Fiż-żmien ta' bejn iż-żewġ gwerer dinjija, il-Floriana ħaddan fih bosta nies ta' isem li ġejjin mis-saffi soċjali kollha tal-pajjiż, sew tal-professjoni, sew tal-kultura. Id-damma ta' wlied il-Floriana li għamlu ġieħ lil belt twelidhom u lill-bqija ta' Malta hija mżewqa bil-bosta u ma taqta' xejn. Fil-ġrajja politika u kostituzzjonali ta' Malta, Sir Filippo Sceberras huwa bla dubju l-iktar isem li jispikka fost il-Furjaniżi ta' kull żmien. Sir Filippo, li kien tabib, għex ħajtu ġewwa l-Floriana fejn miet fl-għomor ta' 78 fl-1928. Huwa kitn strumentali fit- twaqqif ta' Assemblea Nazzjonali li wasslet fi fte- him ma' l-Ingilterra sabiex Malta tingħata gvern responsabbli fl-1921. Huwa kellu wieħed mill-ikbar funerali statali li qatt rat il-Floriana u Malta. Sir Filippo kien in-neputi ta' Camillo Sceberras li kien xejn inqas patrijott fl-ewwel nofs tas-seklu dsatax meta l-Maltin kienu għollew leħenhom mal- ħakkiema u kisbu l-jedd li jkollhom rappreżentanza fit-tmexxija ta' art twelidhom, l-ewwel tarġa impor- tanti fit-twettiq ta' awto-determinazzjoni. Sir Filip- po Sceberras kien ukoll in-nannu ta' Dr Herbert Ga- nado, politiku, ġurnalista u kittieb, li twieled u għex ħajtu ġewwa l-Floriana, u li immortalizza ismu bl- erba' volumi 'Rajt Malta Tinbidel. Dr Sciberras jew aħjar Sir Filippo kien wieħed minn għadd sabiħ ta' tobba li għexu ġewwa l-Floriana, qa- bel u saħansitra wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Huwa kellu lil bintu Ida li żżewġet lill-kirurgu Maġġur Robert Randon li kellu wkoll id-dar ta' l-abitazzjoni tiegħu fil-Floriana. Dr Robert qagħad lura mill-poli- tika mhux bħal ħatnu Sir Filippo li baqa' jissemma l-iktar fil-qasam tal-mixja kostituzzjonali ta' Malta. l għamel snin joqgħod u miet fi Triq San Tumas, il- Floriana. Missieru l-Konti Alfred u ommu Filomen mill-familja Bonnici Mampalao kien joqogħdu Kulħadd jaqbel li l-Professur Sir Luigi Preziosi huwa l-iktar tabib Furjaniż magħruf fl-istorja me- dika ta' Malta u lil hinn minnha. Sir Luigi kien l-in- ventur ta' operazzjoni kirurġika li huwa ħoloq kon- tra t-tifrix tal-marda tat-trakoma li bis-saħħa tagħha kienu salvati bosta Maltin u barranin mill-periklu li jitilfu d-dawl. Huwa naqqax ismu fl-iżvilupp ta' l-oftalmoloġija mhux biss f'Malta iżda fid-dinja kollha. Sir Luigi Preziosi kien twieled f'Tas-Sliema iżda wkoll fi Pjazza Britannika. Il-Professur Preziosi kien ipoġġi fil-Floriana Dispensarv jew tas-Sur Kostan- tinu 'Cottv' Magri li kienet ukoll l-ispiżerija fejn kien ipoġġi l-Professur Joseph Mangion. Infatti, il-Professur joseph Mangion kien tabib ieħor ferm magħruf f'Malta għaliex kien wieħed mit-to- bba l-iktar kwalifikati fil-kirurġija dentali. Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, huwa serva bħala Supretin- dent ta' l-Isptar Ċentrali u ssemma għall-merti tiegħu kemm f'Malta kif ukoll fir-Renju Unit. Huwa nħatar, fost karigi oħrajn, bħala Dekan tal-Fakultà tad-Dentistrija fl-Università ta' Malta u kien wieħed mill-iktar ulied ta' ġieħ fl-istorja tal-Floriana fis-sek- lu għoxrin. Dr John Cesareo u Dr Victor Cesareo huma żewġ ismijiet oħrajn fil-qasam mediku li baqgħu jissem- mew bħala wlied il-Floriana ta' ġieħ. Huma kienu primi kuġini li jappartjenu lil waħda mill-iktar familji magħrufin fil-Floriana li kienu waslu f'Malta mill-Italja fiż-żminijiet tal-movimenti nazzjonalistiċi fil-peninżola u fil-bqija tal-kontinent f'nofs is-seklu dsatax. Huma kienu joqogħdu fi Strada Seconda u fi Triq San Tumas. Huma kienu mnisslin minn Gi- useppe Cesareo li kien rifuġjat politiku li niżel Mal- ta matul iż-żminijiet tal-Qawmien fl-Italja fl-1848. It-tobba Cesareo kellhom nannuhom Gaetano Ce- sareo li kellu ħuh Paolo, li kien ukoll wild il-Flori- ana, li kien poeta ta' stoffa fil-lingwa u l-letteratura Taljana. Paolo kellu ibnu Alberto, li twieled ukoll il- Floriana, li mexa fil-passi ta' missieru u niseġ poeżiji tassew sbieħ bit-Taljan iżda li baqa' jissemma l-ik- tar għaliex kien huwa l-fundatur ta 'l-assoċjazzjoni tal- 'pro infatia' li għenet ħafna matul is-snin biex trażżnet il-mortalità fost it-tfal. Dr John Cesareo kien attiv ħafna fil-ħajja soċjali u kulturali tal-Floriana u għadu fil-memorji sbieħ ta' bosta Furjaniżi. Dr Victor miet qasir il-għomor meta kien fil-bidunett tal-karriera tiegħu u billi ħareġ minn din id-dinja ta' età żgħira, illum qajla huma dawkli baqgħu jiftakruh. Membri oħrajn tal-familja Cesareo kienu joqogħdu f'inħawi oħrajn tal-Flori- ana fosthom fi Pjazza Filippo Sceberras. Dr Charles Zanghi kien tabib ieħor li kien igawdi stima kbira fil-Floriana. Huwa kien fost tlettax-il tabib li kienu marru jagħtu għajnuna f'Messina meta hija ntlaqtet minn terrimot qawwi fl-1908. Huwa kien ukoll nisel familja li kienet fittxet kenn politiku f'Malta fl-epoka tar-Risorġiment. Huwa kien ipoġġi fil-Vilhena Dispensarv tal-familja Cefai u minħabba f'hekk kienet magħrufa wkoll bħala 'L-Ispizerija ta' Zanghi'. Dr Charles Zanghi kien joqgħod fi Triq San Publju iżda miet fi Triq il-Magazzini fl-1955. Dr Jo- seph Sammut, li kien joqgħod ukoll fi Strada Secon- da fil-Floriana, kien miżżewweġ għand il-familja ta' Patri Karmelitan Anastasju Cuschieri. Huwa kien radjologu fis-servizz tal-gvern iżda ħadem ukoll bħala tabib tal-familja. It-tabib Dr Lorenzo Bonello li kien mill-Birgu u kien miżżewweġ għand it-tabib Salomone, kellu d-dar tiegħu fil-Floriana fi żmien li huwa kien is- Supretendent ta' l-Isptar Ċentrali. Dak iż-żmien, il- Kapijiet tad-Dipartimenti kellhom id-dritt li jabitaw maġenb jew viċin is-sede ewlenija tad-Dipartiment li kien jaqa' taħthom. Bosta tobba rinomati oħrajn għexu fil-Floriana minħabba li kienu jokkupaw l- istess kariga ta' Dr Bonello fi żmenijiet differenti. Tobba oħrajn li għexu fil-Floriana kienu Dr Joseph Morana, Dr Salvu Ciappara u Dr Romeo Vincenti li kienu tliet tobba oħrajn li kienu jservu ġewwa l- kien