SEBGĦIN SENA STORJA Tagħrif miġbur minn Ravmond Agius Introduzzjoni Il-bidu tas-snin tletin f'Malta, kienu snin ta' taqlib kbir ta' natura soċjali, politiku u reliġjuż. Iż-Żejtun, xejn inqas minn bnadi oħra f'Malta u Għawdex, kien imdaħħal f8 sew f'dan kollu, anzi f'ċertu sens iż- f Żwieten kienu protagonisti f'dawn il- ġrajjiet. L-Għaqda Banda Żejtun nnifisha, frott ta' dawn il-ġrajjiet, twaqqfet f'Settembru 1933, waqt li l-Banda Żejtun bdiet tiffunzjona f'Novembru 1930. Għall- ewwel dawn iż-żewġ avvenimenti fi spazju ta' tliet snin u kif l-ewwel twaqqfet il- banda u wara l-Għaqda, jaħbtu jfixkluk. Iżda meta ssir taf bil-ġrajja sħiħa tifhem kif u għaliex seħħ dan kollu. L-ewwel Kumitat tal-Partit tal-Ħaddiema fiż- Żejtun twaqqaf fl-1922, iżda wara xi żmien ma baqax jiffunzjona. Fit-18 ta' April 1927 Nikola Attard u Mikiel Caruana laqqgħu kumitat proviżjorju ġdid. Magħhom issieħbu Ġanni Zammit, Benedett Magro, Ċensu Caruana, Karmenu Tabone, Piu Caruana, Karmenu Vella, Antonio Caruana u Nurat Bugeja. Bdew ifittxu dar għall-każin u jħejju għal-laqgħa ġenetali li saret fil-5 ta' Settembru ta' l-istess sena. L-ewwel kumitat ġie ffurmat hekk: President Mikiel Caruana Viċi President Nikola Attard Segretarju Ġanni Zammit Assistent Segretarju Karmenu Grima Kaxxier: Benedett Magro Direttur Karmenu Vella Membri: Anton Caruana, Ġużeppi Caruana, 77 Nazzarenu Cardona, A. Busuttil, Salvu Kumitat 'Dar tal-Ħaddiema' (1927) fin-nofs: A. Caruana, K. Tabone, K.M. Caruana, S. Mifsud, K. Abela u E. Gatt. quddiem: N. Carabott, B. Magro, N. Attard, M. Caruana, G. Zammit, K. Grima u G.M. Caruana. Mifsud, Grezzju Mallia, Karmenu Tabone, Konsulat Caruana, Ġużeppi Mizzi, L. Sciberras, Anton Lungaro u Vincenzo Azzopardi. Bħala direttur spiritwali ġie magħżul il-Kanonku Dun Ġwann Vella. Il-kumitat proviżorju kien tħabat sabiex jikri dar għall-każin u kien hemm ħsieb li jieħdu dar fi Triq il-Madonna tal-Bon Kunsill iżda flus biżżejjed għall-kera mitlub ma kienx hemm. Għalhekk laqgħu l-offerta tal-President Mikiel Caruana li d- dar proprjetà tiegħu, Numru 26 Piazza Maggiore (illum Misraħ Girgor Bonici) tintuża bħala każin. Il-kumitat il-ġdid intefa' b'ruħu u b'ġismu għal xogħol bla heda b'riżq iż-Żejtun u ż-Żwieten. Minn barra l-volumi ta' ittri li nkitbu lill-Aworità sabiex jgħinu l-kotra li dak iż-żmien kienet tinsab f'kull xorta ta' bżonn, l-Għaqda bdiet klassijiet għat- tagħlim tal-Malti b'xejn. Kienu minn ta' quddiem biex titressaq il-liġi tal-kontroll tal-kera, il-proġett Ebejer, u l-Compensation Act għal min iweġġa' fuq ix-xogħol. Ġabru l-firem ta' tliet mija u erbgħa u Ġunju 2003 'Labour Jazz Band' (1928) wara: S. Abela, T. Caruana, G. Abela, C. Cassar u K. Camilleri. fin-nofs: S. Pace, G. Gauci, C. Caruana, T. Zammit u G. Zahra. quddiem: K. Grima, M. Borg, K. Gafà, G. Bartolo u G. Dimech. sittin persuna sabiex is-servizz tad-dawl elettriku jitwassal iż-Żejtun u rsistew sabiex il-pjazza tinkesa bis-siment u jinqata' t-trab mit-toroq tar-raħal. Il-Labour jazz Minn barra l-politika kienu jehdew bil-mużika. Xi wħud kienu jdoqqu strumenti mużikali, billi kienu telqu mill-Għaqda Mużikali Beland, taż- Żejtun. Waqt seduta tat-Tnejn 16 ta' April 1928 Anton Caruana għamel proposta biex fil-każin titwaqqaf Jazz Band. Sitta minn dawk preżenti vvutaw favur u sitta oħra vvutaw kontra. Ġużeppi Maria Caruana l-pittur, li kien qed jippresiedi l-laqgħa, ivvota favur u l- proposta għaddiet. Dan il-proġett mexa 'l quddiem u fis-seduta ta' l-24 ta' Lulju ta' l-istess sena Karmenu Grima ppropona li jibdew jixtru l-istrumenti. Il-minuti jaqraw hekk, Proposta mis-Sur C. Grima biex jinxtraw xi strumenti għall-Jazz Band. ddeċieda li jixtri l-istrumenti tiegħu oboe, C. Caruana jixtri tiegħu euphonium, G. Gauci jixtri tiegħu trumbun… Il-bumbardun inxtara bejn Karmenu Grima, Ġanni Zammit, Benedett Magro, Ġużeppi Maria Caruana u Konsulat Caruana bil- kundizzjoni li jitħallsu lura meta jkun hemm fondi fil-kaxxa tal-każin. Il-każin xtara l-kumplament u hekk fi ħdan id-Dar tal-Ħaddiema taż-Żejtun twaqqfet il-Labour Jazz b'kumpless ta' ħmistax. F'qasir żmien din il-Jazz Band kisbet popolarità. Bosta kienu jistiednu dan il-kumpless għall-ballijiet, tiġien u reċti tat-teatrin. Naturalment kienet tieħu —sehemukolif'meetingsjew attivitajietoħra tal-Partit Għaarto Benit Żżġjom fa tal-Ħaddiema, kif ukoll fieri, tombla u l- festi ta' l-ewwel ta' Mejju. Il-Jazz Band kien imexxija l-Kurunettista Salvu Pace. Tant għamlet isem li f'Mejju ta' l-1929 ġiet mistiedna tieħu sehem fil-festa titulari tal- 1 Marsa. Karmenu Grima li kien segretarju wieġeb, 'ma nistgħux nilqgħu x-xewqa J tagħkom għar-raġuni li m'aħniex armati biex indoqqu barra f'okkażjonijiet bħal dawn. Żejtun Band Is-sena 1930 kienet kruċjali għall- iżvilupp tal-banda. Talbiet bħal dik tal-Marsa u l-fatt li kull membru tal- Jazz Band ħa l-inkarigu li jgħallem ieħor minn fost il-ħafna żgħażagħ li kienu jiffrekwentaw il-każin, għenu bis-sħiħ biex f'qasir żmien in-numru ta' bandisti rdoppja. Il-Jazz Band bdiet tieħu xejra ta' banda regolari tant li f'okkażjoni ta' fiera fl-20 f'April 1930, organizzata mill-każin fiċ-Cine Carabott (fejn illum hemm il-fergħa ta' l-irġiel tal-MUSEUM) il-banda għamlet marċ. Kien Ħadd il-Għid. Il-marċ kien suċċess u fis-seduta tat-22 ta' Mejju 1930 il- Kurunettista Salvu Pace ressaq talba sabiex il- kumitat jaħtar surmast direttur tal-banda. Huwa ppropona lil Onorat Gauci kurunettista msemmi u assistent direttur tal-Banda Queen's Own ta' l-Isla. Il-proposta għaddiet bi tlettax-il vot favur u wieħed kontra. Fl-istess laqgħa Nazzareno Cardona ppropona li jitfasslu regolamenti għall-banda, bandisti u allievi. Is-Surmast Onorat Gauci daħal għax-xogħol il- ġdid bl-akbar entużjażmu. Kull ġimgħa kien jagħti lezzjonijiet u jorganizza kunċerti tal-banda sħiħa. Tant għamlu kuraġġ li fit-22 ta' Ġunju u s-17 ta' Awissu l-banda daqqet waqt tombli kbar fil-pjazza ta' quddiem il-każin. F'Ottubru sar programm ieħor li baqa' jissemma, u l-banda bdiet iġġib l-isem Żejtun Band. L-Ewwel Programm fil-festa ta' Santa Katerina V.M. Dan kollu ħajjar lill-kumitat, surmast, bandisti u mseħbin li jibdew jieħdu sehem fil-festa ta' Santa Ġunju 2003 TILH XALMA CHOOMCLA AND IMPERIAL BERVIONI QAĠBĦEJJ ATA (ont from paga 13) (cadċen jeb (ear — Opminzzz ħuditċ, ' . Parti mill-'Malta Chronicle' ta' dak iż-żmien. Katerina minn dik is-sena stess. Iżda biex jgħaddu mill-kliem għall-fatti kellhom jikkumbattu bi sħiħ. Fl-1930 kienet għaddejja ġlieda politika reliġjuża qalila. Il-kappillan spiritwali, innominat mill-Isqof, Dun Manwel Camilleri kien telaq minn din il-kariga fil-każin minħabba kwistjoni fuq l-ewwel ta' Mejju, il-bandiera ħamra u l-appoġġ li l-Għaqda kienet qed tagħti lil Ċensu Bugeja. Barra dan il-każin bħala fergħa tal-Partit tal-Haddiema kien milqut mill- pastorali li ħarġet f'Mejju, ta' dik is-sena. Il-programm tal-banda għall-festa ta' Santa Katerina kien imħejji għall-Ħadd 23 ta' Novembru l-aħħar jum tat-tridu. Iżda biex il- permess jimxi u l-pulizija taqbel, kien meħtieġ il-kunsens tal-prokuratur tal-festa. Barra li kienet banda ġdida, kienet ukoll parti integrali mill-Każin Laburista. Għalhekk ħasbu biex iwasslu l-ilment tagħhom lill-Gvernatur Ingliż, u insistew li l-permess għandu joħroġ mill-pulizija bla ndħil ta' ħadd. B'xorti tajba kienu ħasbu kmieni. L-ittra 'Dar tal-Ħaddiema' Numru 26 — Piazza Maggiore. għall-permess lill-Kummissarju tal-Pulizija, li dak iż-żmien kien Ingliż, inkitbet fl-10 ta' Settembru. Meta deher li l-permess mhux se joħroġ saru bosta protesti lill-Kummissarju tal-Pulizija ffirmata minn tmien mitt ruħ. Il-permess tal-kummissarju ħareġ tlett ijiem qabel il- programm. Karmenu Grima li kien minn ta' zEiTUn, Jazz mant b tkapġomt 2 hagar tkazjoi— d H okaltoabu ipse ċċ. Ki I'd mmiirszuet mewb reżireifabbq hr b quddiem f'din il- jiżkvvzjozjaZjz kwistjoni ħalla sabha BIT. morbembt 1jow 4 b du b'jum 24 miktub: Bħala l- aktar d. ok ts p tħejjija għall-festa kien soltu li dak in- nhar il-pjazza tkun mixgħula kollha, iżda għall-kuntrarju, f'din l-okkażjoni kien hemm dalma perfetta u l-uniku dawl kien mil-lampi tal-gass madwar il-planċier tal-banda. Il-banda kellha ħbieb tagħha mill-Banda Unione ta' Ħal Luqa li kienu jiġu jdoqqu magħna bla ħlas biex aktar tissaħħaħ. Minkejja dak li ġara kien hemm bosta entużjażmu u dakinhar il-banda qalgħet bosta rigali. will war, ikkwiaċ Ħ l-isailadier jeġgsduid Ritratt