L-Innu lill-Madonna ta' Lourdes Astratt: Wieħed mill-innijiet l-aktar għall-qalb il-Ġwanniżi huwa bla dubju l-'Innu lill-Madonna ta' Lourdes', versi ta' Dun Mattew Sultana OfmCap u mużika ta' Mro. M' għandniex xi ngħidu li dal-Innu jindaqq ta' kull sena fil-jiem tal-festa titulari li taħbat fil-bidu t'Awwissu. L-Innu jindaqq kemm fil-festi ta' ġewwa kif ukoll fuq iz-zuntier ma' dħul il-vara, b'wiċċha jħares lejn il- miġemgħa, akkumpanjat dejjem mill-kor tal-parroċċa. L-għan ta' dal-artiklu hu li jagħti ħarsa aktar wiesgħa lejn dal-Innu popolari biex il-qarrej japprezza aktar il-ħidma mużiko-lettararja li fih u jibda jgħannih ma' kull okkażjoni li tiġi b'tifħir lill-Madonna ta' Lourdes. Ħajr lil Mro. Ravmond Storace li għoġbu jislifni kopja tal-partitura biex stajt ninseġ dal-artiklu. Kliem muftieħ: San Ġwann, Madonna ta' Lourdes, Mattew Sultana OfmCap, Mro. Profil tal-poeta: Twieled ix-Xagħra, Għawdex, fil-5 t'Awwissu 1918 bl-isem ta' Vincenzo. Ingħaqad mal-Kupuċċini fis-27 ta' Novembru 1934 u ordna qassis fil-25 ta' Lulju 1942. Fil-bidu tal-ħajja saċerdotali tiegħu kien kappillan f'bosta sptarijiet u għadda numru ta' snin fil-komunità tal-Kapuċċini tal- Kalkara. Kien membru tal-Għaqda Letterarja tal-Kittieba Żgħażagħ u involut b'mod attiv fl-Akkademja tal-Malti bħala membru akkademiku. Kien għalliem tal-Latin u tat-Taljan, u kiteb xogħlijiet f'dal-lingwi kif ukoll f'ilsien art twelidu li tant kien iħobb sa minn ċkunitu. Bosta huma x-xogħlijiet letterarji tiegħu ta' xeħta reliġjuża, fosthom il-ktieb f'għamla ta' poeżiji 'Il-Ħajja tal-Patrijarka San Franġisk t'Assisi' (1951), ġabra kbira ta' poeżiji 'Ħsieb u Ħajja' (1955), il- leġġenda 'Il-Faqar ta' Ġesti Kristu u l-Leġġenda tal-Għasfur' (1958), ir-rumanz 'Id-Destin ta' Mħabba' (1959), u d-damma ta' poeżiji 'Tliet Għanjiet u Weraq u Ward' (1970). Bħala poeta kiteb ukoll għadd t'innijiet popolari, b'uħud Dun Mattew Sultana Ofm Cap. J: Minnhom jiġu mitbugħin f'ġurnali u rivisti lokali u oħrajn immużikati, fosthom (1918-86), l-awtur tal-Innu l-'Innu lill-Madonna ta' Lourdes'. Patri Mattew miet fis-17 ta' Frar tal-1986. Kemm l-iskola primarja tax-Xagħra, Għawdex, kif ukoll triq fil-Kalkara huma msemmijin għalih. Versi: Il-mod kif inhu mqassam l-Innu jipprovdi metri differenti, fejn wara kull żewġ strofi nsibu r-ritornell. U filwaqt li l-ewwel strofa tħaddem il-vers tad-disgħa, dik l-oħra tuża l-vers tat-tnax, jew aħjar, is-senarju doppju. Min-naħa tiegħu r-ritornell, bħat- tieni strofa, għandu vrusu tal-istess kejl, b'waqfa, għamla ta' ċeżura, bejn senarju u ieħor permezz ta' sing (-). Ir-rima a-b-ċ-b tapplika biss għaż-żewġ strofi. Dwar il-ħsieb tal-Innu: Fl-ewwel strofa l-poeta jitlob lill- Madonna biex tħallih jinsġilha ġiżirana bil-qlub tal-għeżież uliedha li fuqhom hemm minqux u miktub isimha. It-tieni vers huwa poetikament b'saħħtu ħafna u jħaddem Malti mill-aktar Il-vara tal-injam tal-Madonna ta' Lourdes maħduma mid-ditta Parathoner ta' Ortisei f'Bolzano, l-Italja sabiħ u safi: Ħannieqa midmuma bil-qlub. (Meta niġu għall-kant, l-aħħar vers huwa mtenni). Strofa 2: L- imħabba ta'wliedha tassew tixirqilha għax hi Bint il-Ħallieq tagħha u Omm il-Feddej. Il-poeta jindirizzaha bħala 'L-Għarusa bla tebgħa ta' Ruħ il-qdusija' u 'Xhieda tas-saħħa ta' driegħ il-Mulej. Strofa 3: Għall-poeta m'hemm ħadd għajrha li jixraqlu daqstant ġieħ u tifħir għax kienet hi l-magħżula biex issir Omm min ħalaqha. (Hawn ukoll l-aħħar vers jitkanta darbtejn). Il-poeta jiftaħ r-raba' strofa billi