IL-MATTT QARI LI TOHROĠ IL-GĦAQDAJ DIĊEMBRU TAL-KITTIEBA TAL-MALTI f 1953 Niftakru f'Min Mexxiena ĦALALA aħna fid-dmir li niftakru f'dawk li rabbewna b'sa- krifiċċi kbar ta' saħħithom u. buthom bies wasalna għat-triq ta' karriera li biha nistgħu ngħixu skond ma jixraq għall-edukaz- żjoni li trabbejna fiha; bħalma aħna fid-dmir ukoll li niftakru f'dawk li-għallnuna u fetħulna moħħna u rawmuna f'xogħol ta' qligħ il-ħobż; bħalma, f'kelma waħda, aħna fid-dmir li niftakru f'min fetħilna ri triq li minnha nistgħu bla rkiel ngħaddu biex naslu fil-ħsieb tagħna ta' intrappriża jew ta' xi biċċa xogħol li minnha nistgħu niksbu xi ġid materjali jew morali—hekk i 7aq li l-lum niftakru f'dawk in-nies li fetħulna t-trig biex minnha nkunu nistgħu ngħaddu bla xkiel u twegħir lejn dak it-tarf ta' studju, tagħlim u progress tal-Lsien Malti ti fih kellna x-irorli naslu. Il-qima tagħna lejn. dawn in-nies għandha tkun qima ta' ielied li fl-għemil tagħhom u. fl-eżempji tagħhom jirriflettu sx- xbieha ta' l-istess ħedma tagħhom, ħedma sinċiera għall-kultura i ġieh tal-Lsien Malti; mhur bi tħambiq fieragħ, mhux b'tir- mir ta' dirgħajn, li l-lum ma jagħmilx ħlief iqajjem ħġejjeġ li ifn- tfew seara ftit-żmien, iżda b'kitba soda, istruttiva, letterarja, u għal bżonn xjentifika, li tista' toqgħod me' dik ta' ilsna oħra let- terarji, li turi l-progress ta' moviment sod fil-moħħ u fil-qalb tad- difensuri tal-Malti bħala l-werrieta ta' patrimonju nazzjonali. B'qima bħal din imżewġa Ma' tifhira sentimentali, iżda konkre- ta, ta' darek in-nies jew ta' dak il-bniedem li lejh għandna nuru l-grat'tudini tagħna, aħna nkunu għamilna arieħed. mill-akbar dmirijiet tagħna bħala membri tal-UGħaqda'' u kittieba tal-Malti. F'waħda mill-okkażjonijiet storiċi fil-bidu tal-libertajiet kos- ttuzzjonali, meta l-proletarjat Malti ħass il-bżonn li jingħaqad mal-fehmiet tagħna biex il-Malti jkollu postu fl-iskejjel, fil-qrati 1 fl-amministrazzjoni tal-Gvern. bħala lingwa tal-pajjiż, f'daqs- 98 IL-MALTI xejn ta' Kamra tal-Qari, f'waħda mid-Djar tal-Haddiema, kont taxi bħala sinjal ta' qima x-xbieha ta' xi uħud fu mia kinet ftit) ID jfakkruk F'nies li fl-imgħoddi kif ukoli Ż tal-lum hadmu għall-ġid tal-Malti. Dik kienet l-ew xoet għieda tal-qhuir tal-Maltin għal dawn in-nies — jew aħjar tal-ħaddiem Malti leja missirijiet u wlied il-Lsien Malti. Wara din l-ewwel rhieda, li jaħasra għabet, bħalma ri mindaqqiet igħilaw r-xrar u l-ġeżjeġ ta' qalbna. ma dehret ebda eħra bħalha. Xhieda oħra ta' min iimitaha hija dik tal-Għawdvin li erew il-għożża tagħhom Tein Ġunni Vassallo — twieħed mill- aqwa studjużi tal-Malti u l-irjeli fost il-membri tal-7 Għaqda' — bl-irħuma li waħħlu bħala lif- kira mal-ħajt tad-dar fejn dana kien għar fl-aħħar smin ta' ħajhr. Tifkiriet bħal dawn ta' min jimxi fuqhom. Il-'Għaqda' qiegħda issa. tħabrek bier iżżejjen Darha bix-xbihat tal-membri tal- t'Għaqda' — kittieba tal-Malti — sew ta' dawk ta' l-imgħoddi kemm tal-lum. L-'Għaqda' lanqas ma naqset li tħabrek—għal- kemm għadha Mma rnemrietr—li tagħti lil xi toroq l-ismijiet ta' vi kittieba mejtin li ħallew iuraj ifkira sabiħa tat-xogħli- jiet letterarji jew lingwistiċi tagħhom. Timima l-'Għaqda'' fuq kollox tħess id-dmir tagħha fuq hekk lejn Missierha, bla ma tinsa lil-dawk ta' qablu. Fost ix-ebihat li hemm imdendlin mal-ħitan tad-Dar tagħha hemm dik, rigal sa- bifi ta' wieħed minn uliedu, ta' dak il-bniedem, jiġifieri tal-Ka- talier Ġużċ Muscat Azzopardi, li bil-kitba u l-ħeġġa tiegħu ta ija ġdida lill-Malti u li-fuq l-eżempju tiegħu bħala kittieb u l-eavieel. President tal- CGħaqda' nibtet dik. is-sensiela ta' kittic- ba xjuħ u żgħażagħ li bil-kitba tagħhom. qegħdin joħolqu l-isbaħ epoka tal-letteratura Maltija, u din hija l-akbar xħieda ta' qima lejn il-figura tal-Kav. Ġuże Muscat Azzopardi, li dis-sena l-'' Għaq- da' għandha l-pjaċir tfakkar l-egħluq tal-mitt sena mit-Twelid Tiegħu, Dan il-wirt letterarju jitkellem. seisq iżjed. minn Mull ħaġa oħra li tista' tingħad f'kull esibizzjoni konmemerativa.