Għadbilura rakkont fantaxjentifiku ta' Russell Davis miġjub għall-Malti minn Toni Aquilina B ix-xena fl-isfond tal-pjaneta tnin moribonda, tal-isfera tħaġġeġ tax-xemx, u ta' firxa kwiekeb iteptpu fil-bogħod, l-istazzjon u l-aħħar abitanti ta' ġo fih taw bidu għall-għadbilura. B'leħen taparsi ta' mara, il-Kompjuter Ċentrali qal, 'Konfermat it-tluq tal- persunal essenzjali kollu. Il-persunal kollu mhux essenzjali avżat biex iħalli l-istazzjon minnufih. Bidu tas-sekwenza li twassal għall-awtodistruzzjoni — ħamsa … erbgħa … tlieta … tnejn … wieħed … sinjal. Attivata s-sekwenza tal-awtodistruzzjoni. Ħin qabel l-implużjoni tal-istazzjon … disa' minuti punt ħamsa u jkompli l-għadbilura' Il-Kurunell Mason Envel, bilwieqfa f'wieħed mill-inwadar u jħares 'il barra lejn il-kwiekeb li kien tant iħobb, sema' leħen il-Kompjuter Ċentrali jidwi mal-istazzjon vojt kollu kemm hu; xengel rasu b'għafsa ta' qalb, u qal, 'Għandna mmorruf' Hu l-uniku bniedem li kien għad baqa' fuq l-Istazzjon Alpha, u kellu ras iebsa wisq biex jarma jitlaq. Forsi għalhekk kienu ħallewh fis-servizz għal daqstant żmien qabel sa fl-aħħar ġegħluh jirtira tliet snin ilu. 'Disa' minuti għall-implużjoni,' qal il-Kompjuter. 'Il-Kurunell irtirat Mason Envel, leħnu konfermat,' qal il-Kompjuter. 'Fiex nista' naqdik77 Mason qabad se jwieġeb, iżda ġie interrott għal ftit mill-Kompjuter, li żied jgħid, 'Disa' minuti għall-implużjoni.' ħarġa LXXXIV 2012 'Tista' taqdini billi tkompli l-għadbilura mingħajr awdjo,' qallu bil-herra. ''Bżonn tiegħu verament m'għandix. ' 'Ittieħdet nota tat-talba tiegħek, Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il- Kompjuter, 'u se titgħadda lill-awtoritajiet ikkonċernati fuq l-Istazzjon Gamma. Grazzi talli għoġbok tuża l-Kompjuter Ċentrali. Kompjuter, tagħtix kasha t-talba jekk jogħġbok. ' 'It-talba tiegħek tħassret mis-sistema, Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il-Kompjuter. ''Grazzi talli għoġbok tuża l-Kompjuter Ċentrali.' Pawsa … imbagħad, ''Tmien minuti għall-implużjoni.' Mason għeżżeż snienu u qatagħha li kellu jagħmel ħiltu biex ma jagħtix kasu dak il-qaħbeċ. Dawwar l-attenzjoni tiegħu lura lejn il-kwiekeb. Kemm xtaq li kien fosthom, iżda ma kienx possibbli għalih iħalli l-Istazzjon Alpha. Kien hawn fejn twieled hu, fejn mar l-iskola, u tħarreġ għall- ġlied. Hawn fejn kienu għexu u mietu l-ġenituri tiegħu ħafna żmien ilu, u fejn martu u ibnu mietu huma wkoll. Meta ma kienx barra mat-truppi fuq il-fruntiera, jissielet fi gwerra bla tmiem kontra l-Aktarjani, hawn fejn hu kien jiġi jistrieħ. Meta l-Kmand qatagħha jabbanduna l-Istazzjon Alpha, iħalli jmutu rispettivament lilu u l-pjaneta moribonda li darba kien iservi, Mason kien għażel li jibqa'. Hawn fejn hu kien għex u hawn fejn kellu jmut. €Seba' minuti għall-implużjoni,' qal il-Kompjuter. Sal-aħħar jibqa' t'għajnuna,' lissen