L-istorja tas-Soċjetà Mużikali a San Pio X- Lija ke à h : ż I MIĠBURA MINN MARK SCIBERRAS; CARLSTON GRIMA MICHAEL SALIBA a . pa fi - il XI ħ wi ke kai ġ ki 1 żħ i xl sġu SEA 1894 twaqqfet l-għaqda Mandolinista li semmewha Fior F'Arancioli tfisser Fjura tal-Larinġ Fl-1900, il-Maltin ftit jew wisq kienu għadhom jgħixu l- ħajja tagħhom kwieta bħal dik ta' missirijiethom: Inkwiet industrijali ma kienx hawnu l-poplu fil-maġġoranza tiegħu kien għadu bla skolau ftit kien jisma' bl-aħbarijiet jaħarqu ta' pajjiżi oħra. Minħabba ċ-ċokon tal-gżira, maħkuma kif kienu mill-Ingliżi, iBMaltin ftit setgħu jħarsu u jaraw il bogħod mix-xtut ta' pajjiżhom. Għalihom ma'kienx hemm ħlief'li jissoktaw jgħixu fil- kwietit-twemmin Nisranili kien jintiret mill-missier għall- iben. Kemm fl-ibliet kif ukoll fl-irħula ta' Malta kont issib nies li qajla joħorġu mill-postfejn twieldu u għalhekk bilfors kellhom rabtiet qawwija:ma' pajjiżhom. Kull beltu raħal kellu l-qaddis patrun tiegħu, u l-festa ta' datril-qaddis;li tiġi darba kull sena, kienet tiġi mfakkra bil- kbir; Propju minħabba f'hekk kienu bdew jinfetkumkażini soċjali fl-ibliet u fl-irħula kollha ta Maltiies F'Ħal Lija wkoll, raħal ċkejkem fiċ-ċentruta Malta, inħass il-bżonn ta' dawn il-każini u sa qabel l-1900 diġà kienu hfetħu xi-tlieta. L-għan tagħhom kien lijservu tal-postfejn jiltaqgħu l-irġiel tar-raħal, u fl-istessħin iservuwkoll ta' post fejn jinħadem l-atmar-tatftoroq: għall-festa F'kbira tas- Sali(attikur, ħa a 7 inelodjużi taBkitatri u mandolini, se Te miċ N ż ż-Kax ; Soċjetà Mużikali ti pidx tija: 110 sena Anniversarju 1 905-201 KAR- ke Dak iż-żmien il-Kappillan ta' Ħal Lija kien Dun Mattew Cortis li miegħu kellu joqgħod lil ħuh Dun Xand Cortis. Dan tal-aħħar kien iħobb jikteb fuq il-ħajja tan-nies ta'- żmienu. ; Fuq il-festa tas-Salvatur kien kiteb li n-nies ta' Ħal kijà joħolmu wisq kmieni biha, 'Minn xahar qabel, jew iżjed tibda 'tisma' l-isparar — tal-maskli, it-tifqigħ tal-bombi, il-ġiri tat-tfal madwar iz- 7 zuntier. Iż-żgħażagħ aktarx tarahom mehdija fil-ħin tas-serħ, u 7 saħansitra jishru filgħaxija jħejju bandieri, trofej, piramidi, — kuruni, stilel, skrizzjonijiet u ħwejjeġ oħra bħal dawn Issa — dan ix-xogħol kollu kien isir fil-Każin tar-raħal. Meta dan l-armar, kollu skultura tlesta'u beda jintrama. fil-ġranet tal-festa, xi rġiel oħra minn Ħal Lija dehrilhom li tajjeb jitgħallmu xi strument tal-kordi sabiex jgħaddu ż żmien. U: hekk fl-1894 twaqqfet l-Għaqda Mina fifietà li. semmewha Fior d'Arancio li tfisser Fjura tal-Larinġ. sdawn il-mandolinisti kienu bdew joħorġu jdoqqu mat- toroq tar- raħal u jferrħu lil kulħadd bid- daqq tal-kordi' Ġdin U Minn dan Wieħed jara li f'Ħal Lija tminn dejjem kien hawn nies li jħobbu (l-arti, b'mod Speċjali l-mużika li terfa' l-ħsieb li thenni l-qalb. Għalhekk xi nies minn Ħal Lija dehrilhom li tkun ħaġa xierqa kieku kellha titwaqqaf xi għaqda mużikali li mhux biss iddoqq istrumenti — tal-kordi iżda — wkoll strumenti oħra. Dawn in-nies sabu min (jinkuraġġibom trjtihom l-għajnuna f'dik ili hi organizzazzjoni. Fost dawn insibu lil John Ellis u lil Luiġi: $ Engerer li ta' spiss kienu jkunu Ħal Lija għall- vaganzi tagħhom. Fl-ewwel ktieb tal-minuti tal- jlaqgħat tal-kumitat insibu li fit-23-ta' Mejju, 1905 twaqqaf il-ewwel kumitat magħmul minn dawn is-sinjuri kollha (jgħammru f'Ħal-Lija: President — Is-Sur John Ellis, Segretarju — IS-Sur Luiġi Engerer, Teżorier — Is-Sur Ċikku Xerri u: sitt: Deputati. Il-membri ġodda. tal-każin għoġobhom jagħżlu bħala direttur spiritwali lil Dun Baskal Grech. 7 (7 Issa l-attività prinċipali taf mużika. Dawk li qabel kienu jdoqqu xi kitarra jew mandolina riedu jitgħallmu jdoqqu strumenti oħra u għalhekk il-kumitat mill-ewwel nieda konkors nazzjonali sabiex jagħżlu Surmast magħruf. Għalhekk għamlti sejħa fil- 'ġurnali għal surmast direttur tal-banda u għaliha wieġbu — dawn is-surmastrijiet diretturi kollha gwappi fl-arti tad- direzzjoni. Gatt, Antonio Miruzzi, G.E. Cali (Assistent Direttur tal-Orkestra tat-Teatru Rjal) u oħrajn. Dan jixhed illi l- element għall-ġid tal-mużika f'Malta qatt ma naqas u minn dejjem kien għani. Il-kummissjoni; imwaqqfa għal din l- għażla minn fost dawn l-imgħallmin professuri, wara stħarriġ, waslet fil-konklużjoni li taħtar lil Mro Antonio Miruzzi, mużiċist'kompożitur u direttur mill-aħjar, sabiex jieħu taħt idejh il-Banda li kienet għadha kif twieldet. Il-membri kienu ħafna u bosta minnhom xtaqu jitgħallmu jdoqqu. Membricli diġà kienu jdoqqu l- mandolina jew il-kitarra bdew jinkuraġġixxu liż-żgħażagħ Sabiex jaqbdu malajr l- artittal- mużika: Is-Surmast Miruzzi ried. iwaqqaf il-banda fuq sisien sodi mill-ewwel u bejn minħabba l-kwalitajiet sbieħ tiegħu, u bejn n'bi sgħajnuna li ssab mill-mandolinisti, irnexxielu fi ftit żmien iħarreġ bosta 'allievi'u jagħmilhom bandisti. F'laqgħa ġenerali ġie deċiż li jgħammdu l-banda bl-isem: ta'Pio X' f'ġieħ il-Papa renjanti, il-Papa qaddis; il-Papa tal- wirisiiga Il-membri mhux biss riedu li l-każin IE jissemma Pio X,iżda xtaqu wkoll li l-istess Papa. jkun il-patrufi tal-każin tal-banda. Għalhekk X. il-President Ellissmegħjun mid-Direttur Spiritwali Dun Baskal Grech li kien sar direttur spiritwali fis-27 ta' Ġunju 1906, kiteb lill-Papa'fejn talbu jaċċetta li hu ' rinifsu jkun il-patrun tagħhom. Il- Papa Pio X, li kien bniedem qaddis, taċċetta din it-talba, faħħar l-għaqda u s-sentimenti li sspirawha sabiex tissemma: għalih. u bagħat. l Appostolika Benedizzjoni lill-membri — 'kollha: Din l-ittra tinsab; merfugħa — b'għożża kbira fil-każin. i. Pro Secretario Generale en Pregmo Sig. JoħweEllis Lia skadiet Iktar tard Dun Baskal reġa' kiteb lill-Paparfejn talbu 7 f'isem il-membri kollha tal-każin, sabiex jagħti-Indulġenza: jaġi Plenarja lis-soċji kollha. Hawnhekk il-Papa Qaddis innibu si b'ittra miktuba: minn idejh stess laqa din: it-talba. ae 7 ikkonċeda Indulġenza Plenarja lis-soċji koll jekkadawai. — iqerrtru i jitqarbmuj jew nhar il- ġe ta' LI il- A — Ħadd ta'wara. B Ma Ka Din l-ittra-li hija relikwa mill-aqwa .ta' dan il-Papa Qaddis, ukoll tinsab b'għożża kbira fis-Sala: tal-każin. 