JOl-isġbharzjeer Parti mix-xatt sabiħ li jdawwar pajjiżna, dan a fl-inħawi tal-Ġnejna. Dil-ġimgħa mort ngħum fil-Bajja tal- Mellieħa, bajja tant popolari li anke kanzunetta kitbu dwarha. Din ir-ramla ilha xi snin tgawdi t-titlu ta' Blue Flag Beach. k Li tkun Blue Flag Beach ifisser li r-ramla teġ, hija miżmuma fi stat ta' ndafa, li fiha ċerti - faċilitajiet, servizzi, tabelli, u li hija ndukrat sew. Fil-Gżejjer Maltin għandna 10 xtut bil- bandiera blu tperper fihom. Inżilt bil-maskla ngħarrex taħt wiċċ l-ilma biex insellem lill-ħbieb tagħna tal-baħar. Rajt Siċċa tiżgiċċa u Boll Komuni jħuf mal-qiegħ, żewġ Bisien iqabblu l-ikħal tal-ġwienaħ, Awrata kurjuża, u xi ftit Sparli u Għarajjes. Perċ l-iktar li impressjonani ma kienx il-ħut imma l-kwantità ta' mbarazz mormi l-baħar. Fliexken, tazzi tal-ġablow, frieket u mgħaref tal-plastik, platti, trejs tal-fojl, laned tal-birra, boroż tal-plastik, anke blalen tal-faħaml Inkredibbli, kelli fejn narma barbikju għal 10 min-nies. Kollox jitbandal ħelu ħelu mal-mewġ, u jien hemm nitbandal magħhom, nitmasħan u nirrabja. Insomma, biex ma ntawwalx ġbart koċċ mill-iskart kif stajt u tlajt l-art maħruq bla ma ħaditni x-xemxi Biex xatt iżomm il-Blue Flag minn sena għal oħra jidhirli li jiġu xi uffiċjali jiċċekkjaw hux kollox għadu nadif u skont ir-regoli. Kieku dawn l-uffiċjali jindenjaw jilbsu maskla u jittawlu ftit taħt l-ilma, mhux il-bandiera biss joħdulna imma anke l-lastal Gawdu l-baħar ħbieb, u tarmu xejn fih ħlief xi frak tal-ħobż biex taraw il-ħut tiela' jnaqqar minnu. Aħbarijiet Id-dar tan-nuna Il-Baħrijiet Wisq dawll kt TITTI Il-Merill Klabb Ħuttaf huma l-membri żgħar u żgħażagħ (-18vrs) ta' BirdLife Malta. Il- Klabb jorganizza ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, ħarġiet bil-lanċa u attività ambjentali. Kull xahrejn noħorġu l-magażin Il-Ħuttafa li l-membri jirċievu d-dar bil-posta. It-taqsima tal-membri li għalqu t-13 tissejjaħ Falko. Sħubija fil-klabb hija €10 fis-sena. Tista' tissieħeb ukoll il-familja kollha, li tibda tirċievi wkoll ir-rivista Bird's Eve View kull tliet xhur. Sħubija għall-Familja hija €29. Victor Falzon L-Editur ża L lot ae A II Ta Ja i EA EU ħuna a) LS e ja to ol to ot 0 JATI DI binhar tidħol tistaħba fix-xquq u l-ħofor qalb il-blat. Biex tieħu m ġa Las IĊ o To To la TE jaħsbuha qed tagħmel hekk għax tkun ħa tattakkak. Xejn minn Wdlit,a dan, imma xorta tajjeb li ma tersaqilhiex viċin ħafna. itratt ta' Desirċe Falzon KOR ZI EEA II ETIJON IA Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop Il-Ħuttafa 141 : Awwissu 2017 : p3 Jerġa' jbejjet b'suċċess —-Wara 15-il senal L-Apparell huwa