kenitx waħda tas-soltu. Jiena la dħalt is-seminarju minuri, la qatt kont abbati u lanqas kont midħla tas-sagristija. Iva kont nilgħab bil-knisja meta kont żgħir. Iz-zija Karm, oħt missieri, kienet seftura ma' Dun Spir Grixti, il-fundatur tad-Domus taż-Żejtun. Meta miet Dun Spir, iz-zija tatni artal żgħir biex noqgħod nilgħab bih. Kien artal ħelu, miżbugħ lewn l-irħam u kellu sett gandlieri tal-injam twal u b'musmar mnizinzi fil-qiegħ tagħhom biex : jidhlu f'toqba fl-ewwel xkaffa tal-artal u b'hekk kienu jżommu sod. Kont — narmah fit-taraġ u tgħidx — kemm żmien kont ngħaddi 7 fih, inżejjen u taparsi nqaddes. Lin tal-vokazzjoni tiegħi għas-saċerdozju ma Imma l-vokazzjoni tiegħi mhux minn hemm ġietni. Ġietni mix-xhieda ta' qassis li jien qatt ma 7 rajt u qatt ma kellimt 7 — l-Arċipriet Lawrenz — Degabriele, li miet fis-sena 1932 u jiena twelidt fis- sena 1933. Ommi Manann kienet bil-ħanut tal-merċa u tal-ħaxix u tal-ħobż u jiena fih trabbejt. Sikwit f'dal ħanut lin-nies kont nismagħhom isemmu lill-Arċipriet Degabriele. Ilkoll kienu jfaħħruh u jberkuh. Kienu jirrakkuntaw stejjer fuqu li jixhdu l-imħabba tiegħu lejn il-fqar taż-Żejtun, kemm kien nieqes mir-regħba għall- flus u kif l-isqof ried jagħmlu monsinjur tliet darbiet u kull darba kien jirrifjuta għax flus biex jixtri l-ħwejjeġ addattati ma kelluxi L-istess ħaġa kienet tiġri fil-familja tiegħi. Missieri u ommi tgħidx kemm kienu jfaħħruh lill-Arċipriet Dun Lawrenz. Bla ma ridt, isma' llum u isma' l-għada, fija bdiet tinbet ammirazzjoni kbira lejn dan il-qassis u mal-ammirazzjoni bdiet tinżera' f'qalbi x-xewqa. tal- imitazzjoni. Srorjajta gVokazzjoni Dun Anġ Sevchell nammirah u fil-qalb ta' qalbi kelli x-xewqa li ngħix bħalu. Kont diġà sirt qassis meta għamilt programm. televiżiv dwaru u intervistajt diversi nies li għexu qrib tiegħu, fosthom dak li kien viċi parroku tiegħu, il-Kanonku Dun Ġwann Vella li rrakkuntali episodju tassew interessanti dwaru. Qalli li ġiet sena li fiha wara l-Għid l-Arċipriet kien ma jiflaħx u ma ħareġx ibierek hu, kif kien isir dak iż-żmien. Floku bagħat lill-Viċi tiegħu u qallu kif għandu jimxi. 'Meta tasal fir-Raħal t'Isfel se jkun hemm nies foqra li ma jtukx flus bħala offerta. U iżjed tard jiena kont fost dawk li tħabtu biex mal-bieb ta' wara. tal- knisja. parrokkjali, jsir mafkar xieraq lill-Arċipriet Degabriele biex in-nies Żwieten li jiġu warajna jsiru jafu wkoll bl-imħabba tiegħu lejn il-fqar. U meta jiena ħlomt li. ngħix: mal-persuni b'diżabiltà u. — ġejna biex niftħu t-tieni dar għalihom, ridt li din tissemma' Dar Arċipriet Degabrielel Għalhekk jiena konvint li l-vokazzjoni tiegħi għas-saċerdozju ministerjali hija r-riżultat tax-xhieda kollha fwieħa li ħalla warajh dan il-qassis, li kien ġej minn familja fqira, li sar qassis għax ħallaslu qassis ieħor, Dun Ġwann Tabone jew Dun Ġwann tal-Għaġin, u li qatt ma nesa l-għeruq tiegħul Iż-żmiem gerbeb. Jiena għaddejt għall-università u mort ngħammar fis-seminarju tal-Furjana. Fl-1956 fost dawk li rċevew l-ordinazzjoni saċerdotali mill-Arċisqof Gonzi konna: erbgħa mill-parroċċa taż-Żejtun: Dun Ġużepp Xerri, Dun Victor Grech, Dun Ġużepp Abela u jiena. Ilna qassisin 60 sena għax ilkoll għadna mimlijin bil-għomor, jiena nqis li konna qassisin ixxurtjati u se ngħid Hekk ġara. Bqajt inħobb lil dan' il-qassis, bqajt għaliex. Iż-żminijiet ta' ġrajjiet kbar fid-dinja u fil-knisja. Għaddejna mit-Tieni Gwerra Dinjija u rajna l-Ewropa maħkuma l-ewwel mid-dittatur Hitler u wara nofsha mid- dittatur Stalin. Għixna r-riforma tal-Konċilju Vatikan II fil-Knisja. Ġarrabna ż-żmien iswed tal-kwistjoni politiko- reliġjuża. Konna xxurtjati wkoll għax fil-formazzjoni tagħna qsamna l-istil ta' ħajja rżina li kienu qed jgħixu n-nies ta' madwarna. Niftakar kif kull sena s-Seminarju kien jagħtina biss kamra vojta, li fiha lanqas vit tal-ilma ma kien hemm. Kull sena f'Settembru kien jiġi t-Tannu bit-trakk u jgħabbilna s-sodda, is-saqqu, il-buqar, is-slopp u kull meħtieġ u jwassalhom sas-Seminarju fil-Furjana u fl- aħħar ta' Ġunju jġibhom lura biex f'Settembru ta' wara jerġa' jiġi għalihom. Is-sodda li kont nieħu miegħi kienet xtratha ommi mingħand il-militar u ma nistħix ngħid li għadni nużaha sal-ġurnata tal-lum. Xi darba għad nagħmel wirja tagħhal Kuljum filgħodu kont tara lis- seminaristi għaddejjin ibattlu s-slopp u jimlew il-buqar. Konna xxurtjati għax ma għixniex fil-fsiedi Dakinhar tal-ewwel quddiesa solenni tiegħu — 22 ta' Marzu 1956, Dun Anġ Sepchell jidher miexi lejn il-knisja parrokkjali f'korteo mid-dar tiegħu. Jidhru mix-xelluq għal-lemin Mons. Salv Grima, l-Arċipriet Dun Mikiel Spiteri, Patri Robert Darmanin $) u s-Sur Pietru Buttigieg. L-erbgħa li qaddisna għixna saċerdoti qrib in-nies. Dun Ġużepp Xerri beda l-ħidma tiegħu bħala viċi parroku f'Ħal Qormi; Dun Victor Grech iddedika ħajtu għall-formazzjoni tas-seminaristi u wara fost id-drogati; Dun Ġużepp Abela għadda snin kbar fil-qasam tat- tagħlim u wara fost ix-xjuħ; u jiena iddedikajt ħajti fost iż-żgħażagħ u l-persuni b'diżabiltà. In-nies għinuna ngħixu l-vokazzjoni tagħna billi talbuna s-servizzi tagħna u hekk ġegħluna nagħrfu li konna ta' siwi għas-soċjetà Maltija u għall-Knisja. B'dak li talbuna u bil-mod kif fittxewna fil-bżonnijiet tagħhom, għenuna ngħixu l-vokazzjoni tagħna bil-fedelta kollha. Nispiċċa b'nota personali. Kif jingħad fis-Salmi: It- tjieba tal-Mulej irrid dejjem ngħanni. Il-Mulej għaddieni mill-esperjenza fejjieda tal-faqar. Wara li qaddist sirt naf li ommi fil-ħanut kienet fid-dejn mal-bejjiegħa bl- ingrossa għax kellha tħallasli l-miżata tal-Università kif ukoll dik tas-Seminarju. Jiena rfajt fuq spallti d-dejn kollu tagħha u ħallastu sal-inqas ħabba, avolja ġieli ġew ġranet meta lanqas lira ma kelli fil-butl Imma jien inħossni mkabbar u xxurtjat għax ġarrabt 7 daklijġarrbu n-niesl ejtun biex jiċċelebra l-Ewwel Quddiesa, 8 ta' Marzu 1956, :. akkumpanjat mill-Professur Censu Gatt, l-Arċipriet taż- 7 Żejtun Dun Mikiel l nir tal-Funeral ta ORS Ġużeppi Ok F mid-dar fejn kien DD IŻOĠiniI ; ŻEPPI MERCIECA FI tisqo ; jil Mons. ArċISQI Ti a' lil Mo - a iet jilqa' f Pou ĠPRR j. Sac