il-Ħuttvafa €2 għal min mhux membru Ta kk Si $. i k id ea sabiħa sturnell 7 iu idalonà minn ġo għalqa. £ Ftit ilu kont ir-riserva tal-Għadira ma' grupp studenti tal-Vear 5. fa Waqt li konna mixjin fil-mogħdija nosservaw il-ħajja fis-siġar, f'daqqa ħ a i , 4 EA JI k kt. Mill-editur 2 U waħdarajna bomblu iswed ġej itir dritt għal fuqna qisu drone żgħir. Sa Aħbarijiet 3 d dak il-ħin konna kwieti imma kif raw dal-imbierek insett riesaq addijo Post Fe fama 4 z kwietu paċigħax min iwerżaq, min jiġri, min jiggranfa mal-għalliema. K ki j 4 s , a FEAD ii 3 ompli agħtiha l-kulur 6 € Jienukoll ħassejt par idejn jagħfsuli driegħi, żgur ħallewli l-marka tas- l : l-ħurri SĦbfssH, ki ma urrieq 6 Sintendi l-bomblu ma kellux l-iċken interess fina u baqa' għaddej aqna TA / , ; LL i B A Il-Barbaġann 8-9 minn fuqna bla ma nduna bil-paniku li kien qajjem f'dak il-grupp i Ħ : , , , ; ; , RNA Kolina u Żeppinu 10 bnedmin. L-interess tiegħu kienu xi arbuxxelli tax-xorbett mimlijin fjuri. : : , L , Qed negħrqu fil-plastik 11 U għalihom kien sejjer, mhux għalina. N b aw , jagħtu lura lin-natura 12-13 Jaħasra kemm biża' għalxejn. ja L KIELI fl-a Aizi i Il-Garnija 14-15 Din il-biża' fil-vojt tiġi għax ma nkunux nafu. Meta ħaġa ma nafux Bram 16 dwarha faċli nibżgħu minnha. Jekk inżommu 'l bogħod min-natura, ma ndumux ma nibdew nistkerrhu l-ħlejjaq tagħha. Iktar u iktar jekk xi ħadd (li wkoll ma jkunx jaf) joqgħod jimlielna rasna bil-biżgħat minn Martin Austad, Sean Bonello, Desirċe Falzon, din u minn dak. xi dokumentarju li joqgħod iwerwirna u jbellagħhielna Kiobb. Muttet hi p bi żaħ il : : : jal utta' uma l-Mempri żgħar U li l-annimali moħħhom biss żgħażagħ (-189rs) ta' BirdLife Malta. Il-Klabb biex jattakkawna. jorganizza attivitajiet għall-familja, mixi, żjarat Is-soluzzjoni biex f'riservi naturali, ħarġiet bil-lanċa u attività i il-ħiż ambjentali. Kull xahrejn noħorġu l-magażin inneħħu dawn il-biżgħat Il-Ħuttafa li l-membri jirċievu d-dar bil-posta. bla bżonn hija faċli: billi It-taqsima tal-membri li għalqu t-13 tissejjaħ noħorġu aktar fin-natura, Falko. Sħubija fil-klabb hija €10 fis-sena. u billi naqraw, nistaqsu u Tista' tissieħeb ukoll il-familja kollha, li tibda ; tirċievi wkoll ir-rivista Bird's Eve View kull tliet nitgħallmu dwarha. xhur. Sħubija għall-Familja hija €29. U sintendi billi nibqgħu membri fi Klabb Ħuttafl Victor Falzon L-Editur Il-bomblu iswed (large carpenter bee Xvlocopa violacea) ma tantx tiżbaljah jekk tarah. Kbir u iswed bi ġwienaħ ileqqu b'leħħa fl-ikħal u l-vjola. Bħal diversi speċi ta' naħal, dan ukoll għandu xewka imma b'xorti tajba mhux annimal aggressiv li kif jarak ħa jiġi għalik. Il-bomblu moħħu biss biex isib xi fjura mimlija polin jew xi toqba vojta għall-bejta jew B E ħi għall-irqad. Ritratt ta' Victor Falzon K Il-Ħuttafa 144 : Frar 2018 : p3 aħbarij Tax A ' ala MALA Ċtfolloq tal-ilma (et le