45. s IL-ERAWLI TA' S. GWANN (Leġġenda għat-tfal ta' ĠĠUŻI GALEA) UNJU xahar li jhenni qalb il-bdiewa. L-art tisħon, l-egħlejjel jilħqu, ir-rabu' jrodd u l-uċuh. jibdew jinġabru. Ġonna. u għelieqi wara r-raqda tax-xitwa, wara l-qawma tar- rebbiegħa, donnhom jisseddqu u jissebbħu bil-ġid u bil-għana għat-twetija tal-bniedem. Il-ħolqien f'dan. ix-xahar donnu jitqanqal u jfur f'barka ta' riżq u hena. It-tfal tar-raba' jitħeġġu bil-ħraru u qalbhom timtela bit- amesotama ta''ġid; ta' barka, ta' sliem. — Imqanglin minn mewġa ta' ferħ: fi taħkem fuq: il-ħolqien. dawk ulied ir-raba' jmiddu għonqhom aktar bil-qalb biex jaħdmu l-art ħanina u jiġbru dak-li Alla jogħġbu jibgħat. ' Fiż-xaħar- sħajjen ta' Ġunju l-bidwi jħoss aktar qawwija r-rabta li: tgħaqqdu ma' l-art oni ħanina li ttih il-għixien u jbierek il-ħidma u' l-għaraq u t-tbatija li jġorrab biex jgħaddiha ' l-quddiem. Dik il-ħamrija li fix-xitwa kienet imċafalsa u kollhu tajn, issa tinbidel fi trab niexef. sħun u: artab qisu frak tad- deheb li jixrob l-imma tas-saqwi bħal ma għarus jixrob l-imbid bnin nhar it-tieġ. - l X'ma titbennix qalb il-bidwil Kull fejn timraħ il-ħarsa jidhru siġar bil-friegħi milwijin taħt it-toqol tal-frott, wileġ imewġu bi qmuħ u żara' u oqsma tas-saqwi jħaddru bi ħxejjex. Kull roqgħa ħamrija tbaqbaq bil-ħajja u isseddaq bil-ġid, u. fost dak ix-xaba', il-qalb titgħaxxaq, titqan- qal u tfur bl-imħabba lejn il-ħolqien filwaqt li tgħożż u tbierek lill-Ħallieq. . : :Minn hekk ġej li f'Ġunju jkollna, thet festi li nistgħu nqisuhom bħala btajjel tal-biedja : il-festa. tal-Qalb ta' Ġest, tifkira. għażiża tan-nar qawwi tal-imħabba li jħeġġeġ għalina fil-qalb ta' Min ħalaqna, imħabba mistura taħt ix-xbieha tal- qamħ u tal-għeneb, l-Imnarja, wirja tal-għelejjel, ġid ir-raba' u ħidmiet il-bidwi, San Ġwann, festa għal qalb ulied ir-raba'. meta fil-għaxija jixegħlu ħġejjeġ donnhom biex ixandru u jħabbru ma' l-erbat irjieħ. is-sedqa u s-sliem li jitnisslu mill- bżulija u t-tjubija. F'dak lejiet San Ġwann, meta s-sema jkun safi u d-dawl ta' qamar qisu star tal-ħarir abjad li jgħatti d-dinja u l-kwiekeb ipetptu bħal għajnejn ta' anġli u l-arja. fietla li tħannen u sserraħ, il-ħaddiema tar-raba', mixħutin jistrieħu fuq l-and- rijiet, jilmħu kull fejn tinfirex il-ħarsa ħġejjeġ ta' nirien jixegħ- lu u jiebilbu u ma' dwarhom nies jaqbżu u jimirħu, u ilsna tan-nar jinqatgħu mill-ħġejjeġ u jittajru 'l fuq donnhom biex iwasslu lejn is-sema l-aħbar ta' ferħ u bena li f'dik il-lejla ikunu. jsaltnu fuq din l-art. Għax nhar San Ġwann issir festa kbira fil-ġenna wkoll. Kif smajthom igħidu, il-bdiewa tal-Bohemja u ta' l-Ungerija - jemmnu li l-Madonna tagħmel festa bħala. tifkira tat- trobbija ta' Binha Ġest u ta' San Ġwann: Battista, Ġest: Bambin u Ġwanni Battista kienu qraba u nieshom kull sena fil-bidu tas-sajf kienu jiltaqgħu u jmorru għand xulxin 'biex. jifirħu bejniethom, u f'dawn iż-żjajjar tagħhom wara, l-ikla. ta' nofs in-nhar, dejjem kienu jieħdu t-tfal għal xi dawra qalb il-ġonna jsaħħru ta' l-Art Imqaddsa. Iż-żgħar kienu jagħmlu għors:kbir; jiġru; jilagħbu, jinbxu lil xulxin u jnaqqru xi frotta, imbagħad kienu jidħlu fil-qasam ta' wieħed bidwi xiħ, ħabib tagħhom, li kull-sena kien jilqagħhom b'ideih miftuħa. Fil-qasam