(I) Meta twieled eżatt Mro. Astratt: Din hija sensiela ta' kitbiet fuq ħajjet u ħidmet is-Surmast Willie Attard bħala mużiċist, għalliem, kompożitur, u surmast-direttur ta' diversi baned Maltin u Għawdxin fosthom, is-Soċjetà Mużikali San Ġużepp tal-Ħamrun, li dam imexxieha għal madwar tletin sena sħaħl Għaldaqstant, dis-sena qed nagħti bidu għal din is-sensiela ta' kitbiet proprju f'għeluq il-45 anniversarju mill-mewt tiegħu li ġrat nhar it-3 ta' Marzu 1970. Kulmin f'Marzu li għadda nzerta attenda għas-serata mużikali li saret ġewwa s-seda tas- Soċjetà seta' jisma' u japprezza wħud mill-aqwa xogħlijiet ta' dan il-kompożitur fosthom, l-Innu Tifħir lil San Ġużepp. Kitbieti ser ikunu varji fil-kontenut tagħhom u li jinkludu tagħrif biografiku, storiku, analitiku, jew xort' oħra li, fil-fehma tiegħi huma ta' interess partikolari għal dawk il-qarrejja kollha li jridu jkunu jafu aktar affarijiet ġodda dwaru. Naturalment, proġett bħal mhu dan jieħu ż-żmien tiegħu biex tkun tista' tinġabar l-informazzjoni kollha possibli fosthom, intervisti, ġbir jew self ta' ritratti u dokumenti oħra, riċerka minn fuq kotba u ġurnali lokali ta' żmienu. Parti interessanti oħra f'dal-proġett ser tkun tinkludi l-analiżi mużiko-storika ta' xogħlijietu. Dan ser ikun qed nagħmlu bl-iktar mod ħafif safejn hu possibli bla ma nidħol f'dettalji żejda, speċjalment fejn jidħol kliem tekniku. Iżda fl-istess waqt, nixtieq ukoll li, dawn il-kitbiet tiegħi jservu għalbiex jedukaw lil dak li jkun bil-għan li jibda japprezza x- xogħlijiet sbieħ ta' Mro. Willie Attard u fuq kollox, l-arti sabiħa tal-mużika. Kliem muftieħ: Mro. Willie Attard, Ħamrun, Baned Maltin, Soċjetà Mużikali San Ġużepp Ħamrun. Dwar is-surmast Willie Attard inkiteb mhux ħażin, saħansitra minn awturi I prominenti bħalma hu l-biografiku Robert Mifsud Bonnici u oħrajn li kitbiethom ) dehru f'kotba, ġurnali lokali jew programmi tal-festa, speċjalment ta' dawk il- baned Maltin u Għawdxin li tagħhom kien surmast-direttur. Iżda, kif ser naraw, dan l-artiklu ser ikun qed jittratta l-kwistjoni tad-data eżatta ta' meta twieled dan is-surmast Ħamruniż. Dan l-aħħar inzerta ġie f'idi ċertifikat pjuttost qadim maħruġ mill-uffiċċju parrokkjali ta' San Gejtanu u li jġib id-data (u anki t-timbru) tas-6 ta' Novembru 1962. Fuqu rajt li, id-data tat-twelid mhix qed taqbel ma' dik li soltu nara f'xi kitba biografika dwar is-Surmast Willie Attard. Sopriż kif kont b'din l-iskoperta ġdida imma eċċitanti tiegħi, xorta waħda ridt naċċerta ruħi li t-tagħrif mogħti f'dan iċ-ċertifikat hu għal kollox korrett qabel ma nlissen l-iċken kelma fuq xiħaġa daqstant importanti. B'dan il-ħsieb dejjem ibergħen f'moħħi rajt kif għamilt u dan l-aħħar ġibt ċertifikat ieħor EXIRAGT PROM THE BAPPISMAL RECOBDS HELD IN (datat id-19 ta' Novembru 2014) biex inkun nista' er MALRJAET g Viesji Me nikkonferma li t-tagħrif imniżżel jaqbel sew fiż-żewġ ġ Billi, ġe fe jie A ea ċertifikati. Mhux biss, iżda mort inġib it-tielet ċertifikat, $ i din id-darba mir-reġistru pubbliku, magħrufa aħjar bħala l- dia el Ba ka Insinwa, biex niżgura ruħi li d-dati jaqblu kollha. Għaldaqstant, wieħed issa jista' jikkonferma li, is-Surmast —ib A ħliqa l Willie Attard, iben Benedetto