L-ART IMQADDSA Rivista Biblika li toħroġ kull tliet xhur mill-Kummissarjat tal-Art Imqaddsa tal-Provinċja Franġiskana Maltija P. Twannv Chircop OEM Kummissarju tal-Art Imqaddsa ABBONAMENT: €10 fis-sena €15 jew aktar Sostenitur Kummissarjat tal-Art Imqaddsa 8, Triq Santa Luċija, Valletta, VLT 1213 Malta. Il-Materjal kollu li jidher f'din ir-Rivista huwa Copvright O tal-Kummissarjat tal-Art Imqaddsa u l-Edizzjoni TAU, 2013 Qoxra Quddiem: Akri, Knisja ta' San Ġwann Storja tal-Franġiskani fl-Art Imqaddsa: It-Telfa ta' Akri fl-1291 Ġest jibdel l-Ilma fl-Inbid fit-Tieġ ta' Kana Il-Wegħda ta' Patt Ġdid (Ġer 21, 21-34) Il-Qawwa u l-Glorja tal-Fidi fl-Ittra lil-Lhud, Kapitlu II (It-Tieni Parti) Il-Lhud fl-Evanġelju skont San Luqa u fl-Atti tal-Appostli (2) It-Teżori tal-Qabar ta' Kristu Esposti f'Versailles TAMA GĦAL PAĊI DEJJIEMA FL-ART Xi ftit tax-xhur ilu smajt diskors imqanqal li l-President tal-Istati Uniti tal-Amerika, Barak Obama, għamel quddiem udjenza kbira ta' studenti Israeljani meta żar l-Art Imqaddsa f'Marzu. Kif kien mistenni d-diskors ta' Obama kien iċċentrat fuq OO a Oz JO TA IMO to B kwestjonijiet ta' sigurtà. F'dan ma kien hemm xejn ġdid fid-diskors tal-President. Wara kollox, kulħadd jaf li Obama ġie Israel biex jakkwista l-fiduċja tal-pubbliku Israeljan, li fil-maġġoranza tiegħu jqis li Obama hu aktar imxaqleb lejn il-kawża Palestinjana milli lejn IO i g O ETA F'ċertu mument, iżda, kien interessanti li wieħed isegwi d-diskors tal-President, li p o A o A L Gv Bit dwar tliet valuri fundamentali li s-soċjetà Israeljana trid tħares biex tikkonvinċi lid- G o 7 a VA BI BT IO EZ o st isa o Ġo tzja tA G OO ta kolol TO JE a ja te GG taCl lill-istudenti Israeljani rigward il-viżjoni tiegħu ta' paċi, partikolarment il-paċi bejn l-Israeljani u l-Palestinjani. Il-viżjoni hi realistika. Minn naħa waħda l-President kien deċiż li jinsisti li l-Istat ta' Israel qiegħed hemm biex jibqa, u li kull sforz te ta ta BIA GŻ bdo CI hu kontro-produċenti għall-kawża tal-paċi imma hu wkoll ċaħda tal-verità storika. Fl- istess ħin Obama għamilha ċara li l-viżjoni ta' paċi u sigurtà tkun illużjoni jekk l-Israeljani ma jaċċettawx il-pjan ta' soluzzjoni ta' żewġ stati, li fih il-Palestinjani jkollhom id-dritt ta' Stat kontinwu u bi fruntieri ċari. Fil- prattika dan ifisser li Israel jrid jiċħad għaż-żamma tal-art kollha li okkupa fil- Gwerra tal-1967. Ostaklu kbir biex din il-ħolma ssir realtà hu n-numru kbir ta' insedjamenti li Israel bena fuq art Palestinjana matul dawn l-aħħar 60 sena, li wħud minnhom issa kibru u saru bliet kbar, partikolarment madwar Ġerusalemm. Barra minn dawn il- kummenti ta' natura politika dwar il-paċi, wieħed irid jinnota li hemm elementi estremi fis-soċjetà kemm Israeljana kif ukoll Palestinjana li jfixklu l-kisba ta' paċi dejjiema. Obama tkellem dwar l-aspirazzjonijiet leġittimi tal-Israeljani u l-Palestinjani, li jixtiequ jgħixu ħajja deċenti u żgura, li jsibu xogħol, li jkollhom aċċess għas-servizzi soċjali, edukazzjoni, servizzi ta' sanità, u li jibnu futur aħjar. Hu tkellem dwar ix-xewqat tat-tfal Israeljani u Palestinjani. Dawn huma aspirazzjonijiet komuni li jmorru 'l hemm minn diskors politiku jew negozjati. Wera kif il-paċi tinbena jekk tibda mill- bażi, u mhux mill-isforzi mhux dejjem sinċieri ta' min hu fil-poter politiku. 