Is-Soċjetà Tagħna bejn is-snin 1914 u 1964 Minn Joseph. WMlifsad Mlatrenza — President Onorarju Din is-sena, is-Soċjetà Mużikali tagħna San Ġużepp tagħlaq 120 sena mit- twaqqif tagħha. Fil-programm tas-sena l-oħra, tajt panorama t'attivitajiet soċjali, mużikali, kulturali u rikrejattivi li wettqet is-Soċjetà tagħna matul l-ewwel 25 sena tal-ħajja tagħha, jiġifieri mill-1889 sal-1914. Fil-ħarġa tal-programm ta' din is-sena se nkompli nsemmi l-ġrajjiet importanti u storiċi li s-Soċjetà għaddiet minnhom mill-bidu tal-Ewwel Gwerra Dinjija sal-Indipendenza, jiġifieri mill-1914 sal-1964. Meta s-Soċjetà kienet qed tiċċelebra l-Ġublew tal-Fidda, jiġifieri fl-1914, l-Ewwel Gwerra Dinjija kienet ilha li faqqgħet xi ftit jiem biss. Din il- gwerra ma ħolqot l-ebda problema għas-Soċjetà għax kemm is-servizzi tal-banda u kemm l-attivitajiet soċjali u rikrejattivi baqgħu jinżammu bħal fi żmien il-paċi. Fil-15 t'Awwissu 1916, il-Gvernatur Lord Metheun ħareġ ordni biex isiru ċelebrazzjonijiet fit-tieni anniversarju ta' din l-ewwel gwerra biex iqawwu u jgħollu l-moral tal-poplu Malti li r-rebħa mhix fil-bogħod. Il-baned kollha, inkluża l-banda tagħna, imxew wara xulxin minn fuq il-Fosos tal-Furjana sal-Pjazza tal-Palazz, idoqqu marċi brijużi. F'Mejju 1919, l-istess gvernatur ordna li jsiru festeġġjamenti tal-paċi. Il-baned kollha reġgħu mmarċjaw wara xulxin idoqqu marċi allegri mill-Furjana sal-Palazz bħala tifkira tar-Rebħa li għamlu l-Alleati fuq il-qawwiet tal- Kaiser. Il-Banda tagħna ħassitha kburija li ħadet sehem f'din l-isfilata maestuża u simbolika. Fis-sena 1925, il-President Temi Konti rtira minn President tas-Soċjetà minħabba saħħtu u floku laħaq l-Avukat Nikol Delia. Dan l-avukat kien dilettant kbir tal-mużika. Għalhekk kien idejali bħala president t'Għaqda Mużikali għax kien jifhem kemm fl-eżekuzzjoni u kemm fl- amministrazzjoni tal-Banda. Minbatra dan, kien jattendi kważi l-opri kollha li kienu jsiru fit-Teatru Rjal, fejn għamel kuntatti ma' bosta personalitajiet prominenti tal-mużika, kemm Maltin kif ukoll barranin. Permezz ta' dawn il-kuntatti, il-Banda għamlet ħafna servizzi fi bliet Sqallin mill-1925 sal-1933. L-avukat Delia kera wkoll palk għall- istaġun tal-opera fejn il-bandisti kienu jiġu mistiedna biex jattendu għal eżekuzzjoni tal-opri. L-avukat Delia ħeġġeġ liż-żagħżugħ assistent surmast Willie Attard biex iwaqqaf orkestra sinfonika li hi 'Orchestra Unione' bħala fergħa oħra ta' mużika. Fis-sena 1929, fuq parir tas-surmast u tal-Kummissjoni Banda, l-Avukat Delia rnexxielu jakkwista strumentatura ġdida li kienet tikkonsisti f'65 strument ġdid mingħand id-ditta Boosej and Hawkes flok l-istrumentatura antika Chorista Vecchia. Fis-snin li dam president, l-avukat Delia għolla ħafna l-livell tal-Banda. F'dan iż-żmien, il-Banda għamlet ħafna servizzi' fi bliet Sqallin