għasfur żgħir safrani u storbjuż. F'Malta jidher fil- pases tar-rebbiegħa u tal-ħarifa, u ġieli xi par ibejjet f'siġar għoljin fil-Buskett. L-aħħar li nafu biċ- ċert li Apparell bejjet b'suċċess kien fl-2002. Għalhekk bi pjaċir inħabbru li dir-rebbiegħa par Apparelli bejtu. Fis-6 Lulju 2017 seħibna RaV Galea, berdwoċer tal- BirdLife, lemaħ fil-Buskett tliet frieħ tal-Apparell li kienu għadhom kemm ħallew il-bejta. Din prova ċara li dawn faqqsu u trabbew f'Malta. L-Apparell huwa għasfur tal-għana li kull sena jinqabdu eluf minnhom min-nassaba. Barra minn hekk meta par Apparelli jippruvaw ibejtu, spiss jindunaw bihom xi ħallelin, li jitilgħu mas-siġar u jisirqulhom il-bejta bil-bajd jew bil-frieħ. Dan kontra l-liġi għax l-għasafar li jbejtu huma kollha protetti fl-istaġun tal-bejta. Li ma kienx għall-insib u s-serq tal-bejtiet, l-Apparell ibejjet iktar regolari f'pajjiżna. Kif jagħmel a u gżejjer arah madwarna. wieħed Mill L-insib tal-għasafar huwa kontra l-liġi tal-Unjoni Ewropea. Minkejja li Malta qiegħda fl-UE xorta waħda kull ħarifa għadu jinfetaħ staġun għall- insib. Il-BirdLife qed tagħmel kull ma tista' biex l-insib isir illegali hawn Malta wkoll. Kien fi tri Huwa għasfur żagħżugħ li faqqas u trabba mill-ġenituri tiegħu dis- sena x'imkien fl-Ewropa. Kien qed jagħmel l-ewwel vjaġġ ta' ħajtu u A i IT) jaqsam il-Baħar Mediterran fettillu , jiġbed lejn Malta, fejn fil-pront sparalu kaċċatur. Laqtu fil-ġewnaħ u l-povru għasfur waqa' fil-baħar. B'miraklu m'għerigqx u l-kurrent ; tellgħu l-art ħdejn Xrobb l-Għaġin. B'xorti tajba rah xi ħadd u ċempel ' lill-BirdLife, li malajr waslu fil-post, ġabru l-astun u ħaduh malajr għall- kura. Tgħid ifiq2 Tgħid għad xi darba jkompli l-vjaġġ lejn l-Afrika2 Din l-istorja ġrat fl-4 Awwissu 2017 ; u għadha ma spiċċatx… Te— Bħat-tajr tal-priża kollu, l-Astun Iswed huwa mħares bil-liġi. Barra minn hekk l-istaġun tal- kaċċa għall-għasafar bħalissa magħluq. Fis-sajf ikun miftuħ biss staġun għall-kaċċa tal-fenek. Grazzi lil Rav Galea għal xi tagħrif Jekk issib għasfur ferut jew għajjien u ma jistax itir ċempel lill-BirdLife Filli xejn u filli tnejn' Il-Kaċċamendula (Woodchat Shrike) tidher regolari fil-passa tar- rebbiegħa u l-ħarifa. Dari kienet ukoll tbejjet kull sena, għalkemm qatt ma kienet komuni. F'dawn l-aħħar 60 sena lanqas kull sena ma bejtet. Għalhekk ħadna gost bl-aħbar li dir-rebbiegħa bejtu mill-inqas żewġ pari, par fl-inħawi tas-Simar u par lejn Għajn Riħana. fuq in-numru. tal- emerġenza 79255697. Il-BirdLife tiġi tiġbor l-għasfur u bl- għajnuna ta' vet taċċerta x'għandu sew l-għasfur u jekk jistax jingħata kura ħalli maż-żmien jinħeles lura fin- natura. Tippruvax tikkurah inti għax tista' tagħmillu iktar ħsara. U x'aktarx tkun qed tikser il-liġi wkoll. Kien wasal Ġunju u Miss Galea tal-Ingliż riedet tagħti l-aħħar komponiment. 