Il-Ħajja ta' Karlu Darmanin, imlaqqam Karlozzu, twieled fil-belt antika bi storja kbira, il-belt magħrufa tal- Isla, fit-30 t'Awwissu 1825 minn Ġużeppi u Maria nee Cumbo. Kien it-tnax -il wild tal-familja u r-raba' wild minn dawk li twieldu l-Isla. Twieled propju f'dar li kienet iġġib in-numri 174, 175 u 176 fi Triq ir-Rebħa. Din il-binja waqgħet fi żmien it-Tieni Gwerra u llum hemm il-pjazza fejn jiltaqgħu l-karozzi tal-linja. Karlu kellu 8 aħwa li kien jisimhom Emmanuela, Vincenz, Salvatore, Maria, Mikiel, Carmela, Giovanni Pawlu magħruf bħala Ġanni u Beatrice. Dawn twieldu l-Belt Valletta. Mill-belt Valletta fejn kienu joqogħdu numru 45, Strada Levante. Il-familja ta' Ġużeppi u Marija Darmanin marru joqgħodu l-Isla u f'din il- belt ewlenija tal-Kottonera twieldu Filippu, Pietru Pawl, Maria Carmela, Karlu u Maria Madalena. L-aħwa ta' Karlu Emmanuela — Din twieldet għall-ħabta tas-sena 1806. Nhar il-5 t' Ottubru 1828 iżżewġet lil Ġwanni Bonnici, bin Ġwakkin u Ewfemja Grabele mill-Isla, fil-Knisja Parrokkjali tal-Isla. Minnhom ħarġu ħames ulied li kollha twieldu u tgħammdu fl-Isla. Vinċenz - Twieled fis-7 ta' Gunju 1808. Tgħammed l-għada u l-parrini tiegħu kienu Ġwanni Marija Darmanin, missier missieru u Anna Darmanin, bint Filippu u ħu missieru . Vinċenz iżżewweġ lil Marija Vinċenza u kienu joqogħdu l-Isla. Twieled għall-ħabta tas-sena 1809 u żżewweġ lil Marija Anna Frendo, bint Ġlormu u Marija Anna Rossi, fil-Knisja Parrokkjali tal-Isla fil- 21 t'Awwissu 1833 Salvatore u Marija Anna kellhom seba' wlied. ie Twieldet fl-4 ta' Marzu 1810 u tgħammdet l-għada. Il-parrini kienu Ġużeppi 5 bin Filippu u Marija Degiorgio mart inu mill-Belt. ieled fil-15 ta' Frar 1812, tgħammed i ommu. Il-parrini kienu Salvu Darmanin, bin Ġwanni, ħu missieru u Madalena Darmanin, mart Ġwanni, omm missieru mill-Isla. Mikiel iżżewweġ lil Marija Grima. Jingħad li kellhom tal-anqas tifel wieħed. Tgħammdet u twieldet fis-16 ta' Ġunju 1814. Il-parrini kienu Emanuel Lanzon bin Salvu mill-Belt, u Carmela Bellia, mart Vinċenz mill-Isla. Din mietet ta' għaxar xhur fit-8 t'April 1815 u ndifnet l-Isla. Ġwanni Pawlu. Magħruf aħjar bħala Ġanni twieled fit-3 t'April 1817. Tgħammed l-għada ta' jum twelidu bl-ismijiet ta' Giovanni Pawlu, Petru, Paskal u Rożarju fil-Knisja ta' San Pawl Nawfragu fil-Belt Valletta. Il-parrini kienu Antonio Schembri u Ġiovanna Farrugia. Ġanni żżewweġ lil Marija Tereża Fleri, bint Stiefnu u Evanġelista Ellul mill- Birgu fil-5 ta' Mejju 1839 u kellhom ħdax-il wild. Ġanni miet fis-6 ta' Ġunju 1898 fl-għomor ta' 68 sena wara marda ħarxa u qasira ta' ftit jiem. Kien statwarju wkoll u baqa msemmi għal xogħlijiet fejn ħadem il-vara tal-Madonna tal-Ġilju tal-Imqabba u tal-Madonna tad-Duttrina fis-sena 1876, kif ukoll l- istatwa tal-Madonna tal-Karità fil-Birgu. Insibu wkoll li ħadem xogħol sabiħ fuq l-irħam fosthom l-altar maġġur l-antik tal-Knisja Parrokkjali ta' Ħal Luqa. Twieldet fit-12 ta' Lulju 1819 u tgħammdet l-għada. Imsemmija għal omm ommha. Fit-3 ta' Mejju 1840 iżżewġet lil Franġisku Saverju Cachia. Dawn kellhom sitt itfal. Beatrice mietet fl- 4 ta' Marzu 1895 fl-età ta' 75 sena. Twieled nhar is-6 ta' Marzu 1822. Imsemmi Filippu propju għal ħu missieru. Filippu żżewweġ lil Marija Karmela Caruana u kellhom sebat