Novembru Diċembru Numru 1 1 1995 Narċis Għeżież Ħuttaf, Darba waqt ħarġa tal-Klabb Ħuttaf sibna ħanex fil-ħamrija, u konna qed inżommuh ftit f'idejna ħalli naraw il-mod kurjuż kif $ jiċċaqlaq. Jien u nispjega xi ħaġa dwaru, semmejt li l-ħanex huwa annimal selvaġġ. Fil-pront it-tifla li kienet qed iżżomm il-ħanex dak il-mument tatuli lura bil-ġirja. : 'X'ġara7' staqsejtha. ''Ma jmurx jigdimnif' qaltii b'għajnejha mberrqin. 'Jigdmeki Mela l-ħanex jigdem' tbissimtilha j jien. à li meta xi ħadd jiggoffa ngħajruh selvaġġi imma meta nitkellmu dwar is-selvaġġ fin-natura, inkunu rridu nfissru annimal jew pjanta ii jgħixu mingħajr l-għajnuna tal-bniedem. U l-ħaniex 73 ma jrabbuhx in-niesl jat B'hekk il-qamħ ii jiżra' u jsaqqi l-bidwi ġ' mhuwiex selvaġġ. Imma l-peprin li jikber waħdu qalb il-qamħ huwa selvaġġ. Editorjal paġ 2 ċ Issa agħmlu reżoluzzjoni għas-sena. l- Aħbarijiet paġ 3 ġdida: Meta taraw ħaxix li jkun kiber waħdu fil-ġnien Mid-Dinja… paġ 3 jew ma' ġenb ta' triq, u tkunu se tgħidu ''ħaxix Tisliba bl-Istampi paġ 4 ħażin', ftakru li fin-natura m'hemm xejn li hu ħażin, 7 , x u għidu ''ħaxix selvaġġ''. Inkella tismagħkom xi Niftrumbjaw fuq l-Isturnell paġ 5 (busbieża.. u tigdimkomi Ittri paġ 6 Il-Milied u s-Sena t-Tajba, għeżież membri. Poeżija/Gallerv 7 (Lilkom u lill-familji tagħkoml Rakkont 9 Niltaqgħu ma' Manuel Mallia Avviż Ritratt Messaġġ Victor Falzon Working em Klabb Ħuttaf Silvana Agius, Isabella Borg, Robert Borg, Audrev Chetcuti, Norman Chetċuti, Desirċe Falzon (Ċer), Victor Falzon, Margaret Muscat Klabb Ħuttaf huwa t-taqsima ta' BirdLife Malta MOS għall-membri AS. ta'taħt l-14-il sena. Il-Klabb jorganizza ħarġiet il-kampanja, żjarat kg 10 jo f'riservi naturali, talks, video-shows u anke xogħol ambjentali, Il- kal a ta' Quddiem / Klabb jippublika n-newsleller- magażin 'il-Ħuttafa' kull Xahrejn arcis Waħda mill-isbaħ fjuri tax-xitwa, waħda mill-iktar ii jfuħu IA ATT GR u b'xorti ħażina waħda mill-iktar li jinqatgħu 'għal ġol- uopiikazzjoni ta HKALITe Malta L AGU KA ; i a: i; POBox 498 Valletta CMR 01 Tel 230684/250229 Fax 225665 jagħmel iż-żerriegħa u iex. U f il qed nitu minn — Saeeitinazza bla a kun ġosisamma ss03 7 7 i jampat għand Poulton's i mbri Malta fjura tal-ġenn. Ħuttaf, TAQTGĦUX NARĊIS. għal membri, u jipproduċi ħendawis ulogħob għal waql- att. l-Klabb għandu wkoll numru ta' Gruppi Lokali. Sħubija fi Klabb Ħuttat hija Lmt fis-sena. i B'ATĦET Novembru - Diċembru Par Avian Sena ilu semmej- nilkom. il-Par Avian, skema ta' Address: ħbieb tal-pinna TTTT għal ttal uF7 żgħażagħ li jixtiequ jikkorrispondu ma' ambjentalisti. 