Id-devozzjoni lejn il-Madonna hawn Malta ilha snin kbar,dan jixhdu l-għadd kbir ta'niċċeċ u statwi f'diversi toroq madwar malta u għawdex, kif ukoll l-għadd ġmielu ta'djar imsemmija għal xi titlu partikulari tal-Madonna. F'Malta ukoll insibu għadd kbir ta' Parroċċi u festi li huma dedikati lill-Madonna b'diversi titli fosthom it-titlusabiħ u singulari tat-twelid tal-Madonna,l Bambina, jew il-Vitorja kif inhi magħrufa aħjar . Il-belt tal-Isla jew aħjar il-belt Senglea għandha wieħed mis- Santwarji Marjani prinċipali li nsibu f'pajjiżna, knisja, Bażilka, kolleġjata u santwarju b'tifkira tal-assedju l-kbir tal-1565. Statwa titulari l-eqdem waħda f'Malta li tmur lura lejn l-1618 u statwa titulari l-unika waħda f'Malta li saret nhar l-4 ta' Settembru 1921 . Is-Sengleani sa minn dejjem Il-Mużika Liturġika Marjana żammew. lil-Marija Bambina fiċ- ċentru tal-ħajja tagħhom. Għalhekk nistgħu bla ebda dubju il-belt Senglea bħala l-belt marjana . Eżempju ċar ta'dan kollu huma l-għadd kbir ta' grazzji li ġew maqlugħa bl-interċessjoni tal- Madonna taħt it-titlu singulari tat- twelid tagħha Marija Bambina . Hemm ħafna grazzji x' wieħed jista jsemmi perċ aħna sa nsemmu tnejn biss u naħseb jien huma tnejn prinċipali fost il-ħafna li hemm. . L-assedju l-kbir ta'Malta fil- ġlieda qawwija fuq it-torok intrebaħ proprju nhar is- solennità liturġika ta' Marija Bambina fit 8 ta'Settembru 1565 u hawn tajjeb li nsemmu li l-bażilka ta' beltna ġiet mibnija bħala monument ħaj ta'dik il- ġrajja storika kif tixhed il- kitba bil-latin li nsibu miktuba mal-faċċata mill l-isbaħ tal-istess bażilka, Il-kitba tgħid hekk MONUMENTUM INSIGNIS VICTORIAE A.D 1565ji bil-malti tfisser. Monument f'ġieħ ir-rebħa l-kbira tal-1565. Ġrajja oħra importanti ħafna fl- istorja tal-belt Senglea u ta' Marija Bambina hi meta fi żmien it-tieni gwerra dinjija waqt li l-istatwa nkurunata ta' Marija Bambina kienet għaddejja fil-purċissjoni f'jum il- festa mix-xatt ta'l-Isla ħarġet l-aħbar li l-Italja ċediet mingħajr l-ebda kundizzjoni u hekk il-gwerra għal Malta kienet spiċċat u l-purċissjoni kompliet b'ringrazzjament lil-Alla u l-Madonna għal din il- grazzja kbira maqlugħa. Minn dawn iż-żewġ ġrajjiet importanti fl-istorja ta' beltna u ankċ fl-istorja ta' pajjiżna jidher ċar kemm Marija Bambina u l-belt Senglea huma marbuta flimkien b'rabta li ħadd ma jista jħollha, kif ukoll jidher ċar kemm is-solennita tat- twelid ta' Marija Bambina hija ukoll marbuta u magħġuna mal-istorja ta' Malta . Wara dik l-introduzzjoni xierqa lil din il-festa solenni u storika ta'Marija Bambina, tajjeb li naraw li d-devozzjoni tista tidher ukoll b'modi differenti bħal, kitba, poeżiji, artikli u ankċ l-mużika. U proprju fuq dan li ser nikteb f'dan l-artiklu. Matul iż-żmienijiet kien hawn diversi personaġġi kbar li kemm bil-kitba tagħhom bħal Patri Anastasju Cuschieri karmelitan u ankċ kompożituri , bħal E Bartoli, C. Diacono, Paolino Vassallo eċċ li taw ġieħ kbir lil Madonna bil-pinna mużikali tagħhom . Wieħed minn dawn il-kompożituri tal-mużika Marjana kien bla dubju ta'xejn Mro Carlo Diacono . Mro Carlo Diacono twieled iż-Żejtun fl-1 ta' April 1876 A.D, bin Orazio u Francesca Saveria Darmanin li kellha parantela ma l-istatwarju u skultur Senglean Carlo Darmanin jew