Is-Sibt 22 ta' April 2017 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA Personaġġ ieħor li ismu bla dubju ta' xejn huwa si- nonimu ma' dawk it-tiġrijiet tradizzjonali hu dak ta' Mat- tv Grima, li għal snin twal kien il-president tal-club tar-Regatta ta' Bormla kif ukoll ukoll il-president tal- Assoċjazzjoni . tar-Regatta Nazzjonali. Mattv Grimakienimżejjen b'karattru kajman, kien ħa- bib ta' kulħadd, iżda, fejn tidħol it-tmexxija tal-club tar-Regatta kien sod ħafna fid-deċiżjonijiet li jieħu. Lil Mattv jien kellimtu kemm-il darba dwar ir-Regatta Naz- zjonali — tradizzjoni u sport li kienet għal qalbu ħafna, u li fiż-żmienu d-distrett ta' Bormla kien fl-aqwa tiegħu. Ma nistax ngħid li qatt bdejt intervista miegħu u temmejtha, għaliex dejjem sibtu għandu x'jagħmel ħafna u dejjem imdawwar bin-nies, li- kienu jfittxuh ħafna, min għal ħaġa u min għal oħra: Madankollu, jien se nipprova ngħaqqad flim- kien xi siltiet qosra ħafna, li permezz tagħhom insiru nafu nitfa dwar is-sehem tiegħu fir-Regatta kemm għall-club tiegħu ta' Bormla kif ukoll għar-Regatta in ġenerali. Bdejt biex staqsejtu dwar sehem Bormla wara l- gwerra. 'Sfortunatament aħna ma stajniex nieħdu sehem fir-Regatta għaliex la kellna opri u lanqas xatt … kieku aħna komplejna fejn ħallejna qabel il-Gwerra. 'Qabel il-Gwerra, fis-snin 30, Bormla bħala distrett, kienet tiddomina dawn it- tiġrijiet, tista' tgħid f'kull korsa. Fl-1951, meta l-gvern kien introduċa mill-ġdid ir-Regatta Nazzjonali, kif għedtlek, Bormla la kellha opri tat-tiġrija, għax li kienet tieħu sehem bihom inqerdu bil-bombi tal-Gwerra, u lanqas setgħet tieħu sehem b'dgħajjes ta' sidien privati għax lanqas kellna xatt fejn inniżżluhom u fejn stajna nitħarrġu - din kienet is-sit- wazzjoni tagħha fl-1951. 'Aħna bdejna nieħdu sehem b'mod organizzat fl-1958, u dan kollu sar bit- tħabbrik ta' numru sabiħ ta' dilettanti Bormliżi, fosthom Karmenu Galea Scannura li f'dak iż-żmien: kien il-kax- xier fil-kumitat tar-Regatta ħa L-ORIZZONT MINN FOMM IL- QADDIEFA U D-DILETTANTI (36) $ ĠŻd. Is-sur Mattv Grima wara li ppreżenta kwadru tal-fidda lis-sur John Decoutros sponsor tat-Trofew tar-Regatta fl-1979 - f'dik is-sena mill-ewwel ksibna suċċess għax irbaħna erba' paljijiet u żewġ tazzi .. imbagħad kif taf, fl-aħħar snin tas-snin 60, fis-70 u 80 Bormla kienet qawwa kbira f'dawn it-tiġrijiet. .Semmejt il-qawwa ta' Bor- mla fis-snin 30. — xi tgħidli dwar dawn. is-snin glorjużi għad-distrett Bormliż) 'L-istorja titkellem wa- ħidha … int qed isemmi perijodu tas-snin fejn Bor- mla kienet tiddomina dawn it-tiġrijiet u l-istorja reġgħet irrepetiet ruħha fis-snin 70 u 80. Biżżejjed wieħed isemmi r-rekord kbir li kienu għamlu Karmenu Grech (tal-Posta) u Pietru Farrugia (it-Tinejt) mill-1922 sal-1936 fid-dgħajjes ta' bi Tnejn, fejn ħadd ma seta' jgħaddihom, ir-rekord li kien għamel il- Kajjikk San Pietru ta' Mikiel Ciantar (Bilonju) li wkoll kien għamel snin jirbaħ il-palju tal-Kajjikki (it-twal) meta kemm l-Isla u l-Birgu kienu armati tajjeb f'din il-korsa, fl-1933 meta Bormla rebħet il-paljijiet. kollha kif ukoll il-Ġostra … għal Bormla, is- snin 30 kienu snin ta' ġlorja, fejn il-qaddiefa Bormliżi għollew ġieħ belthom b'rebħ ta' paljijiet f'din id-drawwa antika li mill-bidu tagħha kienet għall-qalb ħafna l- poplu tagħha. 