Mhux faċli tittratta l-preżentazzjoni tad-dixxiplu enigmatiku identifikat fir-Raba' Evanġelju bil-klawsola: 'li kien iħobb Ġesu' Ir-raġuni għal dan huma l-ħafna kwestjonijiet li hemm marbuta mal-interpretazzjoni tal-preżenza ta' dan il-personaġġ f'din in-narrativa. L-ART IMQADDSA $ LULJU — SETTEMBRU 2018 4031 il-kwestjonijiet li għadhom qed jirċievu attenzjoni minn numru ta' studjużi ta' dan l-Evanġelju hemm l-anonimità ta' dan il- personaġġ u r-rwol tiegħu fl-istess narrativa.' l-artiklu sejrin nippruvaw nesploraw ir-rabta li hemm bejn l-anonimità u l-identità, benfasi speċjali fuq id-dixxiplu li kien iħobb Ġesu bħala x-xhieda wara n-narrativa tar-Raba' Evanġelju. L-Anonimità fir-Raba' Evanġelju Id-dixxiplu 'dak li Ġesu kien iħobb; biex nużaw il-frażi li juża l-istess Evanġelista meta jirreferi għal dan il-personaġġ, jitfaċċa għall- ewwel darba fin-narrativa mingħajr ebda isem. Minflok l-isem, l-awtur jikkwalifika lil dan id-dixxiplu bi frażi li magħha ma jagħtina l-ebda spjegazzjoni, forsi minħabba li l-awtur tal-Evanġelju 32 $ L-ART IMQADDSA '$t LULJU - SETTEMBRU 2018 ħass li dak li kien qed igħid kien biżżejjed għall-qarrejja tiegħu. Hekk naqraw fi Ġw 13:23 'Wieħed mid-dixxipli tiegħu, dak li Ġesti kien iħobb, kien maġenbu fuq il-mejda, b'rasu ma' sider Ġest Hemm drabi oħra fl-istess narrativa, fejn l-espressjoni 'id-dixxiplu li Ġest kien iħobb; tinbidel għad- 'Dixxiplu l-Maħbub. Ħafna studjużi jippreferu jiktbu hawn l-ewwel ittri b'ittri Kapitali: id-'(Dlixxiplu l-IMJaħbub' Dan juri li dan il-mod kif l-Evanġelista jirreferi għal dan id-dixxiplu jsir nom proprju, u li għal raġunijiet diversi, dan isir isem fih innifsu It-tentattivi tal-istudjużi sabiex jippruvaw jiskopru l-identità tad-dixxiplu li kien iħobb Ġesti qatt ma waqfu. Eżempji reċenti jvarjaw minn dawk li jidentifikaw lil dan id-dixxiplu ma' Ġwanni, bin Żebedew permezz tal-istess struttura tan-narrativa,' għal analiżi ta' tradizzjonijiet fuq dan id-dixxiplu li jmorru lura għall-evanġelji apokrafi tat-tieni seklu bħala xhieda ta' komunitajiet f'kompetizzjoni bejniethom fuq l-awtorità tad-dixxiplu favorit tagħhom bħala dak li Ġest ħabb.' Assunzjoni komuni f'dawn l-istudji kollha hija li d-dixxiplu li Ġesu ħabb huwa wieħed mill-karattri li jissemmew b'isimhom f'din in-narrativa. eżempju, ingħaqad ma' dawk li huma konvinti li Lazzru hu l-uniku dixxiplu ppreżentat b'ismu f'dan l-Evanġelju li jikkwalifika għal din l-identifikazzjoni. fl-ewwel versi tal-Prologu bħala dak li kien mill-bidu u li l-eżistenza tiegħu kienet ħaġa waħda ma' Alla u li hu kien jeżisti bħala Alla. L-identità tiegħu bħala Alla, il-Kelma/Logos li sar bniedem, hija l-premessa li biha jiftaħ dan l-Evanġelju. Il-qarrej jitgħallem li huwa permezz tat-twemmin fih li aħna nistgħu nirċievu l-ħajja ta' Alla. Charlesworth li għandu wieħed mill-aktar studji komprensivi f'dan is-suġġett, jidher li huwa pjuttost żbaljat meta jikteb illi fir- rigward tad-dixxiplu li kien iħobb Ġesu, l-anonimità bil- mod il-mod twassal sabiex fl-aħħar tikxef l-identità tad-Dixxiplu l-Maħbub.5 Pjuttost iżda, li fin-narrativa tar-Raba' Evanġelju nsibu xi ħaġa bil-maqlub, fejn l-istess narrativa tirreżisti kull attentat min-naħa tal- qarrejja sabiex isir xi tip ta' identifikazzjoni fir-rigward ta' dan id-dixxiplu. Dan it-twemmin hu speċifikament dikjarat bħala li temmen f'ismu: 'Imma lil dawk li laqgħuh tahom is-setgħa