Kollox kont tista' tixtri mit-triq. F'ħafna rħula bosta min-nies kellhm il-prodotti tagħhom stess, u għalhekk ma kellhomx għalfejn jistennew li jixtru kollox. Għalkemm ħwienet kien hemm, mhux dejjem kien ikun ekonomiku li jinfetaħ ħanut għal kull ħaġa, l-aktar jekk ir-raħal ikun żgħir. Iżda fl-ibliet fejn ma kienxhemm wisq prodotti għall- familja, u kienu l-aktar residenzjali, bosta bejjiegħa kienu jaslu minn postijiet oħrajn biex ibiegħu kull ħaġa li tista' timmaġina, minn statwetti tal-ġibs, u drappijiet u kzazel, sa ħxejjex, salmura, rizzi u blokki tas-silġ. Iżda minbarra bejgħ ta' ikel u oġġetti ta' konsum mill-familja, fil-ħajja dejjem ikun hemm bżonn ta' xogħol ieħor, bħal tiswijiet u manteniment ta' kulma jinsab fid-dar. Fost oħrajn kienu jiġu fit-triq dawk li jsewwu l-fuħħar, landiera u li jsinn. Dawn ma kellhomx għalfejn jidhru kuljum fit-triq bħal tal-ħobż, tal-ħalib u tal-ħaxix, iżda kull wieħed minnhom kien jgħaddi darba fil-ġimgħa jew kull ħmistax, dejjem fl-istess ħinijiet u ġranet biex jidrawh in-nies, jistennewh, u jsibuh meta jriduh. Il-Landier Kien jintasab dejjem fl-istess kantuniera fuq banketta żgħra li kien iġorr miegħu, jifrex l-għodda, iserraħ ir-romblu taż-żingu, iqabbad l-ispiritiera biex isaħħan is-saldaturi, u jibda x-xogħol meta jiġu n-nies. Kien hemm min jeħodlu borom, ktieli, twaġen, u kulma kien jinsab fil-kċina li jkun tal- metall għax ikunu ttaqqbu. Oħrajn jeħdulu xi barmil, landa tal-pitrolju jew tal-ilma u kontenituri oħrajn. Kien hemm min jeħodlu xi bott vojt tal-landa biex iwaħħallu widna u jista' jintuża tajjeb minflok kikkra. .Hawn ta' min jiftakar li fis-seklu dsatax tista' tgħid li fid-dar u fil-kċina tal-maġġoranza tan-nies, kollox kien tal-fuħħar, allura dak iż-żmien ma kienx hemm landier. Iżda meta bdiet tikber l-hekk imsejħa rivoluzzjoni. industrijali fl-Ewropa, u beda aktar xogħol ta' makkinarju u mass production f'kollox, fost affarijiet oħrajn mhux biss bdew jiżdiedu l-affarijiet tal-ħġieġ u ċaqquf fid-djar, iżda wkoll tal-enamel. L-enamel huwa bażikament ħadid, u l-enamel huwa biss il-kisja ta' fuqu, għalhekk meta Għaqda Mużikali Imperial Festa 2010 jiċċaqqam il-wiċċ jibda wkoll jissaddad il-metall, jittaqqab u jkollu bżonn it-tiswijiet. Bili qabel kien hemm aktar ekonomija u faqar, ma kinux jarmu malajr dak li jittaqqab, iżda jippruvaw iraqqgħu u jsewwu kemm jistgħu. Kif huma l-affarijiet fi żminijietna skont il-materjal, metodi u prezzijiet ftit jew xejn għadu jintuża x-xogħol tal-landier kif kien qabel. Il-landier t'issa għandu għodda sofistikati u wkoll awtomatiċi, u jaħdem aktar fuq skala industrijali milli domestika. Il-Logħba tal-Kastelli Din kienu wkoll jippronunzjawha ''gastelli', iżda l-isem tal-logħba jibbaża fuq l-idea ta' kastelli tal- imgħoddi. Il-logħob dejjem