jissuġġerixxi li għandna nħallu lit-tfal jgħixu tfulithom bil-kwiet. Ħafna ġenituri ta' tfal żgħar, u edukaturi li jaħdmu fil-qasam tat- tfulija bikrija, jaħsbu li t-tfal huma protetti mill- preġudizzji u s-suġġettivitajiet tad-dinja adulta. Il-fehma ta' ħafna adulti, li l-ġnien tat-tfal huwa mnaqqi minn kull preġudizzju, tistona mar- riżultati tar-riċerka dwar l-iżvilupp ta' l- attitudnijiet u l-identitajiet tat-tfal żgħar. Imnebbaħ minn din ir-riċerka, u mgħarraf mill- għanijiet u l-prinċipji tal-Kurrikulu Minimu Nazzjonali, dan l-artiklu jipproponi kurrikulu bikri li, filwaqt li jenfasizza s-sbuħija tad- diversità soċjo-kulturali, jattakka l-preġudizzji u l-imġiba diskriminatorja. sq sa X'tgħid ir-riċerka Ir-riċerka turina li: 0. minn kmieni f'ħajjithom it-tfal jibdew jinnutaw id-differenzi soċjali u joħolqu klassifikazzjonijiet u kategoriji; 0 l-identità u l-attitudnijiet jissawru bil- mod u f'fażijiet; 6 l-isterjotipar soċjali u l-preġudizzji jinfluwenzaw il-mod kif it-tfal iħarsu lejhom infushom u lejn għajrhom. L-istħarriġ internazzjonali jurina wkoll li t-tiswir ta' l-attitudnijiet u l-identitajiet tat-tfal huwa riżultat ta' l-għaġna ta' tliet ingredjenti umani importanti. Dawn huma: 6 l-esperjenza fiżika; 0 l-esperjenza soċjali; 0 l-iżvilupp konjittiv. Studju ta' Phvilis Katz (1985) dwar l- għarfien razzjali fit-tfulija bikrija juri li fl- ewwel sitt snin ta' ħajjithom it-tfal jibdew: 0 jinnutaw messaġġi razzjali; 6 jiffurmaw kunċetti primittivi dwar din ir-realtà soċjali; 6 jibdew jiddistingwu kunċett minn ieħor; 6 jirrikonoxxu li ċerti attribuzzjonijiet huma rriversibbli (eż. il-kulur tal-ġilda ma jinbidilx) 6 jikkonsolidaw kunċetti marbutin ma' grupp soċjali; 6 jelaboraw kunċetti li jiżviluppaw f'qafas soċjali partikulari. Dawn ix-xejriet fl-iżvilupp ta' l-għarfien razzjali tat-tfal jixbħu ħafna r-riżultati miksuba minn Kohlberg, fl-istħarriġ tiegħu dwar il- fażijiet ta' l-iżvilupp ta' l-identità sesswali. Minn dawn iż-żewġ xogħlijiet, u minn stħarriġ ieħor internazzjonali fl-oqsma ta' l- għarfien u t-tiswir ta' l-identitajiet, jirriżulta li t-tfal żgħar mistħarrġa għaddew minn dawn il- fażijiet ta' żvilupp: 6 fl-ewwel sentejn ta' ħajjithom. it-tfal kienu qegħdin jitgħallmu li jeżistu sessi differenti, u li dawn iż-żewġ sessi differenti għandhom isem (tifel, tifla). Fl-istess perjodu, it-tfal bdew jitgħallmu l-ismijiet tal-kuluri. It- tagħlim tal-kuluri jista' jitqies bħala għodda importanti għall-esperjenza senswali tad- differenzi razzjali; 0 Qrib it-tliet snin it-tfal bdew juru sinjali li qegħdin jiġu influwenzati min-normi u l- preġudizzji tas-soċjetà; 0 Bejn it-tliet u l-ħames snin, it-tfal bdew bil-mod jifhmu x'inhuma l-attribuzzjonijiet esenzjali ta' l-identità personali tagħhom; e. Bejnl-erba' u l-ħames snin it-tfal mhux biss bdew jimmanifestaw dak li