joqgħod lejn Balzunetta u kien proprjament min-naħa ta' l-Isla. Dr Salvu Ciappara kien joqgħod lejn il-bini tal-Lucelettrika mal-ġenituri tiegħu u ħutu, fosthom is-sopran Bice Ciappara, minħabba li missieru kien il-Kap tad-Dwana. Dr Romeo Vin- centi kien iservi wkoll mill-Vilhena Dispensarv jew 'l-Ispizerija ta' Zanghi'. Dr Benjamin Bonnici kien ukoll tabib ieħor magħruf ferm fil-Floriana fiż-żminijiet ta' qabel it-Tieni Gw- għal bosta snin fil-Floriana u miet fi Triq is-Suq fl-1934. Huwa kien missier il-Monsinjur tal-Katti- dral u Rettur tas-Seminarju Nerik Bonnici kif ukoll tal-Professur tat-Teoloġija Morali Monsinjur Karm Bonnici li kienu joqogħdu fi Triq il-Kapuċċini. Dr Benjamin Bonnici kien ħu l-Professur Doru Bon- nici li miet qasir il-għomor fi Triq San Tumas u kien diġa' għamel isem għalih għall-istudji li kien qiegħed iwettaq fil-qasam tal-kirurġija lejn tmiem is-seklu dsatax. Dr Bonnici kien ukoll ħu Dun Franġisk, filantropu u fundatur ta' l-istitut ta' San Ġużepp f'Santa Venera. Huwa kien prim kuġin ta' Achille u Monsinjur Franġisk Ferris. Għadd sabiħ ta' spiżjara kienu joqogħdu fil-Floriana fis-snin ta' qabel it-Tieni Gwerra Dinjija. L-ispiżjar Kostantinu Magri magħruf aħjar bħala 'is-Sur Cot- tv' kien joqgħod fil-Floriana fejn taħt il-loġoġ sewwa kien il-porprjetarju tal-Floriana Dispensarv. Huwa kien iben l-avukat Kostantinu Magri u zijuh kien Patri Manwel Magri, li ħallielna l-ġabra favoluża ta' ħrejjef missirijietna. L-ispiżjar Alfred Gera de Petri kien ukoll joqgħod fil-Floriana sewwasew fi Strada Mercato, u kien l-ispiżjar li kien iservi mill-Vilhena Dispensarv. L-avukat Dr Enrico Frendo huwa wieħed mill-ew- wel ismijiet li jiġi f'moħħ kull Furjaniż li huwa mis- toqsi jsemmi isem ta' xi persuna mill-qasam legali li twieldet u għexet fil-Floriana. Dr Henrv Frendo, kif kien magħruf l-iktar, twieled f'waħda mill-familji tradizzjonalment marbutin ma' l-avukatura. Bużnannuh kien Dr Giuseppe Frendo li jissemma bħala wieħed mill- mexxejja tal-battaljuni fl-imblokk tal-Franċiżi. Zijuh min-naħa ta' ommu kien l-avukat Montanaro. Il-familja Montanaro kellha rabtiet mill-qrib mal- Floriana. L-imħallef Dr Antoine Montanaro Gauci li kien ħareġ għall-politika iżda baqa' magħruf bħala wieħed mill-membri l-iktar prominenti tal-Gudi- katura fis-seklu għoxrin kien f'żogħżitu għamel xi żmien joqgħod fil-Floriana. Is-Sur Edgar Mon- tanaro Gauci, ħu l-imħallef, kien ukoll joqgħod fil- Floriana. Is-Sur Edgar Montanaro kien joqgħod fi Pjazza Sant' Anna. Dr Benjamin Bonnici kien ukoll miżżewweġ għand il-familja Montanaro. L-imħallef Antoine Montanaro Gauci ma kienx l-uniku mem- bru fil-qasam tal-ġudikatura li kien joqgħod fil-Flo- riana. Dr Giuseppe Caruana Colombo, li kkontesta l-elez- zjonijiet f'isem il-Partit Nazzjonalista iżda qabad il-karriera legali u laħaq fl-ogħla karigi fil-ġudika- tura, tant, li huwa ppresjieda kważi fil-qrati, tribu- nali u bordijiet kollha