7 Il-magażin ta: KlabbiHuttaf; mall mm mm Dona mma ima No Ax 8 Ġ In-natura m'għandhiex kwiet. Kull waqt u kull ħin x'imkien hemm annimal imqajjem ifittex l-ikel jew għaddej għall-affari tiegħu. Speċjalment fis-sajf. Fl-iljieli sajfin ikun hemm ħafna attività fin-natura. Wieħed mill-annimali li joħorġu bil-lejl huwa l-farfett il-lejl. Ismu miegħu huxi Jien nitħassarhom ftit il-friefet il-lejl għax m'għandhom fama tajba man- nies. Ħafna jaħsbu li l-friefet il-lejl jixorbu d-demm, u Dracula u mhux Dracula. Veru li jeżistu friefet il-lejl żgħar li jixorbu d-demm (eż. Common Vampire Bat Desmodus rotundus) imma dawn jgħixu l-Amerka t'Isfel u żgur mhux se joqogħdu jiġu Malta biex ibattlulna l-vinil Biża' bla sens. Il-friefet il-lejl li naraw Malta kollha insetti jieklu. U peress li ħafna insetti huma żgħar, il-farfett il-lejl iridu jieklu ħafna biex jimlew żaqqhom. F'lejl wieħed il-pipistrell wieħed jiekol mal-2000 nemusa u baħrija, u anke iktar. Mhux ta' b'xejn li l-friefet il-lejl meqjusin ta' ġid. Fil-fatt il-friefet il-lejl f'Malta huma mħarsin bil-liġi. Bi nhar il-friefet il-lejl jorqdu f'għerien jew xquq f'bini u ħitan. Kif tinżel ix- xemx iqumu u joħorġu jfittxu l-ikel. Xi friefet il-lejl tgħallmu li d-dwal tal-lampi jiġbdu l-baħrijiet, għalhekk spiss tara pipistrelli jagħqdu madwar il-lampi tat-toroq jixkumaw kull insett li jitfaċċa. Jekk hemm lampa fit-triq tagħkom iċċekkjawha waħda l-lejla forsi taraw farfett il-lejl ifittex il-kolazzjon. Qis li ma tkunux f'periklu, eh. Qed ngħid għall-periklu mill-karozzi, mhux mill- friefet il-lejl. ;) Jekk għada tqumu u fil-mera taraw ponta ħamra f'għonqkom twaħħlux fil-friefet il-lejl, imma f'xi nemusa li daħlitilkom fil-kamra nkiss inkissl Ċaw ċaw ħbieb u komplu gawdu s-sajf u l-vaganzi. Victor Falzon L-Editur Il-Fras-servjent (Black-winged Siilt) s'issa bejjet tliet snin kważi in fila f'pajjiżna. Għadu kmieni biex ngħidu hux ħa 57, jsir wieħed mill-breeding birds regolari. Forsi l-ferħ f'dar- d ritratt għad jiġi lura sena sentejn oħra, u jbejjet hu wkoll. Aħna żgur mhux ħa ngħidulu lel Ritratt ta' Aron Tanti F'Awwissu l-frott tal-Ħarrub isir. Mill-frott hawn min jagħmel il- 3 ġulepp, xarba għal kontra s-sogħla il-Kontenut Ambjenti u Residenti 4 Avviżi Arti u Ritratti L-Għadira u Madwarha 10-11 IT Miċu Ċentrali i(Clooii g fudN żgħar u huma l-membri żgħażagħ (-18vrs) ta' BirdLife Malta. Il-Klabb jorganizza ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, ħarġiet bil-lanċa, u attività ambjentali. Kull xahrejn noħorġu l-magażin Il-Ħuttafa li l-membri d-dar KE ITI bil-posta. Bħalissa fil-Klabb qegħdin xi 1000 membru u s-sħubija hija €7 