Il-Kappella ta' Santa Ċeċilja Din il-kappella, ġawrha ta' Għawdex, tinsab sewwasew fi Sqaq il-Merkanti , illum magħruf bħala Trejqet il-Ħeliport, inti u ħiereġ mill-ħeliport tkun fuq il-lemin tigħek. Jekk tasal bil-baħar, int u tiela mill-Imġarr tkun fuq ix-xellug tiegħek, kważi faċċata ta l-istabbiliment Aktarx li ma tarahiex ma' l-ewwel daqqa ta' għajn. Faċilment tista' taħsibha karma mdaqqsa f'għalqa. ħdejha jiddomina u għalhekk parzjalment ineħħl l-attenzjoni minn fuqha t-torri ta' Santa Ċilja, mibni fl-1613. Din il-kamra m'hix għajr il-kappella — l-eqdem kappella li għadha wieqfa f' Għawdex fl-istat originali tagħha. Il-bidu tal-kappella Santa Ċeċilja hi qaddisa li qajla nafu dwarha . Il-kult lejha beda f'Ruma fis-seklu ħamsa meta nbniet kappella f'ġieħha . Il-kult xtered bħal leħħa ta' berqa l-aktar minħabba r-rakkont tat-tbatijiet kbar li minnhom għaddiet , rakkont imsejjah Il- Passjoni ta' Santa Ċeċilja. F'dan ir-rakkont , li m'hux awtentiku, Santa Ċeċilja hi eżaltata bħala l-eżempju perfett ta' mara nisranija. ħaddnet il- verġinita' u mietet martri għal Kristu. Pertess li l-imsemmija passjoni tgħid li kienet tgħaddi ħinha tkanta lil Alla f'qalbha, mis-seklu sittax 'il- quddiem saret il-patruna tal-mużiċisti. Dwar. il-bidu tal-kappella f'Għawdex qajla nafu. Kienet l-unika dedikata lil din il-qaddisa li kienet wieqfa fil-gżira . Ma tissemmiex fil-Vista Apostolika ta' Pietru Dusina ta' l-1575. Wisq probabbli tant kienet fi stat medjokri li lanqas kellha xejn x'jindika li kienet kappella u għalhekk ebda viżitatur ma ndenja jagħmlilha żjara.. Mhux l-ewwel darba li ġara hekk. L-ewwel darba li niltaqgħu magħha hi fil-Vista Pastorali ta' l-Isqof Baldassar Cagliares ta' l-1615. Il-kappella kienet reġgħet ħadet forma minħabba l-interess ta' ċertu Paskal Muscat li kien joqgħod fl-inħawwi u li kien ukoll devot kbir ta' Santa Ċeċilja . Kien qiegħed jieħu ħsiebha kemm seta' fil-faqar tiegħu u kien ukoll qiegħed iħallas qassis biex nhar il-festa, li taħbat fit-22 ta' Novembru, jagħmel quddiesa fil-kappella. Arkivju Episkopali ta' Għawdex (AEG) Visitatio Pastoralis (1615)40 r) Kellha artal tal-ġebel u mal-ħajt kien hemm imdendel kurċifiss. Kellha wkoll bibien ta' l-injam iżda dawn kienu bla serratura u għalhekk kulħadd seta' jidħol fiha xħin ifettillu.. Intwiriet ix-xewqa lill-benefattur tal-kappella ħalli jagħmel mill-aħjar li jista' biex jipprovdi xi ħaġa ħalli l-ewwilnett, isiru xi tiswijiet meħtieġa fl-istrutturaġ; it-tieni, biex issir serratura ħalli l-bibien jinżammu magħluqa, u t-tielet biex jipprovdi l-affarijiet meħtieġa għaċ-ċelebrazzjoni tal-quddiesa. Sakemm jagħmel dan kollu , ma kellhiex terġa' ssir quddiesa fiha. Titjieb il-qagħda tagħha Fl-1613, Il-Kmandant ta' Artillerija tal-Kavallieri ta' San Ġwann , Bernardo Macedonja bena torri maħemb il-kappella. Minkejja li għaddew mijiet ta' snin, l-arma tiegħu għadha tiddomina sal-lum fuq il-bieb li jħares lejn Nofsinhar . It-torri ssejjaħ ta' Santa Ċilja minħabba l-kappella, għax Ċilja m'hix għajr il-kelma propja bil-Malti għal Santa Ċeċilja. Iktar 'il-quddiem minħabba dan it-torri sar possibli li jwasslu messaġġi min-Nofsinhar ta' Għawdex sat-Tramuntana tal-gżira fi ftit minuti . Infatti minn fuq il-bejt ta' dan it-torri tidher tajjeb it-Tramuntana ta' Ven'dome fil-bajja tar-Ramla u t-Torri ta' Mġarr ix-Xini Minn Mġarr setgħu mbagħad jikkomunikaw ma' Kemmuna. Kien aktarx il-bini ta' dan it-torri li ta ħajja ġdida lill-kappella . Meta l-Isqof reġa' żarha fl-1630(cf. AEE, VP(i630) 