28 il-Ġimgħa 24 ta' Frar 2017 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA L-ORIZZONT MINN FOMM IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (30) siltiet miż-żewġ intervis- ti li jien kont għamilt lis- Sammv Busuttil fiż-żmien li kien president tal-Għaqda tar-Regatta kif ukoll presi- dent tal-club tar-Regatta ta' Bormla. Peress li dawn l-intervisti saru bejn l-1985 u l-2000, jien qed nipprova nis- let siltiet interessanti ħafna li jagħtuna tagħrif dwar il- ħidma tal-Għaqda tar-Regat- ta, u fit-tentattivi tagħha biex isir titjib fl-organizzazzjoni u t-tmexxija tar-Regatta in ġenerali, Inkomplu fejn ħallejna l-ġimgħa l-oħra: (ie l-oħra slitna xi Sammu, aktar qabel sent- mejna lil Mattv Grima li kien ħajrek biex. tidħol magħhom fil-kumitat ta' Bormla — ikun korrett jekk ngħid li int ilek assoċjat mal-club tar-Regatta ta' Bormla mis-snin 607 'Iva, jien ilni membru tal-Kumitat ta' Bormla mill- 1961, u kif għedtlek bdejt bħala segretarju fi żmien Mattv Grima. Dak iż-żmien kelli miegħi lil Charlie Azzo- pardi- is-segretarju preżenti, u wara xi snin il-membri ħatruni president. 'Fi żmieni armajna d-dis- trett bl-aħjar qaddiefa, u l-l- ewwel suċċess tagħna kien fl-1968, meta konna rbaħna x-Shield, imbagħad kom- plejna fl-1971, u wara b'aktar suċċessi. 'Għal bosta snin: aħna iddominajna tista' tgħid kull korsal Fil-fatt aħna rbaħna x-Shield 16-il darba, u għalhekk tista' timmaġina x'qawwa kbira konna f'dawn it-tiġrijiet. Kulħadd jaf li aħna kull sena nkunu armati tajjeb f'kull kategorija bl-aħjar qaddiefa possibbli - l-għan tagħna dejjem ikun li nirbħu x-Shield. Fl-1979 bdiet issir ir-Regat- ta tal-31 ta' Marzu — Kienet tiġrija ġdida li kienet titmexxa fuq ir-regolamenti tar-Regatta Nazzjonali, iżda oriġinalment l-għan u l-iskop tagħha kien differenti minn dik tal-Vitorja… x'tista' tgħidli dwar din it- tiġrija. 'Għal bidu kien hemm differenza kbira bejn iż- żewġ tiġrijiet — meta nħolqot it-tiġrija ta' Jum il-Ħelsien l-għan tagħha kien li fiha jieħdu sehem qaddiefa dil- ettanti, biex. b'hekk kull club dejjem ikollu qaddiefa ġodda. 'Fil-fatt, fil-bidu tagħha, din it-tiġrija ma kinitx kom- pettitiva bħalma hi llum. Jien ukoll kont involut fiha tista' tgħid minn qabel ma bdiet. Niftakar kien ċempilli Ġorġ Zahra u qalli li l-Prim Min- istru (dak iż-żmien Mintoff) xtaq li tibda ssir tiġrija tad- dgħajjes fid-daħla ta' bejn l-Isla u l-Birgu. Kienet saret l-ewwel darba tard filgħaxija f'Jum il-Ħelsien, u din it- tiġrija kienet tmexxiet mill- Għaqda tar-Regatta. Wara xi snin, ġiet introdotta x-Shield u għalhekk saret tiġrija kom- pettitiva bħal tal-Vitorja. ''Meta saru l-pontoons, ma stajniex inkomplu norganiz- zawha f'Dockvard Creek u bdiet issir fil-kanal fejn issir ir-Regatta Nazzjonali… Fiż-żmien il-provi. tisma' ħafna tgergir fost il-partitarji. Ħafna minnhom isostnu li ħafna mit-taħriġ mhux qed isir. fil-viċinanza tal-maħżen tar-Regatta iżda fil-kanal … taħseb li dan it-tgergir huwa ġustifikat7 Jien naqbel li l-provi jsiru fil-viċinanza tal-club imbagħad jidħlu fil-kanal fl- aħħar ġimgħa ta' Awwissu kif kien isir qabel. jekk isir hekk, jien nemmen li jkun ta' fejda kbira għal kull dub li jieħu sehem f'dawn it-tiġrijiet, għax jiżdiedu l- partitarji u r-Regatta terġa' tikseb dik il-popolarità li sfortunatament fi żmienna naqset ħafna. 'Hemm bżonn li l-gvern jgħin biex dan l-iskop jintlaħaq jekk tabilħaqq jixtieq li din it-tradizzjoni antika ti- bqa' ħajja fostil-poplu tagħna. Barra minn hekk jien nitlob lil Gvern jgħin finanzjarment lill-clubs kollha tar-Regatta għax l-ispejjeż biex iżżomm dlub tar-Regatta miftuħ is- sena kollha, u l-manutenzjoni kemm tal-opri kif ukoll tal- dub huma kbar ħafna. X'qed isir. min-naħa ta' l-Għaqda tar-Regatta biex ir- Regatta Nazzjonali tibqa' l- Isport ewlieni tat-8 ta' Settem- bru, u li f'dan il-jum ma jsirx sports ieħor bħalma kien isir fl-imgħoddi2 ' Aħna dejjem ippruvajna, iżda jgħidulna li kull għaqda sportiva hi awtonoma u għandha dritt li torganizza l-attivatijiet sportivi tagħha meta trid. 