Mason. Kienet ilha sejra ċ-ċajta fil-militar li l-Kmand biss kellu sens ta' umanità anqas żviluppat minn dak tal-Kompjuter Ċentrali. Hu dawwar l-attenzjoni tiegħu fuq dik li darba kienet tissejjaħ il-pjaneta Dinja. Skont l-għalliema tiegħu — li lkoll kellhom ix-xorti jabbandunaw l-Istazzjon Alpha — il-bnedmin evolvew fuq wiċċ id-Dinja, kibru fis-setgħa u t-teknoloġija, u tellgħu lilhom infushom fil-wesgħat bla tarf tal-ispazju. Kien mertu tal-ħiliet kotrana li kellhom, u forsi tas-sensibilità tagħhom, li d-Dinja baqgħet pjaneta fil-parti l-kbira tagħha abitabbli sewwasew sa ftit mijiet tas- snin ilu — meta kienu ġew l-Aktarjani. Issa tista' tgħid kienet għal kollox inabitabbli, għad li 'l Mason kienu qalulu li xi ftit qalbiena, jew boloh skont kif tħares lejhom, kienu baqgħu marbutin mal-ħamrija ħawlija t'art dinjithom. Hu qatt ma kien mar hemm, għad li l-istampi qodma tagħha kienu juru dinja kaħlanija sabiħa b'oċeani kbar u bliet li jħabbtuha ma' kwalunkwe ħaġ'oħra magħrufa fil-galassja. Hija, ukoll, kellha tmut darba jintemm l-għadbilura. Għad li mewtha kienet se tieħu aktar fit-tul u tkun aktar imwiegħra milli qatt seta' jġarrab l-istazzjon. Bħal donnu biex ifakkar lilu nnifsu, il-Kompjuter qal, ''Sitt minuti għall-implużjoni'' Sitt minuti, ħaseb Mason. Qiegħed hawn bilwieqfa nħares lejn id-Dinja, nistħajjel kif darba kienet tidher, niċċassa lejn il-kwiekeb li rajthom kemm-il darba, u baqagħli sitt minuti ħajja. Hu kien se jmut hemm — xiħ baħnan li rrofta jħalli dal-qabar tal-metall minħabba l-memorji tiegħu. Mexa b' passi twallil hinn mit-twieqi tal-inwadaru għafas xi buttuni fuq luħ maqlugħ 'il barra mill-ħajt. Instemgħet pi-ip u hu fetaħ bwejba rqiqa tal-metall u ħareġ grokk — wiski bis-silġ. Ħa t-tazza u mar lura jħares fejn kien qabel, huwa u jċaqlem ix-xorb mal-kubi tas-silġ kif kien ilu ħafna mdorri jagħmel. It-tentin għalenija tal-kubi kien wieħed pjaċevoli. Qatt ma ħsibt li kien se jkun hekk, ' qal b'leħen li semgħu jidwi ġol-kamra tista' tgħid vojta. 'Li fl-aħħarinkun irridnitkellem.'Xengel rasu b'sogħba kbira fuqu. 'X'taħseb int, Kompjuter2 Noqogħdu npaċpċu sa ma mmutu, xi tgħid7' Dan ma jistax ikun, Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il-Kompjuter. 'Jien ma nistax immut, għax qatt ma għext.' Mason kien għoddu sa jwieġeb u mbagħad il-Kompjuter żied jgħid, ''Ħames minuti għall-implużjoni.' Mason qagħad jaħseb għal ftit mumenti. Kien għadu daqsxejn ta' tifel meta beda jilgħab mal-Kompjuter Ċentrali logħob għat-tagħlim tal-kliem, tal-loġika; kien saħansitra għamel miegħu xenarji ta' taħriġ. Mibnija fil-parametri tiegħu kien hemm linji gwida għall-konverżazzjoni ras imb ras li soltu kienet tkun ħafna aktar … ħajja, pjuttost aktar ħielsa milli formali. 