LEHEN IL-MALTI MAĦRUĠ MILL-'SGĦAQDA TAL-MALTI' (UNIVERSITÀ) IMAQDRUH GĦAX MA JAFUHX. Ir-rebħa tal-Malti fi qlub il-Maltin, uliedu, sejjra dejjem tikber u fi qlub il-mirbuħin titnissel ġibda li tkebbes xrara ta' mħabba lejn il-Malti. Ħafna li sal-bieraħi kienu mqabbdin f'taqbida tal-mewt mal-Malti, illum imgħannqin miegħu f'tgħan- niqa ta' fibeberija, Imma l-għedewwa għadhom ma naqsux għal kollox; it-tfixkil għadu sejjer, għadu jinstama' t-tmaqdir, għalkemm dgħajjef bħal karba ta' min sa jmut. U għaliex imaqdru tagħilim il-Malti: Għax. il-Malti, jgħidulek, mhux filief taliwida ta' ftit kliem, min jaf mnejn ġejj ma' fiafna kliem ta' nisel taljan u mħawwar bi ftit kliem ingliż; għax il-kitba tal-Malti hi taħbila Hi ma tista' ssibilha qatt it-tarf; kullħadd iħawwad u jħabbel mill-aħjar li jista'. U dawk li jgħidu dal-kliem jafu jiktbu bl-ingliż u x'uħud jafu jiktbu wkoll bil-franċiż u bil-latin, u l-kitba ta' dawn l-ilsna jsibuha ħafifa rix, bla ebda tfixkil u bla ebda taħbil l Iżda jekk nistaqsuhom : Qrajtu xi ħaġa bil-Malti 7 Qatt ħlejtu nofs siegħa biss mill-għomor taglikom biex taraw ftit kif inhi maħduma l-kitba tal-Malti 7 aktarx li jweġbuna li qatt ma qraw xejn filief xi gażetta. U b'dak il-ftit tħarbix li qraw fil-gażetti jidhrilhom li saru għorrief biżżejjed biex ikunu mħallfin tal-kitba tagħna. Qatt ma qraw vers wieħed ta' Dun Karm, qatt ma qraw imqar kelmtejn tal-Prof. Zammit, qatt ma qallbu ftit wieħed il-kotba tas-Sur Nin Cremona u. tas-Sur Ġann Vassallo fuq l-ortografija tagħna u mbagħad għandhom il-wiċċ igħidu li dil-kitba mhix lilief taħwid u taħbil. Fhimnieha l-marda. Il-Malti jmaqdruh għax ma jafuhx. Jidhrilhom li l-Malti kollu jixbah jew għandu jkun jixbah lil ' dak il-Malti tal-gażetti u ta' xi kotba, Jekk dan hu: mħaw- wad u mħabbel mela l-Malti kollu hu mħawwad u mħabbel. Min ma jarax. x'għelt hu dan kemm hu kbir. Min ma jridx ifaħiħar il-Malti; min ma jaqbelx mal-fehmiet tagħna ima nindafilulux. imma ma nalimlux min imaqdar dak li ma jafx. Il-bniedem għandu d-dehen li bih jagħraf it-tajjeb u l-ħażin, jagħraf it-tajjeb u jħoss x'jiġbdu lejh, jagħraf il- ħażin u jħoss x'ibegħdu minnu. Dak li ma jagħarfux u la bħala tajjeb u la bħala fiażin, il-bniedem ma jħoss xejn għalih u la ġibda u la firda. Għalhekk il-bniedem, li jrid jinqeda bid-dehen ta' mofiħu ma għandu la jfaħħar u l-anqas imaqdar jekk ma jkunx għaraf qabel jekk dik il-ħaġa hix tajjba jew ħażina. ' U issa lil dawk li għadhom imaqdruna nistednuhom, mhux biex ifafifiruna jew biex jaqblu magħna iżda biex jagħarfu sewwa l-kitba tagħna. Jekk, wara li jkunu għarfuha, jibqgħu bil-fehma li hi mħawwda u mħabbla, juruna bil-miktub fejn hu' ttaħwid u t-taħbil biex aħna nsewwuh, iżda jekk isibuha mibnija fuq is-stiħ u mqabbla fit-taqsim tagħha, jiskta mit- tmegħir. tagħhom, u jekk ma jridux ikunu tibieb, għallinqas ma jkunux għedewwa, L-ANĠLU L-IKĦAL Is-Sinjura kLwiża kienet titgħaxxaq tgħid il-ħrejjef lil binha Pawlinu, ġmiel ta' tifel mibrum, xuxtu qisha ħjut tad- deħeb melsin u ħaddejh Bawħin, imlewnin bis-saħħa, Fost l-oħrajn kienet tħobb tgħidlu l-ħrafa ta' l-Anġlu l-Ikħal, l-Anġlu sabiħ li jħobb ħafna t-tfal, jimxi magħhom, jaqbeż u jilgħab magħhom, iċapċap idejh bil-ferħ kull meta jagħmlu xi ħlejqa li togħġbu, għalkemm dejjem bla ma jidher. Pawlinu kellu xewqa kbira jara lil dan l-Anġlu, u darba waħda, waqt li kien għadu lubien (1) fis-sodda, jilmaħ. bħal dawl kbir, qisu