L-Aħwa Ġużeppi u Salvu Gauci, l-Istandardi fil-Każin San Gabriel u l-Mudell ta' l-Art Imqaddsa kitba ta' Anton Camilleri Kull min jidħol fis-swali tal-Każin San Gabriel jara diversi standardi mogħtija minn diversi persuni ammiraturi ta' l-istess każin. Fost dawn hemm tnejn, l-istandard Amerikan u ieħor ta' l-Istat ta' Michigan li kienu mogħtija minn żewġ aħwa Balzanin Ġużeppi u Salvu Gauci. L-għotja saret nhar is-Sibt 29 ta' Ġunju, 1963 meta f'isimhom il-konslu Amerikan f'Malta s-Sur B. Winfred Ruffner ippreżentahom lill- każin. L-istandardi kienu milqugħa mill-President tal-każin ta' dak iż-żmien is-Sur Alfred Brincat, u mbierka mill-Kanonku C. Sciberras, Kappillan ta' Ħal Balzan.' Għall-okkażjoni saru diskorsi mis-Sur Gabriel Caruana Segretarju tal-każin, is-Sur Ġużeppi Gauci, wieħed mill-aħwa u mill-Konslu Amerikan. Ma' dawn kienu preżenti t-Teżorier tal-każin, is-Sur Valent Muscat u l-Assistent Segretarju s-Sur Injazju Magro. Sa minn qabel ma emigraw is-Sinjuri Gauci kienu midħla sewwa tal-festa tal-Lunzjata, hekk li Ġużeppi kien ħadem id-disinn ta' l-injam, li jżejjen il-faċċata Ritratt li juri parti mill-armar tad-disinn tal-faċċata tal-knisja li jintrama bid-dawl għall-okkażjoni tal-festa tal-Lunzjata, Dan id-disinn ta' l-injam inħadem mill-aħwa Gauci. Fir-ritratt jidhru Gabriel Pullicino (RIP) u Karmnu Chetcuti (RIP) jiddendlu bil- pont biex jintrama d-disinn. Dan ir-ritatt meħud fil-bidu tas-snin sittin. tal-knisja parrokkjali fi żmien il-festa, u li miegħu kienu jiddendlu għadd ta' lampi taż-żejt ikkuluriti. Illum dan id-disinn jinxtegħel bid-dawl elettriku. Ġużeppi kien sewwa wkoll il-libsa tal-Corpo Sant ta' San Valentino li kienet saret fl-1820, libsa tal- lama, bid-deheb u l-fidda, li biż-żmien ħtiġilha li tkun imsewwija. Ġużeppi u ħuh Salvu twieldu f'Ħal Balzan, Ġużeppi fl-1891, waqt li ħuh Salvu twieled għaxar snin wara fl-1901. Ġużeppi kien daħal jaħdem mar-Roval Navv fejn serva fil-Mediterran għal iżjed minn sentejn, waqt li ħuh Salvu daħal jaħdem ta' mastrudaxxa fit-Tarzna matul l-Ewwel Gwerra Dinjija. Fil-bidu tas-seklu għoxrin iż-żewġt aħwa għamlu bħal ħafna Maltin oħra u emigraw lejn il-Kanada u aktar tard lejn l-Amerika biex isibu xogħol u ħajja aħjar. F'dawn iż-żewġ postijiet huma baqgħu magħrufa bħala l- bennejja tal-mudelli, speċjalment għall-mudell tal- Palestina li kienu ħadmu, li kien fih 44 pied bi 18-il pied, jiżen seba' tunnellati, u biex jitpoġġa għall-wiri ried mill-inqas mat-3,500 pied kwadru ta' spazju. L-idea ta' dan il-mudell bdiet f'moħħ Ġużeppi meta mar fl-Art Imqaddsa fl-1908 mal-Konti Cassia, arkijoloġista magħruf. Hemm Ġużeppi qagħad għal ħames snin qabel ma mar Edmonton fil-Kanada fl- 1913. Fil-Kanada, waqt il-ħin ħieles tiegħu Ġużeppi beda jibni mudell ta' l-Art Imqaddsa, b'episodji mill-ħajja ta' Kristu, u bil-postijiet li huma marbuta mal-ħajja tiegħu, rappreżentati minn 1100 pastur. Meta ħuh Salvu tela' l-Kanada fl-1919, u ra dan il- mudell issuġġerixxa lil ħuh biex jagħmel il-pasturi jiċċaqalqu. Minn meta kien għadu tfal Salvu kien interessat f'dawn l-affarijiet, tant li flimkien ma' Ġużeppi kien jibni l-presepji. Dan kien il-bidu ta' biċċa xogħol kbira li l- Ġermaniż Von Braun' l-inventur tar-rockets V/ u V2 iddeskrivieha bħala a nice piece of engineering, waqt