Bħal-Lum……. 165 sena Ilu — Wara l-kunsens tal-Papa Piju IX li ngħata fil-5 ta' Marzu 1852 biex tinbena l-Knisja l-ġdida, minn fost is-slimiżi twaqqaf kumitat jew deputati għall-bini tal-knisja l-ġdida li kien jinkludi fost l-oħrajn, In- negozjant G.R. Schembri bħala Segretarju, In-Nutar Emm. Catania bħala Kaxxier, filwaqt Salv Giammalva kien is-sovraintendent għall-bini. Il-Perit kien Bonavia. Fis-27 ta' Marzu 1872, saret l-ewwel purċissjoni bl- istatwa tal-Madonna tad-Duluri li kienet għadha kemm tlestliet mill-istatwarju Vinċenzo Cremona, li ħadimha fil-bottega tiegħu fi Triq il-Katidral. L-istatwa kienet rigal ta' Paolo Sapienza. Ġiet it-trasportata minn ġo dar fi Triq San Pietru f'purċissjoni sal- Knisja ta' Stella Maris. Din l-istatwa li sfortunatament inqerdet fil-gwerra, kienet meqjusa bħala l-kapulavur ta' Cremona. Dejjem fl-1872, insibu ukoll l-ewwel purċissjoni li qatt ħarġet mill-Knisja tagħna fl-okkażjoni Tal-Festa ta' Korpus. Tlesta x-xogħol tat-tkabbir tal-Knisja fejn ġie fi tmiem tiegħu meta tlestiet il-koppla, li f'deskrizzjoni tal-gazzetti ta' dak iż-żmien jgħidulna li kienet 'alta e grandiosa' Fl-10 t' April 1887 ġewwa l-Parroċċa ta' Stella Maris, daqqet għall-ewwel darba, t-tieni Banda Slimiża li qatt twaqqfet, bl-isem 'Soċieta Filarmonica Mannarino' u li kellha bħala Surmast Direttur tagħha Mro. Iżda din il-Banda kellha ħajja qasira tant li nsibu Kitba ta' Constantine Busuttil ma nstemgħet iżjed wara Ottubru tas-sena ta' wara, jiġifiri l-1888. Fil-Festa ta' Stella Maris insibu tinħareġ fil-purċissjoni għall-ewwel darba, jiġifiri l-Ħadd 21 ta' Awwissu 1887, dik li serviet bħala t-tieni statwa titulari tal-parroċċa tagħna, din l-istatwa li ġiet imżanżna dik is-sena kienet xogħol l-istatwarju Vinċenzo Cremona. Din l-istatwa baqgħet toħroġ sa' l-1890, peress li sena wara nġiebet minn Pariġi l-Istatwa Titulari li għadna ngawdu sal-lum. L-istatwa ta' Cremona li ħadd ma jaf x'sar minnha, biss teżisti deskrizzjoni tagħha, li tgħidilna li din l-istatwa kienet turi 'Lill-Verġni Mbierka wieqfa tidher qed tikkalma b'sinjal ta' idejha lil mewġ imqalleb taħt riġlejha, Fejn f'saqajn il-Madonna, fin-nofs kien jidher anġlu jżomm ankra mkissra nofsha mgħarrqa. Fuq il-lemin kien jidher anġlu ieħor qed jitlob b'idejħ miftuħa filwaqt li fuq ix-xellug anġlu ieħor kien iżomm faxxa b'kitba fuqha ta' Ave Maris Stella' Fl-okkażjoni tal-Festa Titulari ta' Stella Maris li dik is-sena ġiet iċċelebrata nhar il-Ħadd 25 ta' Awwissu 1912, ġew imżanżna sett kandlieri għall-maġġur, bil- prima, sekonda u terz ordni. Xogħol l-aħwa Farrugia ta' L-Imdina. L-ispejjeż ta' din l-opra ġew miġbura minn Giovann Calleja u Emm. Fil-Knisja ta' Stella Maris fid-19 ta' Marzu 1892, fl- okkażjoni tal-Festa ta' San Ġużepp, ġiet imżanżna statwa tal-qaddis li kienet maħduma ġewwa Pariġi, x'aktarx fl-istess fabbrika fejn sena inħadmet l-istatwa titulari, jiġifiri Maison Raffl — La Statue Religieuse. Sfortunament l-istatwa ta' San Ġużepp inqerdet fl-1942 waqt il-ħbit mill-arju tal-Knisja waqt il-gwerra. Għall-okkażjoni tal-Festa titulari tas-sena 1892 ġie inawgurat il-kor skolpit minn Paolo Bugeja fuq disinn tas-Sur Nikola Vassallo, L-ispiża totali ta' dan ix- xogħol kien ta' 150 sterlina. 