'D5 sena ta' Mużika WOŻUB LIS U, Postij jiet taġln teress,fjĦad:Pin gliz Għaril-Kbirs Tagħrif miġbur minn Joe Casingena dawn il-bhejjem. Kienu jieklu wkoll il-ħxejjex li kienu jkabbru fl-għelieqi tal-madwar. Huwa interessanti l-fatt ukoll li ngħata ħjiel ta' kif kienu jitkellmu l-Maltin ta' dak iż-żmien li kienu jgħixu f'dawn l-inħawi. Jingħad li kienu jiftehmu b'lingwali kienu : jitkellmu biha qassisin Maroniti mil-Libanu li kien ġew fl-inħawi. Fis-seklu 17 Kircher kiteb hekk: ''fid-daħla ta' Għar il-Kbir laqawna xi rġiel, nisa u tfal. Kollha kienu twal u jingħad li kienu jgħixu ħajja twila. It-trogloditi jidhru li kienu veġetarjani, u kienu jieklu ħobż, ġobon u ħaxix. L-ikel li bagħatilhom Kif wieħed joħroġ mill-Buskett u jibda tiela' biex jasal fl-inħawi tal-Girgenti, fuq il-lemin tiegħu jara medda kbira ta' artxagħri. Kif tibda miexi fl-inħawi tinduna b'ħafna kanali paralleli maqtugħin fil-blat bħal sinjali li jħallu roti ta' ħafna karrettuni. Fost dawn l-hekk imsejħa raded li ġejjin minn barrieri ta' żmien ir-Rumani, wieħed isib ħofra kbira fl- art li tagħti għal diversi għerien taħt l-art. Huwa minħabba li dawn jagħmlu parti minn għar kbir li l-inħawi huma maħrufa bħala Għar il-Kbir. L-ewwel darba li nsibu Għar il-Kbir dokumentat fl-atti nutarili huwa għall-ħabta ta' nofs is-seklu sittax. Huwa interessanti l-fatt li dan il-post jissemma minħabba l-għadd ta' familji li kienu jgħixu fih u l-kuntratti li kienu jagħmlu u li għadna nistgħu narawhom sal-lum fl-arkivji nutarili. Xi żmien wara, fl-1637, insibu li studjuż Olandiż, Athanasius Kircher, jiddeskrivi dan il-post fejn ħitan tal-ġebel mingħajr tajn kienu jaqsmu dawn l-għerien f'abitazzjonijiet privati. Hawn kienu jgħixu familji ta' raħħala li kienu jrabbu nagħaġ u mogħoż. Dawn ir-raħħala kienu jgħixu bil-ħalib u jilbsu ħwejjeġ mis-suf ta' Madwar Malta nsibu għerien oħira fejn kienu jgħixu n-nies. Fl-Imtaħleb għad fadal għerien bħal dawn fejn saħansitra għadhom jgħixu n-nies fihom. Dawn tal-Imtaħleb u ta' xi postijiet oħra f'Malta huma differenti minn ta' Għar il-Kbir għax qegħdin fil- ġnub ta' sisien. Il-fetħiet ta' dawn l-għerien fis-sisien tgħattew b' faċċata ta' ġebel tal-franka u mill-bogħod jidhru bħal djar normali. F'Għar il-Kbir dan ma 7 kienx il-każ għax l-għerien huma bħal imħaffra fil- blat. Il-fetħa fin-nofs ta' Għar il-Kbir kienet isservi P. ATHANASIVS KIRCHERVS FVLDENSIs. JB Pix Seħti l-arja u d-dawl għal fejn kienu joqogħdu Il-wesgħa isfel kienet isservi bħal misraħ ċ Societ: lefu Anno etatis LIIL. żgħir fejn kienu jiltaqgħu l-familji. Kien f'nofs is-seklu dsatax li l-aħħar abitanti ta' Għar il-Kbir ħallew dan il-post biex marru joqogħdu f'postijiet mibnija. il-Granmastru ma missewhx. L-irġiel jaħdmu fl- għelieqi u għandhom ukoll annimali li jbiegħhom fl-irħula tal-madwar. In-nisa jieħdu ħsieb l- affarijiet fid-dar, it-tfal u jagħmlu wkoll il- ġobon. Dawn in- nies rari jmorru l-bogħod minn Għar il-Kbir. Dawn in-nies jidhru devoti ħafna u fl-għerien tagħhom hemm slaleb u santi. Meta xi monaċi Maroniti żaru dan il-post sabu li n-nies jifhmu il-lingwa tagħhom u setgħu jipparteċipaw għall-quddies bl-Għarbi… Nappella sabiex tmorru żżuru dawn l-inħawi li huma ta' storja importanti għal pajjiżna, filwaqt li min iżurhom iżomm il-post nadif kif sabu u joqgħod attent li ma ssirx ħsara. Waxing Bodv Massage J3ails fi more 27 Gazzija street B'Kara