MILL-GHAQDA TAL-MALTI (UNIVERSITÀ) iżiipensenm foelitenzċj L-Ewwel Sena Dicembru 1931 No. 10 LEHEN IL-MALTI MAĦRUĠ MILL-'GĦAQDA TAL-MALTI' (UNIVERSITÀ) DiRETTUR: Ġużi Bonnici, B.Sc., M.D. DICEMBRU 1931) L-EWWEL SENA INru 10 IL-PRESIDENT IL-ĠDID (Diskors li għamel il-Prof. P.P. Sapdon, D.D. fl-ewwel laqgħa v li għamlet l-Għaqda tal-Malti taħtu.) f Żgħażagħ u Ħbieb, b'żewġ kelmiet li jiġbu fihom l-isbaħ żewġ ħwejjeġ li għandu l-bniedem — ħajja u mħabba — iusellmilcom l-ewwel tislima ; żgħażagħ li-tħossu l-ħajja fl-aħjar tagħha, fil-milja tagħha tfawwar ġewwa fikom u trid tinfexx il-barra, fil- beraħ, fil-wisa', f'wisa' kbir u bla tarf; ħbieb li għandkom il-koll ħsieb wieħed, fehma waħda, qalb waħda, qalb mixgħula b'imħabba sħiħa u safja lejn il-lsien Malti; afina ltqajna l- lum bħalma ltqajna l-bieraħ u bħalma għad niltaqgħu għada, biex marbutin flimkien għaqda waħda naħdmn biex inkabbru, insebbħu u nxerrdu l-kitba maltija, biex nuru mħabbitna lejn il-Malti u niġbdu lejh. qlub l-oħrajn. Il-Malti nħobbuh u ngħożżuh, bħalma iben iħobb lommu u bħalma omm tħobb lil binha l-waħdieni. Inħobbuh u rriduh maħbub minn fullħadd. Jekk jarawh fkajjar, nuru ġmielu; jekk jaħsbuh dgħajjef, nuru l-qawwa tiegħu, u hekk qajl qajl inressqu lejħ dawk li qabel kienu jistkerruh. Iżda l-Għaqda tagħna għadha żgħira u mdawwra bi bruda u bi tfixkil. Biex tikber jeħtiġilha qawwa u qawwa kbira, li ħadd ħliefkom iż-żgħażagħ ma jista' jati- Qatt l-ebda ħaġa ma sfat fix-xejn li kienet ġejja . miż-żgħażagħ. Għalhekk atuha lill-Għaqda tagħna l-qawwa ta' żogħżitkom bħalma tajtuha l-ħeġġa ta'- mħabbitkom. Żommu dejjem sħiħ. Ħadd ma jagħwikom, ħadd ma jqarraq bikom, ħadd ma jberred il-ħeġġa ta' qalbkom, ħadd ma jdennes is-safa ta' mħabbitkom. Marbutin flimkien nimxu dejjem għalenija, nimxu u nikbru, nikbru u nis- saħħu, nissaħħu u nirbħu. QAWMIEN GĦALL-ĦAJJA (Imsemmija b'tifħir fil-Konkors tan-Novelli.) Qam, ħares ma' dwaru u ħass fih xi ħaġa li qanqlitu; ħass ferħ li qatt ma kien ġarrab; u wara żmsen li fih kien qiesu mibluh, donnu jistenna xi ħaġa, intebali li dak il-ħin kienu nfetħu għajhejh għal bosta tiwejjeġ li qatt ma kien ra, u għall-ewwel darba tiass li qiegħed igħix. Il-ġmiel ta' fil-għodu laqtu b'mod ġdid, ħielu u tal-għaġeb; fix-xemx għadha tielgħa, fil-lwien tal-ward, fil-għana tal-għasafar, ra u sama' ħwejjeġ ġodda li mlewh bil-hena; donnhom riedu jgħidulu li dak il-ġmiel kien għalih, kien tiegħu; li kienu hekk sbieħ għax kienu magħmula għalih, biex igawdihom. U, msaħħar, mimli bil-ħsieb li qatt ma kien żaru, qagħad iħares, mistagħġeb, ferfian bil-ferħ tiegħu n-nifsu. Qabel kien ħieni mingħajr ma jaf il-għaliex, l-anqas kien jaf meta kien hieni; ma kellux dwejjaq, jew jekk kellu kienu żgħar, ħfief, li jgħaddu u jintsew malajr; ma kenux iħallu l-anqas tifkira; imma issa ntebah li kif il-ferħ kien akbar, hekk