5 L-inawgurazzjoni tal-banda —2— Is-Surmast Miruzzi beda jlaqqa lill-bandisti allievi ta' spiss u fi ftit xhur irnexxielu jwassal il-banda l-ġdida li tista' tagħmel programm tal-inawgurazzjoni tagħha. Dan ġara fit-30 ta' Diċembru 1906, meta l-planċier ġdid ġie mżanżan fuq iz-zuntier. tal-knisja u l-Isqof Pietru Pace bierek żewġ standarti rregalati lill-banda l-ġdida mill-Kurunell John Francia u mill-Kurunell Markiż Giovanni DePiro, it-tnejn Folla mdaqqsa assistiet għal dan il-programm mużikali u meta l-banda'spiċċat iddoqq is-sinfonija 'Ogni Principio ċ Forte' li s-Surmast Miruzzi kkompona apposta, in-nies infexxew iċapċpu sabiex jtiru l-apprezzament tagħhom. Wara sar diskors tal-okkażjoni mill-President tas-Soċjetà is- Sur John Ellis, fejn ippreżenta bakketta tal-ebanu interzjata bil-fidda lis-surmast Miruzzi; bħala sinjal ta' qima u ta Meta spiċċa l-programm, in-nies ġew mistiedna għal trattament lussuż fid-dar 130, Main Street;-bija, li fih kulħadd, bandisti, soċji u ammiraturi, kiel u xOtob,fostil-su. ferħu l-briju'li jġibu magħhom okkażjonijiet bħal dawn: Wara li għadda kollox. il-Kumitat induna li għal dan it- trattament kellu joħroġ 'il fuq minn mitt lira u hekk il-kaxxa batiet u s-Soċjetà Kellha ssib ruħha fid-dejn. Hawnhekk ġie maħtur bħala teżorier is-Sur Salvu Mifsud li, bil-għaqalu l- ħidma tiegħu, irnexxielu jerġa' jġib lis-Soċjetà fuq saqajha, tħallas id-dejn u l-banda reġgħet bdiet tiltaqa' u tkompli bil- ħajja normali ta' qabel. Hekk naraw li dan l-inkwiet finanzjarju ma tellifx il- ħidma li għaliha twaqqfet is-Soċjetà — dik mużikali. Tanthu hekkli f'Jannar tal-1907 il-banda Pio X ġiet mistiedna mill- każin Konti Ruġġierif tar-Rabat sabiex twettaq programm mużikali nhar il-festa ta-San Pawl. Il-programm kien sabiħ u ntgħoġob tant'li r-Rabtin bħala: sinjal ta' ħbiberija u ammirazzjoni rregalaw lill-banda tazza tal-fidda. Ftit wara l-banda ġiet mistiedna sabiex iddoqq programm fiż-Żejtun u minn hemm 'il quddiem stediniet oħra bħal dan baqa' jiżdied minn sena għal sena. R.Vassallo ta Rosa laħaq President fit-28 ta'Marzu 1909. i F'Ġunju 1910, il-banda ħadet sehem fl-isfilata'li safetil- Belt Valletta, fl-okkażjoni tal-Inkurunazzjoni tanReiĠorġ V:Eost dokumenti tal-każin insibu ittriftekringrazzjament u-inkoraġġiment iffirmata Mi Enrico Mizzi. $ BIE. sehem li ħadet il-banda billi kienet wettqet programm ta' mużika fil-ġnien tal-Ġeneral Barronsag 7 , Is-Sur Luiġi Agius laħaq President fl-10 ta Qliubral 1911. Il-każin tal-banda kompla jikberfil-għadd tal-membri. Tn- sRiċiaia, al za KA, jgost. jisimgħu l-banda isLoR AR u Aċeotebtu dawk kient jmorru jisimgħu l-kunċerti fil-bitħa tal- l-każin. Nhar il-festa tas- Salvatur 1910, il- bandisti żanżnti l-uniformi tas-Sajf u l- każin kien nefaq £40 sabiex il-banda jkollha l-uniformi tagħha. Matul is-sena 1919'sar trasferiment mill-ewwel dar 'fejn kien il-Każin, No 41 Strada Reale, għall-post li qegħdin tih illum li dak iż-żmien kien 44 Strada Reale. Il-Kumpanija Filodrammatika Mhux il-membri kollha kienu: jitħajru jdoqqu: xi strument tal-banda, u għalhekk ġara li dawn il-membri ġiethom f'moħħhom li jibdew jagħmlu t-Teatrini fil-bitħa kbira tal-każin. B'dan 'l-iskop. fl-1913 twaqqfet il-Lija Dramatic Companv-L-imseħbin ta' din l-għaqdasbdew itellgħu diversi xogħlijiet tal-palk u n-nies bdew kull nhar ta' Sibt'jew il-Ħadd filgħaxija jmorru jgħaddu l-ħin ħieles tagħhom hemmhekk. Il-bitħa kienet timtela u fix-xitwa; is- soċji kienu jsaqqfuha b'xi biċċa drapp tal-luna biex tilqa x- Dak iż-żmien nisa ma kinux jaħdmu fuq il-palk, u ġSB parti tal-mira kien jaħdimha xi ġuvni li'Kellu vuċi rqiqa. 7 Il-qligħ: mir-rappreżentazzjonijiet dejjem mar għall- bżonnijiet' tal-banda u tal- każin. Fl-1914 faqqgħetil-Gwerta l-Kbira, tl minħabba f'hekk, ' l-attivitajiet fil-każini ma baqgħux humerużi bħal qabel. L- aħbarijiet koroh tal-gwerra kienu jaslu wkoll fir-raħalu n- nies bdew'inisslu fihom sens. ta' emi u ta' stennija fuq x'setgħa jiġri fil-ġejjieni… Meta mbagħad fl-1918, il-gwerra spiċċat, is-soċji tal- każin reġgħu intefgħu għall-ħidma, bil-banda ferm attiva fil-programmi mużikali tagħha, kemm fir-raħal kif ukoll f'irħula oħra. —7 Matul is-sena kienujsiru l-kunċerti sabiex ħobogħal. fil- ġranet tal-festa tas-Salvatur, il-banda toħroġ iddoqq mat- toroq tar-raħal kif ukoll fuq il-planċier fuq l-istess zuntier tal-knisja. Il-kumpanija tat-teatrin, 'ukoll,: ma tellgħetx. biss 'xogħlijiet tal-palk għan-nies ta' Ħal Lij a iżda ħadinet ukoll drammi u fares fil-Marsa, Ħaż-Żebbuġ u U Postijiet oħra. Fl-1922 laħaq surmast proviżorju, Mro Darmanin, minħabba li s-Surmast Miruzzi kien ma jiflaħx. Insibu li fis- sena 1925 Mro Luiġi Fenech laħaq bħala l-ewwel Assistent Surmast. Sal-1926, is-Surmast Direttur tal-banda'kien l- istess Antonio Miruzzi. Dan il-kompożitur magħruf, mix- xejn sawwar: u rawwem il-banda sakemm, għajjien bit-tagħbija tax-xogħol u taż-żmien, ħass il-bżonn li jirtira darbasgħal dejjem minn fuq il-planċier. Warajh, fuq rakkomandazzjoni tiegħu stess, inħafar Mi Mro Carmelo Scicluna li dam-imexxi l-banda għal tmintax-il sena sħaħ. Jgħinu bħala Assistent Surmast kellu lis-sur Luiġi Fenechli, mis-sena 1922. sas-sena 1944, kien dejjem jglen ie ġi Je Soċjetà Miiġjkali fisai PA lija: ĦO sena Anniversarju 1 905- 2015 Tea Amiċ Fiż-żmien li qegħdin insemmu l-każini kollha ta' Ħal Lija kienu (fl-aqwa tagħhom u bosta rġiel: kienu Ftitoiftit, bejn is-soċji tal-każini bdew: jidħlu ċerti piki u għalhekk kemm il-kappillan, Dun Anton Buhagiar, kif ukoll Dun Baskal Grech, kappillan tal-każin Pio X, kellhom biċċa xogħol diffiċli-biex iżommu l-paċi u biex jikkwietaw. l-irjus. Waħda mill-kwistjonijiet. li: kienet inqalgħet kienet dik ta' meta xi affarijiet u xi standardi, li kienu propjetà tal-Każin tal-Banda Pio X, ma-nstabux. Xi ħadd ħadhom baxx baxx u nqala ftit tal-inkwiet minħabba li s-soċji tal-każin kellhom ħjiel sewwa min kien ħadhom u għand min kienu. Minħabba f'hekk kieminqala' ħafna għajdut u ġlied bla bżonn. Din il- kwistjoni darħet sejra s-snin sakemm fl-aħħar twitta kollox u nstabet il-paċi meta l- affarijiet misruqa kollha ngħataw lura lill-każin tal-banda. — Il-25 sena anniversarju Il-kappillan Buhagiar ħalla l-parroċċa ta' Ħal Lija sabiex imur fil-parroċċa tar-Rabat għall-aħħar tal-1929. 