SENA TAL-FIDI Pietru u Pawlu L-Appostli: Ħajjithom Għotja ta' Mħabba għal Gesu Kristu u Għall-Knisja Tiegħu Waħda mill-isbaħ opri artistiċi li għal dawn l-aħħar Tliet Mitt Sena ilha żżejjen il-Knisja Parrokkjali tan- Nadur hija bla dubju ta' xejn il-pittura tal-Kwadru Titulari. F'din l-opra artistika nilmħu lill-Appostli San Pietru u San Pawl qed jagħtu l-aħħar tislima lil xulxin qabel ma huma nfirdu għall-martirju. Din il-pittura ta' dan il-Kwadru Titulari tissemma f'deskrizzjoni fid-dettal għall-ewwel darba fil- vista pastorali li l-Isqof Canaves għamel fil- Parroċċa tan-Nadur fis-sena 1716. Iżda aktar minn hekk ħu żgur li Tliet Mitt Sena ilu din il-pittura kienet diġa' qed iżżejjen il-Knisja Parrokkjali tan- Nadur. Fis-sena 1713 missirijietna bi mħabba lejn l-Appostli San Pietru u San Pawl kienu nefqu somuna sostanzjali għal dakinhar ta' seba' skudi biex sar gwarniċ għal din il-pittura li kienet tinsab fuq l-altar maġġur. Dan it-tagħrif joħroġ ċar minn kitba f'dokumenti li t-tielet Kappillan tan-Nadur Dun Ġann Indri Falson niżżel b'reqqa dwar flejjes li kien ġabar u anke ħareġ bejn is-snin 1708 — 1716 b'rabta ma' kull altar li wieħed kien isib f'dak iż- żmien fil-Knisja Parrokkjali tiegħu. Il-bini tal-Knisja Parrokkjali tan-Nadur fi żmien ta' faqar frott il-ħidma tal-poplu inifsu hekk kif kien obbligat fid-digriet Cum in Prima' li permezz tiegħu twaqqfet il-Parroċċa, flimkien mat-tiżjin ta' din l-istess knisja b'numru ta' opri artistiċi fosthom anke bil-pittura tal-Kwadru Titulari, huma mhux ħlief xhieda ħajja tal-fidi li l-ewlenin missirijietna ħadnu fi Kristu u fil-Knisja tiegħu. Iżda nistaqsu min huma Pietru u Pawlu għal dan il-poplu u x'ġiegħel li għal Tliet Mitt Sena sħaħ din l-pittura ta' dawn l-Appostli f'dan il-Kwadru Titulari tkun tant venerata. F'din is-Sena ddedikata lill-Fidi jixraq li niskopru ftit aktar dwar dawn iż-żewġ Apposli li b'fidi għamlu minn ħajjithom għotja ta' mħabba għal Ġest Kristu u għall-Knisja tiegħu. 'O Alla li tista' kollox, li l-Appostli qaddisa tiegħek Pietru u Pawlu, tawk ġieħ bix-xhieda tagħhom: agħmel li l-Knisja tiegħek, imsaħħa bit-tagħlim u l-eżempju tagħhom, u magħquda bl-Ispirtu tiegħek, tibqa' dejjem wieqfa fuq il- blata li hu Ġesti Kristu, li hu Alla u miegħek jgħix u jsaltan flimkien mal-Ispirtu s-Santu, għal dejjem ta' dejjem. Ejjew nimxu fuq l-eżempju tal-kbar Pietru u Pawlu u nilqgħu l-proposta li Ġest: għadu jagħmel lilna Ilum biex inkunu d-dawl li jibqa' jiddi. Ejjew inkunu d-dawl tad-dinja; li ma jistax jinħeba bħalma belt li qiegħda fuq għolja ma tistax tinħeba. U ma jixegħlux musbieħ u jqegħduh taħt il-kejl, imma fuq l-imnara biex jagħti d-dawl lil kull min