Kittieb ta' Versi (1945-1999) Kitba ta' Pawlu Aquilina Spiro Buhagiar twieled is-Siġġiewi fis-27 ta' Marzu 1945, fid- dar 'Oliva', 98 Triq il-Kbira. Il-ġenituri tiegħu kienu Nikola u Francesca mwielda Farrugia. Studja għand is-Sorijiet Franġiskani u l-Iskola Primarja tal-Gvern fis-Siġġiewi. Meta għalaq l-għaxar snin, daħal bħala boarder fil-Kulleġġ ta' Santu Wistin, Ħal Tarxien, minn fejn kiseb iċ-Ċertifikat fil-Livell Ordinarju ta' l-Edukazzjoni. Wara aktar studju, kiseb l-'intermediate' fil-Lingwa Maltija li kien iħobbha sa minn ċkunitu. Fl-1968 beda jaħdem mad-Dipartiment tas-Saħħa, fl-uffiċċju prinċipali fi Triq il-Merkanti, il-Belt Valletta, bħala Sanitarv Supervisor u fl-1999 laħaq il-grad ta' Assistant Principal fl-istess Dipartiment. Fl-1974 iżżewweġ lil Marv mwielda Borg u kellhom żewġ ulied, Colin u Mario, illum ta' 24 u 18-il sena rispettivament. Spiro miet malajr nhar il-21 ta' Awissu 1999 fid-dar tiegħu Ħal Balzan, imdawwar b'martu u wliedu li tant kien jgħożż f'ħajtu. Kien raġel sinċier u ta' rispett, mhux biss lejn martu u wliedu imma lejn kulħadd. Bħala Siġġiewi, kien devot ħafna ta' San Nikola u jgħożż tassew lil Raħal Twelidu. Lil Spiro kont ili nafu personalment minn meta twieled, billi d-dar fejn kont noqgħod qabel ma żżewwiġt kienet biswit id-dar fejn twieled hu. Kien daħal (jew aħjar iddaħħal) kemm-il darba fid-dar tagħna sa minn qabel ma telaq jimxil Trabba b'imħabba u fl- istess ħin tela' f'dixxiplina kbira billi missieru, Nikola — mastrudaxxa prim għal dik li hi għamara ta' klassi, fosthom l-opra artistika tal-bradella ta' San Nikola — kien strett ħafna. Spiro kellu karattru sensittiv ħafna u jkolli ngħid li din id-dixxiplina stretta ħassha ħafna u baqa' jħoss l-effett tagħha f'ħajtu. Riflessi tas-sensittività u l-biża' tiegħu jidhru u jinħassu sewwa f'xi poeżiji tiegħu, bħal: Ninni Nanna, Lill-Qanpiena tal-M.U.S.E.U.M., Xenqet l-Hena ta' Tfuliti, Mhux li Kieku Jaħasral, Wens il-Muża, u b'mod partikulari fil- poeżija Poeta. Dawn is-siltiet juru sewwa din is-sensittività, imħallta ma' ansjetà flimkien ma' element ta' biża': Għalkemm għadni żagħżugħ ninsab bla sabar nistenna l-hena ta' lil hinn mill-qabari (Lill-Qanpiena tal-MUSEUM) Każin Banda San Nikola — Festa 2001 Nessini l-hemm, id-diq, 3. Ah,kieku nista' nirħan lil żgħożiti l-għira, l-mibegħda, ma' dik il-ħajja hienja għal ftit taż-żmien, li ta' kuljum in-nies li kont inqatta' bl-iċken ħsieb f'żgħoriti… tuża bla heda. (Epithalamion) (Mhux li Kieku Jaħasral) Meta fuq spallti nħoss jitqal salibi w inħoss 'il-ħajti jkaxkar lejn it-tmiem; meta l-minġel tal-mewt ngħid 'l hu ħabibi, lil ħarsti ma nibqax nitfa' 'l quddiem….. Ah kemm kien sbejjaħ dak iż-żmien, żgħoriti għaddiet bħal ħolma li ma reġġa' ħadd; minn kif irfist fuq l-għatba ta' żgħożiti, l-hena li tlift, s'issa ma sibtha qattll (Xenqet l-Hena ta'. Għal min twieled poeta minn ħdan ommu ħajtu mhix għajr infern, xjaten in-nies, għomru u żmienu jogħtor taħt salibu b'sabar ta' Ġob li m'għandux tmiem jew qies. L-imħabba għalih hija vanġelu ieħor, ma tinxtarax bil-flus jew b'xi favur; filwaqt f'għalih tfisser dejjem kalvarju, hi kelma għan-nies li m'għadx għandha valur. Iżda Spiro għandu versi b'waqtiet sbieħ ukoll, u dawn kienu għalih bħal dwal ta' tama għal żmien aħjar. Hekk jgħidilha lill-Muża fil-versi li semmiehom Wens il-Muża: Semmagħli dak leħnek hekk sbejjaħ, hekk ħlejju, li għandu mill-ġonna f'xi għodwa ta' Mejju, mis-sagħtar u l-plejju li jfewħu fix-xagħri, mis-sema kaħlani u l-baħar tan-nir… Dawl aktar sabiħ, insibuh ukoll fil-poeżija nostalġika tiegħu li semmiha Seħer il-Għana: Meta kull sajf f'widnejja jasal kollu ferrieħ l-għana