inn dis-sena ħsibt biex f'dan il- Programm tal-Festa tagħna nduru xi toroq li fihom naraw ċerti aspetti, tifkiriet storiċi, stili, arti u tagħrif ieħor marbuta ma' Tas-Sliema ta' żminijiet oħra. Nibdew minn Triq Rudolph, waħda mill-itwal toroq fil- Parroċċa tagħna. Fiha jidħlu għadd ta' toroq oħra, 20 b'kollox. Għaliex tissejjaħ hekk2 Fl- imgħoddi dawn l-inħawi kienu magħrufa bħala ''tat-Titi' u 'tal- Ħinni'. Kienu proprjetà ta' l-Imħallef Giuseppe Falzon, li kien missier il- Beatu Nazju Falzon. Dan imbagħad ċedihom b'ċens lill-Avukat Rudolfo Felice Vassallo, li beda jibni hawnhekk u t-triq issemmiet għalih. L-ewwel bini li jiġbed l-attenzjoni jinsab fuq in-naħa tax-xellug wara li tilwi minn Rue D'Argens. Djar bi stil mhux komuni mibnija mill-Perit Giuseppe Psaila fl-ewwel snin tas- Seklu Għoxrin. Psaila kien magħruf ħafna għall-istil ''Art Nuveau'. Xhieda ta' dan hu l-ħadid, il-gradi, id-dekorazzjonijiet tal-ġebel, il-bibien u kull dettall ieħor f'kull parti tagħhom. Ħasra li f'xi wħud minnhom saru xi tibdiliet li tellfu mill-istil oriġinali tagħhom. Is-sidien u n-nies li joqogħdu f'dawn id-djar inbidlu kemm-il darba. Xieraq iżda li nsemmu wħud minnhom, bħal Professur Zahra Neuman M.D., li ta kontribut kbir u siewi fil-qasam tal- mediċina, kif ukoll Ruġġieru Cali, iben il-pittur magħruf Giuseppe. Biswithom naraw żewġt idjar oħra ta' stil mhux komuni. Il-faċċata tagħhom hija magħmula minn sitt arkati, tlieta fuq, magħluqin bil- balavostri li jservu bħala gallerija, u tliet ħnejjiet isfel li jservu bħala Bejn il-ħnejjiet ta' isfel għandhom pilastri ta' stil Doriku, waqt li fil-parti ta' fuq naraw pilastri ta' stil Joniku. Fid-dar tal-lemin kien joqgħod Ġanni Bencini, wieħed mill- TOROQ BI STORJA FIL-PARROĊĊA TAGĦNA: Djar ta' stil 'Art Nouveau' mibnija mill-Perit Giuseppe Psaila. Id-dar ta' Ġanni Bencini fejn twieled it- team tal-football tal-Melita. fil-politika Maltija. Fil-kantina tad- dar tiegħu, huwa welled il-'Melita Football Club', li kiseb għadd ta' suċċessi fil-kamp sportiv u dejjem żamm l-istatus ta' ''amateurs' fil- gżejjer tagħna. Maż-żewġt idjar imsemmija hemm erbat idjar oħra kbar imissu magħhom, opra tal-Perit Emmanuele Luigi Galizia, li nbnew fl-aħħar tas- Seklu Dsatax. Tnejn minnhom għandhom żewġ sulari ta' stil Malti bil-galleriji ta' l-injam bil-persjani quddiem il-purtelli. It-tnejn l-oħra, b'sular wieħed, huma ta' stil orjentali mill-isbaħ li jfakkruk fiċ-Ċimterju tat-Torok, xogħol ta' l-istess Caruana Galizia. Dawn it-tnejn fihom xogħol mill-aqwa ta' skultura fil-ġebla Maltija. Illum l-erbat idjar huma protetti mil-liġi. Waħda minnhom, dik 'Alhambra', ġiet restawrata b'mod professjonali biex iżżomm id- dehra oriġinali li kellha. F'dawn id- djar għexu għal snin twal id- dixxendenti tal-familja Caruana Galizia, li taw sehem importanti lis- soċjetà Maltija fil-qasam tal-liġi u tal- mediċina. Qrib dawn id-djar fuq in- naħa l-oħra, imbagħad insibu l-Knisja Anglikana tal-'Holv Trinitv' li nbniet fl-1866. Fiha ħadem ħafna Webster Poulson, l-inġinier magħruf Ingliż, li kien ħadem ukoll fit-Teatru Rjal. Is- saqaf imżerżaq tagħha maħdum bid- deffun, huwa tabilħaqq xogħol mill- aqwa ta' din is-sena