L-Ewropa Nisranija kienet mhedda mill-qawwa Torka. Minkejja l-Assedju ta' Malta u l-Assedju ta' Vjenna, it-Torok reġgħu refgħu rashom. Il- qawwa tal-baħar Torka kienet tant qawwija li l- artijiet fiċ-ċentru tal-Mediterran kienu mhedda. Iż-żewġ qawwiet tal-Mediterran kellhom jiltaqgħu u l-qawwa tal-kanun tiddeċiedi minn kellu jaħkem f'din il-parti tal-Ewropa. Il-Qdusija Tiegħu l-Papa San Piju V. irnexxielu jiġbor iġfna u suldati sabiex jifforma flotta Nisranija. Fuq it-tmun tagħha poġġha lil Don Juan tal-Awstrija. Il- kavallieri ta' San Ġwann li kienu qed jaħkmu fuq il-gżejjer Maltin, bagħtu Il-Papa San Piju V xi iġfna, suldati u L kavallieri. Din il-flotta kienet taħt il-ħarsien tal-Verġni Marija, Omm Alla. Il-flotta Nisranija u dik Torka kellhom jiltaqgħu fil-Bajja ta' Lepanto. Dan kien is-sena 1571. Il-Papa ordna lil kull konfraternità li: kienet imwaqqfa f'Ruma biex tieħu sehem f'purċissjoni. Il-jum magħżul kien l-ewwel Ħadd ta' Ottubru. F'dan il-jum, il-fratellanza tar-Rużarju kienet torganizza l-festa tal-Madonna tar-Rużarju. Din il-fratellanza kienet ibbażata f'waħda mill- knejjes ta' Ruma — ta' Santa Maria Sopra Minerva. Waqt il-purċissjoni qamu l-għajdut li l- Papa kien inspirat mis-sema u beda jgħajjat: 'Irbaħnal Irbaħnal'. Ir-rebħa kienet tassew tal- insara.' Ir-rebħa kienet tassew miraklu, miraklu bl-interċessjoni ta' Marija Omm Alla. Minn ġlieda fuq il-baħar għad-devozzjoni tar-Rużarju Il-biża' li ċ-ċentru nofsani tal-Baħar Mediterran Il-bidu tal-kult tar-Rużarju ġewwa Malta jaqa' taħt il-qawwa Torka kienet fuq kulħadd. Jekk taqa' Malta, se taqa' Sqallija u bil-mod it- theddida kienet se tasal sal-bibien ta' Ruma. Id-Dumnikani kellhom diġà kunvent u knisja fil- belt tal-Birgu. Waħda minn dawn il-kappelli li kienu jinsabu f'din il-knisja kienet iddedikata lill- Madonna tar-Rużarju. Din il-kappella twaqqfet meta l-battalja ta' Lepanto kienet qed isseħħ. L- idea ta' kappella tal-Madonna tar-Rużarju waslet ukoll f'moħħ il-Patrijiet Dumnikani, din id-darba tal-Knisja u l-kunvent tal-Madonna tal-Għar. Il- esta tal-Madonna tar-Rużarju kienet iċċelebrata uq l-artal tal-Madonna ta' Salterio.2 Wara r-rebħa tal-Assedju l-Kbir, il-Kavallieri kienu qed isarfu l-enerġija tagħhom fil-bini tal- belt il-ġdida — il-Belt Valletta. Waqt li kien beda l- bini tal-knisja ta' Santa Marija tal-Porto Salvo, i Kavallieri ħarġu mill-Birgu u ġew transferiti fi belt il-ġdida. Il-Gran Mastru Fra Giovanni Evesque de la Cassiere talab lill-Patrijiet Dumnikani biex titwaqqaf fratellanza ta Madonna tar-Rużarju f'din il-knisja l-ġdida. Sar unsill Konventwali fost il-Patrijiet Dumnikani fl 24 t'Ottubru, 1576 fejn it-talba tal-Gran Mastru ġiet milqgħuha. B'hekk f'Malta, taħt il-ħarsien tal-Patrijiet Dumnikani twaqqfu tliet fratellanzi fil-Birgu U fir-Rabat miftuħin għal kulħadd u di tal-Belt Valletta għall-kavallieri, membri ta leru, nobbli u nies tal-iskola. Wara. r-rebħa tal-Battalja ta' Lepanto, i fratellanzi bdew jinfirxu mal-Parroċċi Maltin. Dan seħħ għal diversi raġunijiet. L-ewwel ħaġa kien hemm forza qawwija min-naħa tal-Vatikan għax ir-Rużarju sar marbut mija fil-mija mar- rebħa tal-Battalja ta' Lepanto. It-tieni, il- Kavallieri daħlu b'ruħhom u ġisimhom mat-tixrid tar-Rużarju. Ħafna kienu daħlu membri mal- ikompli f'paġna 42… Festa Titulari Madonna ta' Pompei (2013) —/ ikompli minn paġna 41 fratellanza tal-Madonna tar-Rużarju tal-Belt Valletta. Fl-aħħarnett, kien hemm l-ordnijiet li kienu ħarġu mill-Kapitlu Ġeneral Dumnikan li kien sar fl-1574 