F'Ottubru tas-sena l-oħra ħabat għeluq il-ħamsin anniversarju mill-mewt tal-mużiċista, kompożitur u surmast-direttur ta' diversi baned, Mro Anton Miruzzi. Twieled il-Furjana fl-10 ta' Ottubru, 1867 u kien bin Ġużepp' u Mikelina,. imwielda Brincat. Tilef il-ġenituri tiegħu ta' età żgħira u għalhekk iċ-ċkejken Anton kellu jissieħeb fl-orfni tal-belt Valletta. Mro Anton Miruzzi tgħallem il-mużika taħt zijuh Mro Paolo Miruzzi, li kien surmast-direttur tal-Banda La Valette tal-belt Valletta. Mro Anton Miruzzi kellu ambizzjoni kbira għad-direzzjoni. Din wasslitu biex jimbarka fuq vapur bħala mużiċista, iżda, meta dan ma rnexxilux, reġa' ġie Malta. Imħeġġeġ aktar għall-arti mużikali mar Tunis wara li talbuh xi Maltin t'hemm u fiż-żmien li dam hemm waqqaf għaqda mużikali. Minħabba l-mard, hu u martu kellhom jerġgħu lura Malta. Il-ħbiberija intima li laħqet trawmet bejn il-baned Leone u La Valette m'hemmx dubju li wasslet biex meta Mro Paolo Miruzzi, iz-ziju ta' Mro Anton Miruzzi, għadda xi żmien ta' konvalexxenza f'Għawdex, tħabbeb mhux ħażin mal-banda Leone. Is-sur Karmenu Mercieca (1874-1966) fil- bidu tas-Snin Sittin qalli personalment li Mro Paolo Miruzzi kien midħla sewwa tal-banda Leone. Dan jikkonfermawh mhux biss il-bċejjeċ mużikali komposti minn Mro Paolo Miruzzi li l-banda Leone kienet iddoqq f'nofs is-snin 1880 imma wkoll il- bċejjeċ mużikali li l-istess banda għandha minn tiegħu fl-arkivju mużikali tagħha. Iżda l-akbar wirja ta' ħbiberija u stima li l-baned Leone u La Valette kellhom lejn Mro Paolo Miruzzi wrewha fil-funeral tiegħu meta l-kadavru tiegħu ntrefa' mill-isptar ta' Għawdex, fejn miet, sal-knisja katidrali ta' Għawdex, minn erba' bandisti tal-banda La Valette u tnejn tal-banda Leone: Soċ. MAĦTUR SURMAST-DIRETTUR M'hemmx dubju, għalhekk, li din il-ħbiberija tal-banda Leone ma' Mro Paolo Miruzzi, wasslet biex kmieni fis-snin 1890 Mro Anton Miruzzi jiġi maħtur surmast-direttur tal-banda Leone ta' Għawdex. Ta' min isemmi li f'dawk iż-żminijiet Mro A. Miruzzi, li kien għadu fil- bidu tal-karriera mużikali tiegħu, l- unika ambizzjoni li kellu kienet li jidderieġi. Nafu wkoll li Mro A. Miruzzi f'kull programm importanti kien iżanżan xi xogħol mużikali tiegħu. Ġeneralment kien jibda jew jispiċċa l-programmi tiegħu b'valz jew polka. Mro Anton Miruzzi, Surmast Direttur tal-Banda Nicolà Isouard bejn l-1894 ; La L L L u l-1909. Dan joħroġ ċar minn diversi Fil-festa ta' San Koloġeru tas-sena 1893, ċċelebrata f'Awissu fil-knisja tal-Patrijiet Franġiskani fil-belt Victoria, Għawdex, il-banda Leone bdiet wieħed mill-programmi li daqqet b'Passio Doppio, Rank of Corporal, waqt li fl-ieħor esegwiet il-valz Il Pensiero, it-tnejn komposti minn Mro A. Miruzzi. Għall-festa ta' Santa Marija 1893, iċċelebrata wkoll fil-belt Victoria, insibu li l-programm li l-banda Leone daqqet f'nhar il-15 ta' Awissu nbeda bil-Passio Doppio San Paolou ngħalaq bid-daqq tal-polka La Promessa, kompożizzjoni mużikali wkoll ta' Mro A. Miruzzi. Issa li d-direzzjoni ma baqgħetx aktar ambizzjoni għal Mro A. Miruzzi iżda saret realtà, it-triq li qabad ma tantx kienet watja. Iżda l-ħila, il-kapaċità u d-dedikazzjoni li kellu wassluh biex sal-bidu tas-Snin Tletin, meta rtira, Mro A. Miruzzi nħatar surmast-direttur ta' diversi baned oħra Maltin. Fost dawn il-baned insibu Nicolċ Isouard