ta' Malta, kien ukoll joqgħod fil-Floriana. Huwa baqa' msemmi wkoll minħabba li kien il-kumpilatur ta' sentenzi tal-qrati superjuri sew dawk ta' l-ewwel istanza kif ukoll ta' l-appell. Avukat ieħor li għex għal numru ta' snin u miet fil-Floriana minkejja li kien Għawdxi kien Dr Gi- useppe Grech. Huwa ġie joqgħod fil-Floriana wara li żżewweġ għand il-familja tal-Maġistrat Gaetano Darmanin. Avukat prominenti ieħor li kien joqgħod fil-Flori- ana mal-familja tiegħu u wliedu kien Dr Lorenzo Cassar li kien miż-Żejtun. Dr Cassar kien magħruf bħala wieħed mill-aqwa avukati ta' żmienu mhux biss f'raħal twelidu iżda wieħed jista' jgħid ma' Malta kollha. Dr Cassar kien igawdi stima fil-qrati tal-pajjiż għall- abilità legali tiegħu u kien jinġieb ħafna mill-mem- bri tal-ġudikaturi. Huwa kien jaf il-liġi tat-traffiku fuq ponot subgħajh u kien regolarment jinħatar es- Il-Prokuraturi Legali Ettore Caruana Scicluna, Em- manuele Quattromani kif ukoll Giuseppe Darma- nin Demajo kellhom ukoll ir-residenza ewlenija tagħhom fil-Floriana. Ilkoll kienu ġejjin minn familji li naqxu isimhom f'oqsma importanti fl-istorja ta' Malta. Ettore Caruana Scicluna kien iben l-avukat Gi- useppe Caruana Scicluna u kien igawdi fama fil-qa- sam legali fi żmien meta l-prokuraturi legali kellhom prattika wiesgħa ħafna fil-Qrati tal-Maġistrati jew Inferjuri. Ettore kien joqgħod fi Triq il-Kappuċċini fejn miet għażeb fl-għomor ta' 85 sena. Giuseppe Darmanin Demajo, li għad hawn min jiftakru bħala President tas-Soċjetà ta' l-Arti, Manifattura u Kum- merċ, kien joqgħod fi Pjazza Brittanica. Huwa kien iben l-istatwarju Ġlormu Darmanin u kien iħobb jikteb fuq l-istorja ta' Malta. In-Nutar Giovanni Chapelle kien ukoll joqgħod fil-Floriana. Sir Luigi Preziosi kien miżżewweġ lil Ladv Ludgarda, magħrufa affezzjonament bħala Lola, Chappelle. Emmanuel Quattromani kien miżżewweġ lil Dolores Marotta Enriquez u kien ta' għajnuna legali ħafna għall-fqar tal-Floriana. Huwa għamel 30 sena President tal-Kamra tal-Prokuraturi Legali u kien saħansitra jikteb il-poeżiji li kien ixan- dar fl-Almanakk Malti. Huwa fittex li jagħmel tra- duzzjoni għall-ilsien Malta ta' Ġerusalemme Libera- ta ta' Toquato Tasso iżda ma laħaqx temmha. Bosta periti u arkitetti kellhom ukoll l-għamara tagħhom fil-Floriana fiż-żminijiet ta' qabel it-Tieni Gwerra Dinjija. Lorenzo Gatt, Fonzu Drago, Gus- tav Vincenti, Salvatore Ellul, Lewis Agius, kif ukoll Dwardu Daramanin kienu joqogħdu fil-Floriana. Lorenzo Gatt kien mill-Birgu iżda kien joqgħod ukoll fil-Floriana. Huwa okkupa bosta karigi gover- nattivi sakemm inħatar Supretendent tax-Xogħlijiet Pubbliċi. Lorenzo Gatt serva fil-Kunsill tal-Gvern għal numru ta' snin. Il-perit Fonzu Drago wettaq ukoll servizzi impor- tanti mal-gvern u laħaq l-ogħla karigi bħall-perit ga saġeiza, alli Huwa baqa' magħruf l-iktar għad-disinji tiegħu tal- 'Harper Area', proġett li kien jinkludi tisbiħ ta' l-ambjent bejn il-belt