ta' l-applikazzjoni. Wara din il-magħmudija tad-demm il-banda aktar issaħħet. Fis-seduta tat-18 ta' Settembru kien ġie deċiż li jitwaqqaf sotto-kumitat għall-banda u dan beda jiffunzjona fuq bażi regolari fil-bidu tas- sena 1931. Fl-istess sena s-Surmast Onorat Gauci Ġunju 2003 sab impjieg bħala surmast tal-banda fuq 7) bastiment tal- I passiġġieri. Minfloku nħatar is-Surmast Żejtuni Ġużeppi Marija Dalli, b'ibnu Hector, li diġà kien bandist regolari u membru mill-aktar attiv tal-każin, bħala assistent surmast. It- tagħlim tal-mużika mexa 'l quddiem b'pass. mgħaġġel, żdiedu l-bandisti u għola l-livell tal-programmi. Il-banda kienet tabilħaqq waqfet fuq saqajha. Għall-kuntrarju, il-kumitat u l-każin kienu f'għawġ kbir. L-ewwel president ta'l-Għaqda Mikiel Caruana u proprjetarju tal-każin telaq ) mill-Partit tal-Ħaddiema u rama partit għal rasu. Minnufih talab lura d-dar u fetaħ kawża quddiem il-bord tal-kera. L-inkwiet bejn partit u Knisja ma waqafx. Għas-soċi dan kien tfixkil kbir għax ma kinux jistgħu jqerru. F'Lulju ta' l-1932 il-kumitat irrapporta lis-Sur G. Bencini segretarju ġenerali tal-partit li minn tliet mitt soċju kien baqa' biss tmenin. Il-qagħda marret iżjed għall-agħar meta l- każin ma ngħatax aktar permessi għall-fieri u tombli li kienu l-uniku mezz ta' dħul sostanzjali. Il-permessi kienu joħorġu fuq il-banda iżda din ġiet blacklisted bħala fergħa integrali ta' partit politiku. Għad-Dar tal-Ħaddiema fiż-Żejtun ma kien hemm l-ebda ħniena. Fid-29 ta' Diċembru 1932 il- bord tal-kera qata' s-sentenza kontra l-każin. L- Għaqda sabet ruħha barra. Tgħid dan l-għawġ kollu ħabat f'daqqa kumbinazzjoni7 Kien x'kien, il-kumitat u s-soċi riedu jaraw x'se jagħmlu. Bosta kienu qed jaħsbu li l-unika triq kienet li jżarmaw. 'Dar tal-Ħadiema' Numru 12 Piazza Brittanica. Ħajja jew Mewt Hekk bdiet is-sena 1933. Kienu f'baħar tabilħaqq imqalleb u mdawra bi sħab iswed dlam. Iżda l-President Nikol Attard u Grupp tal-Jazz li kien jakkumpanja x-xalati. Fuq quddiem: J.M. Desira, N. Caruana u G. Galea. Fuq wara: G. Busuttil, F. Chetcuti, V. Galea, J. Grech, P. Spiteri, J. Attard, E. Dalli u J. Abela. l-kumitat baqgħu magħquda ponn. Flok bkew xortihom ntefgħu għall-ħidma. Kellhom żewġ problemi kbar quddiemhom. Riedu dar kbira biżżejjed għall-każin u f'post ċentrali fir-raħal. Fl- istess waqt kien meħtieġ li b'xi mod iżommu l-każin milli jagħlaq minħabba l-inkwiet bejn Partit u Knisja. Żmien wisq ma kellhomx. Kienu bla dar u dabbru rashom kif setgħu f'żewġt ikmamar waħda fuq l-oħra f'Numru 15 fi Piazza Maggiore. Il-post kien tlaqqam il-Barumbara. B'xorti tajba wara xahrejn sabu dar oħra Numru 12 Piazza Brittanic (illum Misraħ Diċembru 13) u ġarrew għal hemm. Hawn il-każin dam biss sena. Lejn tmien l-1933 tbattlet id-dar fejn illum jinsab il-każin, dak iż-żmien Numru 14 u 14a Piazza Maggiore u l-kumitat irnexxielu jeħodha b'kera. Fl- aħħar kien instab post xieraq u b'ċans li jitkabbar għall-progress ta' l-Għaqda u l-kumdità tas-soċi. Il- ftehim dwar il-kera tad-dar, li kienet proprjetà tas- Sur Grezzju Mallia ġie approvat waqt seduta li saret fid-29 ta' Jannar 1934 u l-każin il-ġdid infetaħ fil- ' bidu ta' dik is-sena. Żejtun Band Club Meta nfetaħ il-każin fil-post il-ġdid l-isem ta' l- Għaqda nbidel minn Dar il-Ħaddiema għal Żejtun Band Club. Dan l-isem ġdid kien irreġistrat mal- pulizija fl-20:ta' Settembru 1933. X'kien ġara' Meta fir-Randan ta' l-1933 l-Għaqda kienet bla dar bosta membri talbu laqgħa ġenerali straordinarja. Din saret fit-30 ta' April u t-tmenin membru preżenti unanimament qablu li sakemm tinstab soluzzjoni għat-tilwim bejn partit u Knisja Ġunju 2003 jinħallu mill-irbit politiku… Iddeċidew ukoll li Il-banda issa saret il-qofol ta' jibqgħu jżommu l-isem Dar tal-Ħaddiema. kull attività tal-każin. It- Waqt li dan il-pass għen biex il-membri jaqdu tradizzjoni tal-banda kienet d-doveri reliġjużi, il-kazin u l-banda xorta baqgħu waħda popolari u għalhekk kienet mċaħħdin mill-permessi għall-fieri jew tombli. tieħu sehem f'tombli, fieri, Fl-24 ta' Mejju 1933 iż-żagħżugħ karnivalu okkażjonijiet ta' din ix- Ġużeppi Attard ressaq petizzjoni xeħta. Ħaġa minn awl id-dinja, ffirmata minn 40 soċju. Ġużeppi li kumitat u mseħbin kienu tal- kien idoqq il-kwartin, flimkien ma' fehmali jieħdu wkoll sehem sħiħ It-Tabib Pawlu sħabu ppropona li biex joħorġu mill- fil-festa ta' barra fil-festa ta' Santa mt hawwal x - L B resident Onorarju. problemi, l-Għaqda tiehu l-isem Katerina, patruna taż-Żejtun. Żejtun Band Club. Il-Kumitat ma EA aċċettax il-petizzjoni għaliex wieħed mill-firmatarji ma kienx membru. Xi membri tal-kumitat ħassew li din il-petizzjoni kienet mozzjoni ta' sfiduċja. Iżda Ġużeppi Attard ma qatax qalbu u ħamestijiem wara reġa' ressaq l-istess petizzjoni u din id-darba l- kumitat qabel li jressagha quddiem il-laqgħa ġenerali. : Għalhekk fl-10 ta' Settembru ta' l-istess sena f'laqgħa oħra straordinarja l-membri qablu li l-każin jissemma Żejtun Band Club u l-isem jibda jintuża meta jġorru għad-dar il-ġdida. Iż-Żwieten xorta baqgħu jirreferu għall-każin u l-banda bħala, Tal- Lejber. Hekk minkejja t-tfixkil kollu u kontra dak li kienu bassru bosta, sa tmiem l-1933 l-għaqda rnexxiela ssib mod kif tibqa' miexja 'l quddiem. Ġużeppi Attard Ħajja Ġdida Għalkemm il-bidla ma seħħitx f'daqqa u ħadet is-snin, jidher ċar li l-Għaqda hadet bixra ta' każin tal-banda mill-1934 'l hawn. Għalkemm l-għan ewlieni kien inbidel, il-qalba tal-kumitat u mseħbin baqgħu l-istess. Lanqas ma feġġet xi fergħa għal rasha u l-kumitat għas-ena 1934 ġie maħtur hekk: President Onorarju It-Tabib Pawlu Boffa President Nikola Attard Viċi President Karmenu Grima Segretarju Mikiel Farrugia Assistent Segretarju Emmanuele Gruppetta Kaxxier Benedett Magro Assistent Kaxxier. Membri: Anton Lungaro, Consolat M. Caruana, Pietru Sevchell, Anton Cordona, Ġużeppi Galea, Karmenu Tabone, Ġużeppi Sciberras u Karmenu Azzopardi. FI - : — Żejtun Band Club', il-post fejn jinsab il-każin illum. Dan Gużeppi Attard u Censu Azzopardi nħatru reviżuri. — infetaħ fil-bidu ta' l-1934. Ġunju 2003 27 jMir - Raċċomandazionijet. lj a'sesondarji. imatrarji għal collox li. it-tfal) lit-tfal zghar—mamuwra li stess żgħar jigiu mgħallmin. zewg bhal die meta il-Ministri Na- ingwi barranin f'dakka wah- isti riedu jagħlmu il), Roval Commissioners ie-j taliana fli sehejjel. tal i war dac li ill tal Colonji l-Isa li il-Ministri Na- l mlu minn collox jn Ingli Nerie Mizzi ma ghandux sa li hua ma irnexxielhux BIGĦED. IL-MARDA AP TA Il-Programm ta' l-1933 (li fil-fatt sar f'Novembru) fil-'Berka' ġurnal popolari bil-Malti ta' dak iż-żmien. Bħala Żwieten u ċittadini, dan talbuh bi dritt u ma kienu lesti jċeduha lil ħadd. Talbu d-dritt li f'lejlet il-festa jdoqqu fuq il- planċier fil-pjazza ta' fuq biswit il-każin. Dan għaliex rieduhom idoqqu biss fil-pjazza ta' isfel fejn kienu maqtugħa għal kollox mill-każin. F'nhar il- festa riedu jdoqqu marċi brijużi matul it-toroq ewlenin taż-Żejtun u filgħaxija jistiednu banda oħra u din ukoll iddoqq biswit il-każin. Illum dan kollu jitqies minn kulħadd bħala kontribut siewi ferm għas-suċċess tal-festa. Iżda fl-1934 is-sitwazzjoni kienet ferm differenti u kien biss wara bosta manuvrar u taħbit, li dawn il-proposti ġew aċċettati. Kien tajjeb li l-Għaqda issa kienet drat li kull ma tikseb trid tiġġieled għalih. Għaliha xejn ma kien se jaqa' mis-sema u xejn ma kien se jiġi ppreżentat fuq platt. Il-president u l-kumitat kienu jafu li bħal qabel riedu jużaw moħħhom u jżommu l-imseħbin magħquda warajhom. Kienu jafu wkoll li ż-Żwieten kienu bi ħġarhom warajhom u kienu qalbhom qawwija li jirnexxu fi ħsiebhom. Billi l-ewwel nuqqas ta' ftehim kien il-post fejn jintrama l-planċier il-permess intalab fit-2 ta' Ġunju. — Meta l-prokuratur sabooġġezzjoni, il-kumitat insista li din kienet affari tal-pulizija. F'dik is-sena il- Kostituzzjoni kienet sospiża. Għalhekk il-kumitat ħaseb biex iressaq il-każ quddiem il-lokutnenet Gvernatur. Kitbu l-ewwel ittra fit-30 ta' Awissu, u ittra oħra fil-5 ta' Novembru 1934. Kienu ħabbtu fuq bieb tajjeb. Fil-15 ta' Novembru il-prokuratur : Kopji tad-dikjarazzjoni tal-prokuratur u l-arċipriet meta taw il- kunsens tagħhom li l-banda ddoqq fil-pjazza ta' fuq, quddiem il-każin. Dun Spiru Grixti u l-Arċipriet Dun Paċifiku Mifsud iffirmaw il-kunsens tagħhom li l-banda ddoqq fil- pjazza ta' fuq. Kien pass ieħor 'il quddiem u wara tliet snin, eżattament fil-5 ta' Novembru 1937 