Id-Devozzjoni lejn San Ġużepp f'Birżebbuġa Forsi wieħed jista' jaċċetta l-fatt li f'pajjiżna bosta mkejjen ħadu isimhom minn ismijiet ta' qaddisin. Fosthom, int u dieħel f'Birżebbuġa min-naħa ta' Ħal Għaxaq tiltaqa' mal-Bajja ta' San Ġorġ. Din il-bajja ħadet dan l-isem minħabba kappella ċkejkna, faċċata tal-baħar, li għadha tintuża sal-lum, tinsab imdawra b'sur u hi ddedikata lil dan il-Mar- tri tar-Raba' Seklu tal-Kristjaneżmu. Madankollu, minkejja li fl-imgħoddi kienet anke ssir festa lil San Ġorġ Martri, ma hix din l-unika kappella li tinsab fix-xatt ta' Birżebbuġa, minkejja li l-bajja ħadet l-isem ta' San Ġorġ. Hemm kappella oħra tal-Madonna Għajnuna tal-Insara, l-għar tal-Ma- donna ta' Lourdes, u l-kap- pella li tiġbed l-attenzjoni ta' kull min ikun nieżel lejn Birżebbuġa, hi dik li tinsab fuq in-naħa tax-xellug, im- dawra b'restorant. Din il- kappella ma hi ddedikata lil ħadd ħlief lis-Sultan tal- Qaddisin San Ġużepp. Illum, din il-kappella ma hix aċċessibbli għall-pubb- liku, madankollu tiġbed l- attenzjoni ta' kull min ikun nieżel lejn Birżebbuġa, anke minħabba l-istil xejn komuni: tal-kampnar, li hu fuq stil korint. Fih kien hemm qanpiena waħda, madankollu bħalissa tin- sab mistrieħa fl-istess kampnar. F'din il-kap- pella, jeżisti kwadru ewlieni li jirrappreżenta lil San Ġużepp bil- Bambin. Fl-imgħoddi, ċerti mkejjen reliġjużi kienu jiddistingwu ruħhom b'devozzjoni minħabba li jkollhom marbuta magħhom. indulġenza. Fosthom, kull min jinvista billi jgħid Missierna, Sliema u Glorja bil-qalb quddiem il-kwadru Ġużeppin f'din il-kappella ċkejkna, kien igawdi minn erbgħin jum ta' indulġenza. Din il- kitba tinsab barra l-kappella. Madankollu, id-devozzjoni Ġużeppina fil-Parroċċa tal-Appost- lu San Pietru ma tiqafx hawnl Anzi, 50 nazzarda ngħid li fl-imgħoddi kienet ferm iktar, għax kienet anke tkun iċċelebrata b'pompa l-festa ta' San Ġużepp fil-Parroċċa ta' San Pietru Appostlu, sal-1978. Illum fadal biss traċċa ċkejkna: quddiesa 'kantata' bit-Tberik tal-Għodod fl-għodwa tal-1 ta' Mejju. Madankollu, sal-1978 ma. kinitx hekki Forsi l-iżball li sar li qatt ma twaqqfet fratellanza f'ġieħ dan il- qaddis kbir biex tkompli tkabbar id- devozzjoni lejh… forsi kieku għadna sal-lum niċċelebraw il-festa ta' San Ġużepp f'Birżebbuġa. Żgur li dawn l-affarijiet ma humiex ħmerijiet, u l-ikbar ħmerija ssir jekk xi ħadd jaz- zarda jsejjaħ dawn l-affarijiet bħala ħmerija. Mur ara issa kif spiċċat is-sitwazzjoni: min jifhem jgħid li fil-parroċċa ta' Birżebbuġa hemm waħda mill-isbaħ statwi Ġużeppini li jinsabu fil-gżira, u tinsab fuq wieħed mill-isbaħ pedestalli li fuq quddiem jiffigura saħansitra parti mill-knisja ta' Birżebbuġa. Madankollu tinħareġ ftit fil-knisja għas-solennità tad-19 ta' Marzu u għall-festa tal-1 ta' Mejju. Il-Vara ta' San Ġużepp L-ewwel ittra li. teżisti fl-arkivju parrokkjali ġġib id-data tal-25 ta' Settembu 1959, u fiha l-iskultur, Ferdinand Stuflesser, wara li lesta b'suċċess il-vara tal-Appostlu San Pi- etru, kiteb lill-Kappillan Dun Ġużepp Minuti kif kellha ssir l-istatwa