Festa Marija Annunzjata 2017 Ħal Tarxien Isir Parroċċa; 29 ta' Mejju 1592 if rajna fil-kitba tiegħi tas-sena l-oħra, Mons. Dusina fiż-Żjara ppostolika tiegħu kien ltaqa' ma kważi l-Maltin kollha li sintendi dawn ressqu quddiemu l-ilmenti tagħhom, l-iktar dwar is-smigħ tal- quddies, s-sagramenti taż-żwieġ u tal-magħmudija, qrar, tqarbin u vjatku. In-nies ta' Ħal Tarxien kellhom fil- firxa ta' art tagħhom l-irħajjel ta' San Ġwann t'Għuxa fejn kienu joqogħdu bdiewa u sajjieda, għax kien qrib id-daħla tax-Xatt ta' San Franġisk, kellhom parti sewwa minn Kordin, l-art imsejħa tal-Għerien (madwar il-knisja ta' Santa Ubaldeska, illum f'Raħal Ġdid), l-għolja tal-Ħorr, ukoll ressqu l-ilmenti tagħhom lil dak il- Viżitatur Appostoliku u dan sintendi niżżilhom fir-rapport tiegħu. Parti żgħira min-nies ta' Ħal Tarxien kienu joqogħdu miġburin, kif rajna, madwar il-knisja ta' San Ġwann t'Għuxa, (infatti għal xi snin Ħal Tarxien kien jissejjaħ 'Ir-Raħal ta' San Ġwann') li kien post fil-baxx u qrib il-baħar. Iżda parti oħra ikbar u iktar fil-għoli kienu joqogħdu fiha nies qrib il-kappella ta' Santa Marija tar-Rokon u madwar it-tliet kappelli ta' San Pawl, San Luqa u San Nikola u l-oħra ftit 'il bogħod ta' Marija Annunzjata. F'dawn l-inħawi n-nies kienu rgħajja u bdiewa Minn żmien għal żmien in-nies ta' Ħal Tarxien baqgħu jitolbu biex jinfirdu minn Bir Miftuħ għax ma kinux qed jiġu moqdija sew min- naħa spiritwali minħabba d-distanza għall-knisja ta' Bir Miftuħ. Immaġinaw bniedem minn Kordin jew minn Għajn Dwieli jitlob għas-sagrament tal-vjatku jew irid jiżżewweġ fil- knisja ta' Bir Miftuħ distanza ta' xi għaxar kilometri. L-Isqof Tumas Gargallo (1578-1614) li kien jaf bl- ilmenti tan-nies ta' Ħal Tarxien ma setax jesegwihom għax il-kappillan ta' Bir Miftuħ, Dun Bartolomew Mangion, ma tantx kien se jieħu pjaċir li tnaqqaslu l-beni tiegħu jekk Ħal Tarxien isir parroċċa maqtugħa għaliha, kien l-uniku ħabib tiegħu u għax meta hu kien isiefer kien jagħmilha minnfloku. Għal dawn ir-raġunijiet l-Isqof Gargallo ma setax jaqdi x-xewqat spiritwali tat-Tarxiniżi. Dun Bartilmew bħala kappillan ta' Bir Miftuħ kellu f'idejh kwanritità ta' kappelli, xi 55 b'kollox, fil-firxa tal-parroċċa tiegħu, minbarra l-kniaja parrokkjali tiegħu ta' Bir Miftuħ. Bir- raġun, in-nies ta' Ħal Tarxien ħassew ruħhom abbandunati. Meta Dun Bartilmew Mangion, il-kappillan ta' Bir Miftuħ, miet fit- 23 ta' Mejju 1592, l-Isqof Gargallo ħataf l-okkażjoni li issa seta' joftom lir-raħal ta' Ħal Tarxien mill-matriċi Dehra tal-ewwel knisja parrokkjali minn ġewwa li tpittret minn R. Gauci (1992), fl-għeluq tiegħu. Lil Ħal Tarxien waqqfu bħala parroċċa għalih fid-29 ta' Mejju 1592. Dan żgur kien l-akbar avveniment għan-nies ta' Ħal Tarxien li aċċettaw bil-ferħa l-għażla tal-kappella ta' Marija Annunzjata, l-ikbar waħda f'Ħal Tarxien bħala l-knisja parrokkjali tagħhom. Ħal Tarxien jiġi is-17-il parroċċa fil-lista tal-parroċċi ta' Malta. L-ewwel kappillan ta' din il-parroċċa ġdida kien Dun Bastjan Cuscusu, mill-Birgu, li ħa l-pussess tiegħu fis-26 ta' Marzu 1595 u dam imexxi sas-26 ta' Settembru 1598. Fi żmien dan il-kappillan twaqqfu l-fratellanza tas- Santissmu Sagrament u tal-Madonna tar-Rużarju Mqaddes, it-tnejn fl-20 ta' Lulju 1597. Il-bidu kien iebes għax ftit wara li Ħal Tarxien sar Parroċċa faqqgħet il-pesta f'Malta li qerdet iktar minn 3,000 ruħ minn Malta kollha, iżda ma nafux kemm kien hemm minn Ħal Tarxien għax ma nstab l-ebda tagħrif s'issa. Nafu biss li n-nies minn Ħal l-erba' mitt sena mit-twaqqif tal-parroċċa. Tarxien li mietu bil-pesta tal-1592 ġew midfunin barra l-kappella ta' Sant'Andrija fl-inħawi tal-Barrani. Bħala parroċċa Ħal Tarxien ingħata l-konfini tiegħu, il-firxa ta' art li tagħmlu parroċċa maqtugħ għalih; din kienet tibda minn Wied Qarnaw fejn kienet tmiss ma' Bir Miftuħ, tmur lejn tal-Barrani, il-Qasam ta' Bulebel lejn Bir Għeliem biex tkun tmiss maż-Żejtun, sas-swar (Santa Margerita Lines, sa fejn hemm il-Mina Triq Dar il-Kejka, Tarxien Tel: 2180 5841 ta' Santa Liena) ta' Bormla, ix-xatt ta' San Franġisk bl-irħajjel ta' San Ġwann t'Għuxa, għal fuq Kordin, għall-parti mill-Fewdu tal-Marsa msejjaħ 'Ta' l-Għerien' biex imiss ma' Ħal Qormi, jinkludi l-Qasam ta' Sammat, l-Għolja tal-Ħorr, Ħal Saflieni u jispiċċa għal Ħal Fuqani (Santa Lucija, tallum) biex hekk jerġa' jmiss ma' Bir Miftuħ. Is-Salib tal-Marsa kien juri l-konfini ta' Ħal Tarxien ma' Ħal Qormi u mal-Belt Valletta. 'Ħal Tarxien' ta' Vince Bartistino, 1993 pg. Fuljert Parrokkjali 'Tarxien' Għadd 57, Nov- Diċ. 1984 'Ħal Kirkop' - Editur H C. R. Vella -2000, u Artiklu fil-Fuljetr tal-Festa tal-1992 'Meta Ħal Kirkop sar Parroċċa' 'Storja ta' Ħal Tarxien u Raħal Ġdid; E. B. Vella, 1932. pg. 'Triqat Ħal Tarxien' ta' Jos. 48, Birżebbuġa Road, Tarxien For Appointment: 2166 0005 78, Triq Santa Marija, Tarxien Tel: 2166 5333 e Mob: 7966 5333 Kurt Gatt- Owner 2, Triq Dun Mikiel Vella, Tarxien Tel: 2766 0713 e Mob: 9946 1271