'Din id-darba se nagħtikom titlu wieħed u rridkom tużaw l-immaġinazzjoni biex toħorġu storja oriġinali: L-iskola tan-Nuna. Hi u tgħidha tat ħarsa fit-tul lejn l-erba' tewmin. 'X'riedet tgħid biha dik il-ħarsa l-Miss2' staqsa Peter, kif ħarġu mill-iskola. 'Ma nafx,' wieġbet oħtu, 'Bħalissa m'għandix ideat u wisq inqas aptit nikteb. 'Lanqas jien,' żiedet Maris. 'Taf x'għandi aptit2 Immur ngħumf' A, is-Semmiegħ X'ħin waslu d-dar it-tfal talbu lill- ġenituri biex iż-żewġ familji jmorru l-baħar flimkien. Peress li l-għada kien is-Sibt, kulħadd qabel. Kif waslu x-xatt l-erbgħa telqu bil-ġirja lejn il-baħar. Għall-ewwel qagħdu viċin ix-xatt, iċafċfu u jisimgħu lin-nies igorru fuq l-alka. Il-kurrent kien tella' munzelli ta' weraq tal-alka ma' xifer l-ilma, u kull min jitla' mill-baħar beda jtellgħu ma' saqajh. 'Trid noħorġu ftit 'il barra u niskopru xi sigriet7' tbissmet Svivia. Kulħadd fehemha, u f'kemm ilna ngħidu t-tfal kienu Il-Ħuttafa 141 : Awwissu 2017 : p4 għamu se fejn kemm kemm ma jlaħħqilhomx. Kollha kienu libsin maskli tal-għawm u qagħdu jħarsu lejn roqgħa sabiħa ta' alka ħadra skur tikber fil-qiegħ ramli. 'L-alka tbeżżagħni ftit, ammetta Skv, 'Għax ma nistax nara x'hemm f'dak il-ħaxix.' 'Merl'ejja ngħaqqdu idejna ħa nifhmu iktar,' qalet Maris, li minħabba li isimha kien ifisser 'baħar' kienet l-iktar waħda ħerqana. U hekk għamlu. U l-ilħna bdew… 'Ħal Rajtek, ejja 'l hawnf' 'Ar'hemmi Staħbewl Idħlu 'l ġewwal' L-erba' tewmin baqgħu mbellħin jisimgħu mijiet t'ilħna ġejjin minn ġol-alka, ilħna qishom ta' tfal żgħar jilagħbu noli u jistaħbew qalb il- weraq folt. Fil-kwiet it-tewmin telqu idejn xulxin, ħadu nifs u għoddsu biex jaraw aħjar. X'ħin telgħu, kollha bdew jitkellmu f'daqqa: 'Indunajtu x'hemm2 L-alka mimlija żgħar tal-ħutl' qal Peter. 'Meta jersqu nies jew ħut kbir, jidħlu jistaħbew qalb il-weraq, żiedet Svivia. U b'hekk ma jsibuhomx il- predaturi.' spiċċat Maris. 'Wawwl' qal Skv, 'Daqshekk bżajt mill-alka. Li ma tkunx l-alka ma jkollux fejn jistkenn il-ħut sakemm jikber. Għall-frieħ tal-ħut l-alka qisha skola tan-nunaf' L-erbgħa ħarsu lejn xulxin u nfaqgħu jidħqu. Issa kellhom idea oriġinali sew għall-komponiment tal-Ingliżi Min jaf darb'oħra x'ħa jiġri… a B Din hija Ħabbara, bl-Ingliż Hummingbird Hawkmoth u bix-xjentifiku TA Macroglossum stellatarum. ŻAR u anke fid- djar taghna Il-Ħabbara żżur il-fjuri binhar. B'ilsienha, twil hafna tilħaq in-nektar minn fjuri b'għonq