L-ART IMQADDSA Rivista Biblika li toħroġ kull tliet xhur mill-Kummissarjat tal-Art Imqaddsa tal-Provinċja Franġiskana Maltija P. Twannv Chircop OEM Kummissarju tal-Art Imqaddsa ABBONAMENT: €10 fis-sena €15 jew aktar Sostenitur Kummissarjat tal-Art Imqaddsa 8, Triq Santa Luċija, Valletta, VLT 1213 Malta. Il-Materjal kollu li jidher f'din ir-Rivista huwa Copvright C tal-Kummissarjat tal-Art Imqaddsa u l-Edizzjoni TAU, 2012 Qoxra Quddiem: Il-Palazz ta' isfel tar-Re Erodi Fortizzi Erodjani fid-Deżert: Masada Ir-Rabta bejn l-Antiku l-Ġdid Testment fil-Bibbja Kristu l-Qassis il-Kbir Ħanin u Den ta' Fidi (Lhud 3,1-3;14) Il-Fidi fl-Iskrittura Il-Lhud fl-Evanġelju skont San Mattew (3) Kif għandna naqraw il-Figura ta' Marija fl-Iskrittura L-ART F'dawn l-aħħar xhur qed insegwu b'qalbna jikteb ta jpG ħi Ea a ċi ċivili fis-Sirja. Ir-reġim militari tal-President Bashar al-Assad jinsab taħt pressjoni mill- maġġoranza taċ-ċittadini Musulmani Sunniti biex itemm il-ħakma dittatorjali tiegħu li kien il-President tas-Sirja mill-1970 sal-mewt tiegħu fis-sena 2000. Il-familja tal-President ġejja mill-grupp Islamiku tal- Alawiti, li huma minoranza fis-Sirja. Assad hu appoġġjat mill-Partit Għarbi Soċjalista iżEniat Is-Sirja kienet tidher bħala pajjiż stabbli bħall-Eġittu u l-Ġordanja, sa ma hemm ukoll inħassu l-effetti tar-rebbiegħa Għarbija L 20 B JO Te at IA EX Eta kibret hekk li l-pajjiż iddeġenera fi gwerra Pal all el lia ot o ez BI minoranza Alawita, li hi assoċjata mal- IL ES ta l o lii tt EE o IA OTT A a l o ALI DI ji o tin GĦ Is-sitwazzjoni politika hi mħabbla sew. li okkupalha l-Għoljiet tal-Golan fl-1967. IS a fi IKA OO Al kellha preżenza militari fil-Libanu, fejn il-Partit Xi'ita tal-Ħizbollah hu wkoll fi gwerra kontra Israel. Iżda għalkemm l-Istati JO ol d iet ten aħna GO AEMELO t I ta ejntII maġġoranza Sunnita li trid tieħu f'idejha t-tmexxija tal-pajjiż, ħadd ma jaf min verament qiegħed jorganizza l-oppożizzjoni, b'differenza mill-Eġittu fejn il-Partit tal-Aħwa Musulmani kellu appoġġ kbir kontra l-ex-President Ħosni Mubarak. Min-naħa tiegħu Israel baqa' pjuttost newtrali f'din il-kwistjoni. Jidher li Israel hu mbeżża' li tibdil drastiku fis-Sirja jfisser instabilità fuq il- fruntieri tiegħu mas-Sirja. Għalkemm jinsab fi stat ta' gwerra mas-Sirja, jidher li Israel jippreferi status quo, fejn kollox jibqa' stabbli kif ilu għal dan l-aħħar nofs seklu. F'kelma oħra Israel jippreferi l-għadu li jaf milli dak li ma jafx min se jkun. F'dan it-taħwid kollu l-komunità Kristjana fis-Sirja hi wkoll involuta. L-Insara fis-Sirja huma minoranza, imma sa issa kienu jgawdu minn libertà ta' kult. Huma jibżgħu li jekk jieħdu l-gvern f'idejhom is-Sunniti huma jiġu ddiskriminati. Is-Sirja hi parti mill-Art Imqaddsa. Fiha hemm santwarji għeżież marbutin ma' ġrajjiet bibliċi. Fil-fatt, barra mill-Knejjes Orjentali (l-aktar dik tas-Sirjani Ortodossi) hemm preżenza ta' Kristjani Kattoliċi Latini, rappreżentati mill-parroċċi mmexxija mill-Kustodja tal-Art Imqaddsa, u mill-Vigarju Apostoliku Monsinjur Giuseppe Nazzaro ofm, li kien ukoll Kustodju tal-Art Imqaddsa. Fis-Sirja l-Kustodja tal-Art Imqaddsa tmexxi diversi parroċċi u santwarji. Fost is-santwarji nsemmu l-Memorjal tal-Konverżjoni ta' San Pawl f'Tabbaleh, Damasku, u s-Santwarju