FADAL — Li jibqa', qliegħ, li jifdal. ''Ma fihx fàdal', i.e. ma taq- .FACĊCOLA — Mogħża faċċola, i.c. ħis-sing abjad fuq moħha. FAĦAL — Ħammiela twila. FAĦĦAL, IFAĦĦAJ. — Iħaffer l-ohfla, i.e. ħmiemel kbar. FALDU — Jaħdem bil-faldu, ifieri bil-pezez tad-drapp fuq spalltu ħħall-lawzar tat-tużżana. FALANGA — $) fejn jilqgħu n-nisa b'mard ħażin. FAQQAS — Raġa' Jura mill-kelma. Irid ifaqqas min-negozju; dak dejjem bit-tifqis; ma' kulħadd trid tfaqqas diko'. FARĠ, FRUC G — Mnejn għandek tinfaraġ; xi jbejjen mara minn ra- ġel; ġens, $ FARFETT — Ghal Jannar il-farfett ibid fuq il-ħaxix tar-raħa' bħall- kaħoċċi u l-ġidra. FARDGĦALLA — Bħal dak li qallu jġibha fard fil-għeliel tieghu r-raba'; għalhekk nieqes mit-trab — jagħti bil-fard, (wiċċ wieħed, darħal; bil-blat ħażin ħafif ma jagħtix. FARTAS — Dar farlasa, i.e. bla tuq; flat. FARTAJJA — xoqqa bajda ta' Malta. FARRAXKA — Kiesħa, mara farraxka''. FASSETTA — Għuda xi daqs xkupilja biex biha s-seffieħa mita tkebbeb il-ħajt jiġi merilli. FARRETT — Qasma fil-laħam b'xi daqqa b'saħħa ta' xi ħaġa mxal- fra li daħlet ftit il-ġeww A. bina ; FAXXINA — Il-ħatab tas-siġra qajla tagħmel frott''. FEĠGA — Dehra ta' malajr. ''Il-ħaqq deher bħal feġġa fis-sema u dieb'', ''Il-bniedem fe jiġi kemm jara d-dinja u jmur, jfiġġ u jarġa' b. Feġġu hija wkoll xewqa; 'tagħtu feġġa'' jew : FEKRUNA — Biċċa tal-milja. Il-għuda agħmula bekk, imwaħħla a biex tagħmel bħal toqba fejn idur it-tarf ta' fuq tal-istwiel. i jew pastard H mhux mimli. ''Magħlef felful'. jk RAGĦ, JIFRAGĦ (flok forogħ, jofrogħi — Friegħ, sar fieragħ, naqas. ''Il-baħar jibqa' fieragħ sa Marzu u jofrogħ l-iktar fit-telfa tal- qqamar FERFER — għ jibq agħlu l-aħħar saħħa, l-aħħar ċaglil. jferfer', jiġifieri għadu ħaj għalkemm imgħaxxex. ġ li dari tmiss lill-kappillan bħalkieku min iżomm għtih nofs tomna qamħ, nofs tomna żgħir u nofs wiżna qoton. FERŻEN, IFERŻEN — Fixkel, jifxel. ''In-naħal mita tiġbru ħid- duħħan tferżnu''. FESDAQ — Gibed il-għana tminn garġih, bħall-isponsun. Ivversji FEWWAĦ, IFEWWAĦ — Meħud fil-wisa' dal-kilm (verb) ifisset tagħti fwieħa, tiġi 'l-quddiem''. Ara: Jekk id-dinja tfew waħ'', (jekk ir-raħa' jagħti l-ġid, jekk li jagħti jġib ik flus, jiswa). FIJIENI — Ta' ġew wa fina, li jinħass mir-ruħ il-ġewwa. ''Mal-ħsus fijiena ta' mħabba, tama, rabt ir-rieda, smigħ eċċ., għandna nxierku l-qima barranija (ta' barraj'' — (Naħseb li dil-kelma ħologħa V.M.B., mhux semagħha). FIEKI — Niexef, Għandek wiċċ fieki'' FILEĠ, JIFLEĠ — Tilef, jitlef il-qabda ta' suħgħajh għax jorqdu- lu. 