IL-MAT'TT QARI LI TOĦROĠ IL-GĦAQDAL MARZU TAL-KITTIEBA TAL-MALTI f 1946 Il-Premju Guze' Muscat Azzopardi Il-Hajja Kulturali tal-Pajjiz L-AHĦAR numru ta' ''Il-Malti' konna ġibna l-aħbar tal- fondazzjoni tal-'Premju Ġuże Muscat Azzopardi ti twaq- qaf bħala tifkira tal-Kavalier Ġużċ Muscat Azzopardi, P.L.. B.M., l-ewwel President tal-Għaqda tal- Kittieba tal- Malti. Dan il-premju aħna nqisuh bħala qofol għal kull ħidma għall- ġid ta' l-ilsien Malti; bis-saħħa tiegħu nistennew li titkattar u tiżdied. il-ħrara mhux biss għall-ilsien tagħna imma wkoll għal kull sentiment nazzjonali; għax l-ilsien u n-nazzjon huma mar- butin hekk flimkien li kull ħaġa li tolqot lil wieħed ma tistax ma jkollhiex effett fuq l-oħra wkoll. Bit-twaqqif ta' dan il-premju Malta ġiet f'tagħha u. ntref- għet mhux ftit. Issa pajjiżna jista' bil-ħaqq kollu joqgħod ma' ġenb pajjiżi oħrajn l-aktar ċivilzzati fejn għandhom premijiet u inkuraġġimenti b'ex iħajru n-nies iwettqu ħidmiet għall-ġieħ tan- nazzjon; għax il-kobor tan-nazzjon hu skond il-ġieħ li jżejjen lil dik in-nazzjon, li aktar tarfa' rasha fost ix-xirka tal-ġnus aktar ma jkun għoli l-unur tagħha. Il-premiazzjoni għal ħidma nazzjonali hija xhieda ta' pro- gress u ċiviltà. Il-popli għafsin u li baqgħu lura fit-tr'q tal-p'o- gress ma jfitteux li iseddqu s-sentimenti nazzjonali tagħhom, im- ma ġens tal-għaqal dejjem ħass ruħu kburi b'dak li Alla tah u għanieh u min ma jagħmilx hekk ikun qisu jmaqdar lilu nnifsu u jistieden oħrajn biex iwaqqgħuh fil-għajb. Fid-dinia dejjem hekk kien li n-nies jistmawk daqs kemm inti tistma lilek innifsek. jiġifieri min iħares b'f imiss Flu nnifsu u lil-ħwejġu jogħla f'għajnein ħaddieħor, iżda min j'itraskura ħwejġu. barra li jibqa' biex jitlef kollox u jiftaqar, jaqa' għaż- żebliħ. Aħna, bħala poplu, żgħar wisq, imma għandna ġrajia tal- għaġeb li tagħmilna kbar f'għajnem id-dinja u sakemm. nibqgħu 4 IL-Marm nidhiru: bħala poplu għalina bil-ġrajja. tagħna; id-dinja tibqa' tġis- na. bil-qima. li jistħoqqilna; imma ħemm ħaġa li tagħżilna bħala ġens għalih u torbot il-ġrajja ta' qżiritna mal-ġens tagħna u din il-ħaġa hijja l-ilsien Malti. L-ilsien Malti qisu l-qafas li fuqu mib- nija. l-istorja tagħna u li ġewwa fih jiġbor il-ħajja u s-sentimenti nazzjonali tagħna. Għalhekk biex inwettqu n-nazzjonalità tagħ- na u nsaħħuha u nkattruha u nrettluha rridu nikkoltivaw l-ilsien tagħna, dan kollu jseħħ b'mezz tal-'Premju Ġużċ Muscat Azzo- pardi' liġżomm bla qatt jintefa n-nar ta' ħeġġa. għall-ilsien Malti. Bħalma l-Premju Noble' huwa kawża ta' inkuraġġiment kbir għall-arti u għax-xjenza tad-dinja kollha u huwa l-ogħla am- bizzjoni ta' l-aqwa. għorrief internazzjonali, hekk il-Premju Muscat Azzopardi' għad ikun il-mezz li jqanqal interess u ħidma ħarkiena. dear l-ilsien Malti u minn dan il-premju nistennew ukoll żvilupp ġdid fil-ħujja kulturali u nazzjonali tal-pajjiż, Il- ''Premju Muscat. Azzopardi għad ikun l-inkoronazzjoni ta' pat- rijotti qalbenin, ta' għorrief imsemmijin, ta' kittieba mill-aqwa Maltin u barranin. li bix-rogħlijiet tagħhom disfgħu ta' ġid għall-ilsien Malti. Dari kull min kien jinteressa ruħu fil-Malti u jħabrek għal- biex iġib il-quddiem l-ilsien nazzjonali tagħna ma kienx jaqla' ħlief tmaqdir u żebliħ. Il-hum min jindaħal għall-Malti għadu jaqla' fuq wiċċu wkoll. għax l-egħdewwa tal-Malti, fil-moħbi u fil-beraħ, għadhom ifixklu kemm jifilħu, iżda issa mat-tmaqdir u ż-żebliħ, id-difensuri tal-Malti jistgħu jiksbu premju sabiħ, pre- mju li-jagħmel ġieh lilhom u jibqa' bħala tifkira għażiża għal uliedhom. u wlied uliedhom. . Kull min żħabrek bil-qalb u bil-ħrara għall-Malti jkun jista' jaqla' dan il-ġieħ, għax il-'Premju' jingħata darba fis-sena u ħadd. ma jista' jieħdu aktar minn darba waħda biss, biex ikunu jistgħu jeħduh għadd kbir ta' nies. Il-premju miftuħ. għall-Malb'n u għall-barranin biex b'hekk iqajjem interess għall-Malti fost il-barranin ukoll. Aħna nafu li hemm. ħafna għorrief barranin li j'nteressaw ruħhom fil-Malti, xi wħud minnhom kitbu xogħlijiet sbieħ u ta' fejda fuq l-Etimo- loġija tal-Malti, oħrajn ħarġu grammatki ta' siwi kbir fuq l-ilsien tagħna. Bis-saħħa ta' dan il-' Premju nittamaw li l-barranin li jħebbu u. jaħdmu għall-Malti jiżdiedu u b'hekk l-ilsien tagħna jieħu wejra, ġmielha fl-istudji internazzjonali. Mela l-UPremju Muscat Azzopardi' huwa rahan ta' tixtil ġdid fil-kultura nazzjonali, minnu nistennew ġid bla tarf għall- qawmien tal-Malti u għad jibqa' bħala għajn ta' saħħa u ta' sed- qa għal kull tqanqila b'risq l-ilsien tagħna.