L-Ewkaristija fit-Tagħlim ta' Missirijiet il-Knisja Kap tad-Dipartiment tat-Teoloġija Dommatika fl-Università ta' Malta u Viċi-Rettur tas-Seminarju Maġġuri Il-mod li bih Missirijiet il-Knisja fittxew li jfissru s-sagrament ta' l-Ewkaristija huwa mera ta' dak li huma … kienu qed jippruvaw jgħixu kuljum. Fil-fatt, dan li qed infisser huwa eżempju mill-aqwa li jagħti raġun lill-assjoma antika, lex orandi, lex credendi, jiġifieri dak li l-Insara jitolbu hu ħaġa waħda ma' dak li huma jemmnu, u viċi versa. Daħla Kull darba li mmorru lura u nimirħu ftit fost il-kitbiet ta' Missirijiet il- Knisja, nilmħu l-ġmiel u nduqu l-benna ta' l-għana tat-teoloġija mgħixa fil- ħajja ta' kuljum ta' l-Insara ta' l-ewwel sekli. It-teoloġija patristika dwar is- sagrament tal-Mejda tal-Mulej hija diretta, imsejsa fuq dak li nsibu fl- Iskrittura,' u hija ġeneralment indirizzata lill-poplu. Għalhekk ma nsibux l Jiġifieri dak li nsibu dwar l-Ewkaristija fit-Testment il-Ġdid, kif ukoll ix-xbihat minn qabel (foreshadowings) li nsibu dwar dan is-sagrament fit-Testment il-Qadim. kategoriji kumplikati, bħalma ġieli nsibu fit-teoloġja skolastika, għalkemm din ta' l-aħħar kellha wkoll kontribut siewi x'tagħti bil-mod sistematiku u preċiż li bih fittxet li torganizza sew l-oqsma differenti tat-teoloġija. Il-mod li bih Missirijiet il-Knisja fittxew li jfissru s-sagrament ta' l-Ewkaristija huwa mera ta' dak li huma u l-merħla tagħhom (għax ħafna minnhom kienu responsabbli ta' komunitajiet Insara) kienu qed jippruvaw jgħixu kuljum. Fil-fatt, dan li qed infisser huwa eżempju mill-aqwa li jagħti raġun lill-assjoma antika, lex orandi, lex credendi, jiġifieri dak li l-Insara jitolbu hu ħaġa waħda ma' dak li huma jemmnu, u viċi versa. Kif naraw mill-bidunett tal-ġmiegħi Nsara, saħansitra kif naqraw fl-Atti ta' l-Appostli (2, 42. 46), l-Ewkaristija kienet fiċ-ċentru tal-ħajja kollha tal- komunità li temmen fl-Iben tal-Missier, Kristu Rxoxt li għadu jgħix fostna permezz ta' l-Ispirtu Qaddis tiegħu. Mill-eqdem xiehda li niltaqgħu magħhom, naraw kif is-sagrament ta' l-Ewkaristija għall-Missirijiet il-Knisja ma kienx suġġett għal riflessjoni spekulattiva, imma kien iċ-ċentru tal-liturġija Nisranija u l-qofol ta' l-esperjenza konkreta tal-fidi ta' l-Insara. Biex nirrispetta l-wisa' u t-tul mogħtija lili biex niżvolġi dan is-suġġett, nillimita ruħi għal ftit pinzellati ħfief li nittama li jqabbdu fik, għażiż qarrej, ix-xenqa sabiex taqra aktar dwar is-suġġett, u fuq kollox, li tikber fil-fidi u fl-imħabba lejn dan is- sagrament. L-Ewwel fost Missirijiet il-Knisja Mill-bidunett, anke kif naqraw tant tajjeb fl-Evanġelji u fl-Ittri ta' San Pawl, l-Insara dejjem fehmu r-rabta li ma tinħallx bejn is-sagrifiċċju ta' l- Ewkaristija u l-azzjoni salvifika tal-Missier permezz ta' Kristu. Mela, dan is- sagrament mhux sempliċement laqgħa tal-ġemgħa Nisranija biex tfakkar avveniment importanti. Hija ferm u ferm aktar minn hekk, għaliex iċ- ċelebrazzjoni ta' l-Ewkaristija hija r-ri-preżentazzjoni (jew ri-attwalizzazzjoni) tal-Misteru ta' l-Għid, jiġifieri tagħmel preżenti mill-ġdid quddiemna s- sagrifiċċju tal-Kalvarju (mingħajr it-tixrid tad-demm) u r-rebħa ta' Kristu fuq il-mewt. Fil-fatt, l-Ewkaristija hija s-sagrament ta' Kristu Rxoxt. Kitba antika ta' l-ewwel żminijiet li kienet dejjem ikkunsidrata mat-testi patristiċi hija d-Didakche (tmiem l-ewwel seklu). Din il-kitba tistqarr b'mod ċar in-natura sagrifikali ta' l-Ewkaristija. Meta l-awtur, jew aħjar l-awturi jitkellmu dwar iċ-ċelebrazzjoni ta' l-Ewkaristija f'jum il-Mulej, insibu ħafna Il-forma sħiħa ta' l-assjoma hija 'legem credendi lex statuat supplicandi', u