Id-devozzjoni lejn San Gejtanu, fost il-Maltin, barra li tispikka sewwa fostna l-Ħamruniżi, għaliex San Gejtanu hu l-Patrun tagħna, tinħass ukoll f'diversi nħawi ta' Malta. Fil-fatt insibu li f'diversi knejjes, hemm kappelluni u altari iddedikati lill-Qaddis tal-Providenza. Fil-Knisja Parrokkjali ta' Marija Bambina, ġewwa l-Mellieħa, fl-ewwel kappella fuq in-naħa tal-Vanġelu, hemm kwadru li juri lil San Gejtanu liebes sut- tana fqajra, għarkobbtejh, jikkontempla l-viżjoni tal-Madonna u l-Bambin. Dan il-kwadru li jġib il-firma tal-pittur Ġużeppi Cali, juri d-data ta' l-1898 u kien tħal- las mis-Sur Giovanni Grech. Il-kwadru huwa maħdum biż-żejt fuq it-tila u l-qi- sien tiegħu huma ta' 3.3m. x 1.75m. eFIL-BELT VALLETTA Fil-Knisja Kolleġġjata ta' San Pawl Nawfragu ġewwa l-Belt Valletta insibu wkoll kappellun iddedikat lil San Gejtanu. Fil-kappellun ta' San Gejtanu hemm imwaqqfa l-Fratellanza ta' Sant'Agata. Billi l-kwadru ta' Sant'Agata ma kienx fiss fuq l-altar, imma kien jitqiegħed biss fil-funzjonijiet tal-Fratellanza, inħass il- bżonn li jsir kwadru kbir, li jkun it-titular tal-kappellun, u li jkun jirrappreżenta fih lil San Gejtanu u lil Sant'Agata. Għalhekk fis-17 ta' Marzu 1805 il-Fratel- lanza, bil-kunsens tal-kapitlu iddeċidiet li tagħmel dal-kwadru u li ħa ħsiebu l-Isqof ta' Malta, Mgr. Ordnah hu stess f'Palermo għand il-pit- tur Giuseppe Velasquez u ġie mħallas minn flus li ġabret il-Fratellanza. Il-kwadru nġabar u tlesta, u fil-konsulta tat-28 ta' Awissu 1806 ir-Rettur tal- Fratellanza ħabbar li l-kwadru wasal u li kien irċevih f'dawk il-jiem, minn Paler- mo l-Isqof Labini. Għalkemm il-kwadru tal-Velasquez li kien sewa lill-fratellanza aktar minn erba' mitt skud, kien irnexxa tassew bħall-opri kollha li ħarġu minn idejn dan il- pittur, wara li twaqqfet fil-kappellun ta' San Gejtanu l-Kongregazzjoni tal-Qalb ta' Marija, inħass il-bżonn li fil-kwadru ta' l-istess kappellun ta' San Gejtanu tidher ix-xbieha tal-Madonna bejn San Gejtanu u Sant'Agata; u għalhekk bil- kunsens tal-kapitlu, il-Kongregazzjoni ġdida tal-Qalb ta' Marija għamlet kwadru ġdid spejjeż tagħha, li ġie mpitter f'Malta mill-pittur Malti Ġużeppi Hvzler, u huwa sewwasew dak li hemm fil-kappellun ta' San Gejtanu llum. Dan il-kwadru ġie mqiegħed flok l-ieħor tal-Velasquez, fid-9 ta' Marzu 1852. Ħadd ma jaf x'sar mill-kwadru l-antik ta' Velasquez. L-altar tal-kappellun ta' San Gejtanu ġie ikkonsagrat mill-Isqof Mons. Fra Gejtanu Pace Forno kif jirriżulta minn skrizzjoni li hemm fuq l-istess altar. Fil-mensa ta' l-altar hemm konservat il-ġisem ta' San Placido, martri li ġie mogħti mill-benefattur tal-Knisja ta' San Pawl, Mons. Domenico Sceberras. L-għotja tal-fdal ta' San Placido saret fl-1755. L-altar oriġinali li kien hemm fil-kappellun ta' San Gejtanu kien twaqqaf fl-1656. Dan il-kappellun huwa xogħol sabiħ ta' induratura li saret bil-ġenerożità ta' devoti u tal-Bali Rospigliosi. Dan il-Bali kien ta wkoll lampier tal-fidda bi xbieha ta' San Gejtanu, u li jġib ukoll l-arma tal-kapitlu, tal-Granmastru Vilhena u tal-familja Rospigliosi. L-aħwa Camenzuli kienu taw lil din il-knisja ta' San Pawl tliet ventaltari tal-fidda: wieħed lill-kappella tas-Sagrament, ieħor lill-altar maġġur u ieħor lill-altar ta' San Gejtanu li ngħata fl-1794. Dan il-ventaltar ta' San Gejtanu juri lill-Madonna bil-Bambin qed toffrih lil San Gejtanu. Dan l-altar għandu Ċintill antik ħafna u prezzjuż li jinżamm fil-Knisja tal- Madonna tal-Karmnu l-Belt u jintlibes lill-Madonna fil-festa tagħha tal-Karmnu. Iżda dan iċ-ċintill jinġieb fil-knisja