Id-diskors li għamel il-Patri Jekk qatt kien hawn belt fil-Kristjaneżmu li kienet imwaqqfa b'ċerimonja daqshekk solenni, b'daqshekk devozzjoni mill-qalb, b'ferħ universali mill-poplu kollu, min-nies kollha, din tinsab hawn miegħi f'dan il-ħin biex tagħti bidu għal dan it-twaqqif. Illustris- simu u Reverendissimu Monsinjur, illustri u mill- wisq reverendi qaddisa ta' dan il-Kulleġġ, ġenerużi kavallieri, mill-wisq nobbli li qegħdin tisimgħuni, fuq kull meritu ieħor qed nibdew iċ-ċerimonja solenni, bl-aktar mod devot, u bl-applaws universali tal-ġnus kollha tal-Kristjanità: imbagħad għax aħna nisperaw fil-Ħniena Mqaddsa, li hija mhux biss fidi mistrieħa fir-Reliġjon Ġerosolimitana u fortizza żgura tal-gżira ta' Malta, iżda wkoll tarka ta' Sqallija, kenn tal-Ital- ja, ostaklu għall-infidili, eżaltazzjoni u glorja ta' kull isem Kristjan. Jiena, sinjuri, m'iniex profeta, lanqas iben ta' pro- feta, iżda minn dak li denjament nista' nispira ruħi minnu, li tiegħu jiena strument, fuq kollox anki jekk ma jixraqlix, jidhirli li wieħed ma jistax ma jaddattax għal din il-belt il-ġdida dak li kien kiteb l-ogħla pro- feta fis-Salm, mill-kantiku ta' Sion, għax jien nemmen li (dan il-profeta) kellu għajnejh aktar lejn is-sema milli lejn l-art, 'fundamenta eius in Montibus sanc- tis' 'is-sisien tiegħu fuq l-iġbliet (muntanji) qaddisa', fuq l-iġbliet qaddisa ser ikunu s-sisien tal-bliet kun- tenti tiegħu; diġà qed taraw, semmiegħa, issa qegħdin 'hawn biex inwaqqfu l-belt il-ġdida fuq dawn l-iġbliet qaddisa. Għalhekk inġbarna f'din in-naħa u f'dan il- post b'tant nies u b'daqshekk ġemgħa kbira u b'tant ferħ, u għalhekk ġew imqiegħda daqshekk bandieri fuq il-qċaċet ta' dawn l-iġbliet; immarkati ir-raddiet, innotati l-bibien, iddisinjati l-balwardi u s-swar, ip- preparati l-ħitan, is-sisien u l-ġebla tax-xewka, li rridu ngħidu, hija mmarkata b'salib tat-tmien ponot. Għal din ir-raġuni, ġiet imqiegħda l-grabja u dawn it-tined f'din il-muntanja daqshekk importanti, f'dan il-post xemxi u ta' mistrieħ, fejn fl-ogħla preżenza tal- Prinċep u Gran Mastru, l-isqfijiet, il-Gran Prijuri, u b'daqstant prelati, u tant qaddisin illustri u ta' qassisin qaddisa; u kif mistenni għannejna lil Alla t-tifħir xi- eraq, u fuq dan artal abjad, ġie ċċelebrat is-sagrifiċċju veru tal-ġisem u d-demm ta' Dak, illi għall-ħniena Ħarġa Speċjali: Festa Santu Wistin 2016 ki ISX SN Agostinjan Pelo Angosciola fiċ-ċerimonja tat-tqegħid tal-Ewwel Ġebla tal-Belt Valletta' tiegħu, aħna salvi. F'dawn il-mumenti qaddisa rridu nibnu fejn noqogħdu. Qaddisa fil-veru sens, għaliex imsaffa mir-riti profani tal-idolatrija, permezz tal-predika- zzjoni mill-istess rażul (appostlu) ta' Kristu. Dawn kienu ġew imqaddsa diġà, bejn wieħed.m ieħor, ak- tar minn elf u ħames mitt sena ilu. Bil-veru kult ta' Alla, bil-vera reliġjon li bħalma