twil u dejjaq li hafna insetti oħrajn ma jilħquhx. Il-baħrijiet huma insetti mill- familja tal-friefet. F'xi affarijiet jixbħuhom u f'xi affarijiet huma differenti. Pereżempju meta baħrija tistrieħ iżżomm ġwinħajha, mimdudin flok merfugħin. Filwaqt li l-friefet għandhom bħal nefħa, f'tarf l-antenni, l-antenni tal- baħhrija jew jiġu għall-ponta jew qishom pjuma. Meta, xagħat ta' baħrija jikber MI biżżejjed, jagħmel fosdqa u joqgħod eda $, fiha sakemm jinbidel, irabbi l-ġwienaħ p l ujohroġ. Dari f'Malta kienu jaghmlu —fil- l-ħarir mill-fosdqa tal-baħrija, tal-ħarir. ħ F'Malta hawn MA ai hafna iktar speċi Kemm hawn speċi ta' baħrijiet f'Malta ta' balji ml L 150: (500: L 1450: Baħrija tat- Tengħud Fl-antenni l-baħrijiet għandhom is-sens tax-xamm u bis-saħħa tagħhom kapaċi jxommu lil xulxin minn l1km bogħodi Fi kliem ieħor baħrija fuq is-swar tal-Imdina tinduna li baħrija oħra Il-Werqa Niexfa (Lappet) jisimha hekk qisha… werqa niexfal Peress li l-baħrijiet huma priża ta' ħafna annimali żviluppaw diversi difiżi; L. Jekk għandna, dwal barra (fil-parapett, fil-ġardina, e hafna jtiru bil-lejl biex ma jidhrux eċċ.) tajjeb nużaw lampi li jkollhom 'kappell' ħalli e hafna għandhom kamuflaxx tajjeb d-dawl jitfgħuh 'l isfel. Għal xi raġuni l-baħrijiet 6 uhud ghandhom kuluri qawwijin biex jaħsdu jinġibdu lejn id-dwal artifiċjali u jitħawdu. lill-predatur jew biex iwissuh li huma velenużi HOSb EqIBOML $ It-tniġġis bid-dawl jinterrompi l-funzjoni ta' annimali selvaġġi li joħorġu bil-lejl (bl-Ingliż nocturnal). Id-dawl bil-lejl ifixkel ir-ritmi, iż-żmien, il-ħin, il-mod u r-rotta tal-annimali li jpassu. Inaqqas ukoll il-kapaċità ta' xi annimali tal-priża li jsibu u jaqbdu l-ikel tagħhom b'suċċess, u anke jista' jagħmel ħsara psikoloġika lill-annimali. Minn kemm ilha teżisti, id-dinja dejjem kellha lejl u nhar, għalhekk il-ħajja li żviluppat fuq wiċċ id-dinja minn dejjem adattat għal dan ir-ritmu ta' dawl-dlam-dawl-dlam-eċċ. Tant hu hekk li l-ġisem jipproduċi u jirregola ċerti kimiċi skont il- livell ta' dawl li jkun hemm. B'konsegwenza ta' dan, il-/ight pollution jista' jħarbat anke fina l-irqad, iżid l-ansjetà u anke nstabu rabtiet ma' kanċer ta' diversi tipi. Kif jgħid il-Malti: 'Il-ħela m'hi tajba għal ħaddf' Id-dawl artifiċjali huwa reponsabbli għal madwar kwart tal-ħela fl- enerġija. Id-dawl eċċessiv li nixegħlu bil-lejl iżid it-tniġġis bid-dawl, speċjalment dwal li jkunu fuq barra. Luke Ta e at Ta f A A fo l ol Tal BI jidher dawl qawwi ġej mix-xatt tal-Qawra. Dan id-dawl jixgħel is-sema fl-inħawi u jġibu qisu binhar, kif jidher fir-ritratti. Dan ifixkel it-tajr tal- baħar, speċjalment