Leħen il-Parroċċa tagħlaq 50 sena Kien propju ħamsin sena ilu, preċiżament f'Novembru tal-1963, li ġiet stampata l-ewwel edizzjoni ta' Leħen il-Parroċċa. Kenneth Cassar jippreżentalna x'kien il-ħsieb wara din l-inizjattiva tal- Kappillan Theuma u l-board editorjali li kien qiegħed jgħinu dak iż-żmien. Tassew kienet sorpriża meta ltqajt ma' kopja tal- ewwel ħarġa ta' Leħen il-Parroċċa Kirkop li ħarġet għat- tgawdija tal-parruċċani Koppin propju f'Novembru tal-1963 fi żmien il-parrokkat tal-maħbub Kappillan Dun Ġużepp Theuma (1960-1966). Qiegħed ngħid maħbub għaliex smajna u qrajna ħafna mingħand nies li jiftakruħ jaħdem b'risq il-Parroċċa sabiex verament ma jkollha xejn anqas minn parroċċi oħrajn. X'aktarx li din tal-gazzetta parrokjali kienet idea tiegħu, jew kif isejħilha hu fl-indirizz li kiteb fl-istess l-ewwel ħarġa, ħolma li dejjem xtaqna — li jkollna fir-raħal tagħna gazzetta parrokkjali bħal ma għandhom ġa parroċċi oħra. Naraw kif l-għan ta' din il-gazzetta, li fil-bidu kienet toħroġ ta' kull xahar, kien propju li toħloq kuntatt mal-parruċċani kollha hekk kif twassal tagħlim nisrani, tagħrif storiku dwar il- Parroċċa, avviżi u ħafna aktar. Grazzi għal dan kollu wieħed jista' jaqra lilhinn minn sempliċi avviż jew tagħrif u jifhem aktar il-ħajja, il-ħsieb u s-soċjetà tas-sittinijiet. Għalkemm xtaqt li kelli aktar ħin sabiex inkompli nfittex dwar in-nies involuti f'din l-ewwel ħarġa u l-iżvilupp tal-gazzetta Leħen il-Parroċċa matul is-snin, ħsibt li jkun tajjeb li nikkommemoraw dan l-anniversarju tal- ewwel ħarġa permezz ta' artiklu żgħir u transcript ta' dak li sibt, biex b'hekk tapprezzaw il- ġenwinità u s-sempliċità anke tal-lingwa li tintuża. Nittama li dan iservi ta' punt ta' tluq għal aktar tagħrif 'il quddiem. bi, Dun Ġużepp Theuma meta sar Monsinjur L-Editorjal Din l-ewwel ħarġa tal-gazzetta tiftaħ b'editorjal li hu miktub f'isem il-bord editorjali responsabbli mill-gazzetta. Inħossu l-entużjażmu ta' kisba wara ħafna preparamenti u ħidma ta' bord editorjali magħmul minn Koppin. Naraw kif sa mill-bidu jiġu ċċarati l-għanijiet ta' din l-inizjattiva, jiġifieri dik li jinħoloq kuntatt dirett mal-parruċċani. L-editorjal jagħmel emfasi li L-ewwel ħarġa ta' Leħen il-Parroċċa Kirkop, Novembru 1963 din hi gazzetta ta' kulħadd li ser twassal tagħrif għal membri kollha tal-familja, fl-istess waqt jipprova jkattar sens ta' appartenenza sabiex il-qarrejja kollha Koppin iħossu li din hi tassew gazzetta tagħhom li għandhom jgħożżu, japprezzaw u jekk jista' jkun jikkontribwixxu sabiex tkunaħjar. Fil-fatt, il-bord editorjali jagħmel stedina lill-qarrejja kollha sabiex jaqsmu l-għarfien tagħhom billi jiktbu artikli u stejjer ta' interess soċjali, storiku, u spiritwali, speċjalment jekk dawn jikkonċernaw b'mod dirett lir-raħal tagħna. Joħroġ b'mod ċar li Leħen il-Parroċċa kellha għan