ikollu xi bażi x'imkien. Din il-logħba kienet wisq aktar komuni meta t-tfal kienu jilagħbu barra t-toroq meta traffiku ma kienx hawn. Din tintlagħab bil-ġellewż. Għawdex il- ġellewż jgħidulu lewż tal-Milied, għax il-kelma lewż in ġenerali tfisser dawk li bl-Ingliż ngħidulhom nuts. F'Għawdex laqqmuh tal-Milied, l-ewwel nett għaliex hemm ma kellhomx it-tradizzjoni tal-borża ta' San Martin, iżda kellhom il-borża tal-Milied, u għaliex fil-gżejjer tagħna għalkemm il-ġellewż jasal fi żmien San Martin, u jintuża fil-logħob tat-tfal f'dawk iż- żminijiet, jibqa' tajjeb ukoll biex wieħed ikompli jużah għall-istess logħob ukoll fi żmien il-Milied. Għalhekk il-logħba tal-kastelli l-aktar li kienu jilagħbuha kien fil-Ħarifa. Ta' min jgħid li l-idea tal-kastelli ġejja mill-eqdem żminijiet meta l-gżejjer tagħna kienu wisq esposti għall-attakki mill-kursari u mit-Torok, u jekk jinbnew djar fil-beraħ, dawn kienu jieħdu għamla ta' kastell, jiġifieri tkun dar fortifikata u mhux fortizza militari. Billi fil-logħob tal-kastelli il-ġellewż jitqiegħdu b'mod li jogħlew mil-livell tal-art, jagħtu indikazzjoni ta' kastell mibni, u minbarra hekk, waqt il-logħba wieħed jimmira fuqhom b'ġellewża oħra biex jolqothom, li tindika jew tfakkar attakk mill-għadu. Madankollu din il-logħba jista' jkollha regoli li jvarjaw skont il-postijiet u l-burdati ta' min jilgħab. Kull kastell ikun magħmul minn erba' ġellewżiet, bi tlieta isfel imissu ma' xulxin f'għamla ta' trijanglu, u fuqhom fin-nofs toqgħod ġellewża oħra, biex b'hekk kollox jieħdu dehra piramidali. Dawk li jilagħbuha jibnu kastell kull wieħed jew aktar ħdejn xulxin, u jiftiehmu mil-liema distanza se jimmiraw għal fuqhom billi jimmarkaw sinjal fl-art jew iqiegħdu xi ġebla. Wara li jaqtgħu t-tokk, kull min iwaqqa' kastell jista' jieħdu' b'hekk kien ikun hemm min jitlef għax ma jolqot xejn. Ġieli, jekk ma jolqtux xi kastell wara tliet provi, il-logħba tieqaf u ta' min ikun il-kastell li jibqa' wieqaf jerġa' jiġbru jew logħba oħra. Idlikni bil-balzmu taż-żahar aħsilni bi dmugħek kristalli - imbagħad, imbagħad ħallini nitgħatta fil-ħamrija sewdiena erħini nistaħba fl-irdoss tas-sikka fertili ħa ngħammar m'ulied l-art ħa nħoss il-mewġ tal-ħajja: l-għafsa ta' sieqek tarja ħafifa tgħarrax l-irtuba tal-orkidej imlewna. Ħa nisimgħek tgħanni l-ġmiel ta' żifnet il-farfett u z-zunzana ħa nkanta l-firxa taż-żerriegħa fl-art milqugħa u nifraħ mal-qtar tax-xita ċċarċar fi xquq niexfa tal-fossili granit; ħa jxettlu u jwardu sa ma jimlew kull roqgħa, kull sies, mill-għaqda sal-wiedl Iksini b'ġismek fin, imbagħad, imbagħad erħini nitgħatta fit-tafal ħadrani sa nxettel u nwarrad, biex int farfett, tir uejja soffli l-għasel minn werqati, u ġorru fi ħdanek ħa tgħammar iż-żerriegħa, u xxettel l-art f'ħajja ġdida. 2 ta' Ġunju 1994