DATI TA' ĠIEĦ P. ĠUŻEPP VELLA OFM GĦAS-SOĊJETÀ FILARMONIKA 'SLIEMA' ŻJARAT MINN AWTORITAJIET EKKLESJASTIĊI Is-Soċjetà Filarmonika ''Sliema', minn kemm ilha mwaqqfa, kellha diversi żjarat minn persuni prominenti kemm ta' Awtorità Ekklesjastika u kemm dik Ċivili. F'dan l-artiklu se nagħtu ħarsa lejn dawk il-persuni ta' ċerta awtorità ekklesjastika jew reliġjuża li għamlu żjara lis-sede tas-Soċjetà. L-ewwel persuna ekklesjastika li żaret il-każin tagħna kien l-Isqof Franġiskan Mons. Onorato Calcaterra O.F.M. li kien Vigarju Apostoliku ta' Tripli u Isqof titulari ta' Ipso. Fl-1929 Mons. Calcaterra kien ġie mistieden mill-Patrijiet tal-Parroċċa biex imexxi l-festa titulari ta' dik is-sena. Huwa għamel żjara lis-Soċjetà nhar it-22 ta' Ġunju 1929. Dak in-nhar ħalla l- Kallotta tiegħu biex tibqa' tifkira tiegħu fil-każin.l Ġie meħud ritratt fuq iz-zuntier tal-knisja flimkien mal- bandisti. Dan ir-ritratt għadu jeżisti u qiegħed f'waħda mis-swali tal-każin. Dan ir-ritratt ittieħed nhar il-25 ta' Ġunju. L-istess Isqof fl-24 ta' Ġunju kien għamel il-Griżma ta' l-Isqof lit- tfal tal-Parroċċa Fl-1932 insibu isqof ieħor Franġiskan. Dan kien l-Isqof Candido Moro O.F.M. li kien Vigarju Aposto- liku ta' Benghasi fil-Libva. Nhar is-6 ta' Ġunju, wara li għamel il-Griżma ta' l-Isqof fil-Parroċċa tagħna, huwa għamel żjara fil-każin. Il-kallotta tiegħu tinsab fil-każin ma' rigali oħra. Persuna ekklesjastika oħra, u għażiża għalina s-Slimiżi, huwa l- Eċċ. Tiegħu Mons. Arċisqof Ġorġ Caruana. Huwa kien Nunzju Apostoliku f'Cuba. Nhar il-5 ta' Diċembru 1936 ġie milqugħ fil-bieb tal-każin mill-President l-avukat G. Sammut u mill-Kappillan P. Franġisk Montebello O.F.M. Mons. Caruana kien ħu t-tabib Emmanuel Caruana li kien il-President tas-Soċjetà fis-snin B'tifkira ta' din iż-żjara għadna naraw il-Kallotta tiegħu fil- vetrina tar-rigali. Meta fl-1948, is-Soċjetà fakkret il- 25 sena mit-twaqqif tagħha u tal- Banda, kien ġie mistieden il-Vigarju Ġenerali Mons. Isqof Emmanuele Galea. Fis-17 ta' Ottubru 1948 bierek il-lapida ta' tifkira li tqiegħdet fl- intrata tal-każin. Waqt riċeviment li kien sar ġiet offruta kallotta ġdida u huwa ħalla tiegħu bħala tifkira lis- Soċjetà.6 Fl-24 ta' Ottubru 1948 kien ġie l- E.T. Mons. Arċisqof Sir Michael Gonzi biex jagħmel il-Griżma lil għadd kbir ta' tfal tal-Parroċċa.. Wara l-funzjoni fil-knisja kien mistieden għal rep0 żgħir fil-każin. Huwa ġie milqugħ mill-President Dr Joseph Soler LL.D. Ġiet offruta lilu kallotta ġdida bi bdil ma' dik li kellu $ Fl-1952 il-Patrijiet tal-Parroċċa stiednu lil ex-Ġeneral ta' l-Ordni, l- Arċisqof Mons. Pacifico Perantoni O.F.M. Huwa kien Arċisqof ta' Gerace fil-Calabria. Qabel il-funzjoni tat-Translazzjoni, il-Banda laqgħetu fix-Xatt u ġie mtella' bid-daqq tal- marċi f'karozza mikxufa. Wara l- funzjoni fil-knisja, nhar il-5 ta' Lulju, kien mistieden għal riċeviment. Il- President Dr Giovanni Felice LL.D., għamel diskors ta' l-okkażjoni. Wara offrielu