Il-Qima Lejn Santa Katerina V.M fil-Monasteru tas-Sorijiet Agostinjani fil-Belt Il-kult fil-gżira tagħna lejn il- qaddisa żagħżugħa patruna tagħna Santa Katerina V.M kien sa mill-— qedem. Dan jixhduh l-għadd ta'- kappelli li nsibu mxerdin madwar Malta, altari f'diversi knejjes kif ukoll l-għadd ta' niċeċ li jżejnu ħafna mit-toroq tagħna. T Fost il-bini barokk li jżejjen il-belt kapitali tagħna, maqtugħ mill-istorbju li jdawwarna, 'l isfel fi Triq' ir-Repubblika eżattament quddiem Casa Rocca Piccola nsibu l-Monasteru Klawstrali tas-Sorijiet Agostinjani, magħrufin aktar bħala ta' Santa Katerina. Il-bidu tal-Monasteru joħodna lura lejn żmien il- Kavallieri meta l-monasteru kien għadu propjeta' tal- Markiżi Giovanni u Katarina Vasco-Oliviero. Bħala ringrazzjament għall-wegħda li kienu għamlu ma' Santa Katerina ta' Lixandra biex ifieqilhom l-uniku tifel tagħhom mill-marda qerrieda tal-pesta, irregalaw dan il-palazz tagħhom lill-Knisja fis-sena 1580. Fl-istess żmien grupp ta' xebbiet magħrufa bħala Orfanelle della misericordia li kienu jieħdu ħsieb ta' tfajliet bejn seba' snin u tnax-il sena ġewwa l-Belt, sfaw mingħajr il-post li kellhom; dar li kienet tmiss mal- knisja konventwali ta' San Ġwann, għax keċċewhom. Għalhekk sabu refuġju f'dan il- palazz. Kien propju fl-1606 meta dawn ix-xebbiet iddeċidew li jieħdu l-voti u jidħlu għall-ħajja kontemplattiva u klawstrali. Il-kura tat- tfajliet. damet taħt idejhom saħansitra sa żmien. il-Franċiżi, tant li saħansitra hemm marbuta leġġenda ma' dan il-monasteru. Jingħad li fi żmien il-Franċiżi l-monasteru ġie attakkat mis-suldati. Iżda dawn ħarbu 'l barra jiġru wara li fuq it-terrazzini tal- palazz raw tfajla l-ġmiel tagħha tiddi bid-dija u ħdejha kienet qed iżżomm ir-rota tal-martirju. Kienet il-patruna tagħna Santa Katerina li bħal dejjem interċediet biex teħles lil dawn it- tfajliet mill-periklu. Ir-rabta tal-Markiżi ma' dan il- monasteru kompliet tissaħħaħ fis-27 ta' Jannar 1611 meta dawn għamlu t-testment u ħallew bħala werrieta i ftal-ġid tagħhom kollu lil dawn is- sorijiet klawstrali. Wara mewthom ġew midfunin f'dan il-monasteru. Maż-żmien il-bini tal-monasteru kellu jsir xi tibdil fih biex ikun aktar addattat għan-neċessitajiet ta' dak iż- —iżmen partikolari. fl-1714 fuq il-pjanta tal-Kavallier Firenze u l-bini kien taħt it-tmexxija tal-imgħallem Ix-xogħol ħa ħafna żmien u ġie inawgurat fl-1766. Il-knisja ġiet ikkonsagrata mill- Isqof Fra Vincenzo Labini (1780-1807). fil-15 ta' Ġunju 1783. Il-knisja l- ġdida tkabbret u kien hemm żieda ta' żewġ artali laterali li ġew iddedikati lil Santa Katerina ta' Lixandra u l-ieħor lil San Ġwann il- Battista b'dedika għat-tifel tal-Markiżi kif ukoll għall- Ordni ta' San Ġwann li taw il-kontribut finanzjarju tagħhom għall-bini tal- monasteru. It-titular tal- ii monasteru ġie ddedikat lill-Preżentazzjoni ta' Marija fit-Tempju. Għall- pittura tal-kwadru titular ġie kkummisjonat l-artist Enriku Arnaux (1692-1766) filwaqt li tl l-kwadri tal-altari tal- ġnub ġie kkummisjonat l-artist famuż ta' dik l-era Francesco: Zahra. Iżda meta ddeċidew li jieħdu r-regola tal-Ordni Agostinjana skont ix-xewqa tagħhom, biddlu l-kwadri taż-żewġ artali laterali biex jagħmlu temi li huma aktar konnessi ma' Santu Wistin. L-artal li kien iddedikat lil Santa Katarina ġie Ikompli… ddedikatlill-Madonna tal-Konsolazzjoni magħrufa aktar bħala — taċ-Ċintura. Iżda naraw ukoll li alfih tidher ix-xbieha ta' Santa Katarina ta' Lixandra. Dan il- kwadru jgħaqqad żewġ kwadri f'daqqa. il-figura ċentrali hi l-Madonna li qed tagħti ċ-ċintura lil Santa Monika (omm Santu Wistin). Il- kwadru ta' San Ġwann