Riċerka Is-sedji tal-kor fil-Knisja Arċipretali ta' Ħal Tarxien Meta wieħed jasal wasla sal-knisja arċipretali ta' Hal Tarxien u jibda miexi mill-bieb 'il ġewwa, mill-ewwel jinnota li mill-presbiterju 'l ġewwa huwa miżgħud b'diversi opri tal-arti, fosthom l-altar maġġur, il-kwadru mill-ifjen xogħol Pietro Gagliardi, il-kwadri laterali xogħol Ġużeppi Cali u mhux b'inqas is-sedji tal-kor li huma maħduma b'sengħa kbira fl-injam. Is-sedji jagħmlu parti mill-għamara eklesjastika tas-seklu tmintax li flimkien ma' xogħlijiet oħra jżejnu l-knisja tagħna. Bħal ħafna knejjes oħra, matul is-snin il-knisja arċipretali għaddiet minn xi tibdil strutturali. Il-knisja preżenti tlestiet fis-sena 1627, pero ftit ta' snin wara jiġifieri fl-1699 il-kor kien qed jiġi mkabbar. Ix-xogħol tlesta fl-1723.1 Kif kien xieraq issa kien jonqos li dan jiġi mżejjen b'diversi opri tal-arti. Il-kwadru titulari li kien fuq l-artal tal-kor ġie mdawwar bi prospettiva minquxa fil-ġebla Maltija, xogħol il-familja tal-artist Francesco Żahra Ta' min wieħed jinnota li din il-prospettiva ssemmiet minn tal-inqas darbtejn matul iż-żjajjar pastorali minħabba ix-xogħol sabiħ u mirqum li kien fiha. Wara li din tlestiet, issa kien jonqos li jsir t-tagħmir u l-installazzjoni ta' sett sedji ġodda għall-kor tal-knisja arċipretali li għal dak iż-żmien kellhom użu mhux biss dak dekorattiv imma użu importanti ħafna għall-funzjoni liturġika. Dan sar wara l-vista pastorali li saret mill-vigarju ġenerali Adriano Gourgion. Kif għidna ftit aktar 'il fuq, il-vista pastorali tagħmel referenza għall-prospettiva sabiħa li kienet iddawwar il-kwadru titulari ta' forma ovali, kif ukoll għal żewġ bankijiet fuq kull naħa tal-kor u leġiju fin-nofs tal-kor li dan kien fi stat f'qir hafna. F'waħda mill-visti pastorali naraw Il-vista pastorali li saret mill-Vigarju Ġenerali tal-Isqof Adriano Gourgion fejn turi l-lista ta' dawk li taw l-ewwel donazzjonijiet tagħhom biex setgħu saru s-sedji tal-kor. Dawn saru fil-preżenza ta' Dun Francesco Montana l-Assessur tal-Kurja u s-Segretajru tal-Isqof Dun Francesco Schembri. Marija Santissima Annunzjata - Festa Titulari 2018: 79 ir-rakkomandazzjoni tal-vigarju dwar il-bżonn li jsiru sett sedji kif jixraq. Kif tixhed din il-vista pastorali, il-vigarju Gourgion laqa' l-ewwel offerti għall-bini tas-sedji l-ġodda mingħand diversi qassisin, fosthom: Dak iż-żmien il-parroċċa kellha erbatax-il qassis, żewg djakni u żewġ kjeriċi miżżewġin. Sas-sena 1752, is-sedji kienu f'posthom. Dan jidher fil-vista pastorali li saret ftit taż-żmien wara mill-Isqof Alferan de Bussan nnifsu. Interessanti li fil-vista pastorali l-Isqof Alferan ukoll jerġa' jagħmel referenza għall-prospettiva fuq l-artal tal-kor. Wara jagħmel referenza għas-sedji tal-kor fejn jgħid li huma fuq żewg saffi u maħduma b'sengħa kbira bis-saħħa tad-donazzjonijiet li saru matul il-vista pastorali ta' qabel, kif ukoll b'xi donazzjonijiet oħra. Tradizzjonalment jingħad li d-disinn ħareġ minn taħt idejn l-artist Francesco Żahra, pero sa issa ma nstabu l-ebda dokumenti li jistgħu jixhdu dan. Li nafu żgur hu li dawn inħadmu minn Antonio Farruġia mill-Isla. Farruġia kien popolari għall-għamara eklesjastika, fl-vista pastorali li saret mill-Isqof Alpheran de Bussan infatti għall-knisja tagħna minbarra l-istess sedji ħadem fejn terġa' tissemma l-prospettiva tal-kor l-armarji tas-sagrestija, iż-żewġ gandelabri kbar li nsibu kif ukoll jagħti xi dettalji dwar is-sedji l-ġodda. fl-istess kor, kif ukoll il-battisteru tal-magħmudija. Il-kontijiet juru li Antonio Farrugia mill-Isla tħallas is-somma ta' seba' mija u ħamsa u ħamsin skud għas- sedji tal-kor kif ukoll għall-armarji tas-sagrestija.5 Jista' jkun li ftit wara setgħu saru xi alterazzjonijiet