hija attribwita lil San Prosperu ta' Aquitaine (ċ. 390-ċ. L-Ewkaristija fit-Tagħlim ta' Missirijiet il-Knisja 51 referenzi bibliċi. Ninnutaw, wkoll li t-talbiet li jirrigwardaw l-Ewkaristija jinsabu fil-kapitli 9 u 10 tat-test, u għandhom xeħtiet qawwija tal-barkiet li l-Lhud kienu jitolbu fuq il-mejda ta' l-ikel. Temi li jispikkaw huma dawn: ir- radd il-ħajr, l-għaqda fil-ġemgħa, il-barka, u min jista' jieħu sehem fiċ- ċelebrazzjoni. Il-verità ċentrali li l-Ewkaristija hija s-sagrament ta' għaqda toħroġ ċara mill-Ittra tal-Papa San Klement lill-Korintin, miktuba fl-aħħar snin ta' l-ewwel seklu (ċ. Mill-bidu sa tmiemha, l-ittra hija appell kontinwu għall- għaqda u l-ubbidjenza fil-Knisja. L-għeluq ta' din il-kitba jikkonsisti b'talba mill-isbaħ għall-għaqda, u li ħafna studjużi jpoġġu fil-kategorija ta' l-anafori (jiġifieri talbiet Ewkaristiċi). Il-forma u l-lingwaġġ tagħha huma liturġiċi u poetiċi. Blata mill-aktar samma fl-ewwel mitt sena tal-Kristjanità hi l-figura ta' San Injazju ta' Antjokja (ċ. 35-107) li ħa l-martirju ġewwa Ruma. Injazju huwa t-tieni suċċessur ta' San Pietru fis-sede ta' Antjokja, u għalhekk diġà nilmħu kontinwità mill-aktar awtentika mal-Prinċep ta' l-Appostli. Injazju jitkellem dwar l-Ewkaristija' bħala għaqda ma' Kristu nnifsu, għaqda mal- Ħajja. Ma rridux ninsew li meta naqraw l-ittri kollha ta' Injazju ma nistgħux ma nintlaqtux miċ-ċentralità kristoloġika li fihom. Kollox idur madwar Kristu li għalih huwa għatxan Injazju.5 Biżżejjed taqra l-ħerqa li huwa kellu għall- martirju. Anke l-martirju li għalih huwa mxennaqg huwa preżentat minnu f'termini ewkaristiċi. Jixtieq li ġismu ikun mitħun taħt snien il-bhejjem selvaġġi biex b'hekk isir il-qamħ ġdid ta' Kristu. Jisħaq kontinwament fuq il-ġisem veru ta' Ġesu li bata għalina. '' Jitkellem dwar 'il-ġisem wieħed tas- Salvatur tagħna Ġesu Kristu u l-kalċi wieħed li jgħaqqadna ma' demmu. ' Injazju ta' Antjokja jisħaq li l-ħobż konsagrat u l-kalċi mbierek jgħaqqduna ma' Ġesu li għex fuq din l-art u li issa huwa glorifikat. Jiddeskrivi l-Ewkaristija bħala l-mediċina għall-immortalità jew il-mediċina kontra l- mewt. Ifisser dan meta jgħid li fl-Ewkaristija aħna nirċievu l-ħajja ta' Kristu stess. Jgħid ukoll li l-Ewkaristija mhijiex biss ikla, imma wkoll it-tiġdid liturġiku (Minn issa 'l quddiem, ir-referenza għal dan il-ktieb tkun DPAQ). ta' dak li seħħ fl-Aħħar Ċena, għax l-isqof jew is-saċerdot iġedded l-azzjonijiet ta' Kristu li jrodd ħajr lill-Missier waqt li jaqsam il-ħobż (ara Ittra lill-Efesin 20, 2 u l-Ittra lill-Insara ta' Smirna, 8, 1). Injazju jtambar fuq l-għaqda fil-Knisja: 'Ħudu sehem minn Ewkaristija waħda għax wieħed huwa l-ġisem ta' Sidna Ġesu Kristu, wieħed il-kalċi li jgħaqqadna ma' demmu, u wieħed l-altar, kif wieħed huwa l-isqof' (Ittra lill- Insara ta' Filadelfja 4, 1). Fl-Ittra lill-Insara ta' Magnesja, jitkellem dwar isqof wieħed u altar wieħed, is-simbolu ta' Knisja waħda miġbura flimkien fi Kristu, l-Iben il-waħdieni tal-Missier (7, 2). L-Apoloġeti u l-Bennejja tas-Sisien tat-Teoloġija Sistematika San Ġustinu (ċ. 100-165), li ħa l-martirju fis-sena 165, huwa wieħed minn Missirijiet il-Knisja msejħin Apoloġeti. Huwa jgħid li l-Ewkaristija' hija l- kontinwazzjoni sagramentali tal-missjoni ta' Ġesu fil-ġisem. Fl-Apoloġija, huwa jistqarr li l-Ikla tal-Mulej tfakkar mhux biss il-Passjoni ta' Ġest, imma anke fl-Inkarnazzjoni tiegħu… Il-ġisem ta' Kristu huwa l-ġisem ta' dak l-istess Ġesu li għex fil-Palestina, u huwa l-ġisem tal-Mulej glorifikat. Għalhekk Ġustinu jidentifika l-Ġisem u d-Demm ma' Ġest veru (par. 65-66).5 L-aspett ta' radd il-ħajr jidher ukoll