Leħen il- ż BANDA SAN GIRGOR Mill- ta' Indri sal-uun Meta kont tifel żgħir kont nisma' lil missieri jtenni taqbila bil-Banda ta Indri'. U dejjem kont kurjuż nistaqsi dan Indri' min seta' kien, għax fost l-ismijiet kollha li wieħed seta' jimmaġina, intant Indri'2 Illum naħseb li din it-taqbila folkloristika għaddiet minn ġenerazzjoni għall-oħra u bdiet mill-ewwel banda mużikali li kien hawn fil-gżejjer Maltin li kienet proprju il-Banda ta' Indri'. L-Orkestra tad-Dudi - l-ewwel element mużikali fir-raħal tagħna Għaliex. Herbert Ganado (avukat, president tal- Azzjoni Kattolika, editur, politiku u kittieb) fit-Tieni Volum tal-ktieb tiegħu 'Rajt Malta Tinbidel' jikteb li 'l-ewwel noti fuq ir-ramm semmagħhom lil pajjiżna dak ir-raġel għama li kien jismu Indri'' (1974 paġ 16). Skond Pietro Paolo Castagna', Indri Borg surmast tal-banda, twieled il-Belt fl-1818 u għex għomru u żmienu il-belt Valletta. Meta kellhu biss sentejn tilef id-dawl t'għajnejħ. Minkejja din id-diżabilita', il-ġenitur tiegħu nkoraġġewħ biex jitgħallem idoqq il-flejguta u wara l-klarinett. Imbagħad kompla jitgħallem taħt il- maestro Rull, li hawn Malta kien meqjus bħala wieħed mill-aqwa diretturi tal-orkestra ta' żmienu. Biżżejjed jingħad li kien il maestro di cappella tal-Konkattiral ta' San Ġwann. Skond l-istess Castagna jidher li fis-sena 1860 Indri' waqqaf l-ewwel banda b'dawk l-elementi kif inhi magħrufa tradizzjonalment f'pajjiżna fir-raħal taż-Żebbuġ, Malta. Ftit kienu jobsru dak iż-żmien li 1 Storja ta' Malta u l-Gżejjer Tagħha, 1888 paġ 246. l-Banda' kellha ssir wieħed mill-pilastri tas-soċjeta' Maltija f'dik li hija ħajja soċjali u komunitarja. Il-banda' Maltija waslet biex infirxet mal-ibliet u l-irħula kollha ta' Malta u Għawdex u sa fl-aħħar waslet ukoll fir-raħal ta' Kerċem bit-twaqqif tal- Għaqda Musikali San Girgor. Din l-Għaqda twaqqfet permezz ta' Laqgħa Ġenerali Straordinarja nhar il- Ħadd 19 ta' Ottubru 1997 li għaliha ((jekk niftakar sew) jien kont preżenti, fejn ġie addottat l-istatut li jirregolaha. Li forsi żgur ma kienx mistenni, bħalma żgur ma kienx f'moħħ Indri' Borg kien li l-'Banda' u l-każin tal-banda kellhom isiru wieħed miċ-ċentri jekk mhux Iċ-Ċentru tal-attivita soċio-kulturali, edukattiv u rikreattiv tar-raħal. L-istorja dwar kif issawret l-Għaqda Musikali San Girgor, kif inbena u ġie adibit 'Palazzo Celio' inkitbet drabi oħra. Illum forsi ta' min jirrifletti ftit dwar il- kontribut siewi li qiegħda tagħti l-Għaqda Mużikali San Girgor bħal kull għaqda Musikali seħbitha bil- każin u l-istrutturi li tħaddan fi ħdan ir-raħal u fi ħdan is-soċjeta' Għawdxija u Maltija in ġenerali. L-isbaħ kronaka ta' din l-Għaqda Mużikali tinsab dokumentata fid-diversi stampi u ritratti inkwadrati mal-ħitan li jirrakkontaw bl-iktar mod ħaj il ġrajja tagħha. Ovvjament għaqdiet mużikali oħrajn li huma eqdem għandhom aktar x'joffru għal dik li hija storja dokumenta fir-ritratti, tifkiriet u memorabilia, iżda l-Għaqda Mużikali San Girgor għanda wkoll il-grajja tagħha x'tirrakkonta. Wieħed mill-attributi mportanti tal-Għaqda Mużikali huwa li toffri tagħlim b-xejn lill-alljevi tagħha u dawk li għandhom il-ħajra li jitgħallmu l-mużika u xi strument mużikali. Uħud minn dawn, jekk iridu u għandhom l-ambizzjoni jistgħu, ikomplu jistudjaw sa jilħqu livelli ta diploma jew grad universitarju. Imma l-Għaqda Mużikali hija riflessjoni qawwija tal- ħajja tar-raħal u turi kif tradizzjoni li għandha għeruqa fiż-żmien qiegħda tevolvi u tinsab dejjem fi stat ta' tranżizzjoni. Minn sempliċement banda li l-għan tagħha kien li takkompanja l-vara u tieħu sehem fil- festa tar-raħal u f'festi oħrajn fejn tkun mistiedna, illum għandek għaqda musikali li firxet ir-repertorju tagħha fi programmi musikali li ma jinkludux biss is-soliti marċi brijużi tal-festa jew il-marċi funebri ta' żmien il- Ġimgħa l-Kbira imma wkoll mużika operistika, sound tracks ta' films u mużika popolari biex b'hekk togħġob il-widna ta' firxa wiesa' tal-poplu. Illum