isqof Metropolita ta' Malta u lil Dak qalbna, waqt li nassigurawhom ukoll tad-Dioċesi ta' Għawdex; lir-Rev.mi mit-talb tagħna u minn dak tal-Mis- Kappillani u Retturi tal-Parroċċi u sjunarji u ta' l-Insara ta' l-Art Im- tal-Knejjes; lill-insara taż-żewġ gżej- qaddsa, jer tagħna li, b'qalb tassew ġeneruża. dejjem fehmu u għenu l-'Onra Pija tal-Qabar ta' Kristu'' u lil kulħadd O.F.M. nagħtu l-isbaħ u l-aħjar xewqat ta' ———— —i ĊIFRI LI JITKELLMU WEĦIDHOM IL-ĦIDMA TAL-KUSTODJA FRANĠISKANA TAT-TERRA SANTA ĦIDMA RELIĠJUŻA ĦIDMA SOĊJALI 21 Santwarju u 45 Kappelli. 89 Parroċċa b'85,000 fidili. 81 Kappellaniji. 6 Kulleġġi b'1,800 edukanti, 495 Missjunarji f'74 Kunventi, 10 Orfanatrofji għall-iltiema, 2 Kulleġġi Serafiki. 8 Uffiċini tas-snajja. 78: Kummissarji mxerrdin mad- 8 Tipografiji. dinja. 1 Fotozinġografija, 1 St 1 L-a f'Ruma, ' IL-GĦAĠĠIEBI Darba Waħda kien hemm raġel Portugiż li mar jagħmel żjara lil Ġeru- salemm, Issa l-Portugiżi huma nies li jħobbu igħaġġbuha (ara kemm, li nemusa jgħidulha iljunfant tal-ajru; u għandhom biċċa flus żgħira, daqs ħabba, li jgħidulha Teis, u meta jsemmu l-flus, ma jgħidux għandi lira, imma jgħidu: għandi elfejn, tmien mija u tmenin reis). Mela dan il- Portugiż kellu miegħu żagħżugħ minn Ġerusalemm, biex idawwru l-knejjes ta' hemm. Jum wieħed, wara li daru dawra mal-knejjes, marru jaraw is-suq, u raw raġel ibigħ it-tin. Il-Portugiż saqsa lil dak li kellu miegħu: ''Dan xi frott huf'' U dak wieġbu: ''Dana tin''. Raġa' l-Portugiż: ''X'waħda din, kemm hu żgħir it-tin tagħkom It-tin ta' pajjiżna kull tina daqs għaxra minn dawn Raw ieħor ibigħ illiarinġ u d-dulliegħ. Saqsa l-Portugiż: (U dan xi frott hui'' Wieġbu dak li kien miegħu: ''Dan larinġ u dak dulliegħ'. ''X'ċokon ta' frott jagħmel pajjiżkom, għidli ħaġa P'' raġa l-Portugiż. F'pajjiżna l-larinġ hu daqs dik li int għedtli li hi dulliegħa; u d-dulliegħ, daqs kemm hu kbir, ħmar tnejn biss jiflaħ minnhom; waħda kull naħa f' Raw ieħor ibigħ: it-tadam miċ-ċatt, u l-qara', aħmar u l-Portugiż saq- sieh dak il-frott. x'kien, u ta' Ġerusalemm wieġbu li kien tadam u qara' aħmar, Dak beda jrodd is-slaleb. Dan hu t-tadam tagħkom f'' saqsieh imgħaġġeb.' It-tadam ta' pajjiżna hu kull waħda daqs dik li int għedt Kummissarju tat-T.S. 80 skola għall-bniet u għas-subien b'aktar minn 6,000 tfal subien u liil-ratoħa— ħamra- U-karettun—tal fil-9 ha—hamra, b-Karettun-ta' bagħal-ma—jġerrx-aktar minn- tliet agħal—0BA—JHOTEX EQiesħe arr-H-edibt—ir-nitlob 