53 KLIEM U GHIDUT IT-TFAL- (Studju Folkloristiku ta' Ġ. CAssaR PULLICINO): (Jorbot ma' U Leħen il-Malti Għadd 179-181) De Soldanis ifisser buwa bħala l-verb xorob. Igħid li ssibha kullimkien u jagħti dil-biċċa meħuda minn Plawtu : CEcquid tibi videor mammam adire, Cato, quod cibum ac potionem 'buas' et 'pappas' vocant, et pażrem 'tatam' et matrem 'mammam' 7 (p. 69). Skond Vassalli (p. 61) bużżu hija voce bassa u tfisser ''ibleh'. Lil wieħed xiħ għadhom igħidulu nannu bużżu. Meta tqum b'għajnejk nofshom magħluqa igħidulek għaż- nejk bużża. Flok bużżu tisma' wkoll qużżu (q.v.). ĠOĦH. Jagħti dan il-kliem għamel ċoħħ.. Gidja jew ħaruf. Vassalli jagħti dil-kelma u jgħid hekk Lit-tfal ibeżżgħuhom billi jgħidulhom li ġej għalihom ''ta' denbu'', i.e. ix-xitan, u dan aktarx għax fl-istampi ta' l-inkwatri. ngħidu aħna f'dawk tal-mewt it- tajba u l-mewt il-ħażina, ix-xitan jidher bid-denb. Bonelli jfissirha bħala mammella. Meta l-omm- mijiet ikunu sa jreddgħu lil uliedhom igħidulhom : 'Hu d- diddi' jew, skond Caruana, ''boqqa żejża '. Tisma' wkoll Uġigħ. De Soldanis ifisser il-kelma bħala ''dolore, ferita. Sabiħ. Kull ħaġa ċkejkna li tiċċaqlaq tissejjaħ dudu mit-tfal. ĠINĠA. Larinġa. ĠUĠU. Ġobon. Għadni niftakar li meta konna tfal konna niltaq- għu ħafna tfal u wieħed minna kien iqum u jgħid dawn il- kelmiet aktarx biċ-ċajt : ''Prietka minn tal- lejla, La ġuġu u anqas nejna'' (q.v.), L-istess bħall-Babaw. Tismagħhom igħidu ''Ġej il- 'Gadajdu għalik F' i Din il-kelma għadha niltaqgħu magħha bħala laqam ta' nies f'xi raħal, imma aktarx m'għadniex ingħiduha fis- sens li qal Bonelli (Supp. (Race, Language and Muth, fir-rivista Melita, Sett. 1921, p. 408) din hija t-taħsira tal- bawbaw. Inma l-Gawgaw għandu x'jaqsam mal-Milied biss, għax joħroġ f'nofs il-lejl—bħal Father Christmas u Santa Claus— u jekk isib mustaċċih miblula jgħid 'Ix- xitwa għaddiet', u jekk isibhom nexfin igħid ''Ix-xitwa għadha ġejja. ' Li l-Gawgaw għandu x'jaqsam mal-ħajja taż-żgħar jixhdu l-fatt li dari, kif igħid Patri Magri (X'Igħid il-Malti, p. 77), kienu jagħtu dan l-isem lil min jitwieled f'nofs il-lejl tal-Milied. L-istess kittieb igħidilna li xi nies, biex iwettqu dawn il-ħmerijiet ta' moħhom. igħidu li marru jfittxu 'l żwieġhom jew 'l uliedhom li jkunu mweldin f'dak il-ħin, u le ma. jsibuhom minn nofs il-lejl sa ftit sigħat wara. imma jsibuhom biss meta jisbaħ u jsibuhom b'ġisimhom imben- . ġel u mfarrak, Fuq in-nisel tal-kelma, Cremona (op. cit.) ifisser li aktarx ġejja mill-għarbi babbux li fl-Isqalli ssir babbaluci jew babbalucin u tfisser sew bebbiuru kemm pa- tri liebes iċ-ċoqqa u rasu ħierġa minn taħt il-kapott. ĠEDUDU. Diminutiv ta' gidi jew gidja. Ħal Tarxien, meta konna żgħar, kien hemm wieħed tal-ħalib li kien igħaddi bil-mogħoż igħajjat: ''Għandu l-geduda L' Taħt il-kelma 'gedida Bonelli (Supp. 19077, p. 46) jidhirlu li hija forma sekondarja mnissla mill- Għarbi gadjun, (M. ħaruf). GIGĠU. Meta l- ommijiet ikunu $a jisqu lit-trabi mill- flixkun igħidulhom : ''Ħu l-ġiggu''. Barra Vassalli, dil-kelma jagħtiha wkoll Bo- nelli u Caruana. Dan ta' l-aħħar iġib dan l-eżempju : ''Ara jgindik it-tetu.'' (q.v). Meta jkunu sa jagħtu xi sold liż-żgħar tismagħhom igħidu ''Ejja ntik ħabbi'. ĦAJ. Karrozza. Bonelli jagħti l-espressjoni fuq il-ħaj li, kif igħid hu, tinsema' Għawdex biss, u jfissirba ''in carrozza '. Billi l-karrozza kienet taż-żwiemel sa ftit taż-żmien ilu u mhux tan-nar, naħseb li dil-kelma ġejja mill-Ħejl li jgħidu meta jsuqu l-bhejjem. Mhux darba u tnejn li t-tfal jagħtu isem lil ħaġa mill-ħoss li jassoċjaw magħha (qb. pagqga għall-karrozza tan-nar mill-ħoss tal-horn). Bejn ħej u ħaj m'hemm xejn ħlief bidla djalettali. Falzon (p. 108) igħid li b'dil-kelma jfissru l-ewwel mixi bil-mod li tagħmel it-tarbija. Il-lum il-kelma ħajbu nsibuha bħada laqam ta' xi nies, fost dawn ta' wieħed għannej- tallab li jaħbat iben wieħed mill-iktar għannejja magħrufa, ta' dari—Rużar l-Għama. ĦAJDU ĦAJDU. Meta t-tarbija taħbat biex tagħmel xi pass u jerħulha timxi waħedha, biex jagħmlulha l-qalb waqt li jkunu b'idejhom miftuħin biex jilqgħuha, igħidulha:: Hajdut Ħajdul, jew, jekk tkun tifla, Ħajda. Caruana (p. 7225) igħid li ħajdu huwa d-diminutiv ta' ħad li tfisser waħdu. Tagħmel ħannusa meta tilgħab ma' geddum it-tar- bija biex ma tħallihiex tibki. Banju, ħasla, Bonelli biss iġib din il-kelma u jagħ- tiha mill-għerq Għarbi ġasal, i.e.. ħasel, Fil-fehma tiegħi din hija waħda mill-għamliet ta' diminutivi li jsiru billi jdeffisu u. twila qabel l-aħħar konsonanti bħal minn gidja— geduda; minn qarn—qarnuna; u minn żagq—żaqquqa. Kelma li tfisser ''kull ħaġa sabiħa, bħal dawl, eċċ. u tin- għad biex isikktu t-tfal. Flok iwa ġie li tisma' ixxi, Preca jgħid (p. 57) li ixxi jgħiduha lit- tfal għaliex ''ai bambini place la seintillar del fuoco e il-tremolar d'una fiammella. Kelma li jagħtuha De Soldanis u Bonelli. Dan ta' l- aħħar ifissirha bħala ċapċipa bl-id u ta' l-ewwel (p. 481) bħala l-verb battere, percuotere. : Bravul Kelma biex jagħtu gost lit-trabi.