IL-Festa ta' Sant'Elena Anniversarju (1763-1931) Minn Winston L Zammit, BA Hons, PGCE, MA 1763 Mitejn u ħamsin sena ilu, il-Prepostu. 4,3 Arċipriet kien il-Kanonku Dun Ġużepp 1/ Vassallo. Djarju ta' dik is-sena jagħtina dan it-tagħrif dwar il-festi. 18 ta' Awwissu, jum Sant'Elena, titular tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara, fejn hemm il-festa bil-mużika u purċissjoni, u Pontifikal mill-Prepostu (Dun ġużepp Vassallo) bil-Presbvter Assistens bil-kappa manja xolta. Il- paniġierku sar minn Patri Kapuċċin. Tqiegħed f'postu l-kwadru l-ġdid ta' Sant'Elena, fil-mument li sabet is-salib imqaddes, xogħol tal-Malti Francesco Zahra £ (D ta' sant'Elena f'din is-sena ġiet iċċelebrata b'pompa aktar mis-soltu. It-tiżjin tat-Tempju Elenjan u l-gandlieri l-ġodda li deheru fuq l-altari f'dak il-jum ġibdu l-ammirazzjoni ta' bosta. Il- mużika tas-Surmast Bugeja ferrħet il-qlub bil-melodiji tagħha. Il- paniġierku sar minn Dun Ġużepp Scerri, Viċi-Parroku f'San ġiljan: Il-faċċata tal- Knisja, il-logħob tan-nar u l-baned mużikali ġibdu poplu numeruż li ġie minn diversi bnadi tal-gżira. Il-Prepostu Arċipriet kien il-Kanonku Dun Salvin Spiteri (1866-1877), filwaqt li l-Prokuratur kien il- Kanonku Kantur Dun Ġużepp Charbon (II) 1883: Mija w tletin sena ilu il-Prepostu-Arċipriet kien il-Kan Dun Kruċifiss Pisani Borg, SThD (1877-1888) filwaqt li l-Pokuratur kien il-Kan Dun Naz Micallef. Minkejja l-preparazzjonijiet kbar li saru il-festa ta' barra ma kienitx irnexxiet minħabba r-riħ. Il-paniġierku sar mill-Papas Schiro. Fil-knisja iżżanżnet l-abside tal-kor, xogħol ċa fresco' tal- pittur Malti ġużeppe Cal u inħadmet fi tmintax il-ġurnata. 1913 Mitt sena ilu, il-Prepostu- Arċipriet kien Dun Alfons Borg, SThD (1897-1917) u l-prokuratur kien il- Kanonku Dun Naz Gatt. Iċ-ċerimonji reliġjużi tmexxew mill-imsemmi Prepostu Borg u l-paniġierku sar minn Patri ; Eugenio OCD. Il-festi kienu suċċess grazzi għall-impenn tal-Prokuratur Kan . Gatt, li kien responsabbli għall- amministrazzjoni tagħha. 1933: Tmenin sena ilu, il-Prepostu-Arċipriet kien Dun Karm Bonnici (1924-1934) u l-Prokuratur kien il-Kan Dun Karm Bezzina. Biex jinġabru l-flus għall-festa, insibu li din is-sena kien hemm skema ta' għotja ta' sold fil-ġimgħa, u bħala premju kien hemm erba' rigali. In-numri rebbieħa ittellgħu lejliet il-festau r- rigali kellhom jinġabru mingħand il-Prokuratur. Il-funzjonijiet prinċipali tal-festa tmexxew mill-Prepostu Dun Karm Bonnici u l-paniġierku bit-taljan sar mill-Kanonku Penitenzier Dun Gużepp Aquilina. Il-mużika skont il-'Motu Proprju' tmexxiet mis-Surmast Ferdinand Camilleri 1943: Sebgħin sena ilu, fi żmien il-gwerra, il-Prepostu kien il-Kan Emm Vella, DD, BI Can. Nhar Santa Marija (15 ta' Awwissu), it-tieni jum tat- tridu, iċċelebra l-Ewwel Quddiesa Solenni tiegħu is-Saċerdot Novell Dun Vinċenz Buhagiar. 1953 Sittin sena ilu, il-festi saru b'solennit: akbar, billi ħabat l-1625 anniversarju tal-mewt ta' Sant'Elena (328-1953). Il-Prepostu-Arċipriet kien il-Kan Emm Vella, DD, BI Com. Il-Prokuratur kien il-Kanonku Dun Vinċenz B'tifkira ta' dan l-anniversarju iżżanżnu dawn l-opri ġodda: zuntier ġdid quddiem il-Bażilika li inħadem minn xi erba' dilettanti taħt id-direzzjoni tal- Faraġ ħelu tal-insara F'dan l-isbali jum ta' ħajti Inti u tiela' lojn s-sema Wassal din l-ewwel quddiesa tiegħi Quddiem Alla Biex tkun għajn ta'ġid għal rulii Biex inqaddes lil ħaddieħor U hekk meħlusa Minn kull rabta tad-dinja Nittajru miegħiek ilkoll lejn is-sema Rebbiħin infaħħru' l-Alla. Bur Gieenż Budantar Kolleġjata ta' B'Kara. Prokuratur il-Kanonku Dun Vinċenz Saliba. Iz-zuntier ġie mżejjen ukoll b'żewġ pilastri ġodda tad-dawl li għandhom il-pedestalli magħmul mill-istess materjal taz-zuntier. Dawn ġew maħduma minn D Camilleri fuq disinn