Il-Kult lejn San Publju hu dokumentat li — jmur lura sa żmien l-Assedju tal-1565 Kitba tal-Imħallef Giovanni Bonello Poeżija bl-isem 'Inno della Vittoria' miktuba minn Gregorio Xerri (Baruni ta' Cicciano, f'Napli), fi żmien l-Assedju tal-1565, jew ftit wara, tagħti xhieda tal-kult lejn San Publju (wieħed mill-patruni ta' Malta). Il-poeżija 'Inno della Vittoria' ta' Gregorio Xerri hi miktuba bit-Taljan fuq 13-il vers u hi meqjusa bħala innu patrijottiku tal-vittorja, u radd il-ħajr lil Alla, kif ukoll lill-poplu Malti għar-rebħa miksuba fuq l-imperu Ottoman. Interessanti hu l-fatt, li Xerri, l-awtur tal- poeżija, konxju li l-Maltin, San Publju u l-qawwa tas-sema, kienu l-protagonisti tar- rebħa, u għalhekk evita li jagħmel xi aċċenn għall-kontribut mill-kavallieri ta' Malta. Osservazzjoni oħra hi li fir-referenza lejn San Publju f'dan l-aspett, hemm element interessanti, għax ma jidhirx li kien hemm xi qima speċjali lejn San Publju qabel il- poeżija ta' Xerri. Il-Qaddis San Publju ma kien imsemmi l-anqas darba fir-rapport tal- vista Appostolika ta' Mons. Pietro Dusina fl-1575. Jidher ukoll li l-kult ta' San Publju beda jiżdied aktar tard permezz ta' studju riċerkat fuq il-qaddis minn Padre Girolamo Manduca, wieħed mill-Ġiżwiti studjużi li kien jgħix f'Malta wara l-miġja tal-kavallieri. Wisq probabbli, Xerri kien wieħed mill-ewlenin Maltin li kien individwa lil San Publju bħala protettur tagħhom kontra t-Torok. Hu fatt kurjuż li l-isem 'Publius' ma kienx inkluż fil- lista twila ta' 1600 suldat li kienu reġistrati bejn l-1419 u l-1420. L-ewwel darba li nsibuh dokumentat bħala l-protettur ta' Malta hu fl-1610, jiġifieri nofs seklu wara l-poeżija ta' Xerri. Wieħed kien jistenna xi referenza lejn il-qaddisin: Pawlu u Agata li huma tradizzjonalment meqjusin li interċedew . għall-Maltin kontra t-Torok, jew lejn Ġwanni l-Battista, l-patrun tal-kavallieri, u li għal xi raġuni ta' prominenza biss, lil San Publju, li sa dak iż-żmien ftit jew xejn kien magħruf. Il-mistoqsija tiġi waħedha…għaliex2 Forsi għaliex Pawlu u Agata ma kienux Maltin, u Ġwanni l-Battista kien wisq marbut mal- kavallieri barranin…..u Publju kien iben Malta —-U fil-fatt Xerri jirreferi għalih bħala Publju 'tagħna'2 i ievo' li juri t-tliet patruni ta' Malta, fuq il-bieb tal-Imdina. Biex jinżamm ħaj il-Kult u d-Devozzjoni lejn San Publju fil-Furjana u Barra Id-data tat- twelid ta' Gregorio Xerri mhix magħrufa, imma wieħed jaħseb li l-awtur kien għadu żagħżugħ meta kiteb din il-poeżija. Anqas m'hu magħruf f'liema okkażjoni kitibha, għalkemm il- ħerqa u l-ferħ li jinħass fil-kitba tiegħu jindika, li l-awtur kien għadu mimli bil-fervur tar-rebħa. Il-Verġni Marija flimkien ma' San Ġwann il-Battista u San Publju, Mattia Preti, zejt fuq it-tila. Xerri jattribwixxi wkoll ir-rebħa tal-insara Maltin fuq it-Torok, lill-Mulej u lill-Verġni Maria, u qagħad ferm attenti jevita għal kollox li jsemmi l-kontribut tal-kavallieri ta' San Ġwann, li wara kollox anke huma jirrikonoxxu s-sehem tal-Madonna tal-Vittorja fir-rebħa kontra t-Torok. Forsi għax emmen li r-rebħa kienet waħda patrijottika u li kienet il-qlubija tal-Maltin li wasslet biex l-Assedju tal-1565 intrebaħ minn Malta. Gregorio Xerri ħalla din id-dinja fl-10 ta' Ġunju 1625. Kien propju bil-ħila tal- imħallef Giovanni Bonello li b'mod providenzjali rnexxilu jsib il-poeżija ta' Xerri, għar- raġuni li l-poeżija kienet imdaħħla bejn il-paġni manuskritti ta' volum antik ta' Gian Francesco Bonamico (1639 — 1680), skular ta' għerf kbir f'diversi oqsma kulturali u akkademiċi. L-artiklu oriġinali jinsab ippubblikat f'The Sundav Times tat-23 ta' Marzu 2014 taħt it-titlu 'Gregorio Xerri's Poem for the Great Siege of 1565' miktub minn Giovanni Bonello.