edukattiv hekk kif l-iskop ewlieni tagħha kien li jwassal tagħrif spiritwali u soċjali li hu ta' interess għal Ħal Kirkop. Ferm sabiħa hi s-sentenza li tiġbor fiha dan kollhu, Irridu li din il- gazzetta sservi biex intom tkunu rġiel u nisa aħjar u t-tfal meta jikbru jkunu ċittadini onesti u nsara tajba denja tar-raħal tagħna, Ħal Kirkop. Dan il-kliem jiġbor fih sens ċiviku Koppi u missjoni nisranija li wara kollox kienu fil-qalba ta' Leħen il-Parroċċa sa mill-ewwel ħarġa tagħha. Il-Kelma tal-Kappillan Fl-indirizz tiegħu naraw. kif il- Kappillan Theuma wkoll kien ħerqan sabiex jara din l-ewwel ħarġa tal-gazzetta parrokkjali ssir realtà. il-kappillan jitlaq mingħajr pretenzjonijiet, f'dimensjoni umli hekk kif jistqarr mal-qarrejja biex ma jistennex affarijiet kbar minn inizjattiva li għada fil-bidu tagħha, biss juri ċerta fiduċja li bl-għajnuna tal-qarrejja ser jikseb l-appoġġ neċessarju għall-avvanz tal-istess gazzetta u tal-Parroċċa. Filwaqt li jistqarr li Leħen il-Parroċċa talbet impenn konsiderevoli, jagħmel appell mill-qalb sabiex din il- gazzetta tkompli tgħaqqad lill-parroċċani f'għaqda waħda ta' mħabba u paċi — familja waħda li fuqha jitfa' l-barka saċerdotali fl-aħħar sentenza tiegħu. Narawh ukoll iħares b'fiduċja sħiħa lejn l-iżgħar ġenerazzjonijiet li hu jqis bħala l-futur ta' Ħal Kirkop. Il-Kappillan Theuma mal-wasla tiegħu fil-Parroċċa (ritratt Joe Agius) Avviżi . Interessanti ferm hija s-sezzjoni tal-avviżi li tiftħilna tieqa fuq id-dimensjoni soċjali tas- sittinijiet. Fi żmien meta ftit kellhom televixin id-dar, u kienet il-moda tat-tokis, ħafna parroċċi kienu jinvestu f'apparat li juri l-films sabiex joffru rikreazzjoni lill-parruċċani, filwaqt li juru films li kienu moralment u etikament konformi ma' dak li tgħallem il-Knijsa. Din tidher ċara f'appell li jsir lill-ġenituri sabiex joqogħdu attenti fejn jibagħtu lil uliedhom, u jwissu kontra t-theddid u l-vizzjijiet li jistgħu joffru films li jidhru fi swali profani. Dan ma jfissirx li dawn is- swali parrokkjali kienu juru biss films reliġjużi jew spiritwali, anzi l-lista ta' films li nsibu għax- xahar ta' Novembru 1963 jinkludu żewġ films ta' avventura, dramm, kif ukoll kummiedja. F'Ħal Kirkop dawn il-films 'tal-parroċċa' kienu jintwerew fid-Domus, u jidher li kienet xi ħaġa li l-Koppin kienu draw sew, propju għaliex l-avviż lanqas biss jispeċifika il-ħinijiet u jillimita ruħu għal ħinijiet tas-soltu. Il-films għal wiri f'Novembru kienu Il Piccolo Ribelle, Skull and Crown, Dod Ruld M.P. u Reg'lar Fellers li dwarhom fittixt ftit. /l Piccolo Ribelle hu film drammatiku black and white maħdum bit-Taljan li ħareġ fl-1947. 1841 Għaqda Mużikali San Leonardu aA.p. 1 Dan kellu reġija u xenografija ta' Emilio Cordero u l-produzzjoni tiegħu kienet responsabilità tad-ditta R.E.F Zenitb'. 