IL-PRESIDENTI TAS-SOĊJETÀ P. ĠUŻEPP VELLA OFM 'din il-kitba sejjer nagħti xi ħjiel dwar ir-raba' President tas- Soċjetà tagħna ''Filarmonica SLIEMA'. Il-Presidenti li mexxewha dejjem kienu nies ta' kapaċità kbira u prominenti fil-ħajja soċjali jew ċivili ta' Malta. Dan ir-raba' President kien il-Prokuratur Legali Albert William Mizzi. Huwa twieled fi Tripli fil-Libva. Il-familja tiegħu kienet fost il-ħafna Maltin li kienu emigraw fl-Afrika ta' fuq. Missieru kien tabib magħruf ħafna speċjalment fost il-Maltin li kienu jgħixu fi Tripli u Benghazi. Albert twieled nhar il-25 ta' Jannar 1889. Huwa ġie mgħammed fil-knisja 'Santa Maria degli Angeli' minn Patri Franġiskan. Tawh l-isem ta' Albert William. Il- ġenituri tiegħu bagħtuh jistudja fil-kulleġġ li l-Freres kellhom fi Tripli. Baqa' f'dan il-kulleġġ sakemm il-familja reġgħet ġiet tgħix lura Malta. Bejn wieħed u ieħor Albert kellu għaxar snin. Kif ġie Malta beda l-iskola sekondarja fil- Liċeo, il-Belt. Huma kienu bdew joqogħdu fi Triq Zakkarija, il-Belt. Albert kien ir-raba' wild minn fost sitt aħwa li kienu ħames subien u tifla. Wara li għaddew is-snin ta' l- iskola liċeali għamel l-eżami u daħal fl-Università ta' Malta. Għall-ewwel beda l-kors għal tabib (bħal missieru) imma wara biddel fehemtu u qabad il-kors tal-Liġi biex jilħaq Prokuratur Legali. Albert kiseb il-lawrja fis-16 ta' Novembru 1910. Kien f'Ottubru 1916 meta, huwa, ingħaqad fiż-żwieġ ma' Carmelina Cuschieri. Hija kienet in-neputija tal-Professur u Poeta Rev. P. Anastasju Cuschieri O.Carm. Iċ- Ċerimonja tat-tieġ saret fil-knisja ta' Santa Marija (il-qadima) ta' B'Kara. Wara t-tieġ ġew joqogħdu fid-dar 182, B'Kara Road fil-limiti ta' San Ġiljan. Minn dan iż-żwieġ huma kellhom żewġ subien u għaxart ibniet. Ħidma Politika Il-ħidma legali tiegħu għamlitu bniedem popolari ħafna fl-inħawi ta' Tas-Sliema u San Ġiljan. Il-Partiti Politiċi dejjem fittxew nies magħrufa biex joħorġu Kandidati magħhom għall-elezzjonijiet ġenerali. Is- sentimenti li kien iħaddan Albert, sa minn ċkunitu, ġagħluh jingħaqad mal-Partit ''Unione Politica Maltese' imwaqqaf minn Mons. Ignazio Panzavecchia. Huwa ħareġ ma' dan il-Partit, għall-ewwel darba, fl- elezzjoni ġenerali li saret bejn id-9 u 10 ta' Ġunju 1924. Minn awl id-dinja huwa ħareġ kandidat fit-tieni distrett, li Tas-Sliema u San Ġiljan kienu jagħmlu parti minnu, fejn kien magħruf ħafna. Kien ġab biss 398 vot imma ma ġiex elett fil-parlament Fl-Elezzjoni Ġenerali ta' l-1927, Albert, reġa' kkontesta fuq l-istess distrett. Din id-darba ngħaqad mal- Partit Nazzjonalista li kien immexxi minn Dr Enrico Mizzi LL.D. u Sir Ugo Mifsud LL.D. L-Elezzjoni saret bejn is-7 u d-9 ta' Awissu. Għalkemm żied fil-voti, għax ġab 469, reġa' ma ġiex elett.' Imbagħad, fl-Elezzjoni ta' l-1932 li saret bejn il- 11 u t-13 ta' Ġunju, għal darb'oħra reġa' kkontesta mal-Partit Nazzjonalista fid-distrett ta' Tas- Sliema. Ġieb 1340 voti u hemm ġie elett għall-ewwel darba fil-Parlament Malti. Hawn ta' min isemmi li Albert kellu ħuh, akbar minnu, li kien jismu Alexander. Huwa kellu stamperija mad-dar, fi Triq Żakkarija, il-Belt Valletta.' Alex, kif kien magħruf, sar membru fil-Kamra tas-Senat wara l- mewt tas-sur