X'ġara f'Birkirkara wara l-1950 sa llum Fl-artiklu tas-sena l-oħra rajna x'kien ġara f' Birkirkara bejn l-1939 u l-1950. Kont għedtilkom li sena oħra, jekk Alla jrid, inkompli fuq li ġara wara l-1950. Mela wara s-solennità kbira li biha kienet iċċelebrata l-festa ta' Santu Kruċ fit-3 ta' Mejju 1950, meta għall-ewwel darba kienu bdew jintużaw il-privileġġi tas-Sagrosanta Bażilika, u l-ewwel darba li l- Prepostu Dun Manwel Vella qaddes il-Quddiesa Prepositorjali, il-Kapitlu beda jaħseb u jippjana biex jibda jagħti ċ ċnus ħalli b hekk ikun jista' jgħolli l-kanonikati għall-ammont ta' ħamsa u tletin lira fis-sena. Waqt li kien qed iseħħ dan, l-Arċisqof Mikiel Gonzi informa lill-Papa Piju XII bl-attività u bl-inizjattiva tal- Kapitlu għall-awmentar tal-prependi tal-ġuspatronati. Qallu wkoll li l- Kapitlu, fiċ-ċirkustanzi, umilment qed jitlob lill-Qdusija tiegħek, li issa kien xieraq li jingħata d-Digriet tar-Ripristino dwar id-drittijiet u l- privileġġi antiki tal-Kolleġġjata u tal-ġuspatronati tagħha, skond kif hu inċiż fil-Bolla ta' l-Erezzjoni u skond il-Liġi tal-Fundazzjoni. Dan kien ifisser li kollox jibqa' eżattament bħalma kien qabel l-1935, jiġifieri kif kien wiegħed solennement l- Arċisqof Gonzi, f'isem is-Santa Sede, lill-Kapitlu, lis-Soċjetà Borgia u lill-Poplu Karkariż minn fuq l-artal maġġur, nhar Santu Kruċ meta kien ġie jagħti l-Barka u jagħlaq il-festa. Malli l-Kapitlu beda jagħti ċ- ċnus u bdew jogħlew il-prependi, il- Kongregazzjoni tal-Konċilju ħarġet reskritt tal-31 ta' Awissu 1950 li bih awtorizzat li jerġgħu jiġu attivati l-ġuspatronati tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara, preċiżament kif kienu attivati. qabel. il-kwistjonijiet li nqalgħu fl-1935 ma'. l-Arċisqof Mawru Caruana. Fid-19 ta' April 1955 l-imsemmija Kongregazzjoni informat lill-Arċisqof Gonzi bil- miktub illi il-grazzja tar-restituzzjoni tal-ġuspatronati tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara ġiet konċessa kif kien ġie mitlub. Dan kien ifisser li bis-saħħa ta' dar-Reskritt, il-ġuspatronati, attivi u passive, kif stabbiliti: miż-żewġ fundaturi, reġgħu saru eżattament kif kienu qabel l-1935: Dan kien, għadu, u jibqa' dokument importantissmu li ħareġ mis-Santa Sede Appostolika unikament għall- Kolleġġjata Elenjana, magħruf bħala d-Digriet tar-Ripristino. Hawnhekk ta' min jappella lill- Kapitlu, lis-Soċjetà Don Filippu Borgia u b'mod speċjali lill-poplu Karkariż, biex kulħadd jibqa' jiftakar u jfakkar, jgħasses u jindokra dan id-Digriet kolossali biex meta jsir xi attentat ta' qerda ta' xi ħaġa li tappartjeni lill-Kolleġġjata Karkariża jew lill-ġuspatronati tagħha jew l- amministrazzjoni tal-beni konnessi ma' l-istess ġuspatronati, għandu jiġi ppreżentat dan id-Digriet kemm f'xi Qorti Ekkleżjastiku f'Ruma u tant f'xi Qorti Ċivili lokali. Jekk dan id-Digriet jintesa jew jitwarrab, tkun saret l-aħbar theddida għat-tkissir u l-qerda ta' din l-għażiża Kolleġġjata tagħna. Fil-final ta' l-imsemmi. reskritt, tfaċċat daqsxejn ta' klawsola li kienet tgħid li l-Prepositura tingħata wara konkors li jkun miftuħ. għal kulħadd. Ċertament din ma taqbel xejn mal-Liġi tal-Fondazzjoni u mal- Bolla ta' Urbanu VIII għax dawn jippreferu l-ewwel lill-Karkariżi, u f'każ li ma jkunx hemm, imbagħad lil kulħadd. Għalhekk din kienet oġġezzjonabbli. Issa billi dawk is- sentenzi monumentali li jeżistu fuq il-Prepositura u l-Kolleġġjata ta' Birkirkara f'dak iż-żmien kienu għadhom moħbijin fis-sikta u d- dalma ta' l-Arkivji, saret