kif kien mgħaruf aħjar il-karlozzu. Missier Carlo, Orazio barra li-kien negozjant mgħaruf u rispettat, kien ukoll mużiċista u jdoqq tajjeb ħafna l-vjolin u għaqqad il-Banda Beland A.D 1861 li tnisslet minn orkestra li hu u l-familja tiegħu kienu iffurmaw fiż-Żejtun snin qabel. Sa minn ċkunitu Carlo wera tendenzi qawwija mużikali. F'diskors kommemorattiv li kien għamel is-sur Ġiovanni Farruġia ħabib intimu tiegħu tkellem hekk dwar it-tfulija ta' Carlo Diacono Kien għadu żgħir ferm meta beda jdoqq il-kwartin mal-Banda Beland . Barra dan il-gost tiegħu kien li jiġbor ħafna tfal id-dar tiegħu jgħatihom strumenti li kien jivvinta hu stess, jifforma banda żgħira u jgħamilha ta' surmast. B'organett li hu kien jaf idoqq tajjeb ħafna , flimkien ma l- istess tfal kien taparsi jgħamel il- mużika il-mużika fil- knisja li dejjem kellu armataf kamra mwarrba tal- istudju tiegħu. L-isbaħ rikreazzjoni għaliħ kien l— armonju li kien sarjaf idoqq, jgħallem it-tfal kant sagru biex imbgħad jesegwiħ f' xi knisja żgħira u aktar il- quddiem fil- knisja l-kbira u mbgħad ankċ fi knejjes barra r- raħal. Ta' 15-il sena ikkompona innu bil-kant tat-tfal għall-festa ta'Santa Katarina li kien esegwit mill-banda San Mikiel ta'Ħaż Żabbar. Carlo Diacono kellu tendenzi qawwija għall-mużika sagra jew aħjar il- mużika liturġika. Naturalment dan id- don ried jiġi ikkultivat u mrawwem tajjeb biex jiżviluppa ruħu. L-istudju tal-mużika huwa ħaġa kumplessa ħafna u tieħu t-tul biex issir sewwa, għax minbarra li hi arti, din il- kelma timplika tendenzi naturali li jitwieldu ma dak li jkun, hi ukoll xjenza b'teorija voluminuża f'forom li jvarjaw minn kanzunetta sempliċi għal-sinfonija elaborata u għal opra sħiħa bi storja twila li matulha il- mużika żviluppat ħafna għamliet differenti u bi prattika li tinvolvi d-daqq ta' strumenti, orkestrazzjoni u direzzjoni. Fuq kollox, mużiċista li jrid isir kompożitur tajjeb, isib il- pjanu ta' għajnuna kbira. L-ewwel studji li ħa Carlo Diacono fil-mużika tahomlu missieru stess,imma l-kapaċità tiegħu f'dan il-qasam kienet limitata u kien hemm ħtieġa li surmast li l-abbilta tiegħu tkun suffiċjentimentkbira li tippermettilu jara, japrezza u jiżviluppa it-talent kollu Ii-kellu Carlo Diacono . Id-destin riedli f'Malta ta'dak iż- żmien ta'dan is-surmast kien jeżisti Paolino Vassallo. Il-guida generale di Malta tal-1905 kellha bijografija qasira ta'dan il-mużiċista kompożitur u għalliem ta' ħila kbira li fost id- dettalji oħra kienet tgħid hekk : Il-Kvrie-Gloria-Credo tal- quddiesa ma għandhomx ikunu miktuba biċċa biċċa imma jkomplu waħdamal-oħraf'biċċawaħdaumhux kif jużaw u jgħamlu fostna, ma jridx motetti allegri fit-Tantum Ergo imma mużika xierqa u ta'devozzjoni kbira . Ordna Ili-fil-mużika tal-knejjesma jridx katubi,tnabarplatti u lanqas qniepen jew strumenti tal-ħsejjes. Il-pianoforte huwa assolutament ipprojbit mill-knejjes. Il-kantanti iridu jkunu lebsin l-ispelizza u ma jkunux jidhru minn nies, u l-Orgni Kummissjoni Fasti Esterni irid ikun mgħaluq bil-gradi. Fl-aħħar il-Papa spiċċabilli avża l-isqfijiet tad- djoċesi billi ġegħlhomjiġu osservati r-regoli kollha billi talab, li min ma jobdihomx ikun qiegħed jiddisprezza lil-l-awtoritajiet tal- knisja. Aħbar li deheret fil-Malta tagħna tas-6 