Il-Kanonku Dekan Vincenzo Saliba (1913-92) F'intervall ta' ftit xhur wara l-mewt tal-Kantur Ciappara, il-Parroċċa ta' S. Elena B'Kara u l-Kapitlu Elenjan tilfu membru ieħor għażiż li għadda 52 sena ħidma fostna. Il-funeral grandjuż li kellu bis-sehem tal-poplu kollu, inklużi awtoritajiet ċivili u ekklesjastiċi, juru kemm dan il-bniedem daħal f'qalb il-poplu, tul ħajtu u ried jurih apprezzament ieħor fi tmiem ta' ħajtu. Qed niktbu dan biex il-kontribut tiegħu ikun magħruf u jħajjar lil ħaddieħor jimxi fuq il-kwalitajiet sbieħ tiegħu. Dun Vinċens iben uniku ta' Ġużeppi u Elena neċ De- bono imwieled Birkirkara fit-3 ta' Novembru, 1913, kien tfajjel fuq ruħu ħafna. Sħabu tamparu spiss jiftakruh bħala kemmxejn imqareb, iżda intelliġenti u kellu ċertu leadership fuqhom. Dan ġibed fuqu l-attenzjoni ta' l- pipliema u l-iskola, Hu ħass is-sejħa għas-saċerdozju. iżda r-rieda kienet hemm. Irsista u daħal fis-Seminarju Minuri ta' Għawdex; ta l-eżami tal-Matrikola u daħal l- Università fejn kompla l-istudju pħas-snċerdozju, Ċensu tilef lil missieru Ġużeppi, meta kellu biss sentejn; iżda ommu Lieni rsistietlu biex tara lil binha jaqta' l- akbar xewqa li kellu. Bħala omm nisranija kienet tifhem li l-akbar rigal li Alla jista' jagħti lil familja hu meta jkollha wieħed fost uliedha saċerdot. Fis-snin tas-Seminarju, Ċensu kellu l-isbaħ esperjenzi taż- żgħożija tiegħu. jen jisnu pjaċir ifakkarhomna snin wara, fil-preżenza tal-kollega tiegħu il-Kan. Il-karattru tiegħu ma nbidilx. Barra l-istudju, hu kien igħin f'bosta attivitajiet fosthom il-palk… u bosta bġijat oħrai jinqalgħu, kien imidd idejh. Mhux l-ewwel darba li lil sħabu kien jissorprendihom b'xi waħda minn tiegħul Dun Vinċens ġie ordnat saċerdot fl-1940. Alla dejjem jipprovdi. Għalkemm iltim, il- Provvidenza pprovaietiu Benefiċċju ekklesjastiku li hu ta' fispetronat lajkali mħolli minn Dun Ġużepp Madala (1731), (parti minnu l-ġnien fejn illum hemm is-Sede taż-ŻĦN). Meta qaddes l-ewwel ea ommu għmalitlu festa kbira. Il-poplu kollu feraħ, għax kien ilu ma jsir qassis minn B'Kara 19-il sena. Birkirkara kien qed tistenna s-sehem tiegħu. Il-Mulej żejnu b'diversi talenti li hu għaraf jisfrutta fil-missjoni tiegħu. Kien żagħżugħ enerġiku, b'saħħtu, ċert minnu nnifsu, ma jaqta' qalbu minn xejn, bniedem ta' inizjattiva u dak li jaraw għajnejh jagħmluh idejh. Ta' min ifakkar, li l-qasam fejn hu kellu jaħdem, kellu popolazzjoni enormi. Numru kbir ta' rifuġjati, ġejjin minn postijiet strateġiċi ta' Malta sabu kenn fil-Parroċċa tagħna inklużi wkoll xi saċerdoti. L-Isqof taħ ukoll il-fakultà tal-Qrar. Għalkemm il-ħbit mill-ajru kien spiss, Dun Vinċens, bħala viċi parroku kien jaqdi dmiru wkoll b'sogru kbir. Ta' min ifakkar ċirkostanza partikulari, meta bomba ta' rghadu waqgħet ftit