1796: Rikorsi dwar il-menswalità tal-Fratelli tal-Penitenza Nibdew billi ngħidu illi fid- dokumenti ekkleżjastiċi ta' snin ilu dawk li llum nafuhom bħala 'fratellanzi' fl-imgħoddi kienu jissejħu (Ġconfraternite', tcongregazioni' jew ''sodalità'. Xi differenza fl-istatuti u fis-servizz li kienu jagħtu bilfors li kien hemm ladarba kienu jissejħu b'ismijiet differenti, iżda ma nistgħux ninsew li kellhom ukoll ħafna affarijiet komuni bejniethom, bħal pereżempju li kienu jkunu kollha marbutin ma' xi artal jew xbieha li tkun tinsab fi knisja. Spiss jiġri, iżda, li nsibu l-istess għaqda daqqa msejħa fratellanza u daqqa kongregazzjoni jew sodalità. Hawn mhux il-lok li nidħlu fid-dettall dwar x'differenzi seta' kellhom. Bdejt b'din in-nota ta' kjarifika peress li s-suġġett ta' dan l-artiklu qasir hija proprju waħda minn dawn il-fratellanzi/kongregazzjonijiet. Fid-dokumenti li se ntuhom daqqat' għajn hawn din tissejjaħ 'congregazione', waqt li fil-kotba dwar l-istorja tal-Isla miktubin minn Patri Alexander Bonnici, din tissejjaħ ''fratellanza''. Din hija l-Fratellanza' tal-Penitenza. Ħaġa stramba dwar din il-kongregazzjoni hija li ma tantx nafu dwarha. Filwaqt li għaqdiet simili oħrajn imwaqqfa fil-parroċċa tal-Isla sarilhom studju dettaljat dwarhom fil-pubblikazzjonijiet li saru dwar l-istorja tal- Belt, din bħal donnha ntestiet. Minn hawn nistgħu ġa nifhmu li ma kinitx popolari u qawwija bħalma kienu għaqdiet oħra. U jista' jagħti l-każ ukoll li ma waslulniex dokumenti u reġistri li jixħtu aktar dawl dwar l-attività u l-ħajja tagħha. L-ark tas-snin li fihom isemmiha Patri Bonnici huwa bejn l-1814 u l-1838, u fihom tissemma' biss bħala waħda mill-għaqdiet li ħadu sehem fil- pellegrinaġġ-wegħda tal-1814 talli l-Isla nħelset mill- pesta ta' sena qabel, tissemma bħala waħda mill-għaqdiet bi skop partikulari fil-parroċċa u fl-aħħar tissemma meta ngħaqdet ma' fratellanza oħra u mxiet għall-knisja parrokkjali. Id-dokumenti li se ntuhom ħarsa llum ġejjin mill-1796 u jtuna ftit tagħrif dwar l-attività prinċipali tagħha kif ukoll ħjiel żgħir dwar it-twaqqif. L-ewwel wieħed. huwa miktub mill-prokuratur Poalo Cremona u jgħid hekk: Reverendissmu Sinjur, Paolo Cremona, prokuratur tal-veneranda konfraternità tal-Penitenza taħt it-titlu ta' San Vinċenz de Paoli mwaqqfa fil-knisja ta' San Ġiljan fil- Belt Sengela, qaddej umli u li jġib qima lejn lill-Eċċellenza Tiegħek Reverendissima, umilment jippreżentalek li għal ħafna snin bil-permess tal-kappillan ġiet imwaqqfa din il-konfraternità u bdew jinġabru l-fratelli tagħha kull nhar ta' Ħadd tas-sena filgħaxija fi knisja msemmija mill-ewwel sat-tieni Ave Maria sabiex iqerru taħt id- direzzjoni ta' saċerdot li jagħmel ukoll diskors ta' tagħlim lil dawk miġbura u mbagħad jagħmlu xi atti ta' ħniena. Dawn il-fratelli minn dejjew taw il-flus min rajhom sabiex tkun tista' titmexxa din il-kongregazzjoni u minn sentejn ilu 'l hawn, bi ftehim bejniethom kull wieħed beda jagħti għaxar grani kull xahar. U ladarba jidher li din il-konfraternità, b'dan il-mod, qed timxi 'il quddiem bil-ħeġġa tal-fratelli, ladarba ma hija nieqsa minn xejn li huwa meħtieġ għal dawn il-laqgħat ta' nhar ta' Ħadd, tassew jixtiequ li din id-devozzjoni (tal-għoti ta' dan l-ammont ta' flus) tiġi stabilità. Jitolbu għalhekk lill-Eċċellenza tiegħek Reverendissima li twettaq din il- prattika, u li tagħti l-qawwa lill-prokuratur imsemmi biex jagħmel dak kollu meħtieġ sabiex dan ikun parti dejjiema mir-regolament ta' din il-kongregazzjoni. Fl-aħħar ta' dan ir-rikors insibu nota fejn il-kanċillier, il-Kanonku Albinus Portughes, jitlob li jiġi infurmat l-Arċipriet tal-Kolleġġjata qabel dan ir-rikors jiġi kkunsidrat. Id-data hija tal-24 ta' Lulju 1796. Il-kwadru ta' San Vinċeriz ta' Paoli fil-knisja ta' San Ġiljan, fl-Isla. Minn dan ir-rikors nitgħallmu l-ewwel nett illi din il- fratellanza kienet ilha teżisti ' għal ħafna snin'.u Ji kienet imwaqqfa fil-knisja ta' San Ġiljan u li kienet marbuta mal-artal ta' San Vinċenz de Paoli. Hawn .tinħoloq diffikultà żgħira għax nafu bi fratellanza oħra li kienet imwaqqfa fl-istess knisja u marbuta mal-istess artal, u din kienet il-fratellanza tad-Duttrina Nisranija li rat il- bidu tagħha fl-1774 bil-ħidma tal-kappillan Dun Salv Bonnici, Din għażlet bħala patrun lill-qaddis imsemmi u dan wassal biex il-familja tal-istess Dun Salv f'Ġunju tal- 17805 waqqfet l-artal iddedikat lil dan il-qaddis fil-knisja ċkejkna. Wieħed jista' jaħseb li kienu l-istess fratellanza peress li t-tnejn kienu ddedikati lill-istess qaddis, peress li jidhru li ġew imwaqqfa fl-istess żmien u peress li t-tnejn jippromwovu xi forma ta' tagħlim. Iżda personalment ma naħsibx li huwa l-każ, għax jekk inżommu mal-ismijiet waħda kienet tikkonċentra fuq it-tagħlim u l-oħra fuq il-penitenza u l-opri ta' ħniena. Apparti minn hekk fit-tliet okkażjonijiet' li jissemmew minn Bonnici hu jsemmihom it-tnejn fl-istess kuntest, jiġifieri ma kinux l-istess waħda. Rigward id-data tal-fondazzjoni ta' din il- il-Kanonku Dun Salv Bonniċi, l-ewwel Arċipriet tal-Isla. Pittura li qiegħda fl-Awla Kapitulari tal-Kolleġġjata tal-Isla. Marija Bamlhbima fratellanza, ladarba hija taħt il-patroċinju ta' San Vinċenz de Paoli, jien naħseb li twaqqfet xi żmien wara li twaqqaf l-artal li kien sar bil-ħidma tal-fratellanza l-oħra. Mir-rikors nifhmu wkoll li l-attivitajiet ewlenin kienu din il-laqgħa ta' tagħlim kull nhar ta' Ħadd filgħaxija, il-qrar u anke xi opri ta' ħniena li mhumiex speċifikati. Ħaġa oħra li nitgħallmu hija li fejn jidħlu l-flus il- fratellanza tal-penitenza kienet tinqeda mill-fondi li kellha u li ma kien jonqosha xejn għal dak li kellha bżonn għal dal-laqgħat ta' kull ġimgħa. Sabiex tiġi garantita din il-qagħda finanzjarja stabbli nħasset il-ħtieġa li jsir dan ir-rikors sabiex dak li sa dik id-data kien jingħata b'mod volontarju, minn hemm 'il quddiem isir obbligu. G ja i for far th ma Gwenħo F'agzzi spje Ai ir-Rikors tal-Arċipriet Bonniċi It-tieni rikors' huwa l-opinjoni tal-Arċipriet Bonnici, dak li kien waqqaf il-fratellanza tad-Duttrina u jgħid hekk: Eċċellena Reverendissima, minn diversi snin 'il hawn ġiet imwaqqfa l-kongregazzjoni tal-Penitenza taħt it-titlu ta' San Vinċenz de Paoli fil-knisja filjali ta' San Ġiljan, li l-fratelli tagħha taħt id-direzzjoni u l-kura ta' saċerdot maħbub u magħżul minnhom, jiltaqgħu l-Ħdud kollha tas-sena biex jisimgħu laqgħa ta' tagħlim u biex jagħmli opri oħra ta' ħniena kif jissemma fid-diskors imsemmiż. Dawn il-fratelli dejjem taw minn rajhom id-donazzjonijiet tagħhom għall-oġġetti li jintużaw u għall-ħidma ta' din il-kongregazzjoni u issa, sabiex jaraw imsaħħa aktar il- ħidma li qed jagħmlu, ftehmu li kull fratell għandu jagħti għaxar grani kull xahar, li huma mitluba mill-prokuratur tagħhom, li huwa fid-dmir li jixtri kull ħaġa meħtieġa biex din il-kongregazzjoni timxi 'il quddiem, u