fis-sena. Ta' Xbiex XBX 1120 OBirdLife Malta, Awwissu 2014 Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop F'dar-ritratt ħelu li ħa l-ħabib tagħna Joe Sultana naraw Ħuttafa titma' lill-familja tagħha. Il-Ħuttaf dejjem jibni l-bejta x'imkien insaqqaf, u kif taraw dil-bejta nbniet fuq travu ma' saqaf. Il-post huwa bini qadim… fir- Rabat f'Għawdex. Hekk hu, din hija familja Ħuttaf Għawdxin li faqqsu ftit ġimgħat ilu. Sa ftit snin ilu l-Ħuttaf (Barn Swallow) ma kienx ibejjet regolari f'Malta. Imma mill- 2004 'l hawn il-Ħuttaf beda jbejjet kull sena, dejjem f'numri żgħar. Meta l-frieħ jikbru u jitgħallmu jtiru, il-Ħuttaf ipassi lejn l-Afrika Ċentrali fejn jgħaddu x-xitwa fil-kumpanija tal-ġiraffi u l-iljunfantil Wara li bdew ibejtu fir-riserva tal-Għadira, il-Fras-servjent issa għamlu l-istess fir-riserva tas-Simar. F'Ġunju li għadda par Fras-servjenti bnew bejta f'xifer waħda mill-gżejjer żgħar fis-Simar u f'Lulju faqqsu erba' flieles. aħw Dawn issa kibru u ftit ieħor ipassu lejn l-Afrika mal-ġenituri tagħhom. Din waħda mill-aktar borok komuni li jidhru f'Malta. Tpassi l-aktar fir-rebbiegħa, meta ġieli jidhru qtajjiet kbar, u terġa' tidher f'numri iżgħar fil-ħarifa. Il-biċċa l-kbira jgħaddu minn fuq il-baħar u ma jersqux lejn l-art. Post tajjeb ħafna biex tarahom huwa ċ-Ċirkewwa. Fis-sajf waħdiet jidhru wkoll fir-riservi tal-Għadira u s-Simar, jew max-xtut. Ir-raġel ikollu rasu u sidru kannella b'faxx abjad li jgħaddi minn fuq għajnejh. Il-bqija ta' ġismu hu taħlita ta' iswed, griż u kannella. Il-mara tkun kannella. Jieklu ħaxix u insetti li jiġbru l-aktar minn wiċċ l-ilma. aħbarijiet Dil-budakkra għad m'għandhiex isem bil-Malti, għalkemm hija komuni. Bl-Ingliż jgħidulha Moliv Miller. Komuni imma xorta speċjali, il-Granċ tax-Xatt kapaċi jgħix barra mill-ilma kif ukoll taħt wiċċ il-baħar. Spiss jimxi laġenba huwa u jnaqqar ikel li jsib fix-xatt. Iċ-Ċawla tħobb toqgħod fi gruppi kbar. Tiekol 'plankton u toqgħod f'kurrenti fejn issib ħafna ikel. Meta jersaq żpredatur, iċ-Ċawl jogħdos jistaħba. Kieku r-rizzi ma kellhomx dik il-kisja 7 A 4 xewk, ħafna predaturi jikluhom għax MIND A pjanta imma fil-fatt minn ġewwa huma rotob. Ir-rizzi jimxu u 87 hija annimal. Tiekol jqaxxru l-alka minn mal-blat. A d ħut żgħir li taqbad bit-tentakli velenużi Il-Burqax spiss tarah wieqaf quddiem xi ħofra fil-blat, qisu jistenna xi ħaġa. Fil-fatt ikun għassa. ma' xi qarnita biex ilaqqat il-fdalijiet tal-ikel li tkun qabdeti Tikoll huma żgħar u ħafna minnhom jgħixu kważi ma' wiċċ l-ilma ġo ħofor żgħar. $ Fittex max-xatt u żgur issib. Desirċe Falzon Il-Lhudi huwa l-iktar ħuta kkulurita ta' xtutna, donnu ħuta