Kien Lejlet il-Milied Ta' Ġuże' GALEA TEN lejlet il-Milied ta' xitwa qiergħa: jum mudlam, imċaj- par, ta' dwejjaq. Ix-xita kienet ilha ġimgħa nieżla bla ma tehda ; leħħ ta' beraq, u tkarwit ta' ragħad ma qatgħu xejn. Fid- djar kollox niedi; barra kullimkien għargħar ta' ilma; is-siġar imneżżeħin, l-ħaxix milwi mill-ħamla, ir-raka' mifqugħ bl-ilma, it-toroq m'mlijn għadajjar. Ix-xemx kienet donnha nħbiet mid- dinja u naqset id-dija tagħha li ssaħħan, teħii u ġġerri d-demm fil-vini, Imbagħad lejlet il-Milied niżel is-silġ; bdiet reżħa xxoqq il- għedam. qamet żiffa li tqajjem il-ġilda xewk xewk. u minnufih heda. jġelben is-silġ; għall-ewwel beda jaqa' waħdiet waħdiet, donnhom dmugħ magħqud, itektku fuq il-ħġieġ u jaqbżu fuq ħoġor it-twieqi qishom żibeġ tal-logħob ; imbagħad, f'daqqa waħ- da, bdew neżlin ħalbiet ħalbiet jaħbtu mal-ħitan, iqattgħu l- friegħi, iħabbtu fuq il-bibien, jogħlew fuq il-bjut, u jagħmlu ħsej'es tal-waħx. Wiċċ it-toroq inkesa bis-silġ, il-bjut tgħattew, ir-raba' ntra- dam: v dak il-laqx ahjad, ileqq, iebes u jgħammex il-għajnejn, dejjem nieżel, ħalla. wara ħalla, bla ma jaqta' donnu jrid jordom id-dinja u jifniha bil-kesħa k'efra tiegħu, Tifel ċke'ken kien mixħut f'qiegħ ta' sodda. isfar, xipli, inarid u bla saħħa ; kienet ħakmitu marda kiefra meta kien għadu tarbija u ħallietu mifluġ b'a ma jiflaħ imidd riġlejh jew iqum minn fuq is-sodda. Serafinu kellu għaxar snin, imma qatt ma kien ħareġ barra minn kamartu, qatt ma ra b'għajnejh il-ġmiel tal-ħolqien, qatt ma mela sidru bl-arja. melliesa tal-beraħ. Serafinu kien 'isma' dawn l-egħġubijiet minn ħutu, u minn tfal oħra li kienu imorru iżuruh : kien idum is-sigħat jistaqsihom frq għasafar, annimali u ħxej'ex, fuq widien, għoljiet u iġbla, u wara kien jibaa' waħdu jaħseb u jmaħħaħ fuq il-kobor u l- ġm'el tad-dirja; kien iġib quddiem għajnejh dehriet ta' raba' u ta' bliet b'nies ħawtiela u bieżla jaħdmu, iħawtlu u jiġru minn banda għall-oħra, fil-waqt li hu, miskin, f'qiegħ ta' sodda ma jistax iqum r im'dd riġiejh. Serafinu kien jixxennaq għax-xorti tan-nies b'saħħithom, nies li jistgħu jimxu, jaqbżu u jiġru, li jistgħu imorru fejn iridu bla ma jeħtiġilhom min jerfagħhom biex jitqanqlu minn fuq il-friex. Dak iċ-ċkejken kien jitlob bil- Tniena lill-Bambin biex jagħtih il-qawwa mqar għal darba waħ- 100 IL-MALTI da biss ħalli jitpaxxa b'dawk l-egħġubijiet li kienu jinsabu barra mit-tieqa tal-kamra tiegħu. Serafinu kien iqatta' jiem sħaħ ihewden fuq egħlieqi mim- liin egħlejjel; u fuq bliet imgħammra minn eluf ta' nies; kien jistħajjel jara portijiet mimlijin dgħaljes, bastimenti u vapuri igħabbu u iħottu, nm dejjem sejrin ibaħħru minn pajjiż għal ieħor. Xi drabi lil Serafinu kien imur jarah zijeh baħri xiħ, li kien idtim is-sigħat isemmi fuq kobor ta' artijiet drawwiet ta' nies, ħlejqiet tal-għaġeb, ġrajjiet tas-safar: u t-tifel, għajne'h imberr- qa. widnejh miftuħa, joqgħod jisma' b'dehwa kbira, jitgħaxxaq u jixxennaq; imbagħad qalbu kienet tingħasar meta jiftakar