TITTI Aqraw ukoll l-istorja f'paġna 4. Ara l-ieħor raqadi FAK is-Semm ZONA Maris u Skv huma żewġ pari tewmin ħbieb b'rabta speċjali bejniethom: li jekk jaqbdu id xulxin jibdew jifhmu x'inhi tħoss in-natural 'Ara, irrid xi ħaġa oriġinali. Se ntikom il-marki fuq hekk. Is-Ser tal-Matematika kien dejjem jivvinta kif se jagħmlu interessanti s-suġġett u dis-sena kien qabad mal-istejjer. Qalilhom li kull fejn tħares madwarek se ssib il-matematika u bħala homework qabbadhom jagħmlu preżentazzjoni ta' storja mill-ħajja li fiha b'xi mod jidħlu s-somom. L-erba' tewmin iddeċidew jiltaqgħu għand Peter u Svivia ħalli jiddiskutu. Kienet nieżla x-xemx meta Skv u Maris bdew mixjin lejn id-dar tal-ħbieb tagħhom. Skv, li kellu ħabta jimxi jħares 'il fuq, f'daqqa waħda waqqaf 'l oħtu: 'Mar, ara ftit kemm għaddejjin għasafar żgħar lejn il-pjazza.' 'Tgħid x'qed jiġri2' stagħġbet oħtu. Mimlijin kurżità ħaffew il-pass ħalli jingħaqdu ma' sħabhom it- tewmin u jiskopru x'kien il-ġenn li kellhom fuqhom dawk l-għasafar kollha. 'Ejjew issa stess sal-pjazza,' qalulhom, u ġibdu lil Peter u 'l oħtu 'l barra bla lanqas biss qalulhom għalfejn. Meta waslu l-pjazza raw geġwiġija għasafar deħlin u ħerġin minn ġol-għaxar siġriet tal-ballut li kienu jżejnu l-qalba tar-raħal. Skv, Maris, Svivia u Peter għaqqdu jdejhom u bdew jissemmgħu. 'X'kesħa l-lejla, ZIZIKKI Ejja ninġabru għall-irdoss, ZIZIKKI' 'ZIZIKKI ZIZIKKI Min jaf l-Italja kemm hu iktar bard, mn'Alla ġejna hawnf' 'Ar'hemm ħi, hemmhekk kont se npoġġi jieni ZIZIKKT 'ZIZIKKI Ejja tgezzul' Iktar ma semgħu iktar it-tfal bdew jifhmu. Dawn l-għasafar kienu zizka bojod u kienu kollha ġew min-naħa ta' fuq tal-Ewropa, fejn tagħmel ħafna kesħa. Kienu qed iqattgħu x-xitwa Malta. fan gTAAfA ghasafar deħlin L 3 Il-Ħuttafa 144 : Frar 2018: p4. Desirċe Falzon 'NUMRIP għajjat Peter. —— f'daqqa waħda. It-tlieta l-oħra ħarsu lejh bħallikieku telaq minn moħħu. 'Hemm hi l-istorja tagħnal,' spjegalhom, 'Ejja ngħoddu kemm qed naraw għasafar deħlin fis- siġar u għada nerġgħu niġu b'kamera u niffilmjawhom deħlin.' Kulħadd qabel li kienet idea tal- ġenn. L-għada filgħodu Peter u Svivia kienu qed jistennew il-van tal-iskola, meta raw xi ħaddiema jimmarkaw l-art ħdejn is-siġar. Staqsewhom x'kienu qed jagħmlu. 'Dak biex inkunu nafu liema siġar se niżbru l-ġimgħa d-dieħla,' qalulhom. It-tewmin ħarsu lejn xulxin b'xokk. 'Imbagħad fejn se jorqdu l-għasafar 7' bdiet tinkwieta Svivia. Peter malajr ġietu idea li qasam mal-oħrajn meta ltaqgħu. Lura d-dar qagħdu jqallbu fil-kotba tal-BirdLife (kienu daħlu membri l-erbgħa li humal) biex jitgħallmu iktar fuq iz-zizka. Iddeċidew li fil-preżentazzjoni tal-matematika jdaħħlu appell biex bħala klassi jiktbu lill-Kunsill Lokali ħalli s-siġar ma jinżabrux qabel ix-xahar ta' wara, meta z-zizka jkunu telqu lura lejn pajjiżhom. U hekk għamlu. Il- preżentazzjoni tant intgħoġbot li l-klassi