.Għoxrinisenattagstorja Kappillan tas-Soċjetà u l-awtur tal-ktieb Ħal Balzan Żewġ personalitajiet li għexu għal xi żmien f'Ħal Balzan Il-Professur Ġużċ Aquilina (07/04/1911 - 08/08/1997) Il-Professur Ġużċ Aquilina twieled fir-raħal tal- Munxar, Għawdex. Ħa l-edukazzjoni tiegħu fis- seminarju ta' Għawdex u fl-Università ta' Malta fejn iggradwa BA (1934) u ħa LL.D. (1937). Mar l- Università ta' Londra fejn studja l-lingwi Orjentali u Afrikani fejn ħa d-digriet ta' Dottorat fil-Filosofija fil-lingwi semitiċi (1940). Il-Prof. Aquilina serva mill-1937 sa l-1955 fil- Qorti ta' Għawdex. Fis-sena 1937 lahaq l-ewwel Professur tal-Malti u tal-lingwi Orjentali fl-Università Rjali ta' Malta. Aquilina dam f'din il-kariga sas-sena 1976 fejn kien ukoll eżaminatur ta' lingwa oħra fosthom tal-lingwa Ingliża. Kien ukoll dekan tal-fakultà ta' l-arti u bejn l-1970 u l-1974 kien ukoll pro-viċi-kanċillier ta' l- istess Università. Il-Professur Aquilina kellu bosta pożizzjonijiet f'soċjetajiet differenti: kien President ta' l-Arti, Manifattura u Kummerċ (1972-82) u oħrajn. Kien l-editur tal-Leħen il-Malti (1940-76); Journal of Maltese Studies u oħrajn. Il-Professur Aquilina rċieva bosta medalji, u dan bir-raġun kollu: huwa kkontribwixxa biex il- letteratura Maltija tagħmel passi ta' ġgant, kif ukoll ħadem bis-sħiħ biex il-Maltin u l-Għawdxin inisslu fihom valuri morali tajbin. Il-Professur Aquilina ma baqax lura milli jwassal il-kitbiet tiegħu letterarji taħt forom ta' poeżiji, essavs, drammi u xogħlijiet oħra. Ġużċ Aquilina kien iżżewweġ lil Beatrice Cassar fis-sena 1944 u kellhom tlett itfal: John, Miriam, u Elena. Fis-sena 1965 il-Professur Aquilina ġie joqgħod flimkien mal-familja tiegħu Ħal Balzan, Triq il-Linja tal-Ferrovija fid-dar li semma hu stess, Dar Riħana. Naf sewwa kemm kien jinteressa ruħu minn din il-parroċċa u meta seta' ta l-kontribut tiegħu biex jara din il-parroċċa miexja 'l quddiem f'kull kamp: soċjali u reliġjuż. Il-Professur Aquilina miet nhar it-8 ta' Awissu 1997. L-Avukat Ġorġ Zammit (16/03/1908 - 21/07/1990) L-Avukat Ġorġ Zammit twieled Hal Qormi nhar is-16 ta' Marzu 1908. Beda l-istudji tiegħu fil- Kulleġġ Flores, il-Liċeo u fil-Kulleġġ San Lwiġi. Minn dan il-Kulleġġ għadda għall-Università Rjali fejn fl-1930 akkwista l-BA (Hons.). Mill-Università ta' Malta mar ikompli l-istudji tiegħu fl-Università Gregorjana f'Ruma, fejn fl-1932 kiseb il-BD. Fl- 1938 minn Ruma mar fl-Università ta' Londra fejn ħa l-BA (Hons.). Minn Londra reġa' ġie l-Università Rjali ta' Malta fejn fl-1946 iggradwa avukat. Insibu li l-Avukat Ġorġ Zammit għallem il-lingwa Ingliża għal sitt snin fil-klassijiet tal-Liċeo u wara pprattika l-professjoni ta' avukat għal 36 sena. Issa peress li l-awtoritajiet ta' pajjiżna raw fl-Avukat Zammit minjiera ta' studji letterarji, insibuh jagħti diskorsi dwar il-letteratura Taljana