Kitba ta' Joe Julian Farruġia 1 Fil-ġranet tal-festi fil-bliet u rħula tagħna, fil-knejjes imżejnin bl-ogħna bċejjeċ ta' arti, jindaqqu bċejjeċ 7 mużikali li jkunu merfugħin speċjalment għal dawk ' il-jiem sbieħ. L-orkestra tieħu post l-orgni ta' matul : is-sena u l-ilħna tat-tenuri, baxxi u soprani jiżdiedu ma' dawk tal-kor f'melodiji sbieħ bħala ġieħ għall- / qaddis patrun. Ħafna mill-antifoni, innijiet u quddiesiet / kantati huma xogħlijiet ta' kompożituri Maltin, bħalma kien is-Surmast Giuseppe Camilleri, li jibqgħu jitgawdew sena wara l-oħra. Giuseppe Camilleri twieled f'Tas-Sliema nhar it-18 ta' Jannar 1903. Huwa kien il-kbir fost żewġt aħwa ta' Ferdinando u Gużeppina mwielda Bonniċi. Oħtu mietet meta kellha biss 14-il sena. Huwa ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-Iskola tas-St. Joseph u aktar tard fil-Liċeo. It-taħriġ mużikali ħadu l-aktar, kif mistenni, mingħand tal-familja. Il-familja Camilleri għandha dixxendenza twila mużikali. Missier Giuseppe, Ferdinando, kien surmast u fost l-oħrajn kien waqqaf il-Banda ta' Stella Maris. Nannuh Vinċenzo kien surmast ukoll minbarra qraba oħrajn li għamlu isem fil-mużika Maltija. Mhux ta' b'xejn li l-mużika tiġri fid-demm tal- Camillerijiet. Giuseppe beda jitgħallem il-mużika mingħand missieru u kompla mingħand kuġinuh Agostino u Giuseppe Abdilla biex ftit ftit sar organista u pjanista mfittex. ' Ta' 23 sena, kien inħatar surmast tal-korijiet tat-Teatru Rjal u fl-1928 ħa taħt idejh il-Banda Stella Maris mingħand missieru. Barra minn hekk, minħabba li missieru kien maestro di cappella, mhux l-ewwel darba li kien jibgħat lilu meta jaħbtulu xi żewġ festi f'daqqa. Meta f'Jannar ta' l-1929 kellha ssir il-quddiesa funebri tal-Kappillan tal- Ħamrun Dun Gużepp Muscat, is-Surmast Ferdinando kien afda l-orkestra f'idejn ibnu Giuseppe li wera l-kapaċita' kbira tiegħu ma' dawk kollha preżenti. Maż-żmien inħatar assistent direttur tat-Teatru Rjal u fl-1936 idderieġa l-opra Mose'. Bħala direttur kellu ħila joħroġ l-aħjar eżekuzzjoni anke meta kien ikollu riżorsi limitati, biex b'hekk xorta toħroġ il-qawwa mistennija mis-silta muzikali partikolari. Fl-1937, kien maħtur surmast direttur tas-Soċjeta' Filarmonika La Valette u ma kienetx ħaġa faċli li jimla' l-vojt wara s-Surmast Cardenio Botti, li minbarra s-snin twal li għamel fir-riedni ta' l-istess banda, kien id-direttur fis-suċċess Giuseppe mill-ewwel kiseb l-ammirazzjoni tal-partitarji tal-banda speċjalment b'kompożizzjonijiet għall-banda bħal Corale Religioso, Dawl mit-Tempesta, xogħol għall-banda u l-kor iddedikat lil San Pawl u /nvocation li kiteb għall-okkażjoni taż-żjara rjali f'Malta. Giuseppe dam jidderieġi l-Banda La Valette sa l-1968. Giuseppe kien ukoll it-tieni surmast tal- Banda Sant'Elena ta' Birkirkara. — Fil-kitba, Giuseppe kellu melodija qawwija, emozzjonali u effettiva ħafna kemm fil- mużika sagra kif ukoll f'dik għal fuq il- Ftit qabel il-gwerra kien ifforma l- -Malta palk li ħarġu mill-pinna ta' Giuseppe, wieħed islb o opra bl-i isem ta' Monna Bianca u operetta li jisimha Shaltimar, it-tnejn bi kliem ta' l-Avukat Gorġ Zammit. Wara l-mewt ta' missieru, Giuseppe wiret il-Cappella Camilleri. Minkejja li ġieli qabbad surmastrijiet oħrajn biex jgħinuh, fl-okkażjonijiet il-kbar kien dejjem jidderieġi hu. Huwa kien maestro di cappella f'ħafna knejjes imxerrdin madwar pajjiżna. L-aktar xogħol sagru popolari tas-Surmastrijiet Camilleri huwa l-quddiesa solenni, magħrufa bħala Hemm min jgħid li Ferdinando, missier Giuseppe, kien beda dan ix-xogħol bħala quddiesa għal