hu fid-dar. Hekk għandu jiddi d-dawl tagħna quddiem in-nies, biex jaraw l-għemil tajjeb tagħna u jfaħħru 'l missierna li hu fis-smewwiet. Il-Palestina, fi żmien Ġesu, kienet maqsuma fi tlietreġjuni,bil-Galilijan-naħata'fuq,is-Samarija u l-Lhudija n-naħa t'isfel, b'Ġerusalemm il-belt l-qaddisa li fiha kien hemm it-Tempju li fih biss kienu jiġu offruti sagrifiċċji. Ġesti twieled f'Betlehem, imma trabba u għex f'Nazaret flimkien ma' ommu Marija. Jingħad li Ġest qatta' l-biċċa l-kbira tal-ministeru tiegħu kemm fil-Galilija u kemm fil-Lhudija, fejn hemmhekk ingħata bħala l-ħaruf għas-sagrifiċċju bi tpattija għal dnubietna u ħa l-mewt l-aktar kiefra, il- mewt tas-salib mingħajr ma kien jistħoqqlu; dan ''għax Alla hekk ħabb id-dinja li ta lil Ibnu l-waħdieni, biex kull min jemmen fih ma jintilifx, iżda jkollu l-ħajja ta' dejjem. Għax Alla ma bagħatx lil Ibnu biex jagħmel ħaqq mid- dinja, imma biex id-dinja ssalva. Ġest differenti mill-imgħallmin l-oħra għażel hu lid-dixxipli tiegħu, u Pietru u Pawlu kienu tnejn minn fosthom. Pietru li kien jismu Xmun qabel ma' Ġesti sejjaħlu, kellu ħuh iżgħar minnu jismu Indri li kien fost l-ewlenin li wieġeb għas-sejħa ta' Ġesu. It-tnejn li huma kienu sajjieda mwielda Betsajda u jaqilgħu l-ħobżna ta' kuljum f'Kafarnahum. Indri wara l-mewt u l-qawmien ta' Ġesti mar ixandar il- Bxara t-Tajba fl-inħawi tat-tramuntana tal-Greċja u l-artijiet qrib il-Baħar l-Iswed sakemm ħa l-martirju fuq salib f'forma ta' 'X'. Filwaqt li Pietru, ħuh il-kbir, baqa' fil-Palestina u l-madwar sakemm imbagħad mar fil-belt imperjali ta' Ruma, fejn hemmhekk ħa l-martirju flimkien ma' Pawlu l-appostlu tal-ġnus, fejn it-tnejn taw lil xulxin il-bewsa tal-aħħar tislima kif insibu fl-Kwadru Titulari tal-bażilika tan-Nadur. L-Istatwa Titulari tal-Appostli San Pietru u San Pawl esposta fil-Kolleġġjata tan-Nadur fil-jiem tal-festa. Ritratt meħud fi żmien l-aħħar gwerra. Fi Xmun li kien xi ftit jew wisq żatat u prużuntuż, Ġesti ra kwalitajiet sbieħ u għażlu biex ikun il-kap tal-appostli, ta' dawk it-tnax li kienu mibgħuta fuq missjoni biex ixandru l-aħbar ta' mħabba u salvazzjoni li Alla bagħat lil Ibnu fis-sura tagħna, biex ikun jista' jeħlisna minn kull irbit u ħażen li jxekkilna. Xmun għalhekk ma baqax jissejjaħ aktar Xmun imma Kefa jew Pietru li tfisser blata, li fuqha kien ħa sserraħ l-Knisja tiegħu. Ġesti ried li dak li beda hu jitkompla u jissokta sakemm itul iż-żmien u għalhekk il-Knisja ta' Ġesti għadha wieqfa u tibqa' wieqfa kif kien wiegħed Ġest u għamel meta bagħat il-Paraklitu, jew Difensur, biex din tibqa' wieqfa u l-ebda setgħa ma tkun tista' għaliha. Il-prinċep tal-Appostli kien minn Betsajda, villaġġ qrib