s-soċjetà tqis bħala imġiba sesswali propja, iżda wkoll bdew jirrinforzaw din l-imġiba bejniethom, mingħajr l-intervent ta' l-adulti. Instabu wkoll xi każijiet fejn it-tfal użaw skużi razzjali biex ma jitħalltux. F'dan il-perjodu, it-tfal mistħarrġa bdew juru l-ewwel sinjali konkreti ta' l-għarfien dwar id-diżabilità. Mill-istħarriġ internazzjonali joħroġ ċar li, hemm jew m'hemmx fil-klassi t-taħlita soċjo- kulturali msemmija f'dan l-artiklu, kurrikulu bikri għandu jindirizza l-kunċett tad-differenzi mingħajr preġudizzji. e L-Għanijiet Generali tal-Kurrikulu Mingħajr Preġudizzji Kurrikulu li b'mod konxju jattakka l- preġudizzji huwa differenti minn kurrikulu multikulturali. Fil-qosor, l-għan ewlieni tal- kurrikulu multikulturali huwa li jiffamiljarizza lit-tfal ma' kulturi differenti. Dan isir bit-tir li jiżdied ir-rispett tat-tfal lejn kulturi li m'humiex tagħhom. Minħabba l-emfasi esaġerta fuq l-idea ta' ċelebrazzjoni tal-kulturi, il-kurrikulu multikulturali jista' jiddeġenera fi vjaġġ turistiku, b'emfasi fuq informazzjoni standardizzata ta' l-aspetti eżotiċi ta' pajjiżi, reġjuni u kulturi differenti. Kurrikulu maħsub biex minn kmieni jattakka l-preġudizzji, jibni fuq l-elementi pożittivi tal-kurrikulu multikulturali, filwaqt li jevita l-eżotiċizzar soċjali. Fl-istess ħin, dan il-kurrikulu jippromovi proċess edukattiv inklużiv li jindirizza: (1) id-differenzi fl- abilitajiet, sesswali u kulturali; (2) il-bżonnjiet differenzi fl- abilitajiet, sesswali u kulturali; (2) il-bżonnjiet ta' l-iżvilupp fl-oqsma tat-tiswir ta' l-attitudnijiet u l-identitajiet; u (3) b'mod konxju l-impatt ta' l-istereotipar u l-preġudizzji fuq l-iżvilupp ta' l-iżvilupp fl-oqsma tat-tiswir ta' l- attitudnijiet u l-identitajiet; u (3) b'mod konxju l-impatt ta' l-isterjotipar u l-preġudizzji fuq l- iżvilupp tat-tfal. L-Għanijiet Speċifiċi tal-Kurrikulu Imnebbaħ mill-għanijiet ġenerali, programm edukattiv bikri, maħsub biex jimmina l-preġudizzji, għandu jkollu mill- inqas dawn l-għanijiet speċifiċi: a. tagħlim dwar xebħ u differenzi razzjali Il-Kurrikulu għandu: 6 jinkuraġġixxi lit-tfal biex jistaqsu dwar il-karatteristiċi fiżiċi tagħhom u ta' sħabhom; € jipprovdi lit-tfal b'informazzjoni preċiża. Din l-informazzjoni għandha tirrispetta l-fażi ta' l-iżvilupp tat-tfal; 6 jgħin lit-tfal iħossuhom kburin bl-identità taghhom; 6 jgħin lit-tfal jiżviluppaw rispett lejn id- differenzi fiżiċi; 6 jgħin lit-tfal jagħrfu l-karatteristiċi fiżiċi komuni - dawk li jagħmluna Ikoll umani. b. tagħlim dwar id-diżabilità Il-Kurrikulu għandu: € jipprovdi ambjent inklużiv fejn kulħadd jista' jduq is-suċċess; 6 jgħin lit-tfal b'diżabilità jiżviluppaw l- awtonomija, l-indipendenza, il-kompetenza, il- kunfidenza u l-istima personali; 6 jipprovdi lit-tfal kollha b'informazzjoni dwar id-diżabilitajiet, u jgħin lit-tfal jifhmu