iż 49 Partit li jinsab fuq l-għatba li jiċċelebta l-mitt sena mit-twaqqif tiegħu. Partit li dejjem żamm mal-prinċipji tiegħu, tal-ġustizzja soċjali, li jieħu ħsieb l-interessi tal-ħaddiema u li jixpruna l-progress fil-pajjiż. Il-Partit Laburista beda bħala dik tnagħrufa l-Camera del Lavoro. L-ewwel mexxej kien imsejjaħ bħala Presi- dent. i Dan kien William Savona, li kien jiġi iben Sigismondo Savona, l-ewwel ditettur tal-edu- kazzjoni fi żmien il-ħakma Ingliża. William Savona kien il-President tal-Cam- eta del Lavoro biex imbagħad fl-1925 beda jissejjaħ l-ewwel mexxej tal-Partit tal-Ħaddi- ema. Huwa mexxa l-partit għal sentejn sħaħ biex imbagħad meta sar il-compact, ftehim ta' al- leanza mal-Partit Kostituzzjonali ta' Gerald Strickland, it-tmexxija għaddiet f'idejn il-Ku- runell Michael Dundon. Dan ġara fl-1927 meta Savona ma tnexxilux jiġi elett fil-Parlament, magħruf dak iż-żmien bħala l-Assemblea Leġiżlattiva. Għalhekk, it-tmexxija tal-Partit'fisżmien is-sħubija fil-Gvern ma' Strickland għaddiet f'idejn Dundon. Dundon dam ftit'aktat minu sena fit-tmun tal-Partit biex wata t-tmexxija għaddiet f'idejn tabib mill-Birgu. ' Pawlu Boffa dam imexxi l-Partit għal 20 sena, fit-tletinijiet u fi żmien il-gwerra meta l-iżvi- lupp Kostituzzjonali u dak politiku waqaf ħesrem. ġ Iżda, imbagħad-Boffa malajr għaqqad lill-Par- tit tal-Ħaddiema f'forza politika. b'saħħitha; eżatt wara l-gwerra. Bil-Kostituzzjoni tal-1947 terġa' tagħti lil Malta Gvern responsabbli mingħand il-Gvern imperjali Ingliż, Boffa sat l-ewwel Prim Min- istru Laburista. ; Boffa embarka fuq numru ta' riformi soċja- li u beda jibni pajjiż li kien mifni bit-tifrik u l-faqar li ġabet it-tieni gwerra dinjija. It-tmexxija ta' Boffa waqfet f'Ottubru tal- 1949. Bil-kwistjoni tal-Marshall Aid, għajnuna fi- nanzjarja biex tgħin lil Malta tqum fuq saqajha wara l-gwerra twassal għal dik imsejħa bħala split fil-Partit tal-Ħaddiema, Dom Mintoff ħa f'idejh il-partit f'konferenza ġenerali li fiha rringrazzjat lil Boffa tax-xogħol u l-kontribut li ta, iżda ħasset li m'għandux jibqa' jmexxi lill-Partit. Dom Mintoff ta isem ġdid lil Partit. - il-viżjoni ta' dan il-Mexxej Laburista, Malta għaddiet minn żewġ kisbiet politiċi. Ir-Repubblika, li fissret ukoll li l-Kap tal-Istat ma tibqax il-kuruna Ingliża iżda jkun ċittadin Malti The Malta Labour Partv, hekk beda jissejjaħ u fl-1955 Mintoff sar għall-ewwel darba Prim Ministru ta' 39 sena. Mintoff mexxa lill-Malza Labour Partv għal 35: sena, l-aktar mexxej li dam fit-tmun ta' dan il-Partit. Tul it-tmexxija tiegħu, il-Partit għadda mill-kwistjoni politiko-reliġjuża tas-sittinijiet li wasslet: għall-interdett mill-Knisja Maltija fuq kull min ivvota lil Malta Labour Partv: Fis-sebgħinijiet meta