Mm Poplu Malti Specialment Ta Haz-Zebbug Uakt Li Jjiftacar F'Dan il CBIR Irid Li F'cull Prova Fuk L'Esempju Tieghu Dejjem Jimxi ir W-ż ġreċa mt CUMITAT TAL FESTA TAT-TIENI GENTENARJU MIT-TUELID TA Dun dINicbiet Xerri L Su, Luraw- Caħus Ahbarijet Storici il mitejn sena minn Piċ li urhe jiftucar fil-ehuw ta M'inn- għoddr ma gshamdhiex tittiebeb bħedx (tuhir iblali ixdu ghmmihur tigi mekju- sil bliala huġm senua mita min ifall- harha bi-ddurhu hu dmir da enil min ihobh art tawlidu hr jahseb hu u iżie- ghel lib min juħseh f'damm li bla ma kienu: Velulu ftit dm li chien jakblil- hom tur pl mix ehielifomm u cull ma switalhm oħeMiici ta Palma. taħħom b'mohhom mitvieh b dan elien dmi- rhom xejn ankun liċjzjen. Ghulheew din it-tiflħira ta DP. Min eħiemu x'għamel dan il-kassis V'din uil-dlukxejn Tlau ehitba nifli li inniegbm ghal din M'mistoksija, Hublir hu mitejn senn ilu Haz-Żetr- huw ehiem jinsa Mikur tighu Gin- hillbili tajbin, cumaere tal--kotan u til-insiz għul fahhar, cotru ta kassi- sin l ehiepu fuk is-sebgħin uiehed, halna professjonisti, collox ehiem jat: piilata: €D.. — Mur jurina chemm chien hemm fumiji jistgħu. U tasseu hiz- żejjen: miehed ħsemmihom b'istinhom : la-Bultigiez. ta Torregzjati. ta Bri gZpone, ta. Palli- cn, Pelbonv mil-bkiju. Galea ehumalalu — Ximid il-munifen Areaneli Pullicino. mu il-tnhih. Murin Duttisiez (2), Il-Ħwġ mar fid-18 ta Rettembreu 1785 ar biermu Dun Ġinsepp Xerri, ku Mberti, Armi neoll ehellka. bib buha Mer tir- rulral, U (il-ehitbu hu dac iż-żmien ssbe nieh imlnhar bhulu ragel fule ir-rerel, ta hujja. T'uclur — kinddiku, Bi mmie b'inenta l'uctur sabiehu fil-jum 22: ta Jannar 1775 (3), Dan shednieh biex miru: B seovd zore il--ferghu. u. li Dun. Mieħiet chellu lil-min jixbauli, Hu tmieled fil-jum 1757, u sIET MIISSIGEFU, 2) ta Settembru semmenh Michiel għal mis- f'hiber u hass. ruħu imsejjali ghal kassis. Naħsbu l żije- tu il-kassisin mu naksux li ma tanhk Venmet taghlim, Meta tfarfar izda, biex jistudra ahju, siefer. Dan jeħt duh zeng ehittiebu li-jidhrilna li tis- tu tassen tokgħod Tukhom. Tufatti Mens.. Mifsud (b) jgħidilna li Dun Michiel mar jilgħallem f'Napli għand il-Profs Genovesi, i. Mons: Vine. Carnana Gutlo jghid ueoll li hu cem pla li-studji tigħu fil-famnsa. nniver- sibi ta' Montpellier genna Franza (B)- Durn li-studji perċ li għamel harra mu setghux icunu ħlief danc tal-let terutura u il-fikofija. għax: il-teolon- ja hu senr li-teħnilimha hann Malta fis ta li Mdina li f'die i kabta chellu imexxieħ: bhala Rettur if bit ef zebbusi, Dattir D. Salv. F'iec Pan chien iħobb izomm conelisjomier pubblici jistfiert bħal dis- prtiv on f'imhdu minn demm lil ssret f'Ginnju MHA, fil-Ontidrul: nara: nots inhax,-hadn sehem li studenti Michiel Xerri, Vrungise Sapiimo. u Pelazui mminarju g E ; Grugno (D. F'die is-sena Xerri or- Ciżntar seba li chienu jatu lezionijet da snddinconti minn: Mons,w Rull. —tal- grammmatien. f'Haz-Zebbur liz- Zagħzuh għaref u- zelunti eħiew żaghzali ta die il-lisbta' (0). għadu disco mehi twub Il-parnezzjot eu tu M'Bet iinikuldes ta Maris U 2) (ongregazjoni tahhu b mihnn uisk zmien ilu imnkkfa fil-enisja mr- einvetuli tu. Haz-Zebhus Dun Mieħrel malajr dahal. Ftit muru Kuddes l'en- mel: darbu fluneħiem ma orba. aliru mill-li stess rahal li-eħienu Dun Gins Canelu, Dun Gms. M. Pullicino, Dun Ginunu Bonniet D.D, u Dun Vestru Curmi. Mur Miehiel buku jokgħe ir-rahal fejn ta siguil iswmelu — dkom ina iil-pħeltr t'Alla (B), Hua cħiesi jshultem 1 scola u ghullwee li-ehien u huk sil-lum mgħaxuf bl'isem ta że surmast. Xerri u naħsbu li ebien.is- hed minn daue it-tnejn. li- Il-Qorti an iż-zaghizah tir jistax jonkos li ma diswux vulenin hut Dun Michiel Ġilnnmmiinu u Gian 2 Bitist U Feumel tnejn sui kissisitimi Silvu tla 21649 Win mvuċit ucal fil-uakt li mi malhual relizzjuis Izdn lukun. ta-gherf Dan Miehiel cħien fil-filosoftju mi dinsħersiubien. Glulhec ir-rroemw ta li- studji dik eleru li sent l Motu Proprju (il-23 ta' Giunju À777 il-Papa Bia NI elet: tha tist imamhlilu fis-seminarju Din Mietuel mann li eħien disiu sar prnfes- tal-Blosufija u il-matemitica. l-9 ak hetlum meoll għax biskof Dfiħi. ilera żomm Multa b seta jakdieh ab jar f'din il-bierin xoghol here delien- fil. Għien hemm f'die il -hubia rixxa abbatini semm minn Haz-Zebbug jit- għallmu fis-seminarju fizjed ixda li thien maħbuh mir-Rettur Xerri chien iżz-zaghżuh — Saverju Carmina. Durlu— Dun. —Mielriel ried. jaghmel prova tat-ralent li eħellu, Uara li eħiew fisser T'artac mhahbel font. it-Teoreini ordni lill-Ovaanu li-imur kuddieni: it- tabella biex jiri il-proposizioni jigifieri ehil iż-svrz mmadrati tal-valeti. isarrfu Ma shiemix cħwimul-— Hareg Curmini mina mistur it ċallax fisser ehif riedu il-Prof. Xerri (ID, Din il--bbieberi- ja ba-dunn iz-zewz zebbusin rbar katż ma inkutehet iżjed u minnha jnssirm- rax Vaebar għulu li chellhom jiġi fiert Ransijal li Grerarhielna fil-lin ta Varrest ta: Dun Miehiel mira il Fon- zaru (191, Dari smin 1 -ehien ilu Professur u Tietaw tas-seminarju Den. Miehiel sie maltar bhalu F'rolessur tul fGlosafija IT-Universitià qal MĦelt u hum hu nmi- żet jokulud għal eollox. f'dar-hi żedtier ibera minn ghad il-Patrijot Carme- likami li-rhienet tigt taht il-emnvent talibom fej hu vhien jghix hajja bue- jar dmtuhuru Mnixiġhel hiss kalb il malbuhu cotba tighu (Lb. Ħam suhitu id-dahla: tal fruineist f'Multa u fost il-bir takfib li danni bla hsieb ta-xejn ħden idalklu f'Mal- cu ql Prof. Xerri chien nieħed minu dane li-1a sdex minnhom imkankal — Abmn postu, hagin din li ittina x'nah shu di Napuljun u dane ir-ruxxinata