il-140 sem mitimaci elittdiema f'Ġieħ Sam EIApp ktaljKirkop, Din is-sena taħbat il-mija u erbgħin sena mit- twaqqif tal-fratellanza f'ġieħ San Ġużepp ġewwa Ħal Kirkop. Għalhekk illum ħsibijieti jmorru lura għal erbgħin sena ilu biex inġedded dik il-memorja imprezzabbli li żgur bħali, ħafna Ġużeppini għadhom jgħożżu. Dan l-avveniment għadu mnaqqax fi qlubna u b'nostalġija qegħdin infakkruh. Għal din l-okkażjoni speċjali kienu saru ġimgħa ta' festi u briju u l-qofol ta' dawn il-festi ċentinarji ntlaħaq nhar l-1 ta' Ġunju 1978 bil-preżenza ta' E.T. l-President tar-Repubblika Dr. Anton Buttigieg u Mons. Arċisqof Ġużeppi Mercieca. Il-President ta' Malta Dr. Anton Buttigieg ġie mistieden jikxef lapida kommemorativa fil-każin filwaqt li: Mons. Arċisqof Ġużeppi Mercieca bierek — l-istess lapida. Għall-okkażjoni ġew mistiedna wkoll il-membri parlamentari kollha tal- ħames distrett, l-għaqdiet u l-każini kollha ta' Ħal Kirkop u għadd ta' personalitajiet oħra. Jiena jogħġobni l-qawl li kienu jħaddnu r-Rumani li huwa: 'Verba volant scripta manent' jiġifieri l-kliem itir imma l-kitba tibqa. U dan f'moħħi nipprova niftakar u nikteb dak kollu li sawwar lis-Soċjetà Ġużeppina biex inħalluh miktub għal dawk li jiġu warajna. Mhux l-iskop ta' dan l-artiklu li nikteb fuq it-twaqqif — tal-Fratellanza, dan għamiltu jien u awturi L-ewwel ġemellaġġ mużikali TA' ĦAL KIRKOP (l-istorja ta' mitt sena 1878-1978) miktuba minn JOHN M. CASSAR — tagħrif miġbur mid-dokumenti — -- IL-FRATELLANZA TA' SAN ĠUŻEPP ILLI IL TIT JILLIMITA Il-ktieb li nħareġ għall-okkażjoni miktub mis-Sur John M.Cassar. oħra u jinsab iddokumentat f'ħarġiet oħra ta' din is- sensiela ta' kotba li joħorġu għal żmien il-festa tal- Patrun tagħna San Ġużepp. Għaddew erbgħin sena, qisu l-bieraħl Dak iż- żmien jien kont is-segretarju organizzattiv tas- soċjetà Ġużeppina u ħdimt id f'id mal-Kumitat Ċentrali li kellu fiduċja kbira fija. Għalhekk xhur qabel, jien u l-kumitat fassalna programm. proviżorju għal dan l-avveniment importanti. Konna għadna kemm ħriġna mill- battalja tal-festi sekondarji, fejn ġejna mogħtija permessi biex narmaw. ir-raħal kollu mingħajr restrizzjonijiet tal-Knisja. Sadanittant ridna nibdew imma dokumenti f'idejna ma. kellniex. Fil- Kurja ma tantx sibna min jgħinna, għalhekk għamilt appuntament biex għall- inqas nara d-digriet tat- twaqqif tal-Fratellanza. (ara traskrizzjoni tiegħi) Jien u Ġużeppi Debono ħsibna li mmorru għand il- familjari tal-eks President Salvu Spiteri, aħjar 'Salvu s-Surmast' li għamel żmien twil President u Rettur tal- Morna d-dar tal-familja Spiteri, fi: Triq Marsaxlokk, iż-Żejtun, u wara li introduċejna ruħna saqsejniehom jekk forsi għandhomx xi