Kont ktibt fuq il-folklor Bormliż tat-Taqbil u kif kien isir (ara l-Imnara Nru 29, 2005, paġna 70, u l-Imnara Nru. 30, 2006). Waqt li fl-imnara Nru. 29 kont semmejt it-taqbila ''d- Dar', din kont ħallejtha barra għax daqsxejn twila. Kelli nkun fl-Istati Uniti tal-Amerka biex niġbor dan il-folklor Malti li kien għoddu ntilef — f'Detroit, Michigan, fejn kelli x- xorti niltaqa' ma' Mikiel Agius, Bormliż, u ġbart minn għandu dawn. it-taqbiliet folkloristiċi mill-ħafna li kien jaf, u li kien tgħallem fi ħdan ommu. Kull meta kien ifettillu, u kull meta kien jiftakar f'xi taqbila kien jgħidhieli, u jien, bis-sabar kollu kont inniżżel dak kollu li jiftakar u jqabbel. Bormla, kienet fil-qiegħa tal-post li kien jissejjaħ 'il-Mandra', art mifqugħa bl-ilmijiet li kienu jinżlu mill-għoljiet li: jħaddnuha, u b'widien iħaddru bl-għelieqi li kienu jżejnu l-madwar tal-ibliet tal-Kottonera. Ħafna nies minn tal-kampanja u mill-irħula kienu jmorru lejn is-swieq armati hemm, u kien isir ħafna għana u taqbil illi fih kienu jitwieldu u jitrawmu u jsibu l-isfog tagħhom fost il-miġemgħa tan-nies, ġot- titotli, postijiet ta' manifattura, u postijiet ta' divertiment. Meta wieħed ikun żgħir fl-eta' jitgħallem ħafna, u jibqa' jiftakar ħafna. F'Bormla kien isir ħafna għana u taqbil, imma minħabba l-qerda tal-gwerra (1939-1945) u t-tferrix ta' nies mill-Kottonera, speċjalment bl-emigrazzjoni li bdiet bil-qawwa wara l-gwerra, nqered ħafna folklor. Din it-taqbila kien qalhieli fl-1971 Mikiel Agius, Bormliż, u kienet titqabbel bejn ommu u oħtha. Anke jekk ma kinux jaħdmu bħala barrama, n-nisa tad-dar kienu jħobbu jqabblu bejniethom: Ħabbata mhix qanpiena, Ħolqa mhix ġummiena, Għatba mhix il-bieb, U ''tal-familja' m'humiex 'il- ħbieb''. 2. in-Numru mhux il-faċċata, Tarġa mhix intrata, Qarib m'huwiex il-ġar, U kerrejja m'hijiex dar. Barumbara m'hix turretta, Muftieħ m'huwiex ċavetta, Setaħ m'hux parapett, Bankina m'hijiex strada, Xatba m'hijiex grada, Madum m'huwiex injam, U art tal-franka mhix irħam. Koxxa mhix zukklatura, Bastun m'huwiex burdura, Żebgħa mhix tibjid, U tiswija mhix tiġdid. Tieqa mhix persjana, Raġġ mhux indana, Taraġ m'huwiex garigor, U ftila mhix ċimblor. Boxxla mhix antiporta, Cinta mhix opramorta, Saqaf mhux suffett, U bejt mhux fuq nett. Gwardarobba mhix vetrina, Gradenza mhix kommodina, Friskatur mhux lavaman, Paraventu mhux purtiera, Pożambrella mhix spalliera, Bagalja m'hijiex senduq, U sular t'isfel m'huwiex ta' fuq. Sodda mhix kruċċetta, Mera mhix twaletta, Garżella mhix kexxun, U ċinglu mhux kurdun. Kurtinaġġ mhux ċelu, Filoxx mhux velu, Strippa m'hijiex sieq, U skossi m'humiex żaqżiq. 