)) PARROĊĊA ARĊIMATRIĊI Ħafna mill-bini antik għandu graffiti mħaffrin mal- ħitan tiegħu. Hawn min isostni li missirijietna kienu jħaffru graffiti biex ifakkru xi ġrajja importanti. Mal- ħitan tal-knisja tagħna hemm għadd ta' graffiti; uħud fejn jidhru sewwa u oħrajn moħbijin. Saħansitra hemm wieħed fejn ma jintlaħaq minn imkien ħlief minn fuq l-armar li hemm bħalissa mal-faċċata tal-knisja. dan sar meta l-knisja kienet għadha qiegħda tinbena. L-aktar graffiti magħrufa huma dawk li hemm mal- faċċata u jidhru sew minn fuq iz-zuntier. Wieħed minn dawn qiegħed mal-pilastru prinċipali tan-naħa tal- lemin tal-bieb il-kbir. Dan juri dik li x'aktarx hi tartana: kwalità ta' xini. Il-graffit hu ta' daqs ġmielu u mirqum b'ħafna dettal. Sfortunatament illum tilef ħafna mid- Il-graffit fuq il-pilastru maġġur in-naħa tal-lemin tal-bieb i Il-graffit li hemm mal-ġenb tal-faċċata n-naħa tal-bieb tax-xellug. mal-ħitan tal-knisja tagħna dettall għax iż-żmien ħalla s-sinjali tiegħu fuq il-ġebla. B'danakollu għadha tidher ċara ħafna l-bandiera tal- Ordni ta' San Ġwann, il-famuża bandiera ħamra b'salib kbir abjad li jaqsamha f'erbgħa. (Illum din hija magħrufa bħala l-bandiera tar-reliġjon). Jidhru wkoll it-tliet arbli u l-imqadef. Mal-faċċata nsibu graffiti oħra. Fil-ġenb, in-naħa tal- bieb tax-xellug, hemm biċċa oħra tal-baħar li jista' jkun li turi xambekk: oħra kwalità ta' xini. Jidher li kien hemm graffiti oħrajn li ż-żmien kważi ħassar għalkollox. Wieħed li għadu jidher ftit juri qanpiena. Din tinstab in-naħa tal-lemin tal-bieb il-kbir bejn il-koxxa tal-bieb u l-pilastru. Fil-għoli sewwa, daqs 4 metri 'l fuq hemm data: 31 Ottobre 1858. Min għamel din kellu biex jilħaq dak il-għoli. Dawn il-graffiti żgur saru wara li nbidlet il-faċċata tal-knisja madwar l-1750. Graffit li żgur sar qabel din id-data huwa wieħed li jinsab moħbi minn għajnejn kulħadd. Dan juri xini ieħor li għalkemm huwa ħafna iżgħar fid-daqs mit-tnejn l-oħra huwa l-aktar wieħed li għandu storja xi jgħid. Jinsab mistur wara bieba li hemm fin-niċċa tal-Madonna tar- Rużarju. Dan inkixef meta fis-snin tmenin tas-seklu li għadda kien qiegħed isir xogħol biex titkabbar din in- niċċa biex tkun tista' tilqa' fiha l-vara tal-Madonna tar- Rużarju. Il-graffit li hemm mal-ħajt tan-niċċa tal-Madonna tar-Rużarju Graffit li x'aktarx sar meta kienet qiegħda tinbena l-knisja għax jinsab fil-għoli mal-faċċata tal- pilastru tal-kampnar ħdejn it-tieqa tal-qniepen. FN M'GĦANDU BŻONN Ż DEHEB TA' L-INDURATURA, NIN 2987 VA ALUMINIUM LEAF INA BIAJI GĦODDA U PRODOTTI OĦRA RELATATI MA' DAN IX-XOGĦOL ARTISTIKU KIF UKOLL GĦAR- RESTAWR. Il-bennej sab li wara l-qoxra tal-ġebel li kienet ittellgħet meta kabbru l-knisja, fl-ewwel kwart tas-seklu tmintax, kien għad hemm il-ħajt oriġinali tal-kampnar. Dan il- ħajt inħeba għalkollox mill-istruttura l-ġdida. Dan il- graffit juri li dak il-pilastru darba kien barra u jifforma parti mill-faċċata tal-knisja l-qadima u jagħti ħjiel kif setgħet kienet il-faċċata oriġinali. Meta dan l-aħħar in- niċċa tar-Rużarju ġiet irranġata dan il-graffit reġa' deher. Graffit ieħor ta' xini qiegħed fl-aħħar biċċa tal-garigor Kif taraw il-knisja tagħna, bħal xi knejjes oħra għandha numru mhux ħażin ta' graffiti li fil-biċċa l-kbira minnhom huma marbutin mal-baħar. Forsi l-viċinanza tal-port ħdejn ir-raħal tagħna poġġiet lil missirijietna f'kuntatt mal-baħar għax il-konfini ta Ħal Tarxien kienu jaslu sax-xatt ta' San Franġisk, bejn l-Isla u Kordin. Nafu li ħafna Tarxiniżi kienu baħħara, waqt li oħrajn kienu bdiewa. INR ET MI ħ N i NIT i ħħ ċii ANZI MIT edizz C Na U tf MUNIT WE'VE GOT WHAT VOU'RE LOOKING FORI MATERIAL FOR FLAGS, BANNERS AND ALL RELATED ACCESSORIES