fis-Seminarju, fil- Kulleġġ San Lwiġi u fl-Università Rjali ta' Malta. L-Avukat Ġorġ Zammit kien sar magħruf ukoll f'Ruma u sirna nafu li kien mistieden fil-belt Eterna biex jagħti għadd ta' diskorsi fil-Kulleġġ Ruman. Kien il-Gvern Taljan li ppreżenta medalja tal-bronż lil dan l-avukat bħala għarfien tal-kultura Taljana li kellu Dottor Ġorġ Zammit. L-Avukat Zammit kellu kelma fluwenti fit-tliet ilsna prinċipali u kien ta' spiss jorganizza diskussjonijiet kemm bit-Taljan, bl-Ingliż u kemm bil-Malti. Fi żmien l-aħħar gwerra dinjija, l-Avukat Ġorġ Zammit insibuh jagħti sehmu bħala spettur ta' l- Każin tal-Banda San Gabriel — Balzan iSpecial Constable fejn aktar tard ġie mogħti l- Midalja tad-Difiża. Lill-Avukat Zammit insibuh President tal-CWP, tal-Każin tal-Banda La Vittoria tal-Mellieħa, tal- Każin tal-Banda ta' San Ġorġ ta' Ħal Qormi: Insibuh ukoll president tal-Kunsill Mediku u Chairman tal- Kummissjoni tas-Servizz Pubbliku. L-Avukat Ġorġ Zammit kien ukoll kemm kittieb kif ukoll poeta. Fost ix-xogħlijiet letterarji tiegħu bl-ilsien Malti nsemmu: Tellieqa mal-Mewt (1947), Il-Qattus taz- Ziju Salv (1950), Wenzu u Rożi u Ħrejjef Oħra (1957), Mela darba… (1963) u Id-Dinja ta' Wenzu u Rożi (1976), in-novella Ix-Xhud li ma Deherx (1965). Kitbiet oħra nsibu: L-Ewwel Passi fit-Taljan (1960) u Int u l-Liġi (1970). Kienet is-sena 1939, ftit qabel ma rajna l-ewwel ħbit mill-ajru ta' l-aħħar gwerra, meta l-Avukat Zammit kiteb poeżiji bil-lingwa Ingliża li aktar tard ġew ippubblikati bl-isem Lvrical Moments u Adrift (1946). Kien ukoll kapaċi jittraduċi poeżiji tas-seklu tmintax li kienu miktubin bit-Taljan u qalibhom għall-ilsien Ingliż li jġibu l-isem: From Tiber to Thames (1940). U kif qegħdin insemmu l-poeżiji, Ginxiintem (ef niliitezzonijti MiL-2004) ma rridx inħalli barra poeżija twila li ġġib l-isem ta' Maltese Rhapsodv. Il-poeżiji ta' l-Avukat Ġorġ Zammit inġabru fil- kotba L-Għanja tas-Seba' Niċeċ (1949), Fuq Ġwienaħ il-Għana (1964), Trifolium (1973) u Poeżiji (1980). Kapaċità oħra ta' dan l-avukat kienet li ħsibijietu mhux biss jesprimihom bil-kitba tal-kelma iżda kien bosta drabi jpinġihom. Insibu li ppubblika żewġ kotba b'dan l-istil: Sketches of Malta (1975) u Intimate Malta (1978). L-Avukat Ġorġ Zammit ma kienx joqgħod bla ma jwettaq xi ħidma jew oħra. Nafu wkoll li kif intemmet l-aħħar gwerra dinjija, fis-sena 1945 ġie maħtur editur tal-ġurnal tal-professjoni tiegħu: Law Journal. Is- sena ta' wara nsibuh membru ta' l-Akkademja tal- Malti. L-Avukat Ġorġ Zammit kien miżżewweġ lil Carmelina Cuschieri u kellhom żewġt ibniet: Celine u Marquita. Dan l-avukat flimkien mal-familja tiegħu ġie joqgħod Ħal Balzan. Wara xi żmien mar joqgħod H' Attard. Dottor Zammit miet fil-21 ta' Lulju 1990. Fil-ġranet tal-festa nħeġġukom sabiex iżżejnu l-faċċata, L ete L TA te te LET AT IT o TA Festa tal-Lunzjata — 2004