Il-Gżejjer Maltin: ma tantx huma magħrufin għall-kwantità ta' siġar. Il- biċċa l-kbira mill-ftit siġar li naraw lanqas biss huma indiġeni. Ma- danakollu fil-passat, qabel il-miġja tal- bniedem f'Malta, kien hawn bil-bosta iżjed siġar. Mal-miġja tal-bniedem bdiet il-qerda tas-siġar. Boskijiet inħasdu sabiex tinħoloq art agrikola, siġar inqatgħu sabiex jinkiseb injam għall-bini, siġar inqerdu sabiex jipprovdu s-sħana, dawl u nar għat- tisjir. Minkejja dan kien għad hawn boskijiet relattivament kbar sa xi elf sena ilu kif jixhdu xi kitbiet ta' studjużi Għarab. Tul l-okkupazzjoni tal-bniedem jidher ukoll li kien hawn tnaqqis progressiv fir-riservi ta' l-ilma. Parti minn dan it- tnaqqis saret minħabba bdil naturali u bil-mod fil-klima, iżda l-aktar minħabba x-xogħol tal-bniedem: iżjed użu ta' l- ilma, iżjed telf. Minħabba dawn l-at- farijiet, ħafna mis-siġar għebu minn pajjiżna. Fost is-siġar indiġeni li jidher li kienu komuni fil-qedem kien hemm dawk li jikbu matul widien minn fejn igħaddi l-ilma: siġar bħal-Luq, l-Ulmu u ż-żewġ speċi ta' Safsafa (jew Żafżafa). Dawn is-siġar kollha saru rari ħafna, speċjalment is-Safsafa l-Kbira (jew Safsafa l-Bajda), magħrufa bl-Ingliż bħala White Willow. Minn din is-siġra fadal biss waħda, fi Ġnien il-Kbir f'art privata. Is-siġar tas-Safsafa jistgħu jkunu siġar irġiel jew siġar nisa. Is- siġra li baqa' hija siġra raġel, li aktarx għandha wkoll żmien mhux ħażin, u fil-fatt qiegħda tmut. Huwa magħruf ukoll li kien hemm ħafna attentati biex din is-siġra tinqered bin-nar, bil-qtugħ, iżda dejjem irexxielha tarmi l-friegħi minn taħt. Saru ħafna attentati minn għaqdiet volontarji sabiex friegħi maqtugħa minn din is-siġra u mqabbda bl-egħruq, jiġu mħawwla. f'inħawi adattati. Xi wħud minn dawn għadhom ħajjin wara xi sentejn iżda jenħtieġ li jsiru sforzi sabiex is-Safsafa l-Bajda titkattar b'mod. sistematiku. Is-Safsafa l-oħra hija s-Safsafa ż- Żgħira. Minn din għad fadal numru ta' siġar fl-Imtaħleb, u fi Ġnien il-Kbir. Popolazzjoni li kienet teżisti sa ftit snin ilu fil-Ġnejna nqerdet. Is-Siġar kollha magħrufa huma kollha rġiel u għaldaqstant is-Safsata ż-Żgħira mhix f'pożizzjoni li tkattar biż-żerriegħa. Is- Safsafa kienet dejjem ippersegwitata għaliex tikber biss fejn hemm is-saqwi u l-bdiewa jibżgħu li tixorbilhom l-ilma. Il-tjuri mingħajr petali tas-Safsafa l- Kbira li jiffurmaw egħnieqed. twal. Dawk irġiel, bħal dik li tinstab Malta, għandhom anteri sofor. Il-fjuri mingħajr petali rġiel tas-Safsafa ż-Żgħira (fuq). Il-weraq tas-Safsafa ż-Żgħira minn taħt għandhom. il-vini imqabbżin ħafna (isfel). Is-Safsafa l-Kbira għandha zokk nofsani oħxon ħafna li minnu joħorġu kwantità ta' friegħi irqaq u twal. Il- weraq huma pjuttost dojoq — xi 15-il mm — u twal minn 10 sa 12-il ċm. Minn taħt għandhom pil fin abjad. Il- fjuri jiffurmaw egħnieqed twal minn xi 8 sa 12-il ċm, dojoq bejn 8 u 10 mmu folti f'għamla ta' xi ħanex muswaf. Dan it-tip ta' għanqud hu magħruf bl- Ingliż bhala catkin. Dawn il-fjur huma mingħajr petali u l-fjur raġel għandu anteri sofor pjuttost ċari. Is-Safsafa ż-Żgħira hija siġra pjuttost baxxa li rari togħla iżjed minn xi 4 metri, biz-zokk prinċipali dejjaq u li tarmi ħafna friegħi twal u mifruxin mill- baxx. Il-weraq huma wesgħin minn xi 5 sa 7 ċmu twal minn xi 10 sa 15-il ċm bil-vini minn taħt imqabbżin ħafna. Il- fjuri jixbħu lil tas-Safsafa l-Bajda, iżda l-egħnieqed huma iżjed wesgħin, minn 15 sa 20 ċm u qosra minn 7 sa 9 ċm. L-anteri huma ta' kulur isfar karg jew oranġjo u meta jkun għadhom qed jiftħu jagħtu xi ftit fl-aħmar. Is-Siġar tas-Safsafa hawn Malta inqerdu sforz l-injoranza. llum-il ġurnata nafu aktar fuq dawn is-siġar u għalhekk m'għadx hemm. skużi. Għaldaqstant jinħtieġ li dawn is-siġar jiġu mħarsa. Barra minn hekk għandhom isiru sforzi sabiex dawn is- siġar jitkattru u jerġgħu jiġu ntrodotti fl-imkejjen fejn kienu jeżistu qabel. Is- siġar indiġeni huma l-aktar parti mportanti mill-wirt nazzjonali Malti li sal-lum għadhom ma humiex imħarsa.