L-Arċisqof Emeritu Mons. Gużeppi Mercieca 1928-2016 Nhar it-Tnejn 21 ta' Marzu 2016 tħabbret il-mewt tal-Arċisqof Emeritu ta' Malta, Monsinjur Ġużeppi Mercieca, fl-età ta' 87 sena. Hu serva lill-Knisja Kattolika bħala Isqof għal 41 sena u sitt xhur. Għal 30 sena kien l-Arċisqof ta' Malta. MARIO MICALLEF jitratta l-ħajja u l-ħidma ta' Monsinjur Mercieca u r-rabta tiegħu mal-parroċċa ta' Ħad-Dingli. Il-Bord Editorjali stieden ukoll lil MONS. PAUL C. VELLA jikteb ftit mill-memorji tiegħu bħala segretarju personali tal- Arċisqof Mercieca. Imwieled ir-Rabat Għawdex nhar il-11 ta' Novembru 1928, Monsinjur Ġużeppi Mercieca ġie ordnat saċerdot fit-8 ta' Marzu, 1952. Hu ġie kkonsagrat Isqof nhar id-29 ta' Settembru 1974 fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann, il-Belt. Ġie nominat Arċisqof ta' Malta nhar id-29 ta' Novembru 1976 wara r-riżenja tal-Arċisqof Mons. Mikiel Gonzi u ħa l-pussess ta' Arċisqof fit-12 ta' Diċembru tal-istess sena. Għażel bħala motto tal-episkopat tiegħu 'Tlkoll Aħwa fi Kristu'. Fl-ewwel snin tal-episkopat ħabbat wiċċu ma' intoppi fir- relazzjoni bejn il-Knisja u l-Istat li laħqu l-qofol tagħhom fl-1984 bil-kwistjoni dwar l-iskejjel. Negozjati dwar ftehim dejjiemi fuq l-iskejjel u l-propjetajiet tal-knisja, fost l-oħrajn, komplew fi żmien żewġ amministrazzjonijiet sakemm fl-1991 ġie konkluż ftehim aħħari. Fost l-akbar proġetti pastorali li daħal għalihom, l-Arċisqof Mercieca sejjaħ, ippresieda u ppubblika d-dokumenti ta' Sinodu Djoċesan (1999-2003). Dan kien l-ewwel Sinodu Djoċesan Dun Ġużeppi Mercieca, fl-Arċidjoċesi ta' Malta wara l-Konċilju Vatikan II u l-ewwel saċerdot żagħżugħ wieħed fi tliet mitt sena. Kien qrib dejjem tas-saċerdoti, ordna b'kollox 326 saċerdot, u viċin il-morda fl-isptarijiet u dawk li għaddejjin minn mumenti diffiċli. Bniedem umli u twajjeb iżda sod fil-prinċipji u difensur tat-tagħlim tal-knisja. Wettaq riforma fl- amministrazzjoni tal-Kurja u għaraf il- ħtieġa ta' użu aħjar mill-knisja tal-mezzi ta' komunikazzjoni soċjali fosthom bil-ftuħ ta' Radju RTK. Laqa' f'Malta f'żewġ żjarat lill- Papa Ġwanni Pawlu II (1990 u 2001). Irtira minn Arċisqof fit-2 ta' Diċembru 2006, fl-età ta' 78 sena, wara n-nomina tal-Arċisqof il-ġdid, Mons. Pawlu Cremona O.P. Miet fl- għodwa tat-Tnejn, 21 ta' Marzu 2016, u fl- ii aħħar sigħat ta' ħajtu kien imdawwar mill- L-Arċisqof Mons Ġużeppi Mercieca Arċisqof Mons. Charles J. Scicluna, l-Isqof mal-Papa Ġwanni Pawlu II Programm ta' ta' Għawdex Mons. Mario Grech u l-Arċisqof Emeritu Mons. Pawlu Cremona O lij funeral tiegħu, nhar l-Erbgħa 23 ta' Marzu 2016, l-Arċisqof Mons. Charles J. Scicluna ddeskriva lil Mons. Mercieca bħala 'ragħaj għal kull staġun, bniedem ta' kuraġġ, difensur tal-libertà u ġawhra tal-gżira ta' Għawdex. L-Arċisqof Emeritu Mons. Ġużeppi Mercieca kellu relazzjoni tajba ħafna mal-parroċċa tagħna, kważi kważi parroċċa ġara tiegħu billi kien jgħix l-Imdina. Tul l-episkopat tiegħu żar Ħad-Dingli diversi drabi għal okkażjonijiet differenti fosthom għall-festa ta' Santa Marija jew biex jamministra s-sagrament tal-Griżma tal-Isqof. Mument partikulari kienet iż-Żjara Pastorali li hu għamel f'Ħad- Dingli bejn l-20 ta' Ottubru u s-7 ta' Novembru 1992 li permezz tagħha sar jaf aktar mill-qrib lil Ħad- Dingli u r-residenti