tad-Dar ta' Sant'Ananija, ukoll f'Damasku. belt kapitali Damasku l-Kustodja tmexxi żewġ parroċċi, il-parroċċa ta' San Pawl f'Bab Touma, u l-parroċċa ta' Sant'Antnin f'Salhieh. Il-preżenza Kristjana hi aktar konċentrata fit-tramuntana tal-pajjiż, fejn il-Kustodja tmexxi l-parroċċa ta' San Franġisk f'Azizieh, fil- belt ta' Aleppo. Fl-istess belt il-Kustodja għandha l-Kulleġġ ta' Sant'Antnin ta' Padova, li kien darba skola tal-Kustodja, qabel ma ttieħed mill-gvern ta' Hafez al-Assad. L-iskola hi magħluqa imma l-patrijiet għadhom jgħixu fil-kunvent f'dan il-post. F'Aleppo wkoll il-Franġiskani jmexxu ċ-ċentru pastorali ta' San Bonaventura, f'Er- Ram, fejn ftit tax-xhur ilu splodiet bomba fiż-żona militari fil-qrib li għamlet ħafna danni lil dan iċ- ċentru. L-aktar parti perikoluża għall- Insara tinsab proprju fl-irħula tal-wied tax-Xmara Oronte, lejn il-punent ta' Aleppo, fejn hemm irħula li huma Insara, imma mdawrin minn irħula Musulmani Sunniti. Il- Kustodja tmexxi f'din iż-żona l-parroċċa u ċ-ċentru agrikolu ta' Sant'Antnin f'Ghassanieh, il-parroċċa ta' San Ġużepp fi Knaveh, il-parroċċa tal-Madonna ta' Fatima f'Xacoubieh, u ċ-ċentru pastorali tal-Qalb ta' Ġesti f'Jisr el-Choughour. Dawn huma komunitajiet Kattoliċi żgħar, imma li minnhom ħarġu ħafna vokazzjonijiet. Il-preżenza tagħhom qrib irħula Alawiti u bi preżenza Musulmana Sunnita madwarhom tagħmilhom dejjem żoni perikolużi. Ħafna nsara spiċċaw jorqdu fil- kunventi tal-Franġiskani biex ifittxu kenn matul il-lejl. Fil- muntanji l-Kustodja għandha wkoll dar tas-sajf għal gruppi vokazzjonali f'post jismu Slenfe, f'żona tassew sabiħa, kollha boskijiet. Imma issa dan iċ-ċentru ma jistax jintlaħaq minħabba l-gwerra. L-aħħar parroċċa li tmexxi l-Kustodja hi dik tal-Qalb ta' Ġesi fil-port ta' Lattakiah. Hawnhekk ukoll l-Insara jinsabu mheddin, għax mhux l-ewwel darba li saru attakki fuq il-port mill-baħar. Il-Patri Kustodju tal-Art Imqaddsa żar dawn il- komunitajiet xi ftit xhur ilu, imma issa hu kważi impossibbli li jersaq fis-Sirja. Il-kuntatt mal-Kustodja qed isir permezz tal-patrijiet li hemm jaħdmu fil-Libanu u fil-Ġordanja, li magħhom il-fruntieri tas-Sirja għadhom miftuħin. Ta' min jgħid li l-preżenza Franġiskana fis-Sirja hi antika, u tasal sal-ewwel żminijiet tal-Kustodja. Kienu bosta l-patrijiet Maltin li fl-imgħoddi għexu fis-Sirja. Il-ħidma tal-Franġiskani tferrxet ukoll fil-kamp tal-arkeoloġija biblika u tal-fdalijiet tal-ewwel sekli tal-Kristjaneżimu, l-aktar fit-tramuntana tal-pajjiż fejn il-preżenza Kristjana kienet qawwija, bil-belt Patrijarkali ta' Antjokja (illum fit-Turkija) hekk fil-qrib. Ħadd ma jaf kif se tispiċċa l-kriżi fis-Sirja. Ir-reġim ta' Bashar al-Assad hu qawwi u l-oppożizzjoni disorganizzata. Imma t-tixrid tad-demm u l-massakri ta' nies innoċenti qed iġiegħlu lil ħafna jaħarbu. Hemm il-periklu li l-Insara wkoll jaħarbu lejn il-Libanu jew it-Turkija, u li jiġri kif ġara fl-Iraq fejn il-popolazzjoni Kristjana naqset sew. Din tkun ħasra għax is-Sirja hi art fertili għar-reliġjon Kristjana, fejn l-Evanġelju ġie mxandar sa mill-bidu nett minn Pawlu ta' Tarsu li ġie kkonvertit fit-triq lejn Damasku, fejn il- Franġiskani tal-Art Imqaddsa jħarsu l-egħżeż Santwarju li għandhom fis-Sirja. L-ART IMQADDSA '$t LULJU - SETTEMBRU 2012 $e 5