Ċintura. Kurdun u għoqod fil-Gżejjer tagħna Iċ- Ċintura u l- kurdin li jintlibsu minn parti mill-ilbies tagħhom kif ukoll għal waqt ċerimonji liturġiċi u devozzjonali huma primarjament simboliċi, ġeneralment assoċjati mal-virtii tal- kastità. Dan jgħodd ukoll għax-xbihat tal-Madonna jew qaddisin oħra verġni. Waqt il-quddiesa l-kurdun jieħu wkoll is-simboliżmu ta' ħabel qisu bħal meta Ġesti nqabad. fil-ġnien taż-żebbuġ. Lil-profeti wkoll jirrappreżentawhom bil-kurdun bħala simbolu tal-umiltà. il-kurdun tal-patrijiet It-tliet għoqod li nsibu fiċ-ċinglu jew kurdun ta' diversi patrijiet jirrappreżentaw it-tliet voti ta' faqar, kastità u ubbidjenza. Fl-1994, meta l-pittur Rafel Bonnici Cali kellu 87 sena mietet oħtu xwejħa u kif kienet mejta fuq is-sodda huwa pinġiha imkeffna fil-libsa bajda ta' Terzjarja Franġiskana liebsa l-kurdun bi tliet għoqdiet, simboli tat-tliet virtujiet tal-Ordni Franġiskan. Fil-kattidral ta' Għawdex hemm il- kappella bl-inkwadru ta' San Franġisk ta' Paola patrun tal-baħħara. Din kienet tal-fratellanza ta' dan il-qaddis li kienet twaqqfet għall-ħabta tal-1739. F'waħda mill-leġġendi jingħad li darba dan il-qaddis kien firex il-mantell tiegħu fuq il-baħar biex mar minn Calabria għal Sqallija, għalhekk meqjus bħala protettur tal-baħħara. San Franġisk ta' Paola rikkeb lil xi ħadd ieħor miegħu fuq il-mantell u dan jidher iżomm mal- kurdun jew ċinglu tal-qaddis għax kien qed jibża'. F'Għawdex, fil-knisja ta' San Franġisk hemm l-altar tal-Madonna tal- Anġli fejn il-Madonna tidher tnewwel il-kurdun til San Franġisk ta' Assisi. Fi żmien, fuq dan l-altar kienet twaqqfet xirka jew sodalità Tal-Kurdun ta' San Franġisk. L-ewwel Terż' Ordni Franġiskan f'Għawdex (issa ngħidulu Ordni Franġiskan Sekulari) jidher li kien għand il-Kapuċċini tar-Rabat fl-1887 li ħaddan kemm irġiel li jilbsu ċ-ċoqqa, Il-Madonna li tħoll l-għoqod tal-ħajja kif ukoll nisa li jilbsu l-labtu u l-kurdun. Bdew jiltaqgħu kull raba' Ħadd tax- xahar. Il-kavallieri kellhom devozzjoni lejn Sant' Anton Abbatti. Meta ġew Malta fl-1530 kien għad ma kellhomx knisja konventwali tagħhom, għalhekk ħadu għalihom il-Knisja ta' San Lawrenz tal-Birgu. Hemm kellhom, fost bosta relikwi oħra, il-kurdun ta' Sant'Anton Abbati. Wara l-assedju l-kbir tal-1565 bdew jibnu l-Belt Valletta u l-ewwel knisja li bnew kienet dik li ngħidulha Tal-Vitorja, imma tabilħaqq hija dedikata lil Sant' Anton Abbati. Meta telqu għal kollox mill-Birgu, il-kurdun ta' Sant' Anton ħaduh magħhom fil- knisja l-ġdida tiegħu tal-Belt Valletta. Meta. l-kavallieri kienu jwettqu l-kundizzjonijiet kollha meħtieġa biex jiġu aċċettati u jissieħbu mal-Ordni ta' San Ġwann kienu jieħdu l-voti tal kastità, ubbidjenza u faqar Meta jipprofessaw