l-għadira tal-Galilija, iben Ġwanni, imħarreġ bħala sajjied. Miżżewweġ u jgħix ma' omm il-mara f'Kafarnahum u ħuh Indri. Kien ħdejn l-għadira li Ġest sejjaħ lil Pietru flimkien ma' Ġakbu u Ġwanni skont is-Sinottiċi filwaqt li skont Ġwanni, Ġesu sejjaħ lil dawn it-tlieta fil- Lhudija. Ta' min jinnota li Pietru dejjem jidher fuq quddiem nett fil-lista ta' meta jissemmew it-Tnax u hu kien wieħed minn dawk it-tliet appostli li kienu ma' Ġest fil-mumenti l-aktar importanti fil-ħajja tal-Messija mwiegħed, bħal ngħidu aħna meta qajjem lit-tifla ta' Ġajru, fit- Trasfigurazzjoni', bagħat lilu u lil Ġwanni jħejju għall-ikla ta' Jum l-Ażżmi li fiha kellu jgħaddilu l-missjoni biex jirgħa l-ħrief u n-nagħaġ tiegħuċ u fil-mumenti tal-agonija tiegħu fil-Ġnien taż- Żebbuġ. Hu kien l-ewwel wieħed li daħal fil- qabar vojt, għax għalkemm Ġwanni, għax kien iżgħar minnu fiż-żmien, wasal qablu ħdejn il- qabar, baqa' barra jistenna sakemm wasal Pietru u meta wasal daħal hu u warajh daħal Ġwanni. Kien anke lilu li Ġest: Rxoxt wera lilu nnifsu l-ewwel 0 M'għandniex dubju li Pietru kien il-kap tal-Knisja. Kien hu li ppreċeda fl-għażla ta' dak li kellu jieħu post Ġuda l-Iskarjota.ll Kien Pietru wkoll li spjega lill-miġemgħa t-tifsira vera u propja ta' Għid il- Ħamsin,' dak li fejjaq lil dak 'ir-raġel il-magħtub minn twelidu, li kienu jqegħduh kuljum ħdejn il-bieb tat-tempju, li jgħidulu s-Sabiħ, biex jitlob il-karità lil dawk li jkunu deħlin fit-tempju' 5 u dak li qata' s-sentenza fuq Ananija u Safira'' li biegħu għalqa li kellhom u warrbu sehem mill- prezz tal-għalqa minflok tawh kollox u qegħduh f'riġlejn l-appostli. Kien ma Pietru wkoll li fetaħ il-knisja ta' Kristu għall-pagani meta għammed lil Kornelju mingħajr ma obbligah li joqgħod għaċ-ċirkonċiżjoni. $: Kien mingħand Pietru li Pawlu kien ifittex u jitlob parir meta ltaqgħu fil- Konċilju ta' Ġerusalemm. Jingħad ukoll li Pietru qatta' ħafna snin f' Antijokja filwaqt li l-aħħar snin qattagħhom f'Ruma fejn hemmhekk iltaqa għall- aħħar darba ma' Pawlu u taw l-aħħar bewsa lil xulxin qabel ma taw ħajjithom b'xhieda fl-ewwel persekuzzjoni qalila ta' Neruni fis-sena 64 W.K. Pawlu, mill-banda l-oħra, ma kienx wieħed mit- Tnax, imma xorta waħda jissejjaħ, Appostlu, Appostlu tal-Ġnus. Dan għaliex Pawlu, jew kifkien magħruf Sawl ta' Tarsu, kien Lhudi b'ċittadinanza Rumana, ma emminx f'Ġesu, u bħall-biċċa l-kbira tal-Lhud kienu jqisu lill-Insara bħala setta li ċaħdu r-reliġjon Lhudija. Kien għalhekk, li Pawlu flimkien mal-Fariżej l-oħra, bdew persekuzzjoni ħarxa kontra l-Insara li saħansitra bdew jiġu mixlija b'idolatrija, kannibaliżmu u inċest. Pawlu kien hemm meta ħaġru lill-ewwel martri; lil