John C. Camilleri. Dan kien wieħed mill-membri speċjali li ġie magħżul fl-Elezzjoni li saret fl- 1924. Alex baqa' jiġi magħżul għas- Senat fl-Elezzjonijiet kemm f'dik ta' l-1927 kif ukoll f'dik ta' l-1932. Dejjem bħala membru speċjali li jirrappreżenta lill-Kamra. tal- Kummerċ. $ Albert Mizzi dam membru fil- Parlament sakemm ġiet irtirata l- Kostituzzjoni mill-Gvern Ingliż f'Novembru 1933. Minn hawn 'il quddiem Albert ma baqax iżjed attiv fil-ħajja politika. Għaddew ħafna snin kif ukoll l-aħħar gwerra dinjija u reġgħu bdew isiru l-elezzjonijiet ġenerali. F'dik li saret fl-1950, Albert Mizzi, ħareġ Kandidat mal-Malta Labour Partv. Din l-elezzjoni saret bejn it-2 u l-4 ta' Settembru. Huwa, bħas-soltu, ħareġ fid-distrett ta' Tas- Sliema li kien il-Ħames Distrett. Ġab 544 vot biss u għalhekk, għal darb'oħra, ma ġiex elett għall- Parlament. Għalih din kienet l-aħħar attività politika tiegħu. President tas-Soċjetà Il-ħidma professjonali tiegħu u l- attività politika għamluh bniedem popolari u maħbub. Bħala membru tas-Soċjetà Filarmonika Sliema, Albert ikkontesta l-elezzjoni għal President. Ġie maħtur fis-Seduta Ġenerali li saret nhar it-22 ta' Lulju 1928. F'din l-istess laqgħa kien temm fil-kariga ta' President Arturo Mifsud 5 Fuq il-passi ta' Arturo, il-President Albert W. Mizzi, kompla jirsisti ħalli jagħti ħajja lill-Banda. ħataf l-ewwel stedina li ġietu. Flimkien mal-Kumitat aċċetta l- istedina li l-Banda tagħmel marċ fil- Belt Valletta. Kienet okkażjoni unika biex jitfakkar l-iffirmar tat-Trattat tal- Lateran bejn il-Vatikan u l-Italja. Dan kien f'Mejju ta' l-1929. Bħala ex- student tal-Frċres fi Tripli, aċċetta l- istedina li l-Banda tagħmel programm mużikali fil-bitħa tal- Kulleġġ Stella Maris. Il-Frċres kienu qegħdin ifakkru l-25 sena mill-miġja tagħhom f'Malta u l-ftuh ta' l-istess Kulleġġ f'Tas-Sliema. Dan il- programm sar fit-13 ta' Novembru 1929.19 Dak iż-żmien il-Kulleġġ kien għadu ġewwa ''Villa Schinas' fi Triq Rudolfo, fil-limiti tal-Parroċċa tagħna.ll Matul din is-sena l-Banda tagħna kisbet popolarità kbira. Tant, li nsibu reġistrat li għamlet 14-il servizz barra minn Tas-Sliema. Fis-Seduta tal-Kumitat, li saret fil- 15 ta' Jannar 1930, ġie deċiż li jsiru xogħlijiet ta' manutenzjoni neċessarji fil-każin. Ġie mwaqqa' ħajt diviżorju biex tikber is-sala. Sar il-madum tal- bitħa u nbena l-palk, fil-ġnien tal- każin, għal programmi teatrali li kienu diġà bdew isiru.5 Hawn ta' min jgħid ukoll li dawn it-teatrini baqgħu isiru, fis-Sajf, tul il-presidenza tiegħu kollha.'' Meta nħasset il-ħtieġa li jinxtraw xi strumenti għall-Banda, Albert Mizzi, dejjem ta l-permess meħtieġ. Hekk ġara fl-1930 u kemm fis-sena ta' wara.'$ Bħala President, Albert, kellu interess kbir ukoll li jara lis-Soċjetà tagħna u l-Banda jagħtu s-sehem tagħhom fil-Karnival. Għalhekk fil- Karnival ta' l-1929 il-Banda reġgħet, għal darb'oħra, għamlet ''marcia alla Veneziana'. Ħadet l-ewwel premju u ngħatat ċertifikat u somma ta' £40.16 Fil-Karnival ta' l-1930, il-Kumitat iddeċieda li ma jeħux sehem għax ma kellu ebda sussidju. Imma fl-1931 reġgħet ħadet sehem billi kellha sussidju ta' £25. Fis-seduta tal- kumitat li saret fl-24 ta' Novembru 1931 ġie deċiż