ull min jgħaddi minn Triq San Ġużepp, hu u sejjer lejn ir- rawndebawt ta' Fleur de Lvs, jara fuq il-lemin, eżatt fil-kantuniera, binja imponenti li ġġib isem il- fundatur li ħallas għaliha. Dan hu l-Konservatorju Vincenzo Bugeja. Din il-binja, flimkein ma' opri oħra, saret sforz il-qalb kbira tal- filantropu il-Markiż Vincenzo Bugeja li ħalla bosta ġid biex jgħin lil min kien fil-bżonn. Iżda min kien dan Vincenzo Bugeja2 Il-ħajja ta' Bugeja kienet waħda varjegata ħafna. Per eżempju kien negozjant imma wkoll kien iħobb jilgħab il-logħob tal-azzard fil-Kasinċ ta' Monte Carlo, żewġ attivitajiet li għenuh ikabbar ġidu. Ta' min jgħid li Bugeja kien wieħed mill-ewwel azzjonisti tal-Kasinċ ta' Monte Carlo fil-Prinċipat ta' Monako li kien infetaħ fl-1856; kien investiment li ħallielu dividenti tajbin ħafna u li għalhekk għenuh jistana sew. Hawn Malta Vincenzo Bugeja għamilha kemm-il darba. ta' impreżarju tat-Teatru Manoel. Dan jurili Bugeja kien bniedem b'ħeġġa partikulari. Kien jidħol f'ħafna attivitajiet u ma kienx jaħsibha wisq biex jipprova xi ħaġa ġdida. Kien ukoll permezz tat-teatru Soċjetà Filarmonika U If AD.1964 Il-Markiżje Manoel li ltaqa' mal-mara li kellha issir martu, Anna Darbois. Omma kienet l-attriċi Camille Henoque u meta din ġiet biex tirreċta fit-teatru Malti ġabet lil bintha magħha u hekk din tal-aħħar iltaqgħet ma' Vincenzo. Tant kien qawwi dan il-karattru li jipprova kollox, li Vincenzo Bugeja anki daħal għal politika. Kien sar membru tal-Kunsill tal-Gvern l-ewwel darba wara l-elezzjoni tal- 1860 meta kien ġab 729 vot. Dak iż-żmien skont. il-Kostituzzjoni tal-1849 kienu jiġu eletti tmien membri għal dan il-Kunsill. Kienu il-membri uffiċjali kienu disgħa jw u magħhom kien jiżdied il-Gvernatur. 4 Dan kien ifisser li kull darba li kien jittieħed: vot, jekk il-fu Gvernatur għax kien ikun iridu jgħaddi kien jaf li kellu disgħa membri lif jkunu żgurt miegħu.t- Dan dejjaqi— Wr22 Buġeja — ħafna lill-membri mhux uffiċjali u li kienu jkunu eletti mill-poplu li seta' jivvota (f'dik l-elezzjoni kien hemm 3,343 li setgħu jivvotaw li minnhom kienu ħarġu jivvotaw 3,044). Għaldaqstant erbgħa mill- membri eletti għamlu petizzjoni biex dawn ikollhom xi forma ta' kontrol fuq liġijiet li kien ikollhom x'jaqsmu mal-ħajja ta' kuljum speċjalment voti fuq flus pubbliċi. £ L-erbgħa l-oħra ma qablux ma' dan u fost dawn kien hemm Vincenzo Bugeja. Bugeja kien iżomm mal- Ingliżi, kien pro-Brittaniku u għalhekk ma kienx ser jeħodha kontra l-Gvernatur u t-tmexxija tiegħu skont: il-kostituzzjoni mogħtija fl-1849, It-tieni darba li tela' fil-Kunsill tal-Gvern kien fl-1883. Dan tista' tgħid kien suċċess personali għalih għax mit-tmien membri eletti, seba' minnhom kienu ġejjin mill- Partit Anti-Riformista mmexxi minn Fortunato Mizzi. Kien biss Bugeja li rnexxielu jitla' mill-Parti Riformista f'elezzjoni li lanqas il-mexxej stess tal-partit tiegħu ma kien ġie elett. Għal darb'oħra Vincenzo Bugeja reġa' wera l-lealtà tiegħu lejn il-kolonizzatur għax ħareġ mal-Partit Riformista li kien il-partit favur il-lingwa Ingliża, u l-Imperu Ingliż. Tista' tifhem ukoll għaliex Bugeja ġie ddekorat bl-onorifiċenza ta' Kavallier tal-Garter fl-1876 minn Dwardu, Prinċep ta' Wales, meta dan għamel waqfa f'Malta fi triqtu lura mill-Indja lejn l-Ingilterra. Kien wieħed mill-Maltin għalhekk il-bini fuq pjanta tal- sostenituri assidwi tal-Ingliżi, u ta' dan l-Imperu Ingliż ried jurih Madankollu, Bugeja kien ukoll filantropu. Ried jara kif bil-ġid li kellu seta' jgħin lill-batuti tas- soċjetà. Ħaseb li tajjeb li joħloq konservatorju biex jilqa' fih bniet fqar iltiema. Wara li talab. il- permess għal din l-opra mingħand