1939 7Il-Bandisti tas-Soċjetà Mużikali San Pio X Lija, ritratt meħud fuq il-bejt tal-Każin Tgħiddew. minmitaqlib u tibdil kbir. c Ħanin, Tama ta' kulħadd'u oħra T f'Marzit'1930, ġie bħala kappillan Dun Karm Liaufi żmienu, kemiivil-parroċċa kif ukoll il-każin tal-banda;- F'din is-sena il-Każin Pio X għalaq 25 sena mit- twaqġit tiegħuu għalhekk saru festi li fihom il-President tal-każin, is-Sur John Bugeja, ippreżenta tazza sabiħa biex tfakkar l- okkażjoni tal-għeluq keċotiizju tat-Trasfigurazzjoni ta' Kristu Salvatur. Il-każin tal-banda, bħal Kżinti oħra, irsista ħafna għas- suċċess ta' dawn il-festi. Il-faċċata tal-każin ġiet imżejna, mal-ħitan twaħħlu strixxi tal-karta bil-kliem 'Salvatur tad-. Dinja, 'Xemx tal-Ħaqq; Dawl tad-Dinja, ;-keddej l- se e Is-Soċjetà Filarmonika Pio X minn dejjem jed minn ta' quddiem biex tiddefendi l-unur tal-Knisja.ta' Kristu. Meta s-Sindku-Nathan, fil-Parlament Taljan tenna uffiċjalment xi: diskors ta'-għajb lill-Qdusija Tiegħu l-Papa, is-Soċjetà, bla dewmien, b'wi ħċ quddiem, ipprotestat bil-miktub'kontra l-imġiba ;imgra' sta' die r'Pget fahxi tal- Vigarjil ta' KESWEDTU: li pebb B'xorti ħażina s-soċji tal-każin tal-banda kellhom isofru t-telfa tad-Direttur Spiritwali tagħhom, Dun Baskal Grech; propju fil-bidu ta' dawn il-festi. Għalhekk ma naqasx li jsir ukoll luttu bħala sinjal ta' rispett ta' kemm ħadem għall- każin. Dun Baskal kien ġab l-Indulġenza Plenarja lis-soċji kollha tal-każin. Fis-sena 1931, il-każin kien bsular wieħed, għalhekk ġie deċiż li jsir it-tieni sular u b'hekk dik is-sena stess inbeda x- xogħol u tlesta f'dik is-sena, biex b'hekk sar kif nafuh illum. - Fl-1933, il-każin kien ġie kkonsagrat lill-Qalb ta' Ġesti. Għal din il-konsagrazzjoni kien ġie l-Isqof Caruana u kamra tal-ġenb ġiet mibdula f'kappella ddedikata: lill-Qalb Santissima. ; Fis-sena 1936, il-Gvernatur Sir Charles Bonham Carter ġie mistieden biexiżur ir-raħalu l-każin Pio X. Dan ġie mas-5, sinjura tiegħu u wieħed-minmtiliedu. Ġie milqugħ bid-daqq tal-'God Save the King mill-banda u l-President tal-Każin, Dr John Bugeja għamel diskors-li għalih il-Gvernatur wieġeb b'mod spontanju fejn faħħar lill-Kumitat lis-soġjisur. lill-bandisti. Bħala ħajr tal-laqgħa li għamillu l-każin;il- Gvernatur ħalla' ritratt bl-awtografija tiegħu. Dakinhar filgħaxija il-Banda Militari tas-South Wales Border-kienet il-mistiedna tal-Banda Pio X'u wettqet programm mużikali fuq iz-zuntier tal-knisja. Fl-1938, Dun Ġużepp M. Xerri sar id-Direttur Spiritwali tal-każin. Kienu ilhom bla direttur spiritwali mill-mewt ta' Dun Baskal Grech fl-1932. F'dawn is-snin kien inqala: xi inkwiet bejn is-soċji fuq raġunijiet politiċi. Minħabba f'ċerta. politika antireliġjuża xi soċji dehrilhom li m'hemmx bżonn li jkollhom direttur spiritwali u għalhekk il-każin dam sabiex għażel direttur spiritwali. Dun Ġużepp.M. Xerri, għalhekk kellu biċċa xogħol iebsa sabiex jikkalma l-irjus u jurihom li s-Soċjetà Pio X twaqqfet bi-skop kulturali u l-banda kienet il-ħsieb ewlieni tat- twaqqif tal-każin. B'hekk is-sens reliġjuż tal-maġġoranza tas-soċji rebaħ fuq il-ftit u fl-aħħar instabet mill-ġdid il-paċi fiħdan il-membri kollha. FI-1938.1939, il- kurnitat ta' dak iż-żmien ħa ħsieb li jerġa' 'jorganizza l- sbanda u-jagħtiha l-ħajja li jixirqilha. Il-Kuffitat għas-sena 1938 kien hekk: Dr John-Bugeja — Predjdent, Robert Bencini —Viċi President, Carm Għttajar — Segretarju, Ant. Aguis Kaxxieru membeħċuzi Attard, Alfons Ebejer, Ġius Fenechu John Fenech. Fl-1938 Carm'Cutajar irriżenja imihh Segretarju u minfloku Fa Dan'kien fil-25 ta' April 1938. e Fl-1939: il-kumitat-kieti hekle Pr. jiħn ISA 2 Be Ant, XN KAT Membri kienu: Ġins. Fenech; Erans, XerriĠuzzi Attard, salriiċamilteri Elija — It-Tieni Gwerra Diħijija Ftit wara faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija u din ġabet taqliba kbira ma' Malta kollha. Matul il-gwerra l-attività tal- każin sfat fix-xejn għaliex is-soċji 'kollha kienu nġabru suldati u wħud minnhom sfaw maqtula mill-ajruplani tal- għadu. Pak iż-żmien, fejn iċ-ċimiterju tàl Ħal Lija, qalb is- siġar taż-żebbuġ, kien hemm reġiment tas-suwed mill-Bazutoland. Xi wħud minnhom kienu Kattoliċi u kont tarahom jiġu l-knisja fejn kienu jitolbu b'devozzjoni kbira. Fit-13.ta' Ġunju 1948 nhar il-Festa tal-Għid il-Ħamsin, bl- inizjattiva ta' Salvu Mifsud (Panziku), kienet saret laqgħa ħelwa għal dawn is-suldati fejn ingħataw xi 58 feel, u sar festin: u trattament fil-każiit tal-banda: 'Dakinhar Salvu Mifsud għamel taħdita ċkejkna bl-Ingliż fejn wera kif Malta baqgħet iżżomm il-fidi li ġabilha- San ' Pawl. Meta Spiċċa wieħed mill-Basuti fiSser lil sħabu t- taħdita bl-ilsientagħhom u wara li spiċċa. kollox is-suldati ħarġu jkantaw innijiet sagri: — Fl-1944 is-surmast tal-Banda, Carmelo Sċidunz, irtira u jV.warajh laħaq 1 Mro Kav: Ġius. Iżda dan, minħabba x-xogħol żejjed ma setax ilaħħaq u kellu jirtira. Warajh ġie magħżul Mro Anthonv Sammut A. Mus. L.C.M. : Id-dedikazzjoni tiegħu li jidderiġi l-banda: kienet il- kawżali l-banda saret magħrufa mal-bliet u l-irħula ta' Malta kollha. Biżżejjed ngħidu li dak iż-żmien il-banda kienet twettaq mal-għoxrin programm f'okkażjonijiet ta' festi 'f'diversi postijiet. Jgħin fix-xogħol ta'-tagħlim lill-allievi ġodda sabu lis-Sur Salvu Tanti A.Mus L.C.M. li, b'kapaċità kbira, ressaq ħafna żgħażagħ sabiex joħorġu jdoqqu mal- banda tar-raħal. Dan ix-xogħol is-Sur Tanti baqa jagħmlu Sa meta miet: Meta spiċċat il-gwerra, fl-1945, il-każin. reġa beda jimtela bis-soċji u l-attivitajiet żdiedu. Bejn is-sena 1945 u 1950, għal sitt darbiet wara xulxin, il-banda telgħet iddoqq għall-festa ta' Santa Marija fir-Rabat, Għawdex. Meta fis-sena 1947 Malta reġgħet ġiet mogħtija: s-Self Government, bħala rikonoxxenza tal-qlubija li-l-Maltin urew matul il-gwerra, is-Sur Pawlu Boffa M.D., Prim Ministru ta' dak iż-żmien, bħalma għamel f'diversi postijiet oħra, kien ġie f'Ħal Lija sabiex jifraħ mal-poplu wara l-qirdass tal-gwerra. Miegħu kienu ġew il-Membri Parlamentari, li-7 mxew mal-banda mat-triqat tar-raħal. Bħala sinjal ta' għożża, il-Prim Ministru kien ta lill-każin tazza sabiħa. Fl-1946, wara l- -mewt tal-Avukat Bugeja kien laħaq is-7 Sur liġiien Fenech, li bit- treġija għaġlija tiegħu mexxa l-każin jil 'quddiem $: Sakentm miet ta' età żgħira fl- B A Soċjetà Miużikali san Piox tija: 110 sena Apotirettarju,; 1905-2015: 77 — warajh laħaq is-Sur John Portellili wkoll ħadem ħafna ħalli l-banda tiksebaktar suċċessi fil-qasam mużikali u Kulturali; F'dawn is-snin kienet qamet polemika sħiħa fil-każin tal- banda għaliex xi soċji dehrilhom lil-każin seta' wkoll iservi għal: skop politiku. Dawn għamlu minn kollox sabiex jippruvaw idawru lil-min ma kienx jaqbel magħhom, iżda 7 ġara li l-maġġoranza tal-membri baqgħu jinsistu li l-każin tal-banda ma kellux għalfejn idaħħal il-politika partiġġjana. 