FRATELLANZA TAL -- ĦADONNA TAL - KARITA' FIL -- BIRĠU Lorenzo Zahra Dan it-titolu tal-Madonna tal-Karita' daħal fostna l- ewwel, fil-belt il-qadima ta' Malta, il-Birgu. L-Għaqda, f'isem il-Madonna, biex tgħin lill-foqra, bdiet fil-parroċċa tal-Birgu, meta din kienet stabbilita fil-knisja tal-Patrijiet Dumnikani, billi l-knisja ta' San Lawrenz kienet tinsab f'idejn l-Ordni tal- Kavallieri. Kienet bdiet fil-1544, iżda fl-1580 kienet lura fil-knisja ta' San Lawrenz, fi żmien Gargallo, li kien ħareġ digriet biex jikkonferma l-fratellanza. Fil-knisja tad-Dumnikani fil-Birgu stess riedu li tibqa' fratellanza bħalha, li allura ġiet ukoll imwaqqfa, iżda taħt l-isem tar-Rużarju. ix-xogħol ta' dawn il-fratelli kien biex jgħinu lill- foqra u jidfnu l-mejtin. Kienu għalhekk jiġbru għall-karita' u jqassmu l-ħobż. fl-1605 l-isqof kien ġabilhom diversi indulġenzi speċjali u fl-1615 il-fratellanza kienet magħquda ma' dik tal-knisja ta' San ċġlormu ta' Ruma. Kienu akkwistaw statut fl-1659 u ħames snin wara, bdew deħlin piki bejnhom u bejn dawk tar-Rożarjanti, dwar min kellu l-preċedenza minnhom. Ix-xogħol soċjali tal-fratellanza kien meħtieġ ukoll fi bliet u rħula oħra ta' Malta, u bdew jitwaqqfu fratellanzi bħalhom l'hawn u l'hinn. Hekk, fl-1589 twaqqfet waħda fiż- żejtun, fl-1610 fil-Belt Valletta, fl-1655 ġewwa Ħal Għaxaq, fl- 1695 f'Ħaż-żebbuġ, fl-1715 fil-belt ta' L-Isla, fl-1758 fir-Rabat ta' l-Imdina, u fl-1781 ġewwa Birkirkara. Dik ewlenija tal-Birgu kienet oriġinat mill-fundatur tagħha tal-familja Testaferrata, familja nobbli ii kienet fil- Fil-fratellanza kellu jkun hemm sittax il-fratelli u rettur, u dawn ma kellhom iħallsu l-ebda annwalita' għax din kienet ġa fundata mill-fundatur. Biżżejjed kien is-servizz tagħhom iejn il-fqajrin. mhux biss ta' għajnuna għall fqar, imma kienet fratellanza speċjali għax fil-proċessjoni il-fratelli kellhom il-baċili. Dawn il-baċili, li fl-imgħoddi kienu jissejħu trijonfi, kienu trajs imżejnin bi statwi qaddisa, u dekorati bi ħbejżiet żgħar kull fejn tara. L-oriġini kienet, li dawn kienu joħorġu ta' spiss iqassmu l-ħobż, imma nhar il-festa, it-traps kienu jkunu imżejnin bi-istatwetti ud-dekorazzjoni, u il-ħobż kien jitqassam wara. Il-fratelli kienu bl-imħatra min iżejjen il-baċil tiegħu l-isbaħ. Waqt il-proċessjoni il-fratelli kien iżomm it- torċa f'idu, waqt li kien ikun hemm persuna oħra quddiemu bil- kunfratija, iżżomm it-trijonf jew baċil tiegħu. il-libsa tal- fratelli kienet sempġliċiment kunfratija bajda, iżda fl-1797, kienu ngħataw li jilbsu l-muzzetta krema bl-insinji tal-karita' fuqha, billi dik il-ħabta ħafna fratellanzi oħra bdew jieħdu l- muzzetta wkoll. Il-proċessjoni kienet issir fit-tieni Ħadd ta' Mejju. L-istatwa l-qadima, li kienet ukoll imlibbsa, kienet ġiet sostit- wita, u l-qadima wieħed jista' jara ir-ras tagħha fil-mużew par- ġ rokkjali tal-Birgu. Il-vara saret ġdida minn Darmanin, iżda minn wara l-gwerra l-hawn qatt aktar ma saret din il-festa, u l- fratellanza ġiet meqruda. Il-baċili, lejiet il-festa, kienu jittieħdu kollha fil-knisja tat-Trinita' Ji kienet fi Strada San Lorenzo, u mbagħad kienet tmur il-banda Duke of Edinburgh għalihom, jgħaddu mill-Pjazzetta, it-Triq ta' L-Abatija, u jduru lejn il-parroċċa. L-għada, nhar il-festa, kienu għaxqa dawk it- trijonfi sbieħ, fil-proċessjoni unika f'Malta. Kienu jinġabru ħafna nies biex jarawhom għaddejin fil-proċessjoni, akkumpanjati mill-banda. Niftakar x'uħud mill-fratelli li kellhom dawn il- baċili; uħud nafhom b-isimhom, oħrajn bil-laqam, u hawn insemmi— hom għall-ġieħ ta' l-istorja: Kienu Benjamin, ta' Wenzu Dalmas, ta' Barbara, ta' Rerzu Cacciottolo, Ruffini l-iskultur, Bartel- min, Rafel il-Pejxu, tal-Ħalli, u ta' Saburas. Naturalment ir- rettur kien jakkumpanja fin-nofs bid-distintiva tal-fidda fuq sidru, waqt li fil-processjoni kien ikun hemm fratell bis- surġentina f'idu ħalli jmexxi il-proċessjoni huwa. Min ikun irid jara l-uniku wieħed minn dawn it-trijonfi jew baċili jista' jagħmel żjara fil-mużew tal-parroċċa, fl- oratorju ta' San Ġużepp fil-Birgu, fejn għad baqa dan il-baċil- għall-wiri. Fil-mużew parrokkjali tal-Birgu (ritratt 15-2-1992, G.Lanfranco) Baċil tal fadu jidher fil-mużew parroċċa tal (Rritratt ta' Guido Lanfranco ħa