li persuna b'diżabilità hija differenti f'xi aspetti u l-istess f'ħafna oħra; e jgħin lit-tfal jissoċjalizzaw b'mod pożittiv ma' tfal b'dizabilità; 0 jgħin lit-tfal b'dizabilità jiffaċċjaw b'suċcess sitwazzjonijiet socjali diffiċli; e jgħallem lit-tfal li m'għandhomx diżabilità kif jirreżistu l-preġudizzju assoċċjat mad-diżabilitajiet differenti ċ. tagħlim dwar l-identità sesswali Il-Kurrikulu għandu: e jillibera lit-tfal minn kull tip ta' atteġġjament sterjotipat; 0 jgħin fl-iżvilupp ta' identità sesswali b'saħhitha; € jippromovi l-ekwità fl-iżvilupp taż-zewg sessi billi jiffaċilita l-parteċipazzjoni tat-tfal kollha fl-attivitajiet neċessarji għall-iżvilupp fiżiku, konjittiv, emozzjonali u soċjali; 6 jiżviluppa ħiliet li jgħinu lit-tfal jissoċjalizzaw mingħajr preġudizzji d. taghlim dwar xebħ u differenzi kulturali Il-Kurrikulu għandu: 6 jgħin lit-tfal jiżviluppaw il-kurżità dwar u empatija mad-differenzi u x-xebħ kulturali; € jgħin lit-tfal jegħlbu xi atteġjament negattiv fil-konfront tad-differenzi kulturali; 6 jgħin lit-tfal jaffermaw l-identità kulturali tagħhom. e. tagħlim dwar reżistenza għall-imġiba diskriminatorja Il-Kurrikulu għandu: 6 jgħin li-tfal jissoċjalizzaw b'mod pożittiv bejniethom u ma' l-adulti; 0 jgħin lit-tfal jiżviluppaw empatija lejn xulxin; 6 jgħin lit-tfal jiżviluppaw attitudni kritika lejn l-isterjotipar; 6 jgħin lit-tfal ikunu assertivi fil-konfront ta' imġiba diskriminatorja. L-Ambjent Viżwali u Estetiku Il-kurrikulu mingħajr preġudizzji għandu jiżviluppa f'kuntest estetiku kompatibbli ma' l-għanijiet ġenerali u speċifici msemmija hawn fuq. Għalhekk, l-ambjent għandu jkun mogħni: 6 b'ritratti tat-tfal, tal-familji tagħhom, u ta' l-istaff, 6 bi stampi/ritratti li jirriflettu d-diversità kulturali tal-pajjiż; 6 bi stampi/ritratti li jirriflettu l-ħajja ta' kuljum tal-familji Maltin; 6 b'viżwali li joħolqu bilanċ tajjeb bejn irġiel u nisa f'azzjonjiet differenti; 6 b'viżwali ta' anzjani attivi; 6 b'ritratti ta' persuni b'diżabilità attivi u indipendenti 0 bi stampi ta' xogħlijiet ta' arti u oġġetti minn kulturi differenti Il-Kotba Kurrikulu mingħajr preġudizzji ma jistax jiżviluppa f'ambjent nieqes mill-kotba. Il- kotba magħżula biex isostnu dan il-kurrikulu għandhom: 60 kurrikulu mingħajr preġudizzji għandu l-għan li jimmina l-proċess li jwassal għall- formazzjoni tal- pregudizzjig € jirriflettu d-diversità kulturali, razzjali u sesswali; € jippreżentaw informazzjoni preċiża u meħlusa mill-isterjotipar; € juru kif kulturi differenti jgħixu l-ħajja ta' kuljum tagħhom; € jirriflettu lingwi differenti (inklużi l- braille u l-lingwa tas-sinjali) € jesponu lit-tfal għal familji differenti (inklużi familji bi dħul baxx) Logħob Drammaiku Il-logħob drammatiku huwa attività ċentrali fil-kurrikulu bikri. Il-logħob drammatiku għandu jinkuraġġixxi: 0 