tafu, o mgħallma tat- Teoloġija, il-gżira ta' Malta kienet waħda mill-ewwel — artijiet li laqgħet il-kelma tal-Bxara t-Tajba u l-Fidi 7 ta' Kristu, fostil-gżejjer kollha, fost il-provinċji kollha tal-Ewropa. Huma mqaddsa dawn l-għoljiet u dawn il-muntanjil Ġew imqaddsa bil-preżenza, bil-predi- kazzjoni, billi nżammu bla mittiefsa mill-Gran Mast- ru fil-knejjes kollha insara: Pawlu Appostlu, li twieled mill-ġdid fi Kristu, in-nies ta' din il-gżira, l-abitanti qodma tagħha, li kienu f'dak iż-żmien Barbari fl-ido- lorija tagħhom, għamilthom bnedmin fi Kristu, u li tagħhom ħallielhom xhieda daqshekk ta' foħrija, is- sieħeb tiegħu, Luqa, fl-istorja mqaddsa tiegħu u huwa ħa dawn l-istejjer mingħand l-Appostli: 'Barbari autem prestabant non modicum humanitatem nobis, qui etiam multis honoribus nos honoraverunt et navi- gantibus imperverunt que necessaria erant'. (In-nies) Barbari wrewna ħniena mhux tas-soltu, u li wkoll taw-. na ġieħ b'ħafna rigali u qabel ma salpajna tawna dak li kellna bżonn lgħal matul is-safraf'. Qaddishom dawn l-muntanji u dawn il-widien l-Appostlu, kemm bil- mixi tiegħu, kemm bil-pali ta' saqajh, u l-għemejjel qaddisa tiegħu baqgħu mitbugħa fil-ġebel sal-ġurnata tal-lum. Inti diġà qaddisthom dawn l-iġbla u dawn l-għoljiet permezz tal-mirakli tiegħek u speċjalment bdak il-kbir li għadu magħna sal-lum: li neħħejt is- semm minn kull serpent ħajjen minn kull xitla ta' ħsara permezz ta' dik il-gidma mal-laħam qaddis u safi tiegħek. Xorti dik li hawn naraw tfal jiċċajtaw mas-sriep velenużi, mal-lifgħat u mal-aktar sriep. terribbli li wieħed jista' jsib, u dan iseħħ regolarment f'din il-gżira, grazzi għall-merti ta' dan il-, ħabib kbir ta' Alla. Dwar dan kien diġà ħabbar 4 i magħruf Profeta Isaija: ' Delectabitur 'It-tarbija tal-ħalib titliegħeb fuq il-bejta tal-lifgħa, u t-tifel il-miftum fl-għar tas- serpent': Hawn ma hawnx periklu, lanqas biża' ta' xejn mill-pjanti tal-elebero, taċ-cicuta, tal-aconitum, tat-taffo, tan-napello, u minn kull xitla oħra li toqtol jew tagħmel il-ħsara. Kull annimal, kull xitla u l-ikel hawn huwa żgur, u l-għalf li l-annimali jieklu, jieħdu gost bih. F'naħiet oħra tad-dinja, li jinsabu taħt klima differenti, hemm jinsab it-tossiku, ħlief f'din il-gżira, dan ma hux tossiku, is-semm ma hux semm, il-mik- robu ma jmarradx, il-mewt ma toqtolx. Dan għaliex din il-gżira ġiet imqaddsa b'dawn l-għoljiet, u f'dawn l-iġbla kkonsagrati b'tant demm ta' kavallieri għat- tixrid tal-Fidi Mqaddsa, għas-saħħa tal-veru Din, u tal-Kristjaneżmu kollu. Dawn il-kavalieri kienu tant piji u denji u mhux l-inqas ħielsa fil-persuna u fil- ħajja tagħhom. F'din il-ġurnata hawn dawn il-ħitan u dan il-ġebel qaddis imfarrak, li qed jagħtu xhieda glorjuża u ċara (ta' dan kollu). Dawn kienu żgur iġbliet qaddisa u ser isiru aktar qaddisa meta jitqa- ddsu