Tliet Isqfijiet Sengleani fl-Istorja ta' Malta Fl-Isla twieldu nies magħrufa minn kull qasam. tal-ħajja. Jissemmew fost l-oħrajn, ismijiet marbuta mal-politika, bħal Prelat Ignazio Panzavecchia, Francesco Zahra bħala l-akbar pittur ta' żmienu, Carlo Darmanin, il-prinċep tal-istatwarji Maltin, il-lingwista u awtur Erin Serracino Inglott, Juan B. Azopardo, in-navigatur li hu meqjus bħala l-fundatur tal-Flotta Arġentina u Dom Mauro Inguanez, skular, arkivista u biblijotekarju li ħeles mill-qerda bosta manuskritti mill-Abbazija ta' Montecassino fl-aħħar gwerra. Jekk inħallu Sengleani oħra magħrufa, mill-paġni tal-istorja Ilum, xtaqt nuri b'ittri kbar l-ismijiet ta' tliet L-istatwarju Kariu Darmanin isqfijiet, li jixirqilhom jiġu magħrufa u mfakkra ma' personalitajiet oħra li għollew isem l-Isla fejn twieldu Monsinjur Mattei kien saċerdot li mexxa b'għaqal u prudenza d-djoċesi ta' Malta minkejja l-problemi li din art twelidna sabet wara t-tkeċċija tal-Ordni ta' San Ġwann u l-effett li ħalliet il- ħakma Franċiża. Matul l-Imblokk tal-Franċiżi fl-1799, Mattei li kien Kanonku tal-Kapitlu tal-Katidral, inqabad fil-Belt Valletta iżda rnexxielu jitlaq nhar it-2 ta' Diċembru biex jingħaqad mal-bqija tal-Maltin. isqof titulari ta' Pafo, u mbagħad Isqof ta' Malta u Arċisqof titulari ta' Rodi. Mill-ħajja saċerdotali tiegħu, fl-1804 fl-ewwel snin tal-Ingliżi f'Malta, inħatar Dekan tal-Katidral u nhar it- 18 ta' Settembru 1807 ir-Re Ferdinando IV ta' Sqallija, minn fejn kienu jiġu l-Isqfijiet ta' Malta, irrakomanda n-nomina tiegħu lis-Santa Sede bħala r-ragħaj spiritwali ta' Malta, kif ukoll it-titlu ta' Arċisqof ta' Rodi. L-Isqof Mattei kien maħbub ħafna mill-Maltin u l-Knisja Maltija kitbet paġna oħra sabiħa fl-Istorja meta l-Knisja Konventwali ta' San Ġwann saret il-Konkatidral tad-Djoċesi, kif baqgħet sal-lum. Fi żmienu wkoll, il- knejjes parrokkjali tal-Birgu u Bormla ngħataw il-ġieħ ta' Kolleġġjata biex jiġu konformi mal-Kolleġġjata tal- Isla. L-Isqof Ferdinando Mattei li miet fl-14 ta' Lulju 1829 meta kellu 68 sena jista' jitqies bħala l-ewwel isqof Malti tad-Djoċesi. Ir-Re Ferdinando IV ta' Sqallija L-Iqof Gaffiero kien ordnat saċerdot nhar l-20 ta' Diċembru 1851. Fl-1855 huwa ngħaqad mal-Oratorjani ta' San Filippu Neri, l-Isla u għamel żmien bħala l-Prepostu tagħhom, nomenklatura li tixbah lil dik ta' pirjol jew gwardjan sakemm fl-1868. ingħata t-tmexxija tal-Knisja tal-Furjana bħala l-ewwel Arċipriet. Fl-1885, l-Isqof Anton Buħaġar innominah kanonku tal-Kapitlu tal-Katidral u fl- istess ħin ħatru Vigarju Ġenerali tad-Djoċesi. Mons. Gaffiero kien magħruf għall-ħidma tiegħu fost il-fqar u direttur ta' istituti