88 l ta' mparhom minn pajjiżi differenti. Sirna nafu li sa Countrv: MALTA (g Marzu 1995 kienu diġà ħadu sehem 3000 ruħ, TTjosthom 39 membru minn Klabb Ħuttafl mI — Age: ——— j Dinl-aħbar ħeġġitna nerġgħu nġibu r-riklam għal i i lat PAN If din l-iskema, u mill-ġdid inħajrukom tieħdu sehem. tama girl abovi U (tiokbox) Minn skerni bħal dawn tistgħu tagħmlu ħbiberiji għal tulħajjitkoml Għalhekk ħudu fotokopja ta' dil-formola, imlewha u ibagħtu d-dettalji tagħkom lil: PAR AVIAN VOC The Lodge, Sandv, Beds 8619 2DL - UK M'ilux ħarbu żewġ (crowned crane) minn Sant Anton, u wara li ħ. qagħdu jtiru ftit, niżlu fil- d. ġnien ta' kunvent tas- sorijiet. Żewġ kaċċaturi li rawhom niżlin qabżu l-ħajt u daħlu għalihom. Grawwa 2: 17 À 5 minnhom ħarbet, imma l-oħra … qiegħda fomm i illum ġo vetrina' Dik li ħarbet instabetu 191 234844 ħdet lura Sant Anton, imma kellha xokk għ: L-1178 kbir fuqha, u ma damitx ka b mel ma mietet ukoll, £- ATT Ta' l-istrixxi ħa tisparixxi Fl-Indja qed joqtlu mill-inqas tigra kuljum. Sa 10 snin oħra d-dinja ħa tkun tilfet wieħed mill-isbaħ annimali li vvintat in-natura. Dis-sena fl-Italja 800,000 kaċċatur ġeddu l-liċenzja tal- kaċċa X'biża' ta' numru, huxl Imma emmnuni: din kienet aħbar tajbal : Aħbar tajba għaliex7 Għax 10 snin ilu, in-numru kien 2,000,0001 U fi Franza ġara l-istessl Għaliex qed jonqsu daqshekk2 Għax fl-aħħar in-nies qed jindunaw li l-kaċċa mhi xejn ħlief qtil u ħela ta' ħajja. Hekk hu, ħbieb. ir-renju ta' Rambo beda t-triq tan-niżla. Nawguraw li din ix-xorti tmiss lil Malta ma ddumxi jq) Novernbru — Diċembru 1995. IL-Ħuttafa —ż f ġ 6 Ibda minn fuq nett u kompli nieżel minn uba kaxxa kaxxa, mix-xellug għal-lemin, ġ i Hiqa' ; Norman sakemm timla d-disa' kaxxi griżi Chetcuti 7 $ $ 4 16 Il-kaxxi griżi jiffurmaw dan l- għasfur. Il-Ħuttafa Novembru - Diċembru 1995 Fis-sajf l-Isturnell jitief it-tikki tax-xitwa se AQ fist MA, Mi sk ĠliA: Fil-ħarġiet tal-Ħuttafa li għaddew iltqajna ma' bosta ' tipi ta' għasafar. Semmejna speċi li jeħtieġu ambjent mhux mittiefes, u semmejna oħrajn li tgħallmu jużaw il-bliet traffikużi u mdaħħna tagħna bħala t-tieni dar tagħhom. llum nagħtu ħarsa lejn wieħed minn dawn ta' l-aħħar: l-Isturnell. L-isturnell huwa ftitiżghar minn ħamiema, u mill- bogħod jidher iswed tuta. Mill-viċin, madankollu, ninnutaw tikki bojod ma' ġismu kollu u Iwien li jkanġu fil-vjola u l-aħdar. It-titjira hi mgħaġġla u ħafifa u kontra x-xemx għandu silwett trijangotari. Munqaru : tawwali u matnazz: dan għaliex l-isturnell jiekol kważi kollox, bi preferenza għal insetti u dud. L-isturnell hu għasfur storbjuż immens, u ġieli jqatta' ġranet sħaħ fuq l-arbli tat-televixin isaffar u jżarżar. Għandu wkoll ħila kbira li jimita l-għajtiet ta' ħafna għasafar: għalhekk attenti Ħuttaf qabel ma tiktbu li smajtu xi għasfur raril L-isturnell huwa komuni sew