Arti Il-Lunzjata fil-Mużew tal-Katidral tal-Imdina Ravmond Saliba, mill-Mużew tal-Katidral GW Il-festa tat-Tħabbira tal-Mulej hi festa Marjana ferm importanti fil-liturġija u l-kult Nisrani. Din tiċċelebra l-waqt meta Marija, tfajla Lhudija, kienet magħżula biex tkun parti mill-pjan tas-Salvazzjoni, meta taċċetta li tieħu f'ġufha lill-Messija Ġest. Dan it-twelid ma kellux ikun wieħed normali, iżda kellu jsir realtà 'bil-Ħidma tal-Ispirtu s-Santu''. Marija għalhekk kienet il-magħżula speċjali f'dan il-pjan, fejn permezz tal-'iva' li tat ill-anġlu, hi wriet id-disponibbilità tagħha mar-rieda ta' Alla. L-Anġlu Gabrijel jieħu l-irwol ta' messaġġier, xi ħaġa li diġà tissemma diversi drabi f'rakkonti Bibliċi, anke fl-Antik Testment. Din it-tifkira tintrabat mal- esta tal-Milied, it-Twelid ta' Ġesti Kristu, li tiġi ċċelebrata nhar il-25 ta' Diċembru. Hu għalhekk li l-festa tal-Lunzjata ssir fil-25 ta' Marzu, disa' xhur qabel. Il-Knisja sa mill-bidu ħasbet biex tgħallem lill-fidili mhux biss permezz ta' prietki mitkellma, iżda wkoll bl-arti applikata. Il-pittura, skultura u kull espressjoni oħra artistika b'materjal varju, mhux biss kellhom iservu biex iżejnu l-knejjes, iżda wkoll biex iwasslu messaġġ jew storja. Dan serva wkoll biex dawk li ienu bla skola, jiftakru fir-rakkonti Bibliċi jew fid-Duttrina tal-Fidi, mod sempliċi imma effettiv ta' tagħlim. Il-knisja dejjem għarfet il-vantaġġ ta' dan il-lingwaġġ u ħadmet ħafna biex F -Arti Sagra tkun mezz ta' pastorali, apparti milli jkollha funzjoni estetika. Forsi mhux b'kumbinazzjoni li l-binjiet reliġjużi, sew jekk knejjes, kif ukoll postijiet oħra bħal kunventi, seminarji uoħrajn, ikunu mimlija b'opri sagri tal- arti u artiġjanat. Indirettament, il-Knisja B Kattolika serviet ukoll biex tippromovi t-talent artistiku u biex tmantni bosta artiġjani u nies tax-xogħol. L-ikonografija tal-Lunzjata Ikonografija tfisser, jew tipi varji ta' xbihat, inkella l-istudju tax-xbihat u simboli bl-interpretazzjoni tagħhom. Dan it-terminu jintuża l-aktar b'rabta mal-arti sagra, partikolarment dik Kristjana. Xbieha qaddisa, fis-sens strett tagħha, tissejjaħ 'ikona', mera ta' xi ħaġa divina u spiritwali. L-arti sagra hi suġġett kumpless, daqskemm interessanti. Jidħol f'diversi fergħat ta' suġġetti, kull wieħed bi studji distinti. Fost l-aktar suġġetti popolari nsibu dawk li jintrabtu mal-ħajja tal-Madonna, jew devozzjonijiet Marjani oħra. Marija hi forsi l-aktar suġġett reliġjuż maħbub u muri fl-arti, mhux biss għaliex hija Omm Alla, pero wkoll għaliex Kristu poġġieha bħala Omm il-Knisja, daqskemm Omm spiritwali ta' kull nisrani. Dan il-kollegament spiritwali jieħu wkoll dimensjoni soċjali u prattiku, għaliex l-Insara jaraw f'Marija rwol t'Omm naturali, meta jitolbu lilHa dak kollu li jinħtieġu. Fost