Wieħed mill-'misteri' tal- parroċċa taż-Żurrieq jikkonċerna d-data ta' meta saret il-vara tal- Madonna tar-Rużarju, għaliex din qatt ma ssemmiet U mkien ma tinsab miktuba. Aktar kmieni din is-sena, waqt li kont qed nagħmel xogħol ta' riċerka fuq suġġett ieħor, ġie quddiem għajnejja rikors interessanti. Ir-rikorrent, skont l-indiċi, kienet il- parroċċa taż-Żurrieq, iżda fir-realtà kienet persuna anonima li qed tikteb f'isem il-fratellanza. Permezz ta' dan l-artiklu, u ieħor itwal fl-annwal tas-Soċjetà Mużikali Santa Katarina VM, se nagħtu għall-ewwel darba l-ewwel notizji li għandha dwar l-ordni ta' din l-istatważ. Fit-talba: naqraw li. l-Fratelli tal-Kongregazzjoni tar-Rużarju mwaqqfa. fil-parroċċa taż-Żurrieq jesponu li Mikelanġ Camilleri iben il-mejjet Ġwanni: — miż-Żurrieqġ, imqanqal mid-devozzjoni li għandu lejn il-Madonna ried jordna statwa tal-kartapesta bil-pedestall b'kollox, U li għaliha kien se jħallas ukoll biex issirilha niċċa fejn tista' tintrefa' kif ukoll dak kollu li kien neċessarju għaliha. Ir-raġunijiet preżentati għalfejn — il-Fratellanza — xtaqet taċċetta din l-istatwa huma biex tikber id-devozzjoni lejn il-Madonna U biex jiżdied in-numru tal-fratelli. Matul is-sena l-vara kellha tinżamm f'niċċa quddiem wieħied mill-bibien tal-ġenb tal-kappella tan-Nigret. Dan ġie preżentat fil-kurja fil-11 ta' Ġunju 1876. Ma' dan hemm nota li l-Isqof Carmelo Scicluna informa. lill- kappillan taż-Żurrieq, Dun Vinċenz Schembri, u wara din insibu nota tal-kappillan fejn jgħid li hu jaqbel li ssir din l-istatwa peress li l-intenzjoni kienet waħda nobbli. il-permess biex l-istatwa ssir ingħata mill-Isqof fis-6 ta' Lulju 1876. Fir-rikors naqraw li l-fratellanza ma tantx kellha membri u li statwa setgħet twassal biex in-numru jikber. Fir-realtà kien hemm ħafna membri li ma kienux qed iħallsu l-annwalità, ħaġa li setgħet tiġi korretta bit-tħabrik tal-prokuratur, kif fil-fatt ġara mill-1877 meta ħa l-kariga Dun Salv Farrugia. Tajjeb ngħidu li fl-1877 u l-1878 żdiedu 10 fratelli. Ir-rikors ma jgħidx min kellu jkun l-istatwarju, imma minn dejjem ingħad li din hija ta' Karlu Darmanin, ħaġa li hi parzjalment konfermata permezz ta' ittra ppubblikata fil- ġurnal Malta Tagħna fid-19. ta' Ottubru 1907, sentejn qabel il-mewt tal-istatwarju. Ir-restawr li għandu jsir fuq din ix-xbiha għażiża fix-xhur li ġejjin jista' jixħet aktar dawl fuq l-idejn li ħadmuha. Rigward is-sena meta din ġiet inżanzna nistgħu ngħidu li kienet jew l-1876 stess (f'każ li l-istatwa kienet ġa lesta u t-talba kienet biex din tiġi aċċettata mill-Fratellanza bħala rigal), jew inkella — aktar probabbli — l-1877. Fl-istorja ta' statwi oħra mkien ma. nsibu li statwarju lesta statwa fl-istess sena meta saret it-talba għaliha; hawn qed nitkellmu fuq permess li ħareġ f'Lulju għal statwa li kellha tintuża f'Ottubru; għalhekk aktar nemmen li din iżżanżnet is-sena ta' wara, aktar U aktar meta nżommu f'moħħna l-ammont ta' kummissjonijiet li kellu Darmanin. Jekk hu hekk din is-sena l-vara tal-Madonna tar-Rużarju qed tagħlaq 140 sena. 1 Arkivju Arċiveskovili ta' Malta, Suppliche 77 (1876/11), f. 341. 2 Inżid illi qabel bdejt nikteb l-artiklu kellimt lis-sur Tonv Mangion biex naċċerta li s'issa ħadd għadu ma kiteb dwar dan ir-rikors. Hu qalli li fix-xhur li għaddew hu kien sabu wkoll, imma li bħalissa qiegħed jaħdem fuq riċerka oħra u għalhekk tani l-permess biex din in-novità noħroġha jien. Ta' dan nirringrazzjah. 3 B'xorti ħażina fir-reġistri tal-magħmudijiet bejn l-1776 u l-1876 lil dan Mikelanġ Camilleri iben Ġwanni ma sibtux. VA ħa Sl WL Lpaiżanz 0 Mi We anell mallb ginxx He bittosi Bi ll, U si VA Mur l g a je Ma ĠLLEZ ST T, Muniti Jan. fen fastbirku 2 ia Fegi bl-għ 2LL ezz N srkafujż. 1l-pen jiiiei d , $ X $ ż ċ- 8 KERA ĠA e DP LPWĠIZJ PPPIAD 0 A mima għ Mk għa lk ponn, Sew man mkzjizar aħhi għani bġiiporinan, token e Znenazemzj l ranepietiemedh bl-iskema Da g Ls- NI kaebb mmikkrl wklikati. Kopja tar-rikors preżentat nhar il-11 ta' Ġunju 1876 biex issir il-vara tal-Madonna tar-Rużarju fiż-Żurrieq