L-Isfidi Demografiċi tal-Bieraħ, . tal-Lum u ta' Għada: Ħarsa Storika minn Żmien il-Gvern — ta' Ġorġ Borg Olivier sal-Lum Auberge d'Aragon, il-Belt Valletta 4 ta' Novembru 2012 Ġorġ Borg Olivier Ġorġ Borg Olivier twieled il-Belt Valletta. Studja fil-Liċew, Malta, u fl-Università Rjali ta' Malta, fejn iggradwa ta' Avukat f-1937. elett fil-Kunsill tal-Gvern. Mar-ritorn ta' Gvern responsabbli fl-1947 Dr Borg Olivier kien elett fl- Assemblea Leġiżlattiva u aktar tard laħaq Deputat Kap tal-Oppożizzjoni. Fl-1950 ingħata l-kariga ta' Ministru tax-Xogħlijiet u r-Rikostruzzjoni u l-post ta' Ministru tal-Edukazzjoni fil-Gvern Nazzjonalista ta' Minoranza, immexxi minn Dr Enrico Mizzi. Hu ħa post Dr Mizzi bħala kap tal-Partit Nazzjonalista, Prim Ministru u Ministru tal-Ġustizzja fil-Gvern ta' Minoranza mal-mewt tiegħu f'Diċembru tal-1950. Wara l-elezzjonijiet ġenerali li saru f'Mejju, 1951, Dr Borg Olivier ifforma gvern ta' koalizzjoni mal- Malta Works Parv. Dr Borg Olivier kien Kap tal- Gvern ġdid, fejn żamm il-Ministeru tax-Xogħlijiet u Rikostruzzjoni. Reġa' lura fl-uffiċċju fl-1953 u kien Kap ta' Gvern ta' Koalizzjoni mal-Malta Worker's Partv sa ma tilef l-elezzjonijiet tal-1955. Minn dik is-sena sal-1958 Dr Borg Olivier kien kap tal-Oppożizzjoni, F'Ġunju u Settembru 1955 hu mexxa d-delegazzjonijiet tal-Partit Nazzjonalista fil-Malta Round Table Conference u f'Novembru tal- 1958 mexxa d-delegazzjoni tal-Partit għal taħditiet f'Londra fuq ir-restawr tas-self-government. Wara l-elezzjonijiet ta' Frar, 1963, Dr Borg Olivier qabel li jifforma Gvern wara li jikseb emendi importanti għall-Kostituzzjoni. Barra milli kien Prim Ministru, assuma wkoll il- portafoll ta' Ministru tal-Ippjanar Ekonomiku u tal- Finanzi. F'Ġunju tal-1962, Ġorġ Borg Olivier għamel talba formali għall-Indipendenza u f'Settembru tal-istess sena attenda għal-Laqgħa tal-Prim Ministri tal- Commonwealth, Fit-13 ta' Lulju tal-1963, Dr Borg Olivier mexxa delegazzjoni tal-Gvern għall-Konferenza ta' Malta Indipendenti li fi tmiemha tħabbar li Malta se tikseb it-talba tagħha. Wara numru ta' taħditiet mal-Gvern Ingliż u wara li tħejjiet Kostituzzjoni għal Malta indipendenti, li kienet maqbula mill-Parlament u approvata mill-poplu f'referendum li sar fi Frar tal- 1964, Dr Ġorġ Borg Olivier fassal il-21 ta' Settembru bħal Jum Malta Indipendenti. Tmint ijiem biss wara li Malta Indipendenti ssottomettiet l-applikazzjoni tagħha biex tissieħeb man-Nazzjonijiet Uniti, kienet aċċettata formalment xahar wara. Fl-istess waqt, Malta kienet qed tagħmel it-talba formali tagħha biex tingħaqad mal-Kunsill tal-Ewropea, u ssieħbet f'April tal-1965. F'Marzu tal-1965, Borg Olivier sar Ministru tal- Affarijiet Barranin u tal-Commonwealth, barra d-dmirijiet tiegħu bħala Prim Ministru, Ministru tal-Ippjanar Ekonomiku u tal-Finanzi. ' Arvid Pardo, l-ewwel Rappreżentant Permanenti għan-Nazzjonijiet Uniti, ippreżenta lin-Nazzjonijiet Uniti l-kontribuzzjoni u l-inizjattiva ta' Malta fuq il-Liġi tal-Baħar Hi wittiet it-triq għall-iżvilupp u k-kunċett ta' Wirt Komuni għall-Umanità. Partit Ji ħadem u stinka biex itejjeb il-ħajja tal-poplu tagħna Miskin hu dak il-poplu li ma għandux storja. Iżda, huwa aktar miskin dak il-poplu li jinsa jew jibża' jfakkar l-istorja tiegħu. Hu dmir ta' kull ċittadin, u wisq aktar ta' partit politiku ta' ispirazzjoni popolari, bħalma hu l-Partit Nazzjonalista li jfakkar l-istorja tiegħu. Dan kien il-ħsieb tal-Partit Nazzjonalista meta waqqaf il-Fondazzjoni Giorgio Borg Olivier. L-għan tagħha hu li jiġi mfakkar dan l-istatista kbir. Madankollu, daqstant ieħor ikun żball jekk partit jieqaf fil-passat, Il-passat għandna nistudjawk ħalli nitgħallmu minnu biex b'hekk inkunu nistgħu nibnu l-futur tagħna aħjar. Din is-sena, il-Fondazzjoni Giorgio Borg Olivier qed tistieden lil Dr Simon Mercieca, Senior Lecturer fl-Università ta' Malta biex jagħmel din il- kommemorazzjoni. Is-suġġett magħżul hu wieħed li huwa għal qalbi ħafna, għaliex huwa suġġett dwar is-soċjetà tagħna, jiġifieri dwar kif aħna konna qed ngħixu fil-passat iżda wkoll kif qegħdin ngħixu issa u kif se nkunu qed ngħixu fil-futur. Bi pjaċir ninnota li l-istoriċi tagħna jirrikonoxxu l-kontribut kbir li taw il-mexxejja politiċi tal-Partit Nazzjonalista lil pajjiżna, kontribut li jimraħ mill- istorja politika sa dik soċjali tagħna. Anzi, f'dan l-istudju, joħroġ ċar li l-Partit Nazzjonalista dejjem kellu għal qalbu l-avvanz tas-soċjetà Maltija u r-ruħ ta' dan il-Partit tinsab imxettla sew fil-ħsieb soċjali. Sa mill-ewwel leġiżlatura ta' żmien is-Self Government, il-Partit Nazzjonalista ħaseb, stinka u Neġiżla biex itejjeb il-ħajja tal-poplu Malti. Dan kien impenn li tkompla matul iż-żminijiet ta' wara. F'dan l-istudju naraw bil-prattika kif il-Partit Nazzjonalista rnexxielu jibni l-ekonomija ta' pajjiżna matul is-sittinijiet fuq bażi soda u b'riżultati joħorġu mill-istatistika. Żied ix-xogħol, inħolqu impjiegi ġodda waqt li tnaqqset l-emigrazzjoni. Dan kollu Giorgio Borg Olivier għamlu waqt li ħadem għall- indipendenza ta' pajjiżna u bena l-istat ta' Malta fuq L-Indipendenza ma kinetx biss xi pjan astratt politiku, Fissret ukoll li Partit Nazzjonalista ried iħabrek biex jgħolli l-livell tal-ħajja tal-poplu Malti. F'dan l-istudju, joħroġ biċ-ċar li Ġorġ Borg Olivier irnexxielu jilħaq dan l-iskop għaliex il-kwalità tal-ħajja tal-poplu tagħna tjiebet ħafna matul is-sittinijiet. Għal Borg Olivier, il-ġid komuni ma kienx jibda u jispiċċa biss fl-inizjattivi diplomatiċi iżda ried li jinżel sal-livell tal- poplu, Il-Partit Nazzjonalista kompla jħaddan u jiżviluppa dawn il-prinċipji permezz ta' numru kbir ta' miżuri soċjali li introduċa l-Gvern immexxi mill-predeċessur tiegħi, Eddie Fenech Adami. Il-Gvern tiegħu qiegħed l-iżvilupp soċjali ta' pajjiżna fuq quddiem tal-aġenda politika tiegħu, biex ħadd ma jibqa' lura. Bħala Prim Ministru dejjem ridt u mibqa' rrid li l-pajjiż jimxi dejjem 'il quddiem. Iżda waqt li ħarsitna dejjem tihqa' tħares 'il quddiem, hu dmir tiegħi li nara li jekk xi ħadd jew xi sezzjoni tas-soċjetà taqa' lura, il-Gvern jagħti jdejh ħalli jiġbed 'il quddiem lil min waqa' lura. L-istatistika qed tagħtina raġun, u dan il- Gvern qiegħed bil-provi jiġġieled u jirbaħi l-esklużjoni. Dan hu Gvern li qed ikompli jsaħħaħ il-ġid komuni u d-dinjità ta' kull membru tas-soċjetà tagħna. L-edukazzjoni u l-ħarsien tal-familja se jibqgħu fuq quddiem tal-politika ta' dan il-Gvern biex nilħqu dan il-għan. Nixtieq nirringrazzja lil Dr Mercieca li Ħejla għoġbu jilqa' din l-istedina tal-Fondazzjoni Ġorġ Borg Olivier, Għalkemm jittratta temi kumplessi, huwa jirnexxilu juża lingwaġġ ħafif. Forsi xi minn daqqiet Dr Mercieca jinstema' ftit nebbiexi. Ma għandix dubju li dan jagħmlu biex jistimola d-dibattitu tant meħtieġ fil-proċess demokratiku ta' pajjiżna. L-istil ta' Dr Mercieca żgur li jgħinna f'dan id-dibattitu li pajjiżna għandu bżonn. Ċerti stqarrijiet li Dr Mercieca jagħmel f'din il- kommemorazzjoni jistgħu jinbidlu f'mistoqsijiet politiċi għal dibattitu. Hu xogħol li jipprovoka l-ħsieb. Finalment, matul l-istorja tiegħu, il-Partit Nazzjonalista qatt ma beża' mill-provokazzjoni tal- ħsieb anzi ġġieled għal-libertà tal-espressjoni ħalli l-ħsieb ħieles ikun imħares. Jalla dan l-istudju jservi ta' okkażjoni biex is-soċjetà tagħna niddiskutu aktar ħalli nagħrfu aħjar dak li għaddejna minnu. Nifhmu wkoll dak li għaddejjin minnu kif ukoll il-passi li għandna nieħdu fil-futur, Dr Simon Mercieca studja fl-Università ta' Malta, fejn kiseb il-baċellerat fil-Malti u fl-Istorja. Hu kompla l-istudji tiegħu fl-Università ta' Malta, fejn kiseb il- baċellerat bl-unuri u l-maġisteru fl-Istorja. Rebaħ borża ta' studju biex kompla l-istudji tiegħu fl-istorja fl-Università ta' Ruma, La Sapienza. Wara li spiċċa l-istudji fil-Maġisteru ġie magħżul biex imur jistudja fl-Università ta' Parigi IV, is-Sorbonna, fi Franza. Fis- Sarbonna, Dr Mercieca kiseb D.E.A. bl-unuri kollha fuq teżi demografika dwar il-belt tal-Isla. Hu kompla bl-istudji tiegħu fis-Sorbonna, fejn kiseb id-Dottorat, Huwa ħadem fuq id-demografija ta' Bormla u ġab l-ogħla marki għat-teżi li ppreżenta. Dr Mercieca ħa sehem f'numru ta' konferenzi, kemm f'Malta kif ukoll barra. Għandu 'l fuq minn erbgħin xogħol akkademiku ppubblikati f'rivisti speċjalizzati, kif ukoll żewġ kotba, u hu l-editur ta' tliet kotba storiċi oħra. Matul il-ħidma akkademika tiegħu, Dr Mercieca organizza numru ta' konferenzi akkademiċi fuq suġġetti differenti tal-istorja u okkupa l-kariga ta' Direttur tal-Istitut tal-Mediterran fl-Università ta' Malta. Illum, Dr Simon Mercieca imexxi programm dwar id-demografija storika fi ħdan id-Dipartiment tal-Istorja fl-Università ta' Malta. L-Isfidi Demografiċi tal-Bieraħ, tal-Lum u ta' Għada: Ħarsa Storika minn Zmien il-Gvern ta' Gorġ Borg Olivier sal-Lum Hu ta' pjaċir u