Kien wara nofs in-nhar ta' jum mill-isbaħ. fil-bidu tas- sajf u fil-villa tal-Kurunell saret festa kbira; kienet għalqet sninha Thelma, it-tifla waħdanija tal-Kurunell, u dan kien stieden il-ħbieb tagħha kollha biex jifirħu magħha. Sar għors kbir; il-ferħ u ż-żgħużija ltaqgħu flimkien u mlew il-villa bil- hena tal-ħajja; kienu mistednin Maltin u Ingliżi, tfal tal-iskola, żgħażagħ tal-professjoni, fizzjali u. xbejbiet kollhom Ħajja u ġmiel. Il-mistednin ma damux ma ndiehsu flimkien, għamlu fibieb u bdew iqajjmu u jfeġġu l-laqgħa: beda jidwi d-daħk ħelu u rqiq ta' tfajliet ħifief u fuq ruħihom, kollha ħaririjiet u fwieħa, filwaqt li żgħażagħ kollhom ħeġġa u firara kienu dlonk iduru bix-xbejbiet, iżiegħilu bihom, iressqulhom fielu u jgħidulhom xi Ħliega. Kien hemm daqq u żfin u kull min sab ruħu hemm dak in-nhar kien tajjar il-ħsieb tal-gwerra tminn rasu, Fil-ġnien tal-villa, taħt is-siġar, kienu qegħdu Ħafna bankijiet u pultruni tal-qasab u fuqhom mma kontx tilmafi ħlief xi żewġ maħbuba minsubin bil-qiegħda id f'id, jew xi par żgħażagħi jieħdu t-tà, jew xi tfajliet jistennew lil sħabhom inewlulhom tejiet jew arinġati iew luminati kesħin daqs is- silġ; mill-bqija kulla id jiġġiera fil-mogħdijiet u jitgħaxxaq bil-ġmiel tal-ward u bil-fwejjaħi tal-inwar tas-siġar tal-larinġ. Il-ġnien kien fih daqqa ta' għajn li tgħaxxaq u thenni : qalb il-ward u l-ħdura kienu jidhru tfajliet sbieħ daqs il-ward ta' ma' ġenbħom u ħfief daqs il-friefet li jtiru u jirgħu fuq l-inwar, u żgħażagħ fnq ruħhom, b'wiċċhom aħmar bis-sħana tax-xemx u b'għajnejhom jiddu bil-hena ta' qlubhom, kienu ġejjin u sejrin fit-trejqat tal-ġnien, iġorru gabarrejiet jew platti miburġati bil-ħlewwiet u biċ-ċejċiet. Kien hemm dehra li tferraħ il-qlub: il-lwien tal-ilbiesi tan-nisa, il-ġmiel tal-uċuh tat-tfajliet, id-dellijiet tas-siġar mil- qutin mill-imrieżaq tax-xemx u l-leħħ tar-ram ileqq fuq l-uni- formijiet tal-fizzjali, magħqudin mad-daqq tal-orkestra, mad- dafik ferrieħi taż-żgħażagħ, mal-iwieħa tat-tfajliet u mar-riħa tal-ward, kienu jsawru dehra ta' hena u ġmiel, ta' faraġ u sliem li ma tintesiex malajr. Imxerrdin ma' kollu kemm hu l-ġnien wieħied kien jiltaqa' ma' qtajja' ta' żgħażagħ jiċċaċċraw bejniethom, jiċċajtaw u jinbxu lil xulxin, u kollha flimkien, subien u bniet, kienu jqajmu geġwiġija ta' ferti li tħajjar lil kulħadd għad-daħik u għall-hena. Fil-bitħa ta' bejn il-ġnien u l-villa, kien hemm l-orkestra tar-riġment u d-daqqaqa kien qegħdin jagħmlu mill-aħjar li jistgħu biex ma jħallux ir-riġlejn jitnikkru; kienu qegħdin jindaqqu l-aħfiar ''Fox-trots' u ''Rumba'', imseħbin mal- WLambeth Walk' u mżewqin bir-'Roll the Barrel ''Wish me Luck' u għanjiet oħra tal-gwerra. Ix-xemx kienet waslet biex tinżel u l-festa kienet fl-aqwa tagħha; minħabba li wara l-għabex ma kinux jistgħu jidhru dwal, il-mistednin kienu ntefgħu bil-ħrara ta' qalbhom kollha biex igawdu mill-iżjed li jistgħu qabel ma jidlam u jkollhom jagħtu l-lejl it-tajjeb lil xulxin. Fil-bitħa ż-żfin kien sejjer b'ħeġġa li tgħaġġeb, il-ġiri fil-mogħdijiet tal-ġnien żdied fil- ħetfa, u l-laqgħat taħt is-siġar tħarrku. Dak il-ħin Thelma, bint il-Kurunell, kienet f'rokna mwarr- ba tal-ġnien bil-qiegħda fuq xriek ma' ġenb Pilot tal-Ajru Ingliż. Bint il-Kurunell kienet tfajla mogħnija b'dak kollu li jseddaq xbejba: ġmiel, għana, tagħlim kienu jingħaqdu biex jagħmluha żagħżugħa li tista' tersaq quddiem kulħadd u tagħmel ġieh kull fejn tkun; kont tiltaqa' magħha kullimkien, dejjem tferraħi kull fejn tkun u dlonk tgħaxxaq lil kull min iliares lejha, dejjem liebsa hekk tajjeb li ġġib għira lil nisa ofirajn. Hi kellha ħabta li ma bħalha kif tiġbed iż-żgħażagħ għal warajha u teħdilhom rashom bi ġmielha, dejjem ferħana, dejjem dalħikana, taf tmur ma' kulħadd, taf sa fejn għandha tasal fl-imġiba'tagħha ma' kull min tkun; il-ħajja tagħha kienet nisġa ta' ferħ u hena, ta' faraġ u tgawdija. Thelma kellha bosta ħbieb u kienet taf lil ħafna żgħażagħ, iżda qatt ma fasset 'il qalbha tferfer daqs dak. n-nhar li ttaq- għet l-ewwel darba ma' Derek, l-avjatur Ingliż. Dan kien żagħżugħ fuq ruħu, ħafif, irqajjaq u twil donnu molla, xagħru isfar qisu żbul id-deheb, ħuġbejh mimlijin u sofor ukoll,wiċċu aħmar bin-nemex, għajnejh żoroq li fihom tilma l-ħirara ta' qalbu, imnieħru mislut, u tbissima dejjem tilgħab fuq fommu; hu kien ta' reqqa kbira f'imġibietu, kellu xeħta ta' mqit, iżda kien imżejjen b'qalb ta' anġlu. , Dak in-nhar tal-festa, Thelma u Derek damu Ħafna flim- kien, donnhom ma setgħux jinfirdu minn xulxin. Bint il- Kurunell kienet sikwit tinur tilħaq inal-mistednin, iżda malajr kienet tarġa' ssib ruħha ma' ġenb il-Pilot tagħha; fl-aħħar dawk iż-żewġ żgħażagħ warrbu għalihom u martu ntasbu fuq xriek taħt sigra kbira n-naħa ta' ġewwa tal-ġnien; huma kienu bil-qiegħda id f'id, għajnejhom imsammrin f'ta' xulxin, wiċċ- hom jiddi bil-hena ta' qalbhom. Tini kelmtek li ma tinsini qatti' kien qiegħed igħid il- USakemm qalbi tibqa' tħabbat jiena nibqa' niftakar fik'' wieġbet Thelma. Virrid ingħarraf lil missierek bil-ġibda li ntioss għalik'. Thelma ħasset tferfira f'qalbha, fawra demm telgħet għal wiċċha, ħarset bi firara kbira iejn Derek u fi libub għajnejh hija qratlu li dak li kien qiegħed igħidilha kien tassew ħiereġ minn qalbu. Bint il-Kurunell ħasset ruħha f'sakra ta' hena u baqgħet ħosbiena għal itit tal-ħin, imbagħad: ''Qabel ma ttarraf fuq hekk lil missieri, jeħtieġ li nkunu żguri minna nfusna'' qalet. Derek għafas id Thelma filwaqt li qalilha: ''Jiena nem- men fl-imħabba tiegħi lejk daqs kemm nemmen li għad ikollna vittorja fuq il-għadu tagħina l'' UDawn żmenijiet ta' niket u hemm, ta' tiġrib u taqlibi' Vliġri x'jiġri nibqa' nħobbokt Xejn ma jista' jitfi x-xrara ta' mħabbti lejk,' qal il-Pilot b'ħeġġa kbira u biex donnu jwettaq il-qawwa ta' fehemtu qam bil-herra fuq riġlejh u medd idu fuq iz-zokk oħxon tas-siġra taż-żebbuġ li kienu taħtha, filwaqt li żied igħid: ''Intix tara din is-siġra li tinfirex sħiħa u qawwija fuq iz-zokk oħxon tagħhaf La rjieħ u la rwiefen ma jistgħu għaliha; hekk l-imħabba tiegħi, imsaħħa