It-Tiġieġa tal-Baħar u l-Gallozz Iswed Żewġ agħsafar li jixbħu lil xulxin u li wieħed jista' jarahom flimkien igħumu fl-ilma huma t-Tiġieġa tal-Baħar u l- Gallozz Iswed. Dawn iż-żewġ agħsafar issibhom fejn ikun hemm l-ilma ħelu jew salmastru. Madankollu t-Tiġieġa tal-Baħar, kif jindika isimha, tista' ssibha matul il-passa fil-baħar, speċjalment fil- portijiet u l-bajjiet. Il-kulur dominanti ta' dawn iż-żewġ tajr ta' l-ilma huwa griż skur li jidher iswed. Minkejja li l-kulur dominanti tar- rix huwa komuni għaż-żewġ agħsafar, u t-tnejn igħumu f'wiċċ l-ilma bħall- papri, wieħed m'għandux isibha diffiċli biex jagħrafhom minn xulxin. IT-TIĠIEĠA TAL-BAĦAR It-Tiġieġa tal-Baħar (Coot) hija akbar u aktar imbaċċa mill-Gallozz Iswed. L- aktar ħaġa li tolqot l-għajn huwa l- munqar abjad li jibqa' tiela' sa fuq moħħha u dan jikkontrasta ħafna mal- ma ġ bqija ta' l-għasfur, li kif għidna huwa sewdieni. Is-swaba' ta' saqajn it-Tiġieġa tal-Baħar huma strambi għax huma mċaftrin (ara t-tpinġija). Dawn is- saqajn huma hekk biex it-Tiġieġa tal- Baħar tkun tista' kemm tgħum bħall- papri kif ukoll timxi tajjeb fuq l-art bħat- Tiġieġ il-komuni. Hawnhekk ta' min jagħmilha ċara li t-Tiġieġa tal-Baħar hija għasfur kompletament differenti mit-Tiġieġ il-komuni, u dawn ma jiġux minn xulxin fis-saltna ta' l-agħsafar. F'Malta t-Tiġieġa tal-Baħar normal- ment narawha f'numri żgħar fix-xhur xitwin speċjalment f'Novembru. Hekk kif tersaq qrib ix-xtut tal-gżejjer Maltin, it-Tiġieġa tal-Baħar tibda tiltaqa' mal- periklu. Ħafna dinghies bil-kaċċaturi fuqhom ikunu għal-lest biex joqtlu kull tajra li jaraw u numri kbar ta' Tiġieġ tal- Baħar jinqatlu fuq il-baħar. Dawk it- Tiġieġ tal-Baħar li jiskansaw il-mewt minn fuq il-baħar isibu armata sħiħa ta' kaċċaturi fuq l-art u dawn jinqatlu Tista' tgħid li huma biss dawk il- ftit Tiġieġ tal-Baħar li jirnexxilhom jaħarbu l-kaċċaturi u jsibu posthom fir- Riserva Naturali tal-Għadira: hemmhekk jibqgħu ħajjin biex iqattgħu xitwa sħiħa fil-Gżejjer tagħna. It-Tiġieġa tal-Baħar, għalkemm tħobb tinħeba qalb il-qasab, spiss taraha tgħum fil-miftuħ. Din it-tajra tiekol l-aktar ħaxix li jikber taħt l-ilma jew f'wiċċ l-ilma. Meta tiekol il-ħaxix li jikber taħt l-ilma, it-Tiġieġa tal-Baħar togħdos għal ftit sekondi u terġa' titla' fil-wiċċ bħal tapp tas-sufra. Meta titla', munqarha jkun mimli ħaxix u dan tieklu minnufih. It-tiġieġa tal-Baħar tħobb iżżomm fi qtajja', u barra minn Malta wieħed jista' jara eluf flimkien. Meta jtiru, it-Tiġieġ tal-Baħar jagħmlu ħafna storbju speċjal- ment jekk ikunu qatgħa kbira. Biex ittir, it-Tiġieġa tiġri ġirja twila fuq wiċċ l-ilma (jew l-art), bil-ġwienaħ jaqdfu kemm jifilħu sakemm din tinqata' mill-art. IL-GALLOZZ ISWED Il-Gallozz Iswed . (Moorhen) huwa iżgħar mit-Tiġieġa tal-Baħar. Il-munqar tal-Gallozz Iswed huwa aħmar bil- ponta safra. Kemm il-kulur tal-munqar kif ukoll dak tar-rix fil-Glalez Suwed ta' l-ewwel sena jkunu anqas sbieħ. Ir-rix ta' dawn ta' l-aħħar ikun jagħti fil- kannella waqt li l-munqar ikun jagħti fl- aħdar jew fil-kannella. Il-Gallozz Iswed iħobb jinħeba qalb il- qasab, is-simar u ħaxix ieħor li jikber fl- ilma jew max-xifer ta' l-ilma. Saqajn il- Gallozz Iswed (li huma ħodor), għand- hom is-swaba' twal ħafna biex bihom ikun jista' jirfes fuq il-pjanti li jikbru fuq wiċċ l-ilma. Meta jkun għaddej minn qalb il-qasab u l-ħaxix, dan l-għasfur iċaqlaq denbu 'l fuq u 'l isfel biex juri r- rix abjad li għandu taħt id-denb. Dan jagħmlu biex jagħti s-sinjal lil Glalez oħra u jurihom fejn ikun jinstab. Il-Gallozz Iswed tant jinħeba tajjeb qalb il-pjanti li meta xi ħadd jersaq qrib, dan spiss jippreferi jibqa' moħbi milli jtir. Jekk itir, dan l-għasfur ma jitbigħedx wisq, u jerġa' jsib post ieħor fejn jinħeba aħjar. F'Malta l-Gallozz Iswed tista' ssibu f'dawk il-widien li fihom jinġema' l-ilma tax-xita għalkemm mhux faċli li tintebaħ bih għax iħobb jinsatar. Fil-gżejjer tagħna ġieli ssib dan l-għasfur f'dawk il-barrieri tal-franka li fihom jinġema' l- ilma tax-xita. Fil-fatt, dan l-għasfur riċentement bejjet f'Malta f'barrieri simili. Fir-Riserva Naturali ta' l-Għadira wieħed jista' jitpaxxa josserva l-Glalez Suwed flimkien mat-Tiġieġ tal-Baħar igħumu fl-ilma jew jirgħu fuq l-art. Hawnhekk isibu l-protezzjoni u fuq kollox jagħtu tant pjaċir lil kull min jiġi jarahom. Ma tkunx sorpriża kbira jekk fil-futur naraw ukoll xi flieles tal-Gallozz Iswed igħumu qalb il-qasab folt li jikber fir-Riserva Naturali ta' l-Għadira.