'L-ALls jaħfirli. Għax qabel ma Qiegħed—nistqarr-ii-edibt; ss—ħaġas—tal-flus ii-ħaġa tal-Hi5; addi—mitt—taħt-dil-ħnejis8u08ikun—sideb— iekk ma-jis- trħax qabel -ma Jl għadsilha ih ma-kelliz għad-li kelli di—minn—taħt-dil-ħnejjs-1)-jkun-gideb, jekk—majis- qarx dnubu, taqa' ġebla fuqu; Ara-kemm—ġebel-hawn il-art;-dan—kollu Waqa. faq- il- 1 r— Ad eħet- għarkubbżejb fl-art- il- beda jagħti isfar-lelhum,a-xteħet-għarnkubb' beda jagħti e aħid: t'Mela nistearr li fiq—sidrti—i jgħid: ''Mela—nistqarr il-ger bħal-ma—għedt—żien mMma—żeħir—daqs—tagħkom kbir waħt bħal-ma—għedt0jien,—1imma—żgħir,—0daqs—taghkom- eħna—m' hux—-daqs—d-dulliegħ tagħkom.—ahnqas—it-tadam—ma- tilkegħ—1taghkopa;—ARQAs- tagħha—m'hux-daqs—id-d earal-aħmar. Kollox daas-tagħkom: oiox—daqs0tagħtom; pdibt l It- i tagħna xa'h: ż għax gdibt b IMHEJJR ax—gdibt- qalli iEKollox sewwa;—għaddi Maulejja—a: tigħ—inqasam bid-daħk —i—qallu: tKollex a;—għaddi, AHBARIJIET TA' Il-Gublew tal-Fidda Sacerdotali tal-Vigarju General ta' l-Ordni. Fit- 12 ta' Ġunju li għadda, li kien it- Tieni Ħadd fuq Għid il-Ħamsin, ir- Reverendissmu P. KOSTANTINU KOSER, O.F.M. Vigarju Ġenerali ta' l-Ordni kollu Franġiskan, għalaq il-25 sena mill-Ewwel Quddiesa Tie- għu. Għal din l-okkażżjoni, il-Pro- vinċji kollha franġiskani mxerrdin mad-dinja tqanqlu bil-ferħ u b'fun- zjonijiet, b'talb u b'għemejjel oħra qaddisa wrew il-qima u l-imħabba tagħhom ta' ulied lein il-Missier u Mexxej spiritwali tagħhom. Il-Kustodja ta' l-Art Imqaddsa, b'amar tar-Rev.mu P. Kustodju u tal-Ven. Diskretorju tagħha, fis-San- twarji, fil-Knejjes u kappelli, kif ukoll fil-Kunventi, fid-Djar u f'kull fejn tinfirex is-setgħa tagħha, dak il- jum, 12 ta' Ġunju, ġie dik'arat €JUM FRANĠISKAN', li fih, kull L-ART ' IMQADDSA ma sar ta' ġid spiritwali f'dak il-jum mill-Missjunarji, mis-Sorijiet u mill- insara, kollu ġie magħmul skond il- fehma tar-Rev.mu P. Vigarju Ġene- rali. - Fil-kbar funzjonijiet li saru f'dak il-jum, mal-Patrijiet. — Franġiskani ħadu sehem ukoll l-Eċċ, Tiegħu r-Reverendissmu Mons, A. Sepinski O.F.M., Arċisqof u Delegat Appostol- ku għal Ġerusalemm u l-Palestina, x'wħud. mill-Isqfijiet u Kleru ieħor mill-Orjentali, ukoll minn dawk mit- rudin u ma naqsux ukoll Uffiċjali li jirrappreżentaw l-Awtorità Ċivili ta' Ġerusalemm, b N.B. — Ukoll il-Provinċja tagħna ta' Malta f'dak il-jum ma naqsitx li turi l-qima u l-imħabba tagħha lejn ir-Rev.mu P. Vigarju Ġenerali ta' l-Ondni f'dan il-Ġublew