Iż-Żejtun u l-Kursara kitba ta' Liam Gauci (Tradott għall-Malti minn Michael Desira) F'Malta l-kursara (sibbien) terqu u mxew 'il quddiem għal bosta snin. F'dawn l-aħħar snin riċerka riċenti xeħtet dawl ġdid fuq din l-attività ekonomika imma vjolenti tal-gżira tagħna. Dan l-artiklu jitratta dwar il- ħajja ta' xi rġiel Żwieten li ħadmu u stinkaw fuq xwieni privati tal-kursara. Kienu xwieni privati għaliex wieħed għandu jżomm f'moħħu li ma kinux tal-Ordni ta' San Ġwann. Il-kursara kienu forza paramilitari bbazata f'Malta biex tattakka lix-xwieni Torok f'isem il-Gran Mastru ta' Malta. ix-xwieni tagħhom kienu ffinanzjati u kkmandati minn padruni rivati imma kienu jaqgħu taħt il-liġi marittima Maltija u ntaxxati gvern tal-Ordni. ukoll ta sehmu, bħal irħula Maltin oħra, billi pprovda sieħbu mal-kursara. Bejn l-1760 u l-1798 minn 2200 am 34 baħri reġistrati mal-kursara li kienu miż-Żejtun il-perjodu kien hemm inqas minn tnejn fil-mija u min-numru daqshekk żgħir, nistgħu niġbru n iż-Żwieten bħal: il-laqam tal-familja, il- elfu difrejhom mal-liġi u fuq kollox dwar qhom iktar riċerka minn oħrajn tagħrif jeżizti fuqhom fl-arkivji uwa mMsejjes u miġbur minn WK Nazzjonali. Bejn jen imlaqqam ta' Gariet, kien reġistrat wa serva ma' diversi kaptana mill-aqwa m il-Kaptan Giorgio Mitrovich u l-Kaptan aħt Mitrovich, Giorgio abbanduna x-xini u kien t għal għemilu. Waqt bbord xini taħt il-kmand tal-Kaptan Valentini fl-1791, arti minn rewwixta biex ineħħu l-kaptan mill-kmand. Antonio kien hemm ukoll Żejtuni ieħor jismu Ignazio Cutajar kursar Żejtuni ieħor kien Publio Darmanin magħruf bħala ta' anin. Fl-1797 Darmanin kien qed iservi abbord xini taħt il-kmand l-Kaptan Giuseppe Camilleri. M'hemmx tagħrif fuqu ħlief fuq li kellu 'inċident ikrah ma' kursar ieħor fuq l-istess xini. Waqt li kienu Lampedusa Publio Darmanin flimkien ma' Salvatore Asciaq, li kellu biss 17-il sena, kienu għall-kaċċa tal-fniek u Salvatore qabeż fuq fenek fl-istess ħin preċiż li Publio spara fuq il-priża. Salvatore weġġa' serjament f'rasu u dam sitt ijiem jilgħabha mal-mewt f'Lampedusa, sakemm miet u difnuh hemm stess. Publio kien interrogat dwar l-inċident, imma ħareġ li kien żball traġiku ġenwin għaliex iż-żewġ baħħara kienu ħbieb kbar u għalhekk kien tassew inċident sfortunat. Mid-dokumenti nstab ukoll li baħri bl-isem ta' Felice Attard, iben Paolo, għalkemm kien joqgħod iż-Żejtun fl-1788, kien filfatt minn Għawdex. Huwa kien qed ibaħħar fuq frajgata taħt il-kmand tal-Kaptan Guglielmo Lorenzi. Il-laqmijiet tal-baħħara Żwieten ukoll jagħtu lok għal stħarriġ interessanti bħal per eżempju l- master gunner Filippo Grixti, iben Andrea, kien magħruf bħala Ta' Castagna, skont il-formula tar- reklutaġġ tiegħu. Kien hemm ukoll Michele Borg magħruf bħala ta' Anġelu tal-Imħaueċ u Giuseppe Muscat, iben Andrea, magħruf bħala tar-Rizzi. Fl-1783 kien hemm ukoll Spanjol jgħix fiż-Żejtun li kien ukoll iservi abbord ix-xwieni tal-kursara. Dan kien jismu Francesco Caman u kien baħri abbord ix-xini tal-Kaptan Lorenzi. Dan il-Kaptan jixraq li fuqu ssir riċerka aktar fid-dettall meta wieħed jitkellem fuq ir-relazzjoni taż-Żejtun u s- sibbien. Il-Kaptan Guglielmo Lorenzi kien probabbli l-aktar kaptan tal-kursara importanti u ta' suċċess fl-aħħar 40 sena tal-ħakma tal- Kavallieri f'Malta. Il-fama tiegħu kienet bla mittiefsa tant li Katerina l-Kbira tar-Russja sejħitlu biex imexxi l-flotta tagħha kontra t-Torok. Huwa kien miżżewweġ lil Angela Gelfo li kienet miż-Żejtun kif kien ukoll missierha Paolo Gelfo li wkoll kien kursar ta' fama kbira. Fuq il-familja Gelfo ftit hu magħruf ħlief li ħaten Lorenzi (Paolo) kien jgħix iż-Żejtun fl-1760 u baħħar ma' Lorenzi fl-1767. L-irġiel tal-familja Gelfo kienu jbaħħru ma' Lorenziu għalhekk l-istorja tal-familja Gelfo hija mżewqa ma' dik tal-kursar Lorenzi. Din il-familja kellha wkoll skjavi u numru ta' xwieni u kienet tan- negozju li saħansitra kienet ukoll tagħmel vjaġġi kummerċjali lejn Tunis. Il-merkanzija li Paolo Gelfo kien ikollu abbord kienet tikkonsisti fost affarijiet oħra: laħam immellaħ, merħliet, xemgħa, saffron u anki xadina għall-Gran Mastru nnifsu. Din il-merkanzija turi kemm il-familja Gelfo kienet għanja u kemm kienet influwenti lejn nofs is-seklu tmintax. Iż-Żejtun illum mhuwiex daqshekk sinonimu mas- sengħa tal-kursara, imma dan l-artiklu jixhed dawl li hemm konnessjonijiet li għad iridu jiġu mistħarrġa. Kull riċerkatur jista' jiskopri stejjer li għadhom mhux magħrufa dwar nisa u rġiel Żwieten li l-għixien tagħhom u tal-familja kien jiġi mill-attakki u s-serq mix-xwieni tal-għedewwa f'isem il-Gran Mastru ta' Malta. Din hi bbażata fuq database li għadha qed tiġi miġbura li s'issa għandha 'l fuq minn 2200 tagħrif. Hu magħruf li fl-1791 serva abbord ix-xini mmexxi mill-Kaptan Valentini imma l-irwol ta' dan ix- xini għad irid jiġi traskritt. Michael Gafa' u Julian Fenech Ngħidu prosit kbira lis-Sur Michael Gafa', bandist tal-Banda Beland, u lis-Sur Julian Fenech li f'Lulju 2017 temmew b'suċċess l-Alive Cħallenge' flimkien ma' 44 persuna oħra b 1200 km ta ċikliżmu mid- Danimarka għall-Ġermanja u l-Polonja fuq medda ta' 7 ijiem. Din l- inizjattiva saret b'risq li jinġabru fondi għal aktar riċerka dwar il- ke ill matter IĊ alba Nifirħu minn qalbna lill- eb ŻANAQU U a bandisli tal-Banda Beland, Kurl Zahra, li rebaħ tliet midalji tad-deheb fil-100, il-200 u l-4x 100. — metru, U Mariah Zahra li kklassifikat fl-ewwel post fil-kategorija tad: discus' u t-tielet EL ieFEM 71 eb Ga il TM nazzjonali Soċjetà Mużikali Beland : Żejtun : Il-35 Pubblikazzjoni : 2018