bħal, Acireale, Catania, Noto, u bliet oħra. Fis-sena 1931, l-Avuka Delia stieden lill-kompożitur Riccardo Zondonai li kkompona l-opra 'Francesco da Rimini' għar-riċeviment fis-swali tal-każin. L-aħħar impenn tiegħu kien fis-sena 1932, meta l-Banda ġiet mistiedna biex tagħmel programm mużikali fl-okkażjoni tal-kxif tal-monument ta' Fra Diego fi Pjazza San Pawl, il-Ħamrun. F'din l-okkazjoni, l-Banda kienet akkumpanjata minn kor ta' mitt ruħ taht id-direzzjoni tal-Maestro Giuseppe Camilleri. Fis-sena 1933, l-Avukat Nikol Delia ddemetta minn President u floku ġie maħtur President il-Prokuratur Legali Philip Azzopardi. għall-aħħar darba l-Banda biex teżegwixxi programm fil- 'Giardino di Acireale'. Minħabba li sħab iswed mimli kubrit kien qed jinġema' fl- Ewropa, il-Kumitat iddeċieda li l-Banda ma toħroġx barra minn Malta qabel mas-sitwazzjoni tiġi lura għan-normal. Fis-sena 1934, il-Banda akkumpanjat lill-Kappillan il-ġdid Dun Enrico Cordina Perez minn Triq Kanun sal-Parroċċa meta laħaq Kappillan tal- Knisja ta' San Gejtanu. Fis-sena 1935, is-Soċjetajiet Mużikali ġew mistiedna biex jiehdu sehem fil-festi li saru fil-Ġublew tal-Fidda tar-Re Ġorġ V, Sena wara, fil-1936, il-Gvernatur Sir Charles Bonham Carter flimkien mal-Lieutenant Gvernatur Sir Harrv Luke kienu mistiedna uffiċjalment għar-riċeviment fil-każin. Fis-sena 1936, saret rikostruzzjoni kbira fil-każin. Il-ġnien tneħħa għal kollox, u floku nbniet sala arjuża u spazjuża, imsaqqfa b'tinda tal-ħadid bi ħġieġ ikkulurit; biċċa xogħol kbira tal-inġenerija. Din is-sala li tesa' madwar 400 ruħ, kienet idejali biex jittellgħu kunċerti mużikali, spettakli drammatiċi, u ħafna attivitajiet soċjali u rikrejattivi, Fis-sena 1939, is-Soċjetà ċċelebrat il-Ġublew tad-Deheb fejn saru ħafna festeġġjamenti biex jikkommemoraw dan l-avveniment storiku. Tliet ġimgħat wara, faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija (1939-1945). Matul it-tliet snin li Malta damet fil-gwerra, (mill-10 ta' Ġunju 1940 sat-8 ta' Serrembru 1943), l-attakki mill-ajru tat-Taljani u l-Ġermaniżi ħasdu, beżżgħu u bikkmu lill-poplu Malti kollu. Ħafna mill-każini tal-baned kellhom iwaqqfu s-servizzi tagħhom għax ġarrbu xi ħsarat, u oħrajn kellhom iwaqqfu s-servizzi tagħhom għax kienu f'żona perikoluża. B'xorti tajba, il-każin ma ġarrab l-ebda ħsara. Imma xorta waħda, l-banda kellha tieqaf mis-servizzi tagħha għax il-bandisti xterdu. Min mar suldat, min ħareġ mill-Ħamrun u sab kenn 'il bogħod u min telaq 7 l-istrument għal ftit żmien. Imma l-ħidmiet soċjali u. rikrejartivi baqgħu jittellgħu bħas-soltu. F'din il-gwerra, is-soċjetà setgħet tiddisponi minn żewġ kmamar lid-dipartiment tal-Edukazzjoni għat-tagħlim ta' skola primarja. i Marċ kommemorattiv. u d entużjażmanti sar fit-8 ta' Settembru 1943 meta ċediet l-Italja u l-flotta Taljana daħlet umiljata fil-portijiet Maltin. Iċ- ċediment