tropikali tal-akwarjum. a sg Il-Lhudi jitwieled mara u L-algi huma l-pjanti tal-baħar wara xi snin… isir raġell u bħall-pjanti tal-art huma importanti immens għax l-ikel ta' ħafna annimali. Ir-ritratt juri alga żgħira jisimha Aċetabularja. Il-Qarnita annimal intelliġenti li taf tistaħba f'sekondi billi titħaxken Il-baħar fih ħafna ħabitati u A) f'toqob żgħar fil-blat u tqabbel il- l-iktar wieħed li nafu bih huwa taraġ tab keV (GA s'intendi l-baħar baxx li jmiss dAiap0 Peress li huwa baxx , Tr u mdawwal, faċli tinżel tesplora me anali għalkemm fih. B'xorti tajba ħafna annimali u : ġe TATI l ma jiċċaqalqux minn pjanti jħobbu wkoll dan l-ambjent , ib i kI Posthom mal-blat. u għalhekk il-baħar baxx madwar ;- qr tajd jiet pian h il-Gżejjer Maltin fih ħafna x'tara. l ax għadiMT EA, Il-baħar ta' max-xtut imissu 7 RAI : keeċ fihom. jsir kollu protett, bħar-Ramla 4 ; TA: tal-Mixquqa fejn ittieħed dar- B'hekk il-ħajja ta' ġo fih ('naneriesjetuha. bħala Golden Bav, tibqa' sinjura u b'saħħitha. Għajn Tulioħa Pjanti u annimali mikroskopiċi li jgħumu mal-kurrenti tal-baħar. ipredatur. Annimal li jaqbad u jiekol annimali oħrajn. Il-Ħuttafa 123 : Awwissu 202203 1 f'Lulju li għadda. Dan huwa grupp ta' Ċief jistrieħ u jittajjar f'wiċċ il-baħar. Ftit ftit qed jersaq lejn is-sies għoli ta' Ta' Ċenċ (f'Għawdex), li jidher fl-isfond tar-ritratt. Hemmhekk dawn iċ-Ċief Ħ) għandhom l-bejta u qed jistennew id-dlam biex imorru fiha. ETA il-Ħmir Fjuri u nannakoli. Għaliex2 Kontra l-liġi2 il l Iss jendġàjj Eh ħijjos, jien nagħmel fjuri nofshom. għamilthom zi. inkwatri. kważi s-sena kollha. Ftakarl Jekk tiġġedded is-sħubija tiegħek fi Klabb Ħuttaf (jew tidħol 1 membru jekk għadek ' m'intix), nibagħtulek dan il-ktieb. Fih 40 paġna kollha stampi 1 ta' pjanti u annimali Maltin lesti biex tagħtihom il-kulur. Għax jiena fuqi tgħix tip ta' nannakola oranġjo. Ħeħe, għandi kemm trid. Dak il-frott tiegħi. Aħjar ma (Ara tmisshomx għax… Għax meta l-blalen ikunu saru, kif tmisshom jisparaw raxx ilma mimli żerriegħa. Dak li laqtek, u mnalla ma ġewx f'għajnejk. Skużani, imma tinsiex, aħna l-pjanti ma nimxux bħalkom. Biex inxerrdu ż-żerriegħa rridu dejjem insibu xi trikk. Din hija n-nannakola li tgħix Dawn il-blalen sufin huma l-frott tal-Faqqus fuq il-Faqqus il-Ħmir. Jgħidulha il-Ħmir. Fihom jinġema' ilma u żerriegħa , Nannakola tal-Faqqus, bl- taħt pressa, tant li kif xi ħadd imisshom, jew Saħħa lilek. Ġ Ingliż Gourd Ladvbird. iċaqlaqhom ir-riħ… SPAFFI jisparaw 'il barral F'Malta għandha biss xi 20 speċi ta' għasafar li jbejtu regolari kull sena: Dawn 6 minnhom, għalkemm il-Blonġun Żgħir milux ħafna snin li beda. Fir-ritratti