kollha u anke s-Ser iffirmaw l-ittra lill-Kunsill. Bis-saħħa tas-Semmiegħa, iż-żbir tħalla għal aktar tard u z-zizka baqgħu jinġabru fis-siġar kull filgħaxija sakemm telqu lura f'Marzu. Min jaf darb'oħra x'ħa jiġri… k AL- 2 ġ, - ' A 8); LS AQ A ġ G Jekk tixtieq issir berdwoċer dal- ktieb għalik. Ka 2 u A ar 2018 - p5 f ae a e. Ktieb b'tagħrif u stampi dwar 104 speċi ta' għasafar li jżuru jew jgħixu f'Malta. e Pittura oriġinali ta' kull speċi, b'għajnuniet biex tagħrafhom. d Għ f Fik Ħu e Edizzjoni ġdida b'iktar paġni u JA EST AN ħ , iktar speċi, b'tagħrif aġġornat u te Ma. MLC 23, bi tpinġijiet riveduti u rfinuti. MA f'sAĦMI 6 L-evveledizzjoni kienet rebħet il-premju nazzjonali tal-Ktieb tat- Tfal bl-Aħjar lllustrazzjonijiet. G Għall-bejgħ mir-riservi tal- Għadira, Is-Simar, Is-Salina u miċ-Ċentru tal-BirdLife f'Ta' Xbiex. jiġprint Issued bv Bank ofValletta p.l.c., 58, Triq San Żakkarija, Il-Belt Valletta VLT 1180. Kompli agħtiha l-kuluri Ħafna friefet Maltin jisimhom għall-pjanta li jiekol ix-xagħat tagħhom. Pereżempju dan huwa farfett tax-xewk bl-Ingliż painted ladv. Farfett tal-ħurrieq Red Admiral 7 Ħurrieq' Stinging Nettle Isma', fejn huma l-fjuri tiegħek2 Kultant xi nies isemmuk miegħi… Iva, u jiddispjaċini ħafna. Inti għaliex tniggeż Xi ħaġoħra2 Hemm farfett jgħidulu Tal- Ħurrieq, taf tgħidli għaliex7 Jiġifieri mingħajrek ma jgħixx. Il-Ħuttafa 144 : Frar 2018 p7 Għal min jagħmel l-ikbar ġabralhemm il-ktieb The Natural Historv of the Maltese Islands ġentilment mogħti minn Book Distributors Ltd. Marzu x-xahar tar-rebbiegħa, u kif nagħmlu kull sena ħa, mmorru mixja sabiħa u twila fil-kampanja. Kif taraw mill-mappa ħa nieħdu r-rotta favorita ma' hafna, membri, jiġifieri mir-Rabat sax-Xemxija. Mixja ta' IOkm. Tidher twila imma kważi kollha għall-wita jew għan-niżla. U nagħmlu xi żewġ waqfiet ukoll. Din il-mixja hija speċjali wkoll għax għaliha nħajru lill-membri jiġbru xi ħaġa, tal-flus. B'dawn il-flus il-BirdLife tixtri affarijiet ta' bżonn għal xi proġett. Dis-sena nixtiequ nixtru kamera biex narmawha hdejn il-bejtiet ta' xi ghasafar halli nosservawhom bla ma nfixkluhom. Biex tiġbor xi flus tista' tuża l-karta li waslitlek ma' dil-ħarġa ia tal-maġażin. Dakinhar tal-mixja ġib il-karta, miegħek flimkien ma' TĦ 3 xi flus li tkun ġbart. (ġġ , — JA ARaJAA Nisperaw li narawk. zz L- Ne Anzi hajjar lill-familja PSATS. tiġi mieghek ukolll w Aktar dettalji fl-isponsor sheet li qed tasallek ma' din il-ħarġa. Il-Ħadd 11 Marzu 2018 8.30am (il-mixja tibda fid-9.00am u nispiċċaw xi 12.30pm) Għal min jagħmel it-tieni NILTAQGĦU l-ikbar ġabra hemm din Ħdejn il-Villa Rumana, fir-Rabat it-TOMBATU l-Ktieb IGĦASAĦA MERĦBA Madwarna. Membri', familja, ħbieb u skejjel 'Tfal taħt it-8 snin irid jiġi magħhom xi ħadd kbir (18-r). t'Skejjel għandhom jibbukkjaw billi jċemplu 21347645/6 jew jibagħtu imejl lil dinjawahdaO0birdlifemalta.org 