RAPPORT TA' L-EŻAMINATURI FUQ IL-KONKORS TA' ESSAVS DWAR MALTA U L-INKORONAZZJONI TAL-MAESTA' TAGĦHA R-REĠINA ELIŻABETTA 11 ĦALL-KONKORS ta' cavs imniedi mill-Kumpanmija tar-Rediffu- sion bil-għajnuna u l-kooperazzjoni tal-'Għaqda tal-Kittieba tal- Malti', daħlu 31. Sitta minnhom ġew maglugħa 'l barra mill-konkors, wieħed għax l-essav kien bl-Ingliż, ieħor għax kien poeżija, ieħor għax ma Jaħħaqx in-numru ta'- kliem kif inħu mitlub fir-Reguiamenti tal-Konkors u t-tlieta l-oħra għax bagħtulna isimhom u l-indirizz mhux magħluqin f'envelop għalihom. Il-ħsieb ta' dan il-Konkors kien sabiex il-kittieba tagħna jagħtu es- pressjoni letterarja lis-sentimenti tagħhom dwar Malta u l-Inkoronazzjo- ni Maestà Tagħha r-Reġina Eliżabetta IL. Il-Ġurija, r et bir-reqqa x-xogħlijiet li ntbagħtu, tħoss li għandha. tfisser il-fehma illi, fil-biċċa l-kbira ta' l-essavs, il-livell lette- rarju ma kienx għoli. Ħafnu wrew illi ma jafux x'inhuma l-kwalitajiet Jetterarji li jifformuw l-essav; oħrajn urew li ma jafux iħaddmu l-imma- ġinazzjoni tagħhom fuq suġġett hekk profond u interessanti; oħrajn qab- du u għamlu traduzzjoni minn ktieb ta' 1 ja ta' l-Ingilterra waqt li nqatgħu għal kollox mit-tema prinċipali, jiġifieri Malta u l-Inkoronazzjo- ni; u oħrajn għamlu katalgu sħiħ tal-festi u ċelebrazzjonijiet li għadhoni isiru hawn Malta, Jidher illi l-biċca l-kbira ta' dawk li daħlu għal dan il-Konkors ma għandhomx dik il-bażi kulturali sħiħa li tagħti lewn, qawwa u ħajja lill-kitba, u lanqas ma għandhom dik is-sensibiltà meħtieġa li ġġagħal- hom jinterpretaw b'sens fin il-ġrajjiet li rabtu 'l Malta mar-Reġina Eli- żabetta II. Iżda din il-kritika l-Ġurija mhix qed tagħmilha għal tlieta mill-es- savs li fuqhom ser tikkommenta aktar 'il quddiem. KONKORS TA' L-ESSAVS FUQ L-INKORONAZZJONI 47 Is-sistema ta' eżami li fuqu mxiet il-Ġurija kien: Ideat u immaġiniz- zjoni: oriġinalità u rabta artistika fit-trattament tas-suġġett; stil u sen- għa tal-kelma. Kitba tajha tingħaraf mill-kwalità ta' l-ideat li l-kittieb jagħraf jagħ- ti lix-xogħlijiet tieghu, bħalma wkoll mill-immaġinazzjoni li biha jittras- LoFma l-ħsibijiet u s-sentimenti tiegħu u jagħtihom libsa li ssebbaħhom u, għahekk, jingħoġbu aktar. Iżda ma' l-ideat u l-immaġinazzjoni, l-awtur irid jagħraf jaghti tratvament oriġinali lis-suġġett, trattament li fih bin ħass qawwija l-personalità u l-individwalità tiegħu ta' kittieb. Ma' dawn il-kwalitaji i jed essenzjali fit-tiswir ta' l- essar, il-Ġurija qieset ukoll l-istil u, ma' l-istil, is-sengħa tal-kelma, F'ħal- na mill-essavs l-istil hu dgħajjef, ma fihx dik il-qawwa u dak il-ġmiel let- terarju li jorqon. u jsebbaħ l-ideat, u l-kelma u l-idjoma Maltija bosta dra- bi huma mġebbda u bla ħajja. Dan juri f'ħafna mill-kittieba nuqgas ta' esperjenza, ta' kultura u ta' taħriġ fil-kitba ta' l-essavs. Iżda dan ma igħoddx għall-essavs ta' 'Pertinax', Red, White and Blue' u ''Coeur de Malte' li għandhom stil konċiż, mexxej, maħdum bis-sengħa wisq aħ- jar minn ta' l-oħr Il-Ġurija, wara, tudijaż bir-reqqa l-kwalità ta' l-essavs li ntbagħtu għalll-Konkors, iddeċidiet li l-premijiet jingħataw kif jidher hawn taħt: L-Ewwel Premju: Pertivax: Ġuże Orlando Smith, 167. It-Tieni Premju jinqasam bejn: ''Red, White and Blue'': Ġorġ Sie- vens, 51, Triq Bormlu, Raħal il-Ġdid; u ''Coeur de Malte': Ġuże Ghigo, Assumption House, St. Monica Str., Paola, t'Pertinax'' iħaddem l-immaġinazzjoni fil-metodu u l-iżvilupp tas-suġ- ġett. Effettivi ħafna l-introduzzjoni u l-konklużjoni, L-awtur jidħol fil- profondità tas-suġġett, għalkemm fuq it-tema prinċipali seta' daħal ftit aktar kmieni. Il-kebna Maltija jaf iżewwagha u biha jagħti l-ilwien tal- fantasija li jogħġbu iilu. Tmtna seta' kien qas sentenzjuż. VUoeur de Malte' għaraf b'immaġinazzjoni tajba jdaħħal u jnaqqax ġrujjiet storiċi, għalkemm seta' jorbothom b'loġika aħjar. Ċerti riflessjo- jiet kienu eriġinali ħafna, Seta' wera qawwa akbar fl-introduzzjoni kemm ukoll fil-konklużjoni. T-istil hu maħdum tajjeb b'kelma sempliċi, ċara u mexxejja, Red, Whiże and Blue'' tana ideat maħsuba u mfissra tajjeb. Ir-rab- ta ta' Malta u l-Inkoronazzjoni hi maqlugħa bis-sengħa. Iżda l-awtur ma żammx dejjem is-serjetà u d-dinjità ta' l-ideat meta fit-tieni parti ta' l- essav waqa' f'enumerazzjoni taċ-ċelebrazzjonijiet f'Malta. L-istil hu tajjeb, għalkemm waqtiet niltaqgħu ma' kostruzzjoni ftit iebsa. Il-kelma bi mżewqa u mirquma. Il-Ġurija hi tal-fehma illi ftib huma dawk li huma mrawma biżżejjed fis-sengħa tal-kitba u fil-qari ta' awturi Maltin u barranin, Biex wieħed jikteb tajjeb, jeħtieġ li jkollu studji profondi ta' letteruturi barran nn u għandu mm dejjem f'moħħu illi mhux il-kwantità li tiswa, imma l- kwalità, Rev. Parmi W. Bonx, O.P. Ġużi ĊHETCUTI.