iż- żewġ talbiet l-oħra jiġifieri li jagħmlu marċ tal-festa u jistiednu banda barranija filgħaxija ġew aċċettati wkoll. Dan kollu mela b'ħeġġa akbar il-kumitat, soċi u bandisti. Is-Surmast G.M. Dalli kien iddedikat għat- tagħlim tal-mużika u ħarreġ għadd sabiħ ta' bandisti. Il-banda bdiet tieħu sehem regolari fil-festi barra Ġunju 2003 miż-Żejtun bħal San Duminku fil-Belt, il-Madonna taċ-Ċintura l-Gudja, San Ġużepp f'Ħal Għaxaq u l- Kalkara. Fil-Karnival ta' l-1938 il-banda ħadet sehem bil-karru u marċ grottesk Wedding in Carnival. Aktar ma żdiedet l-attività u l-bandisti, aktar inħasset il-ħtieġa ta' strumentatura ġdida għaliex l- ewwel strumenti li kienu nxtraw fl-1928 kienu corista vecchia u t-tip tagħhom kienu spiċċaw mis- suq. Għalhekk fl-1934 kien intlaħaq ftehim mad- ditta mużikali Carabott tal-Belt għal sett sħiħ ta' strumenti tar-ram tad-ditta magħrufa Ingliża Boosev £ Hawkes. Sa ma nġabru l-flus u s-sett sħiħ wasal Malta kienet faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija. Żmien il-Gwerra F'April ta' l-1939 it-tmexxija tal-banda għaddiet f'idejn Hector Dalli. Is-surmast il-ġdid kien żagħżugħ mimli enerġija b'talent mużikali mill- aqwa. Mhux biss ġab il-banda 'l quddiem iżda l- esekuzzjoni b'suċċess ta' programmi mużikali mill- aktar diffiċli għamlu unur lilu u lill-Każin Żejtun Band. Kien ħa t-tmexxija tal-banda fl-agħar żmien. Bosta bandisti kienu nqabdu bil-lieva, parti mill- każin kienet ingħatat lir-refuġjati u parti oħra ntlaqtet waqt ħbit mill-ajru ta' l-għadu. Minkejja dan kollu l-banda baqgħet tiffunzjona u mill-1940 sa l-1945 iż-Żejtun Band kull sena daqqet il-programm tal-festa titulari. Dan il- programm kien jindaqq bejn is-sagħtejn u s-sitta ta' wara nofsinhar u-kull sena Hector Dalli ħejja programm aqwa minn ieħor. Kajjin tata jiġ, Qali Għanja miż Kuban dlinamirtu 26 hauġiew m Mik Wl-Qujelu. dlwala €. hh ża ax bake Aebi. Warssisas wa 4 Sa ; ġa. il-Ħali ji; ża, i Mndut u. 0 40. Muż itkluba Kd Kuk - Karbur Qnunito wi 1 Stat SàL Bendata Ben Ġa tusuu ———— 21. ħuanik it Fojsr, Dante. Gimawni a Ġ ' P ħ d haw e u dika Jranztucn u dida B ha. b Buwa Ga bb MED Guel b Mhu b ku: p ha, tżeneet kedka Fazi $ Dan MAdta. kajkonz 7) A W'Qate. Àew Qlċuk, Ajin Canzħità. eħwmħub: 06, Ma L denbu. Karmeeti Ġen. kif 7, Gannnjħt kL Ġunju 2003 Silta mill-Istorja ta' l-Għaqdiet tal-Baned Maltin ta' G. Mifsud Bonnici b'referenza għall-Għaqda Banda Zejtun attivitajjiet soċjali. Wirjiet tat-Talkie fis-Sala kbira tal-Kunċert tasa' xi 250 postijiet, is-Sala tal-Billjard għadha kif inbniet u magħammra b'kull ħtieġa; isiru ballijiet fil-Karnival taħt il-għassa tal-membri tal-Kumi- tat; fjieri għall-bżonnijiet tas-Soċjetà, tal-Knisja u tal- fqar; laqgħat lir-Rappreżentanti tar-Re fiż-żjajjar uffiċ- ċjali tagħhom fir-Raħal, lill-Monsinjuri, Isqfijiet u per- sunaġġi għoljin oħrajn; dimosrtazzjonijiet ta' ferħ lil Saċerdoti Novelli. F'dawn il-laqgħat soċjali, isiru dis- korsi ta' l-okkażżjoni mill-President u mis-Segretarju s-Sur Karm Grima li nzerta wkoll Segretarju tal-Workers Benefit Societv. Veru li din il-Għaqda ta' Għajnuna ta' Bejnietna ma titħaddemx direttament mis-Soċ. Żejtun, iżda, b'riħet is-Sur Grima bosta mill-membri tas-Soċjetà huma wkoll Membri tal-Workers Benefit Societv. Din is-Soċjetà ta' għajnuna, bla ebda ħjiel ta' pulitka jew partiti tilqa' fi ħdanha ħaddiema tal-pinna u tad-dir- għajn ta' bejn it-18 u l-10 sena. B'xelin fil-ġimgħa jkunu intitolati għat-tabib tas-Soċjetà u għal għajnuna finan- zjarja ta' ħames xelini (3s.) kuljum fl-ewwel sena ta' mard, żewġ xelini u seba' soldi (2s. 7d.) kuljum fit- tieni sema ta' mard. Wara sentejn, jekk l-imsieħeb jibqa' marid ikun inttitulat għal bonus ta' għaxar liri 7 (£10) u jinħall mis-Soċjetà. Matul il-Gwerra Mondjali 1939-1945, il-Banda Żejtun, bħall-oħrajn, ma setgħetx ma dduqx l-imrar u l-qrusa. Surmast u bandisti; ħtiġilhom iwarrbu l-istru- menti ferrieħa u jaqbdu l-istrumenti qerrieda tal-gwerra u flok-dàaqq ħlejju li jqanqal il-qalb bdew isemmgħu ħsejjes iwaħħxu, iheżżu l-art u jregħdu moħħ qalb u ruħ…iżda, b'dankollu, xi programm 'l hawn u 'l hinn dejjem sar l Barra min dan, ta' min jinnota li l-Banda tal-King' Own Malta Regiment kienet magħmula minn Sidien Proprjetarji Is-Sur Nikol Attard li kien jokkupa l-kariga ta' president tas-Soċjetà sa mit-twaqqif tagħha miet fit- 22 ta' Jannar 1945. Minfloku ġie maħtur president il-Kaptan Serafin Xuereb M.B.E. li kien diġà jokkupa l-post ta' viċi president. Din il-bidla seħħet hekk kif kienet se tintemm it-Tieni Gwerra Dinjija u tmiem il-gwerra nisel ħeġġa ġdida. Il-fundaturi ta' l-Għaqda Banda Żejtun kienu nies ta' viżjoni. Għalkemm ħadd minnhom ma kien professjonist xorta kienu nies ta' dehen li għarfu li l-ewwel u qabel kollox kien meħtieġ li jkunu sidien tal-każin tagħhom. Kien ilhom żmien biex id-dar li issa kien ilhom fiha mill-1934 issir proprjetà tal-każin, u b'hekk iserrħu rashom darba għal dejjem li l-Għaqda qatt ma ssib ruħha fil-pożizzjoni kerha ta' l-1933. Il- president il-ġdid għamel kuraġġ lill-kumitat u fi Frar ta' l-1946 saret l-ewwel offerta lis-Sur Grezzju Mallia proprjetarju tad-dar. Din l-offerta kienet ta' elf u tliet mitt lira u għalkemm huwa kien lest li jbigħ talab aktar. Il-kumitat inkariga lill-Kaxxier — G. Attard. lill-Assistent Kaxxiera J. Sciberras u lil V. Galea sabiex imexxu l-proġett 'il quddiem u bi ftehim mal-kumitat waslu f'offerta ta' elf u disa' mitt lira. Iżda s-Sur G. Mallia qallhom li kien biddel fehmtu għax kien hemm min offrielu aktar. Kien hemm min irid jagħmel il-bsaten fir-roti iżda wara li s-Segretarju Karmenu Grima u Vincenzo Galea kellmuh mill-ġdid, ftiehmu li l-Għaqda tixtri d-dar għall-prezz finali ta' elfejn lira. Billi l-każin kellu biss elf u erba' mitt lira, is-sitt mija l-oħra ħarġuhom bħala self mingħajr imgħax il-President S. Xuereb, J. Sciberras, K. Gafà, V. Galea, G.M. Magro, G.M. Dalli,J. Magro, B. Darmanin u S. Mizzi. Il-kuntratt sar it-Tnejn 13 ta' Mejju 1946. Xiri tal-Ġnien wara l-Każin Dan imliehom b'aktar kuraġġ u fis-seduta tat- 22 ta' Mejju, Vincenzo Galea ppropona li jinxtara l-ġnien ta' wara l-każin proprjetà tas-Sur S. Portelli li talab elf u tmien mitt lira. Għal dan l-għan, u sabiex ikun jista' jinbeda x-xogħol ta' rikostruzzjoni kemm fil-każin if ukoll fil-ġnien il-President S. Xuereb silef lill-Għaqda s-somma ta' tlett elef lira b'imgħax baxx,u f' Awissu 1946 sar il-kuntratt tax- xiri tal-ġnien. dl dkoħeiziu wal-mun(at) ta JA b'adiiċenet kesħa Dtan ik Annaz ita L S-9-wl jat vaebur qed diċert se peecotha kuri tifi Va : mwa ġjeeiztiti Miti seegħnejur PA A wel, kormu il-iewatitnz ib kntlhu bi Mail ibkaga qik igħedisa jethow ċisezaziz Kopja tal-ftuħi tal-kuntratt tax-xiri tal-ġnien fejn illum hemm it- Fil-parti li kienet tmiss mal-każin inbnew żewġ swali kbar waħda għall-mogħdija taż-żmien tal- membri u għall-bottegin, u fuqha oħra għall- kunċerti tal-banda li fix-xitwa bdiet tintuża bħala ċinema. Inbniet ukoll sala tal-billiard. Li baqa' mill-ġnien ġie konvertit għall-open air shows tat- teatrin u taċ-ċinema. B'hekk setgħu jinġabru fondi sabiex mhux biss jitħalls lura s-self iżda fil-ġnein jinbena teatru u ma jibqax open air. Saru bosta proposti fosthom waħda Ġunju 2003 ETV. li l-ġnien jinqasam fit-tnejn parti teatru magħluq u parti oħra teatru open air. Fl-aħħar qablu li l-ġnien kollu jinbena teatru li jkun jesa elf ruħ. Tlestew il- pjanti u l-permessi meħtieġa. Meta nbeda x-xogħol fl-1954 il-President S. Xuereb reġa' silef lill-Għaqda erbat elef lira oħra sabiex ikun jista' jitkompla x-xogħol. It-Teatru Pandora tlesta f'Ottubru ta' l-1955, meta sar il-ftuħ uffiċjali tiegħu b'kunċert vokali u strumentali. Waqt il-ftuħ saret ukoll ċ-ċerimonja tal-kxif ta' basso reliev tal- bronż tal-president Serafin Xuereb bħala ħajr għall- ghajnuna kollha li kien ta lill-Għaqda sabiex tilħaq l-għan tagħha. Ċerimonja tal- l-ftuħ vffiċjali tat-Teatru Pandora, mill-Kaptan S.C. Xuereb, president. Dehra ġenerali tat-Teatru Pandora hekk kif kien jidher fl-1955, il-jum ta' l-inawgurazzjoni. Surmast Ġdid għall-Banda Meta sar il-ftuħ uffiċjali tat-Teatru Pandora fl-1 ta' Ottubru 1955, il-kunċert vokali/strumentali li ż- Il-ftuħ tat-Teatru Pandora — il-kxif tal-bust tal- President il-Kaptan Serafin Xuereb O.B.E. mill-Arċipriet Dun Mikiel Spiteri — jidher ukoll is-Sur G. Attard, ex-kaxxier. Żejtun Band daqqet għall-okkażjoni, kien taħt id- direzzjoni tas-Surmast Edgar Lowell. Huwa