X'GĦAMLITLUf1 Ħalibl kienet il-għajta ta' Toni f'xi s-sagħitejn ta' wara nofs- inhar tikser il-ħemda tat-triq ewlenija tar-ralial tagħna. Ħalib reġa' għajjat Toni huwa u riesaq lejn id-dar tas- Sinjura Nin. Toni żagħżugħ ta' 22 seha, mibrum u fuq tiegħu kien qie- għed imexxi ħames mogħiżiet quddiemu, tnejn minnhom mar- butin minn għonqhom b'siegla li Toni kien qiegħed iżomm f'idu. Wieqaf fuq qaddu, bil qalziet miżmum minn terħa bajda, is-sidrija tas-serġ bli maqfula biss biż-żewġ buttuni t'isfel il-but tal-lemin mgħobbi bis-soldi u fuqhom maktur ikħal nofsu barra. Rasu daqseejn immejla, hekk ukoll il-beritta mixħutha fuq widintu x-xellugija. Fuq widintu l-lemenija werqa nagħniegħa. ' Xħin waqaf qala l-berritta minn rasu, ħareġ minn ġo fiha sigarrett, u kebbsu mbagħad: Ħalib l għajjat, u għafas il-qam- piena. Ġanna kienet qeglida taħsel. ''U x-xwienil issa ġie dan il-mingħul,' ixxuttat idejha f'biċċa ħwejjeġ, mesħet dirgħajha mir-ragħwa tas-sapun fil-fardal ikħal li kellha quddiemha u telqet mill-bitħa għall-kċina biex tnewwel il-bottijiet tal-ħalib. Imbagħad marret tiftaħ. Toni reġa' ċempel. Il-bieb infetaħ fil-waqt. ''Mela ħsibt li qegħdin miegliek, jew li aħna b'idejna fuq żaqqna nistennew lilek'. Toni ma wieġeb xejn, ħadilha l-bottijiet minn idha u beda jalileb geżż wara ielior sa ma t-tnejn faru bir-ragħwa, u newwilhom lil Ġanna. ''Mela, hawn s'er nolidilha dak il-ftit lis-sinjura. Aħleb ftit ieħor'. Bis-saħħa kollha Toni reġa' ħa l-bottijiet u ħaleb ftit ieħor. ''Issa għal qalbek f Ġanna ma wieġbet xejn, ħadet il-bottijiet minn idejn Toni imma ma dal, letxil-ġewwa. Ixxabbtet fuq il-grada, tefgħet ħarsa l-fuq u l-isfil fit-triq u ma lemħiet lil ħadd. ''Wiċċek għad-dawl il-lum Toa, jaqawf' Toni ħmar naqra, ried kieku ma jweġibx, tefa' għaj- nejh fil-bogħod, bħal kieku moħħu f'ħaġ'ofira u mbagħad qal 'Ts-sinjorina m'hix hawn il-lum 77 a satin f—dik l-għaġba2 niżżi ħajr LAlla ħlisna minnha ' il-aħħar, telqet il-bieraħ. Bħal issa mur ara x'issaffar u tkanta. Hawn Ganna newlet xelin lil Toni, Toni ħemeż is-siegla maċ- ċappetta tal-grada, ħareġ il-maktur ikħal mill-but tas-sidrija u qegħdu taħt abtu u mill-but newwel il-bqija lil Ganna, u ħabat s'er jinġibed lura. Ġanna kienet s'er tgħid xi ħuġa xħin semgħet min isejħilha minn ġewwa. Kienet is-sinjura Nin riedet xi ħaġa. Ma għad- diex żmien wisq li s-sinjura Nin tfaċċat fl-intrata. wija, fuq il-ħamsin sena, xagħarha mżewwaq, miġbur f'toppu fuq il-quċċata tu' rasha, idejha fuq qaddha qiesha figolla. Resqet bil-mod lejn il-bieb. X'ħin ratha Ġanna nġibdet il-ġewwa u baqgħet dieħla. Toni bħal instamat, ma' jafx x'jakbad igħid, mess il-pizz tal-beritta u beda biex isaqsi għall-kanonku. Is-sinjura Nin wieġbet li issa kien ħafna aħjar, imbagħad: UTħobb titħaddet ftit Ganna hux7 imma ma tagħmlux b'ħażen. Min jaf kemm kellha min iridha imma hi ma, reditx titlaqna. Jien dejjem għidtilha li ż-żwieġ logħba, u li min ikun kuntent ma għandux jiżżewweġ. Ara jien lit-tfal tiegħi qatt ma nħiaj- jarhom jiżżewġu u anqas hu meta kien ħaj. 'Int Ton ma għandekx xi waħda '7' Toni sar alimar daqs pepprin, ma riedx kieku jigdeb, u anqas ma ried jurisgħommtu lil ħadd, għalhekk tbissem u ma wieġeb xejn. Is-sinjura dlonk ' indunat u: ''Dawn ħwejjeġ ta' did-dinja' qaltlu Min il-lum u min għada, kullħadd minn triq wafħida jrid igħaddi. Ma tkun tagħmel xejn ħażin. Imbagħad iż-żwieġ Alla ħalqu. Aħijar wieħed miżżewweġ minn ġuvni mtajjar. Jiena f'sitta u għoxrin sena li ilni miżżewġa qatt ma kelli daqs hekk xi ngħid mar- raġel. Żewġi dejjem ħabbni u rrispettani. Imbagħad għidtlek jien tiżżewweġ logħba. Ma tarax din ta' warajna x'liadet billi żżewġet, ġa romlot. Damet erba' snin għarusa u j'Alla erba' xhur miżżewġa. Għidtilba jien Tommha, imma dik rasha jebsa, ma reditx tisma'. Aħna x-xjuħ nafu d-dinja x'tati. Dik tal-Bwieraq m'hux: ukoll2. L-ewwel ħafna għaġeb imbagħad festa festun fit-tieġ u wara waqgħet ġebla mill-barriera, korriet ir-raġel ħaduh malajr l-isptar, Vjatku, Griżma u l-għada nbala.' Hawn waqfet ftit, kemxet xuftejha, ċaqalqet rasha u reġgħet bdiet titħaddet. ''Jiena niżżi ħajr T'Alla, it-tifla tiegħi ilha sitt snin miżżewġa, dejjem fil-hena mar- -raġel, jinħabbu qieshom żewġt'aħwa. Fil-waqt resqet tifla u talbet lil Toni sold ħalib. Toni ħadilha t-tazza li kellha f'idha, ġibed il-mogħiża lejh, niżel kokka u beda jafileb. Is-sinjura Nin waqfet u nġibdet minn fuq il-grada, u b'xuff- tejha mkemmxa 1 ċċaqlaq rasha bdiet riesqa l-ġewwa. X'ħin qam Toni ħares lejn is-sinjura, qallha ''Saliħa,' mess il-pizz tal-beritta u beda miexi. Hawn bajda ħal 'Toni mexa b'rasu baxxa, ma setax jaqbad. x'riedet tfisser is- sinjura u mbagħad qal f'qalbu: Qalet li riedet, taf x'naf biss li ma ħallitnix inkellimha lil Ganna. '