Kitba ta' Peter A. Caruana Meta Marija kienet toħroġ barra bit-tarbija, kienet iddawwar xall li jgħatti tista' tgħid, il-wiċċ kollu tat-tifel. Min kien jaħsel jitfa' ħarstu lejh, malajr kien ilissen: 'Qisu Bambin'. U tabilħaqq hekk kien, jixbah il-ħafna tpinġijiet ta' Ġest Bambi. Xagħar isfar mdawwar f'nokkli żgħar; għajnejn żoroq; wiċċ kemm xejn bajdani u dejjem imbissem, bħal kieku, kif jgħidu, qed jara l- anġli. Marija kienet mara twajba, b'fehmiet marbuta ma' niesha ta' qabilha. Kienet tibża turi wiċċ it- tarbija minħabba li xi ħadd, kienet taħseb, seta' jagħmillu xi magħmul. Meta t-tifel tfarfar u wara l-mixi ħafif beda l-ġiri tiegħu, Marija ħasbet li jkollha t-tieni wild. Żewġha Frans, kien jaqa' u jqum u fis-snin miżżewġa tiegħu ma' Marija, ma jiftakarx li xi darba mar-kontra xewqitha. Frans kien wild Ħal Tarxien u kien lest li jmidd idejh f'kollox meħtieġ għal Raħal twelidu. Sa minn qabel is-sena 1939, flimkien ma' oħrajn li għalihom Ħal Tarxien dejjem kien l-ewwel f'kollox, Frans kien mehdi biex f'rahlu tiġi l-qanpiena mir-raħal ta' Sannat, f'Għawdex. Iżda din ma kinitx ħaġa faċli. Għalkemm kien hemm il-qbil bejn iż-żewg irħula li l-qanpiena tinbiegħ lil Ħal Tarxien, l- Isqof t'Għawdex ma riedx li dik il-qanpiena tittiehed minn Hal Tarxien, imma aktar xtaq u ried li tmur fil-Knisja tal-Kalkara. Fl-1937, Marija wildet tarbija oħra, tifel li kien fula maqsuma ma ħuh. Iżda għalkemm it-twelid ta' kull tarbija dejjem ikun ta' ferħ u għoġba ghall-familja, Marija, aktar xtaqet li twilled tifla. Sa minn qaddisha kienet thobb il-bniet u għalhekk, meta l-ewwel tagħha ġie tifel, aktar kienet ħerqana li tat- tieni tkun tifla. Iżda bit-tieni kienet ferħana wkoll u qatt ma nstemgħet minn fommha xi kelma ta' nuqqas. Iżda t-tama ta' Marija baqgħet dejjem tisboq il-ħsibijiet l-ohra li kienu jberrnulha f'moħħha. Is-sena 1938 tista' tgħid li kienet is-sena l-aktar ta' nkwiet għal dawk li xtaqu l-qanpiena l- Għawdxija tasal f'raħalhom. Kienu ilhom sa mill- 1933 li sar il-ftehim bejnhom u ta' Sannat biex waħda mill-qniepen, li leħinha kien jaqbel mal- melodija tal-qniepen l-oħra, tittieħed lejn Ħal Tarxien. Ir-raħal t'Għawdex kien xtara sett qniepen ġodda għall-Parroċċa. Il-ftehim kien sar u l-mitt lira għax-xiri tal-qanpiena kienu tħallsu. F'din is-sena l-inkwiet kien fl-aqwa tiegħu. It- Tarxiniżi wrew l-għadab tagħhom billi ma ħallewx li jsiru festi f'dik is-sena. Biex l-inkwiet aktar joktor, l-ebda tokk ta' qanpiena ma nstema' fil-purċissjoni ta' San Girgor fis-sena 1939. Minn fuq il-bejt tal-Każin tal-Banda Marija Annunzjata ddendlet qanpiena tal-karti għal nofs it-triq u din ingħatat in-nar fl-eqqel tal-purċissjoni. Il-kobba kienet tidher imħabbla sew u forsi l-biċċa kienet aktar tiħrax kieku fil-qalba ta' kollox ma kienx hemm Dun Mikiel Vella, wild ir-raħal, qassis li ta ħajtu għall-Parroċċa ta' Ħal Tarxien. 