il-cewernatur ġenna hi Atterċ Charles Bonham-Carter twieled fil-25 ta' Frar 1876 f'Kensington, Londra. Fl-1896 huwa daħal fl-armata Ingliża fejn sal-1936 huwa serva bħala direttur ġenerali tal-armata. F'Marzu 1936, wara l-mewt tal-Gvernatur Sir David Campbell, Bonham Carter ġie maħtur Gvernatur u 'Commander in Chief' tal-Gżejjer Maltin. Bħala programm sabiex jintegra mas-sudditi tiegħu huwa beda sensiela ta' żjarat fl-irħula Maltin u Għawdxin. B'kollox żar sittin parroċċa, ħaġa li l-ebda Gvernatur jew Kummissarju Ċivili qatt ma għamel. Fid-djajru tiegħu Bonham-Carter stqarr li b'dawn iż-żjarat hu sar jaf iżjed lil Malta u lill-Maltin, dak kollu li jħobbu u jobogħdu u fuq kollox tgħallem u ħa sehem fl-użanzi u d-drawwiet tagħhom. B'hekk ukoll hu seta' jiġbed lill-Maltin lejh u lejn il-Kuruna Ingliża. Dan kien programm imperjali sabiex jirribatti l-propaganda pro-Taljana f'Malta li f'dak iż-żmien kienet fl-aqwa tagħha minħabba l-propaganda faxxista ta' Mussolini. Iż-żjara tal-Gvernatur ġewwa Ħ' Attard seħħet fis-16 ta' Awwissu 1936. Għal dan l-avveniment f'Ġunju tal-istess sena s-Segretarju personali tal-Gvernatur kien ġie l-Każin u staqsa lis-Soċjetà jekk kinitx lesta tilqa' lill-Gvernatur fis-sede tagħha. Il- Kumitat qabel unanimament li jilqgħu lill-Gvernatur u għaldaqstant is-Segretarju tal- Każin, Carmelo Agius, bagħat ittra ta' konferma lis-segretarju tal-Gvernatur. Każin Stella Levantina Ħ'Attard Il-president flimkien mal-Kumitat għan-nom tas-Soċjetà veri sudditi leali lejn il-Maestà tiegħu r-Re, jilqgħu bil-ferħ iż-żjara li l-Eċċellenza Tiegħu l-Gvernatur beħsiebu jagħmel lill-imsemmija Soċjetà. Jekk jogħġob is-Sinjorija tiegħek tibgħat tgħarrafni meta tkun beħsiebek tagħmel it-tieni żjara tiegħek sabiex inkunu nistgħu nilqgħuk personalment sabiex nagħmlu t-tieni arranġament rigward iż-żjara tal-Eċċellenza Tiegħu. Nibgħat inselli għalik ħafna. U għoddni dejjem tiegħek. Soċjetà Mużikali La Stella Levantina A.D.1894 — Banda Santa Marija 125 Sena Soċjetà Ritratt iffirmat mill-Gvernatur Charles Bonham Carter dakinhar taż-żjara tiegħu fil-Każin fis-16 t'Awwissu 1936 Soċjetà Mużikali La Stella Levantina A.D.1894 — Banda Santa Marija 125 Sena Soċjetà Fis-seduta tal-kumitat fid-9 ta' Awwissu tal-istess sena s-Segretarju għarraf lill- Kumitat li hu flimkien mal-Viċi President tas-Soċjetà, is-Sur Ġużeppi Galea, dakinhar stess filgħodu kellhom laqgħa mas-Segretarju tal-Gvernatur sabiex jiftehmu kif se jħejju ż-żjara. Hawn ġie diskuss li l-Banda tad-Duke of Wellington Regiment kellha ddoqq għall-okkażjoni u l-Kumitat irċieva LM2 biex jagħmel tajjeb għal dawn l-ispejjeż. Ġie deċiż ukoll li jingħata bukkett fjuri lill-mara tal-Gvernatur kif ukoll lill-banda. Fl-istess seduta tal-Kumitat ġew diskussa liema persuni għandhom jiġu mistiedna fil-Każin għat-trattament mal-Gvernatur. Il-Kumitat iddeċieda li jistieden lil dawn; Miss Mabel Strickland, Miss Josie Vella L.L.D., il-Baruni u l-Barunessa De Piro, is-Sur Lorenzo Gatt C.M.G,, il-Kappillan u l-kleru tal-Parroċċa $ Nhar il-Ħadd 