NIĊEĊ U STATWI Is-Salib 'ta' Dejma'. Wara dak li għedna fuq is-Salib imsejjaħi ta' Dejma tl-aħl- ħar Għadd ta' dan il-Qari, smajna xi ħwejjeġ oħra fuqu li ser nissuktaw inġibuhom hawn. Is-Salib li hemm il-lum f'nofs dawk l-erba' toroq li sem- mejna m'hux l-istess wieħed li kien ġie mqiegħed l-ewwel darba. Is-Salib il-qadim inqala' minn fejn kien, u tqiegħed fiċ-Ċimiterju ta' l-Imgħallqin f'Ħal-Tarxien f'dak iċ-Ċimiterju li jinsab f'idejn WenzuMizzi dak li, dan l-aħħar, kien surmast fl-Iskejjel tal-Gvern ta' Ħal-Tarxien. — Is-Salib il-qadim, li fuqu hemm Ġesu Msallab, qiegħed fuq pedistal magħmul minn erba' naħiet. F'kull naħa hemm waħda mill-Misterji tal-Passjoni imnaqqxa fil-ġebel. F'ta' quddiem hemm Kristu qiegħed jitlob fl-Ort; f'ta' ma' ġenbha Kristu marbut fil-Kolonna; f'ta' wara l-Inkurunazzjoni bix-xewk; u, f'ta' ma' ġenbha, Kristu mgħobbi bis-Salib: jiġifieri, b'kollox, hemm Ħames Misterji mill-Passjoni ta' Sidna Gesu Kristu. L-Indulġenza, li ta l-Isqof Alferan għal min igħid Pater Noster quddiem l-imsemmi Salib, ma ġietx mogħitija fl-1752, bħal ma hemm minn fejn ħadna dak li għedna, iżda ġiet mogħtija fl-1756: għax hekk jidher mis-sena li hemm imnaq- qxa fil-Pedistall. Kif qalulna, is-Salib il-qadim ġie mneħħi minn fejn kien u tqiegħed fiċ-Ċimiterju ta' l-Imgħallqin, imħabba x'insulti li kienu sarulu minn xi Ingliżi li spiss kienu jgħaddu minn hemm. Iżda, wara xi żmien, din il-biċċa ma għoġbotx lil wieħed jismu Ġużi Mangion, li ta' Dejma jibqa' bla Salib, għalhekk ħa ħsieb jiġbor xi flus minn għand in-nies u għamel Salib ieħor ġdid, dak li hemm il-lum. Is-Salib il-ġdid li ġie mqiegħed f'ta Dejma, l-Isqof Pietru Pace għoġbu jagħinih, fit-22 ta' Marzu 1905, bħ'100 jum indul- ġenza, li jirbaħiha kull min igħid Kredu quddiemu. FI L-Istatwa ta' Marija Assunta fil-Misraħ ta' quddiem il-Knisja Parrokkjali ta' Ħal-Għaxaq. Għall-ħabta ta' l-1774, il-Kappillan ta' Ħal-Għaxaq kien Dun Arkanġ Farrugia, miż-Żurrieq. Dan il-Kappillan, billi kellu qima kbira ħafna lejn il-Madonna Assunta, fl-1774 ġabar xi flus minn għand iż-Żrieraq, u bihom għamel l-istatwa ta' Marija tiela' s-Sema, il-Protettriċi tar-Raħal. Dina l-Istatwa, barra milli hi mżejna b'kitba meħudha mis-Sagra Skrittura, l-Iskof Pelleran Giappone għoġbu jagħ- niha wkoll, fil-15 ta' Awissu 1774, b'40 jum indulġenza għal kull min igħid Ave Marija quddiemha. Jieħu ħsiebha il-prokuratur tal-Knisja Parrokxjali. L-Istatwa ta' San Pawl Appostlu li qiegħda fit-triq li minn Raħal Gdid tàti għal l-Imdina. F'din it-triq, fuq bir, hemm Statwa tal-ġebel ta' l-Ap- postlu Missierna San Pawl. Dina l-Istatwa ġiet imqiegħda in-naħa ta' Srina għall-ħabta ta' l-1698. Meta l- l-Kapitlu tal-Kattidral ta' l-Imdina kien jitlaq għal Raħal Ġdid biex jieħu sehem fil-Proċessjoni ta' San Girgor, malli jasal fejn l-imsemmija Statwa, kien jieqaf u quddiemha ikanta l-antifona Sancte Paule, etc. Din il-biċċa ssir b'tifkira tal-ġid li kienu qalgħu dawk il- ħaddiema li kienu jaqtgħu l-ġebel in-naħa ta' Srina għall- bini tal-Kattidral ta' l-Imdina. Dawn il-ħaddiema ma' l-ew- wel daqqa li taw tal-baqqun, ħarġet għajn ta' l-ilma u li biha kienu jaqtgħu l-għatx il-ħaddiema. Minngħajr dan l-ilma, il-ħaddiema aktarx li kienu jbatu ħafna, billi fejnhom ma kien hemm xejn ilma, ħlief bir wieħed biss; iżda ċan il-bir sidu kien battlu minn l-ilma, biex il-ħaddiema ma jistgħux jixorbu minnu l In-Niċċa tal-Madonna tal-Konsolazzjoni fil-Gudja. Il-Qassis Dun Anġ Dalli, mill-Gudja, imħeġġeġ mill- qima kbira li kellu lejn il-Madonna tal-Konsolazzjoni, fl-1839 għamlilha Niċċa, minn butu, f'minkeb ta' bini lijàti għal Strada Rjali tal-Gudja, u x-xogħol ta' l-Istatwa tah lil l-Iskul- tur Xandru Farrugia miż-Żejtun. Malli l-Istatwa tal-Madonna. kienet lesta ġiet imqiegħda fin-Niċċa, u fil-31 ta' Awissu ġiet imbierka. Fil-għaxija sari- tilha ħafna mixegħla flimkien ma' ġigdifogu u sparar ta' murtali. Il-għada, li ħabat il-Ħadd, l-Omm tal-Konsolazzjoni issuktat ġiet miqjuma b'quddiesa, bil-għasar u fl-aħħar bi proċessjoni kbira. - Fuq in-Niċċa tinsab din il-kitba meħuda is-Sagra Skrittura: Sponsabo te mihi.—F'edes cinetorium renuum ejus. U taħt in-Niċċa, hemm kitba li tgħarraf li kull min igħid Salve Regina, jaqla' 40 jum indulġenza. (iużċ Gatt.