SQALLI, TALJAN … JEW SEMIN Ta' MICHAEL AGIUS Jorbot mal-għadd ta' Settemibru/Diċembru 1970, p. 108 KATUSA — Sq. catusa Sp. alcadus in-Għ, qadus KECICU — Sgq. ciucciu m-Għ ka-cjucciu (ka-ċuċċu) Għ karubin KIMIKA — T. chimica m-L m-Gr Chvmia-chvmos-sugu) M. Għ al-kim- KISSER — (m. Kiser) Sq. cassari m. Għ kassara KOĊĊLA — Sgq. cuccillatu m-Għ m Lh kaxol (tagħtu għaxwa, inte- laq) KONZ — Sq. conza m-Għ m-Lh qanoz (stad, firex ix-xbiek) KOPPLA — T. cupola m-L cupa (cupula) M. Għ qobbat KOSKSU — Sq. cuscusu Sp. alcuzcuz m-Għ kuskus KOS — T. cosi m-L. eccu-sic) m-Lh kaxos (ra jekk kienux tassew/veru) KRINJOLA — T. corniola Sq. criniola m-L cornelius ċekkieni ta' cornu (qarn) M. Għ qarn Lh. qeren KURUNETTA — T. cornetta m-corno m-L cornus m-Għ qarn Lh. qeren KUTNINA — T, cotonina m. cotone m-Għ quoton LABARDA — T. labarda, alabarda m. Ger. helmbarte/helmparte (man- nara) Larouse u Stappers igħidu m-Għ al-harbat (bajjunetta) m. Harb (gwerra) LAKUMJA — Sq. liccumia m-Tork/Għ — Tork luqum/loqum m-Għ ra- hatul holqumi (mistrieħ tal-gerżuma) LAMBIK/LAMPIK — Sq. lambiccu m-Għ al-anbiq LAMPUKA — T. lampuga m Lh hapok (biż-żjieda ta' M) LARINĠ —Sq. naranja (pron. naranha) T. arancio m-Għ narang. Lh lexon (Isien - msejħa hekk mill-għamla ta' Isien2222) LIBBIENA — Sg. libbiana — rih sħun mill-Libja) m. Libja LILA — T. lilla Fr. lilac Sp. lilac m-Għ lilag, lilak. Pers. lilaq Tork lilaq LINFA — Sq. ninfa m-T. m-Lat m-Gr nvmphe—alla falz mara li tgħix fil-baħar, għoljiet eċċ) m-Lh lanfda m.lan (idda) 272 LUKANDA — T. locanda m-L localis/locus. m. Għ/Pers Kan (lukanda) el-kanu LUMI — Sq. lumia m-Għ laimun, lamun Pers. limu. MADAFFA — Sq. mataffa m-Għ Madaqqat (Met) MAGAZZIN — T. magazzino Sq. magasinu m-Għ mahzan, Makhzan MANNA — T u Gr. manna m-Lh man-hu — x'inhu dan2 Għ mann Pers. manna (x'uħud jaħsbu li manna ġejja mill-Għ.) MANTAR — T. q mantaro (tabarro) Sq. mantali/mantarru m-Għ mam- tar (kapott, incirata) MARDEN — (m. radden, redden) Sq. mardanu m-Għ mirdan MARĠ — Sq. margiu m-Għ marg MASKRA — T. maschera m-L mascha — saħħara, wiċċ ta' saħħara. MAŻŻRA — Sq. mazzara T. mazzera — bniedem fi xkora magħluqa b'ġebla marbuta miegħu jew ma' riġlejn u idejh marbutin u b' ġebla oħra m'għonqu biex jitfgħuh il-baħar u jgħarrquh. mill- Għ mazzarat , MINA — T. Sq. mina m-L minare (Diez). jew m-L miniara (Rossignol) oħrajn mill-Għ mina - port) 222 MINTNA — Sg. mintina m-Għ mintina MISK — L.muscum m-Gr moschos m-Pers musk/misk/misk Għ. mesk mis-Sanskritt muska-(haswa) MISSIER — (1) 2 T. messere m-Fr. q. messire sidi (2) Għ. MISIR-il- qassis il-kbir tal-Kurdi (razza għarbija) m-Lh Moser minn ma- sar (talla' rabba) MONSUN — T. monsoni m-Għ mausim (staġjun, temp) MOSKIJA/MOSKEA — T. moskea Fr. mosquee m-Għ masgid/mesgid m. sagad (qiem) MRAMMA — Sq. murama, maramma, muramma m-L maremma (mogħ- xa mgħaddra ħdejn il-baħar, marsa) m. L. maritima m-Għ. ma- ramma m ramma (sewwa ħajt) MUMJA/MUMMJA — T. mummia m Għ/Pers. mumia minn Mum-xa- ma' għall-iballzmar Port. nacar m-Għ. 52 IL-MALTI NANNA — T. nonna Sq. nanna m. Għ. pop. nannat (għal ma, nanna, mamma, l-mara ta' ziju min-naħa tal-missier, omm ukoll) NĊIRA — T. cera lacca (cera-xama' m-L cera u lacca m-Pers Lak (żeb- għa ħamra) NIQA — Sq. naca m-Għ naqala (ċaqlaq bennen) Tork quna (sodda) (Met) Bil-Għ. nim, nam OSANNA — T. osanna m-L m-Gr. m-Lh hoxi-eħlisna, salvana) u A'nna - issa) — (fittex salvana) 7 (għatta) PARKAN — T. baracane Sq barracan, barracani Fr. bouracan m-Għ ba- rakan PAPOĊĊ — T. babuccia m Sp babuchas m-Għ papuġ m-Pers papuġ, ba- bug PAPPAĠALL — T. pappagallo m-Fr papegai m-Għ babagha, babagan. Għ Mas bagbagan ' Gr pizeli Għ Sir. bizilla Għ masri besella QAFIS — T. cafisso Sq cafisu Sp cafiz m-Għ qafiż mill-Lh qab. Sp u Port cafetan m-Għ khaftan, quftan, qaftan u m-Tork qaftan Port cala m-Għ qala, Aff. ta' fuq qala-(golf) QALFAT — T. calafatare Sq. calafatari m-Għ gialfata, Għ pop. qalfata QAMLA — Sgq. camula m-Għ qamla QANNEB —.T. canapa m-L cannabis m-Għ qunnaba QANNATA — Sq. cannata m T. canna m L canna m-Għ qenninat (flix- kun) QANUN — T. canone m-Gr. kanon m-Għ qanun QAQOĊĊA — T. carciofo Sp. alcarchofa m-Għ al-kharxuf. m-Għ Lh. qamoxx, qumoxx (qaqoċċ tax-xewk) Sp u Port garrafa m-Għ qarraba, Pers karaba Kald. ruqaba (Met) QASRIJA — Sq. casiria m-Għ Sir. qasria Lh: qaxur QASSATA — Sq. cassata (ġelat ukoll) m-Għ qathat; pop. qaxtat QASTAN — T. castagna m-Gr kastanon m-Għ kastana QATRAN — T. catrame Fr. chitran Sp alquitran m-Għ qatiran Pers al- qatran QOFFA — T. q. coffa — qfejfa għall-galletti, kelma tal-baħħara - Sp. al- cofa m-Għ quffa QOTON — T. cotone m-Għ Sir. qutun Għ Mas. qutin QUBBAJT — Sq. cubaitu m Għ qubbajt, qubbit, qubad m Masr q. qbit plural ta'aqbat li l-Kupti għamluha qubat QUĊĊIJA — Sq. cuccia - soppa tas-smid mgħolli fil-ħalib biz-zokkor għal meta tagħlaq sena tarbija M. Għ. kexkia Lh qaxux/stħar- reġ, faqad RADDIENA — Sgq. riddena m-Għ raddana RAKKMU — T. ricamo m-Għ raqama RATAL — T. rotolo Sq . rotulu (m-T) m-Għ ratl. (RTAL Għ. artal) RAXX — Sq. arrucciari m-Għ raxxa Lh rasses REBEKK — (vjolin) T. ribeba, Fr rebec Sp. rabel Sq. ribbiechina m Għ RABAB (strument għamla ta' vjolin b'korda waħda) RIŻMA — T. risma Sq. risima Sp. resma m-Għ riżma (sirjak) ROSS — T. riso m-L m-Gr orvza Għ ruz m Pers q. ruzz RUMANA — T. romano Sq rumanu Fr. q. romman Fr 'romaine m. Għ roman ' RUXXMATA — Sq rasciamata m-T sciamare żegħed (għan-naħal) m.L examen. examigen m exigo — keċċa bagħat 'l barra m-Lh rex- imata (reġistru) SABBARA — Sq. zabbara Sp. acibar m-Għ Mas. sabbara SAJTUN — Sg. saittuni (xewka bajda) m-Lh xait (xewka) u żjieda ta' UN SANDLU — T. sandalo m-L sandalum m-Gr sandalon m-Għ' sandal ak- tarx m. Sans ''ċandana' SAPUN — T. sapone m-L saponem m sapere (mir-riħa tfuħ) jew m- L sebum -— xaħam tad-dam) Sq. sapuni. Għ u Pers sabun 54 IL-MALTI SATIN — Sg. satinu m-L setinus (tal-ħarir) m L seta (ħarir; għall-bidu kienet tfisser lanzita) 2 m-Lh sadin (flanella, satin) SAWT — Sq suattu (met) m-Għ saut SENSAL/SAMSAR — T. sensale m. Fr. censal m. Fr. q. censel m-L cen- sualem (uffiċċjal taċ-ċnus) M. Għ semsar Lh sarser (ministru) SERAFIN — T. serafini Sp serafin m-L seraphim m-Gr serapheim m Lh. seraphim (anġli tan-nar)2 m-Għ xaraf (għoli) SERRIEQ — Sg. serricu m-Għ sarraq SFINĠA — T. sfinge m Gr sphinx m sphingein (ħonoq) m. Għ isfunġ, sfanġ, isfanġ isfanġa (sifinġa -— sponża) Kald. isfuġ (bla N) Aff ta' fuġ (Xfenġa) FENĠA SIBT — (m sebgħa) T. sabato Sp sabado Sq sabbatu m-Għ sabt (al-sabt) m-Lh xabat SIENJA — Sq. senia m-Għ sania SIMSMA — T. sesamo m Gr sesamon m-Għ simsima SKARLAT — T. scarlatto Sq. scarlatu m Pers saqalat (drapp aħmar) SKARTOĊĊ — T. cartuccio m carta m L charta Sq scartoccju, - Għ: khartux Sq. scufia m Għ kufiiat, kaffiiat, asqufiat. SOFA/SUDA — T. sofa m-Għ suffah SOKKRA — Sq succhiru m Għ Sir Lh sikra (feles) SOMMA — T. somma m L summa (summus — l-ogħla) m. Pers xumar SORRA (tonn) — T. sorra m L sura (polpa, żaqq tat-tonn) Sq. surra Sp sorra m-Għ sorra SUFRA — T. sovero, sughero m-L suber m Għ Sq. suvraru, suvaru m. 7 Għ XUBAR : SUMMAK — Sq summaccu m-Għ summaq TABAL — Sq. tabbali/tabalu Sp atabal, timbal m-Għ Tabl TAFTA jew TAFTAN — T. taffetta Sq taffitanu taffita' Fr taffetas m Pers taftah m taftan (barżm) TAĠEN — T, tegame m L tegere (għatta) m, Għ tagin m Kal. taġen TAJN — Sq taiju Fr. q. tai m Għ tain m Per tin TAPTAP — Sq. taptapiari m Għ dabdaba (ħabbat iż-żarbun mal-art hu u miexi) , TARA — T. tara Sp tara m-Għ tarah/tarhah (Lat tara m-Għ) TARIFFA — T. tariffa Sp. tarifa m-Għ tagħrifa, ta' rifa minn a' raf (għaraf) TARCHIJA — Tal. q. tarchia m-Għ kelma tal-baħħara TARTANA — T. tartana Sp tartana Fr tartane m-Għ taridah TARTRU —T. tartaro m-L tartarum Sq tartaru m-Għ Pers durd (ħmieġ) (pop Turt wara saret turtur) TARZNA — T. q. terzana Sq. tarsana, tirzana m-Għ dar es-sin'a (dar /ħanut tas-sengħa) (T. arsenale Fr. arsenal. Port arcenal Sp ar- senal — m Għ TAZZA — T. tazza (kikkra kbira. Sp. taza m-Għ tasa (kikkra, buqar ċkejken, tazza) Pers, tassa i TEBUT — Sg. tabutu, tabbutu Sp. ataud m-Għ tabut (twiebet-Għ taua- bat) TENTUXA — minn Tentex T.q. tanticcia, tanticchia m.T. tanto) Għ tan- tuxa Sir. danduxa (Għ tanataxa (Sir) danadaxa TIGAN — Sq. tiganu m-Lh agan (T.tegame m-L tegere (għatta) m-Lh Ara TAĠEN TIGRA — T. tigre m-L tigris m-Gr tigris m Pers