frieħ li jkunu għadhom kemm ħallew il-bejta. It-tniġġis bid-dawl (light IDI fe uE Ko EL Q(e bi dawl artifiċjali eċċessiv li jdawwal il-lejl u jfixkel dak li jiġri fid-dinja. Dan it-tip ta' tniġġis jaffettwa mhux biss lin- natura, imma għandu impatt negattiv ukoll fuq l-għajxien u s-saħħa ta' MAL Cola iii l FTI IT-3 4 ma nsemmux ukoll il-ħela ta' enerġija li qiegħda dejjem tkompli ssaħħan l-atmosfera. Skont studji tan-NASA, Malta hija fost l-aktar pajjiżi fl- Ewropa li għandha t-tniġġis bid-dawl. Studju li għamlet BirdLife Malta flimkien ma' Heritage Malta ikkonfermat mhux biss li dan it-tniġġis huwa eseġerat, imma li qed jagħmel impatt fuq il-ħajja tal-għasafar fis-selvaġġ. Il-BirdLife spiss iċemplulha nies li jsibu Ċief f'postijiet fejn l-inqas tistenniehom, pereżempju grawnds tal-futbol, ristoranti, eċċ. Ħafna drabi dan iċ-Ċief ma jkollu xejn ħażin fiżikament. Ikun biss diżorjentat, fi kliem ieħor ikun mitluf għax fixkluh id-dwal bil-lejl. Vittmi oħra tal-/ight pollution. Ħafna mit-tniġġis bid-dawl jista' jnaqqsu biss il-gvern tal-pajjiż. Il-kontroll fuq il-mixegħla tat-toroq mhux f'idejn iċ-ċittadin komuni. Gvern għandu wkoll jgħaddi liġijiet serji li jillimitaw il-mixegħla esaġerata ta' xi bini, riklamar, eċċ. Imma aħna wkoll nistgħu nagħmlu l-parti tagħna, fosthom: Il-Ħuttafa 141 : Awwissu 2017 p7 Din hi l-famuża Rota (jew Ċiklu) tal-Ħajja, li l-ispeċi kollha ta' annimali u pjanti jgħaddu minnha. Il- kbar ikollhom iż-żgħar, u ż-żgħar jikbru u jkollhom huma wkoll iż-żgħar tagħhom. Hawnhekk naraw ftit d fażijiet ħelwin At mir-rota tal-ħajja tal- Gallozz Iswed. Il-Gallozz Iswed (Moorhen) ibejjet fir- riservi naturali tal-Għadira u 2 : i s-Simar (fejn - : . inġibdu ħaf Ea ima IT ir-ritratt) u jitgħallmu is. — f'xi Widien i jdhom-- l . jżommu l-ilma. weħi ġe Jitim ħ ċ /À TilGeA uhom ib- b jJenituri,,, Irrid insir berdwoċerli Martin Austad jagħtina, pariri biex jgħinna nsiru berdwoċers. M'għandekx bżonn kamera biex tkun berdwoċer. Fil-fatt jekk qed titħajjar tixtri kamera, nissuġerilek tagħmel dan wara li tkun xtrajt tromba u mhux bil-kontra. Imma huwa veru li hafna, berdwoċers jitħajru għall-fotografija. Għaliex Ħafna nies jieħdu r-ritratti biex iżommu rikordju ta' xi ħaġa. Ir-ritratti tal-għasafar ukoll iservu ta' memorja sabiħa tal-għasafar li tkun rajt. Sabiħ meta dawn ir-ritratti taqsamhom mal-ħbieb, forsi jkun mod kif tħajjarhom jiġu miegħek għal mixja berdwoċing. Publikazzjoni Jekk tqallbu f'dal-magażin stess tindunaw kemm ir-ritratti huma importanti għall-publikazzjonijiet tan-natura. Allaħares ma jkunux il-berdwoċers u naturalisti oħrajn ġenerużi li jħalluna nużaw