Attard u Maria, imwielda i Vella, twieled il-Ħamrun nhar il-11 ta' Mejju tal-1899. Hu ġie mgħammed fil-parroċċa tal-Ħamrun fl-14 ta' Mejju, u bħala parrini kellu lil Vincent Psaila u Preziosa Attard. L-uniku differenza żgħira li hemm bejn iż-żewġ reġistri hija dik dwar l-ewwel isem li ngħatalu, għax filwaqt li dak tal-parroċċa jagħtih bħala William, f'tal-Insinwa huwa mniżżel bħala Guglielmo. F'paġna 372 tat-tieni volum tar-reġistru tal- parroċċa nsibu wkoll li, is-Surmast Willie Attard ngħatawlu tliet ismijiet oħra tal-magħmudija li huma Saviour, Joachim, u Gajetan. Din tad-data tat-twelid hija faċenda delikata ħafna peress li tkun trid torbot fuqha meta tiġi biex tibni lista dettaljata ta' avvenimenti li jkunu seħħew fil-ħajja ta' persuna. Fil-każ tas-Surmast Willie Attard jidher li, l-ewwel data skorretta li naf s'issa biha jien kienet ħarġet mill-pinna ta' Robert Mifsud Bonnici meta fil- ktieb tiegħu Ġrajja ta' Baned (1957), paġni 68-9 jgħid hekk: 'Mro. Willie Attard twieled il-Ħamrun fl-14 ta' Mejju 1901 M'għandniex xi ngħidu li, din l-istess informazzjoni żbaljata ngħatat ukoll fid- Dizzjunarju Bijo-Bibljografiku Nazzjonali tal-istess awtur li kien ġie mitbugħ mid-DOI (1960). Wieħed malajr jinnota li, id-data tal-14 hi dik ta' meta ġie mgħammed, filwaqt li, is-sena li fiha twieled hi għal kollox żbaljata. Ġew ukoll xi ġurnali antiki f'idejja li fihom jirrepetu l-istess żbalji fid-dati, bħal ngħidu aħna fl-artiklu biografiku minn G.A.G. li kien deher f'paġna 14 tat-Torċa tad-9 ta' Mejju 1965, meta l- istess surmast kien għadu mimli bil-għomorl L-istess ġara f'artiklu ieħor intitolat Tifkira tas-Surmast Willie Attard li kien deher fil-ħarġa tal-Orizzont tas-Sibt 8 ta' Awwissu 1970, fejn l-artikolista Paul L. Galea jgħid li, is-surmast twieled nhar l-14 ta' Mejju, did-darba fl-19001 (Hawn nixtieq inżid ngħid li, mhux b'koinċidenza li l-artiklu kien deher dakinhar peress li kien jaħbat lejlet il-festa titulari ta' San Ġejtanu li tiġi ċċelebrata fil-Ħamrun, u ħames xhur biss wara li kien ħalliena s-surmast.) L-istess żball jagħtuhulna l-gazzetti Malta News (70-vear-old band $. Mi L001L ei nanona, conductor dies) u l-Orizzont (Imut is-surmast tal-mużika Willie Attard) rispettivament tal-Erbgħa 4 ta' Marzu 1970, oj) jiġifieri l-għada li miet Mro. M'għandniex xi kos $ (id, i ngħidu li, dan l-iżball ipperpetwa ruħu f'artikli oħrajn aktar Ri: reċenti li nkitbu fuq dan is-surmast. L-istess żball fid-data tat-twelid jirrepeti ruħu wkoll did- darba fil-Workmen's Registration Card li tidher hawn fil- ġenb. Din l-ispeċi ta' karta tal-identità kienet inħarġet mill- : Ministrv of Labour ta' Malta (Reg. No. 16011) f'isem II William Attard u t-timbru ta' fuqha (li hemm fin-naħa ta' Hi — isfel tar-ritratt), għalkemm mhux daqstant ċar, iġib id-data tas-17 ta' Awwissu 19297. Is-Surmast Willie Attard kien applika biex jidħol jaħdem bħala skrivan mar- Roval Armv Ordnance Corps, liema xogħol baqa' jżomm sakemm spiċċa. B'xorti tajba, kien dan l-istess impjieg li żammu bgħid milli jinġabar bil-lieva waqt it-Tieni Gwerra Dinjija. Infatti, nafu li fl-eqqel tal- gwerra hu, flimkien ma' martu Marija u wliedu, kienu tbiegħdu mid-dar tagħhom tal-Ħamrun u marru sabu