kien inħatar surmast taż-Żejtun Band tliet snin qabel, eżattament f'Lulju ta' l-1952. Is-Surmast Hector Dalli kien spiċċa minn direttur tal-banda fit-30 ta' Ġunju ta' l-istess sena minħabba nuqqas ta' qbil mal-kumitat. Matul it-tlettax-il sena li dam bħala direttur taż-Żejtun Band, Hector Dalli dderieġa l-banda f'bosta programmi mill-aqwa kif ukoll ikkompona l-aqwa marċi tiegħu li ghadhom jissemmew sal-lum. Dawn il-marċi klassiċi, tal- widna u popolari kienu jiġbdu mijiet ta' partitarji u dilettanti u l-marċ ta' wara nofsinhar f'jum il- festa, speċjalment dawk ta' bejn l-1946 u l-1950, li kienu fost l-aqwa li qatt saru fiż-Żejtun. Taħt is-Surmast Edgar Lowell li wkoll ħarreġ bosta bandisti b'mod professjonali, il-banda ħadet xejra oħra. Bdiet tikkonċentra l-aktar fuq programmi ta' mużika klassika flimkien ma' solisti u korijiet. Hekk fis-snin ħamsin u fil-bidu tas-snin sittin iż-Żejtun Band daqqet programmi vokali/strumentali ta' l-ogħla livell. F'lejlet il- festa ta' Santa Katerina l-banda kienet tesegwixxi għal sena wara l-oħra programmi klassiċi b' għażliet mill-aqwa opri u kienet tkun akkompanjata minn Ġunju 2003 solisti ta' fama u l-kor polifoniku tal-Ħamrun li f'dawk is-snin kien fl-aqwa tiegħu. L-attività tal-banda matul is-snin sittin ma waqfitx, iżda l-kumitat kien mehdi sħiħ bit-Teatru Pandora li biex jitmexxa sewwa kien jinħtieġ xoghol u attenzjoni kontinwa. Kienu jsiru wirjiet ta' films ta' l-inqas darbtejn kuljum, u nhar ta' Sibt wirjiet ta' varjetà jew teatrin u drammi. B'hekk mid-dħul, u għaliex ix-xogħol kważi kollu kien isir bla ħlas, bed jitħallas lura s-self li kien sar biex ġie mibni u attrezzat. Il-Banda Żejtun fil-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira Fiż-Żejtun il-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira hija okkażjoni importanti ferm, u għal qalb iż-Żwieten bil-bosta. Ma jistax jonqos li l-kumitat u l-membri xtaqu li l-Banda Żejtun tieħu sehem fil-purċissjoni. Il-Banda Żejtun kellha sett ta' marċi funebri mill- aqwa ta' Mro. G.M. Dalli li kienu jindaqqu fil- programm ta' nhar Ħadd il-Palm. L-ewwel talba saret fl-1946 meta laħaq president il-Kaptan Serafin Xuereb. Iżda t-talba ġiet miċħuda. Il-President Xuereb kellu tama kbira li b'xi mod ikollu tweġiba pożittiva. Kellu l-parir ta' xi soċi u membri tal-kumitat biex l-Għaqda tieħu pożizzjoni militanti dwar din il-kwistjoni. Minflok, għażel li joffri minn butu s-sett ta' bandalori ta' l-aħħar seba' kelmiet irrakmati bid-deheb, li għadhom jinġarru fil-purċissjoni sal-lum. Iż-Żejtun Band iddoqq għall-ewwel darba fil-Purċissjoni tal- Ġimgħa l-Kbira fl-4 ta' April 1969. L-offerta ta' dawn il-bandalori saret fl-1947. Kien kollu għalxejn. Il-kwistjoni tħawdet aktar billi diġà kien hemm talba simili mill-King's Own Band tal-Belt biex tieħu sehem fil-purċissjoni tal-Belt. Nhar it-Tlieta, 3 ta' Ġunju 1947 kummissjoni mill-kumitat iltaqgħet ma' l-arċisqof. Kienet laqgħa interessanti li ma solviet xejn. L-Arċisqof Monsinjur Mikiel Gonzi jidher li kien aktar inkwetat bil-problema tal-Kommuniżmu milli bis-sehem tal- Banda Żejtun fil-Ġimgħa l-Kbira. Dan joħroġ mill- Minuti tal-laqgħa ta' l-4 ta' Ġunju 1947 li fost ħwejjeġ oħra tissemma din il-kwistjoni. Intant kellhom jgħaddu għoxrin sena sa ma l- Banda Żejtun bdiet tieħu sehem, kif xieraq, fil- purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira. Il-ftehim intlaħaq f'Ottubru ta' l-1968 u l-Banda Żejtun ħadet sehem għall-ewwel darba fil-purċissjoni ta' l-1969. Snin ta' Bidla Il-mewt ma taħfirha lil ħadd u sa tmiem is-snin sebgħin bosta minn dawk li kienu raw it-twelid taż- Żejtun Band Club kienu ħallewna. Il-President serafin Xuereb miet fl-10 ta' Ottubru 1976 u minfloku nħatar Karmenu Grima li fl-ewwel snin ta' l-Għaqda kien serva bħala viċi president u wara għal kważi erbgħin sena sħaħ bħala segretarju. Grima kien il-moħħ wara l-iżvilupp tal-banda u tal- każin. Kien meqjus bħala missier l-Għaqda. Karmenu Grima, iżda dam president sena biss għaliex miet fid-19 ta' Novembru 1977. Fil-laqgħa ġenerali ta' Marzu 1978 nħatar president Joe Attard li kien ilu viċi president mill-1975. Fl-istess żmien il-banda bidlet żewġ diretturi. Is- Surmast Edgar Lowell safa marid f'Ottubru 1976 u minfloku ġie maħtur surmast tal-Banda : Żejtun Pawlu Buttigieg, A. Musc. L.C.M. Iżda wara sentejn huwa r-riżenja minħabba saħħtu. F'Settembru 1978 is-Surmast Żejtuni Joseph M. Barbara A. Musc. L.C.M. ġie maħtur direttur tal- banda. It-Tieni Ġenerazzjoni Waqt li kienet qed isseħħ din il-bidla fit-tmexxija tal-każin u tal-banda, it-tieni ġenerazzjoni bdiet tinħass sew fost il-membri u partitarji. Fil-kumitat bdew jidhru uċuħ ġodda — bosta minnhom żgħażagħ u bejn il-ħeġġa tagħhom u l-esperjenza ta' l-anzjani, fl-Għaqda nħasset mewġa ta' ħajja ġdida. Meta tħallas is-self li kien sar biex jinbena t- Teatru Pandora l-kumitat beda jaħseb biex id-dħul Ġunju 2003 tal-każin li kien kuritur dejjaq ħafna jinbidel f'intrata wiesgħa li tixraq lill-każin. Dan kien proġett ambizzjuż għaliex il-pjan kien li tinbena l-faċċata mill-ġdid fuq wisgħa ta' ħames qasab. Biex dan il- proġett iseħħ kien meħtieġ li jinxtara l-ħanut tax- xorb biswit il-każin. In-negozjati għax-xiri ta' din il-proprjetà damu s-snin u fallew kemm-il darba, iżda fl-1973 il-kumitat wasal fi ftehim biex jixtri nofs din il-proprjetà. Hekk twaqqgħet il-faċċata l- qadima li kienet fuq żewġ sulari u minflok inbniet faċċata ġdida b'gallarija fuq it-tul tagħha kollu b'intrata u kontra intrata wisgħin, kif ukoll taraġ komdu u wiesgħa għall-ewwel sular fejn inbniet sala ġdida tal-kumitat tul il-wisgħa tal-faċċata l-ġdida. Dan ix-xogħol li kien f'idejn kummissjoni mmexxija mis-Sur Walter Zahra li kien viċi president u tlesta fl-aħħar ta' l-1974. Sentejn wara sid il-ħanut aċċetta li jbiegħ il- kumplament tal-ħanut isfel u kamra oħra fuqu fuq wara. Qawmien Ġdid Matul is-snin sittin l-Għaqda Banda Żejtun kienet daħlet fi-speċi ta' sqaq. Hu minn awl id-dinja li l- anzjani, waqt li jibqgħu jiswew mitqlu deheb għall- esperjenza u l-pariri siewja tagħhom, tibda tonqoshom l-enerġija taż-żgħożija u jistgħu jaqgħu fil-letarġija. Agħar minn hekk l-Għaqda kienet inqatgħet mill-għeruq tagħha. Siġra li ma tistax issostni lilha nnifisha mhux biss ma tagħmilx frott, iżda titbiel u tinqered. Meta Joe Attard inħatar President ta' l-Għaqda Banda Żejtun f'Marzu 1978, huwa kien diġà ilu attiv — ; Is-Surmast J.M. Barbara jippreżenta 'Innu lil Sta. Katerina V.M. lill-President fl-Għaqda minn tliet snin qabel. Kien inħatar viċi president fl-1975. Dawn kienu tliet snin ta' tħejjija. Billi l-president l-Kaptan Serafin Xuereb kien kiber fl-età, bosta mir-responsabbiltà tat-tmexxija waqgħet fuq il-viċi president. Hekk beda jidħol fil- problemi u jimmatura fit-tmexxija permezz ta' bdil ta' ideat u pariri ta' l-anzjani, li baqgħu attivi fl- Għaqda Badna Żejtun sa l-aħħar ta' ħajjithom. Tgħallem bil-bosta mill-esperjenzi ta' Karmenu Grima, missieru Ġużeppi, Ċensu Galea u Anġelo Vella. Mingħandhom ħa tagħrif siewi dwar ir- relazzjonijiet ta' l-Għaqda Banda Żejtun ma' l- Għaqdiet l-oħra Żwieten u assoċjazzjonijiet oħra barra ż-Żejtun. Beda jinsisti li fiż-Żejtun l-Għaqda tagħna kellha tkun stmata u rrispettata daqs u xejn inqas minn kull Għaqda oħra u nissel fil-membri sens ġdid ta' entużjażmu. Beda ħidma b'ħeġga u determinazzjoni li qanqlu lil sħabu tal-kumitat u s- soċi. Bosta li kienu waqfu mill-ħidma fl-Għaqda reġgħu saru attivi u resqu wkoll għadd ta' żgħażagħ. Issa kulħadd beda jifhem, dak li kien jisħaq, li ma jistax ikollok riżultati tajba jekk tinċana kontra l-vina. Waqt li saħħaħ l-operat b'ideat ġodda, Joe Attard kien attent li jżomm 'l kulħadd flimkien, anke akkost li jieħu aktar żmien biex ħadd ma jħossu mwarrab. Nieda bosta attivitajiet ġodda u nhar il- festa reġa' beda jsir il-marċ. L-Għaqda Banda Żejtun kienet ċediet il-marċ tas-siegħa ta' nhar il- festa, fis-snin sittin u minflok bdiet tagħmel marċ fil-ħruġ tal-vara. Joe Attard flimkien ma' Karmenu Grima u sħabhom tal-kumitat reġgħu bdew il-marċ tal-Ħadd filgħodu ta' nhar il-festa. Is-soċi kienu mħeġġa bis-sħiħ minn Ronnie Caruana. Dan sar l- 7 ewwel darba fl-1977 fi żmien l-Arċipriet Dun Pantaleone Orland. Hekk seħħet bidla mil-lejl għan-nhar, li ż-Żwieten kollha ntebħu biha. Mill-Ġdid Sehem fil-Karnival Fl-aqwa snin ta' wara l-gwerra l-Banda Żejtun kienet ħadet sehem b'suċċess fil- Karnival organizzat fil-Belt. Fl-1979 