kallotta ġdida u huwa ta l- kallotta li kellu biex tkun ta' tifkira tiegħu. Mons. Perantoni għamel diskors ta' ringrazzjament. . Ta' min jgħid ukoll li għal dan ir-riċeviment kien preżenti wkoll l-Arċisqof Gonzi.10 Huwa wkoll ingħata kallotta u ħalla tiegħu lis-Soċjetà. l Żjara ohra ta' l-Arċisqof Mikiel Gonzi kienet nhar il-25 ta' Ġunju 1961. Wara li amministra l-Griżma ta' l-Isqof lit-tfal tal-Parroċċa sar riċeviment fil-każin. Fil-gallarija tal- każin, il-President Salvinu Privitera għamillu diskors u l-Arċisqof wieġeb għalih billi kellem lin-nies mġbura.l Fl-1968 il-Parroċċa tagħna kienet qiegħda tfakkar il-50 sena mitt- iwaqqif tagħha. Nhar il-25 ta' Ġunju sar ir-riċeviment annwali fil-każin. L-Isqof Mons. P. Perantoni jippreżenta l-kallotta tiegħu lill-President tas-Soċjetà, Dak iż-żmien kien amministratur apostoliku ta' Għawdex.5 F'din l-okkażjoni, huwa wkoll ħallielna l-kallotta tiegħu bħala tifkira taż-żjara tiegħu. Għall-festa titulari ta' l-1972 ġie mistieden il-W.R.P. Ewgenio Cuskellv M.S.C. Huwa l-Ġeneral tal- Kongregazzjoni tal-Qalb ta' Ġest, li xerrdu mad-dinja d-devozzjoni lejn il-Madonna tas-Sacro Cuor. Fl-1 ta' Lulju, wara l-funzjoni fil-knisja, il- Ġeneral għamel żjara lill-Kazin waqt ir-riċeviment li jsir kull sena. Ġie milqugħ mill-President Dr Ċensu Tabone li wara li sar diskors offrielu dgħajsa tal-fidda bħala tifkira taż- żjara tiegħu lis-Soċjetà. Fl-1973 kien jaħbat il-50 sena mit- twaqqif tas-Soċjetà tagħna. Nhar id- 9 ta' Lulju il-Vigarju Ġenerali Mons. Isqof Emmanuele Galea fetaħ il-festi ġubilari b'quddiesa fil-knisja Wara żar il-każin u: attenda għal repċ żgħir.19 Fl-istess okkażjoni, fl-10 ta' Lulju, Mons. Isqof koadjutur ta' Malta ġie qaddes fil-bitħa tal-każin għall-membri u wara ġedded il-konsagrazzjoni tal- każin lill-Qalb ta' Ġesti.B7 Wara sar riċeviment u ffirma l-ktieb tal-viżita- turi. Bħala tifkira ta' din l-okkażjoni ħallielna l-kallotta tiegħu. $ Is-sena ta' wara, fis-17 ta' Ġunju 1974, Mons Arċisqof Mikiel Gonzi ġie jikkonsagra l-altar-mejda ġdid fil- knisja. Wara l-funzjoni għamel żjara fil-kazin fejn sar riċeviment żgħir. '. Huwa ffirma l-ktieb tal-viżitaturi. Fl-1986 il-Parroċċa kienet qiegħda tfakkar il-75 sena mill-ewwel purċissjoni tal-festa titulari. Kien lejlet il-festa 5 ta' Lulju, li wara t- translazzjoni u Quddiesa Pontifikali li mexxa Mons. Arċisqof ta' Malta Ġużeppi Mercieca, għamel l-ewwel żjara tiegħu lill-Każin. Ġie milqugħ mill-President Dr Ċensu Tabone. Saru diskorsi kemm mill-President u kemm mill-Arċisqof. Huwa ffirma l-ktieb tal- viżitaturi. L-Arċisqof ħareġ fil- L-E.T. Mons. Arċisqof M. Gonzi waqt żjara fil-Każin, fil-25 ta' Mejju 1961. gallarija tal-każin biex isellem lin- nies. Il-Banda Ċittadina tagħna daq- qitlu l-Innu tal-Papa. 20 Dak in-nhar sar bdil tal-kallotta li kellu l-Arċisqof2l ' It-18 ta' Mejju 1997 kienet ġurnata għażiża, sabiħa u storika kemm għall-Patrijiet Franġiskani, għall-Parroċċa u kemm għas-Soċjetà Filarmonika 