Il-Kappella tal-Kunċizzjoni fil-Qala Il-kult tad-devozzjoni lejn il-Kunċizzjoni, f'dawn il-gżejjer, minn dejjem kien kbir. Insibu ħafna kappelli u knejjes imferrxin li ġinnihom, id-devozzjoni tal-Immakulata. : Waħda mill-eqdem kappelli u li għadha teżisti u tiffunzjona hi dik tal-Qala, f'Għawdex. Din qegħda 'l ġewwa fil-Qala, fit- triq li tieħdok għal Ħondoq ir- Rummien. Fil-passat, meta kien jinqala' xi ntopp nazzjonali, bħal mard, nixfa jew xi epidemija, il- poplu kien imur bi ħġaru f'dan J) it-tempju, jitlob lill-Madonna j għal għajnuna. Din il-kappella, ħadd ma ja: eżatt meta nbniet. Hemm dokumenti li juru li kien hemm diġa' devozzjoni kbira fi żmien l-Għarab, bejn is-sena 870-1091. Jingħad ukoll, li meta l-Konti Ruġġieru żar Għawdex, ukoll mar jitlob f' din il-kappella. Hawn min jgħid, li din il-kappella nbniet, fuq is-sit ta' tempju pagan ta' qabel il-kristjaneżmu. Fl-1575, Mons. Pietru Dusina,sabha fi stat ħażin ħafna, wara li kienet ġiet attakkata bosta drabi mit-Torok li kienu jattakkaw il-gżejjer ta' spiss. Il-kappella ġiet ipprofanata u magħluqa. Imma d-devozzjoni qatt ma mietet u n-nies ta' dawk l-akkwati ma riedux li tibqa' magħluqa, għalhekk raw kif irranġawha, bnew sagristija u għamlu zuntier. Fl-1615 kienet lesta u reġgħet bdiet tiġbed lejha residenti minn Għawdex kollu, avolja kienet f'post il-bogħod fil-lvant ta' Għawdex. L-isqof Cagliares,poġġa fiha pittura tal-Kunċizzjoni. Oriġinarjament, din kienet iddedikata lit-Tlugħ Fis-Sema ta' Marija, imma fl-1615, l-isqof Cagliares, bidel din id- devozzjoni għal dik tal-Kunċizzjoni, għax kien devot kbir Tagħha. Għal xi żmien, serviet ta' parroċċa għan-Nadur, Għajnsielem, il-Qala u Kemmuna, meta kollha kienu magħqudin man-Nadur, fl-1688. Fl- 1872, meta l-Qala saret parroċċa bdiet isservi ta' parroċċa tal-Qala, sakemm nbniet il-knisja ta' San Ġużepp. Il-festa tal-Kunċizzjoni, kienet twaqqfet fl-1476, mill-Papa Sistu IV, iżda fl-1854, il-Papa Piju IX, iddikkjara d-Domma tal-Immakulata bħala Domma tal-Fidi u d-devozzjoni aktar kibret. Il-kwadru titulari, li jingħad li tpitter mill istess pittur li pitter lill-Madonna ta' Pinu, ingħata fl-1615 mill-Isqof Cagliares, iżda tpitter ħafna qabel. Jirrappreżenta lill- Madonna fuq il-lemin, tgħaffeġ ras is-serp li jidher ħiereġ minn qalb il-weraq. Fuq ix-xellug hemm il-Missier Etern fuq erba' anġli, qisu qed jitpaxxa bl- akbar opra li qatt għamel, lill- Ommu Immakulata u qisu qed iberikHa. Id-devozzjoni baqgħet tikber, u bdew jiżdiedu l-kwadri ex-voto u sa 1640, il-ħitan tal kappella kienu nksew bil-kwadri. Fl- 1642,il-gvernatur ta' Għawdex, il-Baruni Karlo. Federico, jingħad li fieq mirakolożament minn puplesija wara li talab lill Madonna tal-Qala. Il-kwadru ġie inkurunat, fl-1954, f'għeluq il- mitt sena tad-Domma tal- Immakulata, minn Mons. Ġużeppe Pace, Isof ta Għawdex u 25 sena wara, fl-1974, l-Isqof Mons. Nikol Cauchi, poġġa stellarju prezzjuż madwar ras il-Madonna, fil-kwadru titulari. Il-knisja li għandha forma kwadra, qegħda fit- triq li tieħdok lejn Ħondoq ir-Rummien u fuq in-naħa tal-lemin għandha ċimiterju u minn hemm tara veduta meraviljuża ta' Kemmuna taħtek u fil-bogħod tidher Malta. Il-kappella għandha kampnar wieħed fuq in-naħa ta wara. Minn ġewwa, il-knisja hija ġawhra, imżejna bil- pitturi, skultura u nduratura kemm fis-saqaf u fil-ħitan. Barra l-altar maġġur hemm l-altar tal-kurċifiss, u l-artal tal- Madonna bil Bambin. Taħt il-kappella hemm kripta mħaffra fil-blat, fejn fiha jingħad li waqt skavi li saru fl-1937, kien instab skeletru u jingħad li kien ta' San Kurradu, li għex u ndifen f'din il-kripta. Dan San Kurradu għandu rabta kbira mal-inħawi u ma' Għawdex. Il-kappella tal-Qala kienet ingħażlet biex tinfetaħ, flimkien ma' żewg knejjes oħra, fis- Sena tal-Ħniena li bdiet fit-8 ta Diċembru 2015. Illum id-devozzjoni lejn il-Kunċizzjoni tal- Qala hi kbira u qawwija ħafna, speċjalment mill-Għawdxin, tant li Ilum din titqies bħala Santwarju Nazzjonali tal-Kunċizzjoni tal-Qala.