tal-Mosta, La Valette tal-Belt 62 Soċ. Valletta, l Cavalieri di Malta ta' Tas-Sliema, San Ġużepp tal-Ħamrun, San Piju X ta' Ħal Lija, San Andrija ta' Ħal Luqa u Beland taż-Żejtun. Insibu wkoll li fis-Snin Għoxrin Mro A. Miruzzi kien ukoll surmast-direttur tal-Banda Santa Marija tal-Mosta. ' Ma' dawn ta' min isemmi wkoll li Mro A. Miruzzi fl-1910 kien inħatar surmast- direttur tal-banda ta' l-orfni tal-Gvern: '… maestro Antonio Miruzzi ċ stato nominato direttore della banda dell'Orfanatrofio del Governo…,' waqt li fl- 1898, fi ħdan il-banda La Valette, waqqaf l-orkestra mandolinistika La Valette li biha kien jagħti wirjiet f'diversi postijiet f'Malta. Matul il-karriera mużikali tiegħu hu għadda wkoll minn mumenti koroh bħal meta fl-1898 kellu xi jgħid mas-Surmast Kav. Iżda s-suċċessi lanqas ma naqsu. Fost dawn ta' min isemmi meta fl-1898 f'Malta ġie ċċelebrat il-Ġublew tad-Djamanti tar-Reġina Victoria u l-baned kollha ta' Malta u Għawdex kienu ħadu sehem. Kienu wkoll taw kontribut Nhar is-26 ta' Ġunju, 1898 f'Kospikwa Mro A. Miruzzi kien idderieġa programm mużikali tal-banda La Valette ta' Tunis, meta fost bċejjeċ mużikali komposti minnu, indaqqu l-overture La Panseuse u l-Fantasie Arabe. Fl-1902 il-banda l Cavalieri di Malta ta' Tas-Sliema, taħt it-tmexxija ta' Mro A. Miruzzi, żanżnet innu lill-Madonna, kompożizzjoni mużikali ta' Mro A. Miruzzi: '… il-nuovo inno alla Vergine composto del direttore della Filarm. Fil-festa ta' San Gejtanu fil-Ħamrun fl-1901 il-banda San Ġużepp tal-Ħamrun żanżnet ukoll l-Innu lil San Gejtanu, kompożizzjoni mużikali ta' Mro A. Miruzzi. Fl-1926 fil-festa ta' Santa Marija f'Ħ'Attard, il-banda Konti Ruġġieru daqqet ukoll Innu lill-Madonna, kompożizzjoni oħra ta' Mro A. Miruzzi. Waqt programm li sar mill-banda San Ġużepp tal-Ħamrun fl-1905 taħt id- direzzjoni ta' Mro A. Miruzzi, il-Markiż G. Scicluna ppreżenta rigal tal-fidda lil Mro A. Miruzzi: '… porta sigarette d'argento al bravissimo Maestro Miruzzi - del banda S. Giuseppe, Ħamrun… Soċ. Nicolċ Isouard — Mosta 1995 63 Fis-sena 1910 il-banda San Ġużepp tal-Ħamrun taħt it-tmexxija ta' Mro A. Miruzzi flimkien mal-banda La Valette tal-Belt Valletta, ħadu sehem fil-festa Autunnale all'Argotti li saret fid-9 ta' Settembru. Dakinhar il-banda San Ġużepp daqqet għall-ewwel darba valz u serenata, kompożizzjoni mużikali ta' Mro A. Miruzzi. M'hemmx dubju li l-kullana ta' suċċessi ta' Mro A. Miruzzi kompliet tiżdied bil-mawriet tal-banda San Ġużepp tal-Ħamrun fi Sqallija u fl-Italja. Il-banda li Mro A. Miruzzi baqa' surmast-direttur tagħha sa meta rtira kienet il-banda Beland taż-Żejtun. L-aħħar programm li dderieġa mal-banda San Ġużepp tal-Ħamrun kien nhar it-30 ta' Settembru, 1928, meta fost bċejjeċ oħra mużikali, il-banda esegwiet dawn it-tliet kompożizzjonijiet ta' Mro A. Miruzzi: Mattina e Sera, La Tunisina u La Vecchiana. KOMPOŻIZZJONIJIET M'hemmx dubju li Mro A. Miruzzi ħalla għadd ta' kompożizzjonijiet mużikali fl-arkivji tal-baned li tagħhom kien surmast-direttur. Infatti nafu li għandu għadd ta' kompożizzjonijiet mużikali varji. Uħud minnhom huma wkoll ippremjati f'konkorsi internazzjonali waqt li oħrajn għadhom sallum jindaqqu minn diversi baned. Il-lista vasta ta' kompożizzjonijiet tinkludi għadd ta' marċi kif ukoll marċi funebri. Minn dawn il-marċi ta' min isemmi li l-marcia Last Time indaqqet fl-1895 waqt li Qur President, dedikata lill-Avukat Fortunato Mizzi, indaqqet mill-banda La Valette fil-festa ta' San Duminku fit-3 ta' Awissu, 1897. 