mill-abitanti bl-innoċenza u bir-reliġjon, bil- qdusija, bid-devozzjoni, bil-ħajja tajba, bil-ġustizzja universali, li jagħtu lil kull wieħed u waħda minna dak kollu li għandna bżonn. Ejjew qawwiet onorabbli tal- insara kollha flimkien fiha ħalli tifhmu għaliex hija mxebbħa mill-Iskrittura Mqaddsa mal-iġbliet ta' Alla, kif kiteb il-profeta, 'iustitia sua sicut Montes Dei', 'il- ħaqq tiegħu huwa bħall-iġbla ta' Alla'. U mhux l-inqas imqaddsa, jiġifieri fil-ħarsien tal-anġli, fil-protezzjoni ta' Kristu u tal-qaddisin tiegħu, se jkunu s-sisien, l- istabbiltà u l-fermezza ta' din il-belt il-ġdida. Fuq kollox, minħabba s-sublimità u minħabba l-kobor tagħhom, il-ktieb divin qed issejħilhom iġbla. Kif ma tistax ma tiftakarx, missirijiet tat-Teoloġija, f'dak. li hemm miktub fis-Salm, 'Montes in circuitu eius id est Angeli et Dominus in circuitu populi sui'- 'il-muntanji ta' madwaru huma l-anġli u l-Mulej jin- sab.madwar il-poplu tiegħu'. Iżda s-sentenza l-aktar awtorevoli li tgħodd għal din il-belt ġdida, li issa ser nagħtu l-bidu tagħha, hija dik tal-Profeta Isaija: 'Urbs fortitudinis nostra Svon, Salvator, ponetur in ea, ma- nus ac antemurale' 'Belt ta' qawwa hija Sion tagħna, il-Feddej qiegħed fis-swar u l-balwardi' Hawn hija l-ġebla tas-sisien, hawn hija l-ġebla tax-xewka, Kristu Ġesu', li fuqu ser tkun mibnija u mwaqqfa llum il- belt Kristjana, jiġifieri kull ġemgħa qaddisa u fidila, constructa crescit in Templum Sanctum in Domino' — 'Sies ieħor ħaddieħor ma jista' jqiegħed, ħlief dak li diġà ġie mqiegħed, jiġifieri Ġesu' Kristu, u fuq din il- ġebla tax-xewka, Ġesu' Kristu, li fuqha titla' l-binja kollha, jikber f'maqdes qaddis fil-Mulej'. Intom iġbliet qaddisa ser tkunu sewwa sew is-sisien ta' din il-belt glorjuża. Ser iħobbu aktar lil Alla l-bibien tiegħek, u s-swar tiegħek u l-imrammi (hotels) tiegħek (ser iħobbu 'l Alla) aktar minn kull dar oħra tal-Krist- janità. 'Diligit D(o)m(injus portas Svon super Omnia tabernacula lacob' — 'Il-Mulej ħabb il-bibien ta' Sion iktar mit-tined kollha ta' Ġakobb' li jfisser li meta l- kavallieri tiegħek, is-suldati tiegħek, jiġu joqogħdu fik, b'dak il-pudur, bdik is-safa, b'dik il-qdusija, b'dak professjoni tagħkom, meta jimitaw il-fatti erojċi tal- missirijiet veri tagħkom u l-fundaturi jintelqu biex iservu lil Alla fis-sliem, bit-talb, bl-ospitalità u bl-opri l-oħra tal-ħniena, u fil-gwerra minnufih jaqbdu x- xabla f'idejhom u volontarjament jagħtu demmhom u ħajjithom għad-difiża u l-konservazzjoni tal-Fidi Mqaddsa ta' Kristu u tar-Reliġjon tagħhom kontra l- infidili. O kemm fama glorjuża, o kemm hija għajta ta' foħrija s-siegħa tiegħek belt ta' Alla universali. 