it-Translazzjoni tal-Korp Sant ta' San Benedittu Martri fl-24 ta' Lulju 1791, min-Noti lil Predikaturi Is-sabiħ tar-riċerka hu propju meta int u tfittex għal dak li jkollok ppjanat, tiltaqa' ma' ħafna materjal ieħor li ħafna drabi jisraqlek ħafna mill-ħin ta' dak li kont ippreparat (li ser tagħmel. Hekk ġara meta Kenneth Cassar waqt riċerka li kien qiegħed jagħmel fl-arkivji parrokkjali iltaqa' ma' noti dwar il-miġja tal-korp sant ta' San Benedittu f'Ħal Kirkop. Għalkemm ħafna mid-dettalji ġew ippublikati, ħsibna li jkun ta' interess li nitkellmu ftit dwar dawn in-noti, li transcript tagħhom jidher lejn l-aħħar tal-artiklu a futura memoria — biex qatt ma jintesew, kif fil-fatt huma intitolati dawn l-istess noti. Waqt li kont qiegħed infittex affarijiet oħra fl-Arkivji Parrokjali ltqajt ma' envelope tal- Istitut ta' San Ġużepp, l-orfanatrofju tal-Isqof f'Għajnsielem, Għawdex, li fih kellu noti dwar it-transalazzjoni, fi kliem ieħor il-wasla tar- relikwarju, tal-korp sant ta' San Benedittu Martri fil-Parroċċa ta' San Leonardu Abbati f'Ħal Kirkop. L-envelope Għawdxi hu kurjuż biss mhux neċessarjament jindika xi ħaġa partikolari għaliex jista' faċilment ġie użat mill-ġdid. L-għan ta' dawn in-noti ttajpjati hu propju dak li jiddokumentaw dan l-avveniment, tant li sa mill-bidu insibu t-titlu A Futura Memoria, u kif indikat fl-aħħar sentenza, dawn in-noti kienu jingħataw lil dawk li fl-okkażjoni tal- festa tal-qaddis li kienet tiġi ċċelebrata b'solennità f'Ħal Kirkop, jkunu ser jinsġu l-paniġierku għad unur San Benedittu. Dwar San Benedittu ġie ppublikat ħafna, biss xtaqna li nwaslu dan id- dokument għar-referenza ta' kulħadd. L-envelope tal-Istitut ta' San Ġużepp f'Għajnsielem In-noti jitkellmu dwar il-wasla u t-translazzjoni li saret fl-24 ta'Lulju 1791 fi żmien meta r-responsabilitajiet sekulari tal-pajjiż kienu f'idejn l-Ordni tal-Kavalieri ta' San Ġwann immexxija minn Gran Mastru Emanuel de Rohan, filwaqt li dawk reliġjużi kienu f'idejn l-Isqof Vincenzo Labini, u l-Inkwiżitur Giovanni Filippo Gallettati Scotti. Il-Malti Fra Raimondo Menville kien Gran Prijur tal-Ordni filwaqt li Dun Francesco Azzopardi kien Kappillan tal-Parroċċa ta' San Leonardu f'Ħal Kirkop. Dan kien mgħejjun Bħalma nafu dan il-korp sant kien għotja ta' Papa Braschi, Piju VI fl-1790 lill-Parroċċa, bil- ħidma f'Ruma ta' Dun Giuseppe Maria Callus imwieled Ħaż Żebbuġ. Ir-relikwi waslu Malta f'kaxxa ssiġillata f'Settembru tal-1790 meta Dun Michele Zammit Ellul, il-benefattur ewlieni marbut ma' din l-għotja, ippreżenthom lill-Isqof Labini li ivverifika l-awtentiċità tas-siġilli u tal-istess relikwi. Il-kaxxa ngħalqet mill-ġdid u ingħatat lil Dun Zammit Ellul li għas-spejjeż tiegħu kkummisjona lil Dun Salvatore La Corte Pajas minn Bormla li rranġa r-relikwi f'korp skultorju b'diversi sezzjonijiet tal-ħġieġ fin li minnu jidhru l-għadam qaddis. Kollox imlibbes b'materjali irrakmati u ta' prestiġju. Din il-kummissjoni metikluluża ħaditlu sa Mejju tal-1791, meta l-Isqof