laqgħa bejn il-Kapitlu u s-Soċjetà Borgia fl-Awla Kapitulari fejn kien ġie deċiżli jitolbu interpretazzjoni awtentika ta' din l- imsemmija klawsola. Informaw lill- Arċisqof Gonzi dwar dis-sitwazzjoni u hu kiteb lill-Kongregazzjoni tal-Konċilju u talabha tagħti interpretazzjoni bil-miktub dwar jekk wara, l-konkors il-Prepositura kellhiex tingħata mill-Kapitlu skond il-Liġi tal-Fundazzjoni, inkella kellux jiġi mifhum li l-Prepositura tibqa' riservata għas-Santa Sede kif kien dejjem. Imma dan, wara kollox, ma kien jaqbel xejn ma' dak li talbu l-Kapitlu u s-Soċjetà, għax il-Bolla ta' l- erezzjoni tgħid ċar u tond, u bla ebda ekwivoku, li l-Prepositura tingħata mis-Santa Sede wara li tkun saret l-għażla tal-Prepostu mill-Kapitlu. Dan hu espress fil-Bolla skond il- Liġi tal-Fundazzjoni. Jekk ma jsirx hekk, il-Prepostu li jsir ikun biss de facto u mhux de jure u għalhekk ikun wieħed illeġittimu, għax ma jkunx ġie magħżul skond il-Liġi tal- Fundazzjoni. Fl-4 ta' Awissu 1955, il- Kongregazzjoni tal-Konċilju wieġbet it-talba ta' l-Arċisqof Gonzi u qalet li Billi din hija konċessjoni ġdida, il-Prepositura hija riservata għas- e Programm Festa 9 2005 9 Santa Sede skond il-Kanoni 396 par. 1 u 1434. Għal dir-raġuni ma ġietx imsemmija l-Liġi tal-Fundazzjoni. Dan assolutament ma kienx jaqbel mal-ftehim li kien intlaħaq għax il-Fundazzjoni ma setgħet qatt titwarrab b'sempliċi daqqa ta' pinna, f xi burdata ħażina ta' xi ħadd li seta' kien xi ftit mgħaġġel u ma fehemx li s-sitwazzjoni tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara hi sui generis, jiġifieri unika u speċjalissima. Hawn kien jidher ċar li l-maltemp lest jirritornal Kemm il-Kapitlu u tant is-Soċjetà żammew sikta perfetta. F'dawn iċ-ċirkustanzi strambi l- Kapitlu u s-Soċjetà baqgħu nkwetati bil-kontenut ta' dir-risposta fallaċi ta' konċessjoni ġdida, għax billi l- Kolleġġjata qatt ma kellha bżonn ta' konċessjonijiet ġodda, il-Kapitlu u s-Soċjetà qatt ma talbuhom. Żgur li qatt ma kien hemm lokhom wara d- dikjarazzjonijiet ta' l-Arċisqof Gonzi u tas-Santa Sede. Hawn jidher kemm kellha raġun dik il-minoranza żgħira ta' Karkariżi, fosthom jien, li fi Frar tal-1949 konna tal-fehma li kellha titkompla l-kawża f'Ruma, biex il- Kolleġġjata jkollha sentenza bażika u awtentika b ebda tali konċessjoni ġdida dwar il-Prepositura. Issa li l-ġuspatronat kien ġie għan-normal, fis-16 ta' Marzu 1956 il-Kapitlu ħareġ is-soliti editti biex jimtlew il-Kanonikati vakanti kif e Programm Festa 9 2005 9 kien isir qabel l-1935 skond il-Liġi tal-Fundazzjoni u skond l-Istatuti, u ħatar l-ewwel erba' kanonċi wara xi għoxrin sena fost il-ferħ tal- Karkariżi. Dan kien jikkonferma illi l-ġuspatronat (attiv u passiv) kien tabilħaqq ġie ripristinat u mwettaq skond kif imwiegħed mill-Arċisqof Gonzi u s-Santa Sede. Wieħed għandu jinnota wkoll li l-Bolla ta' Urbanu VIII ma tista' qatt taċċetta xi konċessjoni ġdida, peress li ġiet eretta fuq il-pedament sod ta' kuntratti sinallagmatiċi ċivili li ħadd u qatt ma jista' jċaqlaghom. Dawn kienu ġew iffirmati minn kull wieħed miż- żewġ Fundaturi mas-Santa Sede. Komplew il-laqgħat bejn il- Kapitlu u s-Soċjetà Borgia, li flimkien ifformulaw memorjal twil u studjat, ibbażat fuq riċerki intensivi li kienu saru fuq il-Fundazzjonijiet, fuq il-Bolla ta' Urbanu VIII u fuq is-Sentenzi monumentali tal-Qrati Rumani favur il-Kolleġġjata ta' Birkirkara, misjubin wara medda ta' snin mitlufin jew moħbijin. L- imsemmi memorjal, bi svista, kien intbagħat