SOĊJETÀ FILARMONIKA SANTA MARIJA — MOSTA Ir-Rotunda tal-Mosta U r-restawr tagħha B ir-Rotunda tal-Mosta ħadet sebgħa u għoxrin sena biex inbniet (1833-1860). Sar ħafna xogħol: volontarju, saħansitra n-nisa u t-tfal kienu jagħtu daqqa t'id. Kien ġie mogħti permess biex jista' jsir xogħol nhar ta' Ħadd u festi kmandati. Hu kkalkulat li n- nefqa totali għall-bini laħqet is-somma ta' madwar £21,000 lira ta' dak iż-żmien. Fl-1889 inbniet il-lanterna. Il-parti ta' fuq tal-koppla kienet ġiet ibbattmata bid- deffun (fuħħar imfarrak, imħallat mal-ġir u magħmul tajn bl-ilma). Sakemm baqgħet bid-deffun l-anqas taqtira ilma xita ma kienet tidħol fl-istruttura tal-bini. Kienet ittieħdet deċiżżjoni li jitneħħa d-deffun u floku jitqiegħed weraq magħmul f'disinn tal-konkrit. Madankollu, bis-sħana tax-xemx, l-aktar fis-sajf, il- konkos ixxaqqaq. L-ilma tax-xita li beda dieħel għamel ħsarat kbar, aktar u aktar wara li l-koppla theżżet meta ttaqqbet b'bomba Ġermaniża fl-1942. Inħasset il-ħtieġa biex flok il-konkrit issir qoxra mad- dawra kollha bir-ramm. Din saret fl-1960 bi spiża ta' £6,000. Wara 132 sena inħasset il-ħtieġa li jibda jsir ir- restawr, tista' tgħid f'kull parti tal-knisja - fil-lanterna, fil-koppla, fil-kampnari u fil-faċċata. Jidher li min kien inkarigat biex jagħmel ir-restawr sab ħsarat akbar milli kien mistenni. U dan jirriżulta mill-figuri li ġew ippubblikati li juru kemm intefqu flus fir-restawr. Għal dan ir-restawr ikkontribwixxa l-poplu ġeneruż tal- Mosta. Saru kampanji ta' ġbir biex dan ir-restawr ikun jista' jseħħ. Il-Mostin ikkonkorrew u matul is-snin tar- restawr ġew miġbura eluf kbar ta' liri, xhieda ta' kemm il-Mostin iridu jaraw ir-Rotunda fl-aħjar tagħha. Restawr ta' knisja hu dejjem impenjattiv u restawr ta' knisja l-kobor tar-Rotunda Mostija ma jistax jonqos Il-ġebla l-ġdida li tpoġġiet flok il-qadima biex hekk issaħħet aktar ir-Rotunda. li jkun impenjattiv ħafna. Tant hu hekk li dejjem jonqos. L-aktar proġett riċenti li qiegħed fil-pjanijiet għar-restawr hu l-orgni l- kbir tad-ditta Inzoli li jinsab fil-gallerija fuq il-bieb prinċipali. Fost dawk li mill- ewwel daħlu għal dan il- proġett ta' restawr ġdid hemm il-Mosta Gunners. Din l-għaqda inxteħtet f'ħidma ta' reklamar u ġbir. Ir-restawr ta' l-orgni msemmi mhix biċċa xogħol faċli. Dan għaliex ix-xogħol ma jirrikjedix sempliċi tiswija imma restawr veru u propju. Għalhekk l-orgni jrid jiżżarma biċċa biċċa. Ir- restawratur f'dan il-każ ser ikun Mro. Robert Buhagiar, bniedem li għandu l- kredenzjali tiegħu f'posthom għax mhux l-ewwel biċċa xogħol li ser ikun għamel ta' dan it-tip. Ta' min isemmi li Mro. Buhagiar diġà kellu x'jaqsam fost oħrajn mar-restawr ta' l-orgni tad-ditta Inzoli li jinsab is-Siġġiewi u ma l-orgni li hemm in-Nadur, Għawdex. Il-proċess hu wieħed twil li hu maħsub li jitlesta lejn l-aħħar tas-sena 2006. Bħal issa għaddejjin il- proċeduri konnessi mal-permessi mill-Kurja. Il-poplu tal-Mosta hu ġeneruż ħafna u żgur se jikkonkorri biex ir-restawr tar-Rotunda tiegħu jitkompla u hekk il-Knisja Arċipretali tibqa' tkun fl- aqwa stat possibbli. Il-ġebla li tfakkar il-bidu tar-restawr AN moħbija DITAR lija wara - i l-istatwa