Astratt: Fl-artiklu tas-sena l-oħra tal-ktieb tal-festa Marija Bambina tal-Isla (pp.78-9), maħruġ mis-Soċjetà Filarmonika 'La Vincitrice', kont laqqajtkom għall-ewwel darba mal-'Innu Lil Senglea', li preżentament hu l-innu uffiċjali tal-Isla. Kif tafu diġà, dal-innu għandu versi ta' Dun Karm Muscat, u pinna mużikali tas-surmast Francesco Tesoriere. L-innu kien inkiteb sena wara t-twaqqif tal-Kumitat Ċiviku, fl-1959, f'ġieħ iċ-Città Invicta (il-Belt Qatt Mirbuħa). Fl-artiklu ta' dis-sena ser inkomplu fuq dal-innu billi nitkellmu fuq il-kunċert bandistiku li kien sar is-Sibt, 4 ta' Settembru, 1965, fl-okkażjoni tat-tifkira tar- raba' ċentinarju tal-Assedju l-Kbir, taħt id-direzzjoni tas-surmast Antonio Muscat Azzopardi, u bis-sehem tal-Kor, dak iż-żmien tant magħruf, ta' Dun Ġużepp Cachia. Kliem muftieħ: Isla, Senglea, Innu, Mro Francesco Tesoriere, Kan. Teologu Carmelo Muscat, Mro Antonio Muscat Azzopardi, Dun Gużepp Cachia, Ħamrun Choir, Soċjetà Filarmonika 'La Vincitrice' (Isla) Il-ġrajja ta' dal-innu tissokta permezz taċ-ċelebrazzjonijiet nazzjonali li kien saru fil-'Belt Qatt Mirbuħa' ta' 'La Sengle' biex ifakkru ir-raba' ċentinarju tal-Assedju l-Kbir 1565. Dawn kienu saru is-Sibt, 4, u l-għada l-Ħadd, 5 ta' Settembru 1965. Skont id-djarju tal-Kor tal-Ħamrun, p.235, għall-festa tal-Isla fil-jum tas-Sibt filgħaxija ngħata bidu għaċ-ċelebrazzjonijiet b'kunċert taħt id- direzzjoni tas-surmast Antonio Muscat Azzopardi (1903-79), li fih kien ħa sehem il-kor Ħamruniż taħt id-direzzjoni ta' Dun Ġużepp Cachia (1921-2001). Fih kienu ħadu sehem ukoll is-Sopran H(ilda) M(allia) Tabonel u t-Tenur J(oseph) Farrugia. Il-Monument tal-Assedju l-Kbir . . . il - li sar fl-1927, xogħol l-iskultur nafux ta' min hi), it-Tannhċiuser ta' Wagner, u naturalment, l-Innu Lil l Is-Sopran Hilda Mallia Tabone (20.ix.1932-5.ii.1978), imwielda l-Birgu, il-kbira fost tlitt aħwa, kienet tħobb tkanta sa minn tfulitha. Hi kienet ġejja minn familja li tħobb il-mużika, b'missierha John, Bormliż, idoqq il-vjolin fl-orkestrina tal-familja, u b'ommha Ċettina dilettanta tal-opri. Is-surmastrijiet Anton Muscat Azzopardi u Joseph Abela Scolaro (li taħtu bdiet tkanta bħala solista mal-Malta Choral Societv), kif ukoll is-Sopran Bice Ciappara, kienu fost l-ewlenin li mexxewha lejn it-triq tas- suċċess. T'40 sena żżewġet lil Dr Carmel Mallia u kellhom żewġt ulied tewmin: Mario u John. Tul il-karriera tagħha kantat tista' tgħid mal-baned Maltin kollha, kif ukoll f'kunċerti mill-Malta Rediffusion, il-British Institute, l-Assoċjazzjoni tal-Baned Maltin (illum l-Għaqda Każini tal-Banda), l-Istitut Kulturali Malti (li proprju dis-sena jagħlaq 70 sena ħajja) u oħrajn. F'Għawdex ukoll, kantat il-parti prinċipali fl-operetta Stella di Barberia tas-surmast Giuseppe Giardini Vella (1895-1974) fit- Teatru Astra (1969). Kantat ukoll bħala primadonna fi tlitt opri mill-pinna ta' Mro Carmelo Pace: Caterina Desguanez fil-parti ta' Caterina, bint il-Baruni Desguanez (1965); 1 Martiri fil-parti ta' Contessina Graziulla Theuma Castelletti (1967); u fil-parti ta' Angelica, il-bint waħdanija ta' Giulio Cumbo, fl-opra li ġġib l-istess isem (1973). Tat sehemha f'okkażjonijiet speċjali bħalm'huma, il-Hungarian Refugee Fund, il-Queen's Coronation Festival u ċ-ċentinarju ta' San Pawl (1960). Fil-bidu tas- 70ijiet kantat ukoll f'xi kunċerti f'Pariġi u Ruma. Fl-1974 kisbet id-diploma for Distinguished Achievement mill-World Who's Who of Women ta' Cambridge għall-ħidma