60 Il-Ħadd 12 ta' Marzu 2017 IT-TORĊA ( 1 IL-MALTIN… BIT-TIENI L-OGĦLA RATA TA' GĦEJJA WARA X-XOGĦOL aġenzija Ewropea Eurofound qed juri kif il- ħaddiema Maltin għandhom l-ogħla rata ta' ħaddiema li jkunu għajjenin ħafna meta jmorru lura lejn id-dar wara ġurnata xogħol. Hemm imbagħad 17 fil-mija tal-ħaddiema intervistati li qalu li jħossu li l-ħinijiet tax-xogħol li għandhom m'humiex adekwati biex jirrikonċiljaw bejn ix- xogħol u l-familja. Minn dan l-istudju joħroġ ukoll li l-ħaddiema Maltin qegħdin ma' dawk li l-aktar li jħossu li x- xogħol qed jaffettwalhom ħajjithom. L-istudju sar madwar il-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea u ġew in- tervistati xejn inqas minn 44,000 ħaddiem. Fl-istħarriġ meta l-ħaddiema kien mistoqsijin kemm huma sodisfatti bil-kundizzjonijiet tax- xogħol, Malta ġiet fis-17-il post bi 11 fil-mija jgħidu li ma tantx huma sodisfatti. Dwar jekk ix- xogħol hux jaffettwa s-saħħa tal-ħaddiema, Malta ġiet klassifikata fil-ħames post fejn il-ħaddiema qed jgħidu li x-xogħol qed jaffettwalhom saħħithom. L-aktar pajjiż fejn il-ħaddiema qed jgħidu li x- xogħol qed jaffettwalhom saħħithom hi l-Latvja b'40 fil-mija u wara tiġi Spanja b'38 fil-mija u l- Litwanja u s-Slovenja. Malta ssegwi wara b'36 fil- mija. L-istħarriġ jistaqsi dwar kemm il-ħaddiema ki- enu assenti mix-xogħol fl-aħħar 12-il xahar minħabba raġunijiet ta' saħħa. Malta ġabet l-ogħla persentaġġ ta' ħaddiema assenti b'58 fil-mija ifal- lu bejn ġurnata u 15-il ġurnata. Il-ħaddiema Mal- tin ġew ukoll fl-ewwel post fejn jirrigwarda jekk ħadmux meta kienu morda b'69 fil-mija jgħidu li ii li ħarġu minn stħarriġ li sar mill- ħadmu. Il-ħaddiema Bulgari ġabu l-inqas per- sentaġġ fejn 23 fil-mija biss ħadmu meta kienu morda. Issir mistoqsija li ħafna jagħmulha spiss. Taħseb li se tkun kapaċi taħdem ix-xogħol li għandek il- lum meta tilħaq l-età ta' 60 sena7 Malta ġiet klas- sifikata fit-tmien post, 35 fil-mija ta' dawk li wieġbu l-istħarriġ qalu li ma jarawx li se jkunu kapaċi jagħmlu x-xogħol li qed jagħmlu Ilum. Il- Portugiżi u l-Ġermaniżi bi 15 u 18 fil-mija rispet- tivament huma aktar ottimisti li jibqgħu jaħdmu fix-xogħol li qegħdin fih illum meta jilħqu s-60 sena. Dwar kemm is-sigħat tax-xogħol huma ade- kwati ma' impenji soċjali u familjari, f'Malta mad- war 17 fil-mija jemmnu li mhumiex adekwati. Mistoqsijin kemm iqattgħu sigħat il-ħaddiema fuq ix-xogħol imħallas u anke mhux imħallas fil- ġimgħa naraw li Malta tiġi fit-tieni post b'90 fil- mija jaħdmu bejn 40 u 70 siegħat fil-ġimgħa. Huma biss 10 fil-mija li qalu li jaħdmu inqas minn 40 siegħa fil-ġimgħa. L-uniku pajjiż li jaqbeż lil Malta hu l-Lussemburgu bi 92 fil-mija qed jaħdmu bejn 40 u 70 siegħa fil-ġimgħa. Spiss ikun hemm min jilmenta li mar id-dar u baqa' jaħseb fuq ix-xogħol u din jidher li hi prob- lema sew f'pajjiżna fejn 22 fil-mija