2: (Għalmin jagħmel elet l-ikbar, ġabra'hemm il-kotba Wild Flowers of the Maltese Islands u Għasafar Madwarna. Dakinhar inqassmu er ta' Klabb Ħuttaf Numru ĠW kibb, al , 4 Ħuttaf l 7 Barbaġann Żeppinu huwa żring fuq ruħu u n-Nanna Kolina hija kokka xejn inqas fuq tagħha. Minkejja li Kolina hija xwejħa u Żeppinu żagħżugħ, flimkien dawn it-tnejn ikollhom avventuri mill-iktar interessanti. A L-Avventuri ta' Kolina na'l-Kokka u Żeppinu ż- Il-Ħuttafa 144 : Frar 2044 Żrinġ Ġurnata isbaħ minn oħra, Nanna Kolinal Xi ġmiel ta' kampanja għandhom il-Gżejjer Maltin u kemm nieħu gost niġi passiġġati miegħek. Anki jien nieħu gost ingawdi l-kampanja imma kieku taqbeż naqra inqas biex forsi nleħħaq miegħek nieħu gost aktar. Hawn aħna, Nannl Daqshekk gawdejna l-kampanja. Erġajna sibna l-ħmieġ tas-soltu. Nibda ngħid, Nanna, imma aħna l-annimali għaliex qatt ma nħammġu mkien7 Mhux bħal bnedmin. Eeeeeehh Żeppinu, sewwa qed tgħid. Prosit, osservajt tajjeb ħafna. In-natura ma toħloqx skart. Huma l-bnedmin bil-mod kif jgħixu li jiġġeneraw l-iskart, u ħafna drabi jkun skart li setgħu jevitaw. U kif jistgħu jevitaw l-iskart, Nanna2 Pereżempju, qed tarahom dawn iż-żewġ fliexken żgħar tal-ilma tal-plastik7 Kieku mlew l-ilma minn fliexken ħafna akbar, jew mir-reverse osmosis, u wżaw fliexken tat-tip li jibqgħu jintużaw għal ħafna snin, kieku mhumiex hawn. U dan il-platt tal-kartun mhux ħelal Setgħu wkoll ġabu platt ta' materjal sod biex joħduh lura magħhom id-dar u min jaf għal kemm-il sena oħra jibqgħu jużawh. Tassew Nanna, kemm jaħlu dawn il-bnedmin, huxl U dan il-pakkett tal-ħelu Ara naqra Nann, minn ġewwa qisu mera. Il-aħwa kemm nidher sabiħl Kemm jien gustuż hux, Nann7 Naħseb jien l-isbaħ żrinġ tad-dinjal Żeppinu tant kien mitluf jammira lilu nnifsu fir-rifless tal- pakkett, li ma indunax li kienu resqin lejh tifel u missieru. Pa, Pa, ara x'sibtl Naħseb skoprejt aljen. Ħaħaħaħa, dak mhux aljen, dak żrinġ. Mela qatt ma rajt żrinġ7 Ħallih fil-kwiet għax tbeżżgħu, u minflok ejja niġbru l-fliexken u nitfgħuhom fil-bring-in site li hemm fejn ipparkjajna l-karozza. Il-platt u l-pakkett tal-ħelu narmuhom mal-iskart nortnali. U hekk għamlu. F'ħakka t'għajn ġabru l-iskart mill-art. Żeppinu żgiċċa minnufih qabel ma t-tifel jaħsbu xi ħaġa oħra. Ħaħaħaħal Tgħidli xejn kemm int l-isbaħ żrinġ tad- dinjal Tant inti sabiħ li ħasbuk aljen. Ħaħaħaħa, kemm ili ma nidħak daqshekk bil-qalb. Imxi Żeppinu, tlaqna lura d-dar u neħħi dak il-geddum minn hemm, ejja. Ma kienx mument li kielu l-pakkett tal-ħelu l-bnedmin. Imqar kielu frotta minflok. Kieku la kienu jiġġeneraw skart u lanqas kienu jwaqqgħuni għaċ-ċajt man- Nanna Kolinal Min jaf darb'oħra x'avventura ħa jkollhom Żeppinu u Kolinal Huwa veru li s-suġġett tal-plastik missejna miegħu meta tkellimna fuq it-tniġġis, pero l-problema tant kibret li timmerita paġna għaliha. Il-plastik illum