85 Sena Ilu — Il-Banda Stella Maris esegwiet Programm Mużikali mill- aqwa taħt id-direzzjoni tar-Surmast Direttur tagħha Mro. Antonio Darmanin ġewwa Pjazza Tezorerija, fl- okkażjoni taċ-ċelebrazzjonijiet ta' l-Empire Dav. It-tlugħ ta' waħda mill-qniepen 80sena ilu 80 sena Ilu — Fl-okkażjoni ta' l-inkoronazzjoni tar-Re Ġorġ VI nhar l-14 ta' Marzu 1937 il-Banda Stella Maris flimkien ma' 35 Baned oħra Maltin daqqew l-Innu Malti quddiem il-Berġa ta' Kastilja u wara għamlu marċ trijonfali fi Triq ir-Rjali sa' quddiem il-Palazz tal-Gvernatur fejn għal darboħra daqqew l-Innu Malti taħt id-direzzjoni ta' Mro. Aktar tard dak il-jum il-Banda bħala parti miċ-ċelebrazzjonijiet għamlet Programm Mużikali ġewwa Pjazza Annunzjata. Fl-1 ta' Awwissu ta' l-1937 fl-okkażjoni ta' l-ewwel quddiesa ta' Dun Ġużepp Lupi il-Banda Stella Maris akkumpanjat lil Dun Lupi sal-knisja Parrokkjali. Wara l-quddiesa sar riċeviment ġewwa l-Każin għad-unur is-Saċerdot ġdid mill-parroċċa tagħna. F'Awwissu ta' l-1937, Inġiebu mill-Italja sett qniepen ġodda għall-Knisja Parrokkjali ta' Stella Maris li nħadmu mid-ditta Enrico Bianchi ta' Varese. Il- qniepen tpoġġew f'posthom fil-Kampnari bejn l-14 u l-15 ta' Awwissu, biex nhar Sta. Marija stess daqqew l-ewwel nota tagħhom f'Tas-Sliema. (ara artiklu fuq il-qniepen paġna26 ) Minkejja t-tifrik tal-gwerra insibu li nhar l-1 ta' Frar 1942, il-Banda Stella Maris ħarġet iddoqq marċi brijużi u bir-raġun, dakinhar kien ħa l-pussess tal-Parroċċa ta' Stella Maris, Dun Ġużepp Inguanez, l-ewwel iben tal-Parroċċa li laħaq kappillan tal-Parroċċa Matriċi Slimiża. Il-Banda akkumpanjat lil Dun Ġużepp sal- Knisja u wara għamlet Programm Mużikali fi Pjazza Annunzjata. F'dik li kienet ġurnata eċċezzjoni fost air raids, imwiet u tifrik. Dejjem 75 sena ilu, din id-darba Jum ta' niket, meta xahar wara li Dun Ġużepp jiġifiri fl-1 ta' Marzu 1942, Il-Knisja ewlenija ta' Tas-Sliema, ġiet milquta mill- bombi ta' l-għadu, il-ħsarat fil-Knisja ta' Stella Maris kienu konsiderevoli speċjalment fil-kappellun tad- Duluri u bil-koppla tispiċċa mdendla. Minbarra t-telf ta' bosta opri artistiċi. Minħabba l-ħsarat u l-periklu l-knisja kellha tingħalaq għall-kult. Nibqaw dejjem fl-1942, Meta l-Ħadd 20 ta' Diċembru ta' 75sena ilu, bit-tħabrik tal-Kappillan Inguanez u tas-slimiżi, il-Knisja Parrokkjali terġa' tiftaħ għall- kult għalkemm parzjalment, wara t-tiswija provisorja li saret. Liema xogħol baqa għaddej fix-xhur ta' wara. Il-Knisja wara li ġiet milquta Lejliet il-Festa tas-sena 1962, kien mistieden ta' l-unur, il-Gvernatur ta' Malta, Sir Maurice Dorman u s-sinjura tiegħu, fejn fl-ewwel waqfa tiegħu fil- Parroċċa tagħna kienet fil-Knisja Parrokkjali