li l-Banda tieħu sehem fil-marċi tal-maskri grotteski. Inħatret Kummissjoni biex tieħu ħsieb il- kostum għall-bandisti. B'dan il-mod il-Banda ħadet sehem fil-Karnival ta' l-1932 u dak ta' l-1933.7 Fl-1930, il- President ħadem ukoll biex jibdew IL-PRESIDENTI TAS-SOĊJETÀ Is-Santa tal-mewt ta' Albert W. Mizzi isiru l-fieri biex il-każin ikollu mezz ta' dħul. Ħatar Kummissjoni biex torganizzahom. Dawn il-fieri saru kemm fil-każin u kemm f'postijiet oħra bħall-Argotti, Quli-si-sana, u f'Baħar iċ-Ċagħaq. '$ Żjarat ta' Isqfijiet Fl-1929, il-Festa titulari tal- Madonna tas-Sacro Cuor ġiet iċċelebrata minn l-Isqof ta' Tripli, Mons. Onorato Calcaterra O.F.M. Huwa kien ġie mistieden mill-Patrijiet tal-Parroċċa. Minbarra l-Festa, nhar l- 24 ta' Ġunju kien għamel ukoll il- Griżma ta' l-Isqof lit-tfal tal- Parroċċa. L-għada l-Isqof għamel żjara lis-Soċjetà tagħna. Ġie milqugħ fil-bieb mill-President u l-Kumitat. Fis-sala ffirma l-ktieb tal-Viżitaturi li jġib id-data tal-25 ta' Ġunju. Sar diskors mill-President għall-okkaż- joni. Waqt ir-riċeviment li sar f'ġieħu ġiet offruta kallotta ġdida lill-Isqof, bi bdil ma' dik li kellu. Din il-kallotta ta' Mons. Isqof Onorato Calcaterra O.F.M. tinstab f'waħda mill-vetrini li hemm fis-Sala l-kbira. Dakinhar ukoll l-Isqof għoġbu wkoll li jieħu ritratt flimkien mal-President, Kumitat u l- Bandisti fuq iż-żuntier tal-knisja. Għalkemm fl-arkivju tas-Soċjetà ma nsibu xejn, il-każin kellu żjara oħra minn Isqof ieħor Franġiskan nhar is-6 ta' Ġunju 1932. Dan kien mistieden biex jagħmel il-Griżma lit- tfal (probabilment anke l-Festa) mill- Kommunità tal-Patrijiet.2' Il-fatt li dan l-Isqof għamel żjara lill-każin joħroġ mill-fatt li fil-vetrina tal-każin hemm il-kallotta tiegħu li ġġib ukoll id-data tas-6 ta' Ġunju 1932. Din il- kallotta hija tifkira tiegħu 2 Isem il-President Albert W. Mizzi P.L. jibqa' marbut ma' l-istorja tal- Każin tagħna. Kien hu li ħadem bis- sħiħ biex jara l-Banda tagħna tmur iddoqq barra minn pajjiżna. Kien hu wkoll li għamel ħiltu kollha biex sa fl-aħħar is-Soċjetà Filarmonika SLIEMA jkollha l-Innu uffiċjali tagħha. Ix-xewqa tiegħu li jara l-Banda tmur iddoqq barra minn xtutna seħħet fl-1932 meta marret Sqallija. F'dawk iż- -żmenijiet, f'Catania, il-festa ta' f'Awissu. Wara li l-President għamel kuntatti personali u anke b'korrispondenza, mal-Municipio ta' Catania, il-Banda tagħna ġiet mistiedna għal din il-festa ta' Sant'Agata, Patruna ta' Catania. Il- President mexxa d-delegazzjoni tal- Kumitat, ammiraturi u bandisti f'din l-ewwel mawra barra minn Malta. Il- Banda għamlet marċi mat-toroq prinċipali ta' Catania. Il-qofol intlaħaq bi programm mużikali operistiku ġewwa ''Villa Bellini'. Kienu preżenti l-ogħla Awtoritajiet Ċivili u Ekklesjastiċi kif jixhed ir- ritratt kbir li għandna fis-sala tal- każin. Il-Municipio ta' Catania offra trofew kbir bħala tifkira. Qabel ma l-Banda kellha ssiefer għal Sqallija, skond il-gazzetta 'Il- Poplu', nhar il-11 ta' Awissu 1932, il-Banda esegwiet il-programm kollu li kienet se ddoqq f'Catania. F'din l- okkazjoni l-Onor. IL-PRESIDENTI TAS-SOĊJE ippreżenta standard lill-President. Dan ġie rregalat mill- ammiratur Lorenzo Rocco. Ir-rabta ta' Albert