id-dwejjaq meta jiġu, ikunu aktar kbar u jħallu imrar, għax issa sar jifhem u jħoss wisq iżjed, u dak li jgħaddi 'minnu ma jintesix malajr. U għalhekk beża' li jitlef dak il- ferħ bil-kemm misjub, li ma jilħaqx igawdi dak li kien im- ħejji għalih, għax deherlu li għajjun tal-hena bla tarf kienu miftuħa għalih. Ried jaf għaliex ħafna bnedmin ma kenux ħienja bħalu, bħall-ħlejjaq l-oħra, għaliex ma kinux jixxeb- bgħu bit-tgawdija li kullħadd jista' jieħu sehem minnha. Ried jaf jekk il-bnedmin kinux iħossu bħalu, għax ħadd ma kien qallu bit-tibdila li għad tiġri fih, mingħajr ma jkun jaf sew kif u meta, bħalma kienu qalulu bi ħwejjeġ olira; u ftakar kif minn ftit żmien qabel kien iħossu qiegħed jistenna xi liaġa; ma satax jifhem bosta xorti… u issa fehem Iżda le kollox. Ried jaf elf ħaġa, għaraf kemm ma kien jaf xejn, fidejn dak li sata' jkun jaf, u beża' li ma jkollux żmien ikun jaf kemm xtaq; u huli ma satax ifisser x'kien qiegħed iħoss, tħawwad xi ftit meta sab ruħu jixennaq għall-għerf; iżda xi ħaġa baqgliet tferrħu u ttennilu li t-tgawdija tal-għixien kienet akbar minn kollox. Hekk ħass ruħu mimli bil-hena li deherlu li 'ma kienx biż-żejjed biex iġarrabha; stħajjel li mkien ma kien: jesgħu; sab ruħu miġbud lejn il-kobor, il-beraħ; ma satax isofri tfixkil, u kien jerħilha waħdu, għal żmien twil il-bogħod min- nies, biex ma jkollux ebda rażan għall-ferħ tiegħu. Imbagħad deherlu li jkun aħjar jekk kullħadd iħoss bħalu, u jgawdi miegħu, u xtaq jagħmel lil kullħadd ferħan ; beda jsaqsi u jkellem lill-oħrajn. Ma fehmuhx—ix-xjuħ ma tawx kas tiegħu, jew bit-twis- sijiet li ma jgħoddux għaż-żgħażagħ berdulu l-ferħi tiegħu ; il-kbar ma tawx widen u bil-kemm ma qalulux iħallih mill- ħmerijiet; sħabu jew daħku bih, jew ma fehmuhx; u hu għall-ewwel stagħġeb, imbagħad ġietu dieqa kbira, għax sab ruħu waħdu mingħajr ruħ li tifraħ miegħu, i Hu li ħaseb li sejjer iġiegħel lil kullħadd igawdi, sab ruħu waħdu u mnikket, jaħseb li tant ħwejjeġ sbieħ qeglidin jistennew min jitgħaxxaq bihom u ħadd ma kien jarahom ; u hu, li kien jaf bihom ma sata' jurihom lil ħadd; u xtaq li għall-inqas qalb waħda tkun trid tfarrġu, u tarġa' tatih il-ferli li ħass meta qam għall-ħajja. TIDĦAKJMI Lil. wieħed. 'Tidħak bla bżonn, għax għandek snienek bojjod Li donnhom alabastru taħt il-qroll; U ngħidlek li tassew ma fihomx nikta; La mferrqa, la marsusa; sbieħ il-koll, Iżda għidli: fadallek xi tifkira Li darba f'nofs-in-nhar (kien il-ħarifa) Iltqajna it-tnejn: bla snien għand E. Lapira 7 Dun Kanm TFAJLA TAL-LUM (Imsemmija b'tifħir fil-Konors tan-Novelli) Is-sħana bdiet taħkem sewwa,u n-nies kollha bdew jon- fħu għax ma jifilħux iżjed. Fuq kollox beda l-għawm. Għall-ħabta tal-erbgħa ta' wara nofs in-nhar, ix-xtajta tkun mimlija żgħażagħ: min tiela', min nieżel, min jilgħab bil- balluh, min ifittex xi post għoli biex minn fuqu