ta' Stella Maris fejn kien milqugħ mill-Kappillan Dun Ġużepp Inguanez, mill-kleru tal-parroċċa u minn bosta parruċċani. Il-Gvernatur u Ladv Dorman ġew imdawra mill-kappillan madwar il-Knisja. Wara l-Gvernatur niżel bil-pass għall-Każin tas- Soċjetà fejn ġie milqugħ mill-President Dr. E. Bonello u l-kumitat, kif ukoll mill-Banda Stella Maris li daqqet l-Innijiet nazzjonali. Ġewwa l-każin Sir Dorman ġie mdawwar mis-sala Prinċipali, preżenti ukoll kien hemm l-Agent Prim Ministru u Sinjura Felice. Wara Sir Dorman u s-sinjura tiegħu attendew għall-Programm Mużikali li l-Banda Stella Maris tagħmel fi Pjazza Annunzjata Lejliet il-Festa. Il-Banda kienet taħt id-direzzjoni tas- Surmast Direttur tagħha Mro. Anthonv Abela fl-1 ta' Mejju ta' l-1967 ġie maħtur mill-Kumitat tas-Soċ. Stella Maris, bħala surmast direttur tal-Banda Stella Maris, huwa kien ilu assistent surmast tal-Banda għal 23 sena, liema banda fiha kien trawwem u tant ħabb sa minn ċkunitu. Dejjem fl-istesssenaimma bejn 14 ta' Novembru u l-15 ta' Novembru nsibu l-Banda Stella Maris taħt id-direzzjoni tas-Surmast Anthonv Abela tagħmel żewġ Programmi Mużikali fl- okkażjoni taż-żjara statali li għamlet ġewwa Pajjiżna r-Regina Elizabetta II, l-ewwel programm kien ġewwa. l-Belt Valletta filwaqt li l-għada l-15 ta' Novembru ġewwa x-Xatt ta' Tas-Sliema. Fil-Festa tas-sena 1977 nsibu bħala mistieden ta' l-unur, il-President tar-Repubblika Dr. Anton Buttigieg, din kellha tkun l-ewwel żjara li għamel President ta' Malta fl-okkażjoni tal-Festa Titulari. Nhar it-18 ta' Awwissu Dr. Buttigieg ġie milqugħ mill-President tas-Soċjetà l-Imħallef Dr. Vincent Scerri flimkien mall-Kumitat, wara li ġie mdawwar mall-Każin sar riċeviment għad- unur il-president u saru diskorsi ta' l-okkażjoni. L-Imħallef Scerri stieden lil President ta' Malta sabiex jiffirma l-ktieb tal-viżitaturi bħala tifkira taż-żjara tiegħu fil-każin tas-Soċjetà Filarmonika Stella Maris. Is-Sibt 8 ta' Awwissu fil-knisja ta' Stella Maris ġie armat id-damask il-ġdid wara l-quddies tas-7.30p.m. Dan ġie armat miż-żgħażagħ ta' l-Armar, l-aħwa Charles u Alfred Debono, l-aħwa David u Marco, il-mibki Rene Sant, Paul Bonaci, Silvio Falzon u David Sant. Is-Sibt 22 ta' Awwissu 1987 ġiet imżanżna għall- ewwel darba l-istatwa tal-Madonna tax-Xatt xogħol l-istatwarju Għawdxi Michael Camilleri Cauchi, li kien ikkummissjonat b'din l-opra mill-Għaqda ta' L-Armar Stella Maris. Din l-istatwa twasslet fix-Xatt ta' Tas-Sliema permess ta' vacht u ġie milqugħa mill- Banda Stella Maris li akkumpanjata b'marċ brijuz madwar ix-Xatt kollu għal ħabta tad-9.30p.m. Hekk kif l-istatwa kienet tniżżlet fix-Xatt kien beda l-logħob tan-nar ta' l-ajru li kien jinkludi diversi murtali, murtaletti, blalen, sfejjer u murtali tal-kulur. L-Istatwa ġiet imbierka mill-Kappillan tal-Parroċċa ta' Stella Maris, Dun Joe Bugeja illum Monsinjur. Fil- 11.15p.m. l-istatwa ġiet imtella' għall-ewwel darba fuq il-kolonna artistika tagħha li