KEMM TISWA TARBIJA2 Novella ta' Ġorġ Mallia Kemm tiswa tarbija7' Tal-ħanut baqa' ċċassat lejha. Tfajla ħelwa. Kemmkemm safra, donnha għadha kif ħarġet minn xi marda, imma ħelwa. L-aktar xagħarha twil iswed jaqta' mal-ġilda pallida ta' wiċċha. tSkużif' Kemm tiswa7' Dan mhux il-Milied2 Mhux tarbija hemm fil-maxtura7 Jien irrid tarbija ' ti Bambin għall-maxtura. Le, (i dawk ma nbigħuhomx. Jekk tixtieq ipprova n-Knick- v Knacks fil-kantuniera. Dak ikollu żgur.' /) Ma setax jifhimha. Ma kienx waħdu. l l U TA Il-kesħa ma kinitx hemm. Anzi, l-għomma, donnu s-sajf ta' San Martin ġebbidha sa Diċembru. U t-tgħakkir ta' riħ isfel jinten li Milied f'Malta biss jaf jagħtina. Is-sena l-oħra kienet il-kesħa. Ħassitha f'daqqa x'ħin rat id-demm iqattar mal-liżar tas-sodda. Ħassitha tkexkxilha s-sinsla x'ħin intebħet li d-dabra ħamra kient ħierġa minnha. U barra kien hemm banda qed iddoqq il-Jingle Bells. Illum ma tistax tifhem kif f'dak il-mument ta' terrur, l-unika ħaġa li għadditilha minn moħħha kienet kemm instemgħet barranija dik il-melodija … dawk il-kliem jitkellmu fuq borra li f'Malta qatt ma nbarmet ma' l-irjiħat spissi. Daqs it-tarbija f'ġufha. Tant barranija dik, li ma kinitx riedet tibqa' hemm. U issa, tħares ġo tieqa mixgħula minn dwal iteptpu tegħmiża kulur, ħasset il-kesħa mill-ġdid isserrep tul is-sinsla, u l-ġilda t'għonqha, xewk xewk, tfakkarha. It-tabib kien qalilha biex ittajjar. Tedha fix-xogħol li, darba waħda, tant kien għal qalbha. U kultant kien jirnexxilha, imma mbux fil-Milied. 112 IL-MALTI Ma' l-ewwel siġra tal-plastik imlibbsa x-xuxa ta' aluminjum ileqq fil- geġwiġija tal-bozoz;ma' l-ewwel ħjut mitluqa ta' noti familjari li jitfarfru kull sena ma' sbieħ Dicembru; mal-kelma ''Milied' jew ''Krismis' imdeffsa fir- reklami jinfilsaw irwieħhom qalb il-programmi tar-radju u t-televixin, sa ma joktru f'katina li ssensel magħha xi programm kultant; mal-wiċċ daħkan tat-tfal… (GĦALIEX WEĠĠAJTNI DAQSHEKK7 X'QATT GĦAMILT JIEN AGĦAR MINN ĦADDIEĦOR BIEX SPIĊĊAJT MIĊĦUDA MILL-ĦAJJA LI QASMET MIEGĦI GĦAL ŻMIEN L-EŻISTENZA7 LI KELLMITNI B'LEHEN MUTU KULL SEKONDA TA' NIFSI GĦAL ĦAMES XHUR IMQADDSSA … MIJA U ĦAMSIN JUM TA' ĦAJJA QALB ERBGĦA U GHOXRIN SENA TA' MEWT) GĦALIEXJ) Hemm kor barrani fil-misraħ. Ġabuh tal-Kultura. L-ilħna ħlejja, u jinfdu l-għomma bi kliem dwar il-kesħa tal-borra, artijiet imbiegħda, drawwiet imqanqla darba f'sena, tama ta' paċi, tama ta' hena. Il-ħajja barranija f'ġufha kienet itteptep bħad-dwal ħajja li serrpu tul l-arti ta' l-artiġġjan illitterat li ħadem l-armar tat-triq mimlija ħwienet li mxiet fiha. Kienet ħajja li spiss taħsadha bid-daqqa tal-berqa ħiemda ta' l-istilla fuq l- għar tal-presepju. Ta' l-istilla b'dawl iterter li xtrat għat-tieqa ta' kamritha ftit sigħat qabel mal-ħmura tal-liżar