adonna tar-Rużarju -— Gudja 2006 j ji Jagħrif dwar Fratellanzi tar-Rużarju f'Malta Huwa fatt magħruf li l-Fratellanza tal-Madonna tar-Rużarju tal-Parroċċa tal-Gudja hija waħda mill-eqdem li nsibu fil- gżejjer Maltin. Fil-fatt din twaqqfet nhar it-23 ta' Frar 1588 fil-Knisja Parrokkjali ta' Bir Miftuħ. It-twaqqif ta' din il-fratellanza kien qanqal lil dawk li fil-Knisja tagħhom kien għad ma kellhomx Fratellanza tar-Rużarju biex jagħmlu dan. Kien hemm ukoll Parroċċi li ġew imwaqqfa ħafna snin wara l-Parroċċa tal-Gudja u dawn ukoll ġew imwaqqfa fihom il-Fratellanza tar-Rużarju. Minbarra dawn il-Fratellanzi nistgħu insemmu wkoll Knejjes li fhom hemm l-Altar tar-Rużarju għalkemm m'hemmx Fratellanza mwaqqfa. Mir-riċerka li qiegħed nagħmel dawr it-tagħrif tal-Fratellanzi f'Maltau Għawdex, sibt tagħrif interessanti dwar uħud mill-Fratellanzi tar-Rużarju li hawn imwaqqfa, għaldaqstant ser naqsam mal-qarrej ta' dan il-ktejjeb xi tagħrif minn dak li sibt s'issa dwar dan is-suġġett. Ħ'Attard Ħ'Attard fil-Knisja Parrokkjali ddedikata lil Marija Assunta nsibu l-Altar tar-Rużarju li qiegħed fil-Kappellun fuq in-naħa tax-xellug ta' l-Altar Maġġur tal-Knisja. Fuq dan l-Altar hemm imwaqqfa il-Kongregazzjoni Pia, li hija ffiljata m'oħra li tinsab fil-Knisja 'Della Minerva' f'Ruma mmexxija mill-Patrijiet Dumnikani. Dan kien seħħ permezz ta' Digriet tad-19 ta' Diċembru 1634. Il-Membri tal-Fratellanza kellhom diversi obbligi, fost dawn kellhom jagħmlu Quddies għal ruħ il-Membri mejtin tal-Fratellanza nhar il-Festa tar-Rużarju li kienet tiġi ċċelebrata nhar l-ewwel Ħadd t'Ottubru u Quddiesa nhar il-Festa tal-Madonna tal- Warda li kienet issir nhar l-ewwel Ħadd ta' Mejju. Kienu jsiru wkoll quddies fl-ewwel jum tax-xahar ta' Novembru u wara l-mewt ta' xi fratell jew konsorella. Kellha ssir ukoll quddiesa f'jum il-festa ta' San Duminku. Fl-istess Kappellun fejn hemm l-Altar, il-fratellanza kellha xi oqbra fejn kienu jindifnu l-membri tal-fratellanza. Waqt it-tieni Vista Pastorali tiegħu f'Ħ'Attard l-isqof Fra Gaetano Pace Forno nhar is-26 ta' Ottubru 1861, huwa kien ta l-kunsens tiegħu biex il-fratelli jkunu jistgħu jilbsu l-Mozzetta tagħhom minn dik sewda għal dik bajda bħal ma kienet diġa' qegħda tintuża mill-membri tal-fratellanza tar-Rużarju li kien hemm imwaqqfa f'Ħaż- Zebbuġ. L-ewwel darba li l-fratelli kienu għamlu użu tal-Mozzetta bajda kien nhar il-festa ta' Santa Marija tas-sena 1864. Jkompli f'paġna 125 Soċjetà Filarmonika ''La Stella'' Gudja donna tar-Rużarju — Gudja 2006 'Ħal Balzan nafu li diġa kien hemm Altar tar-Rużarju fil-Knisja l-Qadima fis- ena 1656. Meta tlestiet il-Knisja l-ġdida dan l-Atlar