Mitt Sena Ħidma, Kisbiet, d Flimkien Lejn il-Futur Għaqda Mużikali Sant' Elena A.D.1919, Birkirkara ) Festa 2019 Tagħrif fuq Ignatio Sammut wieħed mill-fundaturi tal-każin tal-Bagri Ignatio Sammut twieled fit-2 ta' April 1884. Kien il-ħdax-il wild minn tnax, li kellhom Calcedonio u Caterina neċ Mallia. Fl-24 ta' Lulju, tal-1909, iżżewweġ lil Lonza neċ Xuereb u kellhom ħamest itfal: Carmela, Maria Stella, Francesco, Giuseppe u Luigi. Romol wara 23 sena żwieġ u baqa' armel ħajtu kollha. Minn età żgħira kien wera interess u passjoni lejn il-mużika. Għall-bidu kien jiffrekwenta l-Banda Duke of Connaught, magħrufa aħjar bħala Tal-Għama, iżda maż-żmien kien wieħed mill-fundaturi tal-każin tal-Banda St. Elena, jew kif inhu aktar magħruf bħala Tal-Bagri. Minn rakkonti li ġbart mingħand bintu Maria Stella Sammut f'Awwissu tal-2009, meta kellha 89 sena nsibu dan: 'Missieri kien studja l-mużika ma' Nani u Diacono. Kien idoqq il-kurunetta u spiċċa mar ukoll l-Italja wara li kiteb operetta bl- isem ta' La Neutralità d'Italia. Kienu ppreżentawh bi tliet midalji -— waħda tad-deheb, l-oħra tal-fidda u l-aħħar waħda tal-bronż, kif ukoll ċertifikat. Kien ukoll wieħed mill-fundaturi u surmast mal-każin tal- Bagri. Beda jgħallem lill-allievi, li kienu jiġu d-dar tagħna fi Triq Kostantinu. Kellna sala kbira bil-pjanu, u lil min jgħallmu l-mużika, lil min il-pjanu, il-mandolina u l-istrumenti kważi kollha. Niftakar li fid-dar kellna mandolini, kitarri, pianolas, flawtijiet… kollox għall-banda. U l-għafsa ta' qalb li kellu kienet li mit-tliet subien ħuti, ħadd ma ried jaf bil-mużika. Dak iż-żmien, il-każini tal-banda kienu l-postijiet għall-mogħdija taż-żmien tal-irġiel. Ma' missieri, jaħdmu bla heda, niftakar lil Ġanni Arnellu u lil Wiġi Prisu. Okkażjoni li żejnet lil Birkirkara kienet meta l-bandisti tad-Duke of Connaught żanżnu l-uniformi tad-Duka għall-ewwel darba. Kienet uniformi sabiħa mmens. Aħna konna mistednin, għax għalkemm missieri kien surmast mal-każin tal-Bagri, kien maħbub u mfittex għal ħafna. pariri. Terġa' dak iż-żmien ma kienx hawn il- pika li żviluppat fl- aħħar snin, tant li meta miet missieri, kien : akkumpanjat miż-żewġ baned. Sabiħa wkoll, u kienet ġrajja ta' ferħ kbir. għal missieri, meta — fil-karnival, il-bandisti tal- Bagri kienu libsu ta' Indjani u rebħu l-ewwel post. Kienu żżejnu b'imsielet magħmulin mit-tappini tal-fliexken tal-luminata li kienu ilhom żmien twil ifaddlu. Imbagħad kien ħa lill-bandisti għall-ewwel darba jdoqqu Tunes. Lill-każin kien tah saħħtu. Għallem lil bosta mużiċisti u kieku qatt, f'Milied, ingħata xi ħaġa. Mhux għax kien jippretendi, iżda għax kien sar jaf li ħaddieħor kien jingħata. ' Iżda min kien fil-verità Ignatio u x'kien jagħmel) Tkompli tirrakkonta Maria Stella: 'Missieri kien jaħdem it-tabelli tal-ħwienet. Darba ħadem waħda indurata għal sinjur minn Tas-Sliema. Fuq in-naħa ta' barra tagħha kienet miksija bi ħġieġa. Kien jgħaddi mit-triq ta' ħdejn l-Oratorju, biex iqassar. Miegħu kellu jgħinu raġel ieħor, Kelinu Sufinu. Meta waslu għand is-sinjur, dan ħareġ u ħares fiss lejha. Il- ħġieġa xxaqqet. Missieri beka għal dan il-fatt, iżda s-sinjur ġiegħlu jtellagħha f'postha għax qallu li kien hu li qasamha, b'għajnejh. Mitt Sena Ħidma, Kisbiet, d Flimkien Lejn il-Futur Xħin ġie d-dar u rrakkonta x'kien ġara lil ommi, din bdiet tixher ukoll u beżgħet li issa jiġri xi ħaġa lil missieri. Tabilħaqq hekk ġara. Dam marid tliet xhur.' U x'kien li Ignatio telaq bil-familja minn Bwieraq7 'Fil-Bwieraq, fejn konna noqogħdu, kien hemm ħafna nies poġġuti. Minħabba ġlieda li nqalgħet bejn ommi u mara oħra, kellna nitilqu mid-dar u morna fi Triq Imsida. Fit-triq kien joħroġ Wiġi l-Bumbisk b'xadina. Kien joqgħod ibandalha. Ix-xadina hi annimal pastaż. Darba ommi kienet dieħla d-dar u Wiġi ħareġ lil din l-imbierka xadina, li bdiet tagħmel mossi psataż quddiemha. Ommi tatu tagħjira mill-kbar, li ma stenniex. Niftakarha fl-aħħar tgħidlu: Ara ma tħarisx lejn wiċċi, ja maħmuġ. ' Ħarġu bosta rġiel mill-każin tal-Bagri u qalulha: 'Lonz, ibqa' sejra' għax kienu jafu li dan Wiġi kien jagħti fastidju lin-nies. Imbagħad darba, ħabiba ta' Wiġi qalet lil ommi: 'Ara, tridha tas-sinjura.' Ommi, li qajla kont taraha fit-triq, għamlet għamla għaliha, tatha xebgħa u qaċċtitilha widintha bil-misluta li kellha mdendla. Ittellgħu l-Qorti, iżda ommi ma weħlet xejn, għax l-irġiel tal-każin xehdu favur tagħha. Imbagħad qalu lil missieri, li jkun aħjar iġorr u jmur xi mkien ieħor. Fil-Bwieraq kellna dar sabiħa. Mara tal-Museum qalet lil missieri, li ħdejha kienet se toħroġ familja. Ommi niżlet tara d-dar, 189, Triq Imsida u lil missieri qaltlu li setà jieħu sodda, għax kienet se tibqa' fid-dar il-ġdida.' Allura għal dak iż-żmien, kellu skola7 'Missieri kienu 11 subien u tifla waħda. Fi żmienhom ma tantx kien hawn skola, iżda minnhom, lil missieri biss bagħtet ommi, għax hu ried li jistudja. Tant hu hekk li kien tgħallem sewwa bit-Taljan, bl-Ingliż u bil-Ġermaniż. Ħutu kollha marru jaħdmu bħala bennejja.' Ignatio miet fil-25 ta' Novembru tal-1949, fl-għomor ta' 65 sena.