LILL-QAMAR Imbikki w-kiebi, (r) Hemm fis-smewwiet, Qamar, x'int tagħmel Da' l-ħinijiet 2 Minn fost tal-kwiekeb Dak il-kbir għadd, Għaliex, waħdieni, Ma trid wens ħadd U tbiegħedt minnhom, Ġejt minn'na qrib, Donnok biex ħdejna Faraġ issibl (2) Kemm hu gustuż Wiċċek imdawwar Bl-għajnejn, l-imnieħer, Bħan-nies, imsawwar l Minn qawar ismek Tgħid ġej jew qawra (3) L'hi ħaġa tonda Magħmula dawra 2… Hemm fuq bħal ġawhra M'n-Alla ssawwart, Toqgħod titgħaxxaq Tħares lejn l-art: Tħares bil-ħniena Lejna mill-bgħid ; U x'għandek f'qalbek Lil ħadd ma tgħidl Lożrok, tal-fidda, Tifrex fil-ħin, Li jibdew dieħla Siegħat reżħin ; Taqta' d-dell tiegħek Taħt ġbiel u swar, Ħitan ta' għlieqi, U taħt id-djar. Ġie waqt lejn wiċċek Għajnejja tfajt Mill-baxx ta' l-art lir-ruħi rfajt, Lejk domt inħares Qatigħ bil-qalb: Nissiltli ħlewwa Bis-swied-il-qalb Oh kemm iferraħ Dawlek 'ill-glub 1 Fik ħsieb il-bniedem Bil-għaxqa jdub F'l-ilma tal-vaska Ta' nofs il-ġnien, Bħalkieku f'mera, Dlonk narak jien. 'Il wiċċek tara, Mal-ħut imdieheb, Li jżiġġ ġo fih, Donnok titliegħeb' F'ramla tal-fidda, F'baħar nadif, Ġie waqt jien rajtek, Ħafif, ħafif, Taqbeż ġo l-ilma, Bħal bies qabbież, U hemm ġew tgħammex Għajnejn in-nies l Qiesek mistrieħ, Donnok benniena Mdendla fir-riħ : Donnok. kajjikk Qiegħed mindud F'wiċċ l-ilma wati, Ġmielek paxxut l Ġie waqt stħajjiltek, Qalb sħab u fewġ, Qlugħ abjad jiġri Jofroq il-mewġ, F'baħar is-sema Wiesa'…. q'ed tħuf… Xi tkun… titfarraġ 7 (4) Jew tkun…. mitluf 2… (5) Ġie mmejjel rajtek Wieqaf, merfugħ Għas-safar lest Bħal qlugħ miftuħ 1 Ġie Vint stenbaħt Aħmar bħan-nar l Wisq drabijiet X'narak musfar l Jekk wiċċek mimli Narak il-lum; X'ilu li rajtek Tonqos kull jum 2 Kieku kont nista' Niġi lejk qrib. Ma fikx, qaluli, Ħlief ġbiel għoljin Ħfar u għerien Wisq mudlamin l U ilma w-ħdura Fik le ma hemmx Avolja żżurek Kull jum ix-xemx l Drabi, minn wara Li ħsibt wisq fik, Għidt: qatgħuhielek Li tgħix għalik 1 F'beraħ is-sema, Ta' l-art qaddej, (6) Dejjem imtarraf (7) Ħajtek għaddej ' Għidt: din hi dik L-imsejkna kewkba, Li qiegħda tagħmel Ġo l-ajru tewba l (8) Forsix, li t'ommok (9) Int tlift il-jedd, Talli minn ħdanha Waħdek tbigħedt2 Wennies il-ljieli, Tħoss fik il-waħx 71 Frott barra m'n-ommu Ma jissaħħaħx l… Ġewwa l-imsieraħ Minn tas-smewwiet, Qamar, x'int tagħmel F'dil-ħimda u s-skiet 2 Nistħajlek bniedem Magħmul għalik, Ma trid 'il ħadd Min imerik l U li ġrajjietek Fiha l-mistur, Li jibqa' dejjem Ġo fik miġbur l Donnok ruħ żota; (10) Għaljan, ħosbien Tal-maħbub'ommok Għala t-telfien. Dort mitt elf darba Madwarha u rġajt 'Mma tmur f'ħoġorha Tarġa' ma stajtl Għax għad li s-sema Terraqt u mxejt Sew fejn kont qabel Int irġajt ġejti Ewwilla fl-aħħar Għad jiġi ż-żmien, Ma' xulxin taħbtu, Tmutu flimkien l Ommok sidrija, (11) Ma għamlitlekx, ġGħax qies f'egħmilekx Qaltlek em'għandekx l Jekk, daqqa tikber, Daqqa