IL-FLUS U L-HENA. Staqsewni Ħbiebi: ''Tixtieq tirbaħ kemxa flus7' Jien we- ġibthom: ''Ma nixtieqx' — Tbissmu Ikoll, ħarsu lejn xulxin, kemmxu xofftejhom, u reġġħu staqsewni: ''Għaliex 7' Jien ma għandi l-ebda xewqa li nirbaħ flus għal bosta ra- ġunijiet. S'issa għadni Ħieles u nista' ngħaddi mit-toroq bla xkiel ta' ħadd. Dan nista' nagħmlu għaliex min għandu jieħu min għandi, sal-lum imissu qata' jiesu li għad isib flus fuqi, u għaliex ħadd ma jissogra jgħid li jiġi minni u jieqaf jistaq- sini kif jien, li ma jfettillix inwaqqa' l-kliem fuq: il-flus u nitolbu jislifni xi Ħaġa. Għalhekk, jien għaddej Ħajja komda daqs ta' l-akbar għani, u min fuq, miniex imfixkel f'xogħli, li għalih naħtieġ mistrieħ u Ħajja ħiemda. Għall-kuntrarju, kieku kelli nirbaħ, ngħidu aħna, miljun lira, kienu. jibdew jiġgerrew urajja dawk kollha li għandi nagħtihom, u għandu mnejn oħrajn ukoll li jitħajru minnhom, u b'hekk nitlef l-hena kollha ta' Ħajti.- Nofs Malta :tibda tgħid li tiġi minni u tkun tixtieq tkel- limni, tiġi żżurni, titlobni għajnuna, tibgħatli bukketti ta' l-isbaħ ward u rigali mill-ifjen. U jien dun kollu x'nambih, la jien għandi tiegħi l-ġonna kollha tal-fantasija, u bħala rigal, Alla sawwarli s-sema bi ġmielu 7 Jekk issa ngħaddi mit-toroq b'rasi għerja u b'xagħri mqanfed, u ħadd ma jagħti ħjieli, malli nirbaħ. miljun lita jkolli nitqamna b'kappell f'rasi biex inwieġeb kif jixraq għat- tislim tan-nies, ikolli naħli daqs nofs siegħa kull fil-għodu quddiem il-mera biex nagħimel ferq dritt, u ndellek xagħri b'min jaf kemm tiċliq, li-ma jmurx ikolli mqar xagħra biss barra minn lokha u nagħmel għajb lil-dawk il-flus, li, bla ma ħdimt għallhom, ikunu saru tiegħi għal dejjem. Din mhix ħajja li tgħodd għalija, i Xi ngħid, imbagħad, għall ommijiet li jibdew jirsistu bej: niethom, kull waħda biex tressaqli 'l bintha għaż-żwieġ 7: Sal- lum, ftit li xejn fittixt li niżżewweġ, anzi nista' ngħid li kull meta rabbejt il-ħila u tbissimt lil-xi tfaila, li fi ħsiebi kont għażilt biex tkun marti, ma rajtx minnha ħlief ħars biċ-ċiera, u minn għand ommha ma qlajtx Ħlief ċanfir u tagħjir. L-om- mijiet, u dan nafu tajjeb, mhux lili jkunu jridu jżewġu 'Iu- liedhom, imma lil dawk il-liri li waħda fuq l-oħra jibnu tron sabiħ u artab daqs ir-rix biex fuqu titqiegħed ix-xebba li jien inkun għamilt tiegħi, Jisfa' fix-xejn il-Ħars ikrah lejja tax-xbej- biet u ċ-ċanfir u t-tagħijir ta' l-ommijiet; ma nibqax iżjed iż- żagħżugħ li jħares fix-xejn u joħlom miexi; għajnejja ma jib- qgħux wereċ u riġlejja mgħawġin. Dawk illliri jsiru għan- misa bħal duwa tal-għaġeb li tfejjaq kull marda, dik ukoll H l-bniedem sata' jkun wiritha ma' twelidu. Meta nara d- dinja kif inhi ma tiġini lebda ħajra li jkolli l-flus. Fuq kollox, jien poeta, u ma jkunx ġieh għalija li naq- la' l-flus bla ma nkun ħidimt għalihom. Ħajjet il-poeta hi bil-wisq ogħla minn dik li tingħax qalb iċ-ċekċik tad-deheb u l-għadd tal-karti. Jiena nitgħaxxaq biċ-ċekċik tax-xita naż- żġieġ tat-twejqa li għandi f'kamarti, u nedha meta noqgħod