il-President Joe Attard ippropona li l-Għaqda Banda Żejtun għandha terġa' tibda tikkompeti fil-marċi grotteski. Dak iż-żmien il-Karnival kien jiġi ċċelebrat f'Mejju. Ċensu Galea, li l- għaxqa tiegħu kienet li jara l-Banda Żejtun timmarċja minn fuq il-Fosos tal-Furjana sa Ġunju 2003 Allievi fis-snin sittin flimkien mal-President il-Kaptan Serafin Xuereb u membri tal-Kumitat. Allievi fis-snin tmenin flimkien ma' l-għalliema Sonia Sinagra. Misraħ il-Palazz u lura qalb folol ta' eluf ta' nies, issekonda l-proposta. Il-kumitat qabel. Dakinhar ħadd ma basar li din kellha tkun sensiela ta' 25 sena konsekuttivi li fihom l-Banda Żejtun ġiet klassifikata l-ewwel, xejn inqas minn tlieta u għoxrin darbal Rekord assolut, li fih spikkat il-ħila tas-surmast, bandisti, ħajjata u żewġ surmastrijiet fl-arti plastika Anthonv Sinagra u Carmelo Delia. Carmelo Delia, barra l-arti plastika, huwa wkoll ċelebri fl-arti taż-żebgħa u l-kuluri mżewqa u sfumati bl-akbar sengħa u maestrija, xegħlu l-Belt u ż-Żejtun għal sena wara l-oħra għall-għaxqa ta' ' kulħadd. Festi Ġublew tad-Deheb — Ġunju 1983 Fis-sena 1983 l-Għaqda ċċelebrat il-Ġublew tad- Deheb, il-ħamsin anniversarju mit-twaqqif tagħha. Ħamsin sena għall-Għaqda Mużikali f'Malta m'humiex xi bosta snin. Fl-1983 kien hemm bosta Għaqdiet Mużikali li kienu għalqu mitt sena u aktar. B'dan kollu għalkemm mhux daqs tant avvanzata fis-snin, xorta waħda l-Għaqda Banda Żejtun kienet għamlet passi ta' ġgant. Il-President Joe Attard flimkien mal-kumitat fehmu li dan l-anniversarju biex l-Għaqda tkompli fuq ir-rankatura li kienet qabdet. Il-kumitat qabel li dan il-ġublew kellu jitfakkar b'opri ġodda. Hekk ħasbu minn sentejn qabel biex ix-xogħol li kellu jsir jintemm biż-żmien stipulat. e Il-ħanut biswit il-każin kien inxtara wkoll fl-1979 u hekk il-faċċata setgħet titkompla n-naħa ta' isfel ukoll. Ma kinitx biċċa xogħol ħafifa għax riedet titwaqqa' l-faċċata l-qadima, fejn kien hemm diġà s-saljaturi l-kbar tal-gallerija, biex tinbena l-arkata tal-bieb bil-kolonni fil-ġenb biex ikun jaqbel mal- bieb prinċipali, diġà eżistenti. Dan ix-xogħol tħalla f'idejn Ċensu Caruana, u missieru Leli ħadem bieb ieħor biex jakkompanja l-ewwel wieħed li kien iddisinja u ħadem hu wkoll. Is-sala tal-kumitat li tiġi fuq in-naħa ta' barra ġiet iddisinjata mill-ġdid bi tliet arkipjani fuq il-pilastri kollha miksija u ngwarniti bil-kewba. Għall-banda nxtraw sett qniepen Premier li żżanżnu waqt l-esekuzzjoni ta' L-Innu lil Santa Katerina V.M. tas-Surmast Joseph M. Barbara. B'ħidma u dedikazzjoni tal-President Joe Attrd ġie ppubblikat Ġrajjietna rakkont ta' l- avvenimenti ewlenin ta' l-Għaqda Banda Żejtun. Dawn il-festi kienu suċċess. Iżda fuq kollox kienu l-preludju ta' era ġdida li ftit basru xi svolta kbira 'l quddiem kienet qed tinħema għall-Għaqda Banda Żejtun. Ix-xogħol fuq planċier artistiku għall-Banda Żejtun kien diġà beda, iżda hekk kif intemmu l-festi tal-ġublew tad-deheb l-kumitat iddeċieda li fi żmien sena dan il-planċier, kellu jkun lest ukolll i Il-President Onorarju s-Sur Wistin Abela, flimkien mal-President Joe-Attard fil-Festi tal-Ġublew tad-deheb. Ġunju 2003 Planċier Artistiku fit-Tond Leli Caruana mastrudaxxa prim u magħġun bis- sħiħ fis-sengħa ta' l-injam webbilna biex naħdmu planċier artistiku, kollox kif titlob is-sengħa arkitettonika. Huwa kien ippjanata u ddisinja planċier li mhux biss kellu pjanta u estetika perfetti, skond is-sengħa, iżda offra wkoll ideat ġodda. Infatti d-disinn tal-planċier li huwa ppreżenta, ma kienx jieqaf hekk kif tifforma n-ngħala, iżda jibqa' jdur fit-tond, kollox jifforma ċirku wieħed, bil- panewijiet, pilastri, turġien u faċċata, kollha jiffurmaw parti mill-istess ċirku. Kollox kien iddisinjat b'sengħa u proporzjonat, bil-pilastri u l- panewijiet magħqudin flimkien bi kwarniċun, friż u kollarin fuq, u zokklatura bil-kwarniċjun u pedata isfel. Fejn jaqtgħu t-tliet turġien tal-wiċċ għall- bandisti u l-panewijiet, jibda t-taraġ wiesgħa mqawwas 'il ġewwa biex jakkompanja d-disinn tal- panewijiet li huma wkoll mqawwsin 'il ġewwa: Minn tarf ta' taraġ għall-ieħor tkompli tifforma t- tond taċ-ċirku, il-faċċata imponenti, imqassma f'ħames partijiet fuq tul ta' disa' metri. L-istetika tal-faċċata hija l-istess bħal bqija tad-disa' panewijiet u l-għaxar pilastri tad-dawra, bid- differenza li billi l-faċċata hija aktar baxxa mill- bqija ma għandhiex friż. Kollox huwa mqassam fuq diametru ta' ħdax-il metru. Mill-ewwel deher li dan kellu jkun planċier mill- isbaħ, iżda x-xogħol meħtieġ kien iebes. Kienu meħtieġa wkoll eluf ta' liri, minkejja li Leli Caruana offra li min-naħa tiegħu jaħdem kollox mingħajr ħlas u bosta membri tagħna kienu lesti jaħdmu b'xejn fil-ħin ħieles tagħhom. Il-kumitat qabel li l- planċier artistiku kif propost minn Leli Caruana jsir. Lis-soċi għamlilhom kuraġġ ukoll Ġużeppi Caruana, imlaqqam Pilatu, li kien ukoll il-promotur tal-planċier artistiku ta' l-Għaqda Mużikali Beland, '— inawgurat fl-1978. L-Ewwel Daqqiet F'Jannar u Frar ta' l-1979 kont tisma' jidwu mal- każin daqqiet ta' mazza fuq il-ħadid. Salvu Caruana, wieħed mit-tfal ta' Leli, kien beda jifforma l-faċċata tal-planċier il-ġdid. Kien hemm jgħinuh Mikiel Bonnici u Fredu Camilleri. Ix-Xogħol tal-Ħadid Il-frame tal-faċċata ifforma idea tax-xogħol li ried isir. Iżda l-kbir kien għadu ġej. Gaoqint Camilleri, Ritchie Caruana u Joe Agius daħlu għax- xogħol kollu li ried isir fuq il-frame tal-ħadid għall- panewijiet, l-iskorfina tan-nofs u l-branek li kellhom jorbtu kollox flimkien, kif ukoll jiffurmaw it-tliet indani taraġ għall-bandisti u l-parti l-baxxa ta' quddiem. Kien jgħin ukoll Mikiel Bonnici. Biex dan ix-xogħol ikun jista' jsir ridna post kbir u l-kumitat ta' l-Għaqda Mużikali Santa Katerina ġentilment offrewlna l-post tagħhom. Iżda meta ġejna biex narmaw kollox flimkien u nippruvaw il- frame tal-ħadid lanqas dan il-post ma kien kbir biżżejjed u għalhekk kellna nokkupaw nofs it-Teatru Pandora. Hawn beda l-kisi tal-faċċata u l-panewijiet kollha bil-pivwood. Dan ix-xogħol kollu kien f'idejn Ronnie Caruana mgħejjun minn Eugenio Portelli u sħabu, dejjem taħt il-ħarsien ta' Leli Caruana. Sa Novembru 1982 dan ix-xogħol kif ukoll il-wiċċ kien lest. Iżda kull ma kellna kien qafas. Gwarniċ i u Ngwarnir Sadanittant l-imgħallem Leli kien għaddej bix- xogħol ta' l-injam fuq il-pilastri. Id-disinn tiegħu kien jinħtieġ xogħol sofistikat ta' ngwarniċi, kemm għad-dawra ta' fuq tal-panewijiet, pilastri u faċċata, kif ukoll fuq iz-zokklatura. Leli kien lesta wkoll l- meħtieġ l-ingwarnir bi qtugħ ta' mijiet ta' ngletti. Waqt li Ronnie qabad jaħdem fuq il-panewijiet huwa sab l-għajnuna siewja ta' Ġużeppi Abela li ngwarna l-għaxar pilastri ta' madwar il-panewijiet. Issa beda l-ixkatlar, stukkjar u xkatlar mill-ġdid. Karmenu Portelli daħal għax-xogħol taż-żebgħa ta' taħt mgħejjun mill- Kaxxier Ġużeppi Attard. It-Tiżjin bl-Iskultura Fuq parir ta' l-Imgħallem Leli Caruana l-kumitat qabel li d-disinji kollha tat-tiżjin bl-iskulturà u attrezzaturi, bħal-leġiju tas-surmast u l-brazzi ta' madwar il-planċier isiru kollha mill-Pittur Żejtuni Touissant Busuttil. Is-surmast aċċetta din il- kummissjoni u ħoloq disinji li fihom tispikka l-ħila u l-esperjenza li huwa kellu f'dan il-qasam importanti ta' l-Arti. Minn barra skultura għat-tiżjin tal-pilastri, il-Pittur Touissant Busuttil ħażżeż xogħol ta' skultura fonda għall-panewijiet fejn tiddomina l-lira mużikali u erba' disinji wieħed isbaħ mill-ieħor għall-faċċata, bl-arma taż-Żejtun tiddomina fil-panew tan-nofs. Ġunju 2003 Disinji bħal dawn, iżda, jibqgħu fuq il-karta li jinħażżu fuqha jekk ma jkollokx skultur prim li kapaċi jittrasforma d-disinn tal-pittur fi skultura fonda u ħajja. Ridna nsibu l-aħjar artist u l-għażla waqgħet fuq Toni Ellul ta' Ħal Luqa. Irħamar u nduratura F'Ottubru ta' l-1983 bdew jaħsbu għall-irħamar u l-induratura. Fuq dan qgħadna fuq il-parir ta' Ġużeppi Caruana (mlaqqam Pilatu), raġel ta' esperjenza kbira f'dan ix-xogħol u li, qabel kollox, kien tabilħaqq iħobb l-Arti u dak li hu sabiħ. Ġużeppi Caruana ssuġerielna lid-Dekoratur prim John Pace ta' Ħal Tarxien. John Pace għall-ewwel beda jaħsibha. Kien jgħodd fuq it-tmenin, iżda meta Ġużeppi Caruana assigurah li kien se joqgħod miegħu u jgħinu f'dak kollu li jkollu bżonn, huwa aċċetta u f'Mejju ta' l-1984 John Pace beda x- xogħol ta' l-irħamar u l-induratura. Proposta oħra kuraġġuża kienet li l-gallarija ssir tal-kewba. Hekk