jaqbeż, u fuq kollox kullħadd daħkani. Ma' dawn iż-żgħażagħ nilmħu ġuvni ta' xi ħmistax-il-sena, fuq ruħu għall-aħħar, smajjar, sidru wiesgħa, għajnejh żewġ kwiekeb, dirgħajh bħal tal-ħadid. Kien maħbub: minn ħbiebu kollha u kienu jsejħulu Karlu. Darba waħda waqt li kien qiegħed jitbaħibali, ra tfajla li għalkemm kienet tmur hemm ta' kulljum, qatt ma ta kas tagħha. Għoġbitu taf, u iżjed mill-oħrajn kollha li kien kellem qabel għax kien fiha tfajla: ftit-twila, xgħarha mqasqas kemm igħatti widnejha, għajnejn suwed, u xuftejha qieshom tal-qroll. Ma kenitx tfajla għalih, għax beda jaqbeż, jogħdos, jati majnati lil sħabu biex forsi tħares lejh; u hi lemħitu jitbellaħ, tbissmet ukoll, imma kieku ma riditx tħallih ja- Taha, għalkemm qalbha ta' żagħżugħa li hi bdiet tħabbat. Waqt li kienet fil-baħar, Karlu ma qalax għajnejh minn fuqha, u għal ftit ma bediex igħir għal mewġ li kien jitbew- wes ma' wiċċha. Għaddiet xi siegħa, telgħet mill-baliar, u dritt warajha tala' Karlu. Kif kienet sejra d-dar il-ġuvnott tagħna waqqafha, u għal dawk l-erba' kelmiet li min jaf kemm drabi kien qalhom lil tfajliet oħra, kull darba minn għalih li dik se'r jibqa' magħha għal dejjem. Ma stenniex wisq għax Marie, la tridu tafu x'jisimha, kienet ħafifa fit- tweġiba ħelwa tagħha. Karlu u Marie bdew jiltaqgħu ta' kulljum ħdejn il-baħar, u xi drabi kienu jibqgħu flimkien sa kemm jidlam, taħt id- dawl ħelu tal-qamar, kliemhom miksur mill-Ħoss tal-mewġa li taħbat mal-blat; xi drabi oħra kienu jgħaddu minn trieq ħiemda: Tassew fihom x'tara: hu ħelu minn naħa, hi sabiħa mill-oħra, kienu fi ftit kliem żewġ bnedmin għal xulxin. Kull- ħadd iħares lejhom : xi xieħi jiftakar f'żgħożitu, xi missier jiftaħ. għajnejh għal uliedu, u xi żagħżugħ jew żagħżugħa jgħir għal xortihom. Damu sejrin hekk is-sajf kollu, jinħabbu bla ebda ħsieb ta' xejn, bħalma l-għasafar jinħabbu fuq xi siġra. Imma mad- dħul tax-xitwa t-tfajla bdiet tibred, ma baqgtħietx tmur tiltaqa' ma' Karlu ta' kulljum bħal qabel, u meta tmur ma. toqgħodx wisq għax kienet tgħid li tad-dar joqogħdu jsaqsuha fejn kienet u għaliex damet. Kliemha ma għadux dak ta' qabel, mà għadx hemm dik il-filewwa fi lsienha, dik il-ħarsa minn taħt li taqsam il-qalb ta' min iħobb. L-iżjed li kienet tin- ġibed meta Karlu kien jibda biex isemmilha xi ħaġa fuk l-iskola jew fuq l-istudju. Karlu staqsiha ħafna drabi x 'qiegħed ikollha, u hi kienet twieġbu ħafif ħafif: ' Ma nafx 7 Darba kellhom jiltaqgħu l-Barrakka ta' fuq. Karlu kien hemm fil-ħin, imma Marie ma dehritx. Għaddiet kwarta għalxejn, għaddiet nofs siegħa u Marie għadha ma ġietx ; fl-aħħar Karlu ddejjaq u telaq il-barra, Fettillu jgħaddi mit-trieq ta' quddiem il-Kastilja. L-anqas laħaq wasal sa nofsha meta lemaħ lil Marie, lil dik li min jaf kemm il-darba qagħad jaħseb fiba u jitlef siegħat mill- mistrieħ ta' bil-lejl u li ħafna drabi