ta' dak ix-xwejjaħ twajjeb kien hemm ħarġa frawli li: kienet- tħawlet fis-sena li twieled Ġest: f'Betlem u damet għal tlieta u tletin sena dejjem traqqad u xxettel, u għal Ġunju dawk ix-xtieli żgħar kienu jroddu għaxqa ta' wiċċ frawli ċkejkna, xotta u ħamra qisha rubini, tfuħ bħall-klin, tinħall fuq l-ilsien, tiffriska l-ħalq u ttiegħem bnma u ħelwa li tgħaxxi. Il-Bambin u Ġwanni u t-tfal l-oħra bħal ferħ naħal kienu jduru mal-frawli, jiġbru, ilaqqtu; jieklu, jifirħu u jidħku, u' dik id-daħka ħelwa tat-tfajjel Ġesti kienet tqanqal f'dak il-qasam u f'dawk l-inħawi tferfira ta' barka'u ta' sliem. Meta jaraw lil uliedhom jitliegħbu ferreħin, ix-xwejjaħ Ġużeppi u l-għarusu tiegħu Marija. Sant'Anna u San Ġwakkin, u l-ħbieb u 'l-qraba tagħhom kollha, kienu jħossu qalbhom trid ittir bil-hena u minn għajnejhom iġelben id-dmugħ ta' ferħ. il Dik ir-rokna frawli ntemmet nhar ta' Ġimgħa mal-mewt ta' Ġest, imma l-Madonna bħala tifkira.ta' dawk iż-żmenijiet ħelwin, baqgħet kull sena, nhar San Ġwann, tiġbor it-tfal kollha ji jkun hemm fil-ġonna u teħodhom fi ġnien is-sema, ġnien inżewwaq b'ward ta' lwien il-qawsalla, imkennen minn siġar dejjem' iħaddru u mgħobbijin bi frott il-manna u msoqqi min- nixxigħat ta' l-ilma tal-ħajja. Wara li ddawwarhom dak il-ġnien kollu, il-Madonna tħalli t-tfal jilagħbu. ma' l-Anġli u terħilhom jaqbżu u jiġru kemm iridu; imbagħad dik l- Omm l-aktar ħanina tiġbor il-frawli mill- ġnien u tqassmu lil dawk il-ħafna tfal ixxurtjati. U dak in-nhar l-ommijiet ta' din l-art, li jkunu mitulhom uliedhom żgħar, jiftakru f'dawk uliedhom li 'marrulhom il- ġenna u qalbhom tingħasar mhux bin-niket tal-firda iżda, bil- ħlewwa għax jafu li f'dak il-jum dawk l-għeżież tagħhom joħorġu għall- frawli ma' Omm Ġest: Dawk l-onimijiet inanikktin iżda mfarrġin nhar San Ġwann 'jduqux frawli għax jibżgħu li jekk huma jieklu l-frawli. ndonna mia jkollhiex biex tqassam lil-kulħadd, u meta tasal għal uliedhom : tgħidilhom :- ''Jaħasra. ċkejknin tiegħi, qajla baqagħli frawli għalikom, għax ommkonm, hemm isfel, kielet Jekk tfitteż sewwa ma nafx tistax issib isem iżjed Malti minn Ġanni kemm tfittex jien żgur li ma ssibx bniedem aħjar biex A M.D., Professur Eme- ; Hi miet fl-4 ta' Mejju, tiegħu fBPAttard, il-villa ''La Fiorentina'' sewwa sew ħdejn il-ġnien ta' Sant'Anton, fil-qalba ta' dik il-kampanja Maltija li huwa tant ħabb u li għaliha ħadem għomru kollu, . l-professur Borg ma kellux f'għamilu dak it-tlellix H ssib fil-karat- tru jta' 'ħafna-nies oħra. Kont tista' tgħix Malta u ma tismax bih jekk l-interessi tiegħek ma kinux dawk tal-ġonna u. tal-biedja. Il-popolarità Borg qażt ma fittixha, iżda, ina' dawk in-nies tal-biedja, , U ma' kistidjużi ta' ) ja Naturali, ismu kien stmat u iegħu kieneż meqjum L-FN a ii għal Malta għex u ħadem, ħsiebu. u l-anqas il-mċżodu. tiegħu ma' kellhom limitazzjonijiet Kiċn iħobb il- kitba, u għalkemm mhux tassew li ma tistax tkun għaref tu bieżel mingħajr mà tikteb u tippubblika, iżda wara kollox hija l-kiżba li tibqa' u biha tista' tidher u ddum għal xi żmien quddiem il- xjentifiku biex dan jagħti s-sentenza tiegħu, Il-professur Borg : Is-Sur Karm Penza, dixxipolu u ħabib tiegħu, f'artikolu tiegħu fil-$Berqa'' għamel lista ta' xi għoxrin pubblikazzjoni tal-Profes.-