xŻ Ponoċċa San Publju Lenjona 2073 TŻoNġ 6 Paġna tad-deheb fl-istorja tal-Fratellanza tas-Santissimu Sagrament u ta' San Publju Sittin sena ilu (1953), il-Fratellanza ta' San Publju (1834) issir il-Fratellanza tas-Santissimu Sagrament u ta' San Publju L-anniversarji huma dejjem okkażjonijiet importanti, speċjalment meta huma ta' natura komunitarja. Li wieħed jagħti ħarsa lura lejn il-passat isservih tajjeb biex jiskopri l-għeruq tiegħu u forsi wkoll jitħeġġeġ biex b'mod kreattiv jagħmel użu mit-tradizzjoni komunitarja tant rikka, speċjalment f'pajjiżna u fil-parroċċi tagħna. Eżattament sittin sena ilu, fl-1953, fil-Floriana seħħ avveniment sinjifikattiv li għalkemm huwa fih innifsu sempliċi, fl-istess ħin huwa wkoll ta' valur għall-istorja tal-parroċċa tal-Floriana. Fil-Floriana, sa miż-żmien li fih il-Knisja ta' San Publju kienet viċi-parroċċa tal-Knisja Kolleġġjata ta' San Pawl Nawfragu tal-Belt, diġà kienet teżisti il-Fratellanza ta' San Publju Isqof u Martri. Kif jixhdu missirijietna, fit-12 ta' Jannar tal-1834, il-Vigarju Mons. Salvatore Lanzon żar il-Knisja ta' San Publju biex iwaqqaf kanonikament l-Fratellanza ta' San Publju u biex quddiemu ssir il-professjoni tal-ewwel fratelli u sorelle tal-fratellanza. Kien Mons. Salvatore Lanzon innifsu li ġie nnominat bħala l-ewwel rettur tal- Fratellanza ta' San Publju. Ftit jiem biss wara t-12 ta' Jannar tal-1834, l-Isqof Awżiljarju Mons. Publio dei Conti Sant ġie pprofessat bħala fratell fil-fratellanza l-ġdida ddedikata lill-qaddis li tiegħu Mons. dei Conti Sant kien iġib l-isem. l Ta' min wieħed josserva li f'diversi knejjes parrokkjali, l-ewwel fratellanza kienet tkun dik tas-Santissmu Sagrament. Sal-ġurnata tal-lum, f'ħafna parroċċi, ma nsibux fratellanzi ddedikati lill-qaddis patrun jew lill-qaddisa patruna tal- parroċċa iżda nsibu li l-fratellanza tas-Santissmu Sagrament tkun ħafna drabi dik li hija l-iżjed marbuta mal-qaddis jew mal-qaddisa li lejh il-parroċċa tkun iddedikata. Jista' jkun li fil- Floriana, l-affarijiet imxew mod ieħor minħabba l-fatt li fil-parroċċa ta' San Pawl Nawfragu tal- Belt, li minnha kienet tagħmel parti l-Floriana, diġà kienet teżisti l-Fratellanza tal-Qalb ta' Ġesu li kienet u hekk għadha sal-lum, il-fratellanza marbuta mal-kult ewkaristiku f'dik il-parroċċa. Dan iwassalna biex nikkonkludu li ladarba fil- konfini parrokkjali kienet teżisti diġà fratellanza marbuta mal-qima ewkaristika, ma kenitx ser 1 Ara EMMANUEL S. Tonna, Il-Konfraternita ta' San Publju u tas-S.S. Sagrament, f'Programm Festa San Publju 1988, Malta 1988, 19. irarin.Gentreterrita A-B ĠA $ Rikors biex issir l-Għaqda tiġi ada, oħra simili fl-istess parroċċa u dan wassal biex fil-Knisja Viċi Parroċċa tal- Floriana titwaqqaf b'iżjed faċilità il-Fratellanza ta' San Publju. Fil-Belt Valletta, il-fratellanza ewlenija tas-Santissmu Sagrament hija l-Arċikonfraternità tas-Santissmu Sagrament imwaqqfa fil-parroċċa ta' Sidtna Marija tal- Portu Salvu u San Duminku. Wara għexieren ta' snin u wara li l-Knisja Viċi-Parrokkjali ta' San Publju fil-Floriana ġiet elevata bħala parroċċa għaliha, maqtugħa għal kollox mill-parroċċa li kienet tagħmel parti minnha sal-1844, ġustament il-Furjaniżi ħassew il-ħtieġa li waħda mill-fratellanzi tagħhom tkun ukoll imsejħa uffiċjalment biex taqdi d-dmirijiet tagħha bħala fratellanza tas- Santissmu Sagrament. Kien pass għaqli ħafna li l-imseħbin tal-Fratellanza ta' San Publju ħadu meta qablu