IL-COTTONERA FIL-HAMRUN ĦSKETCHT FIL-QOSOR Il-gwerra li ninsabu għaddejjin minnha ġiebet taglib li fiadda ma kien jobsor bih u jekk kien hawn xi ħadd li basru żgur ma kienx iġibu fil-kobor li ġie. Hemm taqlibiet oħra, iżda, li kien jobsorhom kull min f'moħħu għandu ftit melħ, Taqliba li aktarx kullhadd kien jobsor biħa hija t-tbattil tan-nies minn naħa għall-oħra ta' Malta, l-aktar ta' dawk in- nies li joqogħdu crib l-imkejjen perikulużi. Meta l-Gvern kien qiegħed ihejji l-Proġett tat-Tbattil, in-nies tal-Cottonera, magħrufin bin-nies tat-Tlitt Ibliet— l-Ista, il-Birgu u Bormia— kienu l-ewlenin fi ħsiebu. Qrib it-Tarzna, dawn it-Tlitt Ibliet ma satax ma jmisshomx is- sehem kiefer li misshom bil-Ħbit tal-għadu mill-ajru. In-nies tal-Cottonetra, l-aktar nies ħaddiema, bieżla, dfin- lin u minn tagħna li qatt iltqajt magħhom, kellhom fuq qalbhom iħallu bliethom u jaraw iejn se jmorru jdabbru rashom. Mhux biss djarhom u t-toroq rebbieħa u storiċi tagħhom sfaw imġarrfin. imma wkoll il-knejjes għeżież tagħhom, xejn inqas storiċi u sbieħ, Jien ukoll, ma' qrabati, kelli bil-qalb it-talba nwarrab mill-Belt Valetta, fejn twelidt u trabbejt. Dar dar u triq triq, din il-belt ta' qalbi missha s-sehem tagħha wkoll, U dari, għal ma' tul il-gwerra għamiltha l-Ħamrun. Qrib fejn noqgiiod jien, hemm igħixu familji sħaħ mill-Cottonera. Min jaf kemm il-darba, kif kont għaddej imliasseb minn dawn it-toroq, Ħassejtni nqum donni minn ħolma x'ħin nisina' nisa mill-Ġattonera jitkellmu minn triq għall-oħra bl-aċċent inl- hejjem tagħhom u b'dik l-ittra ta' bejn il-k u l-gli huma jieħifinu' minn gerżumithom u fi fl-alfabet Malti m: għandniex bħalha —ittra li dawk li ma tweldux fil-Cottonera għalxejn jippruvaw ileħħnu. Min qatt kellu jħallem lil-Rafel u lil-Nikol Cottoner, il- Qran Mastri aħwa li għalihom huma msemmijin. it-Tlitt Ibliet, x'kellhom jerġgħu jaraw in-nies ta' l-Isla, il-Birgu U Bormla l Dan il-fisieb bosta drabi għadda minn moħħi u missli qalbil , Din il-biċċa fejn jgħixu dawn in-nies nistliajjilha Soho, dik in-naħa fil-Punent ta' Londra li jgħixu fiha l-aktar il- barranin, il-kotra Taljani. Tgħid Malta għad titlef id-djaletti tagħha minħabba dan it-tbattil u t-taħtit bejn nies ta' belt u oħra u ta' raħal u ieħor, ġie li ħsibt bejni u bejn ruħi 7—Le, hija t-tweġiba li tagħti qalbi minnufih kull darba li jgħaddili dan il-ħsieb. U quddiem ħsibijieti tieġġ ommi. Meta kienet għadha tarbija n-nanna ġibitha l-Belt fejn baqgħet tgħix sakemm iżżewġet u xjieħet. Ħaġa tal-għaġeb l Ghad li ħadd minnà ma jitkellem bħal tal-Cotto- hera, ommi baqgħet titkellem bl-aċċent tal-Belt Rebbieħa fejn twieldet. Billi din il-ħaġa tidher għariba, għalina, ulied- ha bosta drabi ninbxuha bi ĦBliqa u nitolbuha tleħħen kliem bħal qagħqa, qati, qamti, biex noqogħdu nisimgħuha titkellem bl-ilsien li hija redgħet ma' ħakb ommha fil-Birgu. Darba waqaft nitkellem ma' familja mill-Birgu, li issa : qiegħda tgħammar fil-Hamrun. Biex nistħarreġ x'imġiba għamlet fuqhom il-bidla tal-qagħda tagħhom milt-toroġ dojoq dojoq tal-Birgu għat-toroq wesgħin u kbar tal-Ħamrun jiena staqsejthom jekk wara l-gwerra humiex fi ħsiebhom jibqgħu joqogħdu f'dan is-subborg. Ma Iħaqtx temmejt il-mistoqsija tiegħi. Tweġiba msieħba minn aktar minn tliet ilfina kienet; 'Fil-Birgu trabbejna u hemm irridu mmutu, Malli nisimgħu l-kelma hekk mixtieqa tal-paċi lkoll kemm aħna nerġgħu għal hemm, imqar fi kmajra nofsha mġarria'.