kont għadni nemmen li kulma jkun miktub fil-kotba huwa verita' sagrosanta u bqajt inmerih li min kiteb dak il-ktieb kien studja l- affarijiet. Kien meta iktar 'l quddiem smajtha mis-sajjieda stess li ntbaħt li missieri kellu raġun u li tal-ktieb kienet baħnanatha kbiral Id-daqs u l-piż tal-purċellat ivarja ħafna minn wieħed żgħir ta' 15-il ċentimetru dijametru fuq barra u jiżen inqas minn kilo sa wieħed mill-kbar daqs 50 centimetru u ta' xi 15-il kilo piż jew iktar. Id-dijametru ta' ġewwa jikber ukoll skont id-daqs, minn 6 centimetri sa tnax-il ċentimetru bejn wieħed u ieħor. Joev Damato mill- Qrendi, it-tifel ta' Pawlu ta' Żuta li kien sajjied prim u bejjiegħ tal-ħut, qalli lil missieru kien iżomm wieħed miegħu mill-kbar, daqs rota ta' mutur żgħir biex jużah ħalli jaqla' l- għażel (il-parit) li sata' jeħillu. Qalli wkoll li missieru kien juża oġġett tal- landa bil-ġwienaħ li hu kien isejjaħlu 'l-ajruplan' biex bih igerrex il-ħut, ngħidu aħna xi ġliba kaħli, għal ġox- xibka. Imma fuq il-purċellat jiftakar sewwa li missieru kien jużah għall- għażel. Meta jeħillu l-għażel ma xi skoll missieru kien iniżżel il-purċellat mat-tarf tiegħu u l-għażel (ix-xibka tal-parit) jibda tiela mit-toqba tan- nofs u jingħasar u s-sajjied dejjem jerħilu l-purċellat biex bil-piż tiegħu jaqta' x-xibka minn fejn tkun imwahhla. Peress li s-sajjieda għalkemm kienu jibżgħu għalih kienu jafu li tista' titilfu għax ma ttellgħux, kienu jaħdmuh mill-ġebel tal-franka fil-biċċa l-kbira għalkemm Żaren l-Ispreneċ (jew il-Merlin kif kienu jgħajtu wkoll lil missieru Lippu) qalli ji seta' jkun hemm xi wieħed tal-qawwi biex ikun iktar sod u itqal. Skont il-Profs. 'purċellat' tfisser ġebla għamla ta' ċirku li tintuża mis-sajjieda biex jaqilgħu xi lenza, konz jew xibka li tkun weħlitilhom mal-qiegħ. Aquilina jqabbilha mal- (Dizzjunarju AKTAR GRIEBEĠ Qed inżid xi tagħrif fuq xi griebeġ oħra biex inkompli mal-kitba li ktibt fil-ħarġiet tal-Imnara Numru 32 u 33. IL-GORBOĠ TAL-MELLIEĦA Dal-gorboġ hu tat-tip 'imdaħħal ġol- ħajt' u qiegħed fil-bidu tan-niżla tal- Għadira. id-daħla tiegħu tħares lejn it-Tramuntana, u hi wiesgħa 24 pulzier u għolja 36 pulzier. Id-daħla qiegħda dritt mal-ħajt tax-xellug. Fuq ġewwa l-gorboġ għandu tul (minn ġenb sa ġenb) ta' tmien piedi u 10 pulzieri, u l-wisgħa wara l- ħxuna tal-faċċat hi 36 pulzier. It- tisqifa tiegħu hi magħmula minn ħames xorok ħoxnin (magħmula mill-qiegħan2) Dan il-gorboġ ġol-ħajt jinsab ftit 'l isfel mill-bidu tan-niżla lejn l- Għadira, 'l isfel mir-roundabout tal- Mellieħa. Hemm qisu trejqa bla asphalt fuq ix-xellug u l-gorboġ qiegħed ġo għalqa żgħira mal-ħajt ta' wara. Huwa nteressanti għax il- ħitan tiegħu minn ġewwa telgħin dritt u jingħalqu kemm kemm qabel is-saqaf. — It-tisqifa hi magħmula minn xorok ħoxnin jew kapitelli, Kif jintuża l-purċellat mhux bħal giren oħrat as-soltu — bil- qxur. Fuqu, fuq in-naħa ta' wara, hemm għalqa oħra, għax il-blat huwa mtarraġ ħafna