1 is-Tislima lil Gużċ Chetcuti Ġużċ Chetcuti (1914-2006) kien patrijott, prożatur, poeta, u ħabib. Patrijott Bormliż. Twieled Bormla u ħabb lill-Belt Cospicua. Għalkemm għex għal ħafna snin barra minn beltna, ma kienx jonqos li jiġi fostna fil-festa u fl-Irxoxt, u f'kull okkażjoni li tinqala'. B'qalbu baqa' dejjem hawn. Meta konna niltaqgħu dejjem isemmi Bormla. Għalih kienet tfisser l-identità vera tiegħu. Kien ukoll patrijott Malti. Kien iħobb ilsienna, anzi ddedika ħajtu għall-Malti u l-kitba bil-Malti, kien iħobb l-istorja ta' pajjiżna. Il-ġrajja tagħna bħala poplu kien kburi wisq bihom. Għamel isem bħala rumanzier: kiteb disa' rumanzi u ħames ġabriet ta' novella. Kiteb ukoll erba' drammi. Kellu pinna qawwija u ħawtiela. U kellu, sfuq kollox imħabba lejn il-bnedmin u kapaċità kbira biex jiddiskrivi l-karattri tagħhom, kliemhom, kif ukoll l-ambjent fejn jgħixu. Id-djalogi tal-karattri tiegħu kienu naturali, għaliex il-lingwa li kien juża kienet dik li trabba fiha: dik tal-belt tagħna. Għamel isem ikbar bħala poeta. Kiteb poeżiji kontinwament għal medda ta' sebgħin sena sħaħ. Kiteb fuq il-familja, kiteb fuq pajjiżna. Kien poeta li kanta lil Malta fil-gwerra, li għex mill-qrib, kanta wkoll lil Malta fl-iżvilupp soċjali tagħha. Kien poeta reliġjuż: ma nistgħux ninsew l-oratorju tiegħu lil Marija Immakulata. Il-versi tiegħu kienu ħerġin mill-qalb. U bla ma jaqtgħu xejn, għaliex Ġużċ Chetcuti kellu vina poetika mimlija ispirazzjoni, u kitba mill-iktar faċli. Kienet kitba wkoll li tinftiehem u tingħoġob. Chetcuti kien iddedikat għall-ilsien Malti, iżda kien jaf u jiggosta l-ilsna u l-letteraturi tagħhom. Barra mill-Ingliż huwa kien jaf tajjeb kemm it-Taljan kif ukoll il-Franċiż. Qaleb għall-Malti drammi ta' Luigi Pirandello, poeżiji ta' Salvatore Quasimodo, kif ukoll dramm sħiħ ta' missieri Giuditta di Betulia, kif ukoll il-ktieb ta' poeżiji ta' Gievanni Curmi Cenere. Kellu mbagħad xogħlijiet tiegħu li ġew tradotti għat-Taljan u oħrajn għall-Ingliż. Jien kelli x-xorti li nkun nafu mill-qrib u kont ingawdi l-ħbiberija tiegħu. Madankollu Chetcuti kien ħabib ta' kulħadd. Kien jieħu pjaċir jiltaqa; man-nies u jitkellem magħhom. Il-ħbiberija kienet ġewwa fih, parti mill-essri tiegħu. Huwa kien ukoll għalliem; kellu attenzjoni kbira għall-gfammatika, u kien jaf jgħallem. Iltqajt ma' numru kbir ta' nies, li llum jokkupaw pożizzjonijiet importanti fis-soċjetà Maltija, illi tgħallmu mingħandu. Fis-26 ta' Settembru ta' din is-sena fl-Auberge de Castile,saret serata kommemorattiva, taħt il-presidenza tal-Prim Ministru, organizzata mill-Ministru ta' l-Edukazzjoni. Kienet okkażjoni uffiċjali li biha dan il-kompajżan tagħna ġie mweġġaħ min-nazzjon kollu wara mewtu, u anke f'ħajtu kien ingħata l-medalja ta' l-Ordni tal-Mertu. Kelli l-pjaċir li nitkellem f'Kastilja, u l-unur li l-medalja tal-mertu kont waħħaltha fuq sidru jien meta kont President. Kien ħaqqu dan il-ġieħ u iktar. Meta għalaq tmenin sena kienet saret ukoll serata b'ġieħu mill-Għaqda tal-Poeti Maltin, li kont ospitajt fil-Palazz tal-Belt Valletta, u anke l-Każin tal-Banda San Ġorġ kien tah il-ġieħ li kien jisthoqqlu. Ta' min iżommu bħala eżempju: eżempju ta' letterat li qatt ma nqata' mill-ħajja tan- nazzjon, ta' poeta li kien għożż il-familja tiegħu, dik li fforma hu: lill-ewwel mara Lina, -imħabba ta' żgħożitu, lit-tieni mara li akkumpanjatu fi xjuħitu wara li romol, lil uliedu, u -familja mnejn ħareġ, il-ġenituri u lil hutu, speċjalment lil huh Ġorġ, poeta iehor Bormliż i miet dan l-aħħar, warajh, fl-Awstralja, ta' poeta reliġjuż, li kanta lill-Madonna b'mod speċjali. Ta' rumanzier li ddeskriva tant tajjeb lill-poplu tagħna bil-merti u d-difetti tiegħu ollha. Ta' grammatiku u studjuż tal-letteratura u ta' l-ilsien. Ta' ħabib bla għira jew ħjiena. Nagħmel appell lil huti Bormliżi biex jaqraw ix-xogħlijiet tiegħu għaliex huma ta' fejda kbira. Speċjalment, iżda mhux biss għaż-żgħażagħ. Kavmond ta' Gustu