Taħdita żgħira fuq is-sura u fuq l-istorja tiegħu, għaż- żgħażagħ li qegħdin jitħarrġu fil-kitba tal-versi maltin. Xinhu s-Sunett7 Kull min ta mqar l-ewwel pass fl-istudju ta' xi letteratura—taljana, ingliża, maltija, jew ta' nazzjon oħra—jaf igħidlek illi s-sunett hu komponiment poċtku ta' erbatax-il-vers, kollha tal-ħdax, uli dawn l-erbatax-il-vers huma dejjem imqassmin hekk: żewġ erbgħat—l-ewwel tmien versi—, u żewġ tlitiet—l-aħħar sitt versi. U jaf igħidlek ukoll illi dawn il-versi huma dejjem imqabblin, għalkemm it-taqbil tagħhom jista' jkun ta' bosta għamliet. Iżda l-għerf ta' dawn iż-żgħażagħ ta' l-ewwel pass fil- letteratura aktarx ma jasalx lilhinn minn daqshekk, u ftit li xejn jobsru illi dan il-komponiment ta' erbatax-il-vers hu wielied mill-aktar iebsin, u li ta x'jagħmlu mhux ftit saliansitra lill-alijar kittieba ta' kull nazzjon, biex waslu ħallewlna xi ftit eżempji li buma tajbin tassew. U anqas naħseb li jafu meta, kif u fejn tnissel dan il-komponiment illi, b'xi tibdil żgħir fil-għamla tiegħu, daħal u baqa' dejjem miġjub fil-letteraturi tan-nazzjonijiet kollha ċivili. Is-sunett komponiment tqil u iebes; għaliex 7 Għaliex is-sunett fil-qosor tiegħu jeħtieġ illi jiġbor u jagħlaq ħsieb ta' sura u ta' għamla ġdida; ħsieb qawwi, għoli u sabiħ li jħalli fuq min jaqrah tebħa li ma titħassarx malajr, u tnissel fih ħass ta' hena, jew ta' niket li ma jafx jekk qattx ikun ġarrbu qabel. Barra minn dan, is-suġġett tas-sunett irid ikun tal- qies, jiġifieri li jidħol sewwa fl-erbatax-il-vers bla tiġbid u bla rass. Għax is-sunett hu bħal libsa meħjuta għal persu- na ta' qagħda sabiħa u dilikata, u twaġġa' l-għajnejn, jekk lil min ixiddha tiġih wiesgħa, jew dejqa. Il-poċta taljan Giosuċ Carducci sejjali lis-sunett ''breve e amplissimo carme', ''għanja qasira, li tħaddan bosta',u għalhekk is-sunett, għalkemm iwieġeb tajjeb għal kull xorta ta' argument, qatt ma kien, u aktarx qatt ma jkun il-għanja tal-poplu. La darba s-sunett hu komponiment hekk tqil u iebes, kif inhi li ma hawnx posta fl-Ewropa li ma ntafax jikteb xi sunetti 7 Ara: Jekk trid tqajjem fil-bniedem il-ħajra ta' ħaġa, u tħeġġeġ fih il-qawwa tar-rieda biex jaqlagħha, ċaħħdu minn dik il-ħaġa. Dan minn awl id-dinja. Għid lil tifel li huma għandux fiila jarfa' ġebla minn l-art għaliex tqila, u tarah jintafa' b'saħħtu kollha u b'qalbu kollha biex jurik li jista' jerfagħha. Uri lil wieħed żagħiżugħ qalbieni quċċata ta' għolja mwiegħira u mkissra, u għidlu li dik il-quċċata ma hix għalih, u inti tarah bi ħbula, b'ponot tal-azzar u b'idejh u b'riġlejh jaqbad mal-blat, jitkarkar, jixxabbat, sakemm bid-dalika fuq xofftejh isammar riġlu fuq l-aħħar pinna tal-għolja u jħares madwaru bħallikieku biex igħid lid-dinja kollha: Għaddiet tiegħi; tlajt. Hekk hu; aktar ma hu iebes is-suġġett, aktar issib qalbiena li jindaħlu għalih : iżda kif mhux kull min jibda jixxabbat ma' muntanja, jasal sal-quċċata, hekk mhux kull min iwaħħal rasu mas-sunett jirnexxilu jafidmu tajjeb u jagħti eżempji tiegħu li jibqgħu fit-teżor tal-letteratura. Iżda nerġgħu pont lura. Dan li għidna ma jfissirx illi min ma jitlax sal-quċċata tal-muntanja ma jkun tala' xejn, le. Min jitla' biċċa sabiħa mit-telgħa wieqfa, imwiegħra u mkissra, minn fejn ikun jista' jħaddan b'ħarstu medda kbira ta' art mifruxa tafilu, u jara, qishom maħżużin fuq mappa, bliet u rħula, xmajjar u friegħi tagħhom, għaqbiet u wileġ, imsaġar u raba' maħdum, kollox fil-lewn u fit-tifsila tiegħu, dan ikun xobba' lil qalbu b'dehra tal-għaġeb, u jkun jista', meta jinżel minn hemm, igħaxxaq lil min jisimgħu bid- . deskrizzjoni li hu jagħti ta' li ra u ta' li ħass fit-tiġrib tat-tlugħ tiegħu. Biss min jaqa' fil-bidu ma jkun tala' xejn u ma jkun jista' jgħid ebda ħaġa ġdida u sabiħa. Hekk ukoll fil-kitba, mhux kull min ma jagħtix sunetti tajbin minn kollox, ikun kiteb sunetti ħżiena. Bejn sunett ħażin u sunett mhux tajjeb għalkollox hemm dik id-divrenzja li tgħaddi bejn waqgħa fl-ewwel erba' passi tal-għolja u waqfa itit bogħod mill-quċċata, Issabifi u t-tajjeb minn kollox hi warda li fil-ġonna maħdumin mill-bniedem ma tiftaħx la bil-gzuz, anqas sikwit. Fejn, meta u kif inissel is-sunett 7: Liema kienu l-ġrajja tiegħu 7 Dan ngħiduh f'għadd ieħor ta' 'Il-Malti',