Introduzzjoni L-artiklu ta' din is-sena, li huwa dwar il- fortifikazzjonijiet ta' Żmien il-Kavallieri ta' San Gwann, jew kif kienu magħrufa aħjar bhala l-Kavallieri Ospidalieri, jkompli maż-żewġ artikli precendenti tal-istess awtur. 'Dawn huma. It- Torrijiet tal-Kavallieri li nsibu fil-Mellieħa: Xebħ kontemporanju bejn torrijiet li bnew il-Kavallieri ma' dawk li bnew l-Ispanjoli fi Sqallija (Għaqda Muzikali Imperial Mellieħa: Festa tal-Vitorja 2004) u Fortifikazzjonijiet fil-Mellieħa tas-Seklu Tmintax: Batteriji, Ridotti u Truncieri: Xebħ bejn is-sistema ta' difiża li nbniet f'Malta ma dawk li nbnew fl- Imperu Franċiż matul dan iż-żmien (Każin Imperial: Festa tal-Vitorja 2005). Din id-darba se naraw kif għal tal-inqas darbtejn dawn il-fortifikazzjonijiet tal-kosta kienu fl-azzjoni, darba f'nofs is-seklu tmintax u darba'ohra għall-aħħar tal-istess seklu. Se naraw jekk kinux utli għad-difiża tal-Mellieħa jew le. Biex nifhmu ahjar il-kunċett ta' difiża tal- Mellieħa se nagħti ħarsa tad-difiża ta' Malta kollha, biex il-fortifikazzjonijiet tar-raħal jkunu inkluzi globalment. Wara naraw kif daħlu fl-azzjoni dawn il-fortifikazzjonijiet. Il-bini ta torrijiet u t-twaqqif ta' difiża kostali Wara li l-Kavallieri Ospidalieri, ma baqgħux konċentrati biss fuq id-difiża tal-inħawi tal-Port il- Kbir, niedew programm ta' bini ta' torrijiet kostali madwar Malta u Għawdex. Dan seħħ fl-ewwel żewġ decenji tas-seklu sbatax. L-ewwel torri nbena fis- sena 1605 fl-Mġarr, Għawdex, fuq ir-riħ tal-kanal ta' bejn Għawdex u Kemmuna. Il-Gran Mastru Wignacourt ħareġ l-flus biex jinbnew seba' torrijiet kbar, fl-Mġarr (Għawdex), San Pawl il-Baħar, Marsaxlokk, il-Bajja ta San Tumas, Kemmuna u f'Santa Maria delle Grazie. Is-seba' torri li nbena f'Marsalforn Għawdex, hu misteru peress li m'hemm l-ebda dokumentazjoni dwaru. Kosta tal- Mellieħa fl- Azzjoni fis-Seklu Tmintax L Forti Sant'Agata jew kif inhu magħruf aħjar it-Torri l-Aħmar. It-torri nbena mill-Gran Mastru Lascaris, u x-xogħol fuqu beda fl-1647 u tlesta fl-20 ta' Novembru 1648. seklu sbatax, l-Ordni beda jibni sistema ta' torrijiet madwar il-kosta. Sitt torrijiet minn dawn inbnew mill-Gran Mastru Lascaris bejn is-snin 1636 u l-1657, flimkien ma' torri kbir fil-Mellieħa. Dak li nbena fil-Mellieħa, magħruf bħala t-Torri l-Aħmar jew Forti Sant' Agata, kien mibni simili ghal dawk li nbnew mill-Gran Mastru Wignacourt. Ma' dawn it-torrijiet nbnew It-Torri l-Aħrax jew kif inhu magħruf aħjar it-Torri l-Abjad, jħares fuq ir-Ramla tat-Torri u l-Fliegu ta' bejn Malta u Kemmuna. It-torri nbena mill-Gran Mastru de Redin u kien jifforma parti minn sistema ta' tlettax-il torri li nbnew minnu madwar Malta u Ghawdex. It-Torri l-Abjad inbena fl-1658 u kien is-sitt wiehed li nbena mill-istess gran mastru f'nofs is-seklu sbatax. Il-batterija nbniet bejn l-1714-16. Għaqda Mużikali Imperial Festa 2010 ukoll sistema ta' tlettax-il torri mill-Gran Mastru De Redin. Kull torri kellu għassa permanenti, u l-għan