Il-Kavalier Guttenberg u l-Madonna tal-Mellieħa Il-Kavallieri ta' l- Ordni ta' San Ġwann, magħrufa bħala l- Kavallieri ta' Malta, ddistingwew ruħhom fid-difiża tar-Reliġjon 'attolika kontra l- Musulmani sa qabel l- Ewwi Kruċjat' tal-1099. L-Ordni tal-Kavallieri twaqqaf lejn nofs is-seklu ħdax oriġinarjament biex jipprovdi kenn u kura u għajnuna lill-pellegrini — nsara fl-Art Mqaddsa. Għalhekk jissejjħu Ospedijeri għaliex kienu jieħdu kura — bħalma għadhom wkoll fi żmienna — tal-morda. F'Malta l-Ordni kellu sptar magħruf fl-Ewropa għas-servizzi mediċi li kien joffri, kif ukoll għall- personal mediku ta' tobba u kirurgi. Meta l-Musulmani invade l-Art Mqaddsa u IOrdni kien kostrett jitlaq mill-Palestina, l-Ordni mar provviżjorjamet fuq il-Gżira ta' Ċipru (1291), imbagħad f'Rodi (1309), fejn dam sal-1522. Tmien snin wara, jiġifieri, fl- 1530, l-Ordni stabilixxa ruħu f'Malta. Peress li l- Ordni kellu s-sede tiegħu għal ħafna snin fuq gżira, maż-żmien kiber f'Potenza Navali fil- Meditterran. Il-Flotta ta' l-Ordni kienet ta' prestiġju għall-Ordni, għalkemm baqa' fuq kollox Ordni Ospedaljier. Il-Kavallieri kienu wild l-aristokrazija ta' l- Ewropa. Kienu mecenati u rpromoturi ta' l-Arti. F'Malta — mhux bħal f'Rodi — l-Kavalieri u l- Maltin integraw malajr għaliex Malta kellha, qabel l-miġja ta' l-Ordni, kultura u storja ewropeja. U fuq kollox l- Kavallieri kienu fuq gżiritna huma ġiebu magħhom l-kultura u l- arti ewropeja kif manifestata fl- arkitettetura u fil-pittura. Aspett ieħor tal-wirt u l-patrimonju li ġiebu magħhom l-Kavalieri kienu l-istituzzjonijiet soċjali u devozzjonali. Huma waqqfu bosta fondazzjonijiet piji fil- knejjes tagħna. Wasslu wkoll fostna d- devozzjoni lejn l- Madonna taħt diversi invokazzjonijiet; forsi bizzejjed wieħed isemmi id-devozzjoni lejn il- Madonna ta' Liesse, li b'dan it-titlu hija msemmija l-knisja li l- Kavallieri franċiżi bnewlha fix-xatt tal-Belt Valletta, jew dik tal- Madonna tal-Pilar li lilha l-Kavallieri ta' Aragona ddedikaw knisja li tinsab ukoll fil-Belt Valletta. Dan huwa aspett iehor mill-wirt devozzjonali li l-Kavallieri wasslu fuq gżiritna. Santwarji Marjani jixhdu d- devozzjoni kbira li l- Kavallieri kellhom lejn il- Verġni Omm Alla. Hawnhekk wieħed isemmi b'mod partikolari l-Kavallier Ġermaniż Wolfgang Philip Guttenberg meqjus bħala benefattur kbir tal- Maltin, u li kien devot kbir tal-Madonna. Ħuħ l- Duka ta' Franconia, filwaqt li ħuħ iż-żgħir, kien Isqof Awżiljarju ta' ta' Dardanos. Wolfgang Philipp Guttenberg twieled f'Marloffstien fid-29 ta' Lulju 1647. Ħa l-abitu ta' Kavallier f'jum l-festa tal- Epifanija, s-6 ta' Jannar 1669, b'ċerimonja li saret fil-kappella tal-Ġermanja fil-knisja konvenwali ta' San Ġwann, il-Belt Valletta. Fi ħdan l-Ordni kellu karriera llustri: kommendatur ta' Hasselt, Klein-Erdlingen, Rottweil, Kronweissenburg u Bruchsal. Karigi oħra li kopra Guttenberg kienu, fost oħrajn, dik ta' Kummissarju tal- Gongregazione delle Galere, kunisllier tal- Lingwa tal-Ġermanja, Kummissarju tan-novizzi u tat-Teżor. Aġixxa ta' Gran Bali, jiġifieri, kap tal-lingwa tal-Ġermanja u f'din il-kariga kien responsabbli mid-difiża u mill-fortifikazzjonijiet. Kellu n-nomina titulari tal- Bali ta' Brandenburg. Kien joqgħod il-Belt fuq is-sur fi triq illum magħrufa bħala Triq il- Mitħna. Din id-dar għadha teżisti. Wolfgang Guttenberg kien devot kbir tal- Madonna, u ismu huwa marbut mal-knisja tat- Twelid tal-Madonna (magħrufa bħala tal- Vitorja), il-Belt Valletta, mas-Santwarju tal- Madonna tal-Grazzja, Ħaż-Żabbar, mal-knisja ta' Marija Addolorata, il- Pietà mal-knisja tal- Madonna tal-Ħniena, il- Qrendi, mal-knisja ta' Marija Mmakulata, l- Msida (din il-knisja