tal-Fidda Saċerdotali Tiegħu. Il-JUM FRAN- ĠISKAN ġie wkoll dikjarat għal Provinċja tagħna kollha qisu, ftit jew wisq, bħal dak ta' l-Art Imqad- dsa u ta' Provinċji oħra ta' l-Ordni, Ir-Reverendissmu P. Kostantinu Koser hu iben ta' waħda mill-Provin- ċi; Franġiskani tal-Brażil. Bniedem ta' kbir għerf, għaqal u tjieba, li għall-ħila u l-esperjenza tiegħu, fit-8 ta' Novembru li għadda, kien ġie magħżul biex jieħu t-tmexxija ta' l-Ordni Franġiskan f'idejh bit-titlu ta' Vigarju Ġenerali, wara l-ħatra ta' l-Eċċ. Tiegħu Mons. A. Sepinski, bħala Delegat tas-Santa Sedi għall- Palestina u Ġerusalemm, J'alla Kristu jgħinu. Gubiew tad-Deheb tal-W.R.P. Beneditt Poletti O.F.M. Nifirħu wkoll minn qalbna u nagħmlu l-aħjar xewqat lill-ħabib u kollega tagħna l-WR.P. BENEDITT POLETTI, O.F.M., li f'din is-sena għalaq il-50 sena tas-Saċendozju tiegħu, Huwa iben il-Provinċja Franġiskana ta' ''Kristu Re'' ta' Bolonja u ilu 85 sena jaqdi l-Art Imqaddsa bħala Kummissarju tat-Terra Santa f'dik il-Belt, . tfittex tgħin lil ħutek u lin-nies li jgħammru fl-Art Imqaddsa. Id-Direzzjoni ta' ''Leħen l-Art Im- qaddsa'' hija wisq ferħana li twassal ix-Xewqat ta' ferħ ġid u hena tagħ- ha: Ad Multos Annos. tAeting Ghancellor' tad-Delegaz- zjoni Appostolka tal-Palestina f'Cip- ru. Ir-Reverendissmu Mons. Korradu Balducci, Chargċ d'Affaires tad-Dele- gazjoni — Appostolka. tal-Palestina kiteb lir-Reverendissmu P. Lino V. Coppiello, Kustodju ta' l-Art Imqad- dsa li s-Segreterija ta' l-Istat tal- Qdusija Tiegħu, il-Papa Pawlu VI, ħatret lir-Rev. P. Flavjanu Randon bħala rappreżentant ta' l-istess Dele- gazzjoni Appostolka f'Ċipru bit-titlu ta' 'ACTING CHANCELLOR'. Id-Direzzjoni ta' ''Leħen l-Art Im- qaddsa'' tifraħ lir-Rev, P. Flavjan Randon għal din in-nomina għolja u lill-Kustodja tat-Terra Santa wkoll i iben minn tagħha ġie mgħolli għal dan l-uffiċċju ta' responsabbiltà. Il-Populazzjoni tas-Sirja kif fl- L-aħħar ċensiment li sar fis-Sirja jagħti dan il-għadd ta' Iċċelebra l-Ġublew tad-Deheb4,025.165 ruħ li, skond ir-reliġjon Saċerdotali'' tiegħu f'Bolonja, u għaltagħhom, huma mqassmin hekk: din l-okkażżjoni r-Rev.mu P, Kus-32,084 huma lhud, 11,760 insara xis- todju tat-Terra Santa kitiblu hekk :matċi nestorjani, 12,585 protestanti, Iżda wkoll għalina, Missjunarji ta'5,728 kaldei, 19,201 maroniti, 7,079 l-Art Imqaddsa, il-Ġublew tad- FDETERI tina 20,716 sirjani, kattolki, 20,687 Saċerdotali, tiegħek hu okkażżjoni ta'armeni kattolki, 60,124 