sgħarrivl li eliellu mishu metx gie żiemjt Multa ehiemm għarfu id-dehen whir zebbugi li mill-bkiju ta'dan i ma Xhieda, fost tan ohrajn, il fuk imsemmi Runsijut (15). Dun Miċhiel jista. uiehed jgħid H xejn ta vliien jonksu imma min-shob bi ma jokgħodx b'sabru jerv jara kur Vogrett ta V'imħiuibba tiehu, Vakna hagju li-mwa Alla. ehien ilmbl chienet Malta; Malta taghna, Malta il-flur tad-dinja. Miehiel jibka huma 11 jakħessx għal Malta uakt li jaraba jin- ċusben mill franelsi, mhunhom 1misru- ka il-vnejjen tabhu, muħkurin: b'eull mal -miodhu M'isn ta libertà f'ne- tur karrieki 2: Te. katt u kati 2 9 Patris elienet keżlulu issejjablu u hu Tiben fidil inr imieseb ehif issa sej rin IMEMMMM, f'liien jinsab ham Multa f'die il-ħali ta ertu. ewrunell Guliclmu Lorenzi mill Dun uara li--Babbar enti ta Ordni ta San Gimnn chien ta ruħu bida cursul fuk il-bahar u sia- għau bil hafna prejjes li-kabul. mar dahed ta x'urmita tal-Gzar tar-Russta li allura ohien Pandlu 1, Billi dun al U€żur chien ried jiehu lill Malta. taħt ilejh, inkedu b'dan kLorenzi u. bagha- tar-juhdimlu minu tabt hann Malta. Maltin hwee li-dunn ehiemu saru jal-: ituh għul collox. Fi-zmien Finnbloċe — tal-franeisi hu ehien immexxielr li jid- hol fil-Belt fejn mmlajr għannel: habib ia Par Miehiel Xerri, Billi Lawen- żi miż tisaħħu fa chien jiehdu hadd u xejn ankas minn ilsienn giabar mA- dwaru L'ukun Maltin ta gentta il-Belt i tieħbilhom b'evuginra U biha chellu jekred il-fruncisi U jiftulv il-Belt hali jidlilu xeum tihu il-Maltin. — Il-pinni ta'din il-vonglura chien min- sit ehf iss sejrin insemma, Ll-Q- runell Guliekmu ehell is-salt: għal iliirriedw fak l-a fejn chien jinsab il-Qenernl Vanbnis: bli stat mizzi tighu; D'Amato; fizzial — ta Mantie regiment malti: Tidħa f tsq ralta, fizzjal iehor tal-enertaturi, chel- malisubu misk tajjeb. ta' b hu lill Putirial u jilka lill-franeisi, lu jassalta il-bieb tax-xatt, z pro- fumier tas-sanità, jahbat: għal- ħieb ta Mirsalixett,. — Capijet oħra jaħtfu il forti Sun Giuchu u sl Bergiu ta Ċis- tilja u Dun Michiel Xerri jassalta jiehu il-Portizza ta Sunt Blmu. Wiieta olru ehienm tmdwħhlin f'din il-conginri, certu Satarianu,. fizzial dal moll ti Pamtie regiment milti chellu iforni. sehiechem u bajjunetti fizzul iehor phalu, Vella, chellu jal- web għal iseratec, u Dun Bartulinen Zwb. kuwsis zaghzuh minn Haz-Zeb- bux. imipregut San Ġiinunn tal-Belt, chellu jibda idokk Malta u sabti il kniċpen ta Sun Gann bhala sinjal ll congiurali biex jaħbtu ghal frunel- f Oħidjetiekzitu chienet ta-susru tisk iħur il-enzjum iżda, chif jassicudanu sahansitru l stess Ransijat, bhienet Izdu b'imsejena Multin sabi rulhom milsħuba, QCer- ta iefużni Qiditur griec indehes mah- Vanbols,1 billi ehiemi inkibdu FL sul- det maltin li-ehienu inhbex fl'imbi- żem hu