il-bosta titli Marjani, dak tal-Lunzjata hu fost l-aktar popolari. F'Malta l-ikonografija tat-Tħabbira tal- Anġlu lil Marija, hu wkoll fost l-aktar antik, fejn tidħol arti reliġjuża. Normalment din ir-rappreżentazzjoni tikkonsisti fil-protagonisti tar-rakkont Evanġeliku, bl-Anġlu Gabrijel qed jidher lil Marija biex iwasslilha t-Tħabbira tal-Mulej, fil-preżenza tal-Ispirtu s-Santu. Din kienet u baqgħet ir-rappreżentazzjoni klassika ċ ( , Marija Santissima Annunzjata — Festa Titulari 2018: 85 Fl-arti Oċċidentali normalment din ix- xena tiżvolġi fuq ġewwa, iżda meta ispirata mill- Protuvanġelu ta' San Ġakbu, din il-konverżazzjoni ssir fuq barra. Fl-arti Orjentali naraw ukoll il- preżenza ta' fonti bl-ilma jew ta' bir. L-eqdem xbiha tal-Lunzjata jidher li hi dik tal-Katakombi ta' Priscilla, f'Ruma. Fl-arti Rinaxximentali din ix-xena tiżvolġi wkoll fl-atriju ta' binja sinjorili, bħal ma jidher fl-affresk tal-Beato Angelico li nsibu fil-kunvent ta' San Marco ta' Firenze. Hemm numru inkalkulabbli ta' xogħlijiet artistiċi b'din it-tema minn eluf t'artisti. Jispikkaw fosthom, apparti dan tal-Beato Angelico (1438-42), dawk t'artisti kbar tar- Rinaxximent: il-kwatru ta' Simone Martini (1333) u Il-Kappella dedikata lil-Lunzjata, dak ta' Leonardo da Vinci (c.1470) u dak ta' Sandro bit-titular xogħol Antoine de Favrav (1748) Botticelli (1489), li jinsabu Ikoll fil-Mużew Uffizi ta' Firenze. Anke l-perjodu Manjerista joffri kapolavuri oħra: insemmu l-kwatru ta' Giorgio Vasari (1564-67) li jinsab fil-Mużew Louvre ta' Parigi. Hawn Marija tinsab bilqiegħda flok għarkopptejha. Mill-perjodu tal-Barokk insibu numru ta' pitturi oħra: bħal dik ta' Simon Vouet (1632), li tinsab fil-Mużew Pushkin ta' Moska u dik ta' Esteban Murillo (1655-60), miżmuma fil-Mużew Hermitage ta' San Petruburgu. Issa nassistu għal xena ffullata, bosta drabi bl-inklużjoni ta' bosta anġli u putti. Fil-perjodu Romantiku wkoll kellna pitturi ċelebri li tawna kapolavuri b'din it-tema: il-kwatru ta' Dante Gabriel Rossetti (1849-53), jinsab fil-Mużew Tate ta' Londra, juri l-anġlu bla ġwejnaħ, f'poża rilassanti, filwaqt li Pierre Auguste Pichon (1859), kwatru li jinsab fil-Bażilka tan-Notre-Dame ta' Clerv- Saint-Andre, donnu jerġa' lura għall-ispirtu tar-Rinnaxximenti Fil-Mużew tal-Katidral Il-Mużew tal-Katidral tal-Imdina hu wieħed mill-aktar istituzzjonijiet kulturali importanti fil-gżejjer Maltin. Kif jixhed ismu, hu propjetà tal-Kapitlu Metropolitan tal-Imdina u jiġbor fih hafna tifkiriet li jintrabtu intrinsikament mal-Katidral. Apparti mill-esibiti strettament għall-użu liturġiku jew dekorattiv fil-katidral, hemm ukoll bosta kollezzjonijiet artistiċi mogħtija mill-membri Kapitulari u minn kollezzjonisti oħra Maltin. In-nukleu prinċipali li minnu bdiet l-ewwel