fl-Apoloġija. Min jippresiedi joffri talb u radd il- ħajr fuq id-doni, u fl-aħħar il-poplu kollu jwieġeb 'Amen' bħala konferma ta' dak kollu li jkun intalab. F'xogħol ieħor, id-Djalogu ma' Trifone, Ġustinu jgħidilna li Ġest tana l-ħobż ta' l-Ewkaristija bħala memorjal tal-passjoni (par. San Irinew ta' Lvons (ċ. 130-200), martri, ukoll jisħaq fuq l-aspett ta' radd il-ħajr, minbarra li jsostni l-karattru sagrifikali ta' l-Ewkaristija. Dan it-tieni aspett hu jkompli jiżviluppah meta jitkellem dwar l-offerta ta' l-ewwel frott tal-ħolqien fl-Ewkaristija. Irinew, bħal Ġustinu qablu, jirreferi għal-Logos (il- Verb ta' Alla). Huwa jgħallem, f'Kontra l-Ereżiji (IV, 18, 4), li l-ħobż u l-inbid jirċievu l-Logos ta' Alla u jsiru l-Ewkaristija, il-Ġisem u d-Demm ta' Kristu. 0 L-Ewkaristija tikkomunika l-Logos li nirċievu bħala rimedju għall-ħajja u bħala ikel ta' l-immortalità. L-Ewkaristija fit-Tagħlim ta' Missirijiet il-Knisja 53 Dawn il-ħsibijiet li sibna fil-kontribut tal-Padri Apoloġisti jinsabu wkoll, bejn wieħed u ieħor, fi Klement ta' Lixandra (ċ. 150-215) u fid-dixxiplu tiegħu, Oriġene (ċ. Klement, fix-xogħol tiegħu li jġib l-isem ta' Stromata, jgħid hekk: ''Aħna ma nagħmlux sagrifiċċju lil Alla għax hu ma jeħtieġ xejn u jagħti lill-bnedmin kull ma jeħtieġu, imma nigglorifikaw lilu li ta lilu nnifsu b'sagrifiċċju għalina' (7, 6). Klement jisħaq fuq il-karattru spiritwali ta' l- offerta li jagħmlu l-Insara fil-liturġija. Barra milli jfisser l-Ewkaristija bħala sagrifiċċju, Klement jagħti importanza akbar lill-fatt li l-Ewkaristija hija ikel spiritwali. Fil-Paedagogus, huwa jispjega li l-Ewkaristija hi l-ikel ġdid li bih nirċievu 'l Kristu li bħal f'santwarju jiġi jgħammar fir-ruħ tagħna' (I, 6, 41). Klement ikompli billi jgħallem li l-Verb Inkarnat sar ikel spiritwali għall- għorrief u għas-sempliċi, għaliex huwa missier, omm, għalliem u ikel għal kull min hu iben jew bint ta' Alla. Aħna u naqraw ix-xogħlijiet ta' Klement malajr nintebħu li kliemu mhuwiex dejjem daqshekk ċar peress li juża ħafna allegoriji. Dan jagħtina x'nifhmu li dan l-għalliem ħassu fil-libertà li ma jkunx daqshekk dirett jew ċar f'dak li jgħid (u għalhekk juża l-allegoriji) peress li n-nies li kien qed jindirizza kienu diġà familjari ħafna maċ-ċelebrazzjoni ewkaristika fil-Knisja. Niltaqgħu ma' l-istess tip ta' allegoriji fil-kitbiet ta' Oriġene li hu ta' l- Iskola Alessandrina. Fil-Contra Celsum (6, 33) jgħid hekk: 'Aħna nirringrazzjaw lill-Ħallieq ta' kollox, u fl-istess waqt tar-ringrazzjament u t- talb tagħna għall-barkiet li rċevejna, aħna nieklu wkoll il-ħobż mogħti lilna. Permezz tat-talb, dan il-ħobż isir ġisem qaddis li jqaddes lil dawk li b'sinċerità jieklu minnu. ''' F'din is-silta, Oriġene jsejjaħ l-Ewkaristija ġisem qaddis, filwaqt li f'siltiet oħra jitkellem dwar l-Ewkaristija bħala l-Ġisem tal-Mulej. Jistqarr ukoll: 'Oqogħdu attenti li turu reverenza li ma jmurx xi farka taqa' fl-art u xi biċċa mid-don ikkonsagrat (consecratum munus) tintilef, ' Oriġene juri li huwa konvint li l-Ewkaristija hija sagrifiċċju, u fil-fatt jitkellem dwar altar veru. Jistqarr: 'Taraw kif l-altari m'għadhomx aktar imraxxin bid-demm tal-barrin, imma huma kkonsagrati bid-demm prezzjuż ta' Kristu. '' Tajjeb li ngħidu li Oriġene qatt ma kiteb trattat dwar l-Ewkaristija kif għamel, ngħidu aħna, dwar it-talb. Jagħmel ħafna referenzi għal dan is-sagrament għax jinsab ċert li l-qarrejja huma diġà familjari ma' dan il-misteru tal-fidi. Il-Kontribut tal-Punent bejn tmiem is-Seklu II u l-bidu tas-Seklu III Tertulljanu (160-220), meqjus bħala missier it-teoloġija Latina, jitkellem dwar l-Ewkaristija