fil-pajjiżi kollha fejn ibejjet. Iħobb iżomm qrib il-bini u fil-fatt jibni l-bejta f'xi nieqa bejn il-ġebel. F'Malta narawh l-aktar fix-xitwa, bejn l-aħħar ta' Settembru u Marzu. isturnelt jidher dejjem fi qtajja', jiġifieri grupp għasafar li jqattgħu l-jum ifittxu l-ikel, jinħaslu u jistrieħu flimkien. X'aktarx li dawn ikunu qtajja' żgħar, iżda f'postijiettajbin, bħal xi xagħra kwieta jew masġar żebbuġ ġieli niltaqgħu ma' eluf f'qatgħa waħda. Meta l-għasafar jinġabru fi qtajja' dan ifisser wens għalihom, minħabba li flimkien anqas hemm periklu A sea u Ż At gi a ksrajr sUNX Ħinu IMu/u minn xi predatur bħal qattus, seqer jew bniedem. Fil- fatt l-ewwel ħaġa li jitgħallmu berdwoċers hi kemm huwa diffiċli li tersaq lejn qatgħa sturnell; kull qatgħa jkollha l-għassies, li xogħlu hu li javża lil sħabu li ġej l-għawġi Bil-lejl il-bżonn ta' wens jiżdied, u għalhekk insibu li l-isturnell jinġabar fi qtajja' enormi f'siġar kbar f'nofs il-bliet. - Għalhekk kull filgħaxija naraw eluf ta' sturnell jerħulha lejn il-Belt, jew lejn Birkirkara jew lejn il- Ħamrun. Filgħodu jerġa' jinfirex fi qtajja' żgħar.Ta' min jgħid li l-isturnell qed jiżdied f'xi pajjiżi ġodda, fosthom l-Amerka fejn iddaħħal mill-bniedem f'dan is-seklu, u llum kullimkien tara qtajja' ta' sturnell jitħalltu ma' l-għasafar Amerikani. L-aħjar aħbar ħallejtha għall-aħħar. Ix-xogħol kbir li tagħmel il-BirdLife Malta favur l-għasafar (u li intom bħala membru għandkom sehem minnu) qed iħalli l-frott. Fl-1994 l-isturnell bejjet għall-ewwel darba f'Malta', u l-grawnd tax-Xagħra tal-Furjana laqa' fih erba' frieħ jiffittaw lill-ġenituri tagħhom għall- ikelli Fl-aħħar l-isturnell nistgħu ngawduh is-sena kollha. Naħseb li kieku dawk il-frieħ setgħu jitkellmu, l-ewwel kliem kien ikun: Grazzi u Prosit, Ħuttafl żAra Il-Ħuttafa Nru8 — Lulju Awwissu 1994 Għażiż Editur, Nixtieq ngħidlek grazzi ta' dan il-magażin li qiegħed tagħmel kull xahrejn, u prosit. Filgħodu kmieni nisma' ħafna sparar u nara ħafna kaċcaturi sejrin għall-kaċċa jew ġejjin iejn darhom b'xi għasfur tal-priża fil- basket. X'nista' nagħmel biex inwaqqaflil dawn in-nies, għax meta ngħidilhom toqogħdux tisparaw għall-għasafar jgħiduli min biex jibbalzmahom jew għax ''free time' tagħhom. Jekk jogħġbok tista' tgħidli x'irrid nagħmel7 Grazzi ħafna. Għażiż Karl, Grazzi ta' l-ittra mqanqla tiegħek. Nifhem ħafna xi tħoss meta tara dak il-ġmiel ta' tajr jinqered għal xejn b'xejn. X'tista' tagħmel7 Ara, li żgur m'għandekx tagħmel huwa li tipprova tieħu r-raġun mal-kaċċaturi. Għalxejni L- aqwa arma biex xi darba neħilsu minn nies bħal dawn hija li Malta timtela ambjentalisti bħalek. Mela ibda ħajjar lil sħabek, ħutek u l-kuġini jidħlu membri fi Klabb Ħuttaf, u forsi