TIFKIRA TAŻ-ŻEWĠ ASSEDJI ID-DISA' JUM TAN-NOVENA MARIJA BAMBINA — 2018 SENGLEA — IL-BELT TAL-MADONNA afna mill-paġni tat-Testment il-Qadim huma Ħin għall-istorja tal-poplu ta' Alla. dan il-poplu deher qawwi ħafna, bħal meta quddiemu nfetħu l-ilmijiet u għadda mill-inxif tal-baħar tal-qasab jew meta quddiemu waqgħu l-ħitan tas-swar tal-belt ta' Ġeriko. Imma kien hemm waqtiet oħra fejn dan il-poplu deher dgħajjef, bla saħħa u tellief, bħal meta ġie mkaxkar fl-eżilju ta' Babilonja jew bħal meta tilef it-Tempju ta' Ġerusalemm li ġie maħruq u meqrud għal aktar minn darba. Jekk verament nemmnu li l-Iskrittura nkitbet għalina u li fiha naraw bħal f'mera, allura fiha nsibu rifless il-ġrajjiet ta' ħajjitna, il-ġrajjiet li ngħaddu minnhom, ġrajjiet li mhux dejjem ikollna tweġiba għalihom. Dan japplika għall-ġrajjiet tal-poplu tagħna u b'mod partikulari għall-poplu tal-Belt Senglea li bħall-poplu ta' Alla kien hemm drabi fejn sab ruħu assedjat u mhedded mill-għedewwa ta' pajjiżna. Imma mqar f'ċirkustanzi bħal dawn, il-protezzjoni tal- Omm Imbierka Marija nħasset dejjem bħala tweġiba għall- imħabba u l-fiduċja li l-poplu ta' din il-Belt wera lejn din l-Omm Qaddisa li lilha hija ddedikata din il-Belt Sengleana, il-BELT LI MA NTREBĦITX — CIVITAS INVICTA, kif baqgħet magħrufa b'riżultat ta' ġrajjiet li għaddiet minnhom din il-belt li għalkemm soffriet ħafna, baqgħet wieqfa bħala monument ħaj tal-istorja ta' Malta. Kif nistgħu, għalhekk, nitkellmu mill-Isla f'rabta mal- festa tat-Twelid tal-Madonna u ma nsemmux il-ġrajja tal-Assedju l-Kbir tal-15657 Kienu ilhom jiġru x-xnigħat li Malta ser tiġi attakkata b'mod qawwi, u għalhekk il- Kavallieri kienu ilhom ukoll iħejju sabiex postijiet strateġiċi ta' difiża jiġu msaħħa. Wieħed minn dawn il-postijiet kien il-Promotorju, jew kif kienet magħrufa l-gżira bejn Żewġ għoljiet fil-qalba tal-Port il-Kbir li llum insejħulha Senglea. Diġà l-Gran Mastru d'Homedss kien tefa' għajnejh fuq dan il-post bir-riżultat li nbena l-Forti San Mikiel li kellu jilgħab rwol importanti fis-snin ta' wara. Warajh, il-Gran Mastru Franċiż Claude de Sengle kompla saħħaħ dak li kien hawn billi nistgħu ngħidu li bena din il-belt li tiegħu ħadet l-isem: SENGLEA. Is-swar ta' din il-belt kellhom issa jgħaddu mis-siegħa tal- prova meta kollox kien jidher li Malta kienet taħt l-Assedju tal-armata Torka. Is-Sibt, 23 ta' Ġunju 1565, lejlet il-festa ta' San Ġwann Battista, il-qaddis Patrun tal-Kavallieri, il-Forti Sant'lermu waqa' f'idejn l-għadu wara taqbida li kienet damet sejra kważi xahar sħiħ. Meta l-għadu issa kellu moħħu mistrieħ minn Sant'Iermu, dawwar l-attakk tiegħu għall-forti San Mikiel, fl-Isla. Ma nistax bħala Kapuċċin ma nsemmix li dan kien iż- żmien meta f'Malta kien għadu kemm wasal