16 ta' Awwissu 1936 filgħaxija Sir Charles u Ladv Bonham-Carter żaru r-raħal ta' Ħ' Attard. Il-Gvernatur għamel l-ewwel vista tiegħu fil-Knisja Parrokkjali fejn ġie milqugħ mill-Kappillan, Dun Mikiel Balzan, li ntroduċih mal-membri tal-Kleru. Wara l-Kappillan ħa lill-mistednin fid-dar tiegħu fejn għamel id-diskors tal-okkażjoni. F'dan id-diskors Balzan laqa' lill-Gvernatur 'f'dan ir-raħal ġnien'$ u fakkar lill-Eċċellenza tiegħu li kienu ġa ltaqgħu waqt it-tberik tal-palazz ta' Sant Anton ftit jiem wara l-Għid u tenna li jinsab onorat li Bonham Carter għażel li jgħix ġewwa raħalna. Is-Sinjorina Balzan, in-neputija tal-Kappillan ippreżentat bukkett lil Ladv Bonham Carter. Mir-ritratt ta' min wieħed jinnota li l-armar tal-festa baqa' armat għall-okkażjoni kif ukoll l-ammont numeruż ta' nies li attendew. Wara l-Gvernatur erħilha biex iżur il-Każin La Stella Levantina, fejn ġie milqugħ mill-President Onorarju l-avukat John Bugeja, mill-President, is-Sur Robert Bencini, mill-Viċi President, is-Sur Ġużċ Galea, mis-Segretarju, is-Sur Karmenu Agius u membri oħra. Fil-bitħa tal-każin Bugeja għamel din it-taħdita: 'Eċċellenza, : Bħala President Onorarju ta' dan il-każin huwa privileġġ tiegħi li nagħti l-merħba lill-Eċċellenza Tiegħek u lil Ladv Bonham-Carter. Il-Kumitat u l-Imseħbin tal-Każin, u nfatti n-nies kollha ta' dan ir-raħal, jgħodduha bħala ħaġa ta' ġieħ għalihom dik li huma għandhom lir-Rappreżentant tar-Re joqgħod fir-raħal tagħhom, u mill-banda l-oħra jiena żgur illi l-Eċċellenza Tiegħek taqbel miegħi meta ngħid illi huwa pjaċir ta' min ikollu n-nies ta' Ħ' Attard bħala nies tal-istess Parroċċa tiegħu. Dan ir-raħal, barra s-soltu għadd ta' impjegati tat-Tarzna u ħaddiema mal-Gvern Ċivili, għandu għadd kbir ta' bdiewa. Hawnhekk id-delitti ma jafux bihom, u l-lealtà tan-nies ta' Ħ' Attard ma hawnx min jisbogha. Fl-imgħoddi l-ftit aħbarijiet li n-nies tal-irħula kienu jiksbu dwar l-Ingilterra u l-Imperu huma kienu jiksbuhom x'aktarx, jekk mhux biss, mingħand ftit nassiesa li x-xogħol infami tagħhom kien dak li jabbużaw mit-tjubija u s-sinċerità bla tarf tan-nies tal-irħula billi jkasbru l-Ingilterra u dak kollu li huwa Ingliż. Iżda bil-ħruġ ta' gazzetti ta' kuljum li huma mifhuma min-nies tal-irħula, u bit-tkattir tat-tixrid tat-tagħlim, il-Maltin ħadu d-drawwa tal-qari u b'hekk qegħdin ikunu jafu dak kollu li jiġri mhux biss madwarhom fi gżirithom, iżda wkoll fl-Ingilterra, fl-Imperu u mad-dinja kollha; u r-riżultat ta' dan Soċjetà Mużikali La Stella Levantina A.D.1894 — Banda Santa Marija l 125 Sena Soċjetà Il-Gvernatur Charles Bonham Carter ħiereġ mill-Knisja Parrokkjali waqt il-Vista tiegħu fis-16 tAwwissu 1936 Soċjetà Mużikali La Stella Levantina A.D.1894 — Banda Santa Marija Ma 125 Sena Soċjetà huwa illi huma llum qegħdin jagħrfu kemm huma kbar il-vantaġġi ta' min ikun pajżan Ingliż. Il-Maltin issa qegħdin jagħrfu kemm huwa tabilħaqq kbir l-Imperu Ingliż — kbir mhux biss minħabba l-għana u d-daqs tiegħu, iżda wkoll minħabba l-ideal tiegħu tal-libertà, hu l-aqwa