ir-ritratti tagħhom f'Il-Ħuttafa u fil-kotba li toħroġ il-BirdLife. B'hekk igawduhom mijiet u eluf ta' nies. Jekk rajt għasfur skars, ritratt tiegħu ħa jservik ta' record shot, hekk imsejjaħ għax huwa prova li rnexxielek tilmaħ dak l-għasfur rari. B'hekk ħadd ma jkun jista' jgħidlek li qed toħlom :). Għajnuna, Ir-ritratti tajbin ukoll biex jgħinuk tagħraf għasfur li forsi ma tantx tak ċans tiflih bit-tromba. Jekk toħodlu ritratt tkun tista' mbagħad fil-kwiet u bla għaġla tqabbel ir-ritratt mat-tpinġijiet fil-gajd (ara Il-Ħuttafa 139) jew turih lil berdwoċers mustaċċuni biex jagħtuk il-fehma tagħhom. Il-Ħuttafa 141 : Awwissu 2017 : p8 Allura x'kamera ħa nixtrif Fotografi professjonali jużaw kameras għaljin jgħidulhom DSLR, u mwaħħlin magħhom ikollhom lentijiet kbar u goffi qishom kanun. Dawn jiswew eluf ta' ewro, u biex iġġorrhom mhux ċajta lanqasl Imma b'xorti tajba llum hawn diversi compact cameras li huma iżgħar, ħafna irħas u xorta jieħdu ritratti tajbin ħafna. Uħud għandhom ukoll żum qawwi li jħallik tieħu ritratti ta' għasafar li jkunu bogħod mhux ħażin. Eżempji ta' kameras ta' dan it-tip li bħalissa huma mfaħħrin għall-fotografija tal-għasafar huma iżgħar, il-compact cameras xorta jieħdu ritratti tajbin ħafna. Il-Ħuttafa 141 Awwissu 2017 : p9 llkoll jiswew ftit mijiet ta' ewro imma jkollok biċċa apparat tajba ħafna u s'intendi l-kamera tista' tużaha għal kollox, mhux għall-għasafar biss. Importanti li taqra l-manwal ħalli 1 tuża l-kamera kif suppost u 2 tieħu ritratti eċċellenti. Ovvjament il-kwalità tar-ritratt minn dawn il- compact cameras ma tistax titqabbel ma' ta' kameras DSLR imma xorta waħda jistgħu jagħtu riżultat tajjeb ħafna. Illum issib compact cameras li jkabbrulek 20, 30, 40, anke 60 darba u iktar. Dan tkun tafu minn numru 20x, 40x, eċċ. li jkun miktub fuq il-kamera, spiss mal- ġenb tal-lenti. Id-digital zoom tal-kamera tużahx għax dan jagħtik kwalità ferm baxxa. Għalhekk tixtrix kamera fejn jiftaħru bid-digital zoom. Jekk għandek kamera b'żum qawwi (2 40x) m'hemmx bżonn li dejjem tiżżumja sal-aħħar. leqaf iżżumja ftit qabel tasal fil-limitu tal-lenti, imbagħad ħalli tikkroppja ftit fuq il-komputer wara. Dan għaliex fuq żum massimu ċ-ċaqliq ta' idejk jinħass iktar u l-kwalità tonqos. Jekk hu possibbli dejjem serraħ il-kamera fuq xi ħajt jew zokk ta' siġra, ħalli tnaqqas iċ- ċaqliq. Jekk imbagħad tixtri tripied (żripod) biex tqabbad il-kamera miegħu, dan jaqtagħlek iċ-ċaqliq għal kollox. Alternattiva oħra hi li tuża żewg għodda li probabbli diġà għandek it-tnejn: il-mobajl u t-trombal S'intendi l-mobajl waħdu mhux se jkabbarlek għasfur imma jekk tqegħedlu