a AN ġġ IS-SAĊERD p pjovsjlia L la FIŻITTRA LIL-LHUD (4) L-aktar element importanti fit-tema dwar is-saċerdozju ta' Kristu fl-Ittra lil-Lhud hu l-aspett sagrifikali tal-mewt ta' Kristu fuq is-salib. Hu fuq is-salib li Ġest jsir saċerdot u vittma li joffri lill-Missier sagrifiċċju perfett li jneħħi d-dnub darba għal dejjem. Hu jissiġilla f'demmu l-patt il-ġdid, bl-espjazzjoni u l-offerta tiegħu nnifsu lill-Missier. L-ART IMQADDSA $€ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2010 $ 41 Kristu bħala qassis li joffri lilu nnifsu b'sagrifiċċju tal-Patt il-ġdid u ta' dejjem billi jxerred demmu fuq is-salib (9,11-23) 'Imma Kristu ġie bħala l-qassis il-kbir tal-ġid li ġa ġie. Hu daħal minn tinda aqwa u aktar perfetta li m'hijiex maħduma b'idejn il-bnedmin, jiġifieri m'hijiex ħolqien ta' din l-art; hu daħal darba għal dejjem fis- Santwarju, mhux bis-saħħa tad-demm tal-mogħoż u ta' l-għoġiela, imma bis-saħħa ta' demmu stess, u hekk kiseb fidwa għal dejjem. Jekk id-demm tal-mogħoż u tal-gniedes u l-irmied ta' l-għoġiela mraxxax fuq dawk li huma mniġġsa jista' jqaddishom billi jagħtihom l-indafa tal-ġisem, kemm aktar id-demm ta' Kristu, li bl-Ispirtu ta' dejjem offra lilu nnifsu vittma ħajja lil Alla, jista' jnaddaf il-kuxjenza tagħkom mill-għemil mejjet biex taqdu lil Alla ħaj (9,11-14). L-awtur jiddeskrivi l-mewt sagrifikali ta' Kristu fuq is-salib fuq il-mudell tar- rit Lhudi tal-Vom Kippur, jew il-Jum ta' l-Espjazzjoni (Lev 16), meta l-qassis il- kbir kien jidħol bid-demm ta' l-annimali sagrifikati quddiem ix-xhieda tal-patt fil-qaddis tal-qaddisin, biex hekk jaqla' mingħand Alla l-maħfra tad-dnubiet tiegħu u tal-poplu. Kristu daħal fit-tinda vera, din id- darba b'demmu stess, biex imbagħad jgħaddi għas- santwarju veru, mhux dak tat-Tempju ta' Ġerusalemm, imma s-santwarju tas- smewwiet fejn hu jsaltan fil-lemin tal-Missier bħala l-uniku Medjatur li jidħol għalina quddiemu. Is-sagrifiċċju ta' Kristu mhuwiex inqas veru mis- sagrifiċċji tal-annimali tat-Testment il-qadim, imma hu bil-wisq aktar superjuri għalihom, għaliex jirrappreżenta impenn personali ta' bniedem li hu mingħajr dnub, u mimli ħajja bil-qawwa ta' l-Ispirtu s-Santu. Minn hawn tiġi l-qawwa tal-purifikazzjoni tal-kuxjenza li hu jwettaq biex jgħaqqad lill-bnedmin ma' Alla. U għalhekk hu medjatur ta' patt ġdid, testment ġdid, biex, wara li seħħet il-mewt għall-fidwa tal-ħtijiet li saru fi żmien il-patt ta' qabel, dawk li huma msejħin minn Alla jiksbu l-wirt ta' dejjem li hu wegħedhom. Fejn ikun hemm testment, ikun jeħtieġ li tixxandar il-mewt ta' min għamlu. Għax testment jibda jgħodd wara l-mewt, u ebda saħħa ma jkollu sakemm dak li jkun għamlu jibqa' ħaj. Kien għalhekk li anqas l-ewwel patt ma twettaq mingħajr demm. Għax Mosċ, wara li nieda lill-poplu l-kmandamenti kollha kif titlob il-Liġi, ħa d-demm ta' l-għoġiela u tal- mogħoż flimkien mal-ilma, u bis-suf aħmar u l-friegħi 42 ġe L-Anr IMQADDSA $ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2010 