l-ewwel Kapuċċin, Patri Roberto minn Minbarra , li. fil-jiem — ta' F- qabel l-Assedju Patri Roberto daħħal: f'pajjiżna l-użanza sabiħa tal- kwaranturi bħala għajnuna spiritwali għal dak li kien ġej fuq pajjiżna, huwa ġġieled mal-Maltin għamlu l-ewwel ġewwa l-forti Sant'lermu u wara huwa kompla jiġġieled mal-Maltin u l-Kavallieri fil-Forti San Mikiel, fl-Isla fejn kien ġie ferut. Il-preżenza tiegħu kienet ta' kuraġġ kbir kif jiktbu dawk li ħallewlna bil-miktub dak li seħħ fil-jiem tal-Assedju l-Kbir. Huwa kellu tama kbira li r-rebħa ser tkun tal-Maltin u l-Kavallieri. Din kienet siegħa ta' prova kbira: l-armata tal-għadu kienet kbira immens; Sant'Iermu, il-fortizza ewlenija kienet ġiet mirbuħa mill-għadu. Tant persuni kienu diġà tilfu ħajjithom; il-biża' u t-tbatija jiżdied f'waqtiet bħal dawn. Imma l-id ta' Alla u l-protezzjoni ta' Marija kienu hemm ukoll. Din kienet sitwazzjoni li tfakkarna f'dak li naqraw fil- Ktieb ta' Ġuditta, li jagħmel parti mit-Testmnet il-Qadim: 'Qleferne, ordna lill-eżerċtu tiegħu kollu u n-nies li kienu ngħaqdu miegħu għall-gwerra biex jitilqu lejn Betulja, jaqbdu taħt idejhom il-mogħdijiet lejn il-muntanji, u jaħbtu għall-Iżraelin' (Ġud. Dakinhar il-belt ta' Betulja kienet taħt assedju kiefer bħalma kienet il-Belt tal-Isla waqt l-Assedju l-Kbir. L-awtur tal-ktieb ta' Ġuditta jagħtina wkoll dak lin-nies ta' Betulja ħassew meta raw armata daqshekk kbira tassedja l-belt tagħhom b'mod illi ftit ħallewlhom tama li jsalvaw. Hekk inkomplu naqraw f'dan il-Ktieb: 'Kif raw dik il-kotra kollha, l-Iżraelin tħawdu sewwa u bdew jgħidu lil xulxin: 'Dawn in-nies se jibilgħu l-art kollha, u la l-ogħla muntanji, u la l-widien, u lanqas l-għoljiet ma jifilħu l-piż tagħhom' (Ġud. L-istoriku tal-Ordni ta' San Ġwann, Antonio Bosio, fid-deskrizzjoni twila tal-Assedju ħallielna miktub fatt interessanti ħafna. Huwa. jikteb lit- Torok riedu jġarrbu n-nies tal-Isla billi ppruvaw jixtruhom u jagħmluhom tradituri ta' art twelidhom, u ta' twemminhom. It- Torok, fil-fatt, kienu stiednu lin-nies tal- Isla biex jissieħbu magħħom. kontra l-Kavallieri u wegħduhom li f'każ ta' rebħa, jagħtuhom il-libertà u rigali oħra (Bosio, par. Imma n-nies tal-Isla ma waqgħux għal dan il-qerq. Minflok huma baqgħu sodi f'kuntrast man-nies ta' Betulja li quddiem is- sitwazzjoni tal-assedju minn Oleferne donnhom li kienu qatgħu qalbhom u ppruvaw jirrikkattaw saħansitra lill- Mulej Alla billi tawh ħamest ijiem bħala żmien biex jagħmel xi ħaġa għalihom. Hekk naqraw f'dan il-ktieb: 'Għużżija qalilhom: 'Agħmlu l-qalb ħuti, inżommu għal ħamest ijiem oħra; sakemm il-Mulej iħenn għalina għax Hu ma jitlaqna qatt għalkollox. Jekk imbagħad jgħaddi dan iż-żmien, u ma jaslilna ebda għajnuna, nagħmel kif qed tgħiduli' (Ġud. Kien