7 Saru bosta laqgħat u seduti, inqala' t-tilwim u dan l-inkwiet ' baqa' sejjer għal diversi snin. Il-Festi f'ġieħ il-Beatifikazzjoni 7 ta'PapaPioX L-Eċċellenza Tiegħu l-Gvernatur Sir Gerald Creasv għoġbu jagħmel żjara liċ-ċirkolu flimkien ma Ladv Creasv 7 fl-1950. Dakinhar l-Eċċellenza ġie milqugħ bid-daqq tal- 7 God Save the King u b'diskors imtenni mill-mejjet Tabib Kaptan Pietru Pawl Galea, tabib distrettwali u President — Onorarju tal-każin. p Fl-1951, il-President is-Sur John Portelli mexxa l-festi,li 7 l-każin għamel fl-okkażjoni tal- -Beatifikazzjoni tal-Patrun ' tiegħu l-Papa Pio X-F'din l-o okkeżjoni: twaħħletirħama mal- ħajtħidejn il-bieb tal-każin b'dawn il- kelmiet: Lill-Papa Piju X f'jum il-beatifikazzjoni tiegħu 3 ta 'Ġunju, 1951. Din l-għaqda li ġġib ismu tqiegħed. izzur bi 'Novembru, imbagħad f'Ħal Lija ġie mfakkar għeluq il-50 sena mill-mewt ta Annibale Preca, wieħed mill-kittieba tal-Malti:Is-Sibt, 19 ta' Novembru, ġiet mikxufa rħama mal-7 ħajt tad-dar ta' fejn kien joqgħod. Il-banda ħadet sehem billi għamlet marċ minn Triq Annibale Preca sa ħdejn il-knisja. Il-Ħadd, 20:-ta' Novembru saret Akkademja Mużiko— Letterarja fis-sala tal-Każin. Sentejn wara, fl-1953, il-Banda Pio X, issa Beatu, ħadet sehem fl-isfilata tal-baned fl- okkażjoni tal-festi kbar li sarusgħall-Inkoronazzjoni tar- Reġina Eliżabetta IL-Il-karru trijonfali, maħdum kollu bil-ward mis-soċji, kien jirrappreżenta 'Il-Kuruna tar-Renju Unit' imdawra bsitt tfajliet rappreżentanti tad-Dominions u fin-nofs tfajla tirrappreżenta lil Malta, ċkejkna fid-daqsu kbira fi ġrajjietha. — Fl-1954, laħaq President is-Sur Alfons Ebejer li, f'waqtiet koroh li kien għaddej il-każin minħabba l-politika, kompla juri l-lealtà tiegħu lejn il- 'każin tal-banda. It-treġija tajba tiegħu; kif ukoll il-lealtà tas-soċji sinċieri lejn il-każin, għenu sabiex il-każin jitnaddaf minn dawk il- membrili.ma kinux jaqblu mal-iskop u l-għan li għalihom l-każin tal-banda huwa Wieqaf. F'dak iż-żmien pigbekk xi GSoNji kienu talbu li jispiċċaw minn membri: k Barra l-banda; il-Lija Dramatic Companv kompliet tgħid beġaete reċti fil-bitħa tal- in fosthom drammi Warajh: intgħażel is-Sur Ġius: Sa li dam sena biss U- s traġiċi ta' Shakespeare maqlubin għall- Malti, kif ukoll fare Soċji quddiem karru li telrn fil- festi li saru għall unur ir- Reġina. Ritratt meħud quddiem il-każin tal-banda li kienu jaqsmu lil kulħadd bid-daħk. : Wara xi'żmien daħlet l-użanza li nhar ta' Sibt; fl- istess — bitħa, jintwera film talkies. Dun Ġużepp. M-Xerri kien silef projector lill-każin u b'hekk kulħadd, kbar u żgħar kienu jmorru jqattgħu sagħtejn jaraw. it-talkies. Inkarigat li jdawwar il- film. kien is-Sur-Vinu Caruana. Ftit wara, ie kumitat ħass li setgħu: jsaqqfu l-bitħa l-kbira tal-każinru bl- għajnunattas-soċji kollha din tlestietu iħiekk setgħet tintuża 7 aħjar;kemm għall-kunċerti tal-banda, kif ukoll għat-tċatrin 'u għat-talkies' Minbarra dan, issa li l-bitħa nbidlet f'sala Kbira, fiha bdew isiru xi konferenzi, kemm edukattivi kif ukoll soċjali. Fid-29:1 30 ta' Mejju 1954, il-każin tal-banda ċċelebra jumejn ta' festi f'ġieħ il-qaddis Patrun San Pio'X. Is-Sibt 29 ta' Mejju fis-6 ta' filgħaxija, il-Wisq Rev: Mons. Anton Buhagiar għamel konferenza fis-sala tat-teatrin fuq il-ħajja tal-Papa qaddis. Imbagħad, l-għada l-Ħadd, id-Direttur Spiritwali tal-każin, Dun Ġużepp Xerri, iċċelebra quddiesa fil-każin stess u saret tqarbina ġenerali. Wara saret konferenza oħra mis-Stif Vinċenz Galea li tkellem ukoll fuq San Pio X. Filgħaxija l-banda ferħetlirt7 raħal bil-marċi brijużi. Dakinhar kienu ġew l-E.R.T. Mons, Isqof Emanuel Galea u'l-Onorevoli Aġent Prim Mit Sir Paul Boffa. kRħsA Mons. Isqof bierek standard tal- G ud- Aġent Prim 4 Ministru ppreżentah lill-banda. Wara l-banda Komplistbilli.— daqqet programm mużikali taħt it- i is-Surmast 1964 Il-Banda San Pio l-istatwa tas-Salvatur ġewwa Ħal Lija. Il-festi ntemmu bil-logħob tan-nar maħdum mill-kamra tan-nar San Mikiel. — Il-50 sena mit-twaqqif tal-każin Is-sena' ta' wara, fl-1955, ħabat il-Ġublew tad-Deheb minn mindu twaqqaf il-każin tal-banda, li ġie ċċelebrat b'festa xierqa fil-każin, u b'marċi u programmi mużikali fit- triqat tar-raħal u ħdejn il-każin. Saret ukoll quddiesa għall- mistrieħ ta' ruħ is-soċji mejtin. Meta fl-1956 il-Kappillan Dun Innoċenz Borg ħa ħsieb li l-knisja ta' San Andrija jibdilha f'Sala Parrokkjali, il- kumpanija tat-teatrin tal-każin tal-banda bdiet tagħti il- wirjiet tagħha f'dan il-post. Minħabba f'hekk il-palk tal-każin ġie żarmat ff x-xenarju kollu ġie meħud fis-Sala Parrokkjali. Il-films ukoll ma baqgħux jintwerew fil-każin, u flok il-palk intrama l-billiard. Issa li n-nies ta' Ħal Lija 7 kellhom Sala Parrokkjali; is-sala tal-każin ma baqgħetx tintuża għan-nies bħal qabel. Iżda ġara li fl-1957 f'Malta daħal it-televixin. Għall-ewwel mhux kulħadd mar jixtri sett ta' dan l-oġġett ġdid: Il-Maltin kienu qed jirċievu f'Malta programmi diretti mill-Italja. Il-każin tal-banda kien fostl-ewwel f'Ħal Fija'li xtara sett tat-TV u n-nies reġgħu bdew jimlew, żeqaiġħalli jaraw il-programmi. Filgħaxija u l-iktarikell nhar ta' Ħadd kont tara nies deħlin ħalli-jqattgħu xi sagħtejn. mehdijin b'din l-invenzjoni l-ġdida. Intant, iktar mabeda jgħaddi ż- żniien, in-nies kienu bdew. jixtru sett tatkLV Sabiex jarawh id-dar,u b'hekk is-sala tal-każin-ma AW mimlija bħal qabel. Is-sala issa'l-iktaf'li kompliet isservi kien sabiex fiha jsiru l- tesegwixxi programm ti il- planċier 1 fil- inċerti tal-bandi Matul is-sena, il-banda Sar — pjazza ta' Ħal Lija fl-okkazjoni tal-Festi Ċentinarji mill-wasla ta' Pio X konapliet twettaq bosta programmi fl-irħula u fil-bliet ma' Malta' kollha. Matul iż-żmien bdiet tinħass il-ħtieġa li l- banda taqleb' mis-sistema ta' Korlelica vecchia għal-dik fSpormali. i Għalhekk fl-1960-kienu TRA tnax-il klarinett u kwartin ġodda li qamu s-somma19'6262-29-0. Dawn ġew imbierka minn Mons Atċisqof Mikiel Gonzi fil-5 t'Awwissu 1960 lejliet il-Festa tas-Salvatur. Ritratt ta'din iċ-ċerimonja jinsab fis-sala tal-każin: Il-banda baqgħet tiġi mimexxija r mis-Surmast Antonio Sammut u taħt dan is-sutmast imxiet ferm 'il quddiem. s-suċċess tal-banda kompla jikber ukoll minħabba d- dedikazzjoni tal-Assistent Surmast Salvu Tanti. A.Mus L:E.M.li b'paċenzja kbira għallem 'il-allievi ġodda tal-banda. Kull sena bdew joħorġu bandisti ġodda li komplew isaħħu 'l-banda. Fis-sena 1962, il-Presidentis-Sur Alfons Ebejer irriżenja u minfloku reġa' ġie magħżul is- Sur oh: Portelli li baqa' jmexxi l-banda għal bosta snin. Dun Ġużepp Xerri, id-Direttur Spiritwali tal-każin ġie onorat bit-titlu ta kamrier sigriet tal-Papa. Il-każin kien laqa' dan l-unur tal-kappillan tiegħu bsodisfazzjon kbir. Ġara iżda li Mons. Xerri ma damx igawdi dan it-titlu għaliex, f'Settembru 1963; ħalla dan il-wied tad-dmugħ sabiex imur jieħu premju bil-wisq akbar f'dinja aħjar. Warajh, bħala direttur spiritwali tal-każin, ġie magħżul Dun Anton. Fl-4 t' Awwissu tal-1964, il-Każin. San Pio X kellu sehem kbir fil-preżentazzjoni.ta' kwadru tal- pittura tal-Kappillan-DuriKarm Lia. Dan il-Kappillan kien: wieħed mill-aktar Kappillani li-minnu n-nies tar-raħal raw h-ġid kbir: aj , Je Soċjetà Mużikali San DIOW Lija : 110 sena Anniversarju 1905-2015 $ —— i xi MES ħenn ħ 7'Eesta tas-Salvatur 201 kiġi Na Ed TA Għalhekk kien jixraq li, bl-inizjattiva tal-każin tal-banda u tal-Każin San Andrija u nies oħra, dan ir-ritratt jiġi mbierek pubblikament fuq iz-zuntier quddiem-il-bieb il- kbir tal-knisja. Dakinhar Patri Salv Portelli OSA:minn Ħal 1965 — Is-Soċjeta Mużikali San Pio X tagħmel mawra 'Biancavilla ġewwa Katanja. Lija faħħar lill-Kappillan Lia b'kelmtejn tal-okkażjoni. il-kwadru tpoġġa fis-sagristija tal-knisja. Meta fl-1965 is-Sur John Portelli rriżenja minn President minflokulaħaq is-Sur Joseph Agius. Dan baqa' jokkupa din il-kariga sakemm irriżenja fl-1971. Warajh laħaq is-Sur Salv Sammut u dan dam President sakemm miet fl-1973. Warajh reġa' ġie elett is-Sur Joseph Agius sakemm baqa' jokkupa din il-kariga sal-1981: 77 Il-Banda San Pio X barra minn xtutna Paġna oħra tad-deheb li nkitbet fl-istorja glorjuża tal- każin tal-banda San Pio X kienet meta din il-banda ġiet mistiedna sabiex iddoqq fi Biancavilla ġo: Katanja, fl- okkażjoni tal-festi li jsiru f'ġieħ il-Madonna tal-Karità u San Plaċidu: Dan'seħħ wara l-kuntatti li saru bejn il-Kappillan ta' Ħal tija; Dun Anton Muscat, u l-Provostu'Sac. Il-banda ġiet mistiedna sabiex tmtir- iddoqq fi Biancavilla: Wara, kemm dan il-Monsinjur kif ukoll is- Sindkiittal-post ġew Malta sabiex jiftiehmu mal-kumitat. Is-Surmast tal-banda Anthonv Sammut ħadem kemm felaħru rsista ferm biex ilaqqa ujħarreġ il-banda li b'kollox kien fiha. żeġehen bandist. Is-Sibt 2 ta' Ottubru 1965, fid-9 ta' filgħaxija il-ġemgħa telqet għal Sqallija fuq il-vapur Città di Alessandria fost it-tixjir tal-qraba li marru jwassluhom — l Il-Ħadd waranofsinhar il-banda daħlet iddoqq ġo Biancavilla fost iċ-ċapċip tan-nies tal-post. Għal tlett ijiem wara xulxin il-banda esegwiet programmi ta' bċejjeċ Gperistiċi.u tant daqqet tajjeb li n-nies kemm- il- darba'infaqgħet iċċapċap għal ħin twil. j Nhar is-6 ta'Ottubru l-banda u n-nies minn Ħal Lija 'mxEw Wara l-istandard Malti sa fejn il-monument. tal- Hawnhekk is-Segretarju tal-każin Fonzu Ebejer poġġa kuruna kbira tar-rand fuq dan il-monument f'isem is-soċjetà u kull min kien preżenti. Bħala rikordju ta' din il- mawra f'Katanja, il-banda ġiet mogħtija Amfota tal-fiddau tal-kina l-ġmiel tagħha. Il-Banda reġgħet lura Malta nhar il-Ġimgħa 8 £ Ottubru fuq il-vapur Città Livorno. Fl-istess post insibu Leopard ibbalzmat li qabel kien ta' Mons. Ġużeppi Scerri. Rigali oħra li nsibu huma Wkoll l-istandard mill- FAN li għandu l-każin u limarawhom jieħdu seħem. quddiem il- — Fis-sala l-kbira li għandu l-każin fis-sular ta'fuq;insibu ritratti ta' bosta personalitajietli b'xi mod jew ieħor kellhom. x'jaqsmu mas-soċjetà tal-banda. Eil-vetrini tala ji mimlija tazzi u-trofej tal-fidda naraw l-istima li dejjem 4 kellha l-banda f'qalb in-nies. Wieħed minn dAWN degtrafieu kbir tr'sabiħ, ġie mogħti mis-Sur Mabbli Borg: minn Ħal Lija 8 jiden joqgħod. il-Kanada. ez a jiaħeŻ a Matul is-snin saru diversi proġetti ġewwa l-Każin b'mod volontarju bis-saħħa ta' diversi soċji u membri tal-kumitat. Dan ġie ppreżentat lejlietil-festa tas-Salvatur fl-1970. Bejn l-1972 u l-1973 kienu żminijiet meta il-banda ħadet sehem fil-festa ta' San Pietru u San Pawl ġewwa n-Nadur, Għawdex, Fl-1976, is-Sur Lorrv Cuschieri ppreżenta bandiera kbira u sabiħa lill-każin, sabiex tittella' fuq l-arblu. Meta 'ġiet ippreżentata, il-banda daqqet marċi brijużi mar-raħal u wara sar riċevimentril-każin. Ftit wara s-Sur Joe M'-Barbara ħa ħsieb sabiex jirregala antiporta sabiħa tal-kewbarlill-każin u s-Sur Joe Portelli irregala l-ħġieġ tagħħa. Ma datrtikoll is-Sur: Portelli ta lill-każin salott ti vetrina kbira tal-kewba. Il-Festi f'għeluq il-75 sena Fl-1980 il-każin għalaq 75 sena: F'din is-sena kienu saru festi kbar biex dan l-anniversarju jibqa' mfakkar. F'dawn il- festi kien sar programm mużikali fil-pjazza. Dan sar il-Ħamis, 31 ta' Lulju u kien sar taħt it-tmexxija ta' Mro Anthonv Sammut, Surmast tal-banda; flimkien mal-kor Tabor li kien taħt id-direzzjoni tas-Sinjura Eileen Micallef Fenech. Fis-sena 1982, wara li rtira is-sur Joseph' Agius minn President tal-banda, laħaq is-sur Joseph Portelli. Fil-25 ta' April 1987;miet il-President tal-każin is-Sur Joseph Portelli. Il-banda akkumpanjat il-korteo mid-dar sal- knisja u mill-knisja saċ-ċimiterju. Wara l-mewt tal-President, is-Sur Joseph Portelli, fl-1988, laħaq President tas-soċjetà s- Sur Louis Caruana li dam jokkupa din il-kariga sakemm miet fl-2012: Fi żmien dan il-President; il-każin tbiddel mil-lejl għan-nhar.Wara 45 sena Surmast Direttur tal-banda tagħna, Mro Anthofiv Sammut ta l-bxara lill-kumitat li minħabba l- eta' ma kienx ser ikompli. Il-kumitat kien ħatarslill- Mro Ronnie Debattista fejn kellu mieghu bħaliħAssistent lill-Mro Salvu Tanti. IĊTibdil strutturali fil-każin Fil-21 ta' April 1991:sar festin żgħir fSseiANG ta' fuq inkixef bust tal- e spiesjibat nfakkar il-President, is-77). Fis-6 ta' Ottubru 1991 ħalla din id-dinja Mro Anthonv Sammut, li kien Surmast tas-soċjetà, fl-età ta Il-banda ħadet seliem fil-funeral; -- Bejni is-sena 1992 u 1994 il-każin għadda minn tibdil Dan'ġara wara li ġie deċiż li s-saqaf tal-bitħa ' jitwaqqaujiġi msaqqaf mill-ġdid /issir sala; ġdida oħra fuqu u' jitwaqqgħu :s-soqfa tas-swali ta' fuq għax kienu f'kundizzjoni ħażina ħafna. Saret pjanta mis-Segretarju ta' dakiż-żmien Michael Saliba u taħt is-superviżjoni tal-Perit ħ E MontesinA.8E.E'beda x-xogħol: Ri € Bħala bennej inkariga ruħu l-membru anzjan tas-Soċjetà Carmelo Borg magħruf bħala l-Ħiżfejn fost affarijiet oħra saru żewġ arkati kbar bil-lavur madwarhom. Dawn kienu rinforzati bi travi kbar li ġew moħbija wara l-istess arkati biex jistgħu jerfgħu l-planki. Dawn il-planki ngħataw lis- soċjetà bħala donazzjoni. : ' Fl-1992 ġie ffurmat il-kumitat taż-żgħażagħ. Dan il- kumitat jaħdem ħafna'U jorganizza attivitajietli jolqtu liż- żgħażagħ, jarma u jieħu ħsieb il-briju fil-festa tas-Salvatur. Fl-1994 il-każin tal-banda ħa sehem f'marċi li kienu saru kemm fir-rebħ tal-promozzjoni ta' Lija Athletic fit-tieni diviżjoni kif ukoll fil-festi ċentinarji tal-parroċċa. Id-90 sena anniversarju Fl-1995, il-banda għalqet 90 sena. Il-kumitat ma qagħadx lura u għamel festi kbar biex ifakkar dan l-avveniment. Għall-okkażjoni kien sar arblu ġdid ta' 60 pied kif ukoll bandiera ġdida: Din kienet tbierket fit-30 'ta' Lulju mill- kappillan tal-Parroċċa ta'dakinhar, Dun Nazzaren Caruana, u ttellgħet mill-President tal-każin is-Sur Louis Caruanaw Warassar festin għas-soċji fil-każin. Dan kollu