l- oriġini Naħseb'li xi i darba ġietek il- kaeżità u staqsejt kif nibtu-dawn:il-kappelli kollha. : fil-kampanja; l-ibliet 4- l-irħula hawn Maltau Għawdex: Għadu ħadd ma ta data: ' ital-bidu ta' dawnil-knejjes kollha: Iżda: — tajjeb nibdew billi nfakkru bil-miġja tal--— ewwel:-abitanti:li-waslu Malta: — aktar minn Sqallija —xi 5700 sena ilu. Tajjeb li wieħed jgħid li minn 5000 żdied għal 5700 wara studju u riċerka li' saret minn diversi-universitajiet, inkluża ta' Malta, f'Għawdex. — għandha siti arkeoloġiċi, u tempji bħal Ħaġar Qim i -jinduna Ji dawn l-antenati kienu fosT l-ewwelli —kienu jagħtu qima lil xi alla. Dan juri li l-bniedem — dejjem ħass: il-ħtieġa li għandu: jagħti qima'-u jirringrazzja —xi:-esseri agwa: minnu Hi qed jipprovdielu l-għajxien tiegħu ta' kuljum. iIssa jekk inħarsu lejnril-miġja providenzjali. ta' missierna San Pawl, insibu li, skont it-tradizzjoni; u l- bidu - tal- Ka pelli f'Malta —ininn materjal li ttieħed mill-Imnajdra u l-Ġgantija : — intant; jekk wieħed: jagħti ftit-każ ta' kemm. — u-Ġeantija— li huma l-uniċi fid-dinja — wieħed: EE dan - it-tliet xhur li tg. haw ġo għar, di llum insibuha bħala l- San-Pawl. Minn dan wieħedj — ċ-ċentru tal-kult Nisrani tagħni madwar tar-Rabat, Dan. għalie : isib dawk il-katakombi fi-fili : kienu jidfnu lill- għeżież: tagħho Hawnhekk wieħed, jekk jitfa ħarsti ħafna snin dura, Wieħed jinduna. li popolazzjoni ta' Malta kienet ta' ftit eluf. 3: ta' nies. Maltà kienet għadha tikkonsisti fi: ħbula ta' raba' kull fejntara;u swaba' ta' mogħdijiet Se iserrpu qalb dawn l-għelieqi:- : U: dawn l-ewwel-nies-kienu jgħixu. fipżiezet —imgezzin ġaqoċċa l-hawn u'l hinn; imbegħdin mix- xtuf il-baħar biex ma jaqgħux skjavijew. maqtula mill-attakki għall-għarrieda tal furbani. — Ż 1 Biex niġu għas-suġġett. L-ewwel abitanti kienu L bdiewa jew raħħala u wieħed jista' jobsor li kienu ie nies ta' ġabra: ; e U l-ewwel postijiet fejn kan jagħtu: qima dil xi : alla kienu propju l żgħerien li kien hawn.Jew inkella kw —kienu jħaffruhom fil-blat: U dawn kienu l-ewwel. — Soċjetà Mużikali San Pio X-A.D. 1905 biex ngħidu hekk, kn agħhom li tatbidu għall- F kult tagħna: Din tal- nċjjes fil- blat aktarx li taf il-bidu e ie —minn;Sġallija u n-naħa-t-isfel tal- sltalj kemm fil-kampanja kollha. blat jew inkella: aktar l-a ta' San Pawl- a tal kelodia 1 ' Għargħur insibu l-għar ta San Brincat u l-Għar ta'San Pietru. ; : : : Għar interessanti huwa l- Għar ta' San' Niklaw fil- Mellieħa li- jidher: tajjeb: —mill-bve-pass inti-u tiċlal- —mill-Għadira:-Dawn huwa : għar kbirli jissemma' wkoll fiż-żjara ta' Mons. Dusina. Fortunatament dan: l-għar — huwa miżmum f f'kundizzjoni tajba u ta' sikwiti isiru żjarat minn għaqdiet universitarju li jkunu qed. qħ jagħmlu: studju fl-arkeoloġija: Dan l- għar kieniservi: għal tliet funzjonijiet. Parti minnu-Kien iiżat- bħala: : post ta' abitazzjoni; għax- kiemi jgħixu diversi — Parti: oħra kienet tintuża biex irabbu. xi annimali fiha; u l-parti l-oħra kienu jużawha bħalà:— 7 Millieri li-sa: s-seklu XVII kien għad kellu: komunità Ek -żgħira ta'-madwara 14-il familja. Dan kien: taħal ż 'aġrikolu antik lijmur lura anke sa żmien l- (Għarab. e post ta' devozzjoni. U dawn kienu separati b'sempliċi ħajt tal-ġebel. Mons. Dusina kien għamel xi rimarki fuqu fejn fost l-oħrajn-ma kienx sodisfatt: 7 bl-ambjent'ta' fejn.kien