San Maż-żmien, Giuseppe kompla 7 fuqhau fostoħrajn kiteb il-famuż Sanctus ) tat-Trombi nnifsu. Fl-1950 kienet żaret Malta l-famuża sopran Maria Caniglia li flimkien ma' kantanti liriċi Maltin tat żewġ kunċerti fit-Teatru Orpheum fil-Gżira. Giuseppe kien akkumpanjaha fuq il-pjanu u l- kantanta Taljana kellha biss kliem ta' tifħir għall-professjonalita' u t-teknika interpretattiva kbira li sabet fis-surmast Malti. Giuseppe jidderieġi l-Banda La Valette fl-anniversarju tar-rebħa f'Como Huwa żżewweġ lil Marija mwielda Falzon. Minn dejjem baqgħu joqgħodu f'Tas-Sliema, u kellhom sitt ulied li ħuma Violet, Aldo, Edwidge, Herman, Antoinette u Marlene. Kollha tgħallmu mużika iżda waqfu hemm. Giuseppe ma tantx kien jinkoraġġihom li bħalu jiddependu mill-mużika għall-għajxien. Bħala karattru, Giuseppe kien raġel ta' paċenzja kbira, umli, raġel tal-familja, reliġjuż u bniedem li jagħmel kuraġġ lil kulħadd fit-tagħlim u l-karriera. Meta kien riesaq il-kunċert ta' Maria Caniglia fl-Orpheum, kien ħejja l-programm u fost oħrajn kien ipprepara silta biex ikantaha t-tenur Paul Asciak mas-sopran Taljana. Asciak ma kien għadu qatt ma kanta dik is-silta qabel u tliet ijiem ħass li kienu ftit wisq biex jitħarreġ fiha. Giuseppe ma qatgħalux qalbu, talbu jmur id-dar għandu biex jipprattikawha u meta waslet is-serata ħarġu bl-unuri. Meta kien għadu tifel kien xi naqra mqareb ukoll. Darba fl-Iskola tas-St. Joseph kienu se jorganizzaw attivita' tal-karnival għall- -bniet biss. Hu ried imur bilfors u ħa l-okkażjoni tat-tliet ijiem tal-bluha billi libes il-ħwejjeġ ta' oħtu u mar xorta. Oħtu għarfitu u kif saru jafu l-oħrajn kellu jaħrab minn fuq il-post. Cajta kien jaf japprezzaha u jagħmilha wkoll. Ġieli kien anke jkun fuq l-orgni l-knisja u jgħajjeb jew jinbex lil martu faċċata. U ġieli anke nduna l-qassisl Għall-passatempi ftit kien ikollu ħin. L-isport ma tantx kien isegwih u l-ħin tiegħu kien kollu $ ddedikat għall- mużika. pa kompożituri kien u l- .melodija ta' Verdi. F'Lulju, xahar biss qabel ma ħalla din id-dinja, Giuseppe kien mar, kif kien jagħmel kull sena, biex idoqq fil-festa tas-Sacro Cuor. Minħabba saħħtu kien impossibli li jitla' jdoqq fil-kor mA i pp pazzma ni izmz u għalhekk kien daqq fuq orgni ż-żgħir minn Giuseppe mal-kor tar-Rigoletto fir-Radio Cit). Fiż-żewġ isfel. Dik ki itabħar darba lied fil irkejjen ta' isfel tar-ritratt jidhru tnejn minn uliedu: 18 bbliku ienet l-aħħar darba li daqq fil- Edwidge fuq ix-xellug u Aldo fuq il-lemin. pubbliku. Is-Surmast Giuseppe Camilleri miet nhar id-19 ta' Awissu 1976 fl-eta' ta' 73 sena. Waqt li kien qiegħed imut, ħsiebu kien ukoll fuq il-mużika. Minħabba li miet fi żmien il-festa ta' Stella Maris, meta darba minnhom beda jisma' l-isparar qal lil qrabatu: 'Għidulhom li s-Sanctus mhux jinstema' bil-bombi.' Kien inkwetat ukoll li mhux se jlaħħaq imur jidderieġi f'Santa Liena ta' Birkirkara. Xi arkivji tal-kompożizzjonijiet tiegħu jinsabu fil-Mużew tal-Katidral fl-Imdina flimkien ma' xogħolijiet oħrajn tad-dixxendenti mużikali tiegħu; donazzjoni li kienet għamlet martu Marija. Għal Giuseppe ssemmew żewġ toroq; waħda f'Birkirkara u oħra f'Ħal-Qormi, biex ma jintesew I qatt ix-xogħlijiet u l-karriera ta' dan is-Surmast ġentlom. Il-Kumitat ta' l-Għaqda Mużikali Sant'Elena jixtieq jirringrazzja lil kull min għen kemm manwalment u kemm finanzjafjament u min b'xi mod jew ieħor ta' l-għajnuna tiegħu għal proġett kbir li qiegħed isir fil-każin u għall-festa tal-Patruna tagħna Sant' Elena. Grazzi lil Kulħadd Anġlu Mallia Street, Birkirkara 02 Tel: 2144 7414