kien jixraq għall-planċier tagħna, gallarija bil-ballavostri u arkati ddur dawra mejt mal-planċier. Id-disinn huwa ta' l-Imgħallem Leli u xogħol sar minnu stess u t-tifel tiegħu Ronnie. Il-Brazzi Fuq suġġeriment tal-President Joe Attard ġie deċiż li d-dwal ta' mad-dawra tal-planċier isiru forma ta' brazzi u l-Pittur Touissant Busuttil, ħejja d-disinji. Charles Desira lesta l-forom tal-brazzi bil-conduit, kult brazz b'seba' friegħi. Id- dekorazzjoni tagħhom saret mill-aħwa Vella tan- Naxxar. Charles Desira u Alex Vella lestew ix- xogħol taż-żebgħa waqt li Salvu Caruana lesta x- xogħol ta' l-elettriku. Is-sena 1984 kienet waslet biex tintemm. Leġiji tal-Bandisti Issa konna dħalna fid-dritta. Iżda bħal f'kull tellieqa hawn tkun trid in-nifs. Hawn sibna l- għajnuna siewja ta' Ġużeppi Caruana u Ninu Spiteri li daħlu għall-bosta xogħol li kien jonqos. Il-ħeġġa tagħhom għenitna nlestu fil-ħin. Bl-għajnuna ta' Carmelo Mercieca, Lorrv Camilleri u Joe Bilocca, Ġużeppi Caruana u Ninu Spiteri qabdu jaħdmu fuq ix-xogħol tal-leġiji tal- — bandisti, l-arbli tal-brazzi, il-barrikati u-xogħlijiet Gtaarita iĦardta fżejjaxn oħra. Ħadu ħsieb li jiżbgħu kollox u mal-leġiji tal-bandisti ħadmu n-noti tal-mużika ta' l-Innu Malti kif imħejjija mis-Surmast Direttur John J. Pace. Inawgurazzjoni Kien jonqos il-festa ta' l- inawgurazzjoni. Is-sena 1985 kienet sena ddedikata lill-mużika. Naturalment ridna data fis-sajf u sibna li fit-tielet Hadd ta' Ġunju ma kienx hemm festi titulari. Kienet issir biss il-festa sekondarja tal-Ġilju ta' l-Imqabba. Għalhekk għażilna din id-data, it- 22 ta' Ġunju. Kellha tkun data propizja fl-istorja ta' l-Għaqda Banda Żejtun. Għall-inawgurazzjoni mill-E.T. il-President tar-Repubblika Agatha Barbara tħejjiet ġimgħa festi u naturalment il-Banda Żejtun esegwiet programm vokali strumentali mill- aqwa, fil-lejla ta' l-inawgurazzjoni. John J. Pace u l-Banda Żejtun John J. Pace ngħaqad ma' l-Għaqda Banda Żejtun bħala surmast direttur f'Settembru 1984. Kemm ilu jokkupa din il-kariga, il-Banda Żejtun kisbet suċċess wara l-ieħor, suċċessi li għamlu unur lilu u lill-banda tagħna. Fit-22 ta' Ġunju 1985, għall-inawgurazzjoni tal- planċier artistiku tal-Banda Żejtun, Mro. John J. Pace ħejja programm korali-strumentali mill-aqwa. Is-siltiet mill-Prince Igor u Turandot, bis-sehem tal- kor polifoniku Collegium Musicum, is-Sopran Marv Galea u t-Tenur Andrew Sapiano saħħru lill- mijiet preżenti, u l-memorji għadhom friski f'moħħ kulħadd. Il-banda interpretat ukoll B'Saħħet il- Ħaddiem, sinfonija mill-isbaħ li Mro. John J. Pace ikkompona għall-okkażjoni. Għal dan il-programm tal-Banda Żejtun, il- ' bandisti kellhom uniformi ġdida li żżanżnet fil- purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira ta' l-istess sena. L- uniformijiet kienu nqatgħu mill-baned Maltin u l- Banda Żejtun reġgħet inkoraġġiet baned oħra jagħmlu l-istess. Kunċert Sinfoniku fil-Knisja Arċipretali — It-Tlieta 12 ta' Novembru 1985 Waħda mill-proposti tas-Surmast Direttur ġdid John J. Pace kienet li l-Banda Żejtun tesegwixxi kunċert fil-knisja arċipretali tal-parroċċa tagħna. Frar tas-sena 1985 sirna nafu mingħand l-Arċipriet Ġunju 2003 ir-Rev. Joe Bugeja li kien se jispiċċa, li hu kien ħareġ permess lill-Għaqda Mużikali Beland biex tesegwixxi programm fil-knisja nhar it-Tlieta tat- Tniebri tal-Ġimgħa Mqaddsa. Naturalment il- kumitat ta' l-Għaqda Banda Żejtun talab li l-Banda Żejtun ikollha l-istess opportunità. Għall-ewwel il- kumitat kellu disgwid fuq id-data, iżda fuq parir tal-President Joe Attard, qablu li l-aħjar data għal kunċert fil-knisja tkun lejla tat-tridu tal-festa titulari. Hekk għalaqna s-sena Ewropea tal-Mużika bil- kbir. Il-Banda Żejtun, esegwiet programm korali- sinfoniku fil-knisja parrokkjali taż-Żejtun armata u mżejna għall-festa. Kienet okkażjoni grandjuża li għadha waħda mill-aktar memorji sbieħ għal dawk kollha li ffullaw biex imlew kull rokna tal-knisja. Il-qofol tal-kunċert sinfoniku kienet l- interpretazzjoni maestuża tat-Toccata u Fuga in Re minore,ta' J.S. Bach, b'akkumpanjament tad-daqq ta' l-orgni tal-knisja mill-Organista Żejtuni Joe Caruana. Spikkatukoll Antifona ta' Santa Katerina ta' Carlo Diacono, li sena wara, Mro. John J. Pace rranġa bħala l-innu għall-banda, kor u solisti. Konkors Nazzjonali Iżda l-akbar okkażjoni tas-Surmast John J. Pace mal-Banda Żejtun kienet ir-rebħ tal-Konkors Nazzjonali: tal-Baned Maltin f'Diċembru 1986, li sar fit-Teatru Manoel. Id-direzzjoni impekkabbli u l-interpretazzjoni mill-aqwa ta' l-għażla mill- opera Carmen kif ukoll tas-sinfonija B'Saħħet il- Ħaddiem wassluna għar-rebħ tal-konkors, l-akbar tijonf li jista' jkollha banda Maltija fuq livell nazzjonali. Festi f'Għeluq il-55 Sena Fis-sena 1988 l-Għaqda kienet deċiża, li akkost ta' kollox ma tiehux sehem fil-festa titulari sakemm - tibqa' fix-xitwa. Għalhekk il-president tal-kumitat hasbu biex joħolqu okkażjoni għall-marċ brijuż u programm fuq il-planċier, fil-jiem tas-sajf. Ħabat tajjeb li 1988 kienet għeluq il-55 sena ta' l-Għaqda Naturalment reġa' ntgħażel ix-xahar ta' Ġunju. Il-festi ta' għeluq il-ħamsa u ħamsin sena mit- twaqqif tal-każin tagħna reġgħu offrew lil Mro. John J. Pace u lill-Organista Joe Cruana opportunità biex jikkolaboraw flimkien b'mod mill-aktar kreattiv u oriġinali. Is-Sibt 4 ta' Ġunju 1988 il-Banda Żejtun esegwiet programm korali-strumentali ieħor mill- aqwa, bis-sehem tas-Sopran Marv Rose Ciantar, it- Tenur Andrew Sapiano, il-Baritonu Joe Fenech, il- Kor Amici Cantus u l-Kor Santa Katerina taż- Żejtun. Dan il-kunċert sar fuq il-planċier artistiku li ntrama fil-pjazza għall-okkażjoni. F'żewġ partijiet tal-programm, waqt l-għażla mit-Torvaore u l-Cavalleria Rusticana, il-banda u l-koristi kienu akkumpanjati mill-orgni tal-knisja parrokkjali. Bosta inqas riedu jemmnu lil widnejhom u ħafna jsibuha bi tqila biex jifhmu kif sar dan l- akkumpanjament minn ġol-gallarija ta' l-orgni fil- knisja, waqt li l-banda kienet qed idoqq fil-pjazza. Ftit jafu li Joe Caruana huwa tekniku mill-aqwa tas- sistema ta' l-audio,u bl-inkoraġġiment tal-President is-Sur Joe Attard u Mro. John J. Pace irnexxielu jilħaq l-għan tiegħu u ħaddem sistema ta' microphones u speakers li għaqqdu l-banda fil- pjazza ma' l-orgni tal-knisja f'sinkronizzazzjoni perfetta. Irridu Festa fis-Sajf Ta' kull sena, fil-ġimgħa ta' wara l-festa kont tisma' bosta tgergir. ''Fiż-Żejtun m' għandniex festa bħal bliet u rħula oħral Aħna dejjem bix-xital' Iżda wara ħmistax kollox kien jintesa u kulħadd kien jittama li s-sena ta' wara jkollna temp aħjar, li qatt ma kien jiġi. Joe Attard, il-president, idejqu t-tgergir u kien jinsisti li mill-paroli għandna ngħaddu għall-fatti. Kien lest li jibda l-kampanja biex nitrasferixxu l- festa għas-sajf iżda għamel kundizzjoni waħda: ċirridu nkunu flimkien, iż-żewġ Għaqdiet Mużikali Żwieten, l-Għaqda Banda Żejtun u l- Għaqda Mużikali Beland. Jekk ma niftehmux m'għandna għalfejn nċaqilqu xejn. Naf fejn irridu naslu iżda rridu nkunu flimkien Ġunju 2003 Kien sod fi kliemu daqskemm kien ċar fi ħsiebu. Il-pressjoni fuq il-president u l-kumitat żdiedet wara l-inawgurazzjoni tal-planċier artistiku fl-1985. Il- membri kienu għamlu kuraġġ ukoll bl-Arċipriet Dun Ġużepp Theuma, billi kellu għal qalbu l-festa. Iċ-ċans li ż-żewġ Għaqdiet Mużikali Żwieten jersqu flimkien ġie meta l-Kunsill Presbiterjali ma laqax it-talba biex l-Għaqda Mużikali Beland iddoqq programm mużikali fil-knisja parrokkjali fil- ġimgħa tal-festa kif kienet għamlet il-Banda Żejtun f'Novembru 1985. Il-President Joe Attard, bl-approvazzjoni tal- kumitat, sostna li t-talba ta' l-Għaqda Mużikali Beland għandha tiġi aċċettata. Dan sar f'laqgħa li ż-żewġ Għaqdiet kellhom fis-6 ta' April ta' l-1986. Fil-verità kienet ġiet ix-xoqqa f'moxtha biex inressqu t-talb għat-trasferiment tal-festa. Fit- 22 ta' Ottubru, waqt laqgħa oħra ma' l-Għaqda Mużikali Beland, Joe Attard u Joe Agius is- Segretarju ressqu proposta formali biex fl- aġenda tal-laqgħa ma' l-isqof inressqu t-talb għat-trasferiment tal-festa. Insistejna wkoll li jrid ikun preżenti l-Arċipriet Dun Ġużepp Theuma. U l-Għaqda Mużikali Beland qablu. Issa konna ta' l-istess fehma u stajna nersqu flimkien. Il-laqgħa fil-Kurja saret nhar il-31 ta' Ottubru, 1986. G. Mercieca ża netveskosi tà, Ftonlona. Eccellenza, B'nifenenza ghall-taqgha Li hetlna fil-Kuxja nhax il-31 ta' Ożtubxu, 1986 mal-Viganju Par. Caxmeto Xueneb bħala xapprezenzani. ża' l-Eecellenza