jgħidilha kemm t-titlu ta' Lourdes tabilħaqq juri l-kobor ta' mħabbitha. Imbagħad, mimli b'devozzjoni ħerqiena, jinfexx jgħanni bis-safa smewwija li jidhru f'għajnejha; bit-tieba ta' qalbha fuq fommha jitbissem; b'dawk ħaddejha jixhdu seħer ġmielha. Bħas-soltu, fir-ritornell insibu l-qofol tal-ħsieb kollu: Int xbejba bla mtiefsa — Int Ommna, Int Sidtna. l Nagħtuk imħabbitna — Madonna ta' Lourdes. Profil tal-kompożitur: Twieled fis-16 t'April 1907 f'Tas-Sliema minn Ġużeppi u Michelina Vella. Fl-1928 iżżewweġ lil Ġużeppa Vella u minnha kellu erbat itfall. Ħadem mas-Servizzi Ingliżi bejn l-19397 u l-1961. Minbarra xogħol bħala suldat kien ukoll idoqq mal-banda tal-R.M.A. billi jakkumpanja bl-udit fuq il-pjanu. Iżda n-namra tiegħu lejn il-mużika tmur lura ħafna snin qabel meta kien għadu tfajjel idoqq l-orgni fil-knisja ta' Stella Maris bil-moħbi tal- kappillan. Ħafn' aktar tard kien laħaq maestro di cappella tal-parroċċa ta' San Pawl il-Belt, u organista fil-knejjes parrokkjali ta' San Girgor (Sliema) u San Ġużepp (Imsida). Bħala pjanist ġieli daqq fil-Każin Malti, deher fuq it- televiżjoni, u kull fejn jara xi pjanu waqt xi festa ta' tieġ. Bħala kompożitur kiteb xi mużika sagra, fosthom tlitt antifni, u mis-snin ħamsin 'il quddiem, ruxxmata kanzunetti Maltin li bihom kien jieħu sehem f'ħafna gari mużikali ta' Mro. Carmelo Zammit (1907- kull kategorija, fejn kiseb suċċessi enormi inter/nazzjonali. Parti minn das- 2004), il-kompożitur tal-Innu suċċess kienu dovut ukoll għall-versi sbieħ li kien jinsiġlu bil-Malti u t-Taljan il-magħruf poeta u prożatur Albert Maria Cassola. Ħafna kienu l-kantanti Maltin, illum ilhom stabbiliti sew fix-xena lokali, li iddebuttaw b'xi kanzunetta minn tiegħu. Qajla tisma' lil xi ħadd li qatt ma sema' b''Għażiża Ommi' u 'Quddiem l-Inkwatru tal-Madonna'. Miet t'età avvanzata ħafna fid-9 ta' Frar 2004. L-'Innu lill-Madonna ta' Lourdes' għandu forma ternarja. Wara s- soltu introduzzjoni nsibu tliet partijiet: A, B, u Ċ, u d-da capo fl- aħħar tar-ritornell, biex b'hekk il-mużika tirreplika ruħha kważi minn fuq nett. Parti A tintgħamel minn sentenza mużikali u mqassma f'erba' frażijiet daqsinew, ħlief għall-aħħar waħda. Fihom, il-melodija timxi bl-akbar ħlewwa fit-temp bil-mod ta' valz u misjuqa minn akkordji tal-widna. Dis-sentenza hi mtawla b'xi battuti żejda li jreġġgħu lura l-mużika għat-tonalità li tkun bdiet fiha. Parti B ukoll għandha erba' frażijiet u bl-aħħar waħda b'battuta aktar mill-oħrajn. Hawn il-melodija bħal donnha tgħanni aktar, u togħla u tinżel bis-saħħa tal-arpeġġ fuq naħa l-waħda, u l- appoġġjatura fuq in-naħa l-oħra, fejn l-ewwel nota sserraħ fuq l- oħra li tiġi eżatt warajha. Parti Ċ tifforma l-proprju ritornell (qed ngħid dan għax il-kompożitur iniżżel il-kelma ritornello fil-bidu ta' Parti B). Hawnhekk, il-mużika tilħaq il-milja tagħha. Hemm kuntrast ħelu bejn l-ewwel żewġ frażijiet bil-ħolqien ta' volumi differenti fl-ewwel żewġ frażijiet, filwaqt li t-tielet frażi hi replika tal-ewwel waħda, u b'dik tal-aħħar tibqa' dejjem b'battuta żejda. orace Farrugia Joe Julian: Għamlu Isem — vol. 1 (KKB 2015) Grima Anthonv: 'Ġrajja ta' raħal Msieraħ — San Ġwann: 50 Sena ta' Storja (Dormax Press: 2006) ' Skont Joe Julian Farrugia kienu ħamsa ('Għamlu Isem' Vol. 2 Skont l-istess Farrugia, Zammit kien daħal suldat mal-R.M.A. sena qabel. Calleja Joe: Dizzjunarju tal-Misidjani (Veritas Press: 2000) Aktar artikli mill-istess awtur jinsabu fuq OAR (0 UoM (https://www.um.edu.mt/librarv/oar/)