unur għalija Ilum li ninsab fostkom biex nagħmel dan id-diskors kommemorattiv biex jitfakkar wieħed mill-Prim Ministri ewlenin ta' pajjiżna u l-ewwel Prim Ministru ta' Malta Indipendenti. Jiena, lil Ġorġ Borg Olivier ma niftakrux bħala politiku. Anki jekk twilidt meta hu kien Prim Ministru u għandi memorji vagi ħafna tal- elezzjoni t l-1976 u l-kampanja elettorali ta' dik il-ħabta, nista' ngħid li bħala Prim Ministru hu jmur lil hinn mill- memorja personali tiegħi. Għalhekk, il-memorja tiegħu nista' biss nibniha mid-dokumenti storiċi u mid-diskori li jiena kont nisma' dwaru fir-rettorika politika tat-tmiem is-sebgħinijiet u l-bidu tat-tmeninijiet tas-seklu l-ieħor. L-isfidi strateġiċi ewlenin Waħda mill-akkużi politiċi li kienet issir lill-Gvern ta' Ġorġ Borg Olivier ta' bejn l-1962 u l-1971 hija li kien Gvern kajman u maqtugħ mir-realtajiet soċjali u t-tbatijiet tal-poplu Malti ta' dik il-ħabta. Il-problemi soċjali kienu kbar u fit-transizzjoni demokratika ta l-Indipendenza, dawn il-problemi kienu jidhru ferm akbar għaliex issa konna rajna f'idejna u aħna biss, bħala poplu, konna responsabbli mis-soluzzjoni tagħhom. Kienu problemi primarjament marbuta mad-daqs tal-popolazzjoni ta' pajjiżna.Għalhekk, jiena ħassejt li f'dan l-istudju dwar il-persuna tal-Prim Ministru Ġorġ Borg Olivier, inħares lejn dan l-aspett partikulari u nara l-isfidi demografiċi li dan il-gvern kellu jaffaċċja. Biss, m'iniex se nieqaf f'din il-ħarsa ħafifa tiegħi mas-sittinijiet. Irrid immur lil hinn minn hekk u nara jekk is-soluzzjonijiet jew il-viżjonijiet offruti f'dik il-ħabta għadx għandhom relevanza Ilum. Bil-kelma demografija, normalment, wieħed jifhem 'l-istudju xjentifiku tal-popolazzjoni umana, primarjament fir- rigward tad-daqs, l-istruttura u l-iżvilupp tagħha''. F'Malta kellna popolazzjoni li kienet (u kif fil-fatt għadha) ħafna ikbar mid-daqs li l-gżira tagħna ġeografikament tiflaħ. Biex inkun ċar f'dan id-diskors tiegħi, id-daqs ġeografiku ta' Malta jiflaħ popolazzjoni ta' bejn 15,000 u 20,000 ruħ. Jiġifieri, din hija l-popolazzjoni li gżira d-daqs tagħna tagħmilha possibbli li tkun awto-suffiċjenti mingħajr il- bżonn ta' importazzjoni ta' riżorsi minn barra. Kif jinqabeż dan il-limitu, hemm bżonn ta' għajnuna minn barra, u din jeħtieġ tiġi permezz ta' kuntatti diplomatiċi u kummerċjali, kif fil-fatt l-istorja tagħna turina tant tajjeb, Għalhekk, matul iż-żminijiet, b'mod speċjali meta din iċ-ċifra bdiet tinqabeż sewwa, Malta kellha tiddependi aktar u aktar fuq l-importazzjoni minn barra għall-għajxien tagħha. Minħabba dawn il-limitazzjonijiet fiżiċi, l-istoriku magħruf Franċiż dwar l-istorja tal-Mediterran, Ferdinand Braudel, kien qal li l-gżejjer żgħar tal-Mediterran huma dinjiet magħluqa, jew kif isejħilhom huwa, 'isolated worids', definizzjoni li għadha sal-lum tnibbex il-ħsieb ta' ħafna storiċi. Normalment, postijiet iżolati jipproduċu popolazzjoni żgħira. Malta, iżda, irnexxielha tipproduċi popolazzjoni ħafna ikbar mid-daqs tagħha. Ikun dan il-fatt tal-popolazzjoni profikwa li jwassal — jekk mhux ukoll jiddetermina — biex jagħmel minn din l-art f'nofs il-Mediterran stat sovran. Din id-densità demografika għenet lill-poplu Malti biex jitlob id-dritt għall-Indipendenza, li nkisbet minn Ġorġ Barg Olivier fl-1964. Dan, illum hu fatt storiku rikonoxxut minn kulħadd. Ma hemmx dubju li dan il-fattur demografiku kien se jkun l-isfida ewlenija għal kull gvern li kellu jmexxi lil Malta mill-Indipendenza 1 quddiem. Għalhekk, il-ministru tas-social policu, ma' dak tal-Edukazzjoni, il-Finanzi, l-Affarijiet Barranin u l-Ambjent isir wieħed mill-aktar ministeri importanti, u dan normalment ikun fdat lil-wieħed mis-senior members fost id-deputati. Quddiem dan il-fatt storiku, wieħed allura jistaqsi kemm hemm verità fl-akkuża politika li l-gvern immexxi minn Ġorġ Borg Olivier ta' bejn l-1962 u l-1971 kien wieħed rieqed, bla kuxjenza soċjali, u maqtugħ mill-problemi soċjali ta' dik il-ħabta7 Veramentkien gvern — bħal ma kont nisma' fi tfuliti fid-dibattiti politiċi jew għand tal-merċa — li l-unika soluzzjoni li kellu għall-problemi soċjali jew demografiċi kienet l-emigrazzjoni, jew kif kienet deskritta fil- lingwaġġ politiku ta' dak iż-żmien, bħala l-eżilju tal-massa minn pajjiżna2 Biex wieħed jibda jirrispondi dawn id-domandi, wieħed irid l-ewwel jidentifika l-għodda li biħsiebu juża f'dan ir-rigward. L-ewwel għodda hija dik tad-dokumenti storiċi, li f'dan il-każ se jkunu ċ-ċensimenti tal-epoka. Bejn l-1962 u l-1971 kienu saru żewġ ċensimenti relevanti, jiġifieri dak tal-1957 u l-ieħor li sar fl-1967. Naħseb li dawn iċ- ċensimenti jistgħu jagħtuna stampa tat-tibdil soċjali li kien qed iseħħ f'pajjiżna matul dan il-perijodu. X'sab Ġorġ Borg Olivier fl-19627 Fl-1957, il-popolazzjoni tal-gżira kienet ta' 319,620. Dan kien ifisser li mill-1842,7 meta kien sar l-ewwel ċensiment mill-ħakkiem Ingliż, Malta kellha żieda fil-popolazzjoni bir-rata ta' 0.9098 fis-sena, Din ir-rata taqbel sew ma' dik li kienet qed tkun esperjenzata fid-dinja f'dik il-ħabta; anki jekk f'termini Mediterranji, din kienet inqas minn dik ta' Ċipru u fl-istess livell tal-Afrika (1.09), imma ħafna ikbar minn dik tal-Gran Britannja (0.58). Ġorġ Borg Olivier sab pajjiż li kien qed jinbidel b'mod radikali fil-fiżonomija urbana tiegħu. Zli sa qabel l-1957 kienu mitqiesa bħala suburbani — bħal ma kienu dawk tal-Ħamrun, Santa Venera, L-Imsida u Tal-Pjetà — issa bdew jitqiesu bħala parti ċentrali mill-qalba urbana ta' Malta. Jiġifieri tqiegħdu fuq l-istess livell tal-Belt Valletta, il-Furjana u l-Ibliet tal-Kottonera.3 Anki Ħ'Attard, Ħal Balzan, Birkirkara, Ħal Lija u Ħal Qormi ma baqgħux jitqiesu esklussivament zoni rurali, iżda bdew jiġu kklassifikati bħala zoni ċentrali urbani, 2 Il-popolazzjoni fl-1842 kienet ta' 114, 499, 3: Malta Census 1957 The Maltese Islands Ġeneral Report, Volume 1, Text, Central Office of Statisties Malta, Bla data, , Chapter 2, p. iv. Erbgħa minn kull ħamest idjar kellhom is-servizz tad-dawl u tal-ilma, waqt li tliet kwarti tad-djar kienu magħquda mad-drenaġġ pubbliku. 2696 kienu sidien ta' djarhom, waqt li 6796 kienu bil-kera, 796 kienu jgħixu fi djar furnished,5 waqt li kien għad hemm 1.96 li jgħixu fil-kerrejjiet, jiġifieri fi kmamar mingħajr faċilitajiet sanitarji. Dawn kienu jkunu komuni għall-inkwilini kollha. fF'dak li kellu x'jaqsam max-xogħol, it-tkabbir fl-edukazzjoni kien qed iwassal biex iżid in-numru tan-nies li kienu qed isibu impjieg, jew kif jingħad bl-Ingliż, ikunu ''gainfulli occupied'7 Min- naħa l-oħra, in-nies li jaħdmu fir-raba' bdew jonqsu sew, waqt li xogħol ieħor tradizzjonali bħal dak tal-bizzilla u l-ħjata kien qed jonqos b'rata mgħaġġla ħafna. Biss, l-ekonomija kienet sejra tajjeb, bħal ma kien jidher mill-fatt li n-numru tal-bejjiegħa bil-karettun jew tal-monti (hawkers) kienu wkoll qegħdin jongsu. Żieda f'dan is-settur kienet f'dik il-ħabta mitqiesa tfisser li l-prospetti tax-xogħol ma kinux tajbin. Normalment, in-numru tal-bejjiegħa tat-triq ikun għoli fi żminijiet ta' kriżi ekonomika jew meta jkun hemm żieda f'dawk il-persuni li ma jaħdmuxs — wieħed kien jarma jbigħ biex idawwar ir-rota. In-numru ta' dawk li kienu jaħdmu kien leħaq iċ-ċifra ta' 93, 286. Dan kien ifisser li kien hemm żieda miċ-ċensiment l-ieħor li kien sar fl-1948, sena mitqiesa mill-istess ċensiment bħala waħda tajba meta kien hemm xogħol għal — kulħadd f'pajjiżna minħabba r-rikostruzzjoni ta' wara l-gwerra. Tmiem il-gwerra ġab miegħu dak li nistgħu nsejħulu bħala full emplojment. Infatti, fil-perijodu eżatt ta' wara l-gwerra, kien hemm 'vert little unemplojment, in fact in some occupations, especiallu in those associated with reconstruction, there was a labour shortage'.5 Iżda dan kien biss boom artifiċjali, li malajr spiċċa. Hekk kif ir-rikostruzzjoni tal-gżira spiċċat, is-sitwazzjoni ekonomika, speċjalment dik tax-xogħol, bdiet tmur għall-agħar. Mill-1954, ir-rata tal-emigrazzjoni minn pajjiżna bdiet tiżdied. L-emigrazzjoni kienet ta' madwar 7,000 persuna fis-sena. Kienet is-soluzzjoni primarja għall-popolazzjoni għolja taż-żgħażagħ fis-soċjetà Maltija, u din kienet ir-raġuni primarja għala l-qgħad kien baxx f'dik il-ħabta. ġenfiz X'ġara sew fil-qasam demografiku fis-sittinijiet Għalhekk, l-ikbar sfida li kellu quddiemu l-Gvern ta' Ġorġ Borg Olivier kienet dik demografika, għaliex din l-emigrazzjoni daqshekk għolja kienet ġejja mir-rata tat-tkabbir tal-popolazzjoni. Fuq naħa, Malta kienet ġa bdiet dieħla f'dik li Coole u Hoover isejħu bħala t-transizzjoni demografika, jiġifieri diġà kien beda jiġi pprattikat il- kontroll tat-twelid, għaliex għall-ewwel darba fl-istorja demografika ta' pajjiżna, ikun fis-snin ħamsin li n-numru tat-trabi ma jibqax il-faxxa l-aktar numeruża tal-popolazzjoni ta' Malta, meta kkomparata ma' faxex oħrajn ta' Jekk dan jidher bħala