Il-Knisja Filjali ta' San Pawl tal-Wied ġewwa Birkirkara Mill-Kan. Birkirkara għandha ħafna knejjes żgħar li, minbarra li jiffunzjonaw tajjeb pastor- alment għall-ġid tal-erwieħ, għandhom ukoll xi wirt storiku marbut magħhom. Il- Knisja filjali ta' San Pawl tal-Wied hija waħda minnhom li kif jaf kulħadd qiegħda tagħti kontribut siewi u għajnuna kbira fil-ħajja spiritwali u pastorali tal-parroċċa tagħna. Hija l-unika viċi-parroċċa u li din is-sena tagħlaq 75 sena bħala Knisja Sagramentali (1920-1995). Għal dak li hu bini, din il-Knisja għandha faċċata għolja madwar erbgħin pied bi tletin wisa' filwaqt li z-zuntier quddiemha hu mdawwar b'kanċell tal-ħadid bi tliet tarġiet fin-nofs. F'nofs iċ-ċinta tal-faċċata hemm statwa ta' San Pawl magħmula mill-ġebel li għandha għoli ta' madwar sitt piedi. Fuq iċ-ċinta tan-naħa tax-xellug tal-Knisja, jidher salib tal-ġebel antik ħafna. Dan kien kolonna fiċ-ċimiterju ta' quddiem l-ewwel Knisja li damet wieqfa sas-sena 1852 meta bdiet tinbena l-Knisja li hemm illum. Bejn l-ewwel gwarniċa u l-blata tal-bieb, insibu rħama fielwa li hi tifkira tal-bini tal-Knisja. F'nofs il-ħitan laterali tal-Knisja, imbagħad naraw pro- spettiva ta' bieb. Il-kampnar huwa ta' forma kwadra u għandu għoli ta' madwar tletin pied u jispiċċa balustrat. Jingħad li l-arloġġ ta' din il-Knisja huwa l-uniku li jaħdem bil-pendlu minn ġewwa u jħaddem il-minutieri taż-żewġ kwadranti fil- faċċata tal-Knisja u l-ieħor fil-ġenb tagħha. Mill-bieb prinċipali sa l-altar maġġur, hemm tul ta' erbgħin pied b'għoxrin pied wisa'. Il-Knisja kellha żewġ artali laterali li tneħħew aktar tard għal raġuni ta' spazju; insibu wkoll żewġ arkati li jaqblu ħafna maċ-ċinta filwaqt li l-għamla tas- saqaf troll hija b'żewġ twieqi kbar fin-nofs. Taħt l-arzella insibu l-kwadru titulari tal-Konverżjoni ta' San Pawl, li huwa kopja ta' dak li nsibu fil-Bażilka ta' 'San Paolo fuor le mura' ġewwa Ruma, xogħol ta' Ġużeppi Calleja, pittur mill-Belt u li kien alljev ta' G. Hvzler. Mal-ġnub ta' l-altar maġġur ta' l-irħam, xogħol il-marmista Antonio Galea minn Birkirkara, niltaqgħu ma' erba' kolonni korinti skolpiti fuq il-ġebel li jagħtu dehra verament sabiħa lill- isfond tal-Knisja. Id-dekorazzjoni tagħhom saret minn Ġużeppi Muscat li kien dekoratur Karkariż ta' ħila kbira. —I Fl-1970 il-kaxxa ta' ġewwa tat-taber- naklu kif ukoll it-tiratur saru tal-fidda u magħhom inxtraw il-kaxxa ta' l- Ostji bl-espożizzjoni u pisdijiet tal-- fidda bħala tifkira tal-ħamsin senali l- Knisja kienet ilha Sagramentali. Fuq iż-żewġ bibien tal-Presbiterju li huma magħmula mill-irħam, fi gwarniċ tal- ġebel hemm żewġ kwadri antiki ferm. Dawn jirrapreżentaw it-Trinità Mqaddsa u t-Twelid ta' Ġest: Bam- bin. Din is-sena żżanżnu żewġ am- bonijiet tal-ġewż, xogħol tas-Sur. Karm Mangion, skultura ta' Salvu Bugeja u donazzjoni tas-Sur Karm Borg li huwa Karkariż, — Interessanti ferm hija l-pittura tas- saqaf troll li hija xogħol sabiħ tal- Professur Ġużeppi Briffa li huwa wkoll Karkariż. Din il-pittura turi diversi aspetti mill-ħajja ta' San Pawl; fosthom insibu l-miġja tiegħu f'Malta. Mal-gallarija ta' l-orgni nsibu ħdax-il kwadru ta' appostli u evanġelisti ta' l-istess pittur. Sabiex iżejnu l-ħitan laterali tal-Knisja, bejn l-1922 u l-1924 saru erba' niċeċ bl-istatwi tal-Qalb ta' Ġest, tal-Madonna Addolorata, ta' San Ġużepp u ta' Santa Rita. Fl-1952 inxtrat statwa oħra artistika tal-injam mid-ditta 'Stuflessen' ta' Bolzano. Sena wara imbagħad, l-Imgħallem Carmelo Caruana ħadem il-pedestall li ġie skulturat minn Ġużeppi Grima min-Naxxar li flimkien ma' l-istatwa ġew indurati mid-ditta Bugeja £ Sons tar-Rabat, Malta. Biċċa xogħol artistika oħra ta' l-istess Carmelo Caruana huwa l-bankun bi skultura fina ta' A. Buhagiar. L-erba' pannewijiet tal-bankun li jirrapreżentaw in-Nawfraġju ta' San Pawl, il-Pre- dikazzjoni u l-Magħmudija tiegħu kif ukoll il-konsagrazzjoni ta' San Publiju huma xogħol ta' l-istess ditta 'Stuflessen' ta' Bolzano. L-erba' gastri tal-fidda ta' fuq il-bankun inħadmu mill-arġentier Ġużeppi Pirotta min-Naxxar. L-armar tal-altar maġġur inġieb min Milan fis-sena 1947 u nħadem mid-ditta Bertarelli; id-damask sabiħ tal-Knisja sar minn ħajjata Karkariża taħt id-di- rezzjoni tas-Sur Rosario Micallef li kien Karkariż ukoll. Il-festa titulari ssir b'solennità kbira fl-ewwel Ħadd li jiġi wara l-festa liturġika tal- Konverżjoni ta' San Pawl, jiġifieri fil-25 ta' Jannar. Għadd kbir ta' nies jieħdu għall-kooperazzjoni tagħhom. Dan li tajt huwa xi tagħrif fil-qosor dwar il-Knisja Filjali ta' San Pawl tal-Wied ġewwa Birkirkara. sehem fil-ġranet tat-tridu, f'Jum il-Festau f'ħafna ġranet oħrajn ukoll. Din il-ġawhra tal-wied hija l-għaxqa ta' kull fil-ġranet tal-festa fejn din il- Knisja tkun imżejna għall- okkażjoni. Inħossni nonqos jekk ma nsemmix lil Espedito Mical- lef li kien il-kuratur respon- sabbli għal din il-Knisja għal madwar 70 sena sħaħ; lil Carmelo Caruana għax- xogħol tal-injam li nħadem fiha kif ukoll lil Emanuele Gauci li ta għajnuna kbira għall-manutenzjoni tal- Knisja. Niżżi ħajr minn qalbi lil dawk kollha li b'xi mod jew ieħor jagħtu l-għajnuna tagħhom u wkoll lin-nies kollha devoti ta' San Pawl