bla data lill-Kongregazzjoni tal-Konċilju, li fih kienet intalbet dikjarazzjoni li l-ġuspatronat ma ntilef qatt u li għandu jibqa' effettiv bis-saħħa. tal-fundazzjonijiet awstal- Bolla, iżda mhux b'dikjarazzjoni ta' xi konċessjoni ġdida. B'sorpriża kbira, il-Kongregazzjoniji 'kitbet lill-Arċisqof Gonzi bid-data 17 ta' Mejju 1957 u qaltlu hekk: Wara li ġie studjat ir-rikors (memerjal) mibgħut bla data mill-Kapitlu ta' Birkirkara u s-Soċjetà Don Filippo Borgia rigward il-ġuspatronat, din is- Sagra Kongregazzjoni tal-Konċilju twieġeb hekk: Ir-rikors jiġi mwarrab u r-rikorrenti (Kapitlu u Soċjetà) għandhom ikunu mgħarrfa b'dan. Din ir-risposta negattiva inżammet ukoll strettament moħbija. Ma sar qatt xejn dwarha għax kien hawn min, fl-istess Soċjetà Borgia, li beża' mill-babaw ta' xi nkwiet ġdid. Dal-ħabi kollu, li aktarx kien ġie ordnat mill-Arċisqof Gonzi, kellu jinkixef aċċidentalment miegħi xhur wara li ntbagħat Malta dan id- digriet diżgustanti u inġust, meta waqt li kont fuq qadja l-Kurja, skrivan qalli: Ir-rikors li bgħattu Ruma ġie. rejiciendum est. Malli wasalt Birkirkara informajt l-ewwel lil xi Kanoniċi u wara lil xi membri tas-Soċjetà, li l-memorjal kien ġie mwarrab. Ta' l-ewwel semgħuni u ma tkellmu xejn. Tat-tieni skantaw kif qatt ma semgħu xejn. Malli s-sur Pawl Attard, dak iż- żmien Teżorier tas-Soċjetà, sema' x kont qed ngħid jien f Birkirkara, sejjaħ laqgħa ġenerali li fiha akkużani fuq dak li kont qed ngħid, u wara xi domandi li għamilli, jiena qomt niddefendi l-pożizzjoni tiegħi, fejn sostnejt li dak il-memorjal kien tassew twarrab għax intbagħat bla data. Is-sur Attard tant ħa għalih li ried jaf bilfors min kien li għaddieli l- informazzjoni. Iżda billi l-individwu kien impjegat tal-Kurja, ma stajtx nikkwotah għax kont nikkopremettilu l-impjieg tiegħu. Fi tmiem il-laqgħa, ippjanata tajjeb a priori mis-sur Attard jaħdem kontrija minn taħt, jiena sfajt vittma taċ-ċirkustanzi. Fuq dal-memorjal imwarrab komplietis-sikta min-naħa Karkariża. Sadattant saru xi kanoniċi ġodda waqt li xi Prepostu jew tnejn saru biss de facto iżda mhux de jure u għalhekk kienu illeġittimi, għax ma sarux skond il-Liġi tal-Fundazzjoni, l-Istatuti u skond il-Bolla ta' l- Erezzjoni. Kieku saret insistenza serja min-naħa Karkariża, biex dak li ħallew iż-żewġ Fundaturi u dak li ordna jsir il-Papa Urbanu VIII, imsaħħaħ bil-Klawsola Sublata u bid-Digriet Irritanti, jiġi. diskuss minn nies kompetenti u miftiehem iżjed bil-miftuħ u bla biża , kieku l- qagħda preżenti tal-Kolleġġjata, tal- Kapitlu u tal-poplu Karkariż kienet tkun waħda wisq aktar soda u feliċi milli fil-fatt hi Ilum. Billi mbagħad kien hemm perijodu twil bla kanoniċi ġodda, u billi wkoll kien miet l-Arċisqof Gonzi, is- suċċessur tiegħu l-Arċisqof Merċieca, li kien irrifjuta li jsir is-soltu Ingress e Programm Festa 9 2005 9 Djoċesan, u li ma kien jaf xejn dwar dak kollu li- kienet għaddiet minnu Birkirkara u dwar id-drittijiet tal- Kolleġġjata tagħha, deherlu li seta' jagħmel li jrid bla xkiel ta' xejn u bla ebda konsiderazzjoni għal dak li jassenjaw iż-żewġ Fundazzjonijiet u l-Bolla tal-Papa Urbanu VIII, kif ukoll dwar is-Sentenzi Rorali favur il- Kolleġġjata ta' Birkirkara taħt pieni ta' nullità u ta' individwalità. Mhux biss- Mons. Arċisqof Merċieca ma kien jaf xejn dwar dan, iżda sfortunatament, il-biċċa l-kbira tal-Karkariżi wkoll. Għalhekk issa qed jinkitbu dawn l-artikli li dwarhom hu rakkomandabbli li jibda jsir tagħlim relevanti lill-poplu Karkariż, li