IL-MALTI QARI LI TOĦROĠ DIĊEMBRU L-AKKADEMJA TAL-MALTI 1972 WARA Ċ-ĊINKWANTINARJU L-EWWEL u l-aqwa ħaġa li tgħallimna fil-festi ċinkwantinar- ji ta' l-Akkademja hi x-xejra li ħadet din l-Għaqda tagħna fil-ħajja kulturali u soċjali ta' pajjiżna. lllum l-Akkatlemja hi magħrufa minn kulħadd, meqjusa bħa- la waħda mill-aqwa korpi ta' koltura, għażiża għal kull min 'ħobb art twelidu, u miżmuma fuq wiċċ l-idejn minn dawk li jixtiequ li l-ilsien tagħna jgħaddi 'l quddiem u l-letteratura tagħna togħla u tieħu postha fost l-oħrajn ta' pajjiżi barranin. — Minn bidu mnebbaħ minn rieda tajba, l-Akkademja rabbiet l-egħruq, ixxettiet, kibret, indaħlet għal xogħol ta' fejda, inqdiet b'ħidma siewja u ġusta, ħabirket biss wara dak li hu ta' fejda għall-Ilsien Malti u ta' ġieh għal din l-art ħanina tagħna, u ma qieset xejn aktar. Matul nofs seklu ta' ħidma bla hedu, il-Għaqda jew l-Akka- demja, kif illum hi magħrufa, iltaqgħet ma' għawġ qalil, ġarr- bet niket u sabet tfixkil minn għedewwa li ma fehmux il-ħsieb ħanin tagħna. Kien hemm min, għall-finijiet ta' moħħu, ried jeqridha u kien hemm min ried iwaqqagħha għaċ-ċajt, imma l-ebda saram ma waqqaf lill-Għaqda fil-mixja tagħha lieżma u għaqlija. Hi baqgħet sejra bil-ħila u bis-sabar fit-triq li tieħu lejn ir-rebħa aħħarija, mhux ir-rebħa tagħha imma ta' Malta u tal- Maltin. Ħafna kienu kontra l-Għaqda għax ma fehmux il-ħsieb li għalih twaqqfet, tant hu hekk li kien hemm dawk fosthom ta' rieda tajba li daru magħna meta ntebħu x'kienet il-ħidma tagħ- ha. Aħna ilqajnihom b'qalbna kollha imma, fl-istess waqt, aħna qatt ma għaddejna ruħna b'għedewwa ta' dawk li kienu kontra tagħna: aħna nħossu li dawk li ma jaqblux magħna, jagħmlu hekk għax għadhom ma fehmux l-iskop ta' l-Akkademja, jew ukoll forsi għax aħna ma wrejnihomx ċar biżżejjed il-fehma li għaliha qegħdin naħdmu. Għalhekk issa nistiednuhom jersqu lejna, jit- kellmu magħna ħalli lkoll flimkien niftħu qalbna bħal ħbieb, għax kollox fuq kollox, aħna jidhrilna li kulħadd għandu ħsieb ewlieni f'moħħu, dak li jisfa ta' ġid lill-art twelidna. Hawn mhux il-ħsieb tagħna li nġibu l-ferħat li ġarrbet 9ġ IL-MALTI l-Għaqda, issa Akkademja, fil-medda tas-snin ta' ħajjitha; anqas ma rridu niftaħru bil-bosta rebħiet li kellha matul ħidma ta' nofs seklu. Jekk wieħed iġib quddiem għajnejh il-Malti, kif kien fil- bidu tas-seklu li aħna fih u kif inhu llum, għandu jintebaħ li l-ħidma tal-Membri Akkademiċi, mejtin u ħajjin, ma kenitx xogħol fieragħ u bla fejda. Imma jeħtieġ li din il-ħidma tagħna ma tonqosx. jeħtieġ li tibqa' sejra sħiħa u qawwija, bla għira u bla mibegħda, fis-sedqa u fis-sliem, b'ex tiġbed lejha u tħaddan magħha nies, għaqdiet u xirkiet ta' rieda tajba u qalb ħanina u fehma waħda. Fejn jin- daħal il-ġid ta' l-Ilsien Malti ma għandux ikun post għal nuqqas ta' ftehim; fejn tilħaq l-imħabba lejn art twelidna ma għandhiex tasal il-firda. Mela ngħollu ħsiebna 'l fuq, ningħaqdu flimkien, ingħajtu għalenija, ''Altiori Excelsiort' u nintefgħu bil-ħrara ta' qalbna kollha biex it-tieni ċinkwantinarju fl-istorja ta' l-Akkademja ma jkunx anqas ta' ġieh mill-ewwel wieħed għalina u għall-ilsien tagħna.