Labini mill- ġdid ivverifika l-awtentiċità tar-relikwi sabiex wara bagħathom Ħal Kirkop, fir-residenza tal- istess Dun Michele Zammit Ellul. Anonimu seklu 18, L-Isqof Vincenzo Labini, Palazz Verdala, NMFA Inv. Mit-23 ta' Lulju l-korp sant ittieħed għall-venerazzjoni pubblika fil-knisja filjali ta' San Nikola ta' Bari. Għalkemm id-devozzjoni lejn dan il-qaddis baqgħet ħajja f'Ħal Kirkop, mhux l-istess jista' jingħad għall-knisja li tissemma' hawn. Din kienet tinsab fit-trejqa li tgħati għal Matriċi l-antika ta' Birmiftuħ, u nbniet grazzi għall-ġenerożità ta' Dr Nicola Mangion li kien uditore tal-Gran Mastru. Għall-okkażjoni, il-Knisja ta' San Nikola ġiet ornamentata kif imiss u saritilha iskrizzjoni fuq il-bieb. Intant il-knisja parrokkjali bdiet tipprepara sabiex tilqa' dan il-korp sant. B'sontuosità bdiet tiżżejjen għal dan avveniment storiku b'damask u tapizzeriji, bit-tron tal- Isqof u bl-armar tal-altari kollha. Saru ukoll tliet iskrizzjonijiet trijonfali għal fuq it-tliet bibien prinċipali tal-Knisja, li flimkien ma' dik ta' San Nikola ġew ippreparati mis-Senglean Dun Giuseppe Cachia mill-Oratorju ta' San Filippu f'Isla. Iċ-ċerimonja solenni bdiet l-għada, fl-24 ta' Lulju 1791, jum il-festa ta' San Kalċidonju Martri, b'quddiesa kantata b'diversi ministri jassistu sabiex sar it-tridu u l-ewwel paniġierku ta' tifħir lil San Benedittu mill-Kappillan Azzopardi. Waqt il-funzjoni bdew jinstemgħu wkoll l-isparar tal- murtaletti sal-ħamsa ta'filgħaxija. Sabiex jakkumpanjaw din it-traslazzjoni bir-relikwiattendew 1941 Għaqda Mużikali San Leonardu a.p. TOĠ bi ħġarhom il-Fratellanzi tar-Rużarju u tas-Sagrament bi żjieda ta' divesi membri tal-istess fratellanzi minn barra Ħal Kirkop, tant li dawn kienu jammontaw għal erba' mitt parteċipant. Bosta kienu s-saċerdoti li kkonkotrew għal din iċ-ċerimonja. In-noti jsemmu wkoll kif il-kappillani tal-parroċċi ġirien ppreżentaw ruħhom kważi f'tellieqa frenetika fil-knisja filjali ta' San Nikola sabiex jistennew il-miġja tal-Isqof Labini li kien ser jippresjedi din il-purċissjoni grandjuża, disa' snin wara li kien ikkonsagra il-knisja parrokjali. Naraw kif l-Isqof kien liebes b'vestwarju pontifikali u li kien akkumpanjat minn żewġ kanonċi tal-kapitlu tal-Kattidral. Ta' interess hu l-fatt li jakkumpanjaw din il-purċissjoni kien hemm madwar tliet mitt membru tar-reġiment tal-falconieri, suldati tal-kampanja, ġeneralment kaċċaturi msejħa sabiex jgħassu u i - 1 jiddefendu l-pajjiż u jakkumpanjaw b'salutijiet Gaetano Calleja, L-Isqof Vincenzo Labini, bi xkubetti provduti mill-Ordni f'okkażjonijiet palazzo tal-Isqof, l-imdina £ i i ħ ko, importanti. Dawn kienu mqassma f'ordni jsellmu lir-relikwi, hekk kif fil-misraħ tal-Knisja tal-Lunzjata, tpoġġew tmintax-il kanun żgħir sabiex jaħarqu s-salut mad-dawra tal-pjazza. Jissemmew f'achibugi li kienu dawn l-ixkubetti li jintużaw fost l-oħrajn għal ċerimonji simili, u colomba a fuoco li seta' faċilment kien xi tip ta' kanun tas-salutijiet. Ta' min jgħid