metri bogħod mill-Bażilka u ġarrfet xi bini. Kienu nqabdu xi nies magħluqa b'ġebel u terrapien. Quddiem din is-sitwazzjon, ra kif għamel u permezz ta' slielem u ħbula tela' u refa' fuq spallejh lil min kien hemm u rnexxielu jsalvahom. Dan l-att ġibed l-ammirazzjoni tal-Gvernatur li o fuq il-post tat-traġedja. L- istess kuraġġ urieh fi żmien l-epidemija tat-tifojde meta B'Kara tilfet mijiet minn uliedha. Bosta moribondi kienu jmutu d-dar u dan kien jed l-assistenza tal-qassis għal bosta sigħat, fejn dak li jkun ser imut. Jixraq infakkru li B'Kara kellha tim ta' saċerdoti ġenerużi, fosthom l-aħwa Kanċi. Micallef, G. Zahra, C. Bezzina u xejn anqas il-Prepostu Emmle Vella. Mhux biss spiritwalment ir-rfuġjali kienu jinħtieġu għajnuna, iżda wkoll mater- jalment; Bit-tiġrif ta' djarhom kienu tilfu kollox. Kellhom koordinament ma' Sir Anthon lamo, l-ewwel President ta' Malta Repubblika li dak iż-żmien kien Protection Officer. Fil- jasam ta' l-Apostolat organizzat, Dun Vinċens għadda snin igħin fl-Azzjoni Kattolika uvintur, li fosthom uħud jafu l-vokazzjoni tagħhom lilu. Dun Vinċens u l-Kolleġġjata Hu laħaq kanonku f'April 1943. Ġiet assenjata lilu l-Prokura tal-Knisja, kariga li dam jkompli f'paġna 14 jokkupa sa tmiem ħajtu. Hu rnexxielu jrawwem grupp madwaru biex igħinuh f smaġi bosta opri li llum iżejnu tkampu tagħna. Barra l-manutensjoni tat-tempju, dawn ħadu ħsieb jiksu 'bi slabs maħdumin bil-għaqal kollu, iz-zuntier u biċċa kbira mill-faċċata, wettqu l-istal- lazzjoni elettrika li dak iż-żmien kienet urġenti; għamlu t-tiswijiet ta' xi ħsarat tal-gwerra. Bil- flus li kien jistħoqqilhom mill-War Damage, ksew bl-irħam is-sagrestija ta' wara Iipogjia tad-Duluri. B'għaqal kbir irnexxielu jiskeb mingħand il-familjari tal-Pittur Virginio Monti l- abbozzi tal-Pittura li tant swew fil-fażi tar-restawr. Ħajr lill-Arċisqof Gonzi biex dawn setgħu joħorġu mill-Italja. It-tiswija tal-pittura kien ilha fi ħsiebu u bl-għajnuna ta' G. Pirotta, beda tentattiv ta' scaffolding tal-koppla. Kellhom igħaddu s-snin, biex bil-ħidma tiegħu u ta' sħabu l-kapitulari, il-Prof Samwel Bugeja seta jurina mill-ġdid is-sbuħija ta' l-arti ta' Monti. Dun Vinċens kien jinqala għad-disinn u kien midħla sewwa ta' l-artisti. Min jaf kemm iddisinja bandalori, 'pinġija ta' disinni għal booklets tat-tfal tad-Duttrina, paramenti sagri kif ukoll dawk il-pasturi li hu hejja biokjinpiscenta fi 12-il espisodju l-ġrajja tal-Milied u l- Ġimgħa l-Kbira. (Issa li għandna ċ-Ċentru Parrokkjali nittamaw li jintramaw biex ikunu mezz ta' tagħlim għall-poplu). Meta f'Awissu 1981 ġrat id-disgrazzja tat-tużell tal-festa, meta bla qatt mistenni tqaċċat ganċ oħxon tal-ħadid bi ħsara kbira għall-altar u t-tużell, bil- paċenzja kollha u l-kooperazzjoni ta' bosta ġew