O bieb il-Kappelli Maltin Adrian Schinas Viċi-President Valent Xuereb Segretarju Segretarju u PRO Norbert Gingell Teżorier Assistent Teżorier Attivitajiet li l- Kumitat qed jaħdem u jippjana għax xhur li ġejjin (jistgħu jinbiddlu skont iċ- ċirkostanzi) GĦAQDA ĦBIEB KAPPELLI MALTIN Facebook: Hbieb il-Kappelli Maltin Ħarġa Nru b Għeżież Membri u Ħbieb, Nispera li tinsabu qawwijin u tajbin f'saħħitkom minkejja l-qilla tas-sajf u s-sitwazzjoni mhux normali li għaddejjin bħalissa. Matul is-sajf il-Kumitat iltaqgħa sabiex jippjana l-attivitajiet għal perjodu Ottubru sa Diċembru, f'każ li s-sitwazzjoni kienet tkun aċċettabbli. Iżda sfortunatament l-attivita' għal Ottubru kella titħassar. Nisperaw li fil-ġejjieni qarib is-sitwazzjoni titjieb u nerġgħu niltaqgħu biex inkomplu ngawdu l-wirt reliġjuż li għandna madwar Malta u Għawdex. F'din il-ħarġa tal-fuljett elettroniku, li permezz tiegħu l-Kumitat qed almenu jżomm kuntatt magħkom, qed jippreżentalkom erbgħa kappellel mhux tas-soltu . Dawn jappartjenu għal kappellel li jinsabu fil-fortifikazzjonijiet li bnew l-Ordni tal-Kavallieri tul il-perjodu li damu Malta. Nispera li ssibuhom utli u ta' nteress. Għal Kumitat IL-KAPPELLA FIT-TORRI SANT'AGATA (TORRI L-AĦMAR), MELLIEĦA Dan it-torri kien iddisinjat mill-arkitett militari Antonio Garsin. L-istruttura tiegħu kienet waħda massiva, b'ħitan ħoxnin. Il-karatteristiċi ta' dan it- torri huma. l-erba. turretti fil- kantunieri. F'dan it-torri wieħed kien kien isib pittura / ikona ta' Sant'Agata Verġni u Martri. It-Torri, Sant'Agata, magħruf aktar mill-poplu bħala t-Torri l-Aħmar, kien lis-sitt, u l -akbar torri minn sebgħa li nbena matul il-kosta mill-GM Lascaris. iddedikat lil jew kif hu Dettalji meħuda mill-ktieb The Fortifications of Malta, awtur Dr Stephen C Spiteri, maħruġ mid- ditta BDL Publishing . Santa Agata Verġni Martri Pitur mbxa magħruf Kappella Torri ta' Sant Agata (Aħmar) — Mellieħa Paġna 2. IL-KAPPELLA TA' SAN NIKOLA, FORTI RICASOLI, KALKARA Il-Kappella ta' 7 San Nikola nbniet bejn l- 1696 u l-1698 fil BL -Forti Ricasoli. ISan:— Ġwann bejn 1670 u 1698. Il- Fondazzjoni Cottoner, li kienet imwaqqfa f'ġieħ il-Gran Mastru Nikolas Cottoner, ħalset għall-bini tagħha u ġiet iddedikata lill-qaddis t'ismu. Il-Kappella ġiet ikkonsagrata fil-15 ta' Mejju 1698 fil-presenza tal-Gran Mastru Ramon Perellos v Rocaful u dinjitarji għolja tal-Ordni ta' San: Ġwann. ITE Fid-19 ta' Mejju MIA 1698 ġiet i parroċċa taħt. il- 14 ġurisdizzjoni — tal- a Ordni b'xi 1 kundizzjonijiet fosthom li. r-rettur ikun Kappillan tal- Ordni, u jkun magħżul mill- Fondazzjoni Din id- dinjità ta' Knisja Parrokkjali kellha tiġġedded kull seba' snin u sa ċertu punt kienet indipendenti mill-Isqof ta' Malta. Dan qajjem arġumenti bejn l-Ordni ta' San Ġwann u l-Knisja ta' Malta. Il-festa ta' San Nikola kienet tiġi ċelebrata fis- 6 ta' Diċembru, bil-kant tal-vespri u quddiesa bil-paniġierku. Kienet issir festa oħra fit-8 ta' Settembru li