ta' l-issopu raxx l-istess ktieb u l-poplu kollu, u qal: 'Dan hu d-demm tal-patt li Alla ordnalkom' Hekk ukoll raxx bid-demm it-tabernaklu u t-tagħmir kollu tal-kult. Tabilħaqq, skont il-Liġi, tista' tgħid kollox jissaffa bid-demm; u bla tixrid tad- demm ma hemmx maħfra. Jekk mela kien meħtieġ li xbihat tal-ħwejjeġ tas-sema jissaffew b'dawn ir-riti, dawn l-istess ħwejjeġ tas-sema kellhom jissaffew b'sagrifiċċji aqwa' (9,15-23). Ir-rit ta' espjazzjoni li għamel Mosċ jsib għalhekk il-perfezzjonament tiegħu bis-sagrifiċċju waħdieni ta' Kristu, li fih il-kult tat- Tempju jsib il-milja tiegħu fil-kult tat-Testment il-ġdid tal-poplu saċerdotali tal- mifdijin. Il-kelma Griega diatheke tfisser kemm patt kif ukoll testment. It-tradizzjoni tas-Septuaginta tuża din il-kelma biex tindika l-patt li Alla jagħmel mal-poplu tiegħu (ebrajk: berit). Kristu jinawgura f'demmu testment u patt ġdid. Kristu li jidħol fis- santwarju veru tas-smewwiet bl- uniku sagrifiċċju ta' l-ubbidjenza tiegħu lejn ir-rieda tal-Missier 'Għax Kristu ma daħalx f'santwarju magħmul b'idejn il-bnedmin li hu biss xbieha tas-santwarju veru, imma daħal fis-sema stess, biex issa jidher għalina quddiem Alla. U daħal hemm mhux biex minn żmien għal żmien joffri lilu nnifsu bħalma l-qassis il-kbir jidħol kull sens fis-santwarju biex joffri demm ħaddieħor. Li kieku kien hekk, kien ikollu jbati ħafna drabi sa mill-ħolqien tad-dinja, iżda issa deher darba għal dejjem, meta waslet il-milja taż-żminijiet, biex ineħħi d-dnub bis- sagrifiċċju tiegħu nnifsu. U kif hu miktub għall- bnedmin li għandhom imutu darba biss, u wara dan isir il- ġudizzju, hekk ukoll Kristu, wara li offra lilu nnifsu darba biss biex jitgħabba bid-dnubiet ta' kulħadd, għad jerġa' jidher darboħra, mhux biex ineħħi d-dnubiet, imma biex isalva lil dawk li qegħdin jistennewh bil- ħerqa' (9,24-28). Mill-ġdid hawnhekk insibu riferiment għar-rit tal-Jum ta' l-Espjazzjoni jew Vom Kippur. Dan is-sagrifiċċju, kif ukoll l-olokawsti li s-saċerdoti kienu joffru kuljum fit-Tempju ta' Ġerusalemm, ma kellhom l-ebda qawwa li jneħħu d-dnubiet tal-poplu. Kien għalhekk meħtieġ li jkun hemm sagrifiċċju wieħed u tassew effikaċi li jkun jista' jelimina d-dnubiet. Dan kien biss is-sagrifiċċju ta' Kristu fuq is-salib. 'Għax ma jistax ikun li d-demm tal-gniedes u tal- mogħoż ineħħi d-dnubiet. Għalhekk Kristu meta daħal fid-dinja qal: Sagrifiċċju u offerta int ma ridtx, imma ġisem int ħejjejt għalija; vittmi maħruqa u vittmi għad-dnubiet lilek ma għoġbukx. Jien mbagħad għidt: 'Hawn jien, ġejt biex nagħmel ir-rieda tiegħek, O Alla, kif fil-ktieb hemm miktub fuqi' (S 40,7-9) B'hekk Alla neħħa s-sagrifiċċji ta' l-ewwel biex iqiegħed flokhom tat-tieni. Bis-saħħa ta' din ir-rieda aħna konna mqaddsin, permezz ta' l-offerta tal- ġisem ta' Ġesti Kristu magħmula darba għal dejjem' (10,4-7; 9-10). L-inutilità tas-sagrifiċċji ta' l-annimali kienet diġà ġiet affermata mill-profeti fit-Testment il-qadim (Is 1,1l-13; Ġer 6,20; 7,22; Ħos 6,6; Għam 5,21-25; Mik 6,6-8). Il-profeta kienu jitkellmu dwar in-nuqqas ta' sinċerità quddiem Alla permezz ta' kult li ma kienx jikkorrispondi L-ART IMQADDSA $$ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2010 $$e 43 għall-impenn ta' ubbidjenza għar-rieda ta' Alla. Fil-każ ta' Kristu, li joffri lilu nnifsu f'ubbidjenza totali lill-Missier insibu l-perfezzjonament tal-kult magħmul fl-ispirtu L-awtur jikkwota s-Salm 40, u jibdel l-espressjoni Ebrajka 'widnejja inti ftaħtli' fl-espressjoni 'ġisem int ħejjejt għalija', biex jindika l-offerta tal-ġisem veru ta' Kristu magħmula darba għal dejjem. 'Kull qassis ieħor imur kuljum biex jaqdi l-ministeru tiegħu, u joffri u jerġa' joffri l-istess sagrifiċċju, bla ma jistgħu qatt ineħħu d-dnubiet. Imma Kristu, wara li offra sagrifiċċju wieħed għad-dnubiet, qagħad għal dejjem fuq in-naħa tal-lemin ta' Alla, fejn qiegħed jistenna sa ma l-għedewwa tiegħu jitqiegħdu 44 ġe L-ART IMQADDSA $t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2010 mirfes taħt riġlejh. Għax hu b'offerta waħda għamel perfetti għal dejjem lil dawk li huwa jqaddes' (10,11-14). B'hekk l-awtur ta' l-Ittra lil-Lhud jikkonkludi l-osservazzjonijiet tiegħu dwar is-saċerdozju perfett ta' Kristu, billi jindikah bħala l-uniku saċerdozju veru tat- Tesment il-ġdid. Il-Knisja tara f'din it-teoloġija l-bażi tat-tagħlim tagħha dwar is- saċerdozju ministerjali, li hu sehem fl-uniku saċerdozju ta' Kristu, il-qassis il-kbir li daħal fis-smewwiet bis-saħħa tad- demm li xerred darba għal dejjem fuq l-altar tas-salib, u li l-Knisja ġġeddu ta' kuljum fiċ-ċelebrazzjoni tas-sagrifiċċju Ewkaristiku. ĠEDDED L-ABBONAMENT TIEGĦEK qaddsa i TIĠDID i L-ART IMQADDSA ABBONAMENT: Kunjom €10 fis-sena MI TOĦROĠ KULL 3 XHUR ma Kodiċi Postali Kummissarjat tal-Art Imqaddsa aj IM HE SoTriqSanta Luċija, Qed nibgħat € — Valletta, VLT 1188 bħal abbonament għall-2011 Malta €15 jew aktar Sostenitur. Fl-Art Imqaddsa ranġiskani-2011 asJannar- 2 ta' Frar 201 l tix ta i Eħ Ikteb jew ċempel: —— Kummissarjat tal-Art Imqaddsa — 8, Triq Santa Luċija, Valletta, VLT 1188 Malta Personaġġi Rġiel ill, Mons. Lawrenz Sciberras MI PERSON, (eleji RĠIEI la BIBBJA — Għal min jixtieq iduq aktar il-benna u l-ġmiel tal-istorja tas-salvazzjoni, dan il-ktieb huwa grazzja. Bi stil sempliċi u mexxej, l-awtur iqegħidna fir-rakkonti u fil-kuntest vitali ta' dawn l-irġiel li huma wkoll, huma ħoloq f'katina twila ta' ġrajjiet u avventuri fil-misteru ta' Alla. Prezz: €10 Kummissarjat tal-Art Imqaddsa 8, Triq Santa Luċija, 'warraq TVH9 MISIN MI WWHVHAV IWHO'VN1LIIFIHASSIM 4 QIHIIIM VWIVH8'NHJALL VNIINH-ILA HVHVLA'MHJILL F -OvD'TAVUSI BISH VH F'NIHIDIHIA WOHOVTAL VPNOH9-1N/0I9 IE NIHIMOIN- VB83X'NII43S-S VTIOHI M'NOAL-LIW JVHVHA II-TAZ -ZIN WOHHOW VL 1INFIBISH-IE NIKEEVAWI-I QIHHIX NHIJIHU VL -VMMVO-1 VHAM 7 MHIIML VHOZJAB 1 WOQNVHI FI MMVO, VW N e L-ART IMQADDSA $t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2010