l-kbar hemm sitt frieħ ta' għasafar u fir-ritratti ż-żgħar hemm il- ġenituri tagħhom. Qabbilhom u ikteb l-isem fil-vojt. Il-Ħuttafa 123 : Awwissu 2014 : p8 ) (L-IMI ) natura (mhux pets jew pjanti. kkultivati) L ħa nġibuhom f'dil-paġna. Basta jkunu veru tTL tagħkom. Ibagħtuhom imejl jew bil-posta'. MI imejl il-huttafaObirdlifemalta org indirizz BirdLife Malta 57/28 Triq Abate Rigord Ta' Xbiex XBX 1120 Materjal li tibagħtu bil-posta ma nkunux nistgħu nibagħtuh lura. - isgħ Ġurat tar-Raba' $ , A L i ranċ tax-Xattiu żewġ Budakkri Francesco Tanti (6) tal-Għalla ALIA għal farka ħobżl Mela agħmluli pjaċir u Iktar ma jsir tniġġis taħlux dawl, għax ħa iktar tisħon il-klima. X nispiċċa bla dar. Iktar ma tisħon il-klima, iktar jinħall is-silġ. Iktar ma jinħall is-silġ, iktar jiċkien l-ambjent tiegħi. L-Orsijiet Bojod jgħixu fil-wesgħat tal-artiku. Biex jikkaċċjaw u jaqbdu l-ikel għandhom bżonn baħar bil-wiċċ iffriżat ħalli jimxu fuqu. Imma bil-global warming dan is-silġ qed jinħall u l-Orsijiet Bojod mhux qed ikunu jistgħu jivvjaġġaw. U qed jibdew imutu bil-ġuħ. il-Ħuttata 123 : Awwissu 2014 - pg ĦbieD ikuni Qegħdin fl-eqqel tas-sajf u s-sħana malajr tħajjarna mmorru l-baħar u xi passiġġata filgħaxija. Bħal daż-żmien il-passa ma tkunx fl-aqwa tagħha, pero xi speċi diġà bdew ipassu mill-Gżejjer tagħna. Fost l-aktar evidenti huma l-Bufula Passajra (Subalpine Warbler) u l-Bekkafik (Garden Warbler). Fi ftit ġranet oħra ħafna speċi ta' għasafar jibdew jidhru u għalhekk nistidnukom tiġu tqattgħu ftit sigħat magħna l-Buskett, speċjalment meta ma jkunx riħ, matul ix-xahar ta' Settembru. Sibu xi wara nofsinhar u ejjew għaddu ftit ħin magħna l-berdwoċers f'wieħed mill-aħjar postijiet għall- osservazzjoni tal-għasafar tal-priża. Tistgħu wkoll tgħinu lill-BirdLife fir-Raptor Camp u tagħtu sehem fix-xogħol volontarju għall-ħarsien tal- għasafar tal-passa. Idħlu waħda fil-websajt tagħna www.birdlifemalta.org għal aktar informazzjoni. Sibna fuq Facebook (fittex Falko BirdLife Malta) Ittawlilha spiss għal iżjed tagħrif fuq l-attivitajiet. Inlaqqgħukom maċ-Ċikada, l-iktar insett storbjuż tad-dinjal Iċ-Ċikada jgħidulha wkoll Werżieq ta' Binhar, Żarżur jew Żerżur, bl-Ingliż Cicada. Hija waħda mill-ħsejjes li nisimgħu fis-sajf, u jekk tibda żżarżar malajr nindunaw li hemm waħda viċin. Imma mhux dejjem faċli ssibha speċjalment jekk tkun qiegħda f'siġra, għax jekk tersaq lejha malajr titfi l-volumi Imma tħobb toqgħod ukoll mal-ħitan tad-djar, u hemmhekk malajr taraha għax tkun qisha dubbiena enormi. Perċ ċ-Ċikada mhix mir-razza tad-dubbien imma minn familja kbira ta' insetti li bl-Ingliż jgħidulhom bugs. Iċ-Ċikada