Il-Pittur Erancesko.Zahra;u il-kwadri tal-Madonna tar-Ruzarju Wieħed mill-iktar pitturi li għamel isem f'pajjiżna u li ħadem ħafna xogħolijiet fil- knejjes tagħna kien il-pittur mill-Isla Francesko Zahra. Huwa twieled nhar il-15 ta' Diċembru 1710 u kien mgħammed f'l-istess jum fil-parroċċa tal-Isla. Sa minn ċkunijtu beda juri il-ġenju li kellu fih fil-qasam tal-pittura. Ta' 25 sena kien diġa pittur stabilijt u imfitex ħafna. Jiened li kien studja f'xi skola tal-pittura Nalitana għalkem mhux konfermat. Imma meta wieħed iħares lejn ix-xogħol tiegħu jinnota influwenza kbira mill-pittura Naplitana. Fil-1743 iżżewweġ lil Tereza Fenech u mar joqgħod il-Belt Valletta u min dan iż-żwieġ kellu ħames ulied. Huwa kien pittur imfittex ħafna u matul ħajtu għamel karira kbira tant li xogħolu jinsab imferrex ma Malta u Għawdex kolla. Miet fid-19 ta' Awissu 1773 u indifen fil-knisja ta' San Pawl Nawfragu fil-Belt. Fost il-ħafna xogħolijiet tiegħu insibu numru kbir ta' kwadri tal-Madonna tar-Rużarju u f'dan l-artiklu ser nitkemu fuq xi ftit minnhom. L-ewwel kwadru li ser nitkelmu fuqu huwa dak li insibu fil-knisja Kolleġjata u Bażilika ta' Sant Elena ta' Birkirkara. Dan il-kwadru jinsab fuq wieħed mill-artali fil-kappelli tal-gnub. Il-Kwadru huwa biċċa xogħol sabiħa ħafna ta' Francesko Zahra. Fih naraw lil Madonna bilqegħda u Ġesti bambin wieqaf ħdeja fejn narawha qeda tagħti il-kuruna tar-Rużarju lil San Duminku ta' Gużman filwaqt li Ġesu qiegħed jidiskuti ma Santa Katerina ta' Siena mad-dawra ta' dan il-Kwadru sabiħ naraw xeni tal-ħmistax il-posta tar-Rużarju. Fil-Knisja parrokkjali ta' Santa Marija ta' Ħ'Attard insibu kwadru ieħor sabiħ ta' Francesko Zahra li juri lill-Madonna tar-Rużarju. Fil-Mużew ta' din il-knisja. insibu ukoll il-posti tar-rużarju tiegħu ukoll. Fil-vista pastorali tal-Isqof Alferan de Bussan jgħdilna li dawn il-ħmistax il-xbiha kienu madwar l-istess kwadru tar- rużarju fil-knisja. Fil-Knisja parrokjali ta' Santa Marija ta' Ħal Għaxaq insibu kwadru ieħor tal- 'Madonna tar-Rużarju Madonna tar-Rużarju xogħol Francesko Zahra li pittru fil-1748. Dan il-kwadru jinsab fuq l-artal ta' wieħed mill-kappelluni ta' din il-knisja. Madwaru naraw xogħol mill-isbaħ ta' skultura barokka li iżejjen dan il-kappelun. Fl-istess sena 1748 pitter ukoll il-kwadru tal-Madonna tar-Rużarju li insibu fil- knisja ta' Marija Bambina tan-Naxxar. Hawnhekk ukoll naraw li dan il-kwadru jinsab fuq wieħed mill-artali tal-kappelluni. Madwaru dan ukoll għandu skultura sabiħa ferm u li fiha tinkorpora ħmistax il-stazjon tar-rużarju li mhux maruf il- pittur li ħadimom. Fil-parroċċa ta' Santa Marija tal-Qrendi l-kwadru tal-Madonna tar-Ruzarju huwa ukoll xogħol ta' Francesko Zahra u jinsab fuq l-artal tal-kappelun tax-xellug tal- knisja. F'dan