IL-MALTI QARI LI TOĦROĠ MARZU-ĠUNJU L-AKKADENWJA TAL-MALTI 1979 IL-KITBA TAL-MALTI Fl-aħħar snin smajna ħafna ilħna jistaqsu jekk wasalx iż-żmien li isir xi tibdil fl-ortografija tal-Malti u kien hemm studiużi li għamlu mhux biss suġġerimenti iżda wkell fattihom dwar daqshekk. Il-prinċipji ewlenin ta' l-ortografija tal-Malti kienu mfissrin taileb 1 bi abil ġensrali l-ewwel darba fis-Tagħrif li kienet ħarġet l-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti fl-1924, u xi wħud qalu li billi kien għadda s-żmien ma kenitx ħaġa kbira li fil-kitba tal-Malti wkoll kellu ikun hemm xi tibdil, billi ż-żmien ma jaħfirha lil ħadd. Għalkemm kien hemm min għamel fattih, il-Kunsill ta' l-Akka- demia tal-Malti (li mhi xejn ħlief l-Għaqda tal-Kitieba tal-Malti bl-isem mibdul kif jitolbu ż-żmenijietl) ma tilifx rasu u ħa piaċir 'ora u jifhem li kien hemm qbil ġenerali fost dawk kollha li jifhmu, '' dak li għamlet l-Għaqda kellha tkun l-Akkademia li tistudia sew biex, jekk tidher il-ħtieġa, isir dak li għandu isir, u mill- owwel stimola d-dibattitu u l-argument billi organizza konferenzi uq il-materja li wasslu l-fehmiet biex ikunu iktar preċiżi — konfe- menzi li kienu miġburin f'għadd speċiali ta' Il-Malti li fetaħ il-bieb rħall-istudji l-aktar serji li l-ħaġa titlob; li ma mmorrux nerġgħu ssibu ruħna kulħadd jaqdef għal rasu b'taħwid mhux ċkeiken tħal kulħadd kif ta' qabilna jgħidulna li kienu l-affarijiet qabel ma ħareġ it-Tagħrif. Il-Kunsill ta' l-Akkademja ma waqafx hemm: ħatar Kummis sioni biex thsili x-xogħol sew magħmula mill-President ta' l-Akka- ċemia u s-Sin.a M. Rose Gatt B.A.(Gen.), B.A.(Hons.), M.A.. 1 s-Sur M. Mifsud, B.A.(Hons.). Nafu li din il-Kummissioni qed tiltaqa' regolarment u li miexja bix-xogħol tagħha. Billi l-qattusa nħaċġelija Ikoll nafu x'għamlet, ma jidhirx li hu l-każ li ngħidulhom Tlàri u ġerril Tkun l-ikbar bluha iekk nitilfu kollox imħabba xi ħmerija gwappa li tista' ssir imħabba l-għaġla. 7 Hemm il-ħsieb ukoll ta' konsultazzjoni sħiħa ma' kull min hu studjuż serju tal-lingwistika Maltija. Għalhekk huwa xieraq li ntennu dak li diġà ngħad kemm-il darba, li kull min għamel xi studji li wassluh f'xi konklużjonijiet serji u ppublikahom jagħmel tajjeb jekk jinforma lill-KUMMISSJONI TAGĦRIF, fl-indirizz PALAZZ CARAFA, Triq il-Fran, Valletta, Malta. Il-Kunsill qiegħed jagħmel u fi ħsiebu jkompli jagħmel li jista' biex naslu għat-tieni edizzjoni riveduta tat-Tagħrif; iżda jeħtieġ is-sabar, iż-żmien u l-għajnuna ta' kull min hu ta' rieda tajbal SIL MADONNA TAĊ-ĊOQQA' Wara stedina mill-President ta' l-Akkademja, Dr. Wallace Gulia, Ċużċ Diacono kien wiegħed li jikteb f'Il-Malti dwar it-teleserial kontroversjali tiegħu, Il-Madonna taċ-Ċoqqa. Iżda deherlu li tant inkiteb u ntqal fuq dan it-teleserial, li, għallissa għallanqas, mhux ta' min jerġa' jibda fuqu. - Biss jilmenta miċ-ċensura indiretta li għadha sseħħ fostna bis-saħħa ta' ċerti ġurnali u istituzzjonijiet. 'B'intolleranza kbira u nuqqas ta' immaġinazzjoni, ma jridux jagħtu lill-kittieb Malti dik il-libertà artistika li lesti li jikkonċedu lill-kittieba barranin, għas- sempliċi raġuni li jikteb bil-Malti. Dawn l-ilħna fl-imgħoddi xekklu l-mixi tal-letteratura tagħna — imma dak iż-żmien issa għadda u mar,' jikkommenta Ġużċ Diacoro.