TAQBIL U XEBH BEJN IL-MALTI WIL-GRIEG QADIM DAN mhux xi studju profond tar-relazzjonijiet li jistgħu jeżistu bejn il- Maltiu l-Grieg qadim: huwa biss artiklu fuq ix-xebh li hemm, xebħ sintat- tiku, bejn iż-żewġ lingwi. Ma nistgħux nikkonkludu minn dan l-artiklu li l-Malti ġej, in parti, mill-grieg: nistgħu ngħidu għal issa, qabel ma jsir studju iktar profond, li dan ix-xebħ huwa aċċidentali. Dan ix-xebħ narawh (l-iktar) f'ċerti użi tan-nomi, tal-pronomi, u l-iktar fl-użu tal-artiklu. A. UŻU TAL-ARTIKLU L-artiklu fil-Grieg antik huwa 6 (ħo) maskil, f (ħe) femminil ro(to)newtru 1. Bħal Malti, il-Grieg m'għandux artiklu indefinit. Nom mingħajr l-artiklu huwa ndefinit. e.g. mara 7 vuvħ, il-mara 7 $ vuvn (He gunċ) Bħal fil-Malti, l-artiklu fil-Grieg l-antik jintuża ma' nomi kollettivi e.g. il-bnedmin — ot ĠvOpumoL (Hoi antropoj) Fil-Malti daniklu npoġġuh ma' nomi astratti: il-qlubija; l-istess isir fil-Grieg — ħ Ġvbpera (He andreja) Quddiem ismijiet ta' ċerti postijiet ċ aħna nqiegħdu l-artiklu, Hekk ngħidu il-Greċja; l-istess hemm fil-Grieg s $ 'EMAċc (He Hellas). Aġġettivi dimostrattivi fil-Malti dejjem insibu l-artiklu man-nom: dan ir-raġel; din il-mara. Fil-Grieg insibuh ukoll dan l-użu. oiroc Ġ àvħp (Hutos ħo aner); oirsn f) vuvħ (Haute ħe gunċ). Bil-Malti meta aġġettiv jikkwalifika nom nużaw l-artiklu darbtejn, wieħed man-nom l-ieħor mal-aġġettiv. Dan l-użu nsibuh anki fil-Grieg: ir-raġel it-tajjeb: 6 ċvijp 6 Ġvonċc (Ho aner ho agatos). Bħal fil-Malti meta l-aġġettiv m'għandux artiklu, tfisser li huwa predikat, Ir-raġel tajjeb jew tajjeb ir-raġel — the man is good. Fil-Grieg tiġri l-is- tess ħaġa 6 dvijp Ġv08oc jew AvOBĠE 6 àvijp. F'dal kas bħal fil-Malti, m'hemmx bżonn ta' l-ebda verb. Fil-Malti nużaw il-forma doppja tal-plural ma' ħwejjeġ li minnhom jeżistu tnejn: għajnejn, widnejn, saqajn. Il-Griegi antiki kellhom forma tal-plural li kien użat bl-istess mod. e.g. b Ġ0aħwb (To oftalmo) l-għaj- mnejn, Il-pronom abroc (awtos) ifisser 'stess'; għalhekk ngħidu ablrOg 1A9ev (huwa stess ġie); meta quddiem abroc hemm l-artiklu definit, avroc tfis- ser 'same, medesimo', e.g..6 abTAG Àvnp. L-istess ħaġa fil-Malti. Huwa stess ġie; l-istess raġel. Bħall-Malti jieħdu ħafna minnhom id-dativ: (jidhirli — jidher lili) mhux jidhimi (8oxeL uoL — dokej moj); jixraq lili (nperev HnoL — prepej moj). ĠERUSALEMMI Wara l-Gwerra tas-Sitt-Ijiem — 5-10/VL/67 Ġerusalemm, fit-tajn Belt kiefra, l-imsellħa misħuta, tal-ġnus… għadira Mis-sema ta' demm… Belt oħra Għarusa rajt nieżla, magħfusa għarusa b'mitt hemm… trid tbusha Kont xbejba għax sbejħa: magħżula bil-ġawbar mis-Sema, imżejna sirt Babel mid-dheb… mixgħula Belt t'Alla b'nirien qaddiesa, ta' nfern… imdawwla Mgħarrqa bħal Genna: fil-qżież tgawdija għax ġmielek ġo jiba imkasbar għal dejjem bil-ħtija u ferħ tan-nies,.. u hena Belt kiefra, ' u sebħ… qattiela La biki, għammiela la demm: fid-dnub… il-ġdida Imgħakkra :—— Ġerusalemm…