xi ħaga pożittiva, warajha kien hemm ukoll biċċa wġigħ tar-ras għall-gvern ta' Borg Olivier, għaliex anki jekk mis-snin ħamsin 'il quddiem bdejna nagħmlu inqas tfal, f'termini ta' xogħol, dan sab quddiemu l-faxxa tat-trabi li twieldu wara l-gwerra, fil-perijodu magħruf bħala l-babi; boom. Dawn issa kienu saru ż-żgħażagħ u l-adulti tas-sittinijiet. Wieħed irid jiftakar li gwerer jew kriżijiet oħra kbar iġibu magħhom dewrmiem fiż-żwiġijiet, b'ħafna koppji u għarajjes tmiem tal-istess gwerer jew kriżijiet. Dan ġara wkoll f'Malta wara l-1945. Koppji aktar żgħar fl-età fittxew issa li jiżżewġu meta mqabbla mas-snin ta' qabel. Dan ifisser li aktar mal-koppji jkunu żgħar aktar kien ikun hemm iċ- ċans għal ikbar numru ta' tfal fil-familja..Fuq kollox, minn wara t-Tieni Gwerra 'l quddiem, ir-rata tal-imwiet fost it-trabi bdiet tonqos sew, u dan wassal biex anki jekk konna bdejna bil-mod innaqqsu r-rata tat-twelid tagħna, xorta waħda l-popolazzjoni baqgħet tikber, għaliex aktar trabi issa kienu qed jibqgħu ħajjin.'is-soluzzjonijiet li l-gvern ta' Borg Olivier ried issa jsib kienu dawk li jiddiversifika l-ekonomija, jintroduċi politika ġdida industrijali, u jagħmel lill-gżira tiddependi inqas fuq in-nefqa militari. Biex l-affarijiet ikomplu jikkumplikaw ruħhom, il-fatt li l-istat Malti hu magħmul minn żewġ gżejjer kompla kabbar l-isfidi, għaliex jekk Malta kienet qed tbati mill-fatt li hija gżira u allura mitqiesa maqtugħa mill-kontinent, Għawdex spiċċa gżira ġewwa gżira, bir-riżultat li s-sitwazzjoni f'Għawdex kienet soċjalment u ekonomikament aktar ħażina minn dik f'Malta. 10 Census, 1957, Chapter 10, p. il. li Census 1957, Chapter 3, p. il. u pressanti, li ċ-ċensiment ipprogrammat għas-sena 1961 tmexxa 'l quddiem u sar fl-1957. ZIl-pożizzjonijiet politiċi li ħa Ġorġ Borg Olivier mhux bil-fors li kienu kollha qed jiġu mifhuma miż-żgħażagħ, speċjalment dawk li kienu ġejjin mill-faxex l-aktar foqra tas-soċjetà u allura kellhom bżonnijiet u sfidi akbar quddiemhom. Il-pressjonijiet trejdunjonistiċi militanti ta' dik il-ħabta kienu wkoll qed iħallu l-effetti tagħhom, li mhux bilfors kienu pożittivi, anki jekk f'dan il-perijodu dehru bħala bżonjużi. Biss, ikun żball storiku li jingħad H Ġorġ Borg Olivier kien maqtugħ minn din ir-realtà ġdida li l-gvern tiegħu kien qed jaffaċċja. Anki jekk l-għażla jew il-kompożizzjoni tal-kabinett mhux dejjem għenet l-immaġni politika ta' dan il-gvern, żgur li f'dak li kien il-qasam soċjali u demografiku nkisbu suċċessi kbar. Hawnhekk, nixtieq nieħu din l-okkażjoni biex insellem lill-fignra ta' Ċensu Tabone, li ħalliena din is-sena, Hu serva bħala Ministru tax-Xogħol, l-Impjiegi, is-Sigurtà u l-Emigrazzjoni bejn l-1966 u l-1971. Matul il- perijodu tiegħu, Ċensu Tabone affronta b'għaqal l-isfidi strateġiċi ewlenin billi kompla jaħdem talli jżid l-impjiegi f'pajjiżna — fattur li irnexxielu jilħaq għaliex ir-rata tal-qgħad ġabha l-aktar waħda baxxa, u dan ir-riżultat intlaħaq f'kuntest ta' rundown mis-servizzi. Fuq kollox, hu daħħal liġi H tobbliga lil min iħaddem biex jimpjega persuni b'diżabbiltà waqtli uża l-pożizzjoni tiegħu biex għamel pressjoni ħalli jinfetħu fabbriki wkoll f'Għawdex biex b'hekk anki din il-gżira tidħol fl-era industrijali, waqt li ħadem biex ikun hawn relazzjonijiet industrijali sereni. Kif qalli wieħed minn uliedu, 'Mhux l-ewwel darba li d-Daddv u l-mamà kienu jkunu f'vaganza u kien iċempillu Ġorg Borg Olivier u jgħidlu, 'Ċens, hawn strike — Ejja lura''. Jiena ma għandix dubju li storikament Ċensu Tabone kien għamel xogħlu tajjeb ħafna u kkrea l-bażi neċessarja li fuqha wieħed seta' jibni l-programmi soċjali futuri. Ir-riżultati tal- politika soċjali ta' Borg Olivier ġa kienu jidhru tajjeb fiċ-Ċensiment tal-1967, X'kienu s-suċċessi fil-livell demografiku ta' Borg Olivier2 Fil-bidu tat-tieni legiżlatura ta' Borg Olivier, il-popolazzjoni kienet issa ta' 314,175. Dan kien ifisser li kien hemm tnaqqis, meta mqabbla ma' dik tal-1957, ta' 5,445. Iċ-ċensiment jispjega li dan kien dovut għal 'the net loss long- Biss, din ir-rata waħidha ma setgħetx iġġib dan l-effett. Ried ikun hemm raġuni jew raġunijiet oħra ta' natura demografika. Ir-raġuni prinċipali kienet li matul is-sittinijiet, il-kontroll tat-twelid kompla jikber fost il- li fid-demografija jissejħu live-birthsiln-numru ta' dawk li kienu qed jaħdmu bi qligħ kien 94,303. Kien hemm żieda fil-parteċipazzjoni tan-nisa fid-dinja tax-xogħol. L-età fid-dinja tax-xogħol kienet waħda pjuttost għolja; għalhekk, il-faxxa tal-irgiel li kienu jfittxu x-xogħol kienet ikbar, Għall-irġiel, l-età tax-xogħol kienet bejn l-14-il sena u l-64 sena, waqt li għan-nisa kienet bejn l-14 u d-59 sena. Dan ifisser li 7016 tal-irġiel u 1776 tan-nisa kienu qed jaħdmu. Jekk dawn ir-rati jiġu mqabbla flimkien, kienu jagħtu il-perċentaġġ ta' 41.596 tal-popolazzjoni li kienet qiegħda taħdem.SKien hemm żieda fiz-zoni urbani — Paola issa bdiet titqies bħala parti mill-urban core, jew kif kienu jsejħulha f'dak iż-żmien, l-inner harbour region.S Biss, iz-zona li matul is-sittinijiet kienet l-aktar urbana hija dik ta' Tas-Sliema, u ssir l-ikbar lokalità f'Malta, segwita mir- raħal ta' Birkirkara. 7 Wieħed irid jgħid ukoll, iżda, li Tas-Sliema ma kinetx fost dawk il-postijiet li kienu qed jikbru matul is-sittinijiet, anzi kienet zona li esperjenzat tnaqqis fil-popolazzjoni. Iz-zoni li kienu qed jikbru kienu dawk tradizzjonalment assoċjati mal-ħaddiema, jiġifieri l-Gżira, Raħal Ġdid u Bormla.$ L-industrija tal-bini kienet sejra tajjeb. Bejn l-1957 u l-1967, ir-rata tad-djar jew units ta' abitazzjoni ġodda kienet ta' 1,344 fis-sena, Dan ġab tibdil minn 73,619 għal 87,060 unit ta' housing. Dan kien ifisser li kien hemm żieda ta' 18,396 Kiber l-ammont ta' dawk li kienu sidien ta' darhom u ta' dawkli kienu issa qed joqogħdu f'dar minflok xi f'kerrejja jew appartament imkittef.2' Infatti, iċ-Ċensiment jinnota tnaqqis drastiku tan-nies li kienu qed jgħixu fil- kerrejjiet'' Fuq kollox, kważi Malta kollha ġiet konnessa mas-sistema tad-drenaġġ pubbliku ''Anki fl-emigrazzjoni kien hemm tibdil fis-sittinijiet. Jekk qabel, aktar kienu l-irġiel li kienu qed jemigraw, issa nsibu li n-numru tan- nisa beda jiżdied u b'hekk id-diskrepanza bejn is-sessi fl-emigrazzjoni naqset. Dan il-fattur juri li l-proċess tal- emanċipazzjoni femminili f'Malta kien qed jilħaq il-livelli tal-massa.9Fug kollox, matul it-tieni legiżlatura tal-gvern ta' Borg Olivieri jitfettaħ aktar il-kunċett tal-pensjonijiet, anki jekk dan il-kunċett f'Malta ma hu xejn ġdid, anzi hu antik ħafna u referenzi għalih insibuhom fi żmien l-Ordni ta' San Ġwann, speċjalment fil-każ ta' xi mara li tkun tilfet ir-raġel tagħha u kienet titlob pensjoni biex tkun tista' tgħix, bħal ma kien ġara wara l-kampanja tad-Danubju fl-1736-39. Ir-romol kollha tas-suldati Maltin kienu irċevew pensjoni. f L-espansjoni demografika twassal għall- bżonn li dawn il-kunċetti jitwessgħu.Storikament, il-kunċett tal-pensjonijiet hu marbut fl-Ewropa mal-kunċett tax-xogħol. Il-matematika wara l-pensjonijiet kienet tinħadem billi għal kull erba' jew ħames persuni li jaħdmu, tinħareġ pensjoni għall-persuna li ma taħdimx.5 Il-mudell l-aktar b'saħħtu li wera kif din is-sistema setgħet taħdem b'suċċess kien dak offrut mill-Prussja tal-Kanċillier Bismarck. Il-kunċetti ta' retirement pension u Health Insurance sustems huma ispirati minnu. Hu żviluppa l-kunċett tal-pal-as-jon-go technigue. f Waqt li tal-ewwel seta' jitmexxa 'l quddiem grazzi għas-suċċessi miksuba fil-qasam tax-xogħol fis-sittinijiet u allura tibda tinfirex il-bażi tan-nies H jistgħu jħallsu għall-pensjoni, it-tieni jkollha tistenna, bħal ma se naraw fl-amministrazzjoni l-ġdida mmexxija mill-Perit Duminku Mintoff. Biss, naħseb li jkun sew li hawn jiġi mfakkar it-twessigħ sinjifikanti f'dan il-qasam li jseħħ meta l-Maltin ingħataw id-dritt għall-ewwel darba li jmexxu l-affarijiet interni ta' pajjiżhom, jiġifieri fi żmien il-Gvern Responsabbli ta' wara l-1921, speċjalment ix-xogħol li sar mill-Unione Politica Maltese taħt it-tmexxija ta' Monsinjur Ignazio Panzavecchia. Dan ir-rikonoxximent joħroġ ċar fil-ktieb ta' Dominic Fenech, Endemic Democracj. 