'LEHEN IS-SEWWA', — Is.Sibt, 12 ta' Lulju, 1975. Bħall.bieraħ mitt sena jiu — kien iljem tal-Hadd — l-Isqof Mons. Karmenu Scic- kienet lesta minn ġewwa, għalkemm minn bierek il-knisja ġdida u kbira tal-Hamrun, ii lunz, fost ilferħ kbir tan-nies ta' linħàwi, barra kien fadlilha xogħol ieħor xi jsiritha. Naqraw fil-ġurnali ta dak iż-żmien l; għat-tberik ta' dik il-knisja kien hemm preżenti għadd kbir ta' n'es u li, meta LIsqof wesal viċin 7 il-kn'sja, il-poplu qala' iż- żwiemel mnn. mal-karrozza u ' ġibidha hu sal bieb tal- kniżja.. Filgħaxja ma naq. seta il-m:xgħela fid-djar b'sinjal ta' festa u m'għand: niex xi ngħ'du, il-giġġ fogu, Il-knisja tal-Hamrun: bdiet tinbena. mas s'tt snin qabel. Fit-18 ta' Lulju 1869, l-Isġof Mons. Gejtanu Pace Forno kien bierek l-ewwel ġebla talistess knisja, l ġiet dedl- kata lil San Gejtana, b'wir. ja ta' ġieħ lejn dak l-Isqof f ken iġib dak l-isem u kien: benefattur millaqwa għall:bin: tagħha. 'Għalhha ikien jagħti somma ġmielha ta' flus kull xahar u ħallas minn butu l-kis: tal-pavi: ment tal-presbiterju b; rħam u l-kwadru titolari li iżejjen ilkor, l għalih ħal- las mitt lira sterlina. Dan il-kwadru, impitter: millar- : tista Taljan' il-magħraf Piet- ru Gaglardi,- juri lil San Gejtanu qed jilqa' f'idejh lill-Bamb'n Gesu' tarb'ja minn idejn il-Madonna. 1:Isqof Pace Forno 'ma kienx il-benefattur: waħ. dien:- tal-kn'sja. ta'. Jingħad-li: l-Gvern offra £300 biex jinbeda L bini u f'Gunju tal1870 'n- fetaħ 'alboraf' għall-ġbir ta' flus għal dak. il-għan. Hafna nies u korpi tal-ibliet u tarrħula għenu wkoll bi flushom. : Naqraw fil-gazzetti taż. żm'en li mit-28 ta' Gunju 1870 sat 30 ta' Lulju 1870 inġabru (11,028 skud, li jġibu mal-£1,000 u sal-31 ta' Marzu 1875 is-somma . laħqet is-87,118 skud, fuq it-£3,000, …… Hadmu u stinkaw ħafna ħalli jiġbru l-flus u jmexxu x-xogħol tal-bini l-membri tal Kumitat li l-Isqof kien ħatar, Fosthom issemmew l. aktar 'Dun Pawl Le Brun, Dun Fortunat Valletta, 4 wara sar Kapp'lan tal-knis. ja u n-negozjant Emman: weli Imbroll. Fost in-nisa henefattriċi kien hemm is- Snjura Karmena Scicluna, kunjata tal-Markiz Scicluna, 111 ta' Lulju 1875, kif għedna, k'en jum ta' festa kbira għan-m:es ta' dawk l. inħawi li kienu jlhom jix- tequ knisja akbar fir-raħal tżgħhom, li dak iżżmien ken magħruf bħala ''Raħal San Gużepp', mnejn ħadet l-isem it-triq ewlenija, sa- b'ħa .U twila li taqsam. il- Hamrun. ; Għandkom tkunu tafu L, dak iżżm'en, f'dak ir-raħal kien għad hemm żewġ knejjes biss u dawn kienu żgħar. Dawn k'enu dik tas. li ħadet l-isem mil- tal-Madonna fix xbiha ewlenija tagħha, m'bnija fis-sena 1630, u dik Tal-Madonna: ta' Portu Sal. vu, imsejħa, dak iż-żmien, ta' San Gużepp Minħabba l-post fejn kienet mibnija, jew ta' Antonuce:o, jew ta' Tonuzzu, ta' Tunozzu, ;ilum Santunnuzzu, mibnija fl 1743. Il-knisja. tad-Duluri fil-Pieta' kienet tagħmel mal Furjana. — Dawn iż-żewġ knejjes kienu saru żgħar wisq għall- popolazzjoni, li bdiet tikber b'mod tal-għaġeb. Infatti, filwaqt l 25 sena qabel: in- fetħet il kn'sia l-ġdida f'dak ir-raħal kien hemm 80 dar jew familja biss; li. kienu 'jgħoddu mal-150. ruħ, fl- Nafu biżżgur: li fl-1881 il-popolazzjoni laħqet xejn anqas Minn 5,000 ruħ. Mat. t katt:r tal-popolazzjoni nħasset il-ħtieġa li f'dawk. l- inħawi titwaqqaf parroċċa, Għalhekk, Mons. Scicluna qata' partijiet m'mn B'rkr- kara, Hal Qormi u l-Furjana il-popolazzjoni; laħqet 'u għamel il parroċċa ġdida ta' San Gejtanu, iSeba' snin wara, dak id- d'strett beda jissejjaħ uffiċ. jalment 'il-Hamrun'. Ilum m'għandniex aktar ir-raħal ta' San Gużepp, imma għandna l Belt ta' San Gej- tana, l; għandha importan- za kbira mhux biss m'nħab. ba l-kobor. tal-popolazzjoni tagħha — fuq 'l 20,000 ruħ; iżda wkoll minħabba l-ħafna ' knejjes, istituti, skejjel, fab. U negozji, għaqdiet u istituzzjon'jiet oħra soċjali li hemm ġo fiha, Fl-1913, l-Isqof Petru Pace qata' parti minnaħa ta' fuq tal-Hamrun, U minn. ha sawwar il-parroċċa ta' Santa Venera u minn biċċiet meħudin m'nn parroċċi oħ- ra. Fl-istess sena ttieħdet b'ċċa oħra min-naħa t'isfel, ħalli titwaqqaf 'il-parroċċa tal-Marsa. Fl-1967 l-Arċis. qof Gonzi qata' biċċa mill- Hamrun U waqqaf il-parroċ: ċa l-ġd'da tal-Kunċizzjoni. B'hekk dik il-knisja l qabel kienet filjali ta' oħra saret matriċ', ' N'stħajjilni rajtha titnis- sel u titwieled tarbja, tk. ber u tissaħħaħ maż-żmien u fl-aħjar tagħha tagħti wlied oħra Fl Malta Kat- tolika.