Ghaliex dil-Medjokrita 2 7 Imkellemkom bil-ħrafa għalliema bħal Eżopu. Darba waħda kien hemm Ħmàr u Żiemel dejjem bil-pika ma' xulxin. Ta' kull sena, kienu jagħmlu mħatra min jieħu l-ewwel wiż-żiemel kien jirbaħhu u jeħodlu l-palju. It-ħmar ħa għalih. Qal li mhux sewwa li ż-żiemel joqgħod jieħu l-paljijiet kull sena u għax il- ħmar meta kien jinħaq u jipprotesta kellu ħanġra daqsiex għad- diet tiegħu wit-tiġrija bdiet issir bla palju. Issa ż-żiemel tilef kull ħeġġa. Għalfejn noqgħod nitħabat, qal, ladarba nieħu l-ew- wel u ma niħux ma hemm l-ebda palju għalija. U mfantas daħal fl-istalla u ma riedx jiġri, Il-ħmar feraħ ħafna; u qal lill- ħmir l-oħra li ż-żiemel baża' minnu u ma, riedx jiġri iżjed, Il- ħmir l-oħra għamlulu festa kbira li baqgħet tissejjaħ il-Festa tal-Ħmir. U kull fejn tara ħmir… ħmir… ħmir ferħana bihom infushom… Iż-żwiemel ħadu għalihom u twarrbu. U kull fejn tħares ħmir… dejjem ħmir… u ħmir biss. U lanqas żiemel wieħedi Bejn wieħed u ieħor it-tagħlima ta' din il-parabola wieħed jista' jqabbilha għall-ħajja Maltija. Ingergru u bil-ħaqq kollu H ma għandiex nies tajbin u li għandna quddiem wiċċna inva. żjon' tal-injoranti wil-prużuntużi, Issa din hi tabilħaqq ħsarg li ddejjqek għax min jibża' għal ġieh art twelidu ma jistax ma jit- masħanx Meta jara kemm kull ma jmur flok nogħlew qegħdin dejjem ninżlu 'l isfel, tarġa wara l-oħra għal ġo qiegħ Wied il-Ħmir. Xi sentejn ilu, ktibt f'din ir-rivista artikolu jismu 'Il- Falliment ta' Malta'. Minn dak inħar ma sar xejn li juri li qbadna, triq ġdida. Għadna fuq it-triq il-qadima, it-triq tal- falliment intellettwali tal-biża'. Il-marda żiedet ħraxet mindu l-bżonnijiet iebsa tal-ħajja ġagħluna ninsistu fuq il-bżonnijiet tal-istonku u ninsew jew inwarrbu l-Bżonnijiet tal-Moħħ; hekk li bħall-mogħoż li dejjem jixtarru, għoddna sirna stonku waħed- ha u tlifna moħħna. Imma l-marda hija aktar qadima mill- aħħar gwerra. L-egħruq tal-marda hija d-disprezz li dejjem kien hawn Malta għall-Edukazzjoni Sekondarja u sa ftit żmien ilu wkoll għall-Edukazzjoni Primarja. Fl-irħula għad għandna nies 1; jidhrilhom li aħjar uliedhom imorru jbigħu ftit ħalib jew jgħinu lil missierhom l-andar milli jinħlew fl-iskola; u tarahom jitħabtu u jqabbdu 'l min jitħabtilhom biex uliedhom joħorġu mill-iskola qabel iż-żmien. Imma l-akbar ħtija tal-injoranza li hawn fil-pajjiż, tal-goffaġni fil-mod 1; naħsbu w nfissru ruħna, ġejja mid-disprezz għall-edukazzjoni sekondaria. Qabel ma l- edukazzjoni sekondarja titqiegħed f'idejn gradwati intelliġenti li għandhom koltura kbira, li kellhom edukazzjoni liberali u wara li telqu l-Università, baqgħu jaqraw u jitgħallmu l-ideat tal-kbar ma nistgħux nistennew