7 L-awtur iqisu l-ikbar kontribut ta' dan il-gvern ta' Panzavecchia, anki jekk dan l-aspett għadu ma ġiex studjat sewwa. L-istorja tal-Gvern Responsabbli kienet waħda qasira. It-tmiem tiegħu jwassal biex anki jintemm dan il-ħsieb soċjali. Iridu jkunu tmiem il-gwerra u l-għoti mill-ġdid tat-tmexxija ta' Malta f'idejn il-Maltin biex ħsibijiet soċjali, li kienu tant għal qalb l-Unione Politica Maltese, jerġgħu jibdew jimirħu b'saħħa fil-ħsieb tal-politiċi Maltin. Biss, ikun l-għoti tal-Indipedenza l-veru xprun biex il-politiċi tagħna setgħu jaħsbu fuq is-sitwazzjoni soċjali aktar minn qatt qabel. Issa kellhom ukoll l-għodda diplomatika li setgħu jużawha biex jilħqu dan l-iskop. Il-Perit Duminku Mintoff se jkun dak il-Prim Ministru li juża din l-għodda għal raġunijiet soċjali. Is-Sebgħinijiet Ġorg Borg Olivier tilef l-elezzjoni tal-1971 u — bħal ma hu mistenni minn kull persuna li verament temmen fid- demokrazija — mar fl-oppożizzjoni. B'hekk assigura t-transizzjoni demokratika fi stat żagħżugh u eks kolonja. It- tmexxija ta' Malta issa kienet fdata f'idejn il-Perit Dom Mintoff, Ma hemmx dubju, li l-Perit Mintoff, kif kelli ċ-ċans insejjaħlu f'xogħol ieħor tiegħi, kien il-bennej tas-servizzi soċjali f'pajjiżna, fis-sens li daħħal s-sistema Bismarkjana fil-qasam tas-servizzi soċjali, u estenda l-pensjoni lil kulħadd waqt li introduċa numru ta' miżuri soċjali oħrajn. Biss, mingħajr ma' nidħol fl-ebda polemika, anki jekk issa l-Perit Mintoff jappartjeni għall-istorja, jidher ċar li l-iżvilupp ekonomiku ta' pajjiżna kien imxekkel mill-fatt li l-politika ekonomika adottata f'dan il-perijodu ma bdietx tagħti r-riżultati mixtieqa, speċjalment fil-qasam tax-xogħol. Ir-reazzjoni tkun li l-gvern tal-ġurnata kkumbatta dan in-nuqqas ta' dħul ipproġettat fl-introduzzjoni ta' taxxi ġodda fuq ix-xogħol, li kien meħtieġ biex jagħmel tajjeb għal dawn is-servizzi soċjali, billi ntużat l-arma diplomatika li offriet l-Indipendenza biex jinġabru l-għotjiet minn barra.Ma hemmx dubju li fattur importanti li kkontribwixxa għal dan il-falliment kien id-deċiżjoni ħażina li tkun injorata l-għodda tal-istatistika, jiġifieri l-gvern tal-ġurnata ma ħassx il-bżonn li jagħmel iċ-ċensimenti ħalli jkollu stoek-take demografiku aġġornat. Anzi, kien diffidenti mill-istatistika għaliex bdiet turih sitwazzjonijiet xejn sbieħ. Minflok, il-politika ekonomika u soċjali kollha bdiet issir fuq il-bażi ta' intuwizzjonijiet personali u bbażata fuq tagħrif statistiku frammentarju, inkomplet u addirittura li ma kienx ta' min joqgħod fuqu '$ Mingħajr din l-għodda, is-suċċessi tal-pjani ekonomiċi ma setgħux jirnexxu, u kif seturi l-istorja, kontra kull intenzjoni tajba, kull inizjattiva li ma għandhiex il-qafas professjonali warajha hija ddestinata li tfalli, kif fil-fatt ġara. Hawn, wieħed irid ifakkar b'mod konkret li ż-żamma tal-istatistika b'mod regolari twassal pajjiż biex jagħmel il-politika tiegħu waħda ta' suċċess jew le. Napli tas-seklu tmintax offriet sfida anki lill-Ingilterra għas-supremazija fl-Ewropa meta bdiet tagħmel użu minn din l-għodda. L-Amerika ġa ddaħħal b'mod regolari l-użu taċ-ċensimenti fis-seklu tmintax u tagħmilhom parti mill-Kostituzzjoni tagħha, u l-ewwel wieħed isir fl-1790. 'Għalhekk, is-suċċess jew il-falliment ta' stat aktar għandu jkun attribwit lil dawn il-fatturi milli kif qal Max Weber, għal xi tip ta' kultura reliġjuża li jħaddan, jiġifieri jekk hux Kattoliku jew Protestant. Li ġara hu li l-pajjiżi Protestanti, iżda mhux kollha, kienu fuq quddiem fl-użu tal-istatistika. Hekk, fl-Ewropa, barra l-esperiment abortiv li kien sar f'Napli, insibu l-pajjiż Protestant tal- Iżvezja jagħmel użu miċ-ċensimenti. Fid-dinja Anglikana tal-Ingilterra, ir-redazzjoni taċ-ċensimenti tidħol wara ħafna diffikultajiet u oppożizzjonijiet mill-House of Lords fl-1800. L-Awstralja tagħmel l-ewwel ċensiment tagħha fl-1828. Biss, f'dawk l-istati kattoliċi li bħal Napli daħħlu din l-għodda, ir-riżultati dehru mal-ewwel. Fi Quebec, il-Kanada, l-użu taċ-ċensiment daħal fl-1665 u mhux ta' b'xejn li dan l-istat irnexxielu jżomm l-awtonomija tiegħu f'dinja li għal Weber kienet Protestanta.Fuq kollox, dak li se jiġri fis-sebgħinijiet f'Malta, ikompli jikkonferma dak li qed ngħid. Jiġifieri, irrespettivament minn jekk il-kultura tagħna hix Kattolika jew le, dan in-nuqqas ta' ġbir b'mod sistematiku ta' statistika, iwassal għal nuqqas ta' ppjanar ekonomiku tajjeb. Mintoff jimmudella l-istat Malti fuq dak li jissejjaħ fi-Franza bħala l-istat Ġakobin, jiġifieri l-istat irid jaħseb għaċ-ċittadin min-nieqa sal-qabar, Għalhekk din l-għodda kienet indispensabbli. Id-dħul tas-servizzi soċjali dehru soluzzjoni għal ħafna. Kważi, kważi nazzarda ngħid, li l-politika soċjali tant kienet b'saħħitha li ħadet post ix-xogħol u kkreat illużjoni għal xi wħud li setgħu jgħixu bla ma jaħdmu. Iżda l-konferma li mhux kollox kien miexi sew fil-politika ekonomika toħroġ mill-figuri tal- emigrazzjoni. Bejn l-1971 u l-1974, insibu li din bdiet tiżdied kull sena u leħqet numru rekord fl-1974.5 Hawn, wieħed irid ifakkar li l-emigrazzjoni f'pajjiżna kienet prinċipalment relatata max-xogħol, u għalhekk din iż- żieda turi biċ-ċar li l-qgħad kien reġa' beda jżid; biss, ittaffa mill-miżuri soċjali. Għal Mintoff, is-soluzzjoni aħħarija kienet l-użu tad-diplomazija, b'mod partikulari l-għajnuna diretta finanzjarja li hu beda jitlob mingħand pajjiżi fil-qrib bħal-Libja u l-Alġerijat' jew dawk fil-bogħod, bħaċ-Ċina. Magħhom naraw il-kreazzjoni ta' korporazzjonijiet parastatali ħalli jassorbu n-nies qiegħda, Hawnhekk ikun tajjeb li nirritornaw għaċ-ċensiment tal-1957. F'dan iċ-ċensiment kienet saret previżjoni dwar kemm kienet se tikber il-popolazzjoni Maltija sal-1980. L-ewwel stima kienet li t-tkabbir tal-popolazzjoni kien se jkun ta 1.46 fis-sena. Dan kien ifisser li sal-1980, il-popolazzjoni ta' Malta kellha tasal sa 418,000 ruħ. Fil-verità, din ma ntlaħqitx, u għadna ma Iħaqnihiex sal-lum. Biex tintlaħaq din il-figura, l-emigrazzjoni kellha titniżżel bi 2. Min-naħa l-oħra, jekk l-emigrazzjoni kienet se tibqa' statika bħal ma kienet fis-snin ħamsin, jiġifieri ta' 7,000 emigrant fis-sena, allura l-popolazzjoni kienet anki tonqos u fl-1980 kellha tasal għal madwar 300,000. Fil-fatt, il- popolazzjoni kienet aktar minn hekk. Skont iċ-ċensiment tal-1985, Malta kellha 345,218.55 Dan juri kemm baqgħet 32 Simon Mercieca, 'Il-Perit Duminku Mintoff u l-Immakulata (1916-2012) Appendiċi 1', Bejn Storja u Miti. Ġabra ta' kitbiet dwar Duminku Mintoff, Horizons, 2012, (forthcomine). Mhux paġinat, għolja l-emigrazzjoni matul is-snin sebgħin. Min-naħa l-oħra, mingħajr xejn emigrazzjoni, l-estimi kienu li sal- 1980, il-popolazzjoni kellha taqbeż in-nofs miljun ruħ.tFuq kollox kien ġa qed isir tbassir li sal-1980, it-tendenza ta' dawk il-persuni li kellhom sittin sena jew aktar u li kienu se jibqgħu jaħdmu wara l-età tal-pensjoni, kellha tikber. Iżda minħabba l-qagħda ekonomika tant ħażina fil-bidu tat-tmeninijiet, din l-idea kellha tkun skoraġġita għal kollox, Fuq kollox, it-tmiem tal-bażi militari fl-1979 kompliet tagħmel is-sitwazzjoni tax-xogħol f'pajjiżna aktar diffiċli. Għal darba oħra, is-soluzzjoni kienet f'intervent dirett issa permezz tal-ħolqien ta' korpi bħal Dirgħajn il- Maltin, Iżra'u Rabbi, eċċ. Ma hemmx dubju li parti minn dawn il-problemi kienu ġejjin mill-fatt li l-istat naqas milli jagħmel ċensiment. Dan suppost sar fl-1977. B'ċensiment, wieħed seta' jippjana aħjar għat-tibdiliet kbar ekonomiċi li tmiem il-bażi militari kienet se ġġib magħha. Dan in-nuqqas finalment jiġi kkoreġut fl-1985. Għalhekk, issa wieħed jista' jara sew x'kien ġara fl-erbatax-il sena ta' qabel, anki jekk ċertu spjegazzjonijiet f'dan iċ-ċensiment jidhru li mhux eżatti ħalli titgħatta l-vera sitwazzjoni ta' Malta,s5 Kontra dakli ġara fl-1967, il-popolazzjoni terġa' tibda tiżdied matul is-sebgħinijiet, tendenza li tibqa' sejra sażmienna. Hawnhekk, iż-żieda ma għandhiex tkun attribwita għal xi kambjamenti fil-kultura sesswali. Anzi, it-transizzjoni demografika kompliet tissaħħaħ u aktar familji bdew ikunu żgħar fin-numru tat-tfal, Bla dubju, l-iżviluppi li bdew iseħħu fid-dinja xjentifika, b'mod partikulari fid-dinja tal-mediċina, u anki r-riformi soċjali, wasslu biex aktar nies bdew jgħixu ħajja itwal. Allura, ir-rata tal-imwiet kompliet tonqos. l L: Meta wieħed jaqta r-rapport taċ-ċensiment tal-1985, jinduna bl-enfasi kbira li saret fuq naħa dwar il-bżonn li wieħed jagħmel ċensiment bl-ispjeġa tal-użu differenti li wieħed jista' jagħmel minn din l-għodda. Donnu kien hemm bżonn ġustifikazzjoni politika għala sar dan iċ-ċensiment, Fuq kollox, issir anki referenza għal kemm ġie jiswa dan iċ-ċensiment, jiġifieri 80,000 lira Maltin (p. 20). Jidher ċar li kien hemm min ra f'din in-nefqa ħela ta' flus. Fuq kollox, meta ssir id-diskussjoni dwar in-numru għoli ta' djar vojta, ikun bemm enfasi qawwija fir-rapport biex ikun spjegat dan il-fatt. Ir-raġuni prinċipali mogħtija kienet li dawn id-djar vojta kienu għall-użu ta' villeġġatura, Biss, fost il-postijiet fejn kien hemm numru għoli ta' propjetà vojta, insibu l-Mosta, li ma hux post ta' villeġġatura (p. 102 - 103). Fiż-żmien meta r-requisition ta' propjetà mhux dekontrollata tal-privat mill-gvern kienet għadha in vigore, dan in-numru kien juri ċertu staġnar ekonomiku għaliex kien hemm problema fil-bejgħ tal-propjetà. Id-domanda kienet għadha ma qabżietx il-bżonn. Fuq kollox, wieħed ma jistax jeskludi xi manumissjonijiet oħra biex