Forom ta' Gvern Lokali f'B'Kara It-Tieni Parti: Zmien il-Franċiżi u l-Imblokk (1798-1800) Il-ħakma twila ta' l-Ordni ta' San Ġwann fuq il-Gżejjer Maltin (1530-1798) ġiet fi tmiemha f'Ġunju 1798. F'dak Iż-żmien B'Kara kienet immexxija minn Gregorio Gatt bħala Sindku u Pietru Camenzuli bħala ġurat (1). Fid-9 ta' Ġunju 1798 tfaċċat quddiem Malta l-armata Franċiża taħt il- kmand tal-Ġeneral Napuljun Bonaparte. L-għada bdiet l-invażjoni Franċiża. Jumejn wara l-Kavalieri ġedew u l-Gżejjer Maltin għaddew taħt il-ħakma Franċiża. Napuljun dan biss seba t'ijiem f'dawn il-Gżejjer li matulhom wettaq diversi riformi, fosthom waħda fil-qasam tal-Gvern Lokali. Permezz ta' proklama bid-data tat-13 ta' Lulju 1798, il-Gżejjer Maltin kellhom jinqasmu f'distretti li jissejħu 'Cantons', filwaqt li l-ibliet ta' madwar il-port kellhom jinqasmu f'żewġ muniċipalitajiet. Kull 'canton' kellu jitmexxa minn korp muniċipali ta' 5 persuni (2). B'kollox il-kampanja ta' Malta nqasmet fi tmien 'cantons' u Għawdex Vincenzo Borġ Brared, fi tnejn. Fost il-'cantons' jew distretti kien hemm dak magħmul mill-irħula wieħed li jġielled kontra l- ta' B'Kara, Ħ'Attard, Ħal-Balzan u Ħal-Lija, li kellu jitmexxa minn korp ħakma Franċiża f' Malta. muniċipali magħmul minn dawn il-membri: President: In-Nutar Luigi Caruana minn Ħal-Lija Segreatrju: In-Nutar Saver Zarb minn Ħ'Attard i Membri: Gregorio Gatt u Pietru Camenzuli benestanti minn B'Kara, Guzeppi Attard minn Ħ'Attard, u Anġlu Grech minn Ħal-Balzan (3). Huwa interessanti li wieħed jinnota li kemm Gregorio Gatt u Pietru Camenzuli kienu servew fis-sistema ta' Gvern Lokali fi żmien l-Ordni. Fil-fatt Gregorio Gatt kellu l-kariga ta' ġurat f'B'Kara fis-snin 1781, 1782, 1789, 1784 u kien is-Sindku kif għidna fi żmien l-invażjoni Franċiża, filwaqt li Pietru Camenzuli kien serva bħala ġurat fis-snin 1785, 1786, u fi żmien l-invażjoni Franċiża (4). M'għandna kwazi xejn tagħrif dwar il-ħidma ta' din il-muniċipalita', ħlief li fil-15 ta' Lulju 1798 din bagħtet tinforma lill-Kummissjoni tal-Gvern li f'Ħ'Attard kienet inqalgħet ġlieda kbira u ħafna storbju u li kienet meħtieġa l-għajnuna militari biex jiġu arrestati dawk li qalgħu l-inkwiet (5). Izda din il-muniċipalita' bħall-bqija tal-muniċipalitajiet tal-kampanja kellha ħajja qasira, għax malli bidet ir- rewwixta fil-kampanja f'Settembru 1798 mietet mewta naturali. F'Għeluq l-Għaxar Snin mir-Rebħa ġewwa Valencia 7 10 snin Surmast Direttur Mro. Joseph Vella Eż L-Irvell u l-Imblokk Nhar il-Ħadd 2 ta' Settembru 1798, fir-Rabat f'Malta, beda l-irvell storiku tal-Maltin kontra l-Franċiżi. L-għada l-Mdina waqgħet f'idejn il-Maltin u l-attentati tal-Franċiżi li jerġgħu jieħdu l-Imdina f'idejhom falla. Il-Maltin ħadu wkoll f'idejhom il-fortizzi u t-torrijiet ta' madwar il-kosta (6). F'dan l-irvell li biddel l-istorja ta' Malta kellu sehem importanti Vincenzo Borg (Brared) (1767-1837) (7). B'riżultat ta' dan l-irvell, il-gżira ta' Malta sfat maqsuma fi tnejn: l-Imdina u l-kampanja