L-Ingliżi, minn żmien żemżem, joħorġu ktieb darba fil-ġimgħa, kol- lu tiswir, jismu /ilustvated London News, F'waħda minn'dawn il-ħar- ġiet, xi sena iu, kien hemm. kitba misemimija.: ''A. Prophet 'Honoured In His Own Countrv'', fejn fiha l- kittieb tkellem: fuq statwa ta' Sant'Elija maħduma minn naqqax mill-Palestina u mwaqqfa fuq Ġebel Karmel, fuq ir-riħ ta' Ħajfa, il-Pa- lestina wkoll. F'ritratt mir-ritratti jidher qassis, ma' raġel ras kbira; il-qassis, miktub taħtu li hu Mon- sinjur Vergani, Delegat tal-Patrijar- ka Latin fil-Galifija. Dak il- Monsinjur, meta kien għa- du qassis biss, ftit wara li qaddes l- ewwel quddiesa, kienu bagħtuh kap- pillan tal-Latini f'belt jisimha s- Salt, fit-Transġordanja. Jiena, dak iż-żmien. kont ngħallem naqra tal- isko:a hemmekk, għal hekk til Dun M'hux talli nafu, talli meta kien imur għand l- Insara xi mkien ibgħid mill-belt, ġewwa. r-raba' (għax hemm minn waħar ir-rebbiegħa sa. bokor ix-xit- wa, ħafna nies imorru igħixu ġew- wa kmamar iew għerien fir-raba') kien jgħidli biex immur miegħu. U jien kont immur bil-qalb, għax in- ħobb nara xi ħaġa igħariba. Darba, wara Għid il-Kbir, mar ibierek 'dar' tal-Insara fuq ġebel għoli u. jiena mort miegħu. U hawn sa. nikteb dak li. għadni niftakar fuq dik il- mawra, Mela, tlaqna għal ħabta tas-sagħ- tejn u nofs jew it-tlieta, Dun Ver- gani u jien. Hu żamm il-ktieb u jien żammejtu l-imraxx u' l-isto- L-ewwel qsamna triq imbagħad bdejna. telgħin telgħa. xorija, hemm, fuq ir-riħ tal-belt. Għall-ewwel it- telgħa kienet bħal sqaq tar-raba' imbagħad għalqet u saret trejqa. Telgħin u telgħin, qalb ix-xewk u l-ħaxix u. l-ħaġar. Tlaina minn bħal taraġ dejjaq, maqtugħ fil-blat u kif wasalna fuq, ħarġu għalina xi seba' iew timint iklieb tal-Għa- rab, b'denthom merfugħ 'il fuq, munxar suf fuq daharhom, snien- hom mikxufa, jinbħu għalina. U f'daqqa feġġet mara, għajtet, mal- kieb, li telqu lilna u bdew jinbħu wieħed għall-ieħor, u qalet jil Dun Vergani: ''Tfaddlu, Abunal' (ii- ġ'fieri: Idħlu, sur kappillan l). 'Morna warajha u imaħna d-'dar'.' Id-dar kienet għar imħaffer f'ħa- nek: tal-b'at wieqaf. Għax hem- imekk, l-istħa tad-djar, ċiġifieri l- bjut, ma jagħmluhomx tas-siment jew tad- deffun, bħal Malta. Isibu biatal ratba;u bajda, iħaffru fiha u jieħdu dak. it-trab. Iħalitu miegħu t'ben tar-rqiq, jagħġnuh u. jagħm- lu l-b'ut bih. Dan il-għar fiż-żmien kien taħfira minn dan it-taħfir li għiejed insemmi, E wara li: xebgħu jieħdu t-trab minnu, marru jgħam- mru fih in-nies: Hemm ħafna għe- rien oħra bħalu. Kif wasalna na- raw. ir-raġel qiegħed fil-bieb jisten- niena.. Qalilna ''Tfaddluf'' (idħlu) 'u dħalna. II ġewwa. mill-bieb kien 'hemm' bħal kamra; il-għar kien jib- qa' dieħel 'il ġewwa kemm il-naħa imma kien nofs magħluq b'ħajt tas-selleħ. — Ir-raġel ġieb saqqu, meddu fl-art mal-ħajt (gew għand sqoleħidu kiqi. Aħna Ġieħoeġ, u ġebilna. platt biż-żbib u ieħor bil- 'biċċiet tal-ħabisa. Ħabisa tkun don- nha ġilda ħoxna, magħmula mil- laħam tal-għeneb u żerriegħa, tal- ħlewwa u mqegħda bejn biċtejn 'xoqqa. nadifa u mqadda fix-xemx. 