kienet tfakkar it-tmiem tal- Assedju l-Kbir tal-1565. Ġieli ġew iċċelebrati festi oħra fosthom dik tal-Milied. Il-knisja għandha forma rettangulari, fuq stil militari, b'faċċata sempliċi. Fil- kantunieri nsibu erba' pilastri li jitilgħu saċ-ċinta, u erba' oħra fuq kull naħa fejn bejnithom insibu tliet twieqi kbar. Iċ -ċinta hija mdawra b'ħajt ta' sitt filati fejn insibu ċinta oħra. Il-bieb prinċipali hu rettangolari u fuqu hemm pediment. Fil-knisja kif tidħol issib f portiku — li fuqu hemm 7 gallarija. L- ' artal maġġur kien iddedikat lil San Nikola, filwaqt li ż- - żewġ. artali laterali kienu ddedikat lill-Madonna tal- Pilar, u l-ieħor lil San Ġwann Evanġelista. Dawn kienu mwaqqfin minn individwi li għalihom ħallsu lill- Fondazzjoni biex isir il-quddies meħtieġ. Taħt il-knisja kien hemm kripta li kien fiha tliet artali: wieħed iddedikat lid- : Duluri, l-17 ieħor lil- 55 Kurċifiss u l-1 ieħor lill- Flaġellazzjoni ta' Ġesu. Kif wieħed jista' jobsor, din il-kappella kienet miżmuma tajjeb ħafna fi żmien l- Ordni kif ukoll meta kienet għaddiet taħt il-ħarsien tas-servizzi Inglizi, li zammewha f'kundizzjoni tajba. Wara li dawn temmew. il- preżenza tagħhom f'Malta, sfortunatament, kemm. il- fortizza kif ukoll il-knisja sfaw abbandunati u għandhom ħtieġa kbira ta' restawr. Nawguraw li dan iseħħ kemm. jista' jkun malajr. Il-Kappella mill-ġenb Paġna 3 IL-KAPPELLA TA' SANTU ROKKU FUQ IS-SUR, VALLETTA Kappella unika f'Malta li nbniet sabiex taqdi l-bżonnijiet ta' sezzjoni partikolari Maltija hija dik ta' Santu Rokku li tins- ab fuq is-sur (counterguard) ta' San Lażżarett Mikiel, il-Belt, faċċata tal-Lażżaret. Din inbniet sabiex. taqdi: l-bżonnijiet religjużi tal-infettati, biex b'xi mod ji- simgħu l-quddies. Hu ddokumentat li xi ħadd mill-Lazzarett kien idoqq qanpi- ena biex jindika li bdiet il-quddiesa fil- kappella filwaqt li josserva sew lill- qassis iqaddes fil-faċċata fil-kappella ta' Santu Rokku. Imbagħad kien joqgħod jgħid lin-nies taħtu meta għandhom iqumu. bilwieqfa, meta joqgħdu bilqiegħda u meta jinżlu għarkubtejhom. Minn dan, ir-residenti tal-Lazzarett kienu wkoll ikunu jafu meta għandhom jgħidu talb partikolari bħalma hija l-Missierna jew il-Kredu. Il-kappella nbniet fl-istess żminijiet li kien qed jinbena l-Lażżarett fl-1643 fi żmien il-Gran Mastru Jean-Paul de Lascaris-Castellar. Ġiet iddedikata lill- Santu Rokku, protettur tal-mard in- Fl-1809 kienet saret pittura titulari għall-kappella mill-pittur Malti Gaetano Calleja. Kienet titmexxa mill-patrijiet Kapuċċini tal-Furjana u kienet tintuża biss meta kienet issirilhom talba mill-gvern kolonjali ta' dak iż-żmien. Il-kappella kienet baqgħet tintuża sal-1930. Sfortuna- tament il-kappella saritilha ħafna ħsara matul it-Tieni Gwerra Dinjija, Il-binja nnifisha kienet tikkonsisti minn kamra waħda f'forma ta' trapizium bil- faċċata wiegħsa aktar milli kienet in-naħa ta' wara. Ma kellha l-ebda tiżjin u kienet imsaqqfa bix-xorok imqiegħdin