Il-kurrikulu u l-ekwità bejn is-sessi 66 il-kunċett ta' l-ekwità huwa prinċipju superjuri għal dak ta' l- ugwaljanza u, għalhekk, eqreb lejn il- likk tal- ġustizzja soċj aliqs Introduzzjoni Id-dokument tal-Kurrikulu Nazzjonali (Ministeru ta' l-Edukazzjoni, 1999) iqis l- ugwaljanza bejn is-sessi bħala prinċipju bażiku li jqarribna lejn il-kunċett tal-ġustizzja soċjali. Il-grupp (2000) li ħejja r-rapport dwar ''is-Sessi fil-Kurrikulu Nazzjonali' iqis il-kunċett ta' l- ekwità bħala prinċipju superjuri għal dak ta' l- ugwaljanza u, għalhekk, eqreb lejn il-likk tal- ġustizzja soċjali. Dan l-artiklu għandu l-għan li jissintetizza l-argumenti u l-isfidi ewlenin f'dan il-qasam, kif imfissra fid-dokumenti msemmija, u jissuġġerixxi numru ta' mistoqsijiet li skola tista' tinkludi fi proċess ta' awditjar intern dwar l-ekwità bejn is-sessi. Il-Kurrikulu Nazzjonali Id-diskors tad-dokument tal-Kurrikulu Nazzjonali dwar is-sessi huwa msejjes fuq il- kunċett ta' l-ugwaljanza. Il-prinċipju numru 11 tad-dokument jafferma d-dritt ta' l-aċċess ugwali għall-programm bażiku edukattiv: Is-sistema edukattiva, kif riflessa f'dan il- kurrikulu, għandha tkun imsejsa fuq il- prinċipju ta' l-ugwaljanza bejn is-sessi fir- rispett sħiħ tad-diversità ta' bejniethom. Filwaqt li jirrikonoxxi d-differenzi bejn iż- żewġ sessi, u jħeġġeġ l-affermazzjoni ta' l- identità sesswali, dan il-kurrikulu għandu jsaħħaħ l-impenn tal-komunità edukattiva biex jiggarantixxi l-istess opportunitajiet liż-żewġ sessi (p.38) Il-Kurrikulu jindika bl-aktar mod ċar li mhux se jkun hemm għalliema speċjalizzati li se jgħallmu s-suġġett ta' l-ugwaljanza bejn is- sessi. L-imsieħba li jiffurmaw il-komunità edukattiva, imnebbħin u ggwidati minn politika ċara, linji gwida u pjan ta' żvilupp għall-iskola, se jipparteċipaw b'mod attiv u sħiħ fit-twettiq ta' dan il-proġett edukattiv: L-ugwaljanza bejn is-sessi mhix tema li l- iskola tista' tittratta f'iżolament, jew f'xi suġġett partikulari. L-ugwaljanza għandha titqies bħala tema interdixxiplinarja, li l- għalliema kollha jistgħu jittrattawha mill- perspettiva tas-suġġett tagħhom u jikkumbattu l-preġudizzji kif ukoll joffru mudelli ġodda (p.39) ; It-taqsima dwar l-Għanijiet Generali' tkompli tikkomferma l-ħidma kolleġġjali li trid titwettaq biex jintlaħqu l-għanijiet fil-qasam ta' l-ekwità bejn is-sessi. Taħt it-titlu 'It-Tisħiħ ta' l-Ugwaljanza Bejn is- Sessi', id-Dokument jagħtina ħjiel dwar x'tista' tagħmel l-iskola, fl- oqsma ta' l-għerf u t-tagħrif, l-ħiliet u l- attitudnijiet, biex tkattar il-kultura favur l- ekwità bejn is-sessi. Biex il-kultura ta' l-ugwaljanza tkun rispettata, l-iskejjel iridu jaraw li l-ghażliet pedagoġiċi, inklużi l-għażliet dwar il-kontenut u r-riżorsi edukattivi, ma jikkontradixxux dan il-prinċipju. Dan ma jfissirx li l-istudenti għandhom jitpoġġew f'kuntest artifiċjali fejn kull ma jaraw u jisimgħu huwa msoffi mill- impurita sesswali. Id-Dokument iqis il-qari kritiku ta' materjal mill-ħajja ta' kuljum ta' l- istudenti bħala l-aqwa pedagoġija f'dan il- qasam. Huwa fatt magħruf li ħafna drabi l- istereotipi sesswali u problemi oħra f'dan il- qasam jissawru 'l-hinn mill-periferija skolastika. Għalhekk, id-dokument tal- Kurrikulu jħeġġeġ lill-iskejjel biex l-istrateġija li jaddottaw f'dan il-qasam tkun waħda ħolistika. Din tfisser li l-iskola għandha sservi APeJIAT usmassas/)/)1 01) ta' bażi ta' tagħlim għall-ġenituri u għal dawk kollha li