minn Dr, Charles Cassar M.D. Hemm min jistaqsi: 'Meta, u fejn bdiet id-drawwa tal- mresepju2 Il-hsieb tat-tweild ta' Kristu u z-zjara tar- rghaja beda fit-liturgija mas-seklu ghaxra, u ghalhekk mistghu nghidu li bdiet mas-sena elf, fuq midbah (altar)fejn id- djakni kienu jaghmluha minflok l-angli, li kienu f'daqqa wahda jistaqsu: 'Quem queritis in presenpe pastores diciteltt li tfisser, 'Ja Rghaja, lil-imin qeghdin tfittxu fil-presepjujii u ohrajn li jaghmluha ta' rghajja, jghidu: 'Lil-Feddej Kristu mulej taghna, tarbija fil-fiscija,j' Nahseb li dan kien isir fl-abazija tal-muntanja ta' Cassino, Izda il-presepju bil-pasturi kifi insibuh illum, nistghu nghidu li beda fis-seklu tliet mija, u ha izjed id-dawl bil- pasturi tat-tafal, fis-seklu erba' mija, Kien il-qaddis tal-faqar, San Frangisk. li ghanel l-ewwel presepju flghar, fi Greccio, l-Italja. Nahseb li kienu dawk li mxew wara dan il-qaddis, li dahhlu fostna il- presepju u il-pasturi hawn Malta. Dawn il-pasturi jsiru mit-tafal, Ghall-ewwel dawn kienu jkunu libsin b'ghamla ta' hwejjeg taljani, izda meta dawn il-pasturi bdetr isiru minn niesna, dawn hadu lbies iehor, Hawn Malta dejjen kellna nies jinqalghu biex jaghmlu dawn il-pasturi, u kont issib nies ta' din is-sena; f'Ghawdex ukoll, Dawn il-haddiema tal-pasturi, li nistghu nghidu li bċevr u trawmu ghad-deil tal xi kunvent tal-Patrijiet Kapuccini, qabel ma xterdu fi bnadi ohra ta' Malta, kienu jaghmlu xoghol till-ahjar, ghaliex barra li kellhom idejhom tajba, kienu jafu jaghzlu it-tafal tajjeb, Imghallmin maghrufa, tal-pasturi, kellna; Is-Sur Tabone mil- Furjana, Àlla jahfirlu, kien maghruf bhala Percita, Il-hanut tieghu kie n Pjazza Sant'Anna, izda nqered bil-gwerra, Kien. hemm iehor maghruf, joqghod il-Gudja, u kont tarah jahdem f'dar quddiem il-knisja, fuq il-ghatiba tal-bieb. Imsemmi wkoll kien Guzeppi s-sagristan tal-kattidral t'Ghawdex, fil- Kastell, Din l-imhabba ghħal-presepju u l- pasturi ilha hafna; barra l-presepju li jsir fid-djar, sa ftit snin ilu kien isir tal-gagazza, Niftakar li minn dejjem kien ikun hawm xi presepju li jkollu l- pasturi jitharku b'l-orologerija, Bhala nsara, ahna mghandniex inhallu din id-drawza tinqatgha minn fostna, Jiena nifrah meta nara li kull meta jasal il- Milied nisma li jitniedi xi konkors ghall-ahjar presepju f'Malta u Ghawdex,