:: Għaqda Mużikali San Ġużepp. L-Arloġġi tal-Kampnar tal-Paroċċa tal-Madonna ta' Loreto L-Elizabeth Tower f'Londra, ir-Rajabai Tower f'Mumbai, l-iSpasskava Tower f'Moskow, it-Torre dell'Orologio f'Venezia, u z-Zvtglogge Clock Tower f'Bern, l-Isvizzera huma x'uħud mill-aktar torrijiet tal-arloġġ jew hekk imsejħa kampnari famużi fid-dinja. Jista' jingħad, li tmur fejn tmur f'ħafna mill-postijiet tad-dinja, xena mill-aktar komuni hija dik tal-kampnar. Eżempju tipiku huwa l-Elizabeth Tower f'Londra (xi kultant imsejjaħ b'mod żbaljat bħala l-Big Ben. Dan l-isem jappartjeni biss lill- qanpiena li nsibu fih). Għalkemm il-kampnari, jew it-torrijiet tal-arloġġ, illum huma aktar ammirati għall-estetika tagħhom, dawn darba servew skop importanti. Qabel nofs is-seklu għoxrin, ħafna nies ma kellhomx arloġġi, u qabel is-seklu 18 anki l-arloġġi per se kienu rari, Saħansitra, l-ewwel arloġġi fil-kampnari ma kellhomx faċċata (dial), iżda kienu biss arloġġi li jsemmgħu l-qniepen sabiex isejħu lill-komunità tal-madwar għax-xogħol jew għat-talb. Għalhekk huma kienu tqiegħdu fil-kampnari biex il-ħoss tal-qniepen ikun jinstema' minn distanza twila. Normalment, dawn it-torrijiet tal-arloġġ kienu mqiegħda fic-ċentri tal-ibliet u spiss kienu jkunu l-itwal strutturi tal-post. Kif dawn it-torrijiet saru aktar komuni, id-disinjaturi rrejalizzaw li l-aħjar ikun hemm dial fuq barra tat-torri sabiex il-poplu jkun jista' jaqra l-ħin meta jkollu bżonn. Ta' min jgħid ukoll, li dawn it-torrijiet ġew mibnija bħala strutturi awtonomi jew parti minn bini muniċipali jew parti minn knisja, bi ħsieb li jitwaħħal wiċċ t'arloġġ jew kif ħafna drabi kien il-kas, erbat uċuh. Il-kampnar tal-parroċċa tagħna, li jagħmel parti mill- knisja, ġie mibni bil-ħsieb li fih jitwaħħlu erba' arloġġi. Infatti, f'kull faċċata tal-kampnar insibu toqba ta' madwar sitt piedi sabiex fihom jitpoġġa wiċċ ta' arloġġ. Madwar ħames snin ilu, l-Arċipriet Dun Frankie Bajada, vara proġett ambizzjuz ieħor, wara dak tal-qniepen, jiġifieri l-proġett li jinħadmu l-erba' arloġġi tal-kampnar. U llum nistgħu ngħidu li l-proġett wasal fl-aħħar fażi tiegħu u fi ftit xhur oħra se jkun jista' jitgawda mill-poplu Għajnselmiż. Iżda sabiex wieħed ikun jista' japprezza b'mod aktar sħiħ dawn l-arloġġi, ikun għaqli li nispjega d-disinni u s-simboliżmu li dawn jinkorporaw. Meta jiena ġejt fdat bid-disinni tal-arloġġi, ħsibt f'kunċett li jdur man-numru erbgħa. Ir-raġuni bażika tkun minħabba l-fatt li hemm erbat uċuh ta' arloġġi, wieħed għal kull faċċata tal- kampnar. Minn hawn nibtet l-idea li l-arloġġi jinkorporaw erba' kunċetti, jiġifieri (a) l-erba' direzzjonijiet prinċipali (Tramuntana, Nofsinhar, Punent, Lvant), (b) l-erba' staġuni (Ħarifa, Xitwa, Rebbiegħa, Sajf), (c) l-erba' elementi (nar, ilma, art/ħamrija, arja), u (d) l-erba' Evanġelisti (Mark, Mattew, Ġwanni, Luqa). Wara diversi studji u riċerka li għamilt qabel ma bdejt naħdem fuq id-disinni, sibt li dawn l-erba' kunċetti huma relatati u jikkorespondu għal xulxin'. A bażi ta' din ir- riċerka, kull arloġġ se jkun qed jirrapreżenta kull wieħed minn dawn: direzzjoni, staġun, element u Evanġelista, permezz ta' simbolu. F'din it-tabella t'hawn taħt, wieħed jista' jara faċilment il-korrelazzjoni li teżisti bejn dawn l-erba' kunċetti: ji) Staġun .. Xitwa Sajf Ħarifa Rebbiegħa Kulur l Qranġjo — fil- jirrapreżenta. — l-I Vjola Aħmar Blu istaġun ii) Direzzjoni Tramuntana / Nofsinhar.) iii) Evanġelista. l Mattew Mark Ġwanni. — l Luqa Simili Anglu — iljun Ajkla — LGħoġol iv) Element ) Arja Nar Ilma Art/ħamrija Filwaqt li s-simboli tal-element u l-Evanġelista huma rappreżentati mid-disinn li wieħed jista' jara f'nofs id- dial, l-istaġun se jkun irrappreżentat permezz tal-għażla tal-kulur tal-ħġieġ li bihom se jinħadmu d-disinni tan-nofs, filwaqt li d-direzzjoni huwa proprjament fejn ser jitwaħħal l-arloġġ, hux fil-faċċata li tħares lejn it-Tramunta, in- Nofsinhar, il-Punent jew il-Lvant. Qabel ma nagħtu ħarsa dettaljata lejn l-erba' disinni tal- uċuh tal-arloġġi, tajjeb li wieħed jinnota li jiena żammejt mat-tradizzjoni artistika fejn jidħlu simboli tal-Evanġelisti. Dawn il-winged living figures (kreaturi bil-ġwienaħ), li narawhom ta' spiss użati bħala rapreżentazzjoni tal- Evanġelisti, ilhom jintużaw minn artisti sa mill-bidu tas-seklu 5. Jingħad li dawn is-simboli ġew inspirati mill- Viżjoni ta' Eżekjel u r-Revelazzjoni ta' San Ġwann. San Mattew l-Evanġelista, jidher irrapreżentat permezz ta' persuna. Dan għaliex San Mattew jibda l-Evanġelju tiegħu bil-ġenerazzjoni umana ta' Kristu, u minħabba l-fatt li fil-kitbiet tiegħu, jisħaq fuq in-natura umana tiegħU. Għalhekk fid-disinni tan-nofs jidhru persuna bil-gwienaħ (anġlu) bis-simbolu tal-element (l-arja), li jirrapreżenta t-tagħlim ta' Kristu, fuqu. Il-kulur tal-ħġieġ ta' dawn is- simboli se jkun ta' lewn vjola sabiex jirrapreżenta x-xitwa u ser jitwaħħal in-naħa tat-Tramuntana', jiġifieri fuq il-bieb prinċipali tal-knisja. L-iljun bil-ġwienaħ li jidher f'dan l-arloġġ jirrapreżenta lil San Mark l-Evanġelista. Fl-Evanġelju tiegħu, San Mark jistabbilixxi d-dinjità rjali ta' Kristu u jinsisti fuq l-enerġija tiegħu manifestata fil-qawmien mill-imwiet. Fi żminijiet bikrija, l-iljun kien aċċettat bħala simbolu tal-qawmien minħabba li kienu jaħsbu li ferħ ta' iljun kien jitwieled mejjet, iżda kien jikseb il-vitalità minn nifs, l-ilsien, u l-għajta tiegħu. L-element tan-nar li jidher bħala fjamma fuq l-iljun juri l-qawwa tal-azzjonijiet ta' Ġesu Kristu. Dawn is-simboli tal-iljun u n-nar se jkunu maħduma fi ħġieġ ta' lewn ħamrani li jirrapreżenta wkoll l-istaġun