u ż-Żmien Tiegħu f'Malta Pietro Gagliardi huwa wieħed mill-pitturi ta' l-aħħar nofs tas-Seklu Dsatax fix-xena artistika ta' Malta. Ismu hu marbut ma' dak tar-raħal tal-Gudja minħabba l-fatt li, hawn insibu xi xogħol tiegħu fil-Knisja Parrokkjali. Matul iż-żmien li dam jgħix fi gżiritna, Gagliardi ħalla bosta ' xogħlijiet importanti illi llum qegħdin iżejnu ħafna mill- knejjes ta' pajjiżna. Iżda għalkemm dan il-pittur kien meqjus fi żmienu stess bħala pittur importanti, ftit informazzjoni teżisti dwaru u dwar ħidmietu. Għalhekk, biex wieħed jifhem lil Gagliardi u l-arti tiegħu, għandu jifhem qabel xejn il-perjodu li matulu Gagliardi għex u ħadem. Ix-Xena Artistika f'Malta fl-aħħar nofs tas-Seklu Dsatax Wara l-mewt ta' Giuseppe Hvzler (1793-1858j' li x'aktarx kien l-iżjed pittur prolifiku Malti tas-Seklu Dsatax, il-pitturi Maltin kellhom iħabbtu wiċċhom ma' kompetizzjoni qawwija li kienet ġejja minn artisti barranin, l-aktar Taljani, illi wara diversi kuntatti ma' nies prominenti f'pajjiżna, bdew jaslu f'Malta u jieħdu l-aktar xogħlijiet importanti minn idejn il-pitturi lokaliż. Dan kollu wassal sabiex ix-xena artistika ta' Malta f'dawn iż-żminijiet, tkun maħkuma mill-pitturi barranin illi kellhom suċċess kbir fuq il-Maltin. Ir-relazzjoni bejn l-artisti lokali u dawk stranġieri bdiet sejra mill-ħażin għall-agħar, sakemm fl- aħħar tkissret għal kollox meta fl-1859 l-aktar biċċa xogħol importanti, jiġifieri l-pittura tal-koppla tal-Katidral ta' l- Imdina ġiet fdata f'idejn Giovanni Gallucci (1815-1882) Il-Kwadru tal-Madonna tal-Karmnu. Pittura ta' għas-somma kbira ta' 3000 skudi'. Il-pitturi Maltin kienu Pietro Galgiardi - 1879 bla dubju ta' xejn irrabjati għal din l-għotja, u kellhom raġun għaliex ikunu, speċjalment meta wieħed iqis illi dan Gallucci kien pittur ta' ftit talent u medjokri aktar minn uħud mill-pitturi lokali. Ħajtu u ħidmietu Pietro Gagliardi kien wieħed minn dawn il-pitturi Taljani li stabbilew irwieħhom f'Malta. Insibu illi wara li lesta l-istudju tiegħu, ġie fdat b'diversi xogħlijiet importanti li permezz tagħhom, Gagliardi kiseb il-fama ta' pittur b'talent kbir. Fost dawn ix-xogħlijiet f'Ruma stess, insibu l- affreski tiegħu fil-Bażilika ta' San Paolo Fuori Le Mura'kif ukoll, fil-Knisja ta' Sant' Agostino fejn pitter ħames profeti ħdejn l-'Elija' ta' Raffaello, wieħed mill-aqwa pitturi ta' kull żmien'. Gagliardi, għaraf mill- bidu kif iwarrab il-veriżmu li kien tant popolari f'dak iż-żmien speċjalment, fl-iskola ta' l-istil immexxi minn Carmuccini sabiex japplika l-manjiera opposta ta' Tommaso Minardi, li kienet mimlija ħlewwa, serenità u femminilità. Dan wassal biex ix-xogħol tiegħu ġie milqugħ mill-ewwel u, l-fama ta' Gagliardi xterdet mal- Ewropa kollha', saħansitra f'Malta, fejn ħafna xtaqu jkollhom xi xogħol minn idejh. L-iżjed bniedem li kien strumentali għall-miġja ta' Pietro Gagliardi f'Malta kien il-Monsinjur Paolo Pullicino li, kien wieħed mill- FESTA TA' SANTA MARIJA - GUDJA 1995 a (7 Talġb, 27 aktar nies esponenti fl-Arti kontemporanja