39 Iċ-ċurkett taż-żwieġ tal-Madonna Ħames snin ilu kelli xorti kbira li ngħaddi. s-sajf nistudja fl-università ta' Peruġja, il-belt ewlenija ta' l-Umbrija, fl-Italja, belt qadima u msemmija għal ġrajjitha. Għodwa watida, nhar ta' Ħadd, ftit qabel it-tbexbix smajt fisejjes mhux bħal tas- soltu—bhejjem jiġru, tħaxwix tas-saqajn, nies jitolbu, oħrajn ikantaw. Qomt mis-sodda n ħarest mit- tieqa. Ilmaħt għadd kbir ta' nies, l-aktar xbejbiet raħlin mill-inħawi ta' dik il-belt, deħlin mill-bieb ewlieni tagħha, li kien jiġi sewwa sew xi għoxrin pass il-bogħod mid-dar fejn ngħammar. ''Hawn xi ħaġa l-lum' għidt bejni u bejn rulii, u billi kien għadu kmieni rġajt mort norqod. Fis-sebgħa mort, bħal-Ħdud l-oħra l-katedral ta' 8. Lawrenz biex nisma' l-quddies. Kif dħalt smajt għagħa kbir ma' ġenb wieħed mill-artali tan-naħa tal-lemin u lmaħt geġwiġija nies, l-aktar nisa b'imkatar ta' kull lewn fuq rashom, irossu biex jitilgħu fuq l-artal u jbusu xi ħaġa li ma stajtx naraha minn fejn kont. Qassis żagħżugħ, kollu ħeġġa, kien fuq l-artal isikket lin-nies u jintona l-Ave Marija. Mimli bil-kurżità xtaqt inkun naf x'kienet dik il-ħeġġa kollha. Staqsejtu qaluli li kienet il-festa taċ-ċurkett tal-Madonna, u n-nies kienu qegħdin irossu biex ibusuh. L-għada fil-għodu meta mort l-università dħalt fil-librerija u sibt din l-istorja—Kif iċ-ċurkett kien jinsab ġo Peruġja. Fis-sena 961 wieħed markiż mit-Tuskana żżewweġ lin-ne- putija ta' l-imperatur Ottone, li kien jisimha Ġuditta. It- tnejn kienu jħobbu d-deheb u l-ġawhar. Il-markiża li kienet imsaħifira wara dan it-tlellix kont issibha dejjem lesta biex tixtri u żżid malli kellha. Kien igħix fi Kjusi, belt qrib Peruġja, wieħed raġel, imsemmi biex jistma l-ġawhar; għalhekk il-markiża kienet ħabiba tiegħu u tinqeda dejjem 'bih. Gara li fis-sena 985 ħabbru lil Ranieru, li kien wasal f'Ruma mill-Lvant, wieħed lhudi u li kien ġieb miegħu tgħammira deheb u ġawhar. Dlonk dan għarraf lill-markiża u din bagħtitu malajr Ruma u tatu ħafna flus biex jixtrilha dak li kien igħodd għaliha. Ranieru ma tilefx żmien, mar Ruma, sab lil-liudi u nefaq il-flus kollha. Lil Ranieru, il-lhudi tah ċurkett ta' l-oniċi ( Haġra qisha gamew) bħala rigal talli nefaq dawk. il-flus kollha. Għall-ewwel, Ranieru ina riedx jieħidu għax rah rigal ċkejken għal dik in-nefqa u bil-kemm ma ħadux b'insult; imma l-lhudi qallu: A UM'għandekx tħares lejn il-kwalità, għax għandek tkun taf li ma hemmx deheb fid-dinja kollha jiswa daqsu. Int taf tajjeb lijien ġej minn Ġerusalemm u dan iċ-ċurkett ġej minn hemm ukoll. Dan hu ċ-ċurkett taż-żwieġ ta' Ġużeppi ma' Ma- rija aħijar ikun merfugħ għandek milli għandi—ħa qis li tieħu ħisiebu'. Għalkemm Ranieru kien ta' fidi mejta qabad iċ- ċurkett u telaq għal Kjusi. Lill-markiża taha l-ġawhar u d-deheb li kien xtralhau ċ-ċurkett ma tkellem xejn fuqu. Ranieru tafa' ċ-ċurkett ġo kaxxa u ma ħasebx iżjed fih. Għaxar snin wara, li ġara dan, lil Ranieru mietlu tifel waħdani, il-werriet ta' ismu u ta' ġidu. Il-missier miġnun bil- għali għamillu funeral mill-isbaħ. Kif it-tifel kien katavru f'nofs il-knisja, fetaħ għajnejh, beda jiċċaqlaq u f'daqqa walida qam mir-raqda tal-mewt, waqt li kulħadd tbikkem u twerwer. Minn ġot-tebut hekk tkellem ma' missiert, mal-qassisin u man-nies: 'Jiena ġa dħalt fid-dinja l-oħira, smajt l-għana tal- anġli u s-serafini, fil-bogħod rajt lill-Verġni Mqaddsa kollha bjuda u dija u hekk kellmitni: 'Tbni inti ma tista' qatt tiġi ħdejja qabel ma missierek iqiegħed ċ-ċurkett tiegħi fuq l-artal fejn jista' jkun meqjum minn kulħadd. BErġa' mur fid-dinja u għid 'l missierek illi dak li qalulu fl-art nafu bih fis-sema'. Il-missier kif sama' dan il-kliem mar jiġri lejn daru u ġieb il-kaxxa fejn kien jinsab iċ-ċurkett, taha 'l ibnu u dan fetaħba u ħarġu bla ma qatt kien rah, urieh lil kulħadd u reġa' raqad ir-raqda tal-mewt. Il-qassisin ħadu ċ-ċurkett u dendluh f'katina tad-deheb u qiegħduh fuq artal fil-knisja ta' San Mustjola u kienu jikxfuh erba' darbiet fis-sena. Wara żmien ħaduh fil-knisja ta' San Franġisk fejn għamel ħafna għeġubijiet. Fis-sena 1473 wieħed fra Vinterju, tedesk, fettillu jisraq dan iċ-ċurkett wisq għażiż għan-nies ta' Kjusi, u jieħdu pajjiżu. Irnexxielu jagħmel dan iżda kif ħareġ minn Kjusi sab ruħu mdawwar minn sħaba kbira u ma setagħx jimxu 'l quddiem. Il-fra malajr fehem li dak kien sinjal mis-sema, nidem u wiegħed li jqiegħdu fl-ewwel knisja li jilħaq. Kif għamel din il-wiegħda s-sħaba għabet u l-fra baqa' miexi u sab 'Tuħu f'Pe- ruġja. Kif wasal hemm daħal fil-knisja u stqarr dnubu u dak kollu li kien ġralu. Sal-ġarnata tal-lum iċ-ċurkett għadu jinsab fil-katedral ta' San Lawrenz miżmum bl-akbar qima mill-poplu peruġin. Jekk din il-ġrajja hix minnha jew le ma nistgħux ngħidu, imma nafu tajjeb illi l-bdil taċ-ċurkett fiż-żwieġ kien mill-qe- dem. Nafu li r-raġel kien idaħħal iċ-ċurkett fis-saba' tal-mara waqt li jingħadu dawu il-kelmiet: B'dana ċ-ċurkett inti tkun marti skond il-liġi ta' Mosċ. Għalkemm Ħafna pitturi jpinġuh tad-deheb dan- għamluh biex juru l-akbar qima lejn Marija. Meta naħsbu fil-faqar ta' Ġużeppi nifhmu malajr illi ċ-ċurkett ta' Peruġja joqrob lejn il-verità. Luqa ANT.