4 $ l-Anr IMQADDSA $ APRIL ĠUNJU 2013 Jekk hu veru li l-paċi bejn Israeljani u Palestinjani ma tistax tinkiseb b'mossi unilaterali u prekondizzjonijiet, hu veru wkoll li ma tista' qatt tinkiseb bl-insistenza fuq status quo ta' inġustizzja li tnissel mibegħda u vjolenza. Fil-fatt qatt ma jista' jkun hemm paċi mingħajr ġustizzja. L-Israeljani u l-Palestinjani jafu dan mit-tbatijiet u l-esperjenzi storiċi li għaddew minnhom, imma fl-istess ħin hemm elementi fiż-żewġ popli li ma jridux jammettu li huma qed ikomplu dawn is-sitwazzjonijiet ta' inġustizzja u li b'hekk mhux qed jikkontribwixxu biex il-ħolma tal-paċi ssir realtà. Għad hemm ħafna xi jsir lejn it-triq ta' soluzzjoni finali għall-problema Israeljana-Palestinjana. Sfortunatament ftit affarijiet irnexxielhom jitwettqu, u l-ħin donnu qed joqrob lejn it-tmiem. Wieħed jieħu l-impressjoni li Israel baqa' pajjiż stabbli mil-lat soċjali, politiku u demokratiku, u li jiddefendi l-valuri tad-dinja ħielsa. Wieħed jieħu wkoll l-impressjoni li s-soċjetà Palestinjana wkoll qed tara prosperità, partikolarment fi bliet bħal Betleħem u Ramallah, fejn hemm gvern moderat li hu ċertament differenti mill-gvern ta' Ħamas f'Gaża. Imma din hi biss biċċa mill-istampa. Hemm feriti profondi fis-soċjetà Israeljana u f'dik Palestinjana. Hemm sitwazzjonijiet ta' inġustizzja u diffikultà ekonomika. Bosta drabi l-veri problemi tan- nies ma jiġux irrappurtati mill-media, li tippreferi tibqa' tinsisti dwar it-theddida tal- vjolenza u l-ħtieġa li wieħed jinvesti fis-sigurtà quddiem sitwazzjoni taħraq fil-pajjiżi ta' madwar, bħal Libanu L-impressjoni li wieħed jieħu fis-soċjetà Israeljana hu li wieħed irid dejjem ikun attent għax il-periklu jista' jasal minn kullimkien. Din il-mentalità li joħolqu l-politiċi u l-militari ma tgħinx biex tinħoloq kultura ta' paċi. Biex inkunu onesti, din is-sitwazzjoni mhijiex preżenti biss ġewwa Israel, imma fid-dinja in ġenerali. Hi sitwazzjoni maħluqa minn mentalità politika li tipprietka l-paċi bħala riżultat ta' sigurtà. Imma l-paċi vera hi riżultat ta' vulnerabilità u fiduċja reċiproka. Din it-tip ta' paċi tista' twassal biex dak li potenzjalment hu għadu jista' eventwalment jsir ħabib jekk wieħed jipprova jeħilsu minn sitwazzjoni ta' inġustizzja. Il-prezz li jrid jitħallas għal din il-paċi dejjiema hu dak li jridu jsiru konċessjonijiet li jiswew sagrifiċċji. Jikkonsisti filli wieħed jeħles mill-biża' bla raġuni u jinkoraġġixxi l-moviment ħieles ta' popli u ideat, li ma jibżax jammetti li hemm diviżjonijiet profondi fiż-żewġ naħat tal-ħajt li jifred dawn il-popli, u li l-paċi tinkiseb fuq aċċettazzjoni realistika tad-differenzi reċiproċi. Din mhix biċċa xogħol faċli. Obama għarafha tajjeb fid-diskors li għamel. Sfortunatament il-politiċi ma jifhmux diskors ta' dan it-tip. Huma biss in-nies komuni li jifhmuh, għax huma għandhom aspirazzjonijiet komuni li għandhom għeruq fil-valuri umani. Il-politiċi ma jistgħux jifhmu dan id-diskors. Huma biss in- nies komuni li jistgħu jġibu paċi vera u dejjiema fl-Art Imqaddsa. L-ART IMQADDSA $ APRIL - ĠUNJU 2013 $ 5