IL-BAMBINA U L-ISLA minn Patri Victor P. Farrugia Ciarlċ, O.Carm. ' Verġni mqaddsa, Omm tal-għaġeb, inti Sidt id-dinja kollha, tas-smewwiet Sultana ħelwa, kewkba tiddi fil-vjaġġ tagħna. iddi, tfajla kollok grazzja, ħalli bik infittxu nilqgħu fuq din l-art lill-Bniedem-Alla. Jum ta' ferħ hu l-jum solenni ta' twelidek, O Marija, għax bik feġġ it-tmiem tal-jasar, bik ersaqna lejn il-fidwa. Hekk inkantaw fl-Innu tat-Tifħir ta' Sbieħ il-Jum, tat-8 ta' Settembru, solennità tat-Twelid tal-Verġni Marija. Dan il-Jum tant għażiż għalina għaliex bit- twelid ta' din it-tifla bdiet is-salvazzjoni tagħna u dan il-Jum hu marbut ma' ġrajjiet importanti fl-istorja ta' gżiritna u ta' din il-belt qatt mirbuħa. It-Twelid tal-Verġni Marija jissemma. fil-kotba apokrifi, jiġifieri dawk li ma ġewx aċċettati biex ikunu parti mill-Iskrittura Mqaddsa. Fihom insibu l-ismijiet tal-ġenituri ta' Marija: Ġwakkin li jfisser tħejjija tal-Mulej u Anna li jfisser ħniena. Dawn il-kotba jgħidulna li Anna ma setax ikollha tfal u kienet diġà mdaħħla sew fiż-żmien. Il-protovanġelu ta' Ġakbu u t-tradizzjoni jżommu li t-twelid ta' Marija kien wieħed straordinàrju bħal dak ta' Iżakk bin Abraham u Sara, Samwel bin Elkana u Anna, u Ġwanni bin Żakkarija u Eliżabetta. Ilkoll twieldu minn sterili, twelid straordinarju ta' nies li jagħmlu ħwejjeġ straordinarji. Jum wieħed Anna kienet weħidha fil-ġnien tad-dar tagħha tosserva l-post tal-għasafar tal-bejt. Lil din Anna, dritt ħarġitilha karba qawwija għax qalet: Jaħasra għalija. Jien mank lill-għasafar ma nixbah għaliex huma għandhom iż-żgħar, mentri jien bqajt Jaħasra għalija, jien mank lil din il-ħamrija ma nixbah, għaliex meta jasal l-istaġun, din tagħmel il-frott u tbierek 'l Alla. U magħfusa sew mix-xewqa tat-tfal, Ġwakkin u Anna għamlu wegħda 'l Alla li jikkonsagraw lit-tarbija tagħhom lilu. L-awtur tal- protovanġelu jgħid li l-Verġni Mbierka twieldet qrib it-tempju. L-unika tempju kien dak ta' Ġerusalemm, immela mingħajr ebda dubju, Marija twieldet f'Ġerusalemm u qrib it-tempju. Santa antika li turi t-Twelid tal-Verġni Marija. Tmint ijiem wara t-twelid ta' din it-tarbija ġdida, Ġwakkin u Anna ħasbu biex jagħtuha l-isem, u għażlu wieħed komuni għal dak iż-żmien, jiġifieri dak ta' Mirjam, Marija. Isem li għandu bosta tifsiriet. San Ġlormu jfissru bħala sinjura, is-sidt. Interpretazzjoni oħra hi l-għaxqa tiegħi. Imma l-aktar interpretazzjoni li toqrob lejn dan l-isem hija maħbuba ta' Alla. Marija l-Maħbuba ta' Alla, li ħalliet lil Alla jaħdem fiha, u għalhekk nimmaġinaw lil Alla jsejħilha bil- kelmiet tal-Għanja tal-Għanjiet u jgħidilha: Kemm int sabiħa, maħbuba tiegħi, kemm int sabiħal… Maħbuba tiegħi, qum, ejja, sabiħa tiegħil Maħbuba tiegħi, qum, ejja, ġmiel tiegħil Ħamiema tiegħi ġewwa x-xquq tal- blat, moħbija ġo xi rdum, urini wiċċek, semmagħli leħnek, għax leħnek ħlejju, u sbejjaħ wiċċek. San Andrija ta' Kreta f'wieħed mid-diskorsi tiegħu fil-festa tat-Twelid tal-Madonna jmur jgħidilna: ///um titwieled Verġni, titredda' u titrabba, u titħejja biex tkun Omm Alla, omm is-sultan taż-żminijiet kollha. Ħa jifirħu u jithennew il-ħlejjaq kollha, biex jiċċelebraw kif jixraq dan il-jum ta' ferħ kbir. Illum hemm festa waħda fis-sema u fl-art; illum jingħaqdu flimkien fil- ferħ kulma hawn fid-dinja u kulma hemm 'il fuq mid- dinja; illum inħalaq u beda jinbena tempju xieraq għal dak li ħalaq kollox; illum tħejjiet għamara ġdida u tassew tixraq lil Dak li għamel kollox. U fuq dan il-promontorju mdawwar mill-baħar, art li bdiet tissejjaħ Isola daqslikieku kienet xi gżira bil- baħar imdawwar magħha minn kullimkien, inbniet Knisja Monumentali, u kien xieraq tinbena hawnhekk għaliex in-nies ta' din il-belt taw sehem tant kbir fir- rebħa tal-Assedju, xhieda ta' rebħa tant kbira. Imma din ir-rebħa feġġet għalina l-Maltin f'ġurnata li, minħabba f'hekk, kellha ssir tant għażiża, it-8 ta' Settembru. U għalhekk għal din il-knisja l-ebda titlu ma seta' jingħata li jkun tassew jixirqilha ħlief dak tat-Twelid ta' Marija, u minħabba din ir-rebħa, dan il-jum sar għall-Maltin Jum il-Vitorja. PARROĊĊA Id-disinn tal-ewwel knisja aktarx sar mill-arkitett Vittorio Cassar u nbniet fis-sena 1580. U lejn il- bidu tal-1581, l-Isqof Tumas Gargallo, qata' mill- Birgu 'l din il-knisja bħala parroċċa, fi żmien il-Papa Girgor XIII. Dan kien ifisser li issa l-Isla kienet saret parroċċa awtonoma taħt il-ħarsien tal-Verġni Marija, u parroċċa bħal din tfakkarni f'dak li nsibu fil-ktieb tal-Atti tal-Appostli: Wara t-tlugħ tal-Mulej fis-sema, reġgħu lura lejn Ġerusalemm mill-għolja msejjħa taż-Żebbuġ… Xħin daħlu l-belt, telgħu fil-kamra ta' fuq tad-dar fejn kienu joqogħdu…. L-Appostli lkoll qalb waħda kienu jitolbu flimkien ma' xi nisa u ma' Marija, omm Ġest, u ma' ħutu. U għalhekk anke llum bħala Nsara membri ta' din il-parroċċa rridu nkunu magħqudin, qalb waħda madwar il-Verġni Marija li twassalna għand Binha Ġesu, inħarsu lejha u nimitawha, biex aħna nsiru Marija oħra. KOLLEĠĠJATA Fl-1783 ifeġġ il-ħsieb li l-knisja parrokkjali tal- Isla ssir Kolleġġjata għall-ġid tal-istess Parroċċa. Imma dan il-ħsieb kellu jħabbat wiċċu ma' diversi diffikultajiet u oppożizzjoni. Imma meta dan kollu ngħeleb, bis-saħħa tal-għajnuna mill-Isqof ta' Malta Mons. Vinċenz Labini u bil-protezzjoni tal-Gran Mastru Emmanuele De Rohan, fil-21 ta' Mejju, 1786, il-Papa Piju VI, iffirma l-Bolla Exigit Apostolici Officii li biha l-knisja ta' Marija Bambina fl-Isla ġiet mgħollija għall-ġieħ ta' Kolleġġjata Insinji. Kien propju fis-7 ta' Settembru tal-istess sena meta ħadu l-pussess l-ewwel Kanonċi ta' din il-Kolleġġjata. Xi jfisser tkun Kolleġġjata) Apparti affarijiet oħra fisser li l-Kanonċi jiltaqgħu flimkien għat-talb u wkoll biex