TQASSIR GĦALL-KITBA MALTIJA Prefissi u Suffissi. Bosta kliem jibda bi prefissi, l-iżjed dak il-kliem li daħal fil-Malti minn ilsni latini. Dawn il-prefissi se'7 nuruhom b'ittra ta' l-alfabet li għandha tkun maqsuma mill-bqijja tal- kelma b'sinjal wieqaf kif se'r nuru taħt. Is-sillahi 'ikkum', 'ikkun', 'akkum', 'akkun' meta jiġu f'ras-il-kelma tidher għalihom il-vokali 'i' maqsuma mill- hqijja tat-kelma b'sinjal wieqaf, eżempju : ikkunsidra ikkonsla ikkumpatixxa ikkunferma ikkuntenta i/sidra i/sla i/ptxxa i/frina i/tnta. (N.B. Mhux meħtieġ li wieħed għandu japplika dan il- prinċipju biss għall-prefissi li se'r nuru hawn, iżda l-prinċipju jista' jiġi użat għal dawk il-prefissi kollha li jkunu jixbħiu- hom: eżempj u fuq urejna il-kelma ikkonsla u użajna il-prefiss għal jikkon'. Ħekk ukoll meta kliem ikun jibda bi prefissi bħal, Salkumpanija', takkonsenta', 'ikkontradixxa'—il pre- fiss jista' jiġi applikat.) Meta dawn il-prefissi jkunu fil-presentjew futur l-i għand- ha titbiddel ma' l-j, eżempju :— jikkunsidra jikkonsla jikkumpatixxi jikkonkludi jisdra j/sla jiptxxi j/kludi UKontra', 'kontri', 'kuntra', 'kuntri', u prefissi bħal dawn tidher għalihom il-k (kbira':— kuntratt kuntravezjoni kuntradanza kuntrarju kontradizjoni Kft K/vnz Kjdnza Kirj 'Kom', 'kon', 'kum', 'kun', 'ekon', tidher għalihom Uk' (żgħira) komfort konz kunfetti kumbinazjoni ekonomija kuntentizza k/irt k/z kjitti k/baz- k/mij k/tntza' 'Deter', 'detra', ''detri', ecc. tidher għalihom ''d'' :— determinazjoni detrimentali d/mnz -- d/imnt— UTel', 'tele', 'teli', 'imtelli', 'intelli', u kliem li jibda bi prefissi li jixxiebhu ma' dawn, tidher għalihom bit-'t':— telegraft telaq telefon intelligenti imtellaq t'grf t'q t/fn t/gnti t/Iq UTras', 'trans', 'tran', 'tram', ecc. tidher għalihom it-T transatlantiku trasport tramvaj trasferut— trankwill T/tin— T/prt T/và T'frut T/kwl CIrre', 'irra', '(irri', 'irru', €arri', u sillabi bħal dawn tidher għalihom r:— irresponsabili irregulari irrident arralu r/spi— r/glari r/dnt r/lu irrid irritat irrifjuta irrimetta r/a r/tat f/ijta r/mtta ki ċpra', jpar', Upre', jper', Upri', Cpir', tidher għalihom p':— persunali prusunzjoni:: perzit promozjoni proprju p/snali p/sunz— p/zut p/mz— p/pju premeditazjoni priġunier privat prattika problema p/mdtz— p/gnir p/vat p/tka p/blma 'Inkom', 'inkon', 'inkum', 'inkun', eec., tidher għali- hom ''n':— in konkluzjoni inkompetenti in kommemorazjoni inkunu n/kis— n/ptnti n/mmrz— n/u Il-kelma sħiħa 'inktin' tista' tidher għaliha l-n u sinjal: n/ (inkiin) 'man', jmon', 'mani', 'moni', 'fmonu', ecc. tidher għalihom l-'m' :— mgħandix mandat manuskritt manifattura mondjali m/dix m/dat m/skrt m/ftura m/djli