okkażjonalment biss. Madankollu għandu vokabolarju wiesa' ħafna fejn tidħol l-Ewkaristija: eucharistia, eucharistiae sacramentum, dominica solemnia, convivium dominicum, convivium Dei, coena Dei, panis et calicis sacramentum. Silta magħrufa ħafna mid-De Resurrectione Carnis ta' Tertulljanu (ċ. 208/212) titkellem dwar is-sagramenti tad-dħul fil-ħajja Nisranija: 'Il- ġisem huwa maħsul sabiex ir-ruħ tista' titnaddaf; il-ġisem huwa midluk sabiex ir-ruħ tingħata għall-qdusija; il-ġisem huwa ssiġillat sabiex ir-ruħ tissaħħaħ; id-dell ta' l-idejn jiġi fuq il-ġisem biex ir-ruħ tiddawwal mill-Ispirtu; il-ġisem jiekol mill-Ġisem u d-Demm ta' Kristu sabiex ir-ruħ ukoll tkun tista' tissemmen permezz ta' Alla' (8, 2).: Tertulljanu jesprimi l-fidi tiegħu fil-preżenza reali. Dan narawh meta huwa jitkexkex għall-fatt li xi Nsara (u li allura kienu rċevew l-Ewkaristija) kienu ħadmu xi statwi jew statwetti ta' l-idoli. Iħoss li din hi inkonsistenza, bħalma jiddeplora l-fatt li min b'fommu stqarr ''Amen' għat-talba Ewkaristika ma jistax imbagħad imur iċapċap lill-atturi fl-ispettakli pagani (De Spectaculis, 25, 5)M L-aktar test liturġiku bikri dwar l-Ewkaristija huwa t-Traditio Apostolica li jmur lura għall-bidu tas-seklu III. Dan it-test liturġiku (li jsemmi sagramenti oħra) huwa assoċjat ma' San Ippolitu ta' Ruma u jiġbor fih bosta talb li kien ilu jintuża fil-Knisja ta' Ruma. It-Tieni Talba Ewkaristika li nużaw illum hija prattikament meħuda mit-Traditio Apostolica. Ix-xebh li hemm bejniethom jispikka. Filwaqt li niftakru fl-assjoma li semmejna fil-bidu ta' dan l-istudju, lex orandi, lex credendi, x'tagħrif nistgħu nsibu dwar l-Ewkaristija fit-Traditio Apostolica2 Dak li l-poplu Nisrani kien jemmen b'fidi kienu jistqarruh fit-talb u l- liturġija li kienu jiċċelebraw. Fir-rigward ta' l-Ewkaristija, l-enfasi huwa fuq l- aspett sagrifikali li huwa marbut ma' l-aspett tat-tifkira (anamnesis) tas- sagrifiċċju ta' Kristu. L-anamnesis tilħaq il-quċċata tagħha fir-rakkont ta' l- Istituzzjoni tas-sagrament. Aspett ieħor li jispikka huwa l-offerta tal-kult (memores offerimus). Barra minn hekk, insibu wkoll l-epiklesi, jiġifieri l- (Il-parti li tittratta l-Ewkaristija hija l-aħħar parti, fil-korsiv). L-Ewkaristija fit-Tagħlim ta' Missirijiet il-Knisja 55 invokazzjoni ta' l-Ispirtu Qaddis biex iqaddes l-offerti.'$ Dawn it-tlett elementi huma l-pilastri ta' kull talba Ewkaristika fir-riti differenti tal-Knisja. San Ċiprijanu ta' Kartaġni (ċ. 200-258) jagħraf li l-Ewkaristija hija s- simbolu u l-kaġun ta' l-għaqda fil-Knisja.'t Tant hu hekk li mbagħad jikkonkludi li ċ-ċelebrazzjoni ta' l-Ewkaristija li ssir mill-eretiċi hija invalida. Bħal bosta Missirijiet oħra tal-Knisja, Ċiprijanu juża x-xbieha tal-qamħ biex ifisser l-għaqda fil-Knisja. Ix-xbieha hija waħda Ewkaristika: 'F'dan is- sagrament, il-poplu jidher fl-għaqda tiegħu, hekk kif ħafna qamħiet huma miġbura u mħallta flimkien biex jagħmlu għaġna waħda u ħobża waħda. Hekk ukoll, fi Kristu li huwa l-ħobż tagħna tas-sema, nafu li aħna ġisem wieħed…'' Ċiprijanu jiddeskrivi l-Ewkaristija bħala sacrificium u oblatio. Jinsisti li s-sagrifiċċju Ewkaristiku tal-Knisja huwa ri-preżentazzjoni tas-sagrifiċċju ta' Kristu fuq is-salib. Is-sagrifiċċju li noffru huwa l-passjoni ta' Kristu. Jistqarr ukoll li dan is-sagrifiċċju huwa offrut għall-mejtin, jew ukoll f'ġieħ il-martri. Is-Sehem ta' xi wħud mill-Padri Orjentali Tajjeb ukoll li nagħtu titwila lejn xi Padri ta' l-Orjent Nisrani. San Atanasju (ċ. 296-377), f'omelija lill-imgħammdin ġodda, jistqarr hekk: Qabel l- invokazzjoni kien hemm biss ħobż u nbid, imma wara li saru t-talbiet