żgur baqa' interessat fil-Kolleġġjata u fid-drittijiet u l-privileġġi tagħha kif kienu missirijietna. Iżda hawn xi ħadd jistaqsi: U issa x jista' jsir jekk saru l-iżbalji u għadda ż-żmien' F dan il-każ ma teżisti ebda għamla ta' xi preskrizzjoni għax daħlu awtomatikament ipso facto in vigore l-effetti tal-Klawsola Sublata u tad- Digriet Irritanti. B'hekk, kull min kien f'xi setgħa u aġixxa f'xi ħaġa li tolqot ħażin lill-Kolleġġjata ta' Birkirkara, kien min kien, jaf jew ma jafx, kull m'għamel ġie assolutament null u bla effett. Jidher ċar illi s-sitwazzjoni unika u speċjali tal-Kolleġġjata tagħna ma ġiet xejn mifhuma mis- Santa Sede tal-ħamsinijiet u s-snin ta' wrajhom. Għalhekk is-Soċjetà fil-11 ta' Novembru 1997 bagħtet memorandum f'Ruma lill-Kardinal Segretarju ta' l-Istat tal-Vatikan. Wara ftit ġranet, li mhux soltu, il-President tas-Soċjetà irċieva r- risposta segwenti: Revoka ta' kwalunkwe fakultà jew privileġġi li huma kuntrarji, anke jekk jistħoqqilhom li jiġu msemmija b'mod speċjalissimu, u li ġew mogħtija mis-Sede Appostolika wieħed jeżamina dir-risposta bbażata fuq tali inġustizzja tant grassa u lampanti, kif inhi ddikjarata hawn fuq, minn min kitibha jew min seta' ssuġġeriha f'xi relazzjoni mressqa f'Ruma mill-Kurja ta' Malta, wieħed jifhem kjarament kemm, risposta bħal din ma tista' qatt tolqot lill- Kolleġġjata ta' Birkirkara, għax fiha ma ġietx imsemmija l-Bolla tal-Papa Urbanu VIII, kif elenkat u ordnat li jsir f'Sentenzi tas- Sagra Romana Rota, deċiżi favur il-Kolleġġjata; Sentenzi li ġew stampati, ippubblikati u mqassma mad-dinja biex jistabbilixxu Ġurisprudenza Universali. Skond l-imsemmijin Sentenzi, għandhom jiġu kkwotati: kelma b kelma, da verbo ad: verbum, il-Klawsola Sublata u. d-Digriet Irritantikullmetatkunsessirxiħaġa li tista' tolqot ħażin lill-Kolleġġjata ta' Birkirkara. Għandu wkoll jiġi mfakkar illi l-Fundazzjonijiet huma bbażati fuq Kuntratti Sinallagmatiċi Ċivili li saru bejn il-Fundaturi u i- Papiet u li għalhekk żgur li ħadd ma jista' jħollhom jew iwaqqagħhom jew jilgħab bihom, ikollu kemm ikollu setgħa. Konsegwentement, ma jistgħux jiġu injorati minn xi waħda miż-żewġ kuntrattanti, fejn parti waħda ħallset u fejn il-parti l- oħra tat għal dak li ħallset l-ewwel parti. Għar-raġunijiet fuq imsemmija, is-Soċjetà ma ħadet ebda passi oħra dwar ir-risposta tal-1997, għax din hija kompletament NULLA U MA TISWA XEJN. Għalhekk il-qagħda tal-Kolleġġjata Ilum hija xorta waħda bħalma kienet qabel l-1935 mhux biss bis-saħħa a) tal-Fundazzjonijiet, b) tal-Bolla tal-Papa Urbanu VIII, ċ) tas-Sentenzi tal-qrati Rumani favur tagħha li, kif kien xieraq u ġust, kienu fehmu lil Birkirkara, iżda wkoll d) bis-saħħa tar-Ripristinu mogħti fl- 1950 bil-fomm u fl-1995 bil-KITBA, wara l-wegħdiet solenni magħmulin mill-Arċisqof Gonzi u s-Santa Sede lill-Kapitlu u lill-Poplu Karkariż. Min-naħa l-oħra, minkejja dan kollu u s-saħħa tal-provi li għandha l-Kolleġġjata Karkariża, il-qagħda tagħha Ilum sabet ruħha fi kriżi wisq agħar minn dik tal-1935. Għax dak iż-żmien l-Arċisqof Caruana kien ħa biss f'idejh il-Kanonikati. Illum l- Arċisqof Merċieca qabad u ddispona mill-beni kollha tal-Kolleġġjata, u wara li rregalahom lill-Joint Office, offia ftit: bonds. lill-Kapitulari Karkariżi u rabathom. b'silenzju Is-Soċjetà pero, din id-darba ma felħitx tibqa' siekta, għax kif jingħad bit-Taljan, troppo buono non ċ bono. Wara diversi ittri li bagħtet lill-Arċisqof u li qatt ma ġiet tweġiba dwarhom, is-Soċjetà Borgia