Fejn Hemm il-Beraħ W aqt li l-arloġġ tat-taraġ igerbeb is-sekondi minn indana għal oħra; waqt li fuq in-nar il-borma ttektek minestra eterna; waqt li xiħ idur ġos- siġġu tar-roti minn kamra għal oħra u jonqox zokklu brix mad-dar kollha … l-għasafar ibbalzmati jittawlu minn wara l-ħġieġ tal-vetrina u jgħixu ri- inkarnazzjoni ta' ħolm. Ta' kuljum ix-xiħ iwaqqaf is-siġġu tar-roti biswithom u waqt li jgerrem ċikkulata whole nut, joqgħod idawwar u jtenni jdawwar il-pellikola mqarqċa ta' filmat qadim: dura ġo nofs ix-xagħri, raġġi ta' xemx lubiena, kewkba waħdiena titnikker fuq ix-xefaq, bebbux ġol-katakombi tas-sejjieħ, berwieq imsoqqi b'lejl eau de cologne … u x-xiħ-żagħżugħ ippetrifikat mad-dura jżebbeġ u jgħarrex u jwaqqaf widnejh. Jisma' t-tpespis u z-zekzik u t-tfesdiq ġej mill-ħarrub u ż-żnuber u l-qasab tal-wied. Fuq ħaddejh iħoss iċ-ċaqliq ta' żiffa ħafifa tfewweġ. U minnufih jilmaħha riesqa lejh b'dirgħajha miftuħin. Ġejja tintelaq fi ħdanu għax ġa fehmet li ħadd ma jħobbha daqsu. Ħadd ħliefu ma seta' jagħtiha r-rigal uniku li ħolmilha. F'salt id-dura titriegħed. Il-bebbux jogħdos ġod-dagħbien tal-katakombi u jistaħba taħt l-agape. Ix-xemx tiġbed ħajbura fuq ħaddejha u l-kewkba waħdanija tisfuma ġod-daħna tad-dura. F'salt wieħed ix-xiħ-żagħżugħ jieħu l-ħajja. Joħroġ mid-dura u jerħilha jgħarrex qalb l-irqajja' ta' blat u ħuxlief. Raha nieżla lejh tinqaleb ħelu ħelu bħal manna fid-deżert. Jaf fejn għandu jfittixha. Jilmaħ il-berwieq imċappas b' eau de cologne ġdid … u jsibhal Jerfagħha bil-ħlewwa, imellsilha r-rix leqqien u jsaħħan is-sirda ta' subgħajh IL-MALTI mat-tbaqbiq ta' demmha. U qabel ma jżerżagha fil-barżakka jbusha ħafif fuq il-pinen u jwegħidha l-ħajja ta' dejjem. Imbagħad fil-kamra ta' fuq il-bejt jibda r-ritwal: mill-oqbra u l-armarjijiet joħorġu l-qaddejja ta' Osiris bil-ġarar ta' l-ingwent u s-sodju tal-karbonju. Jibda t-tiċrit tal-ħawsla, il-ġbid ta' l-imsaren u l-qalb u l-għadam, il-qafas tal-ġibs u l-għajnejn tal-ħġieġ u minnufih tasal il-perċa vverniċjata u l-blata tas-sufri u l-kuċċarda ssib ruħha ġol-vetrina tas-salott tisma' l-arloġġ tat- taraġ jilgħab bis-sekondi u l-borma tonħor fuq in-nar. Hemm tiltaqa' mal- barbaġann u l-kwakka, l-ispanjulett u l-bies, il-garnija u l-venewwa. Kollha siekta jħarsu lejn xagħri ċċangjat bil-madum, fejn il-berwieq kiber f'għamla ta' pultruni tal-bellus u l-ħarruba mmutilat f'sottospekkju. Li kieku tħallew jitherrew taħt is-sies, bil-mod il-mod ruħhom kienet tinżel togħdos ġol- ħamrija, tidħol ġo l-għeruq u tinbidel f'fidloqqom, sagħtar u silla u mżiewet tal-ħarrub. U fl-eqqel t' Awwissu ssir għasel u ġulepp. Imma x-xiħ żagħżugħ kien wegħidhom ħajja ġdida u ruħhom ma sabitx mistrieħ. It-tektik insistenti ta' l-arloġġ tat-taraġ, nessiehom ir-riħa tal-beraħ u t- tħaxwixa tax-xagħri u rnexxielu jwemminhom li l-vetrina kienet darhom sa mill-bidu tal-bidu u s-salott kien arthom. U huma jżebbġu għajnejhom lejh u jemmnu kull ma jgħidilhom. U meta ta' kull għodwa x-xiħ iqatta' s- sigħat jiċċassa lejhom u jqarmeċ il-whole nut, huma jitbissmulu u jbierku xortihom. Imma bil-lejl, meta x-xemx tinħeba wara l-kontraporti u l-borma tiskot, kienu joħolmu ħolm miġnun. Dejjem l-istess ħolma: xi mkien bogħod mill- pultruni u s-sottospekkju xi mkien mimli ħdura u riħ u lewn blu ma jispiċċa qatt. Imma l-ħolma kienet dejjem