Il-Ġimgħa 28 ta' Ottubru 2016 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA l-ġimgħa l-oħra tem- f l-intervista tagħ- na ma' Salvu Brincat fuq il-pika li kienet teżisti bejn Bormla u l-Birgu fuq id-dgħajjes ta' bl-Erbgħa. Waqt li lil Salvu nerġgħu niltaqgħu miegħu f'kitba oħra dwar dawn it-tiġrijiet aktar 'il quddiem, illum se nlaqqagħkom ma' Anton Cassar, li kif tafu għal bosta snin kien jokkupa l-kariga ta' president tal-club tar-Re- gatta tal-Marsa. Lil Anton, fil-fatt kont għamiltlu żewġ intervisti fi żminijiet diffe- renti (waħda minnhom fuq Radju Kottoner) u għalhekk se nipprova nislet xi siltiet minnhom, l-aktar fejn tidħol ir-Regatta Nazzjonali. Lil Anton Cassar, illum mejjet, kont ilni nafu ħafna snin minn meta kien l-edi- tur tal-ġurnal l-orizzont, u peress, aħna t-tnejn kel- Ina għal qalbna ħafna din id-drawwa antika, allura konna nqattgħu ħafna ħin nitkellmu dwarha. L-ew- wel mistoqsija li għamiltlu kienet dwar x'jiftakar dwar it-tiġrijiet ta' qabel il-gwer- ra: Huwa weġibni hekk: 'lien idea żgħira għandi tat-tiġrijiet li saru qabel il- gwerra, iżda nismagħhom jgħidu kemm dawn. it- tiġrijiet kienu akkaniti u xi briju kbir kienu jġibu magħhom … illum nifhem aħjarx'kienettfisserit-Tiġrija tal-Vitorja għad-dilettanti ta' dawk iż-żminijiet, għax barra li kienet avveniment mistenni minn sena għal oħra, ir-rebħ tal-rebħ tal- palju ta' kull tiġrija mill- qaddiefa magħżulin minn fost il-barklori ta' kull lokal, kien għalihom l-aqwa unur li huma setgħu jiksbu għal pajjiżhom. 'Ħafna barklori li llum qatgħu mix-xogħol tad- dgħajsa jgħiduli li t-tiġrija għalihom kienet aqwa mill- festa tal-lokal, u Ilum tilfet dak l-eċċitament li huma kienu mdorrijin jassistu għalih f'kull Regatta. 'Jien bħal Marsin kollha minn dejjem kont dilettant tat-tiġrija, u aktar ma bdejt nikber aktar ħassejtni nin- teressa ruħi fiha … fil-fatt jien għamilt snin twal bħala president tal-club tal-Mar- sa'' Anton — jien niftakar li meta int kont l-editor ta' l-orizzont kellek team tajjeb ta' ġurnalisti żgħġażagħ u — bdejt tagħti pubbliċità kbira lir-Regatta zzjonali … x'kien il-mottiv en wara din it-pubbliċità , xtaqt li d-drawwa tal- qdif fil-Port il-Kbir tkun aktar magħrufa fost il-poplu tagħna jew il-kariga ta' president tal- club attiv. fir-Regatta xpri- natek biex int tagħti ħajja mill- ġdid lit-tradizzjoni li sa qabel il-gwerra kienet tant popolari fost il-nies taż-żewġ portijiet7 'Ħalli ngħidlek … kollox marbut ma' xulxin … jien dejjem sostnejt li r-Regatta hi l-isport ewlieni tal-Port il-Kbir… meta kont editur ta' l-orizzont xtaqt li lil din it-tradizzjoni: nagħmilha aktar popolari mal-poplu Malti, mhux għax ma kin- itx, iżda ftit li xejn konna nafu dwarha. Dak iż-żmien fit-taqsima Sports kelli tear team ta' ġurnalisti żgħażagħ . ġew minn fuq il-banki- jiet ta' l-iskola u tgħallmu l-ġurnaliżmu waqt li kienu jaħdmu … kelli nies miegħi bħal Charles Flores li kien president tal-club tar-Re- gatta tal-Kalkara, lil George Degiorgio minn Bormla li ien kiteb sensiela dwar ir-Regatta fuq il-gazzetta u fost oħrajn kelli lil Salvu Cachia mill-Isla li kien intiż ħafna fuq ir-Regatta. 'Għalhekk, meta dde- ċidejna li nagħtu aktar pubbliċità lir-Regatta b'kit- biet ta' interess ġenerali dwar il-clubs tar-Regatta u l-preparazzjonijiet li l-Ku- mitati Distrettwali jħejju a' kull sena għal dawn it-tiġrijiet tradizzjonali, kulħadd ħadem u stinka kemm jiflaħ biex ir-Regatta erġa' tieħu l-ħajja mill-ġdid u tikseb dik il-popolarità li kienet tgawdi qabel il-gwer- ra. 