L-Istatwa ta' San Tarċisju u l-Abbatini Naħseb li ftit huma dawk li jafu li fl-Isla, sa mis- sena 1957, kien hawn statwa ta' San Tarċisju, Martri. L-istorja ta' dan it-tfajjel kuraġġuż tgħid illi hu kien jgħix fl-ewwel żminijiet tal-Knisja, meta l-persekuzzjonijiet mill-Imperu Ruman kienu fl-aqwa tagħhom. Jingħad illi għadd ta' Nsara, kkundannati għall-mewt minħabba t-twemmin tagħhom, kienu maqfula f'ħabs jistennew illi jagħtu ħajjithom għall- fidi. Huma kienu jixtiequ ħafna li f'dak il-ħin qabel il-martirju, titwasslilhom l-Ewkaristija Mqaddsa. Iżda dan kien diffiċli ħafna, għax ħadd ma kien jitħalla jersaq lejhom. Tarċisju offra li jieħu hu l-Ewkaristija għax, bħala tfajjel, kien aktar possibbli li jitħalla jersaq lejn l-ikkalzrati. Ġara, illi fit-triq huwa u sejjer lejn il-ħabs bil-Ħobż ikkonsagrat moħbi f'ħobbu, ċorma tfal rieduh jieqaf jilgħab magħhom. Huwa pprova jiskartahom biex jipproteġi l-Ewkaristija. Xħin indunawli kien qed iġorr xi ħaġa moħbija u marsusa miegħu, daru għalih. Meta hu kompla jirreżisti, bdew jissuttawh bil-ġebel sa ma ħaġġruh u miet martri jipproteġi l-Ewkaristija Mqaddsa. Kien għalhekk illi hu nħatar qaddis protettur tal- abbatini, dawk it-tfal li jaqdu u jagħtu servizz fuq l-artal, u jgħinu lis-saċerdot fil-liturġija. Din l-istatwa ta' San Tarċisju, saret fuq l-idea u bit- tħabrik ta' Dun Ġwann Battista Scerri, Direttur tal-Piccolon Clero (l-għaqda tal-abbatini) tal-Isla. Hija xogħol fl-injam maħdum fl-Italja mill-iskultur Vincenzo Moroder, u ta' daqs naturali ta' tfajjel imfarfar, Il-qaddis jidher wieqaf, b'ħarsa melankonika imma soda, iross ma' sidru l-Ewkaristija, filwaqt li maġenb riġlejh jidhru biċċiet tal-ġebel, l-għodda tal- martirju tiegħu. L-istatwa tbierket u ġiet inawgurata mill-Arċipriet Kan. Dun Ġian Karl Burlo nhar il-Ħadd, 12 ta' Jannar 1958, waqt ċerimonja solenni tal-Vestizzjoni tal- Abbatini. Din iċ-ċerimonja kienet issir kull sena għall- ħabta tal-Milied, u kienet tkun okkażjoni f'waqtha L-Istatwa ta' San Tarċisju biex fiha l-abbatini tal-Bażilika jingħataw il-mertu u r-rikonoxximent xieraq għall-ħidma sfiqa tagħhom fil-parroċċa. Il-Q.T. il-Papa Piju XII, fl-Enċiklika Mediator Dei dwar il-liturġija, jisħaq hekk '… biex is-saċerdot flimkien mal-Insara ikun jista' jagħti qima xierqa lil Alla, ċertament tkun ta' għajnuna flokha l-għaqda ta' abbatini, imgħallma sew, biex bla interess ta' ħlas u b'rieda tajba, iservu b'devozzjoni u kostantament l-artal… Fl-Isla, għaqda bħal din eżistiet, taħt forma jew oħra, sa minn ħafna żmien ilu. Ċertament, il-ħtieġa ta' grupp ta' tfal abbatini kien jinħass bżonjuż meta niftakru li l-parroċċa tal-Isla ilha Kolleġġjata sa mis-sena 1786 u Bażilika mis-sena 1921. Dawn l-onorifiċenzi jitolbu li ċ-ċelebrazzjonijiet liturġiċi jsiru b'aktar dinjità u solenità, u allura l-bżonn ta' abbatini mħarrġa sew fil- liturġija jikber. L-Ewwel grupp ta' Abbatini 1950 Il-Piccolo Clero dejjem kellu xi saċerdot biex jgħallem, iħarreġ u jindokra lil dawn it-tfal. Sal-aħħar żmien ta' qabel il-gwerra, insibu bħala direttur tal-għaqda lill- Kan. Dun Vinċenz Camilleri u lill-Kan. Wara l-gwerra, ħa ħsiebhom kif seta' fiċ- ċirkustanzi, l-Arċipriet Dun Manwel Brincat, u warajh l-Arċipriet Dun Ġian Karl Burlo. Meta mbagħad fis- sena 1950 ħa l-Ordni Sagri u sar saċerdot Dun Ġwann Battista Scerri, jew Dun Ġwann kif kulħadd kien jafu, huwa ngħata l-inkarigu li jieħu ħsieb l-abbatini. F'dak