ta'Frar 1904 qalet hekk: L-isqof Pace ħareġ ċirkulari lill- kapillani u Prokuraturi fejn avżahom li bdew jimxu skont il-moto proprju tal- Papa fuq il-mużika sagra. Faċli tikteb u tordna, imma diffiċli ħafna li tkun obdut u ħafna drabi aħna l-Maltin naħsbu ligħandna nkunu wisq privileġġjati, jekk ma naħsbux ukoll li anki l-Papa għandu jieħu l-parir tagħna.Fis 26 ta'Mejju ta'l-istess sena 1904 artikolista kiteb hekk fil-Malta tagħna: Ċertament li l-Papa għandu r-raġunijiet tajba tiegħu, imma dan il-moto proprju żgur li ma għamlux għal Malta, għaliex kieku l-Papa kellu jiġi sa Malta kieku ibqa żgur Sur Editur li kien joħroġ moto Proprju ieħor u jordna li fil-knejjes tal-kattoliċi tad-dinja kollha l-mużika għandha ssir bħalma ssir fil-knejjes kollha ta' Malta . Is-sitwazzjoni għal snin twal qajla nbidlet. Nani u Bugeja qishom mifthemin ma ħadu l-ebda inizjattiva biex iġibu l-mużika tagħhom skont il- parametri tal-moto proprju jistrieħu fuq ir-rabja stinata tal-partitarji tagħhomli komplew jinsistu għal- kontinwazzjoni tal-mużika renjanti . Imma Paolino Vassallo li issa kien il- Mro Di Cappella tal-Katidral u l-Kon Katidral mal-ewwel baxxa rasu u beda jikkomponi mużika sagra fuq il-linji l-ġodda. Il-Malta tagħna tal- 10 ta' Awissu tal-1907 ikkummentat hekk : Iż-żewġ surmastrijiet Maltin Nani u Bugeja li żmien kellhom bil-bosta biex jaraw x'sa jgħamlu għal-kappelli mużikali tagħhom li mhumiex ftit għaddew 4 snin sħaħ mingħajr ma kellhom il-ħila jew għax ma ridux ma għamlu l-ebda ħaġa biex issa dak li ma ridux joqogħdu għaliħ huma jkollu ħaddieħor joħodulhom minn taħt idejhom u jgħamlu mużika li hija approvata mill-awtorita tal-knisja. (J (KKK Il-kolleġġjata tal-Birgu kienet hi li— fetħet il-bieb u din is-sena l-mużika tal-festata' San Lawrenz sa jgħamilha is-surmast Paolino Vassallo wara konsulta ġenerali li għamel il-kapitlu ta'l-istess kolleġġjata u approva li l- mużika tkun kif irid il-Papa Is-surmast Paolino Vassallo spiss isemma l-mużika tiegħu billi issa jikteb ħaġa mbgħad oħra u xejn ma jservi.Forsi l-widna tal-partitarji ma tantx titpaxxa biha. Ikollhom ibaxxu rashom u jibilgħu dak li ma jridux jisimgħu.Fejn jimxi s-surmast jimxu ukoll l-istudenti tiegħu u dawk li kienu jistudjaw ma' Paolino Vassallo ukoll bdew jikkomponu mużika skont il-Moto Proprju. Fost dawn kien hemm Mro Giuseppe Caruana daż-żmien mgħaruf l-aktar bħala kompożitur ta'innijiet sbieħ b'lirka ukoll mill l-isbaħ tal-poeta nazzjonali Dun Karm Psaila. Fost dawn l-innijiet nsibu dawn : Nadurawk ja ħobż tas-sema (innu li-nkiteb għal-Kungress Ewkaristiku ta'l-1913). Riesaq il-lejl Mulejja (innu ta' filgħaxija). Reġa' sebaħ ja Mulejja (innu ta'filgħodu). Fil-Ħlewwa ta'Mejju (innu marjan). Qawwi Qlubna (innu miktub fl-okkażjoni — tal-festa ta'Kristu Re) Tina l-ħlewwa ta'l-ilsna tas-sema (innu ieħor sabiħ lil-qalb mqaddsa ta' Ġesu). Liturġika Mro Giuseppe Caruana kien organista tal-parroċċa Bażilka ta'San Duminku. Fl-Aħbarijiet tal-Malta Tagħna tad-9 ta'Novembru 1907 deher dan li ġej: Imexxiet wisq solenni il-Ħadd li għadda l-viżta pastorali ta' Mons Arċisqof fil-knisja parrokkjali u bażilka ta' San Duminku l-Belt. L-isqof ġie milqugħ u meħud mill- kunvent sal-knisja proċessjonalment fejn qaddes quddiesa solenni u qarben numru