Valletta u fil-Floriana bil-kostruzzjoni tal-vjal li mit-tarfnett ta' Triq Sant' Anna jwassal 'il fuq għal biswit il-berġa ta' Kastilja. Il-perit Gustav Vincenti kien ħu t-tabib Romeo u għamel il-pjanti ta' wħud mill-isbaħ edifiċji li nb- new fil-perjodu ta' bejn iż-żewġ gwerer meta l-istil 'art nouveau' kien fl-aqwa tiegħu u l-Bord ta' esteti- ka kien maħtur mill-gvern biex iħares is-simmetrija fl-arti tal-bini. Il-perit Vincenti baqa' msemmi l-ik- tar għall-blokk ta' flattijiet li l-Knisja lokali waqqfet fi Triq l-Ifran, il-belt Valletta. Il-perit Agius, li min-naħa tiegħu, twieled fil-belt Valletta, kien ġej minn familja antika mill-Floriana. Huwa kien iben Walter Agius li kien Strickland- jan ferventi u deputat mal-Partit Kostituzzjonali fi żmien il-gvern tal- 'kumpatt' taħt l-ewwel gvern responsabbli. Huwa kien magħruf minn kulħadd bħala Ġiġi u min-naħa t'ommu kien nisel tal-familja Falzon li kellha għadd ta' membri li laħqu fil-ġudi- katura. Ġiġi kien laħaq Kaptan fil-KOMR u kien jispeċjalizza fil- 'public lighting għadilli huwa ak- tar tebagħ notamenti fuq ix- 'sheet asphalt' milli fuq ħaġ'oħra. Huwa kien ħu l-Patri Ġiżwita Thomas Agius li niseġ ħajjet Saint Eclair. Dwardu Darmanin kien wild waħda: mill-iktar familji distinti mill-Floriana li tmur lura għal nofs is-seklu dsatax. Għad hawn minn jiftakarhom joqogħdu fi Pjazza Sant' Anna. Dwardu, li kien miet għażeb, kien ħu t-tabib Francesco Saverio, il- prokuratur leagli Johnnv u Ġużeppi li kien meqjus wieħed mill-aqwa matematiċi f'Malta ta' qabel it-Ti- eni Gwerra Dinjija. Huma kienu wlied il-Maġistrat Dr Gaetano Darmanin li miet fl-istess Pjazza Sant' Anna u min-naħa ta' ommhom Marija kellhom qru- bija mal-familja ta' Dr Henrv Frendo. Huma kell- hom ħuthom oħrajn fosthom Rożina li żżewġet lill- avukat minn Għawdex Dr Giuseppe Grech. Bosta nies li kellha rabtiet mill-qrib ma' l-industrija tal-kostruzzjoni u l-infrastruttura jqisu lill-perit Salvu Ellul bħala wieħed mill-aqwa arkitetti Mal- tin tas-seklu għoxrin. Huwa kien sewwa sew mill- Isla iżda kien joqgħod fi Pjazza Brittanica wara li żżewweġ għand il-familja Mattei u qabel bena l-ew- wel villa f'Ta' Xbiex fuq disinn tiegħu stess. Il-perit Salvu Ellul kien jappoġġja lill-Partit ta' Pan- zavecchia meta Malta kisbet gvern responsabbli fl- 1921. Madanakollu, huwa qatt ma ħareġ għall-poli- tika. Huwa fassal, fost l-oħrajn, il-pjanta ta' l-Isptar San Luqa. Fil-Floriana kien joqgħod ukoll il-Perit il- Huwa kien benefattur kbir tal-kunvent u l-knisja tal-Patrijiet Kapuċċini tal-Flo- riana. Huwa kien saħansitra ħażżeż bla ħals il-pjan- ta tal-kappella tal-Madonna ta' Lourdes li l-Patrijiet bnew maġenb il-knisja u l-kunvent tagħhom. Mill-Floriana ta' l-imgħoddi ħarġu għadd ta' familji oħrajn li matul is-snin inferxu ma' bosta nħawi ta' Malta. Waħda minnhom hija l-familja Doublet li l-kapostipite tagħha f'Malta kien Ovid Doublet minn Orleans, Franza, Segretarju