— Fil-F urjana fis-Seklu XIX (4) Ħames Saċerdoti li taw servizz fil-Furjana Filwaqt li kont qed nagħmel ir-riċerka f'diversi arkivji, iltqajt mal-ismijiet ta' ħames saċerdoti li taw servizz fil-Furjana matul is-seklu XIX. Ħsibt li nikteb dak li sibt dwarhom biex tibqa' tifkira tagħhom fl-istorja tas-Subborg. Dan is-saċerdot li kien membru tal-Ordni ta' San Ġwann fl-1810, kellu l-kariga ta' Rettur tal-Knisja ta' Sarria.(1) Fl-istess sena huwa għamel talba lill-Kummissarju Ċivili Ingliż, b'rabta mal-gallarija tal-orkestra li kien hemm fuq il-bieb prinċipali tal-knisja. Huwa talab il- permess biex ikabbar u jbaxxi l-istess gallarija. Il-permess ingħata bil-kundizzjoni li kollox isir taħt id-direzzjoni tal-Amministraturi tal-Beni Pubblici. Ġie ordnat saċerdot fl-14 ta' Frar 1818, u fir-reġistru tal-Ordinazzjoni tniżżel li kien residenti fil-Furjana. F'Ġunju 1820 Dun Tumas ġie maħtur bħala Viċi Parroku fil-Furjana fejn wettaq ħafna xogħol. Minbarra x-xogħol normali ta' Viċi Parroku, sa Marzu 1833, Dun Tumas kien anki jamministra s-Sagrament tal-Griżma tal-Morda fl-Ospizju (dar tax-xjuħ) billi hemmhekk ma kienx hemm Kappillan residenti u jgħammed it-trabi li kienu jiġu kkunsinjati hemmhekk. Kien ukoll jamministra s-Sagramenti lill- morda fid-Dar tal-Industrija (illum il-H.Q. tal-Pulizija), u f'Villa Franconi, fejn kienu jinżammu dawk li kellhom xi mard mentali. Kien ukoll jamministra s-Sagramenti lil dawk li kienu joqogħdu barra s-swar. Kellu wkoll l-obbligu li jgħallem id-Duttrina lis-subien u l-bniet, billi ma kenitx għadha twaqqfet is- Sodalità tad-Duttrina. Dun Tumas ta' wkoll is-servizzi tiegħu matul il-Kolera tal-1837. Fl-1855 Dun Tumas kien jifforma parti mill- Kapitlu tal-Kolleġġjata ta' San Pawl tal-Belt. Dun Ġużepp Musicau Ġie ordnat saċerdot fit-23 ta' Diċembru 1820, u fir-reġistru tal-Ordinazzjoni tniżżel li kien residenti fil-Furjana. (4) Kien għal xi żmien Prokuratur tal-Knisja Viċi Parrokkjali ta' San Publju, iżda ħalla minn din il-kariga fl-1833. Il-Kanonku Teżorier Ġie ordnat saċerdot fl-4 ta' Ġunju 1814, u fir-reġistru mniżżel li kien residenti fil-Belt Valletta. Dak iż-żmien diġà kien Kanonku tal-Kolleġġjata ta' B'Kara, fejn kellu d-dinjità ta' Kanonku Teżorier.(6) Sa minn wara l-ordinazzjoni, f'Ġunju 1814 sa Ġunju 1833, serva bla ħlas bħala Kappillan fl-Ospizju tax-xjuħ fil-Furjana. B'effett mill-1 ta' Lulju 1833, inħatar bħala Kappillan tal- Ospizju, u baqa' f'din il-kariga sakemm irtira bil-pensjoni f'Ġunju 1853.(7) Bħala Kappillan tal-Ospizju, Dun Vincenz ta s-servizz tiegħu fi żminijiet diffiċli. Serva matul iż-żewġ epidemiji tal-Kolera, tal-1837, meta l-anzjani ġew ittrasferiti fil-Fortizza Rikażli, fejn mar magħhom, u dik tal-1850.(8) Iżda minbarra 39 sena servizz fl-Ospizju, Dun Vincenz ta wkoll is-servizzi tiegħu fil-Knisja ta' San Publju. B'digriet tal-Arċisqof F.S. Caruana tal-10 ta' Ġunju 1833 Dun Vincenz la Speranza u s-Sur Tumas Micallef ġew maħtura flimkien bħala Prokuraturi tal-Knisja Viċi Parrokkjali ta' San Publju, u amministraturi tal-legati Piji marbutin mal-prokura tal-knisja.(9) Nafu biċ-ċert li l-Kanonku la Speranza kien għadu jokkupa l-kariga ta' Prokuratur f'Mejju 1840. Fl-1853 Dun Vincenz li kellu 72 sena, xtaq ikompli fil-kariga ta' Kappillan tal-Ospizju, iżda ma setax jagħmel dan, kemm minħabba l-età avvanzata u l-mard li kellu. Għaldaqstant irtira bil-pensjoni.(11) Il-Kanonku la Speranza miet ġewwa l-Furjana fis-7 ta' Ottubru 1856, u ġie midfun taħt il-Kor fil-Knisja Parrokkjali ta' San Publju.(12) Dun Kalċidon Vidal Ġie ordnat saċerdot fil-21 ta' Diċembru 1833, u fir-reġistru tal-ordinazzjoni tniżżel li kien residenti fil-Belt Valletta.(13) F'Diċembru 1862 Dun Kalċidon kien diġà qed jokkupa l-kariga ta' Rettur tal-Knisja ta' Sarria. (14) Jidher li kien saċerdot ta' inizjattiva u enerġija għax waqqaf Istitut għat-tagħlim tad-Duttrina għas-subien fil-Knisja ta' Sarria, li ħalla ħafna frott.(15) Fi Frar 1872 l-Isqof Gejtanu Pace Forno ħatru Kanonku tal-Katidral, wara l-mewt ta' ħuh il-Kanonku Dun Piju Vidal. (16) Il-Kanonku Kalċidon Vidal miet fis-7 ta' Mejju 1885.(17) 20 No. 4705 (1855), u J. Calleja Ordinazzjonijiet Saċerdotali 1800-2000 (Malta 2001) p.9 4) J. Callejja, op.sit. 5) A(rkivju) K(urja) A)rċiveskovili). Atti Ċivili 1833, 1834 f.52r 6) J. Callejja, op. sit. p8 XI, No 2417 9) A.K.A. Atti Ċivili 1833-1841. £52r 10) IBID Atti Ċivili 1839-1841. f148r XI No. 2417 12) A.K.A. Canonicati di B'Kara 1830-1893, fejn insibu ċ-ċertifikat tal-mewt tal-Kanonku La Speranza, maħruġ mill-Kappillan tal- Furjana, Dun Ġwann Anton Vidal fis-27 ta' Jannar 1857. L-Ordine 15-2-1872 17) A(rkivju) K(atidral) M(alta) Canonicorum Eċċ Cathedralis Melitensis Chronologia No. 32, p19 Pjazza Sant Anna Floriana