Id-devozzjoni lejn San Ġużepp tinsab mifruxa f'Malta u f'Għawdex. Iżda maż-żona tal-Kottonera dan il- kult hu qawwi. Tant li kull belt għandha wirt kbir Ġużeppin. Barra minn hekk, kull fejn marru n-nies tal- Kottonera ħadu magħhom dan il-kult, sew fil-Kalkara u sew f'Raħal Ġdid u fil-Fgura. Għalhekk id-devozzjoni ta' San Ġużepp hija kkunsidrata bħala ħaġa tipika ta'din iż-żona. San Ġużepp hu wieħed mill-qaddisin li jgawdi devozzjoni kbira fost il-poplu Malti u Għawdxi. Għalhekk ridt nara jekk f'ċertu żoni tal-gżejjer Maltin, hemmx devozzjoni kbira jew le. Għażilt il-bliet tal- Kottonera u l-inħawi marbutin magħha — Raħal Ġdid, il-Fgura u l-Kalkara. Għaliex daħħalt dawn it-tliet lokalitajiet7 Raħal Ġdid twieled fi żmien il-kavallieri iżda l-iżvilupp ewlieni tiegħu seħħ wara t-Tieni Gwerra Dinjija billi ħafna nies kellhom id-djar tagħhom imkissra bil-bombi ta' l-għadu. Il-Fgura ħarġet minn Ħal Tarxien, Raħal Ġdid, u Ħaż-Żabbar u kibret permezz ta' nies li ħarġu mill-Kottonera. Il-Kalkara hija s-subborg il-qadim tal-Kottonera. Permezz ta' dawn it-tliet ċentri urbaniċi nistgħu naraw il- -poplu tal-Kalkara ħax jew le d- devozzjoni lejn San Ġużepp miegħu meta ħalla s-swar tal-Kottonera. Il-Birgu Il-Birgu hu l-eqdem lokalità tal- 4 Kottonera. Ma' ġenb il-knisja $ parrokkjali Kolleġġjata ta' San Lawrenz, hemm l-Oratorju ta' San Ġużepp. Dan l-oratorju hu tal-Konfraternità ta' San Ġużepp li twaqqfet fil-Birgu fis-sena 1538. Din hi kkunsidrata bħala t-tieni fratellanza Ġużeppina wara dik tar- Rabat. Fil-knisja hemm altar iddedikat lil dan il-qaddis li fuqu hemm kwadru xogħol ta' Stefano Erardi. Dan l-artist kellu jimxi fuq opra artistika ta' wieħed mill-artisti Taljani Domenichino. Fl-istess knisja hemm statwa mannekkin. Xi studjużi jgħidu li l-uċuh, l-idejn u s-saqajn huma xogħol: jinsab fil-Kolleġġjata ta' Bormla. Fl-istess belt, ftit passi 'l bogħod hemm il-knisja tal- Patrijiet Dumnikani. Hawn insibu altar Ġużeppin u fuqu hemm pittura li turi l-mewt ta' San Ġużepp, xogħol Ġanni Vella ..Dan l-inkwadru kien fuq wieħed mill-altari li kellha l-knisja ta' qabel, li wasqgħet matul it-Tieni Gwerra Dinjija. B'hekk wieħed jista' jgħid li l-Birgu kellu devozzjoni kbira lejn San Ġużepp. Iż-żewġ ċentri ewlenin għandhom xi oġġetti marbutin ma' dan il-kult. Bormla Fil-Kolleġġjata ta' Bormla nsibu kwadru sotto- titulari ta' għamla ovali. Dan jinsab fil-kappellun tax- xellug. L-artist li ħoloq dan ix-xogħol hu iben Ġużeppi Cali — Ramiro. F'din il-knisja nsibu fratellanza ta' dan il-qaddis. Il-fratelli kienu ordnaw statwa ta' San Ġużepp mingħand l-iskultur Pietru Pawl Azzopardi. Din kienet ta' l-injam u meta tlestiet ittieħdet fil-knisja ta' San Pawl f'Bormla stess. Fis-6 ta' Mejju tas-sena 1843 fl- erbgħa ta' wara nofsinhar l-istatwa ttieħdet solennement sal-knisja parrokkjali. Għal din l-okkażjoni kien hemm mixgħela, briju u sparar. Il-funzjoni li saret fil-knisja kellha wkoll il-mużika. L-istatwa hija /, magħrufa għall-panneġġ, ix-xogħol proporzjonat u għall-armonija li fihom l-uċuħ tal-figuri. Illum din l-istatwa tinsab fil-knisja parrokkjali ta' Marsaxlokk. Fis-sena 1902 il-Fratellanza ta' San Ġużepp ordnat statwa oħra ta' dan il-qaddis. Dan l-artist ma kienx ħa flus tax-xogħol. L-istatwa żżanżnet fis- sena ta' wara. unur dan il-qaddis. Fl-istess belt hemm diversi ordnijiet reliġjużi. Waħda minnhom huma l- Is-sotto-kwadru ta' San Ġużepp, li: Patrijiet Tereżjani. Fil-knisja tagħhom ta' Bormla hemm altar bi kwadru ta' San Ġużepp. Dan