Mirsrmixett biex mi bosta til- jet ohru jatu is-salt kI Belt minn bar- rin dlone Vunbois nakkaf cummissie- ni tal-gnerru biex tiehu hsieb din il bieeja, Malli dune ta genna il-Belt indunsu li inkabdu dame 134 suldat li semmej- nu illonc twa ordni biex il-congiura Zeuma il-Belt tituakkaf u ma issir xejn izjed il-barra minn dan f'dac il-lejl sites, B olien bejn il-11 u it-12 ta-Jan- vii 3799. chien dabal fil qort ta Mal- tient ggimnis. l-gieh dhburijet uisk tajba ghal fesnetsi,. Tnballi hem jidhuddet Dun Npjohwt Iefiiteika: bel nia ge urrestat baghat din F'iħtru li gejja, lill Cmand ta' Birohircarn, i Cap tal-omm tal a Vin A'l- 10 Borg. H uaslu tla hiwub 1 għadda ta' bustinent lil franetsi dxemd nda hem, fil-u bil briju, u il-annaz, għienet il-ħtija li inu sarx dar li-Tevset ront miegħel- tne, Dun melu chien i) htija, li-efratta collox, chif għandu. jgħarrfee mhjar ċertil vugġol li-malli icnn jistu jiġi għin- iler u jgħillee collox ħażie b'ħagia. Ghal jenuti cont ħsibna Hi inhallu collox għol unra nofs mhar, imwa bil- lif iddubhit inn li id-dekk tal kniepel u it-tlulr tal-bundierr H conna sem- mejna ser jittieħel bħala tradiment dehrilna H uhjar innakkfr collox, chif ten imgharruf. (ihader u jermanda Nirruccomimdaler hiarbar hrura li-takgħod b'seha ghisjnejn hiex mu dennx begwu xi epiun u jiexef din il-buzia; ik għaliex anhuhhu xi .. mr- liwi furzat li-ħurab il-bierah minn hinn ghid hom, Be. mla tnejn dnejn il-furzute H ħafna minnhom chellhom ictuhu mughhu, hweċ. illi bkajnn. niek- win minn mn Mel ti epl li-mn vhienetx tu-min- iarhi. Nitalbo dħaldaketat l mm eollox. mohhi biex ma linux: jafer t'dac li fi hsiebnu naznmlu (IEĦ NL Minn din Viltra julħer ti Ttun Mi. chiel Xerefi ħu mla Ma jafx b'eull maġi ghadu 1 misk tajjon tħien juf b'a li malajr oririu. Vari ja a Il-bukkhu seje rin sw bil-kejfiu mi fil-għadd. tu —li-imhabba fin- qar uq 'SuqI WMAażiigu Vb L it-tneġib ta filosofu kal- ħieni taħ il-Prof. Xerri, Dun it- tuesib chien beev ċar u curazzjus fil- —ku in-nifan, blu ma seminz l'ebda chel- ma li-setghet b'xi mod teħarrak dil shabu, li Vaclois, ghad li-xtak uisk li isalva il-inmjja prezzjusu tigħu (17), kura kalbu, u iccundannah għal ment billi eħellu jisr xenbettjut fi zmien ta d sigha, Vincenza: Azzo- pardi, dan veoll żebbuxi mill-akun. tn mpur Dun Miehiel, u bi cull ma sar fi żinien il-bamexi collu ginra talit ghaj- nejh. kullielna din id-deserizioni tal men ml Prof. Xerri li-nħna ingibuhu għelm b'eħelmu: Laka Dun Michisi T'ahbar tal-jnent bla xejn ma thamml chelmu b'eheljun fLaka Dim Michiel stkarr hi sejjer imut euntent għal b'art mmelidu u taħ til ma cħixef lil ebda mehed minn shab; Meta jum il-ment misal il-priginnie- ri-geu imenreru bhal chieem bi tronf si genna il-puzza tal-libertà fejn chel- lhom giġin immebhiju, Dun