Stiefnu, kien hu li kien qed jieħu ħsieb ħwejjiġhom. Pawlu kien konvint li kien qed jagħmel xi ħaġa tajba u li jistħoqqilha kull ġieħ; tant hu hekk li kien talab il- permess biex imur ifittex lill-insara Damasku, fejn kienu marru diversi nsara biex jaħarbu mill-qilla tal-persekuzzjoni. Kien propju fi triqtu lejn Damasku li Ġesti għażel lil Sawlu — deherlu f'dawl qawwi u dlonk waqa' minn fuq iż-żiemel waqt li sema' leħen jgħidlu li hu kien Ġest ta' Nazaret, dak li kien qed jippersegwita. Tah il-kmand biex iqum u jibqa' dieħel Damasku fejn hemmhekk kellu jiltaqa' ma' min kellu jurih x'kellu jagħmel. Hawnhekk Sawlu għamel tliet ijiem, la jara, la jiekol u lanqas jixrob. Imbagħad mar fuqu raġel mibgħut minn Alla jismu Ħananija li tah lura d-dawl ta' għajnejh u għammdu. Minn hemm ma baqax jissejjaħ aktar Sawlu imma Pawlu, filwaqt li bidel id-direzzjoni tal-vjaġġ ta' ħajtu u beda bħall-appostli l-oħra jxandar il-fidi; il-fidi f'Ġesu li wera lilu nnifsu lilu fi triqtu lejn Damasku. Dan 'l-appostlu ta' Ġesti Kristu'' twieled Tarsu fejn kien tgħallem il-Grieg, fejn kien tgħallem is-sengħa li jagħmel it-tined u rċieva trobbija u formazzjoni intelletwali tajba. Kien imbagħad intbagħat Ġerusalemm, fejn kien tgħallem, kif jgħid hu stess, f'riġlejn ir-Rabbi Gamaljel. Kien jippersegwita bis-sħiħ il-Knisja ta' Alla u jfittex li jħarbatha, imġennen kif kien għat-tradizzjonijiet ta' missirijietu.' Imma meta wieġeb għas-sejħa divina, Pawlu ta ruħu għal dan Ġesti u hu stess jistqarr li: 'bosta drabi sibt ruħi wiċċ imb wiċċ L-Aħħar Tislima tal-Appostli San Pietru u San Pawl Kwadru Titulari Kolleġġjata Insinji u Bażilika tan-Nadur Skola tal-Preti tal-bidu tas-Seklu Tmintax. mal-mewt, ħames darbiet qlajt mingħand il-Lhud l-erbgħin daqqa nieqsin waħda; tliet darbiet tawni s-swat bil-virgi; darb'oħra ħaġġruni. Tliet darbiet rajt l-għarqa; għaddejt lejl u jum f'nofs ta' baħar, għamilt safar bla għadd; sibt ruħi f'perikli ta' xmajjar, perikli mill-ħallelin, perikli min-nies ta' ġensi, perikli mill-pagani, perikli fl-ibliet, perikli fid-deżert, perikli fil-baħar, perikli mill-aħwa qarrieqa. Taħbit u xogħol iebes; kemm-il darba kelli ngħaddi sahriet bla rqad, bil-ġuħ u bil-għatx; kemm-il darba kelli ngħaddi fis-sawm, fil-ksieħ u fl-għeral U, biex ma nsemmix ħwejjeġ oħra, dak il-ħafna ġej u sejjer tan-nies ta' kuljum għandi, u l-ħsieb tal-knejjes kollhaf'1$ Meta nżommu quddiem għajnejna s-sejħa ta' Pawlu, l-attività missjunarja tiegħu, il-ħeġġa tiegħu għal Alla u l-għemejjel tiegħu, it-tbatijiet kbar li kellu jsofri għat-tixrid tal-fidi, wieħed ma jistax ma jistaqsix x'kienet ir-raġuni ta' dan it-taħbit kollu. Hija l-esperjenza profonda tal- imħabba