kienu jieħdu l-libsa u s-salib tal-Ordni, il-kappa sewda bis- salib abjad ta' tmien ponot u wkoll il- Kurdun tal-Passjoni li jissimbolizza l-Passjoni ta' Kristu. kl RA Ċ iċ-ċintura tal-Madonna u San Tumas Appostlu San Tumas l-appostlu huwa tradizzjonalment magħruf bħala dak li ma riedx jemmen li Kristu rxoxta u ta' ras iebsa li kien ried imiss b'idu stess il-ferita tal-kustat u għalhekk baqa' bil- fama li ma jemminx qabel ma jkollu l-provi. — Din l-attitudni fiha nfisha hi ħaġa tajba imma l-fidili ta' dari kienu aktar jarawha, skond il-mentalità tagħhom, bħala nuqqas għax kienu tal-fehema li kulħadd għandu jemmen kollox bil-fidi mingħajr ma jiddubita. Minħabba din il-fama li kellu San Tumas l-appostlu daħħluh fi storja oħra simili, dik ta' meta l-Madonna telgħet is-sema bir-ruħ u bil-ġisem. Jingħad li San Tumas ma kienx preżenti fil-ħin li ruħ il-Madonna ngħaqdet ma' ġisimha u bdiet tittalla' lejn is-sema. — Malli wasal, sħabu l-appostli l-oħra qalulu bil-ġrajja unika imma hu ma riedx jemminhom. Ried li jiftħu l-qabar biex jara b'għajnejh u sabu battal. Il- leġġenda popolari tkompli tgħid li meta ħares 'l fuq ra lill-Marija għadha tiela' u biex turih li kienet tabilħaqq telgħet bir-ruħ u bil-ġisem xeħtitlu ċ-ċintura tagħha. F'diversi knejjes antiki fl-Ewropa nsibu nkwadri ta' l-Assunta fejn il- Madonna tidher qed twaddab iċ-ċintura l-isfel lejn San Tumas. Biex insemmu eżempji ngħidu li, fost oħrajn, insibu nkwadru ta' l-Assunta ta' Matteo di Gallerv. ta 'Londra u ieħor ta' Bastiano Mainardi fil-knisja ta' Santa Croce f'Firenze. Fil-mużew tal-Kattidral ta' Għawdex hemm polittiku tas-seklu sittax u l-biċċa tan-nofs tiegħu turi l-Assunta tixħet iċ- ċintura tagħha lejn l-appostlu Tumas. Fil-mużew tal-kattidral tal-Imdina hemm pittura ta' Domenico Crosti (Jl Passignano) li turi lill-Madonna tgħaddi ċ-ċintura lil San Tumas. Il-fratellanza taċ-Ċintura jew Tal-Konsolazzjoni Fil-ħajja tal-qaddisin antiki nsibu għadd kbir ta' leġġendi tradizzjonali u fost oħrajn insibu li, fil-ħajja ta' Santa Monika omm Santu Wistin, jingħad li deheritilha l-Madonna li newlitilha ċintura filwaqt li qaltilha biex iżżomm devozzjoni lejha. Meta l-Papa Ewġenju IV fl-1439 kien ta permess li jitwaqqfu l-fratellanzi, fl-istess sena twaqqfet l-ewwel Fratellanza taċ-Ċintura fil- knisja ta' San Ġakbu ta' Bolonja. Ftit snin wara, fl-1495, żdied magħha t-titolu tal-Madonna tal-Konsolazzjoni. Fl-1921 is-sede ta' din il-fratellanza minn Bolonja ttrasferewha lejn Ruma. Fis-seklu sittax is-sodalita taċ- ċinturati ta' Santu Wistin u Santa Monika ngħaqdu ma' dik tal- Konsolazzjoni u saru fratellanza waħda tal-Madonna tal-Konsolazzjoni. L-Agostinjani daħħlu d-devozzjoni f'Malta fil-Belt, fir-Rabat