Il-mużika fil-knisja fil-ġranet tal-festa hija aspett tassew importanti ta' kull festa għax tagħti ċerta solennità lill-funzjonijiet tal-festa. F'Malta fis-seklu XIX, kien hawn żewġ familji marbuta mal-mużika tal-knejjes; dawn kienu l-familji Nani u Bugeja. Fejn tidħol din il-mużika, Malta kienet qisha maqsuma f'żewġ partiti min ma' Naniu min ma' Bugeja. Il-knisja tagħna nfetħet fis-26 ta' Ġunju 1881, b'festa tassew solenni. Dakinhar filgħodu saret quddiesa solenni fid-9.00am,u l-mużika kienet diretta mis-Surmast Anton Nani.' Il-mużika tas-Surmast Nani, terġa' tissemma fil-festa titulari ta' l-1894.2 Fil-festa ta' l-1908, il-mużika kienet f'idejn is- Surmast Albert Vella, li reġa' ħabbat ukoll fil-festa ta' l-1912. l Fl-1919 minħabba xi nuqqas ta' ftehim, il-mużika tal-festa tħalliet f'idejn is-Surmast Paolino Vassallo' u l-istess reġa' ġara fis-sena ta' wara.' Iżda s-Surmast Vella reġa' ħabbat fil-festa titulari tas-snin 1923, 1927, 19287 l-imsemmi Surmast Albert Vella, li kien il-Maestro di Cappella ta' diversi knejjes miet ġewwa Tas-Sliema fid-29 ta' Lulju 1931, fl-età ta' 65 sena.$ Is-Surmast Ferdinandu u Ġużeppi Camilleri Fil-festa titulari ta' l-1932, nafu li l-mużika kienet tas-Surmast Camilleri iżda ma nafux jekk is-surmast kienx Ferdinandu jew inkella ibnu Ġużeppi' u nsibu li fis-sena ta' wara (1933) l-ispejjeż tal-mużika tal- festa laħqu s-somma ta' £11.10 Iżda fl-1938 jingħad biċ-ċar li ħabbat is-Surmast Ġużeppi Camilleri, li ngħata l-ħlas ta' £14 għal tliet servizzi, li probabbilment kienu Translazzjoni u Primi Vespri, quddiesa solenni u Sekondi Vespri. l Il-mużika tas-Surmast Camilleri terġa' tissemma fil-festa titulari ta' l-1940, li ġiet iċċelebrata l-Ħadd 9 ta' Ġunju 1940, jiġifieri lejlet il-bidu tal-gwerra ma' l-Italja. Dik is-sena s-Surmast Camilleri ħabbat kemm fit-Tridu u lejlet u nhar il-festa. Kitba ta' Winston L. Zammit B.A. (Hons.) Aspetti tal-Festa Tagħna Nru. 10 Il-Mużika tal-Knisja fil-Festa Fis-sena ta' wara sar ħlas għall-mużika iżda ma nafux minn min.l Fil-festa tas-sena ta' wara 1942, meta parti mill-knisja kienet sfat imġarrfa, minħabba l-attakk mill-ajru ta' l-1 ta' April 1942, ma tissemmiex mużika. Is-Surmast Ferdinandu Camilleri f'Tas-Sliema fit- 8 ta' Marzu 1942 fl-età ta' 83 sena.'5 Fis-sena ta' wara 1943 billi Malta ma kinitx għadha fi stat ta' assedju, u kienet se ssir l-invażjoni ta' Sqallija, il- festa reġgħet ġiet iċċelebrata b'ċerta solennità. Ħabbat is-Surmast Camilleri, din id-darba żgur Ġużeppi, fit-Tridu u fil-festa proprja.'' Is-Surmast Camilleri reġa' ħabbat kemm fit-Tridu u fil-festa ta' l-1944, fil-festa ta' l-1945, meta t-Tridu sar biss bil- vuċijiet, u fl-1946 u fl-1947 meta kemm it-Tridu u l- festa, saru bil-mużika. It-tagħrif dwar il-mużika fil-ġranet tal-festa fis- snin 50 tas-seklu għoxrin huwa skars ħafna. Nafu li fl-1951 sar ħlas ta' £40 għall-mużika tal-festa, filwaqt li fl-1960, il-ħlas kien ta' £48, iżda ma nafux lil min sar il-ħlas. Iżda huwa wisq probabbli li l-ħlas sar lis- Surmast Ġużeppi Camilleri. Bejn l-1965 u l-1967 il-mużika