ta' Alla li tidher f'Ġesti Ktistu u fl-istess ħin, l-imħabba ta' Pawlu mhux biss għas-sejħa tiegħu imma fuq kollox għal Ġest: Msallab u Rxuxtat. Hekk jikteb Pawlu: Jekk Alla hu magħna min jistà jkun kontra tagħna2 Hu, li angas lil Ibnu stess ma ħafirha, imma tah għalina lkoll… Min se jifridna mill-imħabba ta' Kristu2 It-taħbit, id-dwejjaq, il-persekuzzjoni, il-ġuħ, il-għera, it-tiġrib, ix-xabla2 Imma f'dan kollu aħna aktar minn rebbieħa bis-saħħa ta' dak li ħabbna, għax jiena żgur li la l-mewt u la l-ħajja, la l-anġli u la l-qawwiet, la ż-żmien t'issa u la ta' li ġej, la setgħat, la għoli u lanqas il-fond, u ebda ħliqa oħra ma jistgħu qatt jifirduna mill-imħabba ta' Alla li dehret fi Kristu Ġesti Sidnaf' $ L-appostolat ta' Pawlu huwa offerta ta' ħajja, talba vera magħmula għall-glorja ta' Alla, talba kkaratterizzata mill-fedeltà, mill-perseverenza, mit- tbatija u saħansitra bil-mewta tiegħu f'Ruma, martirju li huwa għeluq xieraq għaż-żelu u l-attività ta' dan' il-qaddej ta' Kristu. Fit-tieni ittra tiegħu lil Timotju għalhekk, Pawlu jista' tabilħaqq jagħtina t-testment ħaj tiegħu: 'Ngħid għalija, demmi ġa mxerred b'sagrifiċċju, u żmien it-tluq tiegħi wasal. Tqabadt it-taqbida t-tajba, temmejt il-ġirja, ħarist il-fidi. Mill- bqija hemm merfugħa għalija l-kuruna tal-ġustizzja, li biha f'dak il-fum iħallasni l-Mulej, l-Imħallef ġust, u mhux lili biss, imma wkoll lil dawk kollha li jkunu għexu fl-imħabba tad-Dehra tiegħu, '2 Il-Martirju ta' San Pietru Kwadru Laterali tal-Kor Kolleġġjata Insinji u Bażilika tan-Nadur Xogħol il-Pittur Dun Karlu Zimech ta' qrib is-sena 1750. Il-Martirju ta' San Pawl Kwadru Laterali tal-Kor Kolleġġjata Insinji u Bażilika tan-Nadur Xogħol il-Pittur Dun Karlu Zimech ta' qrib is-sena 1750. Min jaf aħna nistgħux ntennu bħal Pawlu li tqabadna t-taqbida t-tajba u li issa bla biża' nistennew il-kuruna tal-ġustizzja f'Jum il-Ħlas. Għandna fuq min infasslu l-passi tal-avventura tal-ħajja tagħna; għandna żewġ pilastri li għexu l-fidi tagħhom u kienu lesti li jagħtu ħajjithom għal dak li kienu jemmnu fih. Dak li tfisser li temmen, li tgħix dak li temmen, minkejja u akkost ta' kollox. Bir-raġun għalhekk fil-pittura tal- Kwadru Titulari n-Nadurin għal Tliet Mitt Sena sħaħ raw xhieda ħajja ta' Fidi, mezz viżwali li permezz tiegħu kontinwament qed ifakarhom fil-ħajja u fit-tagħlim ta' dawn iż-żewġ Appostli kbar tal-Knisja. L-Appostli Pietru u Pawlu Patruni tagħna n-Nadurin li b'fidi għamlu minn ħajjithom għotja ta' mħabba għal Ġesu' Kristu u għall-Knisja tiegħul 6 Dorianne Buttigieg BA Theol 4: Phil, MA Scrip (KUL), Lic Scrip (KUL) e 2013. Ġw 3, 16-17. Ġw 21, 15-17. Lq 24, 34;1 Cor 15, 5. Gal 1, Il-16.