u l-ħajt faċċata tad-daħla għandu xi żewġ piedi mqatta' fil-blat. Ma fihx tawwala, u jista' jesa' mas-sitt jew tmien persuni bil-qiegħda, jew wieħed mimdud komdu minn tulu. Tajjeb ukoll biex wieħed jerfa' xi ħaġa fih. L-art hija torba u blat. Jien lili dan laqatni, u fakkarni fil- gorboġ/gima li hemm lejn Selmun, il-Mellieħa wkoll — fejn il-kultura dominanti hija tal-giren. Naħseb li Fr. Fsadni kieku kien jgħoddu bħala girna fil-ħajt. Jista' jkun li kien ikollu raġun. Li nixtieq jien hu li niġbed l- attenzjoni li hemm xebħ kbir ħafna bejn dan il-gorboġ u griebeġ oħra tat-tip tan-naħa t'isfel ta' Malta. Li rrid ngħid hu li jidher li fejn il-bidwi kien isib il-materjal, kien jippreferi jagħmel tisqifa ċatta — min jaf, forsi għax eħfef7 Jidhirli li rari ħafna li ssib griebeġ ta' din l-għamla f'dawn l-inħaw ital-Mellieħa. (ara d-disinn f'paġna 142) — IL-GORBOĠ TA' BORĠ IN- Dan iħares lejn il-Lvant, u d-daħla tiegħu hi għolja 22 pulzier, wiesgħa 27 pulzier, u għandha blata twila 45 pulzier. il-faċċata sħiħa, minn barra, fiha 7 piedi, u l-fond tal-ġenb tiegħu minn barra hu ta' 91 pulzier. Fuq ġewwa għandu għoli ta' 33 pulzier, u wisgħa ta' 47 pulzier. it- tisqifa tiegħu hi magħmula minn żewġ xorok jew kapitelli kbar ħafna, wisgħin 28 pulzier, ħoxnin 7 pulzieri, u twal hames piedi. Lejn in-naħa ta' wara għandu tliet ġebliet biex jagħlqu l-fetħa ta' bejn ix-xriek u d-dahar. Fin-nofs hemm spazju ta' 6 pulzieri bejn ix-xorok, u biex jagħlqu dan l-ispazu qiegħdu ġebel ċatt, minn fuq u fuq barra. Is- saqaf minn barra hu miksi b'saff ta' ħamrija mħallta biż-żrar u laqx ieħor żgħir u mdaqqas. Minn wara jiġi jmiss ma' ħajt tas-sejjieħ wiesa' aktar minn metru, u baxx u mibni b'ġebel aktarx żgħir. Dan il-gorboġ hu kemmxejn uniku u L-ewwelnett minħabba l-post fejn jinsab. Kulħadd jaf bil-qedem U l- importanza ta' Borġ in-Nadur bħala sit arkeoloġiku taż-żmien Neolitiku. il-gorboġ jinsab fuq għolja 'l ġewwa mat-300 metru minn fejn hemm it- Il-gorboġ fin-niżla li tagħti għall- Għadira — Id-disinn. t'isfel juri l-għamla tawwalija tiegħu. fl-gorboġ ta' Borġ in-Nadur tempju proprja. Mhux qed ngħid li dan bilfors għandu l-istess qedem tat-tempju. It-tieninett hu nteressant wkoll għall-mod ta' kif inhu mibni. Dan hu l-iktar wieħed baxx li qatt sibt, u fih l-ikbar u l-usa' xorok li qatt kont rajt sa dakinhar. Id-daħla tiegħu hi merfugħa daqs pied u nofs minn wiċċ il-ħamrija tal-għalqa li jinsab fiha; u għandu pied u nofs ieħor taħt il-livell ta' wiċċ l-istess għalqa. Minn wara huwa mirdum/mibni fil-ħajt tas-sejjieh wiesa'. L-għalqa ta' wara hi fonda Biex tidħol fih trid titbaxxa mal-art fuq irkubbtejk u titkaxkar 'il ġewwa. Il-gorboġ ma fih l-ebda tawwala għax: il-ġnub huma mirduma. It-tul tal-blata wkoll hu mpressjonanti. Il-ġebel tal-ġnub tad-daħla hu ta' daqsijiet varji, u dawk tal-lemin huma kbar, kważi blat. il-ġebel jidher li kien merfugħ biċċa minn-natura, u biċċa maqtugħ bla ma kien imlibbes.