Fl-era tat-Tunnara tal-Mellieħa sew fis-snin ta' qabel iż-żewġ gwerer dinjija kif ukoll fis-snin ta' wara, insibu li s-Sajjieda Melliħin hekk imsejħa Baħrin li kienu jaħdmu fuqha kellhom devozzjoni kbira lejn il-Madonna meqjuma fis-Santwarju tal-Mellieħa. it-Tunnara u d-Devozzjoni lejn il-Madonna Kitba ta' Anthonv Fenech Anzjani sajjieda ħbieb tiegħi irrakkontawli diversi stejjer dwar l-imħabba u t-tama li kellhom f'Marija u għalhekk spiss kienu jitolbuha b'ħerqa kbira l-iktar permezz tar-reċta tar-Rużarju Mqaddes li dak iż- żmien kien jingħad bil-Latin. Kienet tradizzjoni li din it-talba tingħad kuljum fuq id-dgħajsa l-kbira imsejħa 'Ix-Xieru' fit-tlieta ta' filgħaxija u jien stess għamilt xi snin ngħidulhom. Dan kien ukoll isir qabel il-baħrin isalpaw biex jidħlu l-art wara ġurnata sħiħa fuq il-baħar. , Fis-snin ta' qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, il-Baħrin tat-Tunnara nhar ta' Ħadd filgħaxija kienu jimxu f'purċissjoni mill-Knisja tal-Parroċċa għas- Santwarju fejn fil-bitħa kienet tingħad il-litanija tal-Madonna. Din ukoll kienet tingħad waqt xi qabda ħut imsejħa 'LIEVA'. Id-devozzjoni mis- sajjieda kienet tibda minn x'ħin it-Tunnara titkala l-baħar, jiġifieri fil-bidu tar-Rebbiegħa, meta wara li din tiġi mbierka minn Saċerdot fuq il-baħar, kien jintrabat salib u jibqa' hemm sa tmiem l-istaġun. : Dan is-Salib kien jitqiegħed f'tarf il-bieb li minnu jgħaddi l-ħut. Iżda mhux dan biss, huma kienu jemmnu li jekk il-pożizzjoni tal-bieb hekk magħruf bħala ''L-ISPIKA' ma jiġix iħares lejn is-Santwarju ma kienx jinqabad ħut. Għal ħafna snin ix-xogħol tat-Tunnara, jiġifieri x- xibka u bosta materjal ieħor, kienu jinħadmu fil- bitħa tas-Santwarju mis-Sajjieda qabel il-bidu ta' l- istaġun u kienet drawwa li waqt dan ix-xogħol ta' tiswija wieħed kien jara li nieshom u wliedhom inewlulhom xi skutella kafċ. L-għajnuna mill- familjari ma kenitx tonqos u bosta mix-xbieki jew għażel kienu jinħadmu fi djarhom fix-xitwa. Wara li jitlestlew għall-kalar kienu jintrefgħu fil-kmamar tas-Santwarju magħrufa bħala 'tal-Pellegrini'. Ix-xogħol kien tqil u iebes u f'April ix-xibka kollha kienet titgħabba fuq karettuni bil-bagħal biex tinġarr jew lejn l-Għadira jew inkella lejn ix-Xquq (Anchor Bav). Qabda Tonn imsejħa 'Lieva' Fi Ġie j Dan kollu li semmejt ġie mfakkar b'waħda mit-toroq fil-qalba tar-raħal li ssemmiet Triq it-Tonn. Jingħad L-Għanja tat-Tunnara li f'dik it-triq f'xi djar tagħha kien isir ix-xogħol tat- tgħaqid tal-għażel. Fir-Rebbiegħa kont dejjem tara LL L L Lill-baħrin minn tat-Tunnara Is-Sajjieda qatt ma nsewha lill-Madonna għax minn Ikalaw ix-xibka tagħha kull qabda ħut kienu jagħtu rigal lis-Santwarju Biex il-ħut jinqabad magħha. tagħha billi ħuta jew iżjed kienu jiġu offruti biex issir ġ lotterija, bħala qima lejha. It-Tunnara tal-Melleħin Hekk magħrufa mill-Maltin Tkun ħaġa f'waqtha u sabiħa li meta jinfetaħ il- Biha t-tonn jiġi maqbud Mużew tat-tunnara fl-Għadira kif hu propost ma F'nofs il-bajja f'xibka jmut. nonqsux li nfakkru dawn it-tradizzjonijiet reliġjużi li Għax bit-tama fil-ġejjieni kellhom missirijietna u li bihom ħawwru l-wirt storiku Kienu jbaħħru kmieni kmieni tal-Mellieħa b'għaqal u mħabba, sew għalina kif Billi l-ħobża ta' kuljum ukoll għal dawk ta' warajna. X'ħin kulħadd maħsud iqum Bl-għajta 'Lieva' tal-Padrun Dlonk tax-xibka jgħalqu l-bieb GAR j N j sTO R ES LT D Minn ġod-dgħajsa kull sajjied. , Tisma' l-għajta b'dan it-ton Għajnu ħamra tagħna t-tonn' 'Ejjew ixtru dal-ħut frisk tal-Mellieħa jġib ir-risq'. Jittamaw b'qalbhom mimlija L-isbaħ ħut lilha offrew. Tgerbu s-snin minn din il-ġrajja J'Alla f'moħħna tibqa' ħajja OFEIGE ka SHOWROOM Baqa' l-wirt minn tat-tifkira F'qalb l-ulied ta' din il-gżira. Aħna nsellmu llum qegħdin B A Af Għaliex bl-isem. tat-Tuninara MET AQER Kabbru l-ġieħ tal-gżira tagħna.