Tifkiriet ta' Ħal Balzan minn Student tal-Liġi fi Zmien il-Gwerra Kitba tal-Prof. Ftit wara li bdew l-attakki mill-ajru f'Ġunju ta' l-1940, il-Qrati tal-Ġustizzja ttieħdu mill-Belt Valletta f'parti mill-bini li llum huwa l-Kurja ta' l- Arċisqof fil-Floriana u li dak iż-żmien, jidhirli, kien is-Seminarju. Fil-Belt il-Qorti kien oriġinarjament fil-Berġa ta' Auvergne fi Strada Rjali, illum Triq ir-Repubblika. Dan il-bini ġarrab xi ħsarat waqt l- attakki mill-ajru u fl-aħħar safa meqrud għal kollox minn mina kbira li niżlet b'paraxut u splodiet ftit minuti wara l-attakk. L-Università pposponiet l-eżamijiet ta' Ġunju u għal xi xhur l-attivitajiet ta' l-Università kienu sospiżi, għall-ewwel minħabba ċ-ċirkostanzi ta' dak iż-żmien u aktar tard minħabba li bosta studenti ġew ingaġġati bħala suldati għal tliet xhur. Jien kont kanunier mal-R.M.A. għal tlett ijiem biss, minħabba li meta tajna ċ-ċertifikat tat-twelid lill-uffiċjal inkarigat mir-reklutaġġ dan qalilna li ma setax jaċċetta studenti li kellhom inqas minn sittax-il sena u nofs. Meta reġgħu bdew il-/ectures, konna nużaw il- bini ta' l-Università l-qadima għall-Kors Preparatorju tal-Liġi, sakemm parti mill-Università stess-iġġarrfet. Konna għadna hemm sa xi sagħtejn qabel ma parti mill-bini prattikament inqerdet: Imbagħad il-lectures bdew isiru fil-bini tal-Bov Scouts ħdejn il-knisja ta' Sarria fil-Floriana. Il-Kors Preparatorju kien ta' sentejn, minn Ottubru 1939 sa Settembru 1941, meta mbagħad bdejna l-Kors Akkademiku tal-Liġi li kien ta' ħames snin. Sakemm il-Qrati Superjuri kienu fil-Floriana, ta' sikwit konna nattendu s-seduti. Għadni niftakar ċar is-seduti ta' ħafna mill-każi ta' persuni li kienu internati fi żmien il-gwerra. Każ minnhom kien wieħed kriminali, ta' ċertu Mr. Wolff, ġurnalist Ingliż li kien Lhudi u li kienu jaħsbu li kellu tendenzi favur il-Faxxisti. Kien akkużat li pprova joqtol wieħed mill-uffiċjali tas-sigurtà fil-kamp ta' l-internament. L-argument tad-difiża kien li l- Maqlub għall-Malti minn Carmel Bezzina B.A. MA. internati kienu ttrattati ħażin u li l-ilmenti tagħhom ma kinux jingħataw widen. Kien għalhekk li Wolff waddab ġebla kbira lil surġent Ingliż, biex hekk Wolff jitressaq il-qorti u jkollu l-opportunità li joħroġ fil-beraħ l-ilmenti tiegħu. Ma nstabx ħati ta' attentat ta' omiċidju iżda biss ta' offiża minuri. Każ ieħor kien dak ta' l-internati li kienu se jiġu deportati lejn l-Uganda. Huma rebhu l-każ kostituzzjonali, iżda mbagħad għaddiet liġi ġdida u huma ġew deportati xorta waħda qabel ma l-każ ġie deċiż. Sadanittant anke l-bini tal-Qrati Superjuri fil- Floriana kien milqut f'attakk mill-ajru, u għalhekk dawn il-Qrati ġew trasferiti fi Triq il-Kbira, Ħal ' Balzan, fil-bini fejn illum hemm il-Posta ħdejn it- Dak iż-żmien konna fl-ewwel sena tal-Kors tal-Liġi u għal xi żmien għal-lectures konna nużaw il-knisja ta' Santa Marija, fl-istess Triq il-Kbira f'Ħal