titħallat ma' rwejjaħ ta' ingwent u s-sodju tal-karbonju u f'salt wieħed titfaċċa mill-ġdid il-vetrina u s-salott. Ftit ilu l-Iblah ħareġ b'waħda ġdida. L-Iblah dejjem joħroġ b'xi ħaġa ġdida u bis-saħħa tiegħu, bosta drabi fil-vetrina jkun hemm arja ta' festa. L-Iblah kien l-iġded wieħed minnhom ilkoll. Il-barbaġann dejjem jiftaħar li huwa l-eqdem; u l-kwakka u l-venewwa xejn inqas minnu. Imma lill-Iblah dejjem ifakkruh li hu l-aħħar wieħed, 'l isfelnett fil-ġerarkija u kien għadu ma jaf xejn. U meta jibda jirrakkonta ħafna ġrajjiet strambi u sħabu jixluh li qed iħarref, l-Iblah kien dejjem jiddefendi ruħu bl-istess frażi: 'Jien għadni niftakarf' Issa qed jgħid li ħolom bix-xiħ. 'Rajtu għadu fuq tiegħu, wieqaf fuq żewġ saqajn iżebbeġ għajnejh lejja. Jiena rajtu daqs nitfa għax kont xi mkien 'il fuq 'il fuq. Imbagħad smajt ħoss qawwi u weġgħa kbira ġo nofs sidri. Bdejt riesaq b'ħeffa kbira lejn ix-xiħ. Kont naf li kien hu li weġġagħni' Il-ħġieġ tal-vetrina triegħed bid-daħk tal-barbaġann u l-kwakka u l-bqija. 'Tblahl Iblahf' bdew jgħidulu Ikoll flimkien. 'TblahT' tenna l-arloġġ tat- taraġ ' 'Kif qatt seta' weġġagħna x-xiħ 77 tmasħan il-barbaġann. ''Ma tarahx jitgħaxxaq binal Ma tarahx jitbissmilna u jqatta' s-sigħat imsaħħar wara ġmielna7' Imma d-daħk ta' sħabu ma swielu ta' xejn. Wara ftit l-Iblah reġa' żied il-bluha. Mill-ventilatur tas-salott instama' ġej ħoss mhux tas-soltu; bħal twerżiq irqiq. 'Lil dawk nafhom,' qabeż qalilhom l-Iblah bla ma ħasibha darbtejn. 'Jien darba kont naf nagħmel bħalhomi Kont naf nagħmel ħoss jixbah lil dak … imma isbaħ'' U għalxejn daħku u żżuffjettaw, għalxejn l-arloġġ tat-taraġ heżżeż snienu, l-Iblah baqa' jtenni l-istess bluha. Imma darba waħda mit-taraġ instama' ġej ħoss ta' taptip eħfef mit-tektik ta' l-arloġġ, imma mimli tferfir u tperpir u ħabta u sabta ġos-salott daħal għasfur lewn il-prinjol. Beda jittajjar minn naħa għal oħra tal-kamra, u meta fil-vetrina lemaħ il-barbaġann, il-bies u l-ispanjulett, aktar beda jistabat mal- ħġieġ tat-tieqa u jifrex ġwenħajh. L-Iblah iċċassa lejh u f'daqqa waħda nfexx f'litanija ta' ġenn: 'Wasall Wasal ħija, missieri, ibni … mill-ħajja l-oħra tal-beraħ. Flimkien konna nintelqu ġol-lewn ikħal fejn hemm ħafna dawl u żiffa friska. Flimkien konna ngħannu b'ħilitna kollha sa ma d-dawl inin u l-ikħal jinħeba. Imbagħad tfaċċa x-xiħ u seragli kollox. Minn dak il-jum, għall-Iblah bdiet il-ħarifa. Ir-rix beda jaqagħlu bil-ħeffa gzuz gzuz u hu tgeddes fuq il-perċa u ma ried jaf b'xejn aktar. Ix-xiħ kien jersaq iżaqżaq is-siġġu tar-roti, iħares lejh u jkemmex ġbinu. Għodwa waħda, wara li x-xiħ qarmeċ l-aħħar gidma whole-nut, tawwal driegħu lejn iċ-ċavetta tal-vertrina, fetaħ il-bieba u b'idejh jirtogħdu ġibed lill-Iblah 'il barra. L-arloġġ tat-taraġ baqa' jtektek u l-borma baqgħet tfawwar, imma l-Iblah sabu ruħu mitluq fil-ġardina taħt il-lumija. Xamm ir-riħa tal-ħubbejża u ħass is-sirda tan-nida. Issa joqgħod hemm jistenna l-grigal u l-ġlata, jistenna s-sirġa ta' nofs Awwissu u ċ-ċlampu ta' Frar, sa ma bil-mod il-mod jibda jogħdos lejn għerq il-lumija u xi darba jsir żahar. Imbagħad ruħu tistrieħ. U forsi xi darba xi mkien joħlom ħolma stramba b' vetrina tal-ħġieġ u pultruni tal-bellus. B'saqajn li ma jimxux u ġwienaħ li ma jtirux. U b'arloġġ li jaf biss igerbeb is-sekondi minn indana għal oħra ta' taraġ.