150 Sena mit-Twelid tas-Surmast Fundatur Kitba ta' Herbert Naudi Din is-sena jaħbat għeluq il-mija u ħamsin sena mit-twelid tas-Surmast Ferdinando Giuseppe Giovanni Camilleri, bin il-mużiċist ta' fama Mrp. Vincenzo Camilleri u Grazzja mwielda Fava. Huwa twieled Ħal-Luqa nhar il-Ġimgħa 30 ta' April 1859, jiġi wkoll hu s-surmastrijiet Neriku u Gavino. Ferdinando għex, ħadem u rabba familja f'Tas-Sliema. Sa minn ċkunitu Ferdinando studja l-flawt u l-vjolin g and Vincenzo u l-armonija u l-kompożizzjoni l-ewwel għand ħuh Nerik u mbagħad mingħand Patri Giuseppe Spiteri Fremond. Huwa kien għal tletin sena l-Prim Flawt tal-Opra fit-Teatru Rjali ta' Malta u xi drabi ġie mistieden biex idoqq fit-Teatru Covent Garden ta' Londra. Camilleri kiteb bosta mużika sagra u mużika profana għall- banda. Iż-żewġ quddisiet ''Stella Maris' u 'San Gaetano' miktubin għaż-żewġ parroċċi, jiġifieri ta' Tas-Sliema u tal-Ħamrun, irnexxew wisq. Il-quddiesa ''Stella Maris' ġiet approvata mill-Kummissjoni Vatikana tal-Mużika Sagra b'ittra miktuba u ffirmata minn Monsinjur Respighi, wieħed mill-membri tal-Kummissjoni. Il-quddiesa 'San Gaetano', wara li kienet eżaminata ġiet approvata mill-Kummissjoni mwaqqfa mill-Arċisqof Mauro Caruana O.S.B. Din ġiet iddedikata mill- Kompożitur lill-Eċċellenza Tiegħu Reverendissimu Mons. Arċisqof. Fil-Karriera tiegħu Ferdinando kien ukoll Surmast Direttur tal-baned La Pace tan-Naxxar, Nicolo' Isouard tal-Mosta, Duke of Connaught u Sant' Elena ta' B'kara. Flimkien ma' ħuh Gavino mexxa l-Banda Unjoni ta' Ħal-Luqa. Mastru Dandu kif kien magħruf, huwa missier il-baned Slimiżi. Għalhekk naraw l-istorja tal-baned f'Tas-Sliema toħodna lura sas-sena 1886 meta f'din is-sena twaqqfet l-ewwel banda fix-Xatt ta' tas-Sliema kantuniera ma' Triq it-Torri f'numru 1/a fejn qabel kien hemm il-ħanut ta' Axisa, imbagħad inbena t-Teatru Alhambra li issa huwa stabbiliment tal-ħwejjeġ. F'dal-post kien fetaħ Każin bl-isem ta' Circolo Ceschi, u l- banda kienet iġġib l-isem ta' 'l Cavalieri di Malta'. Il-Banda ssieħbet ma' dan il-Każin bis-saħħa tas-Surmast Ferdinando Camilleri, il-ħażin ġie inawgurat nhar il-Ħadd 18 ta' Lulju 1886, u l-banda esegwiet l-ewwel programm mużikali tagħha fix-Xatt ta' Tas-Sliema quddiem l-istess Każin fis-26 ta' Settembru, 1886. Din il- Banda qanqlet festi kbar f'Tas-Sliema u malajr għamlet isem tant li ġiet mistiedna biex iddoqq barra Tas- Sliema. Kienet din il-Banda li fl-1891 akkumpanjat l-istatwa l-ġdida ta' Marija Kewkba tal-Baħar sal-Knisja Parrokkjali meta waslet f'Tas-Sliema minn Pariċi. Banda oħra li twaqqfet f'Tas-Sliema kienet il-Banda Melita fis-sena 1899 u l-istess Surmast Direttur tagħha kien s-Surmast Camilleri. Wara li san iż-żewġ baned spiċċaw fix-xejn, Mro. Camilleri kompla jħeġġeġ it- twaqqif ta' Banda oħra u rnexxielu ghat-tielet darba jwaqqaf il-Banda ''Queen Victoria' fis-sena 1904. Din kienet banda popolari u ta' kultura kbira li kienet tħabbatha mal-aqwa baned ta' żmienha, formalissima u numeruża, iżda sfortunatament wara xi żmien sfat fix-xejn. Kien hemm spazju ta' ħemda ta' ħames snin, iżda dan iż-żmien donnu sewa biex aktar 'il quddiem tinbena' banda ġdida fuq sisien sodi. Għalkemm sfortunat, fir-rigward ta' dawn il-baned, Ferdinando ma' qatax qalbu u ħeġġeġ kemm felaħ lill-Kappillan ta' dak iż-żmien, Dun Vinċenz Manche, kif ukoll lill-bandisti li kien fadal