tal-Granmastru Hompesch u medjatur fit-trattat ta' kapitulazzjoni ta' l-Ordni ta' San Ġwann. Fergħa ta' dixxendenti minn din il-familja twieldu u għexu fil-Floriana u taw kontribut f'diversi taqsimiet tal-ħajja Maltija fosthom il-perit Anton Doublet u l-goalkeeper tal- Floriana F.C. Dwardu Doublet. Il-Professur Doru Bonnici kien miżżewweġ lil Mari- ja Doublet, bint il-perit u inġinier Lwiġi li miet ukoll fil-Floriana. Il-Perit Lwiġi kien ħażżeż, fost ħwejjeġ oħrajn, Albert Town fil-Marsa, iżda kien għamel ħoss meta xandar f'ġurnal lokali disinn ta' speċi ta' ajruplan żgħir li baqa' biss fuq il-karta. Familja oħra li kellha sehem fir-ruħ tal-ħajja soċjali u kulturali ta' Malta sa minn ħafna qabel il-perjodu ta' bejn iż- żewġ gwerer dinjija kienet dik ta' Tonna Barthet. Bosta membri minn din il-familja distinta għamlu isem fil-qasam ta' l-edukazzjoni u l-kultura f'Malta u lil hinn minnha. Il-Professur Gaston Tonna Barthet huwa forsi l-iktar wieħed li baqa' jissemma ghall-ħidma tiegħu għat- tixrid tal-kultura letterarja u mużikali. Il-Professur Gaston ħadem, fost ħwejjeġ oħrajn, sabiex ixerred it-tagħlim tal-Franċiż li tiegħu kien saħansitra let- tur għal bosta u bosta snin fuq il-livelli kollha ta' l- istruzzjoni, inkluż l-Università. Il-Professur Gaston laħaq il-qofol tal-karriera tassew imżewqa tiegħu bħala edukatur, qabbiel, editur, u organizzatur ta' akkademji wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Fl-aħħar u mhux l-inqas, il-Kavallier Emanuel Tonna jispikka għall-kontribut imlewwen li ta lil belt twelidu kemm bħala għalliem kif ukoll bħala kittieb, u li jinħtieġ paġni sħaħ biex jitniżżel iswed fuq l-abjad. Is- 'Sur Lollv' kien il-Kap ta' l-Iskola Primarja tal-Floriana kif għadhom jiftakruh bosta Furjaniżi li twieldu wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Huwa kien moħħu dejjem fuq il-wirt għażiż tal-Flo- riana. Malli faqqa' dak il-konflitt armat internazz- jonali, huwa kien ippropona li jitqiegħed 'blast- wall quddiem in-niċċa ta' San Publju. Allaħares il-Furjaniżi ma mxewx fuq il-parir tiegħu għaliex meta l-knisja kienet ibbumbardjata u mietu bosta nies, l-istatwa tal-Qaddis Malti u Patrun tal-Flori- ana kienet tispiċċa meqruda. Il-Kavallier Tonna niseġ għadd sabiħ ta' kitbiet dwar aspetti diversi minn ġrajjiet il-Floriana. Huwa ħadem qatigħ għall-ġid ta' bosta fergħat mill- ħajja soċjali tal-Floriana, speċjalment ta' l-anzjani Furjaniżi, u bħall-Professur Tonna Barthet laħaq il- milja tal-ħajja ċivika u pubblika tiegħu wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Ftit jafu li s-Sur Tonna kien dak li beda l-'Communitv Chest Fund' li tant tagħmel ġid fil-pajjiż. Madanakollu, il-vjaġġ fil-passat tal-Flori- ana qabel u wkoll wara t-Tieni Gwerra Dinjija jis- sokta fi programm ieħor tal-festa. Il-Kavallier Emm. GĦAL KULL XOR- TA TA' ĦWEJJEĠ TA' L-AĦĦAR MODA, ŻRABEN U BJANKERIJA BI PREZZIJIET aa FERM TAJBIN vour bank account anv time