Mizzi mas-Soċjetà kompliet tissaħħaħ meta wara tant snin irnexxielu jagħti spinta biex tlesta l-Innu SLIEMA. Sa mit-twaqqif tal-Banda mill- ewwel feġġ il-ħsieb ta' Innu uffiċjali. Fis-snin ta' qabel kien hemm diversi tentattivi biex il-Banda jkollha l-Innu tagħha bħal baned oħra Maltin. Imma għal xi raġuni jew oħra, din ix-xewqa baqgħet ma twettqitx. Fil-laqgħa tal- Kumitat tal-20 ta' Awissu 1929 ġie deċiż li jitolbu lill- Professur u Poeta Luigi Billion jikteb Innu, bit-Taljan għas-Soċjetà. Fis-seduta tal-kumitat li saret fil-5 ta' Frar 1930 is-Segretarju ħabbar li s-Surmast maghruf Cardenio Botti kien beda jikkomponi l-mużika għall-Innu. Il- kumitat kien xtaq (u jiena nżid wisq aktar il-President) li dan l-Innu jkun jista' jindaqq għall-ewwel darba fil- programm mużikali ta' Villa Bellini. Imma anqas dix- xewqa ma setgħet tiġi mwettqa. Nafu żgur li fis-seduta tal-kumitat li saret fl-20 ta' Mejju 1933 tħabbar li Mro Botti kien lesta l-mużika ta' l-Innu l-ġdid. $ Għall-President il-każin kien iqisu bħala t-tieni dar tiegħu. Darba qabad is-sett tas-salott tiegħu u tah lil każin 26 Infatti fil-laqgħa tal-kumitat, li nżammet fit-18 ta' Lulju 1932, issemma li l-president, personalment, irregala żewġ pultruni u sitt siġġijiet tal-kewkba bit-tapizzerija ħamra għas-sala l-kbira tal-każin 7 Albert Mizzi baqa' jmexxi s-Soċjetà tagħna sakemm huwa rriżenja minn din il-kariga. Fid-29 ta' Lulju 1934 kiteb lis-Segretarju fejn għarrfu bid-deċiżjoni tiegħu minħabba xi diżgwid li nqala' bejn il-kumitat u xi membri. Fil-laqgħa tal-kumitat li saret fl-1 ta' Awissu, is- Segretarju, kontra qalbu, aċċetta r-riżenja tiegħu. Minfloku ġie nnominat Dr Emmanuel Caruana M.D. bħala President. Huwa kien membru attwali tal-kumitat. Matul is-snin tal-gwerra Albert għamel xi żmien li kien refuġjat f'B'Kara. Wara li naqset xi ftit il-qilla ta' l-attakki mill-ajru, huwa reġa' ġie lura fid-dar tiegħu. Wara l-mewt ta' waħda minn uliedu bniet, li mietet f'età żgħira, Albert marad serjament. beda jħossu għajjien u saħħtu bdiet tnin bil-mod il-mod. Albert Mizzi miet b'attakk tal-qalb fid-dar tiegħu nhar il-11 ta' Diċembru 1951. L-għada sarlu l-funeral u ġie midfun fil-qabar tal-familja fiċ-ċimterju ta' l- Addolorata 2 Albert kien bniedem ta' qalb kbira u nobbli għall- aħħar. Kien bniedem tal-familja u ta' prinċipji sodi bħala nisrani. Kien ħabib ta' kulħadd. Il-ħidma tiegħu fi ħdan is-Soċjetà Filarmonika 'SLIEMA' kienet utieqa bil- bosta. Ir-ritratt tiegħu mal-Presidenti l-oħra u fir-ritratt kbir mal-Banda ġo Villa Bellini, f'Catania, huma tifkira dejjiema. Fuq kollox kull meta jindaqq l-Innu SLIEMA kull ammiratur tal-Banda tagħna għandu jiftakar li kien Albert Mizzi li ħadem bis-sħiħ biex ħallielna dan l-Innu sabiħ u li aħna tant kburin bih. Tagħrif mogħti lill-awtur minn uliedu Hilda Mizzi jew Iris Xerri. : Michael J. Schiavone: Elezzjonijiet f'Malta 1849-1992, p. 23. Tagħrif mogħti minn uliedu. 1993: Is- Soċjetà Filarmonika Sliema, p. 23. P. Ġużepp Vella OFM, 1993: Il-Parroċċa Madonna tas-Sacro Cuor Tas-Sliema — Tagħrif Storiku, p. 232. : Arkivju Parrokkjali Tagħna: Liber Confirm., Vol. Tagħrif mis-sur Lino Xerri. Soċjetà Filar. Tagħrif minn Lino Xerri.