Kliem Malti li f'Ilsna oħra ta' l-Ewropa aktarx m'hemmx il-kelma li taqbel miegħu. BAKKAR—Qam kmieni, qam qabel ma sebaħ. Mill-verb ewlieni: Bakar, anteverto, praevenio, ħareġ l-ewwel frott tas-sena. Eż: It-tuffieħ jobkor kmieni dis- senu. Nomi:bkur, bakkàr (aġenti. bkurija (astratt), bikri (aġġ. kavverb.) Biż. Bikr. first-born, jirst frutts. GERBEL.—Naddaf il-qamli mill-karfa jew żwiel bil-pala jew bl-idejn. Qabbel il-Għarbi: Karbal, to cleanse wheat. GEŻŻ.—Ħaleb irqiq-irqiq. Squirt milk; sehizzar latte, unde geżż, merżuq ħalib, ġibda ħalib. Qabbel il-Għarbi: Każż, to become dru, to contract a thing. GIFUN.—Tikħiil fuq il-ħajt biex ma jidħolx l-ilma tax-xita. Kanal għat-tisqija ta' l-ilma magħmul bit- tajn. Qabbel il-Għarbi: Gafa, todru; ġàff, dru, dried up, dissicated, GIREX —Taħan oħxon b'ħafna kxiekel, u minn hekk: grixa, granza, nuħħala tat-tieni tgħarbila; griz, jingħad ukoll b'xebh għat-tub ċkejken. Qabbelil-Għarbi: Garax, taħan olixon, to brax (wheat). HARHAR.—(attiv) Għamel ħiajt fi stat li jista' jaqa', jinfetafi jixxaqqaq. Għal ħajt qadim li meta tħabbtu jurik mill-ħoss li mhux sħili u sod. Muro reddo fati- scentem liż: Dan il-ħajt iharhar; afijar tirfdu. Qabbel il- Għarbi: Harhar, heżheż, riegħed, ċaqlaq; (mom) ħoss ta' ilma ġieri. EĦADAR.—Kien f'għors: kien hemm: għamel ħsara kbira. Darn- num et quidem maximum alicui affero, noceo, etc. Lhudi: Ħider, (denom) in penetralia usque penetrans; għorfa ta' ġewwa; kamra. tas-sodda; kamra ta' mara, ta' għarusa. Għarbi: Ħadara, inġama', tlaqqa'. 'Aħdar, mar f'laqgħa; tħaddar (to present oneself). ĦAFEN.—Ħa kemm tasa' l-id. Bż: Ħafnu minn qaddu. Ħafna (nom u avver.). Qabbel il-Għarbi. 'Iħfan, to pull upa tree. Lhudi: Ħ-P(b)-N (hafinċ, constr.). Ara l-Għarbi: Ħafnon, ponn ċkejken, keff; ħafna, mensura duarum manuum, quantum iis-capi potest. ĦALLAQ.—Qajjem l-aptit. TĦajjar iduq ukoll minn dak li ħaddieħor qed jiekol. Verb denominativ minn ħalq. Ħluqi, imxennaq li jduq minn dak jew mill-ieħor. ĦALIEL.—Biċċa għodda ta' l-injam li biha l-moħriet jeħel mal-madmad huwa u jaħrat. Għarbi: Ħildl, kavilja, witet ta' l-injam. Sarima ta' ġemel żgħir. ĦAMĦAM.— Tkellem mill-imnieħer, Għarbi: Ħamham (Ma- rokk), gemgem, murmur, (Surija); (żiemel) żeher b'lefien ta' ksir il-qalb. Xtaq jissieħeb, jitwennes b'ħaddieħor, żiegħel b'xi ħadd għall-Bsibijiet ta' rasu. Għarbi: Ħan- aka, intellexit rem. ĦAWLIL—Art ramlija u jingħad għal art moħrara, xagħtrija, (fig) Mara ħawlija (Caruana) li ma tnissilx, bhima Ħħaw- lija (idem). Ħaxixa li ma biddlitx postha; miżrugħa, biss, mhux imħawla, bħal kromp ħawli, Raba' ħawli: art li għadha kif inħadmet. Qoton awli, ta' sena jew iżjed. Qabbel il-Għarbi: Ħawltijj), bhima ta' sena żmien; Ħàjil mara li ma tnissilx, barren woman; 'Aħwal, tarbija ta' sena, to be one vear old (child). 