Michiel deher Jinbew tur kussis. kulb. Tolmaja, oollu mixal ul bil-vnrage nm ubbilienti rletturment dejn il-lsċjet li chienu ivemidunnnch, Ħu b'leħen għoli u għih ma tul it-Triek kuħsul isabbar lil għubu bi diem collu tiehw u hlemm, Meta hit mwal fuk il-post fejn eħejiha tist inmeħhiju hmjtr. regina b'setar for- za' beda ikunni kiub M'imsejena shabu u iarragħom sa lahhar mument bil għajnuniet tar-reliġjon, Uara li: hee hejjn till cu'lhadd ħu bulss sa F'abhar- bla mu beżu xejn minn dac li chellu jigri, kuslumi għurcuptejh u tsiab shal- una a muhfmu mis-sema, — Uara. dan ħta ebdu tink-liek imma b'ħarsa baċir shiha, ta lis-suldati is-sinjal fi joġghum lu dw li oribizmlhom. II hatja collha b'utejhom miftuha għajta: għulaniju : TXila. kaużdis- icolloc lintena minnu t' U malli here kulu ankeltu ileċtl t'art mejtin, u hikgħhu vittumi tal-meut li ioriminiont gharrbu għal: Pinhubba iwitti tiehdhom (877. U ngħiku him dawn il-eħelmtejn ikujrin taghha bi tneħħiha liz-zagħżiub tal-lum li huk dan ik-kallieni. Eroċ Zebbugi su ifasslu il-Gwateru tal hajja tahksar biex għada pitgħada li- lhom moll jingħuta it-tifħir Hi tabil- hukk ġie moghti lilu. U xejn, dann f'gheziez żzashzah. ma għandhom għix jaktulm kalbhom imhabba. fit-talbit mehtieg hiex mieħwil jieseb il-vers vir- tii, m'nisk snkus ma ghandhom jiti fu il-enrazz għax jarnu lill-din-il-virtti inn tigix dijjeen imhallsa bħalma il- xirkillu, mnei If xi iirmbi tiġi hi in MMA DTANTI Ifipremint minn xejn mi ehien. jikħaki lii, imma iżżomm ilil- dem kuddiem għajnejhom daċ Minir Vawtur sabi li il-vistir iwġib hi stess mubbu li jiżiflevi hi Għa infisha l'achur hlas li-kutf mieħed jista jixtiekt ''Vir- tux ipva sibi merċes set, xħi ra fMalta Tilustrata'' tal Conti 1, Not, VIT, par. JI tall-nannni tal-mejjet Imħallef Giov. Buttigieg teru cħien mar Rima fejn sar — kassis, Unsa gie huun Malta u bena mina 'fużu f'Ħaż-Żohbug il-enisja tal-Madonna —ta VAngli. Miet fis-20 ta Lulju 1777. 7748): Il-eżiib di minnu hadna dawn Mal Mad fuk dan Dun Ginsepp Galea, u il omeut ta-xi kassisin ohra mir-rahal harin imsemmija, bu dne li fih jitnizzlu il-menti- ż- jet u il-funorali tal-vongregati fil-congre- — gazjoni tal-kassisin ta Haz-Zebbug. Mian f 'dan li stess ctieb nagħrfu li ix-ziju Fiehor ta Dun Michiel, li chien Dun Giusepp Xer- ml ri; miet fil-21 ta Marzu 1773, u gie midfun fu Gfil-emisja tal-Minuri Onservanti. tar-Rabat, — iebes it-tonneu taħhom, ghal cbira de:j- p xioni li chellu lejn il Patriarca San Frangise. Arcivescovo — Frame, Sav, Curnana'' mietuba minn Mons, Arcid. Ara x'isemmi fuk dan il-famus għa- Ara Malta lilustenta'' fil-post fuk Xorti miet tata marda tuila tad-deni, nhor il-jum 20 ta Settembru 1823, meta clivllu 84 sena, Ħaħ Dan Ginann miet fit-38 sa Dicembru 1828, n-gie midfrr fil-enisja