Il-Ħamis 30 ta' Marzu 2017 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA MINN FOMM IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (34) miet ftit tax-xhur ilu), qaddief mill-Isla li fl-aħħar tas-snin 70 qadef ukoll ma' Marsamxett Valletta, u li matul il-karriera tiegħu bħala qaddief kiseb bosta suċċessi. Lil Charlie Ghiller għamiltlu din l-intervista fuq Radju Kottoner, fejn fiha jitkellem fuq is-sehem tiegħu f'dawn. it-tiġrijet tradizzjonali kif ukoll dwar ir-Regatta fiż-żmienu. L-ewwel mistoqsija tiegħi kienet dwar il-familija tie- għuli kif nafu, diversi mem- bri tagħha kienu wkoll qad- diefa fid-dgħajjes tal-Isla. 'Jien ġej minn razza tal- barklori, u li xi wħud minn- hom kienu qaddiefa tal-Isla. Li niftakar jien, Salvu For- mosa (il-Pasalv ix-xiħ) ħu nannti, ibnu Salvu , missieri, zijuwi ħu missieri, jien u warajha ħuti Victor, Sam- mV u l-kuġin tiegħi Pawlu, kollha tajna s-sehem tagħna biex l-Isla tikseb suċċess fir- Regatta. 'Ironikament, ħadd mit- tfal tiegħi ma ħareġ qaddief iżda dilettanti kbar tar-Re- gatta. Jien bdejt naqdef fl- 1963 fil-Kajjikk tal-Isla ma' Koro-— ħu missieri, u rbaħna l-palju. Konna għaddejna lil Kalkara meta dan id-distrett kien fl-aqwa tiegħu. B'din ir-rebħa jien ksibt posti fir- Regatta. Ħija, Victor li beda jaqdef wara, bdejt naq- def miegħu f'ta' bi Tnejn, imbagħad aktar tard niżel ukoll ħija Sammv. (4 se nlaqqagħkom X'taħseb li hi r-raġuni li uliedek ma tħajruh qatt jieħdu sehem fir-Regatta7 'Għax id-distretti daqqa fil-wiċċ u daqqa minn taħt ..:: tgħidli x'jiġifieri2 'Ħalli nsemmu lil Mar- samxett. fil-qiegħ … u din is-sena qegħdin fil-wiċċ. Jien nem- men li din is-sena Marsamx- ett se jirbħu r-Regatta, u allaħares ifallu. 'Jien wara l-Isla nissap- portja lilhom għax kont naq- def magħhom. Il-qdif sabiħ, iżda fih ħafna sagrifiċċji, u sfortunatament ħafna nies ma japprezzawhx … jekk tirbaħ ifaħħruk, jekk titlef mhux biss imaqdruk iżda wkoll joffenduk bla ma jkunu jafuk … mhux sew- wal Jien illum m'għadnix naqdef, u kważi kuljum, flimkien mal-mara u t-tifla, ninżel nistad it-Toqba tal- Birgu. 'Ma mmurx hemm biex nara kif sejrin tal-Birgu jew tal-Kalkara, iżda sem- pliċiment biex. ngħaddi siegħa żmien fil-kwiet mal- familja. Meta kont nosserva xi dgħajsa tal-Birgu mhux armata tajjeb, pruwata, im- mejla jew poppata kont immur ngħidilhom biex jirrangawha … hekk titlob l-irġulija. ''Anke meta kont nara lil Bormla — kif taf silfi, Ġużi, kien jaqdef ma' Bormla . meta kont nosserva li d-dgħajsa ma tkunx ar- mata tajjeb kont ngħidlu … anke jekk fil-fehma tiegħi jkun hemm xi qaddief ma jogħġobnix kont ngħidlu … jien dejjem xtaqt li l-affarijiet ikunu sewwa …. Missierek, Ġanni Ghiller, kien membru tal-ekwipaġġ li rebaħ il-palju tad-dgħajjes tal- Midalji għal seba' snin kon- sekuttivi … x'taf tgħidli dwar missierek 'Missieri kien barklor, u jien ta' età żgħira, meta kelli 16-il sena, kont im- mur ngħinu fid-dgħajsa … missieri kien barklor tal- moqdief ma kienx jeżisti l-mutur u l-barklor kien juża l-imqa- def il-ħin kollu. Ma' mis- sieri kienu jaqdfu l-barklori, Charlie Abela (il-Bormliż), Wenzu Schembri ( it-Tobi) u Louis Mallia, li minkejja ma kienx barklor kien jaqdef fil- - dak iż-żmien Wejla ta' Sant' Anġlu. 'Kienu ekwipaġġ tajjeb ħafnal Għandi nisma' lil missieri jgħid li darba kienu tawhom qadfa tajba l-Marsa, u xorta waħda kienu għaddewhom. b'tul ta' xi nofs dgħajsa - dawn kienu qaddiefa tal-moqdief kif kienu diversi qaddiefa oħra ta' żmienhom, bħal Toni Farrugia (Żbiba) li kien b'saħħtu ħafna, Salvu Formosa (Pasalv) , Leli Mi- callef (Nanna Klara) li kien irmiġġier mill-kbar. 