'Gloriosa dicta sunt de te Civitas Dei' 'Ħwejjeġ ta' ġieħ jingħadu dwarek ja belt ta' Alla' mal-Italja kollha, ma' Franza kollha, ma' Spanja kollha, mal-Ewropa kollha, anzi mal-Punent kollu, u mal-partijiet kollha tal-Lvant u tan-Nofsinhar u tat-Tramuntana. U fuq xejn aktar ma jitkellmu ħlief dwar il-prova kbira, ikbar minn kull prova umana, illi għamlu l-fundaturi tiegħek, u n-nies tal-gżira b'daqshekk stagħġib kbir mill-ġnus kollha, (meta ġġieldu) kontra l-għedewwa tal-isem ta' Kristu u għall-glorja ta' Alla, għall-eżaltazzjoni ta' dan l-Imqaddes Din u tal-kbir San Ġwann l-Għammiedi. Ta' dan kollu, (il-ġnus kollha) jgħidu, is-Sinjur iżomm tifkiriet dejjiema ta' Rahab Ġerusalimitana, shom tal-qedem, mill-ewwel proġenituri tagħkom, meta kontu f'Ġerusalemm minfejn intom bdejtu. Ma hu ser ninsa qatt dawk il-ħidmiet kbar u glorjużi magħmula minkom għall-imħabba ta' Alla kontra s-suldati tal-Infidili, tal-midinbin Babiloniżi. Għall- istmerrija tiegħek, it-Torok kienu ġew imġiegħla, jgħarrfu u jistqarru, minħabba l-qlubija tagħkom, il-qawwa kbira t'Alla. scientium me' (Salm 86, 1) - 'fost dawk li jafuni, in- semmi lil Rahab u lill-Babiloniżi' Hawn int ja belt if- fortunata, il-miġemgħa kbira ta' popli li ġejjin ġewwa fik b'daqshekk qawwa biex jgħixu fik. Il-fjur tal-aktar familji meqjuma fost il-ġnus magħrufa li hawn taħt is-sema (qed ifittxu) biex joqogħdu fi ħdanek. Parroċċa Santu Wistin, Valletta ma huma ser jistħu jagħżluk bħala arthom. Mill-Ital- ja, minn Franza, minn Spanja, mill-Ġermanja, mill- Ingilterra, minn Provanza, mill-Alvernja, minn Kas- tilja, minn Aragona, minn Katalonja, mill-Portugall, mill-inħawi kollha tal-Kristjaneżmu jibagħtu lit-tfal tagħhom, l-aktar nobbli u l-aktar illustri. Mill-ibgħad u l-aktar slaten imbiegħda jridu jsiru (abitanti) tiegħek u int tilqagħhom bdinjità u huma jagħtuk il- foħrija. Kemm jekk Griegi, kemm jekk Latini, kemm jekk Lhud, kemm Mori, kemm Xiti, kemm Indjani, kemm Suwed (Etjopiċi), xi tifħir, u aktar tifħir ser jin- stema' 'l quddiem, f'kull idjoma u ilsien il-bniedem. (Tifħir ser jinstema' minn) dawk li jqimu lil Kristu u jħalluh jaħkimhom, kull wieħed skont il-grad tiegħu u kemm minn dawk li huma ħodor (jiġifieri krimi- nali) u dawk li huma infidili u jmorru biex iservu ta' ilsira bil-katina għall-akbar maħfra u glorja tal-isem Kristjan. Isimgħu sinjuri, kif jgħid ċar il-Profeta, 'Ecce Alienigene, et Tirus et Populus Ethiopum hii fuerunt illic'- 'Araw il-Filistej, il-Poplu ta' Tir u tal- Etjopja huma kienu diġà hawnhekk' u biex il-belt ir- jali ma taqax fid-dlam u fl-enigma qaddisa, jingħad li saret grazzja speċjali mal-qaddisa Sion, biex il-bennej tagħha, ikun it-tifel tagħha. Dak Alla l-Għoli li waqaf ġewwa fik sar bniedem, u minn dan meritatament kull wieħed jibqa' mbellah, u kif jgħid hawn l-ikbar profeta, 'Non qluijd Svon dicet homo et homo natus est in ea, et ipse fundabit eam altisslimus/'— 'mhux kif jingħad dwar Sion, dak u l-ieħor twieled fiha, għax dak li l-aktar