'Kompjuter,' lissen, m'intix topera fil-parametri tal-konverżazzjoni personali. Il-għala7' 'Jien ma nistax immut; qatt ma għext, Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il-Kompjuter. ''Iżda fil-banek tal-memorja tiegħi hemm il-ħajjiet ta' min kien hawnhekk il-bidliet kollhalisaru. Jienma … nixtieqx intemm l-eżistenza tiegħi. ''Ma kontx naħseb li l-kompjuters kellhom xewqat Kelma kull mhi, Kurunell irtirat Mason Envel, 'qalil-Kompjuter. 'Il-kelma addattata għas-sitwazzjoni tiegħi, dak kollox, għad li l-valutazzjoni li għamilt inti tajba. Jien ma jkollix xewqat kif tifhmu l-kelma intom.' Allura xi trid tgħid7' staqsa Mason. €U jiena rajt lill-Qaddej Etern iżommli l-mantar u jidħak minn taħt, u f'kelmawaħda, bżajt, '' qalil-Kompjuter. 'Din il-poeżija tafha, Kurunell irtirat Mason Envel7 Erba' minuti għall-implużjoni.' ħarġa LXXXIV 2012 Tinstema' familjari,' wieġeb, huwa u jaħseb li fl-erba' minuti ħajja biss li fadallu, forsi issa kien il-waqt għall-introspezzjoni, pjuttost milli wieħed jeżamina sistema ta' kompjuter. Hu ma weriex l-indifferenza tiegħu minn barra. Wara kollox, ħinu kien wasal. Min hu sidu jekk iqattgħux jitkellem ma' magna. 'Ta' wieħed mill-poeti antiki fid-Dinja,' qal il-Kompjuter. 'Il-poeżija ta' T.S. Eliot L-Għanja tal-Imħabba ta' J. Alfred Prufrock. Aktar qabel fil-poeżija, hemm vers ieħor li jgħid hekk: 'Ħin għalik u ħin għalija, U terġa' ħin għal mitt qluqija, U għal mitt viżjoni u reviżjoni, Biċċa poeżija klassika, Kurunell irtirat Mason Envel' 'Qed tgħidliinti… qedtibża' tmut7' staqsa Mason. 'Il-kompjuters suppost li ma jħossu … xejn. ' 'Mhux possibbli għalija nippreċiża ruħi f'din is-sitwazzjoni, Kurunell irtirat Mason Envel. Jiena ma nħossx, m'iniex nibża'; b'danakollu, m'għandi ebda xewqa ntemm l-eżistenza tiegħi. Tliet minuti għall-implużjoni.' ''Għaliex taħseb int jien ninsab hawn7' Skont ir-rekords tal-persunal, kont int li insistejt tibqa'. Valutazzjoni psikjatrika tindika dimenzja ħafifa, forsi senilità. Qed titlef minn moħħok, Kurunell irtirat Mason Envel7' Mason naħnaħ u tefa' ġewwa f'nifs wieħed dak li kien għad fadal mill- grokk. 'Probabbli,' qal. ''Wara kollox, qed inqatta' l-aħħar minuti ta' ħajti f'diskussjoni filosofika ma' kompjuter.' Hu niżżel it-tazza fuq wiċċ naqra ta' mejda. ''Dażgur m'iniex nitlef; sempliċiment ma kien hemm xejn x'jiġbidni biex nitlaq. Id-dar u l-memorji tiegħi; u jien għalihom biċċa ta' xiħ wisq biex iġegħluni nitlaq; allura ħallewni. Ikolli ngħid kuntenti jqalftuna t-tnejn 'il barra. ' Jien ma nixtieqx nitqalfat 'l barra, Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il-Kompjuter. Mela waqqaf l-għadbilura,' qal Mason. ' Iilum jew għada, jiġu s'hawn l-Aktarjani u jeħduna taħt idejhom it-tnejn li aħna. ' Ma nistax nitfih l-għadbilura,' qal il-Kompjuter. ''Ma jagħmilx parti mis- sekwenza tal-awtodistruzzjoni. Int messek tafu dan, Kurunell irtirat Mason Envel. Skont ir-rekords tal-persunal, kont intli kellek tagħti l-ordni derogatorja għas-sekwenza tal-awtodistruzzjoni fuq l-Istazzjon Omega.' 