IL-MALTI QARI LI TOĦROG IL-GĦAQDA DIĊEMBRU TAL-KITTIEBA TAL-MALTI A 1961 HAR il-ġimgħa, il-13 ta': Ottubru 1961, ma' għib it-xemx fil-gżira tagħna ntefa dawl li kien jillumina t-talent Malti: Miet Dun Karm meta kien għoddu għalaq id-disgħin sena u f'ok- każjoni bħal din. kull Malti ta' dehen u għaqal imissu għal ftit tal-ħin' jidħol. fih innifsu u jġib quddiem għajnejh ir-rabta li hetmm bejn l-Ilsien tagħna u l-agħla poeta li seddqu u-sebbħu.. UDun Karm. għalina jippersonifika ideal u simbolu. Minn initċji sena 'l-hawn ddiok il-Maltin li-kellhom qalbhom tħabbat bl-imħabba safja lejn art twelidhom, kienu ta' fehma sħiħa li jgħollu l-ilsien Malti; għax din il-Gżira qatt ma. setgħet tgħolli rasha u tħaqqaq jeddha sakemm ilsienha kien għadu mormi u mġenneb, għax l-ilsien hu mera tar-ruħ u leħen il-qalb tan- nazzjon. :: L-ideal ta' l-ulied veri ta' Malta kien u għadu l-progress u t-trijonf ta' l-ilsien Malti. Bosta u bosta batew għal dan l-ideal, raw fuq wiċċhom u. kienu mżebilħin, imma aktar ma ltaqgħu, ma' għawġ u mibegħda aktar intefgħu bil-ħeġġa għar-rebħa ta' l-ideal tagħhom u għalkemm Dun Karm ma kienz wieħed. minn dwwkeli tqabdu fil-beraħ, lilu messet ix-xorti li juri fid-dieher il- progress u t-rebħiet ta' l-ideal tagħna, Il-lum min jara l-unuri u l-qima li ngħataw lill-poeta Malti ma jistax fl-istess ħin ma.jaħ-' sibu fil-qasam li fih hu kiseb dawk is-sinjali tar-rebħ, Karm hu wkoll simbolu għal kull min jagħti ruħu biex . jonġor u jorqom u jsebbaħ il-kitba bil-Malti, Ħafna jitħajru jix- —riegħlu fil-Malti, iżda jaqtgħu qalbhom għax jibżgħu li b'dan l-ilsien ma jistax jintlaħaq stil letterarju għoli, u wkoll għax dan l-ilsien ma jgibx riżq u ġieh lill-kittieba, Dun Karm seħħlu fip- prova li dak kien biża' fieragħ. Il-lum. dan il-poeta tagħna hu rahan u xhieda tas-suċċess li jista' jkollu kittieb tajjeb li jinwte- het bil-qalb u bil-ħeġġa għal kitba bil-Malti. Bis-saħħa ta' l-ilsien tagħna Dun Karm għamel isem. mhux biss f'art twelidu, imma irkoll f'artijet barranin. fejn il-kultura u l-letteratura huma miż- munin kif jixraq lil dawn iż-żewġ sisien taċ-ċiviltà. Tassew li riedu jkunu t-talent, il-għerf u l-leħma li bihom Dun Karm kien mogħni minn qaddisu u fuq kollox kienet tinħtieġ 100 sw t'IL-MALTI: riċdà qawwija biex hu baqa' għal nofs seklu, sena wara. sent, iħaddem. il- għerf ta' moħħu, iħeġġeġ il-ħrara ta' qalbu u jkebbes il-lehma ta' dehnu biex joħloq ġemgħa ta' poeżiji waħda isbaħ mill-oħra u li kollha flimkien nisġu mentell imżejjen bid-dja- manti biex joqgħod fuq spallejn il-poeta, bħalma l-mantell tal- kburija jżejjen spallejn. ww Bil-ħidma u l-ħila ta' Dun Karm u mes għaqlin bħalu l-ilsiċn Malti xwettel, kiber u fetaħ. friegħi u żżewwaq b'inwar, isġa' l-ilsien tagħna ħa postu f'pajjżna u qiegħed jaqdina mhur 'biss' fil-ħajja ta' kuljum, iżda qiegħed jagħti sura lir-ruħ tal-ġens Maltiu jwettaq kultura Maltija mnissla minn dehen Malti. Dis- għin sena ilu, meta twieled Dun Karm, żgur li ħadd ma kien jobsor li f'din l-art tagħna wieħed jista' jakkwista fama, 'ġieh u saħansitra unuri akkademiċi bl-ilsien Malti biss. Dan il-miraklu l-lum seħħ u l-Wisq Reverendu Monsinjur Dun Karm Psaila, C.B.E., D. Litt. (Honoris Causa), Medalja G.M.A., hu thieda tiegħuu Dawn il-kelmtejn kont sejjer insemmihom ''Dun Karm Halliena'' iżda mbagħad ħsibt u rajt li għalina l-Membri tal- Għaqda, Dun Karm għadu magħna, ir-ruħ tiegħu għadha tim- vaħ fis-sede tagħna u x-xbieha tiegħu għadha quddiem għajnejna kif il-kelma tiegħu għadha tinħass f'qalbna. Dun Karm jibqa' jsaltan. fuq il-Għaqda tal-Kittieba mhux biss għax hu kien wie- ħed mill-fondaturi tagħha u għal bosta snin kien il-President tagħha u wara baqa' dejjem marbut Magħna, imma għaw il- Membri tal-Għaqda lilu dejjem żammewh bħala mgħallem tagħ- hom tu jieħdu l-ispirazzjoni minnu: Kollha kemm huma kienu jgħożżu l-kelma tiegħu u jżommuh fuq wiċċ l-idejn u jgħodduh bħala x-xwejjaħ Ankise tagħhom. Mhuż darba u tnejn qabżu għalih: saħansitra mal-Gvern. u ħaqqu l-jedd li hu kellu għar- rikonorxenza u kumpens mill-Istat. L-imħabba u l-ġibda li l-Membri tal-' Għaqda' għandhom. lejn Dun Karm dehret dak in-nhar tal-funeral tiegħu meta għadd kbir minnhom marru biex jagħtuh l-aħħar ġieħu l-aħħar tislima, għalkemm. x'uħud li ma għandhomx x'jaqsmu mal-'Għaqda'' imma li kien jixraq ikunu hemm, baqgħu ma dehrux u anġas il-Gvern ma bagħat Rappre- żentant Mela l-lum ħalli kull wieħed u waħda minna jieqaf għal ftit tal-ħin mix-xogħol u t-taħbit tagħhom u jiftakru f'Dun Karm u filwaqt li jirringrazzjaw 'l Alla għad-doni li bihom żejnu, iroddu tislima u. foħrija lill-Poeta Nazzjonali tagħna. '