afisbux lihi ħaġa ħafifa. li wieħċġd iqassam l- Ist l- Knisja; Xliieda ta' dan huma kif fehmuha u ki 'qatgħuha. il-kittieba. Xi wħid, bħal Briiek, kemmkemm isemmuha. din il-ħaġa jew jaqbżuha, bħallikieku qatt. ma. kienet: hi Il- kittieba. ta' l-istorja. tedeski jħarsu lejn id: daħla. $ tagħhom fil-Knisja bħala: bidu: ta' żmien ġdid, oħraj bagħad jimxu fuqhom: minhgħajr ma'jgħidu. il-għala. j idhrilna' li hi fiaġa wisq: kbira. li-ġrajja' f) opl wieħie tolqot il-Knisja kollha kemm: hi, hekk: li-ġġib żm ġi Ħaġa bħal-dan,; qabel xejn; trid tkun diġà ħakmet, jew ġi inqas bdiet, taħkem, fuq il- Knisja kollha. U datiaktar nisteħux. ingħiduh ħi tant reqqa dwar. id- daħla. leski fil- Knisja. i kI —Iż-Żrhien; fl- Istorja; huwa l- mogħdija, ta' xi- Għaġ JU i'ihxerida' ama' kullimkien bħal meta ngħidi, ''Żmien il : UŻmien il-gwetra'. Dan għandu jkun ħħala: nota karitter fil-ħajja. tal- Knisja. Sewwa sew. kif fil-mużka: sakemm. tibq ' il-istess nota dominanti, jibqa' l-istess t6n, hekk ukoll fl-isto —jma jitbiddelxi iż- żmien sakemm tibqa' l- istess għamla tal- ħajj Ida jimxu L-dejjemi: fuq ipenċinju i degħidna hawn fuq. i Fil-għoxrin dok tal għajja tal- Knisja; aħria. nilmħu tli f dioti predominanti ; kull waħda: minnhom: toħroġ mill- għamla tas-soltu ta' qabda fattijiet maqgħudin ma''xulxin. , Hekk insibu li l- ħajja tal-Knisja mill-bidu tagħha:sa l- Fditt jeta' Milan: (sena-313),. u-minn hawn sas- seba, seklu, kiene turi ħaġa waħda: dak li titwaqqaf fid-dinja: — l-Ew l Żmien. Żmien li nistgħu nsejħulu, tat- Knisja quddiem id-dinja. , 2700 Ma Kristu kellha tgħib is-sinagoga. ' Ilr- reliġjon. tiegħu kienet sa 'minnha nfusha kontra l- —paganeżmur Għaldaqstant, sabiex titwaqqaf, kellha, qabel xejn, tbati-mhux: it tja' kollha: mil-lhud'u mill-pagani. Din is-siġ s-senapa, li-skond il-kelma ta' Kristu, għandha tiksi d-din- , tissaqda. u tikber hid- demm. tal-martri. żmien, imsemmija hi i qalolp ij : l-editi ta' Milan. Wara dan l-editt l-aktar famuż, fejn: Liċinju u l-Kbii. l-ewwel imperatur nisrani): tawha. l- bertà sja mqf ddsa, bla telf. ta': żmien, mill-bidu i liema: għandu dejjem ikun : agħl tagħha. Din it-taqsimw damet sejra b iet. għalhekk: imse a donizastika, jew kal skontroversij q'id-Domma: : Wara dawn waġqfa, rebbieħa; duddjen i id- dija u bil-ħsieb: iqamewi. ii tgħaddi: u' taqsam. is-sekuli: kollha; Bdiet turi: sew x'kien. i natural tagħha: bdiet timla id- dinja bil-ġid. l-aktar. oħra tiniversali, u hekk beda. t- 'jeni. Żmien. ta' (Żmien li-aħna nistgħu nsejħulu: tal-ġid. Hawnhekk nistgħu ngħidu li dan ma' jfissir nijiet oħra ma kenitx tagħmel il-ġid, iżda ma kenitx nota, il-għamla. speċjali. 'tagħlis: It-Tieni: ' Zmien jibda mal- Papa Agatin (6IS- 81). ir i jasal. Luteru (11517)… Jissejjaħ (żmien tan-nofs', jew 'Medio i00'. Il-qawwa u l-koħor tal-Knisja beda jidher u jinħass. (ma' kullimkien bil-ħeġġa. u' bis-setgħa. tagħha kontra u'fuq- il-qawwa. tal-Barbri. Għamlet ġid 'kbir il- -Knisja' bit if u'-t-tixrid' tal-ħajja monastika, bit-tagħlim: ta'. fil-kunventiu fil-kattedrali,. bit-twaqqif ta'- l-Universitajiet li al-lum haqgħu famużi; ġid: kbir għamlet lill-popli tedeski: i-vussi u lin- nazzjonijiet kollha ; kabbret l-arti: arkitettura, 4 skultura, pittura, posżija, mużka, fejn insibu l-aktar: nies: kbar bħalma huma: Mikiel Anġhi Bonarroti, fra -Angelico. : f'iesole, Dante Aligieri, u olirajn min-nazzjonijiet kollha, l-Knisja kienet taħkem ;: ġid kbir għamlet ukoll lit-—- ja: tal-popli. bl-akbar għerf u-tjubija. Dehret il-qawwa ' B għha fil- Kruċjati; il-ġid li bihom għamlet kien tal-għaġeb: ħelset l-Ewropa: u' ċ- eċiviltà. tad- -dinja mill-ħakma tal-Maw- iMettani ;' fetħet il-kummerċ ma' l-Orjent, kollu, fejn: bagtitet i junarji l-aktar għorrief u. mħeġ'ġa; 'kabbret. l-istiidju ix-xjenza; l-iżjed fin-naw tika; mnejn. ġiet imlestija l-boxxla, li fetħet it-triq għal l- Amerka. —Il-protestanti tassew. li' tilfu: 'raslom,-meta' bi ħiżunija ta' l-infer jmartu: jgħidu: li dan jdżeż mien kien tad- dlam, ke DATA