l-altar għandu żewġ kwadri tal-ġnub li juri xena fejn jidħol San Ġużepp. Il- pittura ta' fuq l-altar hi xogħol ta' Mattia Preti waqt dawn iż-żewġ kwadri ħarġu mill-pinzell ta' Arnaud fis-sena 1728. Barra mill-knisja ta' dawn il-patrijiet hemm kunvent ieħor tas-sorijiet. Dawn huma s-Sorijiet Tereżjani tal-Klawsura. Fil-kunvent tagħhom hemm statwa ta' San Ġużepp u pittura qadima. Din ta' l-aħħar kienet rigal ta' wieħed mill-isqfijiet ta' Malta Fra Pawlu Alpheran de Bussan. Għalhekk wieħed jista' jinnota li anke f'din il-belt hemm devozzjoni Ġużeppina. L-Isla Fil-Bażilika Santwarju ta' l-Isla hemm altar iddedikat lil San Ġużepp. Fuq l-altar hemm kwadru ta' San Ġużepp, xogħol Ġużeppi Bonnici. Dan sar fis-sena 1860. Ħallas għall-inkwadru missier l-artist Anton. Il- kwadru juri lil San Ġużepp bil-Madonna u l-Bambin kif ukoll mara. Din il-figura qed tippreżenta l-fidi. B'hekk l-artist kien daħħal l-idea ta' San Ġużepp bħala Patrun tal-Knisja, proprju għaxar snin qabel ma l-Papa Piju IX mar jipproklamah Patrun tal-Knisja Universali. 54 sena qabel ma sar dan l-inkwadru twaqqfet fl-Isla l- Fratellanza ta' San Ġużepp. Qabilha kien hemm is- sodalità tas-saċerdoti li twaqqfet fis-sena 1599. Din is- sodalità kellha lil San Ġużepp bħala patrun taghha. It- tibdil bejn is-sodalità u l-fratellanza ġab miegħu qawmien kbir ta' interess lejn San Ġużepp f'din il- parroċċa. Il-festa ta' San Ġużepp ġieli saret fl-Isla nhar il-festa proprja jiġifieri fid-19 ta' Marzu. Iżda fil-maġġur parti l-festa kienet issir fit-tielet Ħadd ta' fuq l-Għid. Dan kien isir biex jiġi mfakkar il-Patroċinju ta' San Ġużepp. Bħala tħejjija għal din il-festa kienet issir is-settena. F'jum il-festa kien ikun hemm l-għasar u quddiesa bil- kant. Kien ikun hemm predikatur li jinseġ il-paniġierku u tifhir lil San Ġużepp. Fl-imgħoddi l-knisja kienet tkun imżejna għal din il-festa. L-istatwa ta' San Ġużepp hi xogħol Ġlormu Darmanin. Din saret fis-sena 1879 u ġiet ordnata mill- fratelli ta' San Ġużepp. Din l-istatwa saret wara li kien sar rikors mill-Arċipriet Leopoldu Fiteni lil Mons. Franġisku Saverju Caruana nhar il-festa ta' l-Imnarja tas-sena 1838. Milli jidher li nqalgħu xi problemi għaliex l-istatwa ma kinitx saret malajr. Il-festa ta' barra ta' San Ġużepp kien ikun fiha purċissjoni bi statwa u banda żgħira li kienet timxi quddiem l-istatwa. Xi postijiet fl-Isla kienu jiġu mżejna. Kienet saret festa kbira fis-sena 1895 biex tfakkar il-25 sena mit-titlu Ġużeppin ta' Patrun Universali tal-Knisja. Anke fl-Isla hemm devozzjoni Ġużeppina. Mela tista' tgħid li fil- Kottonera hemm devozzjoni fit-tlett ibliet u għalhekk il-kult ta' San Ġużepp hu tipiku ta' din iż-żona. Il-Kalkara ils-subborg qadim tal-bliet tal-Kottonera kien il- Kalkara. Meta bnew il-knisja tal-Kalkara fis-sena 1890 kien hemm devozzjoni kbira lejn San Ġużepp. Fis-sena 1870 il-Papa Piju IX kien għamel lil San Ġużepp Patrun tal-Knisja Universali. Għalhekk fost il-kleru Malti kien hemm interess partikolari lejn dan il-qaddis. Wieħed minnhom kien Dun Franġisk Falzon. Dan mar għand l- Isqof Fra Antonio Maria Buhagiar u talbu li l-knisja tiġi ddedikata lill-Patroċinju ta' San Ġużepp. Il-knisja telgħet bit-tħabrik tar-rettur tagħha l-Kan. Dr. Ġużepp Azzopardi. Hi ġiet imbierka solennement mill-Vigarju Ġenerali, Mons. Ġużeppi Mercieca. L-Isqof Pietru Pace fil-11 ta' Diċembru 1898 għamilha parroċċa. Il-knisja sfat meqruda matul it-Tieni Gwerra Dinjija, sewwa sew fl-10 ta' April 1942. Wara l-gwerra bdiet tiela' t-tieni knisja parrokkjali Ġużeppina fil-Kalkara. Il-pittura titulari saret minn Ġużeppi Cali. Dan sar fis-sena 1898. Il-kwadru juri xena allegorika ta' San Ġużepp bħala Patrun tal-Knisja. Fih hemm il-figuri ta' San Pietru li jinsab f'dgħajsa bit-tmun f'idu f'baħar imqalleb. Biswit id-dgħajsa hemm figura ta' mara li tippreżenta l-knisja. Din tinsab għarkubbtejha u qed iżżomm s-salib u l-kalċi. L-istatwa titulari saret fis-sena 1949. Din ħadet post oħra, li kienet xogħol Wistin Camilleri, li spiċċat matul il-gwerra. L-istatwa ta' Camilleri kienet saret fis-sena 1923. Xogħol l-istatwa sar mid-ditta ta' Ferdinando Stufflesser ta' Ortisei Bolzano l-Itàlja. Din saret bħala ' wegħda minn familja mill-Kalkara stess. L-isħaba ta' taħt il-figura saret wara. Il-pedestall wasal ma' l-istatwa u juri s-simboli tal-fidi, tama u mħabba. Hemm ukoll l- emblema ta' l-Arċisqof Gonzi li kien il-benefattur tiegħu. Meta waslet fl-10 ta' Mejju 1949, ħaduha f'Santa Tereża f'Bormla. Saret translazzjoni minn hemm fid-19 ta' Marzu 1949. L-Inħawi Marbutin mal-Kottonera Meta n-nies tal-Kottonera ħarġu 'l barra mis-swar ħadu din it-tip ta' devozzjoni magħhom. F'Rahħal Ġdid, fejn hemm ħafna li għandhom l-għeruq tagħhom fil- Kottonera, insibu kwadru fil-knisja parrokkjali ta' Kristu Sultan. Dan hu xogħol Ġużeppi M. Caruana. Hemm altar iddedikat li dan il-qaddis li fih statwa fuq l-altar. Barra minn hekk, fil-knisja l-qadima ta' dan il-lokal — Sant'Ubaldesca — hemm kwadru ieħor ta' dan il-qaddis. In-nies tal-post jirreferu għalih bħala tas-Sagra Familja. Dan hu xogħol Ġużeppi Cali. L-istess storja nsibu fil-Fgura. Fl-ewwel knisja tal- Fgura kien hemm altar iddedikat lil San Ġużepp. Dan kellu kwadru ta' Ġużeppi M. Caruana. Dan jinsab fil- kunvent tal-Patrijiet Karmelitani. Fil-knisja parrokkjali tal-lum hemm statwa xogħol ta' Marċjol minn Bormla. B'hekk kif nistgħu naraw li sew f'Raħal Ġdid, u sew fil-Fgura hemm id-devozzjoni lejn San Ġużepp. Għalhekk wieħed jista' jikkonkludi li l-kult ta' San Ġużepp kien jiġri fil-vini tan-nies tal-Kottonera u kull fejn mar ħa d-devozzjoni Ġużeppina miegħu, sew fil- Kalkara li twieldet minħabba n-numru kbir li kien hemm ġewwa s-swar, u sew wara t-Tieni Gwerra Dinjija f'Raħal Ġdid u fil-Fgura. Ngħid li dan il-wirt kollu Ġużeppin inxtered permezz tal-mastrudaxxi. Din iż-żona kienet magħrufa għall- ħaddiema fejn jidħol l-injam. Kien hemm mastrudaxxi kif ukoll dawk li kienu jaħdmu dgħajjes. Wieħed ma jistax jinsa li l-Kottonera tgħix qrib il-baħar. Kienet x'kienet ir-raġuni, il-kult ta' San Ġużepp hu qawwi f'din iż-żona hu mifrux sewwa. e Guido Lanfranco, L-Istatwi Titulari u l-Istatwarji Tagħhom, Klabb Kotba Maltin, 1999. Joseph Borg, Mitt Fergħa ta' Qima lejn San Ġużepp fil- Gżejjer Tagħina, Festi Ċentinarji Ġużeppini, Qala — 1990. e Anthonv Casha, Il-Preżenza ta' San Ġużepp f'Malta u f'Għawdex fis-Seklu XIX, (l-ewwel parti) Is-Santwarju ta' San Ġużepp Mejju 1994, Nru. 61. e Anthonv Casha, Il-Preżenza ta' San Ġużepp f'Malta u f'Għawdex fis-Seklu XIX, (it-tieni parti) Is-Santwarju ta' San Ġużepp, Nru. 62. e Anthonv Casha, Il-Preżenza ta' San Ġużepp f'Malta u Għawdex fis-Seklu XIX, (it-tielet parti) Is-Santwarju ta' San Ġużepp Nru. 64. : Patri Alexander Bonnici OFM Conv., L-Isla fi Ġrajjiet il- Bażilika-Santwarju ta' Marija Bambina, Malta 1981 Vol. 'Wilġa Store' Wilġa Street, Luqa LQA 02, Malta Ħobż frisk, groceries, u dak kollu li jkollha bżonn il-mara tad-dar. Issibu wkoll prodotti CRAI u skema ta' rigali.