mill-baned ta' qabel, fl-aħħar irnexxielu jgħaqqad il-Banda Stella Maris. Dan seħħ fis-16 ta' Marzu 1914, u għaldaqstant Mro. Camilleri kien l-ewwel Surmast tal-Banda Stella Maris u dam Surmast tagħha sas-sena 1928. L-ewwel darba li daqqet il-banda kienet għall-festa ta' Stella Maris f'Awwissu 1914, u esegwiet marċi mat-toroq tal-parroċċa kif ukoll programm mużikali fix-Xatt ta' Tas-Sliema u quddiem il- Fil-programm li għamlet fix-Xatt indaqq l-Innu 'A Maria Vergine Stella Del Mare' ta' Mro. Dan l-Innu li l-kliem tiegħu huma bit-Taljan fuq versi ta' Mons Paolo Vella Mangion, kien indaqq l-ewwel darba fl-1906 mill-Banda Queen Victoria. Fl- ewwel darba li ndaqq mill-Banda Stella Maris dan l-Innu tkanta mill-kor tat-tfal tas-Soċjetà bl-isem 'Filarmonica Corale'. Taħt it-tmexxija tas-Surmast Ferdinando Camilleri, l-Banda Stella Maris saret fi ftit żmien ferm popolari ma' Malta kollha u kienet tiġi mistiedna biex iddoqq fil-bliet u irħula Maltin. Daqqet ukoll tliet darbiet barra minn Malta, f'Noto għall Festa ta' San Corrado. Ferdinando kiteb ħafna mużika għall-Knisja ta' Stella Maris fosthom l-antifona, filwaqt li għall- banda Stella Maris kienet bosta sinfoniji, marċi kif ukoll l-Innu tas-Soċjetà bl- isem 'Alla Filarmonica Stella Maris' Xi xogħol ewlieni li kiteb dan il-bravu Surmast jinkludi : 1874 La Speranza Polka Nru 1 1874 Galop 1881 Is-Sinfonija Nru 6 'La Rivista Is-Sinfonija Nru 3 'L'Astro d'Argento' 1882 Gloria in Excelsis 1883 Kvrie' u 'Gloria' għall-okkażjoni tal-ewwel quddiesa ta' Dun Indri Mifsud 1885 Innu lill-Madonna taċ-ċintura b'versi ta' Franġisk Azzopardi minn Ħal-Luqa 1990 O salutaris Hostia' li ndaqqet nhar l-24 ta' Marzu Innijiet u Antifoni — Manum Suum; Virgo Prudentissima; Prudens et Vigilans ; Antifona Sant'Elena ; Antifona Santa Katerina ; Antifona Sant'Andrija ; Innu O Tfjala Immakulata u Ngħannulek bil-ħlewwa għall-Parroċċa tan-Naxxar. Fost ix-xogħolijiet li kiteb għall-orkestra kiteb is-Sinfonija Nru 4 'Un Raggio di Luce'. Din is-sinfonija ġiet esegwita fit-Teatru Manoel fl-okkażjoni tal-ftuħ tal-Ajruport il-ġdid. Impossibli li f'dan l-artiklu indaħħal ix- xogħol kollu ta' dan is-surmast hekk bravu bravu iżda ppruvajt nagħti ħjiel. Mro.Ferdinando Camilleri miet f'daru f'Tas-Sliema fl-ghomor ta' 83 sena nhar il-Ħadd 8 ta' Marzu 1942. Il- funeral tiegħu sar l-għada fil-Knisja Parrokkjali ta' San Girgor. Naturalment il-funeral tiegħu ma setax isir fil- Knisja Parrokkjali Matriċi ta' Stella Maris, għax din kienet iġġarrfet ftit jiem qabel fil-ħbit mill-ajru wat it-Tieni Gwerra Dinjija u kienet magħluqa proviżorjament sakemm saret it-tiswija meħtieġa. Tajjeb li wieħed jgħid li l-wirt mużikali tiegħu, bis-saħħa tal-familja tiegħu ngħata lill-Arkivju Mużikali tal-Katidral. Għalkemm il- Parroċċa ta' Stella Maris tħossha kburija għall-fatt li l-mużika li Mro. Ferdinando Camilleri u ibnu Giuseppe kitbu għall-istess knisja saru propjetà tagħha, grazzi dejjem għall-ġenerożità tal-familja Camilleri. Hija ħasra li f'Tas-Sliema għadha ma ssemmietx triq għalih, forsi fl-aħħar jingħata ġieħ lil min jistħoqqlu. R. Mifsud Bonnici — Mużiċisti u Kompożituri Maltin u Għawdxin tal-bieraħ u tal-lum. Arkivju Soċ. Rivista Soċ. Unjoni — Ħal-Luqa Tagħrif mogħti lili minn Mro. Tagħrif ġenerali meħud mill-ktieb tal-istess awtur 'Il-Banda Stella Maris Tas-Sliema — Djarju u ħjiel ta' l-istorja tagħha'