jiddiskutu l-ħajja tal-istess knisja. U għalhekk il- poplu huwa mħeġġeġ biex lil dawn il-Kanonċi jitlob għalihom bħala ragħajja biex flimkien mal-Arċipriet jieħdu ħsieb lill-poplu ta' Alla fdat f'idejhom u jieħdu ħsieb il-wirt li ħallew f'idejhom missirijietna. Fis-sena 1920 meta kienu fl-aqwa tagħhom it- ta' Marija Bambina, nibet il-ħsieb li jintalab it-titlu ta' Bażilika. Kienu diversi r-raġunijiet li ngħataw fir-rikors għal dan it-titlu fosthom li l-paroċċa hija mibnija bħala monument tal-Assedju, il-belt għandha titlu ta' Invicta, għax ma ntrebħitx fl-Assedju, hija Kolleġġjata Insinji, u li hemm devozzjoni kbira lejn l-istatwa tal-Bambina li fi ftit żmien ieħor kienet se tiġi inkurunata. Fit-3 ta' Jannar 1921, il-Papa Benedittu XV, ħareġ l-ewwel Ittri Appostoliċi tiegħu għal dik is-sena. Il-Papa Piju VI li mexxa l-Knisja bejn l-1775 u l-1799. Dawn kienu d-dokument tal-erezzjoni tal-knisja parrokjali tal-Isla bħala Bażilika. Id-dokument iġib l-isem ta' Ad Perennandam Memoriam, Sabiex tibqa' tifkira għal dejjem. F'dan id-dokument, il-Papa, filwaqt li jfakkar l-avveniment tal-Inkurunazzjoni li kien se jsir, isemmi wkoll it-tifkiriet glorjużi ta' din il-knisja. U jagħti lil din il-knisja l-privileġġi ta' Bażilika Minuri bħal dawk ta' Ruma. Xi jfisser tkun Bażilika7 Wara li fi żmien l-Imperatur Kostantinu, l-Insara bdew jibnu l-knejjes tagħhom, diversi minhom li kellhom stil arkitettoniku speċifiku bdew jissejħu bażiliki. Matul is-snin, dan sar titlu uffiċjali u prestiġjuż għal dawk il-knejjes li jiġu mżejna bih. Dan ifisser li din hija knisja per eccellenza, post fejn il-fidi Kattolika, speċjalment il-kult u t-tagħlim, jixxandru b'mod eżemplari. U għalhekk huwa d-dmir tagħna li nkunu poplu eżemplari, nkunu Nsara awtentiċi, biex inwasslu 'l Kristu kull fejn inkunu. SANTWARJU TAL-ĦNIENA Fit-13 ta' Marzu tas-sena 2015, il-Papa Franġisku ħabbar li kien se jniedi il-Ġublew Straordinarju tal- Ħniena. Ried li dan ikun esperjenza ħajja ta' kemm il-Missier hu qrib tagħna, li jrid imissna b'idu ħelwa. Xtaq li f'kull knisja lokali jkun hemm il-Bieb tal- Ħniena. L-Arċisqof Charles Scicluna, fid-Digriet tat-13 ta' Diċembru 2015 ħabbar li, apparti l-Katidral fl-Arċidjoċesi tagħna, se jkun hemm żewġ bibien oħra, fosthom dak tal-Oratorju tal-Kurċifiss, anness ma' din il-Bażilika. Propju f'dan l-Oratorju hemm ix- xbieha devota ta' Ġesti Redentur, għażiża mhux biss għall-poplu tal-Isla imma għall-Maltin u l-Għawdxin kollha. U propju fid-9 ta' Jannar 2016 din il-Bażilika saret Santwarju tal-Ħniena. Privileġġ ieħor li jitniżżel fl-istorja ta' din il-Kolleġġjata. Jalla l-Ħniena ta' Alla tkompli tiġi murija minn dan il-post matul is-snin li ġejjin lil dawk li jiġu f'riġlejn Iben Marija, li ta ħajtu għalina u għas-salvazzjoni tagħna. Il-Papa Benedittu XV (1854-1922) fi kwadru pittura li jinsab fl-Awla Kapitulari.