għal dan jien la nista', u l-anqas għandi, b'xi mod nopponi ladarba nara il-ġid kbir spiritwali li joħroġ mill-ħidma ta' istituzzjoni bħal din. Għalhekk jien tal-fehma li dak li qed jiġi mitlub għandu jiġi mogħti għax hija ħaġa ġusta, u li fl-istess waqt hu għandu jingħata l-fakultà li jżid prattiċi ġodda li għandhom jiġu determinati u stabiliti għat-tmexxija xierqa ta' din il-kongregazzjoni, anke billi jinżammu l-kotba (tal-kontijiet) meħtieġa għal dan kollu. Dan dejjem jekk huwa skont ix-xewqa tal-Eċċellenza tiegħek reverendissima, waqt li bil-qima kollha nbuslek idek. Senglea, 29 ta' Lulju 1796. Arċipriet Salvatore Bonnici, qaddem umli u devot tiegħek. Fl-aħħar insibu żewġ noti: l-ewwel waħda li din it- talba ġiet milqugħa fl-1 ta' Awwissu 1796 l-oħra li hija diffiċli biex tinqara minħabba l-kalligrafija, imma li naħseb tfisser li l-bidliet fl-istatut ġew approvati fit-18 ta' April 1798. Minn din it-tieni kitba naħseb nistgħu nikkonkludu li, għad-differenza mill-fratellanza tad-Duttrina, din ma ġietx imwaqqfa minn Dun Salv Bonnici, għax nassumli li kieku kien jispeċifika li kienet xogħlu. Iżda żgur li kien sodisfatt bil-ħidma li kienet twettaq fost il-poplu tal-Isla għax jitlob lill-isqof biex jagħti mhux biss dak li l-prokuratur kien qed jitlob imma anke li jtik l-awtorità li jżid fir-regolament dak kollu li dehrlu li seta jġib aktar 'il quddiem il-ħidma tal-fratellanza. Wara li l-bidliet fl-istatut ġew milqugħa, kif naħseb li tfisser l-aħħar nota li ġġib id-data tal-1798, din il- fratellanza kien baqgħalha ħajja għal 40 sena oħra. Bħalma għedna nafu li fl-1814 ħadet sehem flimkien mal-fratellanzi l-oħra tal-parroċċa, inkluża dik tad- Dutturina, fil-pellegrinaġġ li sar fil-15 ta' Mejju mill- knisja tal-Lunzjata tal-Birgu bl-istatwi (paġna 49) tar- Redentur, tal-Bambina u ta' San Rokku sal-Kolleġġjata tal-Isla. Patri Bonnici jagħtina nota oħra fejn isemmi lista ta' għaqdiet li kellhom skop partikulari fil-bidu tas-seklu dsatax u hawn isemmi l-'fratelli tal-Oratorju tal-Penitenza'', jgħidilna li kienu biss irġiel u li s-sede tagħhom kienet il-knisja ta' San Ġiljan. Fl-aħħar naqraw li fl-1838 din il-fratellanza, flimkien ma' dik tad-Duttrina, it-tnejn imwaqqfin fuq l-istess artal fil-knisja ta' San Ġiljan, ġew magħquda mal-fratellanza tal-Madonna tal- Karmnu li kienet imwaqqfa fil-Kolleġġjata. Din kienet twaqqfet fl-1721, imma fratelli qatt ma kellha''l Meta ngħaqdet ma' dawn it-tnejn l-oħra, din il-fratellanza fl- aħħar akkwistat xi membri, waqt li dawk tal-Penitenza u tad-Duttrina nqatgħu minn San Ġiljan u sabu posthom fil-Kolleġġjata, għalkemm taħt isem ġdid'l. L-Istatwa ta' Ġesii Redentur fil-Bażilika tal-Isla l ALEXANDER BoNNIcIi, L-Isla fi ġrajjiet il-Bażilka-Santwarju ta' Marija Bambina Vol. 2 Hawn se nirreferi għaliha bħala ''Fratellanza' minkejja li fiż-żewġ rikorsi miġjuba darba tissejjaħ 'confraternita' (li hija l-istess bħal fratellanza) u darba tissejjaħ 'congregazione'. 3 ARKIVJU TAL-KURJA TAL-ARĊISQOF, Suppliche 1786-1808, 546r. 4 Bonnici, L-Isla… Vol. Bonnici kellu jsir l-ewwel Arċipriet tal-Kolleġġjata, u jiffirma għall-ewwel darba hekk fir-reġistru tal- magħmudijiet tal-1786. Dan l-artal jissemma għall-ewwel darba fil-viżta pastorali tal-Isqof Labini li saret fit-30 ta' Lulju 1781. 6 Bonnici, L-Isla… Vol. 8 Jista' jkun li qed jirreferi għar-rikors ta' Cremona. 9 Bonnici, L-Isla… Vol. (Bonnici, L-Isla… Vol. L-Istatwa ta' Santu Rokku