jaijiteġ f Għadd 39 L-Istatwa tal-Konti Ruġġieru fir-Rabat L-Ewwel Monument Ekwestru f'Malta F'Awwissu tas-sena li għaddiet, f'bieb il-Belt Valletta ġiet imqiegħda statwa tal-bronż bit-titlu ta' Żieme, li turi żiemel bi tliet saqajn, xogħol l-artist Għawdxi Austin Camilleri. Din saret fuq inizzjattiva tal-Fondazzjoni V-18. Fl-ispjega li ngħatat għal din l-iskultura, intqal fost l-oħrajn li f'Malta ma jeżistux monumenti ekwestri, jiġifieri li juri personaġġ fuq żiemel. Din l-ispjega qanqlet il-ħtieġa li nfakkru li dan mhux korrett għalkollox. F'nofs is-seklu 19, meta Malta kien ilha biss daqs nofs seklu kolonja Ingliża, il-Maltin, jew aħjar ir-Rabtin, b'sens patrijottiku kienu jfakkru l-personaġġ tal-Konti Ruġġieru bħala l-ħellies u li reġa' ta l-libertà lill-Maltin li jipprattikaw il-kult tagħhom fl-apert mingħajr restrizzjonijiet. Kienu jaraw fih dak li reġġa lura lil Malta fi ħdan il- Punent. Ser nikkwotaw minn ktejjeb stampat fl-okkażjoni tal-Festa Nazzjonali f'ġieħ il-Konti Ruġġieru li nżammet fl-24 ta' Settembru 1893; 'Il-Miġja tal-Konti Ruġġieru f'Malta ma għandha tiġi minsija qatt, għax ħeles il-Gżejjer tagħna mill-ħruxija tas- Seraċini, ħalla lil kulħadd fil-libertà li jistqarr il-liġi u l-fidi ta' Kristu. ' 'Din kienet ir-raġuni li qanqlet il-qlub ta' ħafna Rabtin li jagħmlu ta' kull sena Festa Nazzjonali lil dan il-Konti Ruġġieru b'turija xierqa tal-ħelsien tagħhom mill- qilla tas-Seraċini.' M'aħniex ser nidħlu hawn fil-fond ta' kemm dan huwa storikament korrett. Qegħdin biss nitkellmu fuq il-kult tal- Konti Ruġġieru f'nofs is-seklu 19. Fis- sena 1891, grupp ta' Rabtin fi ħdan iċ- Ċirkolu San Pawl tar-Rabat, bdew jagħmlu f Festa Nazzjonali lill-Konti Ruġġieru. Għal dan l-għan twaqqaf Kumitat taħt il-President tal-istess Ċirkolu, l-avukat, aktar tard Imħallef Agostino Naudi. Il-festa kienet issir kull sena fir-raba' Ħadd ta' Settembru. Fis-7.00am l-istatwa tal-Konti Ruġġieru kienet tittieħed bil-banda fejn titqiegħed fuq pedestall fil-Pjazza tas-Saqqajja. Fid-9.00am kienu jduru bil-paljijiet bid-daqq tal-banda. F'12.00 pm wara li jingħata salut bil-maskli, il-Banda Konti Ruġġieru kienet terġa' ddur dawra mat-toroq bit-tfal ikantaw l-innijiet. Fi tmiem it-tiġrijiet taż-żwiemel, waranofsinhar, il-Banda Konti Ruġġieru kienet tesegwixxi programm mużikali, dejjem fuq is-Saqqajja. Fl- 10.00pm kien isir logħob tan-nar u ħruq ta' maskli. Għal din il-festa, il-gvern ta' dak iż-żmien, kien L-istatwa tal-Konti Ruġġieru xogħol fl-injam u l-kartapesta Kumfietiizsii Semi teas Deni Sem FEI GELEĠ f BB) 25 Anniversarju (tmiss ten-tibr €20 Per) iebet Mela A.D. 1990-2015 Għadd 39 l Iktuħfuġi it-20 jagħti l-profitti ta' tombla ta' 100 lira sterlina, li dak iż-żmien kienet issir fuq il-Fosos tal-Furjana. Din il- festa baqgħet issir sal-1940, qabel it-Tieni Gwerra