żieghek, il- Vigarju ien żatab lix-Revexendu fncipnież Da Guzepp Theuma jaghmel zewg xihonsi: a) uiehed duax akkadenji muziho/ teżżenanji. mill-Għaqda Muzihali. Betard u mill-Ghaqda żal-Banda Zejżun, fil-Knisja fncipeżali taz-Zejtun, 6) l-iehon dua iż-żnasfeniment tal-Festa ża' Sta, Kożenina. ħala ŻenF il-bizi hsapi H. Ażiand Ghaqda żat-Banda Zejtun kopja: Rev. fneipnież Dun Guzepp Thewma, L-ittra li nkitbet miż-żewġ presidenti flimkien — Lill-Wisq Rev.di Arciprieti, Kappillani, Retturi tal-Knejjes Dan l-ahhar kiber hafna n-numru ta' dawk is-Socjetajiet Kulturali u jjuzikali li qeghdin jitolbu lill-Kappillani tal-Parrocci taghhom biex jorganizzaw kuncerti fil-Knejjes Parrokkjali jew anki fi tara li gew mistharga l-inkonvenjenti li dawn jistghu jgibu maghhom il-Kurja fehmet li twaqqaf din l-usanza fejn diga bdiet; u li ma thallix li tidhol fejn ghad ma nghata qatt il-kaz. ilid-data tal-publikazjoni ta' din ie-Cirkulari, l- organizzaturi ta' kuncerti muzikali, ta' 'pageants' u ta' kull xorta ta' esibizzjoni kemm fil-Knisja kif f'ambjenti li jservu ghall-hidmiet pastorali jistghu jkunu biss il-Kappillani mal-Presbiterju tieghu. liahruga mill-Kurja ta' l-Arcisqof, Floriana, illum 12 ta' Awissu 1987. jiġi Vigarju Generali b) ip ġa. Id-digriet li waqqaf il-kunċerti fil-knejjes mill-baned. Wara dan, iż-żewġ għaqdiet mużikali Żwieten ftiehmu li ma jeħdux sehem fil-festa f'Novembru 1987. Trasferiment tal-Festa Wara li fl-1987 iż-żewġ Għaqdiet Mużikali Żwieten ma ħadux sehem fil-festa titulari, l-Għaqda Banda Żejtun reġgħet għamlet l-istess fl-1988. L- Għaqda Mużikali Beland baqgħet issostni dwar it- trasferiment , iżda ddeċidew li jieħdu sehem fil-festa f'Novembru, 1988. Il-pressjoni fuq il-president, kumitat u soċi ta' l-Għaqda Banda Żejtun issa kienet akbar iżda xorta waħda, kulħadd fl-Għaqda kien tal- fehma li nibqgħu nsostnu l-pożizzjoni tagħna sa l- aħħar. F'din is-sitwazzjoni l-kumitat, fit-30 ta' Ottubru 1988, ħareġ pubblikazzjoni bil-fatti u d-dokumenti : kollha, li tqassmet fil-familji kollha taż-Żejtun. Siltiet minn din il-pubblikazzjoni jitkellmu waħidhom. Id-data tal-festa ta' Santa Katerina V.M. fiż- Żejtun fl-1988, kienet il-Ħadd 13 ta' Novembru. F'ċertu sens l-Għaqda Banda Żejtun, issa kienet weħida għalkemm il-każin tal-Partit Laburista u ż- Żejtun Corinthians F.C. ukoll iddikjaraw li ma kinux qed jipparteċipaw fil-festa. Ġunju 2003 l-Għaqda tal-Banda Żejtun, għat-tieni sena konsekuttiva, mhux ser tieħu sehem bl-ebda mod fil-festa ta' din is-sena. GĦAQDA TAL-BANDA ŻEJTUN Iż-Żwieten kollha jafu bil-kontribut siewi li l-Għaqda tal- Banda Żejtun tagħti għall-festa ta' Sta. Aħna nagħtu l-akbar sehem fil-festi ta' barra. Dan qed insemmugħ mhux biex niftaħru iżda biex infakkru. Dan is-sehem irridu nibqgħu nagħtuh. Irridu norganizzawh aħjar biex jitgawda aktar. Irridu li s-sagrifiċċju li nagħmlu aħna u dawk kollha li jagħtu sehem għall-festa fuq barra ma jsirux għalxejn. Ma rridux li dawn il-flejjes-u dawn is-sagrifiċċji jsiru suf. Ma rridux li x-xogħol kollu li jsir f'sena itir kollu mar-riħ u max-xita. Ma rridux aktar nobbligaw bandisti jibqgħu idoqqu fir-ragħad u fis- sajjetti, kif ġieli għamilna, għax flusna jkunu ħarġu xorta waħda. Aħna natu li kull min jikkontribwixxi u jaħdem għall-festa jifhimna. Nafu wkoll li t-triq li kellna ngħaddu minna ma kinetx ħafifa. Iżda nafu kif ser naslu, għax ir-raġuni ma tridx forza. Min irid ifixkilna ma jħobbx il-festa, iżda irid jisfida. Għalhekk l- appell tagħna hu li minkejja kull pressjoni li tista' tinqala' nżommu l- kalma u nħallu r-raġuni tirbaħ għax b'hekk naslu għal dak li rridu. 30-10-1988 Segretarju Għaqda tal-Banda Żejtun GĦAQDA TAL-BANDA ŻEJTUN 29 ta' Awissu 1988 Ġ. Mercieca Arċisqof Metropolita Kurja Arċiveskovili Floriana Eċċellenza, Il-Kumitat ta' l-Għaqda tal-Banda Żejtun jitlob li jgħarrfek li minkejja li l-Kleru ma għamel ebda pass dwar it-talba għat- trasferiment tal-Festa ta' Sta. Katerina, l-Għaqda tiegħi tid- dikjara: 'Il-ħsieb, ix-xewqa u l-volontà tal-Kumitat, bandisti, soċi u sostenituri ta' l-Għaqda tal-Banda Żejtun huma li jagħtu kon- tribut sħiħ għall-festa ta' Santa Katerina V.M. Għalhekk b'xi mod ikunu jistgħu jiedħu sehem kemm-il darba jerġgħu jibdew taħditiet ma' l-Awtoritajiet konċernati dwar it-talba tagħhom għat-trasferiment tal-festa għall-bidu tas-sajf, u l-istess Awtori- tajiet jagħtu xi forma ta' garanzija dwar dan.' Nittamaw li kull min għandu rieda tajba jaħdem biex il-festa ta' Sta. Katerina fiż-Żejtun terġa tiġi ċċelebrata bis-sehem tal- poplu kollu. Nitolbu l-barka tiegħek. Joe Agius Segretarju Arċipriet Siltiet mill-pubblikazzjoni li l-Għaqda Banda Żejtun ħarġet f'Ottubru ta' l-1988. Ir-raġuni ewlenija u unika għall-inkwiet kollu li kienet fih l-Għaqda Banda Żejtun u magħha ż- Żwieten kollha, kien it-temp. Matul il-ġimgħa tal- festa f'Novembru l-ajru xejn ma kien ikun galbu għall-festi esterni. Iżda skond ix-xjuħ tagħna qatt ma għamel temp daqstant kiefer daqs is-snin li l- Banda Żejtun ma ħaditx sehem fil-festa. L-aktar li kien ħażin għax għamel dulluvju kien is-Sibt 12 u l-Ħadd 13 ta' Novembru, 1988. Kollox kien qed isir nofs qalb u t-temp sfratta kollox. Għalkemm xi ftit inqas, l-istess kien ġara fl-1987. Għal darba oħra l-Għaqda Banda Żejtun ingħatat raġun. Issa n-nies bdiet tgħid li anke Santa Katerina V.M. kienet iddejqet b'festa dejjem bl-isfrattu tat- templ Hekk l-agħar kien għadda. Issa kienet biss kwistjoni ta' tattika. Il-president u l-kumitat kienu ferm attenti biex ma jagħmlu ebda pass falz. L-Element Puritan Il-president u l-kumitat kienu ttendew li fi ħdan il-parroċċa kien hemm element żgħir fin-numru iżda b'saħħtu li l-festi esterni ma kienu jogħġbuhom xejn. Dan l-element kien konxju li l-festa esterna kienet tikber ferm jekk din issir fix-xhur tas-sajf u dawn għal raġunijiet tagħhom ma riduhx. Protesta mill-partitarji f'jum il-festa — 1998. Ġunju 2003 president u l-kumitat għarfu jkunu prudenti iżda fl- istess ħin riżoluti li ma jħallu 'l ħadd ifixkel. Kitbu żewġ ittri lill-Arċisqof. Fl-ewwel waħda dik tas-6 ta' Diċembru talbu l-intervent dirett tieghu. Issa kienet il-waqt li jagħfsu għall-konklużjoni ta' din il-ġrajja. F'ittra oħra nhar id-29 ta' Diċembru 1988 fakkru lill-arċisqof fil-wegħda li kienet saret mill-arċipriet u l-kleru li wara l-festa ta' l-1988 kienu se jitkellmu ma' l-Għaqdiet Żwieten biex jinstab tarf tal-kwistjoni kollha. Din il-mossa rnexxiet u l-istorja kompliet hekk. Jirrankonta Joe Agius, is-Segretarju. 11 ta' Frar 1989 — Il-Vigarju l-ġdid Mgr. Anetto Depasquale laqqa' l-arċipriet u l-kleru taż-Żejtun fil-kurja fejn ġiet miflija mill-ġdid it-talba għat- trasferiment tal-festa. 27 ta' Frar — Ħarġet l-istedina biex l-Għaqdiet Żwieten konċernati mal-festa niltaqgħu fil-kurja l- Ħamis 2 ta' Marzu sabiex niddiskutu l-kwistjoni. ' 2 ta' Marzu — Għal-laqgħa fil-kurja attendew rappreżentanti tal-Kunsill Parrokjali, l-Għaqda Badna Żejtun, l-Għaqda Mużikali Beland, Ċirkolu Mużikali Santa Katerina, Għaqda Dilettanti tan-Nar u l-Għaqda ta' l-Armar. Il-fehma ġenerali kienet li minħabba l-inċertezza tat-temp ma kienx baqa' lok għall-festa f'Novembru u kulħadd qabel li għandha tinsab data ġdida għall- festa, jew fil-bidu inkella fi tmiem is-sajf. Wara, il-vigarju ppropona li ssir konsultazzjoni b'forma ta' sampling xjentifiku. Ir-rappreżentanti kollha kienu tal-fehma li dan kien diġà sar meta ġie organizzat ir-referendu, u r-riżultat globali kien wieħed negattiv. Deher li l-vigarju kien ippressat minn element mistur mill-parroċċa. Meta l-vigarju baqa' jinsisti dwar il-proposta tiegħu, id- delegazzjoni ta' l-Għaqda Banda Żejtun ħarġet 'il barra mil-laqgħa. B'din il-mossa rbaħna fuq l-' Il-Ħamis 16 ta' Marzu — L-Għaqdiet Żwieten ġew mistiedna għal-laqgħa oħra fil-kurja biex nipproponu data ġdida għall-festa. Għalhekk l- Għaqdiet qablu li jkun aħjar li niltaqgħu qabel, biex immorru miftehma. Iltqajna fil-bini tal-knisja. Il- laqgħa tmexxiet b'għaqal kbir minn Dun Ġużepp Desira li kien qed jirrappreżenta lill-Arċipriet Dun Ġużepp Theuma li kien ma jiflaħx sew. Wara diskussjoni fit-tul b'mod l-aktar dirett u ċar, ikkonkludejna li data f'nofs Settembru kienet — toħloq problemi ta' maltemp, u fiċ-ċirkostanzi l- Mons. Vigarju talab l-idea ta' dawk presenti dwar d. possibilta' u l-mod kif tigi kkonsultata il-komunita parrokkjali ħla ispirtu tal-Koncilju Vatikan II, li jibbaza hafna tutmexxija tala knisja fuq