ta' San Ġużepp. Fil-11 ta' Mejju tal-1960, l-iskultur bagħat id-disinji tal-vara u l-pedestall lill-kappil- lan, filwaqt li f'ittra oħra ta' nhar il-31 ta' Mejju 1960, kienu proposti xi bidliet. Il- Kanonku Rikardu Attard, li miet fl-1993 u kien il-Viċi- Parrokku ta' Birżebbuġa f'dak iż-żmien, tela' anke Bolzano: biex jiddiskuti mal-iskultur dwar din il- vara. Fit-18 ta' Awwissu, il-kappillan Minuti, li serva fil-Parrokat ta' Birżebbuġa għal kważi kwart ta' seklu, u għall-knisja ta' Birżebbuġa allaħares ma kienx hu biex nistgħu ngħidu li għandna knisja attrezzata, talab lill- iskultur dwar kif xtaq l-in- duratura tal-pedestall, kif ukoll biex il-parti ta' wara tal-vara tkun skolpita u indurata peress li l-vara ma. kinitx ser tinżamm biss fin-niċċa, iżda anke darba f'sena tinħareġ għall-purċissjoni. Fit-3 ta' Settembru, l-iskultur ikkon- ferma mal-kappillan li hekk ser isir, filwaqt li fil-21 ta' Settembru, ment din l-istatwa li kellha tkun lesta Fis-27 ta' April 1961, il-kappillan Minuti rċieva telegramma li x-xogħol tlesta, iżda minħabba x-xogħol parrokjali, ma setax jitla' jaraha f'Bolzano, u għalhekk talab xi ritratti tal-vara. Fit-12 ta' Mejju, l-iskultur bagħat xi ritratti u fit-12 ta' Ġunju, il- kappillan bagħatlu kif jixtieq li jsiru xi modifikazzjonijiet. Fid-29 ta' Lulju, l-isklutur kiteb lill-kappillan u kkon- fermalu li x-xogħol beda, sakemm il-vara waslet Malta nhar l-20 ta' Ottubru 1961. Fit-13 ta' Novembru, il-kappillan Minuti, f'ittra faħħar lill- iskultur tax-xogħol impekkabbli li wettaq. Sadanittant, il-vara ntramat fil-knisja, u kulħadd tgħaxxaq bis- sbuħija tagħha u tal-pedestall, li bla dubju ta' xejn huwa l-isbaħ wieħed li għandna f'Birżebbuġa. Ta' min jgħid, li din il-vara hija waħda mill-isbaħ statwi Ġużeppini fil-gżejjer Maltin, tant li xi parroċċi xtaquha għalihom. Minjaf, forsi kieku spiċċa f'xi parroċċa minnhom kien ikollu xorti aħjar milli messitu f'Birżebbuġal Minħabba. restrizzjoni ta' spazju miniex ser nidħol fl-irqaqat tekniċi tal-vara, madankollu, mir-ritrat- ti annessi, wieħed jista' jintebaħ kemm din il-ġawhra hi verament ġawhra. F'din l-itqal statwa li nsibu fil-parroċċa ta' San Pietru Appostlu f'Birżebbuġa, li tiżen 310 kilo, bilfors wieħed irid jissaħħar mill-ġmiel, is- sbuħija u l-ħlewwa ta' San Ġużepp u t-tfajjel Ġesu. Iż-żewġ statwi, li jid- hru fil-glorja, għax huma wiqfin fuq sħaba, huma maħduma minn zokk wieħed. Il-Festa ta' San Ġużepp Hekk kif waslet il-vara f'pajjiżna, il- kappillan Minuti mill-ewwel ħaseb biex jorganizza festa interna għal dan il-qaddis. Tajjeb li wieħed jgħid li dari, kull festa interna f'Birżebbuġa kienet organizzata bil-pompa koll- ha, u żgur ħadd ma kien joħlom li jintrama xi palk fuq l-altar maġġur għal waqt xi żmien partikolari tas- senal Għall-bidu, din il-festa bdiet issir fl-ewwel Ħadd ta' Mejju, il-Ħadd li fih, fl-imgħoddi, fl-istess lokal, kienet issir il-festa lil San Ġorġ Mar- tri, u l-Ħadd li fih kienet issir il-festa Ġużeppina f'Ħal Għaxaq, li bosta Birżebbuġjani kienu jmorru għaliha, u għalhekk