In-Nazzjon Is-Sibt, 21 ta' Marzu, 2020 Il-ħobża Il-fatt li ħajjarni jew aħjar li sfurzani nikteb dan l-artiklu hu li għal bosta drabi rajt għar-rimi ħobż tal-Malti mqatta', f'borża lanqas biss miftuħa. Dan ifisser li dak it-tali jkun xtara ħobża u ħadd ma kiel minnha u allura twaddbet għar-rimi. Nistqarr. magħkom li veru nħoss għafsa ta' qalb meta nara ħaġa bħal din, inħoss dwejjaq li ma. nafx infissru bil-kliem jew bil-kitba. Forsi aktar milli għax nara l-ħela, f'dinja fejn hawn min - lanqas għandu nofs dik il-ħobża, inħoss diqa għax billi jien ġej minn familja ta' furnara, naf x'jir- rekjedi l-forn ż Naqta' rasi b: dawk li jarmu l- ħobż ma jkunux jafu kemm-il siegħa jrid jistenna l-furnar biex ikun jista' jagħtih dik li dari kienu jsejħu ''barka ta' Alla'l : Qalb l-ixkejjer tad-dqiq L-ebda xogħol ma huwa diżunur. Il-familja tiegħi huma furnara u dan ngħidu b'wiċċi minn quddiem. Ma nistħix ngħid li anki jien ħdimt għax xi żmien fil-forn. i 4 Il-proċess tal-ħobża Maltija hu wieħed twil, anzi twil ħafna. Il- propja ħobża lokali jinbeda l- proċess għaliha minn ġurnata qabel. Titħalla biċċa għaġina minn tal-lum għall-għaġna ta' għada. Din l-għaġina titlewwel f'tinsila, issir ħmira biex tintuża. mal-għaġna tal-ħobż ta' għada. Illum il-proċess qsar xi ftit għax bħala ħmira qed tintuża dik tat- trab u għalhekk ma jkunx hemm għalfejn titħalla — t-tinsila. Madankollu l-proċess biex issir ħobża xorta waħda jrid bosta:u bosta sigħat. Il-proċess jibda billi tintelaq l- għaġna. Fil-maġna jintefa' l-ilma, id-dqiq, il-melħ mill-oħxon u l- ħmira. Meta tkun ħafna kesħa, l- ilma jissaħħan xi ftit għax inkella l-ħmira tbati biex ittella' l- għaġna. Fil-fora mhux problema biex tagħmel ftit misħun, kemm timla barmil taż-żingu u twaddu fil-forn qrib il-gali (dik il-parti fejn ikun hemm il-ħatab jaqbad). L-ingredjenti $ tal-ħobża Maltija Dawn huma. l-ingredjenti bażiċi tal-ħobża ta' Malta. Ħobż ieħor jista' jkollu ingredjenti oħra, fosthom il-butir jew ix- xaħam. Illum anki l-ħobża Maltija, hawn min iżidilha xi ħaġa oħra biex ma titnawwarx. L- ingredjenti kollha issa qegħdin fil-magna u għalhekk tista' tixgħelha u tħalliha ddur madwar nofs siegħa. Wara jkun imiss li tinqala' l-għaġna: mill-magna u tintefa' fit-tilari u titħalla hemm Naqta' rasi li dawk li jarmu l-ħobż ma jkunux jafu kemm-il siegħa jrid jistenna l-furnar biex ikun jista' jagħtih dik li dari kienu jsejħu barka. ta' Alla'il għal tul ta' ħin. Matul dan il-ħin din l-għaġna tingħata madwar tliet taqlibiet. Wara l-għaġna tit- tieħed fil-mejjilla. Dan il-proċess ' jissejjaħ 'issaqqi l-għaġna''. Fit-tilari li issa jkunu tbattlu, tit- poġġa l-għaġina tal-għaġna