żgħar għax fit-23 ta' Marzu 1754, Farruġia tħallas is-somma ta' seba' skudi għal xogħol li sar fuq is-sedja tal-kor' kif ukoll għaxar skudi għaż-żewġ gandelabri kbar li għamilna referenza għalihom aktar qabel. Jidher li xi ftit ta' inkwiet bejn il-parroċċa u l-mastrudaxxa kien hemm ukoll, għax jidher li t-Tarxinizi ħallsu 80 Għaqda Mużikali Marija Annunzjata Ħal Tarxien A.D. 1862 : h 29 s-somma ta' għaxar skudi, għaxar tari u hames grani biex jiftħu libell lil Farruġia minħabba li x-xogħol fuq is-sedji u l-armarji ma tlestewx sas-sena 1750.,, Biex fetħu dan il-libell il-paroċċa kellha tħallas tmien tari għall-karozzella u għaxar tari u tmien grani lil ċertu mastrudaxxa Paola Paolino u żewġ mastrudaxxi oħra li kienu ġew imqabbda biex jiktbu r-rapport għal-libell kontra Farruġia. Il-kontijiet tal-Parroċċa juru li Antonio Farrugia f'Ottubru tas-sena 1752 tħallas is-somma ta' 755 skud Kif semmejna aktar qabel is-sedji huma xogħol mill- għas-sedji l-ġodda. Esito Ven.da Lampade 1734-1764, p.149). isbaħ tas-seklu tmintax. Dawn huma maħduma kollha kemm huma fl-injam tal-aħmar. Nistgħu ngħidu li dawn isegwu l-istruttura u l-fiżjonomija stilistika tas-sedja tradizzjonali u tipika tà' nofs is-seklu tmintax. Infatti hemm xebh kbir ma' dawk tal-parroċċa ta' Ħal Balzan, Ħal Lija u ż-Żejtun. Ta' min wieħed isemmi li dawk ta' Ħal Balzan u ż-Żejtun huma wkoll xogħol ta' Antonio Farruġia. Dawn huma mibnija fuq żewġ saffi; tnejn fuq kull naħa tal-kor; b'disa' sedji fuq kull naħa għas-saff ta' fuq u sitta fuq kull naħa għas-saff ta' isfel. Is-sedji huma mżejna bi skultura mill-isbaħ u elaborata, wara kollox kif titlob l-epoka barokka. Id-dahar tas-sedja huwa mżejjen b'medaljun tipiku tas-seklu tmintax li huwa komuni fuq armarji kemm ta' użu domestiku u anke għal dak eklesjastiku. Fuq kull medaljun hemm arzella li hija karatteristika oħra tipika tal-istess epoka. Interessanti nsemmu li fuq erbatax minn dawn hemm salib ċkejken u numru Ruman taħtu biex b'hekk tista' ssir il-Via Sagra fil-kor. L-aktar li jispikkaw huma d-dirgħajn tas-sedja minħabba li huma minquxa b'sengħa kbira fl-injam. Il-pilastri bejn kull sedja huma ddekorati b'mazzettuni tar-rand fejn ikomplu jagħtu derha aktar eleganti, filwaqt li ż-żewġ naħat tas-sedji huma nkurunati bi gwarniċa għolja u sabiħa li tagħti dehra aktar imponenti. Din qiegħda sserraħ fuq saljaturi eleganti li jikkumplimentaw is-saqajn tal-istess sedji. Sfortunatament maż-żmien l-injam tal-leġiju ġie mibdul u għalhekk ix-xoghol tal-ħadid biss għadu l-oriġinali. Dan ma għandux x'jaqsam xejn mal-kumplament tas-sedji u għalhekk nistgħu ngħidu li ma nafux eżatt kif dan seta' kien. Ta' min wieħed jgħid li l-parroċċa tagħna hija mogħnija ġ b'wieħed mill-isbaħ sedji li jinsabu fil-parroċċi Maltin. NOESET NIT Ġ3 Dan ix-xogħol jixhed kemm missirijietna kellhom gosti (UB XN e sbieħ u tabilħaqq raffinati biex bil- perseveranza dejjem IR l ikkummissjonaw lill-ahjar artisti biex iżejnu l-knisja f tagħna b'sensiela ta' xogħlijiet mill-isbah. 1- Dinil-prattika kienet xi ħaġa li kienet tiġri f'diversi knejjes oħra. Meta l-istil Barokk fl-Ewropa beda f jifjorixxi b'mod aktar mgħaġġel, il-Maltin ma baqgħux lura u riedu jaddattaw l-istess stil fil-binjiet tagħhom. Derha ġenerali tas-sedji maħdumin fl-injam tal-aħmar minn Antonio Farruġia. € ( ' Marija Santissima Annunzjata - Festa Titulari 2018: 81 Dettalji tax-xogħol mirqum u sabiħ li jżejjen is-sedji tal-kor tal-Knisja Arċipretali ta' Ħal Tarxien maħdum kollu mill-injam tal-aħmar. (Din il-prospettiva ġiet meqruda għal kollox fis-seklu għoxrin) 5 Arapaġni 172-176. Antonio Farrugia thallas is-somma ta' għaxar skudi għal żewg gandelabri kbar. 82 Għaqda Mużikali Marija Annunzjata Hal Tarxien A.D. 1862