isir il-kult. Għalhekk kien: — : ordna biex dan jiġi iddekonsagrat għaliex ma kienx — s-sagramenti, : post —fejn: jiġu amministrati speċ jalment kif kien miftuħ u mingħajr għeluq ta' i Immaġina i postijiet ta' devozzjoni esposti: — għas-serq: kif għandna dawn iż-żminijiet: Għandna —— Mafha postijiet bħal dawn, iżda. impossibbli dikawhom hawn kollha għaliex irridu GA 'sħiħ: għerien: u bdejna naraw il-knejjes-mibnijin bil-ġebla A feel irid. ikun ti li j sinjam Fa skars — eventwalment iġġarrfu: — Issa. jgħaddu A Żmien imeta ħriġna mi l —hemm ukoll il-knisja ddedikata.dil San Mikielu l-— ħafna grazzi għal Din'l-Art Ħelwa li kienu ngħataw — ien. fil bidu medjevali, fejn: Għadd fadal- eżempji 'għaliex ħafna knejjes kienu. abbani Wieħed: minn dawn l-irħula medjevali huwa. Skont ir-reġistru tat-twelid tal- sparroċċa taż-ŻU rrieq: — insibu lil-aħħar magħmudija saret fl- i7H:. BE dani ir raħal għad insibu żewġ Knejjes minn etbgħa likien: — hemm li jmorru lura lejn 1-1419.-Dawn huma dik- iddedikata lil-San Ġwann Battista li-ttagħha kien knisja tal-Lunzjata li magħha kiethemm il-knisja — ddedikata lill-Viżitazzjoni: Huma miżmuma tajjeb mill-Isqof-Gonzi fl- 1956 taħt il-Ħal Millieri Trust. Il-Knisja tal- Punzjata għad għandha. ħafna: affreski interessanti, u tinfetaħ kull l- ewwel Ħaddi tax Xahar 7 Il-Knisja medjevali tal-Lunzjata f'Ħal: Millie Ma nistgħux ma nsemmux ukoll il-knisja ta' Bir ZAL arkitettura E-Gopia Saret qabża kbież kif kienu — Miftuħ fil-Gudja li hija wkoll eżempju ċar ta' knisja medjevali. Din ukoll tagħmel minnha Din l-Art Ż Bħal ta' Ħal Millieri saritilha: restawr u tinsab - f'kundizzjoni tajba ħafna ddedikata lil-Santa Marija: Fiha nsibu wkoll xi affreski u tinfetaħ kull l-ewwel ħadd tax-xahar. Ma' din il-knisja kien hemm ukoll erba'-knejjes oħra li-wieħed kien jidħol-għalihom : mill-bieb prinċipali ta' Bir Miftuħ. Insibu ħafna eżempji ta'-bini medjevali tardiv. : Dan juri s-sitwazzjoni ta' faqar likienu jgħixu fiha missirijietna; Juriwkoll id-devozzjoni li kellhom dejn il-kult li ma-tixbah xejn ix-xejra ta' dawn iż- i Żminijiet: Ma kellhom xejn li jaljenahom, la TV; 1a ċinema lanqas każini, Ibakkru għax-xogħol fir- 5: fabal u l-irzieżetu kienu jirtiraw kmieni: Dawn ikient żminijiet oħra. — s-SMal-miġja tal- Kavallieri dħalna GNIEN L-Ordni ġabet magħha stil ġdid ta' ħajja Festa tas-Salvatur 2018 Ħal-Lija jinbnew il- knejj jjes għaliex ġabu magħhomi inġiniera EE ir arkitetti. Ewropej famużi li-ħallewlna bini: di trid : Seba' mitt għajn biex tħares lejh. Biżżejjedi insemmu G Ż l-Konkatidral ta' San Ġwann. U.xi ngħidu għall ES bereġud- sknejjes l-ċ zoħra insibu fit-toroq-tal-Belt' L- istil-Barokk li beda mal-miġja tal-Kavallieri jinxtered mal- kriejjesu l-palazzi tal-ibliet u 'anke ji irħula Maltin u Għawdxin. Dawn-huwa ftit mill-istorja tal-knejjes u: kif għexu missirijietna fl-imgħoddi fil-kampanja tal- irħula u fl-ibliet ta' Malta u Għawdex: L-istorja: tagħhom hija aktar mifruxa: u kkulurita: Kulma għamilt tajt ħjiel tal-ewwel ħajjiet missirijietna tal-— imgħoddi:-Inkitbu mijiet ta' voliimi fuq l-istorja bikrija tal-Maltinu l-Għawdxin tal-imgħoddi. Storja glorjuża li-tipparaguna sew ma'-ħafna mill-pajjiżi Ewropej; fejn ħafna mill-imqades tal-ewwel niesli — abitaw fostna, huma: uniċi fid- dinja. U tassew A : pere biex inkunu kbtirin: :