dokumenti tal-fratellanza. Waħda mit- tfal kienet pronta qaltilna: 'Ara ilna nistennew li xi ħadd jiġi għal dawn id- f'Ħal Kirkop Il-papà ħallilna struzzjonijiet biex nagħtuhomkom' Imgeżwer ma' dawn id-dokumenti kien hemm ritratt tas-Sur Salv, li llum jinsab ġos-sala prinċipali tal-każin. Tajjeb li wieħed jgħid li Salvu s-Surmast ħalla din id-dinja fl-1968 u aħna morna nfittxu għal dawn id-dokumenti kważi għaxar snin wara. Hawn wieħed malajr jinduna xi mħabba profonda kellu Salvu għal San Ġużepp u għal dak kollu marbut miegħu fosthom il-Fratellanza u s-Soċjetà. Għalina kien kważi miraklu, bħal xi ħaġa waqgħet mis- sema, hekk kif f'daqqa waħda minn xejn insibu d-dokumenti imprezzabbli kollha tal-fratellanza. Il-konsulti, ir-reġistru tad-dħul u ħruġ, laqgħat, Jingħata s-salut u jindaqq l-Innu Nazzjonali hekk kif jasal fostna l-E.T. l-President tar-Repubblika Dr A. Buttigieg. Eżatt wara l-ftuħ, il-President jixgħel il-Pilandri l-ġodda fost il-ferħ u l-entużjażmu kbir mill-partitarji. Festa San Ġużepp korrispondenza u minuti oħra. Iż-żagħżugħ John M. Cassar ħa l-inkarigu li jikteb l-istorja tal-fratellanza minn dawn is-sorsi oriġinali li kellna f'idejna. Kien għadu jistudja u bi sforz u frott l-imħabba silet storja li tagħmel ġieħ lilu bħala awtur kifukoll lill-fratellanza u lis-Soċjetà Ġużeppina li ħarġet minnha. Minn hemm 'il quddiem l-istorja bdiet tinkiteb u tiżviluppa b'ritmu mgħaġġel u kif ngħidu, b'iswed fuq l-abjad u mhux aktar għidut. Kif is-Sur Cassar lesta l-provi li saħħru lil kulħadd ridna l-finanzi biex nippubblikaw l-istorja. Ħija Leli u Joe 'ż-Żebbuġi' ħasbu li jiġbru r-reklami u l-ħolma saret realtà. Inġabru l-flus u ħsibna li jiġi stampat u jitqassam lill-Ġużeppini kollha. Wieħed jista' jgħid li kienet opra mill-isbaħ u ta' sodisfazzjon kbir speċjalment bħala rikonoxximent tax-xogħol lill- fratelli u konsorelli li ħadmu bi sħiħ biex iżommu ħajja din il-fratellanza. Il-Jum Wisq Mistenni Il-Ħamis 1 ta' Ġunju, 1978. Il-partitarji Ġużeppini nġabru bi ħġarhom f'tarf Triq il-Kbira. Hekk kif l-E.T. Mons. Arċisqof wasal indaqq minnufih l-Innu Pontifikali. Ftit minuti wara wasal ukoll l-E.T. l-President fejn għalih inħaraq salut u ndaqq l-Innu Il-President jaqta' ż-żigarella u jinawgura t-triq. L-ewwel ġemellaġġ mużikali. f'Ħal Kirkop ; Imxejna ftit passi u l-President qata'ż-żigarella li kienet qed tagħlaq it-triq u l-Arċisqof berikha. B'hekk Triq il-Kbira kienet uffiċjalment inawgurata, fejn fiha kienu żżanżnu sett kolonni bil-pilandri u trofej. Dawn il-kolonni kienu nbdew mis-Surmast Gaetano Zammit u tkomplew minn Ġużeppi Falzon 'il-Basla' Il-pilandri saru fuq disinn ta' Dennis Bennet u nħadmu miż-żgħażagħ Ġużeppini