tbiddel u floku għamlu wieħed iddedikat lil Santu Wistin bħala l-protettur tar-regola li kienu qed josservaw. Dawn huma xogħol l-artist Pietru Pawl Caruana (1794-1852). Taħt dawn il-kwadri nsibu sottokwadri li jirrappreżentaw is-Sagra Familja flimkien ma' San Ġwann il-Battista bħala tfajjel. Filwaqt li l-ieħor jirrappreżenta l-Madonna tal-Parir it-Tajjeb li hi l-protettriċi tal-Ordni Agostinjana. jakkumpanjaw il-kwadru titlulari nsibu erba' kwadri oħra l-għotja tar-regola minn Santu Wistin u l-ieħor tal-mewt ta' Santa Monika flok żewġ kwadri oħra li kien hemm qabel tal-qtugħ ir-ras ta' San Ġwann u l-konsagrazzjoni ta' San Publju bħala l-ewwel isqof ta' Malta. Dawn kienu xogħol Francesco Zahra (1680-1765). Ma jistax jonqos li ma nsemmux lill-artist ċelebrili żgurli m'hawnx knisja f'Malta li ma tiftaħarx b'xi xogħol minn tiegħu. Qed nirreferu għall-artist Ġużeppi Cali' li ddekora l-koppla u l-volta tal-knisja. Fil-koppla naraw affresk dekorattiv li juri s-simboli mil-latanija tal-Madonna. Dawn huma Domus Aurea (dar tad-deheb), Stella Matutina (kewkba ta' fil-għodu), Stella Maris (kewkba tal-baħar), Janua Coeli (bieb tas-sema) u Pharus Salvationis (lanterna tas-salvazzjoni). Dan l-aħħar sar xoghol ta' restawr estensiv fuq il-pittura tal-koppla mir-restawratur Żejtuni Emmanuel Zammit. Fil-knisja nsibu wkoll għadd ta' statwi ta' diversi qaddisin tal-ordni bħall-istatwa ta' Santa Rita li nħadmet mill-istatwarju Rabti Ġilormu Dingli u tpoġġiet flok statwa devota tal-injam Ecce Homo li kienet inħadmet minn Fra Umile Pintorno. Fil-proċess ta' restawr li sar fuq din l-istatwa ġiet skopert li l-istatwa nħadmet mill-istess artist li ħadem il-Kurċifiss mirakoluż tal-knisja ta' Ġieżu fil-Belt. Insibu wkoll żewg niċeċ żgħar bil-busti ta' Ġesu Nazzarenu u ta' Marija Addolorata li hi xogħol fl-injam aktarx Spanjol. Dawn iż-żewġ statwi huma lebsin ilbies veru li ġie meħjut mis-sorijiet tal-istess il-Monasteru tas-Sorijiet Agostinjani fil-Belt Ma' dawn jingħaqdu wkoll għadd ta' relikwarji u teki li jinżammu b'għożża kbira minn dawn is- sorijiet. Ir-restawratur Żejtuni Emmanwel Zammit fost il-ħafna xogħlijiet li għamel fil-Monasteru, għamel statwa ta' Santa Katerina li tinħareġ fil-knisja għall-festa liturġika ta' din il-qaddisa nhar il-25 ta' Novembru. Dakinhar il-knisja tilbes il-libsa tal-festa għall-okkażjoni tal-quddiesa solenni kkonċelebrata mill-arċisqof. Opri artistiċi oħra li nsibu f'dan il-monasteru konnessi mal-qaddisa tagħna Santa Katerina huma fost l-oħrajn statwa minquxa fil-ġebel li tirrappreżenta lil Santa Katerina b'ras Massaminu taħt riġlejha. Din tinsab fid-dħul tal-kripta. jis ieħ iii iba 1 EB ii iitoti tal-Martirju ta' Sta. l-istatwa xogħol ieħor fil-ġebel fl-istess kripta huma erba' basso rilievi li juru episodji mill-ħajja ta' din il-qaddisa. Mill-esperjenza tiegħi personali li għext ħafna ġranet sbieħ mas-sorijiet ta' Santa Katerina, stajt napprezza mill-qrib ir-rikkezzi tal-opri artistiċi li hemm f'dan il-monasteru. Iżda fuq kollox l-isbaħ tikira jibqgħu dawk il-mumenti sempliċi iżda profondi li jimlewlek qalbek b'ferħ li ma jitfissirx. Sfortunatament aktar kemm jgħaddi ż-żmien is-sorijiet f'dan il-monasteru dejjem qed jonqsu, għalhekk bil-fidi nduru lejn il-patruna tagħna u nitolbuha biex ixxettel il-vokazzjoni għall- ħajja kkonsagrata f'qalb iż-żgħażagħ Żwieten u li fuq l-eżempju tagħha jagħmlu dejjem dak li hu tajjeb. Minn qalbi nawguralkom il-Festa t-tajba u Viva Santa Katerina l Tagħrif mgħoddi minn Sr. Alosia Bajada. Referenza : Arkivji tal-Monasteru ta' Santa Katerina (Valletta) u tagħrif mgħoddi verbalment minn Sr. Alosia Bajada.