il-korresponsabilita'. Dawk kollha presenti qalu li kien dan il-punt u Ismodii' kif gie mhaddem fil-passat dak li kkontribwixxà l-aktar biċx S'issa ghadha ma nstabitx soluzjoni ghal din il-problema, 11 mhabba fiha żndivi u socjatajiet batew u ghadhom ibatu sal-lum. Barra minn hekk huma jhossu li t-rappresentanza tal-komunita parrokkjali taż-Żejtun 11 ghandhom warajhom permezz tas-socjetajiet li huma jippresentaw, hija $ indikazzjoni sufficjenti tal-mod kif tahsibha l-komunità partokkjalti 3/7 taz-Zejtun. — Hawn hekk ir-rappresentanti taz-Zejtun Band Club qalu li ser jitilqu 'l barra mil-laqgha ghax ħassew 11 dan il-punt ma kAllux: s jissemma, u aktar u aktar ma kellhiex' issir insistenza fuqui Àn£ Vigarju kompla jisma' Il dawk presenti 11 stawfiżseċċi stampa cara ta' dak li gara s'isss f'dan ir-rigward, u ragunijiet oh: ghall-urgenza ta' soluzzjoni immedjata ta' din il-problema, Fid- dawl ta' dak kollu li ntqal Mons. Vigarju hass li l-ides IL l-komunttajittviċ perrokkjali ghandha tigi konsultata permezz ta' sample xjentifiku għalissa ahjar tigi imwarrba. duda Jan Dun Gwann Galea Delegat Parrocci Parti mill-minuti tal-laqgħa fil-Kurja tat-2 ta' Marzu. aħjar żewġ dati possibbli kienu: fil-bidu tas-sajf, it-tielet Ħadd ta' Ġunju, jew fl-aħħar tas-sajf, l- aħħar Ħadd ta' Awissu. 18 ta' Marzu 1989 — Iltqajna l-kurja mal-Vigarju Ġenerali Mgr. Annetto Depasquale u s-Segretarju Dun Ġwann Galea. Dun Ġużepp Desira f'isem l- Għaqdiet Żwieten ippreżenta d-dati proposti minna u l-kurja stedinniha tagħżel hi l-aktar proposta favorevoli għal kulħadd jiġifieri bejn it-tielet Hadd f'Ġunju jew l-aħħar Ħadd f'Awissu. Dun Anton Tabone li kien għadu kemm sar viċi-parroku rrappreżenta lill-kleru taż-Żejtun. Meta deher li kulħadd kien kuntent huwa intervjena u qal, 'aħna l-kleru għandna xi riservi.' Xammejna li kien se jitħarbat kollox u l-President Joe Attard waqqfu ħesrem għax min kellu r-riservi kien messu tkellem qabel u mhux fl-aħħar meta kulħadd kien miftiehemi Għalhekk il-vigarju f'isem l-Arċisqof Mgr. Ġużeppi Merciċca laqa' dawn il-proposti u wiegħed li jagħti deċiżjoni definittiva mill-aktar fis possibbli. 6 ta' April 1989 — Konna nistennew li d- deċiżjoni titħabbar sa Ħadd il-Għid, jiġifieri fis-26 ta' Marzu, jew il-Ħadd ta' wara. Iżda saħħet l- Arċipriet, ir-Rev. Dun Ġużepp Theuma kienet marret għall-agħar. Kien ġie infurmat bl-iżviluppi kollha u kien sar jaf bil-ftehim propost. Il-mewt tiegħu, li niktet liż-Żwieten kollha ġrat fis-6 ta' April. Aħna konvinti, li kien għalih kien jirranġa l- kwistjoni mill-ewwel. Ġunju 2003 14 ta' April 1989 — Fl-aħħar tħabbar id-digriet li stabilixxa il-Ħadd qrib in-nofs tax-xahar ta' Ġunju li fih l-aktar ikun possibbli li tiġi ċċelebrata din il-festa, bħala d-data l-ġdida tal-festa ta' Santa Katerina fiż-Żejtun. Dan id-digriet kellu jibda jseħħ mis-sena 1990. Għalhekk l-aħħar festa f'Novembru saret fis-sena 1989. ki nafu ħi ħafna i ħlDI GAL tal garomni fs ta' Gunju li ebda piiettanzi tan-tar i presità, l-Ghaqda ta' ess Ghaqdiet dawn idiffikai tajiet. x-xewqat li gew ippresentati let haw fuq insermija, ia titulari tal-Parrocca taz-Zejtu Ewoselt tai Gw LL Fin in il-festa. Moghti mill-Kurja ta' l-Arcisgof, Floriana, illum 14 ta' April danilbà Prġarjinti Vigarju Generali A ħa Id-digriet li ħabbar it-trasferiment tal-festa. 12 ta' Novembru 1989 — Billi data mhux fissa għall-festa f'Ġunju setgħet tkun ta' disgwid, wara ħidma mill-arċipriet il-ġdid ir-Rev. Dun Karm Farrugia u ż-żewġ Għaqdiet Mużikali Żwieten u bi qbil mal-kleru, tħabbar li data ġdida tal-festa - f'Ġunju kellha tkun waħda fissa għat-tielet Ħadd f'Ġunju. Għalkemm qatt ma nsistejna li din tkun bilfors id-data tal-festa ta' Santa Katerina fiż-Żejtun, din kienet id-data preferita ta' l-Għaqda Banda Żejtun. Id-destin ried li fl-aħħar kulħadd qabel ma' din id-data. 18 ta' Novembru 1989 — Saret l-aħħar festa f'Novembru. Biex nibqgħu konsistenti mad- deċiżjoni li konna ħadna f'Marzu ta' l-1987. L- Għaqda Banda Żejtun reġgħet ma ħaditx sehem fil- festa. Fil-fatt it-temp għat-tielet sena konsekuttiva reġa' ma kienx galbu. Tħassru l-attivitajiet esterni u għalkemm il-purċissjoni saret bil-ġiri, daħlet fix- xita. 17 ta' Ġunju 1990 — Saret l-ewwel festa fis- sajf. Għalkemm kien għad baqa' xi wħud li baqgħu sentimentalment marbuta mad-data tal-festa f'Novembru, u dawn aħna dejjem fihmnihom, il- kotra qablet li din kienet svolta 'l quddiem mill- akbar għall-ġid taż-Żwieten kollha. Is-Segretarju Joe Agius għalaq din il-ġrajja hekk. Sa ma wasalna għall-ftehim aħħari stinkajna u ġieli batejna. Iżda qatt ma nkiseb xejn mingħajr sagrifiċċju. Ilum ninsabu magħqudin lkoll fi ħsieb wieħed. Irridu naħdmu lkoll flimkien, arċipriet, kleru u l-Għaqdiet Żwieten kollha, sabiex il-festa ta' Santa Katerina tħalli l-akbar ġid possibbli għaż-Żwieten kollha. Bandalora Artistika u Prezzjuża Wieħed mill-effetti ewlenin tat-trasferiment tal- festa għas-sajf kienet spinta kbira 'l quddiem għat- , tiżjin ta' kull xorta. tinżamm l-aktar ġewwa iżda din tintrama fuq il- planċier waqt il-programm vokali u strumentali u tinġarr trijonfalment fil-marċ li l-Banda Żejtun tesegwixxi qabel il-programm. Kien xieraq li l- Għaqda Banda Żejtun ikollha l-bandalora artistika u prezzjuża tagħha. Dun Karm Farrugia, dak iż-żmien Arċipriet taż-Żejtun, waqt il- preżentazzjoni u d-dedikazzjoni tal-bandalora artistika fl-20 ta' Ġunju 1992 lejlet il-Festa. Ġunju 2003 Lawrence Bartolo li kien dak iż-żmien kaxxier tas-Soċjetà ħalla miktub hekk. Kien għall-bidu ta' l-1989 meta jien flimkien ma' Joe Abela u Anthonv Delia, iddeċidenja li nħeġġu lill-membri u partitarji numerużi ta' l-Għaqda tagħna biex nirregalaw lill-każin bandalora artistika. Konna nafu li deħlin għal biċċa xogħol iebsa iżda konna żgur li se nsibu l-għajnuna, għaliex konna nafu li din kienet ix-xewqa ta' bosta membri u ħbieb ta' l-Għaqda Banda Żejtun. Konna nafu wkoll li n-nefqa kienet se tkun kbira għax kulħadd xtaq li jkollna bandalora fl-aqwa tradizzjoni artistika, maħduma b'rakkmu tad-deheb bi kwarniċjun tal-fidda. Iżda konna lesti li nagħmlu kollox bil-qalb u kif jixraq. Konsulent għal dan ix-xogħol kien il-Pittur Żejtuni Toutsaint Busuttil, filwaqt li d- disinjatur kien is-Sur J. Treebv Mi lesta sa Awissu ta' l-1989. Is-Sinjura Emmanuela Galea mill-Imqabba; għamlet ix-xogħol kollu tar-rakkmu li nbeda f'Marzu ta' l-1990 u tlesta f'Mejju ta' l-1991. Kemm il-bellus aħmar kif ukoll l-ornamenti tal-ħjut tad-deheb, antaċċjoli u fjokki nxtraw minn Ruma. Fl-istess żmien konna qed naħsbu biex jinbeda x-xogħol fuq il-kwarniċjun tal-fidda li miegħu tiddendel il-bandalora. Din hi sengħa oħra artiġjanali li f'pajjiżna hawn ftit min baqa' jaħdem fiha. Wara konsultazzjoni l-ftehim għal dan ix- xogħol sar mas-Sur John Bartolo arġentier mill- Isla. Id-disinn sar ukoll mis-Sur J. Treebv u s-Sur Bartolo beda x-xogħol ta' l-immartellar tal-fidda f'Diċembru ta' l-1991 u tlesta f'Mejju ta' l-1992. B'hekk ix-xogħol fuq il-bandalora kien komplut minn kollox. Fl-20 ta' Ġunju 1992, proprju lejlet l-festa, il- bandalora artistika ġiet ippreżentata lill-President ta' l-Għaqda, is-Sur Joe Attard, li rċiviha għan- nom ta' l-Għaqda Banda Żejtun. Din kieent opra oħra ta' ġieħ lill-Għaqda Banda Żejtun u liż- Żwieten kollha. Bil-preżentazzjoni tal-bandalora fuq il-planċier artistiku twattqet ħolma oħra tagħna Ikoll. ikompli f'paġna 67 Programm ta' Marċi li se jindaqqu fil-festa ta' Santa Katerina V.M. Żejtun 15 ta' Ġunju 2003 A. Mizzi G; Camilleri XV Ciappara 110 Anniversarv ,5' Madrid- Parz/ieħtex l Ġunju 2003 Società Filarmonica L-Unjoni, Luqa 9 69 Programm ta' Marċi li se jindaqqu fil-festa ta' Santa Katerina V.M. Zejtun 11 ta' Ġunju 2003 Abel Scolaro Ch. The Blue Banner Kulħadd Magħna L-Ewwel Direttur Il-Famuża Koppla Mill-1995 sas-sena 2000, l-Għaqda Banda Żejtun fiha qed niċċelebraw is-70 Anniversarju, hija baqgħet tkabbar l-attività tagħha. Il-Millenju l-ġdid awgurju għal aktar xogħolu ħidma b'riżq l-Għaqda ġab miegħu entużjażmu ġdid fost is-soċi kollha, Banda Żejtun u ż-Żwieten. kemm anzjani kif ukoll żgħażagħ, u din is-sena li Tħejjija ta' l-uniformi l-ġdida (April 2001) Kumitat Ċentrali Sezzjoni Nisa Quddiem: Jessie Attard u Maria Agius. Wara: Emanuela Caruana, Ġuża Baldacchino u Antonia Bonavia. Is-Sindku u President Joe Attard, jilqa' lir-Rev. Arċipriet Dun Alfred Vella qabel iċ-ċerimonja tal-pussess (1997) Sala Kumitat. kd 'Foper' fid-dħul ta' Sala Fundaturi. Ġunju 2003 67