tiċkien, Infassalhielek Kif nista' jien 19 B'ħafna tmaqdir Nies tgħid lil nies kTbiddel bħall-qamar, Kemm int bla qiesi; Taf x'naf ingħid: Bik iż-żmien qiesu Minn żmien wisq bgħid l Fuqek igħid Kull ħadd li jrid, Min l-iżjed għandu Iktar iżid l Boloh xebbhuk Bniedem keċwiel, Għortief semmewk Sultan-il-ljiel. Ukoll ħasbuk (r2) L'int xi xifajk Ġej bik in-nifsek Ġewwa dirgħajk: Fit-telfa tiegħek, Ħasbu, sefirt, Bil-qamar xiħ 'L hawn irġajt dhirt l Jgħidu jarawk Bil-pipa f'ħalqek, Għidtilhom jien: Hekk Alla ħalqek. Sa, qalu, mgermed (13) JIP inti bqajt, Għaliex, ta' luħ, Bejnek u d-dinja Għad baqa' r-rbit, Juri li taqsmu Għandkom, m'hux ftit 1 Xħin tidher int, (14) Felli jew sħiħ, Kollu ġo fik Tibilgħu r-riħ 1 U donnok għandek Is-sħarijiet: Minn l-ajru tiknes Is-sħabijiet l Il-bidwi tagħna Jaħlef għalik: F'tilqim u żrigħ…. Iqejjes bik l Sal-baħar, jgħidu, Tbissim is-semà Li tagħmel bih: Il-lum ħabbàr; Imħabba fik Għada werrej Mewġu jgħollih l Ta' rwiefen kbar l Min biż-żejt tiegħek Waqt illi nkellmek M'hux sew mitħun X'inti tmur bgħid l Joħroġ qammar 71 Ewwilla ndejqek Joħroġ miġnun 772 B'li qiegħed ngħid 2…… Int is-saħħieħ l Għoddok inħbejt Għax, sal-fellus, Wara l-għoljiet Jiswa ma jkunx Se'r tferraħ hemm F'telfek mifqus. (15) Tiegħek l-għommiet'…. X'għorrief ix-xorti (16) Qamar maħbub Tan-nies jaqraw Se'r inħallik, Fit-tibdil tiegħek: Il-lejl it-tajjeb Beħġiet jarawl (17). Sejjer natik l Qamar, ja qamar, Niltaqgħu għada, jekk Alla jamar. (2) Dil-poċżija aktarx miġbuda fuq li l-qamar—skond. it- teġrija jew turija ta' xi għorrief—kien, għal l-ewwel biċċa waħ- da mad-dinja tagħna, u li nbagħad fil-bidu tad-dawran mgħaġġel tagħha kien inqata' minnha—qisu t-tifel tagħha. (3) Qawra—-sura ta' ħaġa magħmula dawra, (4) titfarraġ hawn tfisser tagħmel dawra għal l-arja. Hawn tħsser tilef triqtu ma jafx. fejn hu. Dan infissruh l-iżjed biex nuru li ma għandu x'jaqsam xejn mal-qamar mitluf jew fit-telfa tiegħu, jiġifieri mita jgħaddi f'dawk il-jumejn jew. tlieta li fihom ma jidher xejn waqt it-tiġdid tiegħu. L-oqmra jissejħu satelliti, jiġifieri qaddejja, wenniesa u għax iduru ma' dinjiet kbar, u jwensuhom b'dawlhom bil-lejl. (9) 'Forsix li t'ommok''…..b'dak li jiġi wara. Għidna li l-qamar kien inqata' mid-dinja hija u ddur mita kienet għadha ratba. Maħruġ barra mill-balla ta' l-arja tagħha, jaħsbu baqa' jiġġiera fit-tibwiq sa ma' sab ruħu mwieżen u jimxi fuq il-ħażż tiegħu madwar id-dinja, fejn baqa' sejjer sa l-lum b'rabta mbegħda iva, iżda m'hix maħlula għal kollox. Il-kittieb donnu jħoss mogħdrija għalih bħala iben maħrub. (10) ruħ żota qisu eremita. (11) Ommok sidrija ecer' Il-ħrafa maltija tgħid lijum fost l-oħrajn il-qamar qal 'lommu: 'j'omm irrid inkellmek.— Kellimni.— Għaliex ma tagħmillix sidrija 1— Ibni kif tridni nagħ- milhielek din issidrija$' qaltlu t'inti daqqa kbir u daqqa żgħir, daqqa oħxon u daqqa rqiq, ma nistàx infassal waħda li tiġik'.