Puccini … Mija w ħamsin sena minn twelidu L-Opra f'Malta … u l-Baned Tagħna L-isem ta' Giacomo Puccini mhux biss huwa magħruf sewwa fid-dinja ta' l-opra mondjali, imma huwa marbut ukoll ma' l-istorja tal-baned tagħna. Il-qagħda ġeografika tal-gżejjer tagħna, l-influwenza Taljana W l-attivita' importanti tat-Teatru Rjal, naħseb li kienu determinanti sabiex bħal kompożituri oħra Taljani ta' qablu, l-isem u l-opri ta' Puccini jakkwistaw fama u rispett kbir fost l-ammiraturi tal-baned Fi tmiem is-seklu 19 f'pajjiżna kellna influss ta' surmastrijiet barranin, l-aktar Taljani, li fl-opinjoni tiegħi kienu letteralment strumentali fl-organizzazzjoni u r-riformazzjoni tal-baned tagħna. Bħalissa qed jiġuni f'moħħi l-ismijiet ta' Alessandro Vessella, Giovanni Giumarra illi impenjaw ruħhom bis-sħiħ sabiex jorganizzaw l-banda b'organiku modern u b'mużika klassika u operistika traskritta b'metodi ġodda. Bħala parti minn din l-organizzazzjoni wieħed jista' jinnota anke tibdil fl-istrumentazzjoni tax-xogħlijiet traskritti għall- Fil-fatt, jekk wieħed jagħti daqqa t'għajn lejn xi partituri ta' dan il-perjodu, jsib strumenti ġodda li ma humiex inklużi f'partituri oħra aktar antiki bi skola ta' traskrizzjoni militari Ingliża. l-istrumenti nsibu l-familja sħiħa tas-Sassofoni, l-Flikorni u t-Trombi li bidlu l-ħoss tal-banda għal wieħed italjanizzat. Jingħad illi fis-snin għoxrin, kien Alessandro Vassella illi introduċa l-Flicorno Sopranino Nies antiki jirrakkontaw illi Mro Vessella kien ħajjar lill-kumitat tas-Soċjeta' Filarmonika La Valette sabiex jixtru dawn l-istrumenti li kienu għadhom qatt ma dehru fil-baned F'dawn iż-żminijiet l-opra kienet fl-aqwa tagħha. L-istaġun ta' l-opra tat-Teatru Rjal kien ikun miżgħud b'rappreżentazzjonijiet Taljani kienu ta' spiss jikkonfermaw l-abbilta' tagħhom jew jiddebuttaw fit-teatru tagħna. Iżda wieħed ma jridx jinsa' li anke xi kompożituri Maltin kellhom isimhom minqux f'uħud mill-istaġuni glorjużi tat-Teatru Rjal. Hawnhekk Hawnhekk naħseb li jkun xieraq li nsemmu lill-Bormliż naħseb li jkun Paolino Vassallo bl-opri Amor Fatale u Frazir u liż-Żejtuni jaran di L-isfortuna kienet li dawn Xiġ aqli nsemmu ir-rappreżentazzjonijiet ma kienux ''aċċessibbli' għal lill-Bormliż Paolino kulħadd. Mhux kull min kien iħobb l-opra seta' jgawdi dan Vassallo bl-opri l-ispettaklu. Il-qagħda soċjali u finanzjarja tal-ħaddiema Amor Fatale u altin mhux dejjem kienet tippermetti dan il-'lussu' u sazi iż-Żejtuni għalhekk ħafna minnhom kien ikollhom jikkuntentaw bit- Frazir u liż Żejtuni teatrin tal-Kappillan. Fid-dawl ta' dan, il-maġġoranza assoluta kienet tfittex bl-opra L'Alpino' Għaqda Mużikali Beland : Żejtun : Is-27 Pubblikazzjoni e 2008 13 il-baned sabiex titpaxxa bir-romanzi, xi kor jew sinfonija ta' l-opra mingħajr ma tħallas flus. L-istorja ta' l-opra kienu jkunu jafuha sewwa u għalhekk ma kienx ikun wisq diffiċli sabiex isegwu l-verżjoni strumentali. L-irwol soċjo-kulturali tal-baned tagħna kellu importanza enormi f'dan ir-rigward u għalhekk il-kumitati u s-surmastrijiet ta' dak iż-żmien investew ħafna fir-repertorju operistiku. Li kieku wieħed ikollu jagħmel inventarju tal-mużika kollha li teżisti fl-arkivji tal- baned tagħna, jsib firxa kbira ta' selezzjonijiet mill-opra ta' l-għola