'Iva, jien,' qal Mason. ''Dak ġara ħafna żmien ilu, u s-sitwazzjoni kienet differenti. 'Tabilħaqq,' qal il-Kompjuter. ''Skont ir-reġistru t'abbord, l-Istazzjon Omega tqiegħed fuq l-awtodistruzzjoni x'ħin forza qawwija tal-ħbit Aktarjana rnexxielha tinżel fuqu u tokkupa erba' pontijiet tal-Istazzjon. Inti tajt l-ordni derogatorja, Kurunell irtirat Mason Envel. Il-għala7 Għax ma xtaqtx ittemm l-eżistenza tiegħek Żewġ minuti għall-implużjoni.' 'Għax ma ridtx immut; ma ridtx li jispiċċa jmut kulħadd fuq l-Istazzjon, qal Mason. ''Għax ħsibt li stajna nerġgħu nirbħu dawk l-erba' pontijiet lura u nagħtu xebgħa kif imiss lill-Aktarjani.'' Mason dawwar l-attenzjoni tiegħu mill-ġdid fuq il-pjaneta ta' taħtu, fuq l-aħħar erwieħ qed imutu fuq il-pjaneta Dinja, bil-memorja tiegħu tixgħel u titfi fuq l-immaġni ta' dawk il-ġranet waħxin ġol-Istazzjon Omega, meta l-katina tal-kmand kienet sfaxxat għal kollox. Ma kien hemm ebda komunikazzjoni mal-Kmand Ċentrali, is-sistemi għaż-żamma tal-ħajja kienu jixegħlu u jitfu, iteptpu l-ħin kollu. Verament kellu xortih tajba li baqa' ħaj. Madankollu, huma għexu; dakinhar kienu għelbuhom lill- Aktarjani, u meta ġew għall-fatti, reġgħu ħadu lura l-pontijiet u taw il- ħajja mill-ġdid lill-Istazzjon. Iżda kont int li tajtha l-ordni, Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il- Kompjuter; imbagħad żied, ''sittin sekonda għall-implużjoni.' ''Tssa billi kont jien,' qal bil-herra. Allura2 Hu ma kienx salva jewwilla ħafna ħajjiet; ma salvahx l-Istazzjon Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il-Kompjuter, bil-volum jogħla dik in-naqra, avolja kien qed jidwi biżżejjed biex jinstema' mal-istazzjon kollu, Ċkont int li tajtha l-ordni. Sa fl-aħħar laqtu, dak li kien qiegħed jgħid il-Kompjuter. Riedu jagħti l-ordni biex titwaqqaf l-awtodistruzzjoni. Ma riedx imut; għalhekk għamel użu mir-reġistru t'abbord biex isib mod kif jiskapula l-programmazzjoni tiegħu. Ma setax minn jeddu jgħidlu x'għandu jagħmel, lanqas jitolbu. Seta' biss jagħtih l-informazzjoni. Il-kwestjoni kienet, jekk hu riedx imut. Dak li kien qed jagħmel hawn speċi ta' suwiċidju, mod kif joħroġ mix-xena malajr pjuttost milli jiffaċċja l-ħajja ta' pjazzant tkarkar fit-tul fuq xi Stazzjon bla ma jkollu x'jagħmel xejn ħlief jistenna Tletin sekonda għall-implużjoni,' qal il-Kompjuter b'leħen kiebi mill- ġdid u bla emozzjoni. Ħares 'l isfel lejn il-pjaneta. Seta' jsalvahom lil dawk in-nies, hu7 Hu ried imut' Ried jitqalfat 'il barra, bl-eżistenza tiegħu mitmuma2 Ħmistax-il sekonda għall-implużjoni,' qal il-Kompjuter. LET ''Kompjuter,' qal bil-herra, 'waqqaf is-sekwenza tal-awtodistruzzjoni, kelma tal-qaddis E-N-V-E-L, Kmand Alpha Wieħed. ħarġa LXXXIV 2012 'Maqtugħa s-sekwenza