64 L Soċ. Fost l-għadd ta' marċi funebri li jinsabu fl-arkivji tal-baned insibu li fl-arkivju tal-banda Leone ta' Għawdex hemm marċ funebri minn tiegħu li jġib id-data tas-7 ta' Marzu,1894. Uħud minn dawn il-marċi huma bla isem, iżda fost dawk li għandhom isem insibu: Giorno di Pianto, Remembranze, Venerdi Santo, Cordoglio, Una Lacrima, Pianto, Tristi Pensieri, Sconforto, Ai Miei Cari, Triste Conforto u Dolore. Ta' min isemmi wkoll li l-aħħar erba' minn dawn il-marċi funebri kienu ndaqqu mill-banda San Ġużepp tal-Ħamrun fl- 1927 meta l-banda kienet ħadet sehem fil-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira fil- Belt Valletta. Mużika oħra komposta minn Mro A. Miruzzi tinkludi l-valzi Il-Pensiero, Sole e Mesta, Mille Baci, La Moracchina, La Spagnola, Maltese Bells, Tempo. Mro A. Miruzzi għandu wkoll il-fanatasiji Amor Proibito, l-Ideale u l-Fantasie Arabe. Ma' dawn Mro A. Miruzzi għandu wkoll il-passi doppji San Paolo u Rank of Corporal, is-serenata A Mezza Notte; id-danza La Tunisina; kapriċċ għal żewġ ottavini l Due Birrichini, il-melodija Dopo Mezza Notte; il-polki La Promessa, Cecil, Verba, kif ukoll mużika sagra, quadrilli, marċi brijużi u diversi innijiet. Fost l-innijiet ta' min isemmi l-innu Maria Vergine Stella del Mare ta' Tas- Sliema, l-innu ta' San Gejtanu tal-Ħamrun, l-innu Alla Beata Maria Vergine tal-Mosta, l-innu Lil San Andrija ta' Ħal Luqa, l-innu Lis-Salvatur ta' Ħal Lija u fl-1927 il-banda Konti Rugġieru fil-festa tan-Naxxar daqqet l-innu A Maria Vergine con voci puerili. Ma' dawn ta' min jgħid ukoll li Mro A: Miruzzi kkompona l-innu tal-Banda Nicolo Isouard tal-Mosta, ta' San Andrija ta' Ħal Luqa kif ukoll ta' San Ġużepp tal-Ħamrun. Mro A. Miruzzi rtira mill-karriera tad-direzzjoni fil-bidu tas-Snin Tletin. Mro Anton Miruzzi kien miżżewweġ lil Conċetta, imwielda Cauchi. Soċ. Silta mill-Inno Alla Beata Maria Vergine, kompożizzjoni ta' Anton Miruzzi għall-Banda NicolĠ Isouard. Soċ. Miruzzi rtira bil-pensjoni fl-1932. Hu miet fit-23 ta' Ottubru, 1944, il-Ħamrun u fil-funeral tiegħu attendew diversi rappreżentanti ta' diversi għaqdiet mużikali biex jagħtuh l-aħħar tislima. Għalkemm ġa għaddew ħamsin sena minn mewtu Mro Anton Miruzzi għadu magħna permess tal-kompożizzjonijiet mużikali li ħallielna; uħud minnhom għadhom jindaqqu sallum. Fil-Ħamrun kif ukoll fil-Mosta nsibu toroq imsemmija għal dan il-kompożitur Malti li matul ħajtu għamel dak kollu possibbli biex ixerred it-tagħlim ta' l-arti mużikali f'pajjiżna u li wkoll għamel ġieħ lilu u lil pajjiżu meta l-kompożizzjonijiet mużikali tiegħu ġew ippremjati f'konkorsi mużikali barra minn Malta. Is-Sur Grazio A. Grech qalilna li l-informazzjoni li fis-snin għoxrin Mro Anton Miruzzi kien direttur tal-Banda L-ASSUNTA tal-Mosta, hi meħuda mill-GUIDA GENERALE DI MALTA E GOZO ta' Giovanni Muskat għas-snin 1920 p. 220, 1922/23 p. 300 u għas-sena 1925 p. 354. Madankollu l-istoriku Mosti, E.B. VELLA, meta fl-1930 ktieb STORJA TAL-MOSTA BIL-KNISJA TAGĦHA indika f'paġna 260 li l-Banda SANTA MARIJA kienet teżisti bejn l-1905 u l-1911. Jidher, għalhekk, li hemm bżonn ta' aktar riċerki dwar din il-ħaġa. Il-Bord Editorjali. Soċ.