telaq l-istudju biex joħroġ isib lilha, hemm ma' daqxejn ta' żinżill ta' tfajjel, magħlub għuda, b'żewġ sufiet fuq xuftejh, u b'kappell tal-feltru im- xenghel. Demm Karlu tala' f'rasu, saqajh hdew jirtogħdu, saħtu naqset, f'kelma waħda kien qiesu talpa. Għaddew geġwiġija ta' fisebijiet minn rasu, u bil-kemm ried jemmen lilu n-nifsu. Telaq lejn id-dar qiesu wieħed mibluħi, daħal f'kamartu u ma ried ikellem lil ħadd. L-għada, għal xi l-ħamsa ta' wara nofs in-nhar, ħareġ sal- Furjana hiex iderri xi ftit. Lemaħha għaddejja, imma ma xtaqx iwaqqafha għax ma riedx jati kas tagħha. F'daqqa waħda ġieh ħisieb ieħor, u ried imur jieħu tiegħu talli kienet ilha dak iż-żmien kollu tidħak bih. Għaġġel u laħaqha. Staqsiha għala kienet bidlitu, lilu li kien hekk imġennen għal warajha, li qatt ma weġġgħalha qalbha, l-anqas bl-iċken ħaġa, u hi li ħafna drabi kienet qaltlu li ma tgħix mingħajru, li kienet ħalfitlu imħabba għal ħal- jitha kollha. Imma lil-min kien qiegħed igħid: lill-ajru, lil ħajt7…. Xejn ma sewa' t-tnehid ta' Karlu, għax Marie, dik li qabel kienet tiegħu, kollha tiegħu, iddrittat ftit ruħha, għolliet kemxejn rasha, u wieġbet: ''Għax ma kontx naf li għadek żgħir, tmur l-iskola ', u telqet. Eh… Karlu, vera tfajla tal-lum. 'Tiħux għaliha, ħalliha tmur mal-oħrajn. Biss basta sabet wieħed li jaqla' sold, ma ratx x'għad ikun jaqla' Karlu meta jasal il-waqt. Imma kif inhuma mġenna biex jiżżewġu l (imsemmija b'tifħir fil-Konkors tal-Poeżiji) IL-BAHAR TAL-MISTRIEĦ Gelgul t'ilma ġieri Kont ħlomt li q'ed nara, Li Fhawn u lL'hinn jaqbeż Biex jilħaq lix-xmara ; Il-ħoss kien wisq ħelu, ta' l-ilma ċar demgħa : Stħiajjiltu bħal leħen ta' x'anġlu mis-sema. kul x k Ftit bgħid, xmara wiesgħa Rajt timxi t-triq tagħha, wid-dgħajjes ta' fuqha mexjin bil-mċd magħha; $ Qed tfittex biex tasal F'tal-baħar ġo l-ilma, Li l-lejla fil-qamar Bħal fidda q'ed jilma. U l-isfel max-xmara Iltaqa' l-gelgul: M'għadux aktar waħdu, Mhux aktar magħżul. It-tnejn jiġru l-isfel Bla telf ta' xejn żmien, Fil-balar jinxteħtu Magħquda, flimkien. k k k Il-baħar fi ħdanu Lit-tnejn mar jilqagħhom. Mistrieħ sabu, w-hena Li fis saru tagħhom. i 4. Kemm tixbaħ il-ħajja Tal-bniedem lil dawl Mistrieħ biss fil-BAĦAR Li FIH nittamaw. (ĦRAFA) Darba waħda fi ġnien kbir u sabiħ. Qronfla inżertat miżru- għa ħdejn Sardnella, xiħa ta' bosta snin. Il-Qronfla kibret, tellgħat il-blanzuni u nfetħet f'ward minn l-isbaħ. Hekk kif dina lemħet lis-sardnella ħdejha, bija wkoll mimlija bil-ward, ħasset għafsa ġo qalbha, u xtaqet tagħlibha; għalhekk daret 'lejha u qaltilha: — —Dan għala ġejt ħdejja' Jaqaw biex bil-fwieħa li qegħda toħroġ minn ġo fija titaxxaq; jew biex in-nies meta jgħaddu minn hawn u jxommuha jaħsbu li ġejja minnek u ifaħħruk 7 Is-Sardnella għall-ewwel ħassitha ġewwa u bkiet bil-moħbi; iżda wara ftit weġbitha :— 'Jiena ili hawnhekk bosta snin