griegi kattol- ferħ u hena, ta' xewqat tajba u ta'ki, 55,848 sirjani ortodossi, 114,041 riżq għal persuntek, ta' ħajr u tifħirarmeni ortodossi, 181,750 griegi orto- lill-Mulej. Għax minn dawn il-50dossi, 8,826 jazidi, 125068 drusi, sena ta' Saċerdozju tiegħek, aktar40,142 ismajliti, 15,687 xiti, 429,441 minn 85 minnhom kienu ta' qadislawiti, 2,870,478 sunniti. Ma' dawn għall-Art Imqaddsa. bħala. Kummis-hemm ukoll xi għadd ieħor ta' fuq sarju, bħala propagandista ta' l-Im-il-100,000 rifuġjati mill-Palestina, kejjen Imqaddsa tal-fidwa tagħna umusulmani u nsara, kattolki jew orto- bħala ħabib tal-pajjiż ta' Ġest, billidossi, Nimtiequ li l-imseħbin tagħna jitol- bu għar-ruħ għażiża ta' dawn li ġej- jin, li telqu minn din id-dinja qabil- 11, u li nieshom jietiquna niftakru , fihom fit-talb tagħna. Edward Pizzuto, Frank Attard. Helen Camilleri, Agnes Grech, Tere- sa Griolo, Mose u Assunta Curmi. Rożarja u Cesare Pace. Rożar- ja, Ġużeppi u Pawlu Stafrace. Ġużep- pi, Carmela u Ġanna Grech. Ġużeppi Licari, Lorenzo Camilleri. Ġużeppa Zerafa. John Camilleri, Ġużi Licari. Ġużeppe u Ġuża Grima, Ġużi Sebastiano u France Giordano, Ġovan- mi u Carmela Cachia. Duminku, Rożina, Rożarja, Carmelo, Mathilde u Ġużeppa Cassar. Ġużi u Catarina Caruana, Alfonso Maria u Carmela Camilleri. Ġużeppi Palladino, Bice Nisetti. COSPICUA: George u Marija u Anna Biggerstaff, Caspare u Ġużeppa Bonello, Ġanni Giordimaine, IMSIERAĦ: Marija, Costantino, Wiġi Debono, Ġanna Micallef. Anġla, Toni u Ġużi Vella, MARSA: Carmela u Ġanni Vella, Lukrezja u Ġanni Attard. Ġużeppi Debono. Karme- na, Wenzu u Ġużeppi Farrugia, Wil- lism Patrick u Vittoria Debono. GZIRA: Carmelo, Adelaide u Ġiu- seppe Attard, Victor Suda. Emma u Ġużi Lucano. Wiġi Vella. Franġisku Tanti. Elisa, Spiridione Esposito u Ġużi Bugeja. Ċensu u Manwel Sammut. Ġużeppi u Madalena Mizzi, LIA: Marianna u Ċensu Borg. Ġu- żeppi u Carmela Muscat. Carmela Grech, An- drċ, Marija u Ġużeppi Zammit. RABAT (Malta): Lucarda u Ġu- żeppi Portelli. Martina, Ċensu u Ġu- żeppi Borg. Carmela, Teresa u Ġużi Azzopardi. Teresa Wenzu, Tonina, Ġużeppi Callus, Car- mela, Ines, Amelia, Ġovanni Grech, Gracv u Paul Sammut. Toni u Marija Scicluna, Vincenza Crucifissa Camilleri. Grazja u Pawlu Micallef. Anna u Pawlu Muscat, Pietru Tanti, Kalċa Borġ. Grezzja Tanti. Tere- sa Cutajar. Ġorġa, Ġużeppi Farruġia. Duminka u Konċetta Attard, Pietru Spiteri. Ġorġ, Ċen- su Cumbo. Ġużi Xer- ri, Amadeo, Carmelo u Ester Buha-