ġenerazzjoni ta' żgħażagħ edukati. Għax ħadd ma jista' jagħti aktar milli għandu hu. It- tagħlim mejjet minn fuq ktieb għall-moħħ sponża taż-żgħażagħ fiok il-komunikazzjoni ta' personal tà ħajja ma' oħra li qiegħda tifforma ruħa, ma jasalx biex itella' ġenerazzjoni ta' Maltin moħħhom miftuħ biżżejjed biex jistgħu jagħmlu ġieh jilhom nfiushom u lil Malta. Tistagħġeb tisma' xi nies, fost dawn gradwati wkoll (u dalwaqt ngħidilkom għaliex) jitkellmu bħat- tfal; tistagħġeb kemm għandhom moħħhom żgħir; kemm hu- Ma neqsin mill-ideat u kemm ma għandhom l-ebda orjentazzjoni storiko-filosofika li tmexxihom għall-deċiżżjonijiet maturi. Għed- tilkom li fost dawn in-n'es ta' moħħ żgħir hemm ħafna grad- wati. F'moħħi bħal issa għandi xi professjonisti 1; l-edukazzjoni tagħhom kienet professjonali biss — li tgħallmu kull ma għandu x'jaqsam mal-mediċina jew mal-liġi u xejn iżjed; u la lettera- tura u la storja u la filosofija u la prinċipji ta' soċjoloġija li wieħed ma jeħodhomx minn fuq il-bank tal-iskejjel imma mill- qari intelliġenti u rifiessiv ta' kulljum. Din hi r-raġun; li ħafna drabi rġiel isimhom imżejjen bj gradi professjonali jagħmlu figura ħażina fejn wieħed 1; għal kemm ismu huwa mneżża' mill- gradi professjonali jitħaddet u jikteb aħjar minnhom għax ħabb il-qari, ħabb l-ideat, meraħ fl-istorja taċ-ċiviltà tal-bniedem u stħarreġ sal-egħruq tal-Ħsieb tal-umanità kif dan ifisser ruħu fl-attivitajiet kulturali tad-Dinja. Min għandu l-għatx tal-għerf u jfittxu l-għerf jagħmlu għaref u jqegħdlu fi kiiemu u fl-idejat tiegħu dik is-saħħa, dik il-maturità li ma tiġix u la bil-presun- zjoni u lanqas bil-'bluff' u lanqas bil-prosopopea. Aħna l-Maltin għandna bżonn naqraw ħafna. Jien dejiem għedt, u saqsejt xi bejjiegħa tal-kotba biex nara għandix raġun, li daqsxejn ta' bahri Ingliż jaqra iżjed minn professjonist, Malti; wil-kwalità ta' qari ħafna drabi tixhed superjorità fil-formazzjo- ni intelletwali. Imma tgħidulj dan kif jista' jkunf: Għax jiġri hekk Malta' Iftakru l-ħrafa tal-ħmar li ried jiġri maż-żiemel imma ma riedx li ż-żiemel jieħu l-palju tal-ġiri. Applika t-tagħ- lima għalina u tifhem għaliex hawn Malta ftit għandna nies ta' ċertu kalibru mentali li isimhom jista' jqajjem rispett barra minn Malta. It-tajjeb tagħna huwa l-medjokrità ta' ħaddieħor. 