Għalkemm il-progress materjali f'dawn l-aħħar snin mexa l quddiem b'passi mill-akbar, l-hena għadu mhux isaltan f'qalb il-bniedem, u r-regħba u l-kburija għadhom jaħkmuha. Hi meħtieġa u mitluba bidla, imma din ma tit- wettaqx qabel ma l-bniedem jagħżel triq oħra minn dik li mexa fiha s'issa u jagħraf lil Kristu bħala s-Sultan walħidani tiegħu. Bosta kienu dawk li għomja wara t-tagħlim ta' Rousseau u oħrajn bħalu, raw jixref fuq ix-xefaq tal-ħsieb tagħhom, il-bniedem-bhima, li jista' jsir bniedem-alla,—biżżejjed għa- lih in-nifsu. imbegħdin minn kull Tagħlim Nisrani, għaj- nejhom tgħammxu għal din id-dehra ta' frugħa u bdew ixandru t-tagħlim ħajjen ta' Nietzsche li mhux imsejjes għajr fuq il-qawwa tal-bniedem. Is-semm tnissel u biż-żmien beda jagħti l-frott. Il-Ħruxija qiegħda ssaltan, Sidt ta' għadd bla qies ta' bnedmin. B'dana kollu l-bniedem għadu jista' jinfeda u jerġa' jersaq qrib dak il-hena li fil-bluha tiegħu tbiegħed minnu. Iżda sabiex dan jitwettaq jeħtieġ li l-ewwelnett issir bidla fit-tagħlim, u l-aktar taż-żgħażagħ, ħalli dawna, imħarrġin kif inhu xieraq, ikunu jafu jagħżlu t-triq li twassalhom għas-sewwa. Kristu hu s-sies ta' kull tagħlim tajjeb, għalhekk l-edukazzjoni jeħtiġilha tieħu bixra nisranija, fl-irqaqat tagħ ha kollha; b'hekk, flok ir-regħba tibda ssaltan il-qalb tajba, flok il-liruxija, il-ħniena. Kif naraw mill-ġrajja li qegħdin jitwettqu fid-dinja, jekk il-bniedem ma jiġix imħarreġ sa minn ċkunitu f'tagħlim ta' mħabba, ma jsibhiex bi tqila li jitbiegħed mit-triq tas-Sewwa, jagfitiha għall-frugħa, u jagħ ma wara l-Qawwa li fl-aħħar tjassru u tagħmlu jixbah aktar lill-bhima milli lil Alla, li ħolqu xbieha tiegħu. Mela b''edukazzjoni' ma għandniex nifhmu tagħlim biss u xejn aktar, imma bini ta' karattru, jiġifieri, il-bnie- dem għandu jiġi mħarreġ f'dawk id-drawwiet rtajba li fil-għaqda tagħhom, imbagħad jagħżlu bniedem minn ieħor. F'dak li għandu x'jaqsam ma' l-edukazzjoni, hu dmirna li nħarsu l-bogħod u nagħarfu sewwa x'inhu l-għan tal- ħajja. Aħna ngħixu għal Alla, u għalhekk il-bniedem għandu jinqeda bil-qawwiet u l-ġibdiet tiegħu kollha, bħala għodda li bihom jilħag l-għan aħħari tiegħu, 'l Alla, Bla ebda dubju, l-ewwel ħsieb tagħna ma' tul ħajjetna għandu jkun ta' ruħna, iżda l-anqas ma għandna fl-istess fiin inħallu fil-ġenb moħħna u ġisimna; dawn ukoll tahom- Ina Alla, u għalihom irridu nwieġbu. Il-moħħ tal-bniedem għandu jitħarreġ u jissaħħali, għax aktar ma jinkiseb għerf għaqli aktar joktor it-tifħir lil Alla. Il-ġisem tagħna mill- banda l-ofira ma għandniex inħalluh isaddad u jitmermer, imma f'dak kollu li għandu x'jaqsam miegħu għandna dej- jem inżommu quddiem għajnejna li hu Tabernaklu ta' l-Ewkaristija, u għalhekk għandna nqimuh, imma mhux bħal ma kienu u għadhom jagħmlu l-pagani. In-Nisrani mħarreġ kif tixtiequ l-Knisja Kattolika hu sies sħiħ u qawwi ta' pajjiżu. Għalkemm il-Knisja hi xirka li tħaddan id-dinja kollha, Hi tindehes f'qalb il-pajjiżi tal-ġnus differenti u ssaħħalħi u twettaq ix-xejriet tajba tagħ- hom. Kattoliku tajjeb, mela, ma jistax ma jkunx pajżan tajjeb u qalbieni, dejjem imhejji jagħti s-setgħat tiegħu kollha għall-kobor ta' Dinu u għall-ġid ta' pajjiżu. Jidher ċar, mela, kemm hu kbir il-piż li għandhom fuq spallejhom dawk li l-pajjiż jaħtar sabiex jieħidu f'idejhom it-trobbija tat-tfal. Ħadd ma jiċħad li l-wirt spiritwali ta' misserijietu u l-ambjent li jitrabba fih għandu setgħa kbira fuq il-bniedem. Imma, Alla għoġbu jagħni lill-bniedem bir- rieda u għalhekk dan jista' jeqred kull tebgħa li seta' wiret jew li seta' kiseb ħtija ta' tisħib ħażin. Kif qal Alessandro Manzoni : id-Din Nisrani hu triq hekk imsawra li twassal fil- hena lil kull bniedem ta' rieda tajba li jibqa' miexi ma' tulha, ukoll jekk fl-imgħoddi, ħtijietu kienu kbar, Ma tqarraqx il-Kriżostmu meta qal: 'X'ħidma hemm aqwa minn dik li tħarreġ moħħ iċ-ċkejken u trabbih fi drawwiet tajbaf ' Nistgħu kważi ngħidu li s-surmast hu Vigarju ta' Kristu, lililu huma mogħtija jeddijiet u dmir- ijiet kbar, bl-għan li jtalla' rġiel sħaħ fil-biża' t'Alla —il- bidu ta' kull għerf—u li jrawwem fihom qima u mħabba lejn dawk li huma aħjar jew agħar, ogħla jew anqas minn- hom—sisien li mingħajrhom ma tistax isseħħi il-paċi la fi ħdan il-familja u lanqas fi ħdan l-Istat. Kristu ma baqax lima wigħedx ħlas sabiħ. lil dawk fost is-surmastrijiet li jaqdu dmirijiethom sewwa—kull min jilqa' f'ismi anki l-iċken minn dawn, ikun qed jilqa' lili n-nifsi. L-edukazzjoni m'hi xejn ħaġa ħafifa, u titlob dehen u għaqal kbir minn dawk li jinħatru għal dan ix-xogħol. Is- surmast jista' jixxiebah ma' l-iskultur, li jonqox sura, mhux bl-iskarpell u l-martell, imma bir-rieda tajba tiegħu li għalhekk jeħtiġilha tkun b'saħħitha u tiġbor fiha nfisha l-għerf t'Alla, u l-imħabba lejn il-familja u lejn l-Istat li mit-tfal tal-lum qed jistenna l-irġiel ta' għada. Hekk jasal iż-żmien meta wara li l-Ħniena u l-Imħabba jaħfru l-fiti- jiet u n-nuqqasijiet jibda jaħkem ix-xettru tal-Ħaqq n tas-Sewwa, u s-Saltna ta' Kristu tnissel il-hena fqalb il- bnedmin.