kienet kostretta li tippreżenta Protest Ġudizzjarju fil- Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fit-23 ta' Mejju 1977 li fih qalet: Ili qiegħda ssir inġerenza indebita mill-Kurja Arċiveskovili ta'Malta fl-amministrazzjoni tal-propjetà tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara, mħollija biex il- Kapitlu jinqeda biha għall-ġid spiritwali tal-poplu Karkariż. Illi: din: l-amministrazzjoni tappartjeni pleno jure lill-Kapitlu Elenjan kif jirriżulta mill-bolla ta' l-erezzjoni u mill-Istatuti tal- Kolleġġjata kkonfermati mill- Papa Urbanu VIII fl-1631, u mid-deċiżjoniji espliċita u ad hoc mogħtija mis-Santa Sede fl- 1895. Illi l-pożizzjoni ġuridika tal- Kolleġġjata ta' Birkirkara hija e Programm Festa 9 2005 9 waħda sui ġeneris tant li l- Bolla li biha kienet eretta mill- Papa Urbanu VIII fl-1630 ma tħalli xejn li jista' jittiefes mill- Kolleġġjata b'xi dispożizzjoni kanonika ġenerali. . llli t-Tribunal tar-Rota Rumana iddikjara li: l-imsemmi Papa Urbanu VIII, meta ħareġ il-Bolla, kien ried li din tkun imwettqa u esegwita b'mod. eżattissmu — Fundationis Legem exactissime implemendam et. exequendam esse confirmaverat. Illi skond deċiżjoni tal-Qorti Ċivili ta' Malta (15 ta' Frar 1865) ġie deċiż li l-Kapitlu Elenjan, minħabba l-ġurament li jieħu, irid josserva l-ordinazzjoni tal- Fundaturi u skrupolożament iħares il-propjetà u l-interessi tal-Kolleġġjata; għalhekk m'għandux ikun suġġett għall- ordnijiet mill-Kurja Arċiveskovili fejn jirrigwarda l-Patrimonju tal- Kolleġġjata Elenjana. żewġ Fundaturi riedu u ordnaw li l-propjetà li ħallew lill-Kapitlu Elenjan u lil Birkirkara għandha tiġi meqjusa bħalaliberau maħlula minn kull irbit. Il-Fundaturi għamlu din il-kundizzjoni fil- bidunett tal-fondazzjoni u tad- donazzjoni tagħhom, in primis et ante omnia. e Programm Festa 9 2005 9 Illi għalhekk il-Kurja Arċiveskovili: ma: setgħetx leġittimament tgħaddi l-propjetà amministrata mill-Kapitlu Elenjan, f'isem il-poplu Karkariż, lil. xi awtorità governattiva, inkluż il-Joint Office, għaliex tali trasferimenti huma nulli u bla effett. . llli s-Soċjetà Borgia tiddeplora l-fatt, li minkejja li kitbet diversi drabi bil-prudenza kollha lill- Kurja Arċiveskovili dwar din il- kwistjoni u oħrajn li jirrigwardaw l-interessi tal-poplu Karkariż, bmod: sistematiku l-Kurja injorat kull avviċinament da parti tas-Soċjetà Borgia: dan meta l- istess Soċjetà ġiet rikonoxxuta mis-Santa Sede li tista' tindaħal u titkellem fir-rigward tal- Kolleġġjata f'isem il-poplu ta' Birkirkara. (Tribunal Suprem tas-Segnatura Apostolica, 11 ta' Mejju 1939). Illi minkejja dan kollu, il-Kurja Arċiveskovili, aljenat jew b'xorta oħra ddisponiet propjetà tal- Kolleġġjata ta' Birkirkara u trid tissuġġetta lill-Kapitlu Elenjan għal kull ġurisdizzjon ta' l-istess Kurja, meta dan, legalment u moralment ma jistax isir, Għaldaqstant, is-Soċjetà — Don Filippo Borgia, f'isem' il-poplu Karkariż, qiegħda; tpoġġi lill- protestat f'dolo culpa u mora u tappellalu sabiex ireġġa' lura kull att li seta' sar bi preġudizzju għall-patrimonju Karkariż kif amministrat bi dritt u b'mod leġittimu — mill-Kapitlu — ta' Birkirkara u jinsistu li kull xorta ta' aġir abbużiv, anke jekk mhux dejjem fid-deher, mill-Kurja Arċiveskovili, għandu jieqaf immedjatament. Wara l-Protest tas-Soċjetà Borgia, l- Arċisqof ressaq kontro-protest: Illis-Soċjetà Borgia m'għandhiex interess ġuridiku fil-materja. Illifil-merituu bla preġudizzju tal- premess, is-Soċjetà m'għandhiex