tiegħu, il-ħidma li titwettaq mill-parroċċa u l-ħtiġijiet li l-istess parroċċa għandha kemm fl-operat ta' kuljum kif ukoll biex tilqa' għall-isfidi tal-ġejjieni. Tul l-espikopat tiegħu nnomina 8 kappillani għall-parroċċa tagħna: Dun Ġużepp Pace (1978), Dun Vinċenz Cachia (1981), Dun Richard Borg (1985), Dun Trevor Fairclough (1994), Dun Reuben Deguara (2002) u Dun Norman Zammit (2006). Awtorizza wkoll proġetti kbar bħall-bini ta' ċentru parrokkjali ġdid u t-tkabbir taċ-ċimiterju tal-parroċċa. Amministra l-Griżma tal-Isqof f'Ħad-Dingli seba' darbiet lil total ta' 259 tifel u tifla. Fl-aħħar snin, bħala Arċisqof Emeritu kien mistieden imexxi okkażjonijiet speċjali fil- ħajja tal-parroċċa tagħna. Nhar it-Tnejn, ) 16 ta' Awwissu 2010, mexxa quddiesa fuq B iz-zuntier tal-knisja u fi tmiem inawgura l-proġett ta' restawr u manutenzjoni tal- koppla, il-kampnari u l-koppletti u t-tlestija tal-iskultura fil-faċċata tal-knisja. Fl-2011, is-sena li fiha l-parroċċa ta' Ħad-Dingli fakkret il-150 anniversarju tal-istatwa titulari ta' Santa Marija, Mons. Mercieca ppresjieda f'żewġ mumenti partikulari. Lejlet il-festa titulari, nhar is-Sibt 20 ta' Awwissu 2011, hu mexxa t-translazzjoni solenni tar-relikwa tal- f Madonna mill-M.U.S.E.U.M. tas-subien sal- 4 knisja, il-kant tal-ewwel għasar u l-quddiesa solenni ta' lejlet il-festa. Nhar il-5 ta' Diċembru 2011, ġiet organizzata Akkademja Mużiko-Letterarja fil-knisja parrokkjali taħt il-patroċinju ta' Mons. Mercieca li mmarkat il-programm ta' attivitajiet li fakkru l-150 anniversarju tal-istatwa titulari. Is-sena ta' wara, Mons. Mercieca fakkar is-60 anniversarju mill-ordinazzjoni saċerdotali tiegħu. Nhar il-Ħamis 16 ta' Awwissu 2012 hu mexxa l-quddiesa tat-tieni jum tat-tridu li għaliha kienu mistiedna b'mod ii : i - speċjali l-Kunsill Lokali, il-Kunsill Pastorali Fl-inawgurazzjoni tal-proġett tar-restawr tal-koppla, Parrokkjali u l-membri u d-diriġenti tal- il-kampnari, il-koppletti u l-faċċata tal-knisja ta' Ħad-Dingli għaqdiet, gruppi u każini. Monsinjur Ġużeppi Mercieca għażilni biex inkun is-segretarju tiegħu tlett ijiem qabel ma huwa stess, bit-tqiegħed tal-idejn, ordnani saċerdot fit-8 ta' Lulju 1988. Tajt bidu għal seba' snin mimlija esperjenzi interessanti ħafna, dejjem qrib, maġenb l-Arċisqof. Kienu seba' snin sbieħ, għalkemm mhux mingħajr diffikultajiet. Imma l-ħajja hekk hil Ftit wara li bdejt nieħu ħsieb l-uffiċċju u dak kollu li jġib miegħu, Mons. Arċisqof talabni nkun iċ-Ċerimonjier tal-Kapitlu Metropolitan, u ftit wara ankċ Ċerimonjier Djoċesan, filwaqt li tani f'idejja wkoll l-Uffiċċju ta' Delegat tiegħu għal-Liturġija. Dak iż-żmien kienu għaddejjin ħafna laqgħat biex jintlaħaq il-ftehim dwar iż-żwieġ, bejn il-Knisja u l-Istat, kellna l-ewwel żjara tal-Qdusija Tiegħu l-Papa Ġwanni Pawlu II f'Malta, kif ukoll konna morna nżuru l-emigranti u l-familji tagħhom fl-Istati Uniti u l-Kanada. Minħabba l-ħafna ġej u sejjer tan-nies fl-uffiċċju, l-Arċisqof ftit kien ikollu ċans jitħaddet miegħi biex immexxu fix-xogħol importanti tal-ittri li jirċievi u dawk li jrid jibgħat, appuntamenti u ħafna ħwejjeġ oħra. Allura, konna nsibu l-kenn fil-karozza tiegħu jew tiegħi, jiddependi skont il-ħtieġa, aħna u telgħin lejn l-Imdina jew neżlin lejn il-Kurja, sejrin lejn l-isptar jew