Tifsir il-Kliem fil-Kotba Imqaddsa bil-Malti (Jorbut mal-għadd 1IL-196, fuċċ. Behen, pl. ibhinu: Vassalli jiktibha behem, Caruana behen, Falzon jagħti ż-żewġ formi belienr u behen. Skond l-Għarbi behem hi aħjar, u hekk hi miktuba. fil-Pentatewku. Tfisser: ''is- saba' l-kbir ta' l-id jew tar-riġel'. Ara Imħ. Daqq il-qamħ: ħabbat iż-żbul biex joħroġ il-qamħ'. Fl- istess sens ingħidu : daqq it-tajjar. Ara Imħ. Faqqanin u saflenin: Vta' ftuq u ta' isfel', Faqqani, li hi tibdila ta' fewqani, hu aġġettiv maħruġ minn fuq u jfisser 'iin- qiegħed 'il fuq jew aktar 'il-fuq minn ħaġa oħra'. Saflieni hu aġġettiv ieħor maħruġ minn isfel u jfisser imqiegħed in-naħa ta' isfel jew aktar 'l isfel minn ħaġa oħra'. Iż-żewġ aġġettivi huma ismijiet ta' postijiet : Il-Faqqanija u Ħal Saflieni. Flien: nużawha meta 161 rridux insemmu persuna b'isin- ha, jew meta 1ma nafux isimha, bħal meta ngħidu : it-tali. 1 il-kelmiet: t'Brsaq u oqgħod, flien ' ifissru: Fejnuf ersaq u oqgħod. Fqad : kelna mogħtija minn Caruana biss ii-jagħtiha dit- tifsira : f'wieħed li dari kien idur u jżur jew jiftuqad it-torrijiet, il-furtizzi u l-għases ta' madwar ix-xatt ta' Malta'. —F'Imħ. 9, 28 hi użata fis-sens ġenerali ta' uffiċjal, wieħed li jikkmanda imma taħt is-setgħa ta' ieħor agwi minnu. Dehen, jidhen : ifisser t'dilek, to anoint' u ma għandux x'jaqsam man-nom dehen ''intelliġenza ', li fil-Għarbi tinkiteb b'd li għandha l-ħoss ta' th fil-kelma Mmgiiża the. Mogħtija minn Caruanu biss. Ma għandhiex x'taqsam ma' ħerba frovini', Caruana jagħżel iż-żewġ kelmiet minn xulxin. Harq: ''ferqa jew xaqq wiesu' fl-art jew fil-blat; mhix ġejja mill-verb ħaraq fto burn''. Sansun darba qagħad ''fil-ħarq tal-blat' (Imħ. 15, 8), jiġifteri mar jistkenn ġo xaqq fil-blat biex ma jaqbduhx l-għedewwa. Hawli: l-aktar li tingħad dil-kelma għar-raba' li ma jagħ- melx. Minn dit-tifsira tnisslet oħra : annimal li ma jagħmelx frieħ, u, b'tiġbida żgħiru : raġel jew mara li ma għandhomx u qatt ma kellhom ulied. Qabbel l-Ingliż burren-u t-Taljan infe- condo, sterile li jingħadu sewwa għar-raba' u s-siġar, kemm ukoll għall-bhejjem u n-nies. Hmiet: kelma qadima mogħtija minn Vassalli u Caruana. Ham. ħu missier ir-raġel jew missier il-mara, 'father-in-law'; u hamd hi omm ir-raġel jew omm il-mara, 'mother-in-law'. Il- forma femminili bis-suffissi hi ħemidti li fil-Malti ssir ħmdti, im- bagħad hinieti. Mela f'Rut 1, 14 għandna nifhinu li Għorfa bie- set lil omm żewġha; u f'2, 11, 18 Nogħemi hi ħmiet Rut, jiġi- fieri omm ir-raġel ta' Rut. Jħkma : plural ta' ħakem; il-lum aktar timxi l-forma ħak- kiema, Għorfa u Rut kienu kenniet Nogħemi għax kienu żżewġu lil uliedha; Rut, 1. Qawl Malti jgħid: Kieku l-imdanna (omm ir-raġel) tħobb il-kenna, l-infern kien isir ġenna, Leħħ għal: jf'qal u reġa' qal, għamel u reġa' għamel, issik- ka, insista'. La