u inseddqa mill-ġibda li nħoss għalik, xejn ma jista' jitfiha u jtemmha,' Thelma baxxiet għajnejha lejn l-art, xufftejha triegħdu, imbagħad qabdet id Derek u għafsethielu fuq qalbha. Ix-xbieha tiegħek quddiem għajnejja aktar tħeġġiġni biex nitqabad b'ħilti kollha għall-Vittorja'', qal Derek. U Mela j'Alla l-vittorjat u ħalli din is-siġra tkun rahan tal- imħabba tagħna, dejjem sħiħa, dejjem qawwija.' żiedet Thelma. USakemm din is-siġra tibqa' wieqfa hekk qalbi tibqa' tħabbat biss għalik 1'' qal Derek u biex iħalli xhieda Ħajja ta' kelmtu, Ħareġ temprin mill-but u hemm, quddiem il-maħbuba tiegħu, naqax V fuq iz-zokk taż-żebbuġa. - Wara dak in-nofs ta' nhar, għal Thelina ġew jiem ta' hena li tgħaxxaq u dik it-tfajla ġarrbet il-ħlewwiet kollha li taf tagħti lfiajja: fil-milja ta' xbubitha, maħbuba b'għożża kbira, bia ħisieb u bla għali, dik iż-zagħżugħa ħasset ġewwa fiha 'l demmha jbaqbaq u jfawwar f'sehwa ta' faraġ li ma jistax jitfisser; Derek kien miġnun għal warajha u malli jispiċċa mis- servizz kien dlonk itir, għal ma' ġenb il-ħanina ta' qalbu. Għal dawk iż-żewġ maħbuba l-jum kien nisġa ta' tgawdija: pranzijiet fil-Union Club tal-Belt, piknikijiet Għajn Tuffieħa, tennis il-Marsa, tejiet u żfin fil-Club tas-Sliema jew mixjiet twal qalb ir-raba' tal-imtaħleb jew tal-Wardija. Il-ħbieb tagħ- hom kienu jitgħaxxqu jaruwhom dejjem flimkien, u għalkemm kien hemm tfajliet li f'qalbhom kienu jħossu bħal għira għax- xorti li sabet Thelma, il-ħbieb tagħha u ta' Derek kienu bl-im- ħatra min jistedinhom għandu, għax l-imġiba tagħhom kienet tferraħ kull fejn ikunu. Iżda darba bla Ħsieb ta' xejn lil Derek ġietu ordni biex jitlaq malajr għall-Eġitju, fejn kienet mibgħuta l-iskwadra tiegħu. Din l-aħbar, hekk għal għarrieda, Ħasdet lil Thelma, kessħetilha demmha, qalbha riedet tinqasam, għajnejha nkisru u dik it-tfajla għall-ewwel darba ġarrbet il-għawġ tal-ħajja u daqet l-imrar tal-imħabba. Fil-ġnien tal-villa tal-Kurunell, taħt is-siġra taż-żebbuġ, fejn Derek u Tħelma kienu ta' sikwit jiltaqgħu f'għaxqa ta' mħabba, dawk iż-żewġ żgħażagħ taw l-iħħar tislima qabel ma nfirdu minn xulxin. Bint il-Kurunell kienet tolfoq il-ħin kollu u l-bdot kellu għajnejh ħomor. ''Tafit din is-siġra, li ebda riħi ma jista' għaliha, għad nerġgtħiu niltaqgħu wara l-vittorja'' qal Derek b'xufftejh jirtogħdu. 'Ħu ħsieb tiegħek in-nifsek' wieġbet Thelma bi tnehida. jrrid ngħix. għalik u għall-vittorja bissi' UŻomm din biex iġġiblek ir-risq u biex dejjem tfakkrek f'dan li qiegħed twegħdni issa'' qalet Thelma, u newwlitlu H ċkejkna tal-fidda. Derek qabad bi ħrara l-V, biesha għal darba tneju u mbagħad refagħha f'but marsus ma' qalbu. — Wara li telaq il-maħbub tagħħa, Theltna tbiddlet bħall- lejl minn nhar; waqgtiet f'sikta kbira u ma baqgħetx tissieħeb mal-ħbieb, saru jdejquha l-għagħa u d-daħk u kienet tqatta' s-sigħat taqra bil-qiegħda fuq ix-xriek taħt is-siġra taż-żebbuġ fejn moqbejl kienet tiltaqa' ma' Ħaninha. il-Kurunell beda jitħasseb fuq dik bintu u kien dlonk iħtajjarha toħroġ idderri mal-ħbieb