'Fil-preżent, Bormla qed tiddomina dawn it-tiġrijiet għaliex għandha l-aħjar qad- diefa tal-kanal. ' Illum int qed tokkupa l-pre- sidenza kemm tal-club Bormliż kif ukoll tar-Regatta Associa- tion. Ġie li ġejt f'sitwazzjoni fejn bħala president: tal- Assoċjazzjoni tar-Regatta kel- lek tieħu jew ħadt xi deċiżjoni li biha effettwat ħażin lill-club ta' Bormla7 'Le ma niftakarx li qatt ġara dan, għaliex f'kull deċiżjoni tal-Association jittieħed bil-vot tad-delegati tad-distretti, u rari ħafna fejn id-deċiżjoni tkun tidde- pendi fuq il-votjew il-fehma taċ-chairman. Barra minn hekk, id-de- legati tal-clubs li jifformaw l-Assocjazzjoni tar-Regatta, f'dawn. il-laqgħat, jinsew id-differenzi ta' bejniethom, u jfittxu biss li jsir titjib fir- Regatta Nazzjonali. 'Bħala president tal- Association, jien dejjem tlabt lid-delegati tal-clubs biex iressqu s-suġġerimenti tagħhom, u dejjem tajthom iċ-ċans u l-ħin biex jesprimu u jitkellmu dwar l-ideat tagħhom. Fuq kollox, aħna konna niltaqgħu b'mod re- golari u l-iskop ta' dawn il-laqgħat kien biss biex inkomplu ntejbu u nsaħħu r-Regatta Nazzjonali u nżommuha ħajja fost il-pop- lu tagħna… Jekk m'iniex sejjer żball fl- 1977 int kont irreżinjat minn President tal-club tal-Borm- la…. x'kienet ir-raġuni 'F'dik l-edizzjoni kienet inqagħlet kwistjoni kbira wara li tħabbar ir-riżultat tad-dgħajjes tal-Midalji. ''Kienet kwistjoni fuq min kien daħal l-ewwel bejn il- Marsa u l-Kalkara — kienet kwistjoni bejn żewġ dis- tretti li t-tnejn bdew isostnu . lid-dgħajsa tagħhom qabżet il-linja l-ewwel. 'Aħna ma kellna x'naq- smu xejn fiha, kif lanqas kel- Ihom x'jaqsmu l-Birgu. Wara li tħabbar dan ir-riżultat il- Kalkara rtiraw mir-Regatta, u magħhom, bla ma kien mistenni, irtiraw Bormla u l-Birgu. 'Tien ma qbiltx ma' din id- deċiżjoni għax jien ħassejt li aħna ma kellniex raġuni valida li nirtiraw mit-tiġrija, u għalhekk insistejt li nkom- plu nieħdu sehem fit-tiġrijiet l-oħra - tal-istess fehma tiegħi kien ukoll Nazju Grima li kien il-president tal-club tal- Birgu. Din kienet ir-raġuni ewlenija li rriżenjajt minn president tal-club, kif fil-fatt għamel ukoll Nazju Grima. Jien niftakar tajjeb l-en- tużjażmu kbir. tal-partitarji avversarji li kienu joħolqu waqt dawn. it-tiġrijijiet fis- snin 60 u 70, u bix-xewqa tagħhom li l-Assoċjazzjoni Regatta torganizza tiġrijiet tad-dgħajjes oħra fil-Port il- Kbir. Din ix-xewqa seħħet fl- 1979. bl-introduzzjoni ta' Re- gatta oħra Jum il-Ħelsien… xi tgħidli dwar din it-tiġrija7 ' AħnabħalaAssoċjazzjoni tar-Regatta konna ilna nħos- su li kien wasal iż-żmien li nintroduċu tiġrija oħra tad- dgħajjes fil-Portil-Kbir-kien minħabba din ir-raġuni li l- isem tal-Assocjazzjoni. tar- Regatta wara nbidel f'Re- gatta ta' Settembru u Qdif Ieħor bit-tama li 'l quddiem nintroduċu xi tiġrija oħra. Minkejja li Regatta oħra barra dik ta' Settembru kienet dejjem fuq aġenda tagħna u ġie li ddiskutejniha fil-laqgħat tagħna, konna nafu li kienet diffiċli ħafna minħabba l-ispejjeż kbar li jinvolvu dawn it-tiġrijiet li kien jinħarġu mill-gvern. Fortunatament, din ix- xewqa tagħna seħħet bl- introduzzjoni ta' tiġrija oħra fil-Jum Nazzjonali tal-31 ta' Marzu 1979. Fil-fatt kienet xewqa tal-Perit Mintoff li f'dan il-Jum storiku għall- Gżejjer tagħna ssir Regatta tad-dgħajjes, u minkejja l- ewwel edizzjoni tagħha tal- 1979: saret tard filgħaxija, f'temp xitwi, in-nies ħadet pjaċir biha. 'Kif taf, din it-tiġrija li hi marbuta storikament mal- Jum Nazzjonali tal-31 ta' Marzu — oriġinalment saret bil-ħsiebli fihajipparteċipaw qaddiefa ġodda li aktar 'il quddiem isibu posthom fir- Regatta tat-8 ta' Settembru… jien nittama li din it-tiġrija tibqa' ssir u n-nies tibqa' tat- tendi bi ħġarha għaliha.'