SAN NIKOLA: X'kien ifisser għall-biedja, u għajdut ieħor. Ħarsti tmur lura fis-snin l-imgħoddija meta n- nies tar-raħal tagħna kienu jaħdmu r-raba għall-għajxien tagħhom u tal-familja. Aktar minn tliet kwarti tal-popolazzjoni Siġġiwija rġiel u nisa kienu bdiewa. il-mara kienet taħdem daqs ir-raġel. Il-ħidma tagħhom kienet waħda ta' tbatija peress li biex jaħdmu l-art ħafna mill-makkinarju tal-lum kien għadu ma' deherx. Kienu jaħdmu billi jiżirgħu, iħawwlu, u jaħsdu b'idejhom jew b'xi għodda li dak iż-żmien kellhom. Aktar tard wara l- gwerra bdew jidħlu xi makkinarji ġodda. Kull ċantra jew biċċa ħamrija li kellhom kienu jaħdmuha b'sengħa kbira, biex wara jieħdu għelejjel kotrana li jista' jagħti r-raba . tagħhom. Huma kienu jabitaw fid-djar, irziezet jew xi kmamar fil-kampanja. Minn dawn l-irziezet jew kmamar, il-Kappilan ġieli bierek mal-mija u ħdax fi żmien il-Għid (1) (mill-1890 'l hawn). Mal-ħitan fuq ġewwa kien ikollhom xi xbieha ta' San Nikola. Wieħed minn dawn l-irziezet qodma għadu wieqaf sal-lum, jinsab lejn ta' Qanpiena. (2) Daż-żmien qajla għadek tisma' fuq 'Ir-razzett tal-qaddisin' kif kien magħruf. Kien ta' Frenċ u Saver tas-Sajfi, li f'parti minnu msejħa 'il-palazz'. kien hemm niċċa ħelwa bl-istatwa ta' San Nikola w'oħra ta' San Pawl. Dak iż-żmien ma kienx hawn il-mezzi ta' komunikazzjoni jew kumditajiet li għandna lum, moħħhom u qalbhom kienu fehma waħda. Kienu jiltaqgħu fit-triq ħdejn ir-raba' tagħhom f'xi għorfa bit-tiben jogħrku idejhom it-tnejn u erħilhom jirrakkontaw u jgħidu fuq dak li semgħu li ġara emmnewwel (is-sena ta' qabel) jekk l-arja tkun għadha sħuna m'hemmx maltemp, meta l-arja tkun kiesħa b'xi sħab nistennew. ix-xita. Erħilhom jiddiskutu l-uċuħ tar-raba' kif inhuma: il- patata kif marret jew isemmu dak il-qawl 'lli l- aħjar annata tal-patata meta sa San Nikola tkun fl-ixkora', jiġifieri tkun maqlugħa, għax meta tagħmel ix-xita fil-bikri (għal itorja) il- patata tax-xitwa tinbet aktar malajr, għax tkun feliset fil-ħamrija u kif tħoss l-ilma tax-xita titla', u wara jkompli l-irxiex u l-patata tilħaq u tinqala lejn l-aħħar ta' Novembru u bidu ta' Diċembru. Dwar it-temp, fix-xahar ta' Novembru jibdew isemmu li Santa Katerina (25 ta' Novembru) . Sant' Andrija (30 ta' Novembru) u 'l San Nikola (6 ta' Diċembru) huma. stilla tal- maltemp, jigifieri jum tax-xita, u li jekk ma tagħmilx xita dak in-nhar ma tagħmel qattl Issa ġej San Nikola, forsi jibgħatilna x-xita. 'Meta nhar San Nikola jkun il-maltemp bħalma ġieli kien, erħilhom jġħidu li 'jekk ma toħroġx illum toħroġ għadha' (l-istatwa). L-isparar u l-qniepen huma nofs il-festa. Diċembru kienu jsibuh bħala x-xahar ta' San Nikola jew ta' l- Awwista. Qrib il-festa kienu jaħsbu biex jiżirgħu l-ful, piżelli, ġulbiena, żożfa. La tgħaddi l-festa, il-bidwi jidba jaħseb biex jiżbor is-siġar tal-frott irqiq, ilaqqam il-lewż (għax hija l-ewwel siġra li toħroġ il-ward) u jraqqad Id-dwieli. Għajdut ieħor ta' dari kien: ''San Nikola, ħobżi żejtek, linti tgħaddi mingħajr dawl' jew ġieli kienet tingħad mod ieħor: 'San Nikola, San Niklaw, żejtek fuq ħobżi kemm hu tajjeb, inti tgħaddi mingħajr dawf'. Kienu jgħidu xi ġrajjiet li ġraw f' San Nikola. Fosthom dawn li niftakar. Nhar il-5 ta' Diċembru 1873 (3) għall-ħabta tas-sagħtejn ta' wara nofs in-nhar waqgħet dalma kbira, u r-riħ kien Grigal il-Lvant li beda jonfoħ, ix-xita bdiet nieżla bil-qliel, beraq, sajjetti, u ragħad li beżżgħu lil kulħadd, nofs siegħa wara beda nieżel silġ kbir li beda jkisser u jfarrak, il-widien karkru kulma sabu quddiemhom. Il-wied ta' Hal-Qormi ġarr ħafna uċuħ tar-raba' lejn il-Marsa. Il-wied tas- Siġġiewi kaxkar lis-Surġent Vincenzo Labrere, waqt li kien sejjer lejn id-dar, kaxkru u għereq. ix-xita damet nieżla seba' siegħat u s-sajjietti damu sa xi l-ħdax ta' bil-lejl. Ċertu Dun Gużepp, qassis minn Ħal-Qormi li kien ta' statura qawwija, kien gie jipprietka fit- tridijiet ta' San Nikola 2-3-4- ta' Diċembru ta' xi 70 jew 80 sena ilu. Dik is-sena l-art kienet għadha niexfa, għax ma għamlitx xita. Dun Gużepp fl-aħħar ġurnata tat-trdu qabel spiċċa għamel talba lil San Nikola li qal hekk: 'Tawmaturgu San Nikola, fittex ibgħatilna x- xita, biss fuq. is-Siġġiewi f'dawn il-jumejn li ġejjin la tagħmilx, għamel band' oħra'. Nhar il-festa 6 ta' Diċembru x'ħin l-istatwa ta' San Nikola kienet quddiem l-għassa l-qadima, ilum 'Dar Ommna Marija' beda jberraq u jinstama' r-ragħad ukoll n-naħa tal-Majistral, u dak il-lejl, wara li l-istatwa ta' San Nikola kienet fil-knisja, għamel lejl xita bil-kbir. Dan kien fil-qosor xi tagħrif li ġbart dwar il- Patrun tagħna. Kollox juri li l-bdiewa u niesna tal-imgħoddi kienu marbutin f'kollox - fix- xogħol u l-mistrieħ - mal-qaddis tagħna. Jalla nibqgħu magħqudin aħna wkoll ma' San Nikola dejjem u kullimkien. (1) Tagħrif minn Carmelo Scicluna, is- sagristan. (2) Quddiem l-arkati, jew l-akwadott tal- Fawwara, aħna u neżlin Lapsi, qrib id-Dar Tal- Provvidenza. . (3) Storja Ta' Malta u Għawdex - G. Faure u SILENĊER SERVIĊES Għall kull tip ta' vettura Silencers lokali jew ta' barra bil-lastiku u aċċessorji kollha. SIMON 42, Old Church Street, Siġġiewi Telephone 461545 (Home)