I L-AGĦSAFAR L-agħsafar tal-plajja huma agħsafar — pjuttost żgħar; għandhom titjira mgħaġġla ħafna u l-biċċa l-kbira minnhom ipassu għall-pajjiżi 'l bogħod ħafna fix-xitwa, Fil-postijiet fejn iqattgħu x-xitwa, dawn l-ispeċi differenti ta' għasafar tal- plajja jinġemgħu ma' xulxin, mhux bħal meta jkunu fl-artijiet fejn ibejtu. L-aktar fiaġa nteressanti dwar it-48 agħsafar Li jżuru pajjiżna, hija l-mod 7 kif adattaw ruħhom għall-ambjent Lokali, Ma hiex ħaġa rari Li wieħed jiltaqa' ma' — xi Beggazzina tar-Rokka (Common Sandpiper 7 li tkun qed tqatta' xi ġranet waqt — il-passa, fil-portijiet u l-kosta tagħna. — Kważi wieħed jasal biex igħid Li l-għajte ta' dan l-għasfur hija karatteristika ta' — dawn l-inħawi f'dawn iż-żminijiet tal- Dawn l-agħsafar meta jpassu jfittxu post- : jiet fejn hemm l-ilma, sew jekk dan ikun elu, kif ukoll jekk dan ikun salmastru ew mielaħ. Jiddependu fuq il-ħajja Li fl-ilma u fit-tajn biex igħixu u alhekk insibu Li l-forma tal-munqar u saqajn huma kemmxejn twal biex jaqdu lawn il-bżonnijiet. bjent Li jiffrekwentaw dawn l-agħsa- jinbidel fi żmien qasir. Jekk nieħdu rtuxa (Little Stint), naraw Li dan fur ċkejken ibejjet fl-Artiku fi — speċi differenti ta' din il-kwalita' ta' l Il-vjaġġ tat-Tertuxa mill-Artiku fejn tbejjet għall-Afrika t'Isfel fejn tqatta' x-xitwa, juri d-distanzi twal li jpassi dan l-għasfur. żmien qasir ta' tliet ġimgħat, meta f'daqqa waħda tfeġġ r-Rebbiegħa. Huwa jbid qalb il-ħaxix fil-bwar viċin il-kosta jew fix-xtut tax-xmajjar fejn dawn jin- għaqdu mal-baħar, għalkemm xi mindaqqiet ibejjet ukoll aktar 'il fuq fit-Tundra 'l-bogħod mill-baħar. Mill-banda l-oħra meta jpassi jieħu vantaġġ minn agħdajjar kbar u: zgħar, xi-mindaqqiet ukoll il- bogħod mill-baħar. ' Imbagħad f'postijiet fejn iqatta' x-xitwa bħall-Indja u l- Afrika. t'Isfel, igħix fil-bwar: jew mal- baħar f'temperaturi ferm aktar għoljin mill-Artiku. Il-biċċa l-kbira minn'dawn l-agħsatar jieklu-annimali rqaq: (invertebrates) Li jiflu minn' fuq wiċċ ir-ramel: jew mill- ilma. :Xi kultant:.idaħħlu munqarhom fit- tajn, 'iżda jagħmlu. hekk. skond il-bżonn. L-agħsafar' tal-plajja jieklu l-aktar filgħodu kmieni jew wara nofsinhar. Jekk inħarsu lejn il-Monakella Prima, (Ringed Plover) naraw Li din l-aktar Li tiekol insetti Dawn jistgħu jvarjaw minn ħanfus sa grillijiet u anki mazza— relli. Imbagħad jekk inħarsu lejn il- Monakella Saqajha Suwed (Kentish Plover) għasfur kważi l-istess bħall-Monakella Prima, naraw Li jiekol krustaċi u dud. Dawn iż-żewġ agħsafar jieklu ikel diffe- renti u minħabba f'hekk m'hemmx kompe- Ċuvett Curlew tizzjoni bejniethom għall-ikel meta jgħixu fl-istess ambjent. L-agħsafar tal-plajja jużaw ħafna metodi biex isibu l-ikel: bħala eżempju permezz ta' tregħid ta' saqajha (foot trembling) il-Venewwa (Lapwing) tgerrex xi annimali li jkunu qegħdin ġot-tajn. Iżda l-modi prinċipali kif dawn l-agħsafar jieklu Gallina tal-baħar huma tnejn: l-ewwel