Kitba tal- Kan. 1954 — Sena Marjana X'sar f'Bormla 50 sena ilu fis-Sena Marjana ta' l-1954 f'għeluq il-100 sena mid-Domma ta' l-Immakulata e 164 Pellegrinaġġ għas-Santwarju ta' Bormla e Bolli mill-Gvern Malti bix-xbiha tal-Madonna tal-Kor e Twaqqif ta' kumitat għall-festi ta' l-1955 b'tifkira tal-50 sena mill-Inkurunazzjoni tal-Madonna tal-Kor. Is-sena 1954 kienet dikjarata Sena Marjana b'Enċiklika mill-Papa Piju XII bħala tifkira tal-mitt sena mid-Domma ta' l-Immakulata. Din l-Enċiklika kienet bħal suffarell li ħeġġeġ il-qalb tad-devoti kollha tal-Madonna. Infatti, mad-dinja Kattolika saru festi speċjali biex ifakkru din il-ġrajja. F'Ruma l-Papa għamel appell speċjali u ħeġġeġ iktar biex f'kull djoċesi jsiru devozzjonijiet Marjani. F'Malta l-Arċipriet Gonzi komple ħeġġeġ lill-poplu Malti b'Ittra Pastorali u ried li f'kull parroċċa ta' Malta, fit-8 ta' Diċembru 1954, isir xi ħaġa mhux tas-soltu ad unur ta' Marija Immakulata. Il-gazzetta Leħen is- Sewwa ħarġet edizzjoni speċjali bil-paġna ta' quddiem b'ritratt kbir ta' l-Immakulata ta' Murillo, b'artikli sbieħ minn nies magħrufa. Il-Franġiskani taw sehem ukoll billi fil-knejjes tagħhom saru festi bl-ikbar devozzjoni ad unur ta' l-Immakulata li tant huma devoti tagħha. Il-Pellegrinaġġi A Matul is-sena 1954, f'Bormla, ħaġa tassew ti ĠiOMOZAMENT speċjali, ġew madwar 164 pellegrinaġġ mhux ibda : pali sa Tu i biss minn Malta iżda wkoll minn Għawdex. e A Baqa' msemmi l-pellegrinaġġ tal-Malta Labour Partv immexxi minn Dom Mintoff li t' SAL GHADU JISSEH IL PAPA TA' L-IMMAKULATA f dak iż-żmien kien Prim Ministru ta' Malta. Pellegrinaġġi kbar J'€3 ; it Sint ae SPEĊJALI oħra kienu ta' Birkirkara u ta' Ħaż-Zabbar. Devoti ħafna u numerużi kienu dawk tal-Franġiskani Kapuċċini, Minuri u Konventwali. Saru oħrajn mis-sorijiet u l-Għaqdiet, mhux biss dawk reliġjużi iżda wkoll tal-baned ta' Malta. F'dawn il-pellegrinaġġi ġew ippreżentati għadd kbir ta' bandalori żgħar li għadhom sa llum miżmuma b'għożża kbira fil-Kolleġġjata tagħna. Il-Bolli bix-Xbiha tal-Madonna tal-Kor Is-Sena Marjana ta' l-1954 ħalliet tifkira sabiħa oħra għalina d-devoti tal-Madonna għaliex il-Gvern Malti ħareġ sett ta' tliet bolli postali bil-kwadru tal-Kor ta' Bormla. Dawn il-bolli kienu ta' tliet valuri: il-bolli ta' kulur griż kienu ta' xelin, il-bolli ta' kulur ikħal kienu ta' tliet soldi u l-ħodor ta' sold u nofs. L-ewwel ħarġa mbiegħu madwar £9000. Kienu tassew reklam għall-kwadru tal-Kor, għaliex minn kull naħa tad-dinja bdew jaslu ittri biex jistaqsu l-istorja ta' dan il-kwadru li ta' spiss beda jidher fuq rivisti u gazzetti barranin. Kungress Marjan f'Bormla Il-festa tal-Kunċizzjoni tas-sena 1954 saret b'ħeġġa aktar mis-soltu biex tkun bħala tħejjija għal dawk il-festi kbar li kellhom isiru s-sena ta' wara (1955), għalhekk bhala ftuħ tal-festi matul in-Novena sar Kungress Marjan li dam sejjer tmint ijiem fejn tkellmu diversi oraturi magħrufa. Is-suġġetti magħżula kienu dawn: Il-Madonna u s-Soċjetà mill-Prof. Vincenzo Bonello Il-Madonna u s-Saċerdoti minn Mons. R. Capurro Il-Madonna u l-Familja mill-Prof. Dr. Filippo Farrugia Il-Madonna u l-Ewkaristija minn Mons. Giovanni Mifsud Il-Madonna fil-Poeżija mill-Poeta Karmenu Vassallo Il-Madonna fl-Istorja mill-Prof. Matul dawn il-konferenzi l-knisja dejjem kienet mimlija bin-nies. Kienet ħaġa mhux tas-soltu, u rnexxiet aktar milli konna nistennew. Kumitat