Arċikonfraternita' Sant Anton Abbati u Madonna taċ-Ċintura EL svostijn tar-Rabat u l-Grotta ta' San Pawl fis-sena 1614 Dun Gwann Azzepwui Fl-imgħoddi meta l-Maltin tal-qedem kienu dejjem beżgħanin minn xi attakki mit- Torok, il-kunvent ta' San Mark fir-Rabat kien meqjus bħala bini wisq vulnerabbli, tant li ġieli f'periklu ta' attakk imminenti, l-Universita' ta' Malta (jiġifieri l-Gvern lokali) kien ordna li dan jinħatt biex ma jservix ta' bażi għat-Torok. Fis-sena 1614 wara li t- Torok kienu għamlu ħerba mill-Knisja tal-Mellieħa u kien hemm il-biża' li jistgħu jaħbtu għall-Imdina, il-Patrijiet Agostinjani tar-Rabat beżgħu li jekk jiġri hekk, il- Kunvent tagħhom li kien reġa' beda jinbena fil-1556 jerġa' jkun f'periklu kbir u għalhekk ħasbu biex f'każ ta' emerġenza jkollhom post alternattiv daqsxejn aktar żgur fl-istess Rabat. Il-pirjol P. Antonio Attard laqqa' lis-sitt patrijiet sħabu fil-festa ta' Santa Marija fl-1614 u pproponielhom li jikkunsidraw il-Grotta ta' San Pawl, bħala l-'post ħafna adatt għall-bżonnijiet tagħna, li fih qed igħix l-eremita P. Ġwann u dan qed ifittex min jabitah u jservi f'dan il-post'. Ippropona li jkun ta' ġid jekk jitolbu l-Gran Mastru u jekk hemm bżonn sinjuri oħra biex f'isimhom jitolbu lil P. Ġwann dak il-post. Il- patrijiet kollha qablu. Fis-27 t'Awwissu, il-Pirjol rega' laqqa' lill-patrijiet u qallhom illi diversi sinjuri, fosthom il-Gran Mastru, tkellmu ma' P. Gwann u dan laqa' l-proposta tagħhom wara li: għamel erba' kundizzjonijiet, li ġew approvati fil-laqgħa. B'danakollu nafu li ma sarx attakk mit-Torok u l-ħsieb tal-Agostinjani baqa' ma seħħx. Fuq dan kien kiteb snin ilu P. Ġulju Bonnici O.S.A. f'bulletin perjodiku li kien jiċċirkola fost l-Agostinjani u kiteb ukoll ftit xhur ilu P. Mark Cauchi O.S.A. f'artiklu li deher f'ġurnali lokali bit-titlu dwar meta l-Gran Mastru Aloph de Wignacourt daħaq bl-Agostinjani. Ma nafx jeżistux dokumenti fl-arkivju tal-Agostinjani dwar din il- wegħda fiergħa jew jekk din hijiex interpretazzjoni iżda dawn it-trattativi tas-sena 1614 bejn l-Agostinjani tar-Rabat u l-eremita P. Ġwann dejjem qangluli kurżita' kbira u nixtieq fil-qosor nagħmel ir-riflessjonijiet tiegħi fuqhom, anki fid-dawl ta' dokumenti li jinsabu fl-arkivji tal-Vatikan u ma jinsabux fl-arkivju tal-Agostinjani. L-eremita P. ĠWann kien il-famuż Spanjol Juan Benegas de Corboba, minn familja nobbli ta' nisel moresk, li kien ilu igħix fir-Rabat mill-1599 madwar il-Grotta ta' San Pawl. Dan Juan kien bniedem li kellu viżjoni kif ukoll kapaċita' kbira biex jorganizza. Komunita' Agostinjana Rabat Ġie milqut mill-Grotta ta' San Pawl u xtaq jibdilha f'santwarju ta' pellegrinaġġi internazzjonali. Iċ-ċirkostanzi kienu dawn: il-Grotta kienet tagħmel parti mill- parroċċa tar-Rabat. Fil-bidu kienet hi s-sede tal-parroċċa, iżda mat-tkabbir tal- popolazzjoni s-sede tal-parroċċa ġiet trasferita għall-knisja ta' fuq, bil-konsegwenza li naqas sew in-numru ta' quddies u l-funzjonijiet parrokkjali. Terġa' billi l-Grotta kif ukoll il-knisja ta' San Pawl, jinsabu barra mis-swar ta' l-Imdina, u fl-istess ħin jaqgħu taħt il-kura tal-kapitlu tal-Katidral, dan kien qiegħed juża r-riżorsi tiegħu biex jabbellixxi l-Katidral ġewwa s-swar li kien ukoll is-sede ta' l-Isqof, u ftit li xejn jonfoq għall-grotta u l-parroċċa ta' San Pawl. Benegas ma ħassux kuntent b'din is-sitwazzjoni u wara diversi żjarat f'Ruma u bl- approvazzjoni tal-Papa Pawlu V, li sar ħabib intimu tiegħu, u wkoll bil-barka ta' l- Isqof, irnexxielu jifred il-Grotta mill-parroċċa