reġa' sat Prim Ministru u kiseb mandat biex jiggverna għal tliet darbi- et konsekuttivi, il-Perit Mintoff embarka fuq numru ta' riformi soċjali li huma s-sisien ta' dak li għandna llum: Bil-viżjoni ta' dan il-Mexxej Laburista, Malta għaddiet minn żewġ kisbiet politiċi. — Ir-Repubblika, li fissret ukoll li l-Kap tal- Istat ma tibqax il-kuruna Ingliża iżda jkun ċit- tadin Malti. L-akbar kisba politika għal Mintoff u għall- Gvern Laburista tas-sebgħinijiet tibqa' l-Ħel- sien, li ma fissritx biss l-għeluq tal-bażi mill- tari Ingliża iżda l-ħelsien kien fis-sens wiesa' ta' poplu li mhux se jibqa' dipendenti. ftrq il-bartani, iżda li beda jibni ekonomija li r-ro- ta tagħha ddur bl-investimenti u l-progress li jġibu s-sliem u l-paċi. F'Diċembru tal-1984 Mintoff irriżenja minn mexxej u floku laħaq Karmenu Mifsud Bon- nici. L-Avukat Bormliż ħadem għall-għaqda mhux biss bħala mexxej iżda anki fiż-żmien li għamel Prim Ministru ta' Malta. Wara li tilef l-elezzjoni tal-1992; Katmenu Mifsud Bonnici żamm is-siġġu parlamentari, iżda rriżenja minn mexxej. Minflok Dr Mifsud Bonnici, id-delegati La- buristi għażlu lil Alfred Sant li immodernizza u triforma lill-Partit Laburista, ġedded il-poli- tika Laburista bil-għan li l-partit ikun tfele- vanti fis-snin 90 u għamel ċest li l-messaġġ Laburista jibda jasal b'mod ċar meta saħħaħ b'mod qawwi l-midja tiegħu li dak iż-żmien anki twessgħet għat-televixin u eventwalment anki għal fuq l-internet. Taħt it-tinexxija tiegħu, il-Partit Laburista kellu dar ġdida minn fejn jopera, iċ-Ċentru Nazzjonali fil-Ħamrun, Alfred Sant rebaħ l-elezzjoni ġenetali. tal- 1996, b'maġġoranza ta' madwar 8,000 vot. Għal dak iż-żmien, huwa kien għadu kif mexxa kampanja moderna. Alfred Sant dam Prim Ministru sentejn, wara li ħass li l-maġġoranza li kellu fil-Gvern kienet qed tiġi kompromessa minħabba l-kwistjoni tal-proġett tal-marina fil-Kottonera. Sant baqa' mexxej tal-Malta Labour Partv sal-2008. Wata telfa bi żbrixx fl-elezzjoni ġenerali ta' Mazzu tal-2008; Sant ħabbar ir-riżenja im- medjata tiegħu u tempotanjament floku qa- għad Charles Mangion. In-nutar minn Ħal Luqa għamel xahrejn bħala mexxej interim, biex imbagħad f'Ġunju: tal-2008 Joseph Muscat sar il-mexxej il-ġdid ta' 34 sena. Dr Muscat ittiforma l-istrutturi u ta wiċċ ġdid lill-Partit Laburista. Joseph Muscat welled ukoll moviment ġdid ta' moderati u progressivi madwar il-Partit Laburista. Il-prinċipji tal-ġustizzja soċjali, il-ħidma favur il-ħaddiema u l-middle class u favur il-mobbiltà soċjali baqgħu s-sisien ta' paftit li issa għadda minn tinaxximent tal-ideoloġija xellugija tiegħu. Joseph Muscat bena ġenerazzjoni tebbieħa, li wasslet biex il-Partit Laburista rritorna fil- Gvern fl-2013 b'maġġoranza kbira ta' 36,000 