lill-ġenituri u żijiet fit-taqsima tal-kbar ta' BirdLife Malta MOS. Iktar ma tikber l-Għaqda tagħna, iktar ikollha saħħa biex inwaqqfu l-qerda tan-natura. ikteb fil-gazzetti u fir-rivisti tat-tfal (bħal Sagħtar), semma' l-opinjoni tiegħek u ħajjar lill- qarrejja jissieħbu f'għaqdiet ambjentali. Jekk sadanittant tara min jikser il-liġi, bħal meta semmejtli t-tajr tal-priża maqtul, dejjem tista' tirrapportah lill-pulizija speċjali (ALE) fuq N numru 240707. Imbagħad L jieħdu l-azzjoni huma. Għad jiġi żmien meta filgħodu flok sparar tisma' l-għana ta' l- ,; għasafarl L-Editur Editur il-Ħuttafa Klabb Ħuttaf Novembru -— Diċernbru 1995. IL-Ħuttafa sil Għażiż Editur, Ftit ilu tlajna Għawdex u morna ż- Żebbuġ. Fit-triq ilmaħna seqer fuq arblu tad-dawl. X'ħin sema' l-ħoss tal-vann, fil-pront fetaħ il- ġwienaħ u beda jtir fuqna. Kienet l-ewwel darba li rajt seqer itir u bqajt imsaħħra b'dik id-dehra sabiħa. Għażiża Annalise, Għandek raġuni Seqer huwa meravilja tan-natural L-Editur David ma' sħabu fid-daħla tar-riserva Għażiż Editur, Kemm ħadna gost il-ħbieb tiegħi u jien meta ġejna l-Għadira biex naraw l-għasafarl Il-ġenituri tiegħi ġabuna hemm meta għalaqt snini. Kellna x- xortili naraw kwakka (night heron), gawwija prima (vellow-legged guli) u tliet għasafar ta' San Martin (kingfisher). Wara, is-sur Paul Portelli bil-paċenzja dawwarna mal-post u wriena spanjulett (kestrel) ferut. Grazzi ta' kollox David Oscar Vella Attard Għażiż David, Idea vera tajba ii nhar għeluq sninek ħaduk żjara fir-riserva naturali ta' l-Għadira. M'għandix dubju li ħadt pjaċir. Jien ili mmur l-Għadira għal dawn l-aħħar 17-il sena, u xorti għadni dejjem inkun eċitat x'ħin inħares mit-tieqa tal-ħajd u nibda nifli s-siġar u truf l- ilma għal xi għasfur interessantil Nawguralek aktar żjarat u aktar għasafarl L-Editur Ħuttafa Novembru - Diċembru 1995 Kif tiftakru mill-Ħuttafa 10, Klabb Ħuttaf ħa sehem attiv fil-World Birdwatch 95. Għamilna attività fl-inħawi ta' Selmun, li kienet suċċess. Ħadu l s w-,. sehem fiha 37 ruħ, li tqassmu fi tmien gruppi. Dawn kellhom għażla ta' tliet mogħdijiet minn fejn jgħaddu u jagħmlu l berdwoċing. j L-attività damettliet sigħat, umeta fl-aħħar kulħadd inġabar ħdejna l-Leaders, qgħadna nqabblu x'ra kull grupp. B'kollox intlemħu 14-il speċi, li kienu: 1 Għammiel tal-Bejt Spanish Sparrow Pitirross Robin Żanżarell tat-Tikki Spotted Fivcatcher Bagħal ta' l-Imrewħa Fan-tailed Warbler Merill Blue Rock Thrush 10 Buċaqq tax-Xitwa Stonechat 11. Diżż Tree Pipit 12: Rożinjol Nightingale 13 Sturnell Starling Bagħdan Marsh Harrier Siġra ħajja għall-Miliedi Il-Milied reġa' magħna. Hekk kif jaqleb 4 E Diċembru jibdew jiżdiedu s-siġar: imżejnin fid-djar tagħna… u jonqsu s-siġar