IL-KNISJA TA' SAN PUBLJU, FLORIANA, F'GĦELUQ IL-175 SENA PARROĊĊA Il-problema ta' nuqqas ta' djar għall-popolazzjoni fil-Belt Valletta wasslet lill-Gran Kunsill tal-Ordni ta' San Ġwann. biex iħejji pjan għall-belt ġdida barra minn dik kapitali biex tittaffa l-problema ta' nuqqas t'akkomodazzjoni. Dan wassal biex il-Gran Mastru Fra Antonio Manoel de Vilhena bena l-ewwel 20 blokk residenzjali fil-wesgħa t'art li qabel kienet tħalliet mingħajr bini għal skopijiet strateġiċi u semmieha għalih 'Borgo Vilhena'. Il-popolazzjoni bdiet tikber u kienet tinħass sew il-ħtieġa li l-Furjaniżi jkollhom post milħuq tajjeb fejn jaqdu il-Furjaniżi setgħu jiffrekkwentaw għall-qadi spiritwali tagħhom. Iżda, l-Furjaniżi ma kenux kuntenti li kellhom jinqdew fi knisja daqstant 'l bogħod. Konsegwnentement, imħeġġeġ mill-Furjaniżi u oħrajn f'Tal-Pieta', fis-7 ta' Jannar 1724, l-Isqof Gaspare Gori Mancini kien mitlub biex il-knisja tal-Madonna tad-Duluri f'Tal-Pieta', tinqata' minn dik ta' San Pawl Nawfragu, u li din kellha tħaddan fiha l-Floriana wkoll, iżda t-talba ġiet miċħuda. Fl-24 ta' Settembru 1724, il-GM De Vilhena bagħat petizzjoni lill-Papa Innocent XIII fejn talbu biex tiġi kkunsidrata t-talba għall-parroċċa fil-Floriana. Dan sar bil-għan li l-knisja ta' Sarria, li kienet taħt il-ġurisdizzjoni tal-Ordni, tkun il-parroċċa l-ġdida. Iżda l-Isqof Gaspare Gori Mancini oġġezzjona għax ma riedx li jkollu parroċċa li ma kenitx taħt il-ġurisdizzjoni tiegħu. Sadattant l-Isqof Mancini ta l-kunsens tiegħu biex tinbena knisja ġdida fil-Floriana U l-ewwel ġebla saret fit-2 t'Awwissu 1733 u tbierket mill-Isqof ta' Malta Alpheran de Bussan, fil-preżenza tal-Gran Mastru. Il-knisja l-ġdida ta' San Publju ġiet ikkonsagrata mill-Isqof Vincenzo Labini fit-28 ta' Marzu 1792, u minn din id-data 'l quddiem il-petizzjonijiet lill-awtoritajiet ekkleżjastiċi biex il-Floriana jkollha l-parroċċa tagħha, ma waqfux. Kien ukoll inqala' l-inkwiet meta f'xi okkażjonijiet kien ikun hemm il-preżenza tal-Kapitlu ta' San Pawl waqt xi cerimonji reliġjużi fil-Floriana, u f'xi wħud minnhom kellha tintervjeni l-ġustizzja biex iżżomm il-bon ordni. Kellhom jgħaddu bosta snin li matulhom il-Furjaniżi sabu reżistenza qalila u kontinwa kemm mill-awtoritajiet ċivili kif ukoll ekkleżjastiċi, li ħassew li bis-separazzjoni ta' parroċċa għalihom il-Furjaniżi ma kienx jaqblilhom. Sewwa sew fid-29 ta' Marzu 1788, il-GM Emanuel de Rohan (1775-1797), irrakkomanda b'ħerqa li l-knisja tal-Floriana kellha tiġi elevata għall-parroċċa. F'komunikazzjoni dettaljata lis-Santa Sede, ippubblikata fl-1839, Dr. Kan. Giovanni Romei, segretarju tal-Kapitlu ta' San Pawl Nawfragu, elenka r-raġunijiet għaliex it-talba għall-parroċċa separata ma kellhiex tintlaqa'. Iddikjara wkoll li l-ispirtu ta' ribeljoni kien saħansitra ġej ukoll minn saċerdot Gaetano Buttiġieġ li, t-talba tiegħu fid-9 ta' Lulju 1770, mhux biss kienet rifjutata imma saħansitra kien immultat 500 skud tad-deheb u mhedded bl-iskomunika jekk hu jew sħabu jerġgħu jagħmlu talba simili. Soċjeta' Filarmonika Vilhena 14, Triq Sant' Anna Saħaq ukoll li l-Furjanizi kienu moqdijin tajjeb bis-servizzi pastorali offruti mill-Kapitlu u ma kienx hemm ġustifikazzjoni għat-talba ta' parroċċa għaliha. Il-konklużjoni ta' Dr Romei kienet li s-separazzjoni ma kenitx neċessarja u li kieku l-petizzjoni kellha tintlaqa', kien ikun ifisser ingratitudni lejn il-Kapitlu tal-Belt. Id-diżgwid bejn il-Furjaniżi u l-Kapitlu baqa' għaddej għal numru ta' snin wara. Pero' wieħed mill-fatturi importanti li forsi kellu effett, u li kellu