pinacoteca kien mogħti mill-Konti Saverio Marchese (1757- 1833) u għadda għand il-Kapitlu wara mewtu. Din il-kollezzjoni kienet tikkonsisti f'bosta pitturi; disinji u inċiżjonijiet, fosthom dawk ta' Durer. Dan kellu jiddetermina l-ftuħ formali ta' mużew tal-arti fl-1896. Għall- bidu l-Mużew kien allestit fi swali viċin tal-Awla Kapitolari l-antika fil-kumpless tas-sagristiji u kien oġġett privat u aċċess biss privatament. Fl-1952 kien deċiż li dan jinfetaħ ukoll għall-pubbliku bi ħlas nominali. Sentejn wara sar l-ewwel katalgu. Peress li l-ispazju kien ristrett, wara li ġie vakat il-bini tas-Seminarju l-antik biswit il-palazz Veskovili, ittieħdet deċiżjoni għaqlija li l-Mużew ikun ittrasferit f'dan il-lok. L-inawgurazzjoni tiegħu saret mill-Gvernatur Dormann u l-Arċisqof Gonzi fl-1969. Il-mutur biex dan il-proġett sar possibbli kien Monsinjur Edoardo Coleiro. Issa, f'post daqstant distint arkitettonikament, il-kollezzjonijiet ipprestaw ruħhom aktar u sussegwentament żdiedu oħrajn magħhom. Il-bini tas-Seminarju sar fl-ewwel nofs tas-seklu 18 fuq disinn tal-Isqof Alpheran de Bussan, li ħallas ukoll għall-bini u d-dekorazzjoni tiegħu. Ma jistax jonqos li f'Mużew Ekkleżjastiku nsibu konċentrazzjoni ta' Arti Sagra u li minn dawn, bosta jkollhom konnotazzjoni Marjana. Fost tant suġġetti Marjani, insibu diversi opri artistiċi b'rabta mal-Lunzjata, li kollha għandhom l-importanza tagħhom, uħud sinifikanti mhux ftit. Dawn jinkludu xogħol ta' karpinterija, pittura, stampar u orifiċerija, li jkopru medda ta' madwar 700 senal Aħna ser insemmu biss dak li hu għall-wiri prermanentament, għaliex fil-kollezzjoni riserva, kif ukoll fl-Arkivju Katidrali, hemm aktar oġġetti relatati mas-suġġett tagħna. Sejrin insemmu dawn l-opri, bla ma nidhlu f'wisq dettall, għaliex għal dan wieħed irid ferm akar żmien u spazju. Nibdew mill-pjan terran. F'waħda mill-kmamar li fihom il-kollezzjonijiet tal-fided, insibu ġewwa vetrina Ghaqda Mużikali Marija Annunzjata Hal Tarxien A.D. 1862 : b'fidda mit-Teżor tal-Katidral artal-portabbli. Dan mhux xi oġġett komuni u l-istess rarità tiegħu tagħmlu wieħed t'importanza kbira. Il-portatile jikkonsisti f'irħama fina rettangolari, li taħtha kienu jitpoġġew xi relikwi tal-qaddisin biex tkun tista' titpoġġa flok artal fejn ma jistax ikun hemm wieħed fiss, partikolarment fuq ix-xwieni. Biex iżejjen din l-irħama, mad-dawra tagħha hemm gwarniċ tal-metal. Mal-faċċata ta' barra ta' dan il-gwarniċ hemm 28 kwadrant maħduma minn enemels u minjaturi bl-isfond tad-deheb li juru xeni mill-ħajja ta' Kristu, flimkien ma' personaġġi mill-Antik u l-Ġdid Testment. Wieħed mill-kwadranti fir- reġistru ta' fuq juri minjatura bix-xena tat-Tħabbira tal-Anġlu lil Marija b'idjoma purament Biżantina. Din hi ċertament waħda mill-eqdem xbihat