ta' għamla tawwalija mill- 'kampanja Maltijat Ħafna familji ħadu l-vizzju ikrah li ta' kull sena jqaċċtu xi siġra mdaqqsa taż-Żnuber jew taċ- f Ċipress. imbagħad, warali jużawha bħala siġra tal-Milied, jarmuħa qisu qatt ma kien xejn. ikun ħafna aħjar jekk flok inqaċċtu s-siġar nużaw siġar ħajjin, li jinxtraw mill-mixtla tal- Gvern jew mill-ħwienet tal-pjanti. Warali jgħaddu l-festi wieħed jista' jżomm is-siġra fil-qasrija u jużaha għas-sena ta' wara. S'intendi, sakemm jerġa' jasal Milied ieħor, din għandha tinżamm f'post fil-beraħ, tissaqqa eċċ. Dawk li jridu jagħtu rigal lill- ambjent Malti jistgħu jħawlu s-siġra fil-ġnien ta' l-iskola jew x'imkien fil-kampanja. Minħabba li s-siġra tkun drat l-arja sħuna tad-dar, wieħed għandu jħalliha xi erbat ijiem f'post iktar frisk (eż. fil-garaxx) qabel iħawwilha fil-beraħ. Jason Aloisio (Nota: Araw ukoll ir-Ritratt Messaġġ paġna12) Ng Novembru - Diċembru 1995 il-Ħuttafa gf U għal darb'oħra wasal il- famuż PARTV tal-Milied tal- Klabb, kull sena ikbar u isbaħ minn ta' qabel… eLogħob, rebħu rigalil s Xorb, ikel u ħelul s Dwejjaq u bikil (min ma jiġixi) Ejjew gawdu magħna fil- kwiet l-aħħar attività tas- senal Kwiet7 Xi kwiet7 Xi ħadd semma' l-kwiet7/72M21 mn TRIQ SAN PUBLIJU ijij Data: 20 Diċembru ilii Post: Skola Primarja Furjana Ħin: 6.30pm - 8.30pm Prezz: Lm1.50 (fil-bieb) gi i-Ħuttota Novembru — Diċembru 1995 skoss passiġġa warajh taparsi mhux moħħni fih. U hu, beżgħan u kurjuż fl-istess ħin, kien qed iżommni jawk l-għoxrin pass 'ilbogħod minnu. Fl-aħħar ħallieni saq. Naħseb kien induna li dil-ħaġa goffa riesqa lejh (jiġifieri jien) ma kinitx perikoluża. Rabba l- kuraġġ u qagħad jitbandal fuq fergħa busbież. Waqaft għaxar passi 'l bogħod minn cal-ġmiel ta' ssbuċaqq. Ċaqċadġli waħda qasira imma qawwija. Qabeż għal fuq blata kollha likeni sofor u suwed, u ; dak il-ħin eżatt ħarġet ix-xemx minn wara s-sħab. Waww, manl Bis-slowmowxin tellajt il-kamera m'għajnejja u qabel ma ttappanli n-nuċċali bl- 3, eċitament, ġpidti Żiffaħarrketil-bsaten nexfin ta' l-għansar,.u l-buċaqq sparixxa. Ġbart il-basket tal- kamera minn fejn kont tlaqtu, u fil-pront nifditli mnieħri riħa qawwija: il- aħwa, fil-fixla tal-buċaqq kont tlaqt il-basket fuq pjanta tal-fejġel, u issa donnha riedet tpattihieli billi ġġenninni bir-riħal buċaqq tax-xitwa Imxejt lejn il-wied u ħarist lejn is-sħab ftit skur tiela' lejja. Ajma ħej, tgħid ma niddubbawx xi xawer b'xejn2 Smajt tisfira qasira fuq rasi u għadda għasfur. Malvizzi imbagħad aktar tisfir, u aktar imlievez. Ħmistax jew sittax. Wieħed minnhom kien - kif ngħidu aħna l-berdwoċers - imdamdami Xi kaċċatur Chuck Norris imdejjaq ma kienx jaf jimmira biżżejjedi Komplejt miexi. F'għalqa żdingata kienet