proprju f'dan il-waqt tal-istorja tal-poplu ta' Iżrael, li titfaċċa personaġġ femminili ta' kuraġġ kbir: Ġuditta. Din il-mara qalbenija kien irnexxielha tidħol fil-kamp tal-għadu u toqtol lil Oleferne, il-kmand tal-armata tal-għadu billi qatgħatlu rasu u b'hekk rebħet lill-poplu tagħha l-ġlieda li kienet tidher impossibbli bil-kejl uman. Kellha tkun din il-mara li ġabet din ir-rebħa kbira għall-poplu tagħha f'waqt ta' qtigħ il-qalb. Fit-Tradizzjoni Nisranija, Ġuditta ġiet meqjusa bħala xbieha tal-Madonna, il-mara li tatna lis-salvatur li kisbilna r-rebħa fuq il-għadu qarrieq, ix-xitan. Hekk ukoll nistgħu ngħidu jekk immorru lura għall- Assedju l-Kbir ta' Malta. L-attakk fuq il-fortizza San Mikiel, fl-Isla, kien wieħed qawwi u bla waqfien. Dan kien attakk mill-art, mill-baħar, u saħansitra minn mina taħt l-art għax l-għadu kien determinat li jidħol u jirbaħ din il-belt tal-Isla akkost ta' kollox. Wara ħafna taqtigħ il-qalb, kien wasal l-aħħar jum tat-taqbida. Dan kien il-jum tal-Ġimgħa, 7 ta' Settembru, lejlet il-Festa ta' Marija Bambina, meta l-armata tal-għadu ċediet quddiem il- qlubija tal-Maltin u l-Kavallieri. Missirijietna dejjem għarfu li ma kienx b'kumbinazzjoni li r-rebħa fuq il- għadu seħħet proprju f'dan. il- jum, iljum tal- Festa tat-Twelid tal- Verġni Marija. Bħalma Ġuditta kienet rebħet lill-poplu tagħha waqt l-assedju kontra l-belt ta' Betulja, hekk issa l-Madonna, fil-festa tat-Twelid tagħha, kienet ħelset lill- Maltin mill-assedju tal-armata tal-għadu, theddida mhux biss għal pajjiżna imma wkoll għat-twemmin għażiż Nisrani li missirijietna għaddew minn ġenerazzjoni għall-oħra. Missirijietna attribwixxew din ir-rebħa tal-assedju lil Marija, tant illi l-jum tat-8 ta' Settembru, il-jum tal-festa tat-Twelid ta' Marija Bambina, baqa' issa magħruf bħala L-VITTORJA: IL-JUM TAR-REBĦA. Il-kittieb Francesco Balbi da Correggio fid-djarju tiegħu fuq l-Assejdu l-Kbir jimmarka dal-jum tat-8 ta' Settembru b'ittri li jibqgħu miktuba mhux fuq il-karti daqskemm fuq il-qlub ta' min iħoss li hu verament Malti u Nisrani. Hekk jikteb: 'Jiena ma naħsibx li widnejn il-bniedem qatt intlaqtu minn mużika aktar ħelwa minn dik tad-daqq tal-qniepen tagħna li lilna Ikoll illum qegħdin ifarrġuna. Hu t-tmien jum ta' Settembru, iddedikat għat-twelid ta' Sidtna, il- Verġni Mbierka. Tul dawn l-aħħar tliet xhur, il-qniepen ma daqqewx ħlief biex jagħtuna sinjal tat-taqtigħat. Imma llum qed idoqqu mill-ġdid biex iħabbrulna li sebaħ jum ta' ferħ kbir' Minn dakinhar nistgħu ngħidu li l-poplu tal-Isla ntrabat mal-figura ta' Marija Bambina, tant illi fis-seklu ta' wara naqraw li meta fl-Isla kien għad m'hawnx Vara Titulari, il- provvidenza divina riedet li statwa tal-Madonna li kienet fuq ġifen li tfarrak instabet fil-baħar