'Sliema'. Wara li ex- Kappillan tal-Parroċċa u l-ex-Direttur Spiritwali tas-Soċjetà, l-Eċċ. Tiegħu Mons. Isqof Svivester C. Magro O.F.M. ġie kkonsagrat Isqof u nominat Vigarju Apostoliku ta' Benghasi fil-Libva, ġie jqaddes għall- ewewl darba fil-Parroċċa tagħna. Mons. Svivester kellu laqgħa kbira ħafna. Wara l-funzjoni fil-knisja ġie milqugħ fil-bieb tal-Każin mill- President is-Sur Tonio Portughese. Meta tela' fuq iffirma l-ktieb tal- viżitaturi. Sar diskors mill-President li offrielu somma flus bħala rigal għall-bżonnijiet tal-missjoni tiegħu. L-Isqof irringrazzjah u offra kallotta ġdida tiegħu biex tibqa' tifkira tiegħu L-E.T. Mons. Ġ. Mercieqa milqugħ fil-Każin minn Dr. Ċ. fil-każin.2 L-ex-president Dr Ċensu Tabone offrielu rigal personali li kien jikkonsisti fi ktieb illustrat dwar Għawdex. Wara, l-Isqof niżel fil- bitħa biex jiltaqa' man-nies tal- Parroċċa. Il-President stieden lil Mons. Svivester biex jieħu sehem fil- festi li se jorganizza l-każin f'għeluq il-75 sena mit-twaqqif tiegħu fl-1998. L-aħħar preżenza Ekklesjastika fil-każin tas-Soċjetà kienet, meta fil- 5 ta' Lulju 1997 ġie l-Arċisqof Mons. George Pell, Arċisqof ta' Melbourne fl-Awstralja. Wara li mexxa t- translazzjoni u konċelebrazzjoni fil- knisja, ġie milqugħ mill-President is- Sur Tonio Portughese flimkien mal- kumitat. Il-President għamel kelmtejn qosra u offrielu kallotta ġdida. L- Arċisqof ħalla l-kallotta lill-każin. Huwa ffirma l-ktieb tal-viżitaturi. Ħareġ fil-gallarija tal-każin waqt li l- Banda ''La Valette'' daqqet l-Innu tal- Papa. Ta wkoll medalja personali 2 Matul is-snin kienu diversi persuni bħal: Provinċjali, Monsinjuri, Kappillani, Patrijiet u Qassisin li żaru lis-Soċjetà f'okkażjonijiet differenti. Xhieda ta' dan tinsab fil-ktieb tal- Viżitaturi u f'xi ritratti li jinsabu fis- swali tal-każin. F'dan il-ħjiel tajna ħarsa ħafifa lejn dawk il-persuni li kienu fl-ogħla kariga ekklesjastika. Biż-żjara ta' dawn. il-persuni ekklesjastiċi hemm tifsira li barra li huma għamlu ġieħ lis-Soċjetà tagħna, tfisser ukoll li jkunu apprezzaw il- ħidma tas-Soċjetà matul il-75 sena tal-ħajja tagħha. L-Isqof Magro ma' Dr. Ċ. ŻJARAT MINN AWTORITAJIET ĊIVILI Issa nagħtu xi tagħrif fil-qosor dwar persuni li kellhom xi awtorità ċivili meta għamlu xi żjara lis-Soċjetà tagħna matul dawn il-75 sena tal- ħajja tagħha. L-ewwel persuna li għamlet żjara uffiċjali fil-każin tagħna kien l-ET. il-Gvernatur Ġenerali Sir Edmund Schreiber. Din iż-żjara seħħet nhar it- 30 ta' Ottubru 1945. Dakinhar sar riċeviment żgħir. Bħala tifkira ta' din l-okkażjoni, il-Gvernatur, ħalla ritratt bil-firma tiegħu. Dan il-kwadru jinsab f'waħda mis-swali tal-każin. $ Fis-17 ta' Ottubru 1948, fl-aħħar jum tal-festi ġubilari f'għeluq il-25 sena, il-banda għamlet marċ mix-Xatt sal-Każin. Wara, fuq iz-zuntier tal- Kien preżenti l-Onor. Prim Ministru Sir Paul Boffa M.D. Fl-intervall huwa ppreżenta lis-Soċjetà, fl-isem ta' l- ammiraturi u bosta għaqdiet oħra, 