li jsiru wlied Alla, dawk li jemmnu f'ismu' (Ġw 1:12). Minkejja din l-istqarrija, l-isem li fih Ir-raġuni għal anonimità ta' dan id-dixxiplu mhijiex minħabba li hu ma kienx magħruf sewwa għall- qarrejja, kif iżommu xi wħud. Minflok, is-sinifikat tal-anonimità ta' dan id- dixxiplu rridu nippruvaw insibuh fir-rivelazzjoni tar-Raba' Evanġelju, jiġifieri li hemm persuna waħda biss li ismu hu importanti u li hemm persuna waħda biss li l-identità tagħha hi meħtieġa għalina. F'dan l-Evanġelju, l-uniku karattru li l-identità tiegħu għandha tifsira dejjiema nsibuha diġà preżenti iridu jemmnu mhuwiex mogħti f'dan il-punt bikri tan-narrativa. L-importanza tat-twemmin bħala l-għan li għalih inkiteb dan l-Evanġelju huwa muri fil-wegħda li Ġesu jagħmel lil Nikodemu f'3:16: 'Għax Alla hekk ħabb lid-dinja li ta lil Ibnu l-waħdieni biex kull min jemmen fih ma jintilifx iżda jkollu l-ħajja ta' dejjem L-għan, mela, li għalih il-Missier bagħat lill-Iben hu sabiex il-ħajja ta' dejjem tingħata permezz tat-twemmin fih. L-affermazzjoni dwar l-għan li għalih inkiteb l-Evanġelju li nsibu f'20:31 tikkonferma li r-raġuni ta' din in- narrativa hija identika għall- L-ART IMQADDSA $ LULJU - SETTEMBRU 2018 $6 33 għan li għalih Alla bagħat lil Ibnu. 'Dawn inkitbu sabiex intom temmnu li Ġesu hu l-Messija l-Iben ta' Alla u biex bit-twemmin tagħkom ikollkom il-ħajja f'ismu' L-importanza kbira li tingħata f'dan l-Evanġelju, mela, għall-identità ta' Ġesu bħala dak li ġie mibgħut mill-Missier, tagħmel insinifikanti kull identità oħra. Dan narawh tajjeb, per eżempju, fid-dibattitu bejn Ġwanni (il-Battista) u l-qassisin u l-Leviti li nsibuh immedjatament wara l-Prologu, episodju li jifforma l-ewwel laqgħa li l-qarrej ta' dan l-Evanġelju jkollu ma' personaġġ storiku. Fil-Prologu diġà naqraw dwar Ġwanni bħala dak li 'ġie bħala xhud, biex jixhed għad-dawl, biex bih kulħadd jemmen. Ġwanni ma kienx id-dawl, imma ġie biex jixhed għad-dawf' (1:7- Immedjatament wara l-Prologu, issir mistoqsija diretta dwar l-identità ta' Ġwanni meta l-qassisin u l-Leviti jistaqsuh: 'Tnt min 34 4 L-Anr IMQADDSA '$t LULJU - SETTEMBRU 2018 It-tweġiba ta' Ġwanni għal din il- mistoqsija diretta hija waħda sinifikattiva sabiex il-qarrejja jifhmu l-kwestjoni tal- identità f'dan l-Evanġelju. Fil-fatt, l-Evanġelista hawn juża formula qawwija ripetuta għal tliet darbiet: 'Hu stqarr bla ma ċaħad' (1:20). Din il-formula tintroduċi 'stqarrija' li mhijiex stqarrija, iżda pjuttost ċaħdal' Minflok ma wera l-identità tiegħu, Ġwanni jiċħad b'mod qawwi li hu m'għandux jiġi identifikat bħala l-Kristu/ il-Messija. F'kelma oħra, l-inkjesta dwar l-identità ta' Ġwanni tiġi mwieġba biss permezz ta' ċaħda, bdak li hu ma kienx. L-uniku tweġiba pożittiva tiegħu dwar l-identità tiegħu hija dik li hu ġie biex iħejji t-triq għal dakli kellu jiġi warajh u li hu ma kienx jistħoqqlu jħollu l-qafla tal-qorq tiegħu. Fid-dawl ta' dan kollu fejn iċ-ċentru jibqa' Ġesu, l-uniku wieħed li l-identità tiegħu għandha valur huwa proprju Hu, il-Mibgħut tal-Missier li ġie biex jagħti l-ħajja lil dawk kollha li jemmnu f'ismu. L-importanza għall- mistoqsija tal-istoriċità ta' dan id-dixxiplu li kien iħobb Ġesu ġibdet ħafna attenzjoni. Nistgħu nqisu lil dan id-dixxiplu sempliċiment biss bħala figura rappreżentattiva, jew irridu nħarsu lejn dan id-dixxiplu bħala persuna storika u allura bħala l-garanzija tal-verità tan-narrativa