Ġunju Żmien il-Ħsad Bejn l-1951 u l-bidu tas-snin sebgħin, hekk kif jerfgħu mill-ħsad tas-silla, il-bdiewa li kellhom ir-raba' lejn il-Qajjied, lejn Ta' Qronfla u lil hemm mill-Wied taż-Żebbuġi arahom kollha jħabirku minn qabel is-sebħ biex sa tmint ijiem qabel il-festa ta' San Nikola jkunu ħasdu, rabtu u ġarrew iż-żara' tagħhom minħabba l-biża' li jinħarqilhom b'xi sufarelli jew karti tal-murtali. Ta' min ifakkar li sa dawk is-snin in-nar tal-festa kien jinħaraq mill-Qajjied sewwa sew fejn illum hemm l-arblu tal-bandiera tal- Kunsill. Madankollu, wieħed jista' jgħid li żmien il-ħsad u l-ġabra kien jibda qabel Mejju. Fl- aħħar jiem tar-rebbiegħa l-bidwi kien jiġbor iż-żofżfa: xitla baxxa bil-weraq irqiq ħafna li, minħabba li ma tinqabadx bil-minġel trid bilfors tinġabar bl-idejn, kemm jista' jkun filgħodu kmieni qabel tisħon ix-xemx. Is- soltu kienet tinżera' f'art b'ħamrija skarsa għax iż-żofżfa ma tinħtieġx art għammiela. Iż-żerriegħa tagħha ta' lewn roża, irqaq mill-ġulbiena, kienet meqjusa l-aqwa għalf għall-ħamiem. Minħabba f'hekk, kuljum malli jerfgħu mill-ġbir tagħha, il-bdiewa kienu jgħattu l-gżuż bi xkejjer biex ma jdoqqhiex il-ħamiem fis-sħana tal-jum. In-nies tar-raba', lanqas kienu jilħqu jiġbru ż-żofżfa li ma kinux imiddu għonqhom għall-ħsad tal-widna u l-ġulbiena: xogħol iebes u li jkiddek għax kemm waħda kif ukoll l-oħra jikbru ma' wiċċ l-art u jeħtieġ jinġabru f'qasir żmien, qabel ikunu nixfu għal kollox biex la jwaqqgħu l-weraq u lanqas iż- żerriegħa. Mal-ħsad il-bidwi kien ikebbibhom f'għamar u jħalli l-wiċċ jinxef sew, imbagħad jorbtuha f'qatt u jlestuha fi mnieżel jew gzuz ta' ħamest eħmiel. Dawn iż-żewġ ħxejjex kienu l-għalf ideali għall-bhejjem tal-fard hekk li ta' qabilna kienu jgħidu: il-fard li jiekol il-widna jrodd laħam bil-wiżna. Iżda jekk il-ġulbiena tkun se tindires, il-bidwi kien jiġborha fi gzuz imdaqqsin biex wara nofs Ġunju, f'ħin l-irtuba, iġorrha għal fuq il- qiegħa u waqt l-eqqel tax-xemx jidrisha bil- bhejjem. Ħafna drabi sa ma jkun ġabar l-uċuħ kollha li Alla jibgħat, il-bidwi qajla kien jerfa' rasu mill-art: filgħodu jaħsad, mgħawweġ . ġanċ, sa ma l-wiċċ jitbaskat u mbagħad jaħrat u jxattab biex jillesti l-art għat-taħwil. Il-ħsad tax-xgħir u tal-qamħ (jew, kif ħafna kienu jsejħulu ż-żara') lill-bidwi kien jifnih. Xi drabi biex iħaffef fix-xogħol kien iqabbad ukoll xi lavranti jagħtuh daqqa ta' id jew jagħti l-ħsad imqieta lil xi gaj ġuvnotti u xebbiet li ma jkollhomx fejn jaħdmu f'tagħhom. Meta tinzertalu sena għammiela kellu bir-raġun għalfejn iserraħ moħħu li f'Santa Marija, bl- għajnuna ta' Alla, se jħallas il-qbiela u jimla l- għorfa u l-matmura bil- ħsieb li sa ma tgħaddi x- xitwa se jkollu x'jagħlef u biex imantni lill-familja. Każin Banda San Nikola — Festa 2003 Ħafna tfajliet imwassla għaż-żwieġ ġemmgħu d-dota tagħhom minn dan ix- xogħol, u dawk tal-galbu kienu jagħmlu ħilithom biex, mhux biss ilaħħqu mal-lant, iżda wkoll ikunu aqwa minn sħabhom ġuvintur bil-ħsieb li s-sena ta' wara s-sid jerġa' jħaddimhom. Meta l-jum, imbagħad, jirkaċċa sewwa għas-sħana, il-bidwi darba minnhom ftit qabel inżul ix-xemx arah jirrixketta roqgħa ġmiela ta' art f'nofs għalqa fejn taħkem iż- żiffa, inaddafha kemm jista' jkun miż-żrar, ibixx ħafif għal darba tnejn u wara li jkun xerred is-sifa amnewwel, iballatha u jqegħidha sewwa. Hekk ikun lesta l-qiegħa u l-għada stess erħilu jidres bil-bhima u jqalleb bil-midra biex iż-żerriegħa mfosdqa tinżel taħt waqt li t-tiben is-sħiħ jitla' fil-wiċċ u jinħaleġ. Biex il-qiegħa toqgħod aħjar, aktarx li l-ewwel ma jidres kien ix-xgħir minħabba li dan ma jeħtieġx wisq żmien biex jitfarrak; fuq kollox it-tiben tax-xgħir rari kien jintgħalef lill- bhejjem u għalhekk kien jitħalla aktar sħiħ. Meta l-wiċċ ikun indires biżżejjed, il-bidwi kien l-ewwel ifarfar mill-aħjar li jista' t-tfur l-oħxon u jiġbdu għall-ġenb u mbagħad, bil- luħ, jgħolli t-tfur irqiq biż-żerriegħa b'kollox kontra r-riħ biex b'hekk il-frak joħroġ mar- riħ u l-qmuħ jibqgħu f'nofs il-qiegħa. Dawk kienu jiem ta' sodisfazzjon kbir għall-bidwi l-aktar meta jara l-ixkejjer tal- faxx mimlijin sa l-għoqda u mdawrin mal- qiegħa sa ma jaslu jiem il-ħażna. Meta tinzertalu sena għammiela kellu bir-raġun għalfejn iserraħ moħħu li f'Santa Marija, bl- għajnuna ta' Alla, se jħallas il-qbiela u jimla l-għorfa u l-matmura bil-ħsieb li sa ma tgħaddi x-xitwa se jkollu x'jagħlef u biex imantni lill-familja. għal waqt il-quddiesa tat-tieġ Għal aktar informazzjoni ċemplu lil Vanna Bugelli (Tas-Simi) fuq tel: 2146 8328 ażin Banda San Nikola — Festa 2003: