(Ġen. Mid-Dar fi Triq Rinella għat-leatri taċ-Ċinema Maltin Intervista ma' Louis Cuschieri, Screen writer u Direttur tal-film Qerq, li saret nhar is-Sibt 19 ta' Mejju 2007 fid-dar tiegħu, bejn id-9.30 am u l-10.40 am. Waqt waħda mid-diskussjonijiet li jkollhom bejniethom, Charles Flores u Manuel Casha (il-Kalkariż ta' l-Awstralja) kienu qed jitkellmu dwar il-film 'Qerq', film li kif jaf kulħadd kiseb suċċess enormi li tant hu hekk li mal-ħruġ tiegħu il-31 ta' Jannar 2007, l-ewwel sitt ġimgħat kien żamm l-ewwel post fil-klassifika tal-box office tat-teatri ċinematografiċi Maltin. Fost il-films li 'Qerg' għeleb fil-klassifika nsibu l-films Blockbusters, 'Rockv Balboa' u 'Blood Diamond' fost oħrajn. Is-suċċess fenomenali ta' 'Qerg' ikompli jsarraf billi kien dam jintwera fit-teatri ċinematografiċi Maltin għal erba' xhur sħaħ. l Manuel Casha kien għadu ma ndunax li l-persuna u l-moħħ wara 'Qerg' ma kien ħadd ħlief wieħed mis-subien ta' Triq Rinella 'ta' żmienu', triq li rat minn gruppi tal-mużika Rock'n Roll sa għaqdiet sportivi. Kif intebah, bi stagħġib qal lil Charles, 'Dak l-istess Louis71 Baqa' daqshekk iffissat217 Bir-raġun kollu, ma tistax ma tapprezzax il-kapaċità artistika ta' Louis Cuschieri, karattru dħuli u akkoljenti li mill-ewwel jilqgħek fid-dar tiegħu. F'dik il-kamra, għall-kwiet, fejn inħmew ħafna proġetti li wassluh fejn jinsab illum, tara għadd bla qies ta' films, dvds u numru sabiħ ta' posters u ta' produzzjonijiet tiegħu stess tal-passat. 20 Sena mi waqqif tal-Banda San Ġużepp kitba ta' Jonathan Cini Louis, it-tifel ta' Pullu Cuschieri (ex- President tal-Melita Club) u l-mibkija Lorenza, għandu żewġ ħutu: Doris u Joe. Il- kliem ma setax ma jaqax fuq in-nuqqas ta' ommu li ħallietna fid-9 ta' Marzu li għadda. 'Ommi kienet iċ-ċentru tal-ħajja tiegħi. Tliet kwarti minn ġismi miet magħha. Kont niftaħ qalbi magħha ta' sikwit, kont close ħafna magħha. Minkejja l-età kbira, kellha konoxxenza tajba u kienet anke tagħtini suġġerimenti u pariri li jien kont noqgħod fuqhom. Taf tħobb u tagħder, dejjem lesta biex tgħin, kienet mara altruwista. Meta miet ħija Jack fl-età ta' Id- il sena, kienet ħassitha wisq it-telfa tiegħu. Kienet baqgħet issemmih sakemm mietet.' 'The Show must go on', jgħidu l-Ingliżi. B'din in-nota bdejna nitħaddtu dwar it- tfulija ta' Louis. ''Sa minn ċkuniti ħabbejt il- films. Missieri u ommi kienu jieħduna naraw il-films ir-Rialto, Bormla jew il-Buckingam Ħaż-Żabbar. Dak iż-żmien missieri kien xtrali projector 16mm u fil-bitħa tad-dar għamilli speċi ta' teatru żgħir, bis-separju u bil-projection room. Kont naqta' l-cuttings mill-gazzetta tal-posters tal-films ta' dak iż- żmien u ta' tfal li kont, kont inwaħħalhom fuq bord bil-ġranet: Mondav, Tuesdav, Wednesdav…. F'kelma waħda kif jagħmlu fiċ-ċinemas. Wara dan kollu kont navża lit- tfal bħali li ser indawwar film fit-teatru tiegħi u dan kont nagħmlu kull nhar ta' Ħadd fl-4.00 pm. Naħseb kienu jiġu xi tmienja jew għaxart itfal 7 ċTa' 18-il sena kont ħabib ħafna tal-mibki Paul Avellino li dan kien General Manager. tal- Malta Film. Facilities u fl-1964 kien ġie l- ewwel film (The Bedford Incident) biex jinħadem fit-tank u Paul Avellino immedjatament kien daħħalni naħdem magħhom billi kien jaf li jien iffissat fuq il-films. Warajh ġew sensiela ta' films oħra, Hdimt hemmhekk bħala First u anke Second Assistant Director u diversi karigi oħra. Kemm domthemm, li kien sal-1975 tgħallimt ħafna għax kont inkun viċin ħafna ta' Direttur ta' fama internazzjonali bħal: John: Hutson, Don Chaffev u oħrajn. F'dan il-perjodu kont ħadt korsijiet ta' Still Photographer kif ukoll fil-kitba drammatika immexxi mill-Prof. Ġużċ Busuttil u Ġużċ Diacono. Fl- 1975 dħalt naħdem bħal Senior Photographer mad-DOI u hemm qattajt 30 sena. Ilum irtirat. €Ma nistax ma nsemmix il-kors li ħadt Morru għand Ġużeppil (Gen. 41, 55) fl-università d bravu Prof. O kors kont ħadi 'How tobeaf a Screenplav'. Nixtieq ng żgħira ta' I5- tiegħu fuq il- kumpanija tea' Companx' u w 'Bajda u Ħami F'dak li għa tal-films fis-s flimkien ma' F Joe Cauchi, ke kumpanija tal Pictures'. Louis u st kienu jorganiz: tal-Kalkara sal Kalkariżi. Dir forma ta' 'Bes fatt kien ikollh kittieba Hugh James Maitlan Clews u Charl f'età żgħira brillanti tiegħu dawn kienet ta' Jean Kent biex 20 Sena mit-Twi ser indawwar itru tiegħi u nagħmlu kull Ħadd fl-4.00 ;b kienu jiġu jew għaxart 3-il sena kont 'ha. tal-mibki ino li dan kien Manager. tal- Im. Facilities kien ġie l- 1(The Bedford iex jinħadem Paul Avellino ment kien naħdem billi kien jaf li at fuq il-films. ġew sensiela oħra. Ħdimt k bħala First cond Assistant 1 diversi karigi im domthemm, :1975 tgħallimt ax kont inkun na ta' Direttur internazzjonali ohn-— Hutson, ffev u oħrajn. -perjodu kont sijiet ta' Still pher kif ukoll drammatika mill-Prof. isuttil u Ġużċ Fl- 1975 dħalt bħal: Senior ipher mad-DOI qattajt 30 sena. rat. nistax. — ma : il-kors li ħadt fl-università dwar il-kitba kreattiva taħt il- bravu Prof. Oliver Friggieri. Wara dan il- kors kont ħadt żewġ courses oħra intitolati 'How to be a film Director' u 'How to write a Screenplav $ Nixtieq ngħid li Louis Cuschieri fl-età żgħira ta' 15-il sena kien beda l-karriera tiegħu fuq il-palk ikanta u jirreċta mal- kumpanija teatrali 'Sammaritans Dramatic Companx' u wara mal-kumpanija intitolata 'Bajda u Ħamra'. F'dak li għandu x'jaqsam ma' kumpaniji tal-films fis-sittinijiet, Louis. Cuschieri flimkien ma' Ronald Said, Tonv Barbara u Joe Cauchi, kollha Kalkariżi kienu waqqfu kumpanija tal-films fil-Kalkara 'Sunrise Pictures'. Louis u sħabu wara li jtemmu film, kienu jorganizzaw serata fis-sala ta' l-iskola tal-Kalkara sabiex juru l-film tagħhom lill- Kalkariżi. Din is-serata kienet issir taħt forma ta' 'Best Actor Award Show' li fil- fatt kien ikollhom ġurija b'nies distinti bħal kittieba Hugh Atkinson, Ernie Bradford, James Maitland u bħala Maltin lil Charles Clews u Charles Flores, li dan ta' l-aħħar f'età żgħira kien diġà beda l-karriera brillanti tiegħu fil-ġurnaliżmu. Barra minn dawn kienet tattendi wkoll attriċi magħrufa Jean Kent biex tirrappreżenta x-shield lill- 20 Sena r mit- Twaqqif tal-i Banda San Gużepp aħjar attur/attriċi, skond il-fehma tal-ġurija msemmija. Louis kien għamel waqfa ta' ftit snin mill-ġbid tal-films, imma fl-1977 id-delizzju ma ħalliehx kwiet u reġa' ta l-ħajja l-isem ta' 'Sunrise Pictures', imma din id-darba b'nies ġodda, fosthom insibu lill-kuġin tiegħu John Micallef, u l-ħbieb antiki tiegħu Frans Bajada u Freddie Muscat. Wara ftit taż-żmien kien ingħaqad magħhom ħabib ta' Louis, Twannv Agius minn Ħal Għaxaq li kienu jaħdmu flimkien id-DOI. Dak iż- żmien Louis kien xtara projector speċjali għal-Large Auditorium bl-iskop li l-films tagħhom indawruhom fit-teatri taċ-ċinemas Maltin, fil-fatt kienu għamlu provi b'din il-famuża projector fir-Rialto Cinema ta' Bormla. Fl-1987 Louis u sieħbu Twannv Agius kienu ngħaqdu u ffurmaw kumpanija tal- films ġdida taħt l-isem 'Louton Pictures'. Louis kien ħa ħsieb jidderieġi u jikteb l- ewwel seripttli intitolah 'Iż-Żongri',Twannv Agius kien ħa ħsieb li jokkupa l-kariga ta' Director of Photographv, f'dan il-film kienu ħadu sehem Lorrv. Schembri, Veronica Farrugia u r-raġel tagħha Joe (id-Dulli). Louis għandu l-unur jgħid li 'ż-Żongri' huwa l-ewwel film bil-Malti li kien ħareġ għall-kiri fil-Video Rental Shops ta' Malta 0— u Għawdex. Dan kien l-ewwel suċċess kbir f'Malta għal Louis, għax meta 'ż-Żongri' kien ħareġ għall-kiri kont tmur f'xi Video Rental Shop. biex tikrih u ma kontx issib tikrih għax dejjem kien ikun mikri, allura n-nies kien ikollhom jibbukkjawh biex ikunu jistgħu jikruh. Twannv Agius kien għamel: l- aħħar film tiegħu ma' Louis minħaba l-impenji personali li ma ħallewlux alternattiva. Louis ma waqafx hawn għax kellu ħabib antik ieħor li kien għadu ffissat fuq il-films daqsu, li dan m'hu ħadd ħlief Mario Busietta li jispeċjalizza fl-effetti speċjali. Louis Cuschieri bidel l- isem tal-kumpanija u issa ġiet tissejjaħ. Huwa mill-ewwel: beda jaħdem fuq Screenplav li wara li lesta mill-kitba intitolah 'Mera tal-Passat'. Louis bħas-soltu ħa ħsieb id-Direzzjoni u Mario Busietta l- effetti speċjali u bħala Camera Operator kien beda Tonv Briffa mill-Kalkara fejn dan minħabba raġunijiet personali kien waqaf fl-ewwel kwart tal-film u kompla Mario Busietta u miegħu għal xi kummenti kellu wkoll lil Paul Galea bħala Camera Person. Louis u sieħbu Mario mill-ewwel kellhom f'rashom li l-film 'Mera tal-Passat huwa ddestinat għaċ-ċinemas lokali, fil-fatt wara li lestewh, kellhom laqgħa ma' l-aħwa Decesare, proprjetarji ta' l-Eden Centurv Film Centre Complex. Dawn iddeċidew li qabel ma jaċċettaw li 'Mera tal-Passat' jintwera fiċ-ċinemas tagħhom iridu jarawh ħalli jkun jistgħu jiġġudikaw jekk għandux livell għoli, għax dan ser ikun ma' films Amerikani u jrid ikollu l-istess livell tagħhom, għax dan jekk jiġi jintwera fiċ- bIĠ. 20 Sena mit-Twaqqif tal-Banda San Ġużepp ċinemas tagħhom, kien ser ikollu l-istess trattament ta' films Amerikani. 