dejjem mimlija bil-ward, insebbaħ dan il-ġnien, bil-ġmiel tal-lwien tiegħi, fl-esfien tas-sajf u fl-eqqel tax-xitwa. Inti ġejt ħdejja u mbux jien ġejt ħdejk. Iżda kif nista' nara jien naf il-għala ġejt ħdejja : biex tinħeba qalb il-mijiet ta' ward u weraq tiegħi u hekk l-ebda bniedem ma jinduna bik u jiġi jaqtak u joqtlok.' Kif is-Sardnella qalet dawn il-kelmiet, għadda minn dik in-naħa tal-ġnien, raġel; xamm riħa ta' qronfol, ħares, fittex, raha x-xitla kburija fl-aqwa tagħha u qatgħalha il-ward kollu. L-imsejkna qronfla bkiet bil-għali u bl-uġigħ Il-fwieħa li ftaħret bija kienet il-ħtija ta' mewtha. JOĦN FORMOSA Mulejja, niżżik ħajr mill-ġmiel li għoġbok Ixxerred fil-ħolqien imħabba fija : Mill-agħsafar, mill-ward, mis-siġar ħodor Mix-xemx li ssebbaħ kullimkien bid-dija. Mulejja, niżżik liajr mill-ħsieb li tajtni, Mill-fehma tajba, biex inħobb is-Sewwa; Mill-kelma mżewqa li minn fommi toħroġ U tfisser qalbi kif inħossha ġewwa. Iżda fuq kollox niżżik ħajr, Mulejja, Mill-Imħabba li tajtni safja, w bnina; Għax l-isbaħ dija li l-ħolqien iżżejjen Hi din l-Imħabba li sawwart ġe' fina. FUQ IT-TIFWIR TAX- XMAJJAR FIĊ-ĊINA Ja siġra mitbiela' bit-tgħajn kollha mtabba', Fik bejta biss tidher, bl-arja, imħollija; Intemm dak il-għana t'għasafar jittajru, Ta' nisa Hi jinsġu taħt dellek fl-għaxija l ' Għaliex xmara kiefra bdejt tgerger bil-wisa' 7 Li tak sa mill-ewwel biex tiġri l-Ħallieq 7 Għarraqthom lid-djar hekk mistura w'daħkana 7 Għidilna ja siġra: 'naf minnek mixtieq. ' Jaqaw sabiex tara jekk tader din qalbi, Din qalbi fejn skennet dik l-omm tqatta' xharha, U tħares imwerċa lejn sema bla ħniena, Lejn l-ilma Vipetpet bla tarf hemm madwarha 7 wPalbuha biex jeklu là kellha x'tatihom, Biss ilma li jgħammex u jaħraq bit-tajn; It-tfal kollha mietu bil-ġuħ: hemm quddiemha, W'hi baqgħet bla biki, 'bla demgħa fil-għajn. 4Ja xmara bla ħniena x'għamilt int b'ġisimhom, Xħin kollha fik waqgħu minn fuqi xebgħana 7 Għaliex Iċ ħallejthom jistrieħu għal dejjem Fejn twieldu, fejn għaxu għal tiajja rebagħina 7. Ja xmara bla finiena, x'ħallejtni hawn naglimel, Waħdiena, mitbiela, bla għana, bla rix, La darba għarraqtu lil raħal minn tiegħi, : U dagħbu dawk niesu bl-għajjat u tkexkix $ UMa stajtx qatt tintebaħ, ja kelba bla xahgħa, Li niesi miġuħa jinsabu bla flus7 Kif huma mitlufa għad-deheb fit-taqtiegħa Ma tgħinhom le watida fid-dinja mill-ġnus 7 €Ja xmara kif int tista' tibqa' mifruxa; Għalfejn terġa' tikxef lir-rfula wil-bliet 7 X'hemm sbejjaħ fil-ħerba, fl-għerienċq jittajru Fuq l-iġsma mikxufa bl-għajjat u bil-ġlied 7' À. Bil-qegħida fuq għolja Ninsab kont walidieni; Il-lejl kien għattieni bli star tad-dlam. Is-sema, kien, fl-għoli bla tebgħa, kaħilani U b'wiċċu daħiqani. jgħatti kien l-art. Il-kwiekeb fuqana Bdew jarmu dijjithom U kien bi blewwithom Mimli il-ħoqien. Il-Qamar mill-għoli Kien fielu jittawwal