Il-Ħamis 2 ta' Marzu 2017 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA MINN FOMM IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (31 kom ma' John Brincat, wieħed F- imiss li nlaqqagħ- mill-bennejja tal-opri tat-tiġrija tal-club ta' Bormla. Lil John Brincat ilni nafu aktar minn 40 sena. Kont imur spiss inkellmu fil-maħżen li kellu l-Kalka- ra, u kif wieħed jimmaġina kliemna dejjem kien jaqa' fuq ir-Regatta Nazzjonali. Minn għandu ksibt ħafna tagħrif kemm dwar il-bini tad-dgħajjes kif ukoll dwar is-sehem ta' Bormla f'dawn it-tiġrijiet tradizzjonali li il- hom magħna mijiet tas-snin. B'wiċċi minn quddiem ngħid li John kien strumentali biex jien niġbor it-tagħrif kollu possibbli dwar ir-Regatta Nazzjonali, nirriċerkah u nippubblikah. Lil John għamiltlu żewġ intervisti, l-aħħar waħda kienet ma' Sunnv Busuttil fuq Radju Kottoner. Min- nhom, se nislet biss siltiet li jitkellmu dwar il-ħidma tiegħu f'dik li hu bini ta' opri tat-tiġrija u fir-Regatta. Bdejt biex staqsejtu meta beda l- mistier tiegħu fis-sengħa tal- bini tad-dgħajjes … 'Jien bdejt ta' 12-il sena ma' missieri qabel il-gwerra fil-Kalkara. Wara l-gwerra missieri u Ġużeppi Cas- sar (Bengala) bdew jaħdmu flimkien u bnew l-ewwel dgħajsa għal Bormla. Huma bnew bosta dgħajjes fil-kar- riera tagħhom kemm għal Bormla, Marsa, Marsamxett u l-Birgu. ''Fil-fatt niftakar sewwa li qabel id-dgħajsa ta' Bl- Erbgħa '8 ta' Diċembru', missieri u Ġużeppi kienu bnew dgħajsa tal-Pass għal Marsamxett 'il-Ħawwiefa' u wara kienu bnew dgħajsa tal-Midalji (Stella Maris) għall-istess distrett. 'Huma baqgħu jaħdmu flimkien sakemm mietu. Wara l-mewt ta' missieri, jien bqajt naħdem ma' Ben- gala u flimkien bnejna sett sħiħ għal Bormla kif ukoll għal distretti oħra. 'Meta miet Bengala, ix- xogħol tad-dgħajjes waqa' f'idejja. Għal Bormla bnejt diversi opri u għamilt ma- nutenzzjoni fuq għadd ġmielu ta' opri oħra ta' dis- tretti oħra. Mindu rranġaw ix-Xatt ta' Santa Tereża, l-opri Bormilżi bdew jinżammu fil-maħżen tar- Regatta Club, u għalhekk jien kont nagħti daqqa ta' għajn u nara xi jkun jeħtieġ għall-armar b'mod speċjali waqt il-provi. ' Waqt il-bini u l-manutenzjo- ni ta' opri tat-tiġrija ġieli ltqajt ma' problemi — ngħidu aħna ma jsibx ċertu tip ta' injam li jkol- lok bżonn2 'Jva mhux l-ewwel darba .:: ġieli kelli każi fejn ma sibtx l-injam li kelli bżonn waqt manutenzjoni ta' xi dgħajsa tajba li jkunu se jġerru biha fil-Vitorja. Niftakar li darba, għal palella (moqdief) kellna nġiebu l-injam minn barra għax hawn Malta ma jsibx minnu. Dan it-tip ta' njam (fagu) li jrid li jkun mill-in- qas 14 il-pied u nofs tulu bi tliet pulzieri ħxuna u wiesa' mill-inqas disa' pulzieri. L-istorja tgħidilna li l-Bor- mliżi minn dejjem kellhom għal qalbhom it-tiġrijiet tad-dgħajjes … Veru dan2 'Iva veru … il-Bormliżi minn dejjem kienu magħ- rufin għall-imħabba kbira li kellhom għar-Regatta Nazzjonali. Niftakar li fiż- żmien il-provi, ix-Xatt kien ikun mimli ħabrieka, li l-għan tagħhom kien ikun biex jgħinu lill-kumitat fil- ħtiġijiet li jinqalgħu, ngħidu aħna, ħasil u varar tal-opri fil-baħar, għajnuna fl-armar tagħhom, bejgħ ta' biljetti għal xi lotterija u mitt ħaġa oħra. 'Fost fost dawn tajjeb li nsemmi lil Ġorġ Fenech magħruf mal-qaddiefa u dilettanti Bormliżi bħala l-Busnikk li dan, alavolja llum (fiż-żmien li saret din l-intervista) hu mdaħħal fiż- żmien dejjem issibu jagħti daqqa ta' id- preferibbil- ment fejn jidħol l-armar tad-dgħajjes. Nassigurak li f'dan ix-xogħol Ġorġ ikun għal qalbu, u jagħti dak kollu li jaf basta jgħin lill- lokalità tiegħu. 