li l-moħħ tal-bniedem għadu qatt ħoloq. Ukoll bla ma wieħed jeħtieġlu jħares lura lejn l-istorja u lejn il-kisbiet glorjużi tal-Ingilterra fl-imgħoddi, daqqa t'għajn madwarna llum tagħti xhieda biżejjed tal-kobor tal-Ingilterra. Hemm il-kwiet u l-paċi fl-imperu; hemm ir-risq u hemm is-sigurtà; il-pajżani Ingliżi jinsabu ħelsin li jfissru bil-libertà kollha l-fehmiet u l-ħsibijiet tagħhom u dak li jħossu. Fl-imperu l-ħajja tal-bniedem tinsab fiż-żgur, il-propjetà hi mħarsa u l-jeddijiet meqjumin. U dana kollu filwaqt li f'pajjiżi oħra, kbar u żgħar, is-sitwazzjoni ' finanzjarja tinsab dejjem għaddejja għall-agħar, l-għadd ta' nies bla xogħol hu tal-biża', it-taxxi qegħdin jiżdiedu bid-doppju u bit-triplu. Il-propjetà tal-pajżana qiegħda tintmess, qegħdin jinsterqu tfal u jintalbu flejjes kbar biex jintraddu lura lil ommijiethom u lil missirijiethom; l-għedewwa politiċi jiġu mmarkati u arrestati; il-Kattoliċi qegħdin jiġu ppersegwitati, Knejjes pprojbiti jew sfrattati. U aħna, f'din iċ-ċkejkna Gżira tagħna, għad li industriji ma jeżistux u l-familji huma kbar, b'dana kollu naraw in-nies imorru bl-eluf fil-festi li għalihom jikkontribwixxu b'idejhom miftuħa, naraw it-Teatri u s-swali tat- Talkies mimlijin, il-Kafejiet iffulati, xtut il-baħar miżgħudin bl-irġiel, nisa u tfal minn kull naħa tal-Gżira, jgħumu u jgħannu, jixxalaw u jiddevertu, — poplu ħieles, kuntent u hieni. Minn fejn hu possibbli dan l-infiq ta' flus7 Imnejn hi ġejja din il-ħelsa tal-poplu, din il-kuntentizza, din il-hena7 Mill-bandiera — il-bandiera li missirijietna, minn rajhom, b'dehen ta' min ifaħħru, għażlu għall-ħarsien tagħna. Il-bandiera li aħna kburin li nuru fl-ibliet tagħna, fl-irħula, fi djarna, fil-każini, fit-twieqi u l-bjut. Hija l-bandiera li tant hi qrib qalbna u għażiża, il-bandiera li qatt ma naqsitna u li aħna qatt ma nongsu lilha. Eċċellenza, aħna ngħożżu dawn iż-żjajjar li inti qiegħed tagħmel fl-ibliet u fl-irħula ta' Malta, għaliex aħna nafu illi inti f'dawn iż-żjajjar, barra li qed tfittex li tkun taf lill-poplu li fuqu ġejt imsejjaħ biex tigverna, qiegħed tfittex ukoll biex tkun taf x'inhuma l-problemi u x-xewqatg tal-Maltin. U għalhekk aħna nittamaw illi l-ħames snin ta' Gvernaturat tiegħek, li beda tant tajjeb, jiftaħ żmien ġdid ta' progress soċjali u industrijali għal Gżiritna, u illi tingħata għamla ta' Gvern li tkun tista' tiġi milqugħa aktar mill-poplu, u b'hekk il-hena tal-Maltin taħt il-bandiera ssir sħiħa għalkollox 7 Fi tmiem it-taħdita tal-avukat Bugeja, il-Gvernatur ħabbar li ma ddumx ma tiġi mxandra kostituzzjoni ġdida u stqar rli ma għandux dubju dwar il-lealtà tal-Maltin lejn l-Imperu Ingliż. Huwa kompla billi rringrazzja lil Dr Bugeja tat-taħdita u żżik ħajr lill- Kumitat tal-laqgħa sabiħa li għamlulu. Malli Sir Bonham-Carter spiċċa t-taħdita tiegħu Ladv Bonham-Carter ġiet mogħtija bukkett fjuri mgħaqqad b'sengħa mis-Sur Tankredi Soċjetà Mużikali La Stella Levantina A.D,1894 — Banda Santa Marija 125 Sena Soċjetà Agius u marbut b'żigarella ħamra, bajda u blu. Fl-aħħar