kien ġie meħud fejn illum emm l-Altar tad-Duluri fil-Knisja Parrokkjali sakemm tlesta l-Kappellun 26 sena ara. Dan nafuh mill-Kitba ta' l-isqof Cocco Palmieri li kien għamel il-Vista Pas- orali tiegħu fir-raħal nhar it-12 ta' Settembru 1699. Nafu wkoll li dak iż-żmien il- Kwadru kien imdawwar bi 15-il Kwadrett bil-Misteri tar-Rużarju fihom. L-Altar li hemm illum sar fis-sena 1817 minn Mastru Ġużeppi Dalli u fl-1892 Ġużeppi Cali pinġa l-kwadru li għalih kien ħallas Pietru Pawl Frendo. Ġużeppi Vassallo ħadem il-Prospettiva ta' l-Altar fl-1898. Hawnhekk biex seta' jsir dan ix- xogħol kellhom jitneħħew il-Kwadretti ż-żgħar bil-Misteri tar-Rużarju li kien hemm mad-dawra tal-Kwadru. L-Isla Fil-Bażilika ta' Marija Bambina fl-Isla l-Fratellanza tar-Rużarju twaqqfet fil-Knisja tal-Portu Salvu magħrufa bħala l-knisja ta' San Filippu fl-1598, iżda mbagħad aktar tard f'Ottubru tas-sena 1668 din il-Fratellanza ġiet ittrasferita għall-Knisja Parrokkjali, illum il-Bażilika ta' Marija Bambina. Bħal kull fratellanza oħra antika din il-Fratellanza għandha l-Altar tagħha mogħni bl-isbaħ apparat Sagru kemm tal-fidda u rrakmar rikk. Għandha wkoll l-Istatwa tal-Madonna tar-Rużarju. Maż-żmien din il-Fratellanza battiet ħafna mill-attività tagħha u kienet kważi qiegħda tmut mewta naturali, dan sakemm ftit taż-żmien ilu din il-Fratellanza bil-ħidma ta' rġiel, qamet sew mill-ġdid u spiss qegħdin naraw numru kbir ta' fratelli jakkumpanjaw mhux biss f'purċissjonijiet li jsiru fl-Isla, iżda wkoll fil-purċissjonijiet li jsiru fil-Parroċċa tal-Qala, Għawdex. Il-fratelli ta' din il-parroċċa tal-Qala jirreċiprokaw dan is-servizz bil-parteċipazzjoni tagħhom f'uħud mill-purċissjonijiet li jsiru fl-Isla. Fil-knisja parrokkjali ta' Marija Annunzjata ta' Ħal Tarxien il-Fratellanza tar- Rużarju twaqqfet nhar it-12 ta' Lulju 1597. Kienu l-fratelli stess li kienu ħadu ħsieb biex jibnu l-kappella tagħhom fil-Knisja Parrokkjali. Għall-ewwel din il- Kappella kienetfejn illum hemm l-Atlar tal-Kurċifiss, iżda mbagħad dan l-Altar kien tpoġġa fejn narawh illum. Nafu li fis-sena 1699 kien hemm statwa maħduma fl-injam li din kienet miżbugħa u ndurata. Din l-istatwa kienet tintuża fil-purċissjonijiet li kienu joħorġu mill- Knisja Parrokkjali sakemm imbagħad kienu saru l-istatwi l-oħrajn, inkluża l- istatwa titulari tal-Lunzjata. Kif wieħed jista' jinnota hemm wisq aktar xi tgħid dwar dawn il-fratellanzi tar- Rużarju u Altari li nsibu fil-knejjes ta' Malta u Għawdex. Dwar dan jekk il-Bambin irid nikteb aktar fil-ħarġa ta' dan il-ktejjeb tas-sena d-dieħla. Sadanitant nawgura l-festa t-tajba lil kulħadd: Soċjetà Filarmonika ''La Stella'' Gudja