Ġużż Flores ex Politiku, Imħallef u Membru fl-Għaqda tal-Mużika San Gejtanu jikteb Eric Montfort . ,Difi is-sena jaħbat il-35 anniversarju mill-mewt ta' Dr. Ġużż Flores, figura li għadha fil-memorja ta' ħafna minn dawk li qabżu s-70 sena u jiftakruh ukoll bħala avukat prim, wieħed mill- kbar nett, kemm qabel kif ukoll wara t-tieni gwerra dinjija, bħala imhallef, u għall-membri anzjani fi ħdan il- Każin tal-Banda San Gejtanu, bniedem soċjevoli ħafna. Twieled il-Belt fl-1907, iżda ftit wara l-familja marret toqgħod Fleur de Lvs. Wara li ggradwa mill-Università ta' Malta fl-1931, 7 huwa mill-ewwel tħajjar jinvolvi ruħu fil-politika. Dak iż-żmien, Malta kienet għadha kif bdiet idduq l-ewwel esperjenzi ta' parlament elett demokratikament mill-poplu, permezz ta' vot wieħed li seta' jkun trasferibbli għall-kandidati differenti. Dak iż-żmien, jiġifieri wara l-ewwel elezzjoni li saret fl-1921, kienu biss l-irġiel ta' 'l fuq minn 21 sena li kellhom dritt jivvutaw. In- nisa ma kellhomx dritt għall-vot. Dr. Flores ikkontesta l-ewwel elezzjoni fl-1932, liema żmien kien jirrifletti l-quċċata tal-problemi li kien hemm dak iż-żmien — fil-qasam soċjo-politiku Malti. Kienu żmenijiet fejn kienet għaddejja l-kwistjoni tal-Ingliż u t-Taljan bħala użu tal-lingwa uffiċjali. Il-Partit Kostituzzjonali ried li jkun hemm l-Ingliż u d- dħul tal-Malti, u kellu l-appoġġ tal-Partit Laburista li dak iż- żmien kien għadu partit żgħir. Iżda, kien hemm ukoll il-Partit Nazzjonalista, li ried li t-Taljan jibqa' l-ilsien uffiċjali għax kien ilu snin jintuża mill-qrati u mill-kleru. Il-PN ried li l-Malti jidħol imma jkun pari passu, jiġifieri bil-mod il-mod u mhux għas- skapitu tat-Taljan. Dr. Flores infatti kkontesta l-elezzjoni tal-1932, fuq l-ewwel distrett elettorali, li kien jikkonsisti fin-naħa tal-Lvant tal-Belt Malletta, faċċata tal-Kottonera. Kienet deċiżjoni iebsa u żgur xejn — opportunista min-naħa ta' Flores li jikkontesta mal-Partit Laburista, li dak iż-żmien kien partit żgħir, f'alleanza mal-Partit Kostituzzjonali mmexxi minn Lord Gerald Strickland, u li kien fi gvern ta' koalizzjoni magħruf bħala l-Compact Government wara rebħa elettorali lura fl-1927. Flores, li fl-1932, kien għad kellu biss 25 sena, mar ħażin ħafna. Ġab biss 69 vot, meta l-kwota kienet ta' 739. Id-distrett bħall-elezzjoni dakinhar intrebaħ bil-kbir mill-PN. Flores, konxju mill-qagħda fraġli politika-reliġjuża li kellna dak iż-żmien, ipprefera jidħol iktar fil-fond fil- liġi kriminali li tant kienet għal qalbu, u rnexxa bil- kbir. Għal kważi 25 sena, kien mingħajr dubju, l-aqwa avukat kriminali li kien hawn f'Malta dak iż-żmien. Rebaħ xejn inqas minn 26 kas li setgħu spiċċaw bħala piena kapitali kieku ntilfu. Każ minnhom kien jinkludi appell b'suċċess lill-Privv Council f'kas ta' ċertu PJ Connell li lura fl-1944, kien instab ħati li qatel