refuġju fil-każin tal-banda La Vittoria tal-Mellieħa. Meta Willie daħal jaħdem mar-RAOC ġa kellu dawk it-30 sena u kien appuntu għalhekk li ried isib xogħol fiss kemm-il darba ried jiżżewweġ u jrabbi familja - kif jgħid tajjeb il-qawl malti, 'l-ewwel il-pappa, mbagħad l-umpappa'l ' Fir-ritratt Willie jidher liebes l-uniformi l-bajda, aktarx dik l-istess waħda li kienet tintlibes fis-sajf mill-bandisti tal-Banda San Ġużepp tal-Ħamrun fl-ewwel żewġ jew tliet deċennji tas-seklu l-ieħor. 2 Id-dokument kien inħareġ ftit jiem biss wara l-festa titulari ta' San Gejtanu. Minn dan id-dokument ikompli joħroġ il-fatt ukoll li, sa dik id-data, Mro. Willie Attard ġa kellu s-sengħa ta' surmast (Band Master) b'inqas minn tliet snin esperjenza peress li l-uffiċjal inkarigat niżżel l-inizjali tiegħu fit-tielet kolonna taħt in-numru tlieta (3). Mill-istorja tal-Banda aħna nafu li, Mro. Willie Attard kien fundatur u l-ewwel surmast-direttur tal-Orkestra Unione mwaqqfa fi ħdan is-Soċjetà fl-1926. Huwa laħaq uffiċjalment ukoll surmast tal-Banda San Ġużepp nhar id-9 ta' Ottubru 1928 (Ara artiklu tiegħi Sensiela Mro. Willie Attard (1889-1970) pġ. 23-7 fil-ktejjeb tal-Festa San Ġużepp 2015 maħruġ mis-Soċjetà Mużikali San Ġużepp Ħamrun.) U biex inkomplu fuq il-Workmen 's Registration Card, l-uffiċjal inkarigat mill-ħruġ ta' dan id-dokument kien ċertu G. Aquilina (ara firma fuq isfel nett). Fiha nsibu mniżżel ukoll li, Mro. Willie Attard għamel erba' snin fis-servizz mal-King's Own Malta Regiment of Militia' u li, minbarra l-Malti, kien jaf jikteb u jitkellem tajjeb ukoll b'żewġt ilsna oħra, l-Ingliż u t-Taljan. Iżda, għalkemm ismu (mhux dak tal-magħmudija') u kunjomu, u isem missieru huma mniżżlin sewwa, mhux l-istess jista' jingħad għad-data tat-twelid tiegħu peress li hu kien twieled fil-11 ta' Mejju tal-1899 u mhux fl- 1900. Dokument bħal mhu dan tiskanta kif ma kenitx ittieħdet azzjoni mill-ewwel biex dan l-iżball fid- data tat-twelid seta' jitranġa - kulma jinħtieġ kien biss li jinkiseb sempliċi ċertifikat tat-twelid mill- uffiċċju parrokkjali jew mill-Insinwal (Fir-ritratt ta' hawn fuq jidher is-Surmast Willie Attard flimkien ma' sħabu ta' fuq ix-xogħol ilkoll lebsin pulit waqt bibita f'xi okkażjoni fil-kwartieri tar-RAOC.) Dan l-artiklu għandu jneħħi kull dubju dwar id-data eżatta ta' meta twieled is-surmast Willie Attard. Għaldaqstant, millum 'il quddiem, kulmin jitħajjar jikteb fuq ħajtu u/jew ħidmietu għandu jibda jniżżel dawn id-dati li ġejjin wara ismu: 11.v.1899 — 03.1jii.1970. QAWL MALTI: Trumbun' fi pjazza, il-folla ddur iddur daqs boxxla ta' vapur. Tifsira: In-nies jieħdu gost imorru jisimgħu l-banda ddoqq fil-pjazza. Il-briju li jkun hemm quddiem il- marċ tal-festa. ' Strument tar-ram li normalment f'marċ ikun fuq waranett. $ Insibu li, Willie Attard, għadu ġuvnott ta' madwar 14 jew 15-il sena, kien ingaġġa ruħu bħala bov mal-King's Own Malta Regiment of Milizia u kien idoqq il-klarinett mal-banda. Kemm dam fis-servizz huwa kiseb ċertifikat tas-Second Class of Education u baqa' tiela' sal-First Group. Kemm dam hemm ukoll, huwa tgħallem idoqq tajjeb ħafna s-saksafon. 4 Kif diġà rajna, il-parrini tiegħu kienu semmewh Guglielmo, Saviour, Joachim, u Gajetan.