xa LEĦEN IL-BELT TA' L-IMMAKULATA GĦADD 155 Marjoloġija tal-Kwadru Titulari tal-Knisja Kolleġjata ta' Bormla Il-kwadru titulari tal-Kunċizzjoni Immakulata fil-kor tal-knisja kolleġjata ta' Bormla juri lill- Imqaddsa Verġni Marija kif — biex nitkellmu ta' bnedmin — Alla ħasibha minn dejjem u fil-fatt għamilha: mimlija bil-grazzja u bil-glorja. Biex ifisser fuq it-tila għadd ta' ħsibijiet teoloġiċi, il-pittur ħa l-ispirazzjoni tiegħu minn diversi testi bibliċi u nqeda b'simboli li n-nisrani mill-ewwel jifhimhom. Fil-kwadru Marija tidher bħala adulta. Il-figura tagħha tolqot l-għajn minħabba l-ilbies ferm ab- bundanti u, tneħħi ċintorin ċelesti, kollu abjad tagħha. i L-intenzjoni tal-pittur (u tal-konsulent tiegħu) tinftiehem mill-ewwel jekk niftakru li fit- tradizzjoni ta' l-arti figurattiva nisranija, l-aktar dik antika, l-ilbies, paragunat ma' l-għera, kellu tif- sira simbolika. L-għera kien juri l-istat tal- bniedem skond in-natura; għalhekk l-istat mhux tant tal-mistħija daqs kemm tad-dgħufija u l- faqar. Għall-kuntrarju, l-ilbies kien ifisser l- ornament tal-grazzja, il-mant tas-salvazzjoni. Għalhekk l-ilbies abbundanti ta' Marija fil- kwadru ta' Caruana jfisser il-kotra tal-grazzja f'Marija. Infatti Dik li kellha ssir Omm Alla — waħedha fost il-bnedmin, u biss għall-merti previsti ta' Binha — tnisslet fil-grazzja u kienet dejjem qaddisa, ''mimlija bil-grazzja'' (Lq. Il-bjuda ta' Ibiesha, bħall-bjuda tal-ġilju f'id l- anġlu ta' ħdejha, tfisser is-safa, waqt li l-faxxa kaħla ma' qaddha tfakkar il-verġinità ta' Dik li saret Omm bla ma ttiefset xbubitha. Il-ġest delikat ta' jdejn Marija jesprimi ferħ u ħajr bħal dak li nsibu fil-Magnificat (Lq. 1,46 - 55); donnha Marija qed tgħid bi kliem il-Profeta f'isem Sijon: Nifraħ fuq li nifraħ bil-Mulej…għax hu libbisni b'ilbies is-salvazzjoni, bil-mantar tal-ġustizzja għattieni'' (Is 61, 10) Il-mant tas-salvazzjoni li jgħatti lil Marija huwa f'kuntrast kbir ma' l-għera ta' Adam u Eva,li jidhru żgħar wara li dinbu fir-rokna t'isfel tal-kwadru. Il-pittur ġustamet ifakkar fir-rakkont tal-ktieb tal- Ġenesi, Kap 3 u fit-trijonf li Alla ħabbar li kellu jġib nisel il-mara fuq is-serp (ix-xitan) li wassal għad-dnub. Ir-rivelazzjoni sħiħa (rappreżentata fil-kwadru permezz tas-simboli ta' l-erba' evanġelisti) tgħarrafna li n-nisel ta' l-ewwel mara li saħaq ras is-serp huwa Kristu. Imma ma' Kristu hi msieħba wkoll ommu Marija, mhux biss għax hi ''l-imbierka fost in-nisa'' (Lq 1, 42) li f'isimna laqgħet il-Feddej, imma wkoll għax fiha, l- Immakulata, seħħet fl-ogħla grad (dak preservat- tiv) l-opra tal-fidwa. Marija liebsa l-mant tas- salvazzjoni, għalhekk, tidher tgħaffeġ b'riġilha ras is-serp. Alla wassal il-milja tal-grazzja f'Marija sal-glorja fir-ruħ u l-ġisem — kif għad jagħmel magħna ikompli f'paġna 3 FORT 7 FULJETT PARROKKJALI DIĊEMBRU 1947 u jaqbad minn paġna 1 wkoll, fuq ix-xbieha ta' Kristu rxoxt; għax għan- du jkun hemm ''sema ġdid u art