għaddejja partita futboll Kudirrossi suwed kontra ziżkabojodi Referee: buċaqq tax-xitwa. Kummentarju: żewġ pitirrossi għaddejjin ifaqqgħu ma jaqtgħu xejn, wieħed jipprova jitfi lill- ieħor. Waqaft wara ċint nitpaxxa. Kien hemm ma' l- għoxrin nitfa għasfur jitbellhu u jiġġerrew, u ma domtx ma ndunajtgħaliex. Il-post kien infestatnemel irqaq, itiru sħaba sħaba. L-għasafar kellhom festa, speċjalment iz-zizka. —swjii Jiġru, itiru, jibbrejkjaw f'nofs titjira b'denbhom miftuħ biex juru x'denb ta' kiesaħ għandhomi andja pitirross fuq iċ-ċint. Ħdejjal Subgħajja mill- ġdid bdew jikluni għall-kamera. Tellajt il-kamera m'għajnejja u żammejt in-nifs. Il-pitirross qagħdii, anzi bħal xi mudell beda jdur u joffrili l-angoli kollha, tilwaqt li jfaqqa' waħda f'waħda. Jien bdejt infaqqa' (ritrattil) iktar minnu, u ħadtlu xi tmienja sa ma għodosli wara ċ-ċintl Kont ferħan se ntir, rari kont daqshekk b'xortija fir-ritratti. Qatra xita fuq in-nuċċali, u daħħalt il-kameta' fil- basket. Tliet qatrietoħra. Hawn aħnal Insejtil-'logħba futbol' u mmirajt għal ħofra f'ġenb ta' rdum baxx tal- franka. Dħalt fiha, u fil-pront ħareġ sparat kudirross iswed. Miskin kien ukoll qed jistkenn hemm ġew, u bia ma ridt gerrixtul Ħeqq, jien kieku xtaqtu baqa' miegħi, kien hemm post għal tnejn. Qgħadt fid-daħla nara x-xita nieżla, u kif ħarist'il fuq rajt qatgħa għasafar kbar skuri jtiru bil-mod f'linja miksura. Għarafthom qabel ma ttrumbjajtilhom: kienu ħdax-il russett griż. X'jimpurtahom dawk mix-xita nieżla, dawk ma kellhomx kamera x'tixxarrbilhom, b'dawk ir-ritratti prezzjużi fihal Ma kinitx ħalba qawwija bħas-soltu ta' Novembru. Waqfet u ħriġt. Xammejt mill-ewwel ir-riħa ta' biat u ħamrija u pjanti mxarrbin. Waħda mill-iktar irwejjaħ li jtellgħuni l-ġennal Id-dawl issa kien batta u r-riħ beda jitqawwa u jiffriska. Dawwartdenbi u bdejt miexi lura lejn ir-raħal. Waqaft niġbor ftit żerriegħa ta' l-għansar għall-ġnien ta' l- iskola. Mill-basket ħriġt il-bott vojt tal-film biex nitfa' ż- żerriegħa fih. Waqaft inħares skantat lejn il-bott. Il-bott… ma .m im kienx vojti Kellu fih film. $ ġdid tar-ritrattil Hekk hu, ' il-film li suppost kien… f'' fil-kameral taqgħu ma' berdringer jismu i ħafna berdringer mal-BirdLife iwħud minnkom iltqajtu miegħu emmuna biex naraw proprju kif jħol. iżda naf biċ-ċert li ħafna i tafux eżatt x'isir fir-ringing. bna lil Manwel jispjegalna ttit… Manwel, ilek xejn fil-BirdLife Malta7 b) Jien ili mill-1983 fil-BirdLife Malta. X'ħajrek tibda tirringja l-għasafar2 j Fil-BirdLife tgħallimt ħafna dwar l- -għasafar permezz tal-berdwoċing, imma xtaqt insir naf iktar, u għalhekk tħajjart insir berdringer. X'tagħmel eżatt fil-berdringing2 Fir-ringing jinqabdu l-għasafar bi xbieki