'Bdejna nnaqqru l-ħabisa ' u ż-żbib u nitkellmu. F'nofs il-għar, f'ħofra fl-art kien hemm mar imqabbad. Ir-raġel qie- għed taġen żgħir tal-ħadid bil-maq- 'bad twil fuq dak in-nar u ġieb il- kafċ sħieħ u qegħdu f'dak it-taġen u beda jħammsu, jiġifieri jinkaljah, quddiemna. Meta tħammas, neħ- ħieħ u qiegħed brik (bħal stanjata żgħira tal-inħas) bl-ilma fuq in-nar. Ġieb mehrież kb'r tal-għewwied, xi daqs s'egħ, imżejjen bir-rjus ileq- qu. tal-imsiemer u xeħet fih il-kafċ mħammas u beda jdoqqu, : jiġifieri jħerrżu. U hu u jħerrżu, iħabbat l-ltida fuq xfar il-mehrież li jagħ- mel ħoss. sabħi: To-to-tumml Tumm-tumml To-to-tumml Tumm- tumml Meta. l-ilma tal-brik fetaħ tagħli; neħħa l-kafċ mill-mehrież u xeħtu fih. —Qabad. il-widna : tal- bel warrilu. u: qegħdu fuq in-nar tiet darbiet u l-kafċ kien misjur. Imbagħad ġieb gabarrċ u' fuqu erba' faeRen, jew kildeti żgħar bla widna. Ferragħ ftit kafe f'kikkra minnhom, minn: din sawwbu għal ġewwa l-oħra, imbagħad. għal ġew- wa. l-oħra u l-oħra:u dina tal-aħ- : ħar xorobha hu.: Raġa' mela bil- kafċ l-kikkri kollha imbagħad res- saq lil kappillan wara lili, ħa kik- kra hu u fl-aħħar newwel kikkra lil mara; Hawn nistħajjel li xi ħadd jix- tieq iaf għal fejn il-Għarbi qagħad iferra' l-kafċ minn kikkra għal kik- kra u l-aħħar kikkra xorobħha hu. Ngħid is-sewwa qatt ma smajt, im- ma, nista' naħseb il-għaliex. Jagħ- ' mel dan biex juri lil-mistednin li l- kikkri ma fihomx semm. Għax kie- ku jkun fihom is-semm, la darba l-kafċ għadda minnhom kollha u fl-aħħar xonbu hu, kien imut hu : l-ewwel wieħed. Mela, wara li xrobna l-kafe morr (għax hemm ma jagħmlulux zok- ħtu fih biċċa ħaxixa togħma. ta' lumi, jekk m'hux aktar qarsa mil- jumi wkoll), Dun Vergani. qam ii libes l-istola. Mela l-imraxx bl-il- ma mbierek li kellu f'kunjett fil- but u berkijhom il-għar. Iżżejnie- hom ħajr (għedmielhom: Alda jkat- tar ħajrkoml Mamnunin bi ktirl) u għednielhom li' sa mmorru. inhi d-drawwa ta' hemm talbuna noqogħdu ftit ieħor, għax kien għa- du l-ħin (bil-lsien tagħhom: Lu- Wwiex il-għaġle'. Lissa bakkirl) im- ma Dun Vergani qalilhom li kellu x'jagħmel ħafna: u kellu jmur. Għal hekk sellimnielhom. (għednie- lhom: B'ħatirkoml) u ħriġna mill- għar, Il-mara reġgħet ħarġet magħna biex ma jagħmlux għalina l-klieb. U hekk, imseħbin mill-mara, tgħaj- jat mal-kieb, u mill-klieb jinbħu għal xulxin u għalina, wasalna sa ras it-taraġ tal-blat. Il-mara u l- kieb reġgħu jura u aħna nżilna lejn is-Salt.