37 rigal. Għal din iċ-ċerimonja kienu preżenti wkoll membri oħra tal- Parlament u personalitajiet oħra. 2 Nhar l-24 ta' Marzu, 1950, il- Gvernatur Ġenerali Sir Gerald Creasv kien għamel żjara lill-knisja parrokkjali. Wara għamel żjara fis- sede tas-Soċjetà. Ġie milqugħ mill- President l-avukat Joseph Soler. Il- Gvernatur ħa ritratt mal-membri tal- Kumitat u xi soċji li kienu preżenti. Huwa ħalla ritratt bil-firma tiegħu. Dawn iż-żewġ ritratti jinsabu f'xi sala tal-każin 26 Qabel telaq iffirma wkoll il-Ktieb tal-Viżitaturi 27 Lejlet il-festa titulari ta' l-1953 ,il- Prim Ministru l-Onor. Dr Ġorġ Borg Olivier LL.D. għamel żjara lis- Soċjetà. Waqt programm fuq iz- zuntier tal-knisja, huwa għamel diskors u ppreżenta tazza tal-fidda mogħtija mill-ammiraturi. Ġiet ppreżentata lill-Viċi President is-Sur Anton Grech. Fl-istess okkażjoni, il- Ministru tal-Finanzi Dr J. Frendo Azzopardi, ippreżenta żewġ tazzi oħra lis-soċjetà.2 Il-firma tal-Prim Ministru tinstab fil-Ktieb tal- Viżitaturi 27 Nhar il-Hamis, 12 ta' Lulju 1973, is-Soċjetà kienet qiegħda tfakkar il- 50 sena mit-twaqqif tagħha. Dakinhar fid-9.00a.m. wasal il-Gvernatur Ġenerali l-E.T. Sir Anthonv Mamo flimkien mas-Sinjura tiegħu. Mal- wasla tiegħu ġie milqugħ mill- President Dr Ċensu Tabone u l- membri tal-Kumitat. Saru diskorsi mill-President u mill-Gvernatur. Wara Sir Anthonv Mamo kixef irħama kommemorattiva fl-intrata tal-Każin. 50 Iffirma l-Ktieb tal- Viżitaturi u wara għamel żjara wkoll fil-Knisja Parrokkjali li kienet armata għall-festa titulari $' Mill-Ktieb tal-Viżitaturi jirriżulta li nhar it-28 ta' Ġunju 1979 il-President ta' Malta Dr Anton Buttigieg LL.D. għamel żjara lill-Każin. Huwa kien mistieden fir-riċeviment annwali li jsir fl-okkażjoni tal-festa titulari $' F'għeluq is-60 sena mit-twaqqif tas-Soċjetà, nhar it-30 ta' Ġunju 1983, sar riċeviment speċjali fl- okkażjoni tal-festi anniversarji u tal- festa titulari. Il-mistiedna prinċipali kienet il-President ta' Malta l-E.T. is- sinjorina Agatha Barbara. F'din l- okkażjoni hija kixfet lapida, fit-taraġ tal-Każin, bl-ismijiet tal-Presidenti li mexxew is-Soċjetà. $ Qabel hija L-E.T. Agatha Barbara tikxef lapida tal-lista tal-Presidenti. kienet għamlet żjara lill-knisja parrokkjali. Nhar l-Għid il-Kbir, filgħodu, nhar id-19 ta' April 1987 kien għamel żjara qasira fil-Każin l-Onor. Prim Ministru Dr Karmenu Mifsud Bonnici LL.D. Huwa ffirma l-Ktieb tal-Viżitaturi u ġew mibdula xi rigali. $ L-akbar avveniment li għamel ġieħ lis-Soċjetà tagħna kien il-ħatra tal-President tagħha Dr Ċensu Tabone bħala President tar- Repubblika ta' Malta. Għal din il- ġrajja storika, is-Soċjetà għamlet festin lill-E.T. nhar il-25 ta' Mejju 1989. Il-Banda wasslet lill-President sal-Knisja minn triq Rudolfu. Wara li saret Konċelebrazzjoni solenni ġie milqugħ mill-Banda Sliema bid-daqq ta' l-Innu Malti. Huwa flimkien mas- sinjura tiegħu Marija baqa' sejjer fis- sala Fundaturi. Saru diskorsi ta' awguri mill-Viċi