tgħaddi snin sħaħ tgħix taħt l-art bħala larva. Imbagħad jiġi sajf minnhom u toħroġ bil-lest biex tinbidel Seqer tal-Ħannieqa Hobbv Matul Settembru kollu, membri tal-BirdLife u tal-Falko jkunu l-Buskett josservaw il-passa tat-tajr tal-priża. Jekk tixtiequ tingħaqdu magħna ikkuntattjawna. A Dejjem infurmana jekk tkun ġej ħarġa tal-Falko. Ċempel lil 4 A Tim (79071796) jew lil Nick (99809190) jew ibgħat imejl lil tà ka falkoblm0gmail.com jew ħallilna messaġġ fuq Facebook. u , Il-ħoss taċ- Ċikada jista' jitla' sa 120 decibels. U jibda l-istorbjul Ir- raġel biss iżarżar, u l-ħoss ma i B Bħalma t-tul jagħmlux b'ħalqu imma taħt inkejlu bil- . jal l metri, il- ħoss sidru għandu parti mill-qoxra inkejluh bid- li ttaqqa' qisha tapp. Dan l-istorbju jagħmlu biex jekk ikun hemm Ċikada mara fl-inħawi forsi tiffansjahi Wara sajf iżarżru u jinnamraw, iċ-Ċikadi jmutu, imma mhux qabel man-nisa jkunu biedu partita bajd. B'hekk ikunu ħasbu għall-kunċerti tas-snin ta' waral F'Il-Ħuttafa spiss insemmu r-riserva naturali tal-Għadira, għax hija post li l-BirdLife tieħu ħsiebu għall-ambjenti rari li fih u għan-natura li nsibu fih. Imma meta nitkellmu fuq is-Sit Natura 2000 tal-Għadira, dan jinkludi mhux biss ir-riserva naturali imma biċċa art kbira madwarha. Fis-Sit Natura 2000 tal-Għadira nsibu diversi ambjenti naturali, uħud komuni u oħrajn rari ħafna. Fost l-ambjenti komuni nsibu r-raba' maħdum (numru 1 fil-mappa), l-aktar fil-wied bejn l-Għolja tal-Marfa u għolja baxxa Mappa tal-Għadira u Madwariha jgħidulha L-Bisqra. Hemm ukoll ħafna art steppa 2 li darba kienet art maħduma imma li Ilum mitluqa u mimlija pjanti selvaġġi. Fost l-ambjenti rari hemm il- bur salmastru (sa/tmarsh) u l-għadira mielħa fir-riserva naturali 3. Fir-riserva hemm ukoll biċċa art li darba kienet għaram tar- ramel (sand dunes) 4 imma li nbidlet meta nbniet it-triq tax-xatt u anke għax kienet tħawlet bis-siġar. Mhux bogħod hemm Il-Ħofra ż-Żgħira 5 , bur salmastru ieħor b'għadira żgħira li perċ tinxef fis-sajf. U s'intendi hemm ix-xatt ramli 6 tant popolari ma' eluf ta' Maltin u turisti. Imma hemm ukoll anke biċċa xatt ġebli 7. Mal-ġenb tal-Għolja tal-Marfa hemm Foresta 2000, medda kbira ta' art li fiha qed jikbru rqajja' ta' bosk 8 u makkja 9. Ambjent ieħor importanti huwa x-xagħri 10, li minnu hemm roqgħa sabiħa fuq l-għolja tal-Biskra, u anke fil-wileġ tal-Għolja tal-Marfa. Ħafna natura ETĊ Kull ambjent huwa speċjali għax fih natura differenti. Fix-xagħri jikbru għexieren ta' pjanti, fosthom is-Sagħtar u t-Tengħud ta' Malta (pjanta 'endemika). Fix-xagħri t'hawn tikber ukoll l-Orkida Kbira, fjura rarissma f'Malta, u fil-passa dejjem