jintuża kullimkien u kważi f'kull prodott li nixtru. Ħafna minnu jkun materjal tal-ippakkjar li wara ftit jintrema. Minħabba f'hekk jispiċċa tant plastik fl-ambjent. Forsi tistaqsi: 'X'hemm ħażin b'daqshekk27' Il-problema tat-tniġġis bil-plastik mhix biss l-ammont enormi li jispiċċa fl-ambjent. Ħafna drabi biċċiet kbar tal- plastik jitmermru sa ma jsiru frak ta' 2—-5mm (jissejjaħ microdebris) li bilkemm narawh. Dan il-frak spiss jispiċċa fl-ambjent naturali bħal xmajjar u jikluh annimali differenti. Biċċiet ta' plastik ikbar minn 20mm (macrodebris) huwa l-plastik li naraw madwarna, bħal basktijiet, xbiek tas-sajd, eċċ. U fih il-perikli u l-problemi tiegħu wkoll. emm hi kbira l-problema2 Ejja naraw ftit statistika… Skont Greenpeace, id-dinja tipproduċi 260 miljun tunnellata plastik fis-sena. 1094 mill-plastik kollu li nipproduċu jispiċċa fil-baħar. Hu stmat li bħalissa hemm jgħumu fil-baħar xi 5.25 triljun bċejjeċ tal-plastik. Jikkalkulaw li kull sena mal-100,000 annimal fil-baħar imut imħabbel fi plastik mormi. Kull sena mal-miljun tajra tal-baħar tmut minħabba li tibla' l-plastik. Studju ta' 34 speċi ta għasafar minn kolonji madwar id-dinja, fosthom fir-Russja, fl-Ewropa u fl-Amerka sab li 749/ tal-għasafar ikkunsmaw il-plastik. Il-plastik irid 500—1000 sena biex jiddegrada, jiġifieri xi 9770 tal-plastik kollu li pproduċiet id-dinja minn mindu vvintajna l-plastik għadu sal-lum jeżisti f'xi forma, għax għadu m'għaddiex biżżejjed żmien. Madwar 5094 tal-plastik jintuża darba biss u jintrema. L-ammont ta' plastik li jintrema f'sena hu biżżejjed biex indawruh mad-dinja erba' darbiet. Madwar 1094 tal-iskart kollu li jiġi ġenerat f'sena huwa plastik. Ma tridx wisq biex tinduna li bħall-bqija tad-dinja ninsabu f'sitwazzjoni inkwetanti. Biżżejjed tmur f'bajja wara maltempata fejn ir-riħ kien jaħkem, tibqa' skantat bil- kwantità ta' plastik li ssib. Jew meta tmorru fil-kampanja innutaw kemm mill-iskart li taraw ikun plastik. Innaqqsu l-konsum tal-plastik. Jekk qegħdin f'supermarket nagħżlu frott u ħaxix mhux ippakkjat. Nirriċiklaw, pereżempju nużaw fliexken tal-plastik biex inkabbru l-pjanti fihom. Nagħtu sehemna fit-tindif tal-plastik mill-kampanja/ xtut/baħar. Nagħmlu pressjoni fuq kumpaniji biex jagħmlu użu responsabbli tal-plastik. Bħal dejjem inqajmu kuxjenza fuq il-problema. Irrid insir berdwoċerli (8) Il-Ħuttafa 144 : Frar 2018 : p12 Martin Austad jagħtina pariri biex insiru berdwoċers. KN fax $ Ġ k A sekondarja, 7 tal-Imrieħel qed ) tnaddafil-vaska li bnew fil-Ġnien Dinja Wahda li għandhom fl- aħiniie arti dehret Parti 2 fil-ħarġa ta' Il-Ħuttafa li Ikel u ilma M'hemmx għalfejn ikollok ġnien għal bird table imma tista' tarmaha f'bitħa, terrazzin u anke fuq ħoġor Bħalissa x-xitwa u l-għasafar iridu jieklu ħafna biex. ta' tieqa ftit wiesa'. Kemm jista' jkun qegħedha fil- ikunu jistgħu jżommu lilhom nfushom