tagħhom kien li jieħdu post is-sistema ta' sittin post tal-għassa li kienu mħarsa mid-Dejma.' L-Università tal-Imdina iffinanzjat il-bini ta' dawn it-torrijiet, mentri l-Ordni ta' San Ġwann kellu l-inkarigu li jqassam kanuni ġo kull torri. Kull torri kien mibni f'inħawi fejn setghu jibghatu sinjali minn torri għall-ieħor sal-Belt Valletta. Il-Batterija ta' Vendome, li qiegħda fil-Bajja tal-Armier inbniet bejn l-1714-16. Il-bini ta batteriji, ridotti u trunċieri u t-tisħiħ tad-difiża kostali Mal-mewt tal-Gran Mastru De Redin fi Frar ta l-1660 l-entużjażmu biex jinbnew torrijiet naqas ħafna. Fl-1681 dawn it-torrijiet kienu deskritti bhala li qegħdin fi stat ħażin hafna u l-Università ġiet ordnata biex tagħmel it-tiswijiet meħtieġa Sadanittant, it-Trattat ta' Utrecht tal-1713 temm il-Gwerra tas-Suċċessjoni Spanjola, li l-implikazzjonijiet tiegħu wassal biex Malta iggwadanjat. Ir-raguni ewlenija kienet li fi Franza kien hemm il-Burboni jirrenjaw, kif ukoll għax b'dan it-trattat tella' fil-poter fi Spanja lil Burboni ukoll. Għalhekk Malta kienet teoritikament fief ta' Franza. Kienet din ir-raguni li l-Kavallieri Ospidalieri rnexxielhom jakkwistaw s-servizzi tal- Il-Batterija tal-Marfa, li tħares fuq il-Fliegu ta' bejn Malta u Kemmuna, nbniet ukoll bejn l-1714-16 Il-Batterija tal-Mistra, li thares fuq il-Bajja tal-Mistra u d-daħla tal-Bajja ta' San Pawl il-Bahar. L-ebda dokumenti ma' juru meta eżattament nbniet din il-batterija. aqwa inġiniera militari Franċiżi tas-seklu tmintax li ġabu magħhom ideat u kunċetti ġodda ta' difiża tal-kosta. Sena wara fl-1714 waslu f'Malta xi inginiera militari Franċiżi u saret spezzjoni minn żewġ kummisarji tal-fortifikazzjoniet, Arginv u Fontet, u rrikmandat li f'dawk il-bajjiet vulnerabbli ghal invażjoni ghandhom jinbnew batteriji, ridotti u trunċieri. Mall-ewwel beda l-bini ta dawn il- fortifikazjonijiet. B'hekk jidher fiċ-ċar li bdiet tinbena sistema ta' difiża matul il-kosta' qabel ma waslu l-esperti barranin fir-Rebbiegħa ta l-1715, li kienu jinkludi Philippe de Vendome u l-assistenti tiegħu Folard u Maigret, li għamlu emfażi kbira fuq il-bżonn li jinbnew difiżi matul il-kosta. Mill- banda l-oħra l-wasla tal-inġiniera militari de Tigne u Mondion, fl-istess sena, sabet lil Kavallieri f'dilemma, peress li dawn ipproponew li d-difiżi tal-Port il-Kbir għandhom jiġu msaħħin Fl-aħħar l-Kavallieri Ospitàlieri ddeċidew li jisimgħu miż- żewg gruppi ta' inġiniera militari $ L-ewwel li ma' bdew jinbnew kienu l-batteriji, u fil-fatt skont rapport tal-Kunsill ta l-Ordni ta l-20 ta Awwissu 1715, jghid li dawn it-tip ta fortifikazzjoni ivvintati mill-inginiera militari Francizi, kienu diġà ġ ġi, : Ġa Ir-Ridott ta' Crivelli, li qed fil-Bajja tal-Aħrax u jħares fuq il-Fliegu ta' bejn Malta u Kemmuna, nbena bejn l-1715-16. Ir-Ridott ta Hossiliet jew almenu dak li għad fadal minnu, li qed fil-Bajja ta Ramlet tal-Qortin u jħares fuq il-Fliegu ta' bejn Malta u Kemmuna. bdew jinbnew f'numru ta