u jeħodha f'idejh. Il-Gran Mastru Aloph de Wignacourt li ma kellu xejn taħt il-kura tiegħu fir-Rabat u l-Imdina, kien iżiegħel b'Benegas b'kull mezz u kien jatih dak kollu u aktar minn dak kollu li jixtieq. Dan jirriżulta mill-korrispondenza uffiċċjali li tinsab fl-Arkivju ta' l-Ordni ta' San Ġwann. Meta Benegas ġo Ruma beda jitħabat biex joħloq abbazia, il-Gran Mastru bagħat jissuġġerilu li kellu jirnexxilu jakwista abbazia, li jamministrawha l-qassisin djoċesani, xorta kien jixtieq li din tkun taħt il-ġurisdizzjoni ta' l-Ordni, fis-sens li l- Ordni li jippreżenta l-ismijiet tal-qassisin lill-Isqof biex japprovahom. Fuq kollox fit- 22 ta' Diċembru 1610, Benegas kien ġab minn Ruma li wara mewtu jew meta jidhirlu jista' jew għandu (possit seu debeat) igħaddi l-Grotta lill-Ordni ta' San Ġwann. Hu f'dan il-kuntest li rridu nikkunsidraw il-proposta magħmula mill-Agostinjani tar- Rabat lil Benegas permezz ta' xi sinjuri u l-istess Gran Mastru. Tajjeb naraw il- kundizzjonijiet li kien għamel Benegas u li l-patrijiet kienu aċċettaw: (1) ma jsir xejn mingħajr il-permess tas-Santa Sede; (2) jintbaghtu 6 jew 7 bejn saċerdoti u djakni għal quddiesa kantata; (3) għotja ta' 350 skud; (4) jekk jitħatt il-kunvent, il-patrijiet kollha jmorru hemm bid-dħul kollu tagħhom, iżda jekk le dan il-ftehim jitqies bħala null. RELATED ACCESSORIES EL, COTTON, POPIIN, TREVIRA aż PIENE, NVLON TA me BIBAS Arċikonfraternita' Sant'Anton Abbati u. Madonna taċ-Ċintura U allura nistaqsu: Għaliex din il-proposta ma seħħitx2 U f'idejn min kienet id- ieċizjoni finali, f'idejn Benegas, jew il-Gran Mastru, jew is-Santa Sede7 Kien ikun iħjar kieku l-patrijiet ma rrikorrew xejn għand il-Grammastru iżda direttament jew xermezz tas-sinjuri l-oħra kellmu lill-Benegas stess/ U fuq kollox jista' jkun li peress li jhibit tat-Torok ma seħħx u l-kunvent ta' San Mark ma kellux bżonn jinħatt, il- xwistjoni, kif ngħidu bil-Malti, mietet fuq ommha': Huwa fatt magħruf li kemm 3enegas kif ukoll il-Grammastru kellhom diplomazija fina u ma kienux se jikxfu l- carti mill-ewwel iżda ma jagħlqu ebda bieb li jista' jkun utli għall-futur. Bejniethom ien hemm ħbiberija kbira u t-tnejn kellhom bżonn xulxin. —interpretazzjoni tiegħi, sakemm ma jinsabux dokumenti ġodda, hija li l-ewwel iedu jassiguraw li l-Grotta tgħaddi għand l-Ordni (li ma qaluhx lill-Agostinjani) u neta dan iseħħ jaraw l-aħjar mod kif din tiġi uffiċjata bil-kunsens ta' l-Ordni, l-istess jħalma l-Ordni kellu knejjes oħra fir-Rabat, p.ex S.Anton Abbati l-Buskett. Meta ikkonkludu li l-Grotta tgħaddi għand l-Ordni, il-proposta tal-Agostinjani kienet kun ideali kieku kellu tassew jinħatt il-kunvent, iżda billi dan fortunatament ma eħħx għax il-ħbit mit-Torok ma sarx, allura ma kienx iemm lok li l-proġett iseħħ. U ladarba l-Kunvent baqa' ħiħ, lanqas kien jaqbel għall-Agostinjani li jintrabtu j'dak il-mod flok juffiċjaw fl-istess knisja tagħhom. Jak li nafu żgur hu li kellhom igħaddu kważi tlett snin, iġifieri sal-24 ta' April 1617 biex Benegas jasal għad- leżizjoni finali li fl-aħjar interess tal-Grotta jippreżenta ill-Gran Mastru d-digriet tal-Papa li kien ilu għandu xważi seba' snin, jiġifieri mit-22 ta' Dicembru 1610, u jih igħaddi definitivament il-Grotta lill-Ordni. Riedu vkoll igħaddu 4 snin oħra biex jinstab l-aħjar mod li l- rotta tiġi uffiċjata u dan meta l-Papa għaqqad nagħha l-knisja tal-Hġejjeġ f'San Pawl il-Baħar u ipprova t-twaqqif ta' kulleġġ ta' kappillani ta' l-istess Jrdni biex igħixu madwar il-Grotta u jagħmlu l- iffiċjatura kuljum. f