imbagħad, San Ġużepp f'Birżebbuġa beda jsir fit-tieni Ħadd tax-xahar. F'lejlet il-festa, kien jitkanta l-Għasar Solenni u l-għada, qabel il-quddiesa tad-9.00am, kienu jindaqqu tliet moti bil-kbir u ssir quddiesa kantata. Filgħaxija kien jitkanta t-Tieni Għasar Solenni, qud- diesa solenni bil-prietka fuq il-qad- dis u purċissjoni akkumpanjata mill- Fratellanza tas-Sagrament, flimkien ma' numru kbir ta' devoti. Kollox kien jintemm bil-Barka Sagramenta- Kif diġà aċċennat, fl-1 ta' Mejju ssir il-quddiesa bl-għodod, u fi tmiemha l-ħaddiema kienu joffru fjura lil San Ġużepp. Skont l-ordni tal-Papa Il- jun XIII, fix-xhur ta' Marzu u Ottu- bru, wara r-Rużarju kienet tingħad it-talba lil San Ġużepp. Barra minn hekk, inkiteb innu ta' San Ġużepp, versi ta' Patri Henrv F.S.C. u mużika ta' Dun Karm Scerri. Fis-snin sebgħin beda jberraq fuq il-festa Ġużeppina. F'dak iż- żmien kien hawn biss banda waħda f'Birżebbuġa, u minkejja li l-festa in- terna tal-Appostlu San Pietru kienet tkun waħda kbira, mhux l-istess jista' jingħad għal dik esterna. Xi anzjani mir-raħal jirrakkuntaw li biex xi drabi ħareġ San Pietru fil-purċissjoni, kel- Ihom imorru jħabbtu l-bibien għar- reffiegħal F'dan ix-xenarju, bdiet tiġri x-xniegħa li ser titwaqqaf xi soċjetà Ġużeppina f'Birżebbuġa, għal ġieħna, dan meta lanqas kien hemm fratellanza għal dan il-qad- dis. Mill-1977, din il-festa kienet trasferita għat-tielet Ħadd. tal-ist- ess xahar minħabba l-Karnival. Dik is-sena, il-festa ħabtet nhar il-15 ta' Mejju, l-għada tal-Konsagrazzjoni Solenni tal-Knisja Parrokjali. Lejlet il- festa, il-Knisja kienet armata għall- okkażjoni tal-Konsagrazzjoni: bl-al- tar maġġur armat daqslikieku l-festa titulari ta' San Pietru Appostlu, u San Ġużepp kien fuq il-bradella, iżda waqt il-funzjoni tal-Konsagrazzjoni dan iddaħħal fin-niċċa tad-duluri. Dakinhar il-qniepen daqqew kif xi- eraq, erba' moti, bħall-festa titulari u nħaraq xi nar li l-kappillan xtara għall-okkażjoni tal-Konsagrazzjonil L-għada, il-Ħadd, saret il-festa ta' San Ġużepp bħas-soltu. Din l-okkażjoni serviet biex kibret ix-xniegħa li qed jikber il-partit Ġużeppin għax in- nar li nħaraq għall-festa tal-Konsa- grazzjoni, ħasbuh inxtara mill-partit ta' San Ġużepp, li fil-verità ma kienx jeżistil Is-sena 1978 kienet l-aħħar sena tal- Kappillan Ġużeppi Minuti u l-aħħar darba li San Ġużepp ra d-dawl tax- xemx. Il-festa saret normali bħal ma kienet issir sal-1976, iżda reffiegħa biex jerfgħu lil San Ġużepp ma kienx hemm. Hawn wieħed jista' jilmaħ il-kontradizzjoni u l-ironija tas-sit- Studja fl-Università ta' Malta fejn gradwa b'Masters fil-lingwa Maltija. (ejna orig iGIMEX-alun attiv f'diversi għaqdiet u kumitat IE AG o oto U) wazzjoni: mela jekk kien imsemmi xi partit Ġużeppin, kif ma kienx hemm biżżejjed min jerfgħu2 Għaldaqstant, faċilment nistgħu naslu għall- konklużjoni li. f'Birżebbuġa QATT ma eżista xi partit Ġużeppini Tajjeb li jingħad li lil San Ġużepp kienu jerfgħuh l-istess nies li kienu jerfgħu l-vari l-oħra. Iżda fl-1977, ħadd ma nqala' biex jerfgħu, ħlief grupp