tal-Capnevini tal-Furjana għal giħ: da i eħelli dejn dar Ordni. Mina munoseritt antie li gie f'idejna s'rna nafu li dnun il-vhierici chienu 32 uie- hed, Fosthom ta min- isemmi lil-DPun Bar- talomwu Zaru, li gie xeuhettint ma Don Mi- tħiel-Xerri, u lil -Dun Giusepp. (ib, Minn dan il issmmi lit-seitinont. tigħu li ghamlu has il-lejl kahel me tanh il-meut fl'attijet tan- nutaw Qius, Konavita li ħu chellu fid-dar. — tal-Belt hasnna liħroriji li collha hallihom b'xhieda ta huma u imhaħba lis-Seminarju ta Malta. — Min dan. it-testment. narau men x'gibda. hakgħetlu sa f'aħhar lejn. il rotba, Infatii- hu isemmi chif chien ghadu chif gieb minn Napli xi opri giedda li ma ehienx tahak ballasbom u għalhece ordna lill werrieta tighu biex ihallsu taħhom lis-Sac. Dun Panl lirsnttil imlakkam ''Tar-Ramli li eħien burnat giebhomlu. Dun Miehiel cħien url dilsttawt hafna tal chitba m hal- ta m'hux ftit-maniseritti k hu fli stess es ment dsemmu li ri K LAKA mputar— lis-Stiir Giiusep Din V'ahħar ittra ta Dun Michiel bakghet mertugha b'ghozza cbira ghand ir- Rev, Dun Ghojt Sammut D.D. ta H'Attard. haga fiha li ahna imħabba fil-kosor hallaj- niha. Ta din ix-xetika li tiera il-Gen. Van- bis biex isalva lill Dun Micbiel li ġuri xi stima chollu tighn jatuna xhieda bosta sta- riei. Vassailo fl'opra tigħu.''Storia di Mal- ta'', par, 5, cap, XXXV, pag. 184. u lil Ciappara fil -etieb tighu fuk imsemmi, cap. ti siefer bl'armuta. għall Bgittu fid-19 a mighu ha il-fided a il l ta hemm il-ltiegia li-tgħid xi ha- gid collu li chien hemm f'San Giuann gi jehtieg li taghmel imkur dac di u fil-enejjes li chienu jagħmlu miġħu; ma teunx fixtiek tagħmel. Halli, il-fided ta li sptar, tal-beres u tal-pa- mela, ngħidu xi baġin mill'iksar li luzz, eħienu tehiesru, saru ingotti, nistghu, u tghabbeu bieeia fuk il-frejgata Sen- Mfinnijun Bis in sibilo, u bieċin fuk-il ġifen V'Orient, li għien ilu imxennuk ghall Gzira. taghna. — Fid-0 ta Gintiju 1795: V'armata francisa; erbu mija. — u tnejn tt sebglin — hasti ment, dehret fuk ix-xe- a dak ta Malta u Ghandex L'ghada (10 ta' Grunjib bil chemm chien sebal genva il-campapja. X'ie- tghu jasbimlu taghna $ Inkas: biss jispurmu, qbu liex il-biecin il-ebira ta li sewrtoeei chienu — mimlija bit-trab tal- fubum (li; għalheee il-Grun Mastru Hompesch teluk il-Gzira f'idejn il-franetsi 1 erhie lha għall: Trieste, Dan chien il-jum tat-tmiem tal QCavulievi da San Ġinunn X minn Malta, 12 ta Ginun ju, 1798 Izda il-gurnata minn tilghodn tidher, jehud jil malti, u mal-francisi mill i er H ki N: ja ki idda, b PAAkGe à . n bieb tad-dar ta' Dun Michiel Xar- Historical Records of the — jla 4 illum hia imsejha għa- ::—7: Maltese Corps: Bonapar- eħ, f'Bas-Zobbug: uara gfanet inharak til battalja ta A- Ginra li fit-2 ta Settembru telghu xi bukir, u