Il-Banda San Ġorġ tfakkar lil wieħed mis-Surmastrijiet tagħha 75 sena mill-mewt tiegħu Fl-1 ta' April 1876 ġewwa ż-Żejtun lil Orazio u Francesca Saveria (xebba Darmanin) tweldilhom iben. L-għada tgħammed bl-ismjiet Carlo, Ġwann Battista, Pietru Pawl, Mario, Antonio. Carlo kien destinat li jirnexxi fil-qasam tal-mużika. Missieru Orazio, li kien mużiċist ta' ħila u pijunier mużikali fir- taħal Żejtuni, għaraf l-inklinazzjoni mużikali li kellu ibnu u ħa ħsieb li jgħinu jiżviluppa dak it-talent'. Carlo tgħallem idoqq il-kwartin kif ukoll l-orgni. Ta' min iżid hawnhekk illi meta kien għadu naqra ta' tifel, Carlo kien jgħaqqad orkestra żgħira ta' tfal ħbieb tiegħu biex jagħmlu festa lil San Ġużepp fil-knisja żgħira li kellu. Meta kellu siittax-il sena beda jistudja taħt is-Surmast Bormliż, Paolino Vassallo. Dam għaxar snin (1892 — 1902) sħaħ jitħarreġ mas-surmast Bormliż, fosthom tgħallem l-orkestrazzjoni u l-pjanu. B'ħajr u b'ħeġġa għall-interess dejjem jikber li kellu Carlo Diacono għall-mużika, Paolino Vassallo kien irregalalu l-vjolin tiegħu. Bħas- surmast tiegħu imbagħad, huwa wkoll beda jgħallem il-mużika. Fil-fatt minn taħtu ħarġu , surmastrijiet Maltin magħrufin fosthom Josie Mal-mużika għallem ukoll il-vuċi u l-pjanu. Kienet proprjament studenta tal-pjanu milli kellu, Maria Stella Cannataci li kellha tkun il-mara ta' Carlo Diacono. Fil-fatt huma żżewġu fil-15 ta' Novembru Banda San Ġorġ - Bormla A.D. 1862 mm Mit-tmien ulied li kellhom, baqgħu ħajjin tlieta: Frankie, Marija u Orazio', Carlo Diacono, minkejja l-ħila muzikali tiegħu, għoġbu jidderieġi żewġ baned biss, mill-bqija kien interessat li jokkupa l-kariga ta' Maestro di Cappella. Intant, Diacono kienu Surmast mal-Banda Beland li kien waqqaf missieru Orazio, u mal-Banda San Ġorġ ta' Bormla fl- 1913.. Fil-festa ta' Santa Katarina tal-1894, i Carlo kien idderieġa l-mużika kollha tat- Tridu u tat-Te Deum. Fl-1899 il-parroċċa taż-Żejtun ħatritu bħala l-organista tagħha. B'danakollu x-xewqa tiegħu kienet li jsib knisja li taħtru Maestro di Cappella tagħha, imma dik kienet biċċa għadma iebsa ħafna x'jissupera', Ġarali f'dak iż-żmien f jum il- Piju X ħareġ numru ta' regoli dwar l-istili mużikali li għandhom jindaqqu fil-knejjes. Kien nhar il-Ħadd, 22 ta' Novembru 1903 li d-daqq orkestrali li jingħoġob mill-widna imma mhux mill-ġabra Nisranija ħa daqqa ta' ħarta kbira. Minn din id- deċiżjoni, gawdew Carlo Diacono u Paolino Vassallo li l-mużika tagħhom kienet fuq kollox waħda reliġjuża u mhux teatrali. It-tnejn li huma ħadu l-okkażjoni u mxew max-xewqa tal-Papa Piju X'. Id-diżgwid li kien inqala' ssolva biċ-ċirkulari li nħarġet fl-aħħar