l-Arċisqof ta' Malta Mons. Gaetano Pace Forno fil-11 ta' Ġunju 1872, dan il-permess wasal erbat ijiem wara. Anki l-Papa Piju IX, waqt udjenza ma' Bugeja, ħeġġu biex ikompli bil-ħsieb li kellu. L-ostakli ma naqsux imma l-ewwel ġebla fl- aħħar tqiegħdet nhar l-20 ta' April 1876. Poġġietha mart il-Gvernatur Sir Charles Van Straubenzee. ikompli f'paġna 52 arkitett tal-Papa, il-Konti Virginion Vespignani, u dam erba' snin biex tela'. Kien fl-1880 li x-xogħol tlesta u laqa' l-ewwel ħamsin tifla fqira fit-18 ta' Mejju. Il-Konservatorju Vincenzo Bugeja kien jitmexxa mis-Sorijiet tal-Karità. Biex il- Konservatorju jkompli għaddej, Anna, mart Vincenzo Bugeja, ħasbet biex tħalli dota ta' 250,000 skud li, investiti mal-Bankiera Messrs Baring Brothers Co. Ta' Londra, dan il-kapital kien iħalli 12,000 skud imgħax fis-sena. Fin- nofs tal-Konservatorju hemm il- kappella li fiha jinsabu żewġ urni suwed ħdejn xulxin, u li fuqhom hemm il-busti tal-koppja Bugeja, fundaturi ta' din il-binja. It-titular iġib raffigurazzjoni ta' San Vincenz u pittru l-artist Ruman il-Kavallier Bruschi. Fuq il-bieb ewlieni, imbagħad, hemm bust ieħor ta' Vincenzo Bugeja. Dan il-bust tal- bronż kien ġie maħdum mill-artist Naplitan il-Prof. Billi maż-żmien dan ix-xogħol kien ġralu ċerta ħsara ntalbu fondi mill-Programm ta' Parteċipazzjoni 2010-2011 tal-UNESCO u ġie restawrat minn Ingrid Ross u James Licari. Reġa' tpoġġa fil-post oriġinali: tiegħu f'Diċembru tal- 2011. Wara li lesta l-Konservatorju għall-bniet. Bugeja ħass li kellu jibni wkoll wieħed għas-subien. Għalhekk inbena l-Istitut Tekniku Vincenzo Bugeja. Fih żgħażagħ subien kellhom jingħataw tagħlim fis-snajja' u biex ikollu flus biex jitmexxa, l-istitut tħalla bħala Werriet fit-testment tal-koppja Bugeja. Infetaħ uffiċjalment fl-1 ta' 52 Soċjetà Filarmonika iDrti Vurie ML 17 A.D.1964 Għall-opri ta' karità tiegħu, Vincenzo: Bugeja ġie maħtur Markiż mill-Papa Ljun XIII fl-1887. Dan it-titlu kien wieħed personali u ma kienx jintiret mill-ulied. Fil- fatt lanqas li kienu għax il-koppja Buġeja ma kelliex tfal tagħha. Ta' min jgħid li l-Markiż Bugeja ħalla aktar flus bħala għajnuna lil min kien fil-bżonn. Fost dawn kien hemm £20,000 f'mediċini għall- foqra u somma identika bħala għajnuna lill-emigranti. Dan il- fond kellu l-għan li jtafi xi ftit mill- piż tal-ispiża tal-ivvjaġġar għal dawk li xtaqu jemigraw bit-tama ta' ħajja aħjar barra minn Malta. Nistgħu ngħidu li għalih u għal martu, li allura kienet il-Markiża Anna Bugeja, li jgħinu lill-oħrajn kienet saret l-iskop ta' ħajjithom u sakemm mietu, Vincenzo fl-1890 u Anna fl-1916, baqgħu għaddejjin bil-filantropija tagħhom għall-ġid tal-fqar u l-batuti. Bħala rikonoxxenza ta' dak li għamel, Vincenzo: Bugeja twaqqaflu wkoll bust fil-Mall, il-Furjana. Din l-Art Ħelwa bl- għajnuna finanzjarja ta' Fimbank plc u l-kooperazzjoni tal-Kunsill Lokali tal-Furjana u tal-Ministeru tal-Kultura bħalissa għaddejja b'xogħol ta' konservazzjoni tad- disa' monumenti f'dan il-ġnien, fosthom dak ta' Vincenzo Bugeja. Dan ix-xogħol ta' restawr qed isir minn Heritage Resco. Vincenzo Bugeja jista' jitqies bħala wieħed minn dawk il-Maltin li għamlu ħafna ġid. lill-ħuthom kompaeżani. Kien bniedem li wera bil-fatti li kien iħobb ferm lil min kien batut. Iddedika ġidu biex jara li min kien fqir u bla riżorsi jsir xi ftit aħjar fil-ħajja. Santa Venera għandha triq imsemmija għal Vincenzo Bugeja — ġest xieraq għal bniedem li ħabb lill-għajru bil- provi. Guillaumier, A., Bliet u Rħula Maltin, HI (Malta, 1987). Mifsud Bonnici, R. Dizzjunarju Bijo- Bibljografiku Nazzjonali (Malta, 1960). L-Elezzjonijiet f'Malta 1849-1992. Storja Fatti Ċifri (Malta, 1992),