42) sabha fil-fatt f'qagħda tajba ħafna. Minħabba l-interess kontinwu ta' Paskal Muscat, il-kappella żdidulha d-devoti u allura l-benefatturi . L-artal , li hu deskritt bħala antic ħafna, kellu terħa ħamra fuqu u kien hemm ukoll il-gandlieri u affarijiet oħra. Mill-istess vista nafu wkoll li quddiem il-kappella kien hemm zuntier Ġorġ Farruġia, il- prokuratur tal-knejjes tal-kampanja, kellu jaħseb biex jixtri kurċifis u lumpier u jara li l-bieb ikun jingħalaq sew bis-serratura. Sas-sena 1635, Paskal Muscat milli jidher miet. Minkejja li kien ħalla lill-kappella renta ta' sitt irbiegħi fis-sena biex tku iċċelebrata l-festa (cf. AEF. VP(1635) 12v), miegħu mietet ukoll kull tama li l-kappella terġa' tieħu r-ruħ. Fl-1635, il-kappella nstabet fi stat ħażin u baqgħet sejra dejjem lura. Meta l-Isqof żarha mill-ġdid fl-1644 tant sabha f'kundizzjoni mwiegħra li ma kellu xejn x'jagħmel għajr li jipprofanaha , jiġifieri li fiha ma setgħux Kappella Sempliċi Minkejja li ilha numru daqstant kbir ta' snin li kienet ipprofanata, il-kappella għadha wieqfa. Il-binja tneħħli s-saqaf kemmxejn imżerżaq tagħha, għandha forma kubika mill-iktar sempliċi. Sempliċi wkoll, iżda proporżjonata ħafna hi il-faċċata li għandha bieb rettangulari u baxx sormontat minn tieqa żgħira retangulari wkoll. Biex tidħol ġewwa wieħed irid jinżel tliet tarġiet. L-intern tal-knisja, mis-seba' metri kwadri, hu mqassam f'erba' ndani bi tliet arkati li jispiċċaw kemmxejn ippuntati u ħerġin minn mal-ħajt. Il-faċċata u ħajt ieħor tagħha huma mibnija minn ġebel munġur, bħal tal-ħitan tas- sejjieħ u mqiegħed f'postu bit-tajn. Fuq il-ħajt li jħares lejn il-bieb hemm tieqa rettangulari oħra biex jidħol kemmxejn dawl ġewwa. Il-kappella tixhed li kienet imtellgħa minn arkitett imħarreġ. In-naħħa ta' wara għandha Għaqda Mużikali San Ġużepp karma rettangulari mibnija iktar tard u li kieniet naturalment isservi ta' sagristija. Hi ezempju perfett ta' sempliċita' medjevali.. 353 sena ta' abbandun Għaddew 353 sena minn meta l-Isqof Mikiel Balaguer de Camarassa ipprofana l-kappella ta' Santa Ċeċilja . Iżda donnu li Santa Ċeċilja din il-kappella tridha tibqa'. Għax m'hix ċajta li wara tliet sekli u nofs ta' abbandun din il- kappella għadha wieqfa f'postha. Tul dawn is-snin il-kappella ġieli ntużat għal skopijiet oħra. Inżammu fiha l-għodod tar- raba' tal-bdiewa ta' dawk l-inħawi, iddaħħlu fiha l-bhejjem biex jiskennu mis-sħana tas- sajf, kien maħżun fiha kull xorta ta' għalf tal- bhejjem. . Jista' jkun li tul dan iż-żmien ġieli ssewwiet. U min jaf kif din il-kappella spiċċat f'idejn il- propritarji tar-raba' li hemm imiss magħha. Xi snin ilu l-Kurja ta' Għawdex kienet dbiet it-trattattivi mal-propretarju biex jgħaddi din il-kappella lill-Knisja u ta' dan twiegħed rikompens mill-iktar xieraq . Iżda minkejja li min kien responsabbli għamillu l-ilma jiżfen biex jikkonċedi dan it-trasferiment baqa' ma SATX. F'ġurnal lokali tal-31 ta' Marżu 1994 ingħad li issa s-sid miet u l-kappella ta' Santa Ċeċilja għaddiet f'idejn il-werrieta . Aktarx li t- trasferiment tagħħa lill-awtoritajjet li jistgħu jirriestawrawha sar oktar diffiċli u d-destin tagħha hu issa f'idejn il-maltemt u vibrazzjoni kreata mill-ħelikopter hu u jillandja Għawdex. Nota- Bil-kortesija ta' l-awtur , l- istoriku Mons Joseph Bezzina ġie stampat dan l-artikluu t-tama tagħna hi li xi awtorita' għad tirrimedja biex din il-Kappella, Ġawra antika i ta' Għajnsielem, għad tiġi restawrata kX bħal ma ġew restawrati tant bini antik ieħor.