tinħeba l-istampa eżatta tas-sitwazzjoni għal raġunijiet politiċi. Biss, probabbilment, l-ikbar arma li se tintuża biex trażżan it-tkabbir tal-popolazzjoni, jew aħjar tar-rata ogħla tat-twelid tat-trabi, kienet dik li l-età taż-żwieġ bdiet bil-mod il-mod tiżdied, fenomenu li narawh dieħel sew fis- sittinijiet u jitkompla fis-snin ta' wara. L-introduzzjoni taċ-children allowances kellha sservi ta' mezz għall-kontroll tat-twelid, jiġifieri li tħajjar lill-koppji biex jillimitaw it-tfal għal tlieta. Naħseb li din il-miżura għolliet aktar milli naqqset il-fertilità tal-koppji miżżewġa, għaliex inkoraġġiet lill-koppji li jġibu sa tlett itfal minflok inqasl Infatti, mill-1948, id-daqs tal-familja ma' tantx varja. Fl-1967 kien ta' 3.96. Skont il-Household Budgetarv Surver li sar fl-1980, id-daqs tal-ħouseħolds kien 3.80, waqt li fiċ-ċensiment tal-1985, dan niżel għal 3.3. Fil-livell demografiku, meta wieħed jitkellem li jżomm it-twelid f'livell ta' tliet ulied ikun qed jassigura li jżomm l-istess ammont ta' popolazzjoni mingħajr ma jikkawża tkabbir fiha, Min-naħa l-oħra, il-politika tax-xogħol — anki dik tal-bini tad-djar — tispiċċa prattikament monopolju tal-istat. Anki jekk il-popolazzjoni żdiedet, il-bini battal kompla jikber waqt li issa n-nies inġenerali bdew joqogħdu f'units ħafna iċken minn qabel $ Il-kultura ġenerali kienet li tiskuraġġixxi l-intrapriża privata f'dan il-qasam sakemm imbagħad ikun hemm bdil totali tar-rotta fil-bidu tas-snin tmenin, grazzi fuq naħa għall-iskemi li ġew introdotti u fuq l-oħra għaliex numru ta' nies ħassewhom li kienu qed ikunu politikament esklużi milli jingħataw postijiet tal-Gvern, waqt li s-suq tal-kerà kien ineżistenti, Dan kollu wassal biex ħafna aktar familji fittxew li jsiru s-sidien ta' djarhom.Minħabba f'hekk, numru ta' previżjonijiet li saru fl-1957 mhux talli ma ntlaħqux, talli ddewum b'aktar minn 20 sena, u kien biss riċentement li aktar nies qed jagħlu li jibqgħu jaħdmu wara l-et'à tas-sittin sena, waqt li l-kambjamenti demografiċi wasslu anki biex bil-mod il-mod tibda tinbidel l-età tal-pensjoni. Ekonomikament, illum aħna mexjin biex il-pensjoni tibda tinħadem fuq ir-rata li għal kull persuna li taħdem hemm wieħed li jieħu l-pensjoni. : Ħarsa lejn il-Preżent Iżda x'inhuma l-isfidi lum għal Malta meta l-popolazzjoni residenti laħqet l-416,055 ruħ fuq 317-il kilometru kwadru, jiġifieri għandha densità demografika ta' madwar 1,300 persuna għal kull kilometru kwadru Anki b'popolazzjoni daqshekk kbira, xorta waħda Malta tibqa' kommunità żgħira f'nofs il-Mediterran. Iżda bħal kull komunità oħra tad-daqs tagħha, Malta għandha quddiemha sfidi demografiċi ġodda, kemm f'livell internazzjonali u wisq aktar f'dak lokali,Jekk il-gvernijiet tas-sittinijiet u tas-sebgħinijiet kellhom il-kriżi demografika kkawżata mill-babi; boom, il-gvernijiet ta' wara d-disgħinijiet bdew bil-mod il-mod jaffaċċjaw il-problema demografika kkawżata mill-babu crack. Illum, ir-rata tal-fertilità f'Malta hija inqas minn dik Taljana.3' Jekk wieħed ħaseb, kif kien jingħad fit-tmeninijiet — speċjalment fuq il-bażi tal-kritika Marxista — li t-tnaqqis tat-trabi fil-familja kien se jsolvi l-problemi ekonomiċi, dan ikkrea oħrajn ġodda. Kien jingħad, dik il-ħabta, li b'inqas tfal wieħed seta' jgħix ekonomikament aħjar, Ilum, tletin sena wara, indunajna li din l-għajta Malthusjana għamlet is-sistema tas-social welfare kif ipproġettata minn Bismarck mhux aktar sostenibbli. Quddiem il-fenomenu li l-fertilità qiegħda dejjem tonqos fl-Ewropa, numru ta' ekonomisti qegħdin jipprevedu aktar miżuri fiskali ħorox jekk l-Ewropa trid tibqa' żżomm is-social welfare li jeżisti bħalissa. Fuq kollox, tibdil demografiku jkollu effetti ta' natura politika, Il-kambjamenti li qed naraw iseħħu fl-Afrika ta' Fuq huma anki ir-riżultat ta' tibdil demografiku. Kontra dak kollu li naħsbu, l-Afrika ta' Fuq ilum tinsab għaddejja hija wkoll mit-transizzjoni demografika, u n-numru ta' familji li qed ikollhom numru iċken ta' tfal qed jiżdied u mhux jonqos ta' kull sena f'dan ir-reġjun, Għalhekk, l-għajta għal għajxien aktar diċenti u għal aktar drittijiet hija parti minn din it-transizzjoni demografika, għaliex b'inqas tfal, il-familji jistgħu fuq naħa jaqsmu r-riżorsi ekonomiċi u edukattivi aħjar. Fuq kollox, dan mhu xejn ġdid. 'L hekk imsejħa 'rivoluzzjoni tal-1968' £ Franza u protesti oħrajn Ir-rata tal-fertilità fl-Italja u l-Ġermanja hija ta' 1.37. Malta u l-Portugall hija inqas u qiegħda .,33. Iżda simili bħal dawk li seħħew fost l-istudenti universitarji fl-Italja, għandhom l-istess għeruq demografiċi. Min-naħa l-oħra, fuq il-medda tas-snin, bħalma qed turi l-Ewropa, il-fenomenu ta' inqas tfal ifisser inqas żgħażagħ, u allura inqas xogħol għaliex ikun hemm inqas konsum. Fil-livell lokali, iż-żieda fil-popolazzjoni ġejja primarjament mill-fatt li matul dawn l-aħħar ħamsa u tletin sena, is-servizzi tas-saħħa komplew jissaħħu f'pajjiżna bir-riżultat li issa mhux biss il-persuni qed jgħixu aktar, iżda qed jirnexxilna ntawlu l-perijodu tax-xjuħija. Malta Ilum tinsab f'l-istess livell tal-Istati Uniti, fejn jidħol it-tbassir ta' kemm persuna tista' tgħix (life expectancu), jiġifieri l-medja hija ta' madwar tmenin sena. Iżda dan qed iġib problemi ġodda. L-ewwel hemm id-diskussjoni ta' natura soċjali u magħha qed tiżdied dik ta' kemm is-servizzi soċjali se jibqgħu sostenibbli fil-futur. Fl-ewwel każ tidħol it-teorija magħrufa bħala fhe-empiv- nestconcept. Minħabba ċ-ċokon fid-daqs tal-familja — li hdejna narawha tidħol fis-seħħ mis-snin ħamsin 'il quddiem — din l-amministrazzjoni, u wisq aktar dawk futuri, se jkollhom aktar xjuħ li se jispiċċaw jgħixu waħidhom (empti; nest). Fl-1985, il-persuni li jgħixu waħidhom kienu jagħmlu 13.4 tal-ħouseholds Maltin. Skont l-aħħar ċensiment li sar din is-sena, dan il-perċentaġġ tela' għal 2496; biss, fir-realtà, dan jista' anki qed ileħħaq l-34.496. Dan ifisser ukoll li għandek 8.66 96 tal-popolazzjoni tgħix waħidha, waqt li għandek 1.296 tal-popolazzjoni tgħix f'xi istituzzjoni $ It-tieni aspett jiffoka fuq it-teoriji ġodda ta' natura neo-Malthusjana, fosthom dik ta' Garrett Hardin, li titkellem dwar 'The Tragedu of the Commons'. Din it-teorija tgħaqqad l-ekoloġija mal-ekonomija u l-isfruttar tar-riżorsi 39 Skont l-aħħar statistika proviżorja, in-numru ta' households privati hu 150,051. In-numru ta' dawk li jissejħu one-person household (irrelevanti ta' liema età) jammontaw għal 36,022; in-numru ta' persuni li jgħixu waħidhom u li għandhom l-età ta' aktar minn 60 sena, hu 18,127. In-numru ta' houseħolds li fihom aktar minn membru wieħed, iżda li wieħed jew aktar minn dawn il-membri għandhom 'il fuq minn sittin sena, jammontaw għal 18,920, fuq total ta' 39,673 individwu. In-numru ta' persuni fl-età 'l fuq mis-sittin sena ui li jgħixu f'xi istituzzjoni jammonta għal 5,018. naturali minn pajjiżi tat-Tielet Dinja, fejn it-transizzjoni demografika għadha fil-bidu tagħha. Dawn it-teoriji jdur mal-idea prinċipali li d-dinja hija xi forma ta' spaceship. Mhux ta' b'xejn li meta qed jingħadu dawn it-tipi ta' diskorsi fil-kamp politiku lokali, aktar iva milli le, qed ikunu teoritiċi iżda fil-istess ħin deterministiċi. Fi kliem aktar sempliċi, il-fatt qed jitlaq mit-teorija, aktar milli t-teorija qed tinbena fuq il-fatti Il-kunċett li wieħed jista' jafda fuq l-istat għall-bżonnijiet kollha tiegħu kien żbaljat, Din l-idea hija inparti espressa minn Garrett Hardin. Dawk l-istati li ppruvaw, bħal ma rajna fis-sebgħinijiet f'pajjiżna, li jagħtu kollox liċ-ċittadini tagħhom, spiċċaw mikula mill-burokrazija li din is-sistema kkreat; biss, l-ikbar sfida ġejja min-nefqa soċjali li kull ma tmur se tikber aktar mal-popolazzjoni issir aktar anzjana. Is-suċċess jinsab fl-element tal-għaqal fit-tmexxija u fil-fatt li l-leġiżlatur ma jibżax jieħu dawk il-miżuri li rihux bil-fors ikunu popolari. Fl-ewwellivell hemm dak tal-pensjonijiet. Matul dawn l-aħħar snin rajna miżuri fejn, biex ikunu salvati l-pensjonijiet, kien hemm bżonn li tiżdied l-età tal-pensjoni - miżura li ġa ttieħdet. Biss, iż-żieda fil-persuni anzjani se tkompli ġġib sfidi aktar fil-qasam tas-saħħa. Dawn is-servizzi jridu jkomplu jsiru aktar personalizzati u ffukati. Għalhekk, il-qasam tal-kura tal-anzjani se jkompli jikber, mhux biss f'termini ta' nursing, iżda wkoll f'termini kulturali u soċjali. Wieħed jinnota b'sodisfazzjoni li Malta hija fuq quddiem f'dan il-qasam, u ċerti inizjattivi li jiena kelli ċ-ċans immexxi 'l quddiem — bħal ma huma dawk fis-settur tal-Performing Arts fl-Università — qed iwasslu biex issa qed ikun studjat aħjar kif l-anzjani tagħna jistgħu jibagħu jħossuhom aktar parti mis-soċjetà Maltija permezz tal- kultura, Ngħidha b'wiċċi minn quddiem li jien ma jiniex wieħed minn dawk li jiffavorixxu t-teorija ta' Hardin, anki jekk wieħed irid