ta' Jannar 1907 meta l-Isqof Mons. Pietru Pace ordna li jkun aċċettat biss li tindaqq fil-knejjes mużika sagra u mhux profana. Bis-saħħa ta' hekk infetaħ il-bieb li Diacono tant kien ilu jistenna li jinfetaħlu. Fatt li seħħ fid-9 ta' Frar 1923 meta l-Isqof Mauro Caruana ħatar lil Carlo Diacono Maestro di Cappella kemm tal-Katidral tal-Imdina kif ukoll tal-Kon-Katidral ta' San Ġwann bħala s-suċċessur ta' Mro. Paolino Vassallo li miet nhar it-Tlieta, 30 ta' Jannar 19236, Hekk issa Carlo Diacono kien laħaq il-qofol tal-professjoni tiegħu. Fl-istess sena li fiha nħatar doppjament Maestro di Cappella, fl-1923, Diacono kiteb il-famuża antifona tal-Kunċizzjoni magħrufa u maħbuba magħna l-Bormliżi, Hodie Egressa Est. Mal-ħatra tiegħu ta' Maestro di Cappella ta' Kon-Katidral ta' San Ġwann, Carlo Diacono bil-familja tiegħu mar joqgħod il-Belt Valletta. Riżultat tal-għarfien mużikali kbir li kellha, il-Cappella ta' Diacono bdiet tikkomponi mużika għal bosta knejjes fosthom il-parroċċa tal- Banda San Ġorġ - Bormla A.D. 1862 dment - Kunċizzjoni ta' Bormla u l-knisja ta' Santa Tereża f'Bormla wkoll. Wara l-mewt ta' martu Stella fil-25 ta' Ġunju 1934, Diacono kiteb Messa in Requiem mill-isbaħ b'dedika għaliha. Minn fost il-mużika profana ta' Diacono, insemmu l-opra L'Alpino, li l-ħila mużikali tagħha servietu ta' palata biex sar Maestro di Cappella tal-Katidral u l-Kon-Katidral. Għamel ukoll kompożizzjonijiet orkestrali u xogħlijiet għall-pjanu. Madanakollu, il-kompożizzjonijiet ewlenin li kkompona Carlo Diacono huma /I Cantico di Frate Sole (1927), Laudate Pueri (1937) u Messa in Gloria in E Flat (1938). Quddiesa popolari li kiteb hija Messa in Mi b Maggiore a tre voci miste, magħrufa wkoll bħala l-Quddiesa tat-Trombi inkella l-Kbira. Dawn kollha huma riżultat tal-influwenzi li Diacono ħa mill-istudji tiegħu għand Paolino Vassallo. Diacono jibqa' marbut ma' Bormla kif dejjem kien mal-antifona tal-festa u mal-innu Marjan Ave Maris Stella. Din il-mużika tal-aħħar, b'mod partikulari, ikkomponiha għall-festa ta' Bormla. Bis-saħħa tal- Kapitlu Bormliż, li kellu kuntatti tajbin mal-belt ta' Milan, Carlo Diacono ippubblikaha f'Milan u b'ħajr iddedikaha lill-Kaptlu Bormliż. Innu Marjan ieħor magħruf ħafna mal-Bormliżi huwa l-innu lill- Kunċizzjoni. Dan ikkomponieh fl-1912. Għall-okkażjoni tal-Kungress Ewkaristiku li kien sar f'Malta fl- 1913, Carlo Diacono kien ikkompona l-oratorju San Paolo Evangelizza I Maltese, b'lirika tal-Bormliż il-Profs. Għalkemm sar bil-ħsieb li jittella' għall-okkażjoni fit-Teatru Rjal, baqa' ma sarx. Minflok, fiċ-ċelebrazzjonijiet tas-Sena Pawlina 2008-9, dan l-oratorju