'Jgħidu li l-qaddiefa ta' dak iż-żmien, u ta' qabel il- gwerra kienu dejjem jaqd- fu mad-distrett tagħhom, iżda mhux dejjem -— Wenzu Schembri (it-Tobi) minkejja li kien mill-Birgu kien jaq- def mal-Isla, għax kien ilu snin joqgħod l-Isla u t-tfal tiegħu kienu twieldu hemm ukoll. 'Dak iż-żmien il-Birgu kienu fl-aqwa tagħhom, kel- Ihom qaddiefa tajbin ħafna fosthom kien hemm Schem- brijiet kollha li kienu kuġini ta' Wenzu … fil-fatt il-mara ta' Ġużeppi l-Bakkus. tiġi minni. Jien naħseb li fis-snin 50 u 60 ir-Regatta Nazzjo- nali kienet fl-aqwa tagħha - żminijiet li ma ninsihom qatti' Qegħdin nitkellmu dwar is-snin ħamsin — taf tgħidilna kemm kien il-premju tal-flus għal minn kien jidħol l-ewwel f'tal-Midalji7 'Kienu Lm 6 għal kull qaddief, dejjem jekk id- dgħajsa tidħol: l-ewwel. Minn dan il-premju miżeru, I L-ORIZZONT Id-dgħajsa ta' Marsamxett bl-aħwa Victor u Charlie Ghiller tidher f'wahda mill-fażi kull qaddief kien jagħti lira u nofs bħala donazzjoni biex titħallas il-kera, naħseb tal-maħzen nofs Kenur li hemm il-Ponta taħt il-mina tal-Portu Salvu, fejn hemm il-ground illum. 'Wara dak is-sagrifiċċju kollu, f'idejhom kien jib- qagħlhom Lm4.50. Fil-fatt għalhekk kienu jissieltu biex jirbħu l-palju. Dawn il-qad- diefa kienu jħobbu lill-paj- jiżhom, u r-Regatta kienet għal qalbhom. ' Meta bdejt taqdef Kien hemm xi ħadd li: ħajrek tib- da taqdef jew kienet ix-xewqa tiegħek li ssir qaddief bħal mis- sierek2 Dik tkun f'demmekli Jekk fid-dar fejn kienet toqgħod ommi, il- lum joqgħod ħija, fl-intrata ħlief ritratti tad-dgħajjes tal- Midalji, u midalji mdendlin mal-inkwatri ma tarax. 'Mingħajr ma. trid, il- ġibda għall-qdif tidħol fik — il-ġenerazzjonijiet ta' qabli kollha kienu qaddiefa, ibda mill-bużnannu, u missieri kollha kienu qaddiefa li taw sehmhom fid-dgħajjes tal-Isla … kif għedtlek, jien bdjet naqdef ma' missieri. Fil-fatt, ta' 16-il sena jien kont diġà naqdef… impossibbli ma toħroġx qaddiefl 'Niftakar, jien kelli per- mess mis-sur Borg, biex immur l-iskola nofs siegħa tard, biex b'hekk ikun nis- ta' nwassal lil missieri li kien jaħdem il-Power Sta- tion — kien jagħmel vjaġġ bi tmienja minn nies mill- FR ARA, Nid À t tat-tiġrija fl-edizzjoni 1977 Ponta sal-Power Station, imbagħad niġi lura waħdi, u dan il-permess kien estiż ukoll għal wara nofs n-nhar fejn kont nitlaq mill-iskola nofs siegħa qabel il-ħruġ tat- tfal l-oħra biex immur għal missieri u nġibhom lura. 'Dak iż-żmien il-Lanċa tal-Pass kienet sold … kull persuna li konna nieħdu kienu jħallsu sixpence fil- ġimgħa. ' X'kienet l-atmosfera tar-Re- gatta meta bdejt taqdef int7 Jien nimmaġina li int bdejt mal-Isla u wara mort ma' Marsamxett) Valletta2 'Fl-1963 bdejt naqdef fil- Kajjikk ma' Koro. Fl-1964 qdift ma' Willie s-Suss u ħadt l-ewwel fil-Frejgatina, fis-1965. Missieri li kellu 56 sena xtaq li jaqdef miegħi fil- Kajjikk — kien għadu kemm ġej minn operazzjoni… dak in-nhar konna fuq quddiem - kien taħ ħassħażin meta wasalna ħdejn il-baga num- ru 8). Kienu tawh l-ossiġnul 'Fl-1966 jien qdift ma' Toni Farrugia ż-Żbiba — tgħallimt ħafna miegħu, u konna dħalna fit-tieni post. 'Kont qdift xi sentejn ma' Toni, imbaghad qdift ma' Leli Micallef (Nanna Klara), wara ma' Charlie l-Laħam, … imbagħad ma' ħija Victor li fil-fehma tiegħi kien l-aħjar irmiġġier ta' żmienu … in- somma l-Isla f'kull żmien kellna rmiġġiera tajba, iżda Victor kien wieħed mill- aqwa. Fl-1976/77 jien u ħija morna naqdfu ma' Mar- samxett….