minn JOSEPH GALEA, assistent direttur tal- IT-8 ta' ingħalqet paġna glorjuża fl-istorja mużikali; u b'ittri Diċembru 1979 tad-deheb tniżżel Surmast Kava'lier Anton Mus- żiċi li telqu qabilna. Muscat Azzopar- di twieled Ħal Qormi fit-23 ta' Awissu 1903. Muscat Azzopardi ma twelidx kif jgħidu l-Ingliżi bil- kuċċarina tal-fidda f'ħalqu, ji- ġifieri bin il-għana. Fi tfulitu marda qalila ta' er- ba' snin żammitu fis-sodod sa l-isem tas-: ma kważi wasslitu f'xifer il- qabar. B'danakollu b'sagrifiċ- ċji mhux żgħir ma baqax ma tgħallimx skola u mużika. Ta' ħdax-il sena narawh jistudja fl- istitut ta' San Ġużepp il-Ħam- run taħt l-ewwel surmastrijiet tiegħu C. Abela, Scolaro, id-di- rettur tal-banda ta' l-Istitut ta' San Ġużepp. Frere Dorot- heus għallmu l-arti tal-kant Dik li hi skola u edukazzjoni nisranija ħadhom minn għand Frere Paul. Bilħaqq kollu dawn l-eduka- turi tiegħu baqgħu imnaqqxin f'qalbu. Kien dak iż-żmien li l- Freres ġew għall-ewwel darba f'Malta. Huma kienu jgħam- mru, jgħinu-u jgħallmu fl-isti- tut ta' San Ġużepp- Wara li fieq mill-marda, twila tiegħu ssokta jistudja l-mużika, għand is-surmast Manwel Spi- : teri, il-Bandmaster. tal-RMA Studja l-armonija għand il- kontrapontist Guze Abdilla u għand il-Prof. Għamel ukoll 7 snin stu- dju għand il-kompożitur Carlo Diacono. Kompożizzjoni :u Direzzjoni huma żewġ ġenji :'magħżula minn xulxin jistgħu jkunu ndaqs jew wieħed aqwa mill- ieħor kif difatti jinsabu fis- Surmast Muscat Azzopardi. Għad li l-ġenju predominanti f'Mro. Muscat Azzopardi hi d- direzzjoni, huwa ma baqax ma għamilx użu wkoll minn dik li hi ifmpożizzjoni b'suċċċess xejn inqas minn dik tad-direz- zjoni. i Barra mir-riduzjonijiet ta' Xhieda tal-popolarità li kellu s-Surmast Anton Muscat Azzopardi, wrewħ il-gazzetti lokali, billi korrispondenti minn lokalitajiet dif- ferenti esprimew is-sentimenti tagħhom fuq ċan is-surmast ta' fama: mużika klassika għall-banda huwa għandu tiegħu żewġ Bar- karoli, żewġ preghieri, żewġ 'O Slalutaris Ostia' sitt Innijiet po- polari fuq versi tal-poeti Dun Frans Camilleri u Dr. Ġorġ Zammit LL.D. Maċ-ċertifikati li huwa kien ġa kiseb wara eżamijiet li ta fl- London College of Music u minn konkorsi fl-Italja, ġiet lilu mogħtija d-Diploma tal- Associate Mus. Is-Surmast Muscat Azzopar- di ħa taħt idejh il-Banda Sant' Andrija f'Settembru 1932. Fl-1933 mar Direttur tal- Banda Sliema. Ħa taħt idejh uoll il-Banda Queen's Own ta' l-Isla fl-1935. Fl-istess sena ħa taħt idejh flok il-mejjet Mro. Lorenzo Gonzi l-banda tar-Riformator- ju taħt is-Suprintendent Loren- z0 Flores. Fl-1940 sar Direttur tal-Ban- da L'Isle Adam tar-Rabat għal 5 snin, u fl-1950 baqa jżommha, Sa ma miet. Fl-istess sena, ħa taħt idejh lil Banda Stella Maris 'ta' tas- Sliema. Inkoraġġit mill-mibki ħabrie- ki Kappillan Manche tal-Gżira waqqaf fl-1947 il-Banda ''Our Ladv of Mount Carmel. — Fl-1950 ġie magħżul b'Diret- tur tal-Banda San Ġorġ ta' Ħal-Qormi. Ma' dawn l-attivitajiet in- semmu wkoll li fi żmien