Bħal ma rajna, il-bniedem, l-aktar ġdid fuq wiċċ il-ħolqien, jista' jasal. biex jifhem xi ftit mill-ħajja tan-Natura. Iżda ma għandux biex jitkabbar wisq, għax kull ħila li għandu. jafha lil Min għamlu; u iżjed ma jitgħallem, aktar jagtiraf iċ-ċokon tiegħu . : ħdejn il-kobor tal-Ħallieq, li jidher wisq tajjeb fil-għeġubijiet tal- Ħolqien li tana. Mejju 1931 MIN FEJN ĠEJ L-ISEM NAXXAR in-Naxxar hu wieħed mill-eqdeim irħula ta' Malta. Ara kemm hu hekk li, fost l-ewwel għaxar parroċċi li saru għall- Maltin, fis-sena 1436, mill-isqof Mons. Senatore De Mello, hu msemmi l-ewwel wafida. Imma mhux fuq dan irridu nitkellmu, iżda fuq l-isem tiegħu, li ħabbel bosta mħuħ ta' għorrief u mhux gliorrief. L-isem ta' dan ir-raħfal hu wieħed minn dawk li jiefidu l-artiklu, hekk: in-Naxxar. Ma' l-ewwel daqqa ta' għajn, jidher li hu magħmul mill-verb naxar, u jfisser dak li jonxor, bħal ma żabbar ifisser dak li jiżbor, Għalhekk bosta nies għadhom igħidu, sal-lum, li dan ir-ralial issemma' hekk, għaliex San Pawl, meta ġiċ Malti, il-liwejjeġ tiegħu, imxarrbin bil-bafiar u bix-xita, matru naxruhom hemmhekk. Tassew li din: ħaġa tal-għaġeb. Għax minn San Pawl il-baħar, fejn l-Appostlu ra' l-għarqa, san- Naxxar hemm ġibda ġmielha, u biex jonxru il-ħwejjeġ, ma kienx hemm għalfejn jagħmlu din il-mixja kollha, l-aktar li San Pawl, hemm xemx biż-żejjed, araw kemm li l-kiegħ tad-dafila jissejjaħ ix-Xemxijal Mela din il-ħaġa mhijiex ħlief ħrafa, maqlugħa minn moħfi in-nies 1 , 7 Inqas jista' jkun li l-isem ta' Naxxar ġejj minn maxar. Dan il-verb ifisser, jew tperreċ il-fiwejjeġ biex. jinxfu mill-indewwa, jew tofroq l-injam, kif ingħidu l-lum, b'kelma barranija, fisserra. Issa meta x'imkien jissemma', jissemma' għal xi ħaġa li tkun fih Imma l-liwejjeġ jonxruhom kullimkien u mhux in-Naxxat biss, imma mad-dinja kollha, mela ma satax issemma' għalhekk, Iżjed, qatt ma nafu li l-inħawi ta' dan ir-raħal kienu magħrufin għax fihom kienu jonxru, jew jisserraw, l-injam, l-aktar li: Malta ma nafux li kien hawn siġar kbar, u meta ġew il-Kavalieri, il- Maltin ma kenitx issajjar bil-liatab, iżda b'ħaġ'oħira. Mela n-nisel ta' dan l-isem jetitieġ infittxuh band'olira, , Afħina nafu li dan ir-raħjal qadim kien l-eqreb lejn San Pawl il-Baħar, u tela kienu l-ewwel nies ta' Malta li semgħu l-kelma tal-Appostlu u ħaddnu d-din nisrani. Issa aħna nafu li, fost in- nies tal-lvant, meta l-insara ħadu isem, ma ħaduhx minn Kristu, u jissejjħu Kristjani, imma ħadu l-isem mill-belt fejn Kristu kien trabba', Nazaret, u jissejjfiu Nażarei, Nażrin, kif alina ut l-Għarab għadna nsejjħulhom: insara. Mela, imliabba l-ġrajja li rajna, aktar nemmnu li l-isem Naxxar ġej minn nisel wieħed bħal insara; għaliex l-ittri ż, su x malajr jinbidlu bejniethom. Ftit il-bogħod mir-raħal, fejn jintemm irdum li jati għal majjistral ta' Malta, hemm knisja żgħira, imsejjħa ta' S. Pawl tat-tarġa. Tarġa tfisser taraġ, u tfisser ukoll tok għali, qisu tarġa kbira. Għandna minn fomm in-nies, li meta San Pawl ippriedka minn Malta u semgħuh Għawdex, kien qiegħed sewwa sew jippriedka minn hawn. Dan iwettaq it-tifsira tal-kelma Naxxar li tajna. Ta' din il-fehma kien ukoll il-għaref tabib malti Nikol Zammit,li meta għamel kitba għar-tħula kollha ta' Malta, lin-Naxxar għamillu kelmtejn biss, imma li jfissru bosta: Prior Credidi, li bil-malti jfissru: l-ewwel li emmint. Ta' din il-fehma kien nkoll Annibale Preca, Patri Magri, u bosta olirajn. Toliroġ gliaġeb, saħansitra l-għamla tar- taħjal donnha twettaq din it-tifsira. Min iħares lejn il-mappa ta' Malta, malajr jintebaħ. li n-Naxxar għandu għamla ta' Salib, u ' l-biċċa ta' fuq tas-salib magħmula mil-knisja l-kbira. Mela l-isem Naxxar hu ta' min iġħożżu wisq, għax ifakkarna fl-ewwel nies ta' Malta li ħaddnu t-twemmin ta' Ġesit Nafiseb li l-karrejja malajr intebħu li jiena ktibt dawn il- ' kelmtejn, għall-imħabba li nħobb ir-rafial fejn qattajt tfuliti l