12. imħadda mhix kuxxina, Għażel mhux kotnina, Kutra mhix liżar, U tastiera mhix id-dahar. Siġġu mhux banketta, Tvalja mhix sarvetta, Paljazza mhix xugaman, U manku mhux poġġaman. Kamra tal-pranzu m'hijiex kċina, Linfa mhix rużun, U tużel mhux pavaljun. Arblu mhux bandiera, Bir m'huwiex spiera, Tarjola mhix rampil, Broxk m'huwiex skupilja, Sprali m'huwiex gradilja, Suf m'huwiex xagħar, U daħna m'hijiex fwar. Miżien m'huwiex stasija, Coqqa mhix kunfratija, Fantażma mhix Gawgaw, U ruħ m'hijiex babaw. San Girgor m'huwiex xalata, Purċissjoni mhix parata, Kamoxxa mhix bellus, U meżżewwġ mhux għarus. Pożaplatti mhix xtilliera, Forn mhux kuċiniera, Il-qadim m'huwiex ġdid, U l-kerrej m'huwiex is-sid. Veranda mhix gallarija, Kuritur m'huwiex mogħdija, Bitħa mhix ġardin, U loġġa mhix terrazzin. Fajjenza mhix għamara, Musbieħ m'huwiex imnara, Gandilabru mhux gandlier, U brazz m'huwiex lampier. Tubu m'huwiex lampa, Teptipa m'hijiex vampa, Niċċa mhix artal, U bozza mhix fanal. Gabarre' m'huwiex turtiera, Skutella mhix suppiera, Pranzu mhux bankett, U l-imfarrad m'huwiex sett. Konka mhix qasrija, Ħama mhux ħamrija, Ġebla mhix ċangun, U ġiebja mhix ġibjun. Qoffa mhix bixkilla, Mehries m'huwiex mejjilla, Bieqja m'hijiex bott, U kartelli mhux patalott. Ġiżirana mhix misluta, Kuntenta mhix paxxuta, Pavri m'humiex kmiem, U wara mhux quddiem. Dendula mhix xinxilla, Rakkmu mhux bizzilla, Imb'wiċċ mhux biswit, U ftuq mhux tiżrit. Rukkell m'hux bubina, Imsella mhix ċumbina, Trajbu mhux tanbur, U xall mhux maktur. Lazz mhux żigarella, Kobba mhix marella, Għoqda mhix irbit, U tal-ġabra mhux tat-tilqit. Perpura mhix ċarruta, Brimba mhix għanqbuta, Tiġriba m'hijiiex tixlil, U ħjata mhix tifsil. Ħarir mhux musulina, Ħġieġ m'huwiex kina, Anell mhux ċurkett, U kamrin mhux kabinett. Tron m'huwiex pultruna, Taġen m'huwiex sjuna, Bomblu mhux buqar, Xemgħa mhix kandiletta, Buttuna mhix aċċetta, Traqqigħ m'huwiex sarsir, U biċċa tal-art mhix tat-tfarfir. Buġija mhix lumina, Imgħarfa mhix kuċċarina, Pagna mhix tigan, U mezzanin mhux terran. Granspinal mhux antaċċola, Borma mhix kazzola, Damiġġana mhix flixkun. U ġardiniera mhix vażun. Għonnella mhix ċulqana, Ħannieqa mhix kullana, Post mistkerrah mhux żdingat, U ħares mhux fatat. Kawwara mhix kavetta, Tarbux m'huwiex ċinetta, Guva mhix gallinar, U lanżit m'huwiex ġummar. Qatgħa mhix twerwira, Ġlieda mhix tgħajjira, Sikkina m'hijiex mus, U min jgħannaq le ma jbus. Glekk mhux sidrija, Faxxa mhix mustaxija, Cinga mhix ċintorin, U l-irqiq m'huwiex smin. Wiżgħa mhix gremxula, Għadsa mhix felula, Għattuqa mhix serduq, U min jimxi mhux isuq. Luna mhix inċirata, Gverta m'hijiex għata, Hasira mhix tapit, U għoqda mhix irbit. (imma jsiru protesti dwar dan l- aħħar vers għax diġa' ntqal qabel, Allura xi barrama kienu jissuġġerixxu xi kelma oħra li taqbel — 'U ħafna m'huwiex ftit') Kinsa mhix tindifa, Ħasla mhix ċafċifa, Ragħwa mhix sapun, U banju mhux kaldarun. Tlaħliħa mhix tisfija, Tinja mhix mogħdija, Tixriba mhix tagħsir, U tperriċ mhux inxir. Ħawt ma hux lembija, Skiet mhux frattarija, indafa mhix tiżjin, U l-ordinarju m'huwiex fin. Bexxa mhix tisqija, Samta mhix togħlija, Ċar m'huwiex skur, U jagħli mhux ifur. Sellum m'huwiex staffa, Raff m'huwiex xkaffa, Kaxxaforti mhix kaxxarizz, U stanga mhix seratizz. Velestrun mhux rewwieħa, Intiena m'hijiex riħa, U fessej m'huwiex bassasl (Hawnhekk jinqalgħu ħafna protesti sabiex it-taqbil jinżamm nadif. Jippruvaw il-barrama jsibu kliem ta' taqbil, u l-qabbiela tgħid: 'U travu m'hux pastaż'. Nitfa mhix niskata, Kera mhix miżata, Mina mhix arkata, Ħnejja m'hijiex blata, Tinda mhix tamboċċ, U ventilatur m'huwiex loġġ. Gorboġ m'huwiex gabuba, Romblu mhux lembuba, Ganċ mhux granpun, Serrieq m'huwiex mannara, Garża mhix tajjara, U żennuna mhix lembut. Nemusa mhix dubbiena, Ġurdien m'huwiex wirdiena, Kelb mhux qattus, U żibeġ m'humiex redus. Baqqa mhix qurdiena, Nieqa mhix benniena, Saqqu mhux strapontin, U pranzu mhux festin. Xiwi mhux tisjir, U xaħam mhux butir. 