Wara t-Tieni Gwerra Dinjija l-artisti bdew iħarsu lejn l-arti b'għajnejn ġodda. L-interpretazzjoni u l-emozzjonijiet personali tal- artist bdew jiksbu sehem importanti fl-arti. Xogħol importanti ħafna għall-iżvilupp tal-arti sagra Maltija li ġie magħmul f'dan iż-żmien kien il-Kruċifissjoni' ta' George Preca (Fig. 3). Fih nistgħu naraw diversi elementi innovattivi bħal fil-każ tal- pożizzjoni tas-salib li qiegħed impitter mill-ġenb kif ukoll l-effett tar-riħ li jinħass max-xena kollha. Għalkemm issa ma nsibu xejn xokkanti fih, dan il-kwadru kien irċieva ħafna kritika negattiva fosthom li ma kienx kwadru devozzjonali.'. Ħafna studjużi tal-arti jqisu dan ix-xogħol bħala revoluzzjonarju, il-qofol tal-bidla fl-arti sagra Maltija. Minn hawn 'il quddiem, l-artisti Maltin kisbu l-libertà fl- arti reliġjuża. L-individwalità u l-emozzjonijiet interjuri saru aktar importanti mit-teatrikalità tal-istil Barokk. Din il-libertà wieħed faċilment jista' jħossha fix-xogħol reliġjuż ta' Antoine Camilleri (1922-2005). Ix-xogħol Xandru l-Imħabba' (Fig. 4) huwa wieħed mill-ħafna Kurċifissi differeħti li għamel Camilleri. Interessanti f'dan ix-xogħol huwa kif l-artist irnexxielu jikkombina simbolu reliġjuż ma' simbolu tal-ħajja mgħaġġla moderna. Interpretazzjoni stilistika tal-figura ta' Ġest: msallab hija mwaħħla ma' arial tat- televixin. Bil-mewt tiegħu Ġest ried ixandar l-imħabba tiegħu lejna, u ħeġġeġ lilna nagħmlu l-istess. Il-pittura bl-isem L-Agunija fil-Ġnien' (Fig. 5) hija waħda mill-aħjar eżempji ta' xogħol sagru mill-artist Frank Portelli (1922-2004). Hawnhekk Portelli jaqsam il-pittura f'żewġ partijiet differenti, il-parti divina u dik umana indikati b'linja dijagonali li taqsam il-pittura minn fuq għal isfel. Fuq in-naħa tax-xellug wieħed jista' jara lil Ġesu, għarkupptejh jitlob, filwaqt li fil-parti ta' fuq jidher anġlu jżomm kalċi. Fuq in-naħa tal-lemin, Portelli rrappreżenta lit-tliet appostli Pietru, Ġakbu u Ġwanni reqdin mal- art. George Fenech (imwieled fl-1926) hu l-aktar magħruf għall-kuluri vivaċi li jagħti lill-veduti tiegħu. Dan ma jonqosx ukoll f'uħud mill- pitturi reliġjużi tiegħu bħalma wieħed jista jinnota' fix-xogħol, msemmi 'San Pawl Jipprietka' (Fig. 6). Il-post fejn qed tiġri x-xena hu raħal twelid l-artist, il-Mellieħa. San Pawl jidher fuq blata jipprietka lil grupp ta' Maltin filwaqt li fuq wara jidher San Luqa jpitter mal-ħajt lill-Madonna u 'l binha Ġest. 'Depożizzjoni' (Fig. 7) huwa xogħol reliġjuż magħmul minn Esprit Barthet (1919-1999). Hawnhekk Barthet joħloq kompożizzjoni differenti milli mdorrijin naraw marbuta ma' dan is-suġġett. Figura waħda biss tiddomina l-pittura, dik ta' Kristu. Barthet jistieden lill-osservatur ikun parti minn dan il-mument sagru. Fl-'Annunzjata' (Fig. 8) mpittra minn Harrv Alden (imwieled fl-1929), l-artist applika t-teknika moderna hekk msejħa hard-edge li toħloq kompożizzjoni b'linji qawwija u b'kuluri ċatti. Fig.4. — Antoine Camilleri - Xandru l-Imħabba (19708) Frank Portelli - L-Agunija fil-Ġnien (1972) mdawla b'dawl mistiku li jiffoka fuq wiċċ Marija. Fuq wara, l-Anġlu Gabrijel jidher biss bħala silhouette iwassal il-messaġġ divin lil Marija. Is-suġġett tal-Annunzjata hu wieħed mill- aktar favoriti ma' Gabriel Caruana. Espirit Barthet - Depożizzjoni (1965) Fl-eżempju li qed inwasslilkom f'dan l-artiklu (Fig. 9), Caruana jirrappreżenta l-figuri tal-Anġlu Gabrijel u ta' Marija b'mod stilizzat għall-aħħar, fejn juri biss dak li hu essenzjali. Dan il-metodu, li tirriduċi l-oġġett għall-forom essenzjali, huwa karatteristika ta' ħafna mill-movimenti artistiċi moderni, u l-artisti Maltin ma beżgħux jinkludu dan il-metodu fix-xogħol tagħhom. Gabriel Caruana - Annunzjata (2000) Parroċċa Arċimatriċi u Arċipretali:- Gudja Malta għandha madwar seba' sekli ta' attività artistika bla waqfien, u l-arti sagra minn dejjem għamlet parti sostanzjali minn din l-attività. Bħal kull tip ta' arti oħra, l-arti sagra nbidlet u għadha qed tinbidel maż-żmien u dan hu importanti biex tibqa' parti soda mill-identità Maltija. i Cassar Joseph Paul, L-Arti Moderna, PIN, Malta 2000, p.43. Programm Festa Santa Marija - 2009