jirrikonoxxi li dak kollu espress ma jfissirx li ma għandux valur akkademiku. Anzi, il-provokazzjoni tal-ħsieb hi importanti ħafna, Waqt li fil-livell teoritiku, bħal kull teorija oħra, din għandha l-valur tagħha, flivell prattiku qed twassal għal aktar sofferenzi, speċjalment fost dawk li huma żvantaġġati fis-soċjetà tagħna. Ikun ħażin ħafna meta l-politiċi jew l-ekonomisti jeħdu l-opportunità ta' dawn it-teoriji ġodda biex iqisu lill-ħaddiema bħala kumdità ekonomika. Meta xi politiku jagħmel hekk, ikun qed jirriskja bil-kbir Il-Gvern irid ikompli jaħdem ħalli s-suq tax-xogħol ikompli jsir aktar wieħed ippersonalizzat, waqt li jibqa' jinkoraġġixxi r-ristrutturar tal-industrija fejn meħtieg. Il-unions u l-gvern iridu jaħdmu aktar ħalli jneħħu kull ostaklu f'dak li għandu x'jaqsam mal-mobbiltà tal-ħaddiema, Il-politika fil-qasam tax-xogħol trid tkompli tkun waħda li tiffavorixxi l-flessibbiltà — fattur li qed jittieħed bis-serjetà minn din l-amministrazzjoni.Jekk fis-sittinijiet u s-sebgħinijiet, il-prijorità kienet il-bini tal- fabbriki u l-ħolqien ta' korporazzjonijiet parastatali biex joffru x-xogħol liż-żgħażagħ, l-isfidi l-ġodda jinsabu ġejjin minn dawk li jissejħu labour redundancies, u x'uħud minnhom huma wirt mhux-mixtieq ta' dawn l-inizjattivi passati, Kull ma jmur, dawn se jiżdiedu, bir-riżultat li l-qgħad fost ċerti kategoriji ta' nies hu ddestinat li jikber waqt li fl-istess ħin, ċerti labour cosis iridu jitbaxxew biex wieħed jibqa' kompetittiv, bir-riżultat li aktar u aktar ħa nduru għal dak li hu magħruf bħala cheap labour, li bħalissa qed ikun ipprovdut mill-immigranti li hawn fostna. Għalhekk hemm bżonn li titkompla t-transizzjoni lejn dawk li jissejħu 'knowledge-intensive societies'. Il-ħolqien tax-xogħol se jsir aktar magħqud mal-kunċett tal-innovazzjoni. F'ċerti setturi, il-qgħad se jkun qed jiżdied fuq naħa, waqt li se jkun hemm labour skortages f'oqsma oħrajn. Quddiem il-fatt li hemm pajjiżi li għadhom ma daħħlux fit-transizzjoni demografika, wieħed jistenna żieda fl-immigrazzjoni minn dawn il-pajjiżi. Għalhekk, id-dilemma soċjali se tkompli tikber, F'dan il-kuntest, ippermettuli nagħmel riflessjoni fuq il-proċess sħiħ tal- migrazzjoni. Kif għidt fl-introduzzjoni tiegħi, l-emigrazzjoni tal-Maltin kienet ġiet diskritta b'mod negattiv fir-rettorika politika tas-sittin u s-sebgħinijiet. Fuq naħa, kif anki ppruvajt nuri, ma naħsibx li dan kien ġust, u wisq nibża' li dan il-fatt ikkrea ambjent ostili lejn dan il-fenomenu, u dan beda jkun espress fil-livell ta' poplu diġà fis-sebgħinijiet, meta kellna l-wasla f'pajjiżna ta' komunitajiet ġodda barranin mill-Afrika ta' Fuq; u jiddispjaċini ngħid li dan għadu magħna sal-lum, bħal ma juru diskorsi ta' natura xenofobika li ta' spiss nisimgħu f'pajjiżna Il-liġi Newtonika tal-fiżika tgħodd hawn ukoll. Għal kull azzjoni, hemm azzjoni oħra li hija ugwali u opposta. Jekk it-tkabbir fl-popolazzjoni wassal għall-emigrazzjoni, illum, ġustament, għandek numru ta' ekonomisti u storiċi li qed jaraw f'dan il-fattur is-salvazzjoni ta' pajjiż, mhux għax qed tkun qed teħles minn popolazzjoni żejda, iżda għaliex permezz tal-emigrazzjoni — jew aħjar il-migrazzjoni inġenerali — infetħu l-imħuħ, saru l-kuntatti, u l-pajjiż kiber ekonomikament, soċjalment u kulturalment. Fil- livell ekonomiku, Malta diġà bdiet tibbenefika minn dan meta numru ta' emigranti, b'mod partikulari Għawdxin, iddeċidew fil-bidu ta' nofs is-sebgħinijiet, jirritornaw, mhux biex isibu x-xogħol, iżda biex jirtiraw fir-raħal li meta kienu żgħar ħarġu minnu wara s-suċċessi li kisbu f'art barranija… Min-naħa l-oħra, it-tnaqqis fir-rata tat-twelid għandu żvantaġġi ekonomiċi, u jiena ninsab ċert li l-immigrazzjoni irregolari li għandna mill-Afrika, u forsi oħrajn aktar regolari minn pajjiżi oħra, qed jgħinuna negħlbu dawn l-isfidi l-ġodda. Dawn it-tibdiliet ekonomiċi kollha qed iseħħu f'komunità ta' ftit aktar minn 400,000 persuna. Kif ġie nnutat minn studjuż tal-ekonomija lokali, qed jikber sentiment f'din il-komunità tal-kultura tas-supermarket; hawn xi wħud li qed jgħixu d-diżillużjoni li l-ħajja hija supermarket fejn wieħed jista' 'jagħżel u jieħu biss dak li jogħġbu' mingħajr obbligi u rbit li dawn l-għażliet iġibu magħhom. Dan qed jimmanifesta ruħu mhux biss fit-twemmin reliġjuż (kif se jkolli ċ-ċans nispjega aktar 'l isfel), imma wkoll f'dawk li huma kostumi soċjali u ekonomiċi tagħna. Dan it-tip ta' mġiba ma hux tenibbli fid-dinja reali.tJekk wieħed iħares lejn ċerti prassi tax-xogħol, bħal ma kienet l-idea stess ta' 'job securiti/', qed nindunaw li bil-mod il-mod, din l-idea qed tinqata' mill-kultura tax-xogħol anki f'pajjiżna, Minflok, issa mexjin lejn kultura ġdida, dik ta' 'career securiti/ li titlob responsabbiltajiet u ħiliet ġodda, Din it- transizzjoni tintlaħaq biss permezz tal-edukazzjoni. Il-Qasam Edukattiv Dan it-tibdil demografiku qed joffri wkoll sfidi ġodda lill-qasam edukattiv. Fil-ħamsinijiet u s-sittinijiet, l-isfida kienet li nibnu aktar skejjel ħalli n-numru kbir ta' tfal li kien hawn f'dik il-ħabta jkollhom fejn jitgħallmu. Allura, l-enfasi kienet fuq il-kwantità. Minkejja l-fatt li t-tfal qed jonqsu, illum xorta waħda qegħdin nibnu skejjel ġodda, mhux b'kapriċċ, iżda biex uliedna jkollhom ambjent ta' tagħlim aħjar. L-enfasi issa qiegħda fuq il-kwalità. Iżda din mhix l-unika sfida demografika għall-edukazzjoni ta' pajjiżna. F'dawn l-aħħar snin diġà twettqu numru ta' riformi fis-sistema tat-tagħlim u t-taħriġ, waqt li qegħdin jiġu identifikati dawk l-ħiliet li se jkunu meħtieġa fil-futur. Dan ifisser li qed jiġu kkreati opportunitajiet magħrufa bħala 'Lifelong-learning opportunities'. Biss, għad fadal xi jsir. Il-Gvern irid ikompli jinkoraġġixxi l-mobbiltà tal-istudenti għal skopijiet ta' studju. Għalhekk irridu naħdmu aktar favur ir-rikonoxxenza tal-kwalifiċi akkademiċi fuq livell Ewropew. Fl-istess waqt, trid tkompli tikber il-flessibbiltà f'dak li għandu x'jaqsam mal-validità tal-kompetenzi, kemm f'Malta u wisq aktar fl-Ewropa. Irid jitkabbar l-investiment fl-ICT u jkomplu jiġu żviluppati l-e-learning platforms. It-tagħlim tal-lingwi barranin irid jibqa' jingħata l-importanza waqt li jikbru l-istudji fil-qasam soċjali u dawk tal-intrapriża L-iskejjel tagħna jridu jkomplu bil-proċess biex jinbidlu minn postijiet tat-taħriġ (training centres) għal postijiet miftuħa ta' tagħlim (open-learning centres), Dan kollu jrid isir, imma, mhux bi ħsara għat-tagħlim umanistiku jew xjentifiku. Il-viżjoni tal-edukazzjoni tagħna trid tibqa' waħda ħolistika. Hu ta' pjaċir ninnota l-impenn tal-Gvern favur is-sistema tal-istipendji, F'dan il-qasam, Malta addirittura antiċipat u qed toffri sistemi aħjar minn dak li qed ikun issuġġerit fuq livell Ewropew meta qed ikun enfasizzat biex jiddaħħlu sistemi ta' għotjiet ta' flus (studiu grants) u self garantit (guaranteed loans) ħalli aktar żgħażagħ fl-Ewropa jitħajru jkomplu bl-istudji tagħhom. Biss, Malta ma għandhiex taħseb li għaliex qed tagħmel dawn il-miżuri, tista' sserraħ rasha. Il-ħidma trid tibqa' għaddejja għaliex għad hemm ħafna xi jsir biex jonqsu dawk li jitilqu mill-iskola kmieni. Iżda f'dan il-qasam, il- problema mhux bil-fors qiegħda fis-sistema edukattiva li għandna.Nixtieq ninsisti dwar l-importanza li nuru l-wiċċ uman wara l-figuri tal-istatistika. Hija ħaġa li wieħed jitkellem dwar in-numru tal-istudenti u hija ħaġa oħra li jidentifika dan in-numru bħala suġġett ta' polici/. L-importanti mhux in-numru fl-istatistiċi, iżda n-nies wara dawn — Jekk le, inkunu qed nagħmlu politika tal-calculatori F'dan il-każ huwa importanti li jkunu identifikati z-zoni u/jew il-background soċjali wara dawn iz-żgħażagħ li qed jaqgħu f'dan il-marġini ta' falliment edukattiv. Nammetti li ma għandix l-istatistika, iżda ninsab żgur li aktar milli għandna problema fis-sistema tal-edukazzjoni tagħna, wisq nibża' li għandna problemi li joħolqu kriżijiet soċjali jew emozzjonali fi ħdan numru ta' familji tagħna, Ma għandix dubju li teżisti relazzjoni bejn dawn it-tfal u l-familja li jkunu telgħu fiha, u r-riżultati li ħerġin minn stħarriġ Ewropew jgħoddu wkoll għal Malta. Fl-Ewropa, il-familji b'ġenitur wieħed qegħdin f'riskju aktar għoli ta' faqar u qegħdin aktar f'riskju li t-tfal tagħhom jitilqu kmieni u mingħajr kwalifiċi mill-iskola.8 Imbagħad hemm anki faqar ieħor ġdid, dak emottiv, li hu aktar diffiċli li tindirizza, għaliex ħadd u xejn ma jista' jieħu post l-omm u l-missier. Fuq Hell lokali, l-istatistika diġà tindika li dawk il-familji li kellhom l-esperjenza negattiva ta' firdiet u separazzjonijiet jaraw is-suċċess ta' wliedhom aktar fl-akkumulazzjoni taċ-ċertifikati milli fis-support uman u fl- imħabba. Dawn ġew relegati għat-tieni pożizzjoni. f Familja Aktar B'Saħħitha Quddiem dawn l-isfidi l-ġodda demografiċi, jiena ninsab konvint li l-leġiżlatur preżenti qed