ta' Malta u r-Rabat ta' Għawdex, u komplew Ħal Lija, Ħal Luqa, Ħal Qormi, Ħ' Attard, Ħaż-Żebbuġ, Il-Gudja, Ħaż-Żabbar, Il-Qrendi, L-Għarb, Ħal Għargħur, Iż-Żejtun, u Ħal Tarxien, minbarra li twaqqfu wkoll altari f'xi knejjes oħra, bħal ta' Sant'Elena ta' Birkirkarta, Il- Birgu, Ħal Għaxaq u Bormla. Il-fratelli jilbsu ċ-ċintura bħal- patrijiet Agostinjani. Il-konsorelli jistgħu jilbsu ċinturin irqiq minn taħt. Dwar iċ-ċintura nistgħu nirreferu għal kummenti ta' xi individwi:- 'Il-Qala għandna ċ-ċintura tal-ġild abjad. Għandna l-Madonna taċ-Ċintura u miktubin fiha. Iċ-ċintura tilbisha. Hemm min joqgħod biha kuljum. Jien ma noqgħodx biha kuljum, imma d-devoti tal-Madonna jgħidu seba' Paternoster, seba' Avemarijiet u seba' Glorja u bejn kull Pater, Ave u Glorja jgħidu: 'Madonna taċ-ċintura għandek il-Bambin f'idejk, Itlob 'l Alla int għalina Biex meta mmutu niġu ħdejk. Fil-proċessjoni jakkumpanjaw. Għadha għandi ċ-ċintura, anki ta' ommi għadha għandi. Bajda ċ-ċintura, u ma fihiex toqob, bil-bokkla tonda qisha ċurkett. Iċ-cintura xi nofs pulzier, idaħħluha fil- bokkla u jgħaqqduha waħda ' —Għandi ċintura li kienet taz-ziju … Ilu mejjet sebgħa u għoxrin sena. Qatt ma kien ineħħiha minn fuqu. Ta' Santu Wistin tal-Belt. Qatt, qatt ma kien ineħħiha minn fuqu. Bajda krema; wiesa' nofs pulzier u bokkla qisha ċurkett abjad imma mgħandhiex ma'xiex. tinqabel. Meta miet neħħewhielu minn fuqu ' 'Ommi kienet tilbes il-labtu tal- Karmnu u kellha ċ-ċintura tal-Madonna taċ-Ċintura. Dejjem ma' qaddha; mhux minn taħt. Abjad, ikollu qisha biċċa għadma fit-tarf. Għad hemm nies ħbieb tagħha li għadhom jilbsuh dan iċ-ċinturin. il-kurdun tal-kastità ta' San Tumas t'Akwinas tad- Dumnikani nibtu xi leġġendi dwar ħajtu, kif jiġri fil-każ ta' qaddisin oħrajn antiki u li minnhom jiżviluppaw id-devozzjonijiet, Jingħad li l-familjari sinjuri ta' Tumas ma xtaquhx jitlaqhom biex isir reliġjuż. — Meta telaqhom biex jibda l-vokazzjoni tiegħu raw kif għamlu biex forsi jipperswaduh jibdel fehemtu. Fost affarijiet oħra saħansitra rranġaw biex jiltaqa' ma' mara li kellha tipprova tħajru għall-ġibdiet naturali tal-imħabba imma jingħad li hu nduna x'kellhom f'moħħhom u il-pjan sfaxxa fix-xejn. — Jingħad li l-anġli libbsuh kurdun simbolu tal-kastità u baqa' jilbsu ħajtu kollha. Tul iż-żmien San Tumas intgħażel bħala xempju tal-purità u d-Dumnikani fl-Italja żammew bħala devozzjoni il-kurdun li jgħidu li kien ta' San Tumas t'Akwinas. Iffurmaw għaqda għal ġuvintur li riedu jgħixu ħajja fil-kastità li, b'devozzjoni jilbsu minn taħt kurdun rqiq simboliku. Din l-għaqda xterdet matul is-seklu dsatax u daħlet ukoll f'Malta permezz tad- mA 4.90 Sena Soċjetà 1919-2009. 7FEsta tal-Madonna taċ-Ċintura L-imseħbin kienu jilbsu kurdun u domna. Id-Domna turi fuqha xbiha ta' Tumas t'Akwinas b'żewġ anġli maġenbu jlibbsuh il-kurdun. il-kurdun ta' San Gużepp F'Ruma, madwar l-1860, twaqqfet sodalità ta' San Ġużepp biex tkabbar id- devozzjoni lejn dan il-qaddis permezz ta' attivitajiet f'Marzu u talb speċjali għal sebat-iĦdud konsekuttivi. Il-membri kienu mistennija li jilbsu l-kurdun simboliku ta' San Ġużepp. Din id- devozzjoni dahlet ukoll fil-gejjer tagħna speċjalment fejn hemm. fratellanzi ta' San Ġużepp. — Il-kurdun ta' San Ġużepp, jintlibes minn taht. Waħda mill-imseħbin qalet:- 'Il-kurdun ta' San Ġużepp tal-lenza b'seba' għogdiet għas- seba' duluri u għas-seba' ferħat ta' San Ġużepp. (Għal ma' qaddek …. Lenza tonda b'seba' għoqdiet bħala kuruna ta' San Ġużepp. Kurdun ta' San Ġużepp Min jagħmel l-għoqod u min iħollhomi Id-Dumnikani magħrufin għat-tifrix tar-rużarju tal-Madonna u fil-parroċċi u l-knejjes tagħhom f'Malta insibu ħafna devoti. Familja mill-Belt, parroċċa ta' Porto Salvo tad-Dumnikani kellhom it-tifel iż-żgħir qabditu nfezzjoni serja u kellhom jeħduh l-isptar. Wara xi żmien u fost it-talb it-tifel qaleb għall-aħjar u ħaduh lura d-dar. Bħala ringrazzjament u wegħda, missieru u ibnu l-kbir ta' ħdax-il sena, matul ix- xahar ta' Ottubru 1988 (Tar-Rużarju), ħadmu b'idejhom tletin kuruna tar- rużarju magħmulin minn spag ċelesti u minflok żibeġ għamlu għoqod. Dawn qassmuhom bħala devozzjoni u ringrazzjament. L-għoqod li rajna s'issa kollha saru biex jibqgħu hemm u kollha huma simboliċi li jfissru xi ħaġa. Fil- ħajja niltaqgħu ma' diffikultajiet, ħafna nkwiet u problemi li jinħtieġu soluzzjoni; bħallikieku nqabbluhom ma' għoqod li jinħtieġ li jinħallu. e - 90 Sena Soċjetà 1919-2009 7 sabu kif daħħlu lill-Madonna biex issolvilhom id- diffikultajiet u litteralment bdew isejħulha Il-Madonna li tholl l-Għoqod tal-Hajja'l Din id-devozzjoni nibtet fil- Ġermanja fil-bidu tas-seklu tmintax u fil-knisja ta' San Pietru, f'Perlach hemm pittura li turi lil din il-Madonna qed tħoll hafna għoqod (jew għoqiedi) minn żigarella twila li anġlu qed joffrilba. Din id-devozzjoni hija bbażata fuq kliem li kien qal San Irenaeus (Irinew) teologu isqof minn Lvons li kien qal li Eva rabtet lill-umanità b'għoqda ta' tbatija imma l-Madonna thħollha. Għalhekk il-'Madonna li tħoll l-għoqod tal-ħajja' hija favorita ta' ħafna nies f'ċerti pajjiżi. Hawn Malta' qajla smajna biha din id-devozzjoni imma dan l-aħħar il-Moviment Missjunarju Ġest fil-Proxxmu qed jintroduċiha ftit ftit u, bħalma nsibu santi, domni, statwetti u materjal ieħor ta' diversi devozzjonijiet, insibu wkoll oħrajn tal-'Madonna li tħoll l-għoqod tal-ħajja. ' Ta' Wistin 7 Mġarr Mġarr MST10 9 —b. from Xemxija 4 Mellieħa Għaxaq Bvpass, Għaxaq.