Is-Sibt 1 ta' Lulju 2017 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA rotagonist ieħor Senglean li wara l-gwerra kien ta ' sehmu biex l-Isla tkun armata u ppreparata tajjeb għar- Regatta Nazzjonali kien Kar- menu Abela (it-Takkatur). Karmenu kien persuna kolta ħafna b'karriera mill- aqwa fi-Ċivil. Kien bniedem sportiv ħafna, l-aktar fil-foot- ball, fil-waterpolo, fil-bil- liards u s'intendi fir-Regatta Nazzjonali — b'mod speċjali s-sehem tiegħu fl-organiz- zazzjoni tad-distrett Senglean wara l-gwerra. Lil Karmenu kont nafu tajjeb — kont nam- mirah ħafna kemm. bħala skular kif ukoll bħala sportiv, u minkejja d-differenza tal- età ta' bejnietna, kont nieħu pjaċir. ħafna: nitkellem miegħu fuq diversi suġġetti soċjo/ kulturali li kien intiż ħafna fihom. Meta fis-snin 70 bdejt nirriċerka dwar id-drawwa tal-qdif fil-Portijiet Maltin kliemna dejjem kien jaqa' fuq ir-Regatta Nazzjonali, u għaddieli ħafna tagħrif siewi dwar it-tiġrijiet tad-dgħajjes bejn iż-żewġ gwerer dinjija. Darba staqsejtu x'kien ifisser għalih iż-żmien ta' stennija tal- aħħar provi u wara r-Regatta. 'Kien żmien sabiħ ħafna għal żewġ raġunijiet — l-eww- el waħda għax il-familji koll- ha li joqogħdu fuq ix-xaqliba tal-Ponta (madwar uu fil- viċinanza tal-knisja ta' San Filippu) huma kollha dilet- tanti tar-Regatta, u għalhekk fiż-żmien il-provi ħafna mill- irġiel konna niltaqgħu l- Gardjola … ġieli konna 30 jew 40 dilettant, u ħallina nargu- mentaw bejnietna liema kienet l-aħjar dgħajsa fil-ka- nal. Niftakar li ħafna minna konna nieħdu l-ħinijiet ta' kull dgħajsa li tieħu t-triq, iżda ħaġa ta' l-għaġeb ħadd ma kien jaqbel, min sekonda inqas u min żewġ sekondi aktar … issa tinsiex li żewġ sekondi fid-dgħajjes tal-mi- dalji kienu ħafna. 'Jien niftakar tajjeb is-snin 30 meta l-Isla kienet armata tajjeb f'ta' bl-Erbgħa u rebħet l-aħħar żewġ edizzjonijiet. Qabilhom kien hemm Bor- mla li minn dejjem kellhom dgħajjes armati tajjeb, u anke l-Birgu li għamlu żmien jirbħu dan il-palju. 'Kien żmien meta l-korsa ta' bl-Erbgħa kienet l-aktar korsa popolari, mhux għax qabel,ma kinitx, iżda qishom id-dilettanti ta' tfuliti aktar kienu jqisu l-korsa ta' bi L-ORIZZONT MINN FOMM IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (44) L-Ekwipagg Senglean rebbieh tal-palju fl-1938 Tnejn bħala l-aktar waħda akkanita, forsi minħabba l- fatt li Bormla kellhom koppja formidabbli u kulħadd kien jarma biex jirbħilhom. 'Lix-xjuħ — tagħna nis- magħhom jgħidu li l-korsa tal-Ferilli kienet l-iżjed korsa akkanita — forsi bir-raġun, għax kif jingħad, aħna u Mar- samxett konna qisna kelb u qattus fiha, u kien jinqala' ħafna ġlied fost il-partitarji taż-żewġ distretti. 