Ifred, għax dan kien l-isem li tawh fil-magħmudija, kien ir-raba' wild ta' Spiridione u ommu Antonia neċ Cassar li kellhom ħames subien u tlitt ibniet. Huwa twieled fit-13 ta' Ottubru 1922 u tlitt ijiem wara ġie mgħammed fil-knisja parrokkjali tat-Trinità Qaddisa, fil-Marsa. B'familja daqshekk kbira fi żmien li ma kienx faċli għal pajjiżna, din il-familja wriet kuraġġ kbir biex tagħti valuri nsara tajbin u edukazzjoni xierqa lil uliedha. Minbarra mill-familja, it-tfajjel Fredu kiber fil-valuri nsara permezz tal-formazzjoni li rċieva mill-għaqdiet li huwa kien jattendi, fosthom l-Azzjoni Kattolika, fil-Marsa. Huwa kien ukoll abbati fil-knisja tat-Trinità fejn trabba, xi ħaġa li għenitu biex fih inżergħet l-ewwel żerriegħa tal- vokazzjoni tiegħu. Fil-fatt, meta Fredu kellu 16-il sena, beda s-sena tan-Novizzjat mal-Patrijiet Kapuċċini Maltin u ngħata l-isem ta' Fra Donat mill-Marsa. Wara l-istudju tal-Filosofija u tat-Teoloġija, fit-13 ta' Marzu 1948, huwa ġie ordnat Presbiteru. Patri Donat Spiteri abbati… l-ewwel wieħed fuq ix-xellug 22: Parroċċa Ssma. Immedjatament wara li sar saċerdot, P. Donat ġie mibgħut Ruma biex ikompli l-istudji tiegħu fit-Teoloġija u l-Iskrittura u rritorna Malta fl-1954 wara li kiseb Liċenzjat fl-Iskrittura u Dottorat fi-Teoloġija. Lura Malta, huwa stabilixxa ruħu sew fost il-kleru u l-poplu Malti permezz tat-tagħlim u l-kitbiet tiegħu. Kien fl-1958 li s-Superjuri tiegħu talbuh sabiex imur Kappillan fil-parroċċa tat- Trinità Qaddisa, Marsa, fejn hemmhekk huwa dam sal- 1967, jiġifieri, perjodu ta' 9 snin. B'hekk għall-ewwel darba fl-istorja ta' din il-parroċċa mmexxija mill-Patrijiet Kapuċċini Maltin, il-Marsa kellha tilqa' wieħed minn uliedha stess bħala Kappillan tagħha. Dakinhar P. Donat bħala l-Kappillan il-ġdid kien qal li dan il-ministeru kien se jagħtih l-opportunità ''li jpatti lill-Marsa l-ġid li huwa rċieva mingħandha.' (Ara Korrispondent, Il-Marsa tilqa' wieħed fost uliedha bħala Kappillan ġdid tagħha, f' Il-Berqa, 12.03.1958, 3) filwaqt li ppreżenta l-motto li kellu jmexxih: 'Da Mihi Animas' (Agħtini l-Erwieħ). Huwa fisser dan il-motto billi qal li dan il-ministeru ġdid tiegħu kien se jikkonċentra essenzjalment fuq il-ġid spiritwali tal-parruċċani tiegħu. Imbagħad it- tieni dmir tiegħu jkun li jaħdem ukoll għall-ġid materjali tal-parruċċani tiegħu. Fl-aħħar, huwa wiegħed li kien lest jiddedika ruħu għall-poplu tal-Marsa biex jagħmel il-ġid lil kulħadd. Hekk, fil-fatt ipprova jagħmel P. Donat bħala Kappillan ta' din il-parroċċa li kienet pjuttost kbira, b'madwar 12,000 ruħ u meta l-parroċċa l-oħra ta' Marija Reġina kienet għadha ma teżistix, minkejja li l-knisja l-ġdida li oriġinarjament kienet iddedikata lill-Madonna tad-Dmugħ kienet bdiet tinbena. Tassew li P. Donat ħabb lin-nies tal-Marsa u dawn min-naħa tagħhom ħabbew lilu għax, anki fi żminijiet diffiċli, il-Marsin sabuh bħala spalla ta' sosten għax kien jagħmel dak kollu li seta' biex jgħinhom. Imqar wara li miet, in-nies tal-Marsa baqgħu jiftakruh bħala l-Kappillan li kien imur spiss għall-viżti għand il-familji u kien jagħmlilhom ħafna kuraġġ. Min jaf kemm għamel karità ma' nies bil-moħbi u l-Mulej biss jaf. Hekk jidher mill- artikli li nkitbu fil-gazzetti wara mewtu. Imma nistgħu ngħidu li l-parrokkat ta' P. Donat jibqa' mmarkat bl-interess kbir tiegħu għall-formazzjoni tal- poplu