sħan biżżejjed. miftuħ ħalli ma jaqbiżx fuqha xi qattus, u mal-lasta Dan mhux dejjem jirnexxielhom fil-ġungli ta' konkrit agħmiilha flixkun tal-plastik bil-qiegħ miftuħ (ara tal-bliet tagħna dejjem jinfirxu. l-istampa) ħalli ma jitilgħux ġrieden u bebbux. Għalhekk jieħdu gost bik jekk tqegħdilhom xi ftit frak tal-kejk jew pastizzi, xi rummiena jew bajtra tax- xewk miftuħa. Imma flok tferrxilhom l-ikel fl-art ikun ħafna aħjar kieku tpoġġihulhom fuq bird table. Din faċli ħafna biex tibnuha (ara t-tpinġija). Għasafar li jħobbu jieklu mill-bird tables huma l-bufula sewda, il-pitirross, il-fjamma sewda u ovvjament l-għasfur tal-bejt, imma min jaf forsi jinżel xi sorpriża — naf ħabib li anke merill jinżillu fuq il-bird table. Skont fejn toqgħod. m 8 3 8 à Q ġ $ ifji À au TWaħhal kollox kif jidher fl-istamp: e deffes il-lasta fil-ħamrija. g a g 8 5 $ Tagħtihiex żebgħa jew lostru ghax biż-żmien jitmermer, jikluh l-għasafar u jista' jivvelenahom. e Ferrex xi ikel. Ipprova frak ta' qagħaq, ottijiet u kejk, żrieragħ, frott (bħal l rummien, tuffieħ, tin) ross il-forn, eċċ. ż g $ Jekk il-parti ta' ġol-ħamrija lu e tagħtiha wood preservative l-injam iservi iktar. Bhala reċipjent tista' tuża għatu kbir jew anke friskatur. Jekk ir-reċipjent ikollu xoffa għolja jew tiżloq, ma' ġenb minnhom tellgħalha munzell ramel, żrar jew hamrija halli jekk jaqa' fiha, annimal ikun jista' jerġa' joħroġ. Inkella jegħreq u jiddispjaċiki Meta tibda toqrob r-rebbiegħa tkomplix toħorġilhom ikel ħalli l-għasafar iżoqqu l-frieħ tagħhom bl-insetti mhux bil-pastizzil Dak iż-żmien tista' tagħmel xi trej bl-ilma minflok, ħalli malli tibda s-sħana jsibu x'jixorbu u fejn jinħaslu. Dejjem poġġi xi ġebel mal-ġenb ħalli jekk taqa' gremxula fl-ilma jkollha minn fejn titla'. Aħjar minn trej ikun kieku tħaffer għadira zgħira u tħalli pjanti tal-ilma jikbru madwarha. Din mhux biss tiġbed lejha l-għasafar biex jixorbu imma anke mazzarelli u insetti oħra. Imma li tagħmel għadira ilma mhux ta' waħdek, għalhekk kellem lill-ġenituri jew għalliema tiegħek. Dan jista' jkun proġett li tidħlu għaliha bħala skola f'Ġonna Dinja Waħda. Qra Waħda u Klabb Ħuttaf Mhux l-għasafar biss iridu l-għajnuna, imma anke aħnal Din l-għajnuna tista' ssibha f'Dinja Waħda u fi Klabb Ħuttaf. Dinja Waħda hija l-programm edukattiv ta' BirdLife Malta fl-iskejjel primarji u sekondarji. Għalliema speċjalizzati jagħmlu attivitajiet għall- istudenti fir-riservi naturali kif ukoll fl-iskejjel stess. Jekk l-iskola tagħkom mhix Tifla, Qed tgawdi l l-kampanja u n-natura, waqt ħarġa ta' Klabb Ħuttaf f'Foresta, 8000 WVaska jew għadira fiha iktar xogħol u tista' ssir b'qiegħ tal- plastik jew anke tas-siment. Illum issib ukoll tixtrihom lesti f'diversi forom, daqsijiet u fond minn ħwienet tal-ġonna. diġà parti mid-Dinja Waħda ħajjar lill-għalliema tagħkom biex tibdew tieħdu sehem. L-istess jgħodd għal