li f'isem il-fratellanza, is-segretarju Victor H. Felice, kellu jibgħat rikors li permezz tiegħu jitlob lil Mons. Arċisqof Metropolita Mikiel Ġonzi biex jibdel l-isem u l-istatut tal- Fratellanza ta' San Publju biex b'hekk tibda tissejjaħ bħala l-Fratellanza tas-Santissmu Sagrament u San Publju. L-itinerarju sakemm saret din it-talba b'mod formali u ntlaqgħet kien twil u interessanti. Ix-xewqa li ssir din l-għaqda jew kif inhi msejħa fil-minuti tal-konsulti tal-Fratellanza ta' San Publju 'affiljazzjoni', issemmiet għall-ewwel darba fil-konsulta privata li saret mill-fratelli fl-Oratorju ta' San Publju nhar id-29 ta' Lulju 1951. Ir-rettur tal-Fratellanza ta' San Publju is- sur Antonio Agius, qal li dik is-sena (1951) kienet taħbat il-ħamsa u għoxrin sena mir-'riunjoni' tal-Fratellanza ta' San Publju u kien jixraq li dan jiġi ikkommemorat. Victor Felice, is-segretarju tal-fratellanza jgħid hekk fil-minuti ta' dik il- laqgħa partikolari: ''Prese la parola il rettore col dire che quest'anno la nostra Venda. Confraternita.'2 Minkejja li għad m'għandniex informazzjoni biżżejjed dwar din il-kwestjoni tar-'riunione', jidher li bejn l-1913 u l-1926 ma sarux iżjed laqgħat jew konsulti tal-fratelli u dan hu ppruvat mill-fatt li jekk wieħed jikkonsulta l-ewwel volum tal-Libro Consulte (l-ewwel volum tal-kotba li fihom hemm il-minuti tal-laqgħat tal-fratellanza)' isib li bejn l-1913 u l-1926 ma hemm l-ebda minuti entrati f'dan il-volum. Għal xi raġuni, il-laqgħat tal-fratellanza jidher li ma kenux qed isiru. Minħabba f'hekk nistgħu nipotizzaw li din ir-'riunione' hija propju l-mument meta fl-1926, il-laqgħat tal-fratellanza reġgħu bdew jinżammu regolarment. Minħabba dan l-imsemmi anniversarju, ir-rettur tal-fratellanza ippropona lid-direttur spiritwali, l-Arċipriet tal- Floriana ta' dak iż-żmien Dun Angelo Ghigo, li l-fratellanza ta' San Publju ma tibqax biss fratellanza ddedikata lil dan il-qaddis patrun ta' Malta iżda ssir ukoll fratellanza tas-Santissmu Sagrament b'mod li tkun fratellanza li tgħaqqad dawn iż-żewġ devozzjonijiet flimkien. -BSELI enza TAgħl Mens.F,Gwrenzu Iaja Vdot li tal-Pirjana bl iu jet bl-akop 11 tkasbar kif ukoll L t-sikkumpanja w tm dsisinu bis-artissira f-atn fi L-Istatut il-ġdid ta' meta saret l-Għaqda Fil-konsulta privata tas-7 ta' Ottubru 1951,8 il-W.R. Arċipriet Dun Angelo Ghigo qal li kien kellem lill-Vigarju ġenerali ta' Mons. Arċisqof dwar il-proposta li kienet qed tiġi diskussa u li dan tal-aħħar kien qallu li jekk kienet se ssir l-unjoni tal-Fratellanza ta' San Publju ma' dik tas-Santissmu Sagrament, kien se jkun hemm xi obbligi li riedu jiġu rispettati. Il-fratelli innutaw li dawn l-obbligi ma kenux se jkunu wisq differenti minn dawk li diġà kienu marbutin bihom. F'konsulta privata oħra li saret fid-9 ta' Diċembru tal-istess sena, ir-rettur tal-fratellanza tenna li biex ix-xewqa tal-unjoni ssir realtà, il- fratellanza kellha tifformula rikors li mbagħad imur għand Mons. Arċisqof biex dan jevalwa u jilqa' jew jirrifjuta it-talba tal-fratellanza. Ir- rettur tenna wkoll li minħabba pass bħal dak li kien ser jittieħed, kien meħtieġ li ssir konsulta ġenerali li għaliha jattendu kemm jista' jkun fratelli biex jagħtu l-fehma u l-approvazzjoni tagħhom dwar din il-materja tant importanti.