tal-Kanonku Vinċenz Saliba. Fil-Bażilka iżżanzan ukoll numru ta' opri ġodda. Dawn kienu il-bankun tal-vara titulari, bil-vażuni tal- fidda u fjuretti ġodda. Il-bankun kien opra tal-Karkariżi. ċensu Sammut ħadem il-bronz u Pietru Pawlu Muscat ħadem l-injam. Il-vażuni tal-fidda kienu xogħol ta' ċensu Sammut u l-fjuri tal-ganutell, xogħol ta' Manwel tal-Qrendi. Dawn iż-żewġ opri ġabar għalihom Paul Pace u tlestew xi ftit xhur qabel mewtu. Fil-kappella tas-Sagrament saru żewġ anġli kbar tal-irħam abjad li ġew maħduma ġewwa Milan u irregalati minn Klement Gauci. Fil-kappella tad-Duluri iżżanżnu sett ġdid tal-Via Matris li ġie maħduma Ruma (VIID. Lilek O Ħaruf bla Tebgħa imgħannaq mas-Salib Tron Tiegħek u glorja ta' Ommi Elena noffri dan l-Ewwel Sagrifiċċju tiegħi biex taħt id-dell tiegħu nitgħallem naqdi Lilek u lil għajri, DUN PAWL GAUCI B'kara. Nhar il-festa. ta' San Ġwakkin 16 ta' Awissu 1953, Bi preparazzjoni għal dawn il-festi f'Mejju 1953, saret fiera kbira ġewwa l-Istazzjon tal-Ferrovija, li fiha ħadu sehem iż-żewġ baned lokali, Duke F'din is-sena 1953, Birkirkara kellha saċerdoti ġodda: Dun Vincent Debono SDB, Dun Pawl Gauci, u Dun Karm Calleja. It-tlieta li huma iċċelebraw l- Ewwel Quddiesa tagħhom fil-ġranet tal-festi. Nhar Santa Marija, it-tieni jum tat-tridu, iċċelebra l-Ewwel Quddiesa Solenni tiegħu Dun Vincent Debono, SDB, u l-priedka tal-quddiesa saret minn Dun Nazzarenu Camilleri, SDB. L-għada, festa ta' San ġwakkin, l-aħħar jum tat-tridu, iċċelebra l-Ewwel Quddiesa Solenni tiegħu Dun Pawl Gauci, u fil-quddiesa ippriedka l- Kanonku Kantur Dun Vincenz F'din l-okkażjoni is-Surmast G Scerri tan-Naxxar, esegwixxa quddiesa sabiħa li kkompona huwa stess għal din l-okkażjoni. B'cara 17-viil-53 Lejliet il-festa filgħodu, Dun Karm Calleja qaddes il-quddiesa solenni tat- Te Deum u ġiet esegwita quddiesa ta' Perosi mis-Surmast J Grima (X). Billi l-Prepostu-Arċipriet, Kan Emm Vella nhar il-ħadd 12 ta' Lulju kien telaq mal-Arċisqof M Gonzi fuq żjara pastorali fl-Awstralja (XI), il-funzjonijiet prinċipali tal-festa f'din is-sena tmexxew mill-Vigarju ġenerali u Isqof Awżiljarju Mons Emm Galea (XII). 1983: Tletin sena ilu, il-Prepostu kien Mons I Sciberras Psaila, JUD, u l- Arċipriet kien il-Kan Dun Ġużepp Mifsud Bonnici, BA, Lic D. Il- Prokuratur kien il-Kanonku Dun Vincenz Saliba. Il-festa ġiet iċċelebrata l-ħadd, 21 ta' Awwissu, u l-priedki tat-tridu saru minn Patri Klement Azzopardi, OCD. Lejliet il-festa filgħodu, il-Kan Teologu Dun Anton Mallia, Viċi-Parroku, ħa l-pussess ta' Kanonku Teżorier minn idejn il-Vigarju ġenerali Mons C Xuereb. Il-funzjonijiet prinċipali tal-festa tmexxew mill-Prepostu Mons I Sciberras Psaila, JUD, Protonotarju Appostoliku, liebes il-mitra, filwaqt li l-paniġierku sar minn Dun M Ikiel Agius, Kappillan ta' ħal-Safi. Fil-purċissjoni ħadet sehem il-Banda Sant'Elena (XIID. 1993: Għoxrin sena ilu, il-Prepostu kien Mons I Sciberras Psaila, JUD. L-Arċipriet kien il-Kan Dun Anton Vella, BA, Lic D, u l-Prokuratur tal-Festi kien il-Kanonku Dun Karm Busuttil. Il-festa ġiet iċċelebrata l-ħadd, 23 ta' Awwissu. Il-prietki tat-tridu saru mill-Kanonku Kantur Dun ġwann Borg. It-transulazzjoni, Primi Vespri, purċissjoni u quddiesa solenni tmexxew mill-Kanonku Dun Anton Mallia Borg (billi l-Prepostu ma kienx jiflaħ) u l-paniġierku fil-quddiesa solenni sar minn Patri Philip Cutajar, OFM, Ministru Provinċjali. Fil-purċissjoni ħadet sehem il-Banda Sant'Elena. Filgħaxija l-Kanonku Teżorier Dun Anton Mallia mexxa s-Sekondi Vespri u wara l-Vigarju ġenerali, Mons A Depasquale, JCD, mexxa r-reposizzjoni (XIV). 4 I. L(ibrerija) N(azzjonali) M(alta) Nru 17, pp 162, 163. Tagrif fil-pussess tal-awtur VIII. Ibid., I5S-VI-1953, p 3 X. Leħen is-Sewwa, 2-IX-1953 XI. Tagħrif fil-pussess tal-awtur XII.