'Għal sena wara l-oħra, il-gurnali tal-Union Press taw promotion kbira lil dawn it-tiġrijiet. (u għadhom jagħtu) u l-kontributuri tagħna — fosthom int li ktibt sensiliet twal dwar l-Istorja u l-Integrazzjoni tat-Tiġrijiet tad-Dgħajjes fl-Istorja ta' pajjiżna, irnexxielna nqaj- mu kuxjenza fost il-pop- lu tagħna, u nuruh li din it-tradizzjoni li għandha warajha mijiet tas-snin hi l-aqwa tradizzjoni tal- baħar li għandu pajjiżna …. barra hekk, dak iż-żmien beda jiċċaqlaq it-turiżmu, u għalhekk aħna dejjem emminna li r-Regatta Naz- zjonali kellha tkun spettak- lu sportiv li għandha tiġbed aktar turisti lejn pajjiżna … 'Fl-istess. żmien kont ukoll il-president tal-club tar-Regatta tal-Marsa —… kien żmien meta jien u sħabi tal-kumitat ħdimna bla heda. Wara s-suċċess li l- Marsa kisbu fl-1967 u f'nofs is-sebgħinijiet urejna li l-ekwipaġġi tagħna kienu l- aqwa fil-Kanal, meta rbaħna tliet edizzjonijiet wara xul- xin. Sfortunatament, wara dominanza assoluta fir- Regatta, il-club Marsi, bħal ħafna clubs oħra għadda minn żmien diffiċli ħafna. Waqt li d-distretti bħal Bor- mla u l-Isla armaw bl-aħjar qaddiefa fis-suq u ħarġu jis- fidaw għar-rebħ tax-Shield aħna ppruvajna narmaw mill-ġdid. Minħabba ħafna mpenji oħra, jien kelli nirtira minn kull ' kariga, iżda nem- men, li l-Marsa għad terġa' tħaddan 'crews' ġodda li għad jerġgħu jrebbħuha ak- tar minn darba l-akbar unur ta' dawn it-tiġrijiet tradiz- zjonali. 'Jien kont il-president tal-club tar-Regatta fl-1956 u ħdimt man-nies tiegħi biex il-Marsa - li kienet ilha tieħu' sehem f'dawn. it-tiġrijiet mill-1905, tersaq aktar viċin lejn il-ġganti ta' dawn it- tiġrijiet fir-rebħ ta' paljijiet u taqsam magħhom l-unuri. 'Meta kont president tal-Marsa, ma sibt xejn, lanqas minuti u kelli nibda mill-gdid. Meta kienet tasal it-tiġrija konna. mmorru d-dwana, ' fejn l-uffiċjali tad-distretti kollha konna' niltaqgħu mal-Kolletur L-ORIZZONT iKKERAN KKKNINKOMMIĦARRENTT INN FOMM IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (14 Tiġrija tad-dgħajjes tal-Pass b'żewġt Imqadef fis-snin 30 tad-Dwana u uffiċjali tal- pulizija, u nitkellmu fuq it-tiġrija u kif trid issir. Nif- takar li darba minnhom Nazju Grima, id-delegat tal-Birgu ħareġ bl-idea li nagħmlu Assoċjazzjoni tar- Regatta — saret mozzjoni fl- 1956 u b'hekk ġiet iffurmata l-ewwel Assoċjazzjoni tar- Regatta. 'Bħala membri tagħha niftakar xi wħud minnhom, jien u Ġużeppi Xerri (ex- pulizija) bħala rapprenzen- tanti tal-Marsa, Mativ Grima, Sunnv Busuttil ta' Bormla, Kieli Degiorgio (il- Favett) u ieħor mill-Isla u Nazju Grima u delegat ieħor mill-Birgu. Kien hemm del- egati oħra minn Marsamx- ett, iżda kienu għadhom ma organizzawx mill-ġdid id- distrett. Anton, kif taf, personaġġ imsemmi ħafna fir-Regatta kien Matt Grima …x'relazzjoni kellkom bejnietkom 'Tajba ħafna darba niftakar, kien għad ma kell- niex il-photo finish. Konna nkunu wara l-Judges u qegħdin nosservaw kull dgħajsa mis-sinjal tagħha waqt waħda mit-tiġrijiet — kienet inqalgħet kwistjoni bejn l-Marsa u l-Kalkara — jien mort fuq il-Mattv u staqsejtu x'jidherlu — qalli tagħkom. U l-Mattv kien jagħmel l-istess kull meta kien ikollu diffikultà — kien jiġi ħdejja u jistaqsini —— 'x'jidhirlek Anton'' … issa hu kien Bormliż u bħala Bormliż kien ihobb lill-loka- lità tiegħu, iżda kellu għal qalbu ħafna lir-Regatta. Niftakar li dari l-inċident kien qajjem pandemonju sħiħ, għaliex meta l-ġurija ddikjarat li l-palju ngħata lir- Marsa, il-Kalkara, il-Birgu u Bormla irtiraw mit-tiġrija. Il-Mattv. ma kienx qabel magħhom u triżenja. Aħna ħadna x-Shield fl-1975, 76, u fl-1977 …is-sena ta' wara ħadna daqqa lura …. Allura wara r-riżenja tal- Mattu kien hemm xi diżgwid fl-Assoċjazzjoni tar-Regatta 'Le xejn … bħala viċi- president dħalt jien min- floku u l-laqgħat tad-delega- ti baqgħu jsiru regolarment, ħafna drabi f'każini tal- baned ta' kull lokalità. 'Meta għadda ftit taż- żmien, il-Mattv reġa' daħal bħala president tal-club ta' Bormla, u jien tlabtu biex jerġa' jokkupa l-kariga ta' President ta' Assoċjazzjoni u jien inżilt taħtu bħala viċi president. Kien żmien meta l-Assoċjazzjoni kel- lha l-ħsieb li nintroduċu t-tiġrija tal-Giggijiet, imma mhux: bil-parteċipazzjoni tal-Università, ċivil, u l-ar- mata, iżda tal-clubs. 'Meta. fl-1971 tela' fil- gvern il-Partit Laburita, Mintoff ried jagħti spinta lill-isport bdejna bil- pitches tal-Boċċi f'kull loka- lità, imbagħad beda jgħin l-imħażen tar-Regatta. Lil- na tal-Marsa bnielna club, tħabbtu ħafna għalih Lorrv Sant u Patrick Hollond, li ġie inawgurat minn Patrick Holland ..7 Ikompli f'ħarġa oħra