meraviljużi, il-ħobż sar il-ġisem tal-Mulej, u l-inbid sar demmu… Wara li saru t-talbiet importanti u l-invokazzjonijiet qaddisa, il-Verb jinżel fil-ħobż u fl-inbid, u jkollna l-Ġisem tal-Verb. ' It-tliet Padri Kappadoċi wkoll għandhom x'jgħallmuna. San Bażilju l-Kbir (329-379), fl-Ittra 83 lil Ċesarja tas-sena 372, jirreferi għall-fatt li l-Ewkaristija kienet tinżamm fid-djar tal-fidili, u li kien hemm Insara li kienu jitqarbnu kuljum. It-twemmin fil-preżenza reali huwa ċar. Bażilju jikteb hekk: ''Hija ħaġa tajba u ta' benefiċċju li wieħed jitqarben kuljum u jiekol mill-Ġisem u d-Demm ta' Kristu, għax hu jgħid: 'Min jiekol ġismi u jixrob demmi jkollu l-ħajja ta' dejjem… 'M'hemmx għalfejn ngħidu li fi żmien il-persekuzzjonijiet ma kienx hemm mod ieħor li wieħed jitqarben ħlief li jieħu l-Ewkaristija f'idejh, mingħajr ma jkun hemm saċerdot… L-eremiti kollha ta' l-Eġittu, kull fejn m'hemmx saċerdot, jieħdu l-Ewkaristija waħedhom u jżommuha fejn jgħammru. ' San Girgor Nazjanzenu (330-389) iħeġġeġ lin-nies biex jieklu l-ġisem u jixorbu d-demm ta' Kristu (Diskors 45). ' Jisħaq fuq in-natura sagrifikali ta' l- Ewkaristija il-ittra tiegħu (171) lil Amfilokju, isqof ta' Ikonju. isejjaħ l- Ewkaristija s-sagrifiċċju etern. It-tielet mill-Kappadoċi, San Girgor ta' Nissa (ċ. 335-395) jitkellem b'mod realistiku, kważi tanġibbli, dwar il-ġisem ta' Kristu li jirċevih min jitqarben. Fl-Oratio Catechetica 57, in-Nissenu jgħid: ''Meta Kristu kien isostni ruħu bil-ħobż u l-inbid, dawn kien jassimilahom f'ġismu u f'demmu u għalhekk kienu trasformati fin-natura tal-ġisem tiegħu; xi ħaġa analoga sseħħ fl-Ewkaristija: fl-ewwel każ, il-ħobż u l-inbid kienu trasformati fil-Ġisem u fid-Demm ta' Kristu permezz tas-sistema diġestiva, imma issa fl- Ewkaristija l-ħobż u l-inbid huma metamorfizzati fil-Ġisem tal-Verb.'' Mela, l-elementi huma trasformati bil-qawwa ta' Alla. L-elementi Ewkaristiċi mhumiex biss ikel u xorb naturali. Il-Verb messhom, jieħu l-elementi u jibdilhom fil-Ġisem u fid-Demm ta' Ġest. Nosservaw l-użu ta' għadd wiesa' ta' verbi Griegi li jibdew bil-prefiss 'meta-' (jew 'trans-', bil-Latin), bħal metaballein (tibdel), u metapoiein (tittrasforma). Is-sens ta' dawn il-verbi jindika li hemm trasformazzjoni fl-elementi kostituttivi tal-ħobż u l-inbid fil-Ġisem u d-Demm tal-Mulej. Din l-enfasi nsibuha wkoll fil-mistagoġija kateketika tal-Knisja ta' Ġerusalemm. Fil-fatt, fil-katekeżi ta' Ċirillu ta' Ġerusalemm (ċ. 315-386), nilmħu progress fit-teoloġija tas-sagrament ta' l-Ewkaristija. Il-preżenza reali bdiet tiġi espressa b'mod aktar ċar minn kif tidher f'kittieba aktar bikrija. Ta' min jinnota kemm Ċirillu kien profond fil-ħsieb tiegħu: 'Taħt ix-xbieha tal-ħobż Ġismu huwa mogħti lilek, u taħt ix-xbieha ta' l-inbid Demmu… Meta inti tiekol il-Ġisem u tixrob id-Demm ta' Kristu, inti ssir ġisem wieħed u demm wieħed miegħu. Hekk, inġorru 'l Kristu għaliex ġismu u demmu jkunu xterdu fil-membri kollha ta' ġisimna… Dak li donnu ħobż mhuwiex ħobż, għalkemm it-togħma tiegħu hija ta' ħobż, imma l-Ġisem ta' Kristu, u dak li donnu nbid mhuwiex inbid, għalkemm itiegħem hekk, imma d-Demm ta' Kristu. ''$ Il-preżenza reali sseħħ b'din il-bidla fis-sustanza ta' l-elementi. Għalhekk, Ċirillu ta' Ġerusalemm huwa l-ewwel wieħed li interpreta l-bidla fis-sens ta' bidla fis-sustanza ta' l- elementi, jew dik li aktar tard tibda tissejjaħ transustanzjazzjoni. Ċirillu jistaqsi: 'Huwa darba bidel l-ilma f'inbid, għax hekk ried, u allura issa ma nemmnuhx jekk jibdel l-inbid f'demm''' Skond Ċirillu, din il-bidla sseħħ permezz ta' l-epiklesi ta' l-Ispirtu fuq l-offerti. Kull ma jmiss ma' l-Ispirtu jisfa