30 LEĦEN IL-MALTI Ma' leħnek nishar ġabra ta' poeżiji ta' Emanuel Attard Hu interessanti ħafna kif f'dawn l-aħħar għoxrin sena l-ktieb Malti mhux biss saraktar popolari, iżda fuq kollox qiegħed ikun imfittex ħafna mill-qarrejja tagħna. Hu aktar ta' sodisfazzjon minn hekk li tara aktar awturi u djar ta' pubblikazzjoni li jagħżlu li jidħlu għar-riskju biex jinvestu fil-ktieb Malti. Imbagħad, ngħid għalija nħoss li hi xiħaġali tqawwi l-qalb meta tara li fost dawn il-kotba hemm numru qawwi mhux ħażin ta' kotba tal-poeżija. Dan m'hux għaliex il-poeżija hi inqas popolari, iżda għaliex jidher li bil-mod il-mod il-poplu qed jitgħallem li fil-poeżija jista' jsib ukoll dak kollu li soltu jsib fin- novella u r-rumanz. Wieħed mill-aħħar kotba tal-poeżija li ħarġu kien Ma' Leħnek Nishar ta' Emanuel Attard. F'dan il-ktieb, Attard joħodna fi vjaġġ ta' ħsibijiet minsuġa madwar il-ħajja, kif raha tinbidel hu bejn l-1963 u l-1990. B'hekk Attard jippreżenta tiżwieqa ta' ħsibijiet, burdati, fehmiet, sitwazzjonijiet, u fuq kollox drawwiet, li jinbidlu mal- mogħdija taż-zmien … kultant għall-aħjar, u ta' spiss għall-agħar. Attard hu bniedem li l-poeżija twieldet ġo fih bħalma tarbija titwieled f'ġuf ommha. U bħalma l-omm tgħozz u tfissed biex tagħti l-imħabba kollha possibbli lit- tarbija li ġġib fid-dinja, hekk ukoll, Attard jikkultiva, iwennes u fuq kollox jgħożż il- poeżija li toħroġ mill-pinna tiegħu. Iżda b'differenza, li għalkemm bħal kull poeta ieħor żgur li jħossu kburi b'dak li għandu l-ħila joħloq, Attard qatt ma fittex li jagħmel isem minn fuq dahar il-versi tiegħu. Hu dejjem għażel li jkompli jaħdem f'ġieh il- poeżija, anki jekk maqful wara l-ħitan ta' daru — u wara li jiktibha jħalliha maqfula f'kexxun. Dan qed ngħidu għaliex tħalli għal xi kitbiet li dehru 'l- hawn u 'l hinn f'xi ġurnali jew rivisti, u minbarra xi pubblikazzjonijiet f'xi antoloġiji, dan hu l-ewwel ktieb ta' Emanuel Attard. Terġa' wara li qrajt il-ġabra ta' madwar 120 poeżija, ħassejt li hu kellu materjal biżżejjed biex jippreżenta xogħlijietu snin ilu. Minkejja li t-tema tal-poeżiji fil-ktieb Ma' Leħnek Nishar huma mibnija dwar 31 LEĦEN IL-MALTI il-ħajja, Attard juri li għandu ħiliet u abilitajiet qawwija biżżejjed mhux biss fl-għaġna tal-ħsieb mal-ġrajjiet kurrenti, mal-ħsibijiet u mat-tiġrib persunali, iżda fuq kollox jagħmel dan kollu u fl-istess waqt jibqa' marbut ma' l-elementi siewja li jagħmlu poeżija tajba. Dan għaliex Attard ma jintilifx fi ħsieb sabiħ, lanqas ma jogħxa f'aħbar qawwija li tqanqal kurżita. Minflok Attard jibni fuq it-tematika u l-metafora il-ħajja kif jaraha hu … jiġifieri l-ġlieda tal-bniedem, aktarx ħaddiem, fil-kumplessi tat-tajjeb mal-ħażin, tad- dgħajjef ma' dak aktar b'saħħtu. Hu dejjem iħalli spazju fejn b'xorti tajba dak li jkun isib lok fejn issir ġustizzja miegħu, xi darba, xi mkien. B'hekk Attard, minkejja li hu poeta twajjeb u kalm, xorta waħda jsib il-waqt li fih jipprotesta f'ġieh is-sewwa. Attard għandu l-ħila li fi ftit vrus joħloq sitwazzjoni ċara li fiha jfisser ir- realtajiet iebsin tal-ħajja, u jissuġġerixxi l-mod kif għandna nidħlulhom. Dan jagħmlu billi minbarra li jesprimi l-karattru tiegħu, jiġifieri bħala bniedem fittiex, jurina kif u għaliex bnedmin oħra bħalu ta' spiss m' għandhom xejn pożittiv x'joffru għajr hemm u nkwiet. Attard ikompli jisħaq fuq dan is-suġġett kull meta jitratta poeżiji mogħnija bis- seher tal-kampanja Maltija, bl-armonija tar-raħal u l-familja Maltija li Ikoll huma mlibbsin bir-reliġjożità sagra li dejjem għażelli jgħożż dan il-poplu. Eżempju għal dan insibu fil-poeżija Ħriġt (p. 15): U hemm, mal-ħemda tal-ħamrija U ż-żiffa mellisija fejn jafu ż-żminijiet b'moħriet u rfis il-bhima, smajt l-isbaħ melodija. Kull meta jikteb Attard dejjem ikun mogħni bi ħsieb ċar u oriġinali. Dan għaliex it-tbatija, il-passjoni, il-biża' mill-mewt u l-inċertezzi tal-ħajja joħroġhom ''fil-bnie- dem u l-ħajja' li t-tnejn qed ininu u jitherrew — bit-tama li jersqu lejn ħajja aħjar. Il- ktieb ta' Attard għandu jqanqal nostalġija lil dawk li għexu miegħu is-snin tat-twaqqif tal-Moviment Qawmien Letterarju, u jservi għajn ta' inspirazzjoni għall-poeti żgħażagħ ta' llum. Nota Editorjali: Kull min jixtieq jixtri dan il-ktieb ta' Emanuel Attard, jista' jagħmel dan billi jċempel. lill-awtur innifsu fuq in-numru tat-telefon 800216.