jew mezzi oħra, li bla ma ssirilhom ħsara jittiħdulhom diversi qisien u jitpoġġielhom ċurkett żgħir tal-metall fuq sieghom. X'tagħmel bl-għasfur wara li tirringjah2 Ngħidlu Ċaw u nitilqul Ir-ringer mhux bħan-nassaba, li jżommu għalihom l-għasafar li jaqbdu. Għaliex isir dan l-istudju2 Billi dan l-istudju jsir fid-dinja kollha, xi drabi aħna naqbdu għasafar li jkunu ġew irringjati barra minn Malta. B'hekk inkunu nafu l-għasafar minn fejn jiġu u fejn imorru. Nitgħallmu wkoll kemm jgħixu l-għasafar, kif ibiddlu r-rix u elf ħaġ'oħra. iċ-ċurkett jitqiegħed ma' sieq l-għastur b'galbu kbir u b'għodda speċjali. B'hekk l-għasfur ma jweġġax. Audrev Chetcuti titkellem ma' nies differenti tal-BirdLife Malta MOS, li jkellmuna dwar IS-SEHEM TAGĦHOM FL-GĦAQDA X'ikun hemm fuq iċ-ċurkett7 iċ-ċurkett ikollu fuqu numru u l-indirizz tal-BirdLife Malta miktubin żgħar ħafna. Allura ċ-ċurkett ma jdejjaghomx l-għasafar2 Iċ-ċurkett ikun ta' l-aluminju ħafif ħafna, li ma jissaddadx, u mas-sieq ikun merħi. Ma jtellifx lill- għasafar għaliex jiżen biss frazzjoni ta' grammal Jekk l-għasfur diġà jkollu ċurkett x'tagħmel 7 F'dal-każ jittieħdu n-numru taċ-ċurkett u l-piż ta' l- għasfur, imbagħad jiġi nfurmat min kien qabdu l- ewwel darba. Meta għasfur b'ċurkett ta' Malta jinqabad barra, jibagħtu jgħidulna wkoll. ' X'isir bit-tagħrif li tiġbor waqt ir-ringing2 ir-ringing huwa mezz ta' studju dwar il-passa ta' l- għasafar fir-reġjun tal-Mediterran. Aħna nieħdu setiem fil-'Progetto Piccole Isole' li jsif kull sena fuq ħafna gżejjer żgħar fil-Mediterran. Nagħmlu 30 ġurnata sħaħ mir-rebbiegħa nirringjaw kontinwamentfuq Kemmuna. It-tagħrif li jinġabar jinbagħat l-Università ta' Bologna fl-Italja, li mbagħad jippublikawh fi studju sħiħ. Hemm ħsieb li fis-snin li ġejjin isir studju simili fiż-żmien tal- ħarifa. għar-ringing2 Jiddependi x'għasafar trid Ġeneralment filgħodu huwa aħjar biex taqbad għasafar tal-passa li jkunu waslu matul il-lejl, u r- ringer ikun lesta x-xbiek tiegħu eżatt qabel ma jisbaħ. Fil-għaxija huwa aħjar għall-għasafar li jkunu — Diċembru 1995 IL-Ħuttafa kit MM X'inhuma l-aħjar ħinijiet — i X tii iL-Ħuttafal: Novembru -— Diċembru 1995 sejrin jorqdu f'xi . Il-Passata' għasafar F'dan il-każ ir- ringer jarma x- xbiek wara nofsinhar u jdum hemm sa ma jidlam. Vjolin tax-Xitwa biċ-ċurkett Jaħasra l-għasfur ma jweġgax max-xibka2 ix-xbieki li nużaw aħna r-ringers ma jweġġgħux lill- għasafar. Meta l-għasfur jidħol fix-xibka jaqa' fi speċi ta' but u r-ringer ikun pront ineħħi l-għasfur. Ġieli qbadt għasafar kbar bħal kuċċatda7 L-għasafar li naqbad ikunu kważi kollha żgħar bħal pltirrossi u ħuttaf, imma xi drabi naqbdu xi għasafar ikbar bħal tajr isfar jew xi daqquqa kaħla. Ktieb