kbira din ir-rebħa li telqu mill-għaqda u għadhom sal-lum mhumiex memb oblill-Qaqda EKovini tal-Baned Il-Għaqda Każini tal-Banda ilha mwaqqfa għal iżjed minn ħamsin sena. Fis- 16 ta' Settembru 1947 inżammet laqgħa li ġiet imsejħa mill-Kumitat tal- Każin San Ġużepp, Ħamrun, li għaliha attendew delegati tal-każini tal-banda li kienu mwaqqfa dak iż-żmien. L-iskop li għalih twaqqfet il-għaqda, fl-1947 kien: Lijinħoloq korp li jirrappreżenta lill-każini kollha quddiem l-awtorità. U ttejjeb il-kondizzjonijiet li fihom kienu qed jaħdmu l-każini dak iż- żmien. Kien żmien ta' wara l-gwerra meta Malta kienet qegħda tfiq mill-ġrieħi tal- gwerra. Il-problemi soċjali kienu kbar. Ħafna mill-bandisti kienu qed isiefru, bosta mill-każini sfaw bi ftit bandisti jew xejn. Biex ikomplu jaqdu d-dmirijiet tagħhom il-każini riedu flus iżjed f'idejhom u l-flus fl-idejn kienu ftit . Biex titwaqqaf din il-għaqda ġiet magħżula kummissjoni u taħt it-tmexxija tas- Sur M.A. Delia (rappreżentant tal-Banda San Ġużepp, Ħamrun) li kien l- idejatur ta' din l-inizjattiva inkiteb statut u ġie approvat mill-membri. Bl-intervent ta' l-għaqda l-ġdida ti ftit żmien is-sitwazzjoni fil-każini bdiet tinbidel. Ġiebet bosta konċezzjonijiet (concessions). Fl-ewwel Rapport Annwali li nqara fil-laqgħa Ġenerali li saret fl-20 ta' Frar 1949, is-Segretarju Albert E. Scicluna (Banda Sliema) semma li fost attività oħra l- 'Associa- tion', kif kienet magħrufa dak iż-żmien kienet ġabet dawn il-vantaġġi. Il-Banedlisa dak iż-żmien kienu jwettqu żewġ programmi tal-lottu fis- sena bdew jiġu mitluba li jagħmlu wieħed biss. Fil-qagħda mwergħa tal-pajjiż ta' dak iż-żmien din kienet solliev kbir. 2. — Minħabba l-liġi tal-lottu l-każini ma setgħux jorganizzaw tombli, iżda setgħu jagħmlu fiera fix-xahar. Saret talba biex il-każini jkunu jistgħu jorganizzaw tombla fil-każini. Din it-talba ġiet aċċettatha b'xi kondizzjonijiet. Kienet għada kif twaqqfet il-Lotterija Nazzjonali u l-kunsill talab li l- każini jkunu aġenti u jistgħu jbiegħu l-biljetti. Xi snin wara din l-attività ġiet illiberalizzatha u kulħadd seta' jagħmel dan. Saret talba wkoll dwar kontroll tal-kera tal-każini. Festi Nazzjonali l Bis-saħħa ta' din l-għaqda l-ġdida il-għaqdiet tal-każini bdew jiġu rrappreżentati fuq il-Kumitati li kienu joganizzaw il-festa Nazzjonali tat-8 ta' Settembru u l-Karnival. Il-Baned minn klijenti tal-Karnival saru organizzaturi. Bis-saħha ta' din ir-rebħa ta' l-għaqda tal-każini ta' l-irħula bdew jidħlu jdoqqu l-Belt minkejja l-oppożizzjoni qawwija tal-baned tal-belt. Tant ħaduha Fl-1954 din il-għaqda laħqet ftehim mal-kumpanija tar-Rediffusion li bi saħħa tiegħu ġie maħtur uffiċċjal ta' l-għaqda, li kien jissejjaħ Liaison O ficer/Xandir, biex jagħżel hu l-baned li jinstemgħu kull nhar ta' Ħadd. Ta it-tmexxija għaqlia ta' Karmenu Grima (Banda Żejtun) ġew ifformulati Soċjetà Filarmonika San Bartilmew Festa 2 regolamenti u ntlaħaq ftehim bejn il-każini. Meta ħadt dan is-servizz f'idejja fl-1978 stajt nara l-għaqal ta' min kien rawwem dan is-servizz. Għal 47 sena dan is-servizz mexa tajjeb u qatt ma nqalgħu nċidenti. Il-P.B.S. dehrilhom li minn Ġunju ta' din is-sena (2001) dan is-servizz għandu jieqaf. Il-lum il-qagħda tal-baned inbidlet, imma l-problemi għadhom magħna. Problemi ġodda. Forsi l-aktar problema li għandna bħalissa hija l-problema tal-bandisti. Jekk xi ħadd jistaqsini x'inhu l-akbar difett tal-baned Maltin, mingħajr tlaqliq inwieġeb 'il marda ta' l-entużjażmu. Bħala attivist fil-baned jien kburi b'din il-marda. Hija l-isbaħ bandiera li għandna. Il-Każini huma mimlija b'entużjażmu. Min jikkritikana għadu ma jistax jifhem l-entużjażmu li jeżisti f'dawn il-każini. Hemm bżonn li dawn it-talin nikkonvinċuhom li mhux se jirnexxilhom jeqirdu dan l-entużjażmu. Kondizzjoni Liberali Il-Każini twieldu b'idejat liberali. Indipendenti minn kull awtorità oħra. Dejjem għożżew din il-liberta. Kultant niddubita jekk humiex ideat anarkiċi. Iżda kull idejoloġija taqa' quddiem ir-regoli ekonomiċi. Huwa dan il-massimu li hemm bżonn nifhmu. Ma tridux minn jikkmandana kemm nagħmlu marċi, kemm indumu, kemm ikollna bandisti, kemm nongfu. Ma rridux minn jispjegalna l-konsegwenzi. In-numru tal-bandisti huwa limitat, ma tistax iżżidu. Meta tiddivihl Mal- matematika ma tistax tiċċajta. X'nagħmlul Naqgħu għal-liġi tas-suq. Min joffri l-iżjedl Imbagħad ingergru bil-prezzijiet esaġerati. Naħseb li din hija t-triq żbaljata. It-triq li hawn min qed japprofitta ruħu minnha, u jkompli jisloħna. Biex insolvu l-problema tal-bandisti, jinħtieġ sforz kollettiv fuq bażi nazzjonali. Jinħtieġ li mhux nibqgħu nikkompetu iżda li nikkoperaw. Din il-koperazzjoni trid tiġi mir-rieda konvinta tagħna. Jien ma nemminx fl- imposizzjoni ta' kondizzjonijiet, iżda fil-konviżjoni. - L-ewwel darba li attendejt għal-laqgħa ta' l-Għ. K. B. ġiet diskussa din il- problema. Il-lum għadna niddiskutuha. L-ideat għadhom l-istess. Għadna m'aħniex konvinti li qegħdin żbaljati. It-turija ta' din il-konvinżjoni trid issir fi ħdan il-Għaqda Każini tal-Banda mill-membri u mhux imposta minn fuq, kif qegħdin jippretendu x'uħud. Nawgura Festa sabiħa lil kulħadd. AL Xalla- Qegrelar ul ċjhaqda OKaxini tal-RBanda