għall-Festi ta' l-1955 Il-Kapitlu f'seduta speċjali ħatar deputazzjoni kapitulari biex tieħu ħsieb il-festi ta' l- 1955: id-deputati magħżula kienu: Arċipriet Dun Dumink Cutajar, President; il-Kan. Teżorier Dun Ġużepp Cassar, Segretarju; il-Kan. Dun Luigi Abela, il-Kurat, il- Prepostu Dun Ġużepp Burld u l-Kan. Dun Ġorġ Abela: Sar appell lill-poplu għall-festi fil-quddies kollu tal-Hadd, mhux biss iżda dan l-appell għall-festi ntbagħat lill-familji kollha ta' Bormla. Dan l-appell kien jispiċċa hekk … Jeħtieġ li l-Bormliżi kollha jikkooperaw u jitħeġġu għal dawn il-festi. Ix-xewqa tagħina hija li noffru lil Marija rigal li ia u 1jkun denn tal-poplu Bormliż. Bdew ukoll jitlestew l-istediniet t għall- istedina bil-ferħa u kulħadd awguralna suċċessi f'dawn il-festi. Bda b'dispjaċir ngħidu li fost il-Kapitli kollha mistednin, dak ta' l-Isla biss ma laqax l-istedina. It-Tmien Stilel madwar Ras il-Madonna tal-Kor F'waħda mis-seduti għall-festi ta' l-1955, saret proposta biex isir stillarju għall- Madonna tal-Kor. Ġie nkarigat il-Kan. Teżorier Dun Ġużepp Cassar biex jieħu ħsieb il-ġbir għal din l-opra. Għall-appell li Dun Ġużepp għamel lill-poplu ta' Bormla, il- Bormliżi wieġbu bil-qalb. Kienu ġenerużi ħafna. Hekk l-Arċipriet Cutajar bħala Prokuratur tal-Cassa Viatico offra £120 u Dun Ġużepp stess offra l-istess somma bħala Prokuratur tal-Cassa Agonia. Hekk ħames stilel ġew mogħtija minn dawn il-benefatturi. L-istilel l- oħra nġabru mill-poplu Bormliż bi tħabrik ta' tant voluntieri Bormliżi devoti tal-Madonna. Kull stilla hija tad-deheb imżejna bi brillant ta' tliet grammi l-wieħed u ħames rożi tal-piż ta' karat. Kull waħda qamet £120. Opri Oħra ġodda għall-1955 Il-Kumitat għall-Festi tas-sena 1955 ma kienx kuntent bl-istillarju biss, iżda ried opra oħra. Għalhekk reġa' sar appell ieħor fil-quddies tal-Ħadd, u saret propaganda mhux biss f'Bormla, iżda wkoll ma' Bormliżi barra minn Bormla u qalb l-emigranti. Is-Sur G. Curmi, benefattur kbir tal-parroċċa beda jiġbor għall-vażetti tal-fidda għall-artali tal- kappelluni. Saru l-fjuretti tal-lama, xogħol is-sorijiet ta' Santa Skolastika tal-Birgu. Is- Sur Ġużċ Galea rregala lill-knisja ta' Bormla l-ventartal tal-fidda għall-gradenza tal- maġġur, u s-Sur Delia wiegħed li jagħti lill-Madonna mant ġdid u sabiħ, li sar mis- Sorijiet tan-Nazzarenu taż-Żejtun. Id-devoti ta' San Ġużepp bdew jiġbru wkoll biex isir il-gwarniċ tal-fidda għall- kwadru ta' San Ġużepp. Dawn l-opri kollha saru mid-Ditta Bormliża Francis Cassar k Sons. L-Arċisqof Gonzi jagħlaq is-Sena Marjana f'Bormla Kull sena fit-8 ta' Diċembru, l-Arċisqof ta' Malta jqaddes pontifikal fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann, il-Belt, iżda fis-sena 1954 l-Eċċ. Tiegħu Mons. Mikiel Gonzi għoġbu jagħżel il-knisja ta' Bormla biex fiha jagħlaq is-sena Marjana. Għalhekk fit-8 ta' Diċembru 1954, l-Arċisqof ġie Bormla fejn għamel quddiesa Pontifikali u wara ntona t- Te Deum u ndaqqet l-Antifona tal-Kunċizzjoni. Hekk għalqet għal Malta s-Sena Marjana, sena li fiha saru tant devozzjonijiet Marjani fil-parroċċi kollha u hekk il-festa ta' l-1954 ġiet ċelebrata b'aktar ħeġġa minn dik tas-soltu u kienet bħala tħejjija għal dawk il-festi li kellhom isiru s-sena ta' wara (1955) biex tiġi ċċelebrata b'mod sabiħ u devot il-ħamsin sena mill-inkurunazzjoni tal-Madonna fil-kwadru santwarju tal-Kolleġġjata tagħna.