mqaddes u mibdul. Teodoru ta' Mopswestja (ċ. 350-427), fl-Omeliji Kateketiċi tiegħu, jgħallem b'mod mill-aktar ċar dwar il-preżenza reali u l-aspett sagrifikali ta' l- Ewkaristija: 'Kristu ma qaix, 'Dan huwa simbolu ta' demmi', imma 'Dan L-Ewkaristija fit-Tagħlim ta' Missirijiet il-Knisja 57 huwa demmi', għaliex huwa xtaqna nħarsu lejn l-elementi wara… l-miġja ta' l-Ispirtu, mhux skond in-natura tagħhom, imma li nirċevuhom kif tassew huma, il-Ġisem u d-Demm tal-Mulej. ''20 Din il-bidla sseħħ permezz ta' l-epiklesi ta' l-Ispirtu: ''Aħna nitolbu lil Alla sabiex l-Ispirtu Qaddis jinżel u li l-grazzja tiġi fuq il-ħobż u l-inbid sabiex isiru l-Ġisem u d-Demm tal-Mulej, u li aħna minn dak il-ħin 'il quddiem nżommuhom bħala immortali, inkorruttibbli, impassibbli u immutabbli fin-natura tagħhom kif kien il-Ġisem tal-Mulej wara l-Qawmien. ' L-aspett sagrifikali ta' l-Ewkaristija jidher ċar minn dak li jgħid Teodoru fis-sitt Istruzzjoni: 'Wara li jkun qasam il-ħobż qaddis, is-saċerdot jagħmel sinjal tas-salib bil-ħobż fuq id-demm, u bid-demm fuq il-ħobż… biex juri lil kulħadd… li huma t-tifkira tal-passjoni u l-mewt li ġarrab il-ġisem tal-Mulej meta demmu xxerred fuq is-salib għalina.' Teodoru jispjega wkoll li kull min jitqarben jirċievi lil Kristu sħiħ: ''Kull wieħed minna jieħu porzjon żgħir, imma aħna nemmnu li nirċevuh kollu (i.e. lil Kristu) f'dak il-porzjon żgħir, '21 San Ġwann Kriżostmu (ċ. 345-407) huwa meqjus bħala doctor Eucharistiae. jistħoqqlu dan it-titlu minħabba t-tagħlim ċar u ta' spiss li jagħti dwar dan is-sagrament. Jixhed bil-qawwi għall-preżenza reali u l-aspett sagrifikali tas- sagrament, kif ukoll għall-mod prattiku li bih jgħaqqad l-Ewkaristija mal- ħajja ta' kuljum tan-Nisrani. L-isqof ta' Kostantinopli jagħfas fuq il-punt li huwa sagrifiċċju wieħed u mhux ħafna… Kristu offra lilu nnifsu darba biss… Huwa l-istess ħaruf li noffru issa u li kien offrut qabel. Iħeġġiġna biex nersqu lejn l-Ewkaristija b'sens ta' misteru u bid-devozzjoni. Ir-realiżmu ta' San Ġwann huwa qawwi meta jgħid: 'Kristu jinsab maqtul fuq l-altar; ġismu jinsab quddiemkom; dak li hemm fil-kalċi huwa l-istess demm li ħareġ minn ġenb Kristu… Irrifletti fuq il-ġisem sagrifikat li għandek f'idek, lejn liema mejda int qiegħed tersaq. Ftakar li int li m'intix ħlief trab u rmied qed tirċievi l-Ġisem u d-Demm ta' Kristu… Mhux biss qed naraw il-Mulej, imma neħduh f'idejna, nikluh, bi snienna nigdmu ġismu, u b'mod mill-aktar intimu qegħdin ningħaqdu miegħu… Iħalli lilu nnifsu jinqasam f'biċċiet sabiex ilkoll inkunu nistgħu nixbgħu bih.' Kriżostmu jisħaq fuq l-identità li teżisti bejn is-sagrifiċċju tas-salib u dak li jseħħ fuq l-altar: ''Dak li noffru kuljum huwa sagrifiċċju tassew, imma l- vittma hija dejjem l-istess: hemm Kristu wieħed kullimkien, sħiħ kemm f'din id-dinja kif ukoll fl-oħra; għalkemm qed jiġi offrut f'ħafna postijiet, huwa biss ġisem wieħed, u għalhekk hemm biss sagrifiċċju wieħed … Dak li noffru issa huwa dak li kien offrut qabel: ' B'mod mill-aktar konkret, San Ġwann Kriżostmu jwassal lill-merħla tiegħu fil-metropoli ta' Kostantinopli għal għarfien aħjar ta' l-effett tal-grazzja Ewkaristika fil-ħajja tagħhom ta' kuljum.2 Il-belt kbira li tagħha huwa kien ir-ragħaj kien fiha biżibilju ta' każi u sitwazzjonijiet ta' inegwaljanza u ta' estremitajiet ta' għana u ta' faqar. Ġwanni jibqa' magħruf għal bosta omeliji qawwijin fejn jisħaq fuq id-dmir tan-Nisrani li jħossu responsabbli lejn il- proxxmu tiegħu. Din ir-responsabbiltà ssib l-għajn tagħha fiċ-ċelebrazzjoni ta' l-Ewkaristija. Ara ftit b'liema qawwa jitkellem: 'Int xrobt mid-Demm tal- Mulej, u lanqas