'Bħalissa qed niftakar wkoll f'għadd ta' ħabrieka oħra li ħadmu bla heda għal Bormla, biex dan id-distrett li tant kien qawwi fir-Re- gatta qabel il-gwerra jerġa' jaqbad it-triq tas-suċċess. ''L-ewwelnett insemmi li Pawlu Vella (ta' Esther ) li wara l-gwerra reġa' għaqqad lid-distrett mill-ġdid, ġa- bar il-flus biex jinbnew id- dgħajjes, u fittex il-qaddiefa biex jieħdu sehem fit-tiġrija. 'Insemmi wkoll lil Kar- menu Grech tal-Posta u Charlie l-Ispiżjar li bl- għajnuna tal-membri tal- kumitat provisorju ta' dak iż-żmien (bidu tas-snin ħamsin) għenu bis-sħiħ lil Pawlu jerġa' jibni mill-ġdid lil dan id-distrett wara l- ''Gfortunatament, illum, dawn. il-ħabrieka flimk- ien ma' ħafna oħrajn huma minsijin, u lanqas ritratt tagħhom ma ssib fil-club. 'Personaġġ ieħor li ħa- dem ħafna għal Bormla f'kull qasam għal ġid tal-Bormliżi, iżda b'mod speċjali fejn jidħlu t-tiġrijiet tad-dgħajjes kien Mattv Grima — li fi żmienu bħala president tar- Regatta Association, mhux biss rajna ħafna titjib fl-or- ganizzazzjoni tar-Regatta, iżda wkoll bħala Bormliż għen ħafna biex Bormla ssir distrett qawwi u jilħaq il- quċċatta tas-suċċessi… John mhux l-ewwel f'nhar. il-Vitorja. osservajtek tagħlaq il-kanal bil-planki ta' l-injam … naħseb li dan xogħol barra li iebes hu wkoll tedjanti ħafna: 'Ħafna u trid paċenzja kbira … qabel il-gwerra l- kanal kien jingħalaq fuq iż- żewġ naħat. bil-planki ta' l-injam u d-Dgħajjes, Kajjik- ki, Ferilli u Frejgatini mim- lijin daqs bajda bil-partitarji kienu jorbtu magħhom biex I L-ORIZZONT isegwu t-tiġrija. 'Jien bdejt f'dan ix- xogħol, fl-1962, u waqaft fl- 1987. Jgħini kelli lil sieħbi Rene Zammit, s'intendi ma' ħaddiema oħra li kienet tip- provdi l-awtorità tal-Port. 'Il-kanal kien jingħalaq bi planki ta' l-injam (b'kollox madwar 80 planka) li t-tul tagħhom kien ivarja bejn 30 u 70 pied, li parti min- nhom kienu jinkrew mill- partikular u l-kumplament mit-tarzna. 'Il-planki jin- tramaw mill-moll ta' Ras- Ħanżir (fuq in-naħa ta' Kor- din) u jibqgħu sejrin sa' nofs id-daħla ta' Dockvard Creek, imbagħad jingħalaq billi niġbdu dritt għad-Dwana l-Antika. naħsbu minn kmieni u ma konniex nib- ix-xogħol qabel l- awtorità tal-port kienet tagħtina l-ordni biex nibdew ix-xogħol. 'Ovvjament aħna kien ikollna kollox ippreparat u għal-lest, għaliex lejlet il-Vi- torja konna nagħżlu l-plan- ki, nlestu l-mażżri, il-ktajjen u ħbula tal-azzar li konna norbtu bihom il-planki ma' xulxin. 'Il-parti bejn d-dwana kienet tintrama l-aħħar. Ġieli temmejna dan ix-xogħol ftit qabel ma bdiet ir-Regatta. 'S'intendi wara li kienet tintemm ir-Regatta kel- Ina biċċa xogħol oħra biex inżarmaw il-planki biex kemmjista' jkunjinfetaħmill- ġdid il-port. Id-dgħajsa Maltija Regatta ta' Jum il-Ħelsien f'Dockvard Creek, aħna konna nagħlqu il-kanal bit-tankijiet fuq iż- żewg naħat.' Dan. l-aħħar inqalgħet il-kwistjoni. tat-tiġrijiet taż- żgħażagħ, u bħalma jiġri dejjem ikun hemm ħafna fehmiet dif- ferenti … x'inhi l-idea tiegħek u x'taħseb li għandu jsir mill- Association 2 'il-qaddiefa qegħdin jon- qsu u jiddispjaċini ngħid li għad jasal żmien li xi distret- i lanqas ikollhom qaddiefa biżżejjed biex jarmaw l-opri agħhom. VKif taf, qaddief mhix bħal 'plaver' al-football. Qaddief għandu arriera twila ħafna, u dan, jekk jibqa' b'saħħtu, jista' aċilment jibqa' jaqdef sal-50 sena. 'Dan l-aħħar bdiet tis- semma' ħafna l-kwistjoni i nqagħlet dwar ir-Regatta aż-żgħażagħ. Kien hawn min hu tal-fehma, u jien per- sonalment naqbel magħha, i din il-kategorija tinbidel u ssir 'B' biex b'hekk dawk iż-żgħażugħ li jaqbżu l-età mhux biss ikollhom ċans li jkomplu jaqdfu, iżda b'riħet ta' dan it-tibdil, kull distrett ikollu qaddiefa biżżejjed mnejn jagħżel. Barra minn hekk, tkun ħaġa ta' min jinkuraġġiha li fil-kategorija 'B' tħallat qaddiefa ġodda ma' qad- diefa stabbiliti biex b'hekk tinkiseb l-esperjenza u d- dixxiplina waqt it-taħriġ kif ukoll waqt l-andament ta' kull korsa. ' il-karriera ta'