tal-Lunzjata fil-gżejjer Maltin. Meta sar dan ix-xogħol ma nafux pero żgur li mhux wara s-seklu 14. Il-post tal-ħidma jew l-artisti lanqas m'huma magħrufa, iżda jidher xebh ma' produzzjoni Venezjana. Jingħad li dan l-oġġett prezzjuż kien propjetà tal-Ordni ta' San Ġwann u nġieb minnhom minn Rodi meta ġew f'Malta fl-1530. Jekk nitilgħu fl-ewwel pjan nistgħu nibdew mill-kappella tal-ex seminarju li hi dedikata lil-Lunzjata. Il- kappella mill-att funzjunali ta' dan il-bini hi bħal qalb li tagħti l-ossiġnu l-ħidma li ssir fih. Għalhekk l-Isqof mhux biss ried li jagħmilha l-isbaħ kamra billi jżejjinha b' pittura u skultura sabiħa, iżda saħansitra ordna biex wara li jmut, qalbu titpoġġa f'toqba ġol-ħajt maġenb l-artal. Il-kwatri kollha f'dan il-lok, ħlief għas-sotto kwatru, saru mill-artist Franċiż Antoine de Favrav (Bagnolet 1706 Malta 1798). Il-kwatri kollha huma ta' livell artistiku għoli, pero dak titulari kellu jissuperahom ilkoll u mhux b'kumbinazzjoni li l-artist iffirmah għal dak li qed jgħidilha l-anġlu, li qed jippunta l-missjoni tiegħu lejn l-Ispirtu s-Santu. Fis-sala grande insibu żewg xbihat tal-Lunzjata. L-eqdem hu l-panew t'għamla ta' trittiku li juri lill-Madonna tas-Sokkors, flimkien mal-Appostli Pietru u Ġakbu. Dan kien oriġinarjament fuq l-artal tal-kappella Vaccaro fil-katidral l-antik. Għaliha Petrus de Vaccaro ħalla seba' unice fit-testment li kiteb għand in-Nutar Bartolomeo Sillato nhar it-8 ta' Ġunju 1493. Attribuzzjoni oħra hi għal pittur Giovanello da Itala. Interessanti ngħidu li r-rappreżentazzjoni tal-Lunzjata tieħu dimensjoni teoloġika meta titpoġġa bejn il-Kruċifissjoni ta' Kristu. Il-bidu tal-Pjan Salvifiku permezz tal-iva ta' Marija jsib il-kulminu tiegħu fl-għotja ta' Ġesti fuq is-Salibl Il-kwatru l-ieħor hu wieħed imdaqqas u sar oriġinarjament biex jitpoġġa fuq l-artal tal-Madonna tar-Rużarju fil-parroċċa l-antika tas-Siġġiewi. Hu ffirmat u ddatat Giovanni Maria Abela, 1591. Madwar il-parti ċentrali insibu kwadretti bil-Misteri tar-Rużarju, b'dik tal-Lunzjata tinsab fir-reġistru ta' fuq biex tibda l-Misteri tal-Ferħ. Jekk nagħddu għas-sala Marchese insibu tliet xbihat oħra b'rabta mal-Lunzjata. Nibdew bis-sedji tal-kor l-antik tal-Katidral. Dan kien intiż oriġinarjament għall-knisja Dumnikana tar-Rabat pero aktar tard kien deċiż li jinxtara mill-Katidral. Fis-seklu 19 kien sar addattament u tkabbir tal-kor, li nkluda t-tibdil tal-panewijiet bix-xbihat sagri. Għalkemm jidher li fil-kor l-antik kien hemm aktar minn xbieha waħda tal-Lunzjata, pero din ir-rappreżentazzjoni ma kinitx inkluża fl-iskema l-ġdida. Riċentament, fl-2018 saret rikostruzzjoni ta' parti mill-kor u tpoġġiet f'din is-sala. Minn erba' panewijiet, tnejn juru l-Anġlu Gabrijel u lil Marija. Dan hu xogħol li sar f'Katanja