lil martu. Barra minn hekk, Dr. Joseph Flores kien ukoll espert fil-liġi kanonika u spiċċa jgħallimha fl-Università, fejn għamel żmien elett fis-Senat. Kien oratur mill-aqwa u kien bniedem ta' stoffa u rrispettat immens, għax ma kienx avukat li jħares lejn il-but l-ewwel, imma kien lest li jagħmel minn kollox sabiex il-kors tal-proċess ġudizzjarju jieħu t-triq tiegħu. Il-President Emeritus l-Eċċellenza Tiegħu il-Professur Dr. Guido Demarco għandu memorji sbieħ ħafna ta' Dr. Guzċ Flores. Faċilment nistgħu inqisuh bħala s-suċċessur tiegħu, kemm fejn jidħlu ħiliet li wieħed jiddefendi akkużati b'reati kriminali, kif ukoll minħabba l-orazzjoni impekkabbli u l-attitudni umana u ġentili li kien jaqsam ma' Dr. Flores. Jien għamilt il-kapitlu miegħu — studjajt u kont iggwidat minnu u tħarriġt miegħu ukoll. Kien tassew espert u mirqum għall-aħħar fil-Liġi Kriminali, oratur kbir u b'kariżma liema bħalha. Fl- istess waqt kien umli u lest li jagħraf id-dinjità f'kull persuna li kien iħabbat wiċċu magħha,' kompla jgħidli l-President Emeritus meta kellimtu dan l-aħħar. Waħda mill-mistogsijiet li dejjem ridt li nagħmel dwar Dr. Flores hija kif persunaġġ li kien tant Latinizzat, ipprefera jkun ma' partit li kien iktar qrib l-Ingliżi u dan qatt ma għamlu b'mod opportunist kif diġà spjegajt aktar qabel. Il-President Emeritus Prof. Demarco jkompli jgħid li: 'Wieħed jista' jifhem il-għala Flores kellu qalbu marbuta mal-Partit Laburista. Hu kien jemmen f'politika soċjali avvanzata, xi ħaġa li kien jipproponi l-Partit Laburista, imma fl-istess waqt kien ukoll Nazzjonalist ta' persważjoni. Qed ngħid hekk, għax hu ma kienx jemmen li l-Integration kienet se tkun ta' benefiċċju kostituzzjonali għal pajjiżna. Għalih il-politika tal-Integration kienet aberrazzjoni mentali. Huwa kien jemmen li l- lingwa Taljana kienet tgħin u mhux ixxekkel il-kultura tagħna, li wara kollox hi kultura Mediterranja tan-nofsinhar tal-Ewropa. Fi Flores kont nara politiku u mexxej ġenwin. Kien irrispettat minn kulħadd, anke fi ħdan il-PN, fosthom Dr. Herbert Ganado '' Bħalma għamel Dr. Ganado fil-kotba tiegħu Rajt Malta Tinbidel, Prof. Demarco jitkellem fit-tul dwar Dr. Flores fil-ktieb awto-biografiku tiegħu The Politics of Persuasion. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, Dr. Ġużċ Flores, issa iktar matur u iktar popolari reġa' tħajjar għall- politika. Wara l-qasma li kienet seħħet fi ħdan il-Partit Laburista fl-1949, u li minnha ħareġ bħala IEĦI Għaqda tal-Mużika San Gejtanu, Ħamrun kap ġdid il-Perit Duminku Mintoff, Dr. Flores inħatar bħala Deputat Kap. Hu sar midħla tal-General Workers Union, u kien ukoll għen fit-twettiq tal-Għaqda Żgħażagħ Laburisti f'dawk iż-żmenijiet. Nies bħall-mibkija Dannv Cremona u Gerrv Zammit jagħrfu ħafna l-appoġġ li kien jagħtihom Dr. Flores. Huwa kkontesta b'suċċess l-elezzjonijiet