li l- Banda King's Own kienet diret- ta. mis-Surmast Gobet, Mro. Ant Muscat Azzopardi kien sostitut tiegħu. Muscat Azzopardi iddirieġa wkoll il-banda King's Own f'diversi okkażjonijiet b'avviż ta' żmien qasir- Dan is-surmast huwa, ferm magħruf mhux biss għad-direz- zjoni tiegħu fil-banda imma wkoll għajl-ħila fit-tagħlim tal- kant. L-aħħar biċċa xogħol kbira li Muscat Azzopardi kiteb; kien : Innu lil San Ġużepp. Versi ta' l-Avukat George Zammit u mużisa ta' Anton Muscat Àz- zopardi li ndaqq għall-ewwel darba. fl-okkażjoni ta' l-Inku- runazzjoni ta' San Ġużepp fl- 1968 flimkien mal-banda L'Isle Adam kien ħa sehem il-kor tal- Ħamrun flimkien mas-Sopran. Dan l- innu reġa indaqq fil-festa. taċ- ċentinarju tal-Patrijarka San Ġużepp. Din id-darba ħa sehem il-kor Kantate Domino taż-Zur- rieq u t-tenur Andrew Sapiano, F'Awissu tal-1971 il-Banda L'Isle Adam ġiet mistiedna biex tieħu sehem fil-festi kbar li saru ġol-Qala Għawdex fl-okkażjoni ta' l-Inkurunazzjoni tal-kwad- ru ta' San Ġużepp saret talba lis-Surmast personali sabiex id- doqilhom l-innu kbir li ndaqq għal okkażjoni ta' l-inkuru- nazzjoni ta' San Ġużepp tar- Rabat ta' l-Imdina u s-Surmast Anton Muscat Azzopardi aċ- ċetta bil-qalb kollha. Flimkien mal-Banda L'Isle Adam reġ- għu ħadu sehem il-Kor Kantate Domino u s-Sopran Hilda Mal- lia Tabone, Flimkien mal-Ban- da kienu telgħu minn Malta għadd ta' ammiraturi ta' l-is- tess Banda. Dim is-sena l-istess Innu se jindaqq għall-ewwel darba fil- knisja ta' Ġieżu bl-orkestra L-innu jibda b'introduzzjoni tassew sabiħa. Wara nsegwu l- ewwel kor, ''Liema Safa Liema Tjieba.' Wara nisimgħu ''An- date Sostenuto'' fejn insibu l- ewwel solo. 'Is-Sliem għalik Ġu- żeppi' kif jispiċċa dan is-solo nsibu Passaġġ Maestoso fuq ir- ram, wara dan il-passaġġ insibu allegretto fejn jerġa jidħol il- kor ikanta ''Ġejt magħżul mhux biss biex trabbi', kif jispiċċa dan il-kor insibu ieħor verament sabiħ b'erba, vuċijiet 'Bħal ma Is-Surmast-Muscat Azzopardi qed jidderieġi l-innu tiegħu stess ''San Ġużepp'', li ndaqq mill-Banda L'Isle Adam, quddiem il-knisja ta' Ġieżu Rabat, għall-okkażjoni ta' l-Inkurunazzjoni ta' San Ġużepp. Kristu meta fostna'. Wara dan il-kor insibu solo ieħor ''Is- Sliem għalik'' li f'nofsu jidħol ukoll il-kor. Kif jispiċċa nerġ- għu insibu allegretto ieħor fuq l-orkestra, kif jispiċċa dan il- passaġġ insibu solo ieħor ''Jekk fuq ismek il-kbir Alla' u fl-aħ- ħar niġu għal final grandjuż mill-kor ''Għalhekk aħna bħala Wliedek'. Dan hu l-innu kbir li ħallilna s-Surmast Anton Muscat Azzo- pardi li hu tant kien iħobb lil dan il-Qaddis. B'dan l-innu għandna l-ikbar u l-isbaħ Opra li qatt kiteb is-Surmast. nxtrat taħt is-Surmast Ġużeppi Stivala u żżanżnet fil-5 ta' Marzu 1350, taħt id-direzzjoni ta' Muscat Azzopardi. - El ———— Li hawn Opra Maltija bl-isem ''L'Isle Adam'' kien kitibha s-Sur- mast magħruf Giuseppe Malfiggjani li għex bejn 1828-1893. twie- led il-Belt Valletta. L-Għaqda Mużikali tagħna, ta' min iddoqgha xi darba.