li kiteb' Xi studjużi jargumentaw kontra l-istoriċità ta' dan id- dixxiplu. ' Min-naħa l-oħra, numru kbir ta' studjużi ma jwarrbux il-pożizzjoni li dan id-dixxiplu kien tassew persuna storika, għalkemm dawn l-istudjużi jiffukaw l-aktar fuq il-funzjoni tad- Dixxiplu l-Maħbub f'din in-narrativa. Ravmond Collins, per eżempju, iqis lid-dixxiplu li kien iħobb Ġest bħala figura rappreżentattiva, id-dixxiplu par excellence.' Collins jiċħad li din il-funzjoni tnaqqas mir-realtà tiegħu bħala persuna storika, filwaqt li jistqarr li dan id-dixxiplu hu verament individwu reali. Bauckham imur lil hemm saħansitra minn dan filwaqt li jargumenta li d-dikjarazzjoni tan-narrativa f'21:24-25 tgħinna nagħrfu kif l-istess narrativa tagħraf li d-dixxiplu li kien iħobb Ġesu huwa l-awtur tar- Raba' Evanġelju. Għalih iżda, dan ma jfissirx li Bauckham jargumenta li filwaqt li hemm xi drabi fejn id-Dixxiplu l-Maħbub jiffunzjona b'dan il-mod, hemm dixxipli oħra wkoll li jiffunzjonaw bdan l-istess Bauckham jemmen li fil-kapitlu 21 Pietru huwa mpinġi bħala l-mudell ideali tad-dixxipulat, minħabba li ġie magħżul minn Ġesu bħala ragħaj. Biex nippruvaw nevalwaw ġudizzju bħal dan irridu nħarsu lejn il-kontenut rivelat tan-narrativa dwar id-dixxipulat fir-Raba Evanġelju. Li tkun dixxiplu ideali ma jfissirx li tkun ragħaj tal-merħla ta' Alla, rwol bibliku limitat għal ftit biss. Minflok, li temmen uli tagħti xhieda jiġbru t-tifsira tad-dixxipulat kif inhu muri f'dan l-Evanġelju. Li temmen huwa l-għan li għalih inkiteb dan l-Evanġeju kif naqraw f'20:31. Minbarra din l-istqarrija lejn tmiem dan l-Evanġelju, nistgħu ngħidu li t-tema tat-twemmin tispikka f'din in-narrativa. Dan ma jfissirx illi li temmen huwa sempliċiment kunċett fir-Raba' Evanġelju. Fil-laqgħa ta' Ġesti mal- uffiċjal, in-narrativa tgħid li wara li Ġest ddikjara li ibnu jgħix, ir-raġel emmen lbil- Grieg: episteusen) il-kelma ta' Ġesti u mar kif kien qallu (4:50). Fit-triq huwa jiltaqa' mal-qaddejja li jagħtuh l-aħbar tal-fejqan ta' ibnu u l-konferma tal-kliem ta' Ġesu. Bi tweġiba għal dan nerġgħu naqraw fil-v.53 li r-raġel 'emmen' (bil- Grieg: episteusen). Fi kliem Brodie, pisteuo - li temmen, huwa t-taħbit tal-qalb tal- evanġelju. Li temmen, iżda, hu muri f'dan l-Evanġelju bħala proċess u mhux bħala xi ħaġa istantanja jew ta' darba. Dan imur lil hemm mill- kontenut intelletwali għal xi ħaġa aktar fundamentali: l-aċċettazzjoni ta' Kristu u r-rieda li tibqa' miegħu minkejja kull diffikultà li nistgħu niltaqgħu magħha. '$ F'dan kollu d-dixxiplu li kien iħobb Ġest huwa ta' għajnuna kbira għall- qarrej ta' dan l-Evanġelju. Il-fatt li dan id-dixxiplu ma jingħatax isem jgħin biex il- qarrejja tar-Raba' Evanġelju jidentifikaw ruħhom ma' dan id-dixxiplu li emmen u ta xhieda ta' Ġesu, dak li kien mill-bidu mal-Missier li hu Alla nnifsu u li ħa l-ġisem biex għammar fostna (1:14). Kif rajna meta naqraw b'attenzjoni dan l-Evanġelju, ma nsibu qatt l-isem tad- dixxiplu li kien iħobb Ġesu, lanqas xi informazzjoni fuq l-isfond storiku familjari tiegħu. Minflok l-anonimità tiegħu għandha funzjoni letterarja: dik li tgħin lill- qarrejja jiltaqgħu mal-Iben ta' Alla, il-Mibgħut tal- Missier. F'dan il-ktieb Beck juri kif l-anonimità tassisti lill-qarrej L-ART IMQADDSA '$t LULJU - SETTEMBRU 2018 $e 35 sabiex jidentifika ruħu ma' dawk il- karattri li fin-narrativa huma murija bħala mudelli tad-dixxipulat.