jagħti importanza u aktar poteri lill-familja. Pjuttost, il-kritika li normalment issir minn wara l-kwinti lill-Prim Ministru Lawrence Gonzi hija, kif jgħidu bl-Ingliż, li xi drabi Lawrence Gonzi 'misses the wood for the trees' L-Uffiċċju tal-Prim Ministru jiġi akkużat'li qed jintilefisolvi każijiet soċjali individwali ta' nies li ġenwinament inqabdu fil-ingranaġġi tal-burokrazija, aktar milli jiffoka fuq policies ġenerali, Din ix-xorta ta' kritika hija finalment ispiratata mit-teoriji Neo-Malthusjani. Naħseb li l-fatt li l-Prim Ministru Lawrence Gonzi ġej mill-qasam soċjali kien strumentali biex għen ħalli l-kriżi ekonomika ta' bħalissa ma jkollhiex l-effetti diżastrużi kif ġara f'pajjiżi qrib tagħna fil-faxex l-aktar debboli tas- soċjetà. Għalih, il-politika tal-inklużjoni ma tasalx sa polici mingħajr wiċċ uman, iżda jekk hemm bżonn tinżel sal-individwu ħalli fejn ikun hemm il-bżonn, l-esklużjoni soċjali tinqala' mill-għeruq. Dan m'iniex ngħidu b'sens ta' tifhir lejn dan il-gvern jew lejn il-Prim Ministru tiegħu, iżda ninsab konvint li qed nagħmel riflessjoni storikament korretta. Jekk dan il-gvern — u kwalunkwe gvern ieħor — jaħseb li għandu quddiemu sitwazzjoni faċli, se jgħarralu. Jekk il-Gvern ta' Borg Olivier affaċċja l-problema tal-babu boom, il-gvernijiet futuri se ikollhom jaffaċċjaw dejjem aktar il-problemi kkawżati mill-babp erack. F'Malta (iżda mhux biss), il-familja kienet forza ekonomika prinċipali li għenet komunitajiet żgħar, speċjalment dawk li jabitaw fuq gżejjer, joħorġu mill-kriżijiet ekonomiċi tagħhom. Il-familja għadha b'saħħitha f'Malta, u naħseb li dan qed jgħin lil dan il-pajjiż jegħleb il-kriżijiet ekonomiċi li kellna dan l-aħħar fl-Ewropa. Dan l-element għen lil din il-gżira toħroġ minn dawn id-diffikultajiet wara pajjiż kbir bħall-Ġermanja.B'dan it-tibdil fil-valuri tal-familja wieħed jistaqsi x'inhu l-futur politiku u ekonomiku għal pajjiżna. Jekk Malta se tabbanduna lill-familja, il-futur ma tantx hu sabiħ. Naħseb li nkunu qed anki nissugraw l-eżistenza tal-istat tagħna. Irridu jew ma rridux, il-familja se tibqa' fattur determinanti għal stat żgħir bħal tagħna. Huwa grazzi għall-valuri ta' familja b'saħħitha li l-klassi medja Maltija għożżot fil-passat, li Malta setgħet tiżviluppa ekonomija tagħha, tmexxi 'l quddiem politika u ġġib l-indipendenza ta' pajjiżna Għalhekk, kif rajna, f'Malta għandna soċjetà li kull ma tmur qed tixjieħ; fl-istess ħin qed dejjem jissaħħu mudelli ġodda u differenti ta' familji. Malta tagħmel sew li tirrikonoxxi dawn ir-realtajiet il-ġodda u l-aspirazzjonijiet differenti tagħhom, fl-istess ħin il-pajjiż ma għandu xejn x'jirbaħ meta jifformula strateġiji ambigwi f'dawk li huma l-policies li jaffettwaw lill-familji u liż-żagħżagħ tagħna. It-tibdil imgħaġġel li qiegħed iseħħ fi ħdan il-familja Maltija qed iwassal għal realtajiet ġodda. Il-kunċett tad- divorzju ma għadux aktar ripunjanti, anki jekk ikun żball li naħsbu li ma kinux jeżistu forom oħra fil-passat li kellhom l-effett soċjali bħad-divorzju, Id-divorzju hu biss sistema oħra ta' 're-marriage', bħal ma hu, per eżempju, l-annullament, kemm ekkleżjastiku jew dak ċivili. Il-problema futura mhux se tkun id-divorzju fih innifsu, iżda l-liġi l-ġdida li saret u li se żżid in-numru ta' familji fil-marġni tal-faqar. Hija tal-mistħija li jkollok Partit li jiftaħar li hu Soċjalista u jitħalla jitmexxa minn imnieħru biex bl-iskuża tad-divorzju, in-neo-Malthusjani jibdew iħottu l-istat soċjali u s-sistema tal-pensjonijiet. Illum, il-pensjoni ma għadhiex aktar waħda bażika u universali għaċ- ċittadini kollha ta' din il-gżira. B'din il-liġi tad-divorzju, persuna — kemm jekk hija raġel jew mara — li tiddeċidi li tibqa' d-dar biex tieħu ħsieb il-familja, iżda mbagħad tiddivorzja, tkun tilfet id-dritt għall-pensjoni. Dan hu l-veru żmantellament tal-istat soċjali li nbena fis-sebgħinijiet, għaliex issa aċċettajna l-fatt li parti mis-soċjetà Maltija ma għadx għandha d-dritt aktar għall-pensjoni. Minflok, bdejna ndaħħlu l-kunċett ta' pensjoni privata bħala sostitut għal dik tal-gvern. Ma hemmx dubju li bid-dħul ta' liġi bħal din, dawk il-familji jew persuni li jispiċċaw fil-marġni tal-faqar huma ddestinati li jiżdiedu, Dan juri l-bżonn ta' aktar programmi ta' inklużjoni soċjali, waqt li trid tkompli tingħata attenzjoni partikulari — lill-familji b'ġenitur wieħed, għaliex dawn huma aktar f'riskju ta' faqar. Min-naħa l-oħra, il-gvern irid ikompli jinkoraġġixxi lill-koppji li jixtiequ li jkollhom it-tfal. Nieħu gost nara li l-marterniti leave żdied għan-nisa tqal li jaħdmu f'pajjiżna, Meta qed nagħmlu dan, aħna qed insegwu anki l-mudelli Ewropej. Wieħed għandu jiftakar li pajjiżi kbar bħal Franza joffru miżuri ta' sustenn għall-familji msejħa numerużi, jiġifieri dawk minn tlieta 'l fuq. Jekk il-kriżi ekonomika tibqa', din se tkun is-soluzzjoni aħħarija, għaliex familji numerużi aktar jaħdmu u jirsistu biex joħorġu mill-istat ta' faqar li jkunu fih u jilħqu sitwazzjoni ta' kumdità relattiva. Il-futur ta' kull pajjiż jinsab fid-demografija tiegħu. Mhux ta' b'xejn li d-deklin fil-mudell tal-familja tradizzjonali qed ikun akkumpanjat bit-tisħiħ tal-individwaliżmu, — waqt li jonqos l-element tas-solidarjetà. Illum, aktar minn qatt qabel, il-kunċett tas-solidarjetà lejn min hu l-aktar dgħajjef irid jibqa'. Dan qed isir aktar importanti, meta s-soċjetà tagħna, bħal soċjetajiet oħrajn Ewropej, qed issir aktar multi-etnika.Bħala soċjetà, aħna għandna naħdmu aktar biex l-immigranti u l-familji tagħhom ikunu integrati fis-soċjetà tagħna. Min-naħa l-oħra, l-ugwaljanza bejn is-sessi trid tkompli tiġi msaħħa. Il-parteċipazzjoni għolja tat-tfajliet li qed isegwu korsijiet Universitarji hija d-direzzjoni t-tajba biex jintlaħaq aħjar dan il-għan. Waqt li saċ-ċensiment li sar fl-1985, il-medja kienet favur s-subien, $ illum, seba' għoxrin sena wara, għandna aktar bniet li qed ikomplu jistudjaw minn subien. Dan ifisser, li fil-futur se jkollna inverżjoni fit-tendenzali, fost l-oħrajn, il-livell tal-illitteriżmu se jkun ogħla fost is-subien milli fost il-bniet. Fl-Ewropa, il-kriżijiet li hemm fil-qasam ekonomiku qed iwasslu biex tiżdied l-inugwaljanza fost dawk li qed ifittxu x-xogħol. Jekk l-indikazzjonijiet jibqgħu kif inhuma, f'Malta, din l-inugwaljanza se tkun kontra s-subien. Normalment, sitwazzjonijiet ta' inugwaljanzi ta' kull xorta jwasslu għal problemi differenti ta' vjolenza. Il-fatt li l-vjolenza kriminali hija kważi ineżistenti f'Malta huwa ċertifikat li l-politika inklussiva tal-Gvern qiegħda tilħaq il-miri tagħha. Is-Sekularizzazzjoni tal-Gżira It-trijonf tax-xjenza pożittivistika qed iwassal biex ir-reliġjon ma tibqax titqies bħala valur fl-Ewropa. Il-kunċett tal- morali qed jitwarrab mill-ħsieb liberu. Il-ħsieb liberu qed ikun aktar u aktar diskuss qisu xiekwitazzjoni ekonomika. Mingħajr m'aħna qed nindunaw, kulfejn qed iseħħ dan kollu, il-libertà qed tispiċċa wkoll tiġi mkejla qisha magna. Dawn l-ideat insibuhom jikbru fost is-soċjetajiet li daħħlu fit-transizzjoni demografika, iżda huma inqas qawwija fost dawk li għandhom is-sesswalità tagħhom issegwi mudelli hekk imsejħa tradizzjonali, Kif innutat tant tajjeb Katarina von Billow, il-ġenerazzjonijiet il-ġodda tal-babu erack Ewropew ma jafux x'inhi l-kruha tal-gwerra, u dan qed iwassal biex bil-mod il-mod qed tikber il-kultura tal-odju, tal-faqar u tal-intolleranza.'$ Fuq livell ta' storja tal- familja fl-Ewropa, dan kien diġà jidher ċar fi tmiem is-seklu dsatax, u r-riżultati empiriċi jwasslu lill-ħassieb Emile Durkheim (anki jekk għal raġunijiet oħra) biex jara fis-soċjetijiet futuri, it-tisħiħ tal-morali individwali u t-tkabbir tal-kult tal-persuna. Hu ta' interess li dan kollu qed iseħħ meta l-prattika religjuża qiegħda tkun attakkata b'mod sistematiku u l-valuri tradizzjonali tal-familja qed ikunu rredikolati. B'mod awtomatiku, magħhom imbagħad naraw jonqos ir-rispett lejn l-awtorità. Dawn il-valuri qed jintiflu fi żmien meta ħafna ma għadhomx jaraw relazzjoni bejn il-qligħ ekonomiku u l-benefiċċji soċjali Anki meta wieħed jitkellem dwar il-libertà sesswali, li saret parti mid-dinja l-ġdida hekk imsejħa liberali, qegħdin niskopru paradossi ġodda li żgur se jilħqu lil Malta. Waqt li s-sess qabel iż-żwieġ qed magħquda mad-desiderju li ċ-ċittadini Ewropej ikollhom kontroll fuq it-twelid tat-trabi. Studju riċenti ppubblikat mill-European Science Foundation wera li t-transizzjoni demografika ġabet waqgħa fil-popolazzjoni, li qed issa tirriżulta anki f'fekondità aktar dgħajfa u fi tnaqgis fil-libidini sesswali. Jekk wieħed irid juża l-prinċipju ssorpassat tar-razza, li tant kien popolari fis-seklu dsatax, allura r-razza Ewropea ġiegħda ssir aktar bijologikament dgħajfa u qed tevolvi lejn l-estinzjoni, Iżda dawkli qed jaħsbu li s-sekularizzazzjoni tal-gżira hija s-soluzzjoni tal-futur