tagħraf lil ħuk. Int tnaqqas il-ġieħ ta' din l-istess mejda meta tqis li ma jistħoqqlux jissieħeb miegħek fl-ikel dak li ġie meqjus li jistħoqqlu jiekol minn din il-mejda. Alla ħelsek minn dnubietek kollha. U int, l-istess bħal qabel, ma sirtx aktar ħanin. '$ F'omelija oħra, mhux inqas inċiżiva, Kriżostmu jkellem lill-qalb ta' kull min jinsab fil-kongregazzjoni quddiemu. Kien iħobb joffri sfida kull meta jistqarr bi kliem bħal dan jew jixbhu: 'Tajjeb, intom kuntenti li żżejnu d-dar ta' Alla bid-dehbijiet u l-fided u b'ħaġar prezzjuż, imma mbagħad tħallu l- foqra bil-ġuħ u mċerċrin fuq l-għetiebi tagħkom … Tridu tweġġħu l-Ġisem ta' Kristu7 Mela, tinsiehx meta jkun għarwien; tqimx il-Ġisem ta' Ġesu bi ħwejjeġ tal-ħarir ġewwa l-knisja, imbagħad tħalli l-ġisem tiegħu fil-foqra jbati l-kesħa barra fit-triq.''' Kriżostmu jitkellem dwar iż-żewġ altari li hemm fil-ħajja tan- Nisrani: hemm l-altar li qiegħed f'nofs il-knisja u li jitqaddes meta l-ħobż li hemm fuqu jsir il-Ġisem ta' Kristu, imma hemm ukoll l-altar li jinsab f'salib it-toroq u li qiegħed dejjem hemm … Din hija l-id qaddisa tal-fqir (li wkoll huwa Kristu) li qed jittallab għal loqma ħobż.$ L-Epoka tad-Deheb fost il-Padri tal-Punent Tajjeb li nirritornaw ftit fl-ambjent tal-Padri tal-Punent biex napprezzaw il-kontribut tagħhom. Huwa bit-tagħlim tagħhom li nagħlqu dan l-istudju ġenerali li fittixna li nagħmlu flimkien. San Ambroġġ (ċ. 339-397), isqof ta' Milan, huwa pilastru għat-teoloġija tas-sagramenti fl-ewwel sekli. Fit-tilwima li kellu ma' l-Imperatur Teodosju huwa jagħfas dwar il-ħtieġa ta' koerenza 233: Gwann KpiżosTMU, Omeliji dwar l-Ewwel Ittra lill-Korintin, 27,4. Ara l-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika, para. 4 Ġwann KpiżosTmu, Omeliji dwar l-Evanġelju ta' San Mattew, 50, 4, f'Scenki, Koinonia, Diakonia and L-Ewkaristija fit-Tagħlim ta' Missirijiet il-Knisja 59 fil-ħajja tan-Nisrani. Jgħidlu hekk: 'Kif tista' inti tirċievi l-Ġisem ta' Kristu meta idejk huma mċappsin bid-demm7 Kif tissogra tmiss id-Demm ta' Kristu ma' xofftejk meta inti mimli b'rabja li wasslitek ixxerred demm innoċenti)' Fil-Kummentarju dwar Salm 118, Ambroġ jistqarr: 'Kristb huwa l-ikel u x- xorb tiegħi; il-ġisem ta' Alla huwa ikel għalija; id-demm ta' Alla huwa xorb għalija. Kristu huwa mogħti lili kuljum. ' F'żewġ xogħlijiet ċentrali, De Mpsteriis u De Sacramentis, insibu l-qofol tat-tagħlim ta' San Ambroġġ dwar l- Ewkaristija.' Niġbru, għalhekk, il-punti prinċipali: Il-preżenza reali, għalkemm inviżibbli, tal-Ġisem u d-Demm ta' Kristu toffri rabta mal-Ġisem u d-Demm li l-Iben irċieva mill-Verġni Marija, u mal-Ġisem li kien mislub. Il- preżenza reali hija preżenza ċerta u għandha bħala pedament il-kliem ta' Kristu stess. Il-preżenza għandha effikaċja li hija divina u mirakoluża. Din il-preżenza reali sseħħ permezz ta' bidla vera. Fil-fatt, Ambroġ jistqarr: 'Jien qed nara ħobż u mhux il-Ġisem ta' Kristu. Allura kif nista' nemmnek7 Aħna niggarantixxu mhux dak li għamlet in- natura, imma dak li l-barka kkonsagrat bil-qawwa tal-benedizzjoni…' Jistqarr mingħajr tlaqliq: 'In illo sacramento Christo est'' (F'dak is-sagrament, hemm Kristu). Santu Wistin (354-430) huwa ġgant fil-kontribut tiegħu lit-teoloġija. It- tagħlim tiegħu dwar l-Ewkaristija huwa notevoli, għalkemm xi kultant nindunaw li huwa nieqes minn terminoloġija definita. Ir-raġunijiet għal din il-kritika jinkludu l-użu ta' l-allegorija u l-lingwaġġ oratoriku li jadotta l- Isqof ta' Ippona. Mhemmx dubju li t-teoloġija ta' Wistin hija aktar irfinuta peress li jibni fuq dawk ta' qablu, speċjalment Tertulljanu u Ċiprijanu. Jisħaq fuq l-importanza