kbir ta' devoti. Waqt il-quddiesa saret mużika tant sabiħa skont il-Moto Proprju taħt id-direzzjoni tas-surmast Giuseppe Caruana organista u Mro Di Cappella tal-istess knisja. Kemm l-isqof u kemm il-viżitaturi li kellu miegħu ħarġu wisq kuntenti u sodisfatti għax sabu kollox għar-Regole avolja din il-viżta kienet għal-għarrieda . L-istess għamel Carlo Diacono fil-ftit knejjes li sa dak iż-żmien kellu x-xogħol tal-mużika l-aktar fiż-Żejtun fejn kien igawdi fama qawwija tant li gie maħtur organista tal-Parroċċa. Beda jsemma mużika meraviljuża skont il-linji mqiegħda. Fuq kollox kiteb żewġ quddisietsħaħu Salm Laudate Pueri ubgħathom Ruma biex jiġu eżaminati mill-kummissjoni Vatikana li kellha l-inkarigu li tiċċekkja jekk il-mużikamiktuba hix denja skont il-Moto Proprju u li tista tinstema fil-knisja. L-approvazzjoni ġiet, f'daqqawaħda Malta kollha saret taf bil-kapaċitajietta'dan il-mużiċista Żejtuni li minn figura Provinċjali issa sar Personalita Nazzjonali La Gazzetta di Malta tad-9 ta'Diċembru 1907 rrapurtat hekk fuqu : Ifirħu liż-żgħażugħ Surmast Carlo Diacono student dinjissimu tas-Surmast Paolino Vassallo tagħna li Ilum irċieva minn Ruma li fit-3 ta'Diċembru kiseb l-approvazzjoni għal żewġ quddiesiet sħaħ u Salm Laudate Pueri mmużikati skont it-terminu tal-Moto Proprju għal orkestra sħiħa u orgni. Il- Kummissjoni Rumana f'Ruma fil- ġurnata msemmijatat-3 ta' Diċembru approvat mingħajr l-ebda kundizzjoni it-tlett xogħolijiet ta' mużika sagra taż-żagħżugħ Kummissjoni Festi Esterni Il-Malta Tagħna ta'Diċembru kitbet dan li ġej: Il-membri tal-kummissjoni Rumana għamlu seduta fit-3 ta'Diċembru u approvaw żewġ quddiesiet sħaħ u Salm Laudate Pueri tas-Surmast Carlo Diacono ġuvni malti li għamel unur kbir lil-gżira tagħna għax kapaċi tassew għad li modest u fommu sieket . Fl-1 ta'April 1908 f'kunċert ġewwa t-Teatru Manoel Carlo Diacono ippreżenta waħda minn dawn il-quddiesiet flimkien ma Ave Maria u Marcia Trionfale li fetħet is-serata. Is-suċċess kien fantastiku. La Gazzetta di Malta tat-8 ta'l-istess xahar iddeskriviet il-kunċert hekk: Minn qabel sew il-ħin li kellu jibda l-programm il-pultruni tal- plateja spazjuża kienu okkupati mill l-aqwa fjur tal-Poplu. Diġà elf ras ittawlu mill-parketti ndurati kultant anzjużi u impazjenti biex jisimgħu il-mużika ta' dan il-bravu żagħżugħ Żejtuni. Sa fl-aħħar ,;imdawwar minn numru sabiħ ta' kantanti mgħażula u minn orkestra mgħamula mill-aħjar strumentalisti ta' pajjiżna tfaċċa fil- proxenju simpatiku is-Surmast Carlo Diacono li ġie milqugħ b'applaws prolungat . U f'kumment li għalaq ir-rapport twil kiteb hekk: Is-suċċess miksub mis-Surmast Diacono żvela l-ġenju tiegħu u hekk għaliħ jimmarka l-bini ta' karriera brillantissima u juri għal darb'oħra li-mużika tal-knisja tajba,qawwija u pjaċevoli ankċ meta jkun hemm il- Moto Proprju. Mill-unuri miksuba mis-Surmast Żagħżugħ għandu jipparteċipa, is-Surmast tiegħu Paolino Vassallo li permezz tal- ubbidjenza tiegħu, il-vjola moħbija taż-Żejtun setgħet tikber u xxerred il- fwieħa gradita tagħha, Viva l-Ġenju Malti. N.B: Minħabba t-tul ta' din ir- riċerka ta' informazzjoni utli ħafna ikun jaqbel li naqsmu dan l-artiklu fi tlett kapitli li jitkomplew fil-ħarġiet li jmiss ta' dan il-ktieb annwali tal- festa.