LEHEN IL-MALTI MAĦRUĠ MILL-'GĦAQDA TAL-MALTI (UNIVERSITÀ) IL-W FIL-KITBA TAL-MALTI Mhux kullħadd togħġbu l-w fil-kitba tal-Malti. Xi wħud iridu jneħħuha għal kollox u flokha jiktbu dejjem u. Ma' dil- fehma ma jista' jkun qatt li naqblu; il-w u l-4 bħalma huma magħżulin fil-ħoss, għandhom ikunu magħżulin ukoll fil-kitba, jiġifieri, tinkiteb w meta hi konsonanti u tinkiteb u meta hi vokali. Infissru aħjar x'irridu ngħidu. Kif joliroġ mill-fomm il- ħoss ta' konsonanti u l-ħoss ta' vokali 7: Il-ħoss ta' konso- nanti joliroġ bit-talirik tal-Ilsien, bil-għeluq tal-gerżuma u bil- itufi, bit-tbexxig, bil-għeluq tax-xuftejn. Agħlaq xoftejk ma' xulxin u iftaħhom, u inti tagħmel il-ħoss ta' b jew da. Agħlaghom u rosshom u erġa' iftalihom, u l-ħoss isir p jew pa. Issa jekk nagħalqu xoftejna, niġbduhom itit jew wisq il-ġewwa, l-b issir de jew bi, u jekk xoftejna nitfgħuhom ftit jew wisq ilbarra, l-ġ issir ġo jew du. Nieħdu Ħoss ieħor. Ressaq truf xofftejk ma' xulxin u bexxaghom fin-nofs u nbagħad iftaħħhom ; il-ħoss li joħroġ hu w jew wa. Iġbed. xoftejk ilġewwa jew itfagħhom ilbarra, u mal-w jingħaqad il-ħoss tal-vokali i, €, 0, 4, Mela l-w u l-4 ma joħorġux mill-fomm bħal xulxin; il-w toħroġ bħall-konsonanti u tista' tingħaqad mal-vokali kollha; l-u toħroġ bħall-vokali u tista' tingħaqad inal-konsonanti kollha. Jekk il-w u l-a jingħażlu fil-ħoss, għandhom jingħażlu fil-kitba wkoll. Dan hu wieħed mis-sisien tal-kitba tagħna, jiġifieri kull ħoss għandu jkollu s-sinjal tiegħu, u kull sinjal għandu ħoss wieħed, Nafu li xi drabi l-w tinbidel f'u, bħalma l-ġ tinbidel f'i, iżda din il-bidla jagħmilha tiswir il-kelma u mhux rajj il-kittieb; hekk minn wiżez nagħmlu użint u mhux wżint, iżda minn użint ma nistgħux niktbu ziżen, Il-ħtieġa tal-għażla bejn w u u għarfuha kittieba oħra qabilna, li flok w jiktbu ġ. Iżda għalfejn dak in-nofs qamar fuq ras l-4 meta nistgħu ninqdew aħjar b'ittra walida, magħżula mill-vokali u li għalhekk ma tistàx tinbidel u titħawwad magħhom. Igħidulna l-għorrief li Ħażina dik it-triq li twassal fit- tiġrif. U fejn naslu jekk niktbu dejjem u flok w7 Naslu biex niktbu taħwid bħal dan: inseunu flok insewwu, qarużu, liaxuxu, ueruru, flok qarwżu, laxwxu, werwri Fl-aħħlar inżidu wkoll li l-w fil-kitba tal-Malti hi qadima daqs kemm hi qadima l-kitba tal-Malti. L-ewwel wieħed li daħħalha, li nafu bih s'issa, kien il-Bonamico, tabib Malti (1639-1680). Insibuha wkoll fil-Gażetta tal-Gvern tas-sena 1814 u f'kotba ofira mafiruġin mill-istamperija tal-Gvern (Ara IL- MALTI, 1927, faċċ. Għal dan. kollu jidhrilna li l-w għandha tibqa'. X'igħidu dawk li jridu jneħħuha 7 GĦAWDEX (Snapshot) Sema tan-nir, lewi is-satin kaħlani, Xmajjar ta' fidura, bl-ilmijiet xebgħana, Għioljiet imewwġu fuq ħolqien dafikani, Irħula żgħar tatit dawl ix-xemx fertiana. Jidwi fl-egħlieqi, qalb il-qamħ safrani, Qawwi fl-imħabba, tar-raliħala l-għana; Miġġ fil-bogħod tarf xi kampnar fuqani Bejn l-aħdar tal-larinġ u tal-banana. Ġo l-ajru fwieħa bħal butir qawwija, Li timla s-sider b'tà' mitt ward r-riħa, Tgħiaxxi lill-qalb ġo baħar ta' tgawdija. U fuq dil-firxa ta' ħlewwiet għawdxija, Liebsa kull lewn u b'elf djamant sabiħa, Tidħak kemm kemm, sultana l-Poeżija. ĠonĠ PISANI 29/11/33.