fl-1482, filwaqt li kien ġie restawrat u ndurat fl-1712, kif jixhdu d-dati fuq il-panewijiet. Xhieda oħra tinsab bħala parti mid- dekorazzjoni tal-antes tal-orgni l-antik tal-katidral. L-orgni bil-gallarija tiegħu kienu oriġinarjament fuq il- bieb maġġur tal-kontro-faċċata. Il-gallarija saret minn artisti Naplitani fl-1602. Il-pitturi mdaqqsa tal-antes juru lil-Lunzjata fil-parti ċentrali, bejn l-Appostli Pietru u Pawlu. Huma xogħol Manjerista li sar fl-ewwel kwart tas-seklu 17, forsi anke minn artist Sqalli. L-aħħar kwatru li ser insemmu hu dak mill-bottega ta' Mattia Il-Lunzjata fis-sedji l-antiki tal-kor tal-Katidral (1482) Ikompli f'paġna 108 Marija Santissima Annunzjata - Festa Titulari 2018: 87 Ikompli minn paġna 87 Dan hu l-akbar kwatru li nsibu f'din is-sala, intiż biex jitpoġġa fuq l-artal tal-Lunzjata fil-kappellun tal-lemin tal-katidral. Hi kompożizzjoni ffullata, tipika tal-Barokk, li barra li tinkludi bosta anġli, fiha wkoll il-preżenza tal-Missier Etern. Ma rridux ninsew nelenkaw opra eċċezzjonali artistika li hi kkunsidrata minn ħafna bħala l-flagship tal-Mużew. Qed parti mid-donazzjoni tal-Marchese u ġiet prinċipalment mill- antikwarjat lokali u barrani. Albrecht Durer (1471-1528) twieled u ħadem fi Nuremberg fil-Ġermanja. Għalkemm kien pittur tajjeb, baqa' magħruf l-aktar għal-livell għoli t'inċiżjonijiet li għamel, kemm fuq ir-ramm kif ukoll woodcuts. Hu poġġa din il-fergħa tal-arti fuq il-livell tal- pittura u sar referenza għal bosta artisti. L-inċiżjonijiet tiegħu kienu mxerda mal-Ewropa kollha ta' żmienu. Il-kollezzjoni tal-mużew fiha żewġ inċiżjonijiet ta' Durer b'rabta mal-Lunzjata. Waħda ta' daqs kbir tagħmel parti mill-Ħajja tal-Madonna, li hi setta' għoxrin woodcut. Dawn tagħna huma proofs ta' qabel il-publikazzjoni tal-ewwel edizzjoni tal-ktieb li saret fl-1511. It-tieni inċiżjoni tagħmel parti mill-Passjoni ż-Żgħira, li tikkonsisti f'37 woodcut li saru bejn l-1508 u l-1510. Minn din is-serje hemm tliet settijiet u tagħna hi t-tieni sett. Dan is-serje jpoġġi r-rakkont tal-Passjoni — Il-kwadru l-qadim tal-kappellun tal-Lunzjat ta' Kristu f'kuntest wiesa li jinkludi l-Adam u Eva, kif xogħol Mattia Preti u l-bottega ukoll il-Ġudizzju Universali. Hu għalhekk li hemm inkluża t-Tħabbira tal-Anġlu lil Marija, Dawn ukoll huma proofs ta' qabel il-publikazzjoni ta' ktieb ta' talb fl-1511 Il-President u l-Kumitat Ċentrali, flimkien mal-Kummissjoni Bini, tal-Għaqda Mużikali Marija Annunzjata iroddu ħajr lill-benefatturi, membri, partitarji u ammiraturi kollha li, b'mod jew ieħor, taw u qed jagħtu l-kontribut tagħhom għall-bini tal-każin il-ġdid tas-Soċjetà. Radd il-ħajr ukoll lill-kolletturi tad-donazzjonijiet u lil dawk involuti fil-ġbir tal-fondi. 108 Għaqda Mużikali Marija Annunzjata Ħal Tarxien A.D. 1862