qegħdin biss idaħħlu lil Malta f'ħajt, B'dan, jiena m'iniex infisser li Malta trid issir (meta qatt ma kienet) xi stat teokratiku. Malta tal-futur trid tkun pajjiż aktar kożmopolitan, post-nazzjonalistiku u multi-kulturali. Dawn huma l-elementi li saru sinonimi mat-tolleranza, mal-effettività u mal-leġittimità demokratika.16 Dan il-ħsieb politiku qed ikun kontrapost minn dak tad-dinja liberali, fejn jiddominaw l-elementi tal-individwaliżmu u tat-transnazzjonaliżmu. F'dawn l-ispazji l-ġodda li qed jinħolqu, bla ma nindunaw ma nsibux spazju għall-idealiżmu taż-żgħażagħ. Ir-reliġjonijiet, u fl-Ewropa, il-partiti politiċi oriġinaw fuq dan il-kunċett, kienu jagħtu dan l-ispazju. Ir-reliġjon (u magħhom anki l-partiti politiċi) kibru, grazzi għal dawk iż-żgħażagħ li kellhom fi ħdanhom ideali radikali. Għalhekk seta' jikber il-kunċett taċ-ċittadin.Illum, dan il-kunċett kiber tant li spiċċajna nitkellmu fuq gradi ta' ċittadini differenti, Hemm iċ-ċittadinanza politika u hemm iċ-ċittadinanza ekonomika u soċjali, Kif diġà wera tant tajjeb il-falliment tal-Komunizmu, l-ekonomija waħidha ma tistax tagħti risposta soċjali. L-istat soċjali — u dan rajnieh ikun esperimentat f'Malta matul is-sebgħinijiet u t-tmenijiet — ma jikkreax identità. Il-fatt li wieħed qed jipparteċipa fl-istess sistemi soċjali u ekonomiċi ma huwiex biżżejjed biex jgħaqqad poplu. l Bħala partit li jħaddan il-ħsieb Demokristjan, jiena nemmen li l-Partit Nazzjonalista għandu jkompli jsaħħaħ l-ħsieb soċjali b'miżuri favur il-familja u jibqa' juri kuraġġ kontra kull teorija neo-Malthusjana. Il-kejl ekonomiku ma għandux jibqa' biss skont il-bażi tal-individwu jew tax-xogħol, bħal mal-kunċett tal-minimu wage jitlob, iżda jeħtieġ nitkellmu aktar dwar x'għandu jkun id-dħul minimu għall-familja jew dak li qed jissejjaħ bħala l-minimu soċjali.49 Tmiem tal-Ħsieb Illuminista It-tamiet ikkreati matul il-perijodu tal-Illuminiżmu, illum qed jaslu fi tmiemhom. L-illuminiżmu ikkrea illużjoni li l-umanità tista' tibqa' dejjem timxi 'l quddiem għall-aħjar, Fost numru ta' studjużi, din l-idea, addirittura, ma għadhiex teżisti. Diskors bħal dan jidħol sew fid-diskors neo-Malthusjan, anki jekk wieħed irid jiftakar li Malthus ukoll hu prodott tal-Illuminiżmu. Ma hix l-idea tiegħi, iżda, li nikkrea paradossi. Biss, nixtieq nuri x'inhuma wħud mill-ħsibijiet li se jkunu qed jagħġnu l-ħajja tagħna tal-futur. Meta xi studjuż bħal Hans Jonas jafferma fil-ktieb tiegħu The Imperative of Responsibiliti,50 li l-wegħdiet magħmula matul is-sekli dsatax u għoxrin permezz tat-. teknologija moderna, illum inbidlu f'theddida, wieħed jista' jaħseb li dan it-tip ta' diskors jidħol fil-paradigma Għal Malthus, iżda, it-theddid lit-tkabbir tal-popolazzjoni kien pożittiv, għaliex kien ifisser it-tisħiħ tar-razza umana, Illum, dan it-theddid lill-popolazzjoni qed jinqara b'lenti negattiva, u allura hawn fejn ma huwa xejn Malthusjan. ' Jonas juri li x-xjenza Ilum tista' wkoll tkun ta' theddida għall-bniedem. L-eqwilibriju passat bejn l-ispeċi umana u n-natura nkiser, Għalhekk, anki l-iżvilupp fl-ispeċi umana ħu f'riskju: Fil-passat, il-progress kien dejjem moqri f'termini ta' żvilupp. Illum, dan it-terminu qed isir aktar u aktar ambigwu. Il-progress ma għandux garanzija ta' tibdil għall-aħjar. Fil-livell lokali, diġà ċ-ċensiment tal-1985 irrikonoxxa li l-iżvilupp urban f'Malta li sar wara l-1971 kien wassal għal 'sprawling building patches' u li 'wħole suburbs ħave surfacetd and the previous landscape is no longer recognisable.'S Fil-livell internazzjonali, it-teknoloġija ħarbet minn idejn il-ħallieq tagħha, saret waħda selvaġġa, u hemm min isostni li għandha tkun immansata. Mvriam Revault d'Allonnes tinsisti li l-bniedem qiegħed fil-periklu fid-dinja li qed jgħix fiha, bir-riżultat li l-umanità nnifisha qiegħda issir dejjem aktar fraġli. $ Fi kliem Hans Jonah, illum, aktar minn qatt qabel, hemm bżonn li tiġi stabbiltà etika ġdida u tkun riorganizzata n-nozzjoni tar-risponsabbiltà, Hemm bżonn li nkunu aktar risponsabbli għat-tip ta' dinja li aħna rridu nħallu warajna. Għalhekk, ir-responsabbiltà mhix xi ħaġa individwali, iżda dmir kollettiv. Aħna rridu nkunu risponsabbli għall-azzjonijiet tagħna nfusna. F'dan il-punt, Ġorġ Borg Olivier wera viżjoni kbira meta daħħal il-kunċett tal- wirt komuni. Finalment, dan hu l-wirt komuni, ir-risponsabbiltà' kollettiva. Aħna naqsmu d-dinja tagħna mal- ġenerazzjonijiet passati li Ilum ma għandhomx magħna; iżda wkoll irridu naqsmu din l-istess dinja ma' dawk li għad iridu jigu warajna u li twieldu jew li se jitwieldu minna. Għalhekk, ir-risponsabbiltà tagħna bħala kollettiva hija x'tip : ta' dinja aħna se nħallu warajna. Hawnhekk tidħol l-isfida tas-sostenibbiltà. F'popolazzjoni li dejjem qed tonqos suppost li din il-problema tkun mirbuħa, Biss, fl-istess ħin, din il-popolazzjoni spiċċat tikkonsma aktar minn dawk kollha li ġew qabilha.Matul is- snin disgħin smajna u tkellimna fuq l-isfidi l-ġodda li l-iżvilupp iġib miegħu f'dinja li kull ma tmur kienet qed issir globalizzata. Illum, qegħdin nitkellmu aktar dwar teoriji ta' żvilupp sostenibbli bħala risposta għall-problemi tal- globalizzazzjoni. Xi drabi, fil-kamp internazzjonali, dawn iż-żewġ teoriji jitħawdu flimkien. Hemm min saħansitra qed jitkellem dwar il-possibbiltà ta' kunflitti ġodda għaliex l-isfruttar tar-riżorsi naturali fuq livell mondjali ma jistax jibqa' sejjer għal dejjem. F'dan il-kuntest, kien hawn min tkellem f'termini tal-kritika Marxista dwar gwerer bejn l-istati kapitalisti.$t Nixtieq qabel nagħlaq nagħmel kumment fuq l-IVF, għaliex naħseb li dan jorbot sew mal-kunċett tal-iżvilupp ' sostenibbli. Bħall-kunċett tal-iżvilupp sostenibbli, l-IVF hija wkoll aspett ġdid ta' din l-isfida ġdida demografika. Nibża' li jekk m'aħniex se noqogħdu attenti, f'dan il-qasam se nirrepetu l-iżbalji li saru fir-rigward tal-enerġija u tal- iżvilupp industrijali fuq il-bniedem, Se nkun dirett. Ma għandhomx jiġu ripetuti l-iżbalji li saru fl-enerġija fil-qasam tal-ġenetika umana. Waqt li ninsab konvint dwar il-fatt li x-xjenza għandha titħalla fil-libertà assoluta, hija għandha tibqa' għodda favur u mhux kontra l-bniedem. Wieħed irid joqgħod attent u ma jħallix l-entużjażmu f'dan il-qasam jiġri bih, bħal ma ġara fiż-żmien ir-rivoluzzjoni industrijali, biex ftit tas-snin wara indunajna li konna solvejna problema biex ikkreajna mija oħra ġodda fil-qasam tal-ambjent. Naħseb li s-soluzzjonijiet ma għandhomx ikunu tal-mument, iżda hemm bżonn li l-politiċi jgħarrxu għal aktar soluzzjonijiet sostenibbli fit-tul. Konklużjoni Fil-livell politiku, l-Ewropa inbniet, b'mod partikulari matul is-seklu dsatax, fuq il-kunċett li aktar mal-istat jakkumula kapital, aktar l-istat seta' jagħmel żvilupp ekonomiku, Din l-akkumulazzjoni tal-kapital ġabet magħha l-kreazzjoni ta' stati kbar li eventwalment ingħaqdu f'Unjoni waħda. Mingħajr ma nqiegħed fid-dubju l-valur ta' din l-Unjoni ta' stati sovrani, illum, il-futur jinsab f'idejn dawk l-istati li kapaċi joffru servizzi u assistenza personalizzata. Jagħmel sew li mikro-stat bħal Malta, jieħu vantaġġ minn din is-sitwazzjoni. Il-fatt li hu stat ċkejken, iqiegħdu f'qagħda privileġġata biex joffri dawn is-servizzi personalizzati.Fuq l-livell ta' ħsieb, l-epoka moderna fl-Ewropa bdiet ma' ħassieb Lhudi, Spinosa, li kien l-ewwel wieħed li neħħa l-kunċett ta' Alla mill-ħsieb tal-iżvilupp tal-bniedem u ħareġ bil-kunċett tad-deiżmu. Din l-idea kompliet tiżviluppa ma' numru ta' ħassieba kbar Lhud fl-Ewropa, bħal Durkheim, Marx u oħrajn. Iżda, jiena naħseb li l-istess epoka ngħalqet fl-Ewropa ma' ħassieb kbir ieħor ta' oriġini Lhudija, George Steiner, meta dan qal li l-futur tal-Ewropa jinsab fil-fatt li din trid tirritorna għall-istrutturi bażiċi li ffurmaw dan il-kontinent, jiġifieri d-demokrazija Griega u l-etika u l-morali bibblika.$$ Fondazzjoni Ġorġ Borg Olivier Skopijiet u Oġġettivi Biex tinżamm ħajja l-memorja ta' Ġorġ Borg Olivier, il-kontribuzzjoni politika tiegħu u ħidmietu fl-isfera politika. Biex torganizza attivitajiet, diskussjonijiet, lectures, seminars u tippubblika kotba, kitbiet u dokumenti li jmexxu 'l quddiem l-iskopijiet u l-oġġettivi, barra milli jxerrdu l-informazzjoni fuq il-kontribuzzjoni tiegħu. Biex tiġbor u tiddokumenta kitbiet u xogħol ieħor fuq il- kontribuzzjoni ta' Ġorġ Borg Olivier u ta' personalitajiet prominenti oħra fi ħdan il-Partit Nazzjonalista; tanalizza kifimxew 'il quddiem il-proposti politiċi tagħhom u biex tkun iċ-ċentru ta' informazzjoni u dokumentazzjoni, kemm għal dakli hu miktub kifukoll viżwali, fir-rigward ta' ħidmiethom. Biex torganizza attivitajiet kulturali u ssaħħaħ il-kultura fMalta billi tħarreġ individwi interessati fil-qasam politiku. Biex torganizza kull attività oħra li tista' tmexxi 'l quddiem l-iskopijiet u l-oġġettivi tal-fondazzjoni.