tat-tagħlim tad-duttrina u kien ukoll oratur u direttur spiritwali tas-sorijiet f'diversi kunventi tagħhom. Fl-1886 il-Papa Ljun XII żejnu bit-titlu ta' prelafo domestico. Meta l-Arċisqof Pietro Pace beda jnaqqas mill- ħidma pastorali minħabba l-età, sab f'Mons. Gaffiero l-id il- il-Papa Ljun XII leminija tiegħu u rrakkomandah lill-Papa biex jaħtru Isqof. Ljun XIII għamlu Isqof titulari ta' Selimbria u kkonsagrah l-istess Isqof nhar il-15 ta' Jannar 1899. L-Isqof Gaffiero kien sikwit jagħmel il-visti pastorali madwar il-parroċċi fl-irħula u l-ibliet u jamministra l-Griżma flok l-Isqof Pace. Mons. Gaffiero qanqal ħafna mħabba lejh u l-poplu għaraf fih sens kbir ta' umiltà u kif ukoll ġenerożità u minħabba lejn min kien imġarrab. Aktar minn hekk fittex dejjem li l-familji jirċievu edukazzjoni nisranija bit-tagħlim tad- duttrina kif kien isir fil-knejjes parrokkjali kull nhar ta' Ħadd wara nofsinhar. L-Isqof Salvatore Gaffiero miet fl-1906 ta' 78 sena. Arċisqof Pietro Pace Mons. Emanuel Galea beda t-triq bħala saċerdot fl-1915 u sena wara ggradwa b'dottorat fit-teoloġija fl-Università ta' Malta kif ukoll, fl-istess sena, dottorat fil-liġi kanonika fl- Università Gregoriana ta' Ruma. Kien jgħallem il-Latin fis-Seminarju u l-Liġi Kanonika fl-Università. Mill-kanonikat tiegħu fil-Kolleġġjata tal- Isla għadda bħala segretarju ġenerali tal-Arċisqof Mauro Caruana, Monsinjur tal- Katidral u Vigarju Ġenerali fl- 1942. Il-Papa Piju XII ħatru Isqof titulari ta' Tralles fl-istess sena u assistent tal-Arċisqof Caruana. Fl-1969 il-Konfederazzjoni tal- Kunsilli Ċiviċi onorat lill-Mons. Emanuel Galea bil-Midalja tad-Deheb għall-ħidma tiegħu spiritwali u temporali u għall- pariri siewja lil dawk li kienu jeħtieġu l-għajnuna tiegħu. Jissemma' wkoll għall-prietki qosra b'messaġġ spiritwali u l-esperjenza magħġuna b'għerf li kien juri bi prudenza fil-missjoni bħala saċerdot u Isqof. L-Arċisqof Mawru Caruana il-Papa Piju XU Is-Sorijiet ta' Ġesti Nażżarenu fiż-Żejtun fejn għex fl- aħħar snin ta' ħajtu jibqgħu jiftakruh b'għożża u n-nies tal-Isla jibqgħu jlissnu bil-qalb l-Innu 'O Marija, O Ħelwa Bambina' bil-versi li ħalla miktuba u li baqgħu tifkira ħajja tiegħu. L-Isqof Galea miet fl-1974 fl-età ta 83 sena. Fl-2003 beda l-proċess għall-beatifikazzjoni tiegħu u min qed jaqra dawn is-siltiet mill-ħajja tiegħu hu mħeġġeġ biex jitolbu l-grazzji li jeħtieġ jew teħtieġ biex il-qdusija tiegħu tkun magħrufa u narawh fl-ogħla ġieħ reliġjuż ta' Sengleani magħrufa. L-Istitut ta' Ġest Nażżarenu fiż-Żejtun Żabbar Road, Fgura 7 Daniel's Shopping Centre, Hamrun Tel / Fax: (00356) 2167 5295 7 e-mail: infoOhiddenassetsmalta.com Merħba Street, Fgura