'Aħal, to be one qvear old. jiewla, nissel kull sentejn (siġra). TĦARAT.-Nefiħa l-friegħi, il-weraq il-fdal tal-frott mis-siġra, l-iktar tal-għeneb. Minn ħarat tnisslet il-kelma bularrdt, ħanfus li jgerrem il-għeruq tal-pjanta. Ara l-Għarbi: (Frevtag) Ħarata, decorticavit, nudavit foliis, ete. Ħarat, ġabar l-aħħar frott, l-iktar il-għeneb, qaċċat il-weraq (ta' siġra), naqqa l-għeneb. ĦARFEX —Ħadem imħaxlef; ħaxlef; to cobble; acciabbattare. Għarbi: Ħarfax, faire incorrectement (Dozv); raqqa' ż- żtaben. (Surija) Harfax, ħallat ħaġa, ħallat (fil-kliem), Hirfix, għamara li ma tiswiex, griefex, laqx, karfa, rmoxk. ĦARKUSA .—Sbula tax-xgħir jew qamħ li ssir sewda bil- TĦARRAQ.—Jingħad għall-ilma li bil-qawwa tiegliu jħalli s-sinjali fl-art, Ħarq (nom). Qabbel il-Għarbi: Ħaraq, nexxa minn, (żejt, ilma), nifed, taqqab. Ħarq (Surija). xaqq. qasma. ĦASSEL.—Kiseb ħaġa bi filas ta' bil-ftit il-ftit. Għarbi: Ħasel, kiseb, ġara, ħabat li; to obtain, to vesult, to happen. Bil-Malti: ħasel, supersum, exto, dan il-verb, fil-Malti, iktarx imur ma' ieħor u jfisser: kien ġà, kellu ġà, ħabat li, Eż: Merħba bik li ħsilt ġejtl (Lhudi) Ħasel: Resecuit, tunsumptus fuit. (Għarbi, Alġerija, Ħassel, Cherb.) produire, dequerir, obtenir, Ħasila. produit net, avantage, utilitċ. f ĦATAB, ĦOTOB.— Talab b'senserija, u minn din, Ħuttàb. Talah b'għarusa. Għarbi. Ħatab, talab mara b'għarusa. Ħuttàb, samsàr ta' żwieġ. HEDDEM.—Sajjar fuq nar bati. Qabbel il-Għarbi: Hadama, concoxit cibum. ĦEĠEM.—Kiel maħtuf; bala' l-ħobż. Bil-Għarbi: Ħaġam tfisser: liebb għal xi ħadd; daħal fuq xi fiadd għal għarrieda; ħabat, għal post; ġarraf (bini); ġibed (il-ħalib) sa l-ali- ħar qatra. ĦEMSIL—LI jista' jnissel agumi, l-iktar ċiċri, u minn hekk il-kelma kemsija. Verb denominativ: jhemmes, jagħmel l-agumi, ċiċri. Ħommos, Għarbi: Ħimms. (Surija), ĦHummus. ĦENDEM.—Ġarraf; qered; sajjar ħafna; boil or cook to rags. TĦEREF jew ĦOROF. — Naża' mill-weraq; naża' mir-rix biddel, ġedded ir-rix. Lhudi: Ħereph, (Ħarifa) ġabar il-frott tal-ħarifa. (Fig) Nażża' mill-ġieh, mis-siwi. ĦESREM.—Qares, nej, mhux misjur, jingħad l-iktar għall- għeneb. (Fig) Għadu ma laħaqx żmienu. iż. Dan il-ħut għadu ħesrem. Miet ħesrem. Għarbi: Ħusrem, f'ructus acerbus, (Surija) Ħasrama (verb,) sar qares. Ħisram, kull frott li għadu nej, afidar. ĦETTEF:—Ħataf il-kliem, tkellem maħtuf. ĦEŻŻA. —Ħadem, ħaffef u talla' f'ħin wieħed. Ħeżża. (nom), saliqa ta' ilma; xita qawwija nieżla f'daqqa. Ħidma kbira magħmula, f'daqqa. ĦIREK.—Qam kmieni, bakkar. Ħierek (nom aġent). Eż: Il-ħierek u l-bieżel jiftiehmu. ĦODON.—Banda tal-ġisem bejn il-gerżuma u ż-żaqq. Ħoġor, u minn din, il-verb denominativ: ħaddan. Għarbi: Ħidn u minn din, il-verb: ħaddan, ħa f'ħoġru, rabba' (tarbija), għannaq tarbija. (Surija) Ħudnaħ). : d, dàd għarbija. t fi, kha għarbija, ch ġermaniża f'noch. 4 H, kha għarbija; t qawwija, fċt, thudija.