Adrijatiku. Il-Kaptan għamel il-ħsieb li jirregala din l-istatwa lil xi knisja fl-ewwel e, art Nisranija li ; 2. jidħol fiha. Imma fuq dan. l-istess ġifen inzerta li kien. hemm. xi passaġġiera mill- Isla li talbu. lill- Kaptan biex dik ix-xbieha jħalliha fil-knisja tal-Isla li kienet knisja ġdida. Hekk fil-fatt ġara. Għaddew 400 sena minn din il-ġrajja. Fil-fatt din is-sena fl-Isla qegħdin niċċelebraw ir-Raba' Ċentinarju mill-wasla ta' din l-istatwa sabiħa u devota li min jaf kemm persuni marru quddiemha sabiex jitolbuha bit-talba sabiħa li ntennu fis-Salve Reġina: 'Sliem għalik, Sultana, Omm tal-ħniena, ħajja, ħlewwa u tama tagħna, Sliem għalik. Dawwar lejna dawk l-għajnejn tiegħek tal-ħniena, o ħanina, o pija, o ħelwa Verġni Marija.' U jekk kien hawn żmien speċjali meta ħafna talbu quddiem din l-istatwa, dan kien matul it-Tieni Gwerra Dinjija meta l-Isla kienet reġgħet sfat il-mira tal-għadu. Forsi xi wħud minnkom preżenti hawn illejla għextu dan iż-żmien ta' biża', ta' ġuħ u twegħir u allura intom xhieda ta' dak li ser ngħidu. Fil-11 ta' Ġunju tal-1940, l-għada li Mossolini kien iddikjara gwerra kontra Malta, filgħodu kmieni saru l-ewwel bombardamenti fuq it-Tarzna u fuq il-Port il-Kbir. L-Isla tagħmel parti minn dan l-ambjent ġeografiku strateġiku u numru ta' persuni li dakinhar kienu miġburin fil-knisja biex jitolbu daqu l-ewwel togħma ta' x'kienet ser toffri l-Gwerra. Fil-fatt in-nies tal-Isla, flimkien ma' dawk li kienu jgħixu madwar il-Port il-Kbir, għarfu li ma setgħux jibqgħu jgħixu hemm. Minħabba f'hekk, ħafna minnhom fittxew refuġju f'postijiet oħra f'Malta u Għawdex, b'mod iili l-popolazzjoni tal-Isla naqset drastikament fil-gwerra. Fis- 16 ta' Jannar 1941, meta fil-Port il-Kbir kien hemm sorġut il-famuż bastiment HMS Illustrious saru bombardamenti qawwija mill-ajru fl-inħawi tad-Dockvard. Dakinhar il-knisja parrokkjali, il-ġawhra tal-poplu tal-Isla, soffriet ħsarat kbar. Dakinhar ukoll bosta familji tilfu d-djar tagħhom, hekk li minnhom ma kien baqa' xejn għajr gozz ġebel fuq xulxini Din ma kinetx l-unika darba li l-Bażilika tal-Bambina kienet ġarrbet ħsarat, għaliex fl-istess xahar ta' Jannar tal-1940 aktar bombi tal-għadu komplew laqtu n-navata ċentrali tal-Bażilika filwaqt li l-Oratorju tas-Sagrament ġarrab ħsarat kbar. B'xorti tajba, il-bombi tal-għadu ma messewx il-postijiet fejn kien hemm merfugħin l-istatwi għeżież ta' Marija Bambina u ta' Ġesu Redentur. Imma meta l-knisja bdiet tiġġarrab biċċa biċċa, kien ġie deċiż li l-istatwa titulari ta' Marija Bambina tittieħed fil-Kolleġġjata ta' Birkirkara, hekk ukoll l-istatwa ta' Ġesu Redentur, filwaqt li affarijiet oħra li jżejnu dan it-tempju sabiħ ittieħdu f'postijiet differenti fejn setgħu jkunu aktar protetti. U mnallal Aktar