tal-Italja kien ifisser li l-gwerra titbiegħed minn Malta, tant li s-sena ta' wara, jiġifieri fl- 1944, il-Banda reġgħet ingħaqdet sew u għamlet 14-il servizz. Fis- sena 1945, saret il-parata tar- Rebħa fejn ħadu sehem il-baned kollha. Dawn irnmarċjaw minn fuq il- Fosos tal-Furjana sal-Pjazza tal-Palazz fejn quddiem il-Gvernatur Lord Gort intonaw flimkien 'God Save The King'. Ftit ġranet wara, iż-żewġ baned Ħamruniżi San Gejtanu u San Ġużepp imxew wara xulxin bl-istandarti tagħhom u bi 13-il standart tal-Alleati minn Triq Kanun sa Pjazza San Pawl iferrħu l-poplu Ħamruniż b'marċi brijużi. Il-president Philip Azzopardi ma laħaqx it-tmiem ta' din il-gwerra dinjija għax miet fl-1944 u s-soċjetà għamliclu funeral kif kien jixraqlu. Is- suċċessur tiegħu kien l-Avukat Tommaso Caruana Demajo, wieħed mill- aħjar amministraturi li kellha s-Soċjetà. Dan il-president kien bniedem prattiku, metodeku u kuxjenzjuż fejn jidħlu d-dmirijiet tas-soċjetà. Hu kien iħaddan il-filosofija li l-mużika ma għandux ikollha la għedewwa, la ħitan u l-anqas fruntieri, għax il-mużika hi wirt tal-ġnus kollha. Fis-sena 1947, taħt il-presidenza tiegħu seħħet il-għaqda u l-paċi bejn iż-żewġ baned Ħamruniżi; San Gejtanu u San Ġużepp fejn qabel ma tantx kienu jagħmlu kumplimenti lil xulxin. Fil-marċ ta' filgħodu ta' dik is-sena, iż- żewġ baned daħlu jdoqqu fil-każini ta' xulxin fost l-isparar u t-tfiegħ ta- fjuri waqt li l-kumitati ħadu b'idejn xulxin, għannqu lil xulxin u ferħu b'xulxin. Wara, kemm il-kumitat u kemm il-bandisti qagħdu jixorbu flimkien il-qatra ta' ħbiberija, għaqda u sliem. Fl-istess sena twaqqfet il-Malta Band. L-Avukat Caruana Demajo ppreseda l-ewwel laqgħa ta' din il-Għaqda, fejn introduċa lis-Sur Mikiel Anġ Delia bħala l-fundatur t' din il-Għaqda u bħala rappreżentant tas-Soċjetà San Ġużepp. Fis-sena 1948, Sir Paul Boffa, l-ewwel Prim Ministru wara t-Tieni Gwerra Dinjija kien mistieden mill-Kumitat għall-festa ta' San Gejtanu. Hu qagħad jieħu gost bl-arja festiva u ħa gost aktar meta mill-gallarija tal-każin qagħad jammira l-ġirja tradizzjoali tal-istatwa ta' San Gejtanu fid-dħul trijonfali tagħha. Fis-sena 1950, l-Avukat Caruana Demajo ġie elett membru parlamentari. Billi l-Istatut tas-Soċjetà jgħid li l-ebda membru tal-Kumitat ma jista' jkun membru tal-Parlament jew membru fil-kumitat politiku, ġie maħtur President is-Sur Mikiel Anġ Saliba. Is-Sur Saliba dam tliet snin President. Fis-sena 1951, il-kumitat taħt il-presidenza tiegħu, stieden lill-Gvernatur Sir Gerald Creasv u Ladv Creasv għal 'High Tea'. Fis-sena 1952, l-Arċisqof Mikiel Gonzi kien mistieden biex ibierek is-swali tat-tielet sular. Is-Sur Saliba kien se jtir bil-ferħ meta ra l-ħolma tal-bini tat-tielet sular issir realtà, għax dejjem Soċ i META San Ġużepp Hamrun A.D. 1889 Festa ln iet ull 2009 xtaq li fil-każin ikun hemm