wieħed ma jkunx imdorri b'dik id-dehra jħossha aktar qawwija, bħalma aktar qawwija tinħass fuqna kull ħaġa ġ ġdida. Aktar naħseb li dik il-qawwa barranija ġejja mit-tiżwiq ta' ħafna sbu- ħijiet miġburin flimkien. Għoljiet u witat, widien u għadajjar, ħaxix u siġar, kollha mqassmin bħal-lwien 'li, imżewwqin minn id tas-sengħa, isawwru kwadru li jislitlek minn qalbek il-għajta: Kemm hu sabiħ Għajn il-Bniedem. Nafiseb li ma nkunx qiegħed ingħaġġibha meta ngħid li għajn il-bniedem hija waħda mill-aktar ħwejjeġ sbieħ li ħalaq Alla. Sabiħa fis-sens ażtiv kemm passiv. Il-ħakma tagħha fuq il-ħajja tal-bniedem hija kbira u ta' fejda bla tarf Dak li tara l-għajn f'leħħia ta' berqa, jista' jbiddel ħajja sħiħa ta' bniedem f'kemm ilna ngħidu: Minn għani tagħmlu fqir, jew minn fqir, għani; minn hieni, imnikket u qalbu sewda; minn tajjeb, ħażin u ħajjen. Il-għajn tal-kittieb tkabbarlu l-fantasija kif żġieġa foto- grafika l-aktar ċkejkna toħroġ minnha suriet imkabbra ta' kull daqs li jikxfu kull ħaġa mistura. U dik l-istess għajn li bil- għajnuna tagħha dak 'il- kittieb ikun kiteb rumanzi u poeżijiet li jgħaxxqu, hija n-nfisha, meta tħares lejha, ma fiha xejn x'jiġ- bdek, mhux biss, imma tista' tkun kerha, imkemmxa, nofsha mejta. U, bil-maqlub, kultant niltaqgħu ma' xi tfajla li għandha għajnejha jsaħħiru. Żewġ għajnejn qishom kwiekeb, lewnhom igħaxxaq, imberflin b'xagħar twil u mibrum, żewġ għajnejn, f'kelma waħda, li jgħidulek: UTħaresx lejja jekk trid tibqa' hieni' jew ''Ersaq lejja jekk int trid il-ħajja'. Imma dawk il- għajnejn ta' għamla hekk ħelwa, jagħmlu sehem minn ras li ma tafx taħseb, minn qalb li ma tafx tħobb, minn ruħ li ma tafx tħoss. X'ngħidu mbagħad għal dik li nsejħulha ''għajn ħażina'f' Nies li għandhom din ix-xniegfħia kulħadd sjibża' minnhom u l- kelbil mismut igħidlek li ''għajn ħażina' b'ħarsitha taqsam mera. Il-għajn hija l-mera tar-ruħ u nistgħu għalhekk insejħulha t-tieni fomm tal-bniedem. Din bija 'ħaġa li ħadd ma. jista' jiċħadha. Bniedem tajjeb jew ħażin, ġiefi jew ta' ħila, giddieb jew li jgħid is-sewwa, jista' jinqabad minn għajnejh. Din it-tagħrifa ċkejkna semmejtha ''għajn il-bniedem' iżda tgħodd ukoll għal għajn l-annimali. Ħarsu ftit lejn il- ljun, il-jena, il-kelb, l-ajkla, il-baqra. Ifhimu l-ħarsa tagħhom u tkunu tafu malajr in-Natura ta' kull wieħed minnhom. Tabilħaqq il-għajn hija l-mera tar-Ruħ. Nagħtu daqqa ta' għajn lejn iż-żminijiet imgħoddja—meta d-dinja kienet medhija mhux fil-makkinarju:u fl-elettriku imma fis-snajja' tal-ġmiel—li ħallewlna bħala tifkira xogħlijiet ta' tinqix u pittura li l-artisti tal-lum jew ma jafux jew ma jridux jagħmlu bħalhom. Kienu jewwilla dawn ix-xogħlijiet jeżistu li kieku l-għajn ta' dawn l-artisti ma kinetx fl-aqwa tal-ħidma tagħha, ħidma li ġiebet magħha lehma u għamil 7 Imma kemm fiż-żminijiet l-imgħoddija, kif ukoll f'dawk tal-lum u l-oħrajn li għad iridu jgħaddu minn fuq id-dinja, kemm kienet titlef mis-sbuħiija tagħha n-Natura li kieku għajn il-bniedem kienet ħaġa mejta 7 X'jiswew il-fjuri la ħadd ma jista' jarahom 7 Għalfejn dak iż-żerniq tax-Xemx li jħallik tħares lejh miblugħ, dawk il- ljieli ta' ħiemda, dak is-saqaf tas-sema sfiq bil-kwiekeb f Xi ħjiel kienu jħallu f'moħħ il-bniedem l-imsaġar u l-bafiar, dak il-baħar li jhenni u jwaħħax 7 Xtaqt li kont Tabib biex nikteb ukoll kelmtejn fuq ''għajn il-bniedem'' min-naħa fisjoloġika, imma, la miniex aħjar niskot. B'dana kollu iżda hija ħaġa magħrufa minn kulħadd li dan l-istrument huwa wieħed mill-iżjed mirqumin u midlelin li għandu l-bniedem, imma, jaħasra l ftit nagħtu kontu. Meta qatt, jekk wieħed ma jkollux għajnejh juġgħubh b'xi riħ jew tinġis, jiġih f'rasu li jaħsilhom, imqar bi ftit ilma frisk, kif jafisel kuljum snienu 2: Meta qatt il-bniedem imur iżur tabib jekk mhux meta l-ħars ikun beda jaqdih ħażin għal kollox 7 Dik il-makna tar-ritratti —il-makna l-iżjed perfezzjonata, b'dijaframma tal-għaġeb—għandha tkun għażiża għalina għax hija għajn ta' ħafna ħisibijiet u għemejjel li minnhom, ta' sik- wit, tiddependi l-ħajja tagħina : L-istudju fiż-żgħożija; il-għażla tas-sieħba li trid taqsam magħna f'irġulitna, kull ġid u kuli ħsara; il-faraġ ta' wlied uliedna meta nixjieħu; l-aħħar tislima lid-dinja meta naslu… biex insiefru għad-dinja l-oħra.