raġun f'dak li qalet. Illi meta persuna tagħmel donazzjoni ta' flus jew propjetà lill-Knisja, dan tagħmlu għax tkun tħobb il-Knisja kif imwaqqfa minn Sidna Ġesti Kristu li ħalla wrajh lil San Pietru u s-suċċessuri tiegħu biex imexxuha. Għalhekk hi insita f'kull donazzjoni simili li tkun xi tkun ir-rieda espressatad- donanti, din tkun soġġetta għal deċiżjonijiet jew direttivi ta' l- Awtorità Ekkleżjastika. Illi l-Papa hu l-vigarju ta' Kristu fl-art u jgawdi minn potestà suprema, sħiħa, immedjata u universali. Kien il-Papa li, għar- rigward tal-Knisja f'Malta, ħareġ id-Documento di Base għall- kontroll tal-propjetà tagħha u, aktar tard, issanzjona l-Ftehim mal-Gvern Malti, u li daħal in vigore mar-ratifika tal-Ftehim bejn is-Santa Sede u r-Repubblika ta' Malta fit-18 ta' Frar 1993. Illi, la darba, għalhekk, kull ma sar, sar bil-barka tal-Papa, kull kunsiderazzjoni oħra tkun superfluwa. Għaldaqstant l-esponent, fil- waqt li jġib il-premess a formali notizja tas-Soċjetà protestanti, jikkontroprotesta — formalment kontriha u, filwaqt li jpoġġiha in dolo, mora et culpa għal kull fini u effett tal-liġi, jirrespinġi l- pretensjoni tagħha u jiddiffidaha milli tkompli tressaq din il- pretensjoni. Nota: Fiċ-ċirkostanzi ta' tali kontroprotest miktub b lingwaġġ li jidher intiż biex iħawwad l-imħuħ, is- Soċjetà Borgia, bħala rappreżentanta tal-Poplu Karkariż, wara li studjat bir-reqqa kollha l-kontenut tiegħu, kif ukoll il-fatti awtentiċi li ħarġu minn diversi Sentenzi ta' Imħallfin tal-Qrati Ekkleżjastiċif Rumau tal-Qrati Ċivili Maltin dwar l-amministrazzjoni tal- beni tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara, ippreżentat Replika għall- e Programm Festa 9 2005 9 kontroprotest ta' l-Arċisqof, billi ċaħdet kategorikament u waqqgħet kulma qal l-E.T. Mons. Arċisqof fil- paragrafi kollha kif ġej: Illiqabelxejn għandu jiġi prelevat li fil-kontroprotest tiegħu, l-E. T. Mons. Arċisqof fil-kwalità tiegħu premessa, ma wieġeb xejn in sustanza għal kulma ntqal fil-protest oriġinali tas-Soċjetà Borgia. Illi s-Soċjetà Don Filippo Borgia, mhux: talli għandha interess ġuridiku fil-kwistjoni, imma għandha wkoll id-dritt li taġixxi f'isem il-poplu Karkariż, u dan ammettih fi żmienna stess il-predeċessur ta' l-Arċisqof preżenti (sive Mons. Gonzi) meta, f'ittra li kien bagħat lis- Santa Sede fis-16 ta' Frar 1949, irrefera għar-rappreżentanti tas- Soċjetà Borgia li kellhom imorru Ruma bħala rappreżentanti colVincarico: dap arte del popolo di Birchircara. Dan id- dritt u interess ġuridiku joħroġ min-natura tal-Fundazzjoni tal-Kolleġġjata Karkariża, minn dokumenti storiċi u ġie kkonfermat b'mod espliċitu mit- Tribunal suprem tas-Segnatura Apostolica. Illi mhu veru xejn li min jagħmel donazzjoni ta' natura ċivili lil xi entità speċifika fil-qafas tal-Knisja, din id-donazzjoni ċivili tispiċċa b'xi deċiżjoni unilaterali ta' xi. Awtorità Ekkleżjastika jew governattiva. Dan il-punt legali huwa stabbilit kemm espressament mil-liġi ċivili ta' pajjiżna kif ukoll mill- ġurisprudenza stabbilita. Ili t-trasferiment tal-propjetà tal-Kolleġġjata Karkariża mill- Awtoritajiet Ekkleżjastiċi lill- Gvern Ċivili fl-1991 huwa null għaliex imur kontra r-rieda u x-xewqa tad-donaturi. Ebda dispożizzjoni Ekkleżjastika ma tista' tannulla dispożizzjoni ċivili ad hoc ikkreata mid- donatur. Ili. l-lingwaġġ użat fil- kontroprotest huwa ntiż sabiex iħawwad l-imħuħ għaliex huwa ta' natura pseudo-reliġjuża u mhux ta' natura legali, kif inhu mistenni f'kontroprotest