IL-MAZZARELL Fost l-insetti Li niltaqgħu magħhom jit- tajru fil-baxx f'xi wied fejn jingemgħa l-ilma tax-xita, hekk kif jibda jaqleb it-temp minn nofs ir-Rebbiegħa, tul is- sajf.sa l-Ħarifa, insibu l-Mazzarelli jew Ċikkuġwiebi kif jissejħu f'xi postijiet ta' Malta. Dawn l-insetti, flimkien mad- Damiġelli (Damselflies) jagħmlu parti mill-Ordni magħrufa bħala Odonata. In- numru ta' speċi, f'din l-Ordni. ilaħħaq madwar erbat elef u tmien mija; il-parti l-kbira ta' dawn meqjusa bħala nsetti pjuttost primittivi. Dan jidher l-akta meta wieħed iqis l-istorja u l-izvilup tagħhom. Instabu fossili ta' madwar 265 miljun sena (Permian Period) Li juru li ma kienx hemm wisq bidla fl-għamla ġenerali ta' dawn l-insetti matul iż- żminijiet. Għalkemm mad-daqqa t'għajn l-għamla hi ftit Li xejn differenti bejn speċi u oħra, il-mazzarelli jingħarfu minn xulxin mid-daqs u l-kulur kif ukoll min-numru u l-għamla tal-vini ta' fuq ġwinħajhom. Bhal kull insett ieħor, il-Mazzarelli għandhom ġisimhom maqsum fi tliet parti- jiet —ir-ras (head), is-sider (thorax) u ż-żaqq (abdomen), u tliet pari saqajn. Bħal ħafna nsetti oħfira għandhom ukoll żewġ.pari ġwienaħ. Fil-Mazzarell dawn huma żviluppati ħafna u mhux ta' b'xejn meta wieħed iqis il-mod kif jaqbad il- priża waqt Li hu jkun qiegħed jittajjar. B'ħeffa kbira il-Mazzarell jaħtaf u jżomm il-priża b'saqajh waqt Li fi ftit ħin jikolha. Id-dudu tal-Mazzarell (nvmph) Li jinstab fl-ilma huwa ukoll kaċċatur bħall-kbir. Dan id-dudu l-aktar Li jiekol huma mrieżeb u nsetti oħra Li hu jaħtaf bil-partijiet speċjalizzati tal- ħalq. Wara Li jikber sa ċertu daqs, id-dudu joħroġ mill-ilma billi jitla' ma xi zokk u imbagħad jinża' l-aħħar qoxra u joħrog l-insett perfett. Dan il- proċess normalment isir matul il-lejl iex sa filgħodu l-ġwienaħ ikunu laħqu kk tibda l-aħħar fażi taċ-ċiklu l-adult. Fil-Gżejjer Maltin insibu madwar ħdax il-speċi ta' Mazzarell Li fil-parti l-kbira jirnexxilhom ibidu hawn b'suċċess, Oħrajn iżda huma magħrufa Li jpassu distanzi twal għad Li ma ġiex irraportat Li bdew kolonji lokali. Tnejn minn dawn huma Selvsiothemis nigra u Hemianax ephippiger. Ta' l-ewwel igħix it-Turkija u l-ieħor mill-Afrika ta' Fuq sa l-Indja. Fost l-iżjed komuni, jittaj- jar ħdejn xi vaska jew għadira għal matul seba' xhur tas-sena, insibu Lil Crocothemis eruthraea, Il-kulur ivarja immens bejn is-sessi; ir-raġel huwa aħmar igħajjat waqt Li l-mara tagħti fl-isfar. L-akbar speċi Li jbidu f'pajjiżna huma dawk imsejħin Anax Li minnhom għandna tnejn l-Anax imperator u Anax parthenope, Dawn għandhom kulur kaħlani u ġwienaħ Li jwasslu madwar 100 mm minn ponta sa ponta. Wieħed mill-Mazzarelli li nsibu jbejjet hawn Malta