Il-Pulptu tal-Kolleġġjata Bażilika tan-Nadur Mons. Ġużeppi Cauchi Ħamsin sena ilu, il-Kolleġġjata tan-Nadur ġiet imżejna bil-Pulptu tal-irħam, xogħol mill-isbaħ li sar mill- iskultur Taljan Gnaltiero Luisi fuq ħsieb u disinn ta' Prof. Oscar Testa. Fis-sena 1958, il-Kapitlu tal-Kolleġġjata tan-Nadur, kien iddeċieda li jżejjen il-Knisja Matriċi tiegħu b'opra tal-Pulptu. Din ix-xewqa kien ilha tinħass. Il-ħsieb kien li dan il-pulptu isir fl-irħam u jieħu post dak qadim maħdum fl-injam. Snin qabel din is-sena kienu diġa' saru żewġ abbozzi biex iwittu t-triq lejn il- bidu ta' din l-opra monumentali. Dawn l-abbozzi kienu saru minn Prof. Francesco Saverio Sciortino u mis-Sur Pawlu Pace. Din id-darba wara li saret konsultazzjoni ma' nies ta' professjoni, l-għażla waqgħet fuq Prof, Oscar Testa li lilu l-istess Kapitlu kien talbu biex joħroġ b'disinn oriġinali u artistiku biex tassew din tkun opra li tagħmel unur lilu u lill-istess Kolleġġjata. Isir l-Abbozz ta' din l-Opra Artistika Fil-festa tal-Imnarja tas-sena ta' wara, Prof. Oscar Testa lesta l-abbozz tal-Pulptu propost. Dak iż-żmien f'ittra li kiteb lill-Kapitlu tal-Kolleġġjata tan-Nadur huwa kiteb hekk: 'Jiena nittama li fikom jibqa' lejja dik il-fiduċja li dejjem urejtuni. Malli jiena aċċettajt li nidħol għal din l-opra, jiena għamilt f'moħħi li nuża ħilti kollha biex dan il-pulptu jkun opra awtentika ta' valur artistiku. Ma hix ser tkun opra sempliċement kummerċjali, kif ħafna qegħdin jagħmlu mingħajr ebda kriterju artistiku'. Meta dan id-disinn li kien juri s-siġra bla ħajja li taħtha Adam u Eva ġew ittentati mis-serp infernali b'urna ovali fuqha mdawra bit-tnax l-Appostlu u bix-xbieha ta' Kristu Irxoxt iżżejjen id-dahar tiegħu, ġie espost għall-ewwel darba fil-jiem tal-festa, dan mill-ewwel intgħoġob. Dan wassal biex il-benefattriċi Marija Debono offriet li tħallas nofs l-ispiża tiegħu filwaqt li l-kumplament tas-somma meħtieġa kienet inġabret fil-jiem ta' wara. Kien f'dan l-istess żmien li l-poplu Naduri, li minn dejjem wera mħabba vera lejn it- Tempju Monumentali tiegħu kien tħeġġeġ biex jidħol ukoll għal proġett kbir ieħor, dak li jiksi l-knisja tiegħu kollha bl-irħam. Jibda x-Xogħol L-ewwel xogħol dak ta' tħejjija fil-knisja Kolleġġjata kellu l-bidu tiegħu fit-23 ta' Mejju 1960, meta beda t-tħaffir: tal-passaġġ ġol-pilastru maġġuri li kien problema mhux żgħira. Dan sar biex fih isir aċċess għal dan il-pulptu permezz ta' taraġ. Għal din il-biċċa xogħol kbira indaħal Anglu Camilleri, imlaqqam il- 'Bedeg' li b'sogru ħadem dan ix-xogħol kollu bla ħlas. Sadanittant fl-Italja kien beda ukoll ix-xogħol fl-irħam 38 għand id-ditta Temistocle Sarte ta' Pisa, mill-iskultur Gualtiero Luisi, liema xogħol komplut kien wasal fin- Nadur. fis-16 ta' Ġunju 1960. Dan sar flimkien mal- irħam li bih kellu jinkesa ukoll il-pilastru maġġuri li dan il-Pulptu kellu jitpoġġa miegħu. Aktar tard f'Novembru tal-istess sena kien ġie wkoll hawn fin- Nadur Gualtiero Luisi nnifsu flimkien ma' xi ħaddiema oħra mill-fabrika tiegħu, li bdew ix-xogħol ta' tqegħid. Ix-xogħol kollu kien lest sal-10 ta' Diċembru. Tmint ijiem wara, fit-18 ta' Diċembru dan il-Pulptu kien ġie mbierek mill-Isqof Pace u mżanżan għal-ewwel darba fil-lejl tal-Milied tal-istess sena mit-tfajjel Leli Muscat bil-priedka tradizzjonali tal-Milied. It-Tifsira Tiegħu Meta wieħed iħares lejn dan il-Pulptu jagħmel ċertu mistoqsijiet u jistaqsi x'tista' tkun it-tifsira tiegħu. X'għandha x'taqsam is-siġrau Adam u Eva mal-Pulptu2 Dan il-Pulptu 'bla taraġ' hu aktar monument milli Pulptu7 U hawn toħroġ il-kapaċità ta' min idealizzah. ' Kellu raġun Professur Testa jistqarr fl-ittra msemmija fuq li dan il-Pulptu kellu jkun 'opra awtentika u ta' valur artistiku'. Prof. Testa ried li din l-opra ma tkunx biċċa għamara mqiegħda fi Knisja, imma