President u s- Segretarju. Hemm huwa kixef lapida li tfakkar il-ħatra tiegħu bħala President ta' Malta. Wara ffirma l- Ktieb tal-Viżitaturi bħala President ta' Malta. Għal din l-okkażjoni sar riċeviment fil-bitha tal-każin. Huwa baqa' jokkua l-post ta' President tas- Soċjetà. Żjara storika lis-Soċjetà kienet mill-E.T. George Vassileou, il- President ta' Ċipru, nhar id-29 ta' Ġunju 1991. Huwa kien qieghed fuq Żjara statali f'Malta. Fis-sala ffirma l- Ktieb tal-Viżitaturi. Iż-żewġ Presidenti, flimkien, tellgħu bandiera ġdida tas-Soċjetà, minn fuq iz-zuntier tal-knisja, fuq l-arblu tal-bejt tal- każin. Wara, it-tnejn qagħdu jaraw il- ħruġ tal-vara min-niċċa mill-gallerija tal-Każin. Sar ukoll riċeviment żgħir għal din iż-żjara storika. Iż-żewġ Presidenti kixfu wkoll lapida kommemorattiva fis-sala t'isfel.57 L-Onor. Prim Ministru Dr Eddie Fenech Adami LL.D. għamel żjara lis-Soċjetà nhar is-26 ta' Marzu 1993. Huwa kien mistieden għall-festa li s- Soċjetà għamlet lill-President tagħha u ta' Malta f'għeluq it-80 sena ta' Dr Ċensu Tabone. Wara quddiesa ta' radd il-ħajr fil-Knisja Parrokkjali sar riċeviment kbir u ttieħed ritratt ta' tifkira. Kienu preżenti wkoll membri Parlamentari miż-żewġ Partiti insibu li f'diversi snin is-Soċjetà kellha żjarat minn Konsli jew Ambaxxaturi f'Malta, numri ta' Parlamentari Ingliżi u Maltin ta' diversi partiti politiċi, segretarji tal- Gvernaturi jew Presidenti, Presidenti ta' assoċjazzjonijiet differenti u persuni oħra. Dawn iż-żjarat jagħmlu ġieħ lis-Soċjetà tagħna, għax dawn il- persuni jkunu qegħdin jirrikonoxxu l- kontribut siewi li s-Soċjetà tagħna tat lill-kultura tal-mużika f'pajjiżna kif ukoll għall-ħidma soċjali li wettqet fost il-poplu Slimiż. Dr. Ċ. Tabone u G. Vassiliou jtellgħu l-Bandiera ġdida fuq il-bejt tal-Każin, fid-29 ta' Gunju 1991. Politiċi..8 Il-Prim Ministru ffirma l- Ktieb tal-Viżitaturi $9 L-aħħar personalità: ċivili li għamlet żjara lis-Soċjetà kien l-E.T. il-President ta' Malta Dr Ugo Mifsud Bonnici LL.D. Nhar is-26 ta' Ġunju 1994, huwa ġie mistieden mill- Kumitat biex jinawgura s-sala ta' l- Arkivju. Din ġiet iddekorata mill- ġdid. Għamel diskors taċ-ċirkostanza. Kien il-mistieden speċjali fir- riċeviment annwali. Qabel, huwa kien għamel żjara fil-knisja parrokkjali fejn ammira s-sbuħija tal- vara tal-Madonna u l-knisja armata għall-festa. Hawn tajna ħarsa ħafifa dwar l- aktar persuni prominenti. Fil-fatt wieħed mir-riċerkaturi u storiċi tas-Soċjetà. Ktieb tal-Viżitaturi. Winston L. Zammit: Soċjetà Filarmonika Sliema, 1993, pp. 22,209, p. 547; Ktieb Viżitaturi. Ara ktieb tal-Viżitaturi. : Ara vetrina fil-Każin. : Ara ktieb tal-viżitaturi u l-vetrina tar- : Id., ibid. : Winston L. Zammit: Soċjetà Filarmonika : Ara ktieb tal-Viżitaturi. Ara ktieb tal-Viżitaturi. Ktieb tal-Viżitaturi. Ara Ktieb tal-Viżitaturi. Ritratt nostalġiku: Il-President Tonio Portughese ma' P. Ġużepp Vella, 40. Id., Ibid., jew Kronaka tal-Kunvent O.F.M. Sliema, Vol.