Id-djar kien idawwal B'dawl ftit maħnuq. Imbagħad fewġa bnina Qajl qajl resqet lejja: Ġiet tbusli ħaddejja B'bews illi jħoll. Il-ħiura li kienet Madwari bdiet tfewwaħ, Issebbafi l-irwejjaħ F'dawk in-naħiet. Ftit tul il-bogħod minni Fin-nagħsa kien qiegħed Il-baħar li jrigħed Kif qilltu jħoll, Bħal fidda bdiet tilma Dik l-art li titriegħed Dik l-art li titniegħed Iġġagħal lil qlub. Xejn aktar mill-għana Tas-sabi walidieni Puq l-ilma kaħlieni Jiena ma smajt; Inżdiedet il-ħlewwa Tal-art u tas-sema Xliin għana instema' Jidwi fil-bogħod Kien għana ta' Sabi, Ta' ruħi imbikkija, Ta' ruħ imgħobbija Bi qsim il-qalb. Hemm b'kisra li tqanqal, U b'leħen li jweġġa' Li jolqot bħal vleġġa Li jġib id-dmugħ. Tal-għaja kitarra Kien hu l-kordi jriegħed, U magħhom jitniegħed Għax waħdu hemm kien fGĦħaliex f'din il-lejla B'kull hlewwa mogħinija B'kull fwieħa mimlija Tal-għona ħolqien, Għaliex, f'dis-sbuħija F'dan il-hena wil-ħilewwa Li ħoloq is-sewwa Wafidi qad jien 2 Għalkemm dan il-hena Tal-art u tal-baħar Tal-kwiekeb u l-qamar Tagħni l-Ħallieq, La mhegħda għandi l-qalbi La ma tinsabx miegħi; Bħal siġra bla friegħi Xejn m'għandi jien. ' Għaliex l-għajta tiegħu Ġo qalbi laqtitni, Fil-waqt li nebbħitni Kif ninsab jien. Għannietu bid-dieqa U b'niket imlietni, U għal ħafna ħallietni Nagħisar fid-dmugħ. Il-Mewt u x-Xħiħ — Intix lest, o sur Franġisku 7 Ġejtek jien… kontx toħilom bija2 —Merliba bik…skużi.. ħu siġġu… Ma min int, sinjura mia 7 —Jen il-Mewt. ' — Il-Mewt l il-Mewt H . Tiġi fuqi hekk…lewt lewt IM… Ma dàrix tilbes hekk inti Meta tiġi għall-bnedmin, —Jiena nilbes kif jidhirli, Ma nfittixx il-Figurin. —Se'r toħodni 7 —Għalhekk ġejt, Sur Franġisku…spiċċa ż-żejt. Ma ġejtekx sabiex nitħaddet Fuġ it-terz u fuq il-kwart. —Ma…toħodni kiesaħ kiesaħ, Bl-ebda gwaj u bl-ebda mart 7 —Narġa ngħidlek, spiċċa ż-żejt… M'intix tħoss di ġa xi ħaġa' —Q'ed inħoss bħal kieku mejt, — Issa stenna tħoss il-bqija. —X'ġej, x'ġej fuqif —Puplesija —Uh, kif kex…kif kex…kif kex… Kix ni…kix ni,…daka…kliemek 1… —Ta Dirwan u ta Bompex Dawk id-dobli li quddiemek 7 —Ħudhom kol-Iha… kol-lha…kol-lha… U ħal-lini… —Nini, ninil X'nagħmel bihom $…jen sinjura… Għax ma tajtx imn'issa lura Lill-fqajrin, li kollha ħniena Jitolbuk kienu bid-dmugħ, Biex igħattu l-għera tagħhom, Biex jirtefgħu ftit mill-ġuli 7 Għidli wkoll, o sur Franġisku, Il-għaliex xi qraba tiegħek, , Nies tal-galbu, ma fqajrin, Ma kinux igħixu miegħek 7 ' Qatt ma tajthom biss karlin 7 U ħaġ'oħra, sur Enn Enne… Għaliex qatt ma kilt sa xbajt 7 Għax ma mortx iddur xi bliet 7 X'ħadt mid-dinja, l-ibleħ 7 x'rajt' A Gawdu 'ssa neputijiet l… Għandek tlieta, patrun tiegħi, Diskli t-tlieta, Alla jberikhom l Biss għalihom tajba ġiet. Ixxalaw bil-flus taz-ziju, Ixxalaw neputijiet l —Ħalli nagħinel it-ta-stment… Kelm-tejn…hekk… — L-anqas nofs walida, Xejn i ma fadal ħlief mument… U x'mument'7 