jieħdu ħsieb it-tfal. Ir-Rapport tal-Grupp Speċjalizzat F'Ġunju 2000, il-kumitat ministerjali maħtur biex jipproponi strateġija għall-implimentazzjoni tad-dokument tal-Kurrikulu Nazzjonali, organizza fis-sala ewlenija ta' l- Università konferenza nazzjonali dwar l-implimentazzjoni. Din il-konferenza serviet ta' inkubatur għall-ideat u vetrina għar-rapporti mħejjija minn gruppi speċjalizzati. Dawn il-gruppi tqabbdu mill-kumitat ministerjali biex jipproponu strateġiji ta' implimentazzjoni fil-qasam speċjalizzat tagħhom. Grupp numru 16 ippreżenta rapport dwar ''is-Sessi fil- Kurrikulu Nazzjonali'. It-teżi ewlenija ta' dan il-grupp (2000) hija li mhux biżżejjed li nipprovdu opportunitajiet indaqs għas-sessi differenti. Il-prova ewlenija tas-suċċess ta' sistema edukattiva mnebbħa mill-prinċipju tal-ġustizzja soċjali hija r-rizultati miksuba matul u fi tmiem il-vjaġġ skolastiku. Għalhekk, il-grupp iħoss li l-kunċett ta' l- ekwità bejn is-sessi (riżultati indaqs) huwa superjuri għall- kunċett ta' l-ugwaljanza (opportunitajiet indaqs). Tradizzjonalment, is-sistema edukattiva serviet biex tipperpetwa d-differenzi bejn is-sessi. — Minkejja li l- kunċett ta' l-ugwaljanza nebbaħ ħafna mid-deċizjonijiet fil-qasam ta' l-edukazzjoni, id-dieti skolastiċi differenti u l-għażliet bikrin baqgħu jkarkru d-diskriminazzjoni sesswali. It-tweġiba tal-grupp għal din ir-realtà hija politika ta' ekwità mibnija primarjament fuq l-idea ta' programm edukattiv komuni, li b'mod dinamiku jindirizza l-bżonnijiet tas-sessi differenti. Il-grupp (2000) jipproponi l-kitba mill-ġdid ta' prinċipju numru 11 tad-dokument tal-Kurrikulu Nazzjonali biex jikkomforma mal-kunċett ta' l-ekwità. Għall-grupp, ekwità fil-qasam edukattiv tfisser: opportunitajiet indaqs fil-qasam tat-tagħlim; l-istess opportunitajiet fit-tagħlim tas-suġġetti u fit-tħejjija għal aktar edukazzjoni, xogħlijiet, karrieri u parteċipazzjoni ċivika/politika; aspettattivi għoljin; trattament ekwu; u promozzjoni ta' relazzjonijiet soċjali mibnija fuq ir-rispett. Il-pjan propost minn dan il-grupp speċjalizzat huwa mifrux fuq medda ta' erba' snin u mqassam fi tliet fażijiet. Fil-qosor, il-pjan propost jinkludi: l-ewwel fażi: Id-Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni - Żvilupp professjonali ta' l-ogħla uffiċċjali tad- Diviżjoni ta' l-Edukazzjoni - Kull dipartiment fi ħċan id-Diviżjoni ta' l- Edukazzjoni jħejji mission statement dwar l-ekwità bejn is-sessi — titħejja politika dwar l-ekwità bejn is-sessi Deċiżjoni dwar politika Tittieħed deċiżjoni fil-livell Ministerjali u MATSEC dwar l-ammont ta' suġġetti li l-istudenti jitgħallmu fil-livell sekondarju (tnaqqis fin-numru ta' suġġetti) Holqien ta' post ta' uffiċċjal inkarigat mill-ekwità bejn is-sessi - twaqqif ta' kumitat li jinkludi uffiċċjali għolja - ex officio — identifikazzjoni ta' nies li jaħdmu fil-qasam ta' l- ekwità bejn is-sessi, u tħejjija ta' direttorju ta' nies li jistgħu jipprovdu taħrig f'dan il-qasam Żvilupp kurrikulari - żvilupp professjonali ta' persuni involuti fl-iżvilupp tal-kurrikulu Is-sistema edukattiva, bil- limitazzjonijiet tagħha, tista' tikkontribwixxi fl- iżvilupp ta' soċjetà aktar ekwa 66 L-irġiel u nisa m'humiex jgħixu kuntest soċjo- ekonomiku li jitrattahom b'mod ekwuqg - linji gwida dwar l-eliminazzjoni ta' l- istereotipi sesswali (l-ewwel fażi) Qafas li jiżgura li l-politika dwar l- ekwità tinfiltra kull programm tal-Kurrikulu Nazzjonali