Allegazzjonijie t dwar l-ewwel Banda u Mro. Kitba ta' Philip Balzan Kull tant żmien jinkitbu allegazzjonijiet nieqsa minn provi u li jinjoraw fatti storiċi li ġew stabbiliti minn dokumenti awtentiċi. Hekk per eżempju f' April 2003 fil-ġurnal The Sundav Times deher artiklu mhux iffirmat li għamel dawn l-allegazzjonijiet (maqlubin liberament għall-Malti u kkwotati hawn taħt): Kwotazzjoni A: ''Meta waqqaf il- Banda de Rohan, l-ewwel banda fil- gżejjer Maltin, Indri Borg .. Kwotazzjoni B: ''It-tieni (innu miktub minn Indri Borg) inkiteb fl-1863 biex jindaqq mill-banda tiegħu, il-Banda de Rohan,(li dak iż-żmien kienet tissejjaħ La Società Filarmonica del Zebbug). Fil-fatt din kienet l-unika li kienet iddoqq matul il-festa ta' San Filep ġo Ħaż-Żebbuġ f'dawk is-snin. Kwotazzjoni C: ''Borg idderieġa 'il- Banda de Rohan għal-12-il sena (1860-1872).7. L-ewwel banda nazzjonali twaqqfet f'Ħaż-Żebbuġ mill-magħruf Vallettan Maestro Indri Borg fl-1860. Din kienet il-bidu ta ' kull banda li teżisti u li għad ikun hawn fil-futur.'( P.P.Castagna — L- Istorja ta' Malta u l-Gżejjer tagħha. Castagna għex fi żmien Borg). ' Kwotazzjoni C: ''Indri Borg kien miżżewweġ u ibnu Giuseppe mexa fuq il-passi ta' missieru u dderieġa kemm -il banda. ' Kitba bħal din ma tistax titħalla għaddejja bla tweġiba. Se nagħmel biss osservazzjonijiet Każin Banda San Filep Festa 2003 fattwali mingħajr kummenti żejda jew opinjonijiet: Robert Mifsud Bonnici fil-ktieb tiegħu Storja tal-Mużika f'Malta u Għawdex' banda ddoqq fil-Belt Valletta fit-18 ta' Diċembru 1847 bħala parti miċ- ċelebrazzjoni tal-ħatra ta' Rt. Richard More O'Ferrall bħala Gvernatur. Il- bandisti jidhru liebsa eleganti bis-surtun u jidher ukoll palk tal-banda mżejjen. Skond l-awtur li huwa magħruf għar-riċerka li għamel dwar l-istorja tal-mużika fil-gżejjer Maltin, din kienet banda Maltija. Sfortunatament isimha mhux magħruf bħalma mhux magħruf x'sar minnha. Fl-arkivji tal-Knisja Parrokkjali ta' Haż- Żebbuġ, żewġ reġistri differenti jsemmu banda waħda biss b'isimha: 'Banda di San Filippo' bħala li kienet tieħu sehem fil- festa ta' San Filep f'Haż-Żebbuġ, u juru wkoll il-ħlasijiet li kienu jsiru lid-diriġenti tagħha għas-servizzi li tkun tat. Dawn ir- reġistri huma tal-prokuratur tal-festa ta' San Filep u tal-prokuratur tal-festa tal- Madonna tal-Karità. L-eqdem data meta jidher isem din il-banda f'dawn il-kotba hija s-sena 1851. F'dawn iż-żewġ reġistri xi drabi jidher l- isem tal-'Banda di San Filippo' biss, u drabi oħra jorbtu isem il-'Banda di San Filippo' ma' isem id-direttur tagħha li fil- fatt ikun qed jiġbor il-ħlas mingħand il- prokuratur. Filippo Galea huwa l- ewwel surmast li huwa marbut ma' din il- banda b'dan il-mod. Huwa ħalla riċevuti għal ħlasijiet li rċieva f'isem il-'Banda di San Filippo' fl-1856 u fl-1857. Huwa jissemma b'ismu almenu sitt darbiet bejn l-1854 u l-1861 meta Indri Borg ħa postu. Il-ktieb ta' P.P. Castagna ħareġ fl-1888 u jittratta kważi fuq kull aspett tal-ħajja u ta' l-Istorja Maltija. Hija ħaġa naturali li l-awtur kellu joqgħod fuq terzi persuni għal ħafna mill-informazzjoni li ġabar. Dan kien il-kawża li kultant ħalla informazzjoni nieqsa jew mhux ċara għal kollox u xi drabi anke żbaljata. Fil-kas imsemmi fil-kwotazzjoni C, l-awtur jonqos li jsemmi isem il-banda li hu jiddistingwiha bl-aġġettiv ta' 'l-ewwel banda nazzjonali'. Din tinħass bħala ħaġa stramba aktar u aktar meta tiftakar li qed jitkellem fuq xi ħaġa li ġrat fi żmienu, sakemm ma naċċettawx il-possibiltà li dan it-tagħrif twassallu ħafna snin wara li kien ġara. Wara kollox il-ktieb ħareġ tmienja u għoxrin sena wara t-twaqqif ta' din 'l- ewwel banda nazzjonali' li hu jsemmi. Jista' anke jagħti l-kas li żbalja s-sena. Matul is-snin sittin tad-dsatax-il seklu is- sehem tal-'Banda di San Filippo' u tas- soċjetà tagħha fil-festa ta' San Filep f'Ħaż- Żebbuġ huma dokumentati kemm-il darba. Dan jidher kemm miż-żewġ reġistri tal- Parroċċa ta' Haż-Żebbuġ diġà msemmija u anke minn ittra mibgħuta mill-Arċipriet ta' Haż-Żebbuġ Rev. Francesco Bore fit- 3 ta' April 1864 lis-Soċjetà tal-'Banda San Filippo' biex jirringrazzjaha għall- għajnuna li tatu fil-ġbir ta' flus biex issir l-istatwa ta' San Filep tal-fidda. Fil-bidu ta' dawn is-snin sittin f'Haż- Żebbuġ niltaqgħu ma' orkestra (mhux banda) mwaqqfa minn Maestro Angelo Galea. Imma din kellha ħajja qasira. Giuseppe iben Indri veru li mexa fuq il- passi ta' missieru u fl-1868 sar it-tielet surmast tal-Banda ta' San Filep ta' Haż- Żebbuġ. Nota: Din il-kitba (iżda bl-Ingliż) dehret fis-'Sundav Times' tat-18 ta' Mejju, 2003. wa ogħla Bnadar ta' 7-tSvaljuni ħaa ila ta Fa Pittura Bi alia zjjot Modera ti i al Ġa Fa Każin Banda San Filep Festa 2003 121