li tkun saret wara. Mill-mejjilla jibda l- proċess tat-tqattigħ u t-tkebbib tal- ħobż. Il-ħobż jitkekkeb u jitpassat, (jiġi mpoġġi f'ringiela) f'tilari tal- injam wara li jkun intraxx id-dqiq fihom. L-ewwel jibda jitkebbeb il- ħobż l-għoli, li n-nies issejjaħlu Ftas-salib' jew 'tas-sikkina', warajh jitkompla jitkebbeb il-ħobż il-baxx. : L-għoli jitpoġġa fit-tilar bl- għodqa tiegħu isfel filwaqt li l- baxx jitpoġġa bl-għoqda 'l fuq. Hu għalhekk li l-ħobż il-baxx jista' jkollu l-ġunġlien u l-għoli ma jkollux għax il-ġunġlien jit- ferrex fit-tilar qabel jibda jitpas- sat il-ħobż. Issa f'dan il-waqt għandu importanza kbira t-temp. Tassew li l-proċess kollu jiddependi minh kif ikun l-ajru, ikunx riħ fuq jew riħ isfel, imma issa sakemm il- ħobż jiġi maħbuż irid attenzjoni speċjali. Wara dan jasal il-ħin tal- ħbiż. L-ewwel ma jidħlu fil-forn huma l-ftajjar li hawn tajjeb ngħidu li ma għandhom xejn dif- ferenti mill-kumplament tal-ħobż Malti għajr il-forma. Wara. l-ftajjar jibda jinħabeż il- ħobż il-baxx u l-aħħar li jidħol fil- forn ikun il-ħobż l-għoli. Ħafna drabi sakemm tinħabeż il-furnata kollha, il-ftajjar ikunu saru u jinħarġu qabel ma jingħalaq il-forn. Madwar tliet kwarti wara l-ħobż ikun sar u lest biex jinħareġ. Qabel dan kien ikun tmiem il-proċess fil- . forniżda Ilum ħafna ħobż sar jitqat- ta', għalhekk wieħed irid jistenna l- furnata. tibred biex iqattagħha u jpoġġi l-ħobż fil-boroż tal-plastik. Terminoliġija Minbarra li ppruvajt infisser fuq fuq iżda b'kemm jista' jkun dettall, il-proċess li fiha ħobża ta' Malta, użajt ukoll il-kliem li min mhux midħla ta' xi forn għandu mnejn qatt. ma. semgħu. Sfortunatament din. it-termino- loġija Maltija ma ddumx wisq ma tintemm. Ma' dawn il-kliem inżid tnejn oħra. Bosta jsejħu lil dak li jaħdem fil-forn bħala furnar iżda anke fil-furnara hemm id-diffe- renza: hemm l-għaġġien u hemm il-ħabbież, dak li jagħġen u dak li jitfa' l-ħobż fil-forn, jew kif insejħulu aħna l-furnara, jaħbeż. . Qegħdin taraw kemm hu twil il-proċess biex ikollok ħobża fri- ska fuq il-mejda tiegħek Imbagħad forsi b'nuqqas ta' ħsieb ikun hawn min jarmihal Fejn hu l-għaqal tan-nanniet u l- ommijiet tagħna7 Insejtuha l- Iliqtoszjoj9 fe pl f eolna) pudina tal-ħobż' Il-ftiet fil-kafċ iswed7 Il-frak tal-ħobż xott għall- panura mal-laħam jew il-ħut2 Bi ftit aktar sens u forsi għaqal ukoll, il-ħobż li jkollna fid-dar nistgħu nużawh anki meta jinxef. Ftit fantasija u ħsieb kulma trid. Ipprova tarmix ħobż, ftakar li fid-dinja. hawn min jixxennaq biex ikollu ftit minn dak li inti tarmi, u barra min hekk ftakar f'kemm sigħat baqa' mqajjem dak il-furnar biex inti. filgħodu sibt ħobża friskal