isostni li baqgħu jaħsbu u jinkwetaw fuq materji marbuta max-xogħol meta ma kinux qed jaħdmu. Malta spiċċat fir-raba' post. L-għejja ta' wara x- xogħol hi materja li ukoll kienet trattata. Il- ħaddiema Maltin ġew klassifikati fit-tieni post b'35 fil-mija. Huma biss il-Griegi li jgħadduna bi 38 fil-mija. Dwar jekk ix-xogħol hux qed jaffettwa milli- tagħti l-attenzjoni lill-familja tiegħek, naraw li l- ħaddiema Maltin ġew klassifikati fit-tmien post, fejn 12 fil-mija qalu li x-xogħol affettwahom milli jagħtu l-ħin li jridu lill-familja. Dwar jekk il-paga hix biżżejjed naraw li hemm mal-31 fil-mija li qed isibu diffikultajiet jew diffi- kultajiet kbar biex isservihom il-paga. Filfatt Mal- ta ġiet fid-disa' post tal-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea fejn jirrigwarda dawk li qed jgħixu b'mod komdu ħafna b'persentaġġ ta' 39 fil-mija u 30 fil-mija oħra li qed jgħixu b'mod faċli. ĦADDIEMA GĦAJJENIN JISTA' JKUN GĦAX JAĦDMU AKTAR MINN XOGĦOL WIEĦED. - PROFS GODFREV BALDACCHINO IT-TORĊA tkellmet mal-Professur Godfrev Bal- dacchino dwar ir-riżultati ta' dan l-istudju. Hu qalilna li 'l-ewwelnett dak hu studju li l-Malta qed ipoġġiha f'kuntest Ewropew. Fuq ħafna minn dik id-data Malta qiegħda lejn in-nofs. Aħna f'diversi minn dawk qegħdin fuq il-medja Ewro- pea. La l-isfel ħafna u lanqas 'l fuq ħafna.' ''Fejn ġejna 'l fuq jirriflettu l-attività ekonomika. Għadha kif ħarġet l-aħbar li kellna 5 fil-mija tkab- bir fl-ekonomija f'termini reali. Prattikament l- ebda pajjiż Ewropej ma laħaq dan. Jekk jiżdied ix-xogħol tiżdied id-domanda u jonqos il-qgħad. Qed nirrikorru għal ħaddiema barranin fejn. għandna 30,000 ħaddiem barranin f'pajjiżna. 'Issa meta jkollok tkabbir hekk se ssib li mhux kulħadd kapaċi jiġri bl-istess mod. Il-Gvern jara kif jgħin lil dawk li mhux ilaħħqu mat-tkabbir ekonomiku qawwi. ' Enfasizza li 'l-pagi f'ċertu setturi bħal gaming huma qawwijin. Hemm 7,000 impjieg b'pagi tajbin. Dawn trid tħallashom tajjeb biex tattira- hom u jibqgħu f'dik l-industrija. Trid tħares lejn x'jingħata f'Londra u postijiet oħra. 'Hemm min għandu salarju ta' €50,000, €80,000 u €100,000 fis-sena. Imbagħad hemm l- estrem l-ieħor li min qiegħed bil-paga minima u minn dawn hawn madwar 3,000 ħaddiem.' Nistaqsuh dwar il-fatt li għandna l-akbar rata ta' ħaddiema li jmorru għajjenin id-dar u qalilna li 'r-raġuni għalfejn ikun hemm eżawriment, jista' jkollu x'jaqsam man-natura tax-xogħol. Jista' jkun jaħdmu f'xogħol ta' bini u manifattura. Il-kostru- zzjoni hi industirja kbira. Il-ġebla minnha nnfisha hi tqila….anki l-istess ħidma ġġib eżawriment. Jista' jkun ukoll li għandek ħafna Maltin li jagħmlu aktar minn xogħol wieħed. Dan iwassal għal eżawriment.' Nistaqsuh dwar x'jara li hi l-akbar sfida għal Malta fix-xhur li ġejjin, hu qalilna li 'l- akbar sfida hi r-reviżjoni tal-paga minima. '