'Qabel., għar-Regatta tat-8 ta' Settembru kienu jattendu ħafna spettaturi għaliex ma kienx isir sport ieħor. Meta beda l-football, il-waterpoplo u. t-tiġrijijiet taż-żwiemel, id-dilettanti ta' dawn l-isports ma baqgħux jattendu r-Regatta u bdew imorru jsegwu l-isport fa- vorit tagħhom. Aħna wkoll nieħdu daqqa lura, meta fil-Vitorja jkollna partiti tal- football li fihom ikunu in- voluti t-tliet timijiet tal-bliet tal-Kottonera. 'Bla dubju, min iħobb aktar il-football, jew iħoss li għandu jmur jissapportja lill-dub tiegħu, jagħżel il- football mir-Regatta. Min- ħabba hekk, in-nies qed ton- qos milli tattendi. ' Ilment ieħor li jissemma ta' kull sena hu d-dewmien ta' ħin bejn tiġrija u oħra … dan id- dewmien ukoll qiegħed idejjaq ħafna partitarji li ta' kull sena qegħdin jqattgħu aktar minn ħames sigħat fix-xemx. 'Neru li qed ikun hemm ħafna dewmien, iżda dan mhux tort tad-diriġenti tar- Regatta. Inti taf daqsi, li kważi f'kull edizzjoni jin- qala' xi protest, u dan jieħu ħafna ħin biex jirrisolva ruħu. L-ewwel tgħajjat lir- rappreżentanti ta' min qed jagħmel il-protest, imbagħad lir-rapprenżentanti tad- distrett li kontra tagħhom ikun sar l-protest… u wara jissejjaħ il-membru tal-ġurija lijkun fuq il-lanċa, imbagħad tkun trid tittieħed deċiżjoni miċ-Chief Judge - dan kollu Tiġrija sabiħa u akkanita ħafna — ħames dgħajjes tal-Midalji jissieltu għar-rebħ tal-palju fil-bidu tas-snin 70 jieħu ħafna ħin, allura bilfors li jintielef ħafna ħin u r-Re- gatta tieħu madwar ħames sigħat u aktar. ' Aħna bejn korsa u oħra suppost ma neħdux aktar min-nofs siegħa, irrispet- tivament kemm jieħdu ħin it-tiġrijiet, li jvarjaw minn erba' minuti u nofs sa seba' minuti. Biex jitnaqqas l-ħin żejjed waqt ir-Regatta, f'kull edizzjoni qegħdin jintiżnu biss id-dgħajjes tal-Pass tal- kategorija 'Open'.. Sammu, ma jidherlix li f'kull Regatta qed ikun hemm ħafna tiġrijiet …10. tiġrijiet kemm f'Marzu kif ukoll f'Settembru. 'Hekk hu, iżda kif taf, meta djieq il-kanal, il- dubs bdew jieħdu sehem b'dgħajsa waħda minflok it-tnejn tas-soltu. Kien sar suġġeriment li jsiru tiġrijiet oħra, fejn sena wara l-oħra bdew jiżdiedu xi tiġrijiet sakemm finalment saret kategorija tar-Reserves' Ma kienx hemm suġġeriment li biex jitnaqqas il-ħin tar-Re- gatta, kategorija Reserves ti- bda ssir f'Jum l-Indipendenza 'Dan is-suġġeriment sar, iżda ma ġiex milqugħ għaliex l-awtorità tal-Port ma aċċettax li jingħalaq il- Port il-Kbir. biex isir ir-Re- gatta oħra. Biex jitnaqqas il-ħin tar-Re- gatta ma kienx sar suġġeriment ieħor, li titnaqqas. kategorija tar-Reserves u. minflokha n- numru ta' dgħajjes f'kull kate- gorija (mas-sitt dgħajjes tad- distretti) jiżdiedu tnejn oħra li jġibu l-aħjar ħin f'ħeats li jsiru għalihom ġimgħa qabel ir-Re- 'Jien naf li sar dan is- suġġeriment, iżda — naf ukoll li d-distretti ma qa- blux miegħu għax ħassew H b'hekk jitnaqqas iċ-ċans li aktar żgħażagħ jieħdu sehem fir-Regatta Naz- zjonali. Jien naf ukoll li dan is-suġġeriment kien sar biex jeliminaw it-tbassir li nor- malment isir fost id-dilettan- ti dwar ir-rebħ tax-Shield, u anke biex kull Regatta tkun aktar kompettitiva u r-rebħ tax-Shield jibqa' nċert sal- aħħar. Sfortunatament kif għedtlek, b'din is-sistema, tonqos il-parteċipazzjoni ta' numru sabiħa ta' qaddiefa. ' Fl-aħħar ta' dawn l-intervis- ti Sammu dejjem għamel appell lill-qaddiefa u lill-partitarji ta' kull distrett; Nislet silta qasira mill-aħħar intervista: 'Dawn it-tiġrijiet kulħadd għandu jeħodhom bi spirtu sportiv. Illum hemm seba' dstretti li se jieħdu sehem… rebbieħ wieħed ikun hemm - is-sitta l-oħra għandhom jaċċettaw it-telfa. Nittama li ma jkunx hemm inċidenti, għax dawn jagħmlu ħsara kbira lir-Regatta Nazzjonali . tiġrijiet sportivi jagħtu pjaċir lil kulħadd, lilna bħala kumitati distrettwali li b'sagrifiċċju kbir nistinkaw ħafna biex nipparteċipaw kull sena bl-aħjar qaddiefa possibbli, lill-qaddiefa li jieħdu sehem fihom, l-ispet- taturi li ta' kull sena jinżlu jaraw dawn it-tiġrijijiet, u ma rridx ninsa wkoll lit-turisti li meta jmorru lura f'pajjiżhom jiftaħru kemm hija sabiħa t-tiġrija tradizzjonali tagħna fil-Port il-Kbir …