titfaċċa xi Kuda qalb il-blat. Fl-isteppa jikbru diversi tipi ta' ħaxix u anke pjanti bil-basla bħan-Narċis. Dan l-ambjent huwa favorit ma' xi speċi ta' ġurati, fosthom il-Ġurat Rasu Twila li jħobb jgħix qalb it-trofof L-Għadira qiegħda fit- tramuntana ta' Malta. Jekk Malta għandha forma ta' ħuta, l-Għadira tiġi eżatt fil-parti dejqa qabel jibda d-denbl tal-Mellieħa, tal-Ħalfa, ħaxixa tal-isteppa tat-tafal. U fuq il-fjuri tal- Qaqoċċ tax-Xewk jinżel il-Qerd iż-Żaqquq. Fir-riserva tal-Għadira jikbru pjanti li jifilħu għall-imluħa tal-ilma, bħall-Bruka u x-Xorbett. Jinżlu wkoll ħafna għasafar li jħobbu l-ilma, bħal irsieset, borok u blonġuni, glalez u pispisell, kultant xi Fjamingu wkoll — mhux ta' b'xejn il-post mgħasses lejl u nharl Hemm ukoll rettili bħax- Xaħmet l-Art, li jħobb art ramlija, u mammiferi bħall-Fenek Selvaġġ, li l-art ratba u ramlija jsibha komda biex iħaffer il-bejtiet tiegħu. U friefet il-lejl għan-nemus. Fis-siġar mal-Għolja tal-Marfa jinżlu l-Gamiem tal- Kullar, fid-Deru tbejjet il-Bufula Sewda u fil-ħarifa jixxalaw il-Pitirrossi u l-Isturnell fuq il-frott taż-Żagħrun. Anke l-ambjent tar-raba' importanti għan-natura, speċjalment għal fjuri bħall-Peprin Aħmar, ħafna friefet, u Speċi li tinsab biss f'pajjiż jew reġjun wieħed. Il-Gudja mhux ħdejn l-ajruport qiegħed7 Minbarra r-raħal, diversi nħawi f'Malta u Għawdex jgħidulhom il-Gudja. Natura 2000 hija sensiela ta' postijiet madwar l-Ewropa fejn in-natura hija protetta. Hemm iktar minn 27,300 sit Minn dawn, 39 qegħdin f'Malta. għasafar bħall-Bilbla u d-Durrajsa, żewġ speċi li saru rari f'dawn l-aħħar 30 sena. Kif taraw, il-lista hija twila. Bi ftit attenzjoni u inqas tfixkil mill-bniedem, il-lista tista' tkun ħafna itwal. Minħabba r-ramla kbira u l-baħar baxx, fil-Bajja tal- Mellieħa jiġu jgħumu eluf ta' nies kull sena. U s'intendi biex jaqdu lil dawn il-folol kbar tfaċċaw matul is-snin lukandi, apartamenti, ristoranti, gabbani u raħal sħiħ ta' gabubi ħodor (u kontra l-liġil). Dawn iġibu magħhom ħafna skart u tniġġis, dwal u storbu bil-lejl, u tħarbit u tfixkil ta' ħabitati. Nisperaw li bħala Sit Natura 2000 dal-post jitħares minn iktar żvilupp ħalli ma jkomplix jitlef teżori naturali. Qerd iż-Żaqquq Large Vellow-banded Scolid Wasp Megascolia flavifrons aħna ngħinuk tfaddal Faddal permezz tal-BOV voung Savers Account u gawdi minn rati vantaġġjużi ta' imgħax fuq il-flus Il ġġemma', Tingħata karus b'xejn meta tkun taddalt €100 fil-kont tiegħek. Ġenituri, nanniet, tuturi jew rappreżentanti legali jistgħu jiftħu dan il-kont biex iġemmgħu għal ttal żgħar. impemn lejn is-suċċess tiegħek. 2131 2020 l bov.com Maħruġ te tar bia