itfal. Magħruf bħala Pawlu. Twieled fis-sena 1823. Fis-26 ta' Novembru 1843 iżżewweġ lil Karolina de Domenico u minn dan iż-żwieg kellhom ħamest itfal. Pawlu miet ta' 81 sena fit-12 ta' Diċembru 1903. Twieldet nhar l-4 ta' Ġunju 1824. Tgħammdet jumejn wara u mietet ta' tliet xhur, fl-Isla, fl-24 t'Awwissu 1824 u ndifnet fil- knisja parrokkjali fl-istess jum. Twieldet fl-14 ta' Gunju 1929. Tgħammdet l-għada u kienet imsemmija għal omm missierha. Missier Karlu Darmanin kien jismu Ġużeppi u ommu Marija li fi xbubitha kien kunjomha Cumbo. Dawn kienu ħadu l-istat tagħhom matrimonjali fil- Knisja ta' San Pawl Nawfragu, il-Belt Valletta, fit-13 ta' Lulju 1807. Missier u omm Ġużeppi Darmanin kienu Giovanni Marija u Madalena Durnate, mill- Isla, li żżewġu fit-18 ta' Jannar 1778. Il-Magħmudija Il-Kanonku dekan, Dun Fortunat Costu għammed lil-Karlu ġewwa l-knisja tal-Isla li aktar tard fit-3 ta' Jannar 1921 saret bażilika. Dun Fortunat kien il-Viċi Parrokku tal-Arcipriet Dun Leopoldu Fiteni. Il-parrinijiet tiegħu kienu z-ziju tiegħu, li kien jiġi ħu ommu, Vinċenzo Cumbovu Marija Farrugia, mart Karlu Farrugia, li ħafna jaħsbu li kien jiġi sekond kuġin t'ommu li kienu mill-Belt Valletta. Karlu kien l-aħħar wild tal-familja Ġużeppi u Marija Darmanin. Naħsbu li ngħata l-isem ta' Karlu b'rispett lejn ir- ki raġel tal-parrina tiegħu, MarijagNafu fiċ-ċertii' Festa tas-Salvatur 2014— Ħal tija $ bużnannu ta' Karlu Farrugia, kien jismu Isidor jew Teodoru Cumbo. Kien iżżewweġ lil Roża Farrugia fil-knisja ta' San Pawl Nawfragu, il-Belt Valletta fit- 8 ta' Jannar 1736. Bħala statura, Karlu kien raġel twil u sabiħ. Kif kienet il-modo dawk iż-żminijiet, Karlu kien iżomm leħja twila kif ukoll xagħar twil. Il-Kumpanija tal-familja Il-familja Darmanin għammru fl-Isla u kienu joqogħdu fi Triq il-Vitorja. Hawnhekk missier Karlu, li kien marmista u statwarju, kellu l-ħanut tax-xogħol tiegħu. Aktar il quddiem meta t-tfal tiegħu kibru, Ġużeppi Darmanin waqqaf kumpanija bl-isem Giuseppe Darmanin u Figli fejn kien ukoll jimporta hu stess il-granit u l-irħam. F'din l-azjenda privata ħadmu ħafna mit-tfal tiegħu. Kienu jipproduċu monumenti, altari, statwi tal- irħam, oqbra, kolonni, balavostri, fontijiet tal- magħmudija, lapidi u pavimentar kemm għall-knejjes kif ukoll għall-Gvern Ingliż. Biss bħala xogħol ma kinux jaħdmu biss xogħol tal-irħam imma wkoll xogħol ieħor fil-kartapesta. Għadda iż- żmien u Karlu fetaħ l-kumpanija tiegħu bl-isem Carlo Daramin e Figlio. Fost ix-xogħlijiet li ħadem insibu l-monument tal-vapur Orlando li jinsab ħdejn il-bieb tad-dħul tal-barrakka ta' Fuq, il-plakka bl-ismijiet tal-Granmastri tal-Ordni ta' San Ġwann fil-Palazz tal-President u diversi xogħlijiet oħra ġewwa l-Knisja tal-Mosta, Ħal Għaxaq u fil-Bażilika ta' Sant' Elena ġewwa Birkirkara. Il-mudelli ta' Darmanin Karlu kien ħaddiem li kien jaf jistma tajjeb is- sengħa tiegħu. Kien dejjem jitħallas tajjeb għax- xogħlijiet li kien jaħdem. Biss jidher sewwa li n-nies ma kinitx tiddejjaq tħallas flus tajba għal xogħlijiet artistikament. Żgur li l-flus qatt ma kienu problema għax Karlu kient dejjem fgat fix-xogħol. Ħutu ħaddnu l-istess sengħa u jidher li ngħaqqdu ma' ħuhom biex hekk setgħu jgħinuh f'xogħlijiet ġ ġ) li kienu waqgħu lura. Karlu ħadem ħafna xogħlijiet u