saret fuq disinn tas-Sur Salvu Bugeja fost il-ħruq ta' kaxxa nfernali tal-kulur u ċapċip tas-Slimżi miġbura numerużi. Fis-27 ta' Ġunju 1992, Il-Banda Stella Maris tat l-aħħar tislima lill-President tagħha s-Sur Sunnv Attard li miet jum qabel. Il-Banda akkumpanjat il-funeral b'daqq ta' marċi funebri f'korteo li telaq minn Pjazza Annunzjata u kompla fi Triq San Vinċenz, il-Kbira sa quddiem il-Knisja Parrokkjali. Fil-Festa ta' dik is-sena s-Sur Attard kellu f'moħħu li tiżżanżan bandiera ġdida tas-Soċjetà, l-ispejjes tagħha tħallsu mill-President stess, imma d-destin ma riedtx lis-Sur Attard jara din il-bandiera tiġi mżanżna. Kien ibnu Kenneth li tella' l-Bandiera l-ġdida għall-ewwel darba, nhar it-Tnejn 17 ta' Awwissu 1992 waqt li l-Banda Stella Maris daqqet l-Innu tas-Soċjetà. Dejjem fil-Festa ta' l-1992, eżattament nhar it-18 ta' Awwissu tfakkar il-ħamsin sena mill-mewt tas-Surmast Fundatur tal-Banda Stella Maris, Mro. Ferdinando Camilleri, fejn is-serata ġiet fi tmiem tagħha bil-kxif ta' irħama kommemorattiva fil-Każin tas-Soċjetà. Għal jiem tal-Festa l-Każin huwa s-soltu jilbes l-libsa tal-Festa kemm ġewwa kemm barra, ovvjament il- faċċata tkun armata bil-kbir, dan l-armar jinbidel minn żmien għal ieħor. Fl-1997 ġie kkummissjonat b'disinn ġdid għal faċċata s-Sur Salvu Bugeja. Li ħaseb biex il- faċċata tikkumplimenta mall-armar tal-Pjazza li huwa stess kien ħoloq. Ix-xogħol ta' l-injam kien sar minn Martin Vella, filwaqt li Salvu Bugeja għamel ix-xogħol ta' induratura, żebgħa u sfumar. Magħhom jgħinu fix- xogħol kien hemm bosta membri u żgħażagħ. Dan l-armar ġie imżanżan it-Tnejn 17 ta' Awwissu, wara li l-Banda Stella Maris tkun laqgħat il-ħruġ tal-Vara Titulari minn-niċċa tagħha, bid-daqq ta' Innu tas- Soċjetà tas-surmast Camilleri u ħruq ta' musketterija. Fl-okkażjoni tal-Festa Liturġika ta' Stella Maris li tiġi ċċelebrata fit-8 ta' Mejju, insibu li l-kumitat tas-Soċjetà Filarmonika Stella Maris iddeċieda li għal dik is-sena ssir Festa ta' Mużika bl-isem Stella Maris Music Fest, li sar bejn l-4 u s-6 ta' Mejju 2007. Il-post fejn inżamm dan il-Music Fest kien it-teatru Deporres, li għalkemm kien ilu snin ma jintuża bit- tħabrik tal-kumitat, membri u partitarji f'qasir żmien ġabuh il-post li kien għamel, post xieraq fejn jinżamm dan il-Festival. Kienet il-Banda tas-Soċjetà Filarmonika li bix- xieraq reġgħet fetħet it-teatru Deporres wara tnax il-sena magħluq, b'Kunċert li għalih kien mistieden ħadd ħlief il-President tar-Repubblika ta' Malta, Dr. Edward Fenech Adami u s-Sinjura tiegħu. Il- President ta' Malta kellu kliem ta' tifħir fid-diskors tiegħu lejn il-Banda Stella Maris u s-surmast tagħha Mro. M.Pulis fejn fost l-oħrajn eseġwiet siltiet mill- 1812 ta' Tchiakovskv. Fit-Tieni Jum tal-Music Fest kien imiss kunċert mill- 'Complesso Bandistico Giuseppe Verdi' ta' Aci San Antonio f'Sqallija li kienu mistiedna mis-Soċ. Stella Maris sabiex jieħdu sehem f'dan il-Festival. is-serata saret