$ Il-konsulta ġenerali tal-20 ta' Jannar 1952 (jum biss qabel il-festa liturġika ta' San Publju) kienet forsi waħda mill-iżjed importanti f'dan il-proċess li wassal biex il-fratellanza ssir magħrufa bħala Fratellanza tas-Santissmu Sagrament u ta' San Publju Martri. Il-minuti ta' din il-konsulta jixhdu li saret diskussjoni dwar dan il-pass importanti fejn il-fratelli konsulturi u diversi fratelli ħadu sehem attiv. Jidher li għall-ewwel, ġie propost li l-fratelli juru l-fehma tagħhom għall-proposta tal-unjoni (li nqrat lilhom mir-rettur) permezz ta' sempliċi 'akklamazzjoni'. Madankollu, minħabba li żewġ fratelli, Salvatore Pace u Giuseppe Mousu qajmu xi diffikultajiet li fil- fehma tagħhom din id-deċiżjoni kienet se toħloq. Fuq suġġeriment tal-fratell Salvatore Maggi, ġie deċiż li jittieħed vot sigriet. Mill-voti kollha tnejn u għoxrin vot kienu favur l-unjoni u wieħed biss kien kontra. F'dik li din id-darba tisejjaħ ''seduta ġenerali' tas-17 ta' Frar 1952, insibu li d-direttur spiritwali tal-fratellanza, wara li tkellem mal-awtoritajiet ekkleżjastiċi, ġie mitlub biex jgħarraf lill-membri tal-fratellanza li huma kellhom jaħsbu biex jiġu miktubin u approvati statuti ġodda għall- fratellanza u biex dawn jiġu wkoll sottomessi lill- awtoritajiet ekkleżjastiċi għall-approvazzjoni. Il-fratelli għalhekk iffurmaw kummissjoni magħmula minn Antonio Agius bħala rettur tal-fratellanza, Salvatore Maggi li kien prim assistent u Victor H. Felice li kien is-segretarju tal- fratellanza. Din il-kummissjoni kellha x-xogħol li tikteb statuti ġodda. Huwa interessanti li wieħed jinnota li ċertu fratell kunjomu Scerri li ħa sehem f'din il-laqgħa, ippropona li l-minuti tal-laqgħat, kif ukoll l-istatuti ġodda tal-fratellanza jiġu miktubin bil-Malti u mhux bit-Taljan. Jidher li fiż-żewġ każi, il-proposta ta' Scerri bdiet tiġi attwata mill-ewwel. Fil-konsulta ġenerali tal-31 ta' Awwissu 1952, il-fratelli semgħu b'attenzjoni l-qari tal-abbozz tal-istatuti 6 Ara Ibid., Consulta Privata (9 Dicembre 1951), f'Verbale delle Consulte della Ven. iċ Ponoċċa San TPobiju Wara l-mewt tas-Sur Publius Cassar, li kien ir-Rettur tal-fratellanza tas-Santissimu Sagrament u ta' San Publju, għal erba' snin, il-fratellanza tmexxiet minn Agent Rettur. F'seduta li nżammet nhar it-Tlieta 26 ta' Frar 2013, Stephen Tonna, li kien l-Aġent Rettur, — ġie nnominat u maħtur-unanimament mill-membri preżenti, bħala r-Rettur il-ġdid tal-fratellanza l-ġodda tal-fratellanza. Wara li saru xi kjarifiki, il-fratelli qablu li kellhom jissottomettu dawn l-istatuti u jagħmlu rikors uffiċjali li kellu jkun ippreżentat lil Mons. Arċisqof Metropolita Mikiel Ġonzi mill-Arċipriet tal-Floriana. Fil-fatt, kellu jkun l-Arċipriet Dun Anton Debono li jiffirma dan ir-rikors għaliex skont ma nsibu fil-minuti tal-konsulta privata ta' nhar it-12 ta' Ottubru 1952, Dun Angelo Ghigo kien ġie maħtur kanonku tal-Kapitlu tal-Katidral. Il-fratellanza għalhekk b'rikonoxximent għall-ħidma tiegħu, anki bħala direttur spiritwali tal-fratellanza, wiegħdet lil Mons. Ghigo li malli l-Arċisqof jilqa' t-talba tal-unjoni li kienet qed tagħmel il-Fratellanza ta' San Publju, hu kien se jkun l-ewwel affiljat ġdid tal-fratellanza minn meta din l-unjoni tibda sseħħ. : Nhar l-10 ta' Mejju 1953, fil-konsulta ġenerali li saret bħas-soltu fl-oratorju tal-fratellanza, ipparteċipa wkoll Dun Anton Debono. Ir-rettur Antonio Agius saħaq fuq il-bżonn li l-fratellanza tibgħat rikors ieħor lil Mons. Arċisqof flimkien mal-Istatuti li l-fratellanza kienet qed tipproponi għall-approvazzjoni. Intqal ukoll li jkun tajjeb kieku