serqitilha d-dawl minn qalbha. Libsin xalpi ħomor it-tfal fi grupp imħallat f'kantuniera jkantaw għanjiet minn pitazzi qodma, sofor biż-żejt tas-swaba' u bi truf innukklati. Is-superjur tal-mużew li jmexxihom jimsaħ l-għaraq b'maktur imżarrat li ra kemm-il Milied u li issa ħareġ mill-but għal ieħor. Imma t-tfal ħelwin. In-nies jieqfu u jiggustawhom. Il-kant żgangat, imma l-uċuħ ħomor mis-sħana tal-flokkijiet tas-suf u l-għomma tax-Xlokk. (GĦALIEX9 FORSI GĦAX IT-TNISSIL TIEGHI MA KIENX VERĠNI BĦAL TA' DIK T'ELFEJN SENA ILU7 GĦAX L-IMĦABBA TIEGĦI KIENET BISS GĦALL-FROTT U MHUX GĦAŻ-ŻERRIEGĦA U ANQAS U ANQAS GĦALL-ĠARDINAR LI ĦAWWILHA7 MIN JOQGĦOD JAĦSEB FIŻ-ŻARA' HU U JIEKOL FROTTA7 NAĦTI B'DAQSHEKK GĦALHEKK TGĦID7 JEKK LE … GĦALIEX9) Fuq banketta żlugata hemm raġel bil-farretti tas-snin iħaffrulu wiċċu liebes it-tajjar flok daqna, u għall-bqija mżejjen mill-abjad u l-aħmar. Aħmar bati mill-ħasil u t-togħlija ta' darba f'sena għal tant snin, imma aħmar xorta waħda. Hemm kuruni ta' weraq aħdar ileqq, kif il-plastik ileqq fid-dawl. Hemm ċirasa ta' plastik aħmar imdendlin magħhom. U s-siġar mimlijin boċċi artifiċjali ta' kull lewn, imma l-aħmar jaħbat ma' għajnejha … boqoq ta' aħmar, qtar ta' aħmar, jaqta' ma' l-isfond abjad silġ tal-kartolina stampata barra, b'lingwa barranija, li tiġi għal ftit, thenni lil xi ħadd u mbagħad tinħeba qalb l-imbarazz sa ma titqatta' u tintrema. Għax il-barrani m'hawnx postu hawn. Hux hekk, tarbija tax-xemgħa f'maxtura ta' tiben sintetiku7 Il-barrani nilqgħuh għal ftit … ngħidu aħna darba f'sena, imbagħad nippakkjawh qalb l-imbarazz tar-raff. Bogħod mill-għajn, bogħod mill-qalb7 Għax l-aħmar iteptep tal-bozza ma jħallihx. Is-sikta mħanna mit-teptip ta' l-ilħna ma jiftiehmux tan-nies għaddejja … ilħna li jogħlew u jinżlu f'sinfonija li kulħadd jifhimha skond xibru, timla l-arja tifgak mid-dwal tal-ħaloġen u r- riħ isfel. Qalb l-agħa hemm laguna ta' sikta madwarha, imma hemm l-istorbju fi ħsibijietha … storbju miewwen u iswed, mgħattan mit-toqol tat-tifkira ħajja li xiddet il-mewt u sabet it-tmien fil-bidu. U kobba xewk fl-istonku ttella' l- imrar f'gerżumitha, jimbotta l-ħmura quddiem għajnejha. L-għana tat-tfal miexi 'l hemm, u hi taqbad it-triq in-naħa l-oħra. 'Il barra minn hemm. 'Il bogħod mill-għar materjalistiku mixgħul mit-teknoloġija, imberfel mill-għajta elettronika tokrob għall-konsumatur. Xtaqet tmiss siġra ta' veru … ħadra, bla boċċi ħomor magħha. Xtaqet tħaddan ħajjet is-siġra magħha biex tiftakar xi tkun il-ħajja li ma tinxtarax irrumblata u mgeżwra. Xtaqet il-Milied it-tajjeb lil ġufha għeri … kważi sterili, u żejnitu b'demgħa tteptep mid-dawl ta' qamar hi u nieżla. U stenniet l-għada jisbaħ, jum is-sitta u għoxrin, biex tiċċelebra l-Milied. 11 ta' Diċembru, 1999 114 IL-MALTI