Ma Kellniex Triq Oħra Traduzzjoni ta' Immanuel Mifsud It-triq kienet qiegħda sserrep u mxarrba, tant li kellu jsuq bil-mod li ma jmorrux jiskiddjaw jew jiżolqu. €Qed tħoss il-frisk7' staqsieha. Ma weġbitx, bdiet tilgħabha li raqdet. Xegħel il-heater. Beda jidlam. Fit-triq la kien hemm djar,la nagħaġ u lanqas xejn. Kien mejjet għal sigarett. Kellu l-pakkett fuq is-sit ta' wara, fil-ġakketta li kienet ħdejha. Qagħad jaħsibha għal ftit. Mingħajr ma qala' ħarstu mit-triq, tawwal idu għall-ġakketta. —Tpejjipx.' Ħares fil-mera jfittex 'l għajnejha. Magħluqin. 'Għala7' Ma weġbitx. Ħares lejn il-linji bojod maqtugħin ifiġġu u jisparixxu quddiemhom fit-triq. L-unika ħaġa li sema' kienet il-wipers jigirfu l-windscreen. €Ma kellniex triq oħra, qalilha. 'Kulma għidtlek kien biex ma tpejjipx.' Xegħel ir-radju u l-karozza rbumbjat. Jekk jogħġbok… Mur ħudu ..7 Quddiemhom dwal ħomor qawwija. It-triq illajmat u mbagħad aċċellerat. Fis-sikta li kienu fiha, qagħad jaħseb dwarhom. Dwar is-silenzju. Is-soltu dejjem hi kienet titkellem. Kien iltaqa' magħha fit-triq, quddiem gabbana tat-telefown, u tant kienet paċpċet li ħasel jaħseb li… Issa, bejniethom kien hemm ħajt, massa ta' silġ, li hu ħass ma' kullimkien, li spuntat mill-mera, minn għajnejha magħluqin li m'azzardax iħares lejhom. Stħajjel li qegħdin f'xi film u li kienu għaddejjin f'limouzine, mifrudin bi ħġieġa ħoxna sewda li ħadd minnhom ma seta' jniżżel. 'Forsi ma messniex irqadna Żagreb. Stajt ċempilt lil Josko ..' Imbagħad kisret is-silenzju u qalet, 'Għidtlek xi ħlomt dal-lejl7 Ħlomt li konna ħdejn il-baħar u bdejna niġbru l-arzell' 'Għidtli 7 eĠibarna ruxxmata arzell u bebbux, u kollox, u kollox kien tant sabiħ daqslikieku … Issa beda jsuq bil-mod. Kienu għaddejjin minn ġo raħal. Fit-triq ma kienx hemm ruħ. SGħidt li arzella minnhom kellha perla, u ppruvajna niftħuha imma ma stajniex u allura int tlaqtha fl-ilma baxx biex mingħaliha li nħelsetu li… Fit-twieqi tad-djar kien hemm ix-xemgħat jixegħlu. U xi djar kellhom il- bandiera mdendla, mxarrba bix-xita. Uħud minnhom kważi jħokku mal-art. FU meta nfetħet, int daħħaltilha temprin, ftaħtha u wrejtni l-perla ta' ġo fiha. Kienet l-isbaħ ħaġa li rajt f'ħajti ..7 ĊVanja 7 Imbagħad inżilna fil-bajja u ltqajna ma' xi ħadd u dax-xi ħadd staqsiena x'kien ġara, u int għidtlu, imma meta ridt turih il-perla ma sibthiex, ma kinitx aktar hemm, lanqas fil-but ma kienet, tlifnieha aħna u mixjin… 'Xiż-żoċċ qed tgħidl Agħlaqluf' Ġibed mal-ġenb u dar lejha. ''Mhux ġa tlabtek bil-kalma kollha biex…77 SEħe F'għajnejha magħluqin il- …. Iġġebbed lejha. Ma setax jgħannaqha minħabba s-seats. Imteddet u għattiet wiċċha b'idejha. Hu ma seta' jisma' xejn. Messilha rkoppitha u ħalla idu fuqha. —Vanja ..7' Ma kienx jaf x'se jaqbad jgħid. Ittawwal 'il barra minn ġot-tieqa miksija bin-nida, imdawla bid-dawl oranġjo mxarrab. Ma kellniex triq oħra …' Ħassu stupidu. Waqaf. Imbagħad għattieha bil- ġakketta, ħareġ is-sigaretti u tefagħhom fil-but. ħarġa LXXX 2008 Ħass li kellu joħroġ mill-karozza, ipoġġi ħdejha fis-seat ta' wara u jagħmel xi ħaġa. Suq, nitolbok,' qaltlu. Għaddiet karozza u paqpgitilhom u induna li kienu pparjkati mal-bankina bid-dwal mitfija. Ħassu mistrieħ. Għal ftit mumenti jdejh bdew jirtogħdu fuq l-istering. Ipprova jaħseb biss fit-triq li fadlilhom. Ried isuq sew imma iktar mgħaġġel. Irnexxielu u ħassu aktar kalm. Ħass il-ħtieġa ta' ftit arja. Niżżel it-tieqa għal ftit imbagħad reġa' tellagħha. Seta' jisma' biss in-nifsijiet twal tagħha fuq is-seat ta' wara. Ma kienx għal kollox ċert kinitx rieqda. Ħaseb dwarhom, dwar l-aħħar jumejn. Ġara dak li ġara … Ġara minn kollox u ma riedx jitkellem fuq hekk. 