għoli ser iwaqqafha'. Dan ser iseħħ fil-merti ta' dak il-Mulej għoli ħafna li jagħtina l-ħobż, u lilek iħallik tarah fil-forma tal-ħobż, u dan Kristu Alla, li fl-isem tiegħu llum, diġà ġie jgħix fik fis-Sagrament Imqaddes tal-Ewkaristija. Għal darba oħra, enigma ser ikun l-isem tiegħek għad-dinja, għaliex minn ras il-fundaturi tiegħek joħroġ ismek, Valletta. Anki jekk int imkabbra, xorta tixtieq il-maħfra għaliex qatt ma kien hawn widien mingħajr iġbliet u iġbliet mingħajr Għalhekk din il-muntanja ser tkun irjali minħabba l-virtujiet għoljin li jridu jsaltnu fiha u tilħaqhom billi tinżel fil-qiegħ nett tal-umiltà li hija t- triq għall-virtujiet l-oħra kollha. isem tal-ewwel fundatur tiegħek, tal-prinċpijiet koll- ha tiegħek, tal-pijissimu u santissimu missier Piju V li hu l-ogħla qassis, tal-qatt mirbuħ Imperatur Awgustu, Massimiljanu, tal-Kristjaneżmu u kbir ħafna, Karlu, ir-Re l-ġdid ta' Franza, tal-qawwi ħafna u Kattoliku, ir-Re Filippu tal-Awstrija, sinjur ta' Spanja u ta' tant slaten Kbar, ir-Re l-aktar seren u l-aktar religjuż tal- Portugall, Bastjan, li jaqgħu taħtu tant gżejjer u xtut imbiegħda u li fi żmienu bdew il-ħakmiet fuqhom u kellhom l-isbaħ xewqat, u ta' dawk il-personalitajiet kollha magħrufa — li sabu ruħhom fit-twaqqif tat- tifkira dejjiema fil-ġrajjiet, u l-annali tal-popli kollha, tal-qawwiet kollha li hawn fid-dinja llum. 'Dominus narrabit in scripturis populorum et principium horum qui fuerunt mea'- 'Il-Mulej ser jitkellem fi ktieb il-popli) u tal-prinċipjiet tagħhom, għaliex huma kienu tiegħi. — Qum belt rebbieħa, fittxu tellgħu s-swar u fil-postijiet kollha tiegħek tkun ferħana u ferrieħa, għaliex dawn in-nies li ġejjin jgħixu fik ser ikunu dejjem miżmuma 'l bogħod minn kull riżq ħażin, imsaffija minn kull biża, ikollhom il-ħarsien u jimtlew b'ferħ. veru; 'si- cut laetantium omnium habitatio est in te'— 'għaliex kull ferħ jinsab ġewwa fik'. Hekk ser nixtiequ u hekk ser nitolbu, O Alla ta' dejjem, o kbir Alla għal din il- belt ġdida ta' Valletta, tal-gżira ta' Malta li mil-lum — bdejna nibnu u li fiha qed jitqiegħed; fl-isem qaddis tiegħek, Missier ta' kull qawwa, għajn ta' kull qdusija, ħarisha għall-dejjem bil-qawwa tiegħek minn kull 7 qawwa tal-għadu. Iben il-waħdieni ta' Alla, kelma mnissla, żommha għal dejjem fil-liġi qaddisa tiegħek. Id-difensur Ruħ il-Qodos (Spirtu s-Santu Paraklitu) — għinha dejjem bil-grazzja kbira tiegħek. —— Trinità Qaddisa Mweġgħa minna lkoll f'Alla wieħed, li fl-idejn qaddisa tiegħu ġraw dawn il-ġrajjiet, tin- sab ix-xorti ta' kulħadd, kemm dik tajba u kemm dik ħażina, li għall-iċken tegħmiża tiegħu, tobdi s-sema u l-elementi kollha li llum huma mistennija jagħtu l- istilel twajba, aspetti ta' ferħ, influssi li jġibu s-saħħa f'dan il-bidu tat-twaqqif ta' din il-belt il-ġdida. Safja Omm Alla, l-avukata