qadima Maltija. Magħquda mal-Knisja naraw id-dar biex joqgħod ir-Rettur tagħha, magħrufa bħala ''Bishop's House'. Għandha l-istil tal-Knisja, imżejna b'gallerija tal-ġebel u b'għadd ta' twieqi. Faċċata ta' din id-dar naraw erbat idjar oħra mibnija fuq stil wieħed. Jidher li telgħu wkoll fl-ewwel snin tas-Seklu l-ieħor. Oriġinali ħafna huma l-galleriji li għandhom, għax is- saqaf tagħhom idur nofs tond. Ftit 'l isfel insibu waħda min-niċeċ li għandna fil-Parroċċa tagħna. Din hija ddedikata lill-Madonna tas-Sacro Cuor u fiha xbiha-kopja ta' l-Istatwa Titulari tagħna. Kitba taħtha turina s- sena 1880, l-istess sena li beda l- moviment tad-devozzjoni lejha fl- inħawi tagħna. Hija tifkira għażiża għalina ta' dawk iż-żminijiet. Ftit 'l isfel minnha, f'dar żgħira kien joqgħod Albert Cassola, għalliem mill-aqwa ta' l-ilsien Taljan fil-Liċeo, u kittieb prolifiku tajjeb bit-Taljan u bil-Malti. Fost il-ħafna xogħlijiet letterarji tiegħu nsemmu r-rumanz 'Nina'. Fih Cassola sawwar il-kitba tieghu fuq l-isfond ta' l-inħawi tagħna, bil-knisja tas-Sacro Cuor, is- suq, u bosta dettalji ħelwin oħra ta' Tas-Sliema ta' żmienu. Aktar 'l isfel fuq l-istess naħa kien joqgħod Charles Izzo, ġentlom mill- aqwa li trabba, kiber u għex mas- Salesjani. Kien attiv ħajtu kollha fil- 'Bovs Brigade', u attur magħruf ħafna li beda l-karriera tiegħu fit- Teatru tas-Salesjani. Il-bieb tad-dar fejn kien joqgħod għandu stil oriġinali mżejjen b'par kolonni ta' stil Korint. Meta naqsmu għan-naħa l- oħra ta' Triq Rudolph u ngħaddu Dehra minn wara tal-Knisja ta' l-Ingliżi, mibnija fl-1866. minn ħdejn l-Għassa tal-Pulizija għandna numru ta' djar bil-parapett quddiemhom. Dawn kienu tal-familja Bugeja u bnewhom bi stil kbir u sabiħ. Hasra Ti matul is-snin ġew mimsusa u waħda minnhom imwaqqa' wkoll. Din, kantuniera ma' Triq San Ġakbu, illum għandha fuqha għadd ta' appartamenti. Għal numru ta' snin din serviet bħala l- Iskola ta' Billion li fiha kienu jattendu bosta tfal Slimiżi. Luigi Billion kien għalliem magħruf tat- Taljan fil-Liċeo, poeta u kittieb ta' mill-aqwa. Għall-Parroċċa tagħna, li fiha għex, ħadem, u miet, il-Prof. Luigi Billion ħallielna żewġ ġawhriet mill-isbaħ tal-versi tiegħu: l-Innu l- Kbir għall-Knisja 'Inno A Nostra Signora Del Sacro Cuore', u l-ieħor 'Inno Sliema' għall-Banda tas- Soċjetà Filarmonika Sliema. Għadd ta' djar kbar u sbieħ oħra li wieħed jara f'din it-triq qegħdin faċċata ta' Triq San Karlu u Triq San Alfonsu. Dawn ukoll imorru lura lejn l-ewwel snin tas-Seklu Għoxrin. Għandhom bibien b'fetħa kbira arzellata b'gallerija tal-ħadid u oħra ta' l-injam, kif ukoll kamra laterali. F'waħda minnhom kienet toqgħod Monica Walsh, Irlandiża, li flimkien ma' tfajliet oħra Slimiżi taw bidu għall-Ewwel Praesidium tal-'Legion of Marv' f'Malta. Illum hemm irħama biex tfakkar din il-ġrajja storika. Faċċata ta' din id-dar hemm dar żgħira, bla ebda dettalji arkitettoniċi speċjali, iżda li rabtet magħha lill-Prokuratur Legali Gerald Cassar, li għex u miet fiha, u li għamel żmien Kandidat u Membru magħruf tal-Partit Laburista. Dominanti ħafna, imbagħad, hija Villa Schinas, li tinsab fuq l-istess naħa, fin-nofs bejn Triq Kent u Triq