'Mera tal- Passat' kien intwera bl-unuri kollha fl-Eden Centurv Film Centre bil-ftuħ tal-Premiere Night b'riżq id-Down Svndrome Association taħt il-patroċinju tal-President ta' Malta Dr. Ugo Mifsud Bonnici. 'Mera tal-Passat wara li kiseb suċċess enormi fl-Eden Centurv Film Centre kien intwera fis-Sun Citv Cine Palais, Wied il-Għajn. 'Mera tal-Passat: kompla bis- suċċessi tiegħu billi kien intwera 3 darbiet fuq l-SBS TV Station, Awstralja u kien għamel suċċess kbir ma' ħutna l-Maltin li hemm emigranti fl-Awstralja. Louis Cuschieri kompla jirrakkontali u qalli li 'fl-2005 wieħed mill-atturi ta' dan il- film, Fabian Scerri de Carlo, qalli li Bronk Productions jixtiequ jaħdmu film għaċ- ċinemas. Wara diversi laqgħat intlaħaq ftehim li l-film 'Qerq' jsir taħt tliet entitajietli huma: Louis Cuschieri, li ħa ħsieb jikteb l-iscreenplav u jidderieġi, Paul Preca Trapani, ġie inkarigat bħala Director of Photographv u Bronk Productions. 'Qerg' ġie jiswa Lm 60, 000. Il-film ġie distribwit mill-KRS Distributions u ngħata l- istess trattament tal-films Amerikani. Tkellimna ħafna fuq l-isfidi li offriet din il-produzzjoni, speċjalment fejn jidħlu l-atturi u l-għadma iebsa tal- finanzi. Louis sostna li tul il-filming ftakar ħafna fil-ktieb 'Acting in Film' miktub minn Michael Caine. Kull kelma li hemm fih mhux biss qraha, iżda semagħha bil-fomm mingħand Caine stess, meta kien għadu jaħdem mal-MFF fit-tank ta' Rinella. Fl-aħħar staqsejtu għandux xi proġetti għall-futur2 Louis bi tbissima fuq xofftu qalli: 'Sakemm Alla jagħtini s-saħħa jien ma nieqafx, fil-fatt jien Paul Preca Trapani u Lawrence Chircop diġà bdejna nippreparaw fuq produzzjoni għaċ-ċinemas.' F'din l-intervista sragna minn fomm Louis l-opinjoni tiegħu dwar il-festa tagħna, kbira fiċ-ċokon tagħha, fejn kollox idur fuq it-tliet qlub tal-Kalkariżi; San Ġużepp, il-Malta u s-Sagra Familja: 'Minn ċkuniti sal-lum saru kambjamenti kbar. Meta kont żgħir kien hemm iz-ziju Ton, Ċensu Seguna u n-Neppi fost oħrajn. Dawn kienu jarmaw u jitħabtu għall-festa perd ma kienx hemm dik l-organizzazzjoni li hawn illum. Għalkemm miniex dilettant tal-festi, kont u għadni nieħu gost xorta waħda daqs kulħadd. Il-festi Maltin inbidlu ħafna. Napprezza ħafna l-ħidma taż-żgħażagħ u Alla ħares ma jkunux huma biex iżommu din il-kultura ħajja. fNawguralkom minn qalbi fl-okkażjoni tal-20 sena minn mindu waqqaftu l-Banda San Ġużepp. Banda fil-Kalkara qatt ma immaġinajniha, aħseb u ara kemm setgħet issir realtà. Awguri wkoll għall-każin, b'dik il-faċċata li tant issebbaħ il-pjazza tal- villaġġ tagħna. Ghal kull Xogħol ta' Dranaġġ u Arranġament ta' Katusi 20 Sena mit-Twaqqif tal-Banda San Ġużepp