tal-1950, 1951, 1953 u l-1955 fuq is-sitt distrett, li dak iż-żmien kien ikopri l-Hamrun, Ħal Qormi, Santa Venera u Ħal Luqa. Dejjem ġab ammont tajjeb ta' voti, bl-akbar ammont jiksbu fl-elezzjoni tal-1953 meta fis-sitt distrett huwa ġab 2,258 vot, fejn il-kwota f'dan id-distrett kienet ta' 2532. Fl-elezzjoni tal-1955, li spiċċat f'rebħa kbira għall-Partit Laburista, Dr. Flores attwalment naqqas mill-voti fid-distrett tradizzjonali tiegħu, għax ġab 1669 vot meta l-kwota kienet ta' 2631, imma eventwalment ġie elett. Ħareġ ukoll fis-seba' distrett, li dak iż-żmien kien distrett vast li kien jibda minn B'Kara u jibqa' sejjer sal-Mellieħa u kien iħaddan fih postijiet oħra bħan-Naxxar, il-Għargħur, il-Mellieħa, u San Pawl il-Baħar. Dr. Flores ġab 902 vot u tela' wkoll minn dan id-distrett. Huwa, mbagħad, ċeda dan id-distrett sabiex minfloku tela' l-mibki Kalċidon Agius. Dr. Flores serva bħala Speaker imma hu nnifsu kien imbagħad spiċċa għal kollox mill-politika meta l-Gvern ħatru bħala Imħallef lejn tmiem l-istess sena 1955. Minflok Flores, f'elezzjoni każwali, kien elett il-mibki Dr. Anton Buttigieg, ex-President tal-Għaqda tal-Mużika San Gejtanu u ex- President ta' Malta. Hemm osservazzjoni interessanti dwar kif Dr. Flores spiċċa daqshekk malajr mill-politika. Fil-ktieb tiegħu, L-Isbaħ Żmien ta' Ħajti, Dr. Buttigieg isemmi li Dr. Flores ma kienx jaqbel ma' Dom Mintoff dwar il-politika ta' integrazzjoni mar-Renju Unit. Dakinhar, kienet il-karta li rebbħet lill- Partit Laburista l-elezzjoni. Fil-ktieb tiegħu, Dr. Buttigieg semma' kif Dr. Flores anke spiċċa jitkellem f'mass meeting fl-istess Ħamrun kontra l-integration. Mintoff ma setax ineħħih kif ġieb u laħaq għax, dak iż-żmien, Flores kellu kariżma kbira u għalhekk sab il-waqt biex jeħles minnu. L-ironija hi li Flores, li fl-1955, wiret ħafna voti mingħand Dr. Buttigieg sabiex tela', spiċċa biex imbagħad witta t-triq għall-istess Avukat Buttigieg, dak iż-zmien diġà stabbilit fl-età ta' 43 sena, ħalli jilħaq membru parlamentari u eventwalment ukoll Viċi-Kap tal-PL. Hemm paralleli oħra bejn Dr. Buttigieg u Dr. Flores - it-tnejn kienu nies tal-punt, determinati imma umani u mimlija kompassjoni, u minkejja x-xogħol fejjiedi tagħhom, it-tnejn intesew, sa ċertu punt, fl-istorja Maltija. Dan jista' wkoll jingħad ghal Dr. Demarco, li iktar minn hekk, bħalu kien ukoll ma jaqbilx mal-Integration, u bħalu kellu bidu iebes fil-politika għax kien ikkontesta ma' partit politiku relattivament żgħir (Il-Partit Demokratiku Nazzjonalista ta' Dr. Herbert Ganado fl-1962), u ma kienx elett iżda mbagħad għamel suċċess kbir erba' snin wara mal-PN u qatt ma ħares lura. Bħalu wkoll laħaq viċi-kap imma mbagħad flok kompla fil-ġudikatura kien involut man-Nazzjonijiet Uniti u għalaq il-karriera tiegħu bħala President. Bħala Imħallef, Dr. Ġużċ Flores wera wkoll