jiddetermina t-talba favorevoli tal-Furjaniżi kien propju meta faqqgħet l-epidemja tal-pesta fl-1813. L-abitanti tal-Floriana li kienu jiddependu għal kollox mill-kanonċi ta' San Pawl għall-amministrazzjoni tas-sagramenti, ma bdewx jingħataw assistenza regolari, anke minħabba l-fatt li l-bibien tal-Belt Valletta kellhom jinżammu magħluqin biex ma tkomplix tinxtered il-marda qalila. Ġew irreġistrati numru sostanzjali ta' dikjarazzjonijiet bil-ġurament u quddiem nutar pubbliku li jixhdu dan kollu. Iżda d-determinazzjoni u l-insistenza tal-Furjaniżi kompliet bla waqfien , u propju fil-15 t'April 1842, l-Isqof Francesco Saverio Caruana bagħat talba formali lill-Kongregazzjoni Sagra f'Ruma fejn irrakkomanda favorevolment is-separazzjoni tal-parroċċa ta' San Publju fil-Floriana minn dik ta' San Pawl Nawfragu fil-Belt, Valletta. Madankollu l-verdett tal-Kongregazzjoni Sacra kellu jiġi deċiż fit-28 ta' Jannar 1843. F'dan il-jum kellu jsir talb u sawm (b'ħobż u ilma biss) biex il-Providenza Divina tinterċedi għal deċiżjoni favorevoli. U kif kien mistenni din id-darba l-Kongregazzjoni Sacra ddeċidiet favur it-talba għas-separazzjoni tal-parroċċa u fl-4 ta' Frar 1843, l-aħbar ta' ferħ xterdet ma' Malta kollha u l-popolazzjoni laqgħet bil-ferħ din l-aħbar sabiħa. Minkejja dan, xorta kien hemm xi oġġezzjonijiet minħabba d-deċizjoni. Iżda kien jidher ċar li l-Floriana kien ħaqgha li ssir parroċċa kif jixhed kuntratt pubbliku quddiem in-Nutar Ignatio Molinas u ffirmat minn madwar 500 persuna (professjonisti, kummerċjanti, saċerdoti u oħrajn), li jsostni li fil-Floriana l-popolazzjoni kienet tlaħħaq mas-7,000 persuna u li l-istess belt kellha struttura ċivili b'saħħitha li timmerita parroċċa għaliha. Barra minn hekk kien hemm lokalitajiet ferm izgħar mill-Floriana li kellhom parroċċa għalihom u li l-kwestjoni kollha kienet purament frott tar-ras iebsa. Insibu wkoll li l-protesti mill-Kapitlu ta' San Pawl issuktaw u saħansitra reġgħet ġiet ippreparata petizzjoni lill-Gvernatur Sir Henrv Bouverie, bi 'l fuq minn 1000 firma biex ma jippermettix li d-deċizjoni tiġi attwata. Ġara iżda li ħafna milli ffirmaw il-petizzjoni kienu persuni illitterati li ffirmaw b'salib. Id-dikjarazzjoni quddiem in-Nutar Pubbliku Ignatius Molinas fl-14 ta' Mejju 1843 tallega li ħafna minn dawk li ffirmaw il-petizzjoni kienu żgwidati għax ħasbu li l-kwestjoni kienet għad-difiża tar-Reliġjon. Fil-fatt meta l-kwestjoni saret pubblika, ħafna minn dawk li ffirmaw talbu li isimhom jiġi rtirat mill-petizzjoni. Intant, fil-31 ta' Lulju 1843, il-Papa Gregorju XVI approva d-digriet tas-separazzjoni li ntbagħat lill-Arċisqof Francesco Saverio Caruana għall-firma tiegħu. Dan id-digriet ġie ffirmat mill-istess Arcisqof fl-4 ta' Marzu u kien iċċirkolat fil-5 ta' Marzu 1844 u mwaħħal mal-bibien tal-parroċċi kollha ta' Malta b'seħħ mis-7 ta' Marzu 1844. 7777 Soċjeta' Filarmonika Vilhena 14, Triq Sant' Anna FE 7 Floriana, FRN 9013 7: www.vilhenabc.com L-ewwel Kappillan inħatar Dun Ġuzepp Ellul li kien ukoll promutur favur it-talba u kellu kull stima mill-Furjaniżi ta' dak iz-zmien li laqgħuh bil-ferħ u bit-tislima 'Faccia fronte al Cattedral(e), ngħajtu viva dejjem, għax Dun Pepp Notamenti miġbura minn Publio Agius minn dawn 'id-dokumenti- i Petizzjoni ppubblikata fl-1839, lis-Sagra Kongregazzjoni minn Dr. Kan.Giovanni Romei, segretarju tal-Kapitlu ta' San Pawl Nawfragu. Is-Subborg tal-Furjana w il-Parroċċa Tiegħu — Antonio Agius ' $ w il-Festa t-Tajba lil Kulħadd ; (el rġiEboook com hedentalractċemata Soċjeta' Filarmonika Vilhena 14, Triq Sant' Anna