NOBBILTÀ F'PAJJIŻNA IMMA WKOLL GĦAJNUNA LIL-LOKAL F'Malta kien hawn diversi familji nobbli. Meta wieħed jgħid li hu nobbli makienx ifisser li jkollu ħafna flus jew artijiet biss, imma kien ifisser li jkollu titlu fi jkun reati mir-re għal xi servizz li jkun tah. Dawn it-titli kienu jingħataw fiż-żmien tas-sistema fewdatarja. Din is-sistema nqerdet fl-użu tagħha minn diversi pajjiżi madwar l-Ewropa fil-bidu: tal-era moderna. Iżda għalkemm is-siste- ma li biha ħarġu dawn it-titli nob- bli. tqerdet, it-titlu ta' nobbiltà baqa' jinżamm. jejAz Il-famili: — nobbli — f'Malta kiemi joqogħdu. fil-maġġoranza tagħhom l-Imdina, li għal żmien twil sal-wasla tal-Kavallieri ta' San Ġwann f'Malta kienet iċ-ċentru amministrattiv. Iżda, imbagħad dawn l-istess familji ħafna drabi kien ikollhom xi palazz jew villa oħra li kienu jużawha bħala post ta' mistrieħ mir-rutina ta' kulj Ġieli seħħ il-każ ukoll li minn villa fil-kampanja kienu jbiddluha fil- post fejn joqogħdu s-sena kollha tant kemm il-post ikun marbut ma' qalbhom. Il-każ ta' Palazzo mill-Markiż Emamuel Scicluna, li maż-żmien biddlu minn villa jista' joqgħod mal-familja tiegħu. Il-bidla bdiet isseħħ fis-sena 1898 u x-xogħol fih tlesta fl-1906. Il- Markiż Emanuel Scicluna ma tantx dam igawdih minħabba li sena wara miet. Il-werriet univer- sali tiegħu kien ibmu ta' sitt snin. Din kienet waħda mill-iktar familji għonja f'Malta u l-palazz huwa mogħni bi sbuħija kbira u kien jin- kludi miegħu medda t'art kbira li twassal sa fejn sa ftit snin ilu kien wieħed mill-isbaħ u l-ikbar ġonna f'Malta. Maż-żimien dan il-palazz spiċċa magħluq u ħadd ma seta' jgawdi s-sbuħija tiegħu minħab- ba li dan kien propjetà privata u setgħu jidħlu fih biss il-membri tal-familja tal-istess. Markiż Sci- dluna. Il-palazz kien jeħtieġlu li ssirlu dawra sew u restawr kbir f'ħafna partijiet minnu. L-ispiża kellha tkun kbira ħafna, iżda bint il-Markiż John Scicluna, Chris- tina Ramsev-Scicuna, ntefgħet b'ruħha u b'ġisimha fuq dan il- proġett. Riedet terġa' tagħti lil dan Minħabba l-fatt li dan ir-restawr ġie jiswa ħafna flus, kien hemm il-ħsieb li dan il-palazz ma jibqax magħluq u jintuża biss min-nies ta' ġewwa imma jsir post kummerċjali. Tilum fih isiru tiġijiet u funzjonijiet oħra, hemm ukoll postijiet fejn tirilassa u tiekol xi ħaġa ma tal-familja jew mal-ħbieb. B'dan il-mod il-ġmiel li hemm fuq in-naħa ta' ġewwa ta' dan il-palazz ikun jista' jitgawda mill-pubbliku inġenerali. Fil-ġonna ta' dan l-istess palazz ta' kull sena sa ftit snin ilu kif diġà ssemma qabel kienet issir l-Intet- national Trade Fair fejn eluf kbar ta' nies kienu jattendu bi ħġarhom qalb kull xorta ta' esebiti bl-iskop li jixtru l-ħtiġijiet tagħhom bi prezz ftit orħos minn dak -tas-soltu. Dawn il-ġonna barokki kienu ġew msebbħa sew mill-famil- b'mogħdijiet iċċangjati, li flimkien mad-dwal u l-atmosfera li kienet issir fil-fieri kienu jerġgħu jagħtu l-ħajja lil dawn l-inħawi tal-palazz. Dan il-palazz fiż-żmien il-Gw- erra ma kellux użu biss ta' dar privata imma serva wkoll bħala post t'amministrazzjoni tar-Roval Air Force. Din il-ħaġa hija kom- memorata. permezz ta'. lapida mal-faċċata : tal-istess palazz li tgħid hekk: Il-Markiż John Scicluna silef dan il-Palazz. Parisio lil-RA.E matul it-Tieni Gwerra Dinija mela l-Bank Scicluna li kien jop- era mill-Palazz Corea (il-Belt) imwaqqaf hemm fl-1830 sp- janat: mill-Luftwaffe (ajruplani Ġemaniżi). .mines. bil-paraxut jien kont kanunier volontier im- sieħeb fil-First Coast Regiment R.M.A fid-difiża tal-Port fil-For- ti: Sanf'lermu l-attakki kollha megħluba mill-kanuni tal-Batterija tagħna. Dan il-palazz inbena mill- Il-Markiż Jj. 6 li patazz kien jeħtieġlu li ssirlu dawra sew u restawr kbir f'ħafna partijiet minnu. L-ispiża kellha tkun kbira ħafna, iżda bint il-Markiż John Scicluna, Christina Ramsev-Scicluna, ntefgħet b'ruħha u b'ġisimha fuq dan il-proġett Ftit'il bogħod minn din il-lap- ida mal-istess ħajt hemm ukoll bust tal-bronż tal-Markiż Sciclu- na. Dan juri kemm dan il-bnien- dem kien persuna maħbuba minn kull min kien jafu u persuna li dejjem baqgħet imnaqqxa fil-qa- Ib tan-Naxxarin kollha. Mal-ped- estall ta' taħt il-bust hemm l-ar- ma. tal-familja Scicluna:u dawn il-kelmiet: 'Lill-Markiż John Sciclu- na (1903-1970). benefattur kbir il-poplu Naxxari b'radd il-ħajr if- akkar. GĦALL-QLUBIJA, U L-IMPENN TAGĦK GĦALIEX BL-EŻEMPJU WREJ Kont taf li. l-birra popolari ċ-Cisk bdiet minn sid dan il-pala- z27 Kont taf ukoll li l-kelma icisk' hija tidwir tal-kliem għal ċekk7 Għax fil-fatt il-Markiż kel- lu wkoll bank u n-Naxxarin ma kinitx iddurilhom il-kelma ċekk. Interessanti hux' Kemm hemm x'niskopru u biex nitpaxxew fl-is- torja tagħna. Kemm hemm ukoll x'napprezzaw fil-lokalitajiet tagħ- ma. Wasal żmien li ninvestu ħafna wkoll f'dak li huwa turiżmu loka- li. Ejja niftaħru bl-ibliet u bl-ieħu- la tagħna. Programm Operattiv I- Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej 2014-2020: fit-travwim ta' ekonomija kompetittiva u sostenibbli li tilqa' l-isfidi tagħna' Proġett parzjalment iffinanzjat mill-Fond ta' Koeżjoni Rata ta' ko-finanzjament: 8536 Fondi mill-Unjoni Ewropea; 1574 Fondi Nazzjonali