mexxej tal-grillu, ħsiebi jmur minnufih f'dawk il-jiem sbieħ ta' meta mikrum kont biex immur man-Nannu l-Għajn il-Kbira ħalli l-bur nisma' jfur 64111111 każinBandaSanNikola— Festa 2001 bl-għana ta' mitt elf grillu kif ix-xemx tibda tnin wara l-għoljiet fuqana bis-siġar miżgħudin tat-tut, tal-lewż, tal-lumi tal-ħawħ u l-bambinell, tat-tuffieħ ta' belludja u l-għeneb muskatell. Kont ninsa li qed f'dinja, ninsa li l-ħin għaddej nissamma' 'l dawn l-Għannejja ilkoll b'leħen mexxej jinsġu għanja fuq oħra li l-bur, kollu kemm hu, daqs kemm kienet issaħħru, kien jerġa' jżommha hul Al x'seħer kellha fuqi din l-għanja ma ninsiex, mal-Muża hi waħħditni; kif nista' ma nħobbhiex21 Kif nista', kif qatt nista' nitnessa dak iż-żmien, Af l-isbaħ żmien ta' ħajti li Hum ma sibt imkien211 Li kieku ma kinux l-aħħar żewġ versi, kont tibqa' thewden u toħlom miegħu l-ħolma sabiħa tat-tfulija tiegħu, imma jaħsdek bil-ħsieb ta' l-aħħar vers li jaqtagħlek ħesrem il- ħolma ta' ferħ u jdaħħlek fir-realtà li jinsab fiha. Spiro kiteb u xandar poeżiji f'rivisti letterarji, gazzetti u fuq il-mezzi tax-xandir, fosthom insibu poeżiji ta' l-okkażjoni, bħal dawk ta' tifħir Lil San Nikola ta' Bari fil- festa tiegħu kif ukoll L-Innu tad-Dilettanti tan-Nar Siġġiwin lil San Nikola, li kien immużikat minn Mro. Carmelo Callus, FL.C.M., L.R.F.M., innu li fih naraw kemm hu kien iħobb din il-wirja piroteknika u jiftakar f'dawk li jaħdmuha b'sagrifiċċji u perikli kbar għall-istess ħajjithom. Iżda l-itwal biċċa xogħol tiegħu hija żgur il-Leġġenda fuq San Nikola ta' Bari li semmieha Mibjugħa b'Tonn. Din il-leġġenda, mibnija bil-vers tas-seba' sillabi, fiha 98 strofa ta' erba' versi l-waħda u tirrakkonta l-miraklu li għamel San Nikola ma' tlett itfal imqattgħin f'biċċiet biex jinbiegħu bħal tonnl Inkitbet fil-31 ta' Mejju 1968 u ġiet stampata f'fuljett ta' tmien paġni li tqassmet għall-festa ta' dik l-istess sena. Il-poeżiji tiegħu għadhom ma nġabrux fi ktieb. Każin Banda San Nikola — Festa 2001 1———A8A—58$ Innu tad-Dilettanti tan-Nar Siġġiwin lil San Nikola Ismagħha, Nikola, din hi l-għanja tagħna, minn qalbna rqamnieha, ħdimnieha mexxejja… qabbieża… sabiħa… għalkemm duħħan tisfa', għalkemm tgħib mar-riħ, poġġejna ħajjitna qalb l-eħrex perikli 'l-mewt stess sfidajna ma bżajna minn xejn u ħdimna… stinkajna… biex ġbarna l-kuluri li sibna f'kull ġnejna wW f'bukketti qamnieh. Ilqagħha, Nikola, din hi l-għanja tagħna li biex rqamnieha il-mewt stess sfidajna. kif dejjem ħaristna qatt tħalli li lilna xi deni jiġrilna; ħa tibqa' kull sena f'dal-Jum li hu tiegħek għanjitna tirbombja ma' l-erbat irjieħ. Lil San Nikola ta' Bari (1979) Arana Ikoll madwarek f'qalb waħda magħqudin Missier qaddis, Nikola, taħt ħarstek imsammrin. Kienet l-imħabba li ressqitna lejk, kienet il-ħarsa li għandek f'għejnejk. Ħabbewk missirijietna, ħabbejniek aħna Ikoll, hekk iħobbuk uliedna w ulied uliedna wkoll. Int dħalt għalina kull meta tlabniek, kif ismek lissinna biswitna sibniek. Kiefra w qalila l-ħajja għal min jirbaħha jrid; dgħajfin u qalbna iebsa aktar minn tal-ħadid. Kun int, Nikola, ta' ħajjitna t-triq V għad ħielsa troddna fi ħdan il-Ħallieġ. Arana llum ferħana madwarek miġbuin, qlubna b'nirien imħabbtek f'waħda sfaw imdewbin. Kienet l-imħabba li ressqitna lejk; kienet il-ħarsa li għandek f'għajnejk. Minn Ħal Balzan'. Ġabra ta' kitbiet ta' Awturi li joqogħdu Ħal Balzan (1955). Mibjugħa b'Tonn'. Leġġenda fuq San Nikola ta' Bari, Patrun Titulari tas-Siġġiewi (1968). Id-Dipartiment tas-Saħħa — Records, bil-għajnuna tas-Sur Mario Mangion. Minn tagħrif mogħti mis-Sinjura Marv Buhagiar, armla ta' Spiro. Ħ-—------ Każin Banda San Nikola — Festa 200