sar il-Ħadd qabel il-festa titulari. Bħala tifkira tal-okkażjoni l-Kumitàt ii ktieb: Fil-11 ta Marzu 1996;il-banda għaddiet minn taħt id direzzjoni ta' Mro Rofniċ' Debattista għal għand Mr0) Ravmond, i Fenech. Kellu bħala Assistent lil Mgr Paul Soċjetà Mużikali San. PIO Lija - 110 sena Anniversarju 71905-2015 -korteo'li sar fid-29 t'Awwissu. Bike sutmast Mro Salvu Tanti: Il-banda ħadet sehem 'Akkademja Mużiko-Letterarja Il-kumitat ħass il-ħtieġali fil-ġranet tal-Ġimgħa l-Kbira (jibda jsir kunċert u għall-ewwel darba, fl-20 ta' Marzu 1999, isaret l-ewwel Akkademja Mużiko-Letterarja ġewwa l-knisja itas-Salvatur il-Qadim. Dan il-kunċert. issa. daħal fil- 'kalendarju tas-Soċjetà u l-attendenza qiegħda tkun numeruża. Fid-29. ta' Ottubru l-banda ħadet sehem fil- (pussess tal-Kappillan il-ġdid, Dun David Gauci. Il-Planċier il-ġdid /— Fl-20-ta' Marzu 1997 intweriet għall-ewwel darba l- (pjanta tal-planċier il-ġdid u f'Awwissu tal-istess sena beda (jinxtara l-materjal biex ix-xogħol tal-planċier jinbeda. Bis- saħħa ta' dan il-proġett issa għandna pwdi li jixraq lill- 'banda. tagħna. 2001 — Ix-Xiri tal-Każin — Peċiżjoni li ttieħdet fil-laqgħa ġenerali li saret f'Novembru tas- sena 2000 mill-membri preżenti tat permess lill-kumitat, li kien għadu kif fi twaqqaf biex jibda: — f taħditiet mas-sidien tal-każin ħalli l-każin jinxtara mis- Soċjetà tagħna. Novembru tas-sena 2000 u Ottubru 2001 il-kumitat, immexxi mill-President is-Sur Louis Caruana, ħadem kemm felaħ ħalli d- deċiżjoni li ttieħdet fil- laqgħa ġenerali tiġi osservata. It-taħditiet bdew 'immedj atament: fejn il-President, flimkien mad- Delegat tal-Banda is-Sur Frans Portelli, u l- kaxxier ta' dak iż-żmien is-Sur Michael Cassar iltaqgħu mas- sidien tal-post u s-somma ta' Lm37,000. ġiet milħuqa bejn iż-żewġ naħat. Kien fadal biss l-approvazzjoni tal-kumitat: Għalhekk; il-president u meet tal-banda resqu quddiem il-kumitat is-sommali ġiet 'miftiehma u wara ħafna taħditiet u diskussjonijiet mal-kaxxier, is-Sur Michael Cassar, ġie deċiż li l-kumitat jaċċetta u jagħmel l- ikbar pass fl-istorja tas-soċjetà; dak li jibda l-proċess ħalli fl-aħħar naslu biex nixtru' l-każin. Fis-sena 2000 ġie ffurmat il-kumitat tan-nisa. Dan qiegħed jaħdem ħafna fejn jidħol ix-xogħol ta' fund- raising u tindif. Nhar is-27 ta' Marzu, 2001, sar il-konvenju fejn għall-każimtal-banda dehru quddiem in-nutar tas- Fl-25-ta' Diċembru, 1999, laħaq bħala Assistent. 7 Għall-każin tal-banda dehru l-President, is-Sur Loui ' Garuana, is-Segretarju, is-Sur Salvu Borg;il-Kaxxier, is-Sur 28 ta' Ottubru 2001- Mument storiku għas-Soċjetà fejn qud- diem in-Nutar tas-Soċjetà is-Sur Gerard Spiteri Maempel ġie iffirmat ix-xiri tal-Każin mill-President is-Sur Louis Cartana: Soċjetà Gerard Spiteri Maempel — il-President, is-Segretarju ul-Kaxxier. Kien imiss issa l-aħħar pass, il-kuntratttax-xirii —— biex ħolma li ħafna soċji xtaqu isseħħ. Dan il-pass seħli il- Ħadd, 28 ta' Ottubru 2001. Quddiem in-nutar tas- as-Soċjetà, flimkien mas-sidien tal-każin, sar l-iffirmar tal-kuntratt… 7 Michael Gassar flimkien max-xhieda li kienu l-eks — kaxxier ti l-bandist'onorarju s-Sur Salvu Muscat, flimkien — mal-President Onorarju, s-Sur Joe Azzopardi. Wara sar riċeviment żgħir għas-soċji. Waqt din l-attività ħolma oħra li kellui l-President u oħrajn saret realtà.Din kienet il-ftuħ tas-sala l- -ġdida fis-7 ' sular tà'fuq. Sala li saret bis-saħħa. tasssoċjiu bl- għajnuna tal-benefatturi tas-Soċjetà. Is-sala l -ġdida ssemmiet Sala Luiġi Caruana għall-istess president. Din id-deċiżjoni ttieħdet fil-laqgħa tal-kumitat, fejn il-kumitat, bħala ringrazzjament tax-xogħol li jwettaq fil-każin, xtaq li jkun hemm sala msemmija għal dan il-president li jaħdem u jistinka biex is-soċjetà tagħna tikber u tagħmel suċċess. Il- qtugħ taż-żigarella sar-mill-President. Id-Direttur Spiritwali tas-Soċjetà Dun Anton Ebejer bierek is-sala flimkiem mal- Kappillan tal-parroċċa Dun David Gauci. Il-kxif tal-irħama sar mill-President Onorarju u benefattur kbir tas-soċjetà s- Sur Joe Fenech. Waqtil-ftuħ tas-sala l-Għaqda tan-Nar San. Mikiel ħarqet: murtali biex: tfakkar dawn. iż-żewġ okkażjonijiet kbarlisseħħew. Fil-15 ta' Lulju 2002, is-Soċjetà tal-Banda'San PiovXt — inħasdet bl-aħbar tal-mewt tad-Direttur Spiritwali Dun , Anton Ebejer, li kien ilu jokkupa din il-kariga għal-38 sena. nieda Il-President u l-kumitat ħassu.li għandhom: jagħtu daħħar. tislima lil Dun Anton billi wara l-quddiesa presente cadavere a kkonċelebrata mill-kappillan u l-kleru, il-banda SambBio: . twassal l-korteo funebri: mill-knisja parrokkjaliż. saċ 6 Agtaje ia jeġont ta' Dun Asikon, il Ko tiegħu. rregalaw lis-Soċjetà kalċi li Dun Anton kellu u dan qiegħed merfugħ b'għożża kbira fis-sala prinċipali tal-każin. F'Novembru tal-istess sena Patri Diego Theuma OEM Cap, inħatar Direttur Spiritwali u għadu jokkupa din il-kariga. Fis-17 ta' Novembru 2003 nbeda proġett ieħor fil-każin. Dan huwa l-faċċata tal-każin fejn fiha sar tibdil ta' ġebel li maż-żmien kien tmermer. Fl-2004 bdew il-preparazzjonijiet għall- festi tal-100 sena fejn fl-ewwel proġett wara l-faċċata kien it-tibdil tal-ġallafija li maż-żmien kienet qdiemet. Komplew jittranġaw is-swali tas-sular ta' fuq. 2005- Il-100 sena Anniversarju Is-sena 2005 kienet sena speċjali għas-Soċjetà. Eiha kienet is-sena fejn is-Soċjetà ċċelebrat il-mitt sena mit- twaqqif tagħha: , —Fit-2 ta' Jannar infetħu l-festi ċentinarji fejn fibfiġiet isevott l-faċċata tas-Soċjetà. Wara sar diskorsgmill- Assistent Segretarju tas-Soċjetà s-Sur Mark Sciberras fejn ta tagħrif dwar il-festi kollha likienu sejrin jiġu ċċelebrati u wara sar diskors mill- President is-Sur Lottisi 'Cartjarta fejn: wara: kixef l-irħama konmemorattivaali ġiet. imwaħħla apposta għal din: l-okkazjoniż mal-faċċata AI AR a iskrizzjoni kienet tgħid: Soċjetà FilarmonicaSan 571005 inġiet e i jisia Patri Diegu Il-Ħadd, 23 ta' Jannar iteligħet l-Akkademja Mużikali fil-Knisja Parrokkjali mit-titlu 'Mis-Soċjetà lis- Soċjetà fejn, f'din l-okkażjoni s-Surmast ta' dak iż-żmien Mro:Ravmond Fenech irregala lis-Soċjetà Kantata bl-isem 'Inti l-Għaqda ta' Ħal Lija', lirikata' Sur Chatles Spiteri. 12. ta'Marzu 2005 ġiet imtellgħa Akkademja Mużiko- Letterarja til- Knisja l-Qadima tas-Salvatur. 7 Fit-22 ta' Mejju 2005, bis-saħħa tal-kumitat tan-nisa' jasġje inawgurat arkivju ġdid li tpoġġa f'waħida mis-swali ta' fuq. ' Qed nghid bis-saħħa tal-kumitat tan-nisa għax dan sar mill- attivitajiet kollha li organizzaw in-nisa u. llotteriji li ħadu ħsieb huma: Opra sabiħa li ser tkompli iżżid mar-rikkezzi li għandu dan il-każin. Fit-23 ta' Mejju 1905 kienet il-ġurnata fejn fiha ltaqa' l- ewwel kumitat tas-Soċjetà, il-kumitat ħass il-ħsieb li jfakkar din il-ġurnata fejn fiha d-Direttur Spiritwali tas-Soċjetà qaddes fis-Sala Prinċipali tas-Soċjetà. — 47 Fil-21 ta.