ġdida'' (Apok.21,1) lil hinn mill-affarijiet ta' issa li jgħaddu. Fl-arti nisranija s-simbolu ta' dawn l-affarijiet li jgħaddu huwa l-qamar, għax dan dejjem jinbidel. Fil-kwadru ta' Caruana, għalhekk, Marija, li ġa laħqet il-perfezzjoni tat-tmiem, tidher tirfes ukoll il-qamar. F'dan l-istat glorjuż Marija hi l-ikona (xbieha) ta' dak li għad tkun il-Knisja fit-tmiem tal- pellegrinaġġ tagħha għal għand Alla. Il-ktieb ta' l-Appokalissi jgħid: ''U deher sinjal kbir fis-sema: Mara liebsa x-xemx, bil-qamar taħt riġlejha, u b'kuruna ta' tnax-il kewkba fuq rasha'' (Apok.12,1). Din il-Mara hi l-Knisja. Imma s-Santi Padri u l-Liturġija jaraw fiha wkoll lil Marija, għax fiha tinġabar il-Knisja. Għalhekk fil-kwadru ta' Bormla Marija tidher imdawla u b'kuruna ta' tnax-il kewkba madwar rasha. Hi xbieha tal-Knisja fil-glorja tat-tmiem. Fil-pjan li sawwar minn dejjem Alla ħaseb lil Marija, u fil-fatt għamilha, bħala l-kapolavur tal- ħolqien u tas-salvazzjoni: Marija hi l-ogħla eżem- pju tal-'barka'' ta' Alla. Il-kwadru ta' Bormla jipprova jesprimi grafika- ment il-ġest ta' Alla huwa u jagħti din il-'barka'', u l-ammirazzjoni ta' l-anġli hi u ħierġa mill-id ħallieqa tiegħu Marija mimlija bil-grazzja u predestinata għall-glorja. GHIĊCOS Mill-Pinna ta' L-ARĊIPRIET L-IMMAKULATA fl-1987 Kulħadd għandu l-mod tiegħu biex jara u jamn- mira s-sabiħ. Is-sabiħ ipaxxi għajnejna, is-sabiħ jagħtina sodisfazzjon, is-sabiħ jimlilna qalbna b'ħafna ferħ, is-sabiħ jikkalmana. Għalhekk kull bniedem wara li jkun ra s-sabiħ ikun jixtieq joħloq is-sabiħ. Elfejn sena ilu Alla ħalaq l-isbaħ ħaġa li qatt setà joħloq meta ħalaq lil Ommu Marija u elfejn sena ilu d-dinja ħarset mistgħaġba meta rat Mara tnissel mingħajr id-dnub tan-nisel. F'Jum il-Festa tal-Kunċizzjoni, il-Knisja tifraħ lil Alla u tgħidlu: ''Prosit kemm taf tagħmel egħġubijiet kbarl Prosit xi ġmiel ta' mara ħlaqt biex tkun Ommoki Aħna nafu kemm int setgħan u kbir imma llum tajtna prova kbira tas-setgħa tiegħekf' Huwa dan il-mument ta' fidi kbira f'Alla li wassal lil tant bnedmin jonqxu xbihat sbieħ ta' Marija Immakulata. Li jpinġu dawk il-kwadri li jgħaxxquk qisha l-kelma biss tonqoshom. jew li jiktbu dawk l-innijiet u dik il-mużika li tqanqlek għar-ritmu tagħha. L-Immakulata tfisser is-sabiħ kif jaf jagħmlu Alla, għalhekk tqanqal fil-bniedem ħsibijiet u xewqat ta' sbuħija. Kull meta nħarsu lejn il-wiċċ għażiż ta'. l- Immakulata naraw lilna nfusna bħal f'mera li qisha tgħidlek: ''Ara hekk għandek tkun qud- diem il-Mulej mingħajr dnub''. Id-dnub u l- Immakulata ma jmorrux flimkien. jaħasra x'ħer- ba jagħmel fostna d-dnubl Iwassalna biex nagħmlu vendetta minn xulxin, iħarrxilna qalbna lejn ħutna, jimliena bir-rebgħa għall-ġid ta' l-art u jħallielna togħma morra f'ħajjitna. F'din il-Festa tal-Kunċizzjoni tas-Sena Marjana erġa agħti qalbek mill-ġdid lil Marija Immakulata. Erġa' fittex il-ħbiberija ma' Alla mill-ġdid fi qrara sewwa. Hemm tara kemm hi. sabiħa l-Immakulatal