livell. Oħrajn tista' ssibilhom saħansitra lil Wagner, Saint Saens, Gounod, Ferrari, Massenet u anke Catalani. Sa ftit tas-snin ilu, dawn kienu għadhom jiddominaw il-kunċerti bandistiċi ta' pajjiżna. L-ebda banda ma kienet tażżarda tagħmel xi programm mużikali mingħajr ina tinkludi xi selezzjoni operistika. It-traskrizzjonijiet brillanti ta' Vessella, Bruscalupi u Giampieri fost oħrajn, ma jnaqqsu xejn mid-dinjita' ta' l-opra, ħlief l-aspett spettakolari viżiv. F'dan il-qasam wieħed ma jridx l-angas jinsa' l-kontribut kbir li ta' Carmelo Caruana bit- traskrizzjonijiet tiegħu. Wieħed mill-kompożituri li semmejt aktar 'l fuq, huwa Giacomo Puccini, li din is-sena jagħlaq mija u ħamsin sena minn twelidu. Huwa kiteb disa' opri u Trittico ( tlett opri kontrastanti f'att wieħed). It- traskrizzjonijiet tal- Manon Lescaut, La Boheme, Tosca, Madama Butterfiv u Turandot huma l-aktar komuni w nsibuhom ukoll fl-arkivju tal-banda tagħna. Naf ukoll li baned oħra għandhom selezzjonijiet jew romanzi minn Le Villi u Gianni Schicchi. Sabiex aħna wkoll inkunu qegħdin nikkontribwixxu f'dan l-anniversarju importanti, għal din is-sena ħsibna sabiex indoqqu selezzjoni sabiħa mill-opra La Boheme. Puccini kiteb din il-melodramma f'erba' atti fuq librett ta' G.Giacosa u L.Illica, ibbażata fuq ir-rumanz ''Scenes de la Vie de Boheme'' ta' Henri Murger. L-ewwel rappreżentazzjoni dinjija ta' La Boheme saret fl-1 ta' Frar 1896 fit-Teatro Regio ta' Turin. Sentejn wara, jiġifieri nhar it-Tlieta, 8 ta' Marzu 1898, din l-opra saret għall- ewwel darba f'Malta fit-Teatru Irjal. L-istorja ta' din l-opra titratta dwar erba' artisti żgħażagħ li kienu jgħixu f'kamra fqira ġewwa Pariġi- Rodolfo(tenur), Marcello(baritonu), Schaunard(baritonu) u Colline(baxx) jinbidlu minn lejl għal nhar hekk kif il-ġara tagħhom Mimi(sopran) issejjaħ lil Rodolfo biex tkellmu waħdu. Hawnhekk nassistu għall-dwett ta' mħabba b'Rodolfo jkanta 'Che gelida manina' u Mimi tirrispondi Mi chiamano Mimi'. It-tieni att huwa wieħed storbjuż u allegruż maħdum f'ambjent ta' kafetterija b'Musetta(sopran) protagonista bil-valz sabiħ 'Quando m'en vo'. L-opra tasal fi tmiemha meta Mimi tmut f'idejn Rodolfo. Minn ittri li Puccini kien ta' sikwit jikteb u li ġew ippubblikati minn Remo Giazotto fl-1996, wieħed jista' faċilment jifhem b'liema mod krudili l-marda tal-kanċer affettwat il-ħajja tiegħu. Fil-kitba ta l-artist minn Lucca kienet tinħass in-nuqqas ta' fiduċja fih innifsu, u apatija għal dak kollu sabiħ li toffri l-ħajja. Kien jilmenta li xjaħ u spiċċa u li mdejjaq ħafna. Fl-aħħar ittra li kiteb lill-ħabib tiegħu Alfredo Caselli kien qallu hekk ''Non voglio dire muoio disperato ma poco ci manca'. Hawnhekk Puccini jisfoga f'poeżija sabiħa ta' niket kbir, għax kien wisq viċin il-mewt biex seta' jiddubita mis-sinċerita' tiegħu. Versi li jikxfu d-djufija umana, versi ta' rassenjazzjoni, versi li jirrivelaw lil dak il-bniedem li għal ħafna snin kien moħbi wara s-sublimita' tal-mużika tiegħu. Il-Festa t-Tajba Lil Kulħadd m L-irwol soċjo- kulturali tal-baned tagħna kellu importanza enormi f'dan ir-rigward u għalhekk il-kumitati u s-surmastrijiet ta' dak iż-żmien investew ħafna fir-repertorju operistiku' Għaqda Mużikali Beland 7 Żejtun : Is-27 Pubblikazzjoni 2008: 15