xi appuntamenti oħra — uffiċjali jew m'humiex. Nitħadtu dwar dak u dan, dak li qiegħed jiġri madwarna, dak li naħsbu li ser iseħħ, u l-istrateġiji u l-prekawzjonijiet li wieħed irid jieħu. Fuq nett tal-lista ta' dak li huwa importanti f'ħajtu, Mons. Mercieca dejjem kellu s-saċerdoti. Kien jogħxa jitħaddet fuq is-saċerdoti ankċ meta xi wħud minnhom kienu jinkwetawhl Kemm minħabba l-imġieba tagħhom, kemm minħabba dak li jgħallmu, kemm minħabba n-nuqqasijiet materjali u finanzjarji li wħud kellhom. Kien tassew jippreokkupa ruħu fuq is-saċerdot u fuq il-Knisja b'mod ġenerali. Mercieca, għax hekk konna nsibuh, kien iħobb ħafna lill-Knisja. Qatt ma ħabbel rasu dwaru nnifsu, qatt ma kellu f'rasu karriera fil-Knisja Universali — anzi kellu okkażjonijiet biex jirkeb il-karru tal-karrieriżmu klerikali u ċaħadhom. Quddiem għajnejh kellu dejjem il-Knisja, il-poplu t'Alla mmexxi mis- saċerdoti. Mercieca kien ipoġġi l-ħwejjeġ f'posthom, jagħtihom il-ġieh li jixirqilhom. Ma kien jgħid xejn meta xi ħadd minn dawk ta' madwaru jipprova jżellaq xi idea modernista, imma jagħmel dak li jkun hemm meħtieġ, marbut b'rabta qawwija ma' Alla u mat-tradizzjoni u t-tagħlim ta' Ommna l-Knisja Mqaddsa. Mons. Paul C. Vella (fin-nofs bilwieqfa) bħala Ċerimonjier Djoċesan waqt l-ordinazzjoni saċerdotali L L L. L L, ta' Dun Martin Micallef, illum Direttur Il-prudenza tiegħu kienet teċċella, kien jimxi tad-Dar tal-Providenza dejjem fuq il-proverbju latin prudentia est auriga Proġrammit ON SEGMIS QIS KORS virtutumi Il-prudenza hija r-riedni tal-virtà. Kien iħobb f'xi ċirkos caste saltem cautel Almenu jekk wieħed ma jkunx onest, almenu prudentil Kif nidħlu f'xi knisja, fis-sagristija, l-ewwel ma jkun irid jagħmel hu li jsellem lis-saċerdoti kollha preżenti. U jekk xi wieħed mis-saċerdoti tal-parroċċa ma jkunx hemm, kien jistaqsi lill-kappillan dwaru. Imbagħad isellem lil dawk li jkun hemm madwar. Wara l-funzjoni, isellem lil kull saċerdot, li kien jafhom ilkoll b'isimhom, u x'jagħmlu, u fejn jgħixu — ankċ jekk forsi xi kultant kien jagħti impressjoni li ma kienx daqshekk infurmati Matul is-seba' snin li domt miegħu, kważi kważi norqod fil-Palazz l-Imdina kien jonqosnil Għabbieni b'diversi responsabilitajiet, u jien, fuq l-eżempju tiegħu, qatt ma' għidtlu le għax kont naf li kien qiegħed jafda fuqi. Meta qalli biex immur Ruma nistudja, kien qalli li ser jagħmel dan għax jirrispettani u jħobbni. Dan nibqa' nafulu. Mons. Ġużeppi Mercieca, mhux biss ordnani saċerdot imma għamilni saċerdot. Għallimni nħobb lill-Knisja u b'mod partikulari l-Knisja f'Malta. ' sisaof Emoniiu Mons. Ġuio ji More ri il-ouddiesa li Għallimni nħobb lis-saċerdoti, għax. — TA'Ċ590f Emeritu Mons. Ġużeppi Mercieca waqt il-quddiesa li ) LU, DJ fakkret is-60 sena mill-ordinazzjoni saċerdotali tiegħu huwa s-saċerdot li jwassal lin-nies għand Alla. Mons. Mercieca kien wieħed mill-Isqfijiet li mexxa b'għaqal u dehen mogħti minn Alla lill-Knisja Maltija. Diffiċli ssib ieħor bħalul Jallal Kien bniedem li ddedika kull sekonda ta' ħajtu għar-responsabiltà tiegħu bħala ragħaj tal-gżira. Jien żgur, li issa ma' San Pawl qiegħed jgħid: tqabadt it-taqbida t-tajba, temmejt il-ġirja, ħarist il-fidi. Ma baqgħali xejn ħlief li nikseb il-kuruna tal-glorja mħejjija għal dawk li jaħdmu għal Kristu.