ried li l-Kelma t'Alla tiġi mxandra minn post li fiħ wieħed jilmaħ issimboliżżata l-Istorja tas-Salvazzjoni. Fil-bażi tiegħu għandna lil Adam u Eva, l-ewlenin ġenituri ttantati mis-serp, li jissimboliżża lix-xitan. Dawn jinsabu taħt siġra li mill-friegħi tagħha ma toħroġ l'ebda werqa. Din is-siġra tissimboliżża l-mewt li ġab miegħu d-dnub oriġinali. Fuq din is-siġra nsibu l-urna li hi magħmula minn tnax in-niċċa miksijin b'unice. d'oro li fihom hemm it- tnax il-figura tal-bronż tat-tnax l-Appostlu. Dawn jirrapreżentaw il-Kelma t'Alla mxandra minnhom; 'Morru fid-dinja kollha xandru l-bxara t-tajba lill- ħolqien kollu' (Lq. Dinil-kelma propju tixxandar minn fuq il-Pulptu. Id-dorsale jew aħjar id-dahar tal-Pulptu hu magħmul minn żewġ pilastri li fuqhom hemm frontispizju bl- arma li jġib it-trerenju papali waqt li taħt insibu ktieb u lifa ħierġa minn ġo fjamma. Dawn jissimboliżaw lill- patruni tal-parroċċa l-Appostli San Pietru u San Pawl. Taħt insibu purtiera ħamranija miżmuma minn żewġ anġli li minnha toħroġ ix-xena magħmula mill-mużajk ta' Kristu Rxoxt rebbieħ fuq il-mewt ikkawżata mid- dnub oriġinali ta' Adam u Eva. L-Artist li Sawru L-artist Oscar Testa li minn għandu ħarġet din l-opra artistika, twieled il-Belt Valletta fl-10 ta' Lulju 1909. Sa minn ċkunitu huwa minn dejjem wera ħila artistika. dsatax-il sena huwa rebaħ borża ta' studju fl-Accademia di Bella Arteta' Ruma fejn akkwista diploma għall-ħila tiegħu. Aktar tard huwa rnexxielu jakkwista wkoll żewġ diplomi oħra ma' dik li diġa' kien akkwista. Dawn kienu mis-Soċjetà Arte Manifattura e Commercio di Malta u oħra mill- British and Dominions School of Drawing ta' Londra. Huwa kien ingħaqad fiż-żwieġ mas-Sinjura Mercedes d'Eltore, li kienet il-kuġina tal-Eminenza Tiegħu l-Kardinal Eugenio Pacelli li aktar tard kien sar il-Papa Piju XII. Wara iż-żwieġ tiegħu hu għex il-kumplament ta' ħajtu fil-Belt Eterna ta' Ruma fejn ħadem fir-restawri fil-Palazz tas-Sacra. — Congregazione di Propagande Fide, fejn immerita ċ-ċertifikat ta' membru ta' l-istess Kongregazzjoni li kellha s-sede tagħha fi Pjazza di Spagna. Prof. Oscar Testa ħadem ukoll fuq pitturi ta' preġju li jinsabu fil-Palazz Pontifiċju u f'Palazzo Borghese, li b'rikonoxximent għall-ħidma tiegħu huwa ngħata t-titlu ta' Kavallier fl-Ordni Militari u Reliġjuż ta' Kostantinu. Huwa fil- karriera tiegħu pitter ukoll diversi opri artistiċi. li jinsabu ġewwa bosta knejjes fil-Belt ta' Ruma u f'numru ta' djar oħra privati. Ġewwa l-Comune — ta' Gerano li jinsab qrib Ruma, il-Kunsill komunali ta' din il-lokalità, wara mewtu semma triq għal dan l-artist Malti li sal-lum għadha ġġib dan l-isem ta' Via Oscar Testa — Artista Maltese. Dan sar bħala rikonoxximent għax-xogħol kbir li wettaq ġewwa l-knisja ta' din il- lokalita' fuq xewqa tal- Istat tal-Vatikan. Professur Oscar Testa miet ħesrem fis-sena 1979 ġewwa Ruma, u ndifen fil-qabar tal- familja ġewwa ċ-ċimiterju magħruf tal-Verano f'Ruma. Fuq il-qabar tiegħu wieħed għadu jista' jara skrizzjoni li tgħid: PROFFSORE CAVALLIERE OSCAR TESTA PITTORE MALTESE 1909-1979 CON LE SUE OPERE IN ITALIA FECE ONORE ALLA SUA ISOLA Il-pulptu li qed L-opra artistika tal-Pulptu fil-Kolleġġjata Bażilika tan-Nadur, hija mhux ħlief parti mill-bosta opri oħra kbar tiegħu. Dan il-Pulptu, uniku fl-istil monumentali tiegħu, huwa fost il-ftit xogħlijiet li Prof. Oscar Testa għandu f'dawn il-gżejjer. Hija opra li b'ammirazzjoni tagħha qed twassal messaġġ; dak tal-ġrajja tas-salvazzjoni. Jllum ħamsin sena wara li saret din l-opra hekk sabiħa, permezz ta' din il-kitba lil dan l-artist li għamel ġieħ lil pajjiżna permezz tal-arti tiegħu, tislima xirqa qed tingħata. : ta Bażilika tan-Nadur. Xogħol id-ditta Temistocle Sarte ta' Pisa fl-Italja li sar fis-sena 1960 fuq disinn ta' Prof. Oscar Testa.