tas-sajf. Dan il-wiċċ tal-arloġġ ser jitwaħħal iħares lejn in-Nofsinhar, faċċata tal-każini ewlenin tar-raħal. Il-forma tal-għoġol li miegħu hu marbut l-Evanġelista San Luqa, juri s-sagrifiċċju tal-martirju u l-mewt ta' Sidna Ġesu' Kristu li fuqu jitkellem b' mod partikolari fl- Evanġelju tiegħu. L-element tal-art/ħamrija, simbolizzat b'werqa li tidher fuq l-għoġol, turi l-aspett uman u l-ħajja sempliċi ta' Ġesu'. Kemm l-għoġol kif ukoll il-werqa ser ikunu maħduma fi ħġieġ oranġjo fil-kannella marbuta mal- istaġun tar-rebbiegħa. Dan l-arloġġ se jkun fid-direzzjoni tal-Lvant, jiġifieri iħares lejn in-naħa leminija tal-pjazza. L-ajkla hija allokata lil San Ġwann l-Evanġelista, għaliex fl-Evanġelju tiegħu Ġwanni jmur lil hinn minn dak kollu li hu ta' din id-dinja, u bħall-ajkla, il-kitbiet tiegħu jimirħu fl-għoli tas-smewwiet. Il-qatra li nsibu fuq l-ajkla tirrapreżenta l-element tal-ilma, l-aspett mistiku u eżoteriku ta' Ġesu' Kristu. Is-simboli tal-ajkla u l-qatra tal-ilma ser ikunu maħduma fi ħġieġ ta' lewn blu, li jirrappreżenta l-istaġun tal-Ħarifa. Dan ser jitwaħħal fil-faċċata li tħares lejn il-kopla, jiġifieri fid-direzzjoni tal-Punent. Kif tistgħu taraw, il-kunċett ta' dawn l-arloġġi jmur lil hinn minn sepliċiment il-wiri tal-ħin. Barra minn hekk, aktar simbolizmu, komuni għall-erba' arloġġi, nsibuh fl-alpha u l-omega, in-numru Ruman tnax (XII) u t-tlett istilel, li kollha se jkunu maħduma fir-ram u ndurati bid-deheb, imwaħħla fuq il-ġebla madwar l-aroloġġ kif tistgħu taraw fl-impressjoni. L-a/pha u l-omega, l-ewwel u l-aħħar ittra tal-alfabett Grieg, juru l-Mulej bħala l-bidu u t-tmiem hekk kif insibu miktub fil-ktieb tal-Apokalissi (1, 5-8). In-numru Ruman tnax iffakkarna li l-knisja hija wkoll Appostolika għaliex hija mibnija fuq it-tagħlim tal-appostli, filwaqt li t-tlett istilel jagħtu ħjiel li l-knisja t'Għajnsielem hija ddedikata lill-Madonna (Verġni pura qabel, waqt u wara t-twelid). Magħmula minn ħġieġ ikkulurit, irħam abjad, ram u deheb, l-arloġġi tal-kampnar tal-parroċċa tagħna se jkunu oriġinali u uniċi, kemm fit-tlaqqigħ tal-materjal u ta' importanza aktar minn hekk, fil-kunċett tagħhom. Proġett ieħor li tassew għandna nkunu kburin bih. I-— Jeżistu diversi studji li l-metodi u l-ħsieb tagħhom huma pjuttost differenti ta' kif wieħed jista' jittratta din il- korrelazzjoni, li ħafna drabi, issibhom jikkontradixxu ferm lil xulxin. Madanakollu, għażilna dak li jservi l-aħjar l-għan ta' dan il-proġett. 2: Minħabba l-fatt li l-ebda faċċata tal-kampnar ma tħares preċiżament fid-direzzjoni tat-Tramuntana, kellha tittieħed deċiżjoni liema faċċata kellha tirrappreżenta din id-direzzjoni. Ġie deċiż illi l-aħjar għażla u li sservi tajjeb l-iskop ta' dan il-proġett tkun dik tal-faċċata tal-bieb prinċipali tal-knisja li turi t-Tramuntana.