ttella' fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann nhar il-Ġimgħa, 8 ta' Mejju 2009. Kif faqqgħet it-tieni gwerra dinjija Carlo Diacono u wliedu marru lura ż-Żejtun biex jiskansaw il-bombi tal-għadu. L-aħħar sentejn ta' ħajtu għaddihom fi Triq il-Kbira, Ħal Lija. Hemm huwa miet mewta għal għarrieda wara problemi fil-qalb u l-qtugħ ta' nifs. Dakinhar kien it-Tnejn, 15 ta' Ġunju 1942, kwarta wara t-tmienja ta' filgħodu. Fuq xewqa li dejjem esprima, huwa ndifen Banda San Ġorġ Bormla A.D. 1862 fil-knisja ta' San Girgor f'tarf iż-Żejtun'. Xahar wara mewtu, fil-parroċċa Santa Katerina. — taż-Żejtun saritlu quddiesa għal ruħu, b'ibnu Frankie jidderieġi l-quddiesa De Requiem li kien ikkompona Carlo Diacono stess. Okkażjonijiet ta' Iż-żagħżugħ Carlo ma' missieru Orazio ġieħ b'risq Carlo Diacono Mal-faċċata tad-dar fejn trabba' f'Misraħ San Girgor, iż-Żejtun, tqiegħed bust tiegħu tal-bronż. Għall-okkażjoni tal-140 anniversarju minn twelidu, fl-2016 l-għaqda Wirt iż-Żejtun ikkummissjonat ir-restawr tal-bust lil Jane Marv Vella. Dan huwa xogħol tal-artist Malti Ċensu Apap u kien inawgurat fid-19 ta' Novembru 1967. Dan ir-restawr inkluda l-konservazzjoni tal- lapida li hemm mal-bust. Reġa' nkixef nhar it-Tlieta. 6 ta' Ġunju 2016. Il-Ħadd, 6 ta' Novembru 2016, fil- Każin tal-Banda Beland ġewwa ż-Żejtun ittellgħet wirja li damet miftuħa sas-27 tal-istess xahar ad unur is-Surmast Carlo Diacono. Fl-okkażjoni tal-75 sena minn mewtu, fl-ewwel ta' Lulju ta' din is-sena, l-editur Ruben Abela ippubblika ktieb li fih Il-bust tal-bronż ta' Carlo Diacono. — jiġbor il-wirt mużikali ta' Carlo Diacono. Għeluq Fiż-żjara tal-Kardinal Federico Tedeschini għall-okkażjoni tal-festi ċinkwantinarji tal-Inkurunazzjoni f'Bormla, kien idaqq l-/nno alla Immacolata. L-istess innu reġa' ndaqq 25 sena wara, fl-okkażjoni tal-75 niversarju mill-istess inkurunazzjoni. Fil-Ġublew tal-Fidda tar-Re Ġorġ Ġ. Banda San Ġorġ- Bormla A.D. 1862 impressjoni artistika ta' Mro. Carlo Diacono meħuda minn pittura miżmuma b'għożża fil-Każin tal-Banda Beland, fiż-Żejtun V fl-1935, kienu saru festi speċjali fil-Main Guard (illum Pjazza San Ġorġ) u Fuq Kastilja. Dakinhar Carlo Diacono kien idderieġa 35 banda f'daqqa. Il-mużika tiegħu kellha għarfien internazzjonali. Indaqqet fi New Xork, fil- Kajr u waqt esebizzjoni f'Wemblev, — l-Ingilterra. Kummenti ta' nies awtoritarji fil-mużika internazzjonali ma naqsux. Licinio Refice iddeskriva lil Diacono bħala ''lussu għal Malta'. Il-kompożitur Talba lill-Beata Verġni Maria miktuba fl-1924 Meqjusa b'waħda mill-aħjar kompożizzjonijiet ta' Carlo Diacono. Banda San Ġorġ - Bormla A.D. 1862 Bolla tal-Milied minn sett sħiħ tas-6 ta' Novembru 2006 li kellu jfakkar kompożituri magħrufin għal innijiet tal-Milied. Carlo Diacono qiegħed ikun imfakkar bil-kompożizzjoni tiegħu. il-kxif tal-bust ta' Carlo Diacono fuq il-faċċata tad-dar fejn trabba f'Misraħ San Girgor nhar id-19 ta' Novembru 1967 Carlo u ħuh Dittu mal-ġenituri tagħhom Banda San Ġorġ — Bormla A.D. 1862 Taljan tal-opri, Pietro Mascagni kien qali li 'Diacono stess ma jafx kemm jipposjedi talent mużikalf'. Kumment ieħor sar mill-Maestro di Cappella Sistina tal-Vatikan, Mons. Lorenzo Perosi: 'Il-mużika ta' Diacono tant hija sabiħa li sserraħni fin-niket tiegħi'. Noti u Referenzi: l Fl-1943 Orazio Diacono għaqqad orkestra Żejtunija li minnha tmintax-il sena wara ffurmat il-Banda Beland. 3 Lil din il-banda Kospikwana kien isejħilha ta' Pawlino Vassallo peress li darba kien jidderiġiha huwa. Fost opri mużikali oħra, lill-Banda Kospikwana ħallielha A Maria Immacolata. i F'dak iż-żmien tista' tgħid li tas-Surmastrijiet Bugeja u Nani kienu cappelli li jissuperaw kull tentattiv. $ Mill-kant ta' arja grandjuża li nsibu fl-opri, issa kellha tgħaddi għal kant mingħajr akkumpanjament mużikali, l-anqas id-daqq tal-orgni. Fi kliem ieħor stil tal-Palestrina. 6 Fl-1912 Paolino Vassallo kien maħtur bħala Maestro di Cappella tal-Katidral tal- Imdina u tal-Kon-Katidral ta' San Ġwann. 7 Ma' wliedu dejjem insista li wara mewtu lill-Monsinjuri ma jħalluhomx jidfnuh fil- Kon-Katidral ta' San Ġwann imma f'San Girgor, ġewwa raħal twelidu. 5 It-tliet kompożituri l-oħra li tfakkru f'dan is-sett ta' bolol huma Paolino Vassallo bil- kompożizzjoni tiegħu Inno Per Natale (Jesu Redemptor), Wolfgang Amadeus Mozart bil-kompożizzjoni Alma dei Creatoris u wkoll Paolo Nani bil-kompożizzjoni tiegħu Maltese Christmas. Camilleri Alfred, 'Il-Mużika Sagra li tindaqq fil-Festi Titular ta' Marija Bambina fl-Isla u l-Kompożituri Tagħha' (It-Tieni Parti), Festa Marija Bambina, Senglea,2011, pp.3-13. Mercieca, Dr. Simon,' L-Ave Maris Stella ta' Carlo Diacono fil-Kuntest tal-Mużika ta' Żmienu'', Programm tal-Festa Marija Immakulata, Bormla, 2011, pp. 37-51. Charles, 'Cappella Diacono', Programm tal-Festa Marija Immakulata, Bormla, 2016, pp.84-85. 'Insellmu lill-Mużiċista Frankie Diacono' Leħen il-Banda San Ġorġ, Bormla, Festa tal- Immakulata Kunċizzjoni 2000, p.161 Galea, Dun Ġwann, ''Il-Quddiesa In Mi b Maggiore ta' Carlo Diacono', Bormla — Leħen il-Belt tal-Immakulata, Festa 2002, pp.20-21. Joseph, 'Il-Mużiċista Karlu Diacono u Bormla f'għeluq il-50 sena mill-mewt tiegħu', Bormla — Leħen il-Belt tal-Immakulata, Festa 1992, pp.7-8. Il-Ħamis, 17 ta' Awwissu 2017 Banda San Ġorġ - Bormla A.D. 1862 8 f Ġa.