55, Ħarqa mhix fisqija, Magħmudija mhix quċċija, Skufja mhix kappun, U ilma fietel mhux misħun. Dielja mhix kannizzata, Ċoff mhux ingravata, U trabuxu' m'huwiex timplor. Żwieġ mhux għerusija, Dota mhix bjankerija, Tfarfira mhix togħrik, U bħura mhix tberik. Qafas mhux gabjetta, Stanga mhix ganġetta, Għattuqa mhix serduq, IL-LEĠĠENDA TAL- Xi snin ilu kont smajt leġġenda f'Bormla li ftit tassew huma dawk lli donnhom semgħu biha. Se nirrakkuntaha kif kont smajtha minn għand patri xiħ Tereżjan fil-kunvent tagħhom ta' Santa Tereża f'Bormla u qrib il- kamra fejn kien ġara l-każ tal- imsejken 'impuxi', li kien strangulat, jew fgat, mill-idejn goffi tal-manigoldi, pulikarji. żbirri, u paladini (bodvguards) tal-Granmastru nnifsu ta' dak iż-żmien. Dawn kellhom arja wisq kbira waqt li kienu jkunu jakkumpanjaw lill-Granmastru. Kien x'kien dan l-impuxi ma nafx, u lanqas naf x'kien għamel biex mar jistkenn fl-immunita' tal- knisja u tal-kunvent ta' Santa Tereża. Mid-dehra, kien bniedem aħrax u mqareb; imma suppost li: kemm il-knisja u kemm il-kunvent kienu jgawdu 'l- immunita' ekkleżjastika'. Żmien ilu (daqs tliet mitt sena u fuqhom sewwa), il-ġnien tat- Tereżjani f'Bormla kien akbar, u fih kien hemm belveder li kien iħares fuq dik id-daħla ta' baħar ta' bejn il-Maċina fl-Isla, u l- Birgu, ngħidu aħna fejn illum hemm l-istatwa ta' Sant Elija. Minn dak il-belveder il-patrijiet kienu jistgħu jitgħaxxqu fis-skiet b'dik il-panorama majestuża. IL-LEĠĠENDA Mela darba waħda. l-Gran Mastru, imdawwar bil-paġġi, kavallieri, paladini, żbirri, eċċetra eċċetra kien għaddej mal-moll fi triqtu lejn il-Birgu, meta dan l- Impuxi (forsi laqmu tnissel mill- kelma 'nibex'2) telaq b'ġirja għall-belveder u minn hemm beda jagħti xebgħa tgħajjir ill- Granmastru, lill-kavallieri, u lil dawk kollha li kien hemm madwaru. Il-Granmastru u l- kavallieri ma felħux għal dik ix- xebgħa tgħajjir u nsulti, u xi kavallieri u paladini marru b'rabja u furja fuqhom, sfrundaw il-bieb tal-kunvent, daħlu għalih ikissru, Sabuh, lill- imsejken Impuxi, jistaħba fil- kamra tiegħu, u wara li sfrakassawh bid-daqqiet u x- xebgħa li tawh, safa minnhom strangulat (fgat) mill-idejn goffi tal-paladini. L-Impuxi ġie maqtul fil-post. Il-kamra għadha sallum magħrufa bħala l-kamra tal- Impuxi; l-ewwel kamra fuq il- lemin int u tiela' t-taraġ għall- kunvent. Naturalment, saru wara ħafna protesti, appelli u kontrappelli, u saħansitra l-każ wasal Ruma għand il-Papa; . imma daqshekk nafl U naf biss li kont inkun għaddej fil-qrib ta' dik il- kamra u kont inħoss bħal tkexkix niftakar f'dik il-ġrajja kiefra u vjolenti, Il-kunvent ta' Santa Tereża f'Bormia