BAQA' F'WICCHOM Ta' Joseru L. Pace ħa EWWA kamra ftiċ u xejn mudlama kien hemm bniedem G bilqiegħda rasu bejn idejh, u kultant minn fommu kienet tinstema' tnehida u xi kelma ta' swied il-qalb. Min kien dak ir- raġel hemm waħdu u kollu mnikket1—Kien Dwardu l: dak in- nhar kien tilef l-egħeżeż bniedma li kienet marbuta ma' qalbu; kien. tilef 'l ommu li wara marda qalila li hija kienet sofriet bl-akbar sabar kienet dik l-għodwa strieħet mill-uġigħat li kienet dejjem tħoss u li għalihom ma' kien hemm l-ebda mistrieħ ħlief il-mewt. JU issa Dwardu ken jinsab waħdu, għaliex ħutu ma' kel- lux u lanqas ma' kellu min jiġi minnu fil-qrib u għaldaqstant il-te'fa ta' ommu kienet għalih l-ikbar daqqa ħarxa F. seta' jħoss. Ma kienx jaf x'jibda jagħmel u fejn imur. Tassew li Dwardu ma kellu bżonn ħadd għaliex mill-flus ma kienx nieqes. Imma b'danakollu kien iħossu waħdu; ħbieb. qatt ma kellu u każini jew postijiet oħra fejn ġuvintur oħra kienu jiltaqgħu ma kienx iħobb imur fihom, u għalhekk, 'ssa li ommu kienet ħallietu sab ruhu għalkollox barra minn din id-dinja u waħdu għal kollox. Ċ — Dwardu kellu wieħed u għoxr'n sena u missieru li kien miet xi'tliet snin qabel kien ħallielu daqsxejn ta' neġozju li kien iġiblu bein wieħed u l-'eħor fuq il-lira kuljum qligħ, u billi hu ma kienx iħobb: jonfoq il-flus fix-xein kien ħalla ukoll somma, flus ġmielha l-bank. Barra minn dan, Dwardu ma kienx iddisgrazzjat minn wiċċu u minn persuntu. Kien twil ġmielu, bi spallejh wesgħin u, barra minn hekk, kien b'saħħtu ġmielu. Hu qatt ma ftaħar b'saħħtu, iżda meta kien hemm bżonn li juri saħħtu dejjem kien ħareġ ta' raġel. U issa li kien jinsab waħdu beda jaħseb x'sejjer jibda. jagħ- mel; imma, dan il-ħsieb ma' damlux wisq, għaliex kien hemm ħaddieħor li kien qiegħed jaliseb għal dan, għal'ex dawk l-om- mi'iet li kellhom xi tfajla li qabżet it-tminta-'l-sena bdew jers- 'qu lejn Dwardu u jistqsuh jekk kienx jonqsu xi ħaġa u jekk jis- tgħux 'għinuh f'xi ħaġa, imma huwa kien dejjem iweġibhom li ma: kellu: bżonn ta' xejn. 20 IL-MAnri B'danakollu l-istedih għal xi kikkra:tċ iew għal xi grog ma' naqsux u, ħalli għal Marianni tgħid lil Dwardu waqt l. jkun jixrob it-tċ kemm ommu. kienet tħobb lil bintha Nina, u kemm meta kienet ħajja kenet tfaħħarha għaliex għalkemm kellha biss tmintax-il-sena madanakollu kienet tinqala' għalkollox u kienet. ukoll taf tmexxi. d-dar bil-għaqal. U Ġanna. lit-tifla tagħha. Pawlina kienet ittellagħha sas-seba' smewwiet għall- għaqal u bżulija tagħha; u k'enet ukoll iżżellaq li xi ħabbiċjn kienet tiehu magħha ukoll meta. tiġi biex tiżżewweġ. Ommijiet oħra k'enu. ukoll isefsu f'w'ednejh. kliem ta' din ix-xorta. Dwardu kien joqgħod jismagħhom b'nofs daħka f'fommu jixrob it-tċ jew il-grog li kienu jagħtuh u xejn ma jgħid u, wara xi ftit, jitlaq lein daru u jħalli dawk l- ommijiet ferħana li l ħs: eb tagħ- hom kien sejjer iseħħ. Darba waħda Dwardu qal illi kien sejier jagħinel vjaġġ għu- liex r'ed jistrieħ u għa hekk beda jlesti b'ex jitlaq. — Hawnhekk trid tara l-ommifiet kf inxeħtu f' pika bejn' et- hom minn minnhom igħin lil Dwardu l-iżjed, u ma' jistax jon- qos; waqt di jkunu qegħdin jagħmlu ħekk iwissuh biex jieħu ħs'eb tiegħu nn'fsu u li ma jinsiex di fir-raħal sejier iħalli wa- rajh hafna n'es li jħobbuh u li jixtiqulu kull