il-kwadru naraw ukoll lill-Madonna bil-Bambin flimkien ma San Duminku u Santa Katerina ta' Siena. Mad-dawra naraw il-ħmistax il-xbiha tal- posti tar-Rużarju. Fil-mużew tal-Knisja parrokkjali ta' San Pawl tar-Rabat li jinsab fil-Kulleġġ li kien bena il-Gran Mastru Aloio de Wignacort insibu ukoll kwadru sabiħ li juri il-Madonna tar-Rużarju li huwa xogħol ta' Zahra fost ħafna xogħlijiet li iżejnu dan il-mużew.. Fis-sena 1770 pitter il-kwadru tal-Madonna tar-Rużarju li insibu fil-knisja parrokkjali ta' Marija Annunzjata ta' Ħal Tarxien. Għal darba oħra nerġgħu naraw lill-Madonna u l-Bambin flimkien ma San Duminku u Santa Katerina ta' Siena. Dan il-kwadru ukoll għandu fil-ġnub u fil-parti ta' fuq ix-xeni tal-ħmistax il-posta tar-Rużarju li jinsabu kollha ġewwa domni ovali. Dan ukoll huwa artal li jinsab f'wieħed mill-kappelluni. Fil-Knisja Arċipretali ta' Santa Katerina taż-Żejtun insibu biċċa xogħol mill-aqwa ta' Francesko Zahra li turina l-Madonna tar-Rużarju din hija impittra fil-arzella tal- kappellun tar-Rużarju. Din l-arzella tpitrett fis-sena 1740 u fiha naraw il-Madonna bil-Bambin fil-waqt li naraw lil San Duminku flimkien ma qaddisin oħra jeqirdu l-ereżija bis-saħħa tar-Rużarju imqaddes . Fil-Bażilka ta' Marija Bambina tax-Xagħra Għawdex insibu il-ħmistax il-posta tar-Rużarju li huma ukoll xogħol ta' Francesko Zahra. Filwaqt li fil-knisja il-qadima ta' San Ġwann li konna insibu fix-Xewkija insibu ukoll kwadru tal-Madonna tar-Rużarju xogħol ta' Zahra illum dan il-kwadru jinsab fil- Mużew ta' l-istess knisja fejn fost opri oħra insibu miġbura partijiet mill-iskultura tal-knisja l-qadima . l; ifil-ajitana Dawn li semmejna huma ftit mill-kwadri tal-Madonna tar-Rużarju li pitter dan il-pittur li nafu bihom u li għadhom jeżistu. Magħhom irridu insemmu numru kbir ta' kwadri li jinsabu f'kolezzjonijiet privati, f'kappelli jew inkela mhux magħrufin jew sfortunatament intilfu mall-modija taż-żmien. Fil-Knisja ta' San Ġużepp tal-Msida insibu kwadru sabiħ ħafna tal-Madonna tar-Rużarju ma San Duminku. Dan il-kwadru huwa biċċa xogħol tajba tal-pittur Ġużeppi Cali li pittru fil-1888 u tħallas mill Markiż Xikluna. Dan l-artal huwa wieħed miż-żewg kappelluni ta' din il-Knisja. Fil-Knisja arċipretali ta' Santa Katerina taż-Żejtun insibu kwadru tal-Madonna tar-Rużarju li fih naraw influwenza tal-arti Naplitana. Dan huwa biċċa xogħol tajba tal-pittur Gannikola Buhagar. Fih mal-Madonna bil-Bambin naraw ukoll lil San Duminku u Santa Katerijna ta' Siena. Fdan il-kwadru naraw ukoll mad-dawra ħmistax il-domni tal-posti tar-Rużarju. Il-Pittur Gannikol Buhagar pitter ukoll kwadru sabih ieħor tal-Madonna tar- Rużarju li insibuh fil-kappella tas-Santissimu Sagrament ġewwa il-knisja Kolleġjata tal-Imakulata Kunċizzjoni ta' Bormla.