Każin tal-Banda San Gabriel Ħal Balzan AD 1920 jW 51 li l-Montreal Dailv Star qalet għaliha li it was all verv artistic and realistic' Ix-xogħol fuq dan il-mudell tlesta fl-1936 wara 11-il sena ta' xogħol, biex ħadmu 60 miljun biċċa separati. Minn 1100 pastur ta' nies u annimali, 730 pastur kienu jiċċaqalqu permess ta' sistema komplikata ta' mekkaniżmu, li kien fih mat- tnax-il mil ta' kordi tal-pjanu, magni ta' l-arloġġi u ħafna roti, flimkien ma' 44 mutur, li barra li kienu jiċċaqalqu l-pasturi kienu wkoll jipprovdu d-dawl fid-djar żgħar li kien hemm. X'uħud mill-pasturi kienu jiċċaqalqu f'ħames jew sitt pożizzjonjiet. Ħafna minn dawn kienu tant żgħar u delikati, li l- aħwa Gauci kellhom jaħdmuhom bil-għajnuna ta' mikroskopju, u bi skieken magħmulin mil-labar. Imbagħad biex setgħu jiżbgħuhom, kellhom jużaw xagħar tal-ġemel biex setgħu jilħqu dawk il-postijiet li b'pinzell ordinarju ma setgħux jintlaħqu. Il-pasturi kollha, kienu lebsin ilbies li jixbaħ lil dak li kien jintlibes fil-Palestina fi żmien Kristu. Dawk il-ħames snin li Ġużeppi għamel f'Ġerusalemm irnexxielu jistudja l-bidliet li saru fl-art tal-Palestina minn kif kienet fi żmien Kristu, u servewh biex hu u ħuh jagħmlu x-xogħol kemm jista' jkun perfett. Biex dan ix-xogħol ta' preċiżjoni seta' jitwettaq l-aħwa Gauci ġieli ħadmu għal 20 siegħa kuljum, u dan ippremjahom għax ħadd mid-disa' miljun persuna li żaru l-wirja, fosthom: ħafna skulari Bibliċi, ma ġibdilhom l-attenzjoni fuq xi żball. Il-preċiżjoni kienet l-aktar ħaġa li kienet tolqtok fil-mudell, hekk li sa l-iċken werqa ta' kull siġra ġiet maħduma biex tkun tixbaħ f'kollox lil weraq naturali, għalkemm biċċiet minnhom kienu daqs għajn ta' labra. L-ibħra, l-għadajjar u x-xmajjar bil- pontijiet fuqhom kienu mimlija b'ilma veru, u fuqu kien hemm dgħajjes żgħar ta' dak iż-żmien maħduma Ritratt; is-Sibt 29 ta' Ġunju 1963 il-preżentazzjoni taż-żewġ standardi lis-Soċjetà mill-Kunsill Amerikan f'isem l-aħwa Balzan Giuseppi u Salv Gauci, l-istandard Amerikan u l-ieħor ta' l-istat ta' Michigan. Fir-ritratt jidhru fost l-oħrajn il-Kappillan. Carmelo Sciberras, Valentino Muscat (Kaxxier), Nazju Magro, Ġużeppi Gauci, Gabriel Caruana (Segretarju) u Alfred Brincat President. 52 IB Festa tal-Lunzjata 2007 minn azzar u landa, bi ftit minnhom kien fihom pasturi jaqdfu. Wieħed seta' jinnotà wkoll ħmir li jċagalqu widnejhom, waqt li jdawru s-sienja; bl-ilma jidher tiela' minnhom u jinġema' fil-vaski. Fost il-mija u għoxrin dena biblika li kien hemm l-aktar xena li ħadet żmien biex inħadmet, kienet dik li turi l-miraklu tal-qawmien ta' Lazzru mill-imwiet. F'din ix-xena l-qabar jidher qed jinfetaħ bil-mod il- mod mid-deffien, u Lazzru jidher fil-qabar imkeffen u b'idejh marbuta. Mal-kliem ta' Ġesi; 'Lazzru qum u oħroġ' il-katavru jqum, jibqa' bilwieqfa għal xi minuta u wara jerġa' jaqa' fil-qabar, lest biex ix-xena terġa' tinħadem mill-ġdid. L-iżjed xena popolari mal-pubbliku kienet dik tal-belt żgħira ta' Betlehem, bil-kewkba tiddi fis- sema u l-maxtura li fiha twieled il-Messija. Fil-qrib kien hemm l-għelieqi bir-rgħajja qegħdin iħarsu l- merħliet tagħhom bil-lejl, u l-anġlu tal-Mulej jidher nieżel biex jagħtihom l-aħbar tat-twelid. Kien hemm ukoll ix-xena tal-beatitudnijiet fejn Ġesti minn fuq il-muntanja ppriedka