2: Skull and Crown jidher li kien film Amerikan li ħareġ fl-1935 mis-sensiela ta' filma tal-kelb Rin Tin Tin. Id-direzzjoni ta' dan il-film ta' 56 minuta kienet ta' Elmer Clifton'. 3: Dwaril-film Dod Ruld M.P. ma sibt l-ebda tagħrif. L-aħħar film li jissemma huwa Reg'lar Fellers imnebbaħ minn comics bl- istess isem maħdum minn Gene Bvrnes'. Dawnkienu dejjem jitrattaw xi avventura ta' grupp ta' tfal xi ftit jew wisq fuq ruħhom. Dan il-film, li simili tiegħu teżisti sensiela sħiħa ta' avventuri bl-istess atturi tfal jidher li nħadem fl-1941 taħt id-direzzjoni ta' Arthur Dreifuss, biss ħafna jiftakruhom jixxandru fuq stazzjonijiet Taljani sa' ftit snin ilu. Jibqa' memorabbli il- karattru ta' Carl 'Alfalfa' Switzer interpretat minn Bump Hudson'. 5 Ta' min jinnota li ħafna minn dawn il-films għadhom aċċessibli b'tiftixa fuq l-internet. Wi BILLV LEE Żijga ħ - tA. ROSĊOEATES i A. JANET DEMPSEV Din jidher li kienet rokna ta' interess storiku li l-għan primarju tagħha kien li jeduka lill-Koppin dwar il-wirt u l-istorja tal- Parroċċa, billi jagħti fatti f'sensiela ta' mistoqsijiet. F'din l-ewwel ħarġa din ir-rokna titkellem dwar isem ir-raħal Ħal Kirkop, it-twaqqif tal-Parroċċa Matriċi fil-25 ta' Mejju 1592, l-ewwel kappillan tal-Parroċċa, il-korp Sant ta' San Benedittu Martri u l-Professur u Monsinjur Mikiel Barbara. Xiħaġali tidher li baqgħet kostanti sal-ħarġiet ta' Leħen il-Parroċċa llum, hi l-lista tal-parruċċani l-ġodda li jkunu twieldu minn xahar għal xahar, kif ukoll l-obitwarju, li jfakkarna sabiex nitolbu għal ruħ dawkli jkunu ħallewna. F'din l-ewwel ħarġa nsibu l-listi għax-xahar ta' Ottubru 1963. Konklużjoni Dan li tkellimna fuqhu huwa bbażat fuq l-ewwel żewġ paġni tal-ewwel ħarġa ta' Leħen il- Parroċċa Kirkop. Jidher li din l-istess ħarġa kellha minn tal-anqas paġna oħra (żewġ faċċati) li sfortunatament ġiet maqtugħa minn mal-kumplament. S'issa għadha ma ġietx f'idi, biss xorta waħda ħsibt li jkun ta' interess li nirrakkontaw din l-inizjattiva f'għeluq il-ħamsin sena tagħha. Matul is-snin il-gazzetta parrokkjali ħadet xejriet varji, minn paġni bi kliem mitbugħa b'tvpewriter fis-sittinijiet u s-sebgħinijiet, għal verżjoni eħxen ta' għaxar paġni, karta kkulurita Leħen il-Parroċċa Lehen Il-Bi urrocca A FAl-PSS6oS taj l-Prtċ ħa sAn hlJA 8 FE Gphaġfa A. reħa u Essmaq IA destod l l-es8kija ħama sinulzat kasruszzs taha a tat Alia mafuam vili, Ben Bis konfermat mis-otralntt taw siegħ tal-quditaw sar ta' zi Biend I-ovut belkelu seżju ut 69 fiż-siża dua Il-kospln 13 ġaghata den f-saiz Lnetetant, Bin Al-aps ghandha tiskwtonz Ikoll: gażix twnt nies ma ass She iwlbsa L-nbar sin ssa Liam L lahijat Lesrun Xi hija lie tat naġitnz stess, Pak kleru Jogħiu ew. eaneat kienu Siepekedisv FLI ma hena Jħdnu mat ż-BAT AI-KALoa ta' Gesu. ise b Fik BPaSjija Pżitj ħi ata dan Is-sahor ear tAolfentom i-Bianġeni 1-:86ra,MELL-GHApramn KAMiWw4 sema RLJ sa8tenrovr AU, 13 kulaża 9. Jaww Pezzzont Ġak BE ma Sriċua afu 3£ sa jinoaise bl- Gażioa MKOLL Lion d svF sp skazzJod tal-kogħllu u at tkattir Pinġlizzja ma. ija. ames ai Żamma banner 8 ta i i uns' isa ta' ah TGGIEN L rama Leħen il- A ata lt ann l-alai tas-Srnartl-asaahema Parroċċa Hal A Kirkop, Frar, 0. Aħet Agħalifena HA btala mtusibx mA het AFEJSLÀ, Ppiżilasa IL Hons 1984 deħen il-Parroċċa ta' LEĦEN IL-PARROĊĊA Leħen il-Parroċċa Fl ĦALKRIEKOP TA' ta' Ħal Kirkop, Ottubru- i 2, ken elett Papa ġeld i ħa l-isem ta' ĦAL Novembru- Franġiska, Waqt l kont qieghed Inżegvi din il-eja storika u sms l-e iċ. diskors għamel il-Papa mil-Loġġa tal-Bażi ta'San Piet, rll-envetfimt KIRKOP Diċembru, 1996 l-personalita u l-missjoni ta' dan il-Papa. pliċta ta' kliemu u l-ġesti tiegħu u if uklllgħaa tal-isem Franġisku, deher ċar mill-bidla il-Papa e jħaddan sil t' ħajja sempliċi imfassla fuq l-Evanġolu biex il-mestabġ ta' ristu jsa id-dinja kollha mhux biss permez tat-Tagħlim talKnisja ia wkoll Permezz tax-xhieda lkull nisrani id jgħt tal-i tiegħu. Fid-diskorsi tiegħu, ċari, sempliċi u flistess ħin profondi, Papa MILIED QADDIS, SENA TA' PAĊI Franġisku qiegħed Iwassal il-messaġġ tal-ħniena u l-Imħabba ta' Alla. Waqt l- Gw talb tal-Angelus tiegħu l Pjatra San Pit fis-37 ta Marzu, huwa qalli ai ġa i Ala ma jgħlja qatt jaMina, afna drbi ħuma aħna l mgħajew ritslb ġġ maħfra, Huwa ħeġġeġ kulhadd biex qatt ma rleqtu nitolbuh ħniena u maħfra 9 ħenn a. Kom għaliex hu Alla ta qab ħanina l-ma ieqaf qatt aħfrilna, l-Papa qalukll di ia ata Ja A damet akar U tana Ala, għandha alma bixra l ħenmu għall, ċju ġid l-Milied al ala Hum mħux qaddis Sa fta ta Kumm an il-Papa jlqotna wkoll l-ħaj ta' faqar u semplik' l iegħed pg jq fe ghaddan. Huwa Papa fi minn dejjem ried l jkun qob in-nies u bil-ħafna est a għallex Ġesd twiakd ġo am. I-qudnata' mat ki bil-plegk ta tiegħu alegħed isaħħaħ din is-xewga tiegħu i jibqa' għix qalb il-paplu u kitimiea: Memmncj £ŻA itntawt eta cz Ben at għal Dar f'appartament modest if jgħixu l-maġġoranza tan-nies. Fessġistu Bħaża l uta -anij kun miġbura d-dar mestwar fl-mexda t'Ikel tkun qed tkompli 27 jeħh da l-K ta ajja bex un i-dijat l-knisja għandha għal qalbha l-foqra anna lk sa $ mima, Din iahied għa theġieġ ns koll ix naħsbu fix Ki bdew sen oħra aqta pea qat tika min, Qegħdin nużaw il-ġid materia E Alla pprovlina. FIS t' Ġunju, il-Jum Di ħaten He jaċimsenqat Men mg sħana tea i għall-Ambjear, Franġisku wissa fil-umarita' kolla dear Il-ħela tal-kel u qal l minn kull wieħed u waħda minna, u rridu nahdmu għaliha bis-serjetà, Ilpaċr tii bl Leħen il- snin. jarmi i-kel, ikun qiegħt l-iket tal-bnledam bil-ġuħ, Dan huwa ġeli HAL kat diskors qawwi ħafna f'soċjeta' fejn il-ħela dejjem. siegħed jikber u fejn in- ask e Barbie LL mħa Jħallu Parroċċa ta' taa t' tqassim ġust tal-id, iegħed dejjem aktr