u biex iġagħalha toħroġ, billi kien hawn nuqqas ta' petrol, xtralha poni u karrettun tal-molol ħalli ddur bihom. Biex ma tiksirx qalb missierha, kif ukoll għax imbagħad bdew jaslulha aħbarijiet minn għand Derek li farrġulha xi ftit 'if qalbha, Thelma reġgħet bdiet tidher qalb il-ħbieb u minn xi daqqiet kienet ukoll tistieden lil xi żewġ tfajliet oħra biex toħroġhoim dawra fuq il-poni tagħha. Imbagħad daħal is-sajf u Thelma kienet tieħu 'l sħabha jgħumu San-Pawl-il-Baħar fejn f'xi nafiiet tax-xtajta kienu warrbu l-barbed wire biex tħallu n-nies jinżlu l-baħar. Nhar it-tinienja ta' Settembru, jum il-Vittorja, wara nofs in-nhar Thelma ħarġet tagħmel dawra fuq il-poni tagħha u saqet lejn l-Imġarr bil-fisieb li tgħaddi minn qalb il-ġonna ta' Għajn Tuffieħa; x'ħin waslet iż-Żebbiegħ tilmaħ bidwi fuq il- qiegħa jeria' idu lejn is-sema u juriha fidax l-ajruplan tagħna li kienu jtiru għamla ta' V. Thelma malajr fehmet x'ried ifisser dak il-bidwi: kien ġej Air Raid. Hija ħiarrket ir-riedni biex il-poni jħaffef, iżda bilkemm laħqet tbiegħdet tefgħa ta' ġebla, meta nstama' l-tnewwili initfi tas-sirena tal-Imġarr. Thelma waqfet taħt ħajt u qagħdet tistenna biex tara x'se' jiġri. Wara ftit fis-sema dehret kobba duħħan abjad qisu għamra maħluġ u minnufih instemgħet tfaqqigħa ta' balla ta' kanun, imbagħad dehru ħafna dħafien otita fis-senta u nstemgħu bosta tfaqqigħ, Thelma baqgħet tgħarrex lejn in-naħa ta' fejn kienu jidhru d-dħaħen fis-sema u fl-aħħar lemfiet efba' ajruplani tal-għadu, żgħar qishom tikka, għad- dejjin itiru b'fieffa kbira. Il-ħbit mill-ajru ma damx wisq, iimma qabel spiċċa nħassu xi erba' theżhiżiet tal-balal li xeħet il-għadu, imbagħad in- stemgħu għaddejjin b'qawwa kbira l-ajruplani tagħna, u l-għaa- du tiarab bla telf ta' żmien. Bint il-Kurunell tat daqqa ta' għajn lejn l-arloġġ t'idha; kienu l-ħamsa ta' wara nofs in-nhar, imbagħad telqet biex ioż tissokta t-triq, iżda f'daqqa waħida biddlet fehmitha, ħasset bħal diqa tagħfsilha qalbha, dawret lura u reġgħet saqet lejn id-dar. Meta qorbot lejn il-villa ta' missierha, Thelma dehrilha li n-nies kienu qegħdin iħarsu sfiq lejha; għall-ewwel ħasbet li għax rawha ssuq il-bhima weħidha u ma ħabbletx moħifiha, iżda meta laliqet it-triq tal-villa, bint il-Kurunell rat geġwiġija ta' nies quddiem id-dar tagħha; qalbha għamlet tikk u saqet bil-ħeffa; meta waslet quddiem il-villa n-nies daru magħha bi ħirara kbira u għenuha tinżel minn fuq il-karettun tal-molol, xi ħadd wissiha biex ma teħux qatgħa għax min-nies tagħha ħadd ma kien waġġa'; iżda hija ma tat widen ta' ħadd, telqet ir-riedni minn idejha u dafilet tiġri ġewwa l-villa. Hekk kif rifset ġewwa, Thelma sabet tafibila kbira; rat twieqi mkissrin u mfarrkin, bibien imberrħiin u maqlugħin miċ-ċaċċis, l-art miksija bi frak ta' żġieġ u weraq mis-siġar tal- ġnien u siiab ta' għabra u ta' trabijiet igħatti kullimkien. Thelma telgħiet tiġri, b'nifisha maqtugħ, mat-taraġ iżda fl-ewwel liwja ltaqgħet wiċċ b'wiċċ ma' missierha. WXi ġralek, Pà 7 '' staqsiet b'leħġa kbira. UHadd