lill-folla waqt l-irġiel, misa u tfal qed jisimgħuh, ix-xena tat-tieġ ta' Kana bil- miraklu tal-bdil ta' l-ilma fl-inbid, ix-xena ta' San Ġwann Battista qed jippriedka lill-poplu, kif ukoll il-kurċifissjoni u l-qawmien mill-imwiet u t-tlugħ ta' Ġest fis-sema. Biex wieħed seta' jifli l-mudell sewwa ried mill-inqas 45 minuta, u kull min rah ħass li qed jara biċċa xogħol li ħallietlu impressjoni li ma jinsieha qatt. Għall-bidu meta l-mudell kien f''Edmonton in-nies minn diversi provinċji mill-Kanada u mill-Amerika kienu jmorru jarawh hemm. Biż-żmien il-popolarità ta' dan il-mudell bdiet tikber tant li soċjetà minn New Vork riedet tixtrieh għal somma kbira ta' flus, iżda l-aħwa Gauci rrifjutaw li jbigħuh, avolja kienet tagħmilhom sinjuri għal għomorhom. Iżjed tard l-aħwa Gauci bdew iduru f'diversi postijiet biex jesebixxu l-mudell, fosthom fl-Amerika f'Erlanger Theatre, fl-1949, u fi Broadwav fil-bidu tas-sena 1953. Barra fl-Amerika huma ħaduh fl- Arġentina, El Salvador, Brażil, Cili u Gwatemala. Ġeneralment l-esebizzjoni kienet tkun sponsorjata minn gazzetti importanti tal-post, u xi qligħ li kien ikun hemm kien imur għall-karità. Biex il-mudell seta' jinġarr minn post għall-ieħor kienu meħtieġa żewġ vaguni ta' ferrovija u sitt persuni għal 40 siegħa, biex jippakkjaw is-17,567 biċċa prinċipali. Il-mudell kien inxurjat għal 100,000 dollaru. Kull fejn mar kien imfaħħar mill-ġurnali Amerikani kif ukoll barranin, u minn aktar minn disa' miljun ruħ minn kull stat Amerikan li raw dan ix-xogħol. Fostin- nies famużi li żaru din il-wirja kien hemm il-President Roosevelt, Thomas A. Edison, Henrv Ford, kif ukoll kardinali u mexxejja ta' diversi reliġjonijiet $ Filmati tal-wirja dehru fuq it-televiżjoni Amerikana, barra li erba' kumpaniji tal-fi/ms ġibdu filmati tagħha. Fis-snin sittin iż-żewġ aħwa rritornaw Malta għal kollox u magħhom xtaqu jġibu dan il-mudell, biex jibnu post għalih u jpoġġuh għall-wiri fuq bażi permanenti bħala attrazzjoni turistika. Fil-fehma tagħhom dan seta' jiġbed ħafna turisti kif kien għamel fil-Kanada, l-Amerika u f'pajjiżi oħra. Iżda biex il- mudell seta' jinġieb mill-Amerika għal Malta bil- vapur kien ifisser sena xogħol u s-somma ta' 3,000 dollaru. Jidher li l-mudell qatt ma nġieb, inġiebu biss xi xenarji li kienu jagħmlu parti minn din il-wirja. '- Il-Berqa, 02/07/1963. Dimech, Ħal Balzan, Ġrajjietu sa l-1999, Kunsill Lokali Balzan, 2004 p.1381. Kien wieħed mill-ewwel inventuri li ddisinja r-rockets li bagħtu n-nies fl-ispazju u aktar tard fuq il-qamar. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija hu flimkien ma' grupp ta' xjenzati Ġermaniżi ċedew f'idejn l- Amerikani u ntbagħtu l-Amerika biex jaħdmu fuq is-sistema ta' missili ggwidati kif ukoll missili ballistiċi. Ir-reporter tal-Montreal Dailv Star ra l-mudell ftit qabel Lulju 1925, meta kien għadu fil-bidu tiegħu, dan kif isemmi Fr. L. E. Attard fil-ktieb tiegħu The Great Exodus (1918- 1939). Il-Berqa, 05/01/1950. Il-President Franklin Delano Roosvelt (1882-1945) kien president ta' l-Amerika bejn 1933 u l-1945. Thomas A. Edison (1847-1931) kien inventur, waqt li Henrv Ford (1863- 1947) kien manifattur tal-karozzi permezz tal-fabbrika Ford Motor Companv. Ġebel tas-Sejjieħ ta' kull tip Każin tal-Banda San Gabriel Ħal Balzan AD 1920