TLIET MILIDIJIET KULL SENA F'BETLEHEMI Min jgħix f'Betlehem, jew tal- anqas jgħaddi. f'dik il-belt..qisu xa- har, mill-24 ta' Diċembru sad-19 ta' Jannar, jara ħaġa donnha tal-daħk: il-Milied, hemmhekk jiġi tliet darbiet wara xulxin kull sena. L-ewwel wie- ħed fil-25 ta' Diċembru, it-tieni fis-6 ta' Jannar, u l-aħħar fid-19, ta' Jannar ukoll. Donnu li l-Bambin mhux bħat-trabi l-oħra, twieled dar- ba; huwa twieled tliet darbiet l Imma mhux. il-Bambin twieled tliet darbiet; is-sena tbiddlet tliet darbiet. U billi f'Betlehem hemm In- sara ta' tliet xorta, kull ħadd jagħ- mel Għid il-Milied kif jitlob il-Ka- lendarju tiegħu. Hekk il-Milied idum sejjer qisu xahar sħiħ: tal-Latini fil- 25 ta' Diċembru; tal-Griegi fis-6 ta' Jannar; Jannar. Issa. naraw ftit kif ġara dan. San Pifàn, li għex fis-seklu IV (miet sewwa-sew fis-sena 403), jgħid li fi-żmienu. fl-artijiet tax-Xerq (jiġi- fieri fl-Orjent, jew il-Lvant) kienet issir it-Tifkira tat-Twelid ta' Ġesu, tad Dehra tiegħu, jew Epifanija, u tal-Magħmudija, kollha f'daqqa, fis- 6 ta' Jannar. Wara li f'Ruma Għid il-Milied beda isir fil-25 ta' Diċembru (biex titħassar il-festa Pagàna ta' M'thra), did-drawwa ma baqgħetx tinżamm kull imkien; nħawi nqas- met fii tnejn, jiġifieri l-Insara bdew jagħmlu t-Tifkira tat-Twelid ta' Ġest fil-25 ta' Diċembru, u d-Dehra, jew Eprfanija, fis-6 ta' Jannar (f'Antjo- kja u f'Kostantinopli għall-aħħar tas-seklu IV; fil-Masar — l-Eġittu — WATA s-sena 420, u f'Gerusalem wara s-sena 550), Il-knisja Armena kienet tagħmel iż-żewġ Għejjieda, tat-Twe- u tal-Armeni fid-19 ta' . lidu tad-Dehra, f'jum wieħed, jiġifieri fis-6 ta' Jannar; meta: mbagħad in- firdet mill-Knejjes Insara l-oħra; billi ma reditx tilqa' dak li kien inqata' mill-Konċilju ta' Kalċedonja fis-sena 451, ma sseħħbitx fid-drawwa tal- bqija tal-Insara, li tagħmel il-Milied fil-25 ta' Diċembru. Mela: il-Milied isir fil-25 ta' Di- ċembru fil-Knejjes Insara kollha, bar- ra mill-Knisja Armena, li baqgħet tagħmel il-Milied fis-6 ta' Jannar, flimkien mal-Epifanija. Imma l-ewwel m'għedniex li l- Griegi jagħmlu l-Milied fis-6 ta' Jan- nar, u li l-Armeni jagħmlu tagħhom fid-19 ta' dak ix-xahar Iwa: oqgħod naqra ħsiebek hawn, ħalli tifhem din. Billi meta nħatar: il-Kalendarju Gregorjan (jiġifieri ssewwa l-Kalen- darju Ġuljàn) tnaqqsu għaxart ijiem mix-xahar t'Ottubru, u wara reġgħu tnaqqsu jiem oħra wkoll, ġara li l-25 ta' Diċembru, fil-Kalendarju Gregor- jan li jimxu fuqu l-Kattolki, jaħbat tlettaxer jum qabel il-25 ta' Diċem- bru tal-Kalendarju Ġuljàn, li jimxu fuqu l-Knejjes Xerqija, jew Orjien- tali. Għal hekk issa l-Milied tal-Knejjes Xerqija jaħbat tlettaxer jum wara l- Milied tal-Knisja Kattolka; għax l- Insara Kattolki naqqsu dawk il-jiem mis-sena, u l-Insara Xerqija ma naq- qsuhomx. Imbagħad l-Armeni, it-Tif- kira tal-Milied fil-25 ta' Diċembru qatt ma reduha, u hekk baqgħu jagħ- mlu l-Milied u l-Epifanija f'daqqa, fis-6 ta' Jannar tal-Kalendarju Ġul- jan, li jaħbat id-19 ta' Jannar tal- Kalendarju Gregorjan. MUDIR IL-MAĠELLA.