L-ISTORJA TAS-SALIB Is-salib li fuqu miet Ġest Kristu għandu hu wkoll l-istorja tiegħu, li nistgħu nqassmuha f'żewġ taqsimiet: waħda mill-mewt ta' Kristu 'l quddiem, l-oħra mill-mewt ta' Kristu 'lura; waħda, tgħidilna l-ġrajja tas-salib mindu sabitu Santa Liena sal-lum, l- toħra turina x'kienu jafisbu l-insara taż-żmenijiet il-qodma fuq nisel is-salib imqaddes jew fuq is-siġra li minnha inħadem is- salib. Fuq din it-tieni taqsima biss biħsiebi nitkellem, mhux bħala mogfidija taż-żmien, iżda biex nuri kif moħħi il-bniedem jati sura u ħajja lil-ħisieb tiegħu, kif jinseġ storja biex ifisser bi ġmiel u b'qawwa akbar dak li jħoss f'qalbu. Għalina, s-salib imqaddes kien maħdum minn għuda maq- tugħa minn siġra li ma kellha xejn aktar minn siġar oħira. Mhux hekk kienu jaħsbu dari. Dik is-siġra kellha tkun siġra tal-għaġeb biex jistħoqqilha ssir is-salib ta' Kristu,u billi l-aktar siġra tal-għaġeb kienet is-siġra tal-ħajja mħawwla f'nofs il- ġenna tal-art, l-insara malajr qabblu ma' din is-siġra s-siġra tas-Salib imqaddes. Insibuba miktuba l-ewwel darba fis-sċklu 12. Tgħid hekk: 'tAdam kien marid u kellu wġigħ kbir; bagħat 'libnu l-ġenna tal-art u l-anġlu tah fergħa mis-siġra tal-ħajja, u Adam, li kien jaf xinhi dik is-siġra, ħawwilha u saret siġra kbira. Żmien twil wara, huma u jibnu t-tempju ta' Salamun, ġiebu għawied minn kullimkien u fosthom travu minn dik is-siġra wkoll. Iżda baqa' żejjed u rmewh. Meta s-sultana ta' Saba marret iżżur is-sultan Salamun, rat dak it-travu u tàtu qima. Wara tefgħuh f'għa- dira jew menqa li fi żmien Kristu nixfet u għalhekk it-travu reġa' deher, Tellgħuh u minnu għamlu s-salib ta' Kristu.' Dik il-ħabta, fis-seklu 12 ukoll, insibuha miktuba b'għamla ftit u xejn imbiddla: 'Fi żmien is-sultan David, raġel mar f'masġar, ra siġra li għoġbitu, qatagħha u ġiebha lis-sultan. Stagħġeb biha s-sultan u ksieha bid-deheb u beda jatiha qima ta' kulljum. Hekk ukoll għamel ibnu Salamun. Meta s-sultana ta' Saba marret iżżur is-sultan Salamun u. rat dak iż-żokk ta' siġra miksi bid-deheb qalet: Li kien jaf Salamun x'għad isir minn dik il-għuda, ma jatihiex qima imma jaħraqha, għax fiha għad jissallab bniedem li jġarraf is-Saltna tiegħu. Malli sema' Salamun dal-kliem, minnufih qaxxar dak it-travu mid-deheb u rmieh f'menqa, li fi żmien Kristu kienu jinżlu fiha l-morda u jfiqu. Fl-aħħar jiem tal-ħajja ta Kristu l-menqa nixfet, u l- Lhud, malli raw it-travu, tellgħuh u għamlu bih is-salib.' Nistgħu naħsbu li din l-istorja, qabel ma nkitbet, kienet ilha ġejja minn żmien għal ieħor, u, bħalma dejjem jigri, aktarx dejjem tikber u tiżżejjen b'xi żjieda ġdida. X'uħud jaħsbu li l-eqdem għamla ta' din l-istorja hi t-tieni waħida li semmejna, li fiha Adam majindaħal xejn. L-istorja ta' Adam marid li jibgħat 'l ibnu l-ġenna tal-art, naqrawha fi ktieb ieħor qadim li jismu Il ħajja ta' Adam u Eva. Jista jkun li minn din l-istorja ttieħdu xi xniexel biex aktar iżejjnu l-istorja tas-Salib u aktar ikabbru l-għaġeb tas-siġra tas-salib. Hu xinhu din l-istorja kienet miżmuma f'dawk iż-żmenijiet b'għożża kbira, għax naqrawha fil-kotba ta' għorrief magħrufin għall-għerf u għat-tjieba tagħhom. Daħlet saħansitra fit-talb tal-Knisja. Fl-innu tal-Matutin tal-festa tas-Salib, nhar l-14 ta' Rettembru, ngħidu: ried mis-siġra li qatlitna il-ħlas joħroġ ta' saħħitna. Biex is-saħħa hekka tiġina mnejn il-mewt ħarġet għalina.'£ Jiġifieri, s-siġra li ġebitilna l-mewt bid-dnub ta' Adam, radditilna l-ħajja bil-mewt ta' Kristu. B' xhieda ta' ġieh lejn il-Knisja ridt inġib hawn din l-istorja żgħira. Ara L. MIFSUD-TOMMASI, L-inni mqaddsa, faċċ. Iridu din qalbi joqtluli, U qalb oħira jridu jġibuli— Mhux qalb ommi, Mhux qalb bħal din, Li tagħtni sa 'ssa ġo fommi Kliem ta' mħabba u mibegħda maltin; Le, qalb oħra, barranijal Qalb li qatt u qatt ma ħabbtet F'sider ta' malti ħija Iżda jien jekk din qalbi joħduli, Għal xejn qalb oħra jġibuli, Għax ma' qalki, Jekk darba tmur, Magħha tmur saħti, imur nifsi, Tmur ruħil u jiena mmut. Ġ.