tigri (vleġġa, aktarx semmewha hekk minħabba l-ħeffa tagħha) TJARA — T. tiara m-Pers tiara — turbant kbir li kienu jilbsu s-slaten Persjani fl-imgħoddi TOMNA — (kejl) — Sq tumminu m-Għ thumna h timnah Fr toupet Cek ta' toup (Fr. q) (troffa xagħar) TREWWU — Sq treu Għ tirifulun Lh tur (iġġerra) TRIETAQ — Sq. tritacchia m-Għ tartaqa (tertaq) TUDUN — Sgq. turuni, tuduni m-Għ turani (tajra tal-iġbla) TULIPAN — T. tulipano m-Tork tulbend, dulbend (turbant — mix-xebħ tiegħu Pers. dulband. VALIĠĠA. — T. valigia (bagoll) m-L vidulitia (vidulus — borża) Diez, Oħrajn m-Għ waliha (Valiha) (xkora kbira) Pers. ualike 56 IL-MALTI VASKA — T. vasca m-L vascus (battal, vojt) m-Għ saqa (seqa) Masqa (misqi) Met. V għal M VERMILJU — T. vermiglio m. L vermiculus Cek. ta' vermis m-Għ quer- mes (dudu ta' lewn aħmar sabiħ) XALATA — Sgq. scialata m Kal xalata m xelaħ (għadda ż-żmien fix- xejn, tgħażżen) xoloh (gawda, ta' gost/pjaċir, ferraħ) XALL — T. scialle Sq sciallu Sp chal m-Għ, xal Pers xall Ku, Xamm XIROPP — T. sciroppo Gr svrop m-Għ xurb XITAN — T. satana m-Għ xajtan, xitan m-Lh satan (għadu) XLOKK — Sq. scialuccu, Sp. xaloque, jalouqe, xeloque, (Catalan) xa- loch T. scirocco (Valenzja) jaloch, Fr. chelouq m-Għ xuruq (tlugħ ix-xemx) XMARA — Sq. ciumara m T. fiume (F taljana -C fl-isqalli) m-L Flumen. Roudanovskj igħid li xmara' ġejja mis-Sem (Għ) ximar minn xamara (xammar) billi r-ragħajja għarab eċċ fil-ġiri tagħhom f'xi barr kbir (deżert) meta kien ikollhim jaqsmu xmajjar, u widien eċċ kien ikollhom ixammru (jtellgħu) ħwejjġhom 'l fuq u hekk tnisslet il-kelma 'xmara' (min Xammar) ZEKKA — T. zecca m- Għ sekka, sikka (konn li jistampa flus tal-me- talli) Hindus. sikka. ZOKK — Sq. zuccu m-Għ saq. ZAGARELLA — T. zaccherella, Sq zagarella m-T u zagaredda Ċekkieni ta' zacchera m G.q zahar (qatra) (Zacchera tfisser tajn li jeħel mad-dbielet, qliezet eċċ). Aleppo igħid m-Għ sarida (strixxa tal-ġild Sp azafran m Għ za' fran ŻAMBUR — Sq zammu (lattante — għax meta jitħallat mal-ilma jieħu l-lewn tal-ħalib) m-Għ zambur (żunżan bagħli) ŻAVORRA — bħal sabarra ŻBARRA — T. sbarra m-T barra m-L barra m-Għ barra ŻBIB — Sq. zebbibbu Sp acebibe m-Għ sibib, zabib ŻEJTNI — (minn żejt) Sq zaituni (għamla ta' żebbuġ) Sp aceituni m- Għ zaituni ŻERNAQ — $Sq zurnicari (kħal) m-Għ zarraqa (għamel iżraq) Sir. zar- naq (żerżaq) NIFIRĦU 57 Ara ċifra ŻIMARRA — T. zimarra m-Sp zamarra (ġiċid ta' tieni muntun) m-Għ sammur ġild ta' annimal m-Fen. zamar — għażel, fired ŻINŻEL — Sg. zinzulu T. zenzero ,zizzifo m-Gr zizvphon, zingiberis (ġinġer) m.Għ ganzebil Malti u sqalli għas-siġra ŻRINĠ — Sq. larinci m.Għ Berb garan (met) u Z.Lh xorez, xrizu N (ħanex) ŻMERALD — T. smeraldo m-L m-Gr smaragdos Sans asma (ġebla, ħaġ- ra) marzakata (żmerald) Għ. zamurad, żumurrad