7Ma lagħabħiex sewwa il-boċċa għax fileġ''. — Ta, jagħti l-flus. ''Għammu sikwit jifilsu '. żgħar tad-daqq tat-tajjar. Jistrinġu d-dejffa ħihom. L-għarus fised'', bdielu, ħalla l-għa- ''Għerusithom fisdet', ''malajr jifsidlek'. FISFISELL — Għodda tat-titqib tal-arloġġ u l-arġentieri, eċċ. FLANN — Ringiela jew filliera, ''Mita l-qamħ jiżirgħuħ mu tul ir- raddi jinbet flanni flanni' Rih fortuna, riħ qawwi. ''Hija u tielgħa l-ħajbura tas-sħaba tagħmel rih fortuna'' FRANKA — Xorta ta' ġeħel safrani, ħelu għax-xogħol, li jibnu bih u jagħmlu ċ-ċangaturi minnu. Il-ġebla tal-franka jgħidu fiha s-sol. FRAGLU — Trab u żrar aħmar li taqta' kemm trid int minnu bl- imgħażqa FROXX — Wixx, gost, ħajr. Xi froxx fih 77, (Fih froxx P' (ma jiswa xejn). FUFU — Kelb ċkejkuni nett; il-kelb felfuli Malti. FURRAN — Li jġib f'moħħu l-fokra; li jiftakar; It. memore, Eng. mindful. FURRAJNA — Wiċċ taż-żara', tax-xgħir aktarx jew tal-ħafur, eċċ., li jinqata' għall-aħdar biex jagħilfu l-bhejjem bih. Il-fur- rajna tal-ħafur tingħaraf minn dik tax-xgħir għax. il- magħsel tagħha isfel nett ikollu bħal lew n aħmar (bħal dak li jimbullaw il-laħam bih). Ġ . ĠABAS. — Igħiduha għal xi ħadd kbir u goff, bla grazzja, ma jafx jimxi, eċċ. ''Donnu ġabas f'; ''Tifel daqs ġabas ma fist- ħix jilgħab mat-tfal żgħar, Dan x'ġabas hu hawn 777. ĠBEJLU iew ĠBEJJU — Biċċa tal-moħriet. Ikun toqba f'nofs. il- madmad; jiswa biex iżomm dik il-biċċa tal-ħaliel 2… ĠEBLA — Tal-Qewnei, i.e. iż-Żonqor, tal-prima; tas-sekonda, pietra arenaria; tal-franka, globiġerina. Jifhmu li l-ġebel tal- franka hu l-fdal ta' żogromblu jew bebbux tal-baħar li kien għaqad u sar ħaġa waħda; Gebel Kaħli, qisu t-tielet saff, wara l-Qargħi; Gebel Qargħi, dak li jkun artab, jil- taħaq wara tal-franka, H ikun l-ewwel saff fil-wiċċ; Ġebel tal-Aħrax jew salvaġġ, ma jkunx saff, jitfarrak u ma jin- ħadimx bil-għodda bħal ġebel ieħor; Ġebel Qalliegħ, ġebel li jinqata' jew magħżul minn xulxin ġewwa r-raba' jew ġo r-rdajjem; Ġebla la' Mitħna, tkuħ tal-qawwi ta' barra, tkun ragħwa tal-munġbell niexef, tkun magħmula daw- wara u minquxa u taqdi billi ddur u tfarrak il-kafe; Creblu Mnaħhla, ġebla tal-ġir. ĠEJŻA — (Biċċa tal-milja) It-travu twil, oħxon, li jgħaddi mimdud, qisu msallab, fuq l-istaviel, li fih tkun imwaħħla l-fekruna. Il-ġeża tkun maqtugħa mill-art li tgħaddi minn taħtha l-bħima tad-dawrien bil-miġbed b'kollox. Il-ġej li ikol- Iha r-rjus tagħha mweżnin fuq xi bini jew ħajt żżomra kollox hi. ĠEMM — Biċċa għodda tad-d: aqq tat-tajjar. Dawra rumnell ma' tul