Id-Disinn t'Alla fin-Nawfraġju ta' San Pawl f'Malta. Il-liwejjeġ kbar u sbieli qall. ma jsiru f'daqqa, la fl-ordni tan-nabura, anqas l-ordni tal-gruzzja, Meta bniedem għali jagħmel f'rasu jtalla' bini għoli u sabili, jibda hiex jaliseb għall- ġohel—ti jkun safi u tas- saliha—, għall-imgħallem— li jkun juf is-sengħa tajjeb, ta' dehen u abrieki, — għall-laddiema l-olira — li jkunu biżlin, dmuna ma' l-imgħallem ui jurin għax-xogħol; u ma jagħtix l-àmar li jinbeda x-xogħol, qabel ma jkun ħaseb sewwa fuq is-sura, id-daqs, il-gtiamla u t-taqsim ta' dak il-bini Alla, fil-għerf tal-ħakma tiegħu, hekk ukoll. Meta jrid jagliti xi turija tal-grazzja li tkun ta' xempju, ta' għaġeb u ta' ġid għall- bnedmin, jibda biex jaħiseb għal dawk il- ħwejjeġ kollha li jkunu meħtieġa, u jħejji fil-bnedmin li għandhom jaqduh f'dik l-opra dawk is-setgħet u dawk ix- xejriet ta' moħli u ta' qatb illi jwasslu malajr u żgur għall- għan tiegħu. Meta mbagħad ikun kollox imfiejji, Hu jamar, u traku ssir grajja li donnha liaġa bla maħsuba, effett ta' liġijiet naturali, iżda li, bil-maglub, ikun fiha l-ġabru ta' dak kollu li Alla jkun fiejja. tad Caesurem appella' — U'Ngħajjat lil Cesri,' lissen b'saħħa Pawlu ta' Tarsu, meta quddiem Festu, prokuratur tal-Lhudija, kien mitlub iwieġeb għul dak li l-egħdewwa tiegħu kienu qalu fuqu, Kienet donnha għajta li ħarġet minn qalb ta' bniedem minnu m-nilsu qabbieżi, dejjem Bili, dejjem bla biża', ta' bniedem illi kien ċittadin ruman minn twelidu u dak il-privileġġ bħala wirt tal-familja kien igħożżu hekk tajjeb li saħansitra ftaħar bih mat-tribun ta' Ċlerusalemm, meta stqarrln li dak il-privileġġ kien swielu kemxa flus sewwa. Iżda ma kienx hekk, bil-maqlub dik il-għajta ta' Pawlu kienet id-diwi ta' l-amar t'Alla li f'dak il-ħin ried jibda x-xogħol ta' wieħed mill-akbar egfiġubijiet li jiddu l-istorja ta' l-ewwel żmenijiet tal-Knisja tiegħu, bħal ma l-kwiekeb kbar jiddu fost l-olirajn fuq wiċċ is-sema. Imma qabel ma tlissnet dik il- kelma, l-Imgħallem ta' l-egħġubijiet kien għażel lill-bniedem li fil-Lhudija kien safiħar lil kulħadd bil-għerf tiegħu, bil- ħeġġa tiegħu, bil-għaqal tiegħu, u bir-rabta qawwija li hu kellu mal-fehmiet ta' ġensu u mat- tradizzjonijiet reliġjużi ta' pajjiżu. Iżda qabel ma Pawlu lissen dawn il-kelmiet, l-Imgħallem kien ħataf lil dan il-bniedem fuq it-trieq ta' Damasku fil-ħin li mimli bil-qilla u mogħni mis- saċerdoti bis-setgħa li jgħakkes u jieħu marbutin f'Ġerusa- lemm lil-dawk kollha li kienu jemmnu fi Kristu, kien sej- jer ilebbet iż-żiemel, u ażżnu bil-qawwa tal- grazzja, xegliellu f'moħħu d-dawl tas- -sewwa, kebbislu f'qalbu l-ħuġ- ġieġa ta' l-imħabba, saħħalilu x-xejriet kollha li kien wiret min-natura, urieh it-trieq ħarxa u mweglira li minnha kellu jgħaddi u l-quċċata xemxija fejn kellu jasal: u biex jagħmlu neddej tal-Vanġelju u appostlu u aktar minn appostlu, tah il-għerf tad-Dutturi, il-qawwa tal-Martri, is-safa tal-Verġni, is-saħħa tal-Konfessuri, u fuq kollox Emna ta' l-azzar u kelma li tinfed u taqta' bħal xabla. Ad Caesarem appello: iżda qabel dan, l- Imgħallem li kien ħadem, fil-forġa tal-grazzja, il-moħħ u l-qalb ta' Pawlu, kien ħadem moħħ u qalb oħra: moħħ u qalb ta' ċittadin 'ieħor ruman; moħħ u qalb li kellhom jaqblu ma' dawk ta' Pawlu bħalma s-snien ta' rota jaqblu mas-snien ta' rota oħira li jridu jalidmu t-tnejn f'makna waħda: il-moħħ u l-qalb ta' Publju, il-bniedem ewlieni fost kemm kienu jgħammru dik il-ħabta fil-gżejjer tagħna. Malta, fiż-żmien ta' Publju, kellha l-privileġġ li tkun muniċipju ruman; iżda Publju kellu xejriet oħra minn dawk ta' Pawlu. Imwieled f'din il gżira ċkejkna, mrobbi