QARI LI TOĦROĠ /L-GĦAQDA IR-RABA' KTIEB TAL-KITTIEBA TAL-MALTI TA' L-1933 Fil-għadd ta' Marzu għidna li jonqosna daqxejn ta' Dizzjunarju tas-Sinċnmi Maltin meħtieġ bil-bosta għall- kittieba kollha tal-Malti, biex igħinhom isibu malajr. il- kelma li teħtiġilhom u hekk ifissru bir-reqqa l-ħsieb tagħhom u t-tqanqil ta' qalbhom. Fil-għadd ta' Ġunju għidna li jonqos ktieb ieħor, jigifieri nitfa ta' Prosodija, jew sengħa tal-Versi, għal dawk iż-żgħażagħ maltin li qegħdin jitħarġu fil-poeżija bil-malti. Sa hawn kollox sewwa, u naħsbu illi dawk kollha li għandhom għal qalbhom il-Isien malti jaħsbu bħalna li meta jsiru dawn iż-żewġ kotba nkunu mlejna ħtieġa mill-aqwa. Iżda jonqos ktieb ieħor, bil-malti, mhux għaż-żgħażagħ li qegħdin jitħarrġu fil-poeżija, anqas għall-kittieba mħarrġin fil-proża; imma ktieb għal ħafna nisa miżżew- gin, ommijiet, xebbiet, misserijiet u għożba, li ma jafux ħlief bil-malti u li jinsabu fil- bogħod minn. xulxin u jridu jfissru ħsiebhom, jew jatu ħbarhom wieħed lill-ieħor. Dan il-ktieb ikun jismu: ''Kif għandek tikteb l-Ittri Tiegħek'; u jkun fiħ xi ftit mirja ta' ittri għal kull-wieħed u waħda minnhom, u għal kull ħabta u għal kull ħtieġa ta' ħajjithom. Jiġuna f'idejna ittri ta' rġiel u ta' żgħażagħ imsefrin fil-bogħod, li jixtiequ jfissru mħabbithom lin-nisa tagħhom lil ommijiethom, lil uliedhom, lil ħuthom. Bejn vers u ieħor, bejn kelma w-oħra, inti tħoss li hemm qalb li tixtieq, li tħabbat, li tħobb; u l-mara, l-omm, foħt u l-bint li tieħu dawk l-ittri, tissabbar, titniehed, titgħaxxaq, tifraħ bihom. Iżda l-ittri, bħala ittri, bħala sura ta' kitba li titlob ir-reqqa kollha tas-sengħa, iġibulek ħniena; l-ebda qies, l-ebda tifsila, l-ebda ħjiel ta' kif għandha tinkiteb din il-ktejba li fiċ-ċokon tagħha tiġbor l-aqwa, l-akbar u l egħżeż siltiet tal-ħajja. Ħsebijiet maħsudin fin-nofs, mi. frudin, imqabbżin, imħabblin: dak li jmissu quddiem qiegħed wara, jew fin-nofs; it-tislija li aktarx. għandha tkun fil-għeluq, issibha quddiem nett, u ħafna ħwejjeġ żgħar, li jorgmu, iżejnu u jsebbħu l-ittra, ma jidhru mkien. Dan iżda ma hux l-agħar: mhux darba u tnejn jaslu ittri mingħajr data u mingħajr il-post fejn intefgħu, li, minflok sabar u ferħ, iġibu xi drabi. it-tferfir tal-qalb, għax min jeħodhom ma jkunx jista' jwieġeb. Iżda l-akbar ħsara tiġi minn li l-kliem jitqiegħed bla qies u bla ħsieb, u li għelm-il-waqfiet (punteggiatura) jitqiegħed ħażin, jew ma jitqiegħed xejn, Hekk il-fehma ta' l-ittra tista' titbiddel, tinqaleb, u l-ittra tista' twassal ħbar, tagħrif, talb jew ħsieb xort'oħra minn dak li min jikteb l-ittra jkun jithem, u ġġib dwejjaq flok sabar, jew ittellef xi għinuna bosta drabi meħtieġa u mixtieqa: L-ilsna kollna magħrufa għandhom kotba ta' din is- sura; u tgħaxxqek is-sengħa li min jikteb dawk l-ittri għandu biex ifisser kull ma wieħed jeħtieġ, iħoss jew jix- tieq; bi kliem xieraq, meqjus, u ħelu, illi la jidrob meta jati ħbar ħażina, anqas ma jaħsad meta jati waħda tajba. Kollox f'postu, kollex f'siktu, kollox imqassam bil-għaqal, bid-dehen u bil-ħajr. kif jitolbu d-dwar li fihom wieħed jinsab. Aħna nħossu illi dan il-ktieb jonqosna bil-kbir, mhux biss għall-ġieħ u għaż-żina ta' lsienna, iżda wkoll u aktar għall-hena u s-sliema ta' ħutna l-Maltin li ma jafux b'ilnsna oħra.