il-wisgħa tad-dejja, magħmula mill-imsaren bħall-watal, marbut mat-tarf t'isfel tal-Lasla u jaqdi lill-vwwatal billi fl- ingassa tal-ġenm tidħol il-għoqda tal-watal. ĠENNIEN — Dak li jbiegħ u jixtri t-tjur. ĠERR — Il-ħaħel ta' kief, ikun fih għaxart iqjiem, ĠIBBA — (Biċċa tal-Milja) Qawwara magħmula bħal imkebba Fi jdur il-ħabel fuqha. Hemm il-ġibba l-kbira u l-ġibeb ħar, li jferrgħu l-bramel fuqhom. ĠIBED — (ibdu xhud, o cità come testimonio', ġibdu ħati, '4o tradusse in gindizio'. ĠIDRA — Il-biċċa fejn xi ħaġa trabbi jew għandha r-ras. Eż. ''Il- qamħ irabbi l-ġidra mita jkollu l-ilma f'waqtu u kemm imiss'. 'Il-ġidra ta' xi ħaġa'' i.e. it-tarf tagħha. ĠILDIEQA, ĠLIEDAQ — Bħal tentufa ta' ġilda li titqaxxarlek jew tinqalgħalek; bċejċa, xulliefa. (Falzon jagħti ġirdieqa, splinter, particle, a little part). ĠLATA — Nida xhumi (grass) H jagħqad bil-kiesaħ fuq il-weraq tal-uċuħ tar-raba'. ''Il-pampalun tal-ġlajjet Jannar jew Marzu 7 ż. 'Il-mogħoż ġlusin wisq hira ta' dari, magħmula għuda fuq oħra bħal (jew bil-għowdiet imbewwgiħi) aktarx ibbuzzata (Isma' din l-għanja :) Mill-ġlusija tiegħi ira Jien narak ma taranix Jekk ma tridx nikxef għawrek Minn dil-ħàra la tgħaddix. ĠNIZZLA — FErħa tkun għadha ma għamlet qatt. Erħa li taħwiel, u tkun għadha żagħżugħa, issir ta' sentejn tlieta u ma żżommx. Erħa li għadha ma ħadmitx jew ħadmet ftit u ma - għamletx; ma għamlet qatt u mhix xierfa. EMeta l-ħaġa jħalluk iddum tagħmilha trabbi l-ġost'' , (Ġejja minn giusP) ĠUS — Zalza. ''Tmqarrun bil-ġus'. (Naħseb li iktar Żejja dritt mill-Inglis juice) GONTA — Qoffa, ta' wara l-mezza. ĠAZZABURELL — Riħ imġ- b minn'nies tal-baħar. Filli: jkun hedu u filli jinżel bir-ruppat minn fuq l-iġbiel u erħilu jwaqqa' ċanguni u jaqleb l-imriekeb. Jagħmel Kap Bon, Tuneż, Kap Farina, Kap Matapàn fl-Arċipielgu, il-Kap ta' Pantallerija u l-Kap Cavallo Bianco ta' Lampedusa. Il- Gazzaburell jissejjaħ ukoll mill-Għawdxin Riħ iż-Żonqor jew Riħ Żongri. GARŻELLA — Imqietgħa żrar bħal għalqa għira fejn iqiegħdu ż-żrar imħejji biex jagħtu l-lant bih. — Frattarija. ''Għamlu gett'. — Kemm taħleb ħalib f'għafsa waħda. ''Żidli gess ieħor. Ż, JIGREŻ — Nagħa, jingħi, bħal ma tagħmel il-baqra qabel u wara li tfarra'. GIPREN jew GIRPEN — L-appik ta' filgħaxija, jiġifieri siegħa dawl tal-Punent, siegħa dawl tax-xemx. GOGGA — Ħafna miġbura flimkien. GRIEFEX — Ħwej tal-logħob tat-tfal jew taċ-ċekċik li ma fis- wewx. GUVA — Dwejra li jagħmlu tal-barrieri biex jerfgħu l-għodda fiha. ĠLUSIJA — Tieqa (Jaqbad ma' Leħen il-Malti; Għadd 221-223)