vot. Etba' snin wara Joseph Muscat teġa' sat Prim Ministru għat-tieni darba b'mandat iktar b'saħħtu. Huwa.kiseb l-akbar rebħa elettorali mill-In- dipendenza lil hawn meta l-Partit li mexxa kiseb 40,000 vot iktar mill-partit fl-Oppożizz- joni. B'kollox Joseph Muscat tebaħ 10 elezzjoni- jiet konsekuttivi b'maġġoranzi waħda ikbat mill-oħra. Gvern Laburista mill-2013 lil hawn jibqa' mfakkar li ta wiċċ ġdid lil pajjiżna f'oqsma differefiti. Pajjiżna:beda jħares lejn orizzonti ġodda u minn ekoflomija mifnija b'defiċit beda jkollna sufplus. L-ekonomija ta' Malta għaddiet minn tkab- bir ekonomiku, wieħed wara l-ieħor mingħajr preċedent. Fil-fatt Malta, b'Joseph Muscat fit-tmun tal- pajjiż irreġistrat l-ikbar tkabbir ekonomiku fl-Ewropa. Il-qgħad niżel għall-inqas livell fl-istorja ta' dan il-pajjiż waqt li nħolqu eluf ta' impjiegi fost oħrajn f'setturi ekonomiċi ġodda. Fuq kollox il-ġid li ħoloq qed jibqgħu jgaw- duh il-familji Maltin u Għawdxin kollha. B'Dr Muscat mexxej tal-Partit Laburista l-pajjiż. għamel anki kisbiet kbar fil-qasam tad-drittijiet ċivili li poġġew lil Malta mal- aqwa pajjiżi fid-dinja f'dan il-qasam. Dan meta sa ftit snin biss qabel pajjiżna kellu Gvern li ħadem kontra d-dħul tad-divorzju. Tul l-istorja tiegħu, il-Partit Laburista ffaċċja żminijiet diffiċli u ta' sfida. L-istorja dejjem uriet li l-Partit ħareġ aktar b'saħħtu minn qabel. £ Hekk ġata fl-1932 meta l-Partit Laburista kien għoddu sparixxa minħabba ċ-ċirkustanzi politiċi ta' dak iż-żmien. Sa 15-il sena wata taħt it-tmexxija ta' Boffa, il-Partit kiseb rebħa elettorali enormi. Ġara l-istess fl-isplit li għadda minnha l-Par- tit wata l-gwetta, iżda sa sitt snin biss wara, Mintoff ġab rebħa kbita oħta fl-1955. Iż-żmien diffiċli għall-Partit feġġ ukoll fis-sittinijiet waqt id-dnub il-mejjet impost fuq is-suldati tal-azzat, iżda finalment il-Partit ukoll reġa' ssaħħaħ u biddel lil pajjiżna. : eta moderna, il-Partit Laburista rkupra wkoll minn żmien diffiċli fejn qabel l-2008 kien hemm biss okkażjoni waħda fi 30 senali l-Pas- tit Labutista kiseb l-appoġġ tal-maġġoranza assoluta f'elezzjoni ġenetali. L-istorja wriet tabilħaqq li l-Partit Laburista qatt ma qata' qalbu quddiem l-ostakli li-sab sabiex iwettaq fil-prattika t-twemmin tiegħu. Hekk kompla jagħmel Joseph Muscat li mexxa lill-Partit Laburista għal 11-il sena u nofs. Huwa. se jkun irriżenja minn Mexxej tal-Par- tit Laburista u Prim Ministru f'Jannar tal- 2020. F'dan ix-xahar il-membri kollha tal-Kungress tal-Partit se. jagħżlu d-disa' mexxej tal-Partit Labutista. 64 ern Laburista' mill-2013 lil-hawn jibqa' mfakkar li ta wiċċ ġdidlil pajjiżna f'oqsma differenti. Pajjiżna beda jħares lejn orizzonti ġodda u minn . ekonomija mifnija b'defiċit beda jkollna surplus