-Gunju 2005. saret siegħa adorazzjoni fil- Kappella ta'Santa Marija. Fit-30'ta' Lulju sar il-kxif tal-planċier u sar roġramn kbir fuqu. Dik is-sena, kif tagħmel bħal kull sena, is-Soċjetà ħadel sehem fil-festa tas- Salvatur bis- soltu marċ fit-Tielet Tridu ' kifukoltbil- pn Tejlet il- Festa u bis- sehem. tal ' Pnda flah : ż l iituġ Fil-21 ta Awwissu Saret il-festa ta San Pio.X fejn saret (quddiesa fil-Knisja Parrokkjali bis-sehem tal-bandisti tal- jost. Fis-6 ta' Novembru sar korteo saċ-ċimiterju ta' Ħal Lija jfejn ġiet mikxufa rħama biex ġewimfakkra dawk il-persuni iltħadmu matul is-snin fi ħdan is-Soċjetà. Ix-Xiri ta' maħżen It-Tnejn 25 ta' April itellgħet il-bandiera fuq l-arblu tas- ISoċjetà dan għaliex dakinhar fit-8.30 ta' filgħodu ġewwa l- każin kien qed iseħħ avveniment importanti ieħor fl-istorja ta' din is-soċjetà — il-kuntratt ta' maħżen. Il-kumitat immexxi mill-ħabrieki President Louis Caruana beda jfittex maħżen addattat biex il-planċier u xi armar ieħor tas-Soċjetà jkollu fejn jitpoġġa u ma jsirlux hsara. Dan ġie deċiż wara liarmar bħal planċier fil-każin ma kienx hemm fejn jitpoġġa u kienet tkun ħasra li dan il- planċier artistiku isirlu xi ħsara. Għalhekk ġie deċiż li nsibu post li jekk jista'jkun; ikun ġo Ħal Lija, u ma jkunx taħt l- art minħabba l-umdità. Wara ħafna ġiri u taħbit biex insibu maħżen li jilħaq dawn il-kriterji, il-President sab postħdejn il-bandliru li huwa ċentrali. Għalhekk wara taħditiet mas- sid il-maħżen, il-Ġimgħa; 12 ta' Novembru 2004 sar il- konvenju. Fit-8 ta' Marzu beda''Xogħol fuq dan il-maħżen billrthaddfet l-art u ġiet invellata. Fit-12 ta' Marzu l-membri tal-kumitat bdew jgħattu l-art bil-konkos. Il-materjal ġie provdut mis-soltu kumpanija Blockrete. Minn hawn nixtieq nerġa' nirringrazzja lid-diretturi ta' din il-kumpanija. Bis- saħħa t'hekk ġew iffrankata mijiet ta' liri. Għalhekk il- mument'tant mistenni wasal fil-25 ta' April 2005, meta 2008- Saru.ċelebrazzjonijiet biex jiġu mfakkra 20 sena mindu laħaq President iS-Sur Louis Caruana Rapprezentazzjoni ħajja ta' l-aħħar ċena imtella mill-membri tas-Soċjetà quddiem in-nutar tal-każin Dr Gerald Spiteri Maempel sar il-kuntratt ta' dan il-maħżen biex issa nistgħu ngħidu li barra l-propjetà tal-każini issa ilha propjetà tagħna għal dawn l- aħħar 14-il sena, is-Soċjetà għandha propjetà OIE dik ta' maħżen. F'Diċembru 2006 s-Soċjetà għall-ġranet tal-Milied bdiet ittella' kunċert mill-isbaħ fejn jiġu rikonoxxuti bandisti li jkunu tgħallmu matul is-sena. Dani il-kunċert għadu jittella. sal-ġurnata tal-lum fejn il-popolarità tiegħu qiegħda dejka ; Fil-21 ta' Jannar 2007 żar is-sede tas-Soċjetà l-President — ; ta' Malta ta'dak iż-żmien Dr Eddie Fenech Adami fejn ġie milqugħ.mill-President u s-Soċji tas-Soċjetà fejn wara'sar diskors mill-Assisent Segretarju is-Sur Mark Sciberras, sar diskors mill-Eċċellenża tiegħu Pr Eddie Fenech Adami u wara ffirma l-ktieb tal-viżitaturi. Iċ-Ċeftaklu Ħaj ġewwa Ħal Lija T'IS-Soċjetà Mużikali flimkien mal-Għaqda Festi Esterni Ofganizzat Ċenaklu Ħaj b'personaġġi ħajjin. Dan kien isir fis-sala Prinċipali tal-każin fejn tinbidel fiċ-Ċenaklu. Saru madwar 70 rapprezentazzjoni bejn l-1u 6 £ aġel uzaru din ilewirja il fuq minn 2,500 persuna. F'Novembru 2007; diżgrazzja fil-kamra tan-Nar San Mikiel ħasdet'il-ħajja tas-Segretarju tal-Għaqda tan-naru PRO tas-Soċjetà Twannv Farrugia. Il-kumitat tah l-aħħar tislima bis-sehem tal-banda San Pio X fil-funeral tiegħu. L-20 sena President - Louis Caruana Is-sena 2008 kienet is-sena fejn fiha, il-Presidentta' dak iż-żmien is-Sur Louis Caruana ċċelebra l-20 sena tea bħala President tas-Soċjetà. Is-Soċjetà fakkret dan l-anniversarju b'marċ ġa rija tar-raħal, quddiesa fil-Knisja Parrokkjali uattività filekażin. fejn fihra ġie mikxuf bust u S-Sala prinċipali PEST ġiet ħa TV Festa tas-Salvatur 2015 —— 2008. - Zar is-sede tas-Soċjetà l- Arċisqof ta ta' dak iż-żmien air Pawlu Cremona na'fejtt itaqs mal- iPretient keela ini tat u ffirma il-ktieb tal-viżitaturi. aetifiku es k - sg 2008 — Zaris-sede tas-Soċjetà l-Arċisqof ta' dak iż-żmien Mgr Pawlu Cremona fejn iltaqa' mal-Presidentu l-kumitat u ffirma il-ktieb tal-viżitaturi. 2009 — Is-Soċjetà rrekordjat sett ta' marċi ġodda li ġew imżanżna fil-festa tas-Salvatur. Is-Soċjetà 'ġiet irregalata: b'żewġ TA ad: mill- Ambaxxatur għall-Istati Uniti s-Sinjura Mollv Bordanaro kif ukoll Standart tal-Unjoni Ewropea minn Dr Tonio Borg, ' dak iż-żmien Ministru tal-Affarijiet Barranin. Dik is-sena Dr Joseph' Muscat, dak iż-żmien Kap tal- Oppożizzjoni zar is-Sede tas-Soċjetà fejn ġie milqugħ mill- President, il-kumitat u.Soċji tas-Soċjetà. Wara diskorsi li saru, Dr Muscat iffirma l-ktieb tal-viżitaturi. Fit-13 t' Ottubru 2009 tħabbret il-mewt ta' Michael Cassar li serva fil-kariga ta' Kaxxier tas-Soċjetà għal diversi snin fejn fit-terminu tiegħu ta' kaxxier kien intlaħaq ftehim mas-sidien li jinxtara l-Każin. Is-Soċjetà ħadet sehem fil- funeral bis-sehem tal-banda. ; —EINovenibri 2009 beda x- xogħol estensiv fil-Kappella tas- -Soċjetà mini diversi membri tal-kumitat UsSASOĊJI. Dawn taw dehra ġdida lil diil- kajpelitisedikata lill-Qalb ta' Ġesu. ka Fl-2010 s-Soċjetà ħadet sehem b'marċ bil: kanda meta ali Marc Andre Camilleri laħaq saċerdot: Saq. Emeritus Mir: Ġużeppi. ; Mercieca kkonċelebra l- -quddiesa: fl-oRkażjoni:tal-Kesta ta' San Pio xXx liġi ġiet biċċelerata fil- 21 TA Ga i VS EL-2011, is- Soċjetà ħadet GAX jasż bil: boiia meta Bro. Gerald Mangion laħaġ saċerdot: ,7. 2012- L-Għaġdd taniNat San Mikiel tirbaħ konkors pirotekniku L-Għaqda tan-nar San Mikiel, ġewwa'l-Port il-Kbir, sikkompetiet ma' ħames fabbriki tan-nar barranin u rebħet il-konkors b' Bon kbira li ġietimfaħħra mid-dilettanti Maltin. Il-banda San Pio X irregalat lill-Għaqda marċ li ġie organizzat fit-13 ta' Mejju. 7 Fil-Festa tas-Salvatur ġie inawgurat il-frontispizju li kompla jsebbaħ il-faċċata tal-każin. E 2012 ġiet installata l-ATM mal-faċċata tal-każin tal-Banda: Fil-Festa tas-Salvatur 2012, Dr Lawrence Gonzi, Prim Ministru ta' Malta żar is-sede tas-Soċjetà fejn ġie milqugħ mill-kumitat u s-Soċji tas-Soċjetà. Wara li żaril-każin ffirma l-ktieb tal-viżitaturi. es Jumejn wara il-festa eżatt fit-8 ta' Awwissu,2012, tħabbret il-mewt tal-President is-Sur Louis Caruana, President li. matul il-Presidenza tiegħu biddel il-każin. kiaza ia Ġie Louis Caruana dam President tas-Soċjetà għal 25-sena sħaħ fejn matul dawn il-25 sena ma nistgħux ma nsemmux ttakbar kisba tiegħu dak li jinxtara l-każin kif ukoll ix-xiri; tal-maħżen u l-proġett tal-Planċier. b' ia tal-Babhar tilqa lil dan il- fresideqt ii e Soċjetà Mużikali be Pi tie 110 sena Anniversarji. 