Il-bidu ta' programm ta' appoġġ għall- iskejjel Tisħiħ tal-prinċipju ta' l-ekwità fil- programm ta' l-istudenti-ghalliema It-tieni fażi Żvilupp Professjonali Żvilupp ta' linji gwida u kontinwazzjoni ta' l-iżvilupp professjonali ta' kull min huwa involut fl-iżvilupp kurrikulari (it-tieni fażi) Żvilupp professjoanli ta' kategoriji differenti ta' għalliema - ghalliema tal-primarja - koordinaturi tas-sugġġetti — librara u professjonisti oħrajn 4.Kunsilli ta' l-iskejjel - programm ta' tagħrif - programm għall-ġenituri It-tielet fażi Jitkompla l-programm ta' żvilupp professjonali - għalliema fl-iskejjel primarji (it-tieni grupp) - għalliema fl-iskejjel sekondarji Twaqqif ta' kumitat li jevalwa s- sitwazzjoni fl-iskejjel Programm għall-ġenituri (it-tieni fażi) Sistema ta' awditjar Skola li trid tibni kultura msejsa fuq l- ekwità bejn is-sessi trid tibda minn analiżi serja ta' fejn tinsab fil-kontinwu ta' l-ekwità. B'sistema ta' awditjar intern , l-iskola tibni l- azzjoni tagħha fuq informazzjoni preċiża. Hemm ħafna mistoqsijiet x'wieħed jista' jistaqsi f'dan il-proċess ta' awditjar. Fil-lista ta' mistoqsijiet indirizzati lill-għalliema, l- iskola tista' tinkludi mistoqsijiet bħal: - meta tipproduċi r-riżoris qiegħed/qiegħda toqgħod attent/a biex ma tipproġettx immaġni stereotipati tas-sessi differenti2 - meta tipproduċi r-riżorsi qiegħed/qiegħda Ġorġ Mallia tagħmel sforz biex tipproġetta liż-żewġ sessi f'azzjonijiet li jikkontradixxu l-aspettattivi tradizzjonali - meta tipproduċi r-riżorsi qiegħed/qiegħda toqgħod attent/a li tinkludi stampi ta' rġiel u nisa li qegħdin jesprimu firxa sħiħa ta' emozzjonijiet — Ir-riżorsi li tipproduċi qegħdin isaħhu l- idea li s-sessi differenti jistgħu jaħdmu flimkien f'kull qasam tal-ħajja2 - Fir-riżorsi tieghek qiegħed/qiegħda tinkludi irġiel u nisa anzjani/b' diżabilità attivi2 - Qiegġed/qiegħda taghmel sforz biex tinkludi lista ta' materjal għall-qari supplimentari li tirrifletti firxa tajba ta' rġiel u nisa minn kulturi differenti2 - Kien hemm xi okkażjonijiet fejn stajt intervjenejt b'mod kritiku u għażilt li tħalli l- affarijiet għaddejjin2 - Waqt it-tagħlim qatt għaddejt kummenti jew ċajt li jista' jitqies sessist fil-kontenut tiegħu - Taħseb li l-aspettativi tieghek ivarjaw minn sess ghall-ieħor7 Jekk Iva, kif2 - Meta taqsam il-klassi fi gruppi, fuq liema kriterji tqassam lit-tfal2 - x'tip ta' kummenti qieġġed tikteb jew tgħaddi għall-istess xogħol2 - Meta tikritika x-xogħol, qiegħed/qiegħda tuża l-istess lingwaġġ mas-sessi differenti2 - Meta tfaħħar, qiegħed/qiegħda tfaħħar bl- istess mod u intensità 2 - Kif twieġeb għal mumenti emozzjonali negattivi2 - Jekk torganizza attivitajiet waqt il-break dawn jipprovdu l-istess oportunitajiet lill-bniet u s-subien2 - Jekk qiegħed/qiegħda toganizza xi klabb fl-iskola tieghek, dan it-tip ta' klabb qieghed ikompli jirriproduċi jew jikkontradixxi l- isterotipar sesswali2 Konklużjoni Id-dokument tal-Kurrikulu Nazzjonali jwieġeb b'mod dirett għar-realtà soċjali tal- pajjiż. L-irġiel u nisa m'humiex jgħixu kuntest soċjo-ekonomiku li jitrattahom b'mod ekwu. Is-sistema edukattiva, bil-limitazzjonijiet tagħha, tista' tikkontribwixxi fl-iżvilupp ta' soċjetà aktar ekwa. Il-kurrikulu jipprovdi l- aqwa kuntest politiku-pedagoġiku għall- għalliema biex jitrasformaw l-iskejjel f'siti ekwi u ġusti. Ministeru ta' l-Edukazzjoni (1999) /nwelldu l- Ġejjieni Flimkien: Kurrikulu Minimu Nazzjonali.