li hi ma jistax jiċċaqlaq minn fuq soddtu u li għalih ma kienx hemm tama li qatt joħroġ minn kamartu u 'mrr jara dak il-ġmiel n l-kobor tad-dinja: kienet titlagħlu għoqla fi ġrieżmu, sidru jirritela bħal minfaħ. għajnejh jixxarrbu u jiddemmeħnu. Wara ġimgħa xita. dlam m ċirċ. Serafinu ħass ruħu magħdur aktar mis-soltv, kellu għafsa ta' dwejjaq f'qalbu. għajnejh inkis- tu, ħaddejh sfaru aktar minn qabel u xbinu ddallam; missieru i ommu u ħutu riedu jagħmlulu l-qalb u 'derrrlu, iżda hu baqa' kiebi u biered donnha r-reżħa tat-temp k'eret qiegħda. titfilu dik il-ħajta dawl li kellu tnemnem f'qalbu. Tiej'et il-Milied meta s-silġ bedz. ifaqqa' fuq il-ħġieġ. Sera- fine ħass tkexkixa tiġri ma' ġismu kollu nifsu taal-u beda jokrob u jingħi: imbagħad meta deħal il-lejl it-tifel intelaq u tħeddel. għaineiħ bdew jintgħalan qishom f'noħas tail: mis- sieru għenu jdur la: ġenba, kebbu tajieh qalb il-firxa u biesu fuq ġbinu: ommu ma felħitx tara lil-binha f'dik il-mogħdrija, qalb- ħa nqasmet u ħarġet tolfoq barra l-kamra: ''Kemm narah magħ- dr il-lejla lil -Serafinu'', qalet l-omm. fDawn l-aħħar ertat ijiem mar lura wisa''. żied missieru. Mhux li kien il-Bambin iħenn għalih u jagħtih is-saħħa f 'Tl.lejla fil-anddiesa ta' nofs il-lejl, meta jitwieled il-Bam- hin. nitlob għalih, mà'' qalet oħt Serafinu ż-żgħira, fil-waqt li xfar għajnejha bdew ipetptu u xofftejha jirtogħdu ; ħutha kollha qablu magħha. Meta sar il-ħin, ħut Serafinu tleffu f'kapottijiet sħan, kilbu xrafi tas-suf madwar għonqhom, liheu ħraneż tas-suf f'rashom. xeddu żraben twal sa rkobbtejhom, daħħlu idejhom f'ingwanti tal-ġild u telqu len il-knisja jgħaffġu fuq is-silġ li kien jiksi wiċċ Kien LEJLET IL-MILIED' 101 il-toroq. Huma u sejrin, ħut Serafinu itaqgħu ma' tfal oħrajn min bil-fanal f'idu biex juri fejn jimxu, min b'umbrella f'idu biex igħatti lil sħabu mix-xita, min jiżżellaq fuq is-silġ, min ixej- jer idejh biex isgħħunhom, min jidħak u min ikanta 'Ninu, Ninu tal-Milied '. Omm u missier Serafinu baqgħu d-dar, daħlu fil-kamra fejn kien binhom merid u qagħdu siekta, b'qalbhom miksura jħarsu ien dak in-naqra ta' tifel, jarawh rieqed u jisimgħuh jieħu nifs iqii u jokrob ma' kul: nifs li jiġbed. Barra l-kamra ta' Serufinu fid-dar kollha ma kienx liemm sinjel ta' ħajja; id-dar kienet imkebba f'kaħħ u skiet, ma kienx jinsiama' blief it-tektik sejjer dejjem bla ma jaqta' ta' l-arloġġ kbir f'ras it-taraġ, u barra t-traxxix tax-xita fuq il-ħġieġ tat- iwieqi. f'daqqa wahda l-arloġġ beda jdoqq nofs il-iejl u ma' l-ew- wel 1okk Serafinu ndehex, ġismu rtogħod, karab qawwi u nifsu bhal inqatagħlu, bertaq għajnejh u l-ħbub dehru qishom żewġ ġamriet; wiċċ it-tifel għall-ewwel tqarras imbagħad deher mib- lugħ u mgħaġġeb u ferħan u ħa bixra ta' wieħed li ntebah b'xorti kbira li waqgħet fuqu għal għarrieda, Serafinu ġġebbed u kit kien mimdud fuq ġenbu medd idu donnu ried juri xi ħaġa; imbagħad dija ta' bena dehret tilma fuq ġbinu u tbissimu ta' ferħ feġġet fuq fommu, Ommu resqet iejli u staqsietu