L-ARK TRIJONFALI Ta' kull sena fir-Rabat ta' l-Imdina tiġi ċċelebrata b'solennità kbira l-Festa ta' San Ġużepp. Barra mill-Festi Reliġjużi l-Fratellanza sa mill-antik ħasbet sabiex issebaħ it- toroq ta' madwar is-Santwarju b'armar artistiku u mill-isbaħ. Missirijietna, ħasbu sabiex il-lok fejn isiru l-festi jiġu mdawra b'arkijiet ta' kull daqs, u li minn dawn baqa' biess tnejn. Wieħed żgħir li għadu jintrama f' Triq Doni l-Qadima u l-ieħor l-akbar fosthom u li huwa magħruf bħala l-Ark Trijonfali jiġi armat fit-Triq tal-Knisja. Min taħt din il-Mina ii tindika l-bidu tal- Festa, jibda l-Marċ tradizzjonali li jsir fis- 1.00 pm mill-Banda L'Isie Adam, u meta l-Vara tal-Qaddis tasal taħtu jibda l-briju kif jixraqlu sat-dħul fil-Knisja, Meta kienet tibda riesqa l-Festa, t- toroq jew skontri li jgħatu għat-triq prinċipali kien jintrarna Ark żgħir sepċi ta' mina, sabiex meta tidħol fiċ-ċentru tal- Festa, qisu bħal meta wieħed daħal f'belt minn ta' l-antik bħal ma' hija l-Imdina jew il-Belt Valletta, l-Cottonera u oħrajn. Ngħid għalija dan l-ark niffigurah bħal ma huwa l-bieb tal-bombi, l-bieb ta' Ħaż- Żebbuġ u dak ta' Ħaż-Żabbar (Hom- pesh). Dawn l-arkijiet kienu maħduma skond il-kobor tat-Triq. Tnejn minhom kienu kbar mhux ħażin u jintramaw wieħed ħdejn Ta' Duna li kien tal-ħġieġ u kollu tazzi għaż-żejt u l-ieħor ħdejn il-Kunvent ta' Santu Wistin u li kien maħdum fuq il- prespittiva tal-Kor tal-Knisja tagħna ta' Ġieżu. Dawn ilhom li spiċċaw ħafna kawża ta' traffiku għax dawn kienu maħduma kemm jgħaddi żiemel bil- karettun. Li baqa' miż-żgħar u għadu jintrama sal-lum huwa ta' Triq Doni l-Qadima, għalkemm il-faċċati li jgħatu mill-art sal- mina tneħħew. Rigward l-Ark il-Kbir ti għadu jintrama sal-lum trid tidħol għalih hekk kif iddur minn triq il-Kbira, tista tgħid li hu l-uniku f'Malta għaliex trid tgħaddi minn taħtu bilfors u minn imkien ieħor. Huwa għandu forma ta' mina għolja ħafna b'sitt kolloni u b'żewġt faċċatti b'disin differ- enti fuq kull naħa. Ġewwa l-mina fil-ġnub tagħha hemm żewġt niċeċ u jitpoġġew żewġt Anġli. Huwa kollu ta' l-injam u fih madwar mitt biċċa u jżomm mal-ħitan tal-ġnub permezz ta' staneg. Din l-opera majestusa, wirt misssir- ijietna ilha li saret Mal-milja taż-żmien kienet dejjem ikkurata u miżmuma f'kon- dizzjoni tajba, għax ġiet ir-ranġata kemm il-darba, sew bħala manutenzjoni kif ukoll addatata għaż-żmien tal-lum meta traffiku kiber ġmielu. Madwar 61 sena ilu ġrat disgrazzja kawża tat-traffiku meta mtlaqat u raġel tilef ħajtu u ġuvni weġġa' gravi. No. 12 Ħarġa ta' April 1989 P. 15. Wara l-gwerra kien reġa' ntlaqat u hawn inħass il-bżonn li jitwessa għal- ħabta ta' 1947 beda dan ix-xogħol u Ulterazjoni li sar mis-Sur Joseph Mus- cat. Ix-xogħol kien sar fil-Kunvent tal- Patrijiet ta' Ġieżu u kif tlesta ġie Armat fl- Oratorju ta' San Ġużepp bħala prova bejn iż-żewġt niċeċ il-kbar, dik ta' San Ġużepp u tal-Vara l-Kbira (Ara ritratt). Matul il-perjodi nżebgħah drabi oħra mis-Sur Joseph Azzopardi, u Karmenu Micallef, Carmelo Zahra u Pawlu Tonna. Fl-1961 waqat waħda mill-erba' nofs arkaturi u kawża ta' Hekk ma kienx in- trama is-sena ta' wara. Peressi s-sena ta' wara fl-1963 kellha ssir l-inkurunazjoni. Is-Sur Twannv Ciappara l-inkarigat mit-tiswija ta' l-ar- mar sewwija u ġie niżbgħuh għall- okkażjoni mis-Sur Joseph Cachia u pariitarji oħra taħt id-direzzjoni tas-Sur Emmanuel Farrugia. Wara dan inħasset il-ħtieġa li sirlu il- pjanta ta' taħt ġdida, xi tiswija u ul- terazjoni mill-gwarniċun il-fuq. Dan kien fl-1965 u xogħol reġa sar mis-Sur Twannv Ciappara u ġie miżbgħuh mis- Sur Joseph Cachia u partitarji oħra. Din id-darba t-tiswija saret fuq bejt tal- mahżen ta' l-armar fejn illum sar il- mahżen tal-Ġimgħa l-Kbira (ara rittrati). Fl-1979 inħass il-bżonn li tinbidel l- Arkatura l-Kbira. Din id-darba x-xogħol ta' l-injam sar mis-Sur Pawlu Muscat inkarigat mill-armar fil-bitħa tal-Każin L'Isie Adam ara Ktieb. Peress li din is-sena sejrin isiru Festi fl- egħluq il-100 sena tal-Vara Devota ta' San Ġużepp il-kumitat tal-Festi Esterni ħass il-bżonn li għandha ssir xi ħaġa speċjali li tiżżanżan għal din l-okkażjoni. Hawn is-Sur Carmelo Azzopardi offra l-abbilita tiegħu billi jiżogħu u jirħamah fuq id-direzzjoni tiegħu stess, fejn sab l- għajnuna tas-Sur Ċensu Camilleri u s-Sur Ġużċ Muscat. Meta ġiet ir-Reġina Eliżabetta Il fl- 1954 kien ġie armat għal din l-okkażjoni ġewwa l-Imdina quddiem il Bamka Giuratale Jien ngħalaq billi napella lill-sħabi Ġużeppini sabiex inkomplu ngħożżu dan il-wirt li ħallewlna l-antenati tagħna. VIVA SAN GUŻEPP Segretarju Kumitat Festi Esterni Ex/Prokuratur ta' l-Armar.