tagħna, Ġwanni u Pawlu, pa- truni u protetturi ta' din ir-Reliġjon, u f'din il-gżira kunu propizji u favorevoli issa u dejjem għal din — l-art u dan il-post, u għall-fundaturi u għan-nies ta' din l-art, u għall-verità kollha u tas-suċċessuri tagħhom. Għalhekk permezz tal-favur li ġej minn dik il-meqjuma Maestà Divina, il-belt ta' Valletta tkun b'hekk imkabbra b'mod illi qatt ma tista' tiċkien jew jinqala' minn fuq l-art tagħha dak li huwa kollox, (jiġifieri) l-meqjuma bandiera bis-Salib Imqaddes u safi tat-tmiem ponot, ilsna tan-nar jaħarqu ta' Alla, Anġli qawwija ħafna, li mill-ogħla providenza qad- disa kontu ħadtu bħala xorti l-ħarsien u l-għassa ta' din il-belt il-ġdida. Ejjew, ejjew f'din is-siegħa biex tieħdu pussess tagħha. Ibdew issa u ħuduha taħt il- ħarsien u l-protezzjoni tagħkom. Ħarsuha intom, bl-għajnuna spiritwali tagħkom mill-okkult, mill- periklu moħbi tal-avversarji. Iġġieldu għaliha u għan- nies tagħha fil-bżonnijiet kbar tagħhom kontra l-għedewwa ta' Kristu. Żommuha ħielsa l u rebbieħa sakemm jibqgħu ż-żminijiet fil-grazzja ta' Alla u l-glorja dejjiema 8K) ZoBF tiegħu, fil-foħrija (unur) ta' San Ġwann u fil-fama de- jjiema tal-Kristjaneżmu kollu u 'dicat orlemu)s popu- lus cum cordi ascenso; Amen' — 'Ejjew nitolbu għall- poplu bqalbna merfugħa 'l fuq; Hekk Ikun'. Maqlub għall-Malti minn Dr. Simon Mercieca B.A., B.A. (Hons.), M.A., D.E.A., (Sorb.). l Il-kwotazzjonijiet mit-testi Bibliċi tħallew bil-Latin. Fil-fatt kienu bil-Latin meta t-test tal-prietka kien bit- Taljan. Għalhekk dawn il-kwotazzjonijiet tħallew fit- test bil-Latin u ħdejhom saret traduzzjoni bil-Malti. Dak li huwa interessanti f'dawn il-kwotazzjonijiet minn Agnosciola hija li dawn il-kwotazzjonijiet ittieħdu minn Bibbja Mozarabika. Jekk din il-Bibbja kinitx miktuba bl-Għarbi jew bil-Latin ma nafux. Dan ixejjen kull diskors illi normalment nisimgħu li din il-gwerra bejn l-Islam u l-Kristjaneżmu ġabet magħha xi preġudizzju f'Malta kontra l-kultura Għarbija. F'Malta, l-Insara kienu ta' kultura Għarbija u dan ma kienx biss rifless fl-ilsien użat, iżda wkoll fuq kif kienet imħaddna r-reliġjon fil-gżira. Ir- reliġjon kienet bħal dik tal-Għarab l-oħra Insara. Din il-kultura kienet għadha qawwija meta twaqqfet il- Belt Valletta u kienet is-sors li uża Patri Agnosciola. Wieħed irid jiftakar, illi meta twaqqfet il-Belt Val- letta, il-Kattoliċi kienu għadhom ma kellhomx Bib- bja waħda komuni, iżda kulħadd kien għadu jagħmel użu mill-bibbji tiegħu. Agnosciola jidher illi rrispetta din ir-realtà u meta kien f'Malta għamel użu mill- Bibbja li f'dik il-ħabta tidher li kienet l-aktar waħda wżata f'din il-gżira, jiġifieri dik Mozarabika. Il-mod kif inhuma kkwotati jagħtina serjament x'naħsbuli dawn il-kwotazzjonijiet bil-Latin ma kienu xejn għajr traduzzjoni mit-test Għarbi tal-Bibbja Mozarabika.