Liġijiet sabiex il-konsumatur ikun imħares aħjar cioe OSorg l B Ta Si iI GT ri TA Ka ili A A TE Te T Q t DT għall-Affarijiet tal-Ko tad-Direttur wieħed isib: sumatur sabiex iwettaq il-politika tal-Gvern biex jipproteġi l-Konsumatur. Fost il-funzjonijiet 00 Hafna konsumaturi lanqas biss jaqraw kuntratt jew garanzija €9 Jovce Borg, DPA, MICA, hija uffiċċjal Prinċipali fid- Dipartiment għall-Affarijiet tal-Konsumatur 06 l-ghoti ta' tagħrif u pariri lill-pubbliku dwar ħwejjeġ li jolqtu l-interessi tal- konsumatur. Dan isir permezz ta' l- edukazzjoni tal-konsumatur bil-parteċipazzjoni ta' programmi fuq il-mezzi tax-xandir. Fil-fatt fl-1998 Uffiċċjali tad-Dipartiment hadu sehem f'madwar mitejn programm fejn taw tagħrif, kif ukoll taw pariri dwar ilmenti permezz ta' telefonati li saru mill-pubblilku; 0 jissorvelja s-suq fil-provvista ta' oġġetti u servizzi lill-konsumaturi, u sabiex iwettaq u jieħu passi biex iwarrab u jara li ma jsirux konswetudnijiet kummerċjali li jistgħu jkunu ta' detriment għall-konsumaturi; 0 jinvestiga ilmenti li jsiru dwar xiri ta' prodotti u servizzi sabiex il-konsumatur jieħu rimedju għall kull ilment li jkun ġustifikat. F'dan il-qasam id-Dipartiment għandu rwol importanti għaliex jagħti pariri permezz tat- telefon dwar kif għandu jaġixxi konsumatur meta jkollu xi problema. Meta l-konsumatur ma jirnexxilux isolvi l-problema jintalab jasal sad-dipartiment sabiex l-ilment jiġi investigat. Madwar 800 ilment jiġu rreġistrati kull sena fid-Dipartiment. Ħamsa u sebgħin fil-mija (7596) ta' l-ilmenti jiġu solvuti amikevolment u l-ħamsa għoxrin l-oħra (2590) jgħaddu t- Tribunal għal Talbiet ta' Konsumaturi. Dan it-Tribunal ġie stabbilit ukoll f'dan l-Att fejn il-konsumatur għandu mezz ħafif, effettiv u irħis fejn ifittex kumpens. Dan l-Att jipprovdi wkoll il-ħtiġiet għar- reġistrazzjonijiet tal-Għaqdiet tal- Konsumaturi. Sabiex għaqda tiġi rreġistrata tinħtieġ li: 6 ikollha mill-inqas mitejn u ħamsin membru maġġorenni li jkunu ċittadini Maltin jew residenti permanenti f'Malta; 0 l-istatut jistabbilixxi li l-għan ewlieni tal- għaqda huwa l-promozzjoni ta' protezzjoni tal- konsumatur; li din tmexxi, tgharraf u teduka lill-konsumaturi; u li l-uffiċċjali tagħha jiġu maħtura b'mod demokratiku. Madankollu dawn il-liġijiet m'humiex biżżejjed sabiex il-konsumatur Malti jkollu l- aħjar protezzjoni. L-Unjoni Ewropeja għandha għadd ta' direttivi li jħarsu l-konsumatur fosthom l-'Unfair Contract Terms' (Council Directive 93/13/EEC of 5 April 1993 on unfair terms in consumer contracts). Din id-direttiva tipprovdi li fil-kundizzjonijiet ta' kuntratt m'għandux ikun żbilanċ bejn id-drittijiet u r- risponsabilitajiet tal-bejjiegħ u x-xerrej, b'tali mod li l-konsumatur jiġi żvantaġġjat. Hawnhekk jista' jiġi argumentat kif wieħed jista' jiddefinixxi x'jista' ma jkunx gust f'kuntratt. Id-Direttttiva tipprovdi li organizazzjonijiet li jħarsu l-interessi tal- konsumatur, bħalma huwa d-Dipartiment għall- Affarijiet tal-Konsumatur, jistgħu jressqu l-każ quddiem il-Qorti biex jistabilixxi jekk kundizzjonijiet ta' kuntratt humiex ġusti jew le. Ma' din id-direttiva wieħed isib lista ta' sbatax-il terminu li huma meqjusa li m'humiex ġusti. Fost dawn hemm: li l-bejjiegħ ma jħassarx l-kuntratt mingħajr avviż; ma jistax jgħolli l-prezz; restrizzjoni fuq mezzi legali fejn konsumatur jista' jfittex kumpens; id-dritt li wieħed jibdel dak li xtara jekk il-prodott jew servizz ikun diffettuz; kuntratt fejn jorbot lill- konsumatur li jekk ma jasalx Iħallas somma sostanzjali ta' flus; fejn bejjiegħ ibiddel il- kuntratt mingħajr raġuni valida kif speċifikat fil-kuntratt; kuntratt li jorbot biss lill- konsumatur li jwettaq dmirijietu filwaqt li l- bejjiegħ jagħmel li jrid. Kif ikun imħares il-konsumatur skond din id-Direttiva meta kuntratt ikun fih kundizzjonijiet inġusti Il-liġi tippermetti li l- konsumatur ma jkunx marbut mal-bejjiegħ b'termini inġusti bħal dawn. Per eżempju l- ebda negozjant ma jista' jitlob prezz għola minn dak stipulat fil-kuntratt; jew għalxejn ikun hemm imniżżel fil-kuntratt li l-klijent m'għandux dritt għall-ebda kumpens jekk il- prodott ma jkunx magħmul skond is-sena, għaliex xorta waħda l-konsumatur jista' jfittex kumpens. Jekk waħda mill-kundizzjonijiet tal-kuntratt tirriżulta li tkun ingusta, ma jfissirx li l-kuntratt se jaqa', Iżda l-kundizzjoni inġusta ma tkunx effettiva. Barra minn hekk il-kuntratt irid ikun miktub b'mod l-iktar sempliċi li jkun faċli għall-konsumatur li jifhem dak li hemm miktub. Din il-liġi hija meħtieġa sabiex il- konsumatur ikun imħares aħjar, speċjalment fil- kuntest Malti, fejn mill-ilmenti li jkollna fid- Dipartiment jirriżulta li hafna konsumaturi lanqas biss jaqraw kuntratt jew garanzija. Mhux l-ewwel darba li l-konsumatur jiġi mgħarraf bil-kliem li għandu garanzija u lanqas biss jitlobha bil-kitba. Imbagħad meta jinqala' ilment u l-uffiċċjali tad-Dipartiment jistaqsu għall-garanzija, jiskopru li bil-miktub m'hemm xejn u meta jkun hemm, lanqas biss tkun inqrat mix-xerrej, ahseb u ara kemm ikun konxju jekk hemmx żbilanċ kontrih fil-kundizzjonijiet.