'Issa għadda kollox. Kif'kienu ħerġin mir-raħal saqu b'kemm jifilħu minn ħdejn ħanutli fl-armatura mixgħula tiegħu kien hemm ritratt tal-president b'mustaxija fuqu. Ħaseb fi Franġo Tuġman u ħass għoqla fl-istonku. Żgur miet Tuġman mela. Għal xahar żammewh jgħix fuq il-magni u mbagħad … min jaf l-għala, għal xi raġuni jew oħra, is-Sibt … seħħet. Ma kellux ħin jaħseb dwar dan kollu, dwar Tuġman, ħlief meta …. Kieku mhux għax miet, ħaseb, ilbieraħ kienu jkunu Żagreb, u bħalissa jkunu qegħdin id-dar: hu, Vanja … Imma miet. Kien mejjet, stendut, u n-nies marru jżuruh, kien hemm ġenn sħiħ fil-belt; il-preparazzjonijiet … kollox waqaf zoptu, xejn ma baqa' għaddej, ma setgħux jiġu u jagħmlu l-arranġamenti … €U dawk in-nies l-oħra li mietu fl-istess ġurnata 7' staqsa lilu nnifsu. Sema' tnehida ġejja min-naħa ta' wara u żamm in-nifs. €U aħna t-tnejn… La kellhom ġenituri u lanqas apparament …. GĦasbu li konna se mmorru għall-funeral ' Ħaseb li din kienet xi ħaġa assurda u diżgustanti. Ix-xita waqfet u tefa l-wipers. Minn ftit qabel kien qed isuq minn ġo masġar tas-siġar tal-arżnu. Għafas il-gass u għafsu b'kunfidenza akbar, daqslikieku nħakem minn xi forza barranija li ma ġġildilhiex għax kien jaf li kollu kien għalxejn, li kollox kien skont kif kellu jkun. Ħaseb li ma kienx hemm triq oħra f'din il-ħajja u ħassu jibża'. Wara xi żewġ kilometri ra post fejn seta' jieqaf u ġibed mal-ġenb. F'moħħu kellu kull xorta ta' ħsibijiet. Waqqaf il-karozza, fetaħ il-bieba bil-mod, u ħareġ mingħajr ġakketta. Il-kesħa, l-arja xxoqq u s-sema ċar. Il-kwiekeb teptpu bħal irjus tal-labar. Ħa nifs twil tant li ħass il-pulmun juġgħu. Ħareġ sigarett iżda ma qabbdux. Ġismu triegħed. Resaq lejn il-karozza u ħares lejha. Kienet mimduda fuq is-seat ta' wara, niexfa, żgħira, b'idejha marbutin fuq sidirha. Wiċċha pallidu u anki fir-raqda li kienet fiha xufftejha kienu marsusin donnha ma riditx tgħid kelma. Ma kellniex triq oħra ' Ħaseb … Huma u diħlin, raw mara tqila b'xagħarha qasir u b'misluta fi mneħirha bilqiegħda fil-waiting room, tqalleb fil-gazzetti. L-ispikers kienu qed jagħtu mużika rilassanti. Hekk biex jagħmluhielek aktar faċli. Imma maħadmitx. Ried ibusha, jgħannagha. Dak is-silenzju tagħha. Ma setax jiftakar meta u għala kienu … Ħares lejn is-sema. Qagħad jistenna xi kewkba taqa', imma xejn. Kien hemm miljuni ta' kwiekeb, imma donnhom b'inkejja, l-ebda waħda ma ċċaqilqet. L-unika ħaġa li ra kien id-dawl imċajpar ta' satellita għaddejja. Qabbad sigarett. Ftakar li darba, fix-xitwa, kienu sejrin lura d-dar minn Żagreb, kien billejl u kienet nieżla l-borra u hi kienet mimduda fis-seat ta' wara u kien qed isuq bil-mod biex ma jiskiddjawx, ma jiżolqux, u mbagħad, fid-daqqa u l-ħin, mill-masġar, toħroġ ċerva quddiemhom, ċerva fit-triq miksija bil-borra, jiftakar, ċerva, staqsa lilu nnifsu min minnhom it-tnejn kien miexi fid-direzzjoni l-ħażina, il-masġar idda, il-qamar, waqqaf il-magna, ħares lejn iċ-ċerva u din ħarset lura lejh, bla ma tħarrket, u hu, mingħajr ma qala' għajnejh mit-triq, bil- kwiet kollu sejjaħ lil Vanja ħalli taraha, biex tara kemm kienet sabiħa, kemm kienet ħajja, imma Vanja kienet rieqda u ftakar li f'ħajtu ma kien ħabb lil ħadd daqshekk, daqs dakinhar, daqs dil-mara li kienet rieqda, ftakar li ħabbha tant li ma riedx iqajjimha, ħabbha tant li ħalla ċ-ċerva titlaq tiġri, taħrab il-ħarsa t'għajnejha, biex iħalliha għal mument ieħor, għalissa, għal dil-bewsa, għal dak kollu li kien għad irid jiġri. Roman Simic twieled fl-1972 f'Zadar, il-Kroatja. Huwa d-direttur artistiku tal-Festival Ewropew tan-Novella u l-editur tal-Antoloġiji ta' Novelli mill- u selezzjor Ewropa. L-istejjer qosra tiegħu nsibuhom f' għadd ta' antoloġ et kontemporanji maqluba f'ilsna Ewropej. Fost il-pubblikazzjonijiettiegħu nsibu U trenutku kao u divljini (Fil-Mument bħal fid-Deżert), 1996, Zagreb; premju Goran għall-Poeti Żgħażagħ; Fejn Se Ngħaddu l-Lejl (novelli, 2000, Zagreb), u Ma' xiex Ninħabbu, (novelli, 2005) li rebaħ il-premju Jutarnji.