'Jien niftakar lill-Isla u lil Marsamxett iġerru waħed- homi Fil-fehma ta' ħafna di- lettanti, l-introduzzjoni ta' żewġ tiġrjiet tal-ferilli kien żball kbir min-naħa tal-or- ganizzaturi -aħjar iddeċidew li jwaqqfu din it-tiġrija għal xi snin sakemm iż-żewġ dis- tretti kienu jaslu f'xi kompro- mess bejniethom. '' Bl-introduzzjoni ta' żewġ korsi, ir-Regatta Nażżjonali mhux biss tilfet l-isbaħ u l-ixjeħ tiġrija li kellha fl-istor- ja tagħha, iżda sfaxxaw Mar- samxett u fil-partitarji Sen- gleani nibtet ċerta apatija għal dawn it-tiġrjiet. Fil-fatt, kellhom jgħaddu s-snin sakemm l-Isla daqet l-ewwel suċċess tagħha fl-opri l-kbar — u dan proprju kien fid- dgħajjes ta' bl-Erbgħa.' Liema korsa l-aktar kienet għal qalbek Karm2 'Mistoqsija diffiċli ħafna għax kull min iħobb ir-Regat- ta jieħu pjaċir jara t-tiġrijiet kollha, iżda tal-Midalji minn dejjem: kienet: togħġobni ħafna. Kemm Bormla, kif ukoll il-Birgu u l-Isla kienu armati tajjeb fiha. Marsam- xett kienu tajbin iżda mhux daqs il-bliet tal-Kottonera. ' Aħna wara l-gwerra kon- na ħafna aħjar, u ddominajna din il-korsa għal seba' snin konsekuttivi bid-dgħajsa 'Porto Salvo' li kien bena l- Guli qabel il-gwerra … tlifna t-tmien rebħa minħabba inċident mal-Kalkara waqt l- andament tat-tiġrija — dak in- nhar kienu rebħuha l-Birgu. 'Imma l-istorja ta' qabel il- gwerra kienet differenti — aħna konna tajbin, iżda mhux daqs Bormla u l-Birgu. Fl- aħħar snin ta' qabel il-gwerra l-Isla armat ekwipaġġ tajjeb ħafna f'ta' bl-Erbgħa u konna rbaħna l-palju fl-1937/38, iżda sfortunatamet fl-1939 - ftit jiem qabel ir-Regatta faqqgħet il-gwerra u t-tiġrija ma saritx. Ma taħsibx li meta wieħed jgħid li l-Isla kienet tiddomina dawn it-tiġrijiet fis-snin 50 u 60 hi esaġerata, meta wieħed iqis li d-distretti ta' Bormla u Mar- samxett ma kinux jipparteċipaw fir-Regatta … x'taħseb7 'Min jgħid hekk ikun żbaljat ħafna veru lil Bormla ma kinitx tieħu se- hem, iżda Marsamxett fil- bidu tas-snin 50 ħadet sehem, imma mhux. fil-kategoriji kollha … kemm kien b'saħ- ħtu d-distrett tal-Isla biż- żejjed tifli sewwa l-lista twila tal-paljijiet li ntrebħu mill- qaddiefa Sengleani bejn l-1951 u l-1966 —- dawn il- paljijiet isaħħu dak li qed in- sostni jien. 'Biżżejjed ngħidlek, li mill-1955 —sal-1966 l-Isla rebħet seba' darbiet l-Aggre- gate Shield u l-Aggregate Cup — tazza tal-fidda li llum tinsab fl-Athletic Club. 'Taf xejn li d-dilettanti Sengleani kienu minn tal-ew- wel li talbu lill-Kollettur tad- Dwana biex jerġa' jintroduċi mill-ġdid ir-Regatta Naz- zjonali għaliex din it-tradiz- zjoni barra li kienet parti in- tegrali mal-festa tal-Vitorja, kienet ukoll l-isbaħ u l-aqwa avveniment sportiv fil-kalen- darju annwali tal-Jum Naz- zjonali tagħna tat-8. ta' Settembru 'Daqshekk hi kbira r-rabta storika tar-Regatta mal-festa tal-Bambina. Għalhekk is- Sengleani jagħmlu ħafna għaliha għax hi parti