kienu f'idejn il-Maltin, filwaqt li l-Belt, il-Furjana u l-Fortizzi Manoel u Tigne' baqgħu taħt il-Franċiżi (8). Inħass mill-ewwel il-bżonn li titwaqqaf amministrazzjoni alternattiva fil-kampanja biex tmexxi l-Maltin. Dan sar fl-4 ta' Settembru 1798, meta bħala deputati tal-poplu ġew maħtura n-Nutar Emmanuele Vitale, il-Konti Salvatore Manduca, il-Konti Ferdinandu Theuma Casteletti u l-Markiż Vincenzo Depiro. In-Nutar Emmanuele Vitale ġie maħtur ukoll bħala Kap tal-Forzi Maltin. Dawn l-erba deputati ħatru wkoll Segretarju u numru tuffiċċjali oħra. B'hekk twaqqaf Gvern Malti fil-kampanja li beda jissejjaħ l-Assembleja Nazzjonali (9). Iżda minbarra l-Assembleja Nazzjonali forom ta' Gvern Lokali twaqqfu fl-irħula tal-kampanja. Fil-fatt il- Baruni Vincenzo Azzopardi jgħidilna li minbarra l-Assembleja Nazzjonali kien hemm Gvern Proviżorju fl- irħula kollha. Ma nafux eżatt min kienu n-nies involuti fit-tmexxija ta' B'Kara fi żmien l-Imblokk. Mingħajr ebda dubju kien hemm Brared, iżda minn dokumenti esebiti minnu dwar it-tmexxija tal-battaljun ta' B'Kara nafu li ma kienx imexxi waħdu, iżda kollox kien jiġi amministrat flimkien ma' persuni magħżula mill-poplu biex jgħinuh fil- kariga li kellu bħala 'Rappreżentant ta' B'Kara u Kap tal-Kamp ta' l-Għargħur. Din hija indikazzjoni li Brared kellu xi nies jgħinuh fit-tmexxija ta' B'Kara.' (10) Il-Battaljun ta' Birkirkara Il-Gvernijiet ta' l-irħula kellhom żewġ responsabilitajiet partikulari, li kienu l-manteniment tal-battaljun tar- raħal, u x-xiri tal-provisti ta' l-ikel għan-nies tar-raħal. B'kollox matul l-Imblokk twaqqfu 21 battaljun, u fost dawn il-battaljuni kien hemm dak ta' B'Kara. L-ispiża ta' kuljum tal-battaljun ta' B'Kara għall-manteniment tas-suldati u trunċieri kienet tlaħħaq is-somma ta' 146 skud kuljum (11). Minn dokument nafu li meta spiċċa l-Imblokk f'Settembru 1800 il-battaljun ta' B'Kara kien l-akbar wieħed għax kien fih 478 ruħ li kienu mqassmin hekk: Kaptani 18 Ajjutanti 23 Surġenti 29 Kapurali 29 Suldati 379 Fost it-18-il kaptan, l-aktar anzjan kienu Ċensu Borg, it-tabib Leopoldu Bernard, Franġisku Pace, Ġużeppi Scicluna, Franġisku Żammit, Nazju Cutajar u Franġisku Borg (12). Il-Battaljun ta' B'Kara kien jagħti s-servizz tiegħu fil-Batterija ta' l-Għargħur li kienet tħares fuq ix-xaqliba fejn kien hemm il-Fortizzi Manoel u Tigne' (13). Nafu wkoll li f'Marzu 1800, il-membri tal-battaljun ta' B'Kara kienu qegħdin iservu fit-trunċiera ta' Tigne' (14). Minn fejn ġew il-flus għall-battaljun L-ispiza għall-manteniment tal-battaljun ta' Birkirkara kienet titla' għal 146 skud kuljum (1£,. .idher li parti mill-flus ġew minn għotjiet ta' diversi ndividwi. Dawn l-għotjiet ta' flus kienu jvarjaw minn gżotja żgħira ta' 4 skudi (16) għas-somma ta' 1,000 skud li ngħatat minn Ġużeppi Scicluna (17). Iżda kien hemm min ta affarijiet minflok flus. Hekk insibu per eżempju li Aloisio Principiato ta b'kemm jiswew 656 skud f'affarijiet (18) filwaqt li Ġużeppi Spiteri ta