bajjiet vulnerabli għal xi invażjoni, fosthom dawk tal-Marfa u l-Għadira. F'dan il-perjodu l-inginier residendi f'Malta kien Mondion. Bejn l-1717 u l-1722, xogħol Mondion kien, apparti minn dmirijiet oħra, li jieħu ħsieb il- bini tal-fortifikazjonijiet ta' madwar Malta. Meta ġie elett l-Gran Mastru Vilhena fl-1722, hu iddeċieda li jkompli jsaħħaħ id-difiżi tal-kosta billi jinbnew ridotti ġodda u trunċieri ibbażati fuq il-pariri ta l-inġinieri militari Francizi ta l-1715-6.5 Fis-seklu tmintax id-difizi tal-kosta kienu parti integrali mid-difiża tal-gżira. Meta qamet it- theddida ta' invażjoni fl-1722, il-batteriji u r-ridotti kellhom jiġu ippreparati u armati, pero minn hawn beda jidher car li l-Kavallieri Ospitaliert ma kellhomx biżżejjed suldati biex jiddefenduhom. Meta l-inġinier militari Bourlamague u l-assistenti tiegħu waslu Malta, fl-1761, ipproponew li jinbnew numru ta truncieri u xi tletin batterija u ridott iehor. Vendome kien ipprona li jinbnew trunċieri f'numru ta bajjiet, inkluż fin-naħa ta' fuq tal-Mellieħa. Kien biss fl-1723 li bdew jinbnew xi trunċieri. Sa l-1761 ix-xogħol fuq it-trunċieri kien għadu lura.10 Il-fortifikazzjonijiet tal-Mellieħa fl-azzjoni Kienu tal-inqas żewġ okkażjonijiet fejn l-artillerija — tal-fortifikazzjonijiet — tal-Mellieħa kienet fl-azzjoni matul is-seklu tmintax. Iż-żewg okażżjonijiet kienu marbut mal-politika tan- newtralità ta' Malta L-Ordni ta' San Gwann kellu politika ta newtralita, specjalment fi żmien ta' gwerrer bejn il-pajjizi Ewropej. Il-Kavallieri qatt ma riedu jxellfuha ma xi pajjiż Ewropej għax riedu jkunu ħbieb ma' kulhadd. L-ewwel incident jmur lura sas-sena 1756, meta nhar il-Ħadd, 3 ta' Ottubru 1756, il-kursar Ingliż, il-Kaptan Fortunatus Wright, daħal fil-Port il-Kbir b'żewġ priża Franċiżi, waħda kienet ittieħdet qrib Għaqda Mużikali Imperial MELLIEĦA Sardenja u l-oħra f'ibħra territorjali Maltin. Kien f'dan l-aħħar waqt, meta l-kursar kien qed jiġri wara dak Franċiż, fil-Kanal ta' Kemmuna, li l-artillerija tal-batteriji tal-Mellieħa, ezattament fl-inħawi tat- Torri l-Abjad, sparaw fuq il-bastiment tal-kursar Ingliż. Ma jidher li hemm l-ebda ħjiel li l-bastiment Ingliż intlaqat, pero li hu żgur hu li l-kaptan Franċiż talab għal ħelsien tal-bastiment u li l-bastiment Ingliż kellu jidħol kwarantina, b'ħafna protesti mill- Ingliż. Erbgħa snin wara, waqt l-incident tal-Corona Ottomana, meta l-ilsiera Kristjani, madwar 71, rnexxielhom jegħlbu l-għassiesa Torok u jidderieġu l-bastiment lejn Malta, wasal fil-Port il-Kbir fis-6 ta Ottubru 1760. Dan il-ġifen kien ilu li salpa minn Kostantinopli mit-2 ta Ġunju tal-istess sena. Meta l-bastiment wasal Malta saru festi kbar pero ftit wara qamet biża kbira minħabba l-possibilta ta' invażjoni Torka. Mall-ewwel bdew jiġu rinforzati l-fortifikazzjonijiet, inkluż tal-Mellieħa. Skont id-dokumenti għall-aħħar ta' Frar 1761 ġew maħzuna munizzjon u porvli fil-batteriji tal-kosta u l-kumplament tal-fortifikazzjonijiet