fejjieda li wettqet bħala Sopran, imma wkoll bħala bniedma li ħabbet il-foqra u għamlet ħafna ġid. 2 Bħala Tenur ukoll, kien interpreta l-parti ta' Antonio Bajada, l-ispija Malti, li għal uħud jingħad li kien min-Naxxar, fl-opra Caterina Desguanez ta' Mro Carmelo Pace li saret fit-Teatru Manoel fl-1965. F'dil-opra kienet ħadet sehem ukoll il- primadonna Maltija, is-Sopran Hilda Mallia Tabone. Skont id-djarista, 'il-programm mar tassew tajjeb.' Wara l-programm kien hemm xi refreshments il-Każin. Dan ifisser, li l-programm kien imtella' mill-Banda 'Queen's Own Band Club', u li fih ħadet sehem il-banda tal-post taħt id-direzzjoni tal-imsemmi maestro, li sa dik is-sena kien għadu jħabbat magħha. Sfortunatament, fil-ktieb L-Istorja Tal-Każini Tal-Baned F'Malta U Għawdex, Pavia u Degiorgio ma jsemmu xejn dwar dal-programm tas-Sibt filgħaxija. IL-BELT QATT MIRBUĦA TA' LA SENGLE TFAKKAR IR-RABA' ĊENTINARJU TA' L-ASSEDJU L-KBIR 1565 B'AKKADEMJA MUŻIKO-LETTERARJA FIL-BAŻILIKA TA' MARIJA BAMBINA IL-ĦADD, 5 TA' SETTEMBRU, 1965 Fl-artiklu 'L-Assedju l-Kbir — Pass Pass mal-Ħamrun Choir minn ammiratur xiħ tal-kor, li kien deher fil-ħarġa ta' 'The Chorister'', insiru nafu li l-programm tas-Sibt mill-Banda 'Queen's Own' u l-Ħamrun Choir kien sar proprju fiċ-Ċentru Ċiviku. Skontu, in-nies, kburija bl-istorja ta' pajjiżha, attendiet bi ħġarha, tant li mliet il-pjazza, u l-ħeġġa tas-Sengleani 'aktar dehret meta indaqq l-Innu lill-Bambina'. Hu innota kif kulħadd segwa dal- Innu, u baqa' mistagħġeb kif 'anki il-parti tal-orkestra' kienu jafu jkantaw. Dal-Innu partikolari iżda ma jissemmix fil-lista li ngħatatilna mid-djarista tal-kor, jekk għal-lanqas mhux qed jirreferi għall-Ave Maria li semmejna aktar 'il fuq. TAHT IL-PRESIDENZA Ta' L-ammiratur xiħ isemmi wkoll li dakinhar tkanta innu żgħir ieħor, aktarx l- b ħi t 'Innu lis-Senglea', li kien 'tassew għall-qalb tas-Sengleani.' Minn kif sar jaf wara, il-kor intalab l-aħħar minuta biex ikantah tant li, 'ikkunċertawh malajr fuq il-privates huma u sejrin, jew ftit qabel rikbu.' Il-kant mill-kor Ħamruniż intlaqa' tajjeb ħafna, li min-naħa tiegħu 'deher li ħa gost fost is-Sengleani, tant li xtaq jagħmel minn kollox biex jogħġobhom'. Fl-artiklu tas-sena d-dieħla se nkomplu nitkellmu dwar daċ-ċelebrazzjonijiet kbar li kienu saru bħala tifkira tar-raba' ċentinarju tal-Assedju l-Kbir, fejn l-għada, il-Ħadd 5 ta' Settembru, kienet ittellgħet akkademja mużiko-letterarja fil-Bażilika ta' Marija Bambina, l-Isla stess, taħt il-Presidenza tal-E.T. Mons. Emmanuel Galea, Isqof ta' Tralles u Vigarju Ġenerali. Dakinhar, l-orkestra kienet immexxija mis- surmast Francesco Diacono. Kif se naraw ukoll, f'dal-kunċert kien indaqq l-'Innu lil Senglea'. L-artiklu qed jitwassal lill-qarrejja Sengleani fl-okkażjoni tal-festa titulari ta' Marija Bambina, solennement iċċelebrata fl-Isla, u tal-75 anniversarju mill-mewt ta' Mro Antonio Miruzzi, li kien wieħed mis-surmastrijiet il-kbar tal-banda Sengleana, 'La Vincitrice'. Aktar artikli mill-istess awtur jinsabu fuq OAR (G UoM (https://www.um.edu.mt/librarv/oar/) 3 Kunjomu hekk huwa mniżżel fil-programm tifkira, bl-ittra 'z' minflok 's'. Sas-60ijiet, das-surmast kien wieħed mill- għalliema tal-vjolin l-aktar magħrufin f'Malta. Kif jixhed ismu stess, huwa kien ġej minn familja Taljana, fejn il-missier aktarx ikun sab xogħol bħala mużiċist, jew possibilment bħala bandmaster, fuq xi bastiment. Dal-fuljett għamel żmien joħroġ għall-membri tal-Kor tal-Ħamrun.