Fl-erbatax ta' Settembru li għadda, imfarraġ bis-Sagramen- ti tal-Knisja Mqaddsa, Jonm F. Marks temun il-ħajja ħarkiena tiegħu li kellha bidu fl-Isla sittin sena, qabel. Missier li ħabb dejjem il-familja, bniedem li qatt ma naqas lil ħadd, ċittadin li ħa sehem fil-ħajja pubblika, wieħed mit- tradejunjonisti Maltin tal-bidu nett, huwa ikkontribwixxa għadd kbir ta' artikoli fuq l-affarijiet ta' l-Istat u tat-Trade Unions, fosthom komment meqjus dwar ir-Rapporti ta' MaclLeod. Johnnv Marks kien magħruf bħala bniedem li jaqbeż għal min għandu bżonn tal-għajnuna, u għalhekk ma kienx imurlu ħaddiem, student, ħabib biex jitolbu jiktiblu petizzjoni, jagħmil- lu pjaċir jew jiġġilidlu għad-drittijiet tiegħu,li 'na kienx joħroġ minn dar Marks ibierek il-qalb kbira ta' TJohunv'. L-Ilsien Malti sab f'Johnnv Marks wieħed mill-ħbieb tie- għu sinċieri, wieħed minn dawn il-ħbieb veri li ma jħobbux għall- interess; għax tabilħaqq Johnuv Marks qatt f'għomru ma. kien jaf x'inhu interess, Kienet l-idea ta' Marks dik li fid-Dar tal-Ħaddiema, l-Isla, miftuħa fil-bidu ta' l-Awtonomija, tinfetaħ Kamra tal-Qari mżej- na, bir-ritratti tal-kittieba Maltin qodma u moderni. Bil-Malti jew bl-Ingliż, Marks kien jikteb bl-istess faċilità li biha kien jitkellem dawn iż-żewġ ilsna. Għalhekk il-kitba tie- għu ina tillimtax ruħha għal artikoli biss. Mill-pinna tiegħu ħar- ġu versi, ħafna novelli ħelwin kif ukoll essars ta' siwi tajjeb let- terarju. Fost l-opri tiegħu pubblikati (l-inediti la buma ftit u lanqas, milli jidher, ta' valur żgħir) qala' ħafna tifħir il-ktieb ''Tejbilhom Ħajjithom'' li, forsi, l-isem ġeneriku tiegħu ma. jix- hedx biżżejjed l-importanza tas-sensiela tan-noveli li fih. Il-kit- ba letterarja ta' John F. Marks. għad trid tiġi magħrufa skond ma jistħoqqilha mill-kompilaturi tal-kotba u l-antoloġiji. Min ħu mżejjen bl-umiltà u bil-modestja jibqa' ħafna drabi, u b'xorti ħażina, għal-Letteratura, bla ma hu magħruf, La semmejna l-modestja, joħroġ naturali l-fatt li J.F. Marks dawwar fl-Ingliż mil-lingwa Taljana opri li dehru taħt isem ħadd- LILL-MADONNA TAS-SAĦĦA 91 ieħor li żamm (għax Marks modestament hekk ried) it-tifħir kollu għalih biss. Il-lum in-nuqqas tal-kelma ta' Marks sejra tinħass. Imma għallanqas nittamaw li xi biċċa mix-xogħlijiet tiegħu letterarji ma, jindifnux miegħu għax il-kitba tiegħu għandha, ssib il-kritiku ġust u l-kompilatur għaqli ta' kotba li jagħraf jagħti lil Marks il- post li jistħoqqlu fil-Letteratura Maltija.