2012-ilt-tebut tal-President tas-Soċjetà is-Sur Louis Caruana jigi mdawwar lejn il-każin il-postli fih ħadem u stinka għal-25 sena sħaħ. saċ-ċimiterju ta' Ħal Lija bid-daqq tal-banda. L-Għaqda tan- Nar San Mikiebselmet lil dan il-President ħabrieki b'salut. F'Laqgħa Ġenerali li saret ftit wara, is-Sur Frans Portelli nħatar il-President il-ġdid tas-Soċjetà wara kwazi 40 sena membru tal-kumitat jokkupa diversi karigi. F'Ottubru 2012, il-banda San Pio X ħadet sehem b'marċ li ġie organizzat fl-okkażjoni tal-ħatra ta' Mgr Charles J:7 Scicluna bħala l-Isqof Awziljarju ta' Malta. 2014 - Is-Sena tal-150'sena Anniversarju tal-Istatwa tas-Salvatur Is-Soċjetà fakkret dan l-anniverarju b'diversi attivitajiet u proġetti. Il-Proġetti li ġew inawgurati f'dan l-anniversarju kienu ir-rinnovazzjoni: kbira tas-Swali li tbiddlu kompletament, l-intrata tas-Sede tas-Soċjetà li saret bl- irħam kif ukoll inkixfu tliett irħamiet biex ifakkru lil-dawk li mexxew is-Soċjetà matul is-snin — Presidenti, Segretarji; Kaxxiera; Surmastrijiet u Assistenti Surmastrijiet. Ħolma oħfa'saret realta kienet meta sar pedestal u statwa artistika ta' San Pio X mill-iskultur Aaron Camilleri Cauchi u tregalata lis-Soċjetà minn Salvu u Doris Agius ta Agius Decorations: L-idea brillanti li s- Salvatur joħroġ filgħodu nibtet mis-Soċjetà fejn il-President, Ottubru.2012, il-banda San Pio X ħadet sehem. binidr ġiċ-u, — organizzat, fl-okkażjoni tal-ħatra ta' Mgr Charles -Sciċluna bħala — l-Isqof Awziljarju ta' Malta. : : Ħolma oħra saret realta kienet mefa sar pedestall u Statwa artistika ta' San Pio X mill-iskultur Aaron Camilleri Cduchi u rregalata Tis-Soċjetàminn Salvu u. Doris fa' Agius Decorations. $ żnia i i ŻFSUN erċnessossonssewa is-Sur Frans Portelli, kien ressaq proposta lill-kumitat taċ- Ċentinarju fejn talbu biex l-istatwa tas-Salvatur toħroġ il- Ħadd, 27 ta' Lulju filgħodu u ddur id-dawra l-kbira. Din l-idea ġiet milqugħa mill-membri ta' dan il-kumitat immexxija mill-Kappillan ta' dak iż-żmien Dun David Gauci. Is-Soċjetà ħadet sehem fil-purċissjoni li saret fis-27 tal Lulju filgħodu kif ukoll fil-programm tal-1 t'Awwissuskif ukoll fil-Marċ tat-Tielet Tridu, stiednet lill-Banda. San Ġużepp ta' Ħal Għaxaq lejliet il-festa u għalqet dawn il-Festi Ċentinarji bil-Marċ magħruf tan-nar. Wara'l-festa tas-Salvatur 2014 Mro Ravmond Fenech irtiżenja mMiNESUPMAst tas-Soċjetà. Il-kumitat ħatardil Mro Reno Busuttil, li għal diversi snin serva bħala Assistent Surmast, bħala s-Surmast il-ġdid tas-Soċjetà. Is-sehem tal-banda matul is-sena dejjem ikun kbir fejn isirudiversi programmi bħal festa ta' San Pio X, il-festa ta' San Mikiel, il-Kunċert tal-Milied, il- -purċissjoni tal-Milied, is-sehem fil-Festival taċ-Ċitru, fil-festa tal-Fjuri, fil-festa ta' San Alwiġi, fil-festa tal-Qalb ta' Ġest kif ukoll fil-festa tas- Salvatur. Matul il-ġimgħa jingħata tagħlim b'xejn lil diversi allievi mis-Surmast u l-Assistent Surmast u f'dan is-settur l-Allievi tas-Soċjetà huma numerużi. Il-banda ħadet sehem ukoll f'okkażjonijiet ta' swied il- qalb fosthom fil-funerali tal-Presidenti tas-Soċjetà, tas- Surmastrijiet u d-Diretturi Spiritwali tas-Soċjetà u ta. membri tal-Għaqda tan-Nar San Alikieis li elmintilii ħajjithom b'xi diżgrazzja tan-nar. Il-każin jorganizza wkoll attivitajiet kulturali u soċjali' — għall-membri u l-familji tagħhom kif ukoll xi ġiti. Fil-festi tal-Milied kien isir il-Presepju Ħaju għalih. kienu jiġu ħafna nies. Kull sena għadu jsir il-festin tal-Milied .— għat-tfal tas-soċji tal-każin. tr. xa Minn. fost il-ħafna standardi li s-Soċjetà għandha. insemmu dak tar-Reliġjon miġjub minn Ruma' mis-Sinjuri lu EScerti, J. Cutajaru E. Cutajar; imbierek personalment mill- iversarju temm (U LA tħila S S - S 8 Ġ U) S - Te 8ħ sa a, ħed ORA PIŻA KIITTI, Maħ ħħ $ ġwież i tà Mużikali San-PiOV Soċje Festa tas-Salvatur 2015. Papa Piju XII, dak ta' Santa Ċeċilja protettura tal-mużika u tal-banda San Pio X'u l-Amerikan mogħti mis-Sur Salv Cutajar tal-Amerika. Mill-Membri tal-kumitat li damu għal-żmien twil iservu fil-kumitat, ta' min isemmi lis-Sur Salvu Muscat li dam għal madwar 40 sena bħala Kaxxier u anke lis-Sur Michael Saliba li dam għal 30 sena sħaħ bħala Segretarju. Il-110;snin ta' kontribut kulturali ġewwa Ħal Lija Il-benefatturi tal-każin ma-naqsu fitt u dak kollu li għandu l-każin illum huwdefrott tal-imħabba. li l- maġġoranza tas-soċji juru lejn il-każin tigħhom. Kif issa taftil-Każin tal-Banda ta' Ħal Lija għandustorja kbira. Każin li għadda minn taqlib kbir u nistgħu ngħiduji l-proġetti li saru speċjalment f'dawn l-aħħar snin Kienti mirakli meta tara ċ-ċokon tar-raħal tagħffa-F'dawn il-ġranet li qegħdin: a. A. 8 LES qeġi X niċċelebraw il-110 snin minn mindu twaqqaf dan il-każin ma nistgħux ma nirringrazzjawx lil dawk in-nies li servew f'kumitati preċedenti u ħadu deċiżjonijiet biex illum qegħdin ingawdu każin bħal dan. Huwa evidenti li dawn l- a, individwi ħadmu u stinkaw biex iżommu lis-Soċjetà tagħna fuq l-aqwa pedestall li jixirqilha, kif għadha tgawdi sal- ġurnata tal-lum. Wara 110 snin, l-iskop li twaqqaf il-każin, dakli jkun każin tal-banda, għadu hemm u minn-khawn inħeġġu biex iktar nies ikunu involuti f'dan il-każin ħalli dak li bnew ta' qabilna ma jispiċċax fix-xejn. Din Linformazzjoni u tagħrif inġabru mill-Kaxxier tas Soċjetà s-Sur Mark Sciberras, il-Viċi Kaxxier is-Sur Carlston Grima, u mis-Sur Michael Saliba, li kien Segretarju. tas- Soċjetà għal 30 sena u bl-għajnuna tal-ktieb ta' Robert Mifsud Bonnici, minn dokumentilijeżistu fil-każin, mill-ktieb li ħareġ Dun Anton Ebejer fl-okkażjoni tal-75 sena Soċjetà u mill- kotba tal-miftuti tal-laqgħat tal-kumitat: A Il-Presidenti tas-Soċjetà John Portelli 1949-53 u 1963-1965 7kesta tas-Salvatur 2015 il- Presidenti tas- Soċjetà — ħ Gużeppi Portelli Louis Caruana — Frans Portelli 1982-1987 — 1988-2012 2012- Segretarji tas-Soċjetà l Il-Kaxxiera tas-Soċjetà 1905-1932 1932-1963 (i M. Gatt- 1908 Markagha s-2072- kazi 19 kasu ZA2 er l lex ES L 5 xii i a Tir tie sAn SA A te l Soċjetà Mużikali e PIO Lija : TIO0 sena Anniversarju - 1 905:201 3 l RA eż x Tar Għa H tas-Salvatur 201: ġe peSe : Assistenti Surmastrijiet — 1963-1996 1993-1999 1999-2014 a wi Mro Jesmond Agius is m fila Na pana i L-a TA ii a - : EG Soċjetà Mużikali San. PIO Lija : 110 sena Anniversarju 7 1905-2015 wi $ jie Mn A AR