li dan il-misraħ kien magħrufa bħala Piazza Maggiore, għaliex tabilħaqq kienet il-pjazza ewlenija ta' Ħal Kirkop, speċjalment qabel ma nfetaħ Misraħ San Leonardu wara t-tieni Gwerra. il-purċisjoni bil-korp sant waqfet quddiem id-dar tal- benefattur Dun Michele Zammit Ellul li għall-okkażjoni kienet ornata daqs kappella sabiex tilqa' fiha ir-relikwi u titkanta l-antifona Ecce Merces Sanctorum tal-Maestro di Cappella Magri minn Bormla. Wara San Benedittu ddaħħal fil-knisja parrokjali fejn l-Isqof Labini kien qiegħed jippresjedi bl-abiti Pontifikali tiegħu fuq it- Il-Kappillan tal-Gudja, Dun Giuseppe — maltija imħarġa mill-Ordni sabiex joffru Raffaele Camilleri kanta l-ewwel vespri segwit minn. servizz ta' difiża u jakkumpanjaw ċerimonji ta' salut bħal dik tat-traslazzjoni bir-relikwi mużika sagra oħra sabiex ftit wara ingħatat il-barka X a. ' : ta' San Benedittu. veskovili mill-Isqof li dlonk erħiela lejn il-Belt Valletta. il-paniġierku ta' tifħir lil San Benedittu ġie minsuġ mill-Kanonku Penitenzier Dun Michele Dimech, u ċ-ċerimonja ġiet fi tmiemha bil-barka sagramentali. Hekk kif dalam inxtegħelu t-toroq u l-knisja parrokjali, probabilment b'xi fjakkoli, sabiex jingħata lok għal daqq ta' strumenti u logħob tan-nar bl-involviment tal-Balliju Dessaliar. Fil-jumejn sussegwenti, jiġifieri t-Tnejn festa ta' San Ġakbu Appostlu u t-Tlieta festa ta' L-eqdem ritratt tal-korp sant ta' San Benedittu Martri, qabel ma ġie restawrat minn Wistin Camilleri, u b'mod xejn feliċi reċentement L-ewwel quddiesa, jiġifieri dik tal-25 ta' Lulju 1791 kienet ċċelebrata mill-Kanonku Penitenzier Dimech li semmejna, flimkien ma' Dun Ellul Zammit u n-neputi tiegħu d-djaknu Salvatore Zammit Xerri, li aktar tard sar Kanonku tal- Knisja ta' San Pawl Nawfragu. F'din l-okkażjoni l-paniġierku sar minn Dun Vittorio Cutajar, Kappillan tal-Parroċċa ta' Ħal Safi, li wara l-ikla ta' nofsinhar kanta wkoll il-vespri u mużika oħra sabiex wara ipprietka wkoll Dun Camilleri, Kappillan tal-Gudja li ssemma'aktar 'il fuq. L-għada t-Tlieta 26 ta' Lulju 1791 il-quddiesa kantata saret mill-istess Kappillan Camilleri filwaqt li l-prietka saret mill-Kapuċċin Fra Antonio Maria. Il-vespri ta' filgħaxija tkantaw mill-Kappillan Cutajar ta' Ħal Safi u l-aħħar prietka saret minn Dun Giuseppe Cachia, il-qassis mill-Oratorju ta' San Filippu li kien responsabbli mill-kitba tal-iskrizzjonijiet. Il-funzjoni ġiet fi tmiemha b'purċissjoni solenni oħra bir-relikwi ta' San Benedittu Martri fit-tielet jum. Naraw li matul it-tlett ijiem saru esternazzjonijiet festivi hekk kif l-inħawi tal-knisja kienu mixgħula sabiex iservu ta' sfond għal daqq ta' strumenti mużikali u logħob tan-nar li għalihom attendew bi ħġarhom numru kbir ta' nies minn klassijiet varji tas-soċjetà ta dak iż-żmien, minn sinjuri, għal nies komuni, minn qassisin sa sekulari. Tissemma wkoll li għall-okkażjoni saret inċiżjoni fir-ram ta' xbiha tal-korp sant li ġew stampati fi kwantità sabiex jitqassmu matul dawn it-tlett ijiem