taħtil-patroċinju tal-E.T. L-Ambaxxatur Taljan għal Malta Signor Paolo Andrea Trabalza. Il- Banda ta' Aci San Antonio kienet taħt id-direzzjoni tal-Professur Alfio Zito. It-tielet u l-aħħar Jum tal-Festival ġie fi tmiem tiegħu mill-'Associazione Musicando Insieme Porto Torres, Sassari'. Dan il-Kunċert ukoll li sar il-Ħadd 6 ta' Mejju filgħodu wkoll kien taħt il-Patroċinju ta' L-Ambaxxatur Taljan, li tant għoġbitu l-idea ta' dan il-Music Fest li reġa' attenda għal dan il-Kunċert. Fid-diskors li għamel u li bih ingħalaq il-Music Fest, Dr. Trabalza faħħar is-Soċ. Stella Maris għal din l-inizjattiva kif ukoll hija xhieda ta' kemm għandha għal qalba l-imħabba lejn il-Kultura. Drawwa antika fil-Festi Maltin kienet li f'nhar il-Eestavmalli l-Istatwa tfeġġ fil-bieb tal-Knisja, fil-bidu tal-purċissjoni, jintefgħu minn fuq il-bejt ta' l-istess knisja għadd ta' karti u stampata fuqhom xi poeżija jew taqbila b'tifħir lill-istess Patrun jew Patruna tal-lokal. magħrufa bħala sunetti, għalkemm dan it-terminu mhux korrett għall- aħħar għas sunett hi poeżija ta' erbatax-il vers. ssellef sabiex jagħti isem lil dawn il-volanti. Din li nippubblikaw hi l- eqdem waħda li ltaqjna magħha s'issa u li tmur lura għas-sena 1924. a a A Ħajr speċjali lis-Sur Tonv Terrible LILL OMMNA MARIA GHEUBA TAL BAHAR Fil jum tal-Posta 'Paħħa fil Qninin Parrooehiali ta. tas-Sliema 24 TA AUDISSU 1924 X'jena nura kighod nilmab Bejn il-bahar m is-simeaniet Jinwtiment mal meang jitolisset Btilla tiddi fid-dlamijet. Kluh u arbli collox spicola Ma fadalx lilietil bord biss Dakka kalb il-meng jintilef U ohru flaria naħsbu imiss, Ghajnejhom fi Stilla. fissi… — Fihu jarma il-Marina It-tama tabħom fiha kghodu U bden jgħaldu Litanija. X'ħin usslu f'Santa Marin Ser miraolu M'izied obir Zilfa rieh li giet tetuthom Genua il-port narhom dehlin. F'dakka nuhda issusr mimlija Bin-nies colla ferhanin Il bahrin il-onragg jghamla L'anori nismaħbom nislin. Il-periolu collu spiocia In-nies colla kwunijin $ Jirringrazzia, L'Ommna Murls U il-binba Gesti Bambin. Min ghandu il-vera fidi U it-tama ikighad f'Marin- AJ jitloba, hi ts Biex bhal omm tcun tista tidher U mil ghada il-oullhatt tuarrab wal killa min ta bahar Ġiurnatu oħella iggisrrab Min Atece ghal Palestina Marin ma San Ginan viaggat 'Pempesta li katt mu dehret Il-periolu tal-bahrin rat. Ginan staksa il-Marina, Haun sa icun il-kabar taghna 1 Lil ħanin Gest nitolbu U Hanin Gosi jiem na. Maria il-Gaest talbet Jintilef il-bahrin matrio tarah Min-fil-porioln filha jitlob UVeghda ghamlet li is-salvah. Niri ingrazzian ,il ħanin Alla MIL grazzja li taha l'Marin NI ppżnida li ahna salvi Joch fil-periclu niftacru fiha. Il-coll ahna navicanti Fil periolu ta cnlijum L'ghadu jigi biex jirbhna Marin boghod minna iginghla imur. Ragg tes-Sema ixhet fukna Ghalbiex nghujxn fl'umiltà M'unballux t'ghadn jirbalus U naghnixa fil-libertà. Maris Int l'anrora tas-serniek Dennakna hlenujet is-Sema Chif cullhatt jinsab mixtiek