swali li jkunu ffrekwentati minn kull klassi ta' żgħażagħ fejn jistgħu jqattgħu l-ħin liberu tagħhom f'ambjent san u onest. Bħala edukatur, is-Sur Saliba, ta spinta qawwija lill-attività letterarja. Hu waqqaf 'Reading Room' għat-tixrid tal-qari u ħeġġeġ lill-membri żgħażagħ biex jibdew jinteressaw ruħhom fil-qasam tal- letteratura u jagħmlu użu mill-kotba li kien hemm fil-librerija. Fi tliet snin li dam president, is-Sur Saliba kompla saħħaħ is-Soċjetà f'dik li hi serjetà, rispett u dixxiplina. Fis-sena 1953, il-ħabrieki Wallie Attard waqqaf l- 'Orkestra Mandolinistika San Giuseppe'. Din l-orkestra li kienet tikkonsisti fi 15-il strumentalist kienet tieħu sehem fil-kuntesti vokali u strumentali li kienu jinżammu fis- sala l-kbira tal-każin. Għal xi żmien, din l-orkestra kienet ittella' sensiela ta' programmi ta' nofs siegħa fix-xahar fuq ir-Rediffusion. Fl-istess sena, 1953, saret l-Inkoronazzjoni tar-Reġina Eliżabetta II. Saru festeġġamenti kbar fosthom l-isfilata famuża tal-karrijiet iddekorati bi fjuri naturali u artifiċjali akkumpanjati mill-baned tagħhom. Saret ukoll kompetizzjoni tal-isbaħ faċċata mżejna tal-każin tal-Banda. F'din il- kompetizzjoni, il-faċċata tal-Każin tagħna rebaħ l-ewwel premju. Nhar Ħadd il-Palm tas-sena 1956, il-Banda, taħt l-enerġetiku surmast Willie Attard esegwit programm vokali u strumentali fil-Pjazza tal- Palazz il-Belt, quddiem għadd sabiħ ta' semmiegħa li apprezzaw is-siltiet varjati tal-Banda b'applawsi kontinwi u nkoraġġanti. Fl-istess sena, sar il-kxif tal-koppla tal-Knisja ta' San Gejtanu. Għal din l-okkażjoni, il-Kappillan Enrico Cordina Perez stieden liż-żewġ baned Ħamruniżi San Gejtanu u San Ġużepp biex jeżegwixxu żewġ programmi kommemorattivi. Iż-żewġ baned ħejjew żewġ programmi kolossali li taw pjaċir lill-eluf ta' spettaturi Ħamruniżi li attendew għal dan l-avveniment storiku. F'dan il-programm, is-Surmast Attard idderieġa għall-ewwel darba, il-marċ 'Il-famuża Koppla' kompożizzjoni tiegħu stess. Fis-sena 1957, il-Banda San Ġużepp akkumpanjat lil Dun Mattew Chircop mill- 'Istitut tal-Piccola Suore' sal-Parroċċa ta' San Gejtanu meta ħa l-pussess ta' kappillan tal-Knisja ta' San Gejtanu. Wara li s-Surmast Willie sena lis-Soċjetà għal tletin sena kontinwi, hu kellu jirtira minn surmst tas-Soċjetà minħabba saħħtu. Floku, fis-sena 1958, ġie maħtur surmast tal-Banda tas-Soċjetà Joseph Sammut, li kien surmast tal-orkestra tal-Admirall. Fis-sena 1959, il-Kunsill tal-Malta Bands Association organizza ' Cocktail d'Honneur' lill-Arċisqof Mikiel Gonzi fil-każin peress li l-Każin San Ġużepp kien għadu s-sid ta' din l-Association. Fis-sena 1960, il-Konslu Amerikan ippreżenta standard Amerikan lis-soċjetà, mogħti mill- benefattur Malti Amerikan, is-Sur Eugene Mizzi. Fis-sena 1962, il-President Rutter Giappone weta x-xewqa tiegħu lill- Kumitat biex