'LEHEN IL-MALTI MAĦRUĠ MILL-€GĦAQDA TAL-MALTI' (UNIVERSITÀ) JANNAR 19391 ITWTMIEN SENA (Għadd 95 LILL-KITTIEBA Z-ŻGHAŻAGH Ħaġa li tgħaġġbek: kull żagħżugħ li jitħajjar jik- teb bil-Malti aktarx li jibda jitħarreġ bil-poezija. Il-proża ftit iqisuha. Sikwit jaslulna, biex inġibuhom hawn, poeżi- jiet li juru li għadhom l-ewwel taħriġ. Mnejn hu ġej danż Għaliex kulħadd irid jimxi fit-triq tal-poeżija, u ħadd jew ftit fit-triq tal-proża 7 Jekk m'aħniex imqarrqin, dan ġej minnfaktar minn għajn waħda. L-ewwelnett, il-poeżija, sabiħa minnha nfisha, f'dawn l-aħħar snin, mirquma b'sengħa ta' reqqa kbira, aktar żdiedet fil-ġmiel, u ma jistax ikun li-ma jissaħħarx warajha kull min għandu qalb tħabbat ġo fih, u aktar u aktar iż-żgħażagħ fl-ewwel ftuħ ta' qalbhom għall-ġmiel tal-ħajja. Għalhekk dawn togħġobhom il-poe- żija aktar mill-proża. Aktar, il-kitba tal-poeżija hi tqila, trid sengħa, trid sabar, trid dehen, u dan iżid iħajjar iż-żgħażagħ biex juru ħilithom, bla ma jqisu t-tfixkil u t-tiġrif. Iżjed, il-poeżija fiha taħbit il-moħħ bit-taqsim ta' versi, għadd ta' sillabi u taqbil ta' rimi, u dan ukoll. naħsbu li jżid ikebbes fiż-żgħażagħ ix-xrara tal-poeżija, Iżda ma naħsbux li kulħadd għandu fih dak li jagħmel il-poeta, u għalhekk wara l-ewwel tiġrib fit-triq tal-poeżija, bit-tfixkil u bl-uqigħ li jiġib miegħu, jew iż- żagħżugħ jaqta' qalbu u jitlaq il-kitba għal kollox, jew jibqa' hemm fejn beda bla ma jiflaħ jimxi aktar il-qud- diem. : 1 Bla ma rridu naqtgħu qalb lil dawk iż-żgħażagħ li i jħossu xejra għall-poeżija, irridu nħajjruhom biex jaħdmu i aktar fil-qasam tal-proża li għadu mhux maħdum biżżejjed. i Il-proża għandha wkoll il-ġmiel tagħha, trid xogħol, taħl- : bit, sengħa u dehen. Il-proża tajba hija ftit; il-proża : letterarja għadha ma wrietx is-setgħat kollha li għandha; għadha bħal warda magħluqa li minnha ma nfetħux ħlief ftit tebqàt. Għalhekk nixtiequ li ż-żgħażagħ jidħlu aktar għal dil-kitba. Novelli, rakkonti, deskrizzjonijiet, ittri, essajs, drammijiet, taħditiet bejn tnejn, ħrejjef, kollox jista' jagħni, isebbaħ u jżejjen din il-fergħa tal-lettera- tura tagħna. : Imma l-kitba trid it-thejjija. Barra mill-ħażna ta' ħsebijiet li wieħed irid ifisser, tinħtieġ ukoll ħażna ta' kliem li jaqbel ma' kull ħsieb u ma 'kull naqxa ta' ħsieb li għandu jitfisser; tinħtieġ sengħa li tagħraf tagħżel il- kliem, tqassmu u ddommu f'sentenzi u perijodi meqjusin u mqabblin fid-daqqa tagħhom mal-mixja tal-ħsieb; tin- ħtieġ dik ix-xeħta li taf tagħti ħajja lil kull ħaġa li tik- teb fuqha. U dan kollu ma jiġix waħdu u anqas ma jiġi f'daqqa, imma biż-żmien, bit-taħriġ, bil-qari ta' kitba tajba, bix-xogħol u bis-sabar. Is-sabar jirbaħ kull tfixkil, u min ma jaqtax qalbu għax ma jsirx kittieb kbir mill- ewwel, imma jibqa' jitħarreġ u jiġġarrab, saflaħħar jasal fejn waslu oħrajn qablu li mxew minn dik it-triq.