bil-kulur li jispjega l-miraklu tal-passa. Għalik 'xejn jekk iddaħħal membru ġdid fil-Klabb Ħuttafl Imla dil-formola u ibgħatha lil Daħħal Membru Ġdid Klabb Ħuttaf BirdLife Malta MOS POBOox498 Valletta CMR01 NGA. Kemm ikunu kbar ix-xbiek2 Hemm diversi qisien li jvarjaw minn xi 7m sa xi 18m, b'għoli ta' 2.5m. Hemm modi ieħor kif tirringja2 Barra x-xbieki jintużaw ukoll 'maze traps' għall- għasafar tal-plajia. Dawn l-għasafar iħobbu jimxu ma' xifer l-ilma jfittxu d-dud, u jibqgħu deħlin fit-'trap'. Meta jkunu daħlu ma jsibux minn fejn joħorġu. Imbagħad ir-ringer jeħlishom hu. Allura kulħadd jista' jsir ringer2 Min jitħajjar irid l-ewwel ikun tgħaliem sew jagħraf l- għasafar. Imbagħad japplika għand il-BirdLife għal permess biex jibda jitħarreġ f'dan l-istudju. Imbagħad jaqbad ma' ringer stabbilit li joħorġu miegħu biex jittrejnjah. Min japplika irid ikun għalaq 15-il sena. X'kien l-aktar għasfur li ħadt gost tirringja2 Ħafna għasafar tawni gost kbir, per eżempju meta qbadt gallina (woodcock) li kienet it-tieni waħda li qatt ġiet irringjata Malta, jewil-bumunqar (scarlet rosefinch) li hu rari ħafna. Imma l-aktar speċjali kien il-great spotted cuckoo, li qbadt Kemmunauli kien l-ewwel darba li ġie rringjat Malta. Jekk ma tridx tgħarraq il-magażin tista' tieħu fotokopja u tibgħat lilha Dettalji tal-membru l-ġdid Isem: Indirizz: Tel: Dettalji tiegħi : l Ma' dil-formola għandek issib ċekk/postal order/bolli mhux B użati b'valur ta' Lmi. Grazzi Manwel, u nawguralek ringing tajjebi JAKŻN JANE SEK: GKKEN AN GG QAM JSE: MAI WWW GNIEN GNSS GARWA KAZ IKSI SI WEG ME NIES NVEZI ISSN FERITI SPE: NWEWE KONI KE KGAKI GREZI KISI NIES NGOE MPE: GĦU: JESE IU GWS IOGEI TE Tħobb tpitter7 Tħobbha n-natura72 Għandek ċans tkun wieħed jew waħda mir- .'rebbieħa tal-Global Painting Contest, kompetizzjoni ta' pittura għat-tfal (6 sa 15-il sena) mid-dinja kollha. Jekk tixtieq tieħu sehem hawn huma xi dettalji: s Is-suġġett huwa: 'inħarsu Ġmiel l-ibħra, is-Smewwiet u l-Foresti għas-Seklu 21.7 e Daqs tal-pittura: 257x354mm. c Biex tpinġi uża li trid; basta bil-kulur. e Iddaħħalx kliem jew messaġġi fl-istampa. s Fuq wara tal-pittura żid ismek, data ta-twelid, indirizz, telefon, isem l-iskola tejn tmur u l-klassi. e Ibgħat il-pittura lil: SWITZERLAND e Mhux aktar tard mill-31 Diċembru 1995 s Hemmiktar minn 150 premju x'jintrebaħ, flimkien ma' ċertifikati eċċ. Xi wħud mill-pitturi rebbiħin jiġu stampati f'posters, kartolini, kalendarji eċċ. Dil-kompetizzjoni tnediet mill-United Nations En- vironment Programme (UNEP). X'wiċċ tostili Messaġġ mingħand siġra msallba: 'Grazzi minn qalbi lil dak l-għaref li sabni, qaċċatni u rabatni ma' dan l- arblul Nifraħlu ta' kemm jaf iżejjen għall-Milied… 17