'U dan narġa' ngħid għax għat-tajjeb hawn Malta ma hawn l-ebda premju u la ma hemm l-ebda premju li jagħżel it-tajjeb mill-ħażin, it-tajjeb jaqta' qalbu, jitwarrab mit-tiġrija tal-ħajja. jonkella ċinikament jitħabat mill-anqas ladarba bit-taħbit u mingħajr taħbit xorta waħda ma jeħux li ħaqqu. Qatt ma osservajtu kif fil-ħajja nazzjonali tagħna meta jitbattal xi post importanti u jibdew isiru l-ispekulazzjonijiet fuq min ser jimla l-post il-ġdid ħadd ma jsemmi l-kwalifiki tiegħu imma l-ideat politiċi jonkella l-familja li tiġbed il-ħabel) X'ifisser dan' Ifisser li drajna naraw postijiet importanti fil-ħajja nazzjonali jimtlew mhux skond il-ħila imma skond ix- xorti tal-mument. Mhux kulħadd li ħaqqu, il-motto tagħna; kulħadd kif t'ġihl Imma fejn jidhol il-għawġ il-Provvidenza titwarrab u tħalli l-poplu nġust iħawwad waħdu. Mħabba dan li għedtilkom (u qed nitkellem dejjem bil-qima għall-ftit eċċez- zjonijiet), hawn Malta għandha ''kbarat inkompetenti'. Jiena, u naħseb li hawn ħafna bħali, insibha bi tqila nagħti ġieh lil dawn in-nies imma jkolli nagħmel sforz fuqi nnifsi u nagħti ġieh jekk mhux lill-persuna lill-kariga li jokkupa. Imma dan mhux sewwa. Mhux sewwa li bejn is-serjetà tal-kariga wil- kapaċità persunali ta' min jokkupaha għandu jkun hemm din id-differenza li kienet tkun komika lj kieku ma kinetx traġika, U xejn taħseb li huma jħabblu rashom. Tridx tmurl Mhux bħal ħaddieħor Taf x'jiġifieri dan7 Jiġifieri li: meta l-medjokrità tħalliha titla' fejn ma jixirqilhiex hija tiffissa l-istandard tagħ- ha nfisha lil ħaddieħor. Imma dawn l-abbużi ma jistgħux jinqatgħu Ma jistax isir xi ħaġa li tgħolli l-istandard tal-personalità nazzjonali biex ma nħammrux wiċċna quddiem il-barranin (qed ngħid għal dawk il-ftit li għadhom jafu jistħu)2 Jista' jsir ħafna. 'Taf x'għandu jsir Fit-tiġrija tal-ħajja (jiġifieri impjegj u karigi) lill-aħjar għandna nagħtuhom il-palju li ħaqqhom u hekk biż-żmien tinqata' din il-Festa, tal-Ħmir. Hemm mezzi biex tiżen x'jiswa bniedem — provi mill-ħajja, xogħlijiet fil-branka tiegħu; xhieda ta' kapaċità mentali, attivitajiet soċjali, nazzjonali, Għax jekk taqbeż dawn x'jista' jkollok ħlief nies li jonqoshom dawk Il- kwalitajiet sbieħ li jixirqu lid-dinjità tal-karigi għoljin7 Kien b'dan il-ħsieb li jiena w oħrajn jaħsbuha bħali tħabatna biex lit- teachers tingħatalhom edukazzjoni universitarja. Imma xj gwer- ra. Kemm skużil Ħadd ma qal li ma xtaqx li t-tedchers jieħdu edukazzjoni universitarja, anzi qalu kemm jixtiquhom jedukaw rwieħhom. Biss mhux la kemm tiftaħ L-Università għat- teachersi Għal min jifhem l-persunajità mħawda tal-bniedem jifhem li waħda hija r-raġuni tal-iskużi u din hija l-għira, Imma l-bniedem jaħbi għawaru biex jibqa' paċi mal-kuxjenza. Jik- konvinċj lilu nnifsu li qed jagħmel sewwa. Madankollu dis-sena mhux ser jibda kors ieħor għat-teachers. U ħadd għadu ma staqsa għaliexi Narġa' nfakkarkom fil-ħrafa tal-Ħmar; kif meta dan ir- nexxielu jtellef il-palju liż-żiemel, sħabu ferħu ħafna u għamlu dik li f'pajjiżhom baqgħet tissemma l-Festa tal-Ħmir. Iż-żiemel