jistrieħu fuq erba' travi tal-injam. Kont tidħol fiha minn bieb fil-ħajt tal-ġenb, faċċata tal-gardjola li hemm maġenbha fuq il-lemin tagħha fil-kantuniera tas-sur. Minn ġewwa ma kellha l-ebda tiżjin jew dekorazzjoni, iżda l-faċċata, li tagħti għal fuq Marsamxett faċċata tal-Lażżarett, hija unika għax kienet forma ta' arkata kbira miftuħa minn fejn wieħed seta' jara ċ-ċelebrant iqaddes. Id-disinn tal-altar jixbaħ lil dawk l- altari li nsibu fi kripti taħt il-kappelli f'xi fortizza bħalma hemm fil-Forti Ricasoli u fil-Forti Manoel. Fuq il-faċċata kien hemm kampnar żgħir li fuqu kien hemm is-salib tal- kavallieri, Permezz ta' flus mill-UE beda xogħol estensiv f'dak li hu tiswija ta' swar tal- fortifikazzjonijiet tal-belt Valletta, inkluż ir-rikostruzzjoni ta' din il -kappella. Ir-rikostruzzjoni saret fuq id- dokumentazzjoni misjuba fl-arkivji Maltin kif ukoll fuq ritratti u l-fdalijiet li kien għad baqa'. Nistgħu ngħidu li llum ir-rikostruzzjoni tal-binja l-ġdida hija kopja fidila ta' dik li kien bena l- Gran Mastru Lascaris fl-1643. Informazzjoni meħuda mis-sit www. kappellimaltin.com Ritratti: Dr S C Spiteri u Internet Ottubru 2020 Paġna 4 IL-KAPPELLA TA' SANT' ANTNIN TA' PADOVA, FORTI MANOEL, GZIRA Taħt il-kappella hemm kripta li fiha hemm midfun Mondion stess li kien miet bit- Tubercolosis fil-Milied tal-1733 fl-eta ta' 50 sena. L-altar tal-kripta kien dedikat lil Madonna tal-Grazzji. Għalkemm l-ewwel ġebla kienet tqiedet b'ċerimonja fl-14 ta' Settembru 1723, il- pjan biex tiġi fortifikata '/ isolotto' kien ilu jinħema ferm qabel. Il-pjanta oriġinali tal- 1715 kienet tal-Inġinier Franċiż Rene Jacob de Tigne, imma l-aħħar disinn sar min Charles Francois de Mondion. Fis sena 1726, kif turi d-data fuq l-irħama fuq id-daħla prinċipali x-xogħol kien kważi lest. Imma l-kappella, dedikata lil Sant ' Antnin ta' Padova kienet lesta fl- 1728, meta l-Pope Benedittu XIII (Pietro Francesco Orsini 1724-1730) b'digriet speċjali għolliha bi status ta' parroċċa. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, il-Forti ntlaqat mill-bombi u saret ħerba sħiħa, inkluża l-kappella. ata ġ Il-kappella, li tinsab fil-pjazza, hija stil Barokk u d-disinn tagħħa hu attribwit lil arkitett Taljan Romano Carapecchia. Il- kappella kella 5 altari, bl-artal maġġur dedikat lil Sant' Antnin ta' Padova, waqt li l-oħrajn dedikati lil Sant'Anna, Marija Assunta, San Ġużepp, u l-Immakulta Kuncizzjoni. Meta l-forti ma baqgħax jintuża, waqgħa f'perjodu twil ta' abbandun u telqgħa sħiħa. F'Awwissu tal-2001, il-kumpanija MIDI plc, li akkwistat il-gzira, bdiet . programm ta' restawrazzjoni tal-kumpless £ tal-forti, inkluż ir-rikostruzzjoni tal- kappella, fejn ix-xogħol spiċċa fl-2009. Dettalji meħuda mill-ktieb The Fortifications of Malta, awtur Dr Stephen C Spiteri, maħruġ mid-ditta BDL Publishing u Internet. Sant'Antnin ta' Padova Kappella Sant' Antnin ta Padova (Forti Manoel) — Gżira Ritratti: Dr S C Spiteri, u Internet