fil-belt Spanjola ta' Barċellona. Kull Dumnikan kellu jaħdem sabiex ir-Rużarju jinxtered mal-Parroċċi Maltin. Is-soluzzjoni kienu l-fratellanzi — il-fratellanzi tal-Madonna. tar- Rużarju. F'kull Parroċċa dawn il-fratellanzi bdew jaħdmu biex ikollhom l-aħjar pożizzjoni għall- artali tagħhom. Dawn. kollha spiċċaw f'xi kappellun, qrib l-artal maġġur. Twaqqif tal-Fratellanzi tal-Madonna tar-Rużarju f'Malta' Parroċċa Data Il-knisja tal-kastell (Għawdex) 1578 Siġġiewi 1585 Bir Miftuħ 1588 Ħaż Żebbuġ 1588 Iż-Żurrieq 1588 Birkirkara 1593 Ħ'Attard 1595 Il-Mellieħa 1595 In-Naxxar 1595 Ħal Kirkop 1596 L-Imqabba 1596 Ħal Tarxien 1598 Iż-Żejtun 1600 Ħal Safi 1601 Ħal Qormi 1601 Ħal Lija 1601 Bormla 1602 Il-Mosta 1602 Ħal Għargħur madwar l-1615 Jitwieldu d-drawwiet Dak li kien qed isir f'dawn it-tliet ċentri Dumnikani beda drawwiet li wara ż-żmien inxterdu mal-Parroċċi kollha Maltin. Il-festa tal- Madonna tar-Rużarju bdiet issir fl-ewwel Ħadd t'Ottubru. Din id-drawwa bdiet issir. f'kull Parroċċa. Fil-Gudja, il-fratellanza sabet l- għajnuna ta' għaqda bandistika u l-festa bdiet issir aktar bil-kbir ', tant li llum f'dan ir-raħal żgħir isiru tliet festi, kollha Marjani: it-titular (Santa Marija) u żewġ festi sekondarji (Tar-Rużarju u Taċ-Ċintura). Ħal Taxien kellha l-festa tal- Madonna. tar-Rużarju bħala t-tieni festa, sakemm twieldet il-festa tal-Madonna tad- Duttrina. Il-fratellanza tar-Rużarju tal-Belt Valletta daħlet statwa tal-injam tal-Madonna tar-Rużarju. Din id- drawwa kompliet meta l-fratellanza tar-Rużarju tar-Rabat fl-1661 daħlet statwa oħra tal- Madonna tar-Rużarju. Din l-istatwa saret popolari fost il-poplu Malti l-aktar dawk id-devoti tal-Madonna tar- Rużarju. Din l-istatwa, maż-żmien saret l-istatwa mudell ta' ħafna statwi Marjani sew tar-Rużarju u sew tal-Madonna tal-Karmnu. L-istatwa tar- Rużarju ta' Ħal Tarxien tixbaħ lil dik tar-Rabat waqt li l-istatwa tal-Madonna tal-Karmnu taż- Żurrieq saret ukoll fuq l-istil ta' din l-istatwa. L-istatwa tal-Madonna tar-Rużarju fir-Rabat Drawwa oħra marbuta mal-istatwa tal-Madonna tar-Rużarju hija li fl-imgħoddi din l-istatwa kienet tinħareġ għall-purċissjoni Marjana. Dan seħħ għaliex fiha kienu jaraw il-misteri tar-Rużarju. F'Ħal Tarxien damu ma kellhom statwa tal- Lunzjata u fil-purċissjoni titulari kienet tinġarr l- istatwa tal-Madonna tar-Rużarju. Tant ieħor il- Mosta. Il-Mostin ma kellhomx l-istatwa ta' Santa Marija. Fil-purċissjoni titulari ta' Santa Marija kienu jużaw l-istatwa tal-Madonna tar-Rużarju. ikompli f'paġna 43 /… :—/ ikompli minn paġna 42 Purċissjoni tipika Dumnikana tal-Madonna tar-Rużarju Għall-ewwel fil-purċissjoni tal-Madonna. tar- Rużarju kien jieħdu sehem. il-fratelli tal- fratellanzi l-oħra tal-Belt Valletta. L-Isqof kien jieħu sehem ukoll flimkien ma' ħafna devoti. Fid-29 ta' Marzu 1658, Malta ħasset sensiela ta' terrimoti. L-isqof jew il-Gran Mastru talbu biex fil-purċissjoni tal-Madonna tar-Rużarju l- inkwadru ta' San Duminku jinħareġ ukoll. Maż- żmien dan l-inkwadru ġie mibdul mal-istatwa ta' San Duminku. Fil-Birgu, fil-Belt Valletta u fir-Rabat. il- purċissjoni tal-Madonna kienet tinkludi żewġ statwi, dik tal-Madonna tar-Rużarju u dik ta' San Duminku. Fil-belt Valletta din id-drawwa waqfet, tassew ħasral Iżda fir-Rabat u fil-Birgu din id- drawwa ta' żewġ statwi fil-purċissjoni tal- Madonna tar-Rużarju baqgħet. Din hi l-unika purċissjoni barra dik tal-Ġimgħa l-Kbira li fiha tieħu sehem aktar minn statwa waħda. L-istatwa ta' San Duminku fir-Rabat 54, Xatt is-Sajjieda,