fir-re- liġjon tal-Pajjiż li kienet ir-reliġjon ta' l-Istat u għalhekk ir-reliġjon ta' kulħadd, ma kellu qatt il-għaliex jiddagħdagħ man-nies ta' madwaru: għani mill-ġidd, kellu l-oqsma tiegħu maħdumin minn bdiewa li kienu jafuh u jħobbuh uli hu kien jafu jħobb bħat-tajfa tiegħu: miġbur fis-skiet u fil-ġab- ra tad-dar, fejn kellu lil missieru marid, dan il-bniedem kien tgħallem jagħder, iħenn, iħobb u jgħix fis-sliema ma' kull ħadd. Ftit, għalhekk, sata' jobsor dan il-bniedem liema id kienet għaġnitu hekk, u liema biċċa kellu hu jaħdem fid- disinn tal-ħakma t'Alla. Iżda Ruma jkollha tistenna sa- kemm issir il-għaqda bejn Pawlu u Publju, sakemm tinżara' f'din l-art tagħina ż-żerriegħa tal-Fidi li tkun il-għaġeb tad- dinja; li tkun il-qawwa li ma ċċedix la għaaż-żegħila u anqas għat-theddida ta' l-Islam; is-sur fejn titkisser il-qilla u l-lirx- xija ta' Solimanu; iż-Żonqor li ma jittikelx anqas jitmermer talit il-mixja taż-żmien. Ruma jkollha tistenna sakemm in-nies ta' Malta, mis- tagħġbin bil-għerf, bil-kobor u bil-qdusija ta'Pawlu jaraw ' lil Publju, il-bniedem ewlieni bħala ċittadin, isir il-bnie- dem ewlieni bħala ragħaj tagħhom, biex jissokta fosthom il-ħidma mibdija mill-appostlu Pawlu. Imbagħad, u mbagħad biss, Pawlu jmur Ruma, u mhux biex imut malajr—għaliex jekk Agrippa ma sabx litija fih f'Ċesarija m'hix sa'ssibħa fih il-Qorti ta' Ruma; — iżda biex igħallem l-isem u l-Emna ta' Kristu fil-qalba ta' l-Imperu Ruman, fil-waqt illi Publju jissokta jxerred it-tagħlim nisrani fil-gżira tiegħu. Iżda kif sa ssir din il-laqgħa ta' Pawlu ma Publju/ Għaliex bejn Qesarija, fejn qiegħed Pawlu, u bejn Malta, fejn qiegħed Publju, hemm. il-bgħid u mhux bgħid ftit- Jarġa', Malta ma hix fuq it-trieq ta' 7 Ruma, u Pawlu lil-Kuma sejjaħ. Issa jibda jidher id-disinn t'Alla, għaliex il-triqat tiegħu huma molibijin u l-lisebijiet tiegħu ma jifhimhom ħadd, qabel ma jarahom mitmuma fl-egħġubijiet li jagħmel. U bastiment sabifi ta' Adrumetu firex il-qlugħ għal żiffa sabila, u Pawlu u bosta priġu- nieri oħra, taħt il-ħakma ta' Ċenturjun telaq għal Ruma. Il-bastiment mess bosta artijiet, sakemm wasal f'Mira ta' Liċja, u hawnhekk iċ-Ċenturjun, għabba n-nies tiegħu kollha fuq bastiment lixandrin li kien sa jitlaq għall- Italja u qaj- la qajla qabdu l-beraħ, Iżda fl-aħjar tal-vjaġġ dan il-bas- timent jiġi x'jaħtfu, bħal ma kien ġie x'ħataf lil Pawlu fuq it-trieq ta' Damasku; qawwa ta' riħ, qawwa ta' ilma, u qawwa oħra moħbija li aktarx ma fehma Ħadd ħlief Pawlu, għax hu biss kellu d-dawl tar-ruħ u l-lehma tas-smewwiet. Fuq it-trieq ta' Damasku Pawlu staqsa: ''Domine qutd me vis facereż' — Mulej, xi tridni nagħmel 7—hawnhekk li fehem malajr x'kellu jagħmel, Hok ma staqsa, àmar lit-tajfa, kol- lha tal-bastiment: ' La tibżgħu xejn; Ħadd minna ma jin- tilef, fi gżira li ma nafux lieina hi jeħtiġilna naslu. ' U sar il-bnazzi. Pawlu u Publju ltaqgħu fuq din il- gżira; saret il-ħuġġieġa, sar il-għaġeb tal- lifgħa, sar l-ieħor tal-fejqan ta' missier Publju: il-qalb kbira ta' Pawlu sabet il-qalb ħanina ta' Publin; is-sura. qabbiżija taċ-ċittadin lħudi sabet lis-sura ġwejda taċ-ċittadin malti; il-kelma sħiħa ta' l-appastlu sabet il-fehma tajba tad-dixxiplu; il-priġunier bla biża', sab lill-bniedem tal-ħilewwa…. id-disinn tan-Nawfraġju issa jidher ġar u safi. Meta l-appostlu Pawlu u l-isqof Publju jkunu temmew il-missjoni tagħhom, itemmu ħajjithom ukoll bil-martirju; l-wietied, l-appostlu tal-qawwa, fil-belt ta' Ruma, fil-qalba ta' l-imperu mwaqqaf bil-qawwa ta' l-armi u bil-qawwa tar- rieda; l-ieħor, l-isqof tal- filewwa, fil-belt ta' Ateni, il-qalba ta' l-imperu tal- -għierf u tal-poeżija.