potuit, decuit, Ergo fecit- 150 sena mid-definizzjoni tad-domma ta' l Immakulata Nhar it-8 ta' Diċembru 2004 jaħbat il-150 anniversarju minn meta l-Papa Piju IX, bil-bulla Ineffabilis Deus, idefinixxa d-domma tal- Konċepiment Immakulat ta' Marija Santissma: 'L-Imqaddsa Verġni Marija, sa mill-ewwel mument tat-tnissil tagħha, bi grazzja u favur singulari ta' Alla li jista' kollox, f'ġieħ il-merti magħrufin minn qabel ta' Ġest Kristu, is-Salvatur tal-bnedmin kollha, kienet għal kollox ħielsa minn kull tebgħa tad-dnub tan-nisel. .Għad li d-definizzjoni ta' din id-domma hija relattivament riċenti meta mqabbla ma' l-elfejn sena ta' storja li għandha l-Knisja, it-twemmin f'dan il-misteru jmur lura ferm aktar minn hekk. ' Sa mill-ewwel sekli, fi tradizzjoni bla qtugħ u f'ċirkustanzi li mhux dejjem kienu faċli, l-insara emmnu li ma setax ikun li Marija, Omm Alla magħmul bniedem, kienet qatt, imqar għal ftit waqtiet, imtebbgħa bid-dnub. U dan it-twemmin, erba' snin biss wara d-definizzjoni ta' Piju IX, ġie kkonfermat minn Marija nnifisha meta qalet lil Bernadette Soubirous, nhar il-25 ta' Marzu 1858, 'Que sov era Immaculada Councepciou' — 'Jiena l-Immakulata Kunċizzjoni. ' Ħarsa fil-qosor lejn l-istorja Il-Knisja fit-tagħlim tagħha għarfet sa minn kmieni f li l-fmimlija bil-grazzja' (Lq 1,28) kienet imżejna H bi privileġġi singulari. San Irinew, fis-seklu III, sejjafi lil Marija''Eva l-ġdida', dik li bl-ubbidjenza tagħha ħassret id-diżubbidjenza ta' Eva. Fis-seklu ta' wara, San Efrem tas-Sirja, għad li ma nqediex bl-espressjoni 'l-Immakulata Kunċizzjoni', talab hekk lil Kristu: 'Int u ommok waħedkom tassew sbieħ minn kullimkien. ikompli f'paġna 15 ikompli minn paġna 13 Il-Beatu Ġwanni Duns Scotus iddikjara li Marija kienet ħielsa mid-dnub, imma ma qalx jekk kinetx ukoll meħlusa mid-dnub oriġinali. Il-konċepiment tal-Madonna ilu jiġi ċċelebrat fil- Knisja tal-Lvant sa mis-Seklu VII, iżda l-festa tal- Konċepiment Immakulat tagħha, jiġifieri li Marija sa mill-ewwel mumenti tat-tnissil tagħha kienet għal ' kollox meħlusa minn kull tebgħa tad-dnub, bdiet tiġi ċċelebrata għall-ewwel darba fl-Ingilterra, probabbilment għall-ħabta tas-seklu XI, anke qabel l-invażjoni Normanna. Għalkemm minn hemm xterdet fi Franza kollha, fil-Medju Evu nqalgħet kwistjoni li heddet bis-serjetà lil din il-festa. Il-kwistjoni, maqlugħa minn teoloġi ta' stoffa bħal San Bernard ta' Clairvaux u San Tumas t' Aquino, kienet li min iżomm li Marija kienet imnissla mingħajr dnub ikun qiegħed jeħodha kontra l-verità tal-fidi li Ġesti Kristu huwa s-salvatur waħdieni tal- bnedmin kollha, għax lil Marija ma jkunx salvaha. Għalhekk, dawn l-għorrief ma kinux tal-fehma li din il-festa tibqa' tiġi ċċelebrata. Kien bis-saħħa tal- Franġiskani li l-kwistjoni ssolviet, mhux biss għax fil-Kapitlu Ġenerali tagħhom, fl-1263, qatgħuha li jibqgħu jiċċelebraw il-festa nhar it-8 ta' Diċembru, imma wkoll għax kien teologu Franġiskan li ġab l- argumenti li solvew l-oġġezzjoni mqajma minn San Bernard u minn San Tumas. Ġwanni Duns Scotus, li, kif jixhed laqmu, kien Skoċċiż, sostna li t-twemmin fil-Konċepiment Immakulat tal-Madonna ma jmurx kontra l- verità li Kristu huwa s-Salvatur tal-bnedmin kollha, inkluża Marija. Huwa qal li Marija ġiet salvata wkoll, bid-differenza li lilha Kristu ħelisha qabel flok wara li ttebbgħet bid-dnub. Ir-redenzjoni, fil-każ tal-Madonna, kienet pre- redenzjoni. Fi kliem sempliċi, Kristu salva lil Marija billi ma ħallihiex tiċċappas bid-dnub. L- espressjoni tiegħu dwar dan baqgħet tissemma, ''potuit, decuit,ergo fecit' — 'kien possibbli, kien xieraq, mela hekk sar'. Skond Scotus, ir- redenzjoni ta' Marija hija grazzja iktar ta' l- għaġeb u perfetta minn tal-bnedmin l-oħra. Il-kwistjonijiet ġew fi tmiemhom b'digriet tal- Papa Alessandru VII, Sollicitudo omnium ecclesiarum, fl-1661. Madanakollu d-domma ma ġietx definita qabel nofs is-seklu XIX bil-bulla ta' Piju IX. U dan il-misteru x'rabta għandu ma' ħajjitna llum' It-teologu Bruno Forte f'intervista qal: 'Il- Konċepiment Immakulat juri s-sehem ewlieni ta' Alla fl-Istorja. Alla għażel lil Marija sa mill- bidu taż-żmien. Huwa jippreċedi l-azzjonijiet, il-ħsibijiet u l-għażliet tal-bnedmin… Id-domma ta' l-Immakulat Konċepiment hija, fl-opinjoni tiegħi, l-aktar domma msejsa fuq l-evanġelju fost id-dommi Kattoliċi kollha. Hija d-duttrina tal- primat tal-grazzja. Bil-Konċepiment Immakulat tagħha, il-Verġni Marija turina l-importanza li nħallu lilna nfusna nħobbu u naħdmu f'Alla skond il-pjan ta' mħabba li għandu għal ħajjitna Alla għandu pjan ta' mħabba għall-ħajja ta' kull wieħed u waħda minna. Bħal Marija, ejjew inħalluh iwassal il-ħajja tagħna għall-milja p tagħha billi nikkoperaw mas-salvazzjoni li ġabilna Ġesi, billi naħarbu d-dnub u ngħixu fil- grazzja u l-ħbiberija ta' Alla. Jekk naghmlu dan, inkunu tassew devoti ta' Marija u jkun jixirqilna nissieħbu fit-tradizzjoni twila ta' nsara li, għal sekli sħaħ, taw qima lill-Konċepiment Immakulat ta' Marija Santissma.