tal-festa kienet f'idejn il-mużiċista Patri Ġakkin Grech OFM, iżda fl-1968 meta l-parroċċa fakkret b'solennità kbira l- ħamsin anniversarji mit-twaqqif tagħha, il-mużika tmexxiet mis-Surmast Ġużeppi Camilleri. Patri Ġakkin Grech reġa' ħabbat fil-festa titulari tas-snin 1969, 1970, 1971, 1973, u fl-okkażjoni tal-festa titulari ta' l-1970 żanżan quddiesa b'żewġ vuċijiet bil-Malti. Billi wara l-kapitlu provinċjali ta' l-1973, Patri Ġakkin Grech OFM mar iwettaq il-Ministeru Pastorali tal-Kanada, il-mużika tal-festa titulari reġgħet għaddiet f'idejn is-Surmast Ġużeppi Camilleri, li reġa' ħabbat fis-snin 1974-1976. Fl- 1976 kienet l-aħħar sena li fiha ħabbat is-Surmast Camilleri. Is-surmast kien jidher għajjien sewwa, tant li f'dik is-sena ma mexxiex l-orkestra mill- gallarija ta' l-orgni, iżda qagħad isfel fil-kappellun ż Festa — ii ta' San Lawrenz. Fil-fatt is-Surmast Camilleri miet xahar wara fid-19 ta' Awissu 1976. Fis-sena ta' wara (1977) fit-Tridu ħabbat is- Surmast F.X. Sammut, filwaqt li l-Primi Vespri u l- quddiesa solenni tal-festa saru bil-mużika tas- Surmast Camilleri. Is-Surmast F.X. Sammut reġa' ħabbat fil-festa titulari ta' l-1979. Il-Mużika tas-Surmastrijiet Bugeja Fil-festa titulari ta' l-1980 il-mużika bit-Tridu tmexxiet mis-Surmast Joe Galea, filwaqt li fil-festa l-mużika kienet tas-Surmastrijiet Bugeja u ġiet esegwita mill-mużiċisti taħt id-direzzjoni ta' Patri Salv Galea OP. B'hekk daħlet fil-ġranet tal-festi l- mużika tas-Surmastrijiet Bugeja li bqajna nisimgħu s'issa, kull sena taħt id-direzzjoni ta' Patri Salv Galea OP. Sa l-1993 Patri Salv kien jagħmel tliet servizzi li kienu t-Translazzjoni u l-quddiesa solenni ta' lejlet il-festa, il-quddiesa solenni ta' nhar il-festa, u s- Sekondi Vespri nhar il-festa filgħaxija. Iżda mill- 1994 dawn is-servizzi saru biss tnejn billi tneħħew is-Sekondi Vespri ta' nhar il-festa. Ta' min isemmi wkoll li fl-1989, fil-ġranet tal-festa bdiet tindaqq antifona ġdida, kompożizzjoni ta' Patri Anton Briffa OFM Cap, li ġiet regalata lill-knisja parrokkjali mill- każin tal-Banda Sliema bit-tħabrik ta' Patri Rajnerju Zammit OFM Cap, iben il-parroċċa. Dwar it-tridu f'dawn l-aħħar snin, il-mużika dejjem kienet taħt id- direzzjoni tas-Surmast Tonv Perrv, li f'dawn il-ġranet jidderieġi wkoll il-kor parrokkjali. 6 Fil-programm tal-festa ppubblikat fil-gazzetta Malta nhar it-12 ta' Ġunju 1923, ntqal li La Musica verra diretta dal bravo Maestro Signor filwaqt li fil-g $- Malta Tagħna, 15 ta' Awissu 1931, Malta 301 Julv 1937 9: L-Anġlu tal-Paċi, Lulju 1932, No.7 p.253. 9 A(rkivju) P(rovinċjali) P(atrijiet) M(inuri) V(alletta) / Atti oriġinali Sliema, Vol. gazzetta Malta tad-19 ta' Ġunju 1928 insibu mniżżel li La Musica sara diretta dal Mro. Għal dawn is-servizzi s-Surmast Camilleri tħallas £9.10.0 5 Leħen is-Sewwa, 11 ta' Marzu 1947. Il-ħlas kien biss bi £3. Probabbilment kien is-servizz tal-quddiesa tal-festa. Is- Surmast Camilleri ngħata s-somma ta' £22 għas-servizz tiegħu. Minn din ir-referenza 'l quddiem, it-tagħrif kollu huwa fil-pussess ta' l-awtur.