ta' żgħażagħ, li kif niżlu z-zuntier ħassewh tqil u minflok it-triq tas- soltu daru bih mal-knisja. Hekk kif waslu ħdejn il-kampnar, tant għejew li daħlu fil-knisja mill-ġenb taz-zun- tier. Ftit wara laħaq il-kappillan Dun Karm Frendo. Dan baqa' jorganizza l-festa, perċ mingħajr il-purċissjoni. Fl-1980, wara mewtu, laħaq il-kap- pillan Dun Pawl Buttigieg. Mill-1981, il-festa ta' San Ġużepp kienet spiċċat għal kollox f'Birżebbuġa, ħlief il-qud- diesa tal-għodod, nhar l-1 ta' Mejju. Fl-1982, San Ġużepp intrama għall- aħħar darba fuq il-bradella, u wara beda jintrama fin-nava tal-knisja fuq il-karru. Fl-1990, fuq inizjattiva tal- ħbieb tal-knisja, San Ġużepp beda jintrama fuq il-karru fin-nava għas- Solennità tad-19 ta' Marzu wkoll. Konklużjoni Jiddispjaċini li dan l-artiklu kellu tmiem imnikket, iżda r-realtà hi dik li hi, u jkun għajb għal min jippro- va jaħbi r-realtà. Jeħtieġ li tittieħed 51 azzjoni, illum qabel għada, qabel ma jkun tard wisql Għad jiġi ċ-ċans u nibku li ma ħadniehx. Għad jisħtuna wliedna u l-ġenerazzjonijiet futuri li ħallejna ġawhra fin-niċċa u ma ħadniex ħsiebhal Illum, dak li ħadmu għalih missirijietna jinsab imsakkar f'niċċa u ntilef minn kull popolar- ità. Xi wħud minn barra r-raħal, li jifhmu, stqarrew miegħi li għandna teżor moħbi u moħli. Iżda d-devoz- zjoni Ġużeppina u lejn dak kollu li hu Birżebbuġjan tibqa' mixgħula f'qalbna. Xhieda ta' dan huma n- nies li ta' kuljum imorru jżuru din il-ġawhra unikal San Ġużepp, issa ilu ħafna ma jara dawl ix-xemx, u tul dan iż-żmien qatt ma sar atten- tat biex imqar jerġa' joħroġ għall- purċissjonil Fuq kollox, l-għan li għalih twaqqaf jinsab miktub iswed fuq l-abjad, fl-ittra li l-mibki kappil- lan Minuti bagħat lill-iskultur nhar it-18 ta' Awwissu 1960 fejn stqarr hekk: Bisogno tener conto pure che la statua ċ intesa non soltanto per la nicchia ma anche per essere traspor- tata in processione. Jgħidu li: min jikkritika u ma jissuġġerix ma jkunx qed jagħmel sew. Is-suġġeriment tiegħi hu li issa li wasal iċ-Ċinkwantenarju mill- wasla ta' din l-istatwa, fl-2011, min jaf, forsi terġa' tibda ssir quddiesa bl-Għasar u purċissjoni mill-istess toroq li kien jgħaddi San Ġużepp sal-19777 Naħseb ma nkun qed nitlob xejn speċjali, l-ebda pika b'daqshekki Lil San Pietru Appostlu ma nkunu qegħdin nagħtuh l-ebda ġenb, anzil Inkomplu nagħtu glorja lil Alla, li żgur tixraqlu, għax il-festi tal-qaddisin għandhom ikunu għal dan il-għan, u żgur li San Ġużepp, il-missier putattiv ta' Kristu nnifsu huwa dak li ħaqqu kull qima u ġieħ, għax min daqsu kien qrib ta' Kristu nnifsu f'ħajtu, ħlief ommu u ommna Marija2l Dehra tar-raħal ta' Birżebbuġa B'dan is-suġġeriment nagħlaq dan l-artiklu. Inrodd ħajr lis-Sur Conrad Damato mill-Għaqda Storja u Kul- tura Birżebbuġa tal-informazzjoni li għaddieli u nawgura l-festa t-tajba lill-Kalkariżi kollha: festa li tagħti qima, ġieħ u glorja lil Alla l-Imbierek u kull ġieħ lis-Sultan tal-Qaddisin, San Ġużepp, il-qaddis tas-silenzju li għandu jkun il-mera għalina Ikoll f'din id-dinja. San Guzepp.pdf., paġna 1