nifs wieħed baqa'… Taqtax qalbek, sur Franġisku… — Mar sabifi, ta' raġel waqa', Bil-vokali u l-konsonanti. Jien tfajthielu fulminanti, Għax ma' dawna ma tridx ħiniena Xi piaċir li nieħu jiena Meta, negred wieħed xħiħ 1 (Ma hemmx bżonn li nispiegalkom F'liema lok immur niddih). Jiena biss, il-Mewt, fid-dinja, Il-boros tax-xħaħ inħoll… U li kont nikkmanda jiena, Kont neqridhom, f'daqqa, il-koll. VASSALLO (Professur l-Università) IL-ĦAMES LAQGĦA ta' l-Għaqda tal-Malti (Università) Il-ħames laqgħa ta' l-Għaqda tagħna, li saret. tatit it-triġija tal-President il-ġdid u li għaliha kien mistieden Mons. Psaila, il- Poċta Malti, il-Prof. P.P. Savdon għamel diskors mill-isbaħ li ġibna f'nal'oħra ta' dan il- ktejjeb. Barra dan, is-sur J. Formosa qara ħrafa tiegħu 'Qronfla u Sardinella'. u poċżija 'Lil Ommi' Is-sur J. Aquilina qara ''Lejliet il-Milied' Is-sur A. Buttigieg qara żewġ poeżijiet ''Fuq it-tifwir tax- xmajjar fiċ-Ċina' u ''Lill-Qamar' Is-sur C. Vella qara poeżija ''Laqgħa ta' Qalbi Mons: Dun Karm Psaila qara żewġt ifrak poeżija li ġibna: f'dan il-għadd u ħabbar li.qiegħed jaqleb għall-Malti '1 Sepoleri' ta' Ugo Foscolo. TAGĦRIF David Stejfen (Emanuel M. Pace, Bormla) li ħa t-tielet premju tal-konkors tal-poeżija li tiegħu konna ġibna r-riżultat fl-aħħar għadd li ħareġ qabel dan, bagħat igħarraffna li fl-istampa tal-poeżija tiegħu ħadna xi żbalji rqaq, ma nsemmux filief wiefied li afina nixtiequ nsewwu u nitolbu tnaħfra għaliex fl-istrofa 12, minflok : L-ikbar setgħa, l-ikbar qawwa, Int turihom… kellu jiġi: L-ikbar setgħa, ħelwa Mirjam, Int turiha… Nittamaw li issa kollox sewwa. —Xi wħud ta' sikwit jibgħatu jistaqsuna kif inhuma l-finanzi ta' Leħienil Malti. Jisgħobina ngħidu li huma ħażin ħafna. Il- biċċa l-kbira ta' dawk li jgħidu li jħobbu l-ilsien Malti, wara li għal taparsi ntilfu bil-ferħ għar-rebħa li kien għamel l-ilsien Malti li beda jinkiteb fi ktejjeb maħruġ minn studenti tal-Univer- sità u minn Professjonisti, issa jarawha bi tqila jdaħħlu idhom f'buthom jonfqu sold biex igħinuna. Oħrajn ma jridux jixtru iżjed Lefien il-Malti għax ma joħroġx dejjem fl-aħħar tax-xahar. Jiftakru dawn ix-x'uħud li l-istompaturi mhux dejjem jaqduna kif irridu aħina uli l-kittieba tiegħu jridu jistudjaw u li d-Direttur għandu xogħilu x'jaqdi wkoll. Mhux billi jgħidu: li r-Rivisti ta' barra joħorġu dejjem fi żmienhom, jiftakru li l-kittieba u d-Diret- turi tar-Rivisti ta' barra huma mħallsa għal ta' l-apposta. Hemm bzonn li fil-biċċa xogħol li aħna għandna, ma nsibux min ifittxilna l-irqaqat biexjikkritikana imma jgħinha bil-propa- ganda u bil-flus. Biex Lefien il-Malti jkompli joliroġ hemm bżonn ta' sosteni- turi iżjed, jiġifieri ta' nies li jtuna tant fix-xahar ħalli npattu għat-telf li jista' jkollna. i6d. kull sitt xhur ils. kull sena i Kopja wahda sold i Ghal barra minn : Malta id-doppju.