iż-żmien in-numru kien tassew żgħir u ma kienx jaqbeż l-għaxart itfal. Mill-ewwel huwa stinka biex in-numru tat-tfal jikber, u jingħata struttura u organiżazzjoni tajbin. Fi żmien relattivament qasir, in-numru kiber sew u għalhekk, ħoloq sistema b'erba' sezzjonijiet ta' abbatini. Is-Sezzjonijiet L-ewwel grupp li fih kien jidħol abbati ġdid, kien il- grupp tal-Aspiranti. Dawn ma kienx ikollhom il-libsa ta' abbati u ma kinux iservu fuq l-artal. Huma kienu biss jingħataw tagħlim l-aktar kif iwieġbu lis-saċerdot waqt il-quddiesa. Għat-tfal dan ma kienx ħafif, għaliex irridu niftakru li f'dak iż-żmien, il-Liturġija kollha kienet bil-Latin. It-tieni sezzjoni kienet dik tar-Riservi Minuri, dawk it- tfal illi wara eżami, kienu jiġu promossi mis-sezzjoni tal-Aspiranti, jitgħallmu jgħinu l-Quddiesa, u meta jingħataw il-libsa tal-abbati, jattendu nhar ta' Ħadd Ċerimonja tal-Vestizzjoni fil-Knisja ta' San Filippu - 1953 għall-Quddiesa Kantata Konventwali, u jieħdu sehem ukoll billi jakkumpanjaw fil-purċissjonijiet. Ir-Riservi Maġġuri — tnax fin-numru — li jinħatru mill-grupp tar-Riservi wara eżami, kellhom l-obbligu li jgħinu l-quddies kuljum, u jattendu nhar ta' Ħadd filgħodu għall-Quddiesa Kantata u wara nofsinnhar. għall-Għasar Kantat. Il-Prinċipali — disgħa biss — kellhom l-obbligu li jagħtu servizzi f'kull okkażjoni, kemm normali u aktar u aktar dawk l-aktar solenni. L-obbligu kien jinkludi wkoll servizz ta' funerali u r-rużarju u l-barka sagramentali kuljum. Naturalment, is-servizzi, speċjalment matul il-ġimgħa, kienu jkunu fuq bażi ta' rotazzjoni skont skeda li kien jagħmel id-Direttur minn xahar għal xahar. Laqgħat ta' Tagħlim Irid jingħad li biex tifel jiġi aċċettat bħala abbati, irid ikun għamel l-Ewwel Tqarbina, u sakemm idum abbati jkun obbligat jattendi regolarment għaqda reliġjuża bħal, ngħidu aħna, il-Mużew jew l-Azzjoni Kattolika. Dan biex filwaqt li bħala abbati hu jingħata tagħlim ta' xeħta primarjament liturġika, huwa jibqa' jieħu lezzjonijiet tal-katekiżmu fl-għaqdiet reliġjużi. Il-laqgħat għall-abbatini kienu jsiru kull nhar ta' Erbgħa għas-sezzjonijiet kollha, nhar ta' Sibt għal kulħadd barra l-Aspiranti u nhar ta' Ħadd, wara l-Quddiesa Konventwali, għall-Prinċipali u Riservi Maġġuri. Mat-tagħlim tal-katekiżmu liturġiku, kien jingħata taħriġ taċ-ċerimonji fuq l-artal, kif ukoll kunċerti ta' kant liturġiku, bħal quddies, innijiet, antifoni, eċċ.. Dan il-kant kien ikun fuq it-tonalitajiet tal-kant Gregorjan. Il-Festa tal-Vestizzjoni u l-Premjazzjoni Mal-bidu ta' Diċembru ta' kull sena, id-Direttur flimkien ma' xi saċerdot ieħor, kien jagħmel eżami lil kull abbati dwar il-katekiżmu, ċerimonji, eċċ. Skont ir-riżultat li jkun ġab, Aspirant jittella' fis-sezzjoni tar-Riservi Minuri, xi Riservi Minuri jsiru Riservi Maġġuri, u xi Riservi Maġġuri jsiru Prinċipali. Dawk lanqas li jġibu marki, jitniżżlu minn sezzjoni għall- oħra, b'mod illi l-Prinċipali jkunu dejjem disa' u r-Riservi Maġġuri tnax. Is-sezzjonijiet tar-Riservi Il-Grupp tal-Abbatini - 1954 Minuri u l-Aspiranti ma kellhomx numru determinat. Minn fost il-Prinċipali kien jintgħażel, b'eżami wkoll, il-Prefett, li kellu l-obbligu li jgħin lid-Direttur billi jordna s-servizz, iżomm l-ordni, eċċ., fl-assenza tad- Direttur. Iċ-ċerimonja tal-Vestizzjoni Solenni tal-Abbatini kienet issir f'xi Ħadd bejn il-Milied u nofs Jannar. Din kienet tikkonsisti f'kant ta' salmi u talb tal-okkażjoni