— 78 .— bida jibjad xagħru. IXXAMPLA, JINXAMPLA — Ġie mitluq ħieles fir-riegħi. 'L-ilma jinxampla mal-ġnieb tad-dgħajsa' i.e. jaħbat, jilgħab. ' IXXOXXA — Tperreċ kemm felaħ fl-arja. IŻŻAMBAR, JIŻŻAMBAR — Isaħħaħ, jissaħħaħ, bħal jix- katta bil-qawwa. 'It-tagħam jiżżambar', i.e. jimla tajjeb, jitla' bi tlieta jew erba' saffi. IŻŻENNAQ — Tisnieh, titlef mit-togħma. Dik il-ġbejna li tkun ftit qadima tibda tiżżennaq'. IĊĊANTA, JIĊĊANTA — Ħalla, telaq urajh. IXXEWWEL JIXXEWWEL — Trewwaħ, jitrewwaħ. . ITTERRA, JITTERRA — Sar, isir tari. 'Tl-laħam li jgħaddi ftit jiem minn fuqu jitterra, u jitjieb'. IRRAXKA JIRRAXKA — Barax, jobrox bħal meta tgħid tir- raxka ċ-ċangaturi bil-barraxa jew raxkatur. ' IFUĦ — Nieqes; sar mixtieq, beda jidher iktar fil-bgħid. 'Ix-xita tibda tfuħ fi Frar' i.e. tiskarsa. IGGONTA, JIGGONTA — Ġieb, iġib (il-kaċċatur) it-tajriet li jkun se jispara għalihom bi dritt xulxin. ''Araħ xi jdurilhom dawk iż-żewġ telleriti biex jiggontahom''. JILLAJRA, JILLAJRJA — (għal għajnejn) Iħares imberraq lejn l-ajru bħal min bla jies ifittex xi ħaġa fil-bogħod u ma jafx x'jibda jagħmel 'Għajnejh jillajraw'. (Jissokta): TTI nd LLI , Il-Poezija ta' Betlehem Betlehem…… 1- Melodija ħelwa għasel ta' sillabi f'din il- kelma Lhudija. li bħall-fwieħa bellusija tħossha tmellislek is-sensi u tinfidlek u tinħall ġol-fibri ta' moħħok u ġol-vini ta' qalbek. U ġol-Jien tiegħek tibqa' tinfirex iż-żegħila tal-kaden- za mużikali tidwi ġo fik fl-oħla polifonija ta' sensazzjonijiet u assoċjazzjonijiet…… Malli biss tlissen l-isem ta' Betlehem, fuq ġbinek donnok tħoss bewsa divina li tregħidiek ġismek u moħħok b'intwizzjoni- jiet intimi, bħalma jitħarrek ħelu ħelu l-oriżżont ħiemed maż-żiffa lelliexa tar-raġġi fiż-żerniq tax-xemx. U bħal bizzilla prismatika tperper fil-fantasija tiegħek, bi ħsibijiet u tifkiriet u sentimenti l-aktar ħelwin u sempliċi li jhennulek qalbek b'ferħ misterjuż…… Imma mas-sillabi ta' Betlehem jinħassu mħallta noti oħra ta' l-isem soavi Emmanmel…għax donnok fil-kelma Betlehem tilmaħ benniena b'Bambin divin mimdud fuqha waqt illi fil- fwieħa smewija tal-kelma tisma u tħoss in-nifs infantili tal-Bambin Ġesti — nifs ħelu safi li jħaxwex ġentili madwarek… u tara t-tbissima purissma fuq il-ħaddejn Verġinali tat-Tfajla Nazarena, b'ħarsitha mbexxqa tadura d-Divinità nkarnata fuq sidirha… Mill-kampnari tar-raħal qed jinżlu u jitferrxu ferħana l-ilħna tal-qniepen imħallta mal-kant u l-għajjat ħlejju ta' mijiet u mijiet ta' tfal…Donnu r-raħal inbidel f'sider żagħżugħ li fl-enerġija ta' demm ġdid qed jivvibra minn qalb waħda; imma fil-knisja ċkejkna tinsab il-qalb li qed tiġġenera dan il-ferħ; fit-tabernaklu fl-Ostja kandida, bajdana li qed tirradja raġġi ewkaristiċi ta' mħabba ntensa, ntensa… Eku etern tat-twelid ta' Emmanuel fil-faqar ta' Betlehem; L-Imħabba li tfawwar is-smewwiet, niżlet fl-art fost sinfonija pastorali biex tbus u tgħannaq u tifdi u tħobb lill-Bniedem kiefer u ngrat…Bħan-nixxiegħa ħierġa tgelgel mill-blat Ji tiftaħ u titwal fi xmara hekk it-tregħida tal-Bewsa ta' Imħabba nisslet l-Ostja għal dejjem vibranti bit-taħbit ta' Qalb ġeneruża… F'dawn il-jiem grandjużi, donnha fin-nir tas-sema tgħaddi kewkba feġġa', li ċċarrat l-infinit ċelesti u tinfirex fuq l-art fi rxiex ta' xrar li bħaż-żġieġ tal-linfa jilma u jlewwen kullimkien… u fl-istess ħin bħal nida donnha titnikker biex tgħatti u taħbi għal ftit ir-Realtà ħarxa, kerha tal-ħajja u ġġiegħel lill-ħarsa, għatxana tal-Bniedem tħares imsaħħra madwarha f'kuluri oħra waqt illi mnifsejk jitpaxxew b'atmosfera oħra iktar safja, sempliċi U serena… Għalkemm il-Bniedem illum, magbud u mħabbel fl-għanqbut u fix-xibka ta' ambient pagan, ma jagħrafx alla ieħor ħlief il-Jien u l-Ġisem tiegħu,…… imma f'dawn il-mumenti għeżież, oh Bambin Ġesti, jersaq Lejk f'estasi xewqana għall-benna ta' ħlewwitek…sabiex iħoss l-inċens tal-presenza tiegħek tinfiltra u tfur ġol-labirint intimu ta' moħħu u tqajmu min-ngħas tar-ruħ li qed inixxef iż-żerriegħa spiritwali fil-qxur tal-apatija… U bħall-mawġa li wara t-tgħanniqa mal-blata nfexxet daħ- kana fir-ragħwa fexfiexa, hekk il-messaġġ anġeliku jinfirex fuq mewġiet ir-riħ li jonfħu u jħallu f'kull inħawi, żiffa ta' ferħ u ta' paċi… L Iżda hemm arah ix-xitan jitkagħweġ fit-tajn maħmuġ tal-abbiss sewdieni; iddisprat f'dagħa tad-dlamijiet…jheżheż snienu u jfaqqa u jħabbat u jsabbat ġwenħajh infernali…għal xejn, għax tqal jintnu bil-ħmieġ tad-dnub… Oh Emmanuel ħanin…oh Tfajjel Ġesu urina u mexxina Inti mal-mogħdija li tieħu għal Betlehem — l-oasi waħdanija mitlufa fis-Sahara ta' din id-dinja, fejn taħt d-dellijiet ħadrana u ken- nija; ngħixu hienja, serħana fl-Imħabba, bgħid mir-ramej jikwi u mill-irwiefen tat-tentazzjonijiet li jvenvnu qerrieda fil-baħħ. Hemmhekk, biss, fl-aħħar insibu Eden ieħor — Eden ideali jfuħ b'Epoka ġdida ta' għaqda, ta' paċi u ta' Mħabba.