ġudizzjarju. — Ir-rappreżentanti Karkariżi f'din il-kwistjoni jirriaffermaw bl-akbar qawwa t-Twemmin Kattoliku tagħhom u jtennu quddiem kulħadd li l- azzjoni legali li qed jieħdu qed jagħmluha fl-interess spiritwali u ċivili tal-Poplu Karkariż kollu. . llli qiegħed jiġi. rilevat ' bil- preżenti li l-Papa attwali ma ġiex bid-dispożizzjonijiet speċifiċi u eżatti tad-donazzjonijiet ta' Dun Filippu Borgia u ta' Dun Perin Borg, u kull pronunzja ġenerika li għamlet is-Santa Sede bl-ebda mod ma tista taffettwa d-dikjarazzjonijiet li għamlu diversi Papiet dwar in- natura speċjalissima (sui ġeneris) u ad hoc tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara. . llli teżisti każistika twila tal-Qrati Ċivili Maltin dwar l-istess natura speċjalissima tal-Kolleġġjata Karkariża li ma jistgħux jitħassru b'sempliċi daqqa ta' pinna. anke l-Liġi Kanonika viġenti, tissalvagwardja u tħares id-dispożizzjonijiet speċifiċi tad-donaturi jew fundaturi, u mhux minnu li dawn b'xi mod jistgħu jinbelgħu mill-Kurja Arċiveskovili. . Għaldaqstant, l-esponenti umilment jerġgħu jissottomettu illi l-Kurja Arċiveskovili għandha tieqaf immedjatament minn kull att ta' inġerenza dwar il-propjetà u d-drittijiet tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara u għandha tirritorna lill-istess. Kolleġġjata — kull propjetà li ħaditilha. Fin-nuqqas ikollhom jittieħdu dawk il-passi legali kollha opportuni sabiex dan iseħħ. Wara din ir-replika konvinċenti, is-Soċjetà Borgia stenniet x'kellu xi jgħid iżjed l-E.T. l-Arċisqof Ġużeppi Merċieca fi kritika kostruttiva ta' l- imsemmija Replika. Iżda tweġiba ma daħlet qatt. Wara tliet snin riċerki u preparattivi biex is-Soċjetà tintavola kawża in rei vindicatoria dwar il-propjetà tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara, li ġiet maħtufa mill-Kurja Arċiveskovili bil-barka u l-kmand ta' Monsinjur Arċisqof, l-istess Soċjetà ġiet informata illi kien hemm kawża pendenti fil-Prim' Awla tal- Qorti Ċivili, dwar il-ġuspatronat tal- kappella mlaqqma Tas-Sinjura fi Triq il-Madonna tal-Ħniena fiż-Żejtun, u li n-numru taċ-ċitazzjoni kien 1791/00/ RCP u l-Occhio kien: Vincent E. Ciliberti bħala Aġent Ekonomu ta' Monsinjur Arċisqof, amministratur ta' Entitajiet Ekkleżjastiċi Djoċesani kollha ta' Malta, versus Marianna u Lorenza, aħwa Spiteri. Is-Soċjetà Borgia interssat ruħha f'din il-kawża fuq il-ġuspatronat ta' l-imsemmija kappella, fejn is-sur V.E. Ciliberti talab li: Monsinjur Arċisqof għandu d-dmir. jirribatti pretensjonijiet li l-konvenuti qed jivvantaw jeddijiet ta' propjetà fuq din il-knisja… u talab lill-Qorti biex. Tiddeċiedi li l-imsemmija knisja jew kappella magħrufa bħala Tas-Sinjura, ddedikata lis-Sinjura Sultana tal-Qalb Imqaddsa ta' Ġest fi Triq il-Madonna tal-Ħniena, iż- Żejtun, hi propjetà Ekkleżjastika ta' ġuspatronat lajkali. Fin-nota tal-Eċċezzjonijiet tal-Konvenuti Spiteri ġie eċċepit: Illi d-domandi attriċi huma infondati fil-fatt u fid- dritt stante li l-propjetà in kwistjoni ġiet akkwistata mill-awtur tagħhom permezz ta' kuntratt ċivili tat-28 ta' Marzu 1977 fl-atti tan-Nutar Dr. Alex Sciberras Trigona u illi l-attur (l- Arċisqof) qatt ma kien fil-pussess tal- Knisja tas-Sinjura u/jew tal-propjetà mobbli tagħha, liema propjetà kienet dejjem ta' l-atturi u ta' l-antekawża tagħhom. Fis-27 ta' Frar 2003 ingħatat is-Sentenza monumentali mill-U. T. l-Imħallef Dr. Rav Pace fi fiha, wara studju profond, kif jidher mis- Sentenza, ġie deċiż illi, din il-Qorti taqta' u