billi jużaw il-vista normali u t-tieni permezz tal-munqar Li jużawh biex jiflu għal xi annimali żgħar mit-tajn. X'jużaw jiddependi ħafna fuq l-għasfur kif ukoll fuq il-ħin tal- ġurnata. Dawk l-agħsafar tal-plajja Li jieklu bil-lejl bilfors iridu jużaw munqarhom biex iħossu l-ikel. Hemm ukoll ċerta mġiba Li għandha x'taqsam mal-mod kif jieklu dawn l-agħsafar. Per eżempju l-Monakell, kif inhuma magħrufin l-agħsafar tal-ġens tal-Charadrius jużaw dak Li ngħidulu stop, run and peck, Li fiħ l-għasfur jieqaf, inaqqar u jiġri fil-veru sens tal-kelma. Huwa mpossibli Li wieħed jiddeskrivi l-imġiba ta' dawn l-agħsafar kollha, iżda ġeneralment huma jfittxu l-ikel b'dawn l-istess metodi, L-agfisafar tal-plajja Li jżuruna baqgħal- hom ftit postijiet fejn jistrieħu u jieklu. Postijiet bħas-Salini f'Marsa- xlokk spiċċaw għal kollox u ħlief għal żewġ irkejjen u ftit widien m'għadx fadal postijiet. Għalhekk insibu Li s-Salina u r-Riserva ta' l-Għadira huma l-aktar żewġ postijiet importanti. Is-Salina iżda ma tistax isservi ta' kenn għal dawn l- l-agħsafar minħabba l-qerda Li ssir mill-kaċċaturi f'dan il-post. Ma dan wieħed irid iżid id-disturb tan-nies. Min-naħa l-oħra l-Għadira mhux biss kenn u sservi ta' post fejn dawn l- agħsafar jistgħu jieklu, iżda anki' toffri post fejn xi agħsafar bħal l-Monakel la Saqajha Suwed u l-Fras-servjent (Black- winged Stilt) jistgħu jbejtu. Biex dawn l-agħsafar ikunu jistgħu jibqgħu jittajru ħielsa f'pajjiżna hemm bżonn Li nħarsu kemm l-ambjent Li fadal adattat għalihom kif ukoll inwaqqfu darba għal dejjem il-qerda ta' dawn l-agħsafar Li qed issir sena wara sena, Din is-sena l-Kunsill ta' l-Ewropa nieda kampanja favur il-ħarsien tax- xtut, kemm dawk madwar il-kosta kif ukoll dawk madwar ilma ħelu: kemm qiegħed kif ukoll dak ġieri. It- tarf fejn l-ilma jmiss l-art huwa dejjem vulnerabbli u fraġli. Hemm diversi fatturi li jikkontribwixxu Parti mill-Għadira mielħa ta' Marsaxlokk. Fl-ilma' jidhru diversi algi. għat-theddid ta' dan l-ambjent bħall- industrijalizzazzjoni u l-bini ta' proġetti turistiċi kif ukoll l-użu għal skopijiet ta' rikrejazzjoni; tniġġiz industrijali u domestiku, esplojtazzjoni żejda ta' riżorsi bijoloġici. Hemm ukoll theddid speċ- jali, per eżempju dak ta' tixrid taż-żejt. Hemm ukoll il-periklu li 'l-ilqugħ artifiċjali ta' l-ilma jżidu l-konċentrazzjoni ta' ċerti sustanzi li jistgħu jkunu ta' fisara. Ix-xtut huma kenn għal bosta speċi differenti u b'hekk dan l-ambjent huwa wiefied mill-aktar sinjuri. F'tarf l-ilma nsibu jgħixu ħlejjaq kemm ta' l-ilma kif ukoll ta' l-art. Iżda, minbarra dawn insibu jgħixu ukoll oħrajn speċjalizzati għal dat-tip ta' ambjent, u minħabba f'hekk huma rari għax ma nsibuhom imkien ieħor. Għalhekk il-kampanja tal-Kunsill ta' l-Ewropa Let's keep it that wav- INĦALLUH KIF INHU — li tappella għal aktar ħarsien ta' l-ambjent fejn l-ilma jmiss ma' l-art. Il-pjanta li tidher fin-nofs hija s-SIMAR.