tal-awtodistruzzjoni,' qal il-Kompjuter. ''Grazzi, Kurunell irtirat Mason Envel.' Tniehed, hu u jistaqsi lilu nnifsu x'kien imissu jagħmel issa. Seta' jsalvahom lil dawk in-nies ta' fuq il-pjaneta u b'xi mod isalva lilu nnifsu' 'Attivata s-sistema sekondarja, ' qal leħen ta' kompjuter ġdid. ''Jidħlu fis- seħħ derogatorji awtomatiċi, Is-sekwenza tal-awtodistruzzjoni attivata mill-ġdid. Fadal għaxar sekondi qabel l-implużjoni tal-istazzjon u jkompli l-għadbilura.' 'Kif7'-qal Mason. eŻball,' qal il-Kompjuter. 'Hemm żball fis-sistema. Is-sistemi interni kollha u l-funzjonijiet ta' sigurtà ngħalqu mis-sistema sekondarja. ' 'Disa' sekondi għall-implużjoni,' qal il-leħen tal-kompjuter il-ġdid. Mason ipprova jsib leħnu; ma setax. Mill-bidu kien jaf li hu seta' jidderoga l-awtodistruzzjoni, iżda sakemm ma indikalux l-Kompjuter, ma ħasibx li kien lest jagħtiha dik l-ordni. Mid-dehra, xi ħadd mill-Kmand Ċentrali kien ħaseb f'din il-possibbiltà. 'Tmien sekondi għall-implużjoni,' qal il-kompjuter il-ġdid. Kurunell irtirat Mason Envel,' qal il-Kompjuter tal-Istazzjon, ''Inti ppruvajt. Jien ma tlaqtx lanqas. Qdejna … dmirijiewa … kif imiss. 'Seba' sekondi għall-implużjoni.' 'Le,' qal Mason, leħnu maħnuq, 'għadni m'iniex lest. 'Ħadd m'hu, qatt, Kurunell irtirat Mason Envel, lanqas kompjuter 'Sitt sekondi għall-implużjoni.' Mason dar lura malajr lejn it-tieqa, il-kwiekeb, il-pjaneta. Dawk in-nies kollha kienu se jmutu. Imma huma mhux diġà mejta, staqsa lilu nnifsu. Ma kinux ħaduha d-deċiżjoni li jmutu Ħames sekondi għall-implużjoni.' Mason ħaseb fi tfulitu, jiġri sparat ġol-vixxri tal-Istazzjon magħmul mit- titanju, buzu jidwi fil-kurituri twal qrib fejn kienu alloġġjati l-ġenituri tiegħu. Il-kwiekeb għaddejjin ipetptu qishom tikek ta' deheb nhar l-ewwel titjira fit-taħriġ tiegħu. 'Erba' sekondi għall-implużjoni.' Induna li l-Kompjuter tal-Istazzjon għal darb'oħra kien qiegħed jikkwota minn poeżija antika, xi ħaġa dwar dagħdigħa kontra l-qerda tad-dawl. Kemm hi addattata, ġie x'jgħidlu, Jien Irrid niddagħdagħ. Tliet sekondi għall-implużjoni,' Kien salva dawk in-nies kollha fuq l-Istazzjon Omega u huma issa waslu biex iħalluh hekk7 Jingannawh b'dan il-mod7 Moħħu ġera bih, iqalleb ħsibijiet u immaġni aktar malajr milli qatt ħaseb li hu possibbli. Le, intebaħ. Huma kienu jafu li hu seta' jwaqqfu u ma setgħux jieħdu riskju. Ma setgħux jirriskjaw li l-Istazzjoni jaqa' f'idejn l-Aktarjani. eŻewġ sekondi għall-implużjoni'' Hu ma riedx imut; kien għad kellu x'jagħti. Xiħ kulma kien, qaħbeċ. 'Implużjoni' Mason ħass id-dmugħ iġelben ma' ħaddejh; sema' l-ewwel damdima gutturali ta' splużjoni fil-qalba tal-Istazzjon. Għaddiet nanosekonda, u mbagħad … Bħal meta ddur madwar il-Qamar, għaddielu minn rasu saħansitra fil- mument stess li blast qawwi ta' nar spara jkarwat għal fuqu, u tara x-Xemx għall-ewwel darba f'ħajtek.