Waħda mit-toroq prinċipali li taqsam il-Gżira kważi minn nofs hi Rue D'Argens. Din it-triq tibda minn fejn l-għassa ta' l-Imsida, tibqa tiela Ifuq lejn il-Gżira, tgħaddi tmiss ma' dak li darba kien il-famuz Ground tal- Futbol jismu l-Empire Stadium u tibqa' tiela l fuq sat-telgħa tas-Savov fejn tispiċċa l-Gżira u tibda Tas-Sliema. Din it-triq twila li tgħaddi minn nofs il-Gżira u tibqa tiela sa tas-Sliema ġġib isimha minn kunjom ta' kavallier li kien jgħix f'Malta għall-aħħar ta' żmien l-Ordni tal-Kavallieri f'pajjiżna. Dal-kavallier kien jismu Fra Luc de Bover d'Argens u t-triq hi msemmija għaliħ għax kellu residenza tas-sajf li għada teżisti sal-lum fil-Gżira fejn illum hemm Triq Cuschieri qrib il-telgħa tas-Savov. Dal-Kavallier kien nobbli Franċiż li kien imlaħħaq karigi għoljin ħafna fl-Ordni tant li fosthom kien anke l-Kmandant ta' l-Artillerija. Meta wieħed jikkonsidra l-ammont kbir ta' fortizzi u swar li l-kavallieri kienu bnew madwar Malta u Għawdex għad-difiża tagħhom, din il-kariga kienet waħda ta' responsabbilta' kbira ħafna. L-Ordni ma kienetx tistenna rigali personali li jingħataw lill-Gran Mastru meta dan kien jilħaq dil-kariga hekk għolja, pero' kienu jkunu numru kbir mhux ħażin dawk il-kavallieri nobbli u sinjuri minn familthom li kienu jagħtu rigali favolużi lill-Gran Mastru nnifsu jew lill Ordni. Per.ez. meta ġie elett Gran Mastru Manoel de Vilhena li għaliħ hi msemmija t-triq ta' quddiem il-Knisja Parrokkjali tal-Gżira, ingħata monument tiegħu tal-bronż minn Kavallier jismu Fra Felicienne de Savasse u dan il-monument dam żmien twil fil-Forti Manoel f'Manoel Island il-Gżira. Illum dan il-monument qiegħed fi pjazza ewlenija fil-Floriana. Meta laħaq Gran Mastru Francisco Ximenes de Texada (1773-1775) il-Kavallier Fra Luc de Bover d'Argens irregalaħ b'kanun tal-bronż ta' ġmiel liema bħalu li kien magħmul b'sengħa u artistrija tal-għaġeb. Dal-kanun ġie maħdum f'Venezja apposta għal dan il-Gran Mastru. Tant kien sabiħ u majjestuż li meta l-kbir ġeneral Franċiż Napuljun Bonaparte ġie Malta u keċċa lill-Ordni minn Malta, tant għoġbu dal-kanun li meta telaq minn Malta ħadu miegħu flimkien ma' ħafna oġġetti prezzjużi oħra lej l-Eġittu. Iżda ġara li meta Napuljun wasal Aboukir fl-Eġittu seħħet battalja navali kbira fil-baħar bejn il-flotta navali Ingliża u dawn ħatfu l-priża ħadu wkoll dal-kanun kbir u sabiħ li kien ħallas għalih il-Kavallier d'Arġens bi flusu u tqiegħed għall-wiri bħala oġġett ta' valur kbir l-ewwel fit-Torri ta' Londra u llum jinsab fl-Armerija Nazzjonali ta' Leeds fl-Ingilterra. Fra Luc de Bover d'Argens kellu wkoll ħafna għall-qalbu l-Knisja ta' Santa Barbara fil-Belt Valletta. Lil din il- knisja taha bosta kalċijiet prezzjużi kif ukoll abiti liturġiċi ta' valur għoli biex jintużaw kemm fil-funzjonijiet reliġjużi kif ukoll għat-tiżjin ta' din il-knisja. Meta l-famuz Dun Gejtanu Mannarinu li kien mexxa l-irvell tal-qassisin kontra l-Ordni tal-Kavallieri kien qiegħed Għawdex kien jorganizza purċissjonijiet li kienu ftit u xejn esaġerati fil komportament tagħhom. Per. eż. tfajliet li kienu jieħdu sehem fihom kien iġagħalhom jaħbu wiċċhom bil-maskri, jilbsu mkatar fuq rashom u jxiddu kuruni tax-xewk. Waqt il-priedki tiegħu kien jibda jsawwat lilu nnifsu fuq il-pulptu u kien jagħmel aġir ieħor bħal dan li kien esaġerat wisq. Darba minnhom il-kavallier d'Argens kien fuq xogħol Għawdex u ra dan kollu jsir u rrapurtafi lill-Gran Mastru u lill Awtoritajiet Ekklessjastiċi. L-Isqof Pellerano ordna lil Dun Gaetano Mannarinu jinġieb Malta quddiemu u ssospendieħ milli jkompli jippriedka u jagħmel aktar ċerimonji reliġjużi bħal dawn. Tistgħu taħsbu x'animosita' kibret bejn Dun Gaetano u l-kavallier d'Argens. Programm tal-Festa Madonna tal-Karmnu - Gżira 2016 7 39 Jiġifieri kif qegħdin taraw dan il-kavallier Fra Luc de Bover d'Argens li għaliħ msemmija Rue d'Argens kien wieħed mill-kavallieri prominenti u protagonisti sew fl-Ordni fi żmienu u kien involut ħafna fit-tmexxija ta' pajjiżna qabel ġew il-franċiżi f'Malta. F'li spazju limitat li għandna ma nistgħux inkomplu niżvolġu aktar kemm fuq dan in-nobbli kavallier u l-anqas fuq it-triq innifisha li ġġib ismu li hemm wisq xi tgħid fuqha. Anke fuq ir-residenza tas-sajf li kellu fil-Gżira, li dan l-aħħar kelli x-xorti nidħol fiha wkoll, hemm ħafna xi tgħid fuqha. Ta' min jgħid ukoll li barra li hi triq prinċipali fil-Gżira, Rue d'Argens hi waħda mill-ftit jekk mhux l-unika b'isem franċiż f'Malta. Nisperaw li 1 quddiem inkunu nistgħu nkomplu ntukom aktar tagħrif interessanti u storiku dwar dan il-bniedem. (Tagħrif miġbur mill-Bibjoteka Nazzjonali ta' Malta mill-ktieb 'Histories of Malta' miktub minn Giovanni Bonello u minn 'Bliet u Rħula Maltin' ta' Alfie Guillaimer.) ż 1 jFax: (350) 21 312435 Full Load Wash (Max 6kg) ġ' Drv o ' We Provide Soap ċ conditioner Gżira Road, Gżira Tel. la' Linda Bar Programm tal-Festa Madonna tal-Karmnu - Gżira 2016