ħsarat saru f'April tal-1942 meta issa ġġarrfet ukoll il-kopja u partijiet oħra tal-Bażilika. X'ħassew dakinhar in-nies tal-Isla meta l-vara tant għażiża tal-Madonna issa ma kinetx aktar magħhom u meta t-Tempju ddedikat lilha li fih kienu talbu u sabu tant faraġ kien iġġarraf biċċa biċċal Imma l-imħabba lejn Marija Bambina kienet imnaqqxa fil-qlub tagħhom u b'fiduċja kbira huma baqgħu jitolbuha. Fis-sena ta' wara, fl-20 ta' Ġunju tal-1943, ir-Re Ġorġ VI għamel żjara f'Malta u ma kienx jonqos li huwa jżur lill-belt tal-Isla biex jara b'għajnejh il-ħsarat li kienu saru. Fid-djarju tiegħu insibu din id- deskrizzjoni tal-Isla fil-gwerra: 'Mill-knisja parrokkjali tal-Isla ma fadalx ħlief il-qoxra ta' barra. Jiena ltqajt mar- Rev. Kanonku li għamel kulma seta għan-nies tal-parroċċa tiegħu' Sabiħ dan l-aħħar kliem tar-Re Ġorġ VI fuq l-Arċipriet tal-Isla, il-Kanonku Manuel Brincat li b'kuraġġ kbir ma telaqx il-merħla tiegħu weħidha, imma matul dawn il-jiem ta' biża' tal-gwerra baqa' fl-Isla, jagħmel kuraġġ u jgħin lil dawk il-familji li baqgħu jgħixu hemmhekk. Kien hu fil-fatt, li dakinhar mexxa lir-Re Ġorġ VI mat-toroq tal-Isla li issa kienu mimlija ġebel, il-fdalijiet ta' dak li darba kienu d-djar tal-familji ta' din il-belt li ssebbaħ il-Port il-Kbir tagħna. Fl-1943, meta l-attakki fuq Malta issa kienu naqsu ħafna, ittieħdet deċiżjoni li l-istatwa għażiża ta' Marija Bambina tinġieb lura fl-Isla, il-belt iddedikata lilha. Hekk fil- fatt seħħ għall-festa li kienet se tiġi ċċelebrata f'dik is-sena. L-istatwa ta' Marija Bambina nġiebet lura minn Birkirkara u tqiegħdet f'dik il-parti tas-Sagristija fejn kien hemm l-istatwa tat-Trinità. Imma f'dak il-lejl instemgħu mill-ġdid il-ħsejjes tal-ajruplani tal-għadu għaddejjin minn fuq dan il-bini. Sebaħ il-jum tat-8 ta' Settembru tas-sena 1943, eżattament 75 sena ilu. Dakinhar, tant persuni mill-Isla ngħaqdu flimkien u mlew it-toroq ta' din il-belt lesti biex jimxu wara l-istatwa tal-Bambina f'jum tal-festa tagħha. Il-purċissjoni kienet waslet ix-xatt meta l-Armiral Sopratendent tat-Tarzna wassal nota lill-Arċipriet Brincat u infurmah li l-Italja kienet ċediet mingħajr ebda kundizzjoni. Din kienet l-isbaħ aħbar li l-Maltin u b'mod speċjali s-Sengleani setgħu jirċievu dakinhar tat-8 ta' Settembru, il- jum tal-festa tal-Vitorjal Tant, illi l-purċissjoni li mxiet qalb it-tifrik tal-gwerra nbidlet f'pellegrinaġġ ta' radd il-ħajr li spiċċa bil-kant ta' Te Deum. Tassew li ma kienx b'kumbinazzjoni li l-Assedju l-Kbir tal-1565 intrebaħ dakinhar tat-8 ta' Settembru; kif lanqas ma kien b'kumbinazzjoni li f'dan l-istess jum tat-8 ta' Settembru, il-jum tal-festa tat-Twelid tal-Madonna, il-jum tal-festa tal-Vitorja, intemmet il-gwerra li magħha ġabet tant tbatija. Quddiem dan kollu nixtieq li ntenni t-talba li l-Papa Franġisku tenna lill-Madonna fit-talba tal-Anġelus tal-1 ta' Jannar 2017, festa ta' Marija, Omm Alla. 