lil kull minn attenda għall-funzjonijiet u għaċ-ċelebrazzjonijiet li akkumpanjawhom. Jissemma wkoll li sabiex jagħmel tajjeb għall-ispejjeż ta' dawn it-tlett ijiem saru diversi ġabriet li għalihom il-poplu rrikorra sabiex jgħin lill-benefattur ewlieni, Dun Zammit Ellul li għamel tajjeb għall-ispejjeż ta' din is-solennità. In-noti jaċċennaw ukoll li fil-vista pastorali tal-Isqof Labini tal-1793, il-Kappillan Azzopardi ilmenta għal fatt li ċ-ċwievet tar-repositorju fl-altar tal-Grazzja (u mhux fl-altar taħt il-kwadru titular bħal illum) fejn kien qiegħed jinżamm il-korp sant ma ngħatawx lilu. Labini ordna li jsiru erba' ċwievet sabiex tnejn jingħataw lill-Kappillan u t-tnejn l-oħra jinżammu mill-benefattur Dun Michele Zammit Ellul. Wara mewtu f'Mejju tal-1799, Dun Michele ħalla legat li permezz tiegħu rabat lill-eredi tiegħu sabiex iħallsu 10 skudi fis-sena mid-dħul tal-frott tar-raba'li kellu fi Sqaq l-Aħfar, sabiex isir l-festa ta' San Benedittu. 1961 Għaqda Mużikali San Leonardu A.p. Id-dokument jagħlaq b'nota li tgħid li dawn in-noti jingħataw lil dawk li jkunu ser jinsġu l-paniġierku ta' San Benedittu li l-festa tiegħu tiġi ċċelebrata fl-ottava ta' San Leonardu. Dan jindika li dawn in-noti misluta minn diversi referenzi antiki, inkitbu wara 1937 meta sabiex jevita li d-damask jintrama tliet darbiet fis-sena, Dun Ġużepp Inguanez mexxa l-festa ta' San Benedittu mill- aħħar Ħadd ta' Lulju (kif kienet tiġi ċċelebrata sa mill-wasla tal-korp sant) għall-ottava ta' San Anard, mi $ ie iġifieri Ħadd fuq is-6 ta' Novembru. Il-korp sant fi żmien il-Kappillan Dun Mikiel Spiteri (1943-1952) 4 war air-restawr li sarlu minn Wistin Camilleri (Ritratt: Leonard Agius, Catherine Camilleri u Jovce Tabone) Bħal appendiċi ta' dan l-artiklu, qegħdin nippublikaw transcript ta' dawn in-noti għar-referenza ta' kulħadd. 198 l Ghaqda Mużikali San Leonardu a.p. l Achille Ferres, Descrizione Storica delle Chiese di Malta e Gozo, Malta, 1866, facsimile ed., 1985, p.432; Alexander Bonnici, 'Kirkop - San Leonardu, in, Il-Knejjes parrokjali ta' Malta u l-Festi Tagħhom, Vol.ll, Malta, 1993, p.18; Tonv Terribile, 'Il-Knisja Parrokjali ta' San Leonardu Ħal Kirkop) in, Teżori fil-Knejjes Maltin, Malta, 2004, p.37; Joseph Goggi, 'L-Istatwi fil-Parroċċa Matriċi ta' Ħal Kirkop, in, Għaqda Mużikali San Leonardu — Festa 2011, Malta, 2011, p.149; Angelo Schembri, 'Kurżitajiet fl-Istorja Ekkleżjastika ta' Ħal Kirkop, in, Leħen is-Soċjetà Mużikali San Ġużepp- Ħal Kirkop, Malta, 2012, pp.42-45; Angelo Schembri, 'Kurżitajiet fl-Istorja Ekkleżjastika ta' Ħal Kirkop; in, Leħen is-Soċjetà Mużikali San Ġużepp- Ħal Kirkop, Malta, 2012, pp.42-45; Angelo Schembri, 'Kurżitajiet fl-Istorja Ekkleżjastika ta' Ħal Kirkop; in, Leħen is-Soċjetà Mużikali San Ġużepp- Ħal Kirkop, Malta, 2013, p.41. 2 Nirringrazzja lil Jessica Borg li ħadmet fuq dan it-transcript u lil Dun Noel Camilleri tad-disponibilità tiegħu waqt ir-riċerka fl-Arkivji Parrokjali. 200 Għaqda Mużikali San Leonardu a.p.