Fis-sena 1300, ir-Rhieb Franġiskani, kisbu taħt idejhom il-ħerba tal-knisja ta' Nazaret, tejn kienet id-dar tal- Madonna. Imma kull darba li kienu jmorru biex joqogħdu hemm, il-Misil- ; JMin jagħmlu għaliehom, joqtlu xi wie- ħed u jsawwtu u jkeċċu lill-oħrajn. Wara li dil-ġrajja ttenniet ħafna dra- bi, ir-Rħieb damu ma reġgħu marru, imma qabbdu lil wieħed Nisrani li kien joqgħod hemm, biex iżomm mus- bieħ jixgħel lejl u nhar fil-Għar tal- Madonna sa kemm, jekk irid Alla, jasal żmien aħjar. Dan iż-żmien aħjar wasal tas-sew fis-sena 1620, għax il-Franġiskani qal- għu l-jedd minn għand is-sultan Faħar id-Din, li jibnu mill-ġdid il-knisja u ma' ġenbha jtellgħu Dejr biex jgħam- mru fih. Hekk sar, u fost ir-Rhieb ii marru jgħammru f'dak id-Dejr l-ew- wel darba, kien hemm wieħed jismu Fra Ewġenju Roger, li kien ukoll ta- bib u tabbab kemm-il darba lis-sultan Faħar id-Din, li semmejna fuq. Dan ħalla miktuba naqra ta' ġrajja li ġrat meta l-Franġiskani marru jgħammru : f'dak id-Dejr, li daqs kemm hi ħelwa, aħna. sa nġibuha hawn. Dad-Dejr kien fih bitħa kbira, u f'naħa ta' dil-bitħa kien hemm ir-Re- 'fetorju (kamra tal-ikel) u fil-lemin, me- ta. toħroġ mir-Refetorju, kien hemm taraġ li jagħti għal kuridur ta' fuq. 'Il hemm mit-taraġ, kien hemm ħnej- ja li tgħaddi minn taħtha għal ġewwa il-kor tal-knisja (dad-Dejr kien għadu wieqaf sas-sena 1924. Kien qadim u mmermer u ikrah ibażża'. Ftit ilu l-Franġiskani ħattewh u bnew ieħor ġdid). Mela meta marru joqogħdu fih il-Franġis- kani, ġewwa naqra ta' toqba, bejn it- taraġ u l-ħajt tar-Refetorju, ġiet tbej- jet ħamiema, bajda silġ. 'magħhom żmien. IL-ĦAMIEMA TA' NAŻARET. Dil-ħamiema, minn kif ġiet hemm, kienet tafda bir-Rhieb: qisha ilha Kienet tinżel tnaq- qar il-frak tal-ħobż minn idhom, u toq- għod fuq kitfejhom u fuq ħoġorhom u dan. U. ftit ftit drat ukoll tidħol magħhom fil-kor waqt l-Uffizzju, u toqgħod ma' ġenb ir-Rħieb tħares lejn il-Brevjarju, donnha trid taqra l-Uffiz-:— zju hi wkoll. Saħansitra f'nofs il-lejl, malli tisma' l-qanpiena ddoqq għall- Matutin, kienet tixref tistenna f'bieb il-bejta, u taqbeż fuq kitf l-ewwel Ra- ħeb li jgħaddi u tmur miegħu fil-kor. Hemm, bil-lejl, ma kenitx toqgħod id- dur mar-Rħieb, imma titla' fuq ink- watru u, tibda tbarqam, donnha qegħ: da tfaħħar 'l Alla mar-Rħieb. Meta xi Raħeb kien jeħtieġlu li jmur x'imkien fil-bgħid, dak iż-żmien kien imur riekeb fuq għerq ta' ħmar, u għal daqs hekk ir-Rħieb kellhom naq- ra ta' ħmar ġewwa maqjel fid-Dejr. Il-ħamiema, malli tara li r-Rħieb ħarġu mill-maqjel il-ħmar, araha toq- għod għassa fuq bieb id-Dejr, u malli r-Raħeb jirkeb u jitlaq, taqbeż għal fuq kitfu u tibqa' sejra miegħu: ir- Raħeb riekeb fuq il-ħmar u l-ħamiema riekba fuq ir-Raħeb. Meta tasal biċ- ċa triq sewwa, kienet ittir minn fuqu, ġendea tħabbat ġwenħajha, bħal kieku tagħ- tih l-'addiju'', u tarġa' lejn Nazaret mill-ġdid. Il-Misilmin ta' Nazaret lil din il- ħamiema kienu drawha, u kienu jafu li hi tar-Rħieb Franġiskani, u kienu laqqmuha Ħamamat Marjam, jiġifieri : il-ħamiema tal-Madonna, u ħadd ma kien jiżżarda jagħmlilha l-ħsara. Im- ma darba, wieħed Mislem żagħżugħ, jismu Għam Ibn Niżam ix-Xaħer, li kien minfuħ bih in-nifsu għax missieru kien xi ħaġa fil-belt, kif kien fil-għal-— qa mal-mara u ra l-ħamiema, ġejja lejn — id-Dejr, ġibed fuqha bl-ixkubetta u qatilha. Hu ħaseb li l-mara ma kenitx sa. titkellem, imma hi bdiet teħodha miegħu għax qatel il ħamiema u qalet jil kull ħadd fuq din il-bluha li kien għamel hu. Tliett ijiem wara, daqs kemm dċjjqitu, Għam ħebb għall-ma- ta, u ried isawwatha. Imma hi ħafnet sikkina u waħħlitlu tliett daqqiet biha fi msarnu u ħallietu minxur mejjet hemm, In-nies ta' Nazaret, il-ftit Insara u l-ħafna Misilmin di kien hemm, kollha qalu li dak kien għedieb t'Alla, talli Għam qatel il-ħamiema. ID-DULURI TAL-KALVARJU San—ċwana l-Evanġelista kiteb—ċar H waqt-H Ġest—kien—mistib—i—aħiejed imut, Omar, Marija; kienet— wieqfa hada—s-salib—Hegħu (Saz—Ġwanm k hafma— SAHA1A HHH għtij ja—Hil. Frar- qiegħed fiaq—daw l-artal $ : ġ għha; Ha—minn—Alla. Fuq—-Wiċċharżit—a l-artal—al-Gtiegsi1Heji—kien—1—mwaħtat Taħt ja taż-żġieġ, tidher Ħill-Biata Alqpade—4 aka Hit ema je artal, mina bdiel ikwatrth kemi—miċċs imxarrbin. — bid-dmugħ, ——iħare —fl- Ġemwi—din-niċċa—Htrsrirstia—tirl-għon— wied, —Aefs—bust—tad-Diultiri. 'SHFA kienet maħditta fil-Petttisatl bgħid—donmba—għedha—1aħseb it-titt- iiit—ielwa—tal-Iben—agħha, ti tqisha Ħitt—dak-il-waqt—al-Ħifar, Xiftejha