hija magħrufa bħala il-knisja tal-Balliju), mal-kappella ta' Sidtna Marija tal- Ħelsien fil-knisja tal- Kappuċċini, il-Furjana. F'dawn il-knejjes, u hħrajn magħhom, Guttenberg waqaf fondazzjonijiet piji ta' Quddies anniversarji, jew għen fil-bini tagħhom, jew ħallielhom xi doti. Iżda fuq kollox wieħed isemmi s- Santwarju tal-Madonna tal-Mellieħa. Forsi dan huwa s-santwarju l-aktar anitk tal-kult marjan fi gżiritna. Għandu storja li tmur lura mal-mixja tas-sekli. Dejjem kien hawn devozzjoni kbira, speċjali lejn dan is- santwarju kif jixhdu il- kwadri ex-voto; dawn huma manifestazzjoni tanġibbli ta' razzji maqlugħa bl- interċessjoni ta' Sidtna Marija. Fost dawn il-Kwadri votivi li hemm fis- santwarju tal-Madonna tal-Mellieħ hemm dak mgħoti minn Guttenberg fl-1688. Dan l-ex voto jirrappreżenta xini ta' l- Ordni maħkum minn tempesta qawwija; fuq naħa hemm xbiha tal- Madonna, u f'parti oħra tal-kwadru jidher liebes l-libsa ta' Kavallier (għamla ta' dalmtika b'salib abjad fuq sfond aħmar) Guttenberg għarkubbtejh, jitlob lill- Madonna: il-wegħda lil Sidtna Marija tal- Mellieħa; hemm ukoll l- arma tal-familja Guttenberg, flimkien ma' din il-kitba: La Spaventevole Borascha da dove in ponto dovevamo perire perla traversia cingue galere della squadra di Malta delle Sette; navigando alle isole di Taratnto sotto il Ven. Fil- gwarni tal-kwadru hemm l-armi tal-ġenituri ta' Guttenberv u ta' nannietu. Ħafna drabi il-kwadri ex voto m'għadhomx neċessarjament valur artistiku, għaliex dawn huma fuq kollox att devozzjonali u t-twettiq ta' wegħda. Iżda fil-każ ta' dan il-kwadru ex voto mgħoti minn Guttenberg lill-Madonna tal- Mellieha, barra mit- tifsira eminetement u skwiżitament ta' deveozzjoni, għandu ukoll valur artistiku: Guttenberg kien ikkomissjona lill- magħruf pittur kontemporanju tiegħu Stefano Erardi biex ifakkar għal dejjem l- grazzja li kien qalgħa mingħand il-Madonna meqjuma f'dan is- santwarju billi ħelsitu mill-għarqa. Il-pittur Stefano Erardi (1630 — 1716) twieled fil-belt Valletta minn ġenituri ta' dixxendenza Franċiża, kien pittur li kien igawdi fama u prestiġju. Il-Bali Wolfgang Guttenberg huwa mfakkar ukoll fis- santwarju tal-Madonna tal-Mellieħa billi fl-1704 ddona lil dan il-post devot statwa tal-Madonna qed iżżomm fuq diragħjha lil Ġesti Bambin, u żewġ anġli, wieħed fuq kull naħa ta' l-istatwa — ; BITARANTA BĠrTO fL-Ven: Baciio maħduma u skolpita mill- ġebla maltija. Fuq il- ' pedistall ta' l-istatwa hemm minquxa: Fr. Wolfgang Philipp Guttenberg miet fl-4 ta' Diċembru 1733 fl-età ta' 86 sena, fid-dar tiegħu tal-belt Valletta. Jinsab midfun fil-kappella tal- Ġermanja fil-knisja. konventwali ta' San Ġwann. Kienu għaddew ħafna snin. Meta fuq is- santwarju l-antik, nbniet il-knisja parrokkjali attwali tal-Mellieħa fl- aħħar tas-seklu dsatax. Giuseppe Cali pinġa l- kwadru titulari (1898). Huwa komposizzjoni li jfakkar żewġ ġrajjiet: it- Twelid tal-Madonna u r- rebha tal-Kavallieri fl- Assedju tat-Torok 1565. Fil-Liturġija tal-Knisja Kattolika t-Twelid tal- Madonna jitfakkar fit-8 ta' Settembru. Peress li din id-data mill-1565 'l hawn baqgħet tfakkar ir- rebħa fuq it-Torok, f'Malta bdiet tissejjaħ ukoll il-festa tal-Vitorja. Għalhekk il-kwadru titulari ta' Cali jirrapreżenta l-familja ta' Sidtna Marija (San Ġwakkin, Sant' Anna, u Marija), u f'parti oħra tal- kwadru Kavallir liebes ta' suldat rebbieħ fuq il- Mislem. Jingħad li Cali qiegħed il-Guttenberg biex jirrappreżenta simbolikament il- Kavallieri fil-kontest ta' l- Assedju. Forsi Cali ġie ispirat jagħmel dan mill- kwadru ta' Erardi. Dan kollu jfisser li isem Wolfgang Philipp Guttenberg għandu rabta speċjali mad-devozzjoni tal-Madonna tal- Mellieħa.