monument monitur monopolju mantell — monokolu mjmnt m/tur m/plj m/ti m'/klu —nom', 'mon', nim', nin', nm, —nun', tidher għali- hom bl-ENT (kbira). nominali nonfoq nimbhotta numru Nunzjo N nali N/fq N'/bta Nru N/zj tinter', 'intra', 'intri', 'intro', 'intru', ecc. tidher għalhom l-ENT (kbira) mifruda mill-bqija tal-kelma b'sinjal kuntrarju ta' rak li għandu jinkiteb mal-prefissi l-ohra, eżempju : N Il nali (nominali)… 000000. Meta quddiem kelma li tierin tibda bi prefiss ikun hemm artikolu, dan il-artikolu) jista' jingħaqad ma' l-ittra li għand- ha tidher għull-prefiss, eżempju :— il kumbinazjoni il-kuntratt id-determinazjoni it-telegrafi ik/bnz Ik/trt id/mnz— it/grf it-trasport il proposta il kumpanija in-numru iT/prt Ip/psta ile/pnij iN/ru SENTENZI Il-kumbinazjoni tat li l-Avukat ta' l-ikkundannat mar Ik/bnz— tatli lavukat ta li/dnat mar jikkumpanja fil-funeral ta' wieħed mix-xiehda li kienu dehru j/paj fi fnral ta w mxida ikunu deru quddiem it-Tribunal kontra l-ħati u lix-xhieda tagħhom serviet qdim iTrbnal K/ hati ulxida um srvit b'detriment kbir għar-riputazjoni tiegħu. Il-Monument ta' bd/mnt kb ar/ptz— tu. lm/mnt ta l-eroj giċ magħmul mill-intelligenti skultur li qabel siefer Iro gmamul mi t/enti skitur Iqbisifer mat-Transatlantiku bagħat telegramm lill-Kumitat biex mT/atintku bat tigrm ll k/tat bix igħidilhom li hu kunvintissimu li għad jerġgħu jiltaqgħu. iàdim lu k/rutmu ladjrgu jltqu. Il-Membri tal-Kunsill marru jikkunslaw lill-familja tal-mejjet imm ti k/sl mru jislw Il fmij tl-mċet u ġew introdotti minn wielied mill-aħwa li tkellem magħhom ugw Njdtti mn w mihw itklm ma minn qabel bit-telefon. Il-mandat qalu li kien irregulari mnqbl bt/fn. im/dat qalu lkn r/glari u għalhekk mgħandix għax nikkonfondi. Il-prusunzjoni tal- wik m/dix ax ni/fadi. Ip/snz— ti priġunier proprju wriet l-inkompetenza tiegħu fuq p/gnir p/prj urit In/ptnza tu fq il-propaganda li għamel għar-rivoluzjoni mondjali Ip/pgnda lamel r/vtz- m/djli u għalhekk gie trasfertit fil Manikomju sabiex il-poplu jibqa' wikgi T/frut fi: mikmj sbix Ip jbqa trankwill. Il-promozjoni tiegħu kienet ikkunfermata mill- T/kwl. Ip/mz— tu knet i/frmata mi Kunsill tal-Ministri li ma kienx kuntraju għad-deċiżjoni tal- k/sl tiM Imknux k/rj adcsjni ti Kumitat tal-Kuntratti. Il-problema ta. l-emigrazjoni k/tat tl Kjti. ip/bima timgrz— ' mgħandiex tkiin minsija mument wieħed biss. m/dix tku mnsij mmnt w bs. Meta kelma jinzerta għandha żewġ prefissi, bħal : 'ir-rap- presentanti', 'pro-konslu', l-ittri li jidhru għalihom skond dan il- metodu jistgħu jingħaqdu u jinġibed is-sinjal wara ta l-aħħar, eżempju: rp/tsntni (ir-rappresentnti) pk/slu (pro-konslu) (Jissokta) Fredu Nicholas.