Isouard. Għandha storja kbira billi kienet l-ewwel 'Kulleġġ Stella Maris' li fetħu l-Brothers ta' De la Salle f'Tas-Sliema fil-bidu tas-Seklu Għoxrin. Minn dan il-Kulleġġ ħarġu bosta tfal li għamlu karriera mill- aqwa f'ħajjithom f'kull kamp tas- soċjetà Maltija. Meta l-Brothers ħassew il-ħtieġa li jfittxu post akbar għall-Kulleġġ tagħhom u marru l- Gżira, Villa Schinas inxtrat fil-11 ta' Awissu 1955 minn ċertu John Mc Connell u rregalha lill-Parroċċa ta' San Girgor għall-użu ta' l-Azzjoni Kattolika, li rawwmet bosta tfal Villa Schinas bil-faċċata sabiħa tagħha. Slimiżi b'tagħlim nisrani sod. Sabiħ ħafna huwa l-portiku ta' din il-Villa, magħmul minn tmien kolonni ta' stil Doriku. Par Pilastri Joniċi jżejnu l- faċċata tat-tieni pjan ta' din id-dar kbira. Jista' jkun li l-Perit Schinas kellu sehem importanti fit-tifsila tagħħa u għalhekk issemmiet għalih. Fuq in-naħa l-oħra ta' Villa Schinas, kantuniera ma' Triq Isouard, naraw dar oħra b'rabta ma' l-istorja. Fl-imgħoddi din id-dar kien jisimha SASTRID' u kien joqgħod fiha għal numru ta' snin Giovanni Curmi, Professur tat-Taljan fl-Università ta' Malta. Hawn huwa għadda żmien twil jgħallem u jikteb bosta mix- xogħlijiet letterarji tiegħu, li llum jinsabu kkonservati u mfittxija minn studjużi Maltin u barranin. Illum din id-dar qed isservi bħala stabbiliment ta' negozju. Tmiss ma' din id-dar insibu dar oħra b'sular wieħed li wkoll illum hija mibdula f'negozju. Fiha kien joqgħod għal bosta snin mal-familja numeruża tiegħu Antonio Ghirlando, magħruf bħala 'Nosi'. Missier eżemplari, Nosi kien attur komiku mill-aqwa li ta kontribut kbir lill-Palk Malti kif ukoll Taljan. Qaleb ħafna xogħlijiet klassiċi li baqgħu popolari. Dejjem fuq l-istess naħa nsibu dar oħra b'żewġ sulari li matul is-snin tas-Seklu Għoxrin kienet l- Iskola Montessori, immexxija wkoll mill-familja ta' Billion. Din id-dar kien jisimha ''Maria Alfonsa House' u kellha ġnien u għalqa kbira tmiss ma' Triq Sant'Elena, illum mibnija mill-ġdid u msemmija ''St Barbara Flats'. Faċċata tad-dar imsemmija għandna ringiela ta' sitt idjar kbar li jidher li nbnew ukoll fl-ewwel snin tas-Seklu Għoxrin bi stil sabiħ u kbir. L-ewwel dar qiegħda kantuniera ma' Triq il-Knisja. Naraw ingastat fl-art kanun tal-bronż. Fl-imgħoddi kien hawn bosta minnhom madwar Malta. L-użu tagħhom. kien. ivarja, għalkemm xi wħud twaħħlu biex iżejnu l-ambjent. Illum ħafna minnhom għosfru. Fuq in-naħa l- oħra, faċċata tal-Lukanda 'Tmperial' għandna numru ta' djar kbar u mibnija bi stil tabilħaqq eleganti, li jidher li bdew ma' l-iżvilupp kbir ta' dawn. l-inħawi. Fl-aħħarnett, imbagħad, fit-tarf ta' din it-triq miżgħuda bi storja ta'- stili arkitettoniċi u bil-preżenza ta' persunaġġi magħrufin, insibu l- ewwel lukanda f'Tas-Sliema, ċImperial Hotel', fost il-ħafna li hemm illum. Għax-xjuħ ta' Tas- Sliema dil-lukanda antika kienet imlaqqma ''ta Ġakki', billi kienet proprjetà tas-Sur Ġakki Ellul. Tinsab fuq il-quċċata ta' għolja, kantuniera ma' Triq Santa Marija, fejn qabel ir- residenti Ingliżi kienu fethu 'Shooting Club' fejn kienu jmorru jisparaw għall-ħamiem. Dan baqa' sal-1880. L''Imperial Hotel' illum hi waħda moderna u mill-isbaħ li għandna.