l-għaqda jirnexxilha ssir sas-Sollennita ta' 9 Ara Ibid., Konsulta Privata (12 Ottubru 1952), f'Verbale delle Consulte della Ven. Interessanti li wieħed jinnota li fl- istess konsulta, Dun Anton Debono tkellem dwar il-ħtieġa li jsir Kunsill Parrokkjali fil-parroċċa u mid-dehra, fehem ukoll li l-fratellanza għandha tkun parti minn dan il-kunsill. Fil-konsulta ġenerali li saret fid-9 ta' Awwissu 1953, il-fratelli setgħu jaqsmu l-ferħ tagħhom flimkien għall-fatt li Mons. Arċisqof Mikiel Gonzi kien laqa' t-talba tagħhom u aċċetta wkoll l-Istatuti b'mod li l-fratellanza bdiet tissejjaħ 'Fratellanza tas-Santissimu Sagrament w ta' San Pubbliu Martri' skont kif inhi msejħa fl-Istatuti miżmumin fl-Arkivji tal-Kurja Arċiveskovili ta' Malta.1 Ir-rettur tal-fratellanza saħaq li l-aħbar kellha tiġi mxerrda mal-Floriana u li kellha ssir sejħa biex iżjed fratelli jipprofessaw kif ukoll sejħa biex dawk li kienu ipprofessaw u saru membri qabel, jerġgħu itennu l-professjoni tagħhom mill-ġdid. Hu tkellem ukoll fuq il- proposta li dan l-avveniment kellu jiġi mfakkar bit-tqegħid ta' rħama fl-oratorju. l Din il-lapida fil-fatt saret, milli jidher bi żball ċkejken rigward id-data ta' meta Mons. Gonzi laqa' r-rikors tal-fratellanza. Ir-rikors miktub mis-segretarju Victor H. Felice li jġib id-data tas-6 ta' Gunju 1953 ġie milqugħ minn Mons. Arċisqof nhar it-3 ta' Lulju 1953. Għall-ewwel darba f'din il-pubblikazzjoni qed nirriproduċu l-iktar parti importanti mir-rikors miktub mis-Sur Victor H. Felice. Ir-rikors kien jitlob dan li ġej: 10 ARKIVJU ARĊIVESKOVILI MALTA (AAM), Statuti tal- Fratellanza tas-Santissimu Sagrament w ta' San Pubbliu Martri annessi mar-Rikors iffirmat mis-Sur Victor H. Felice (6 ġunju 1953), f'Suppliche 1953, vol. ĦWEJJEĠ TAL-AĦĦAR MODA , GĦAL KULĦADD ŻRABEN, SLIPPERS, TAPITI, BJANKERIJA, UNDERWEAR etc. Il-Festa t-tajba lil kulħadd Ponoċċa Son Pulju Pnjona VOTI Il-fratellanza ċċelebrat din l-unjoni nhar il- Ħadd 20 ta' Settembru 1953. Il-programm kien jibda' b'quddiesa kantata tat-Terza fid-9.00am li għaliha l-fratelli kellhom jieħdu sehem bil-libsa proprja tagħhom u wara purċissjoni speċjali li kellha toħroġ mill-bieb maġġur tal- knisja u ddur mal-knisja arċipretali minn barra u terġa tirritorna lura l-knisja mill-istess bieb. Fl-4.30pm kellu jsir Għasar u jinqara d-digriet ta' Mons. Arċisqof Mikiel Gonzi u wara jsir diskors tal-okkażjoni mill-Arċipriet Dun Anton Debono. Kellha ssir ukoll professjoni ta' xi fratelli ġodda, jitkanta l-Pange Lingua u filwaqt li ssir espożizzjoni Ewkaristika. Kellu jitkana t-Te Deum u tingħata l-barka sagramentali u wara jsir il-bews tal-relikwa ta' San Publju filwaqt li jitkanta l-Innu Popolari ta' San Publju. '$ Jidher li dakinhar saret ukoll konsulta privata fl-oratorju fejn il-W.R. Arċipriet qal li din il-paġna tad-deheb fl-istorja tal-fratellanza kellha tnissel xewqa fl-imseħbin mhux biss biex jirbħu l-Indulġenzi mogħtija imma biex ixerrdu dejjem u b'qawwa ikbar id-devozzjoni lejn Gesu Ewkaristija. Jalla l-anniversarju minn meta nkitbet din il- paġna tad-deheb fl-istorja ta' din il-fratellanza, kif sejħilha Dun Anton Debono, jkompli jixpruna t-tiġdid tal-istess fratellanza, speċjalment fil- proġetti li tixtieq twettaq fil-futur qarib sabiex din l-istituzzjoni li issa għandha għeruq fondi fl- istorja tal-Floriana, tiskopri r-rwol ġdid tagħha u l-kontribut li tista' tibqa' tagħti minkejja l-bidliet li seħħew matul iż-żminijiet.