jie nies fil-merj. 1 Kirk Hija ħaġo tajba ll engwu d-iskorzi u l-omeliji ta' an l-Papa, nintrru nm Gun Ħal Kirkop, tagħlim tiegħi u nr kf isteħu mappa faina. Lulju, 2013 Kunu Mberkin u disinn fuq il-faċċata tal-gazzetta tas-snin tmenin meta l-isem inbidel għal Leħen il-Parroċċa Ħal Kirkop fiż-żmien il-Kappillan Dun Anton Portelli (1981-1984). Bla dubju li fis-snin disgħin, il-Kappillan Dun Karm Camilleri (1991-2003) tagħha spinta 'l quddiem, b'format ġdid u aktar professjonali u kultant b'xi kitbiet akkademiċi minn uħud fost l-aqwa akkademiċi u storiċi ta' pajjiżna. F'dawn is-snin żdiedet il-kelma 'ta' fit-titlu biex ġie jaqra' Leħen il-Parroċċa ta' Ħal Kirkop. Min-numru ta' ħarġiet imniżżla fuq il-faċċati kumparati mal-firxa taż-żmien jidher li il- gazzetta ma baqgħetx toħroġ bl-istess frekwenza ta' darba f'xahar bħalma bdiet. Saħansitra jista' jgħati l-każ li għal xi żminijiet il-gazzetta waqfet, fil-fatt jidher li minn wara ċertu perjodu in-numru ta' ħarġiet reġgħu bdew mill-ġdid. Dwar analiżi aktar wiesa' wieħed irid jistenna għal riċerka aktar profonda, u fuq kollox għal aktar kopji ta' gazzetti, li ninsab ċert li jeżistu 186 Għaqda Mużikali San Leonardu a.p. Bħalma rajna, għalkemm sempliċi, gazzetta parrokkjali tista' tħaddan ħafna aspetti tal-ħajja soċjali Koppija. Intant, ser inħallikhom tgawdu dak li sibna mill-ewwel ħarġa ta' Leħen il-Parroċċa Kirkop, f'Novembru ta' ħamsin sena ilu. Leħen il-Parrocca Kirkop Novembru, 1963. Nru.1 Il-Gazzetta l-Ġdida Sa fl-aħħar sejra tinqata' x-xewqa u sejjer jintela' vojt li r-raħal tagħna ilu jħoss ħafna. U din ix-xewqa u dan il-vojt sejra timlihom il-gazzetta l-ġdida li f'idejkom għandkom l-ewwel ħarga tagħha. Kif intom qegħdin taraw il-Board ta' din il-gazzetta qiegħed jippresentalkom dan ir-rigal, biex insejħulu hekk, li bih intom sgur li tieħdu pjaċir, mhux biss għax sejrin taqrawh u żżommuh għandkom b'għożża kbira bħala ħaġa tagħkom, imma għaliex tassew din il-gazzetta sejra tkun tagħkom tal-Koppin kollha, kbar u zgħar, nisa u rġiel. Kull meta toħroġ gazzetta ġdida, l-Editur tagħha, li f'dan il-kas huwa Board ta' nies mir-raħal tagħna, jgħid lill-qarrejja tiegħu x'ser ikun fiha, fi ftit kliem huwa jgħid x'inhu l-iskop ta' din il-gazzetta. Aħna ma tantx għandna xi ngħidu wisq fuq daqshekk għax intom malajr tifhmu x'inhuwa l-iskop tagħha. L-iskop huwa li naghtukom dak kollu li huwa ta' nteress għar-raħal tagħna, tant soċjalment kemm ukoll reliġjosament, iġifieri dak kollu li għandu x'jaqsam mar-taħal, tant fil-ħajja publika tiegħu kemm ukoll fil-ħajja religjuża tiegħu. Irridu li din il-gazzetta sservi biex intom tkunu rġiel u nisa aħjar u t-tfal meta jikbru jkunu ċittadini onesti u nsara tajba denja tar-raħal tagħna, Ħal Kirkop. Issa min sejjer jikteb f'din il-gazzetta7 Inti li qed taqra, ħuk, oħtok, missierek, ommok insomma kull min