L-ART IMQADDSA Rivista Biblika li toħroġ kull tliet xhur mill-Kummissarjat ta' l-Art mqaddsa tal-Provinċja Franġiskana Maltija , Twannv Chircop OEM Kummissarju ta' -Art Imqaddsa DISTRIBUZZJONI: , Gwann Azzopardi OEM ABBONAMENT: € 7 fis-sena €12 jew aktar Sostenitur Kummissarjat ta' l-Art Imqaddsa 8, Triq Santa Luċija, Valletta, VLT 1188 Il-Materjal kollu li jidher f'din ir-Rivista huwa Copvright O tal-Kummis- sarjat ta' l-Art Imqaddsa u l-Edizzjoni TAU, 2008 S. Ġakbu Isqof ta' Ġerusalemm Pawlu ta' Tarsu (2) Maria, Mara Lhudija Il-Qabar ta' Kristu… Laqgħa Internazzjonali tal-ĠM Il-Ktieb ta' Hosegħa Il-Ktieb ta' Ġob L-Innijiet Kristoloġiċi f' S. Pawl ditorjal pħ Fix-xahar ta' Mejju l-Istat ta' Israel iċċelebra 60 sena mill-indipendenza tiegħu. Fl-14 ta' Mejju 1948 Israel iddikjara lilu nnifsu Stat indipendenti wara li l-Ingliżi kienu temmew il-Mandat tagħhom fil-Palestina, fejn damu mill-1917 sa l-1947. Fid-29 ta' Novembru 1947 il-Ġnus Magħquda għaddew riżoluzzjoni biex il- Palestina tinqasam f'żewġ partijiet, waħda għal Lhud u l-oħra għal-Għarab Palestinjani. Meta ntemm il-Mandat Britanniku u Israel iddikjara l-indipendenza tiegħu, daħlu fi gwerra kontrih l-Istati Għarab kollha ta' Ir-riżultat kien li Israel akkwista aktar ETaa G o a Ta li spiċċaw rifuġjati. Għall-Palestinjani l-14 ta' Mejju hu jum 'al-Nakhba', jum il- katastrofi. Il-Palestinjani li ma kinux ġew inkorporati fl-Istat ta' Israel, setgħu jibqgħu OO ta Ga EE a ta A fix-Xatt tal-Punent (West Bank) f'idejn il- Ġordanja. IEEE OO KO A dawn l-artijiet ukoll, flimkien mal-penisola OTT AT EN il EA EB NIE ISONt a ER in ei sta Mil ke tajai l-Golan sal-lum għadu maħkum minn Israel (itii et nie et DT OI 8 B Ta ssiġilla l-paċi bejn Israel u l-Eġittu, filwaqt li l-Ġordanja wkoll għamlet trattat ta' paċi ma' Israel. Fl-1993 sar il-ftehim ta' Oslo, li fih Israel aċċetta li jrodd lura xi artijiet li kien okkupa lill-Palestinjani, sakemm dawn jiċħdu għal atti terroristiċi. Fil-fatt, Israel ċeda l-amministrazzjoni ta' rqajja' ta' art lill-Awtorità Palestinjana (Jenin, Tulkarem, Qalqilva, Nablus, Ramallah, Betleħem, Ġeriko, Ħebron). Imma l-ġlied li qam fit-tieni Intifada fl-2000-2002 waqqaf il-proċess ta' paċi. Sal-lum il-Palestinjani għadhom bla Stat sovran għalihom, għalkemm l-Istati Uniti u l-Ewropa offrew negozjati biex dan iseħħ. Sa mill-2004 Israel bena ħajt ta' separazzjoni (securitv fence) li għalaq lill- Palestinjani tal-West Bank u ta' Gaza fl-irqajja' ta' art li għandhom, li minnhom ma jistgħux joħorġu jekk mhux b'konċessjonijiet speċjali minn Israel. Hekk din is-sena, filwaqt li Israel qiegħed jiċċelebra s-60 sena mill-indipendenza tiegħu, l-Palestinjani jfakkru 60 sena ta' okkupazzjoni. Dawn huma l-veduti ta' dawn iż-żewġ popli, li naturalment it-tnejn għandhom ir-raġun u t-tort fil-kwestjoni kollha. Israel jiddefendi d-dritt ta' l-eżistenza u s-sigurtà tiegħu, b'Ġerusalemm magħquda bħala kapitali; il-Palestinjani jiddefendu d-dritt tar-ritorn lejn l-artijiet li kienu tagħhom u li jkollhom Stat indipendenti almenu fl- artijiet maħkumin minn Israel, b'kapitali tagħhom Ġerusalemm tal-lvant. Dan hu diskors politiku, imma xorta jinteressana. Għaliex aħna l-Franġiskani, u l-Knejjes Insara fl- Art Imqaddsa, ngħixu u naħdmu kemm f'Israel kif ukoll fit-Territorji Palestinjani. għamel ma' dawn il-popli trattati ta' ħarsien tad- drittijiet ta' kult għall-Insara kollha li jgħixu hawn, għall-missjunarji u għall- pellegrini. Bejn il-Vatikan u l-Istat ta' Israel jeżisti 'Fundamental Agreement', imma li għadu mhux ratifikat mill-Knesset, il-parlament Israeljan. Sa issa l-moviment tagħna bejn Territorji Palestinjani u Israel (ħu l-eżempju ta' vjaġġ ta' 8 km minn Betleħem għal Ġerusalemm) għadu possibbli, b'xi diffikultajiet xi kultant. X'se jiġri fil-ġejjieni ma nafux. Imma hawnhekk drajna ngħixu l-preżent, bit-tama li l-Mulej irattab il-qlub għal ġejjieni aħjar li fih iż-żewġ popli jitgħallmu li ma jistgħux jeskludu wieħed lill-ieħor f'din l-Art Imqaddsa għal-Lhud, l-Insara u l-Musulmani. 4 $ L-ART IMQADDSA '$' LULJU - SETTEMBRU 2008