mar collox f'kieb il-baħar. nies F'Imdina, mibgħutin mill Gvern II frejgata chienet gibdet ghal Marsi- biex igibu it-tapizzerija u xi fided tal ija. Chien ha uenll Bonsparti chemm cnisju tal-Carranu. Izda tifel dakk si dehebijet u haġiar prezzins chien jin- kampiena, in-nies ingiabret, dance be- sab fit-tesor: ha b'collox b'ehemm jis- zubhu u regghu nizlu lejn il belt. Ua- ueu tliet miljuni scudi, bejn deheb. m ru ftit il-fizzjal ta cumpannija franeiż fided, u flejjes, u huejjeg ohra. sa ta l'Imdina, Masson (jinkara Àfa- JBdejna bazin u issuctajna aghar, 200), mar ir-Rabat-fejn chienu mig- ghalheec il-poplu collu beda jobghod mugha bosta nies, b'tenent u suldat lill Francċisi, u ehien lest biex ikum mighu; chien bix-xabla misluta u tie- ghalihom. ra li kighed jhedded lin-nies. iet - — xi tisfira, xi ġebla; Masson unkaf; il £ poplu gera uarajh ; dahal ghand uiehel nutar (Bezzina) u ghelak il-bieb; al SĊJISBIL, kabdub nm xelikuħ mill larija għal isfel. Miet; lis-suldat uh uroll: it-tenent luħhak gera ghal Chif ginra dana. dl kniepen collha tar-Rabat bden idokku ; 7 jinħaghtu nies. fir-thula collha; giri minn eullimehien għan-nahu ta l'lin- dina, u fi ftit ġijaħiit rivoluzioni mi Malta: u. Għaudex, — Sabu —arii Malti, hi chien tiehed minnu tal-muniċipalità (B, i dance b'armi chienu taht idejh. Chemm v eħien hemm ażzarini u porvli fil-enn- panja, f'mument ingġiabar. Staneg. xuabel. sehiechen, dmnanar… jist collox. Beda in-nar mill Imdina. M'aħibar tir-rvell uaslet semma sl Manbois (tinkuru Vu- bużi, general frunċis. baghat bilgr: suldat fi'Imdina ghand it-tenent tal curapannija b'ittra, fejn kallu li ghanshu filgħodu jibgħatlu mitejn. ruh ohra. Dac: is-suldat naka prigionier kabel hi — it-rispostu; m littra giet f'idejn is-Sur Munuel Vitali, uieħed mill-enpijet tar- rvell. L'ghada filgħodu (3 ta Settent- — bru) inenies li chienu ingemghu fir-Ra- bat dahlu fl'Imdinu. Il-Francisi of- freu li ieedu, u il-Maltin kalu iva. Me- ta chienu fil-ftehima, uhud mis-suldati franeisi għamlu in-nar u katlu erba Maltin. Chien bizzejjed :- in-nies tal eampunja inxtehtu fukhom u katlu- hom collha, sittin niehed, haduhom u — ħarkulom fuk l'Imtarfa. Meta il-Maltin jishnu f'demmhom fhece ehien u hecc ghadu) hadd ma izommhom. Uiehed minn ta din it- —taktigha, certu Santu Formosa, uah- : idu bix-xabla tighu, kulel 24 minnhom, ma inkasmitlux tnejn, cbien joktol ietari (3). lmma għal-gieh ta li storia irridu haunhece inxhidu ucoll illi ma hu xejn minnu dac li chiteh Dr. Għejtun Gan- ci (Wi), fejn kal li: scannan il-Pranċisi ta L'Imdina, kal- għulhom fuiedhom, sajruħ bi ħruxija ebira u chieluh.' Zied jgħid fieoll li: t'bis-sjuf fi grizmejn il-Maltin li cħie- nu izommu mal-Francisi, giagħluhom jieclu mahhom.'' kul li: fil bdieua, b'sahna tal-bhejjem (furore