ta' San Pawl, fl-okkażjoni tal-festa ta' San Gejtanu u jintlibes lill-bust tal-fidda ta' San Gejtanu li hemm f'din l-istess knisja ta' San Pawl. Dan il-bust tal-fidda ta' San Gejtanu (1712) jitqiegħed fuq l-altar tal-qaddis fl-okkażjoni tal-festa. Dari l-Bust kien jitqiegħed fuq l-altar maġġur fl-okkażjoni tal-festa ta' San Gejtanu. eFL-IMDINA Kwadru ieħor li huwa dedikat lil San Gejtanu jinsab fil-Knisja Katidrali ta' l-Imdina. Il-kwadru ta' San Gejtanu daħal fil-Katidral ftit snin wara li kien in- bena l-katidral li naraw illum wara li fl-1693 il-katidral li kien hemm iġġarraf f'terremot. Mid-dokumenti li hemm fil-Mużew tal-Katidral jidher ċar li l-Kwadru ta' San Gejtanu ma kienx jeżisti fil-katidral l-antik. Fl-1714, Mons. Giacomo Cannaves fil-viżta tiegħu li għamel fil-Katidral igħid li kien hemm il-kappella ta' San Gejtanu u jagħti deskrizzjoni preċiża tagħ- ha, u fuq kull ma hemm ġo fiha. Jgħid li din tinsab it-tieni waħda fuq in-naħa tal- 'lemin int u dieħel mill-bieb prinċipali. L-artal hu tal-ġebel. Il-Kwadru hu ta' Mat- tia Preti (jew skola tiegħu), għandu gwarniċ ta' l-injam dekorat u jinsab imdaħħal fil-ħajt. Fil-Kwadru naraw lill-Madonna tnewwel il-Bambin Ġesti u tagħtih lil San Gejtanu li jinsab għarkubbtejh quddiemha. Madwar din ix-xena hemm tliet qaddisin oħra li huma San Ġużepp, l-Isqof San Nikola u San Filippu Neri. Fil- ġnub tal-Kwadru n-naħa t'isfel hemm żewġ armi li jġibu l-kunjomijiet ta' Man- gion, Manpalao, Castelletti u Bologna. L-istess Cannaves ikompli jgħid li din il- Kappella ta' San Gejtanu hi ta' dritt Patrunat tal-familja Bologna, waħda mill- familji nobbli ta' l-Imdina. Il-Kwadru kif narawh illum hu l-istess bħal dak li kiteb fuqu Mons. Cannaves u għalhekk wieħed jista' jgħid li dan sar bejn is-snin 1702-1714, li jiġu d-dati ta' meta nbena l-Katidral u meta għamel il-viżta Mons. Cannaves. Il-familja Bologna, li tagħha kienet il-Kappella ta' San Gejtanu ħadet ħsieb li maż-żmien iżżejjen kemm tista' u tagħmel opri li jixirqu kemm lill-qaddis kif ukoll lill-Katidral ta' l-Imdina. Fl-1747, il-Konti Pietru Gejtanu Perticonati Bologna, ħa ħsieb biex ħallas il-flus ta' l-ispejjeż ta' l-irħam li kienu saru fl-artal ta' San Gejtanu. Din il-familja ta' Bologna u familji oħra nobbli li tħalltu magħ- hom permezz taż-żwieġ komplew żiedu l-opri sbieħ li hemm fil-kappella b'mod li llum hi waħda mill-isbaħ li jinsabu fil-Katidral. Fil-familja Bologna l-isem ta' Gejtanu hu komuni ħafna u wisq probabbli li ġie magħżul il-qaddis li ismu hu wieħed mill-ismijiet tal-familja Bologna. Aktar ma beda jgħaddi ż-żmien, il-Kappella ta' San Gejtanu kompliet tisbieħ u ssir aktar prominenti. Illum naraw illi l-artal, il-prospettiva u l-kolonni li jdawwru l-Kwadru huma kollha ta' l-irħam mill-ifjen. Eżattament taħt it-tarġa ta' l-artal hemm kripta żgħira li fiha ndifnu l-aqwa nies nobbli ta' Malta u oħrajn li kellhom karigi importanti fil-ġrajja ta' pajjiżna. Kemm ilu Mons. Mattew Chircop, ex- kappillan tal-Ħamrun, iservi bħala Arċipriet tal-Katidral fis-7 ta' Awissu, festa ta' San Gejtanu qed issir quddiesa fuq l-artal iddedikat lill-qaddis. Il-quddiesa li tingħad hija l-istess quddiesa li tingħad fil-parroċċa ta' San Gejtanu. (Il-Bord Editorjali jirringrazzja lil Dun Mosċ Debono Kappillan tal-Parroċċa tal-Mellieħa, lil Dun Anton Galea Arċipriet tal-Knisja ta' San Pawl il-Belt Val- letta u lil Mons. Mattew Chircop Arċipriet tal-Katidral ta' l-Imdina. Ħajr ieħor imur lejn is-Sur Michael Galea mill-Belt Valletta u lejn Fr. Patrick G. Abela, O. Carm., ta' l-informazzjoni li wasslulna.)