tleħħw għalija f'Rut 1, 16 ifisser: ''La tgħid- lix aktar, tissikkanix'. Mela meta ngħidu: ''ileħħ il-beraq nifhmu biss li qiegħed iberraq waħda f'waħda; u l-qawl: ''il- lħiħ jagħleb ix-xħiħ'' ifisser li meta wieħed jitlob u jerġa' jitlob sa fl-aħħar jaqla' dak li jrid imqar minn għand wieħed xħiħ li jiddejjaq u jħoss ruħu mirbuħ minn dik il- fittaġni. Lemini: aġġettiv maskil li l-femmenil tiegħu hu leminija; Imħ. Magħsar: ħawd jew ħofra fil-blat li fiha kienu jagħsru ż- żejt; Imħ. Mirquma: il-verb raġdm aktarx nużawh fis-sens ''għamel xi ħaġa, xi xogħol bir-reqqa, kif imiss; sebbaħ, żejjen,' imma jfisser ukoll ''irrakkma'' u b'din it-tifsira hu użat f'Imħ. $, 80. Mitraq : nom mimmat maskil li l-femmenil tiegħu hu inter- qa li kulħadd jaf xinhi. Mela mitraq hu martell kbir, mazza; ara. imħ,4, 21. Għamudu : tinda. liuħ. Dil-kelma fissirtha fit-Tifsir ta' Kliem li ħriġt fi ktieb żgħir fl-1931. Għarma jew għorma, plur. għarum : gods kbir aktarx ta' tiben jew qamħ maħsud lest għad-dris; ara Imħ. Għatla : ħatar żgħir li jinqdew bih il-bdiewa huma u jaħar- tu biex iniggżu l-baqar; ara Imħ. Qartaf: t'qata' l-frott mis-siġar, aktarx kif ġie ġie'; ara 9,27. Qasgħa: f'platt kbir u fond li jesa' ikel għal aktar minn wieħed '; ura 5, 25; 6, 38, It-tifsira li jagħti Caruana ''kavetta tal-ħut ' imhix eżatta għal kollox. Falzon ma jġibbiex, għalkemm Vassalli jagħtiha. Qasha huwa wkoll kunjomi: Malti li jinkiteb Casha. kul: dil-Kelina fil-Malti hi fenmenili, iżda nistgħu an- żawha, bħala nom maskili bit-tifsira ta' f spirtu', bħalma ngħi- du ''Ruħ il-qodos li hu l-Ispirtu s-Santu, fejn il-kelma Ruħ hi maskili. Din il-għażla ta' ġeneri u tifsir tinsab ukoll fil-Għarbi. B'dan is-sens ta' Uspirtu 7, il-kelma ruħi bħala nom maskil hi użatu bosta drabi fil-ktieb ta' l-Imħallfin u f'kotba oħra. Ara 3, 10 Ġie fuqu ruħ il-Mulej, jiġitteri kien mimli bi spirtu, b'qawwa; kbira ġejja minn għand Alla. Silf plur. slejjef: t'slejjef' ngħidulhom żewġ irġel li n-nisa tagħhom aħwa; u Vsilfi' jgħid ruġel għar-raġel ta' oħt martu. Jekk żewġ nisa li r-rġiel tagħhom aħwa jgħidulhomx tslejjef', u jekk mara tgħidilhiex 'siffti' lill-mara ta' ħu żewġha ma nafx, imma billi kelli bżonn il-femmenil ta' Usilf' ħriġt il-kel- ma silla. Rut u Għorfa kienu ''slejjef' għax żwieġhom kienu aħwa; Rut 1. Teruħ : ara Leħen il-Maltu, Għadd 194-196, faċċ. Ingħidu- ha l-aktar għall-ħabel jew korda tal-qaws tad-daqqaq tat-tajjar, F'16, 7 hi użata fis-sens ta' ħabel magħmul mill-imsaren ta' l- annimali. Wited: ''biċċa għuda twila xi xiber li titwaħħal ma' l-art jew mal-ħajt biex torbot jew iddendel xi ħaġa magħha''; ara 5, 26; 16, 13. Xaħat: ''għamel ħsara; ħarbat'; din hi t-tifsira li jagħti Cartanu, u f'dan is-sens hi użata £'6, 4. Xehbien : ngħidu wkoll ixheb li hu flewn griż'; 5. Żibda: ''butir; baqta'; 5, 25,