IL-MUŻIKA FIS-SIĠĠIEWI Is-Siġġiwin jistgħu jikkunsidraw lilhom infushom ixxurtjati minħabba l-fatt li jipposjedu tradizzjoni mużikali rikka. Waħda mill-postijiet ċentrali li fiha s- Siġġiwin irċevew l-ewlenin kunċetti mużikali tagħhom hija bla dubju ta' xejn il- knisja parrokkjali ddedikata 'l San Nikola ta' Bari. Naħseb li minn ħafna snin ilu, is-Siġġiewi kien fost il-ftit irħula li kien jista' jiftaħar li kellu orgni ta' ġmiel kbir. Is-Siġġiwin, b'hekk, trabbew; li ta' kull filgħodu fil-quddies tal-mejtin jew ta' l-erwieħ u kull nhar ta' Ħadd u festi jisimgħu dan l-orgni majestuż. Dan l-orgni mibni mid-ditta Taljana Inzo/i e Figli (1911) kien għal dak iż-zmien orgni li kellu reġistrazzjoni speċjali, mqassma fuq żewġ manwali. Fi tfuliti niftakar ċar ħafna dawk l-ilħna sbieħ niżlin minn fuq il-gallerija ta' l-orgni, bħal perezempju, il-voce umana, u l- Unda Maris, it-Tromba, ir-reġistri metalliċi bħall-Principale u r-Ripieni. Kont nissaħħar ukoll meta nisma' l-profondità tar-reġistri tal-pedaljera. Kien hawn, li jien ddeċidejt li nagħmel l-orgni parti minn ħajti. Bħali żgur li kien hawn Siġġiwin oħrajn li wkoll tħajru jitgħallmu dan l-istrument. Iżda, sfortunatament mhux għax jisimgħu l-orgni /nzoli e Figli.. dan hu rieqed ir-raqda li minnha naħseb diffiċli li jquml (jindaqq biss ftit nhar ta' Ħadd). Għaliex2: Waħda mir- raġunijiet hi li n-nies forsi m'għadhiex mhedijja biss bl-affarijiet tal-Knisja. Il- lum in-nies mhedijja bi prijoritajiet oħra u differenti, bħall-lussu fid-dar, ka- rozzi, divertiment, eċċ. Iżda trid min jerġa jilluminaha u jispiraha bħal ma kien jagħmel Dun Ġużepp ta' Randa (li kien il-prokuratur), li mill-faqar ta' snin l- imgħoddijja kien jirnexxielu jibni monumenti immortali fil-knisja tal-parroċċa. Il-Capella mużikali. tas-Surmast Anton Nani (1842-1929) kien kapolavur artistiku ieħor li Dun Ġużepp Aquilina (ta' Randa) daħħal ġos-Siġġiewi. Ta' kull sena għal kważi ġimgħa sħiħa s-Siġġiwin kienu jisimgħu mużika l-aktar sabiħa esegwita mill-aħjar mużiċisti u kantanti tal-gżira. Il-mużika ta' Dr Paolo u Anton Nani kienet timla' l-Knisja. Niftakar in-nies li żgur kienu jkunu msaħħrin jisimgħu dik l-Antifona Ergo Sum u l-innu Dies Natalis. Minn ma jif- takarx- is-Salm Laudate Pueri li hu meqjus bħala wieħed mill-kapolavuri ta' Anton Nani… b'dak il-kor ta' tfal li kelhom vuċijiet li kienu jsaħħru 'l kull min jismagħhom. Kien hemm kant liturġiku ieħor li wieħed irid jikkunsidra. Dahri l-kant kien 'isir wkoll fil-quddies ta' l-erwieħ li kien isir kuljum fis-6.00 u fis-6.30 ta' filgħodu, kif ukoll fil-quddiesa kantata li kienet issir il-Ħadd fid-9.15 ta' filghodu wkoll. Il-kant kien isir biss jew mill-kleru u kantant solista fil-każ tal- quddies tal-erwieħ u mill-kleru biss fil-quddiesa kantata tal-Ħadd. Il-par- teċipazzjoni ta' vuċijiet solistiċi kienet tidħol fil-quddies solenni fil-festi sekon- darji. X'inhi s-sitwazzjoni llum2 Fil-preżent ħafna affarijiet inbiddlu. L-orgni l- kbir, pereżempju, m'għadux jintuża ħlief xi ftit nhar ta' Ħadd; daż-żmien il-kant qed aktar ikun ikkumpanjat minn orgni ta'għamla differenti, i.e. strument elet- troniku li l-ħoss tiegħu u biss id-dell tal-propju orgni ta' Inzoli… l-orgni tal- kanni. Veru li n-nies xorta tkanta. Iżda ftit għandhom ideja kemm aktar rikkezza mużikali tferraħ minn orgni reali. Jiena naħseb li n-nies ta' qabel kienu aktar ixxurtjati, meta, avolja kienu neqsin mill-flus, xorta sabu mezz biex ikollhom strument veru li jixraq iċ-ċelebrazzjonijiet liturġiċi. Sfortunatament ilum għandna ġenerazzjoni li, l-ideja ta' affarijiet kulturali li tipposjedi, hi pjut- tost dik superfiċjali… kemm għandna individwi li jinteresaw ruħhom jekk fuq l-artal tpoġġiex bukkett fjuri naturali jew artifiċjali. Wieħed jgħid: mhux it-tnejn sbieħ7l Kulħadd jaf li l-artifiċjali hu biss imitazzjoni ta' dak li ħalaq Alla. Alla ħalaq dak kollu li hu sabiħ fid-dinja u ħassra għalih, li minħabba 'l-njoranza' jinjora dak li. hu sabiħ naturali. Nixtieq insemmi xi żewġ punti oħra ta' l-aħħar; il-korijiet u l-kitarri. Jiena niftakar sew li fis-Siġġiewi dejjem kont issib kor, ħaġa li ftit kont issibha f'par- roċċi oħra ta' xi 25 sena ilu. Niftakar, il-kor li kein waqqaf Dun Danjel Farrugia li dak iż-żmien kien ukoll l-organista tal-parroċċa, li fl-opinjoni tiegħi, dan kien kor li kien imsemmi anki barra mir-raħal. Dan il-kor (kultant mgħejjun anke minn vuċijiet barra mill-parroċċa) ġieli esegwixxa fil-quddies solenni. Nixtieq hawn insemmi l-quddiesa ta' Perosi li kien kanta l-kor akkumpanjat mill-orkestra fil-Prima Messa solenni ta' Dun Pawlu Aquilina, S.J. missjunarju fl-Indja. Il-kor ta' Dun Danjel Farrugia kien dam jagħti s-servizz tiegħu għal diversi snin. Illum il-ġurnata fis-Siġġiewi nsibu kor parrokkjali li hu mmexxi mill- Arċipriet Kan. Dun Lawrenz Mifsud li hu wkoll organista u mużiċista. Il-kor preżenti jikkonsisti f'vuċijiet misti (ftit irġiel u nisa) li jagħtu kontribut siewi f'servizzi lituġiċi importanti. Niskanta mhux ftit li minn popolazzjoni ta' 'l fuq minn sitt elef ruħ ma għandekx issib vuċijiet maskili biex il-kor preżenti jkun jista' jikber fid-daqs u fil-kwalità vokali — u dan biex il-liturġija tkun aktar de- vota u xierqa li turi twemmin sħiħ u ġeneruż. Fil-liturġija llum nsibu wkoll il-kitarra; strument li sa ftit ta' żmien ilu kien jinstema f'ċirkostanzi kompletament differenti u żgur li ma kienux ta' natura reliġjuża. il-kitarra daħlet sewwa anki fil-knisja tas-Siġġiewi (bħal ma ġara fil- parroċċi kważi ta' Malta kollha). Għadek tiltaqa' ma' nies li huma kontra l-użu ta' dan l-istrument fil-funzjonijiet liturġiċi. La kien hemm minn staqsieni x'inhi l-opinjoni tiegħi fuq dan is-suġġett; frankament jiena ma nsib l-ebda oġġezzjoni għall-użu tal-kitarra fil-liturġija. Anzi nixtieq ngħid li anke l-orgni fil-bidu ta' l-istorja tiegħu kien meqjus bħala strument profan; fil-fatt m'hemm l-ebda raġuni konkreta ghaliex fil-knisja nsibu l-użu ta' l-orgni aktar milli, ngħidu aħna l-pjanuforti. L-unika oġġezzjoni li rrid insemmi dwar il-kitarra (jew anke strumenti oħra inkluż l-orgni fil-knisja) hu l-mod kif jindaqqu. Jekk il-kitarra ħlief ftit akkordji ma jkunx jaf igerfex, dan la jkun qed jagħmel ġus- tizzja lill-istrument u lanqas lis-servizzi liturġiċi. L-istess argument japplika għal dak l-individwu li jipprova jdoqq l-orgni u ħlief igerfex xi akkordju b'idejn ix-xellugija u l-melodija b'idu l-oħra, u xi nota b'saqajh… dan ma nkunx biss ikompli f'paġna 25 19 ikompli minn paġna 19 qed jonqos lejn l-arti organistika iżda jkerrah lis-servizz li suppost ikun qed iżejjen. Dan sfortunatament kultant jiġri wkoll fil-parroċċà tas-Siġġiewi. Tradizzjoni oħra mużikali fis-Siġġiewi hija dak tal-Banda. Bħal kull raħal ieħor, fis-Siġġiewi nsibu din l-attività li ilha sejra għal ħafna snin, fil-fatt, xi ftit tas-snin ilu, il-Banda San Nikola tas-Siġġiewi ċċelebrat iċ-ċentinarju mit- twaqqif tagħha. L-iskop tal-Banda huwa li ddoqq fil-festa tal-parroċċa li ssir għad unur. tal-Patrun taghna San Nikola ta' Bari. Riċentement fil-parroċċa kellna it-twaqqif ta' grupp mużikali ieħor.. Banda oħra, u din id-darba fuq stil differenti minn dak ta' Banda regolari, iżda xorta hija għaqda mużikali (Banda), id-differenza hi li is-Siġġiewi Festival Brass Band (hekk jisimha din il-banda ġdida) hija bbażata esklussivament fuq ir-ram. Il-Festival Brass Band xorta għandha flessibilità enormi fl-interpret- azzjonijiet tagħha, infatti ir-repertorju tagħha jinkludi biċċiet operistiċi, sinfo- niċi, mużika barokka u klassika u mużika popolari u marċi. L-amminis- trazzjoni tal-Festival Brass Band jippruvaw jiġbru l-aqwa strumentalisti tar- ram minn Malta kollha u s'issa f'kull kunċert li fih ħadet sehem din il-Banda dejjem ħarġet bl-unuri u ferrħet lil kull min semagħha.