Minn mindu l-awturi ġodda ħassu l-ħtieġa ta' maturità differenti, aġġornata skond it-tiġrib tas-seklu għoxrin, il-letteratura Maltija bdiet tiġġedded u tagħmel l-akbar passi 'l quddiem li qatt għamlet. Wara li l-formuli tar-romantiċiżmu tradizzjonali, skematiku, laħqu nħlew mill-imitaturi ta' Dun Karm, il-poeżija daħlet f'perijodu twil ta' dekadenza. Hekk ukoll. il-qasam tan-narrativa,/u t-teatru, ġeneru li baqa' aktar mill-bqija marbut ma' skemi qodma mirutin minn bos- ta snin qabel, Is-sensibilità li rawmu l-poeti u l-prożaturi l-ġodda kienet mibnija fuq edukazzjoni letterarja għolja, fuq kuxjenza ħajja li ma tingħalaqx skond preġudizzji ta' kemm-il xorta, u fuq kollox fuq il-konvinzjoni li l-letteratura Maltija tista' tkun valida biss jekk tqis ruħha bħala parti mil-letteratura dinjija, Dawn'li ġej jin huma eżempji ta' kitbiet li jistgħu jingħaddu fost l-aħjar xogħlijiet ta' l-ilħna ewlenin li wettqu dan it-tiġdid tekniku u formali fil-poeżija Maltija reċenti. Minn TABERNAKLI (A.C. Aquilina $ Co., 1979) ta' MARIO AZZOPARDI Kappara taqsam bħal sinna mill-blat teħel ma' ruħi fil-lejl tar-ragħad u r-riħ jagħrafha. Leħen is-sajjetta jibqa' jsus bħal met' għaxi , wara t-telqa ta' l-imħabba l-mara tal-ħolm tibqa' tagħfasni biex nerħi mill-ġdid. ' L-istilel li m'għandhomx sabar jibqgħu f'posthom jiġu għall-kenn f'dat-tabernaklu ' daqqa kiesaħ daqs ir-ramel daqqa jiskalda x-xewk iżda dejjem abjad bħat-tifriħ ta' l-għotja. U nisma' l-ilħna ta' min miet għall- għamrija jew min għadiv ma twelidx jitolbuni post taħt Siġret Alla. Jien il-pjanta tal-gabillot tal-ġenni. b'ċelel trasparenti ta' mħabba mħaffra b'ċijri fil-ġebel imtaqqab: ktieb tas-salmi li ntesew, li kulħadd beża' jkanta. Ja idejn tal-bdiewa: jorsi meta subgħajhom imissu x-xquq taċ-ċifri għajnejkom na jarawx u raskom ma ttikomx. biex tħollu s-sinjali. Iżda ħarsu: għax ma toftqux dil-jrotta' Minn IL-KANTIKU TAD-DEMM (A.C. Aquilina $ Co., 1980) ta' ACHILLE MIZZI Bl-ombra sħuna ta' nifsek Għax truf subgħajk m'humiex għomja. Daqs kemm m'hix truxa l-vina tnemmel fit-tanbur ta' widinti. Kemm hu sfiq dan id-dlam għammieq madwarna l-ġganti li nieqfu arbulati fuq par saqajn fuq dan il-mikrokożmu ta' ħamrija tgedwed bil-ħajjal Il-piż taż-żmien u l-ispazju qed igħattanni bħal sider mimli fuq fomm ta' tarbija. — U nħossni waħdi. Avolja waqtiet fl-għaxijiet blu nistqarr ħsibijieti max-xitel u merqtu jifhimni u xewqati bħal ponn kosbor jgħosfru u jimirħu fil-baħħ mal-qtajjiet ta' l-alwett. Daqqiet inħossni mġenġel bħal żir tad-deffun li jtappan ġo fik ċempil il-qtar li ma jdoqqx id-difa tal-kristall. Min hu dan alla tal-kefrija li bil-ħdejjed jikwu ħbub għajnejja xewwatli' Ħalli ntiegħem għarqek ma' ġismi. Ħa nxomm rieqek jismotni bir-riħa tas-sess li jagħżilna. U l-għomja li qatt ma stabru fl-iljieli bla kwiekeb jaraw mill-ġdid minn ġo fina, jaraw l-agħdajjar bħal ħġieġa mxaqqa Jejn jittertqu l-imrieżaq. Missni naqra u jaqa' l-qxur minn għajnejja, u minn ġismi jinħallu l-faxex u minn ġewwa ninxtegħel bl-oranġjo bħal ferħ naħal sakran igħanni l-għanja Lilhinn minn Irnella Jaqa' sabta kemm jidher id-dell tal-fidda mal-mewġ jitkissru l-ħjut ta' driegħu iriegħu id rizzi ma' riġlejna għanjiethom tax-xebba nofs għera max-xbieki riesqa tonsob ħaraġ l-irġiel jistkennu għassa wara l-ħasira mill-għonja sirena u l-għomma ta' xtut nofs in-nhar 'ma t-tfajjel sajjied skarta nt-nagħsa minn ħofra għal ħofra saq il-grottli ta' ħtijietna jdemmu minn. kenn għal kenn sakemm leħinha bla ħniena mal-qiegħ waħħallu s-sunnera. mal-ħofra fil-blat u t- tifel jistenna. bejn artu ilma f'imxija ta' stasi : jitriegħed stirat mal-vlontin u jogħdos biex jeħles ir-raġel ġo baħar il-qilla sa jaqta': l-ħarira bi snienu. imħabbla ma' blat irrakkmat sakemm nagħsu jdamdam bla wġigħ u d-denfilara toqros ma' konxtu tiħmar u l-mewġa li ttellgħu f'ħoġorha tiddardar bil-vjolin ta' dernmu U x-xebba rżina mxiet ħafja kompliet safja mal-kosta ttella' xuxitha lejn is-sema : tistenna l-fidda li ġa tħallset deheb DANEEL MASSA Minn F'ALTAMIRA (Gulf Publishing 1979) ta' VICTOR FENECH o kbir alla l-ogħla sid li taf kollox tifhem kollox tara kellox saħansitra wara l-għolja 'l fuq mis-sħab ifhem lilna mixħutin fuq irkubbtejna nitolbuk li din il-gżira li ħabbejna: ma tħallix illi tintilef fi rjiħat ma jwasslu mkien 0 kbir alla nitolbuk fug irkubbtejna la tħallix lil din il-gżira fejn trabbejna li tintrebaħ mill-qawwiet minn tas-sibbien o kbir alla l-ogħla sid la tnaqqarx waħda war' waħda t-tfajliet sbieħ (sabiex b'demmhom tikseb ġieh) għaliex bihom: din l-art ħelwa trid tissaqqa għaliex minnhom trid il-frieħ o kbir alla l-ogħla sid afda fina inżel fostna aqsam magħna isma' s-sejħa tal-ġens tagħna sejħa kiebja ta' ġens twajjeb taħt blat samm i flimkien (jekk int tiċċaqlaq) naqsmu l-qafas ta' dil-firda qed iżżommna żmien ir-ram : VICTOR FENECH