bil-ħiewwa : ''Drid xi ħaġa, ibnif' VIssa ma għandi bżonn ta' xejn, màl Inħossni ħafif qisni qiegħed intir. Il-Bambin refagħni u ħelisni minn qiegħ is-sodda u ħadni miegħu biex inżur artijiet u bliet oħra mimlijin xemx u dawl u sħana, Àra, mà: Dik il-muntanja kemm hi għolja. kolha siġar imxabbtin iħaddru magħha, u dawk il-palm twal u miftuħin bħal umbrelel; ħares lejn dik ix-xmara nieżla ċċarċar f'dak il-wied delli, u ura wkoll dawk in-ngħaġ jirgħu fl-għelieqi. F'il-bogħod, màl m'intix tilmaħ dik il-belt sakiħa mdawra bi ; qawwijin) u ara wkoll dawk l-iġmla bis-sewwieqa fuqhom iġorru lejn il-belt tagħbijiet ta' muna u ġid '. Missier Serafinu resaq iżommlu idejl; it-tifel ħass il-għafsa ta' missieru u tbissem, iżda baqa' donnu lubien jew imsaħħar iħares donnu qiegħed jara ħwejjeġ tal-għaġeb. TAra, pal' qal Serafinu lil missieru b'dehwa kbira, ''Ara, pil dak il-qamħ imxettel abjad bil-weraq qishom ħjut tal-fidda, 102 : IL-MAnri u ważq l-qamħ hemm rugħaj idoqq iż-żaqq u ieħor idoqq it-tan- bur. — M'intix tsumgħhom' Hwejjeġ ma jitwemmuuxl Dak il-ħin inzertaw għaddejjn minn quddiem id-dar ta' Serafinu, xi erbgħa min-nies tar-raħul idoqqu Ż-Żaqq u t-tanbur kif duri kienu joħorġu jdoqqu lejiei il-Mil ed. ''(ġiegħed tismagħhom, pàż Hux q'egħed ngħidek sewwa ' Il-missier miel fvq ibnu u biesu, it-tifel kellu wiċċu mixrub u minni għaraq b'eseħ, iżdu ma kienx jidher batut, u biex jagħti gost El missieru qallu: 'Kemm inħossni tajjeb l Inħossni ħieies minn kull toqol ta' mard, Issa nistu' noglhla u ntir ma' dawk l-anġli li hemm iduru fuq dak l-għar u nkeonta mrgħhom TGroria in Bxeelsis Deo'', Gloja Il-Bambin Ġest. Arah hemm. pal Hares lejh f'dak il- għar bejn. ixdonna u Sm Ġużepp, Tarbija ħelwa mimli dawl u dj ja. żib ħejr talli fejjaqni mill-mard, taili ħadni miegħu u b'iet u nitgħaxxaq bil-ħolqien kif dejjem xtaqt. 7 Bamb'n ċkejken u nbusek minn qalbi'. Serafinu medd idu u tiwwalha, iżda mi innufih dik il-wejdu weqgħe: bla saħħu u ġiet fuq il-presepju li ftit-qabel, missieru kien qegħediu iuq mejda ħdejn rasu biex melli jistenbah jarah għal għarrieda u jifraħ bih. Malli stabtet idu, it-sife: karab, ġismu ntreħa, għajnejh in- qalbu, imbagħad mgħelqu, iżda fuq fommu baqgħet tiddi tbis- simx ta' l-anġi, fil-kamra dehret ieħħa ta' dija li tgħammex il- għajnejn u nximmet fwieħa li tgħaxxi. M'ssier u oni Serafinu nxteħtu fuq binhom, iżda dan kien mir il-Ġenna, AVVIŻ LILL-IMSEĦBIN Xtaqna niġbdu l-attenzjoni ta' l-imseħbin ta' ''TLA MALTT' fuq l-indirizzi ħżiena li baqgħu jidhru fil-lista ta' xi membii li biddlu djarhom ; ħaġa li qiegħda tkun kaġun ta' tfixkil fix-xogħol ta' l-impustar ta' ''Il-Malti'. Minħabba f'hekk qegħdin jaslulna lura xi numri ta' ''Il-Malti'', jiġifieri ta' dawk l-imseħbin li biddlu djarkom, u. ma bagħtux igħidu lill-Kaxxier l-indirizz ġdid tagħhom. Dawk kollha li biddlu l-indirizz tagħhom huma, għalhekk, mitluba li jibagħtu l-indi- rizz ġdid tagħhom lis-Sur Victor Apap, Kaxxier tal-Għaqda, 22, Triq It-Torri, Tas-Sliema,