'Grazzi, ja Omm Qaddisa tal-Iben ta' Alla Ġesu, Omm Qaddisa ta' Allal Grazzi għall-umiltà tiegħek. Grazzi għall-fidi li biha lqajt il-Kelma tiegħek. Grazzi għall-kuraġġ li bih ten filwaqt li nsejt lilek innifsek, imsaħħra mill-Imħabba Qaddisa… Grazzi, omm Qaddisa ta' Allal Itlob għalina, pellegrini fiż-żmien, għinna sabiex nimxu fit- triq tal-paċi. Matul dawn id-disat ijiem tan-Novena mxejna pass pass ma' Marija fil-pellegrinaġġ ta' ħajjitha li ħadha: — minn Nazaret għad-dar ta' Eliżabetta; — minn Nazaret għal Betlehem fejn welldet lil Ġesu; — minn Nazaret għal Ġerusalemm sabiex tippreżenta lil binha fit-Tempju; — minn Nazaret għal Ġerusalemm meta Ġesu kellu 12- il sena u hemm b'qalbha maqsuma fittxitu sakemm sabitu fit-Tempju; — pellegrinaġġi bihakkumpanjatlil Ġesu fil-predikazzjoni tiegħu sa taħt is-salib fejn sejf nifed il-qalb tagħha; - pellegrinaġġ li wassalha sabiex tkun fil-qalba tal-Knisja titlob u tistenna l-qawwa tal-Ispirtu s-Santu. — Dan il-pellegrinaġġ beda bit-twelid tagħha u ġie inkurunat fit-tlugħ tagħha fis-sema fejn qed tistenniena sabiex bħalha naraw lil Binha Ġesu wiċċ imb wiċċ fil- glorja tiegħu. Aħna u nħarsu lejha rappreżentata f'din l-istatwa tant sabiħa, artistika u devota, il-ġawhra tal-poplu Sengelan, ta' din il-belt qatt mirbuħa, nitolbuha lil Marija sabiex hija tkompli tgħinna fil-mixja tagħna wara binha Ġesu. Nitolbuha sabiex meta niġu attakkati mhux mill-bombi jew ix-xwabel, imma mill-qawwa tal-għadu tagħna ix- / Marija f'din l-istatwa li tfakkarna fis-sbuħija tagħha. ġitan, inkunu nistgħu nibqgħu wieqfa bħalma Bi kliem il-Papa Franġisku ngħidulha fil-jum tal-festa tagħha li: 'Għandna bżonn il-ħarsa tiegħek, O Marija sabiex insibu l-kapaċità li nħarsu lejn persuni b'rispett u rikonoxxenza mingħajr interessi egoistiċi u ipokriti. Għandna bżonn il-qalb tiegħek, O Marija, sabiex inħobbu b'mod gratuwitu mingħajr għanijiet moħbija imma billi nfittxu l-ġid tal-oħrajn bis-sempliċità u s-sinċerità. Għandna bżonn l-idejn tiegħek, O Marija sabiex immissu mal-ġisem ta' Kristu f'ħutna l-fqar, il-morda, disprezzati, sabiex inqajmu lil min waqa'. Għandna bżonn ir-riġlejn tiegħek, O Marija sabiex immorru niltaqgħu ma' min ma jafx jagħmel l-ewwel pass, sabiex immorru nsibu lill-persuni li jinsabu weħidhom. Agħmel li ma nċedux għall-iskoraġġiment, imma nafdaw fl-għajnuna kontinwa tiegħek, itlob għalina, Qaddisa, Omm Alla' (8 ta' Diċembru 2016). Nagħlqu bi strofa mill-Innu lil Marija Bambina bħala talba lil din l-Omm twajba tagħna: 'Fuqna xerred o Bambina, L-isbaħ grazzji nitolbuk Biex kif aħna bik niftaħru Hekk tassew aħna nħobbuk. '