tal-Marsa. Huwa ta importanza kbira lill-katekeżi u l-mod kif kienet tiġi ċċelebrata l-liturġija, żewġ affarijiet li kienu tassew għal qalbu. Tajjeb niftakru li meta hu kien Kappillan il-Marsa, il-Konċilju Vatikan II, kien għadu se jibda u għalhekk f'dak li għamel P. Donat mhux biss kien pijunier imma wkoll profeta li seta' jaqra s-sinjali taż- żminijiet. Fil-fatt, waħda mill-affarijiet li n-nies setgħu jibqgħu jiftakru meta dan il-Kapuċċin kien Kappillan ta' din il-parroċċa kienet it-tħabrik tiegħu biex il-poplu jieħu sehem attiv fil-Liturġija li fi żmienu kienet ħafna lura mil-lum. F'rabta mal-formazzjoni tal-lajċi hu ħa ħsieb l-għaqdiet tal-parroċċa u ried li l-parroċċa jkollha Ċentru Parrokkjali fejn hemmhekk setgħu jiltaqgħu bosta għaqdiet kbira. Diġà l-Kappillan ta' qablu, P. Feliċjan Bilocca kien ħa biċċa art imma din kien għadu ma tħallasx iċ-ċens fuqha u għalhekk wara tliet snin il-kuntratt fuq din l-art seta' jaqa'. Kien hawnhekk li P. Donat ħares 'il quddiem lejn l-użu ta' din l-art għall-attivitajiet parrokkjali u ħadem biex jibda jiġbor il-flus mingħand in-nies biex jixtri din l-art. Mhux biss, imma bħalma kien iħobb jagħmel huwa ġabar madwaru numru ta' lajċi mill-parroċċa li kienu bennejja u kkonvinċiehom sabiex jgħinu fil-bini ta' dak li kellu jibda jissejjaħ 'L-Istitut San Piju X', il-Papa li waqqaf il-parroċċa tat-Trinità Qaddisa, il-Marsa, fl-1913. L-ebda Kappillan ma għadda mill-parroċċa tat-Trinità Qaddisa mingħajr ma ħalla xi marka fil-knisja parrokkjali li hija mżejna b'tant opri sbieħ li jixirqu lid-Dar ta' Alla. Hekk ukoll għamel P. Donat li, minkejja l-qagħda prekarja finanzjarja ta' bosta mill-familji f'dak iż-żmien, irnexxielu jżejjen l-artal maġġur b'wieħed mill-isbaħ tabernakli li nsibu fil-knejjes tagħna li hu minjatura tal- knisja parrokkjali tat-Trinità Qaddisa. Flimkien ma' dan, huwa ħaseb biex jagħmel sett twieqi tal-ħġieġ imlewwen għal fuq kull artal tal-ġenb. P. Donat għaqqad flimkien l-istudju tiegħu mal- pastorali meta fl-1963, is-sena li fiha ġie ċċelebrat il-50 Sena mit-twaqqif ta' din il-parroċċa, ippubblika l-ktieb Il-Marsa — Storja ta' 50 sena (1913-1963) li fih ġabar flimkien il-materjal li sab fuq il-Marsa. Ħadd s'issa ma kien għadu għamel xogħol daqshekk sistematiku miġbur f'daqqa fuq din il-lokalità u l-knisja tagħha. Minkejja li P. Donat kien għal qalbu l-Marsa u ħadem kemm felaħ għall-ġid spiritwali u materjali tan-nies tal-post, in-namra mal-Kotba Mqaddsa baqgħet tinbxu. Kien għalhekk li fl-1966 huwa talab li jispiċċa minn Kappillan tal-Parroċċa tat-Trinità Qaddisa, il-Marsa, biex imur jgħallem l-Iskrittura fl-Università ta' Malta, fid-Dipartiment tal-Iskrittura u fil-Fakultà tat-Teoloġija. Din kienet aħbar sabiħa għal dawk li setgħu japprezzaw il-kontribut li P. Donat bħala studjuż tal-Kotba Mqaddsa seta' jagħti fil-formazzjoni ta' dawk li kienu qegħdin iħejju ruħhom għas-saċerdozju. Min-naħa l-oħra, in-nies tal- Marsa li kienu ħabbew lil dan il-Kappillan kienu se jitilfuh. Ir-rabta ta' P. Donat mal-Marsa ma spiċċatx dakinhar għaliex fis-sena 2000 il-Kunsill Lokali tal-Marsa għoġbu jagħti lil dan is-saċerdot Marsi ''Ġieħ il-Marsa' b'turija ta' rikonoxximent għall-ħidma tiegħu, speċjalment fiż-żmien li huwa dam bħala Kappillan ta' din il-lokalità. mingħajr ma inti tkun ersaqt lejn is-Sagramenti . KTR Porroċċa Ssma.