DIFFIKULTAJIET Min jaqra l-Vanġeli u jqabbilhom bejniethom jiltaqa' ma' ħafna tfixkil li xi drabi jwaqqfu jew iġarrfu fil-mixi tal-qari tiegħu. Xi drabi naqraw f'wie- ħed dak li ma naqrawx f'ieħor; xi dra- bi ma nistgħux nagħarfu jekk humiex isemmu l-istess ġrajja jew.le; xi drabi ċ-ċirkustanzi tal-ġrajja ma jaqblux; xi drabi ma nafux meta ġara xi fatt li hu- ma jsemmu, għax min isemmih fi żmien u min isemmih fi żmien ieħor. Ħalli nsemmu xi ftit minfi dan. it-tfixkil: Skond S. Mattew, S. Mark u S. Luqa l-ministeru ta' Kristu fid-dinja jidher li dam sena biss, imma skond S. Ġwann dam mill-inqas sentejn u forsi tlieta; S. Ġwann igħid li Kristu keċċa l-bejjiegħa mit-tempju. fil-bidu tal-ministeru tie- għu, it-tliet Evanġelisti l-oħra jirrak- kuntaw dal-fatt fi tmiem il-ministeru ta' Kristu, ftit jiem qabel il-passjoni; S. Luqa jgħid li Kristu darba kien mis- tieden għall-ikel u waqt l-ikel kien mi- dluk bil-fwieħa minn mara. S..Ġwann igħid li Kristu kien midluk bil-fwieħa minn Marija oħt Marta u Lazzru ftit qabel il-passjoni; S. Mattew u S. Luqa t-tnejn jagħtuna l-arblu tar-razza ta' Kristu, iżda mhux f'kollox jaqblu bej- niethom; S. Mattew igħid li Kristu hu u sejjer Ġerusalem fejjaq żewġ għom- ja, S. Mark u S. Luqa jgħidu li fejjaq wieħed biss. Dan hu ftit mit-tfixkil li niltaqgħu miegħu aħna u naqraw. il- Vanġeli. Kif sa neħilsu minnuż Ngħi- duh fin-numri li ġejjin. Għalissa ngħidu xi ħaġa kif inkitbu l-Vanġeli. Kif inkitbu l-Vanġeli Il-Vanġeli mhumiex l-istorja tal-ħaj- ja ta' Kristu, anqas ma huma l-istorja tal-ministeru ta' Kristu fost il-bnedmin. FL-EVANĠELJU Dan igħidu ċar S. Ġwann li fl-aħħar tal-Vanġelu tiegħu jistqarr li li kieku kellu jikteb kull ma qal u kull ma għa- mel Kristu, kien ikollu jikteb' mhux ktieb wieħed-imma ħafna u ħafna. L- Evanġelisti qalulna biss ftit milli għa- mel u qal Kristu. Wara li niżel fuqhom l-Ispirtu s-Santu nhar Għid il-Ħamsin, l-Appostli bdew ixandru l-isem. ta' Ġe- siti u jgħidu li Kristu kien tassew. il- Messija mwiegħed, Bin. Alla: : mibgħut fid-dinja minn Alla stess. għas-salvaz- zjoni tal-bnedmin kollha. :U dan kienu jippruvawh bil-mirakli tiegħu u fuq kollox bil-qawma tiegħu minn bejn l- imwiet. Għal dal-fini ma kienx hemm ' bżonn isemmu l-mirakli kollha, jew. il. kliem kollu ta' Kristu, u hekk ħafna' mirakli u ħafna kliem ta' Kristu baġ-. għu minsija. Hekk ftit snin Wara 1. mewt ta' Kristu nħolqot ġabra ta' tagħ— lim ta' Kristu u ta' rakkonti fuq Kristu' li minnha l-Appostli kienu jieħdu dak li kien jinħtiġilhom għat-tagħlim. Għal- kemm. l-Appostli kienu raw il-mirakli kollha ta' Kristu u semgħu t-tagħlim tiegħu kollu, huma fit-tagħlim tagħhom kienu jimxu ma' dik il-ġabra bla ' ma jżidu u bla ma jbiddlu xejn. a Maż-żmien beda jinħass il-bżonn li t- — tagħlim ta' l-Appostli jinkiteb. mill-Appostli, S. Mattew u S. Ġwann, — kitbu dak li kienu għallmu, u żewġ dix- xipli ta' l-Appostli, S. Mark u S. Luqa, kitbu t-tagħlim li semgħu minn għand l-Appostli. Issa l-Evanġelisti ma kit- bux biex jirrakkuntaw il-ħajja ta' Ġe- si, iżda biex igħallmu xi ħaġa fuq Ġest, jiġifieri l-Evanġelisti riedu jgħall- mu mhux jirrakkuntaw stejjer. U billi ma, kitbux lill-istess nies, kellhom jad- dattaw ruħhom għall-qarrejja tagħ- hom. Hekk S. Mattew kiteb lil-Lhud 7 biex jurihom li Kristu maqtul minn- hom. kien il-Messija mwiegħed mill- profeti u mistenni minnhom. Iżda S. Luqa qiegħed jikteb għall-pagani biex jurihom li huma wkoll imsejħin għas- salvazzjoni. It-tagħlim ta' S. Mattew ma kienx igħodd għall-qarrejja ta' S. Luqa, u għalhekk il-bxara ta' S. Luqa ma taqbilx mal-bxara ta' S. Mattew, għalkemm it-tnejn huma l-bxara tas- salvazzjoni. Minn dan nifhmu li ż-żewġ Evanġelisti ma setgħux jirrakkuntaw l-istess ġrajja jew isemmu l-istess tagħ- lim ta' Ġest. Barra minn dan għandna niftakru li kull kittieb għandu l-manjera tiegħu kif jirrakkonta. Ħu tnejn min-nies, għidilhom jiktbu fuq l-istess fatt u ta- ra kif it-tnejn ma jkunux jaqblu bej- niethom f'kollox. Hekk ukoll l-Evan- IN-NISA TA- Il-Għarab-ma humiex kollha—xorta waħda. Hemm Għarab-tal-iblietm- robbiżin fil-kulleġġi li-ħlef mil-Hingwa mia jingħarfux mill-Ewropin: Għal hekk—meta-hawn-nsemmu —Għarab' ġelisti. Kull wieħed' kellu l-manjera tiegħu kif jirrakkonta. Wieħed jistgħu jolqtuh ċerti ċirkustanzi li ieħor ma jagħtix każ tagħhom. Fost l-Evanġe- listi S. Luqa kien l-aktar wieħed ta' l- iskola, iżda madankollu S. Mark kellu ħabta jsemmi ċerti ċirkustanzi żgħar li jagħtu ħajja lir-rakkont; S. Luqa, kit- tieb aħjar, ma kellux dil-ħabta. Terġa' xi drabi Evanġelista jgħaqqad flimkien żewġ ġrajja jew żewġ diskorsi ta' Ġesti li jixxiebhu, fil-waqt li ieħor jifridhom. Dawn huma ħwejjeġ li jmissu biss il- mod tar-rakkont, imma l-verità tibqa' sħiħa. L-Evanġelisti riedu jgħallmu permezz ta' rakkonti veri, mhux jirrak- kuntaw ġrajja bl-irqaqat tagħhom kol- Ilha. L-GĦARAB Meta titweldilhom fila; il-Għarab; lil dawk l-żgħidulhem— Bedu'——i-dej- 4 AL, ġ ' ħall-ol