hu msejjaħ, jew ffiħjar ali imlaqqam il-Prinċep—-gfalz Xi Istatwarji Maltin—0———4— persunaġġi nisa msemmija fil-kotba Mqaddsa kif ukoll ta' qaddisin. Martu wkoll kienet mudella waqt li anki hu stess kien jagħmilha ta' mudell għal xogħlijiet tiegħu stess. Mara Skoċċiża Ta' 23 sena, fis-27 ta' Frar 1848, Karlu Darmanin ingħaqad fis-sagrament taż-żwieġ ma' mara Skoċċiża li kien jisimha Annette Readv, xbejba li kien għad kellha ħmistax-il sena. Missier Anette kien jismu John u ommha kien jisimha Eleonora Bvene. Annette twieldet fir-raħal ta' Ħal Għaxaq fl- 1833. Kienet familja Kattolika. Fil-fatt Annette kienet mgħammda fil-knisja parrokkjali ta' Ħal Għaxaq. Karlu u Annette żżewġu fil-knisja parrokkjali ta' Ħal Għaxaq fis-27 ta' Frar 1848. Iċ-ċelebrant taż-żwieġ tagħhom kien Dun Ġwann Depasquale. Grezzju Galea kien ix-xhud. It-Tfal ta' Karlu Minn dan iż-żwieġ twieldu sittax -il membru ta' din il-familja u tgħammdu l-Isla. Emmanuel li twieled fis-27 ta' Jannar 1849. Francesco li twieled fl-14 ta' Novembru 1850. Maria Carmela li twieldet fit-8 ta' Novembru 1851. Giuseppe li twieled 29 ta' Awwissu 1853. Cesare li twieled fit-30 ta' Jannar 1855. Giuseppe twieled fil-11 ta' Diċembru 1856. — Giovanni twieled fis-7 ta' Marzu 1858. Gulielmu twieled fis-17 ta' Mejju 1859. Ġeraldu twieled fis-7 ta' Ottubru 1861. Marija twieldet fl-24 ta' Marzu 1863. Marija Victoria twieldet fit-8 ta' Settembru 1864. Francesca twieldet fl-24 ta' Novembru 1865. Neriku twieled fit-22 ta' Awwissu 1867. Lucia twieldet fit-28 ta' Diċembru 1868. Twajjeb u U Bħala karat għall- -membru ta' b Div. Punente, sezzjo: i — Id-difna saret fit- ħ ta' — ċimiterju tal-Addolorata. Hija tassew sfortuna li pubblikament il-kwalitajiet sbieħ ta' Karlu Darmanin, fosthom il-karattru ġentili tiegħu. Kien A imfisser bħala raġel kwiet u tad-dover tiegħu. l Il-mewt ma taħfirha lil ħadd Il-mara ta' Karlu mietet f'Santa Venera fit-23 t'Awwissu tas-sena 1897 propju fis-1.30 ta' waranofsinhar fl-għomor ta' 64 sena. Difnuha fil- qabar tal-familja fil-kennierja tal-knisja parrokkjali ta' Ħal Għaxaq. Karlu Darmanin miet il-Ħamrun, numru 290 fi Triq Strada Irjali, fejn għex il-biċċa l-kbira ta' ħajtu fl-età ta' 84 sena fis-26 ta' Novembru 1909, propju tnax -il sena wara l-mewt tal-mara tiegħu. Miet fid- dar tiegħu tard filgħaxija wara li tah attakk tal-qalb. Kienet il-gazzetta Malta tad-29 ta' Novembru 1909 li ħabbret il-mewt tal-istatwarju tassew magħruf u rinomat. Fil-fatt eżattament kellu ftit anqas minn 85 sena. . Fi Baqa dejjem attiv, suldat tal-azzar sal- aħħar, Mhu ix- ES artistiċi fieh tgħid kważi sa ma. tal-fratellanza tas- ġenfitiima Trinità tal-Isla. — Indifen fil-qabar ta' din il-konfraternità g ħax għala attiv u ma tantx kien ifalli Hu kien it- 80,249 li ġie ml n ĦA id ) ; à MI m'hemm l-ebda tifkira fuq qabru. Ġewwa Malta nsibu —— / xi postijiet li hemm toroq imsemmija għalih fosthom. — ġewwa Ħal Lija, il- ġosta, il- Ħamrun, il- Qrendi u Ħal- $ Att notarili li bih sar il-ftehim dwar kif kellha ssir l- istatwa titulari tas-Salvatur u xi xogħol ieħor konness magħha. żikali Każin Banda Pio X- 150 sena Anniversarju Statwa tas-Salvatur Att notarili li juri li l-partijiet kollha ssodisfaw l-obbligi rispettivi tagħhom. Karlu Darmanin qiegħed jaħdem fuq l-abbozz finali