jerinoħ, uara li scannan is-sil- dati,. kattghu ehemmi tfal u nisa sabu kuddiemhom…'/ Aħna b'idejna fuk sidirna nistkarru li dan katt ma kraj- nieħ imehien: anzi, krajna li: 'il Maltin katlu il-Francisi collha, barra: mill mmara. tal- Cmandant Masson f' X'kabza l Jehtieg li nisru ftit biex ma intan- — lux; għalhece halli nghidu hagia ohra fak il-congiura tal-belt. Haz-Zebbug ghandu ghaliex jifta- har li fieh tuieled ir-ragel kalbieni Dun — Gie fid-dinja fis-sena 1737; onunu chien jisimha Anni u inissieru Bartilmeu, Mic-cioron nett nerga il-hajra u ix-xejra ghal kassis; beda jitghallem haun, imbagħad sie-. fruh, u meta ragia lura, hatruh Pro- fessur f Cniversità u is-Seminarju. u ghalhece hux chien niehed minn tal- conġiura contra il-Fruneisi, kabduh ma shubu u tefghuh il-habs. Michiel jgħaddihielu lixxa; u dan ried jaghmlu, m'hux jeumilla għax eħien thobbu jen ghax henn għalieh, imma ghax chien jaf li lill Dun Mi- chiel Malta. bi hgara chienet tkimu. Izda Dun Michiel li chien il-veru mn- dell tar-rġiulija, stkarr b'ilsienu kud- diem il-cunsill tal-guerra l hu eħien qieħed minn tal-conzjuru, 802) Tietur Cl habree ghaliha, Staghzeb 1l-ġen- till bil-curazz ta dun il-kussis żeħbuġi, izda ima setghux. jonkos l dmiru, u lilu u lit-tnax ġe skataħhielhom hi T'għada, H ta piazza tal-Belt. Dun Michiet collu ferħan li sejjer ;juti. hajtu. għall pajjinu, beda jagħifiel il-kalb lill'obrajn u jgħidilhom : fl-1 : ubzghux tmutu, issa hua il-nakt li tu- ru hilitchomt Mtacru li-sejrin. natu ħajjitna ghal pajjisna ; Alla icun jafil- na u ihenn ghalina. Imbaghad ghol la is-salib li chellu f'idu, bierec ħiek jil shabu, u ghajjat: sejeim tafnh. issa; ussal il-hin li aħna purncom lb-aħna nafu immutu ta kul- biena għall pajjisbja. Isbdu għal al- iena, ja ulied ta Franza; izda, met Munarrti ; għidu bl huteom li il-Maltin. imntu ferkanin gholl b lu, ahnu lesti, exxav MT tis Saeħral BHALA Vabbar dhelma nkghet heda. imbagħad instemgħu chemm l-tir-f'dakka, u instabtu ma' Vart it- tlettux il-Martri li twu hajjithom ghal ġieh u ghul Timbubba ta art. tuell- dhom Ma hemmx għul fejn intsulu ietar. il francist edeu, imbagħad, uara, fit- trattat li sur f'Parigi, fit-30 ta Mejju, ISH. sie mietab ml f'Malta nm il-gżej- jer taħħa għundhom jibkgħu tuħt M'in- gie u ħeer bikghu, ghax beee ta- bilhakk jstħokk, ta. darba xortina minn żmien ii Feniċi, dejjem chienet fi hdan ir-Rgejjen tal-Bahart U ghandna biex u f'hix niftahru, il għaliex sa. mini ilezjemm il-Maltin chienu nies kalbis- pa, rajnieh bid-deher; u, uara li ahna minn cbemm il-ġens ta' ħie- A fosthom Vaħbar il-francisi u 7 ġibna hawn minn jeddnu lil'inglisi, bkana dsjem bħulma conna: nies kal- biena u ll -nufa inkunm ghall-sull miri inmisstipar jedd, Francese', hiiewti. ta 16 pazina malirug fis- sej INOU,