ma ġralu xejn u anqas għandna fisara kbira; biss waqgħet bomba fil-ġnien u ħarbtet xi erba' siġriet', Thelma tbikkmet, wiċċha sfar, għajnejha tberrqu u xuft- tejha rtogħdu; missierha ħaseb li kien se jagħtiha reqt-ir-ruħ u qabadha bejn idejh, iżda hi f'daqqa waħida nħallet minn ħdanu, niżlet taqbeż it-taraġ, Ħarġet tiġri fil-bitħa u daħlet bħal miġnuna ġewwa l-ġnien; baqgħet sejra donnha waħda mitlufa lejn iż-żebbuġa, iżda meta waslet fidejn dik is-siġra għiażiża għaliha, hija waqfet għal għarrieda u karba ta' qsim il-qalb Ħarġet minn fommha: is-siġra taż-żebbuġ, xhieda tar-rabta tal- imħabba bejn Thelma u Derek, kienet intlaqtet minn balla tal- għadu u tkissret u tħarbtet; il-friegħi tqaċċtu u xterrdu mal- ġnien kollu, iz-zokk inqasam f'ħafna bċejjeċ u nqala' minn eglħiruqu. Bint il-Kurunell baqgħet għal ftit tal-ħin b'għajnejha mberrqin tħares lejn dik il-ħerba ta' siġra, imbagħad waqgħiet bħal dalma quddiem għajnejha, qalbha riedet tinqasam, riġ- lejha tħieddlu, tatha tixjira mejt u bilkemm felħiet tersaq lejn xriek biex tistrieħ fuqu; imbagħad infexxet f'bikja ta' qsim il- qalb u ħadd ma sata' jsabbarha. Dak il-lejl Thelma ma għalqetx għajn ma' għajn, il-kefeni tad-dlam kattrilha s-swied il-qalb li kien jaħkimha, iżda anqas sbieħ il-jum ma ġebilha l-faraġ; hija baqgħet imbikkma u mbikkija, ma kellha ħajra ta' xejn u ma riedet tara lil-Ħadd; għajnejha dejjem fomor u jdemmgħu, tinħasad malli jersaq xi ħadd ħdejha; u tieħu ġatgħa kull meta ċċempel il-qanpiena tal- 'bieb ta' barra donnha kienet tistenna xi aħbar ħażina. L-aħtbar ħażina waslet wara jumejn ma' tifel b'telegramm għall-Kurunell, dan fetaħ il-karta b'taqtigħ il-qalb kbir u sab l-aħbar tal-mewt ta' Derek, il-bdot tal-ajru. Wara ftit taż-żmien waslu afibarijiet oħra fuq kif inqered il-maħbub ta' Thelma: fit-tmienja ta' Settembru, jum il-Vit- torja, fil-fiamsa ta' wara nofs in-nhar, waqt titjira ta' tkixxif fuq il-għadu, Derek sab ruħu bejn erba' ajruplani egħdewwa ut fabat għalihom b'ħila li ma bħalha u waqqa' wieħed minn- hom, iżda t-tlieta l-oħra dawruh u darbuh bin-nar. tagħhom. Midrub kif kien, Derek seħħlu jeħles mill-għadu, itir lura mnejn ġie u jniżżel l-ajruplan tiegħu bla mittiefes, u fuq kollox hu kien ħa miegħu tagħrif ta' siwi kbir fuq il-qagħda tal- għadu. il-kapijiet tagħna minnufih inqdew b'dak it-tagħrif, ħabtu għall-għadu, ħarbtuh u għamlu vittorja kbira. Imma Derek kien midrub għal mewt u ma kellux ix-xorti jistgħall il- vittorja li ntrebħet b'ħiltu. Sħab Derek żebgħu l-ittra V fuq l-ajruplan tiegħu u qiegħdu V tal-ward fuq qabru. Kulliadd, sa l-ogħila kapijiet, faħħar 'il Derek għal qlubitu; bosta nies tkellmu fuq fiiltu u . ħafna gazzetti kitbu fuq il-ħidma siewja tiegħu, iżda ħadd ħlief Thelma ma kien jaf li dak il-pilot qalbieni u s-siġra taż- żebbuġ li taħtha kien ta kelmtu, inqerdu f'ħin wieħed; ma- dankollu kelmtu kienet seħliet. ''Sakemm din is-siġra tibqa' wieqfa hekk qalbi tibqa' tħabbat biss għalik P' kien wiegħed Derek lil-Thelma u dik il-wegħda twettqet. Ġużi GALEA