il-Marsa; storja għanja sa mill-eqdem żminijiet Viċi Sindku L-istorja Marsija hija waħda għanja u tħabbatha ma' dik tal-ibliet u lokalitajiet ewlenin f'pajjiżna. Storja li timraħ lejn żmien imbiegħed ferm. — L-isem tagħna, 'Marsa', juri mill-ewwel l-importanza tagħna bħala port. U fil-fatt kien dan il- port imkenni li ta l-ħajja lil- lokalità tagħna. Sa minn Żmien il- Ħaġar l-art tal-Marsa kienet abitabbli tant li fuq l-għolja tal-Qortin (Kordin) instabu tlett strutturi jew aħjar tempji Neolitiċi. Fl-1874, instab post ta' dfin Ruman fl-Għolja tal-Ġiżwiti li jmur lura sat-tieni jew it- tielet seklu wara Kristu. Fih instabu madwar 50 qabar f'dak li jissejjaħ necropolis. Il-kelma polis tfisser belt, u necro bija l-mewt jew mejtin. Necropolis allura hija l-belt tal-mewt u bosta drabi kienet tkun 'il barra minn xi belt jew villaġġ. Instabu diversi oqbra oħrajn li juru biċ-ċar li fil-Marsa, kienu jgħixu l-Feniċi, l-Kartaġiniżi, u anki r-Rumani. L-isem Marsa ġej min-nisel Għarbi li dawn għexu fil-gżejjer Maltin fis- seklu 9 wara Kristu. Ġol-port tal-Marsa, jinżlu żewġ widien kbar, Wied il- 78 V72 je, b ka MEEEEW Ġsta'2018 Il-Marsa fis-snin '70 f maz) 1 Kbir u Wied is-Sewda. Fiż- żminijiet tan-nofs insibu l-art tal-Marsa li tingħata bħala fewdu u tgħaddi minn sid għall-ieħor. Il-kappella ta' Ċeppuna ġewwa l-Marsa Sports Grounds tagħti wkoll identità lil dan il-lokal u turina li fl-artijiet għammiela tal-madwar bosta bdiewa, i u kaċċaturi kienu jżuruha Il-Marsa fis-snin :70 għall-bżonnijiet — spiritwali mis-seklu 15 'il quddiem. Din il-kappella hija marbuta wkoll mal- ġrajja tal-funeral tal-ewwel Granmastru f'Malta L'Isle Adam, fejn fil-funeral tiegħu li kien telaq mir-Rabat, waqaf f'din il- kappella sakemm baqgħu sejrin għad-difna fil-Birgu. Jekk immorru għal żmien il-Franċiżi, irridu nsemmu li waqt li l-Maltin qamu kontra l-Franċiżi, fil-Marsa ġew armati żewġ batteriji fuq l-Għolja tal-Ġiżwiti jħarsu fuq il-Menqa u jgħassu biex il-Franċiżi ma joħorġux mis-swar tal-Floriana. Perd l-Marsa ħadet spinta kbira fi żmien l-Ingliżi fejn hemm hekk bdiet tissawwar kif nafuha aħna. Kien żmien meta l-Gvernatur Le Merchant induna li ġa la darba kien se jinfetaħ il-Kanal tas-Swejz ġewwa l-Eġittu, allura Malta kienet se ssib postha f'nofs rotta bejn l-Ingilterra u l-Indja. Ix-xogħol kien se jiżdied ħafna u fil-fatt beda jkabbar il-baċiri u wessa' Porto Novu. Ix-xogħol li kien hawn fil-portijiet fiż-żmien l-Ingliżi wassal biex diversi familji ħallew l-irħula u anki bosta familji ġew minn Għawdex biex isibu l-għixien tagħhom ġewwa l-Marsa. Għall-ewwel l-abitanti kienu jinqdew b'mod spiritwali mill-knisja ta' Ċejlu li hija ddedikata lill-Madonna tal- Grazzja u anki mill-knisja ta' San Ia l-Ħamrun, iżda fl-1913 il-Marsa Il-Marsa fis-snin '70 Marija Festi. ħa U. Kumitat Festi Estern Reġina Marsa AD 1972 l saret parroċċa ddedikata lis- Ssma Trinità. B'hekk rajna żviluppi kbar matul s-snin bil-bini ta' toroq fl-artijiet li qabel kienu għelieqi. Bħal kull lokal ieħor, fil- Marsa infetħu diversi każini kemm politiċi, kemm dawk sportivi u anki marbutin mal-festi. L-għaqdiet u l-fratellanzi kibru fil-Marsa u s-seklu 20 fisser bidla kbira f'dawn l-inħawi. Il- popolazzjoni kompliet tikber u kellna żminijiet li l-popolazzjoni kienet tlaħħaq il-ħdax-il elf ruħ. Dan mwassal biex il- Marsin fin-naħa ta' fuq jibnu knisja ġdida u b'hekk bdiet il- parroċċa ta' Marija Reġina. Din il- parroċċa kompliet tagħmel l-ġrajja tal- Marsa sinjura billi waslet biex diversi għaqdiet u voluntiera jinbtu u jkomplu jsawru l-ġrajja tal-Marsa tagħna. Dan l-artiklu huwa ġirja ħafifa dwar l-istorja tal-Marsa, li turi s-sbuħija tal- lokal tagħna, turi minn fejn ġejna u turi Il-wasla tar-Re Dwardu fl-1903. Niżel il-Menqa tal-Marsa u tela' lejn il-Belt minn Spencer Hill Kumitat Festi Esterni Marija Reġina Marsa AD 1972 aħna min aħna. Inħeġġeġ b'mod speċjali lill-anzjani biex irawmu fiż-żgħar tagħna l-imħabba lejn il- lokal u ġrajjietu. Minn qalbi f'ismi u f'isem familti nawgura l-festa tajba lill-Marsin kollha. Veduta tal-portijiet mill-Għolja tal-Giżwiti Matija Keġ 81 attaegna f Sa