jinxtraw tliet oqbra fiċ-ċimiterju tal-Addolorata għal dawk is-Soċi li jixtiequ jindifnu f'dawn l-ogbra. Il-membri tal-Kumitat kollha qablu ma' din il-proposta. Fis-sena 1964, is-Soċjetà ċċelebrat b'iktar pompa u entużjajżmu l-75 anniversarju mit-twelid tagħha. Il-kumitat. ħejja programm estensiv biex jikkommemora din il-ġrajja storika u memorabbli mit-twaqqif tas-Soċjetà. Il-ħafna attivitajiet kienu jinkludu quddiesa kantata bit-Te Deum fil-parroċċa ta' San Gejtanu, ritratt kbir tal-Kumitat flimkien mas- soċi kollha, partv lill-Istituti tal-Karità, kxif ta' lapida kommemorattiva, maħduma mill-iskultur Carmelo Tonna, wirja mill-Phvsical Culture Centre Ħamrun għal Mr. Ħamrun, riċeviment grandjuż għas-soċi flimkien mar-rappreżentanti tal-Għaqdiet Ħamruniżi,u servizzi mużikali mill-Kings Own, La Valette, Maria Mater Grazzia u erba' servizzi mill- Banda tagħna San Ġużepp. Imma l-qofol taċ-ċelebrazzjonijiet kien il- programm ambizzjuż u grandjuż li sar fis-7 t'Awwissu 1964 fuq iz-zuntier taħ il-bakketta tas-Surmast Joseph Sammut. F'dan il-programm vokali u strumentali ħadu sehem it-tenur Andrew Sapiano, il-baxx Pio Żammit u l-Ħamrun Choir taħt id-direzzjoni ta' Dun Ġużepp Cachia. Ftit ġimgħat wara li s-soċjetà ċċelebrat il-Ġublew tad-Djamanti, Malta ħadet l-Indipendenza u sar pajjiż sovran. Fil-21 ta' Settembru 1964, data minquxa b'ittri tad-deheb fl-istorja glorjuża t'art twelidna. Il-baned kollha Maltin u Għawdxin ġew mitluba biex jiffesteġġjaw din il-ġrajja unika fl-istorja ta' Malta. Il-banda tagħna ħadet sehem billi għamlet marċ allegru u brijuż mill-Blata l-Bajda sal-każin. Tajna ħarsa panoramika tal-attivitajiet mużikali li wettqet il-Banda tagħna San Ġużepp mill-1914 sal-1964. Wieħed irid isemmi li matul dawn il-ħamsin sena, is-Soċjetà baqgħet torganizza attivitajiet soċjali bħal ballijiet, dinner dances, ikliet u social evenings, attivitajiet rikrejattivi bħall-tombla, rappreżentazzjonijiet tijatrali: mill-aqwa kumpaniji drammatiċi, attivitajiet reliġjużi bħall-quddiesa kantata fl-festa ta' San Ġużepp, eżerċizzji spiritwali, viżti tas-Sepurklu, quddiesa fil- kappella taċ-ċimiterju tal-Addolorata b'sufraġju għal ruħ is-soċi mejtin, attivitajiet sportivi bħall-foożball, billiards, snooker, daris, table-tennis, chess (fejn kellna ħafna suċċessi u erbaħna ħafna premjijiet) u attività fiżiko-kulturali fil-gvmnasium tas-Soċjetà. Dan il-gvpmnasium li kien jokkupa l-basement tal-każin kien attrezzat b'kull xorta t'apparar li kien meħtieġ għal bosta dixxiplini bħall-Ġodj building, wieght lifting, karate u dixxiplini oħra. Dik kienet epoka fejn il-każin kien milħuq u ffrekwentat mis-setturi kollha tal-komunità Ħamruniża għax is-Soċjetà kienet toffri diversità t'attivitajiet li jissodisfaw il-pjaċiri, il-gosti, il-passatempi, u l-għanijiet tagħhom f'atmosfera nadifa, sana, onesta u ferrieħa.