intanbar b'supgħajja biex ingħodd il-vrus li nħossħom igelgiu minn qalbi. Għalija ma jgħoddx l-ilbies maħdum bir-reqqa u li wieħed jilbes biex igħaddi mdandan bih mit-toroq għal għajn ħaddieħor. Il-libsa li togħġobni hi dik li tilbes għalija ti-natura fir-rebbiegħa, u l-oħra li jiżżejjen biha s-sema meta x-xemx tkun tħammar fi nżulha. Liema flus jistgħu jixtru dan il-ġmiel kollu, ġmiel li min hu poeta jaf kif jiksbu7 U kien hemm min qalli: ''Ma. tistax tirbaħ: il-flus u tkun poeta fl-istess hin7' Ma nistax nifhem kif jista' jiġri li l-flus u l-poeżija jiżżewġu bejniethom, għaliex kull wiefied minnhom irid jaħkem waħdu fuq il-bniedem u jagħmlu qaddej tiegħu. Jien, ngħid għalija, nagħżel li naqdi lill-poeżija u nħalli barra lill-flus. Ftit ilu, iltqajt ma' ħabib u qalli: ''Il-mara telqitni… nista' nġibha lura jekk nirbaħ. somma flus ġmielha'' — di nafu mit- tfulija ll dal-ħabib: minn dejjem kien bil-għaqal, ġwejjed, miġbur mal-familja Naf li għamel minn kollox biex jaqbad jaħdem xi mkien fejn ikun jista 'jaqla' għajxien xieraq; imma għad li skola jaf tajjeb, u moħħu jilħaqlu għal bosta affarijiet, għandu xortih ħażina u qatt ma rnexxielu jaqbad art. Issa, martu — dik li dejjem ħabb b'qalbu kollha u li għaliha biss qiegħed igħix — dik martu ssaħħret wara l-flus ta' wieħed ħajjen u bidlitu. ''Tamti fil-logħob,' issokta jgħidli, ''Jekk ma nirbaħx il-tlus li naħtieġ, inneħħi ħajti b'idejja. Dik għall- flus żgur li terġa' lura għal miegħi.' Ħabib jinqatel jekk ma jirbaħx il-flus, jiem ma nħossnix li niet:' ngħix kif irrid jekk ikolli lilhom Għaliħ. il-flus ifissru hena, niket għalija. Imbagħad, il-flus li jridu lili, u li f'dawn il-jiem mhux Ħlief nisma' min ikellimni fuqhom, (saħansitra fil-ħolm smajt min igħidli: ''Nifraħilek, irbalit il- lottul'). għax ma jagħtuhomx lil ħabibi. Hu jambihom biex jifdi lil martu. Jien ngħix hieni mingħajrhom, u nkun nista' nitgħaxxaq nara lill-ħabib tiegħi għaddej ferħan bħal qabel 101 ma' martu, Hi minħabba l-flus. ta' żewġha tkun saret tħobbu iżjed milli qatt kien jobsor hu. B'hekk ngħix hieni u dawk iż-żewġt iqlub li jkunu tlaqqgħu mill-ġdid. Din hi l-ħajja: bosta drabi l-ilus iwasslu għall-hena, waqt li hemm henali ma tinkisibx bil-flus. Wieħed agħma li jkollu flus kemm irid, u jien li bilkemm għandi għaxja ta' lejla, afina xhieda biżżejjed biex nuru li l-flus u l-hena huma żewġ ħwejjeġ li bejniethom jista' ma jkunx hemm irbit. L-OMM Titbekka lejl u nhar, l-anqas għajnejha Ma tul il-lejl ma tbexxaq għal ftit ħin, Għajnejħa sfaw fil-ħofra, u ħaddejha Darba kienu qawwija, Ilum mgħaddmin. Tixtieq kull waqt, kull ħin, 'l uliedha ħdejha Bħal qatgħa ngħaġ ma' ġenbha miġburin, Sikwit tismagħha tlissen bejn xuftejha : UF'hiex kellhom jiġu wliedi l-maħbubint' Malli ma' kullimkien tidwi t-tisfira Li tħabbar l-għadu riesaq lejn dil-Giżira, — Kuddiem Ġesi tinxteħet titlob tiniena. Titbeżża' dejjem li tul din il-ġlieda L-għadu se' jeqred Ħesrem lil uliedha —għax dawk demm demmha, l-afijar frott ta' żmienha, ĠORĠ CHETCUTI 157 VIE/'41