tiddeċiedi, billi, filwaqt li tilqa' l-eċċezzjonijiet tal-konvenuti, tiċħad it-talba attrici stante li hija infondata fil-fatt u fid-dritt. Bl- ispejjeż kollha kontra l-attur (V.E. Ciliberti) fil-kwalità tiegħu premessa. Bħala riżultat ta' l-eżitu sfavorevoli għall-Kurja, li appellat mis-sentenza tal-Prim' Awla, il-każ tal-propjetà tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara huwa kważi identiku, bid-differenza illi s-Soċjetà Borgia tista' tkun il-parti attriċi, rappreżentanta ta' l-ENTI Kolleġġjata Karkariża u tal-Poplu Karkariż. e Programm Festa 9 2005 9 Dal-qbid tal-beni tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara mill-Kurja Arċiveskovili ta' Malta, jingħad li sar taħt il-kappa tal-Vatikan, iżda bla qatt ġiet informata s-Santa Sede dwar il-Bolla tal-Papa Urbanu VIII fejn min kien qed jaġixxi, jiġifieri l- Kurja ta' Malta flimkien man-Nunzju Appostoliku, dak iż-żmien Mons. Celata, kellhom id-dmir u l-obbligu strett li jikkwotaw lill-Vatikan il- Klawsola Sublata u d-Digriet Irritanti kelma b'kelma da verbo ad verbum kif jordnaw l-Imħallfin tal-qrati Rumani fis-Sentenzi Monumentali li ppronunzjaw favur il-Kolleġġjata ta' Birkirkara. Dawn huma Sentenzi ppubblikati u stampati li kopji tagħhom nippossjedu għal riferenza fali meta niġu bżonnhom. Imma tant ħassew li dan il-qbid tal-beni kien żbaljat u nġust, illi ħbew kull ma sar biex iħallu l-poplu Karkariż f'dalma perfetta waqt li jkunu qed jamministraw dak li ma setgħux. Għalhekk Poplu Karkariż, illum reġa' wasal iż-żmien li nerġgħu nipprotestaw bid-dritt u bil-qawwa kollha. Iżda did-darba m'aħniex se nerġgħu nwaqqfu l-festi kif għamlu ta' qabilna fl-1935, għax b'hekk inkunu naqdu lil diversi li jridu jaqtgħu dawn il-festi. Dak iż-żmien għadda u ċ-ċirkustanżi, tbiddlu: Iżda xorta għandna nkunu ' għalenija, magħqudin fi protesta waħda u soda, biex irresqu fil-Qrati Ċivili ta' Malta fejn il-Ġustizzja għadha sal-lum tassew teżisti, dan il-każ tal-ħtif tal- propjetà tal-Kolleġġjata Karkariża, biex inħarsu u nindukraw dan il- patrimonju kif imħolli lill-Karkariżi, bla ma nużaw xi għamla ta' vjolenza, iżda billi nippruvaw nikkonvinċu darba għal dejjem lil min qatt ma ried jew seta' jifhimha, li l-Bolla tal-Kolleġġjata ta' Birkirkara hija waħda sui generis — i.e. unika u speċjalissima. Waħda li dwarha ħadd ma jista' jazzarda jiċċajta u jgħidilna 'Il-Bolla Jien' waqt li b'ponot subgħajh fil-leminija, ħafif Mela għandna naħdmu u nistinkaw kif għamlu l-antenati tagħna biex żammew sħiħa u bla mittiefsa. din il-Proto-Kolleġġjata Insinji, l-ewwel waħda f'Malta u Għawdex, li ħarġet 375 sena ilu bl-aħbar ġieħ ta' bolla sui ġeneris, minn idejn il-Papa Urbanu VIII fil-5 ta' Diċembru 1630. Ma ninsew qatt li għandna obbligu sagrosant li naħdmu Ikoll biex dan il-patrimonju tant għażiż li writna mingħand missirijietna ngħadduh intatt u bla mittiefes lil uliedna u lil ta' warajna, kif għallmuna nagħmlu l-antenati tagħna Karkariżilli Joffru lil dawk kollha li se jiżżewġu jew se jagħmlu l-engagement partv, kif ukoll xi parties oħra, u jixtiequ jixtru kull tip ta' xorb, u bżonnijiet oħra bi prezzijiet speċjali. 126, Main Street, Birkirkara 11, Naxxar Road, Birkirkara Tel: 21 446811 Kif ukoll is-suq ta' Birkirkara nhar ta' Erbgħa u l-Ġimgħa fil-għodu. Jistednukom taslu wasla f'dawn il-hwienet fejn issibu kull kwalità ta' oġġetti oħra ta' l-ikel, eċċ bl-irħas prezzijiet. Gauci Food Stores jixtiequ lill-Karkariżi kollha l-Festa t-Tajba. e Programm Festa 9 2005 9