tal-konsagrazzjoni jew is-santifikazzjoni fir-rigward ta' l- Ewkaristija. Il-konsagrazzjoni l-ewwel tagħmel mill-elementi materjali res sacra, jiġifieri sacramentum, sinjal tal-ġisem u d-demm ta' Kristu. Lil dan is- sinjal, jiżdied don, jiġifieri l-Ġisem u d-Demm ta' Kristu stess. Kif iseħħ dan7 Isseħħ bidla misterjuża li tibdel il-ħobż u l-inbid fil-Ġisem u d-Demm ta' Kristu. Santu Wistin ma jfissirx kif issir din il-bidla, imma jistqarr li hija mirakoluża. Għaldaqstant, fis-signum hemm realtà, don li huwa inviżibbli għas-sensi, imma reali, ikel li jsostni, u li jsalva, u li jagħti l-ħajja. Dan kollu huwa aċċessibbli fi spirtu ta' fidi. Dan id-don huwa l-Ġisem u d-Demm tal-Mulej, mhux kif fehmuh in-nies ta' Kafarnahum (ara Ġw 6), imma don spiritwali. Test magħruf jinsab fl-Omelija 272 ta' Santu Wistin. Hawnhekk ukoll naraw rabta bejn dak li nirċievu fl-Ewkaristija u l-impenn tagħna fil-komunità Nisranija.' 'Jekk intom il-Ġisem ta' Kristu u membri tiegħu, hu l-misteru tagħkom li jitqiegħed fuq il-mejda tal-Mulej, u intom tirċievu l-misteru tagħkom. Intom twieġbu ''Amen' (Ival Hekk hul) għal dak li tirċievu u dan twettquh bit-tweġiba tagħkom. Int tisma' l-kelmiet 'Il-Ġisem ta' Kristu', u twieġeb 'Amen'. Kun mela membru ta' Kristu, biex l-Amen tiegħek ikun veru. '8' Hawnhekk, Santu Wistin qed ifisser ir-rabta bejn l-Ewkaristija u l- Knisja. Permezz tal-komunjoni tagħna bil-Ġisem u d-Demm ta' Kristu fl- Ewkaristija, aħna nidħlu aktar 'il ġewwa fil-Ġisem Mistiku. L-att ta' fidi tagħna fil-Ġisem sagramentali ta' Kristu Rxoxt huwa wkoll att ta' fidi fil-Ġisem Mistiku ta' Kristu (jiġifieri l-Knisja) u impenn awtentiku lejh. Nifhmu għalhekk għaliex Santu Wistin jirreferi għall-Ewkaristija bi frażijiet konċiżi li jindikaw imħabba, għaqda u rabta, kollha aspetti li huma pedament ta' kull komunità: sacramentum pietatis, signum unitatis u vinculum caritatis. Bħal Padri oħra, Santu Wistin tkellem dwar l-għaqda fil-Knisja permezz tax-xbieha tal-ħafna qmuħ li flimkien jagħmlu ħobża waħda. Ħafna minn dak li jgħallimna Santu Wistin dwar l-Ewkaristija jista' jinġabar f'din ir-riflessjoni li hija wkoll talba. Fil-ftuħ tas-silta hemm il-frażijiet li għadna kemm semmejna: 'O Sagrament ta' Tjiebal O Sinjal ta' Għaqdal O Siġill ta' Mħabbal Min irid jgħix, hawn isib fejn jgħix, hawn jista' jieħu l- Ħajja. Jekk jersaq bil-fidi, jekk irid jingħaqad f'Ġisem wieħed, jerġa' jgħix. M'għandux jistmerr il-kumpanija tal-membri l-oħra tal-Ġisem. M'għandux ikun hu membru kkankrat li jeħtieġ jinqata'… Għandu jkun sabiħ, tajjeb u sħiħ, magħqud mal-Ġisem, u jgħix b'Alla u għal Alla. Għandu jissaporti t- tbatija ta' issa f'din id-dinja sabiex jirrenja wara fil-Ġenna. Għeluq Iċ-ċentralità tas-sagrament ta' l-Ewkaristija fil-ħajja ta' l-Insara tidher ċara mit-tagħlim u mix-xiehda ta' Missirijiet il-Knisja. Rajna kemm hu minnu li t-teoloġija dwar dan is-sagrament f'dawn l-ewwel ħames sekli ta' l-istorja tal-Knisja hi ħafna 'l bogħod minn riflessjoni spekulattiva u astratta, kif xi kultant tidher f'sekli oħra. Anzi, mingħajr tlaqliq nistgħu ngħidu li r-riflessjoni dwar l-Ewkaristija hija dejjem friska u ħajja għax dan hu s-sagrament li mhux biss huwa ċelebrat imma jingħex u għandu riperkussjonijiet fuq il- ħajja ta' kuljum ta' l-Insara. Ċelebrazzjoni awtentika ta' l-Ewkaristija tissarraf fi spiritwalità ewkaristika li hija karatterizzata minn ħajja ta' djakonija, xiehda u għotia sħiħa lil Alla u lill-proxxmu. Ara l-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika, par. WISTIN TA' IPPoNA, Trattat fuq l-Evanġelju ta' San Gwann, 26, 13. L-Ewkaristija fit-Tagħlim ta' Missirijiet il-Knisja