mill- festa tagħna, u minkejja ż-żmien ħażin li għaddejjin minnu bħalissa — nuqqas tal- paljijiet u suċċessi fiha, xorta waħda, sena wara l-oħra, aħna narmaw tajjeb għaliha forsi fl-aħħar jirnexxielna nerġgħu nirbħu x-Shield.' Ħafna dilettanti huma tal- idea li biex l-Isla tirbaħ ix-Shield wasal iż-żmien li tibda tir- reġistra. qaddiefa barranin bħal- ma jagħmlu distretti oħra int taqbel magħhom7 'Le ma naqbilx … għax aħna għandna ħafna tfal, li bi ftit esperjenza fil-qdif fil-ka- nal kapaċi jisfidaw lill-qad- diefa ta' distretti oħra … jien għandi fiduċja kbira fit-tfal tal-Ponta. Aħna dejjem ġer- rejna bi tfal mill-Isla, u meta spiċċaw il-barklori komplew uliedhom … nittama li meta jirtiraw uliedhom ikollna tfal oħra li jinżlu fid-dgħajjes tagħna u jirbħu x-Shield … bejn tifel mill-Isla li jkollu ħajra għal qdif iżda bla es- perjenza u qaddief barrani, jien nagħti ċans lil tagħna, ngħallmu, inħarrġu tajjeb u nagħtih ċans. 'Wenzu Zarb (il-Bożin) għallem ħafna tfal u llum kollha qaddiefa tajba u rebħu l-paljijiet. Forsi int tasal biex tgħidli li Wenzu kien uniku, iżda ibqa' ċert li l-Ponta għandna barklori li lesti li jħarrġu liż-żgħażagħ tagħna.' Personaġġ ieħor Marsi li ħadem u stinka kemm felaħ biex il-lokal tiegħu (Marsa) ikun armat tajjeb f'kull opra tar-Regatta u jaqsam l-unuri mal-clubs tal-Kottonera hu Victor Dingli — illum anzjan, magħruf fost sħabu bħala tal- Maktur. Lil Victor ilni nafu min- nofs is-snin 70 — ġentlom, imżejjen b'karattru dħuli u ċajtier. Minbarra li għal bosta snin kien qaddief regolari fil- Frejgatini u l-Kajjikki tal- Marsa, għal xi żmien qeda wkoll il-kariga ta' kaxxier tal- kumitat Marsi. Kien jgħidli, li r-Regatta jħobbha tant li jqisha bħala l- aqwa sport tiegħu, u li jibda jaħseb fiha mill-għada tar- Regatta. Il-ħasra hi, li minkej- ja li aħna ilna nafu lil xulxin is-snin u bqajt insegwih bħala qaddief Marsi, u fraħt ħafna kull darba li rnexxielu jirbaħ il-palju tal-Frejgatini, qatt ma rnexxieli nagħmillu intervis- ta - mhux lilu biss iżda lil ħafna oħrajn. Darba konna d- dwana u staqsejtu kemm kien ilu jaqdef mal-Marsa. Ħares lejja u lissen bi tbissi- ma ċkejkna : Ma tafx li jien ilni naqdef mal-Marsa mill-1966 u kelli x-xorti li nirbaħ wieħed mill- paljijiet fil-Frejgatini u l-Kaj- jikki. Kif taf, jien inħobb ħafna dawn. it-tiġrijiet u ħdimt ħafna biex il-Marsa tikseb suċċess fihom. Minn wara l-gwerra, il-Marsa dej- jem ħadet sehem fir-Regatta u rebħet bosta paljijiet kif ukoll ix-Shield fl-1967, iżda l- aqwa tagħna kien f'nofs is- snin 70, meta aħna ddominaj- na kull tiġrija tar-Regatta u rbaħna x-Shield tliet darbiet infila bl-aqwa ekwipaġġi li qatt dehru fil-kanal. 'Nittama li l-qaddiefa tagħna jerġgħu jingħaqdu u biex nirbħu mill-ġdid ix- Shield għal ħames darba.