Klabb Ħuttaf li hi t-taqsima tal-membri tal-BirdLife taħt it-18-il sena. Jekk m'intix diġà membru fi Klabb Ħuttaf ġennen ftit lill-ġenituri jew faddal ftit mill-pocket monev u idħol membru (€10 għal sena). B'hekk tkompli tirċievi dan il-magażin kull xahrejn u tibqa' titgħallem fuq in-natura. Mhux hekk biss imma tkun taf ukoll bl-attivitajiet sbieħ li l-Klabb u l-BirdLife jorganizzaw għalik u għall-familja tiegħek. Dawn mhux biss huma lok għal tagħlim fuq in-natura, imma żgur li hu mod kif tagħmel ħbieb ma' tfal u żgħażagħ li bħalek iħobbu n-natura u forsi wkoll qed jibdew isiru berdwoċers. Il-berdwoċing sabiħ dejjem imma huwa ħafna isbaħ meta taqsmu ma' ħaddieħor. Barra li jkollna iżjed għajnejn u widnejn biex jindunaw bl-għasafar, nistgħu nitgħallmu ħafna minn xulxin. Mhux biss imma waqt l-attivitajiet tal-Klabb ikun hemm leaders li jifhmu fl-għasafar u jistgħu jiggwidawna biex nagħrfuhom. U b'dan l-artiklu wasalna fi tmiem is-sensiela Irrid Insir Berdwoċerl Nispera li f'din is-sensiela tħajjartu tiskopru n-natura Maltija u l-għasafar li tafu ssibu hemm, Il- berdwoċing huwa, avventura tal-ġenn, kull ma trid tagħmel l-ewwel ftit passi imbagħad tibqa' sejjer, dejjem titgħallem u ssib speċi ġodda, mingħajr ma tkun taf kifl A N sq l ri hi p i ż ME Li MTA A iriseii jp A a A a EX je LG ruħ L Oi MA à Wiri Għandha munqarha' —u ufeja e i to of od ej mu il-priża ma tiżolqilhiex. Ħlief fi żmien il-bejta, il-garni jgħaddi ħajtu , kollha fuq il-baħar. Bħal l tajr ieħor tal-baħar, il- ST garni jgħix fit-tul, anke iktar minn 30 sena. t 77 imma jsib ħofra mudlama 1 usigrieta fl-irdumijiet li TA lie ji IB To ae TA ieETiiai gi il illa garnija fil-ħofra tagħha. tbellagħhielna tifhem bit- Il-kelma Tork ukoll7 velkouan mit-Tork u jiġri wara r-riħ'. Isem xjentifiku Isem bl-Ingliż Daqs Xiber Ldbà Ikel Ħabitat Status 4 ki Jekk trid titgħallem iktar fuq 4 : ċ l-għasafar li jbejtu f'Malta The Breeding Birds of Malta huwa l-ktieb għalik. Għall-bejgħ mill-BirdLife u ħwienet tal-kotba. Il-garni għandu staġun tal- bejta twil. Il-mara tbid bajda waħda lejn l-aħħar ta' Frar, li tfaqqas wara xi xahar u nofs. Kif jidher fir-ritratt, il-ġenituri t-tnejn jieħdu ħsieb il-ferħ. Il-fellus tal-garnija jkun miksi suf griż biex iżommu sħun. lfaqqsu lejn l-aħħar ta' April u jdumu xi xahrejn sa ma jtellgħu r-rix kollu u jħallu l-bejta. Daqs proprju ta' bajda ta' garnija. Meta jtir, il-garni kważi jħokk mal-wiċċ tal-baħar. Din hi r-raġuni għaliex bl- Ingliż jissejħu shearwaters. Sirna nafu li l-garni jivvjaġġa mijiet ta' kilometri uli EX ikel għalih u għall- familja tiegħu. Din il-mappa turi r- x 7 Fl-Irdum tal-Madonna rotta ta' garnija waħda z waqt vjaġġ wieħed għall- '- — FTI tbejjet l-ikbar kolonja TG EEI Tu żw, 17777 ta' garni fil-Gżejjer tal-Madonna u lura. ; LT ġe 1 Maltin, b'xi 500 par. ; 1791 Kull sena l-BirdLife qed tiskopri kolonji ġodda.