b'kemm jiswew 4,360 skud f'qamħ (19). Wara li spiċċa l-Imblokk, il-Gvern Ingliż assuma ir-responsabilta' li jħallas lura kemm is-somom ta' flus u l-affarijiet li kienu ingħataw (20). F'Għeluq l-Għaxar Snin mir-Rebħa ġewwa Valencia 9 10 snin Surmast Direttur Mro. Il-problema ta' l-ikel Meta beda l-irvell la kien hemm ikel fil-kampanja, u l-Maltin l-anqas kellhom flus f'idejhom biex jixtru l-ikel minn Sqallija. F'dawn iċ-ċirkustanzi, l-gvernijiet ta' l-irħula ddeċidew li jipotekaw il-beni stabbli (djar u għelieqi) li kien hemm fid-distretti rispettivi tagħhom biex jixtru bi kreditu provvisti ta' l-ikel minn Sqallija(21). Minn att nutarili tat-8 ta' Ġunju 1799, nafu li l-battaljun u l-popolazzjoni ta' Birkirkara kienu nieqsa mill-qamħ u x-xgħir. Iżda ġara li fl-istess żmien kienu waslu fil-port ta' San Pawl il-Baħar porzjon ta' l-4000 modd qamħ u x-xgħir, li kienu ġew konċessi mir-Re ta' Sqallija lill-battaljun u lill-popolazzjoni ta' l-Imdina, Rabat u Ħad-Dingli. Għaldaqstant Ċensu Borg għamel rikors lid-deputati ta' l-Imdina biex jingħata porzjon ta' l-imsemmija qamħ u xgħir, għall-manteniment tal-battaljun u tal-popolazzjoni ta' Birkirkara. Billi l-Gvern tal-kampanja kien ħa deċiżjoni li meta jaslu xi provvisti ta' l-ikel, kellu jitqassam bejn l-irħula kollha, id-deputati kkonċedew lil Brared 100 modd qamħ u 150 modd xgħir bi kreditu, bil-kundizzjoni li ssir l-ipoteka tal-beni stabbli fil-limiti ta' Birkirkara, biex jitħallsu l-possessuri tal-beni ta' l-Imdina, Rabat u Ħad- Dingli. Din l-ipoteka fil-fatt saret u ġiet trasuntata fl-atti tan-Nutar Benedettu Falzon. Għaldaqstant fit-8 ta' Ġunju 1799, Ċensu Borg deher quddiem in-Nutar Alessandro Patrizio Spiteri, u bħala rappreżentant ta' Birkirkara wiegħed li jħallas id-deputati ta' l-Imdina għall-qamħ u xgħir, li kienu se jagħtuh. Għal dan il-għan kien qed jipoteka a favur tagħhom il-beni stabbli kollha esistenti fil-limiti ta' Birkirkara, bħala ħlas għall-qamħ u x-xgħir mogħtija lilu li kienu meħtieġa għall-manteniment tal-battaljun biex titkompla l-gwerra kontra l-Franċiżi(22). L-Imblokk ġie fit-tmiem tiegħu f'Settembru 1800, meta l-gwarniġjon Franċiż fl-ibliet ta' madwar il-port il-kbir magħfus bil-ġuħ, kellu jċedi. It-tmexxija tal-Gżejjer Maltin issa għaddiet f'idejn l-Ingliżi, li taħthom sa l-1896, kellna wkoll forom ta' Gvern lokali fil-kampanja. ) L(ibrerija) N(azzjonali) M(alta) Univ 35, f441 R. ) C. Testa 'Maz-Zewġ Naħat tas-Swar' Vol 1 (KKM 1979) pp 138, 139, 140. ) G as-sehem ta' Vincenzo Borg, ara W.L. Zammit, 'Il-Mexxejja Maltin tal-Kungress Malti' KKM 171 (Malta 1999) pp 22, 23. ) 10) W.L. Zammit, 'Il-Mexxejja Maltin' op. cit. p. 26 11) A(rkivju) K(atidral) M(alta) Misc 136, Notizie sul Blocco f'72R 12) C. Testa, op. cit., Vol lIl KKM 127-129 p. 737 ) Tagħrif fil-pussess ta' l-awtur. ) Deliberazzjonijiet Gvern Proviżorju Għaxaq ff 52R, 52V, Zejtun ff 53R, 53V, Zabbar ff 63R, 63V F'Għeluq l-Għaxar Snin mir-Rebħa ġewwa Valencia 7 10 snin Surmast Direttur Mro.