ġid. Il-:rum tat- tluq tiegħu wasal u min ma kenx jaf x' ġara kien jaħseb li xi ras kbira kienet se;ra żżur ir-raħal, għaliex. fil- triq Kienu jinsabu ħafna nies u l-iktar quddiem il-bieb tad sdar ta' Dwardu. Quddiem dan il-b'eb-kien hemm karozza tistenna, u, wara xi ftit, Dwardu tfaċċa, poġġa ż-żewġ valiġġi ġewwa fiha m wara li xejjer b'idu lil dawk li kien hemm, tela' fiha u telaq lejn il-port ta' l-ajruplani. Għal bosta. żm'en ħadd ma, kien jaf x'sar minn: Dwardu għa- liex il-wegħda. tiegħu li jiktbilhom ma żammhiex n aħbarijiet tiegħu ma kellu ħadd. L-ommjiet kienu 'saqsu waħda lil oħra jekk, kinux rċevew xi itira minn għand Dwardu, imma t-tweġiba k'enet. dejjem tkun Ji le. Imma bill' huma kienu igħiru għal xulxin kienu jaħ. sbu illi Dwardu kien kiteb. imma l-omm ta' dik jew ta' dina mn kenitx trid turi u allura l-ħsibijiet kienu jikbru iżjed illi-ħuwa kien a'egħed jagħmel x ħaġa bil-moħbi L : Iż-żmien ġmielu kien għaddej meta darba waħda il-ka p- pil'an,.waqt li k'en jitħaddet sma' xi erba' parruċċjani fuq iz- zuntier qal li Dwardu k'en kitiblu u qallu l għal-b'du tax-xahar BAQA f'WIĊĊHOM 21 ta' Awissu, jiġfieri sew sew xahar ieħor, ken sejjer ikun magħ- hom darb'oħra. Imma dak li k'tiblu l-kappillan ma' kienx sem- intoh. . Malli nstena' dan, l-ommijiet bdew mill-ġdid iħabblu moħħhom u min mar-xtara libsu għat-tifla u minn xi biċċa deheb u min xiżarbun. sabiħ u lestew lil. uliedhom għall-miġja ta' Dwardu. : Il-ġranet bdew jgħaddu waħda wara l-oħra u kull jum għal dawn l-imsejknin ta' ommijiet kien qisu li kienet xi sena u, fir- raħal k'enet tinħass. ftit ta' bruda bejn familja u oħra u fit tal-għira ma kenitx tonqos anqas, u kont tisma' omm Nina titħaddet fuq b 'ntha qisu qiegħda titħaddet, fuq xi xempju tas- sbuħija u ta' l-għerf. U xi ngħidu għal Ġanna; li kienet iddeffes lil Pawlina ma' kull min titkellem miegħu. Min ma kienx jat- hom lil dawn ix-xebbiet kien jaħseb li mhux: biss fir-raħal, imma sagħans'tra fid-dinja :kollha għas-sbuħija, għall-għaqal, għas-saħħa u għall-għerf ħadd ma kien jirbħilhom. Ma' tul daż-żmien l-imsejknin żwieġ dawn in-nisa mi kellhomx muinent ta' paċi fi djarhom. Kfem marthom kien kollu fuq Dwardu u fuq binthom u li ma k'en hemm l-ebda dubju ta' xejn li malli Dwardu kier: jitfa' siequ fir-raħal l-ewwel ħaġa li kien jagħmel kienet żgur li jitlobħom biex jitgħarras lil binthom. Il-jum tal-m'ġja lurà ta' Dwardu fl-aħħar wasal u dan il- jum inzerta kien tal-Ħadd, Dwardu mar il-knisja għall-qudd'es u miegħu kellu xebba. Min kienet dik ix-xebba bdew isaqsu in- meg li rawhom. Wara li spiċċat il-qudd'esa u n-nies ħarġu mill- knisja, il-kurżità għelbet lil-Ġanna u resqet fuq Dwardu u tatu l-merħba bih. Huwa b'daħka ħafifa qallha : 'Ġann ħallini nippre- żentalek lil-marti Margerita''. Wiċċ Ġanna: wara dan il-kliem kont tħallas biex tarah. Telgħetilha fawra f'wiċċha u t'ġiejja ħassithom iċiedu u bil-. kemm kemm felħu l-pis ta' ġisimha u lsienha weħlilha u kelma waħda biss laqas ma setgħet toħroġ minn fommha. Wara li ħadet b'id Marger'ta qalet xi keimtejn ta' ferħ li hija xein ma kienet tħoss u telqet bil-qajla l-qajla lejn darha kollha ħosb'ena. a soddisfazzjon li ġarrber kienet'd k li jekk Dwardu wweġ lil Paw ina ' tagħha lanqas. Mananni ma sewweġ lil Nina tagħha ma' Dwardu, — kellha x-xorti