taħt id-direzzjoni tal-istess Bennet. Dan l-avveniment qiegħed imfakkar fl-irħama li tinsab fl-intrata tas- sede Ġużeppina. Minn hemm imxejna tul it-triq li kienet għadha kemm ġiet inawgurata sa ma wasalna sal-każin fejn saru diskorsi tal-okkażjoni u l-kxif u t-tberik ta' lapida kommemorattiva fl-intrata, mill-Arċisqof u l-President rispettivament. Ta' min isemmi li dawn l-irħamiet ġew ordnati u maħduma għand il-marmista u skultur Marco Montebello, li ħadem l-Irxoxt li hemm fuq il-kappella ta' San Nikola li tinsab fiċ-ċimiterju ta' Ħal Kirkop. Iċ-ċelebrazzjonijiet komplew b'riċeviment għall- partitarji Ġużeppini fis-sala tal-każin u diskorsi tal- okkażjoni. U b'hekk intemmet din il-ġurnata storika. Ta' min ifakkar ukoll jum is-sibt lejliet il-festa, fejn Il-President tar-Repubblika jiffirma r-ritratt tiegħu biex jibqa' tifkira dejjiema. L-Arċisqof jingħata ritratt ta' San Ġużepp bħala tifkira tal-okkażjoni. e ejip.j; L-ewwel ġemellaġġ mużikali miċOR A, f'Ħal Kirkop Saru ġimgħa festi biex ifakkru dan l-ewwel ċentinarju mit-twaqqif tal-fratellanza. Iżda l-qofol ta' dawn iċ-ċelebrazzjonijiet żgur li ntlaħqu fl-1 ta' Ġunju bil-preżenza tal-mistednin distinti. Hawn isfel ser insibu siltiet mid-diskorsi li għamlulna, u tista' tgħid li dawn għadhom jgħoddu sal-ġurnata tal-lum. Siltiet mid-diskors tal-President l-E.T. Dr Anton Buttigieg: 'Eċċellenza Reverendissima, Sur President tal- Każin, mistednin u Koppin. Qiegħed nieħu gost bl-istedina tagħkom illejla li qed inkun magħkom f'għeluq il-mitt sena mit-twaqqif tal-fratellanza ta' San Ġużepp. Qiegħed nieħu gost bil-qaddis patrun tagħkom għaliex jiena, fir-raħal fejn twelidt, il-Qala Għawdex, il-patrun huwa San Ġużepp u jiena tgħammidt ukoll fil-Knisja ta' San Ġużepp. In- nanniet tiegħi, sija min-naħa t'ommi u sija min- naħa ta' missieri huma t-tnejn Ġużeppi. Jien ma ġejtx Ġużeppi għax ma kontx l-ewwel wieħed. Il- kbir Ġużeppi jismu. San Ġużepp huwa eżempju kbir għalina għaliex Alla għabbieh b'responsabbiltà kbira. L-ewwel nett ta f'idejh lil Ibnu biex irabbih u jħarsu… Huwa kellu wkoll piż kbir fil-Madonna. San Ġużepp mhux kif ipinġuh ħafna pitturi, raġel xiħ ħdejn tfajla żagħżugħa. Mhux hekk ipinġuh is-Santi Padri tal-Knisja. Huma jpinġuh bħala raġel li għadu b'saħħtu, ibiegħ is-saħħa u għalhekk naturalment kien ikollu t-tentazzjonijiet tiegħu. Imma ħareġ bl-unur, ħareġ bl-unur u rebaħ it-tentazzjonijiet kollha u ta lil Alla lil Marija Santissima Verġni kif tahielu… Illum San Ġużepp qiegħed fi glorja kbira fil-Knisja. Qiegħed patrun, qiegħed protettur tal- familja nisranija. Is-Segretarju Ġużeppi Falzon jippreżenta plattin tal-fidda lill-President Dr A. Buttigieg. Festa San Ġużepp (25) Ħal Kirkop Bħala President tar-Repubblika dejjem irrid nagħtiha l-lezzjoni. Inħobb ngħid jien lill-poplu li huwa poplu wieħed. Jien illejla ma ġejtx biex inkabbar il-pika, biex inkabbar il-firda, anzi ġejt biex ngħidilkom li intom poplu wieħed, demm wieħed, bandiera waħda… Malta hija pajjiżkom u intom tridu tmexxuha. U għalhekk bħalma intom ġo kull każin li tkunu, għalkemm tistgħu tkunu ġol-istess każin ta' opinjoni politika differenti, perċ għall-każin taħdmu lkoll xorta. Kollha tħobbuh lill- każin, kollha tħobbuh lill-patrun tagħkom. Hekk ukoll intom bħall-Maltin jista' jkollkom opinjonijiet politiċi differenti, tistgħu tkunu maqsumin fil- politika, immalil Malta bħala pajjiżkom għandkom tħobbuha Ikoll xorta waħda b'qalbkom kollha, b'moħħkom kollu u b'ġisimkom kollu. Illejla qed nieħu gost nitkellem magħkom u nieħu l-opportunità li nkun nafkom u bil-gost kollu jiena nikxef il-lapida li tikkommemora din l-okkażjoni'' Siltiet mid-diskors tal-E.T. Mons. Arċisqof Ġużeppi Mercieca: 'B'dak li qal il-President, interpreta wkoll is- sentimenti tiegħi: illi jiena ġejt hawn bil-qalb… Fdin il-laqgħa tagħkom qegħdin ma' xulxin għaqda waħda. Bħalissa Ikoll kemm intom, il- Koppin kollha ħsiebkom biex tkabbru l-festa. Dan juri illi dak li jgħaqqadkom flimkien hija l-ħajja nisranija. Il-Fratellanza nbniet mitt sena ilu, twieldu L-ewwel ġemellaġġ mużikali f'Ħal Kirkop u mietu ħafna nies, madankollu n-nixxiegħa li ħarġet l-ewwel darba minn min waqqafha għadha taħdem ġewwa l-vini tagħkom. Il-Knisja, kif qal l-Eċċellenza Tiegħu l-President, ma tridx biss l-affarijiet ta' barra, imma tar-ruħ. In-nisrani li jħobb irid bilfors jaħseb f'ħutu biex jgħinhom f'kull diffikultà li jkollhom, u n-nisrani bħalma. qalilna. Kristu, irid iħobb lil kulħadd. Għalhekk nawguralkom il-festi t-tajba u li tkomplu żżommu. bejnietkom il-għaqda. Imma. biex iżżommuha u biex tħobbu lkoll lil Malta tagħna hemm bżonn li Ikoll ngħixu l-ħajja ta' Kristu. .- Min irid jaqta' l-frotta, irid isaqqi s-siġra. U s-siġra ta' kollox huwa Kristu. Għeluq L-arloġġ tal-ħajja ma jżommu ħadd. Iż-żmien igerbeb u ma jistenna lil ħadd. Għaddew mija u erbgħin sena u x-xitla saret siġra kbira li qed tagħti l-frott. Bħalma kien qalilna l-Arċisqof Ġ. Mercieca 'min irid jaqta' l-frotta jrid isaqqi s-siġra' Tant hu hekkli din is-sena l-Fratellanza ta' San Ġużepp kitbet storja unika oħra - dik li ħadet sehem f'purċissjoni barra minn xtutna; f'Scicli ġewwa Sqallija u li fiha għamlet ġemellaġġ. Dan huwa frott il-ħidma mill- qalb. tal-fratelli, li bħalma għamlu missirijietna fil-qalba tas-seklu li għadda u ta' qablu, ħadmu volontarjament biex iżommu ħajja d-devozzjoni tagħhom lejn San Ġużepp.