IL-MATITT QAREF BE TOĦROĠ IL-GĦAQDA) ĠUNJU TAL-KITTIEBA TAL-MALTI Il 1944 IL KONKORS TAL- BALLATI 343, Victoria Terrace, Tas-Sliema UDar is-Sliem ' Is-16 ta' Jannar, 1944. W ARA li eżaminajna d-89 poeżija li nbagħtu għall-Konkors li tnieda f''IL-Manmr' mill-Kunsill tal-Għaqda tal-Kittieba tal- Malti u qabbilna l-fehmiet tagħna, nistgħu ngħidu li fuq kollox il-poeżijiet ma jlaħħqux il-grad ta' teknika meħtieġa fir-reqqa tagħha għall-kitba ta' ballata, sew għal dik ii hi metrika u sew għal dak li hu ħsieb u espressjonijiet poetiċi. Saħansitra sibna li biċċa mill-poeżijiet inhumiex ta' għamla ta' ''ballati'; u oħrajn għandhom forma u ħsieb ta' sunetti, fil-waqt li l-biċċa l-kbira, jaqgħu fil-lirika, bħalna hi l-poeżija ''Malta G.O.7 ta' Omero P.A, Sallv, li għalkemm għandha xi versi tajbin u qawwija u l-ħsieb tagħha sabiħ, ma nistgħux ngħidu li hi ballata. Ħekk ukoll Warda Maltija u l-'Qawsalla'' ta' Stromboli. li huma sunetti. Il-poeżija ''Hidmet il-Ħajjen' ta' Rwiefen fiha sengħa, iżda s-suġġett tagħha ħu hekk mudlam li ma jiftihemx għal- kollox. Hekk ukoll il-versi 7'40—'307 li, għalkemm qawwilin u magħqudin, ma jistgħux jingħaddu ma' dawk tal-'ballati'', l-iktar għal dak li hu ħsieb. Fl-aħjar ballati wkol insibu xi tebgħat sew fit-teknika tal- metrika, u sew f'dik tal-frażi u tal-ħsieb, ''Perfecti Mvsterjum Amoris' ta' Għaġġla Kbira, li fil-fehma tagħna, hija l-aħjar waħda, tidher li nkitbet tassew bil-għaġlal Xi versi bħalma huma : li darb'oħra mill-ġdid jarġa' għad-dar, u ''kien iħobb, jaf iħobb. irodd lura'' u ''ma weġibx għal talbitha marida'' juru daqsxejn ta' nuqqas fil-għażla u fil-konċiżjoni tal-kliem, kif ukoll il-vers: ''kien imut u kien joqtol hiex ġiehu'', fejn il-kelma foqtol hija wisq idjomatika u xejn poet'ka. Fl-aħħarnett jidhrilna 34 ' IL-MALTI illi f'din il-poeżija l-iden ta' Tpoeta' mtennija, fir-ritornell: ma tiġġustifikax għalkollox is-sura. tal-mewt tiegħu u lanqas mia twieġeb bir-reqqa kollha għas-sens tal-kelmiet perfeeti amoris li hemun fl-isem tal-poeżia. F''Inħabba, Ħaqq u Mewt. il-kelma Haqq fir-1as u fil-vers: Ku hadd bkiehom f'Jum il-Ħaqq' mhix magħżula tajjeb għal ġrajja ta' hemm li jrid ifisser il-Poeta, kif ukoll fil-vers: fb'dawl ix-xrar ta' ħbub għajnejh hemm daqs- xejn ta' prolissità fil-ħsieb figurativ. Ir-rima bej' ma' għannej hija liċenza poetika ftit u xejn qawwija, Fil-poeżija 'Il-Ħati' dehrilna wkoll ili dik id-dehra ta' nar li jaħ'aq bia ma jtemm il- ġisem mejjet tal-Ħati mma tistax tkun ħaġa minnha u lanqas mis- tħajla minn missier li kien għadu ma jafx x'ġara. Fil-poeżijiet l-oħra li għażilniehom mill-oħra'n bħala 'bal- jati u li jistħoqqilhom tifħir insibu xi versi ebsin U zopop, Xi frażijiet bombastiċi, xi kliem mhux poetiku :ew inkella mdeffes bħala feles għar-rima, u ħsibijiet imtennijin. Skond il-fehma tagħna l-aħjar ballati huma :— (a) Perfecti iluetertum Amoris ta' Għaġġla Kbira; (b) Imħabba, Haqg u Mewt ta' Alpha u Omega, u (ċ) Il-Hati ta' Helios. Wara dawn insemmu waħda wara l-oħra, skond il-grad tal- mertu tagħhom, il-ballati li jistħoqqilhom ta' min isemmihom b'tifħir, li huma :— Ġieh u Għajb ta' Malti Safi; Ballata ta' Omero P. A. Sallv; Ballata ta' Amorno; Il-Ballata tal-Ġenniena ta' Hortus; Il-Bal- lata tal-Margerita ta' Ballita; Iż-Żifna tal-Friefet ta' Le Papil- lon; Imħabba fin-Nirien ta' Lucerna; Ballata ta' Pacificus u Ballata ta' Xpsilon.