IL-KELMA 'fHAL' Fil-'MALTI' ta' Settembru deher x'jaħseb G. V. fuq il-kelma fial—Ma naqbilx ma' G.V. fuq. it-tifsir li tà. Jien naħseb li l-kelma Raħal ġejja mill-kelma għarbija 4/2 li tfisser ġemgħa ta' nies miġbura f'hara waħda għax ġejjin minn nisel wieħed. fil-Palestina (Qangħan) għaqda ta' nies waħda jagħmlu 4//: nies ġejjin minn ġebbieda waħda; dak li l-lum insejħu farzilja, miġbura flimkien jagħmlu a//. Mita n-nies ta' l-Affrika u tal-Palestina flok djar kellhom tined, dawk ta' nisel wieħed kienu jinġabru ma' xulxin għax id-demm jiġbed u dik il-ġabra nies taħt isem wieħed kienu jis- sejħu Ża/. Ħal-tal-Lew, Ħal-tal-Millieri, Ħal-tas-Safi, jew fil-qasir Ħal-Lew, Ħal-Millieri, Ħal-Safi, Billi dawn. tat-tined kienu: iktarx jitħarrku u jimxu flimkien għal fejn isibu ruħhom aħjar, fejn ikun hemm ŻaZ/ jibqa' ismu, ukoll jekk il-2a/ ikun tħarrek, Għalhekk, naħseb, li għandna ħafna ismijiet ta' 7Żuda li ma għadhomx jinsabu u li l-anqas baqa' ħajt jew għorna biex turi fejn kienu. Għax b'tinda tmur fejn trid u ma tħallix atar warajk. Fejn huma, jew fejn kienu, Ħal Lew, Ħal Manin, Ħal Tmien, Ħal Muxi, Ħal Kaprat 2 Naħseb ukoll li iktarx ġara dak li għedt jien għax m'hux l-irħula kollha għandhom aż qabel isimhom. Dawk l-irħula li għandhom isimhom mis-sura jew mill-bixla ta' l-art fejn ġew imwaqqfa ma għandhomx /a/ qabel isimhom. Il-Gudja (fuq għolja), l-Imqabba (fuq ħotba), il-Mosta (f'nofs il-gżira), in-Nax- xar (fuq quċċata) ħadu l-isem minn l-art fejn twaqqfu u m'hux min-nies li waqqiuhom bħal Ħal-Luqa, Ħal-Qormi, Ħaż-Żebbuġ. Il-Kelma raħal naħseb li nħolqot minn a// li tħawdet biż- żmien ma' va//id/, li ma hux vafiżi iżda ragħaj; wieħed. bil- merji/la, hekk naħseb daħliet l-R fil-kelma. Bil-Għarbi 76/i/, jew vxa//a/ hu raġel li jimxi minn pajjiż għal ieħor, vażi/ hija mixja twila, ra//a mixja waħda. Aħna għal mixi twil ma għandniex dil-kelma ta' raħ/a imma għal wieħed telaq għal mixja jew għal vjaġġ ngħidu rħielha. Rħielha lejn Tunes, r/tielu għall-Mellieħa, Minn dan kollu naħseb li Rażal u ħa/ ġejjin minn kelma qadima Aħa/, ġabru ta' qraba, ġirien. Il-ħażż Z jinbidel f-R bla tqanżiħ ta' xejn — Flok '' ġej mi/ l-Aħaf' wieħed isibha ddur iktar għal-Isienu jekk igħid 'sir-raħal'. Dan il-bdil ta' l-ittri li jixxiebhu fil-ħoss isir sikwit. Minn 4/4, jew Aħaż, il-kelma ħal tiġi bla tbatija. Aħal-Muxi, f'ħalq il-Malti, isir Ħal-Muxi, għax għall-heffa tal-kliem din isibha timxi iżjed.