IL-MALTI QARI LI TOĦROĠ IL-GĦAQDAX SETTEMBRU TAL-KITTIEBA TAL-MALTI f 1951 MALTA U L-KONGRESSI INTERNAZZJONALI IN is-sena kellna okkażjoni li hi unika fost il-ħafna ġrajja li saru f'pajjiżna: kellna Kongress Internazzjonali tas-surmi- sirijiet ta' l-Iskola, Dan il-Kongress kien imsejjaħ. mill-Organiz- zazzjoni Universali tal-Għalliema (World Organization of the Teaching Profession) u bis-saħħa tiegħu Malta ssemmiet fost is- surmastrijiet tad-dinja kollha. Fuq il-ħamsa u sittin Delegat minn ħmistax-il Nazzjon inġabru f'din il-Gżira tagħna u damu hawn ġimgħa jiddiskutu, jistħarrġu u jistudjaw dwar il-professjoni tagħ- hom, Saru proposti bil-għaqal ħalli jgħollu l-qagħda tas-surma- serijiet, ittieħdu deċiżjonijiet li għad jisfgħu ta' ġid lill-għalliema, u sar ftehim fuq sistemi u metodi għall-isvilupp tat-tagħlim. Wara l-laqgħat tal-Kongress, ingħata kors ta' konferenzi fuq il- Gżira tagħna mill-aħjar fost l-irjus kbar Maltin. Dan il-kors ta' konferenzi, jew seminar, imnexxa wisq, għax bis-saħħa tiegħu, dawk il-ħafna surmastrijiet minn. kull naħa tad-dinja saru jafu ri trodd Malta fl-istorja, fl-arti, fil-kultura u fir-relazzjonijiet inter- nazzjonali. Lilna tal-' Għaqda tal-Kittieba tal-Malti' jinteressana kulma jsir għall-ġid tat-tagħlim u għall-progress ta' l-istruzzjoni, u ma nistgħux ma nifirħuxr meta naraw ħidma biex tgħolli l-qagħda tas-surmastrijiet u ġġib 'il quddiem it-tagħlim. Tmma hawn irridu nitkellmu dwar aspett ieħor ta' dak il-Kongress: jiġifieri l-fama li kisbet Malta fl-ambjenti edukattivi ta' bosta pajjiżi mxerrdin. mad-dinja kollha. Nibdew biex ingħidu ti ladarba l-Kumitat Ċentrali ta' l-Orga- nizzuzzjoni għażel lil Malta għall-Kongress tagħhom, hu għaraf merti kulturali u soċjali f'din il-Giżra, għax f'okkażjonijiet bħal dawn iħarsu lejn bosta ħwejjeġ qabel ma jiddeċidu l-post tal-laq- għat; jeħtieġu mhux biss kumditajiet u postijiet ta' divertimenti, iżda wkoll, u fuq kollox, ambjent kulturali u klassi ta' ċiviltà ħalli dawk li jmorru għal-laqgħat iħossu l-influwenza siewja u fejjieda u raffinata tal-pajjiż li żilqagħhom. Aħna tkellimna ma' bosta mid-Delegati u kollha wrew għax- qa u foħrija għal dak li raw u ġarrbu hawn: wieħed. 66 IL-MALTI rikan stqarr li qatt fil-bosta. żjajjar tiegħu lil pajjiżi barranin Ma ħass is-seħer ta' l-istorja jaħkmu daqskemm ħass fil-ftit jiem li dam f'Malta; u dan bir-raġun kollu għax f'din il-Gżira l-preista- rja u l-istorja tal-bienaħ u tal-lum ifawru minn kull rokna u kull naħa tal-pajjiż. Imma min jiġi hawn ma jiġix għall-istudju ta' l-istorja biss; il-Gvern, is-snajja', l-industrji, il-kultura u kulma għandu t'jaq- sam mal-progress soċjali u morali, kif ukoll mal-prosperità tal- pajjiż. Id-Delegati ħarġu kollha kuntenti bil-miġja tagħhom haww. Walida mid-Delegati Kanadiżi kitbet (f) li. ż-żjara tagħha f'Mal- ta kienet għaliha ''a tremendous experience'. Dan lilna jiswielka ta' ġid kbir għax is-surmastrijiet huma f'pożizzjoni li jagħmlu. propaganda mhux biss għaż-żmien tal-lum, iżda wkoll għall-ġei- jieni, billi huma jgħallmu t-tfal, ifissrulhom fuq Malta u hekk inisslulhom ix-xewqa li jżuru din il-Gżira meta jikbru. B'hekk Malta tissemma u tikseb isem. ta' importanza. fil- mappa tad-dinja u dan. għandu mnejn jirrendi lil Malta dak il- post li jieirqilha fir-relazzjonijiet internazzjonali; għax jekk in- nazzjonijiet. jaħslu jaqħarfu t'issarraf Malta. għandhom mnejn jibdew jaħsbu fiha u iagħżluha għal-laqgħat ta' bejniethom. Din il-Giżra tagħna hi adattata wisq għal dawn il-Kongressi u laqgħat Internazzjonali. Il-pożizzjoni tagħha fil-qalba tal-M edi- terran fej jiltaqgħu ċ-ċiviltajiet qodma u moderni, fejn. jinħassu l-kulturi tal-Lvant u tal-Punent: il-ponolazzjoni tagħha ħawtiela 1. mogħnija bi klassijiet soċjali. attivitajiet u industrii li iżewen l-ħajja tal-lum; il-qagħda tagħha milħuqa mill-pażtiżi Kollha; dawn kollha jaaħmlu lill-Gżira tagħna post li ftit ħawn bħalu biex jilqa' fi ħdanu Rappreżentanti u Delegati ta' kull rorta ta' Organizzazzjonitiet minn. kull naħa tad-dinja. Nittamaw li dan il-Konqress tas-Surmastrijiet li rnexxa tant tajjeb. jiġbed oħrain warajh. Aħna min-naħa tagħna dħandna nħabirku bier lill-barranin li -jiżdu iżuruna nilqgħuhom. bil-qalb u bil-ħlewwa li-tistħoqqilhom u b'ħekk nieħdu sehem fis-suċċessi ta' dawk il-laqgħat u fil-ġid li jisfa' minnhom, x The Ħamilton Spectator' tal-Kanada, fil-ħarġa tiegħu tas-7 ta' Awissu, 1951, u