u, li kien dejjem attent sabiex joħloq kuntatti ma' l-aqwa pitturi ta' żmienu1). Gagliardi wasal Malta kmieni fit-tieni nofs tas-seklu flimkien ma' pitturi Taljani oħra fosthom, Francesco Grandi (1831-1891) u Domenico Bruschi (1840-1910)i, L-ewwel xogħol tiegħu f'pajjżna kien pittura żgħira ta' 'Madonna bil-Bambin' li saret fl-1868 u li illum, tinsab fil-Mużew tal-Katidral ta' l-Imdinall. Din il- pittura turi biċ-ċar l-istil mimli ħlewwa ta' Gagliardi, fejn jirnexxielu joħloq rabta materna mimlija imħabba bejn Marija u binha Ġest. Din il-pittura hi importanti minħabba l-fatt li, kienet l-ewwel waħda ta' dan l- istil ġdid f'Malta filwaqt li tat xejra ġdida lill-Arti Reliġjuża f'pajjiżna. Gagliardi mill-ewwel beda jingħata xogħlijiet importanti fosthom, ''Il-Madonna ta' l-Anġlu Kustodju,' fil-Katidral ta' l-Imdina. Meta l-Maltin raw ix-xogħol ta' Gagliardi mill-ewwel issaħħru b'tali mod illi, l- knejjes tagħna bdew jimtlew bix-xogħlijiet tiegħu. Barra minn dawk li diġà semmejna, insibu xogħlijiet oħra ta' Gagliardi fil-Katidral tar-Rabat Għawdex, fil-knisja ta' Santu Wistin u tal-Patrijiet Konventwali fil-Belt Valletta, fil-knisja tal-patrijiet Franġiskani Minuri fl-Imdina, il-kwadru titulari fil-Knisja Parrokkjali ta' Marija Annunzjata ta' Ħal Tarxien. Barra minn dawn, Gagliardi għamel ukoll iż-żewġ kwadri fil-Knisja Parrokkjali ta' Santa Marija tal-Gudja'. Dawn iż-żewġ kwadri tal-Gudja saru qrib ħafna ta' xulxin bejn l-1877 u l-1879. L-ewwel li sar kien dak titulari ta' 'Marija Imtella' s-Sema', kwadru mill-aktar artistiku li fih Gagliardi joħroġ il-massimu tiegħu f'dak li hu kulur u kompożizzjoni. Fih naraw il-Madonna li tiddomina fin-nofs tal-kwadru, tiela' fil-Glorja mgħejjuna mill-arkanġli Mikiel u Gabriel, wieħed fuq kull naħa. Dan il-kwadru huwa iffirmat fin-naħa t'isfel, fuq il-lemin, bl-iskrizzjoni: ''Pietro Gagliardi dip. Il-kwadru l-ieħor, li jinstab fuq in-naħa tal- lemin tal-knisja huwa dak tal-'Madonna tal-Karmnu'. F'dan il-kwadru li, bħal ta' qablu hu iffirmat u bid- data 1879, Gagliardi jżomm ħafna mill-karatteristiċi tat-titular, bħalma huma l-figuri. tal-arkanġli li hawn jidhru bl-istess ilbies u bl-istess kuluri. Bħalma għamel fil-biċċa l-kbira tax-xogħlijiet tiegħu, f'dawn it-tnejn ukoll, Gagliardi jipprova jqanqal l-imħabba sinċiera ta' min jara l-pittura tiegħu, lejn il-Mulej. X'aktarx li l-aħħar snin ta' ħajtu Gagliardi għaddihom lura f'pajjiżu, fl-Italja. Huwa baqa' meqjus bħala pittur ewlieni tant illi, xi bozzetti. tiegħu ġew magħżula sabiex jagħmlu parti mill-esebizzjoni fil-Galleria dell' Arte Moderna, f'Ruma. Pietro Gagliardi miet fil-belt żgħira ta' Frascati qrib Ruma fl-18904. Cvprian P. Dalli huwa student ta' l-Istorja ta' l-Arti fl-Università ta' Malta. 125, Achilles Ferres, kittieb ta' Storja tal-Knisja f'Malta iddedika lil Mons. P. Pullicino x-xogħol tiegħu. Fil-Knisja Parrokkjali tal-Gudja insibu wieħed mill-aqwa xogħlijiet ta' Bruschi matul il-ħidma tiegħu f'Malta: il- kwadru ta' 'Il-Mewt ta' San Ġużepp' illi sar fl-1884.