Balzan, sakemm imbagħad ġejna trasferiti għal kamra fl-uffiċċji tad- Dipartiment tal-Biedja fi Triq Sant'Antnin, Ħ' Attard, kif taqsam it-triq faċċata tal-bieb ta' wara tal-Ġonna ta' Sant' Anton. Ħal Balzan u l-irħula tal-qrib kienu meqjusa bogħod mill-periklu, u għalhekk eluf ta' nies marru joqogħdu hemm fl-eqqel ta' l-attakki mill-ajru. Kien għalhekk ukoll li din in-naħa tal-pajjiż kienet komda ħafna għall-eluf ta' nies li kienu joqogħdu fiċ-ċentru tal-gżira u li kien ikollhom għalfejn jattendu l-Qorti. Barra dan, il-Prim Imħallef ta' dak iż-żmien kien joqgħod Ħal Lija u wkoll ħafna mill-uffiċjali taċ-ċivil li kienu impjegati fix-xogħol tal-Qrati kienu joqogħdu f'dawk l-inħawi. Bħala studenti tal-Liġi konna ta' spiss immorru l-Qorti u nattendu seduti li kienu ta' ċertu interess. Għadni niftakar tajjeb żewġ każi partikolari li nstemgħu meta l-Qrati Superjuri kienu għandhom Ħal Balzan. Wieħed minnhom kien il-każ ta' Carmelo Borg Pisani. Dan kien inġab mill-Italja Każin tal-Banda San Gabriel — Balzan minn sottomarin Taljan biex jagħmilha ta' spija meta kienet qed tiġi ppjanata l-invażjoni ta' Malta. L-akkuża kontrih kienet waħda ta' tradiment billi kien sudditu Ingliż u kien biddel iċ-ċittadinanza tiegħu matul il-gwerra. Ma jidhirlix li kienu jħalluna nattendu s-seduti f'dan il-każ, billi kien qed jinstema' in camera. Dan qed ngħidu billi ma niftakarx li kont preżenti meta Borg Pisani ta x- xhieda tiegħu. Iżda għadni niftakar il- konverżazzjonijiet twal li kien ikollna ma' Dr. Alberto Magri li kien l-avukat difensur. Każ ieħor li niftakru tajjeb kien dak taż-żewġ aħwa Zammit li kienu akkużati bil-qtil ta' raġel li kienu ftiehmu li jiltaqgħu miegħu biex ibigħulu kwantità ta' qamħ. Huma serqulu l-flus li kien ġab miegħu, qatluh u difnuh f'munzell demel f'għalqa fit-telgħa li mill-Marsa tagħti għal Ħal Luqa. It- tnejn li huma ġew ikkundannati għall-mewt. Kien l-aħħar każ f'Malta meta ġiet esegwita s-sentenza tal-mewt. Dak iż-żmien Ħal Balzan kien raħal żgħir u kwiet, għalkemm ħafna nies kienu ġew jgħixu hawn minħabba l-bombi tal-gwerra. In-nies kienu jiġu hawn iġorru ħwejjiġhom fuq karrettuni u jħabbtu l-bibien tal-Balzanin u jitolbuna jekk nistgħux indaħħluhom jgħixu magħna. Aħna konna Iqajna żewġ familji oħra li jiġu minna u għalhekk konna madwar tletin ruħ ngħixu fl-istess darl Għadni niftakar ħafna vannijiet għaddejjin minn Ħal Balzan bil-lejl fi triqithom lejn il-Pitkalija f'Birkirkara. Konna ta' spiss immorru lejn il-Belt fejn kellna dar, u konna mmorru naraw jekk intlaqtitx minn xi bomba. Hekk kif il-gwerra mxiet lejn il-kontinent Ewropew bl-invażjoni ta' l-Afrika ta' Fuq u ta' l- Italja, il-Qrati reġgħu marru lura lejn il-Belt Valletta, din id-darba fil-Berġa ta' l-Italja fi Strada Merkanti. Il-lectures imbagħad reġgħu bdew isiru fl-Università l-qadima, u l-ħajja reġgħet bdiet ġejja lura bil-mod il-mod għan-normal. Festa tal-L unzjata — 2003