Programm Festa Santa Marija 2000 l sg.31 Imkejjen Storiċi Ħija ħaġa ta min ikun kburi biha, li għalketmm iż-żona tagħna tmhiex kbira ħafna għandna futmru sabiħ ta' postijiet stotiċi, minbarra l-knisja, b jagħmlu parti miż-żona tagħna F'dan l-artiklu, ser nagħi ħarsa lejn dawn l-imkejjen storiki. L-Akwedotti Kietiet is-sena 1610, meta l-Gtamsmastru Alof Da Wignacourt qajjem b'rnod serju, il-proġett li bih l-ilma seta' jinġatr lejn il-Belt Valletta. Il-Granmastru għażel li jħallas l-ispejjeż kollha hu, biex tna jagħmilx aktar taxxi fuq il-Maltin. L-ilma kellu jinġabar fi Ġnienis-Sultan minn tlett għejjun fl-inħawi ta Ħad-Dingli. Minn hawn kellu jittieħed f'kanali taħt l-ilrna fi triqtu lejn il-Belt Kollox kien miexi sewwa, sakemm waslu Ħ'Attard. Minn hawn il-quddiem, l-att kienet titbaxxa f'daqqa u b'hekk inħolqot problema. Ġie l-inġinier Taljan Botitadino Bontadini u dan ħaseb biex juża tip ta' tafal biex isaħħaħ il-katili, fejn dawn jingħaqdu tna' xulxin. B'hekk, il-pressa ta' l-ilma ma kienitx tagħmel ħrara lil-ġaub u l-fili tal-kanali. Ħasbu ukoll li kellhom jinbnew arkati skond il-livell tat-triq. Dan it-tip ta bini jissejjaħ akwedott. L-akwedott inbena minn Ħ'Attard sa Santa Vensta, fejn imbagħad kellu jaqsam it-triq. Għal dan il-għan inbena bieb bi tlett arkati, li kien jissejjaħ il-Bieb td Flem-De-Lvs. Dan il-bieb ta' għadux jeżisti, minħabba li matul it-Tieni Gwerra, kien ħabat ġo fih crane ta' l-Ait Fotce Ingliża. Miti Santa Veneta, kien jibqa sejjer sal-Ħamrun u imbagħad lejn Sarsija fil-Floriana għal ġol-Belt Fejn Sattija inbniet turtetta li insibuha bħala l-Għajn ta' Wignacoutt. Din it-turfetta kienet monument tal-wasla ta l-ilma fil-Floriana, Fuq il-bieb tagħha kien hemm din il-kitba bil-Latiti: 'Mit-turretta mejna bil-ġilju rasi nerfa' Biex fil-Belt nara l-Għajn ta' l-ilma l-ħajja Bontadino Bontadini minn Bologna l-ilma wassal, 16157 Ritratt tal- Bieb l-antik ta' Fleur De Lvs. Ilum dan spiċċa. Progromm Festa Sonta Marija 2000/— pp.32 Iċ-Ċimiterju tal-Pesta ta' l-1813 1 Il-pesta ta' l-1813 kienet waħda mill-aktar qliel li laqtu lil Malta, in il-pesta bdiet f'Kostantinopli u fApril ta l-1813 waslet Malta Hildebrand Odkes, li kien il-kummissarju Ċivili f'Malta ħamel pieni ħorox kontra tnin jaħbi li hu matid u min joħroġ tnid-dar bla bżonn. Dan għamlu biex jipprova jikkontrolla l- ' firxa, L-Isqof kien otdna ukoll li jingħalqu l-knejjes. Sa Mejju 7 kienu diġa mietu 11 l-il persuna, Iżda f'Birkirkara kieni għadu ma i miet ħadd. F'Ġunju mietu 20 Karkariż u f'Luju in-numru tela' 27 għal 65, Għalhhekk in-nies ta' Birkirkara iddeċidew, mins jed- 201 dhom, li jagħmlu kwatantina. Ġabru kemm ikel setgħu u qassmuħ lill-aktar fil-bżonn. Din il-kwarantina bdiet fl-24 ta' Lulju. Sat-tieni ġirngħa ta' Novetmbru il-pesta kienet bdiet tbatti. 1 Dawk li mietu f'Birkirkara difnuhom f'żewġ ċimiterji ġodda; — Wieħed ħdejn il-Knisja l-Qadirna u l-ieħor fl-Imrieħel, fejn illurn insibuh bħala l-Infetti, Billi fil-knisja kienu difnu lil-xi nies li ' ġenn a kienu jaħsbu li mietu bil-pesta, kienu għalqu xi ftitminn dawn l-qbra b'ħadida fuqhom biex jintgħarfu, b'ordni li ma jinfetħux qabel tnitt sena. L-uniku simbolu li għad fadal ta' din il-pesta hja dik in-niċċa li tissejjaħ 'ta' L-Erwieħ', fit-tarf tas-sqaq li kien jagħti għaċ-ċimiterju ta' l-Infetti tal-pesta ta l-1813. L-Istazzjon tal-Ferrovija il-bidu tas-servizz tal-ferrovija f'Malta kien żvilupp importanti fit-trasport f'pajjiżna Il- ferrovija bdiet taħdem fl-1883. Din kienet titlaq mill-Istazzjon tal-Belt Valletta u: — fw- tgħaddi tninn dak tal-Floriana. il-''Ħamamn Central Station' kien dak ta' qabd Bitkitkara. L-Istazzjon ta' Birkitkara kien qrib it-triq ta' Fleur-De-Lvs u kien hemm żewġ entrati, skond il-biljetti li l-passiġieti kietm jixtu. Kien hemm tinda fejn jistkennu n-nies, speċjalment għall- ħaddiema, li minn kmieni, kienu jirkbu l-fetrovija għall-Belt Valletta. L-Istazzjon ta' Birkirkara kien l-aħħar wieħed li l-kumpanija kienet tagħma qliegħ fminnu. Dan minħabba li wara' Bitkirkata, ftit nies kienu jużaw dan il- inezz td trasport fil-ġranet tax-xogħol. Għal festa ta' Sant' Elena, numru kbir ta' fiies kienu jużaw il-ferrovija, speċjalment mill-. Belt u l-Imdina, biex jaraw il-purċissjoni $ tat-tmienja. Meta waqaf is-servizz, l-Istazzjon ta' Bitkirkata waqd taħt id-Dipartiment ta' l-Agtikoltura. Issa, l-Istazzjoni u l-bini tiegħu jintużaw minn dipartimenti varji tal-Gvern, filwaqtli l-'area' ta' tnadwar l-istazzjoni baqgħet kif kienet, jiġifieti żniet pubbliku. Fl-istazzjon, wieħed jistd jata vagun 'Third Class', l-uniku wieħed ta' l-għamla tiegħu li għadu jeżisti. Dan il-vagun tqiegħed hems wara li ġie irrestawrat.