—''X'għandi nagħmel 9''— L-aħjar li tagħmel oqgħod kif int'.. U m'għamlitlu xejn. (ia) Ukoll ħasbuk…' bl-istrofa kollha, u ta' warajha: Ħabta tat-tiġdid tiegħu, jum u tnejn 'l- hawn u 'l hinn, il- qamar jieħu dik is-sura li jgħidulha ''Zl-Qamar ġdid. bil-qamar xiħ fuk dirgħajhn' Ikun jidher bħal felli rqiq tad-dulliegħ, jew iż-żewġt iswaba', il-werrej u l-kbir, miftuħin u milwijin bħall-gorvu ta' rota jżommu. ballun, bħalkieku sejrin jitilquh. Il-felli jkun il-biċċa qamar milquta żmerċ mid-dija tax-xemx; id-dawra dawl l-ieħor mitfi jkun id-dawl ta' l-art tagħba middi għal fuq il- bqija (il-biċċa l-kbira) tal-qamar. Dak il-ħin il-qamar, qiegħed jibda' jikber, ikun sejjer għal l-ewwel kwart, nieżel lejn il-għarb (punent), wara x-xemx sewwa, Dis-sura tal-qamar bl-isfumatura tad-dawl taf għax tidher' għax id-dawl tal-qamar sewwa (propja, li jieħu mix-xemx) ikun għadu dgħajjef; — la jġedded sewwa, id- dawl il-matt, magħlub minn l-ieħor, li jkun tqawwa, ma narawhx iżjed. (13) ''..mgermed… għax qlajt daqqa ta' luħ..' Tgħid il- ħrafa maltija: ''Il-qamar mar għand. il-ħabbieża (furnara) u talab lill-għaġġiena nitfa għaġina—'biex nagħmilha fettul'. Il-ħabbieża xeħtithielu fil-kuxa (forn) biex taħmihielu: u kibret ħafna. Ratha hekk kbira, il-mara li tathielu, qalbha reqqet, ma ridetx kieku tħallihielu. Qatgħet biċċa oħra iżgħar minn bidilha, u reġgħet tatha lill-ħabbieża bħal qabel. Din ġiet iżjed kbira. Qatgħet biċċa iċken u din fil-kuxa tarġa ġiet ikbar minn ta' qbilha li anqas setgħet toħroġ. Il-ħabbieża telgħulha u tatu daqqa ta' luħ (pala). U għalhekk wiċċu, igħidu, baqa' mgermed. (14) Il-qamar, igħidu, mita jitla' jiekol kollox, jiġifieri iħar- rab, ikeċċi li jkun hemm fl-ajru riħ, sħab, x'naf jien. Il-Kittieb għal-mument, għal bżonn, għall-ħsieb tiegħu, joqgħod għal dak li jgħidu: xi jdaħħlu jekk hux minnu jew le' (15) il-malti jgħid: tqigħedx qroqqa fit-telfa tal-qamar. (16) X'ghorrief ecc. It-twemmin li l-bniedem jagħmel mal- qamar ma nqatàx… X'għorrief lok xi għorrief. (17) Beħġa tfisser kif inhi idu il-bniedem fil-kitba fit-taħdit— karattru, Hawn tfisser kif inhu magħmul il-bniedem tajjeb jew ħażin, x'fih l-iktar li jolqtok, x'għandu li jati fil-għajn li juri kif inhu magħġun fil-barma ta' moħħu, fix-xeħta ta' qalbu— karattru. Tmġibu bil-qalb din l-ittra h bagħtilna l-Kumitat tal-Partit tal-Ħaddiema, bil-tama li tkun tiswa ta' eżempju tajjeb lil ħadd- żeħor : PARTIT TAL-ĦADDIEMA 143, Sda. Valletta, 17 ta' Novembru 1925. Fl-aħħar laqgħa tal-Kumitat Esekuttiv tal-Pavżif tal-Ħaddiema għadda nem. con, illi l-ortografija li l-Partit jagħraf u li għandu juża fil-ħwejjeġ uffiċjali tiegħu, għandha tkun dik li ħarġet mill- Għaqda tal-Killieba tal-Malli. Għoddni tiegħek, G. ORLANDO, Segretarju Ġenerali. President ' Għaqda tal-Killieba tal-Malti Valletta.