tal-Bajja tal- Għadira u l-Marfa, l-Aħrax u l-Armier, peress li kien riesaq is-sajf. Din il-kwistjoni ġiet risolta billi l-bastiment inxtara mir-Re ta' Franza u mgħoti lura lis-Sultan Ottoman. Il-fortifikazzjonijiet tal-Mellieha, bħal kumplament ta' Malta, ġew ittestjati f'Gunju. tal- 1798 meta s-suldati Repubblikani Francizi, taħt it-tmexxija ta' Napuljun Bonaparti nvadew. lil gżejjer Maltin. L-inħawi tal-Mellieħa ġew invaduti mill-forzi tal-Ġeneral Baraguev d'Hilliers, li kellu taħtu t-truppi li kienu ġejjin minn Genova. Skont ir- rapport li għamel dal-general jingħad li meta attakka l-fortifikazzjonijiet tal-Mellieħa ġew difenduti sew AS Mappa turi l-fortifikazzjonijiet li nbnew mill-Kavallieri Ospitalieri fil-Mellieħa. Għaqda Mużikali Imperial :. mill-Milizzja Maltija, pero ma setgħu jagħmlu xejn kontra tliet kolonni ta' truppi Franċiżi li żżbarkaw fuq l-art b'kuragg kbir.' F'dan it-taqbid ma' miet l-ebda suldat Franċiż, pero min-naħa tal-Kavallieri mietu Malti u żewġ Kavallieri Ospitalieri. Madwar 150 prigunier inqabdu mill-Franċiżi, fosthom tliet Kavallieri, t-tlieta li huma Franċiżi; St. Simon li kellu f'idejh id-difża tat-Torri l-Aħmar, Daudinier u Bizier li kellu f'idejh id-difiża tal-inħawi tal-Mellieħa. Inqabdu ukoll madwar 50 kanun bil-munizzjon u tliet standarti li nstabu fit-torrijiet u t-trunċieri. Konklużjoni B'dan l-ispunt naraw it-tmien tal-ħakma tal- Kavallieri Ospidalieri f'Malta kif ukoll l-użu ta' dawn l-istess fortifikazzjonijiet. Sfortunatament l-isforz enormi li sar biex tinbena dis-sistema ta' fortifikazzjonijiet ma' sewa għal xejn. Fi żmien il- Gwerra tas-Sebgħa Snin il-batteriji urew li setgħu jgerxxu lil min seta' jittanta jxekkel in-newtralità ta' Malta, pero meta nqalet il-kwistjoni tal-Corona Ottomana diġà wera fiċ-ċar li l-Kavallieri ma' kellhomx is-saħħa li jiddefendu Malta kollha. Fl-aħħar snin tal-Kavallieri Ospidalieri beda jidher car li; waħda, li l-Kavallieri ma kellhomx il-finanzi biżżejjed biex ilaħħqu ma' dawn id-difiżi kollha u l-aħħar raguni, fost il-Kavallieri kien hemm it-tradituri, li zgur u qatt ma seta' jkun hemm kmand unit ta' difiża. (L-awtur huwa Storiku u Kuratur tal-Mużew Nazzjonali tal-Gwerra, l-Belt Valletta, parti mis- Sezzjoni Marittima u Storja Militari ta' Heritage Malta). L-itwal maratona ta' daqq minn: Nina Irslinger — Norveġiża, ġewwa l-Knisja ta' Evje fin-Norveġja bejn l-erbgħa u l-ħamsa t'April 2009, L-akbar chromatic accordion fid-dinja għandu 253ċm tul, 190ċm wisa' u 85ċm fond. ngħata l-isem ta' Castelfidardo — għall-belt li fiha nbena. L-itwal maratona ta' daqq individwali fuq id-drums damet mija u għoxrin siegħa minn Russ Prager (USA) bejn id-9 u l-14 ta' Marzu 2009 ġewwa Sacramento Guitar Centre L-aktar mużiċista fuq il-ckroratic accordion veloċi huwa Nickv Shane (USA). daqq 'O When The Saints Go Marching In' b'veloċità ta' 5 taħbita fil-minuta ġewwa l-SRS Studios, Santa Barbara, Caliornia fl-Istati Uniti tal-Amerika, nhar it-8 ta' Settembru