iħoss li għandu xi ħaga tajba u għal-ġid. Tistgħu tiktbu stejjer qosra ħafna, artilkli fuq xi ħaġa tar-raħal, eċċ. Ħalli nfakkarkom, tistgħu tiktbu taħt isimkom, jew taħt isem ieħor biss lill-Board tridu tiktbulu isimkom u fejn toqgħodu għas-sodisfazzjoni tiegħu biss. Tistgħu tibgħatu mistoqsijiet biex inweġbuhomkom. Il-mistoqsijiet jistgħu ikunu fuq xi tridu intom, mhux biss reliġjużi. Għal-lum biżżejjed, issa nerġgħu niltaqgħu xahar ieħor. Il-Kelma tal Kappillan Fl-aħħar twettqet ħolma li dejjem xtaqna - li jkollna fir-raħal tagħna gazzetta parrokkjali bħal ma għandhom ġa parroċċi oħra. Għadna fil-bidu u għalhekk ħadd ma jista' jistenna xi ħaga kbira— iżda nittamaw li bil-għajnuna tagħkom inkomplu l-quddiem u dejjem aħjar għall-ġid tal-Parroċċa għażiża tagħna. Nirringrazzja minn qalbi lil dawk kollha li b'mod jew ieħor qegħdin jgħinuna fix-xogħol mhux tant ħafif ta' din il-gazzetta. J'Alla din il-gazzetta tgħaqqadna flimkien bħala familja waħda, f'għaqda ta' mħabba u ta paċi, kif jiena nixtieq għall-ġid ta' kulħadd, mill-kbir saż-żgħir tal-Parruċċani tiegħi. Il-Barka ta' Ġesu' tinżel fuq kulħadd speċjalment fuq iż-żgħar tagħna — il-futur ta' Ħal Kirkop. Avviżi FILMS li sejrin taraw matul ix-xahar ta' Novembru fid-Domus Parrokkjali tagħna. Il-ħin tas- soltu. Ġenituri ibagħtu l-uliedkom fis-sala tagħna għax hemm żgur li jkun hemm affarijiet li l-uliedkom ma jħassruhomx. Oqogħdu attenti dejjem fejn imorru t-tfal tagħkom u liema Films jaraw għax tafu daqsna l-films koroh li hawn fis-swali profani, swali li minnhom qegħdin joħorġu l-vizzjijiet kollha. Dawk li għandhom it-TV. infakkruhom li mhux kull programm huwa tajjeb għat-tfal. Ftakru dejjem x'responsabilta' għandkom quddiem Alla li takom dawn l-ulied biex tagħtuhomlu sbieħ u safja kif tahomkom Hul KontTaf7 Li l-isem KIRKOP ġej minn kunjom ta' familja li kienet toqgħod fi żmien antik, fir-raħal2 Li r-raħal sar Parroċċa sa mill-25 ta' Mejju, 1592, u li kellu miegħu f'dak iż-żmien lil Ħal Safi u l-Imqabba2 Li l-ewwel Kappillan tal-Parroċċa kien Dun Karlu Taljana2 Li l-għadam qaddis ta' San Benedittu Martri inġieb minn Ruma fl-1790 bit-tħabrik tal-Kjeriku Ġużeppi Marija Callus minn Ħal Kirkop2 Li l-Professur Barbara (Monsinjur) kien joqgħod fejn il-lum hemm il-każin ta' San Leonardu2 Mill-Arkivji Fix-xahar ta' Ottubru fir-raħal: 188 l Ghaqda Mużikali San Leonardu a.p. MIETU Salvu Cassar li miet fit-13 ta' Ottubru, 1963. (Mulej agħtih il-mistrieħ ta' dejjem) Referenzi l http://cinema,ilsole240re.com/film/il-piccolo-ribelle/ 2 http://www.comingsoon,it/Film/Scheda/Trama/2kev:-249728film-IL-PICCOLO-RIBELLE 3 http://en.wikipedia.org/wiki/Skull and. Ia za a a a sabiex jingħaqdu mal-Banda San Leonardo sabiex jiżviluppaw it-talenti mużikali tagħhom bla ħlas Valletta Road, Żurrieq Tel: 2164 9590 - 2164 4649 Mobile: 7949 2624/5 Fax: 2168 9719