id-diversità fil-logħob billi jitbiddel kontinwament il-kuntest ta' l-hekk imsejha 'home corner', biex tinkludi l-garaxx, il-ħanut tax-xogħol, eċċ. Din iż-żona għandha tinkludi wkoll taħlita ta' ħwejjeg 'maskili' u 'femminili'; 6 id-diversità kulturali, bl-użu ta' oġġetti minn kulturi differemti; € l-aċċessibilita għall-apparat użat min-nies b'diżabilità, fil-ħajja ta' kuljum tagħhom; 6 l-għarfien personali permezz ta' mirja id- daqs tat-tfal. l-ambjent ghandu jipprovdi diversi opportunitajiet biex, minn kmieni, it-tfal jiffamiljarizzaw ruħhom ma' lingwi differenti. L-aċċessibiltà għal-lingwi bħal braille u tas- sinjali tgħin lit-tfal jidraw il-fatt li dawn il- lingwi huma daqs il-lingwa mitkellma. Is-suq huwa mimli b'pupi li jirriflettu t- taħlita soċjo-kulturali. L-edukaturi f'dan il-qasam għandhom jiżguraw li d-diversità soċjo-kulturali hija riflessa fil-pupi. Għandhom jiġu evitati pupi li jirrinfurzaw l-aspettativi sterjotipati ta' l-adulti. ii Manipulattivi L-attenzjoni mitluba mill-edukaturi fl- għażla tal-kotba, attivitajiet, viżwali u pupi għandha tiġi estiża għall-għażla tal- manipulattivi (eż. jigsaw puzzles). Relazzjonijiet Soċjali Il-proċess ta' l-għażla bir-reqqa tar-riżorsi għandu jkun ikkumplimentat minn relazzjonijiet soċjali pożittivi. Għalhekk, l- imġiba ta' l-edukaturi fil-konfront tat-tfal għandha tkun fuq l-aġenda personali tagħhom. Xi mistoqsijiet li jistgħu jgħinu lill-edukaturi fil-fażi tar-riflessjoni jinkludu: € qiegħda tingħata attenzjoni immedjata għall-ħtiġijiet u interessi tal-firxa soċjo- kulturali tal-klassi2 € qiegħda tingħata l-istess libertà fiżika fl- użu ta' apparat għall-iżvilupp tal-muskoli l- kbar2 € qiegħed jingħata spazju biex is-subien jesprimu r-repertorju sħiħ ta' emozzjonijiet € qegħdin jiġu pprovduti opportunitajiet biex iż-żewġ sessi jintalbu jgħinu f'xogħol tradizzjonalment sterjotipat2 € qegħdin jinħolqu opportunitajiet biex tfal b'limitazzjonijiet ta' mobilità jitħalltu b'indipenenza ma' tfal oħra2 € Ir-riżorsi jistgħu jintlaħqu minn kulħadd2 € jista' jkun li l-edukaturi qegħdin ikunu protettivi żżejjed fil-konfront ta' ċertu tfal 2 € jista' jkun li l-edukaturi għadhom jistennew imġiba differenti minn sessi differenti'2 € jista' jkun li r-reazzjoni tagħhom għall- istess imġiba tinbidel skond minn liema sess gejja2 6 v/meta tfal jistaqsu dwar diżabilitajiet, dawn jingħatw tweġibiet diretti u eżatti2 € meta tfal jistaqsu dwar ġenitali u attribuzzjoniet fiżiċi dawn jingħatw tweġibiet tajba2 Tmiem Huwa maghruf li l-preġudizzji jaqbdu l- għeruq fit-tfulija bikrija. Kurrikulu mingħajr preġudizzji għandu l-għan li jimmina l-proċess li jwassal għall-formazzjoni tal-pregudizzji. Il- ħolqien ta' kuntest edukattiv, il-kitba ta' l- għanijiet, l-għażla tar-riżorsi u r-relazzjonijiet soċjali huma kruċjali fl-iżvilupp ta' dan il- kurrikulu.