40 Għaqda Mużikali Marija Annunzjata - Tarxien Marija kienet fit-tieni xahar tat-tielet tqala tagħha. Kienet beżgħana minħabba li kienet taf li żewġha kien wieħed minn ta' quddiem fil-każ tal-qanpiena. Xtaqet li tberrdu u ġġagħlu jifhem li dak l-inkwiet ma kellux xi jridu. Iżda t-twajba Marija ma lissnet xejn lil żewġha Frans. Baqgħet issorr kollox fiha. It-toqol ta' dan in-niket kien qed jitħallat mat-toqol tat-tarbija. Ta' ruħ twajba li kienet, għommitha kienet tferragħha fil-Knisja, quddiem ix-xbieha ta' Marija Annunzjata. Kien l-aħħar Hadd ta' Marzu 1939, meta waqt il-Quddiesa ta' l-erbgħa ta' filgħodu. Marija kienet bil- qiegħda fuq wieħed mis-siġġijiet tal-ħaxixa tisma' l-quddies. Postha fin-naħa ta' wara tal-Knisja, sewwa sew quddiem in-niċċa tal-Lunzjata. Marija kienet b'dewha ddawwar il-kuruna tar-rużarju f'idejha. Kienet tgħallmet il-ftit talb li jingħad bil-Malti waqt il-quddiesa, iżda l-ilsien Latin għaliha kien qisu dak Ciniż. Waqfet widnejha sew biex tisma' l-qassis x'kien ser iqassat waqt il-priedka ta' l-evanġelju. 'Imma dan lili qed isejjaħ 77 staqsiet bejnha u bejn ruħha. Kienet ser tqum biex tmur tara l-qassis x'kellu bżonn, iżda r-rogħda li ħakmitha f'riġlejha sammritha fejn kienet. 'Il-qanpiena l-Għawdxija ser tkun għandna ma ddumx ' Marija baqgħet issummata tisma'. 'Int ser twilled tifla u jeħtieġ li ssemmiha Margerita, l-isem li għandha l-qanpiena ' Ma baqgħetx tisma' aktar x'kien qed jippriedka l-qassis. Meta spiċċat il-quddiesa, Marija bħal donnha ġiet f'sensiha. Ftakret fil-kliem li semgħet iqassat il-qassis. Stħat min dawk il-ftit nies li kien hemm fil-knisja. Baqgħet bil-qieghda sakemm kulħadd ħareġ. Qamet minn fuq is-siġġu, deffset seba' fil-fonti ta' l-ilma mbierek. Ċappset moħħha, fommha u sidirha. Harġet mill-Knisja u rħitilha lejn id-dar. ma , ġ La i ż Fi , Ritratt ta' dawk li ħabirku kemm felħu biex il-qanpiena l-Għadxija tiġi f'pajjiżna. Fuq il-luzzu, hekk kif il-qanpiena tgħabbiet fl-Imġarr Ghawdex, lesta biex tinġieb f'Ħal Tarxien Għaqda Mużikali Marija Annunzjata - Tarxien 43 'Imma dak il-qassis kif jaf li ser inkun omm'7' staqsiet lilha nfisha Marija. ''Fuq kollox, il-leħen li smajt ikellimni, ma kienx tal-Kappillan li qaddes il-quddiesa. ' Marija ħasset rasha trid tinqasam b'dawn il-ħsibijiet. Ħaffet il-pass biex tasal bilġri d-dar. Frans kien għadu rieqed bħaż-żewġ anġli ta' tfal li kellhom. Marija ma felħitx iżjed iżżomm ħsibijietha. Qajmet lil żewġha u bilġri tarfitlu kollox. 'Int hemm moħħok,' wieġeb żewġha. 'Ma tarax is-siegħa u l-ħin li tħaddan miegħek tiflal' Iżda Frans waqaf f'daqqa. Fejn kienet taf x'kien jismha l-qanpiena li kienet għadha fil-Gżira t'Għawdex/7 Kif jista' jkun li l-qassis kien ser isemmi lilha waqt il-priedka tal-evanġelju'7 U aktar u aktar ma setax iniżżilha kif il-Kappillan sejjaħ il-qanpiena Margerital L-anqas hu u sħabu ma kienu jafu x'kien l-— isem tal-qanpiena' Fit-23 t'April, 1939, il-ferħ f'Hal Tarxien kien kbir meta mad-daqq tal-banda bdiet tittella' l-qanpiena €Margerita' li nġiebet minn Għawdex. L-isem tal-qanpiena tbiddel mill-poplu ta' Ħal Tarxien u sar dak ta' San Mikiel, bħala turija ta' ġieħ lejn Dun Mikiel Vella li kien hu l-moħħ tal-kisba u l-wasla tal- qanpiena minn Għawdex. Frans kien ferħan mhux biss għaliex f'Ħal Tarxien inqatgħet ix-xewqa ta' ħafna, imma wkoll għaliex jista' jkun li dak li semgħet martu kien minnu. L-ewwel biċċa mill-ġrajja seħħet. It-tama li tieni ma tonqosx. Fix-xahar t'Ottubru ta' l-1939, fid-dar ta' Frans u Marija, mat-tokki tal-qanpiena l-Għawdxija, bdiet tinstema' l-bikja ħelwa tat-tarbija Margerita. Dan l-episodju mill-ġrajja ta' Raħal twelidna, smajtu jingħad bosta drabi minn fomm missieri li, flimkien ma' oħrajn, ħabrek mhux ftit biex il-qanpiena l-Għawdxija ssib postha fuq il-kampnar tal-Knisja tagħna. Għaqda Mużikali Marija Annunzjata - Tarxien 45