nistgħu ngħidu li l-każin tal-banda huwa spazju kif ukoll il-meżż fejn in-nies tista' tiħallat u tintegra ma' xulxin, tenut kont li s-soċjeta' Maltija, u r-raħal ta' Kerċem m'huwiex eċċezzjoni, hawn ħafna 'frustieri' li ġew jgħixu ġo dar-raħal u saru ħaġa waħda mal- Kerċmin f'soċjeta' omoġenea. Jista' jkun ukoll li l-każin iservi bħala post fejn wieħed imur jgħid kelma, jixrob, jilgħab il-karti jew logħob ieħor għal mogħdija taż-żmien jew jiddeverti. Jista' jservi wkoll fejn wieħed jista' jkabbar il-popolarita' tiegħu (speċjalment jekk għandu ambizzjonijiet li jirnexxi fil-politika). Imma ma rridux ninsew li l-każin huwa l-post fejn wieħed jista' jmur jisma' u japprezza l-mużika. Fi kliem ieħor huwa immens il-kontribut siewi li joħroġ mill-'banda' u mill każin tal-'banda'. B'dan il-mod l-Għaqda Mużikali u Palazzo Celio huma l-'fulcrum' fejn jintgħaġnu, jingħaqdu u jintlaħqu l-aspirazzjonijiet fil-ħajja ta' kuljum tar-raħal ta' Kerċem. Għax il-Każin tal Banda huwa ta' kulħadd. Iħaddan firxa ta' nies li ġejjin minn kull qasam tal-ħajja, it-tfal, iż-żgħażagħ, il-kbar, membri tal-kleru u mhumiex, membri attivi u oħrajn li mhumiex imma li huma sostenituri mill-aqwa tal-banda u. tal-attivita' li torganizza l-Għaqda Mużikali. Ovvjament l-Għaqda għanda l-kumitat ta' tmexxija, imma Allaħares kull ma jsir, irid isir biss mill-membri tal-kumitat u ħadd aktar, għalkemm jingħad ukoll li imqar fil-kumitat ħafna mix- xogħol isir mill-ftit. Imma l-għaqda bħal kull għaqda għandha bżonn l-għajnuna u s-sostenn ta' kullħadd u kull Kerċmi jħoss li huwa b'xi mod jew ieħor involut fil-banda għax din hija l-banda tar-raħal li biha huwa kburi. Għalhekk ukoll l-Għaqda Mużikali u l-każin huma. l-'melting pot' tar-raħal għax fiha ssib minn kollox, nies li ġejjin minn kull qasam, u għalhekk kull ma jsir fl-aħħarnett jirrifletti l-aspirazzjonijiet tal-Kerċmin. Dan huwa l-aktar mod demokratiku u egalitarju kif wieħed jista' jmexxi għaqda bħal din, billi wieħed jinvolvi kemm jista' jkun l-akbar numru ta' nies biex finalment joħorġu l-aħjar elementi. Fiħdanil-'Banda' hemm spazju għalkullħadd. Hemma spazju għad-diversi sottokumitati li jaqdu funzjonijiet differenti. Per eżempju, is-sotto kumitat tan-nisa li jieħu ħsieb l-abbelliment tal-ambjent u dekorazzjoni b'purtieri mill-isbaħ. Iż-żgħażagħ li minn żmien għal żmien jorganizzaw id-diversi attivitajiet għal dak li Dawn l-attvitajiet jinvolvu l-parti l-kbira tal-popolazzjoni tar-raħal. Kulħadd għalenija u kulħadd bi ħġaru. L-Għaqda Mużikali għandha bżonn ta' kulħadd u kullħadd għandu l-valur tiegħu, ibda mis-surmast, il-president u l-iprem bandist sa dak li jġorr l-istandard jew jimbotta t-trollev tal-katuba. Kull min jieħu sehem, kull min jgħin, iħossu kburi li qiegħed iżid il-valur tal-Għaqda u jagħti aktar sens ta' appartenenza. L-għan aħħari huwa dak li jagħti li tkun qiegħdin jipproduċu n-noti u l-ħsejjes tant miġjuba u magħrufa tal-marċijiet tradizzjonali Maltin. L-Għaqda Mużikali San Girgor irnexxielha tieħu rwol ċentrali fil-ħajja tar-raħal. Forsi a differenza ta' rħula oħra fejn il-każin tal-banda jinsab fil-pjazza ċentrali, fejn hemm il-knisja parrokkjali, l-għassa tal-pulizija, il- klabb tal-futbol u l-istituzzjonijiet prinċipali tal- lokalita', minħabba t-topografija partikulari ta' dan ir-raħal, Palazzo Celio mhuwiex fil-pjazza prinċipali ddominata mill-knisja parrokkjali. Dan proprju għaliex, il-knisja parrokkjali mhijiex fi pjazza. Minflok, Palazzo Celio jinsab f'parti tar-raħal fejn hemm l-iskola primarja, l-Għassa tal-Pulizija, il-Kunsill Lokali u l-biċċa l-kbira tal-abitanti tar-raħal (Housing Estate). Dan huwa eżempju fejn it-topografija strutturali qed tinbidel u ċ-ċentru tar-raħal ma jkunx wieħed imma jkun hemm aktar minn ċentru wieħed. Minħabba l-iżviluppi li ġraw wara l-bini tal-każin iċ-ċentralita' issa ddur fuq żewġ assi (axis), Triq San Girgor — Knisja Parrokkjali u Pjazza Orvieto — Palazzo Celio, Kunsill Lokali, skola u pjazza spazjuża.