l-kamera ma' waħda mill-lentijiet ta' quddiem tat-tromba (kif jidher fl-istampa t'hawn fuq) għandek speċi ta' kamera b'żum tajbal Din it-teknika ngħidulha digiscoping u trid ftit prattika sakemm tidra ssib il-pożizzjoni tajba tal-mowbajl mal-lenti. B'hekk ikollok sistema ta' fotografija tal-għasafar bla ma ttaqqal il-basket u tbattal il-kartieral Ir-ritratti li tieħu b'dal-mod mhux ħa jkunu ta' kalibru professjonali imma jafu jkunu ta' kwalità biżżejjed biex għasfur jingħaraf tajjeb. Din hija ħaġa importanti għax illum-il ġurnata ħafna għasafar rari li jitfaċċaw f'postijiet mhux tas-soltu jingħarfu u jiġu aċċettati mill-esperti bis-saħħa tax-xhieda minn ritratti diġiskopati. Jekk xtrajt kamera hemm xi settings li jekk titgħallem tużahom tajjeb, jgħinuk tiġbed ritratti aħjar. Imma dwar dan nitkellmu fil-ħarġa li jmiss. Ibejtu f'artna Munqar b'saħħtu bħal tal-imlievez, li magħhom huwa relatat. Studji tal- ġenetika, pero, juru li x'aktarx il-Merill huwa iktar relatat maż-żanżarelli (fivcatchers) milli mal-imlievez. IG Du di QUI Isem bl-Ingliż Daqs dp Ikel Dan huwa r-raġel. Jingħaraf faċilment għax għandu ħafna blu. Mill-bogħod x'aktarx jidher iswed, perċ. il-Merill jibni bejta ftit piwaijniġ ulita. jibnieha fi xquq s ta bħall-bejta f'dar-ritratt- ; d ġeneralment minn 3 sa kampanja, il-mara tbi bajdiet ta' lewi n ikħal turkważ. Daqs proprju ta' bajda ta' Merill Il-Merill mara m'għandhiex blu bħar- raġel. Hija tkun kannella skur b'ħafna tikek iktar skuri. Fir-ritratt tidher mara qed iġġorr xagħat ta' baħrija biex bih iżżoqq il-frieħ. L-irdumijiet u s-sisien li jagħtu fuq il-baħar huma l-ħabitat favorit tal-Merill. F'Malta għandha ħafna minn ba ambjent mwarrab, bħal din minn dawn l-inħawi il-girna, jaf ukoll diffiċli jintleħqu mill- ibejjet fih il-Merill. Bini antik, mitluq u L-aqwa li jkollhom kenn u privatezza assoluta. Jekk trid titgħallem iktar fuq l-għasafar li jbejtu f'Malta The Breeding Birds of Malta huwa l-ktieb għalik. Għall-bejgħ mill-BirdLife u ħwienet tal-kotba. Desirċe Falzon Faogaġ ta je af għal ita 7 FR, i lief il-Mostin, ftit nies jafu b'Wied Speranza. Fil-fatt dal-wied huwa l-parti ta' fuq ta' Wied il-Għasel, li huwa iktar famuż. Dan l-aħħar il-wied ħa n-nar u nħarqu diversi siġar u arbuxxelli, u magħhom min jaf kemm bejtiet tal-buful, u kemm gremxul, wiżgħat, sriep, bebbux, eċċ. Meta x'imkien jaqbad hekk, spiss ikun tort tat-traskuraġni (jew vandaliżmu) tal- bniedem. Biżżejjed sigarett mormi jew ħġieġa ta' flixkun tleqq fix-xemx, jew xi vandalu li jħobb iqabbad. Tgħid il-wied jerġa' jitħalla jieħu r-ruħ7 Jew issa li maħruq xi ħadd joħlom li jagħtih għall-bini2