abbiltajiet u dehen mill-aqwa. Kif juru ħafna kawżi, kien strett, rett, imma uman ukoll, anzi nistgħu ngħidu li ried iwettaq 'ħniena fil-ġustizzja'. Fi żmien Flores kien hemm diġà proposta li tidħol il-parole, jiġifieri sistema fejn il-priġunieri jinħelsu mill-ħabs b'kundizzjoni, wara li jkunu ġabu rwieħhom sew tul il-perjodu ta' ħabs li kellhom iwettqu bħala piena għall-atti kriminali tagħhom. Fl-1944, Sir Alexander Paterson, li dak iż-żmien kien Kummissarju għall-Ħabsijiet għar-Renju Unit u għal Malta, ippropona s-sistema tal-probation. L-Imħallef Flores attwa l-użu tal-probation, ikunu jistgħu jgħinu iktar lil dawk li ħadu triq u karriera kriminali u li kienu spiċċaw iħallsu prezz qares għal għemilhom. : Hemm ħafna deċiżjonijiet tal-Imħallef Flores li sallum għadhom jiġu riferiti bħala gwida minn avukati u ġudikaturi. Il-President Emeritus Prof. Demarco iżid jgħid li 'fil-Liġi Kriminali kien innovatur, għax ried li jara lil min ikun għamel reat jipprova mhux biss ma jerġax jagħmlu, u jsir riċediv, imma kien anke jara għalfejn l-akkużat kien għamel ir-reat. Kien iħobb lil min hu batut u jifhem lil min jiżbalja, għax wara kollox kien tassew jemmen li l-ġudikatura għandha tkun tassew ġusta (fiero) u għandha wkoll tgħin biex joħroġ il-bniedem sħiħ.' Dr. Ġużċ Flores kien ukoll midħla ħafna tal- Każin San Gejtanu, l-istess bħal Dr Anton Buttigieg u Prof. Dr Guido Demarco. Is-Sur Horace Muscat dak iż-żmien membru attiv tal- Kumitat u llum Aġent Patrun tal-istess Għaqda, jiftakar lil Dr. Flores jilgħab it-table tennis u jieħu kafċ għand Bonaci, faċċata tal-Każin. 'Dejjem pulit, u rett, imma bniedem qalbu kbira. Huwa kien għażeb, erudit f'erba' lingwi, il-Malti, l-Ingliż, it-Taljan u l-Franċiż. Minħabba li kien jaf sew il-Franċiż, konna mmorru għandu biex jagħtina ismijiet għall- karrijiet li dak iż-żmien, wara l-gwerra u tul is-snin ħamsin, konna narmaw. Għalhekk, kellna ismijiet bħal Les Joveaux Canards (il-Papri Ferrieħa), Les Parasols (L-Umbrelel) u Salons de Flancons (b'rabta mal-pniezel u l-imgassijiet marbutin mal-parrukkiera, meta darba kellna grupp ta' maskeruni li libsu hekk). Wara li laħaq imħallef, qata' għal kollox minn mal- Każin, kif kien mistenni, minħabba l-pożizzjoni tiegħu. Kien iżurna darba kultant.' Fl-1971 Dr. Flores sar viċi-president tal-Qorti l Dr. Ġuża Flores (ritratt: The Times). Kostituzzjonali iżda rtira għal kollox mill-Qrati s-sena ta' wara. Dr. Ġużċ Flores għex Santa Venera, imma rtira f'Dar Santa Katerina f'Ħ'Attard, sakemm eventwalment miet wara marda qasira nhar it-8 ta' Marzu 1974. Wasal ukoll iż-żmien li jkun hawn mafkar għalih fil-Ħamrun. Ma jistax ikun li nies bħal dawn jintesew mill-istorja tagħna. Wara kollox, Dr. Flores għamel ġid kbir lil Malta kif ukoll fl-akkwati tal-Ħamrun fejn tant kien magħruf u maħbub. A Għaqda tal-Mużika San Gejtanu, Ħamrun