taż-żjara huwa żar il-każin ta' Santa Marija fejn ġie milqugħ mill-president is-Sur Dwardu Attard u l-imseħbin tiegħu. Qabel telaq lejn ir-residenza tiegħu f'Sant' Anton il-Gvernatur irringrazzja lill-poplu ta' Ħ' Attard għall-merħba li ġie mogħti u żied jgħid li din ma kellhiex tkun laqgħa formali billi huma kienu jagħmlu sehem mill-istess Parroċċa. Bonham-Carter wera sogħba li ma żarx il-qalba tar-raħal qabel u żied jgħid li l-ħwejjeġ li jkunu taħt għajnejh aktarx li dejjem jitħallew għall-aħħar. Huwa żied li ta' kuljum jgħaddi mir-raħal biex jerħilha lejn Sant'Anton u sar jagħraf ħafna nies. Sir Bonham-Carter żied jgħid li l-Palazz ta' Sant' Anton x'aktarx jinsab fl-isbaħ post f'Malta. Fid-djarju personali tiegħu Bohan-Carter l-għada taż-żjara (fis-17 ta' Awissu 1936) kiteb li filgħaxija tal-jum ta' qabel huwa żar il-Parroċċa tiegħu ta' Ħ' Attard, fejn stqarr li ż-żewġ każini tawh merħba xierqa. Huwa żied jgħid li fil-Każin La Stella Levantina Dr Bugeja għamel taħdita interessanti ħafna perd kemxejn twila. Il-Gvernatur irrimarka li John Bugeja huwa l-editur tal-Berqa u għaldaqstant persuna importanti ħafna, li jrid jżomm man-naħa tiegħu. Semma wkoll li fil-Każin kien hemm Miss Mabel Strickland $ Hawnhekk wieħed jista' jinnota r-relazzjoni mill-aqwa bejn il-Każin u l-Kolonja Ingliża, fejn tul is-snin fil-maġġoranza tagħhom il-membri tal-Kumitat kienu pro-Ingliżi Taħt it-tmexxija ta' Bonham-Carter Malta kienet għaddejja minn żmien ta' kriżi politika. Dan minħabba l-avvenimenti internazzjonali li seħħew fid-diċenju tat-tletinijiet fejn is-sigurtà ta' Malta bħala kolonja Brittanika fil-Mediterran kienet qed tiġi mhedda mill-viżjoni ta' espansjoni Taljana. Lokalment il-kostituzzjoni kienet mhedda riżultat taż-żewġ kampijiet politiċi li firdu l-pajjiż bejn dawk favur Strickland u l-Imperu Ingliż ti dawk pro-Taljani favur Nerik Mizzi. Għaldaqstant il-missjoni ta' Bonham-Carter kienet li jgħaqqad il-pajjiż billi jkompli jintegra u jiġġustifika l-imperjaliżmu Ingliż f'Malta u fl-istess waqt bħala riżultat ikun qed inaqqas l-influwenza Taljana. Infatti wieħed jista' jikkonkludi li dawn iż-żjarat ġew organizzati bħala propaganda imperjali fejn il- Gvernatur żar il-parroċċi u l-każini kollha madwar Malta sabiex jassigura l-lealtà tal- poplu. Bonham-Carter fehem l-importanza tal-Knisja Kattolika f'Malta u għamel minn kollox sabiex iżommha fuq in-naħa tiegħu. Riżultat ta' dan fiż-żjarat kollha tiegħu huwa kien jagħti importanza kbira lill-Kappillani tal-parroċċi għax kien jifhem sewwa li huma kienu l-mexxejja tal-parruċċani. Huwa baqa' fil-kmand tal-Gżejjer sal-1940 meta minħabba raġunijiet ta' saħħa kellu jirtira u mar lura fl-Ingilterra. Sir Charles Bonham- Carter miet fil-21 ta' Ottubru 1955 f'Petersfield, f'Hampshire, fl-Ingilterra ./0 2 Il-Berka, 18-08-1936 3 Carmel Mallia, Ġrajjiet il-Każin La Stella Levantina (Marsa, Print Right, 1994), 31. 6 Il-Berka 18-08-1936 7 Ibid. $ Manduca, 102. Soċjetà Mużikali La Stella Levantina A.D.1894 — Banda Santa Marija 125 Sena Soċjetà