tilef il-palju. Daqshekk biżżejjed. Li dan it-telfien huwa tra- ġedja għall-pajjiż jinkwieta lil ftit n'es li għadhom jemmnu li l-bniedem Alla ħalqu għad-dinjità wil-ġustizzja. Mil-medjokrità jfaqqsu l-għira li ġa semmejtilkom u l-apatija. Għax l-għajjur ħeġġa waħda għandu — il-ħeġġa li jagħmel il-ħsara lil min hu aħjar minnu. Mill-bqija jiġi jaqa' w jqum. U x'inhu ħlief xhieda ta' apatija mħallta bil-għira t-tfixkil li l-Università Itaq- għet miegħu, tfixkil li mħabba fih wara 4 snin għadha ma tistax tagħmel użu mil-grant ta' £120,000 għall-bini ta' laboratorji tax- xjenza, li minnhom jiddependi l-prestiġju tal-effiċjenza xjenti- fika tal-Maltin u tal-gradi xjentifiċi tal-Università U x'juri ħlief apatija intellettwali, kundanna tal-gradi xjentifiċi li jġibu ma' isimhom, il-fatt li fil-gazzetti hadd minn fost il-gradwati ma kiteb favur il-bini wil-ħtieġa tas-Science Laboratorv ħlief tnejn li ma humiex xjenzati) Fejn huma x-xjenzati tagħna li jistgħu aħjar minn ħaddiehor japprezzaw il-ħtieġa tas-Science Laboratoriesd X'għarukażal Imħuħ weqfin u ħluq misdudin. Imma nerġgħu naqbdu fejn konna. Dal-aħhħar kont qed nitħaddet ma' bniedem serju li bħali jħobb l-edukazzjoni tal-qalb wil-moħħ. Il-kliem waqa' fuq in- nuqqas ta' qari, kemm it-tfal tagħna jaqraw ftit. U qalli ħaġa li fetħitli għajnejja. Qalli 'U x'inkuraġġiment għandhom it-tfal tagħna jistudjaw meta dawk kollha li ma jistgħux ikomplu l- iskola għas ma humiex tajbin isibu post jistennihom f'xi Bank jonkella x'imkien ieħor U ftakart jiena, wkoll f'dawk il-postijiet fejn rajt impjegati żgħażagħ li lanqas għaddew mis-senior Ox- fovd jahdmu fejn trid ras taħseb biex tagħmel ix-xogħol sewwa. Hawn Malta tista' tkun l-akbar hmar; bl-influwetizj tista' ssir kollox Tab'lħaqq, għalfejn jistudjaw iż-żgħażagħ tagħna jekk il- ħmir li għandhom min jimbottahom għandhom ħobżhom maħ- buż' X'tiswa l-kapaċità jekk dawk li jhaddmu ż-żgħażagħ tagħ- ng l-kapaċità jwarrbuha għar-rispett tal-familja li tiġbed il- ħabel jonkella biex jieħdu xogħol b'irħis: Barra mhux hekk. Barra għal kull post responsabbli: triġ kwalifiki responsabbli, Imma aħna qegħdin f'ċirkolu vizzjus għax, kif għedt ftit ilu. imedioeriti sets its own standard. Jekk min-hu fuq m'aħniex mhux ser ifittex il-kapaċità f'ta' taħtu. l Il-kitba tiegħi llum donnha tgergra,. Mhux donnha, hekk hi. Għall-anqas jekk ma nistgħu nagħmlu xejn għadna nistgħu ngergru. U dan hu privileġġ. In-nies medjokri kien jaqblilhom isoddu l-ħluq biex ħadd ma jintebaħ li s-saltna tagħhom hija mibnija fuq ir-ramel, Imma sakemm għandna Demokrazija nibggħu naqdu lil pajjiżna billi nipprotestaw kontra l-inkoraġġi- ment tal-mediokrita fil-ħajja nazzjonali, Ġ.