u t-tberik tal-ilbiesi tat-tfal aspiranti li jkunu se jiġu aċċettati fis-sezzjoni tar-Riżervi Minuri, qabel ma dawn jiġu mlibbsa għall-ewwel darba fuq l-artal. Wara jsir l-għoti tal-inkarigu lil dawk li telgħu minn sezzjoni għall-oħra. Fiċ-ċerimonja tal-Prinċipali, kien Il-Grupp tal-Abbatini wara ċ-ċerimonja -12 ta' Jannar 1958 jiġi ppreżentat lilhom iċ-ċensier bħala turija tad-dmir li jservu b'mod assidwu fuq l-artal. Kienet imbagħad issir gara fuq il-katekiżmu liturġiku u ċ-ċerimonji, l-aktar bħala mezz ta' tagħlim għall-kongregazzjoni, u fl-aħħar nett, tingħata l-Barka Sagramentali. Fi tmiem iċ-ċerimonja kienet issir premjazzjoni lill- abbatini kollha skont l-ordni tal-mertu fuq bażi tal- eżami, l-attendenza u l-interess għas-servizz. naħa tagħhom, l-abbatini kienu jagħtu rigal ċkejken lid-Direttur b'turija ta' stima u apprezzament. Kienet ukoll titqassam santa ta' tifkira bl-ismijiet tal-abbatini, lill-miġemgħa numeruża l-aktar tal-ġenituri tat-tfal. Din iċ-ċerimonja kienet tkun imżewwqa b'kant mill- istess abbatini, akkumpanjati minn orkestra żgħira, ta' responsorji b'mużika polifonika komposta għall- okkażjoni mis-Surmast Senglean Francesco Tesoriere F.L.C.M.. Dan is-surmast ikkompona wkoll il-mużika għall-innu tal-abbatini, fuq versi tal-Kan. Prof. Carmelo Muscat B.A., Lic.D., J.U.D., liema innu kien jagħlaq iċ-ċerimonja. Festini u ħruġ Bil-koperazzjoni tal-prokuratur tal-knisja, u bl- għajnuna tal-ġenituri, matul il-jiem tal-Milied, id- Direttur kien jorganizza wkoll festin għall-abbatini f'xi sala jew post adattat. B'mod regolari, fi żmien il-vaganzi tal-iskola, l-abbatini kienu jittieħdu għall- ħarġiet fil-kampanja jew il-Buskett, kif ukoll fi żjarat kulturali lejn postijiet ta' interess bħall-Villa Rumana, il-katakombi ta' San Pawl u l-Katidrali tal-Imdina u l-Belt Valletta. Saru żjarat ukoll f'postijiet ta' natura differenti bħall-Birrerija ta' Farsons u l-fabbrika tas- sulfarini. Ħarġiet oħra qosra nhar ta' Ħadd u logħob tal-ballun kienu parti mill-ħidma tad-Direttur biex iżomm l-interess u l-ispirtu ta' għaqda fost it-tfal. Matul dawn il-ħarġiet qatt ma naqas li jinstab ħin għal żjara lil Ġesti Sagramentat f'xi knisja u t-talba tar-rużarju. Fil-fabrika tas-sulfarini fil-Marsa. 12 ta' Awwissu 1957 Din il-ħidma sfiqa ta' Dun Ġwann wasslet biex sal- bidu tas-snin sittin (1960-1961), meta waqaf mill- ħidma ta' Direttur, l-għadd ta' tfal abbatini fl-erba' sezzjonijiet kien ilaħħaq għal aktar minn sebgħin tifel. Ċertament li l-ħidma ta' Dun Ġwann swiet ħafna fil- formazzjoni sħiħa tat-tfal li kellu taħt il-kura tiegħu. Dan kien rifless kemm fl-imġiba kif ukoll fis-servizz tal-ogħla kwalità li kien jingħata fil-Bażilika. Żgur li l-eżempju tiegħu spira lil dawk li warajh mexxew l-abbatini, u l-effetti tiegħu baqgħu jinħassu għal ħafna snin. Imma l-akbar sodisfazzjon huwa li mill- grupp ta' dawk l-abbatini, u oħrajn li ġew wara, ħarġu wkoll vokazzjonijiet saċerdotali. Arċipriet: Rev. Kan. Dun Ġann Karl Burlà D.D. Direttur: Rev. Saċ. Dun Ġwann B. Scerri. Sezzjoni Principali Caruana V. Mallia A. Galea V. Caruana M. Barbara G. Schiavone M. Mamo F. Caruana F. Formosa A. Sezzjoni Riservi Magguri Boldarini T. Genovese Gio. — Hopkins D. Laudi A, Agius G. Galea J. Demajo V. Caruana L- Demajo A. Debarro P. Grech V. Pavia J. Sezzjoni Riservi Minuri Cutajar A. . Santa tal-vestizzjoni, li saret fil-25 ta' Jannar 1959, bl-ismijiet tal-abbatini.