Dinjija. Dan l-istess sentiment u dan l-istess twemmin fuq il-valur storiku tal-Konti Ruġġieru bħala personaġġ daqstant qawwi wasslu mhux biss li l-Banda taċ- Ċirkolu San Pawl tissemma għalih imma wkoll li grupp ta' Rabtin taħt id-direzzjoni u bil-għajnuna tal-ħiliet artistiċi ta' Antonio Catania, jsawru statwa monumetali ekwestra tal-Konti Ruġġieru li nafu li kienet diġà teżisti fis-sena 1869. Il-Konti jidher riekeb fuq żiemel. Jidher ċar li l-istil u l-poża hija mnebbħa mill-istatwi ekwestri li kienu jafu bihom sa dak iż-żmien. Hemm xebh kbir ma' dik klassika u famuża ta' Markus Aurelius li tinsab fil-quċċata tal-Campidoglio f'Ruma. Ta' min wieħed jinnota li meta tqis li l-istatwa tar-Rabat hija maħduma mill- injam u l-kartapesta, wieħed malajr jirrealizza li ntużat teknika tal-ogħla livell biex iż-żiemel seta' jitwaqqaf fuq tlett saqajn li huma kapaċi jifilħu l-piż tal-kumplament, inkluż dak tal-figura tal-Konti Ruġġieru. Din l-statwa nħolqot biex titqiegħed fuq pedestall armat fuq il-planċier li kellu jakkomoda wkoll il-Banda. Iżda meta wieħed jinnota sew din l-istruttura, jirrealizza li l-idea ta' dawn ir-Rabtin kienet li mhux figura sagra, jingħata prominenza forma ta' monument. Għal dan l-iskop fil-pedestall ġiet imqiegħda skrizzjoni li tixhed l-importanza storika li ngħatat lill-Konti Ruġġieru dak iż-żmien. Niftakru li qegħdin nitkellmu fuq żmien meta f'Malta kien għad ma hawn l-ebda monument tal- bronż imwaqqaf mill-poplu, ħlief dawk li ħallew warajhom il-Kavallieri. Il-poplu ftit kien japprezza, u ħafna drabi lanqas ma kellu l-mezzi finanzjarji biżżejjed biex iwaqqaf statwi ta' dan it-tip fil-bronż. Għalhekk kien jirrikorri għal kartapesta u juża l-festi biex jesprimi dawn is-sentimenti tiegħu lejn dawk li f'għajnejh kien iħoss li kkontribwew lejn Malta bħala nazzjon ħieles. Probabbli li dan kien is-sentiment li wassal ukoll biex f'diversi festi madwar Malta, kont u għadek issib diversi statwi li jirrafiguraw lil Malta Rebbieħa. Dan meta pajjiżna kien għadu kolonja. Wara li saret din l-istatwa tal-Konti Ruġġieru fir- Rabat saru statwi oħra ekwestri tal-kartapesta f' ġieħ qaddisin bħal San Ġorġ u San Pawl għal festi oħra f'Malta u Għawdex. Perċ din tal-Konti Ruġġieru tibqa' unika fl-għamla tagħha u tibqa' unika wkoll fis-sens li hi tirrapreżenta figura storika marbuta ma' ġrajjiet il-gżejjer Maltin. Nittamaw li din in-nota sservi biex ġustament tikkjarifika u biex tgħinna napprezzaw aktar dak li sar minn ta' qabilna żewġ sekli ilu, filwaqt li tħeġġiġna biex nikkonservaw dak li ġie mgħoddi lilna b'aktar responsabiltà. Il-Palk Monumentali tal-Konti Ruġġieru disinn ta' Antonio Catania. Ritratt miġbud fis-snin ħamsin. (Ħajr - Charles Fenech). KumitatikestijEstemifGorpusjDominifuSanjRawijRabat 25 Anniversarju Ktumpiless ten-tikr fem FE Giet MElka A.D. 1990-2015