DEĊIŻJONIJIET TAL-QORTI TA' L-APPELL ĊIVILI U KUMMERĊJALI, 19754 Seduta tat-8 ta' Jannar 1975 (Sedi Inferjuri). Kawża dwar danni kaġunati f'kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talbiet u l-Qorti ta' l-Appell ikkonfermat bl-ispejjeż. Il-konvenut kien ħiereġ b'charabanc mid-'drive' ta' l-isptar Monte Carmeli għall-Rabat Road. Kawża dwar danni kaġunati f'kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talbiet u l-Qorti ta' l-Appell ikkonfermat bl-ispejjeż. Seduta tat-13 ta' Jannar 1975 (Awla Kummerċjali). Il-konvenuta Degiorgio kellha l-użufrutt lilha imħolli b'testment ta' fond f'Archbishop Street li hija kriet għal skopi kummerċjali lill-konvenut Duncan ne. L-atturi, nudi proprjetarji ta' dak il-fond, talbu li jiġi deċiżli dik il-lokazzjoni kienet 'ultra vires' u li tiġi annullata. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talbiet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appelli tal-konvenuti, bl-ispejjeż kontra l-appellanti. h 365 u 380 Kod. Ċiv. Ġie stabbilit li f'dan il-każ id-destinazzjoni impressa lill-ħaġa mill-proprjetarju kienet dik ta' dar ta' abitazzjoni u li, għalhekk, bil-kirja ta' din id-dar 'for commercial purposes', ġiet mibdula d- 'Din ir-rakkolta hija miġbura mill-Onor. Imħallef G.O. Refalo B.A., LL.D. destinazzjoni tal-ħaġa. Il-valutazzjoni tal-entità konkreta tal-pre- ġjudizzju lin-nudi proprjetarji ma tantx jista' jkollha rilevanza deteminanti għall-kwistjoni. Il-fatt li fil-mori tal-kawża l-konvenuti biddlu l-iskrittura tal- lokazzjoni u ħassu l-kliem 'for commercial purposes' u sostit- wewhom bil-kliem 'for use as offices' ma jbiddlux il-pożizzjoni in kwantu ma setawx iħassru dak li effettivament kien ġa sar. (Dwar dritt ta' l-abitazzjoni ara App. L-attur kien silef lill-konvenut ne xi oġġetti li jservu għar-repos u talab li l-konvenut jiġi kkundannat jirrestitwihomlu u fin-nuqqas, li jiġi kkundannat iħallas il-prezz tagħhom. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talbiet. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell tal-konvenut ne. 'Il-prinċipju 'audi alteram partem' ma jimpurtax illi f'ġudizju huwa imprexindibilment neċessarju u assolutament essenzjali li l- provi tal-konvenut effettivament jinstemgħu, imma biss li tingħata lilu d-debita opportunità li huwa jipproduċihom. ' L-art. Civ. jagħti lill-Qorti d-dritt li taqta' kawża fuq l-attijiet li jkunu hemm għad li l-konvenut jew l-avukat tiegħu jon- qsu li jidhru. Seduta tal-20 ta' Jannar 1975 (Awla Ċivili). L-attriċi talbet mingħand żewġha l-alimenti għaliha u għat-tliet uliedha. Fil-kors tal-kawża il-konvenut ried ibiddel l-iskola fejn kienu jattendu uliedu, minn skola privata ried jibgħathom skola tal-Gvern, u l-attriċi opponiet ruħha. Il-Prim'Awla iddikjarat li fil-pendenza tal-kawża il-missier ma setax ibiddel dik l-iskola; bl-ispejjez għall-konvenut. Sussegwentement il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet u iffissat l-ali- menti f'£M10.50,0 fil-ġimgħa bl-ispejjeż. Il-konvenut appella miż-żewġ sentenzi. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat bl-ispejjeż. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat iħallas lilu: (1)-£M147 valur ta' oġġetti li nstabu nieqsa mill-post mikri mill-attur lill- konvenut, fit-terminazzjoni tal-lokazzjoni, u (2) sommali tiġi lik- widata għad-danni kaġunati fil-fond. Il-Prim'Awla ċaħdet l-ewwel talba bl-ispejjeż, u iddeferiet il- kawża dwar it-tieni talba. Fuq appell tal-attur irriformat fis-sens li kkundannat lill-kon- venut iħallas il-valur ta' 'water heater' u rrinvjat lill-ewwel Qorti biex tillikwida l-valur ta' dak il-'heater', u għall-kontinwazzjoni; l-ispejjeż kollha jitħallsu 1/12 mill-konvenut u 11/12 mill-attur. Kwistjoni ta' provi. (Awla Kummerċjali). L-attur talab li fit-termini tal-konvenju l-konvenuti jiġu kundan- nati jaddivienu għall-att notarili ta' trasferiment ta' art favur l- attur, f'terminu qasir, u fin-nuqqas jiġi nominat Nutar u kuraturi għall-pubblikazzjoni ta' l-att. Fil-kors tal-kawża il-konvenuti kienu iddisponew mill-fond. Il-Qorti tal-Kummerċ asteniet ruħha milli tieħu konjizzjoni tal- meritu billi dan kien eżawrit, u rriżervat kwalunkwe azzjoni oħra li l-attur seta' jkollu, bl-ispejjeż għall-konvenuti. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-Appell tal-konvenuti u kkon- fermat bl-ispejjeż. Il-konvenju kien jiskadi fit-28 ta' Ġunju, 1973. Fis-27 ta' Ġunju l-attur b'ittra uffiċjali interpella lill-konvenuti biex jersqu għall- att. Dik l-ittra uffiċjali ma ġietx notifikata u għalhekk fit-28 ta' Ġunju, 1973, l-attur b'rikors talab li n-notifika ssir fit-termini tal- art. Fil-fatt in-notifika saret fit-28 ta' Ġunju, 1973, billi kopja tal-ittra uffiċjali twaħħlet mal-bieb ta' dar il- konvenuti u fl-għassa tal-pulizija tal-post' fejn kienu joqgħodu l-konvenuti. Il-konvenuti ppretendew li dik in-notifika kienet nulla, għax ma ġietx pubblikata fil-Gazzetta tal-Gvern. 186(3), 893, 894, 174(1), 191 Kap. 15, u Art. 1407 u 2235 Kod. Appell mid-deċiżjoni tal-Kontrollur li ċaħad l-applikazzjoni tar- rikkorrent ne għar-reġistrazzjoni ta' disinn. Il-Qorti ta' l-Appell irriteniet li dak id-disinn kien 'new' fis- sens tal-art. Għalhekk laqgħet l-appell u rrevokat, bl-ispejjeż. 'Jekk disinn hux ġdid jew le, hi kwistjoni ta' fatt li għandha tiġi deċiża mill-għajn' (App. Seduta tal-24 ta' Jannar 1975 (Awla Ċivili). Il-Qorti kienet innominat Periti, Arkitett u Avukat biex jassis- tih biex jirreletaw dwar it-talba ta' l-attur u l-eċċezzjonijiet, u l- periti ppreżentaw ir-relazzjoni. Il-konvenut b'rikors talab l-isfilz tar-rapport peritali u li l-Qorti żżomm aċċess, u l-Prim'Awla ċaħ- det it-talbiet. Il-konvenut appella b'rikors u ċitazzjoni minn dak id-degriet. Il-Qorti ta' l-Appell. ċaħdet l-appell bl-ispejjeż'u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti. Hi ta' okkorrenza ġjornaliera f'dawn il-Qrati li l-periti, fejn jidhrilhom li hu l-każ; u salv il-kritika tal-partijiet, jagħmlu wkoll dawk l-osservazzjonijiet ta' natura legali li jidhrilhom opportuni u xierqa għall-każ.' Kwantu għat-talba li jinżamm aċċess il-Qorti osservat li din kienet ħaġa fid-diskrezzjoni tal-ewwel Qorti, li fiha l-Qorti ta' l- Appell ma tindaħalx jekk mhux għal xi motivi gravi. Waqt li l-konvenut kien għaddej b'karrozza minn trieq dejqa, u tiżloq, laqat karettun li t-tifel ta' l-attur kien qiegħed joħroġ minn bieb, u t-tifel sofra menomazzjoni tas-swaba' ta' idu x-xellugija. L-attur talab li l-konvenut jiġi dikjarat respon sabbli u l-likwi- dazzjoni u ħlas tad-danni sofferti minn ibnu. Il-Prim'Awla wara li nnominat perit ċaħdet it-talbiet bl-ispejjeż billi rriteniet lill-iben l-attur bħala responsabbli ta' l-inċident. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell ta' l-attur u rriformat, billi triteniet responsabbli lill-konvenut u lil bin l-attur bin-nofs kull wieħed; u ddikjarat lill-konvenut responsabbli limitatament għan- nofs, u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti għal-likwidazzjoni u kundanna tad-danni. L-ispejjeż s'issa kollha bin-nofs. Il-Qorti ttrattat il-kwistjoni ta' l-iskid. Kawża quddiem il-Bord tal-Kera f'Għawdex. L-intimati appellaw minn degriet li ma ppermettiex lill-intimati jagħmlu domandi lir-rikorrent. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat id-degriet bl- ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ma tindaħalx fid-diskrezzjoni eżerċitata skond il-liġi mill-Qorti ta' l-ewwel istanza, f'dak li hu regolament tal-provi, ħlief f'każijiet eċċezzjonali ta' raġuni gravi li jiġġu sti- fikaw tali inġerenza. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta'-£M397.18 — jew ammont verjuri, bilanċ ta' prezz ta' xogħol ta' injam li l-attur hadem fuq inkariku tal-konvenut. Il-Prim'Awla wara li nnominat perit laqgħet it-talba għal-£M228.90 spejjeż, 2/5 għall-attur u 3/5 għall-konvenut. Ix-xogħol ta' l-attur kien difettuż u għalhekk saret riduzzjoni. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell u rrevokat u lliberat lill-konvenut mill-osservanza tal-ġudizzju, bl- ispejjeż taż-żewġ istanzi għall-attur. 'Bħala regola l-konvenut għandu dritt jopponi għat-talba ta' l- attur l-'exceptio non rite adimpleti contractus' meta ma jkunx hemm adempiment assolut u totali, imma jkun hemm adempiment parzjali u difettuż. 'Fid-dottrina saret distinzjoni rigward il-mod tal-ħlas kompeten- ti, lill-appaltatur, skond il-mod kif ikun ġie lilu kommissjonat ix- xogħol. Jekk il-prezz ġie fissat għal kull unità, l-appaltatur ikollu dritt jitħallas tax-xogħol magħmul; jekk il-prezz ikun wieħed għax- xogħol kollu, allura jekk ix-xogħol ma jkunx kompletat u sewwa, l-appaltatur ma jkollux dritt ghal ebda parti mill-ħlas. F'dan il-każ, id-difetti ma setawx jiġu konsiderati lievi u kienu jaffettwaw il-kważi ġeneralità tax-xogħol intrapriż mill-attur. VLII.11.1003; u App. Ir-rikorrenta talbet ir-ripreża tal-fond mikri lill-intimat għax kellha bżonnu għall-familja tagħha u offriet 'alternative accomoda- tion'. Il-Bord tal-Kera laqa' t-talba purkċ għall-intimat jibqa' 'avail- able' il-fond offert, li attwalment kien in enfitewsi temporanea favur l-intimat, purkċ dak il-fond wara li tispiċċa l-enfitewsi jibqa' a dispożizzjoni ta' l-intimat b'lokazzjoni għal mhux inqas minn erba' snin; ir-rikorrent kien sid tal-fond offert. Il-Qorti ta' l-Appell, fuq appell tal-intimat, ikkonfermat, b'dan li l-kirja tal-fond offert kellha tkun għal tnax-il sena, spejjeż bla taxxa. Seduta tal-31 ta' Jannar 1975 (Awla Ċivili). L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M190.07,5 bilanċ ta' prezz ta' materjal lilu mibjugħ u konsennjat. Il-Prim'Awla ddikjarat ruħha inkompetenti għax il-konvenut kien negozjant u kien xtara dak il-materjal għan-negozju tiegħu w ordnat li l-atti jiġu rimessi lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ u bagħtet l-atti lil dik il-Qorti. Il-konvenut kellu forn adjaċenti għad-dar tal-attur. L-attur ippre- tenda li l-konvenut kien qiegħed jikkaġunalu ħsara, molestja u sik- katura, u talab li l-konvenut jiġi kundannat jagħmel ix-xogħlijiet meħtieġa biex jitneħħa l-inkonvenjent f'terminu, Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet u kkundannat lill-konvenut li jir- tipara iċ-ċumnija tal-fond u li jagħlaq permanentement it-tambo ġġ, u ordnat li l-permessi li jinħarġu mill-Pulizija favur il-konvenut ma jiġux rinnovati jekk mhux taħt il-kondizzjonijiet hemm imsemmija, bl-ispejjeż għal konvenut. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell irrevokat il-parti dwar il-permessi tal-Pulizija, u kkonfermat għall-bqija. L-ispejjeż ta' l-appell 1/10 mill-attur u 9/'0 mill-konvenut. Fil-kors ta' l-appell il-konvenut kien għamel diversi xogħlijiet ordnati mill-ewwel Qorti. L-attur ħa b'kera mingħand il-konvenut fond b'kera bil-kondiz- zjoni li jixtri xi mobbli bil-prezz ta' £M900, u li kellu jagħti lill- konvenut xi mobbli stmati £M60. L-attur issa talab li jiġi deċiż: (1) li d-£M900 minnu mħallsa lill-konvenut u l-mobbli mogħtija lilu kien rigal; (2) li l-konvenut jiġi kundann at iħallas lill-attur l-eċċess fuq il-valur reali tal- mobbli; (3) li l-konvenut jiġi kundannat jirritorna lill-attur il- mobbli li kien tah. Il-Prim'Awla ddikjarat li dik il-parti tad-£M900 li teċċedi l- valur reali tal-għamara mogħtija mill-konvenut lill-attur u l-għa- mara mogħtija mill-attur lill-konvenut kienu rigal b'kontravven- zjoni ta' l-art. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-konvenut u rrevokat, spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-Reġistru għaż-żewġ istanzi għall-attur. L-art.7 tal-Ord. XVI tal-1944 ġie impurtat fil-liġi tagħna mil-liġi Ingliża, cioċ Sec.8(1) ''The Increase of Rent and Mortgage Interest (Restrictions) Act, 1920'. Wara li ċċitat diversi awturi ingliżi, u ġurisprudenza tal-Qrati Ingliżi, l-Qorti irriteniet li fl-istat attwali tal-liġi tagħna l-inkwilin ma jkunx milqut mill-projbizzjoni li jir- ċevi rigal meta jċedi d-dritt ta' l-inkwilinat tiegħu jew meta jirri- nunzja għalih u jirrilaxxa l-fond. (F'dan il-każ il-partijiet kienu nkwilini li biddlu l-fondi bil-kunsens tas-sidien). Fuq dan il-punt fil-ġurisprudenza tagħna insibu diversi sentenzi: fejn ir-rigal jew kumpens ingħata lil sid il-kera u intalbet ir-rifuż- joni, d-deċiżjonijiet kienu konkordi fil-kundanna għar-rifużjoni; fejn il-ħlas sar lill-inkwilin. uxxenti u sid il-kera ġie fil-pożiz- zjoni li jikkonċedi l-lokazzjoni lil min għamel il-ħlas, id-deċiż- jonijiet ma kienux dejjem konformi. Ċiv. Ċiv. Ċiv. Ċiv. 18,10.63 G. Sciberras vs S. Bezzina, u P.A. 28.11.61 Cassar vs Titlev. Il-Prim'Awla laqgħet l-eċċezzjoni tal-inkompetenza 'ratione materiae' u rrinvjat l-atti lill-Qorti ta' l-Appell peress li l-bini, oġġett tal-kawża, kien jappartjeni lis-soċjetà konvenuta li kienet kummerċjanti. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ u trinvjat l-atti lil dik l-Qorti, Seduta tas-7 ta' Frar 1975 (Awla Kummerċjali). L-attur talab li l-enfitewsi ta' garage magħmula favur il-kon- venut tiġi xjolta, għax il-konvenut kien moruż fil-ħlas taċ-ċens ta' żewġ skadenzi, u d-devoluzzjoni tal-fond favur l-attur. Il-Qorti tal-Kummerċ 'ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Mill-provi irri- żulta li l-konvenut kien bagħat 'cheque' għall-ħlas taċ-ċens u l- attur attribwixxa dak il-ħlas għall-ispejjeż ta' kawża li kellu jieħu min għand il-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur bl-ispejjeż. Ċiv. id-debitur li jkollu iżjed minn dejn wieħed, għandu jedd li fil-waqt tal-ħlas jiddikjara liema huwa d-dejn li jrid iħallas. B'sentenza preċedenti l-konvenut kien ġie kundannat li jagħlaq bieb li hu kien fetaħ bejn il-post tiegħu u l-kamra ta' l-attur. Għal- hekk l-attur issa ippretenda li l-konvenut jiġi kundannat iħallas l- ispejjeż'li l-attur għamel biex issegrega dik il-kamra, u s-somma għall-ikkupazzjoni ta' dik il-kamra mill-konvenut. Skond il-provi l-attur kien jippretendi £M93. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba l imitatament għal £M33, spejjeż 1/3 il-konvenut u 2/3 l-attur. L-attur appella, u l-Qorti tal-Appell ċaħdet l-appell tiegħu bl- ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Seduta tad-19 ta' Frar 1975 (Sedi Inferjuri). Carmel Farrugia vs Edward Scerri Kawża dwar kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talbiet, iddikjarat lill-konvenut responsabbli tal-kolliżjoni, u kkundannatu jħallas-£M32.75, danni lill-attur, bl-ispejjeż: Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell bl-ispejjeż. B'sentenza tal-Prim'Awla tal-1970 il-konvenut kien ġie kundan- nat ineħħi l-kostruzzjonijiet li kien għamel f'passaġġ, u dak fi żmien xahrejn u, f'każ li jonqos, l-attur ġie awtorizzat jagħmel dak ix-xogħol hu a spejjeż tal-konvenut. L-attur issa talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M30 inkorsi mill-attur fl-esekuzzjoni ta' dak ix-xogħol. Il-Qorti tal-Maġistrati ddikjarat ruħha inkompetenti li tieħu kon- jizzjoni tat-talba, u Iliberat lill-konvemt mill-osservanza tal- ġjudizzju bl-ispejjeż għall-attur. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-attur, ċaħdet l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenut, u rrinvjat lill-ewwel l-atti Qorti bl-ispej- jeż taż-żewġ 'istanzi għall-konvenut. Ir-riferenza għas-sentenza tal-Prim'Awla kienet biss biex tis- pjega minn fejn oriġina l-kreditu tal-attur, F'din il-kawża si tratta mhux ta' esekuzzjoni tas-sentenza tal-Prim'Awla 'ut sic', imma ta' dak li l-attur ippretenda li ħaqqu fl-esekuzzjoni tad-dritt lilu rikonoxxut b'dik is-sentenza. L-attur talab ix-xoljiment ta' tpartit ta' 'cars'' sekonda man għax il-'car' assenjata lilu kellha l-'gearbox' difettuż. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż, għax il-vizzju ma kienx okkult. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur u kkonfermat bl- ispejjeż. Biex tiġi eżerċitata l-azzjoni redibitorja jeħtieġ li l-vizzju jkun latenti (Ara art.1475 Kod. F'dan il-każ l-attur seta' induna b'dak id-difett. Ma kenitx meħtieġa in-nomina ta' perit. Seduta tal-21 ta' Frar 1975 (Awla Ċivili). L-attur talab li (1) l-konvenut jiġi dikjarat responsabbli għad- danni li l-attur sofra meta it-truck misjuq mill-konvenut inqaleb, (2) il-likwidazzjoni tad-danni, u (3) l-kundanna għall-ħlas tad- danni. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet u kkundannat lill-konvenut iħal- las £M608.15,0 (għal debilitazzjoni permanenti fi grad żgħir £M500, £M3.15,0 spejjeż ta' tabib, telf ta' 'overtime' għal 3 snin £M60, telf ta' dħul ta' tips fi 3 snin £M45. L-attur kien impjegat bħala postin, u billi korra sar sorter). Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell irriformat billi irri- duċiet l-ammont dovut għal £M608.15,0 spejjeż 1/6 l-atturu 5/6 il-konvenut. L-attur korra billi inqaleb it-truck li fuqu kien riekeb u hu ġie taħtu, għalkemm ma kienx 'pinned' taħtu. L-attur sofra leżjoni f'irkobtu u sofra diżabilita permanenti ta' 157. Il-Qorti ta' l-Appell in konsiderazzjoni ta' l-età ta' l-attur (59) irriduċiet id-danni għal £M400 flok £M500. Fil-kors tal-appell il-konvenut kien talab li jressaq xhud impje- gat ta' Roger Camilleri li kien rafa' bil-'crane' t-truck tal-kon- venut wara li nqaleb, li ma kienx xehed quddiem l-ewwel Qorti peress li l-konvenut ma kienx jaf ismu. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet dik it-talba għax l-attur seta' jkun jaf ismu, kieku ressaq bħala xhud lil R.Camiller, u osservat li l-Qorti ma għandhiex tinkora- ġixxi li l-provi jiġu allargati fit-tieni istanza. 'Ir-rikorrent talab ir-ripreża ta' fond mikri lill-intimat, għax kellu bżonnu għal ibnu u offra ''altemative accommodation'. Il-Bord tal-kera ċaħad it-talba, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tar-rikorrent bl-ispejjeż. 'Min joffri 'altermative accommodation' f'każ' ta' ripreża ta' pussess għandu jqiegħed lill-intimat f'pożizzjoni li jkollu 'sec- uritv of tenure' għal żmien raġonevoli'. F'dan il-każ il-fondoffer kien in enfitewsi u kien fadallu erba' snin biex jispiċċa ċ-ċens. Inoltre, dak il-fond kien milqut minn pjan regolatur u kien jiġi demolit. Ir-rikorrent talab ir-ripreża ta' garage mikri lill-intimat, għax kellu bżonnu. Il-Bord tal-Kera ċaħad it-talba, spejjeż bla taxxa, għaxma triżultax li rrrikorrent kellu bżonn tal-garage, għax riedu biex ipoġġi karozza ta' soċjetà li tagħha huwa kien direttur. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tar-rikorrent u rrevokat, u trinvjat l-atti lill-Bord, u bl-ispejjeż. Il-fatt li l-karozza ma kienetx tar-rikorrent imma ta' soċjetà ano- nima li tagħha kien direttur u azzjonista, ma jagħmilx differenza,la darba kien ir-rikorrent li kien jagħmel użu minnha. Il-proprjeta 'ut sic' ma kienetx fattur determinanti. Seduta tal-24 ta' Frar 1975 (Awla Ċivili). L-atturi talbu l-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M230 bi- lanċ ta' somma akbar għal xogħol ta' bini u ġarr ta' materjal. Il-Prim'Awla laqgħet l-eċċezzjoni ta' nkompetenza u ddikjarat tuħha nkompetenti 'ratione materiae' u ordnat li l-atti jiġu tras- messi lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ u bagħtet l-atti lil dik il-Qorti. Minn verbal irriżulta li l-konvenut kien negozjant u l-kawża tir tigwarda materja formanti oġġett tan-negozju tiegħu. Seduta tat-28 ta' Frar 1975 (Awla Kummerċjali). L-attur talab id-dikjarazzjoni li l- Bank konvenut falla. Fil-kors tal-kawża, il-Qorti tal-Kummerċ ċaħdet it-talba tal- konvenut għall-isfilz tax-xhieda ta' Dr. C.Mifsud Bonnici, u għan- nomina ta' accountant f'dak l-istadju. Il-konvenut Pace nomine appella b'rikors minn dak il-provvedi- ment. Il-Qorti ta' l-Appell ordnat li l-appellanti jinħarġu barra mill- kawża għaliex ma kellhomx 'locus standi in judicio', u peress li l-appell kien tagħhom biss ma setax jibqa' jseħħ; spejjeż bla taxxa. 4 ta' l-Att XXXVI tal-1974 emendanti l-art. 18 ta' l- Att V. tal-1970, ir-rappreżentanza legali u ġudizzjarja tal-Bank kienet vestita fil-kuratur nominat mill-Ministru tal-Finanzi, bl- esklużjoni ta' kull persuna oħra. L-istess kawża msemmija fin-numru preċedenti. Il-konvenuti Pace appellaw mill-provvediment, b'nota u petiz- zjoni. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appell null u rrinvjat l-atti lill- ewwel Qorti bl-ispejjeż għall-appellanti. Il-provvediment appellat kien degriet interlokutorju li jipprovdi dwar il-ġbir ta' provi, u għalhekk kien appellabbli b'rikors. (Awla Ċivili). L-attur impunja ftehim ta' tranżazzjoni u ppretenda li dak il- ftehim kien invalidu għax ma sarx b'att pubbliku, avolja jirrigwar- dija immobbli, u għax sar mill-attur taħt żball sostanzjali. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba in kwantu bażata fuq il-kawżali ta' nuqqas ta' forma; spejjeż riżervati. Wara l-Prim'Awla ċaħdet it-talba in kwantu bażata fuq il-vizzju ta' kunsens. Spejjeż. għall-attur. L-attur appella miż-żewġ sentenzi. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell biss in kwantu bażat fuq id- difett ta' forma u rrevokat l-ewwel sentenza u kkonfemat it-tieni, laqgħet ittalba u ddikjarat it-tranżazzjoni nulla, spejjeż kollha mingħajr taxxa. Il-kawża tranżatta kienet kawża ta' spoll; l-attur kien bena ħajt ta' konfini, u Abela ppretenda li dak il-ħajt ġie mibni fuq ħajt tiegħu, u hekk kien spoljat minn parti mill-art; għalhekk iktar minn sempliċi azzjoni ta' spoll dik il-kawża kienet azzjoni petitorja biex Abela jieħu lura l-art li ppretenda li Pace ħadlu. Civ. kien rikjest l-att pubbliku meta t-tranżazzjoni tir- ri gwarda immobbli. L-attriċi talbet li binthom tiġi fdata lilha, u li jinħareġ mandat tin factum' kontra l-konvenut biex jikkonsenj alha lil bintha ta' 13-il xahar. L-attriċi kienet Ingliża, il-kontendenti iżżewġu Malta, u wara li kellhom xi jgħidu l-attriċi rritomat lejn l-Ingilterra. Il-Prim'Awla ddeċidiet li jekk l-attriċi tmur l-Ingilterra, it-tifla kellha tibqa' għand il-missier għal tlett xhur, u disa' xhur għand ommha; jekk l-attriċi tibqa' Malta, it-tarbija kellha tmur għand ommha għal ħamest ijiem fil-ġimgħa u jumejn għand missierha; u dan sakemm it-tarbija tagħlaq tlett snin. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-konvenut irrevokat u 'rebus sic stantibus' ċaħdet it-talba. L-ispejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru bin-nofs. It-tarbija kienet ikkurata tajjeb minn missierha u l-Qorti deher- ilha li f'dak l-istadju t-tarbija ma kellhiex tiġi maħruġa barra mill- ġurisdizzjoni tal-Qorti. Direttur ta' l-Edukazzjoni vs Anthonv Busuttil ne Il-konvenut kien ġie mibgħut jagħmel kors ta' studju l-Ingilterra, bil-kondizzjoni li kellu jaħdem mal-Gvern għal ħames snin warali jirritorna Malta. Fil-fatt il-konvenut ħadem għal sena bissu mar igħix l-Ingilterra. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat iħallas £M3258 min- fuqha mill-Gvern f'dak il-kors ta' studju. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell iddikj arat lill- konvenut responsabbli. għad-danni rizultanti mill-inadempjenza tiegħu, u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti għad-determinazzjoni spe- ċifika u likwidazzjoni tad-danni. Spejjeż ta' l-appell bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellat ne. Fil-prim istanza kien sar verbal fejn il-kawża tħalliet għal provi kollha tal-kontendenti, li kellu jiġi komunikat lid-difensur tal-kon- venut. Il-fatt li dak il-verbal ma ġiex hekk komunikat ma tassolvix lill-appellant, għax id-difensur messu ra għal xiex sar id-differi- ment. Il-konvenut kien laqat b'car lil G.D., omm u mart l-atturi rispet- tivament u kkagunalha l-mewt. L-atturi talbu li l-konvenut jiġi dikjarat responsabbli għad-diż- grazzja u li jiġi kkundannat għad-danni, somma li tiġi likwidata. Il-Prim'Awla l-ewwel iddikjarat il-konvenut unikament respon- sabbli għall-inċident, u wara kkundannatu jħallas £M2250 għad-dan- ni. G.D. kellha 55 sena, kienet mara tad-dar. L-atturi ppretendew li tilfu £M10 kull erba' ġimgħat li hi kienet iddaħħal għal pensjoni min-National Insurance; u l-Qorti akkordat £M2 li għal 10 snin iġibu £M240; u £MA fil-ġimgħa ħlas ta' mara biex tagħmel ix-xogħol tad-dar, u ċioċ £M1920 għal 10 snin; u £M240 spejjeż oħra b'kollox £M2500 li rriduciet għal £M2230. Il-konvenut appella miż-żewġ sentenzi. Il-Qorti ta' l-Appell ikkonfermat l-ewwel sentenza u rriformat it-tieni billi rriduċiet id-danni għal £M1250. Il-Qorti tenut kont ta' l-età, mard u ċirkostanzi oħra irriduċiet il-'multiplier' minn 10 għal 7 snin; eskludiet il-kontribuzzjoni ta' £M2 tan-National Insurance, għax il-mejta għall-ħajja kienet tonfoq l-£M10 li tirċevi; irriduċiet għal £M3 fil-ġimgħa ħlas ta' mara għall-faċendi, u ċioċ £M3X50x7 — £M1050, ammettiet 'ex aequo et bono' £M250 għal spejież funerarji u spejjeż'oħra u rriduċiet £M50. Kawża dwar spoll. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut biex jagħlaq bieb li fetaħ għal fuq l-art ta' l-attur. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba spejjeż'bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-attur. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-attur, irrevokat, u laq- għet it-talba, bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi. Ġie ppruvat li l-attur kellu l-pussess tal-bitħa li għal fuqha infetaħ il-bieb mill-konvenut. Carmela Zahra vs Direttur tax-Xogħlijiet Pubbliċi L-attriċi ppretendiet li hi ftehmet mal-Gvern li kellha tiddemo- lixxi xi dar biex jgħaddi d-drenaġġ; minn hemm u l-Gvern kellu jagħtiha £M800 għar-rikostruzzjoni tad-dar. Wara li ddemoliet id-dar, l-attriċi talbet il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas tat-£M800. Il-Prim'Awla fil-kontumaċja tal-konvenut ċaħdet it-talba bl- ispejjeż, peress li l-ftehim li kien dwar trasferiment ta' immobbli ma sarx bil-miktub. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attriċi, l-ispejjeż taż- żewġ istanzi bla taxxa. Il-ftehim kien li parti mid-dar ta' l-attriċi ssir trieq, u għalhekk kien jinvolvi trasferiment, u għalhekk dak il-ftehim kien jirrikjedi l-kitba, li kien rekwiżit formali rikjest mill-liġi 'ad validitatem'. F'dan il-każ l-eċċezzjoni ġiet sollevata mill-Qorti 'ex ufficio'. L-atturi ttrasferew fond lill-konvenut, u in korrispettiv dan ob- bliga muħu li jħallas kull sena u in perpetwu nofs lira għal qud- dies, u fl-att ġie dikjarat li dak il-korrispettiv kien jiswa inqas minn £M100. L-atturi issa talbu r-rexxissjoni ta' dak l-att imħabba leżjoni tultra dimidium'. Il-Qorti ta' Għawdex laqgħet l-eċċezzjoni u ddikjarat li dak l-att ma kienx bejgħ, u għalhekk ma kienx rexxindibbli mħabba leżjoni, u ċaħdet it-talbiet, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell ta' l-atturi, irrevokat, ċaħ- det l-eċċezzjoni, u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti għal kontinwaz- zjoni, spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellat. 'Fil-vendita l-prezz, għalkemm għandu jkun jikkonsisti fi flus (art. Ċiv.) mhemmx bżonn li jkun jikkonsisti f'kapital li l-kompratur iħallas immedjatament, imma jista' wkoll jieħu l-forma ta' renta perpetwa jew vitalizzju'. L-attriċi Anna Bonnici otteniet mill-Qorti ta' New Xorkli binha (1) li b'applikazzjoni tal-art. Ċiv. il-Qorti tordna l-esekuzzjoni f'Malta ta' dik i s-sentenza, u (2) li l-konvenuta tiġi ordnata tikkonsenjalha l-minuri John Bonnici. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talbiet bl-ispejjeż għax dehrilha li ma kienx fl-interess tal-minuri li jintbagħad l-Amerika. Fuq appell tal-attriċi, il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell in kwantu għall-ewwel talba, perċ laqgħet l-appell dwar it-tieni, għax irriteniet li kien fl-interess tal-minuri u imponiet terminu lill-kon- venuti .biex jikkonsenjaw lit-tifel ħalli jittieħed għand ommu l- Amerika taħt il-kondizzjonijiet (a) li l-omm iġġib it-tifel Malta għand missieru darba fis-sena, (b) li jekk il-konvenut jirnexxilu jidħol fil-U.S.A. l-omm tippermettilu jara lil binhom fir-residenza tagħha. Spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-Reġistru bin-nofs. Il-Qorti osservat li s-sentenza dwar id-divorzju ma'setatx tiġi reġistrata u esegwita f'Malta, u għalhekk lanqas seta' jiġi esegwit l-ordni dwar il-kustodja tal-minuri, għax dan kien anċillari għad- degriet tad-divorzju (Ara Low vs Low, Vol. Ċiv. Sentenza tad-divorzju fl-esteru lanqas setgħet tittieħed bħala sentenza ta' separazzjoni. (N.B. illum il-liġi tbiddlet — Marriage Act 1975) Dwar il-kustodja tat-tifel, il-Qorti għandha tħares lejn l-interess tat-tifel, u tagħmel dak li l-aktar jaqbel lilu. Seduta tas-7 ta' Marzu 1975 (Awla Kummerċjali). L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M229.07,0 prezz ta' aperturi tal-ħadid lilu mibju għa u konsenjati. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Seduta tat-12 ta' Marzu 1975 (Sedi Inferjuri). Kawża dwar kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati ddikjarat li l-kolliżjoni ġrat bi ħtija tal- konvenut, u kkundannatu jħallas £M36.25,0 li ġew likwidati, bl- ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Kawża dwar kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba fil-konfront tal-konvenuta u kkundannat lill-imsejħa fil-kawża tħallas £M10 lill-attur għad- danni; bl-ispejjeż ta' l-attur, tal-konvenuta u tal-perizja mill-attur tal-kjamata in kawza minnha stess. L-attur appella mill-kap ta' l-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appell irritu u null bl-ispejjeż, billi s-sentenza kienet inappellabbli għax tivverti fuq ammont li ma jeċċedix £M1O, u ma kien ġie deċiż 'ebda punt ta' dritt. Jekk ma jkunx appellabbli l-meritu mhux appellabbli l-kap ta' l- ispejjeż. XXX.1.936; u XXXIX.1.461) L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M30 bilanċ ta' paga għal xogħol ta' bini skond ftehim. Il-Qorti tal-Maġistrati ddikjarat ruħha nkompetenti għax il-parti- jiet ma qablux jekk il-kont totali kellu jkun £M120 jew £M90, bl- ispejjeż għall-attur. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell ta' l-attur mill-kap ta' l- ispejjeż u ordnat li l-ispejjeż ta' l-ewwel istanza jkunu riżervati għad-deċiżjoni tal-Qorti Superjuri kompetenti. L-ispejjeż tal-appell għall-konvenut appellat. L-attur talab li l-konvenut jiġi kundannat iqiegħed bieb flok dak li kien hemm qabel, u li hu neħħa biex wessa. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet l-eċċezzjoni tar-'res judicata' u ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat bl-ispejjeż. Seduta tal-14 ta' Marzu 1975 (Awla Kummerċjali). L-attur kien oppona ruħu għat-talba tal-konvenut għar-reġistraz- zjoni f'Malta tat-Trade Mark 'Wine Fild'. L-attur issa talab (1) li jiġi deċiż li l-oppożizzjoni tal-attur kienet valida, (2) li tiġi rifju- tata t-talba tal-konvenut għar-reġistrazzjoni tat-Trade Mark. Il-Qorti tal-Kummerċ ċaħdet it-talbiet tal-attur bl-ispejjeż għax ma kienx hemm possibiltà li ż-żewġ Trade Marks jiġu konfużi. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur u kkonfermat bl- ispejjeż. Il-'label' trid tkun 'distinctive'. Il-'label' għandha titħares fil-kumpless tagħha, u għandha tiġi paragunata ma' l-oħra. Il- kwistjonijiet ta' kuluri u/jew ħoss tal-kelmiet rispettivi jeżalaw mill-kwistjoni. L-atturi kienu inkarigaw lill-konvenut jibnilhom mezzanin. L- atturi issa talbu: (1) li jiġi dikjarat li d-difetti eżistenti fis-soqfa kienu dovuti għall-kostruzzjoni ħażina; (2) li l-konvenut jiġi dik- jarat responsabbli għal dawk id-difetti; u (3) li l-konvenut jiġi kundannat jirripara skond is-sengħa dawk id-difetti. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talbiet, l-ispejjeż 1/10 għall- atrur. L-attur appella billi ppretenda li s-soqfa mhux jiġu riparati imma jiġu demoliti u mibnija mill-ġdid. Il-Qori ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat u f'każ ta' nuqqas ta' esekuzzjoni tax-xogħol mill-appellat fit-terminu lilu mogħti, awtoriżżat lill-appellant jagħmel hu dawk ix-xogħolijiet a spejjeż tal-appellat. Spejjeż bla taxxa. Talba għar-riparazzjoni tas-saqaf, ma tistax tiftiehem bħala talba għas-sostituzzjoni u rikostruzzjoni totali ta' l-istess saqaf. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta':£M70 prezz ' twashing machine' lilu mibjugħ u konsenjat. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet l-eċċezzjoni ta' nkompetenza per ess li l-bejgħ in kwistjoni kien sar għall-użu personali tal-kon- venut u mhux bi skop tan-negozju, u rrinvjat l-atti lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti il-Prim'Awla u bagħ- tet l-atti lil dik il-Qorti. (Awla Ċivili). Kawża dwar kolliżjoni bejn i l-karozzi misjuqa mill-kontendenti. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet billi sabet lill-konvenut respon- sabbli, u kkundannatu jħallas lill-attur £M88.72,5 għad-danni likwidati. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Il-konvenut kien ħareġ minn 'side road' fuq it-triq prinċipali, ħabta u sabta, u b'hekk ippreżenta lill-attur li kien għaddej mit- triq prinċipali b'emerġenza subitanea. Ma tistax tiġi attribwita bħala ħtija, u lanqas negliġenza kontri- butorja lill-attur jekk f'dik l-emerġenza subitanea li s-sewqan im- prudenti tal-konvenut ippreżentah biha, l-azzjoni evażiva li hu ttanta ma mexxitx. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M401.60 bilanċ ta' prezz ta' fomitur. Il-Prim'Awla laqgħet l-eċċezzjoni tal-konvenut li x-xogħol kien difettuż, u ddikjarat l-azzjoni ta' l-attur intempestiva u lliberat lill-konvenut mill-osservanza tal-ġudizzju, bl-ispejjeż Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat bl-ispejjeż. 'Skond l-appalt ix-xogħol kellu jkun 'tajjeb u mill-aħjar'. Irri- Żulta li x-xogħol kien fih diversi difetti. L-ispiża biex tirranġa dawk id-difetti kienet tammonta għal £M67.90. Meta d-difett ikun ta' ċerta gravità il-konvenut għandu d-dritt kollu li jopponi l-'exceptio non rite adempleti contractus' għad- domanda li ssirlu intempestivament għall-ħlas (App. L-azzjoni hi desunta mhux tant mill-kliem, pit o meno eżatt, tal-att istitutiv tal-ġudizzju, imma mill-iskop li għalih huwa intiż il-ġudizzju (App. 2.5.1950 German vs Azzopardi) hekk ukoll l-indoli tal-eċċezzjoni ma tiddependix mill- kliem użati, imma mill-portata tagħhom. L-attur xtara 'plot' mingħand il-konvenut fuq assikurazzjoni li ma kien hemm ebda somma dovuta fuq dik l-art. Wara ġie mitlub iħallas £M300 għall-komunikazzjoni tas-servizzi bejn l-art u l- fmains' prinċipali. L-attur issa talab li jiġi deċiż li dawk it-£M300 kienu dovuti mill-konvenut. Il-Prim'Awla ċaħdet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat bl- ispejjeż tal-appell bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellant. Meta hemm kuntratt miktub ovvjament huwa dan li għandu jir- regola relazzjonijiet bejn il-partijiet. Seduta tal-21 ta' Marzu 1975 (Awla Kummerċjali), No. 48. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M78 bilanċ tal-prezz ta' merkanzija lilu mibjugħa u konsenjata. Il-Qorti tal-Kummerċ iddikjarat muħha nkompetenti. Il-konvenut kien impjegat govemattiv u xtara xi oġġetti għal bżonnijiet tiegħu tad-dar. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Prim'Awla u rrinvjat l-atti lil dik il-Qorti. (Awla Ċivili). L-attur talab il-kundanna ta' ibnu biex jirrestitwilu tlett libretti 'bearer' għal £M18.00,0 li kien fdalu bħala prokuratur tiegħu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet ta' l-attur, bl-ispejjeż: Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Każ ta' valutazzjoni ta' provi u kredibilità ta' xhieda. L-attriċi talbet li l-konvenut żewġha, jiġi kundannat iħallas l-alimenti. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba u kkundannat lill-konvenut iħallas lil martu £M2.75,0 fil-ġimgħa. Fuq appell tal-attriċi, l-Qorti ta' l-Appell irriformat billi awmen- tat l-alimenti għal £M4 fil-ġimgħa, bl-ispejjeż. L-atturi talbu li l-konvenut jiġi kundannat jirrifondi £M689.3,8 dazju illegalment pretiż mill-konvenut u lilu mħallas b'riżerva. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Il-Preluna kienet impurtat 'cash registers' bl-eżenzjoni mid- dazju, u wara reġgħet riesportat tlieta minnhom biex iġġib tlieta oħra ikbar. Il-fatt li l-atturi kienu kkonsenjaw dawn il-'cash registers' lill-aġent biex jirriesportahom ma kienx jikkostitwixxi 'disposi- tion' fis-sens ta' l-art.9 tal-Ord. Seduta tal-24 ta' Marzu 1975 (Awla Kummerċjali). L-attur kien xtara mingħand il-konvenuti żewġ ċilindri bl-arja kompressa; fil-fatt wieħed minn dawn iċ-ċilindri kien mimli bl- ossiġenu, u meta ġie wżat fil-barriera tal-attur, ikkaġuna splużjoni. L-attur talab li l-konvenuti jiġu dikjarati responsabbli tad-danni li hu sofra, u l-likwidazzjoni u kundanna għall-ħlas tad-danni. Il-Qorti tal-Kummerċ' laqgħet l-ewwel talba u ddikjarat lill-kon- venut responsabbli tad-danni li sofra l-attur, Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenuti u kkonfermat bl-ispejjeż. L-appellant sostna li s-sentenza kienet nulla peress li l-ewwel Qorti ma ħadetx konjizzjoni tar-relazzjoni addizzjonali tal-periti ġudizzjarji fuq il-motiv li dak ir-rapport ma ġiex imħallas. Fil-fatt irriżulta li l-periti ħalfu r-relazzjoni meta ppreżentawha għalkemm ma tħallsux. Għalkemm l-art.670 Proc. jawtorizza lill-Qorti tidde- ċidi l-kawża mingħajr il-perizja meta ma jkunx sar il-ħlas, perd skond l-użu kostanti fil-Qrati tagħna, dak l-artiklu ma jsibx iżjed applikazzjoni meta l-periti jagħżlu li jaħilfu r-relazzjoni preventiva- ment. Ċiv. meta quddiem Qorti ta' grad ta' Ap- pell tiġi sollevata eċċezzjoni ta' nullità ta' sentenza appellata, din l-eċċezzjoni, ħlief jekk tkun bażata fuq nuqqas ta' ġurisdiz- zjoni, jew fuq nuqqas ta' ċitazzjoni, jew fuq illeġittimità tal- persuna, ma tiġix milqugħa, jekk fis-sustanza tagħha s-sentenza tinsab li hi ġusta. F'dan il-każ l-appellant meta talab li jittratta dwar dik irrelaz- zjoni, kien irrinunzja taċitament għall-eċċezzjoni, u inoltre kien hemm l-ostaklu ta' l-art. Trattandosi ta' materja teknika, fil-mankanza ta' xi opinjoni kontrarja għal dik li waslu l-periti ġudizzjarji, bl-opra ta' periti tekniċi addizzjonali, l-Qorti għandha tasal għal konklużjoni raġ- ġjunata mill-periti nominati. Hija m'għandhiex tibbaża d-deċiż- joni tagħha fuq meri konġetturi u ipotesijiet jew possibiltajiet astratti. L-attriċi talbet: (1) ir-revoka ta' mandat ta' qbid riferibilment għall-oġġetti. maqbuda li jappartjenu lilha; u (2) li l-oġġetti maq- buda propjetà ta' żewġha jiġu assenjati lilha in kawtela tal-krediti tagħha għad-dota u dotarju. Il-Qorti tal-Kummerċ ċaħdet l-eċċezzjoni ta' nkompetenza 'ra- tione materiae' dwar l-ewwel talba, u laqgħet l-istess eċċezzjoni dwar it-tieni talba; u bagħtet l-atti kollha lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell ikkonfermat li l-kompetenti dwar it-tieni talba kienet il-Prim'Awla, u rrinvjat l-atti lill-Qorti tal-Kummerċ għad-deċiżjoni ta' l-ewwel talba. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M2060 prezz ta' żewġ 'lifts'. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba, spejjeż 1/5 l-attur u 4/5 il-konvenut. Fuq appell tal-konvenuti l-Qorti ta' l-Appell irriformat fis-sens li l-imgħax fuq is-sorte kellu jiddekorri mid-data taċ-ċertifikat dwar l-effiċjenza tal-'lifts'. Spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar- Reġistru għall-attur. L-attur talab il-ħlas ta' £M500 bilanċ ta' prezz ta' 'shares' trasferiti lill-konvenut. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Il-kawża kienet tivverti dwar interpretazzjoni ta' klawsola ta' rinunzja fi skrittura. (Awla Ċivili), No. 56. L-attriċi talbet li l-konvenut jiġi kkundannat jagħmel l-opramorta fuq bejt ta' 'garage' adjaċenti mal-bitħa tad-dar tal-attriċi. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attriċi u kkonfermat; spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-attriċi. Kien hemm dubbju jekk il-bejt kienx jiġi wżat abitwalment. Għal- kemm ma jkunx hemm taraġ għall-bejt it-talba tista' tiġi akkolta. Kwistjoni ta' valutazzjoni ta' xhieda. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jagħlaq it-twieqi li fetaħ għal fuq il-fond ta' l-attur, f'terminu, u li jekk jonqos l-attur jiġi awtorizzat li jagħlaqhom huwa a spejjeż tal-konvenut, uli l- kenvenut jiġi inibit li jibqa' jonxor fit-tieqa għal fuq il-bitħa ta' l- attur. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Is-serviti bid-destinazzjoni ta' missier il-familja ma toħoġx mill-intenzjoni imma mill-fatt; dak li hu importanti mhux x'kien in- dikat fil-pjanta li l-proprjatarju ta' żewġ fondi ried jagħmel, imma x'kien l-istat ta' fatt tal-fond meta l-fondi ma baqgħux ta' sid wieħed. Civ. huwa ħajt tat- trieq, jew kwalunkwe ħajt li ma jiddiridix direttament il-fond minn fond ieħor. Hadd mill-ġirien ma jista' mingħajr il-kunsens ta' l-ieħor jagħ- mel twieqi j ew aperturi oħra fil-ħajt diviżorju (Art. Ċiv.), bejn ħajt diviżorju komuni u ħajt diviżorju mhux komuni; u ġie de- ċiż li l-aperturi ta' twieqi f'ħajt diviżorju hi kostituzzjoni ta' ser- vità (Koll. XII. p. 548 u XXI. Il-proprjetarju ta' bitħa għandu l-proprjeta ta' l-ispazju ta' arja soprastanti (Art. Ċiv.) u għalhekk il-proprjetarju tal-fond soprastanti, ma jistax jonxor mit-twieqi għal fuq il-bitħa ta' ħadd- ieħor, mingħajr il-kunsens ta' dan. Seduta tas-7 ta' April 1975 (Awla Ċivili). L-atturi talbu l-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M153.50, bilanċ ta' kera ta' ħanut. Il-Prim'Awla ddikjarat ruħha nkompetenti ' ratione materiae' u trinvjat lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti il-Qorti tal-Kummerċ. Seduta tad-9 ta' April 1975 (Sedi Inferjuri). L-attur talab li jiġi ddikjarat null u mhux validu ftehim bejnu u l-konvenut, biex l-attur jisgombra minn fond, għax kien hemm vizzju ta' emur tal-liġi. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur u ikkonfermat bl- ispejjeż. 'Ikun hemm errur ta' dritt, intiż bħala kawża li tiddivja l-volontà u ovvjament mhux bħala motiv ta' inosservanza ta' normi ġuridiċi, meta l-volontà tiddetermina ruħha f'data direzzjoni minħabba l-in- joranza jew il-falsa intepretazzjoni ta' norma ġuridika, imma fil- kamp ċivili dan l-errur huwa invokabbli bħala produttiv tan-nullità tal-konvenzjoni biss jekk jirrivesti l-karattru li trid il-liġi fl-art. 1018 tal-Kod. Civ., u ċioċ li jkun deteminanti fis-sens li jkun il- kawża unika jew prinċipali tal-konvenzjoni. Seduta tal-11 ta' April 1975 (Awla Ċivili). Il-konvenut kellu jibni kamra fuq il-bejt ta' fond biex jirrendih 'suitable alternative accomodation' għall-attur, u l-konvenut bena dik il-kamra. L-attur issa talab li jiġi deċiż'li dik il-kamra ma kenitx tajba għall-abitazzjoni skond il-liġi sanitarja, u li għalhekk il-konvenut ma kkonfemax ruħu mas-sentenza preċedenti. Il-Prim'Awla lliberat il-konvenut mill-osservanza tal-ġudizzju billi rriteniet li kien hemm ġudikat. . Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appdl ta' l-attur u kkonfermat bl- ispejjeż. 'L-identità tal-ħaġa domandata u l-identità tal-'causa petendi ' jikkonfondu ruħhom f'identità waħda, dik ċioċ tal-kwistjoni dedott a u deċiża'. (L-attur qabel din il-kawża kien għamel oħra, biex jiġi deċiż li ix-xogħol ordnat ma sarx, u fejn sar, ma sarx kif kellu jsir). Il-kontendenti kienu proprjetarji ta' fond. L-atturi ppretendew li kien sar ftehim li l-konvenuti jassennawlhom il-fond, u li kienu ġa ħall suhom ta' sehemhom, u talbu li l-konvenuti jiġu ikkundannati jersqu għall-att pubbliku. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet ta' l-atturi. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell ta' wieħed mill-konvenuti, irrevokat u ċaħdet it-talba in kwantu diretta kontra l-appellant, bl- ispejjeż taż-żewġ istanzi. Kwistjoni ta' interpretazzjoni ta' provi. Għal tlett snin l-attur ma setax jidħol fir-raba tiegħu għax il- konvenut kien għalaqlu l-passaġġ, u kien ġie deċiż li l-konvenut ikkommetta spoll. L-attur talab li l-konvenut jiġi dikjarat responsabbli tad-danni, u l-likwidazzjoni u kundanna għall-ħlas tad-danni. Il-Prim'Awla ddikjarat il-konvenut responsabbli għad-danni. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell irriformat billi ddikjarat lill-konvenut responsabbli għad-danni pretiżi limitatament għar-rakkolta tal-1969 u danni oħra konsegwenzjali fis-siġar u pjanti. Spejjeż ta' l-appell bin-nofs. Irriżulta li l-attur kellu dritt jitlob il-ftuħ ta' passaġġ għal dik ir-raba minn naħa oħra, u b'hekk huwa kien jevita id-danni kollha. L-attriċi talbet il-kundanna tal-konvenut żewġha għall-ħlas tal- alimenti għaliha u għal bintha. Il-konvenut eċċepixxa li fil-kuntratt ta' separazzjoni l-attriċi kienet irrinunzjat għall-alimenti. Fuq talba tal-attriċi l-Qorti ordnat lill-konvenut iħallas lil martu £MA fil-ġimgħa bħala alimenti provviżorji. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut minn dan id- degriet, bl-ispejjeż. 'Għall-finijiet ta' l-għoti ta' alimenti provviżorji l-Qorti wisq ovvjament ma hijiex imsejħa biex tiddefinixxi l-meritu tal-kawżali għandu jitħalla impreġjudikat. Dak li hija għandha tara huwa biss jekk fl-ipotesi li l-kawża jkollha eżitu favorevoli għall-attriċi, il- konvenut huwa evidentement wieħed minn dawk li, purkċ jkoilhom minn fejn, għandhom l-obbligu legali li jħallsu l-manteniment. Huwa f'dan is-sens li għandu jiġi ntepretat l-art. F'kawża bejn miżżewġin għall-alimenti biss, jistgħu jingħataw l-alimenti provviżorji (App. L-attriċi ppretendiet li bintha Maria Rosa twieldet minn relaz- zjonijiet illeċiti tagħha mal-konvenut u għalhekk talbet (I)li l- konvenut jiġi ddikjarat missier naturali tat-tarbija, u (2)li jiġi kkundannat iħallas pensjoni alimentarja għall-minuri. Il-Qorti ta' Għawdex laqgħet it-talbiet u kkundannat lill-konvenut iħallas 50ċ kuljum għall-manteniment tal-minuri. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Fil-kors ta' l-appell, fuq talba tal-appellant, u bil-kunsens tal- kontendenti ġie esegwit 'blood test' u ma kien irriżulta xejn kontra l-possibiltà tal-patemità. 'Hu naturali, li nonostante ċertu konflitt li fi grad jew ieħor javvera ruħu pratikament f'kull każ li jkun kontestat u partikolar- ment f'każ tax-xorta tal-preżenti, il-Qorti trid tagħmel minn kollox biex tipprova tasal għall-iskopriment tal-verità u jekk f'dan l-eżer- ċizzju tasal, 'dejjem naturalment in bażi għall-provi prodotti, għal konvinċiment morali tagħhali l-versjoni tal-istanti hija fil-kompless aktar attendibbli minn dik avversarja għal dak li jirrigwarda l- kwistjoni li tifforma l-meritu tal-kawża, ma għandhiex tirrifuġġi, sempliċiment għax hemm versjoni kontrarja milli takkolji t-talba'. Seduta tal-14 ta' April 1975 (Awla Ċivili). Il-konvenut waqt li kien qed isuq karozza ta' l-attur ikkaġunalha ħsara. L-attur talab li l-konvenut jiġu kkundannat iħallas £M85 danni ki f miftiehem. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba għal £M70 u l-ispejjeż. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell ikkonfermat il- meritu u rriformat il-kap ta' l-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Zammit Endrich vs Direttur Tax-Xogħolijiet Pubbliċi Il-konvenut kien ottjena mandat ta' qbid kontra l-attur għall-kon- tribuzzjoni tat-trieq għall-bini ta' l-attur, u dan kien iddepożita £M173. L-attur ippretenda li l-kontribuzzjoni kienet dovuta mill-konvenut żat jirtira dak id-depożitu. Il-Prim'Awla ddikjarat li dik il-kontribuzzjoni kienet dovuta mill-konvenut Galea. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut Galea u kkon- fermat. Kwistjoni ta' intempretazzjoni ta' kuntratt. Mhus ammess li provi orali jfissru dak li fih innifsu huwa diġa ċar. Ir-rikorrent talab ir-ripreża ta' kantina mikrija lill-intimat għax dan ikkaġuna ħsara fil-fond, u biddel id-destinazzjoni. Il-Bord tal-Kera laqa' t-talba għax l-intimat għamel użu divers mill-fond, billi ma użahx, bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-intimat u kkonfermat bl- ispejjeż. Biex tara jekk hemmx tibdil fid-destinazzjoni ta' fond minħabba li dan ikun miżmum magħluq m'hemmx kriterju fiss, u dan jiġi de- terminat f'kull każ in ispecie, meħuda in konsiderazzjoni ċ-ċirkos- tanzi partikolari tal-każ. Seduta tat-18 ta' April 1975 (Awla Kummerċjali). L-atturi talbu l-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M70, bilanċ ta' ħlas ta' xogħol ta' kostruzzjoni. . Il-Qorti tal-Kummerċ iddikjarat ruħha nkompetenti 'ratione ma- teriae'. Il-konvenut kien impjegat u kien irranġa id-dar fejn joqgħod. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili u bagħtet l-atti lil dik il-Qorti. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M225.10, prezz ta' merċi lilu mibjugħa u konsenjata. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. (Awla Ċivili). L-attur talab li (1) jiġi ddikjarat li l-konvenut kien qed jokkupa 'flat' bla titolu, u (2) il-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra f'ter minu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet u tat xahrejn żmien lill-konvenut biex jiżgombra. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appdl tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Irrikorrent talab irripreża tal-fond mikri lill-intimat u offra talternative accomodation'. Il-Bord tal-kera ċaħad it-talba, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet' l-appell tar-rikorrent u kkonfermat, spejjeż bla taxxa. Kwistjoni ta' 'hardship'. F'dan il-każ il-fond offert kien aħjar minn dak mikri lill-intimat; perċ kellu fondi oħra mibnija fuqu, u mart il-konvenut kienet. tbati b'nevrastenija, u l-ħsejjes kienu jagħtuha fastidju, għalhekk dak il-fond ma kienx adattat. 'L-eżami tal-'alternative accomodation' m'għandux ikun oġġettiv, imma għandhom jitqiesu l-bżġnnijiet u ċ-ċirkostanzi partikolari tal-kerrej u tal-familja tiegħu. Seduta tal-25 ta' April 1975 (Awla Kummerċjali). L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M450 drit- tijiet professjonali tiegħu. Il-Qorti tal-Kummerċ ċaħdet l-e ċċezzjoni tal-preskrizzjoni u laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. 'Huwa neċessarju li ssir distinzjoni bejn interruzzjoni tal-pre- skrizzjoni bir-rikonoxximent tad-dejn jew b'att interruttiv ieħor, u bejn rinunzja għal preskrizzjoni. ' jikkontempla mhux kull rikonoxximent ta' dejn magħmul minn wie- ħed mid-debituri solidali, imma rikonoxximent magħmul fil-kors tal- perjodu preskrittiv (oriġinali jew prorogat b'rikonoxximent jew b'kull att ieħor legalment interruttiv). Rikonoxximent li debitur solidali jagħmel qabel l-estinzjoni tad-dejn bid-dekors tal-perjodu preskrittiv iżomm il-kreditu ħaj favur il-kreditur kontra d-debitur l- ieħor, imma rikonoxximent magħmul minnu wara l-għeluq ta' dak il- perjodu li m'huwiex ħlief rinunzja, ma jistax jippreġudika ħlief li jagħmel dik ir-rinunzja u din ma tikkomunikax ruħha lid-debitur jew debituri oħra solidali. (Awla Ċivili). L-attur talab li jiġi ddikjarat li l-art okkupata mill-konvenut kienet tal-attur u l-konvenut jiġi kkundannat jirrilaxxaha f'terminu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet, perċ għal parti minn dik l-art li fuqha sar bini mill-konvenut peress li dak kien 'in buona fede', iddikjarat dik il-parti propjetà tal-konvenut b'dan li l-konvenut kellu jħallas il-valur ġust tagħha lill-attur. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut, li kien limitat għal parti li kellu jiżgombra, u kkonfermat spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-konvenut. L-art. Ċiv. derivata mill-art. 463 tal-Kodiċi Sardo (li ġie imbagħad ripetut anki fil-Kod. Taljan tal-1865) tikkonsakra favur l-edilizja prinċipju ta' natura eċċezzjonali li min jikko struixxi fuq l-art mhux tiegħu jista' jottjeni, purkkċ jikkonkorri dati kondiz- zjonijiet li l-art tiġi fil-proprjetà tiegħu. Il-Qorti ta' l-Appell irriteniet li l-appellant ma kienx ''in buona fede' meta okkupa din il-parti ta' l-art. (Awla Ċivili). L-attur talab illi l-konvenut jiġi kkundannat iħallas £M100 li kien silfu brevi manu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell annullat is-sentenza u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti. F'dan il-każ l-avukat ta' l-attur ma kienx iffirma l-lista tax- xhieda, u għalhekk l-attur ma setax jixhed, u ordnat l-isfilz tax- xhieda ta' l-attur. Ara Sentenza Appell 13. Il-Qorti ta' Għawdex ċaħdet l-eċċezzjoni ta' novazzjoni u tar ratifika. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenuti bl-ispejjeż u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti. Biex tiġi estinta enfitewsi korrenti hemm bżonn, kif hemm bżonn għal kostituzzjoni tagħha, tal-att pubbliku, u dan mhux bħala mezz probatorju iżda bħala element essenzjali tal-konvenzjoni. Meta jonqos rekwiżit ta' forma meħtieġ 'ad validitatem' wieħed ma jistax jitkellem la fuq novazzjoni li tippresupponi l-estinzjoni ta' l-obbligazzjoni oriġinali (li f'dan il-każ kienet tirrikjedi dik il- fommna) u lanqas ratifika li in bażi tal-art.1274 Kod, Civ. kellha ssir f'dan il-każ b'att pubbliku. F'kawża oħra kontra Scicluna, l-attur kien talab li jiġi kkundan- nat jiżġombra minn fond; dik il-kawża ġiet tranżatta fis-sens li Scicluna kellu jippermetti lill-atturi jirtiraw l-oġġett mill-fond. Wara saret kawża oħra 'Canana sv Sciduna' fejn billi l-kon- venut kien ikkonsenjalhom parti biss mill-oġġetti talbu li Scicluna jiġi kkundannat jikkonsenja l-oġġetti l-oħra, u in difett iħallas il- valur tagħhom. Fix-xhieda ta' l-attur il-valur tal-oġġetti ġie dik- jarat £M247; u l-Qorti laqgħet it-talbiet fil-kontumaċja tal-kon- venut. Issa Scicluna talab li jiġi deċiż li dik ix-xhieda u valutazzjoni kienu foloż. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell ta' l-attur bl-ispejjeż: 'Kif ġie rilevat fis-sentenza ta' din il-Qorti tas-26 ta' Gunju 1931, fl-ismijiet 'Padre S. Tabone vs Clo. 658) ċitazzjoni tad-deċiżjoni Prim'Awla Pullicino vs Pirtta (Vol. Diversament il-prinċipju ta' l-istabbilità tal-ġudikat kien jista' jiġi eluż. Seduta tat-30 ta' April 1975 (Sedi Inferjuri). L-attur talab il-kundanna tal-konvenuta għall-ħlas ta' £M9.96,6, prezz ta' 'spare parts' u 'servicing' ta' 'washing machine'. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appell null; għax valur ma jeċi ċediex £MIO u għalhekk is-sentenza kienet inappellabbli. L-attriċi talbet il-kundanna tal-konvenut għar-restituzzjoni ta' żewġ gandelabri fdati f'idejh. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż billi rritenietli kienu ġew mibjugħa lill-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell, spejjeż bla taxxa. Kwistjoni ta' provi. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut biex jirrestitwilu l-oġġetti li tagħhom hi ħal situ, bis-saħħa ta' l-assigurazzjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati rrespinġiet l-eċċezzjoni ta' nkompetenza tal-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfemat. F'dan il-każ il-klawsola arbitrali kienet bla effett, għax il-meritu ma kienx jidderiva mill-polizza, imma se mai, mill-liġi. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M7.55 prezz ta' banana. Il-Qorti tal-Maġi strati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas tad-danni minnu sofferti f'kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba u kkundannat lill-konvenut iħallas lill-attur £M26.50, danni. Il-Qorti .ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M34.60 danni f'kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni u ċaħdet it-talba, għax l-attur ma ppruvax it-tort tal-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż; Kwistjoni ta' provi. Seduta tat-2 ta' Mejju 1975 (Awla Kummerċjali). Fil-kors tal-kawża, li kienet relativa għal tlett bastimenti, ċertu Marriot li kien ġie kanoniżżat kreditur tal-konvenut fl-Ingilterra, talab li jintervjeni in statu et teminis u l-Qorti akkordat dik it- talba. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur minn dak id-degriet bl-ispejjeż. Seduta tal-5 ta' Mejju 1975 (Qorti Kostituzzjonali). Ir-rikorrent kien ġie liċenzjat mill-impieg tiegħu mar-Rediffusion u b'rikors fil-Prim'Awla talab li jiġi ordnat lill-intimat jirtira l- ittra tal-liċenzjament, għax kienu qegħdin jiġu vjolati l-art.48, 38, 37 u 40(2) tal-Kostituzzjoni. Fil-kors tal-kawża r-rikorrent talab li jressaq xhud lil C.A.M. u l-intimat oppona ruħu, u l-Qorti b'degriet ċaħdet l-oppożizzjoni u ordnat li x-xhud jinstema. Inoltre b'verbal. ir-rikorrent iddikjara li kien fi ħsiebu jressaq diversi xhieda, u l-intimat oppona ruħu, u l-Prim'Awla ċaħdet l-op- pożizzjoni w ordnat li x-xhieda jinstemgħu għax rilevanti. L-intimat appella minn dawk iż-żewġ degrieti, u l-Qorti Kostituz- zjonali ċaħdet l-appell u kkonfermat. F'materja ta' rilevanza jew 'superfluwita skond il-ġurisprudenza patrija, Qorti tat-tieni grad bħala regola ma tiddisturbax ir-regola: ment tal-Qorti ta' l-ewwel grad, jekk mhux għal motivi gravi. 344 u XXXVII. Il-Qorti ta' l-ewwel grad għad għandha tissorvelja li ma jsirux domandi irrilevanti. Kawża identika għal dik ta' qabel. Il-Qorti Kostituzzjonali ċaħdet l-appell ta' l-intimat nomine minn degriet li kien jammetti s-smiegħ ta' xi xhieda. Il-Qorti osservat li fiċ-ċirkostanzi ma setatx teskludi r-rilevanza tax-xhieda fil-kontest kollu tal-azzjoni, u f'materja simili, skond il-ġurisprudenza bħala regola, ma tiddisturbax ir-regolament tal-Qorti ta' l-ewwel grad, jekk mhux għall-motivi gravi; bl-ispejjeż. (Awla Ċivili). L-istess kawża ta' qabel. L-intimat oltre l-appell quddiem il- Qorti Kostituzzjonali, ippreżenta wkoll l-istess appell suddiem il- Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat dan l-appell irritu u null, bl-ispej- jeż, peress li l-Qorti kompetenti kienet dik Kostituzzjonali. L-istess kawża ta' qabel. L-intimat ippreżenta l-istess appell quddiem il-Qorti ta' l-Appell. Din iddikjarat l-appell irritu u null bl-ispejjeż. Ir-rikorrent talab fil-Bord dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba, li l- pretensjoni tal-intimat, li avżawh b'ittra uffiċjali li makenux ser iġeddulu l-qbiela tar-raba, tiġi miċħuda bl-ispejjeż. Il-Bord laqa' it-talba, u ordna t-tiġdid tal-qbiela. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-intimati u kkonfermat, spejjeż ta' l-appell bla taxxa. Kwistjoni ta' 'hardship'. Appell mid-deċiżjoni tal-Bord dwar il-Kontroll ta' kiri ta' raba, identika għal dik preċedenti. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-intimati. Kwistjoni ta' 'hardship'. Seduta tal-21 ta' Mejju 1975 (Sedi Inferjuri). L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn raz- zett minnu okkupat bla titolu. Il-Qorti tal-Maġi strati laqgħet it-talba, bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell irriġettat l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. L-atturi talbu li l-konvenuti jiġu kkundannati jiżgumbraw minn ħanut, billi l-lokazzjoni spiċċat. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appell null bl-ispejjeż peress li l-ħanut kien jinkera £MA4 fix-xahar. Dan il-ħanut ma kienx mikri bħala 'bare premises' imma bl-av- vjament, liċenzi u bħala 'business concern' u għalhekk kienu kom- petenti l-Qrati ordinarji u mhux il-Bord tal-Kera. Kawża dwar kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba tal-attriċi bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attriċi u kkonfermat bl- ispejjeż. L-attriċi kienet fil-'car' ipparkjata fi Prince of Wales Road, Sliema, u x'ħin fetħet il-bieba ħabtet ma' 'car' li kienet tiela' minn fuq il-lemin tagħha. lill-inkwilini kollha li jabitaw f'dak il-fond. Il-Qoti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba ta' l-attur bl-ispejjeż, peress li ma ġiex pruvat li l-attur kellu dritt jitla' fuq il-bejt u jgħaddi mit-taraġ. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat bl- ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Seduta tat-23 ta' Mejju 1975 (Awla Ċivili). L-attriċi talbet li tiġi awtoriżżata tesegwixxi sentenza tal- 20.4.65 li biha l-attriċi ġiet kanoniżżata kreditriċi tal-konvenut f' £M2 fil-ġimgħa bħala alimenti ta' uliedhom. Il-konvenut eċċepixxa li l-attriċi ma indikatx l-ammont preċiżli tiegħu kienet titlob l-esekuzzjoni. Il-Prim'Awla ċaħdet l-eċċezzjoni, u laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell: (1) irrespinġiet l- eċċezzjoni tal-preskrizzjoni sollevata mill-appellant, (2) irriformat u awtorizzat lill-attriċi tesegwixxi s-sentenza limitatament għall- alimenti ta' .£M2 fil-ġimgħa mid-data tas-sentenza sa tlett snin qabel il-preżentata ta' din iċ-ċitazzjoni fis-26.1.1974, salv natural- ment, l-ammont ġà minnha riċevut, mingħajr preġjudizzju ta' kull dritt ieħor lilha spettanti għall-esekuzzjoni għaż-żnien suċċessiv għal dak imsemmi; spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-reġistru għall- appellant. It-talba għall-alimenti skaduti mid-data tas-sentenza sa tlett snin qabel bdiet din il-kawża, kienet legalment neċessarja in vista ta' l-art. 256 Proċ. Ċiv. perd dik it-talba kienet superfluwa għal perijodu ta' wara. Għall-finijiet ta' din it-talba ma kienx meħtieġ li jiġi speċifikat l-ammont globali mitlub. Ma kienx hemm lok f'dan il-każ tal-preskrizzjoni k winkwennali, għaliex din kienet ġiet interrotta b'sentenza tal-1970. L-alimenti arretrati kienu dovuti anki jekk l-alimentand ma jkunx issellef, jew motiv ġust għan-nuqqas tal-eżazzjoni tal-istess ali- L-atturi kienu ikkonċedew lil missier il-konvenuti fond in enfi- tewsi għal 20 sena. Il-konvenuti kienu jippretendu li missierhom kera il-fond lill-konvenut Emmanuel. L-atturi talbu: (1) li dik il-lokazzjoni kienet nulla fil-konfront tagħhom; (2) li l-konvenuti jiġu kkundannati jirrilaxxjaw il-fond f'terminu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenuti bl-ispejjeż. Fil-kors tal-appell il-konvenuti biddlu d-difiża, fis-sensli lil Emmanuel kienet ġiet mikrija biss parti mill-fond, u l-Qorti ikkun- sidrat dik il-lokazzjoni ta' parti biss, preġudizzjevoli għall-aturi. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M30.9 prezz ta' tieqa tal-ħadid li kien għamillu. Il-Prim'Awla (1) laqgħet it-talba għas-somma dedotta biss aw- toriżżat lill-konvenut iżomm £M6 minnha sakemm l-attur jagħmel riparazzjonijiet fit-tieqa, (2) iddikjarat li l-attur kellu jirripara dik it-tieqa, (3) u tat il-fakoltà li ma jagħmilx dawk ir-riparazzjonijiet u jieħu biss £M24.45, spejjeż 1/5 għall-attur u 4/5 għall-konvenut. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell irrevokat u lliberat lill-konvenut mill-osservanza tal-ġudizzju, stante intempestivita. Spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-attur. Ix-xogħol kien difettuż. Ir-rikorrenti talbu ir-ripreża tal-fond mikri lill-intimat għax dan biddel id-destinazzjoni tal-fond. Dan kien mikri bħala 'garage' għal ''car', u kien qed jiġi użat bħala 'store'. Il-Bord tal-Kera laqa' t-talba. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell ta' l-intimat u rrevokat u ċaħdet it-talba, spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellati. Il-Qorti rriteniet li r-rikorrenti ma ppruvawx li l-fond ġie mikri bħala 'garage' għal garaxxjar ta' karozza. Is-sempliċi deskriz- zjoni ta' fond bħala 'garage' fil-parlata komuni lokali mhix dejjem konklużiva biex tistabbilixxi li l-fond ġie mikri esklużivament biex fih jinżammu karozzi. Cassar 18 ta' Mejju 1970) Seduta tas-26 ta' Mejju 1975 (Awla Ċivili). L-attur talab il-kundanna tal-konvenuti għall-ħlas ta' -£M100 għal sentejn kera ta' fond. Il-Prim'Awla ddikjarat ruħha inkompetenti ''ratione materiae' peress li l-konvenut kien kummerċjant u l-fond kien ġie mikri lilu għan-negozju tiegħu, u rrinvjat l-atti lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ. L-atturi talbu l-kundanna tal-konvenut għall-ħlas tas-somma li tiġi likwidata għad-drittijiet professjonali dovuti lilhom. Il-Prim'Awla ddikjarat ruħha inkompetenti 'ratione materiae', peress li l-konvenut kien kummerċjant u l-kawża kienet tirri gwarda frnegozju tiegħu. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ. Seduta tat-30 ta' Mejju 1975 (Awla Kummerċjali). Pio Vassallo vs Maġġur Joseph Gatt L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M568.17,5 bilanċ ta' somma akbar dovuta għal xogħol ta' bini u materjal. Il-Qorti tal-Kummerċiaqgħet it-talbalimitatament għal £M485,09,5; spejjeż 1/7 mill-attur u 6/7 mill-konvenut. Tant l-attur kemm il-konvenut appellaw. Il-Qorti ta' l-Appell irriformat fis-sens li l-interessi fuq l-ammont dovut kellhom jibdew jgħaddu mill-ewwel sentenza għax l-ammont ma kienx likwidu. L-ispejjeż' taż-żewġ appelli għall-attur, dawk ta' l-ewwel istanza bin-nofs. (Awla Ċivili). L-attur kien tilef għajnu l-leminija, għax ġie milqut minn ċomb ta' tir sparat mill-konvenut waqt li kien idur għall-kaċċa, u talab li (1) il-konvenut jiġi dikjarat responsabbli ta' l-inċident, (2) li l- konvenut jiġi kkundannat iħallsu d-danni minnu sofferti, u konsis- tenti f'telf ta' xogħol, spejjeż ta' mediċini, tobba u sptar, u telf ta' qliegħ futur. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet u kkundannat lill-konvenut iħallas £M2190.34,5, kwantu għall-£M2000 għal telf ta' qliegħ fil-futur u l- bilanċ ta' spejjeż ta' żewġ vjaġġi u sptar fl-Ingilterra u rriżervat lill-attur li jitħallas l-ispejjeż ta' l-operazzjoni meta jaqla' l-għajn danneġġjata. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat. L-attur talbu li jiġi dikjarat li l-konvenut kien qed jokkupa l- fond bla titolu, u dan peress li kienet skadiet l-enfitewsi għal 17-il sena lilu konċessa, u li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra f'terminu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell tal-konvenut u kkonfer mat bl-ispejjeż. Il-konvenuta okkupat fond tal-attur u għamlet xi benefikat fih, li hi kissret qabel ma ġiet kostretta titlaq minn hemm. L-attur issa talab il-kundanna tal-konvenuta għall-ħlas ta' somma li tiġi lik- widata għal kumpens għal okkupazzjoni u għal ħsarat li kkaġunat fih. Il-Prim'Awla kkundannat lill-konvenuta tħallas £M94. Spejjeż 1/3 l-attur u 2/3 għall-konvenuta. Fuq appell tal-konvenuta, l-Qorti ta' l-Appell irriformat billi ir- tiduċiet is-somma għal £M84. Spejjeż kollha 1/3 attur u 2/3 kon- venuta, L-attrici kienet bagħtet prokura lill-konvenuta ommha biex din tixtri dar f'isem l-attriċi u f'isem oħt l-attriċi. Fil-fatt l-attriċi xtrat l-użufrutt tad-dar 'vita sua naturale durante' f'isimha, u xtrat in-nuda proprjetà f'isem uliedha. L-attriċi issa talbet li jiġi deċiż (1) li l-akkwist da parte tal- konvenuta ta' l-użufrutt, sar b'mod abużiv u mingħajr il-kunsens ta' l-attriċi, (2) li l-kostituzzjoni ta' dak l-użufrutt jiġi ddikjarat null u bla effett. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talbiet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell fuq appell tal-attriċi rriformat billi laqgħet l-ewwel talba u kkonfermat fejn ċaħdet it-tieni talba. La darba l-konvenuta aċċettat il-mandat lilha fdat kien dmir tagħha li takkwista għan-nom tal-mandati tagħha il-proprjetà sħiħa tal-fond. Una volta li l-operazzjoni kellha ssir in virtu tal-mandat, huwa indifferenti min ħareġ il-flus, u din tibqa' materja ta' konteġġi bejn il-mandanti u l-mandatarja. Meta mandatarju jaġixxi bħala tali, ċioċ f'isem il-mandant, u fl- esekuzzjoni tal-mandat jeċċedi l-poteri lilu konferiti, huwa ma jobbligax lill-mandant ħlief jekk dan espressament jew taċitament jirratifika l-operat tal-mandatarju. (art. Ċiv.) Meta mandatarju jaġixxi f'ismu proprju il-mandant m'għandux az- zjoni kontra dawk li magħhom il-mandatarju jkun ikkontratta (art. Ċiv.). Għalhekk l-attriċi ma setatx titlob l-annulla- ment. L-attriċi jista' jkollha azzjoni għad-danni kontra l-mandatarja (art.1975 Kod. Ċiv.); u jista' jkollha azzjoni għar-restituzzjoni lilha tal-oġġett kontra l-mandatarja (Vol. Seduta tas-6 ta' Ġunju 1975 (Awla Kummerċjali). L-attriċi talbet il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M5332 prezz ta' ġwież u oġġetti oħra lilu mibjugħa u kkonsennati. Il-Qorti ta' Għawdex, Superjuri Kummerċjali, ċaħdet il-preskriz- zjoni ta' ħames snin, u b'sentenza sussegwenti laqgħet it-talba. Il-konvenut appella miż-żewġ sentenzi. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' kredibilità. Meta l-kawża kienet tħalliet għas-sentenza mill-Qorti ta' l- Appell il-konvenut appellant ippreżenta nota ta' eċċezzjonijiet ulterjuri. Dan ma setax isir. Wara l-appellant ippreżenta rikors u talab li jiġi awtoriżżat jippreżenta n-nota tal- reċċezzjonijiet ulter- juri, u l-Qorti rriġettat it-talba. Ċiv. 26 ta' Ġunju 1970 Borg vs Dr. Bonello. (Awla Ċivili). L-attur ippreżenta ċitazzjoni u l-konvenut baqa' kontumaċi, u fuq talba tal-attur il-kawża ġiet diferita 'sine die'. Wara fuq talba ta' l-attur il-kawża reġgħet ġiet rijappuntata peress li l-kawża dehret fuq il-lista tal-kawżi li kien ilhom iktar minn sena ''sine die'. Il-Prim'Awla ddikjarat il-kawża deżerta peress li l-attur ma ħax ħsieb ir-rijappuntament tal-kawża. L-attur appella u talab ir-revoka ta' dik is-sentenza. Il-Qorti ta' l-Appell irrevokat u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti, u ordnat li l-ispejjeż ma jiġux ntaxxati bejn il-partijiet. L-art.964 P mċ. Civ. jikkontempla tlett kategoriji ta' diferimenti fsine die' li jistgħu jwasslu għad-deżerzjoni fin-nuqqas li jit- tieħdu l-passi hemm imsemmija fi żmien xahar wara li l-lista tkun ilha ppublikata għal tlett xhur. Dan l-artikolu hu ta' natura penali diferiment 'sine die' ma jidhirx maqbud minn xi proċedura parti- kolari għar-rijappuntament komminata taħt piena ta' deżerzjoni. Il- liġi trid li jsir rikors fit-terminu legali mingħajr ma timponi li n- notifika tiegħu għandha bilfors tiġi esegwita fl-istess terminu. L-rikorrenti talbu r-ripreża tal-fond mikri lill-intimati peress li dawn issullokaw il-fond mingħajr il-kunsens tar-rikorrenti. Il-Bord tal-Kera laqa' it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-intimat bl-ispejjeż: Kwistjoni ta' provi. Seduta tat-13 ta' Ġunju 1975 (Awla Ċivili), No.108. Kawża dwar kolliżjoni. Il-Prim'Awla ddikjarat lill-konvenut responsabbli u kkundannatu jħallas lill-attur £M116 għall-prezz ta' 'spare pars' u tiswija u £M18 prezz ta' kiri ta' karozza. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell tal-konvenut u kkonfer- mat. L-attur kien għaddej minn St.Joseph Road Hamrun, u għamel sinjal li kien se jdur lejn Schembri Street. Il-konvenut kien ġej warajh bi ''speed' qawwi, u waqt li l-'car' ta' l-attur kienet qiegħ: da ddur, il-konvenut daħal fiha. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M124 għal xogħol minnu magħmul. Il-Prim'Awla ddikjarat muħha nkompetenti 'ratione materiae' peress li l-konvenut kien kummerċjant, u l-kreditu kien għall-att ta' kummerċ da parti tal-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ. L-atturi biegħu terran lill-konvenut. F'dan it-terran kien hemm bieb li kien jagħti għat-taraġ li kien jieħu għal fuq il-bejt. L-atturi ppretendew li dak it-taraġ u l-arja tat-terran ma kienux inklużi fil- bejgħ. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba bl-ispejjeż, għax fl-att tat-trasferi- ment dawk l-arja u taraġ ma ġewx esklużi u dawk kienu jiffurmaw parti ntegrali tal-fond. L-atturi appellaw. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appell ta' Giuseppe Mallia irritu u null għax in-nota ta' l-appell ma saritx ukoll f'ismu, u ċaħdet l-appell ta' l-attur l-ieħor. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet ukoll it-talba tal-atturi biex iressqu xhud li ma kienx ġie dikjarat. L-atturi kienu qasmu u ħallew razzett u xi raba in komun bejn- iethom. L-attur ippretenda li biċċa raba li kienet markata fil-pjanta bħala komuni kienet ġiet assenjata lilu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba, spejjeż 1/3 għall-attur u 2/3 għall-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenuti u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Ir-rikorrent talab l-iżgumbrament tal-intimat stante morożità. Il-Bord tal-Kera ċaħad it-talba bl-ispejjeż, billi irritiena li ma kienx hemm morożità fi s-sens tal-liġi. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tar-rikorrent u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' kredibilità. Ċiv. Jekk issir offerta valida tal- ħlas tal-kera, u s-sid inġustament jirrifjuta li jaċċettaha, ma hemmx morożità, avolja ma jsirx id-depożitu (Vol. Seduta tal-20 ta' Ġunju 1975 (Awla Ċivili). Kawża dwar kolliżjoni. Il-Prim'Awla ddeċidiet li l-konvenut ikkontribwixxa għall-kol- liżjoni fi kwart, u għalhekk ikkundannatu jħallas £M48.75. Spejjeż 3/4 għall-attur u 1/4 għall-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell ta' l-attur u kkonfermat bl-ispejjeż. Il-kolliżjoni ġrat f'Tal-Barrani Road. Bin l-attur u ieħor ħarġu simultaneament mit-trieq sekondarja għat-trieq prinċipali u qagħ- du 'abreast' biex itellqu, u ġew milquta mill-'bowser' misjuq mill-konvenut li kien għaddej mittrieq prinċipali. Bin l-atturu l- ieħor kellhom ir-responsabbiltà prinċipali, u l-konvenut ikkontrib- wixxa għax kien għaddej bi 'speed' eċċessiv. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M450 għall-użu ta' 'crane'' u 'equipment' ieħor. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba u ddikjarat li l-attur kellu jagħti xi 'cables' lill-konvenut; spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall- attur. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell irriformat billi ir- riduċiet l-ammont dovut mill-konvenut għal £M50 u rrevokat l-ordni dwar il-'cables'. Kwistjoni ta' xhieda. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M180.6, bilanċ minn somma akbar prezz ta' tħam u xogħol magħmul fuq in- kariku tal-konvenut. Il-Prim'Awla lliberat lill-konvenut mill-osservanza tal-ġudizzju, bl-ispejjeż. L-attur appella u l-konvenut appella inċidentalment. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet iż-żewġ appelli bl-ispejjeż. Seduta tat-23 ta' Ġunju 1975 (Awla Ċivili). Michael Portelli. vs Charles Camilleri L-attur talab il-ħlas ta' danni kaġunati fil-'car' tiegħu f'kolliż- joni. Il-Prim'Awla rriteniet li l-attur kien responsabbli fi 2/5 u l-kon- venut fi 3/5, illikwidat id-danni sofferti mill-kontendenti, u kkun- dannat lill-konvenut iħallas lill-attur £M42.67,5. Fuq appell tal-attur il-Qorti ta' l-Appell irrifomnat billi ddikjarat lill-konvenut responsabbli għal kollox, u għalhekk ikkundannatu jħallas lill-attur £M122.12,6. Spejjeż kollha għall-konvenut. Il-konvenut kien qabeż 'charabanc' wieqfa qrib kantuniera u b'hekk ħoloq 'sudden emergencv' għaliex malli l-attur dar il-kan- tuniera sab ix-'charabanc' fuqu. Id-dottrina 'of last opportunitv' m'għadiex tifforma parti mil- liġi. Ċiv. 185 u Montebello vs Gatt 19.8.1966 u Prim'Awla Borg vs Mallia 31.3. Il-Qorti rribadiet il-prinċipju li fl-'agonv of collision' ebda 'driver' li jiġi konfrontat b'dilemma m 'għandu jiġi ritenut respon- sabbli jekk, fi kriżi mhux maħluqa minnu flok manuvra jintenta oħra (Ara App. Ċiv. Seduta tal-25 ta' Ġunju 1975 (Sedi Inferjuri). L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn fond minnu okkupat b'titolu prekarju. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. L-attur kien kera l-fond kollu, u ppermetta lis-sid tibqa' tabita f'żewġt ikmamar. Wara li mietet is-sid, l-attur talab biex jieħu dawk iż-żewġ kmamar. Kwistjoni ta' provi. Kawża dwar kolliżjoni. Il-Qorti tal-Mag 'istrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell bl-ispejjeż. L-attur issorpassa karozza oħra, u ħabat ma' 'car' li kienet ġejja mid-direzzjoni opposta. Kolliżjoni. Il-Qorti tal-Magistrati laqgħet it-talba u kkundannat lill-konvenut 134 iħallas £M24.20, għad-danni, spejjeż bin-nifs. Il-konvenut appella u l-attur appella inċidentalment. Il-Qorti ta' l-Appell irriformat billi rriteniet lill-konvenut respon- sabbli f'terz biss u kkundannatu jħallas £M16 u ċaħdet l-appell tal- attur. L-attur ried jaqsam Mannarino Road, fil-waqt li l-konvenut kien għaddej fid-dritt minn dik it-trieq. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M31.25, prezz ta' merkanzija lilu mibjugħa u konsenjata. Il-Qorti tal-Maġistrati ċàħdet l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni ta' 18-il xahar (2253(b)) sollevata mill-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat bl-ispejjeż. F'dan il-każ imbiegħet kwantita inġenti u għalhekk mhux bl-im- nut, u dik il-preskrizzjoni ma kienetx applikabbli (G. Borg vs Avv. Dr. G. Bonello App. Ċiv. Perit R. Buttigieg vs Direttur tax-Xogħolijiet Pubbliċi L-attur talab il-ħlas ta' £M5.13,5 dovuta lilu bħala parti mis- salarju. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba attriċi, bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. L-impjegat ċivili jista' jaġixxi kontra l-Gvern għall-ħlas ta' ar retrati ta' salarju dovut lilu. Fil-ġurnata in kwistjoni l-attir u sħabu ma kienux 'on strike'. Seduta tas-27 ta' Ġunju 1975 (Awla Kummerċjali). Appell mid-deċiżjoni tal-Kontrollur li kien ċaħad irreġistraz- zjoni ta' 'trade mark', tal-kelma 'Moudler' għax kien isem ta' Belt fl-Istati Uniti. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appel u rrevokat, spejjeż bla taxxa. Il-kliem ''geographical name' m'għandux jitqies bħala ekwival- enti għall-isem ta' xi post x'imkien fid-dinja. Il-'primarv signifi- cance' tal-kelma mhiex ġeografika. L-artikoli li għalihom kienet destinata it-'trade mak' ma kellhomx konnessjoni ma' din il- lokalita. (Awla Ċivili). L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jittrasferilu l-liċenzja ta' 'charabanc' li kien biegħlu, peress li l-attur kien ħallas il- prezz kollu. Il-Prim'Awla ddikjarat ruħha nkompetenti 'rationae materiae' għax il-konvenut kien kummerċjant, u rrinvjat l-atti lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ u bagħtet l-atti lil dik il-Qorti. Ir-rikorrenti talbu r-ripreża ta' fond mikri lill-intimata, għax bid- diet id-destinazzjoni tal-fond (ħanut ta' mastrudaxxa). Il-Bord tal-Kera laqa' it-talba, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-intimata spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellanti. Kwistjoni ta' kredibilità. Irrikorrent talab quddiem il-Bord dwar il-kontroll tal-kiri tar- raba, irritrattazzjoni tal-kawża fejn hu kien ġie kkundannat jiż- gombra minn raba, fuq provi ġodda. Il-Bord ċaħad it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tarrikorrent bl-ispejjeż u kkonfermat. Dan ma kienx każ'fejn kien ġie vjolat il-prinċipju 'audi alteram partem' kif kien jippretendi r-rikorrent. Seduta tat-30 ta' Ġunju 1975 (Awla Kummerċjali). L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M188.50, prezz ta' aperturi ta' ħadid lilu mibjugħa u konsenjati. Il-Qorti tal- Kummerċ laqgħet l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni ta' tmintax-il xahar, u ċaħdet it-talba bl-ispejjeż: Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell ta' l-attur u rrevokat, bl- ispejjeż taż-żewġ istanzi għall-konvenut u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti. l L-art. Civ. għandu jiġi moqri unitament mal-art. għandu jiġi ntemretat bħala li ma jidderogax għad-dispożizzjoni speċifikata u partikolari għall-bejgħ bl-imnut espressament kon- templat fih. 2253(b) il-kriterju adoperat mhux korretat mal-persuni, kummerċjant jew le, involuti fix-xiri, imma huwa jekk il-bejgħ sarx bl-imnut jew bl-ingrossa (App.26.5.1967 Emm. Il-Qrati stabbilew li l-kriterju distintiv fondamentali tal-bejgħ bl-ingrossa u ta' dak bl-imnut fil-fatt jinsab fil-kwantitattiv mib- jugħ (App. Ċiv. F'dan il-każ il-bejgħ kien bl-ingrossa. In-natura ta' bejgħ bl- ingrossa ma tikkonvertiex ruħha f'bejgħ bl-imnut minħabba l-fatt li l-konsenja ta' l-oġġetti ma ssirx f'daqqa. Wieħed irid jara n-negoz- ju globali. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas tas-salarju dovut lilu bħala motorista tal-vapur 'M.V. Mariner'. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet l-eċċezzjoni ta' nuqqas ta' ġuris- dizzjoni, u għalhekk iddikjarat ruħha nkompetenti, spejjeż għall- attur. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur u kkonfermat, spej- jeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellant. Iż-żewġ kontendenti kienu taljani u hekk ukoll kienet il-bandiera tal-vapur. Il-konvenut ma kienx Malta meta sar il-mandat ta' impe- diment tas-safar tal-vapur. Skond l-inċiżi 'e' u 'f' art.743 Proċ. Civ., biex il-Qrati lokali jkollhom ġurisdizzjoni jinħtieġ li l-persuna obbligata tinsab f'dawn il-Gżejjer. L-Ord. 111 tal-1892 (Vice Admiraltv Court, Transfer of Jurisdic- tion Ordinance) ġiet revokata bl-art. 376(3) tal-Att XI tal-1973, salv perċ dak provdut fl-art. 370(1) tal-istess Att. Kieku l-azzjoni tal-attur kienet 'in rem' il-Qorti tal-Kummerċ kien ikollha ġurisdizzjoni. Perd din l-azzjoni kienet kontra l-po- prjetarju tal-vapur u mhux kontra l-vapur, u għalhekk kienet 'in personam'. Maġġur J.B. Arrigo et ne vs Salvatore Azzopardi L-atturi talbu l-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M56 bilanċ tal-prezz ta' għalf. Il-Qorti tal-Kummerċ illiberat il-konvenut u laqgħet l-istess fil- konfront tal-kjamat fil-kawża (li qabel kien 'salesman' ma' l- atturi), Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-kjamat fil-kawża, irre- vokat u ċaħdet it-talbiet bl-ispejjeż għall-atturi. Ġie ritenut li l-attur ma ppruvax it-talba tiegħu, Fil-kors tal- appell l-attur talab li jressaq xhud, perċ l-Qorti ma tatx il-permess; il-kjamat fil-kawża kien oppona ruħu għal dan ix-xhud, li kieku riedu l-atturi setgħu ġiebuh fl-ewwel istanza, No. 130 Maġġur J.B. Arrigo et ne vs Simon Azzopardi Kawża identika għal dik preċedenti. (Awla Ċivili) L-attriċi ppretendiet li hija inkwilina ta' raba tal-Gvern li kien f'idejn oħtha l-konvenuta. Il-Gvern kien ħa dak ir-raba u kien ta lil oħtha l-konvenuta £M733,19,9 għall-benefikati. L-attriċi issa talbet li jiġi dikjarat li hija kienet inkwilina ta' dak ir-raba, u li oħtha tiġi kkundannata ittiha sehemha mill-flus imħallsa għall-benefikati. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba għaliex irriteniet li r-raba kien ikun maħdum mill-konvenuta. Spejjeż bla taxxa, Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attriċi u kkonfermat, spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellanti. Kwistjoni ta' kredibilità. Ir-rikorrent talab ir-ripreża tal-fond mikri lill-intimat għall-vil- leġġjatura, għax riedu għalih. Il-Bord tal-Kera laqa' it-talba, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-intimat, spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellanti. Appell minn deċiżjoni tal-Bord tal-Kera. Il-Qorti ta' l-Appell innominat perit biex jeżamina l-fond offert dwar l-istat attwali u aktar mill-'punto di vista' tal-grad ta' periklu effettiv; u osservat li bħala prinċipju m'għandhomx jiġu nominati periti f'kawża simili, perċ dan kien każ eċċezzjonali. Ir-rikorrenta talbet ir-ripreża tal-ħanut mikri lill-intimat, għax dan ma kienx qiegħed iħallas il-kera u għax għamel użu divers minnu, Il-Bord tal-Kera ċaħad it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tar-rikorrent spejjeż bla taxxa. Dan ma kienx każ ta' lokazzjoni ordinarja, imma ta' waħda kompenetrata f'donazzjoni irrevokabbli, u għalhekk ir-regoli dwar ir-ripreża tal-pussess ma kienux applikabbli. Ir-rikorrent talab ir-ripreża tal-fond u offra 'alternative accomo- dation,' Il-Bord tal-Kera laqa' it-talba, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-intimat u kkonfermat bl-ispejjeż. (Awla Kummerċjali) L-attur partat mal-konvenut 'Ford Escort' ma' 'Alpha Romeo' u tvan' bla liċenzja u 'rear axle' ta' 'truck', L-attur talab: (1) li l-konvenuti jiġu kkundannati jagħmlu t- 'transfer' tal-'Alpha Romeo' u 'van', (2) in difett it-tpartit jiġi xjolt, (3) li l-konvenuti jiġu dikjarati responsabbli tad-danni talli m'għamlux it-trasferiment, (4) jiġu kkundannati jħallsu għall-kera ta' karozza oħra għall-użu tiegħu bir-rata ta' £M1.50 kuljum, Il-Qorti tal-Kummerċ ċaħdet it-talbiet billi rriteniet il-ftehim dwar it-'transfer' tal-'cars'' kien null għax ma sarx bil-miktub. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell ta' l-attur u ddikjarat li stante l-avvenut trasferiment ma. kienx hemm lok li tieħu konjiz- zjoni tal-ewwel u t-tieni talba, u rrevokat, u laqgħet it-talbiet l- oħra u kkundannat lill-konvenuti jħallsu lill-attur £M75 in linea ta' danni, spejjeż kollha għall-konvenuti. 'Il-liġi trid il-forma miktuba għall-bejgħ, tpartit jew aljenazzjoni oħra 'inter vivos' ta' karozzi (Art, 57(3) Kap.68 u Reg.25 G.N. 24/48 kif emendat bil-G. Il-formalità ta' l-iskrittura mhiex rikjesta għall-fini tal-boll biss u mhux sempliċement 'ad probationem' imma 'ad substantiam'. Seduta tat-2 ta' Lulju 1975 (Awla Ċivili) B'sentenza tal-Qorti ta' l-Appell l-attur kien ġie kkundannat jiżgombra :minn fond, u lilu ġie mogħti fond ieħor fejn kellhom isiru xi xogħlijiet, bħala 'altemative accomodation', L-attur issa talab li jiġi dikjarat li dak il-fond ma huwiex 'avail- able' għalih peress li mħabba l-pjan regolatur dak il-fond kien ser jiġi mwaqqa'. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat. 16.12.1974 u 11.4.75). Meta l-attur kellu jiżgombra, l-'alternative accomodation' kienet tavailable'. Il-fatt li wara dak il-fond ġie affettat minn pjan rego- latur ma hux importanti, għax dak jista' jiġri lid-djar kollha. Meta l-konvenut kien offra dak il-fond hu ma kienx ''in mala fede'. Il-konvenuti talbu bi petizzjoni r-ritrattazzjoni tal-kawża deċiża mill-Qorti ta' l-Appell fit-28/2/1975. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet il-petizzjoni tal-konvenuti bl-ispej- jeż. Hu meħtieġ li, kompatibbilment ma' l-interessi tal-ġustizzja miż-żewġ naħat, il-limiti tar-ritrattazzjoni jiġu arġinati għal dawk tassativament indikati mil-liġi. Fl-art.743 Proċ. Ċiv. l-kelma 'person' tista' tirriferixxi tant għall-attur kemm għall-konvenut. Għall-applikazzjoni .tal-inċiż (e) tal-Art.814 hu rekwiżit li l- Qorti trid tkun applikat il-liġi ħażin, fi kwalunkwe każ il-kwistjoni ma tridx tkun dwar interpretazzjoni ta' liġi, li fuqha l-Qorti tkun tat espressament deċiżjoni.. L-attriċi talbet il-ħruġ ta' mandat ta' 'in factum', biex binha jiġi assenjat lilha, u l-Prim'Awla ċaħdet il-ħruġ ta' dawk il-man- dati. Issa l-attriċi talbet (l) revoka ta' dawk id-degrieti, (2) li l-kon- venuti jiġu kkundannati jikkonsenjawlha 'l binha u tkun awtoriż- żata titlob il-ħruġ tal-mandati. Il-Prim'Awla laqgħet limitatament it-talba li awtoriżżat lill- attriċi li titlob il-ħruġ ta' mandat 'in factum'. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenuti u kkonfermat bl-ispejjeż. Il-mandat 'in factum' ma jistax jintalab għall-esekuzzjoni ta' obbligazzjoni 'di dare', anke jekk ordnat b'sentenza, imma jista' jintalab għall-esekuzzjoni ta' obbligazzjoni 'di fare' (Vol. L-obbligazzjoni tal-konsenja tal-'ħaġa' hi obbligazzjoni 'di dare' u mhux ''di fare' (Vol. 'Persuna' mhiex 'ħaġa'. F'dan il-każ il-mandat 'in factum' kien applikabbli. Seduta tad-9 ta' Lulju 1975 (Sedi Inferjuri) L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M36 għax- xogħol u materjal ta' 'servicing' ta' 'air conditioner'. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba għal £M26 kontra d-ditta kjamata in kawża, bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-kjamat in kawża u kka- fermat bl-ispejjeż. Il-kwistjoni kienet ta' 'servicing' u l-preskrizzjoni ta' tmintax- il xahar (2253(a)) ma kienetx applikabbli fiċ-ċirkostanzi tal-każ. Fil-każ setgħet tirċevi applikazzjoni l-preskrizzjoni ta' sentejn (2254(a) Kod. Ċiv.) L-attur talab l-iżgumbrament tal-konvenut minn fond għax ma kellux titolu, Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell fuq appell tal-konvenut laqgħet l-eċċezzjoni tal-appellat u ddikjarat l-appell null bl-ispejjeż. Kienet kwistjoni ta' provi, u l-kera kien inqas minn għaxar liri. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat li jerġa' jwaħħal fil- post oriġinali tagħhom il-ventijiet tat-'television' tal-attur li hu qala' minn posthom u waħħalhom fuq bejt ta' terzi. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talbiet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut bl-ispejjeż. Seduta tat-18 ta' Lulju 1975. (Awla Ċivili) Il-Prim'Awla ddikjarat ruħha nkompetenti 'ratione materiae' u trinvjat l-atti tal-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ, peress li l-kompetenza kummerċjali kienet toħroġ mill-istess ter- mini taċ-ċitazzjoni u għalhekk irrinvjat l-atti ta' dik il-Qorti. Seduta tat-23 ta' Lulju 1976. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jirrikonoxxih: bħala inkwilin ta' fond. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Ma ġiex pruvat li kien hemm ftehim dwar lokazzjoni. L-attur talab li l-'Malta Waterpolo Referees Association' tħallas £M32 dovuti lilu bħala 'fees'', Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet bl-ispejjeż, bla taxxa. L-attur appella u l-appellati appellaw inċidentalment mill-kap ta' l-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appelli u kkonfermat. Seduta tal-24 ta' Lulju 1975 (Awla Civili) No, 146. Il-Prim'Awla b'degriet iffissat l-alimenti provviżorji fi £M30 fix-xahar, Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell b'rikors tal-konvenut. Il-Prim'Awla b'degriet ordna li wlied il-kontendenti, matul is- sajf, kellhom joqgħodu tlett ijiem għand l-omm u erbat ijiem fil- ġimgħa għand il-missier, B'degriet ieħor il-Prim'Awla ffissat li l-alimenti provviżorji għall-attriċi u wliedha, għandhom ikunu £M60 fix-xahar. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet b'rikors l-appell tal-konvenut minn dawn id-degrieti. Seduta tal-14 ta' Awissu 1975 (Awla Ċivili) Ir-rikorrent talab għar-rimedju taħt l-art. 47 tal-Kostituzzjoni fuq allegat ksur tad-drittijiet tal-bniedem bis-sentenza tal-Qorti ta' l- Appell fil-kawża Dr. P.Mallia ne vs Vincenza Camilleri tat-28 ta' April. Ir-rikorrent irrikuża tnejn mill-Imħallfin li kienu membri tal- Qorti ta' l-Appell meta ngħatat dik is-sentenza. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-eċċezzjoni. Avv. Dr. A. Caruana vs Cat. L-attriċi talbet li jiġi dikjarat li l-eżami Orali Kliniku-Prattiku ta' Lulju 1975 kien null għax ma nżammx skond ir-regolamenti ta' l-Università, u li l-eżami jerġa' jsir. Il-konvenut talab il-kjamata in kawża ta' l-istudenti kollha li qagħdu għal dak l-eżami. Il-Prim'Awla ċaħdet l-eċċezzjoni u laqgħet it-talbiet. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell għall-kjamata in kawża, an- nullat is-sentenza u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti. Ġie trattat estensivament il-punt dwar meta għandha tingħata l- kjamata in kawża u l-interess li għandu jkollu dak il-kjamat in kawża. Seduta tal-20 ta' Awissu 1975 (Qorti Kostituzzjonali) Na. L-istess kawża tas-seduta tal-14/8/1975. L-Imħallef l-ieħor laqa' l-eċċezzjoni ta' rikużazzjoni, għax kien wieħed mill-Imħallfin li taw is-sentenza li allegatament kissru d-drittijiet fondamentali tar-rikorrent. Seduta tad-19 ta' Settembru 1975 (Qorti Kostituzzjonali) Repubblika ta' Malta vs Joseph Gauci L-akkużat appella b'rikors mid-deċiżjoni tal-Qorti Kriminali li kienet ċaħdet l-eċċezzjoni tiegħu li peress li fit-test Malti tal- art, 193(1) tal-Kodiċi Kriminali kien hemm vers maqbuż, ir-reat de- dott ma jeżistix mill-kelma miktuba tal-liġi. Il-Qorti Kostituzzjonali ċaħdet l-appell u rrimettiet il-proċess lill-Qorti Kriminali. Skond il-Kostituzzjoni tal-1936 il-liġijiet kellhom ikunu bl-Ingliż u bil-Malti, u f'każ ta' konflitt kellu jipprevali it-test bl-Ingliż. Skond il-Kostituzzjoni tal-1939, tal-1947 u tal-1961 il-pożiz- zjoni baqgħet l-istess. Bil-Kostituzzjoni tal-1964 ingħatat prevalenza lit-test Malti fuq dak lagliż. L-art.75 tal-Kostituzzjoni tal-1964 għandu jiġi nterpretat li unikament a rigward tal-liġijiet emanati posterjorment għad-daħla fis-seħħ ta' dik il-Kostituzzjoni għandu jipprevali it-test Malti fuq it-test Ingliż. L-art. 193 tal-Kod. Krim. fit-test Malti kien jeżisti imma żbaljat, u dak l-artikolu kellu jiġi nterpretat skond it-test Ingliż. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M20 danni kaġjonati f'kolliżjoni. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut bl-ispejjeż. Seduta tas-27 ta' Settembru 1975. (Awla Ċivili) L-istess kawża msemmija qabel. Il-Prim'Awla ordnat is-sejħa fil-kawża ta' l-istudenti l-oħra. Il-Prim'Awla laqgħet l-eċċezzjoni tal-kjamati fil-kawża fis-sens li l-eżamijiet fil-konfront tagħhom kienu definitivi u inalterabbli. u laqgħet it-talbiet ta' l-attriċi, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell irriġettat l-appell tal-konvenut bl-ispejjeż. Kawża identika għal dik preċedenti. Seduta ta' l-10 ta' Ottubru 1975 (Awla Kummerċjali) Na. Il-konvenut Formosa, bħala appaltatur, u l-konvenut Privitera, bħala perit, bnew 'block flats' għall-attur, u wara tfaċċaw xi konsenturi. L-attur talab (1) li l-konvenuti jiġu dikjarati responsabbli soli- dalment għad-difetti; (2) l-likwidazzjoni tad-danni; u (3) l-kundanna għall-ħlas. Il-Qorti laqgħet it-talbiet u kkundannat lill-konvenuti jħallsu £M700 lill-attur għad-danni, u lill-konvenut Formosa biex iħallas ukoll £M86.64. Bl-ispejjeż għall-konvenuti. Fuq appell tal-attur il-Qorti ta' l-Appell irriformat billi llikwidat id-danni fi £M800 flok £M700. Seduta tat-13 ta' Ottubru 1975 (Awla Kummerċjali) L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M3500 import ta' kambjala. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Fuq appell tal-konvenuti l-Qorti ta' l-Appell annullat is-senten- za u trinvjat l-atti lill-ewwel Qorti għad-deċiżjoni, spejjeż bin-nofs. Il-konvenuti kienu għadhom ma resqux il-provi tagħhom. L-atturi talbu li jiġu awtoriżżati jesegwixxu kuntratt peress li kienu għaddew iżjed minn tlett snin. Il-Qorti tal-Kummerċ illiberat lill-konvenuti mill-osservanza tal- ġudizzju. Il-Qorti ta' l-Appell fuq appell tal-atturi annullat is-sentenza appellata, u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti, spejjeż ta' l-appell bin-nofs. Il-kawża. ġiet intentata kontra kuraturi 'de jure' ta' eredità. Il- konvenuti b'nota fis-Sekond'Awla kienu irrinunzjaw għall-wirt tad- 'decuius' (missierhom). Il-kawża messa kompliet kontra kuraturi deputati biex, wara. s-soliti bandi, jirrappreżentaw dik l-eredità (Art. Proċ.), u dan naturalment wara li l-konvenuti jiġu maħruġa barra mill-kawża. (Awla Ċivili) No. 138. L-attriċi talbet li tiġi awtoriżżata tesegwixxi sentenza tal-Qorti ta' l-Appell tat-12 ta' Jannar 1970, u dan peress li l-konvenut kien miet. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet it-talba. Seduta tal-15 ta' Ottubru 1975 (Sedi Inferjuri) L-atturi talbu l-kundanna tal-konvenut għall-ħlas tal-bilanċ tal- kera ta' 'flat', Il-Qorti tal-Maġistrati ddiferiet il-kawża 'sine die' tijappun tab- bli wara li l-kera tal-'flat' jiġi stabbilit skond il-liġi. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-atturi u kkonfermat bl- ispejjeż. L-attur kien ta l-fond in enfitewsi għal 17-il sena lill-ċertu Pace Axiaq; dan qasam il-fond fi 'flats' u kriehom ammobbiliti £M5 fix-xahar. Terminata l-enfitewsi, Pace Axiaq irrilaxxja l-fond; l- inkwilini baqgħu fil-kera. Il-kera ta' £MS kellu jiġi maqsum parti għall-fond u parti għall-għamara. John Cassar et vs Giorgina Mercieca Kawża identika bħal ta' qabel, No. 161 John Cassar et vs Dolores Zammit Kawża identika bħal ta' qabel, L-atturi talbu li l-konvenuta tiġi kkundannata tiżgombra minn fond minnha detenut bla titolu. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejj: ċ. Il-Qati ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-atturi bl-ispejjeż. Il-konvenuta kienet toqgħod ma' nannitha li kellha in lokazzjoni dak il-fond, u għalhekk kienet kerrej fis-sens tal-liġi (Art.2 Kap 109), wara li nannitha mietet, Joseph Zammit Tabona vs Alfred Cassano et ne L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M34 għal xogħol esegwit fuq inkariku tad-ditta konvenuta. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba fil-kontumaċja tal-kon- venut, Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut bl-ispejjeż. L-attriċi talbet li l-konvenuta tiġi kkundannata tagħmel f'ter- minu, il-fossa u l-vaska tal-loki komodu li kien jinsab fil-fond, u li hi neħħiet, u fin-nuqqas li l-attriċi tiġi awtoriżżata tagħmel ix- xogħd hi għas-spejjeż tal-konvenuta. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba, bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attriċi bl-ispejjeż. Il-konvenuta kienet inkwilina tal-fond, u ma ġiex pruvat li meta hi daħlet fil-fond kien hemm dik il-fossa u vaska. Kwistjoni ta' provi.. L-attur kien xtara mingħand il-konvenut ċurkett bi djamant li suppost kien ta' .60 karat, mentre fil-fatt kien biss ta' .42 karat, bil-prezz ta' £M120. L-attur talab ir-rifużjoni ta' parti ta' dak il-prezz liema ammont kellu jiġi likwidat. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet l-eċċezzjoni u ddikjarat l-azzjoni preskritta taħt l-art.1457 Kod. Civ. u ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat bl- ispejjeż. L-azzjai eżerċitata ma kienetx għax-xoljiment tal-kuntratt, imma għad-diminuzzjoni tal-prezz. F'dan il-każ si trattava tal- kwalità patuwita. L-art.1457 kien ikopri wkoll dan il-każ. Mazzitelli App. 29.41 (XXXI.1.678, u XXIX.111.137). L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn post minnu okkupat bla titolu. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-konvenut kien jgħix ma' zijuh l-inkwilin u baqa' fil-post wara l-mewt ta' zijuh. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur bl-ispejjeż. Seduta tas-17 ta' Otturbru 1975 (Awla Kummerċjali) L-attur kien xtara 'car' mingħand il-konvenut bil-prezz ta' £M2450, mar biha l-Italja għal xi tiswija, u l-awtorità Taljana ħaduhielu għax ma setatx tinbih għax ma kienetx ġiet imħallsa mix- xerrej oriġinali, li kien inkariga lill-konvenut ibiegħ dik il-'car' hawn Malta. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut: (1) għall-ħlas tal-prezz ta' £M2450, imħallas; (2) ħlas tad-danni li jiġu likwidati. Il-Qorti tal-Kummerċ iddikjarat il-bejgħ riżolut u kkundannat lill-konvenut iħallas il-prezz bl-ispejjeż, u ddiferiet għall-kon- tinwazzjoni. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut, ikkonfermat bl-ispejjeż u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti.. (Awla Ċivili) Na. Lorenza Azzopardi vs Direttur tas-Servizzi Soċjali L-attriċi kienet talbet il-benefiċju għal 'invaliditv pension' għax saret inkapaċi għax-xogħol. Id-direttur kien ċaħad it-talba għax irritiena li .r-rikorrenta ma kienetx inkapaċi permanentement għax-xogħd għat-termini ta' l-art, 1GA(1) Att VI/1956. L-arbitru ċaħad l-appell u kkonferma. d-deċiżjoni tad-Direttur, għax il-każ ma kien iqanqal ebda punt ta' liġi. Ir-rikorrenta appellat mid-deċiżjoni tal-arbitru. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat spejjeż bla taxxa. Il-Bord Mediku kien qal li l-marda ta' l-appellanti ma kenitx tali li tirrendiha permanentement inkapaċi għax-xogħol ta' kull xorta. Ma kienx hemm kwistjoni ta' liġi. Seduta tal-24 ta' Ottubru 1975 (Awla Kummerċjali) Azzjoni ta' millantazjoni.. Il-konvenut ippretenda li hu kien kre- ditur ta' l-atturi f'£M1395 dwar bini ta' 'flats'. L-atturi talbu li jiġi prefiss terminu lill-konvenut biex jaġixxi, u fin-nuqqas li lilu jiġi impost is-silenzju perpetwu, Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet l-ewwel talba u mponiet lill-kon- venut xahar żmien biex jaġixxi; sussegwentement il-Qorti laqgħet it-tieni talba għaliex il-konvenut kien ippreżenta l-kawża wara li kien skada t-terminu lilu impost. Il-konvenut appella minn dawk iż-żewġ sentenzi. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appell mill-ewwel sentenza null għax fin-nota ta' l-appell hu ddikjara li kien qed jappella mit-tieni sentenza u kkonfermat it-tieni sentenza .u ċaħdet l-appell minnha bl-ispejjeż. XVII.1.62 u App. (Awla Ċivili) No. 170. Il-konvenut kien esekutur tal-awtur ta' l-atturi, u kien irrenda l- kontijiet ta' l-amministrazzjoni tiegħu. L-atturi talbu: (1) il-kor- rezzjoni tar-rendikonti, u (2) li l-bilanċ favur l-amministrazzjoni kien £M1635.2,8. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet u ddikjarat li l-bilanċ kien ta' £M709,53,3. Spejjeż proporzjonatament. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Ċertu Alfred Calleja kien bena l-post in kwistjoni taħt il-'pilot scheme', u f'dak l-att ġie stabbilit li 'the rent or other compensa- tion' ma kelliex teċċedi .£M20 fis-sena. Calleja wara biegħ dak il-fond lill-konvenut, u wara. saret novazzjoni bejn il-konvenut u l-Gvern. Wara l-konvenut ta l-fond in-kwistjoni in enfitewsi lill- attur biċ-ċens ta' £M38 fis-sena u rigal ta' £M100. L-attur issa talab ir-rifużjoni ta' dak li hu ħallas żejjed. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba limitatament għal £M27 li hu kien laħaq ħallas sa ċerta data, għax wara dik id-data kien jaf u ħallas l-istess. Spejjeż bin-nofs. Tant l-attur kemm il-konvenut appellaw. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-konvenut u ċaħdet dak tal-attur, u ċaħdet it-talba ''in toto', bl-ispejjeż taż-żewġ istanzi. L-art.6 tal-Ord. XVI tal-1944 kienu applikabbli biss għal-lokaz- zjonijiet ta' djar u mhux għall-enfitewsi. L-attur kellu b'lokazzjoni biċċa raba u kamra rurali. Hu talab: (1) li jiġi dikjarat li hu kellu d-dritt tal-passaġġ bir-rigal u bil- milli jimpedixxi l-liberu passaġġ tiegħu. Il-Prim'Awla laqgħet it-talbiet bl-ispejjeż. Il-konvenut appella. Il-Qorti ta' l-Appell irriformat fis-sens li lliberat lill-konvenut mill-osservanza tal-ġudizzju kwantu għall-ewwel talba, u ċaħdet l-appell dwar it-tieni talba u kkonfermat l-ispejjeż kollha 3/4 għall- konvenut u 1/4 għall-attur. Kawża dwar kolliżjoni. ''Fork lifter' misjuq mill-konvenut De- giorgio laqgħat il-'car' ipparkjata ta' l-attur. Degiorgio kien im- pjegat mal-konvenut Pace u l-attur ippretenda li Pace assuma r-responsabbiltà. Il-Prim'Awla ddikjarat lil. Degiorgio responsabbli, u lil Pace mhux responsabbli, u kkundannat lil. Degiorgio jħallas £M338 danni li ġew likwidati. Pace jħallas l-ispejjeż tiegħu, Degiorgio l-kum- plament. L-attur appella għax ippretenda li anke Pace kellu jiġi ritenut responsabbli. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell u rriformat billi ddikjarat li anke Pace kien responsabbli uu għalhekk ikkundannatu jħallas l- ammont likwidat; u kkundannat lil Pace u Degiorgio jħallsu l- ispejjeż tal-prim'istanza, l-ispejjeż tal-appell għal Pace. Il-Qorti rriteniet bħala pruvat li Pace kien assuma verbalment ir-responsabbiltà ta' l-inċident, u dan mhux bħala sempliċi garanti ta' Degiorgio. Seduta tat-3 ta' Novembru 1975 (Awla Kummerċjali) L-attur talab li jiġi deċiż: (1) li l-konvenut ma kellux dritt ibid- dillu l-karika li kellu f'Barclavs, (2) li d-deċiżjoni tal-konvenut li jittermina l-impieg tal-attur kienet nulla, (3) li l-attur jiġi reinteg- rat fl-impieg tiegħu, (4) li l-konvenut kien responsabbli għad-danni. Il-Qorti tal-Kummerċ ċaħdet it-talbiet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat, spejjeż kollha bla taxxa, bid-dritt tar-Reġistru għall-attur. Kwistjoni ta' provi. Seduta tal-5 ta' Novembru 1975 (Sedi Inferjuri) L-attur talab l-iżgumbrament tal-konvenut minn fond li kien 'decontrolled', billi hu kien ta l-kon ġedo. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-appell ċaħdet l-appell u kkonfermat bl-ispejjeż. L-attriċi talbet l-iżgumbrament tal-konvenut minn għalqa minnu okkupata bla titolu. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell irrevokat u rrinvjat l-atti lill-ewwel Qorti, biex jiġi deċiż jekk l-iskrittura tal-lokaz- zjoni kienetx nulla għar-raġunijiet li ssemmew (cioċ li żewġ l- attriċi ma kienx fil-pussess tal-użu tar-raġuni meta saret dik l- iskrittura), L-ewwel Qorti kienet iddikjarat in-nullità ta' l-iskrittura għar- raġuni biss ta' difett ta' forma. Fis-sens proprju tagħha fiċ-ċessjoni hemm il-prezz. (art. Ċiv.) L-attur talab li l-konvenuta tiġi kkundannata tiżgombra minn 'boathouse', li minnha ġie spossessat lill-konvenuta. Il-Qorti tal-Maġistrati kkundannat lill-konvenuta nomine tik- konsenja lill-attur ċavetta tal-'boathouse', spejjz ċ bin-nofs. Tant l-attur kif ukoll il-konvenuta appellaw, Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appelli nulli għax il-kera tal- post kien 7/- fis-sena, u l-kwistjoni ma kienetx dwar punt ta' liġi maqtugħ fis-sentenza, Seduta tas-7 ta' Novembru 1975 (Awla Civili) Ara Sentenza Appell 11.2.1974. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba, iddikjarat il-kontenut tal-fuljett inġurjuż, illikwidat id-danni fi £M50, u kkundannat lill-konvenut iħallas dawn il-£M50, bl-ispejjeż. Il-konvenut appella u l-attur appella inċidentalment kwantu għall- ammont tad-danni. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet iż-żewġ appelli bl-ispejjeż u kkon- fermat. 'L-istampatur hu responsabbli ċivilment in kwantu kien l-istam- patur fiż-żmien ta' l-inġurija in kwistjoni, u r-responsabbiltà tiegħu hija personali għax stampatur, pjuttost milli bħala stampatur, dej- jem naturalment f'dak iż-żmien'' (Collez. Ir-rikorrenti talbu r-ripreża. ta' l-appartament mikri lill-intimat, għax dan kien joqgħod band'oħra u r-rikorrenti kellhom bżonnu. Il-Bord tal-Kera ċaħad it-talba tar-rikorrenti għall-korrezzjoni fl-ismijiet tar-rikorrenti, laqa' l-eċċezzjoni li l-ġudizzju ma kienx integru, u llibera lill-intimat mill-osservanza tal-ġudizzju bl- ispejjeż. Fuq appell tal-attur il-Qorti ta' l-Appell irriformat billi kkonfer- mat in kwantu il-Board ċaħad it-talba għall-korrezzjoni, u rrevokat in kwantu laqgħet l-eċċezzjoni dwar l-integrità tal-ġudizzju u ak- kordat il-liberatorja, u rrinvjat l-atti lill-Bord, spejjeż mingħajr taxxa. Il-korrezzjoni mitluba ma setatx tingħata għaliex din kienet tim- porta s-sostituzzjoni ta' tlett komproprjetarji li kellhom interess fit-talba, għal bniedem estraneju għal kollox, u hekk il-każ ma kienx kopert mill-art. Proċ. In-nuqqas ta' parteċipazzjoni. fil-kawża tal-komproprjetarji, jista' jiġi sostitwit bil-prova ċerta ta' l-adeżjoni ta' dawk il-kom- proprjetarji għad-domanda magħmula minn wieħed minnhom (Ara App. Ċiv. Seduta tal-14 ta' Novembru 1975 (Awla Kummerċjali) Kummissarju ta' l-Art vs Carmelo Borg ne L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn ħanut, għax l-attur kien ittermina l-lokazzjoni b'avviż. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat bl-ispejjeż. F'kawżi ta' terminazzjoni ta' lokazzjoni u żgumbrament huwa l-inkwilin li di fronte għas-sid hu l-leġittimu kontradittur. (F'dan il-każ il-konvenut kien kuratur biex jirrapreżenta l-eredità ġjaċenti tal-inkwilin). XLI.1.427, u XXXI.1.337), Il-fatt li l-Kummissarju tal-Pulizija rrinnova l-liċenzja, ma jfis- sirx rinunzja da parti tal-attur. Edward Gatt Kawża dwar nuqqas ta' merkanzija impurtata, Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talbiet u kkundannat lill-kon- venut Caruana ne jħallas £M171, u lill-konvenut Mifsud iħallas £M34, bl-ispejjeż. Il-konvenut Caruana appella. L-appell kien ġie ppreżentat fit-3 ta' Ġunju 1974 u sa sena wara ma kienx ġie konkluż billi l-petizzjoni ma ġietx notifikata lill- attur. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat il-kawża deżerta, bl-ispejjeż. It-terminu ta' sena mill-petizzjoni hu terminu perentorju. (Awla Ċivili) No. 182. Kawża dwar reżiliment ta' għarusija L-attur talab: (1) il-likwidazzjoni tad-danni, (2) il-kundanna tal- konvenuta għall-ħlas tad-danni, (3) li l-konvenuta tirritornalu r- rigali li ġew mogħtija lilu fl-okkażjoni ta' l-għarusija u dawk li hu ta lilha u (4) in difett ta' restituzzjoni l-ħlas ta' £M90,30,0 valur ta' dawk l-oġġetti. Il-Prim'Awla ddikjarat li l-għarusija tħassret tort tal-konvenuta, ċaħdet l-ewwel żewġ talbiet għax kien hemm rinunzja mill-attur, u laqgħet l-aħħar żewġ talbiet. Spejjeż kollha għall-konvenuta. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenuta u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Il-konvenuta kienet ippretendiet li huma jemigraw; l-attur ma riedx. Seduta tal-21 ta' Novembru 1975 (Awla Civili) Kawża dwar kolliżjoni. Il-Prim'Awla ddikjarat responsabbli għall-kolliżjoni lill-kon- venut f'żewġ terzi, u lill-kjamat fil-kawża f'terz. Susse gwente- ment il-Prim'Awla ċaħdet it-talbiet għal-likwidazzjoni u kundanna għall-ħlas tad-danni. Spejjeż kollha għall-attur. Qabel l-inċident l-attur kien ittrasferixxa l-karrozza lil John Vassallo, li safa mejjet fl-inċident. L-attur appella mit-tieni sentenza. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat, spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-attur. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet iż-żewġ appelli bl-ispejjeż u kkon- fermat. 'L-istampatur hu responsabbli ċivilment in kwantu kien l-istam- patur fiż-żmien ta' l-inġurija in kwistjoni,u r-responsabbiltà tiegħu hija personali għax stampatur, pjuttost milli bħala stampatur, dej- jem naturalment f'dak iż-żmien'' (Collez. Ir-rikorrenti talbu r-ripreża ta' l-appartament mikri lill-intimat, għax dan kien joqgħod band'oħra u r-rikorrenti kellhom bżonnu. Il-Bord tal-Kera ċaħad it-talba tar-rikorrenti għall-korrezzjoni fl-ismijiet tar-rikorrenti, laqa' l-eċċezzjoni li l-ġudizzju ma kienx integru, u Ilibera lill-intimat mill-osservanza tal-ġudizzju bl- ispejjeż. Fuq appell tal-attur il-Qorti ta' l-Appell irriformat billi kkonfer- mat in kwantu il-Board ċaħad it-talba għall-korrezzjoni, u rrevokat in kwantu laqgħet l-eċċezzjoni dwar l-integrità tal-ġudizzju u ak- kordat il-liberatorja, u rrinvjat l-atti lill-Bord, spejjeż mingħajr taxxa, Il-korrezzjoni mitluba ma setatx tingħata għaliex din kienet tim- porta s-sostituzzjoni ta' tlett komproprjetarji li kellhom interess fit-talba, għal bniedem estraneju għal kollox, u hekk il-każ ma kienx kopert mill-art. Proċ. In-nuqqas ta' parteċipazzjoni. fil-kawża. tal-komproprjetarji, jista' jiġi sostitwit bil-prova ċerta ta' l-adeżjoni ta' dawk il-kom- proprjetarji għad-domanda magħmula minn wieħed minnhom (Ara App. Ċiv. Seduta tal-14 ta' Novembru 1975 (Awla Kummerċjali) Kummissarju ta' l-Art vs Carmelo Borg ne L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn ħanut, għax l-attur kien ittermina l-lokazzjoni b'avviż. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat bl-ispejjeż. F'kawżi ta' terminazzjoni ta' lokazzjoni u żgumbrament huwa l-inkwilin li di fronte għas-sid hu l-leġittimu kontradittur. (F'dan il-każ il-konvenut kien kuratur biex jirrapreżenta l-eredità ġjaċenti tal-inkwilin). XLI.1.427, u XXXI.1.337),. Il-fatt li l-Kummissarju tal-Pulizija rrinnova l-liċenzja, ma jfis- sirx rinunzja da parti tal-attur. Edward Gatt Kawża dwar nuqqas ta' merkanzija impurtata. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talbiet u kkundannat lill-kon- venut Caruana ne jħallas £M171, u lill-konvenut Mifsud iħallas £M34, bl-ispejjeż. Il-konvenut Caruana appella. L-appell kien ġie ppreżentat fit-3 ta' Ġunju 1974 u sa sena wara ma. kienx ġie konkluż billi l-petizzjoni ma. ġietx notifikata lill- attur. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat il-kawża deżerta, bl-ispejjeż. It-terminu ta' sena mill-petizzjoni hu terminu perentorju. (Awla Ċivili) No. 182. Kawża dwar reżiliment ta' għanusija L-attur talab: (1) il-likwidazzjoni tad-danni, (2) il-kundanna tal- konvenuta għall-ħlas tad-danni, (3) li l-konvenuta tirritornalu r- rigali li ġew mogħtija lilu fl-okkażjoni ta' l-għarusija u dawk li hu ta lilha u (4) in difett ta' restituzzjoni l-ħlas ta' £M90,30,0 valur ta' dawk l-oġġetti. Il-Prim'Awla ddikjarat li l-għarusija tħassret tort tal-konvenuta, ċaħdet l-ewwel żewġ talbiet għax kien hemm rinunzja mill-attur, u laqgħet l-aħħar żewġ talbiet. Spejjeż kollha għall-konvenuta. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenuta u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. Il-konvenuta kienet ippretendiet li huma jemigraw; l-attur ma riedx. Seduta tal-21 ta' Novembru 1975 (Awla Ċivili) Kawża dwar kolliżjoni. Il-Prim'Awla ddikjarat responsabbli għall-kolliżjoni lill-kon- venut f'żewġ terzi, u lill-kjamat fil-kawża f'terz. Susse gwente- ment il-Prim'Awla ċaħdet it-talbiet għal-likwidazzjoni u kundanna għall-ħlas tad-danni.. Spejjeż kollha għall-attur. Qabel l-inċident l-attur kien ittrasferixxa l-karrozza lil John Vassallo, li safa mejjet fl-inċident. L-attur appella mit-tieni sentenza. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell u kkonfermat, spejjeż bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-attur. F'dan il-każ il-bejgħ tal-karrozza ma kienx bil-'hire purchase', imma bejgħ sempliċi b'dilazzjoni għall-pagament. Seduta tat-28 ta' Novembru 1975 (Awla Kummerċjali) Il-kontendenti kienu partu karrozza. L-attur ippretenda li l-kar- rozza li tah il-konvenut ma kienetx tal-kwalità patuwita u għalhekk talab ir-rexissjoni ta' dik il-permuta. Il-Qorti tal-Kummerċ illiberat lill-konvenut mill-osservanza tal- ġudizzju peress li rriteniet li l-karrozza li ta l-attur ma kienetx tiegħu imma ta' missieru. Fuq appell ta' l-attur il-Qorti ta' l-Appell irrevokat u rrimettiet l-atti lill-ewwel Qorti; spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-konvenut. Għalkemm il-karrozza kienet ta' missieru, perċ n-negozju l-attur kien għamlu f'ismu u mhux bħala mandatarju ta' missieru. Waqt li l-konvenut kien qiegħed iġar 'generator' bi 'crane', il- tgenerator' waqa' u ġratlu ħsara. L-attur talab: (1) li l-konvenut jiġi ddikjarat responsabbli ta' l-inċident, u (2) li jiġi kkundannat iħallas id-danni ammontanti għal £M2773.2,5. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet l-ewwel talba bl-ispejjeż. Sus- segwentement il-Qorti laqgħet it-tieni talba u kkundannat lill- konvenut iħallas lill-attur £M837 bħala danni. Spejjeż 1/3 għall- attur u 2/3 għall-konvenut, L-attur appella mit-tieni sentenza, u anke l-konvenut appella. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut, u laqgħet dak ta' l-attur, irriformat u kkundannat lill-konvenut iħallas bħala danni £M2478. Spejjeż 1/9 attur u 8/9 konvenut. L-art. Ċiv. jiftehmu fis-sens li d-debitur li jkun biss f''culpa', ma huwiex tenut għad-danni li ma kienux prevedib- bli u (kif anke jekk ikun f'''dolus') għal dawk li ma jkunux l-effett immedjat u dirett tan-nuqqas tiegħu. Id-determinazzjoni tal-prevedib- biltà jew le tad-danni hija kwistjoni ta' fatt imħollija għall-apprez- zament tal-Qorti.. Id-dannu previst jew prevedibbli għandu jiġi riżarċit. fl-interezza tiegħu, purkċ naturalment, ikun konsegwenza immedjata u diretta tad-debitur. Il-Qorti ma ammettietx ċerti .spejjeż għax dawn kienu biex tin- ġieb Malta magna oħra, u mhux dik danneġġjata li kienet ittieħdet l-Ingilterra għat-tiswija. L-atturi talbu l-kundanna tal-konvenuti għall-ħlas ta' £M956.25,0 bilanċ ta' drittijiet professjonali. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni ta' sentejn (art. Ċiv.) u ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur u kkonfermat bl- ispejjeż. L-attur kien ittrasferixxa favur il-konvenut il-kera ta' ħanut, u biegħlu diversi oġġetti f'dak il-ħanut bil-prezz ta' £M2300, L-attur issa talab il-ħlas tal-bilanċ ta' £M2100 dovut lilu. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż, b'dan li dik is- sentenza ma kienetx esegwibbli qabel ma l-attur jagħmel dak kollu li kien meħtieġ skond il-liġi għat-'transfer' tal-liċenzji kollha skond il-liġi, f'isem il-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat, spejjeż bin-nofs. Fil-kors tal-appell irriżulta li kull ma kien jonqos għall-ħruġ tal- liċenzji, kien li l-konvenut imur iħallas għalihom. (Awla Ċivili) No. 188. Kawża dwar spoll kommess mill-konvenut, sid ir-raba mikri lill- attur, Il-Prim'Awla laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. L-attur kien ġie mogħti terminu mill-Bard tal-Qbejjel biex jiż- gombra mir-raba. Wara li għalaq dak it-terminu l-konvenut daħal fil-fond, mingħajr ma talab l-esekuzzjoni ta' dik is-sentenza fil- mod stabbilit mil-liġi. Ħadd ma għandu dritt jesegwixxi sentenzi inklużi dawk ta' żgumbrament b'idejh; il-liġi tistabilixxi l-mod ta' esekuzzjoni tas- sentenzi. Il-Gvern irrekwiżizzjona fond tar-rikorrenti ne, adjaċenti għall- Apap Institute u allokah lill-Każin tal-Banda ta' Santa Venera, u talab lir-rikorrenti biex jirrikonoxxih bħala inkwilin. Ir-rikorrenti talbu li jiġu awtoriżżati li ma joqogħdux għal dik it-talba. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba tar-rikorrenti. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-intimat u kkonfermat bl- ispejjeż. F'dan il-każ kieku r-rikorrent irrikonoxxa lill-inkwilin huma kienu jsofru preġudju serju, għax il-fond kien ġie eżentat mil-liġi tal-manomorta taħt il-kondizzjoni li jiġi mgħaqqad mal-Apap lastitute. L-attur kien xtara xi fondi. L-attur talab (a) li jiġi ddikjarat li hu b'dawk l-atti akkwista drittijiet li jisserva b'xi kmamar, u (b)li t-terminu mogħti lill-konvenuti biex jipproċedu kontra l-attur skada. L-attur irrinunzja għat-tieni talba. Il-Prim'Awla laqgħet l-ewwel talba. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Id-domanda setgħet isseħħ biss fuq il-kawżali ta' l-akkwist ta' drittijiet. B'konvenju l-konvenuta obbligat ruħha li tixtri dar mingħand l-attur, Dan issa talab li l-konvenuta tiġi kkundannata taddivieni għall-kuntratt. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba, spejjeż bla taxxa, dritt tar-Re- ġistru bin-nofs, peress li in vista tal-Att tal-1974 dwar l-Akkwist ta' Proprjeta Immobbli minn Persuni mhux Residenti il-konvenuta ma kienetx marbuta. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-attur dwar il-kap ta' l- ispejjeż u ordnat li l-ispejjeż kollha jitħallsu mill-konvenuta. Din il-kawża kienet ġiet introdotta qabel ma kien ġie ppublikat l-abbozz ta' dik il-liġi. Seduta tat-3 ta' Diċembru 1975 (Sede Inferjuri) L-attur talab li l-konvenuta tiġi kkundannata tiżgombra minn tgarage' minnha okkupat bla titolu. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Fuq appell tal-konvenuta l-Qorti ta' l-Appell iddikjarat l-appell irritu u null, bl-ispejjeż. Il-valur tal-pretensjoni ma jiskorrix £M10 u l-kwistjoni ma kien- etx dwar punt ta' dritt maqtugħ fis-sentenza. L-atturi talbu li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn tgarage' minnu okkupat bla titolu. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut u kkonfermat bl-ispejjeż. Kwistjoni ta' provi. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn post minnu okkupat min għajr titolu. Il-Qorti tal-Maġistrati laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-konvenut, irrevokat, u ċaħdet it-talba, spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall- attur. Il-konvenut kien joqgħod ma' l-inkwilin qabel ma dan miet fil- fond in kwistjoni. Il-Qorti rriteniet li l-espressjoni membru tal-familja tal-kerrej ma tirrikjedix li l-konsangwinita hi bilfors u dejjem prerekwiżit tal- 'membership' tal-istess familja. F'dan il-każ il-konvenut kien ġie mrobbi mill-kerrej u għalhekk kellu jiġi kunsidrat bħala membru tal- familja tiegħu (Art. Il-kelma. 'familja' f'dan il-kontest m'għandhiex tingħata interpretazzjoni stretta (Vol. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jiżgombra minn raz- zett minnu okkupat bla titolu. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba billi rriteniet li l-konvenut kien qiegħed jokkupa l-fond b'lokazzjoni, spejjeż 1/4 il-konvenut u 3/4 l-attur. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-attur bl-ispejjeż. F'dan il-każ ġie ritenut li l-korrispettiv għall-godiment tal-ħaġa pagabbli annwalment kien id-demel li kull sena l-konvenut kien ikollu ossija jipproduċi permezz tal-bhejjem tiegħu. L-attriċi talbet li l-konvenut jiġi kkundannat ineħħi f'terminu x-xkiel li għamel fi sqaq tagħha u fuq art tagħha. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell bl-ispejjeż. F'dan il-każ il-konvenut kien għamel mansab f'raba li kien im- qabbel għandu, il-mansab kien ilu hemm xi 14-il. sena. L-attur talab li l-konvenut jiġi kkundannat jikkonsenjalu f'ter- minu, ' sofa' antik li kien ikkonsenjalu biex jittapezzah, u in di- fett iħallas il-valur tiegħu. Il-Qorti tal-Maġistrati ċaħdet it-talba għax ma kienx jirriżulta li l-konvenut kellu l-pussess tas-'sofa', u laqgħet l-eċċezzjoni tal- preskrizzjoni (sentejn) dwar it-talba għad-danni, bl-ispejjeż għall- attur. Il-Qorti ta' l-Appell fuq appell tal-attur annullat is-sentenza u trinvjat l-atti lill-ewwel Qorti .biex tiddeċiedi mill-ġdid. Spejjeż bla taxxa. L-ewwel Qorti ma ddeċidietx l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni kwinkwennali li kienet ġiet sollevata dwar l-ewwel talba. Inoltre dwar it-tieni talba l-Qorti kienet akkoljiet preskrizzjoni diversa minn dik eċċepita. Dan iġib għal nullità. Seduta tal-5 ta' Diċembru 1975 (Awla Kummerċjali) L-attur kien għamel sekwestru kawtelatorju f'idejn il-konvenuti maħruġ mill-Qorti Kummerċjali. Issa talab li l-konvenut jiġi kkun- dannat jiddepożita fir-Reġistru ta' dik il-Qorti s-somma ta' £M1288. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet l-eċċezzjoni ta' inkompetenza 'ratione materiae', billi l-konvenut ma kienx kummerċjant, u bagħtet l-atti lill-Qorti ta' l-Appell. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ. Hawn si trattava ta' proċedura li tinserixxi ruħha fl-esekuzzjoni ta' mandat maħruġ mill-Qorti tal-Kummerċ, bħala derivativ minn sentenza ta' kanonizzazzjoni ta' kreditu minn dik il-Qorti fil-kom- petenza tagħha, u għalhekk kienet kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ, (Awla Ċivili) No. 199. L-attur talab li jiġi deċiż: (1) li l-konvenut ma kellux dritt jiftaħ bieb u jeżerċita passaġġ fuq il-proprjetà ta' l-attur; (2) li l-kon- venut jagħlaq il-bieb; (3) li fin-nuqqas l-attur jiġi awtoriżżat jagħlqu hu. Il-Prim'Awla ddikjarat ruħha nkompetenti 'ratione materiae'. Il- konvenut kien kummerċjant u l-att allegat kien kummerċjali. Il-Qorti ta' l-Appell iddikjarat kompetenti l-Qorti tal-Kummerċ. Il-konvenut kien kummerċjant, u għalhekk kien hemm preżunzjoni (art.7 Kap.17) ta' kummerċjalità ta' l-atti magħmulin minnu. Il- limiti tal-prova kontrarja huwa li trid tkun tirriżulta mill-att stess. Ċiv. 14 ta' Ottubru 1966). L-attriċi talbet li l-konvenut żewġha jiġi kkundannat iħallas £M944 alimenti arretrati għaliha u għal uliedha. Il-Prim'Awla laqgħet it-talba. Il-Qorti ta' l-Appell laqgħet l-appell tal-konvenut, u annullat is- sentenza, u rrinvjat lill-ewwel Qorti. Il-konvenut ma ġiex mogħti l-opportunità li jinstema' dwar l-eċ- ċezzjonijiet minnu mogħtija. Seduta tat-12 ta' Diċembru 1975 (Awla Kummerċjali) Il-konvenut kien ħa appalt mingħand il-Gvern, u ma bediex ix- xogħol fiż-żmien miftiehem, u għalhekk l-attur issa talab il-kun- danna tal-konvenut għall-ħlas tal-penali. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba bl-ispejjeż. Fuq appell tal-konvenut il-Qorti ta' l-Appell annullat is-sen- tenza u rrinvjat lill-ewwel Qorti, spejjeż bla taxxa. Il-kawża kienet fl-ewwel istanza, tħalliet 'sine die' u meta ġiet rijappuntata l-konvenut ma ġiex notifikat bir-rijappuntament. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M3842 prezz ta' larinġ lilu mibjugħ. Il-Qorti tal-Kummerċ laqgħet it-talba għal £M1747, spejjeż bin- nofs. L-attur appella, u talab li l-konvenut ikun ikkundannat iħallas £M644 oħra. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-konvenut bl-ispejjeż u laqgħet dak tal-attur fis-sens biss li żiedet £M333, spejjeż bin- nofs. Kwistjoni ta' provi. (Awla Ċivili) Na. L-attur talab il-kundanna tal-konvenut għall-ħlas ta' £M1286 taxxa tad-divertiment kalkolata fuq il-'membership fees' u £M155 taxxa ta' divertiment fuq il-' guest fee receipts'' tal-Villa Rosa. Il-Prim'Awla ddikjarat li t-taxxa kellha tiġi kalkolata limitata- ment għal dawk l-'entertainments' tan-natura li jattivaw taxxa, u ddiferiet il-kawża biex jiġi determinat dak l-ammont. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell u kkonfermat. Spejjeż tal-appell bla taxxa. Il-kwistjoni jekk post huwiex 'bona fide' club hija kwistjoni ta' fatt. Il-fatt li 'club' ikun proprjetà ta' kumpanija kummerċjali ma jneħħix il-fatt li dak jista' verament ikun ''bona fide club'. Il-konvenut kien ottjena mandat ta' inibizzjoni kontra l-attur biex dan ma jiddisponix minn kartozza, li l-konvenut kien jippre- tendi li kienet tiegħu. L-attur issa talab li jiġi dikjarat li dak il-mandat ġiż maħruġ il- legalment għax kien jirrigwarda obbligazzjoni 'di dare' u mhux 'di non fare'. Il-Prim'Awla ċaħdet it-talba bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur, u kkonfermat, spejjeż kollha bla taxxa, dritt tar-Reġistru għall-appellant. Fil-kawża Zerafa vs Buhagiar, 23.4.1958 (Vol.XLII. p.983), u Borg vs Hili (Vol. XVI.111.46) kien ġie ritenut li l-mandat ta' ini- bizzjoni kellu jiġi maħruġ dwar obbligazzjonijiet 'di non fare' u mhux 'di fare'. Il-Qorti ta' l-Appell ma :qablitx ma' din l-interpretazzjoni għall- art. Proċ. jgħid ukoll Tar from doing anvthing whatsoever' kliem ġeneriku, u li ma fihom ebda limitazzjoni li ried jagħmel l- attur. In sostenn ta' din l-interpretazzjoni l-Qorti ċċitat Saliba vs Azzopardi (Vol.XX.1.475), Baldacchino vs Bellizzi (Vol. 1.519) u App. Mizzi vs Edgar Tabone. Paul Grixti vs Direttur tax-Xogħolijiet Pubbliċi Il-konvenut kien għamel mandat ta' qbid kontra l-attur għal £M242.26,2. L-attur ippretenda li ma kienx debitur u għalhekk talab ir-revoka ta' dak il-mandat. Il-Prim'Awla ddikjarat li l-konvenut iġġustifika l-kontumaċja tiegħu, u ammettietu jippreżenta nota ta' l-eċċezzjonijiet, bl- ispejjeż għall-konvenut. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-attur u kkonfermat bl- ispejjeż kontra l-appellant. F'dan il-każ in-notifika saret f'idejn is-segretarju tal-konvenut fl-uffiċju, u l-konvenut ma kienx ġie mogħti ċ-ċitazzjoni mis- segretarju. In-notifika kienet valida, perċ dan ma kienx jeskludi lill-kon- venut li jiġġustifika l-kontumaċja jekk ikollu raġuni tajba. Għall-prinċipji li jirregolaw din il-materja ara App. Kontumaċja ma tistax tiġi ritenuta ġustifikata jekk kienet voluntarja. Lanqas tkun ġustifikata jekk tkun kolpuża. Biex ikun hzmm ġustifikazzjoni trid tiġi pruvata kawża ġusta. Kawża ġusta trid-tkun tikkonsisti f'impediment leġittimu. Impediment biex ikun leġittimu jrid ikun indipendenti mill- volontà tal-kontumaċi. L-iżball irid ikun invinċibbli.. L-impediment leġittimu jista' jkun 'una necessità impellente di chiamata ad altri doveri imprescindibili'. L-impossibilità li tidher trid tkun fiżika, eċċezzjonalment biss tista' tkun morali. F'dan il-każ il-konvenut ma kellu ebda ħtija għax l-impjegat ma qallux biha. Seduta tal-15 ta' Diċembru 1975 (Awla Kummerċjali) Il-Qorti ta' l-Appell b'degriet iddikjarat li l-liġi applikabbli għall-kuntratt in kwistjoni, kienet il-liġi Ingliża. Għalhekk bagħat lill-kontendenti ħmistax-il ġurnata żmien biex għat-termini ta' l- art. Proċ. Ċiv. jipproponu l-isem ta' perit. Il-liġi stranjiera tiġi pruvata permezz ta' esperti. (Awla Ċivili) No. 208. Kawża dwar kolliżjoni. Il-Prim'Awla ddikjarat il-konvenut responsabbli unikament tal- kolliżjoni, illikwidat id-danni, u kkundannat lill-konvenut iħallas lill-attur £M235, bl-ispejjeż. Il-Qorti ta' l-Appell irrespinġiet l-appell u kkonfermat. Perċ għamlet temperament fl-ispejjeż. F'dan il-każ id-danni kienu jikkonsistu fi ħlas ta' kiri ta' kar- rozza oħra. L-attur kien ħa l-karrozza għat-tiswija u l-'mechanic' ippretenda li jitħallas qabel ma jikkonsenjalu l-karrozza, għax qal li kellu l-'jus retensionis'. L-attur talab lill-konvenut iħallas il- kont, u dan irrifjuta, u għalhekk l-attur kompla jikri karrozza oħra, sakemm ingħatatlu tiegħu. Il-każ tal-'locatio operis' kombinat mal- fornitura tal-materjal naturalment fi grad suffiċjenti, jagħtu lok għall-'jus retensionis'. Il-Qorti ta' l-Appell skartat is-sentenza Dingli vs Zammit, 21.12.1951 (XXXV.111.670) li .ddeċidiet li .dak id-dritt ta' riten- zjoni kellu jiġi rikonoxxut biss fil-każijiet fejn hu espressament rikonoxxut mill-liġi; u minflok segwiet is-sentenza Fr. Gulia vs Jes. Agius et, App.26 ta' Marzu 1968, li kkonċediet id-dritt ta' retenzjoni lill-enfitewta għall-valur tal-miljarament f'każ ta' xjol- jiment tal-enfitewsi qabel iż-żmien. Ir-rikorrenti talbet ir-ripreża tal-fond mikri lill-intimat għax kellha bżonnu, u offriet 'alternative accommodation'. Il-Bord tal-Kera laqa' t-talba, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell ta' l-intimat u kkonfermat, spejjeġ bla taxxa. Ir-rikorrenti talbu r-ripreża ta' remissa mikrija lill-intimati għax kellhom bżonnha. Il-Bord tal-Kera laqa' t-talba, spejjeż bla taxxa. Il-Qorti ta' l-Appell ċaħdet l-appell tal-intimati, spejjeż bla taxxa. 'Dak li hu mportanti f'każijiet bħal dawn hu li tiġi stabbilita d- destinazzjoni prinċipali li għaliha l-fond ikun ġie mikri'.