ITTRA TA' WIEĦED FUQ IL-KAMP TAL-BATTALJA LIL MARTU' (Minn Alb. Għażiża marti, Ma nafx jekk dina l-ittra tiegħi tilħaqx tasallek qabel ma tasal fuqi l-balla li taħsadli ħajti. La toħodhiex bi kbira jekk tisma' li fil-battalja li saret dan l-aħħar mietu l-eluf u li fosthom jiena wkoll tlift ħajti. Il-mewt għall-art tat-twelid ma fihiex ħasra. Midrub għal darbtejn f'taqtigħa li saret m'ilux, għaraft bħala suldat qawwi nżomm fuq saqajja u nissielet sider ma' sider sakemm il-għadu mifni ħarab. Did-darba l-battalja sa tkun mill-aktar ħorox u d-demm sa jiġri mhux ftit. Tama żgħira hemm li nibqa' ħaj. Iżda l-mewt tiegħi flimkien mal-mewt ta' sħabi l-oħra kollha tfisser il-ħajja ta' artna l-maħbuba, il-ħajja ta' art martna u wliedna, art ħbiebna u qrabatna, F'dan il-ħin li minn waqt għal ieħor nistennew l-ordni biex naqbdu f'idejna l-armi u nħebbu għall-għadu, ma nistàx, ja marti għażiża, ma nistàx noqgħod niktiblek fit-tul u nsem- milek kulma nixtieqek tkun taf dwari u nfissirlek dak kollu li qalbi, qalb ta' suldat, u ta' missier, tħoss. Bus għalija lil dawk nliedna li għalihom konna dejjem lesti biex nagħtu ħajjietna. Bushom u għidilhom l dik hija l-aħħar ħaġa li qie- għed nibagħtilhom. L-aħħar, iżda, l-egħżeżl Dik il-bewsa jiena nismagħha tfaqqa'… imqar bil-ħsieb. U fl-aħħarnett ilqa' inti wkoll il-bewsa tiegħi: bewsa ħelwa n bnina bħall-ewwel waħda li tajtek meta jiena ta' għoxrin sena u inti ta' sittàx iltqajna għall-ewwel darba fir- ramla ta' San Pawl-il-Baħar u bqajna sejrin flimkien, idejk hejn idejja, lejn dik il-wesgħa, fejn is-siġar mil-lewn it-tama u sbieħ bħar-rehbiegħa, kennewna mis-sried tal-lejla. a Hemmek, jekk għadek tiftakar: ħiliftlek—kif qatt nista' ninsa dik il-lejla 2—ħliftlek li nibqa' nħobbok 'sa mewtil Issa li nibża' li l-mewt għoddha waslet fuqi, x'baqgħali jewwilla ħlief li nġib quddiem għajnejja lilek, iż-żmien ta' mħabbitna u wliedna Kollox igħaddi. Kollox jispiċċa. Igħaddi ż-żmien u tispiċċa kull ħaġa. Biss l-imħabba ma għandhiex tmiem : l-imħabba għad-dar u l-familja, l-imħabba għall-patrija u n-nies ta' pajjiżi l . 7 Din l-ittra hiju magħżula bħala l-aħjar komponiment fil-klassi tal-Malti ta' bil-lejl fil-Liċeo, Xejn iżjed, ja marti. Jekk mill-kitba tinduna li ktibtlek bir-rogħda, dana rridek tkun taf tabilħaqq : li dina tiegħi ma hix rogħda ta' biża': din hi rogħda ta' mħabba, ta' dik l-im- ħabba li biha ħabbejt u nibqa' nħobb dejjem sa mewti, lilek, lil uliedi, lil sħabi, lil arti. Sa nitlaq il-pinna issa…biex naqbad l-ixkubettal Uliedi f'idejk, ja marti, u ħajti f'idejn Ala… Saħħa għal dejjem. Minn qalb it-trunċieri. MIĠNUNA L'għaliex tidħqu biha, qlub kiefra, Għax lilha magħdura taraw 2 Sabbruha fit-telfa li ġarrbet Jekk tridu wiċċ Alla taraw; Jien nafha fuq ruħha, sabieħa; Minn ġmielha tliet għonja 'nnamraw. It-telfa ta' binha l-waħdani Tefgħetha ġe baħar ta' mrar: Wetiidha bil-lejl u bi nhar. Ħadd lilha ma sabbar, nies kiefra, . Miġnuna weħidha ġe' d-dar. Jew tgħolli leħinha fis-skiet U tgħanni lil binha, miskina, imdawwar bil-ħolm tal-imwiet 1 Jew tilbes il-libsa tal-btajjel U tiġri weħidha fl-ibliet. Tistaqsi lil dak u lil ieħor: UGħiduli, lil-ibni rajtuh 77