restawrati minnhom ilkoll. Fi żmienu saru s-sett ta' sitt linef u tal-bankun tal-ġews maħdum mill-ebanista P.P. Muscat fuq id-disinn ta' Tousaint Busuttil. L-iskultur V. Apap f'wieħed mil-panemijiet skolpixxa l-figura ta' Dun Vinċenz qed jaqla s-salib mit-terrapien. Sammut tal-Fonderija rnexxielu joħroġ fil- bronż it-tifkira tiegħu. Dun Vinċens u l-Kapitlu Fil-Kapitlu hu kien igawdi fiduċja u elen wera interess f'dak li ħallewlna missirijietna. Kien wieħed mid-Delegazzjoni Kapitulari li tela' Ruma flimkien ma' membri oħra tas-Società Borgia biex jikkonsultaw p ġuristi dwar il-kwestjoni taħraq tal-Ġuspatronat mogħti mill-Bolla Papali ta' Urbanu VIII 'Sacri Apostolatus Ministerio' 1630. Minħabba dan id-dritt li ntilef, il-Parroċċa damet priva mill-festi għal 14-il sena, sitwazzjoni kerha li kemm l- awtoritajiet kif ukoll il-poplu ma kenux kuntenti biha. Hu kien aġġornat dwar il-kontenut tal- Bolla tal-Papa, dwar is-sentenzi tal-qrati, Statuti Kapitulari u x'igħidu ġuristi ta' fama. Ma jistax ikun li ma feraħx minn qalbu flimkien ma' sħabu u l-poplu meta fl-1950, il-Kolleġġjata tagħna ġiet merfugħa għall-unur ta' Bażilka Minuri u xejn anqas fil-każ tar-ripristinu tal- ġuspatronat fl-1954. Ta' bniedem għaqli li kien u b'dehen kbir, għaraf jisfrutta l-entużjażmu tal-Popli ferħan u meta ħarġet S. Elena għall-ewwel darba, ħareġ bl-għajta li lill-qaddisa jixirqilha kuruna tad-deheb għal rasha u sandli u ċintorin għal qaddha. Hu nnifsu offra deheb tal-familja tiegħu. (Din is-sena b'sogħba ma narawhx ilibbes l-istatwa b'dawk id- dehbijiet wirt għażiż ta' missirijietna u niesna.) Prokuratur tal-Knejjes S. Rokku u Sta Marija Billi l-Kapitulari jkunu, skond id-drawwa prokuraturi tal-knejjes filjali, dik ta' San Rokku kienet afdata lilu. Hemm ħalla wkoll xi ħidma tiegħu, barra li kien iqaddes hemm kuljum. Iżda bħala Prokuratur tal-Bażilka, kien ukoll jitqies bħala prokuratur ukoll tal-Knisja l- Qadima ta' Sta. Kienu jsiru biss funzjonijiet f'dik il-parti li llum hi s-sagrestija. Ir- restawr ta' din il-ġawhra ilu fi ħsieb il-Kapitlu; iżda kellha tkun is-sena 1969 li tara l-bidu tar- restawr estensiv tagħha, wara sigħat sħaħ ta' diskussjonijiet fillaqgħat tal-Kapitlu, kuntatti ma' esperti, provvedimenti biex ikun hemm fondi meħtieġa, kif ukoll mitt ħaġa oħra konnessa ma' din l-impriża hekk kbira. Il-Prokuratur Saliba kien ikun dejjem membru mill- kummissjonijiet maħtura għal dan il-għan, barra l-Prov. Meta tinkiteb l-istorja tagħha; żgur li jissemma l-kontribut tiegħu wkoll fit-tindif ta' skultura u tiswija ta' biċċiet im issra, kif ukoll l-inkoraġġiment jillimgħallem Abraham Schembri. Aħna ċerti li din il- benniena tal-Kollesdjata jenjana komp r-Rev.mu Kapitlu fl-1986 irregalha lill- Kolleġġjata. ii ssebbaħ u tonora lil Birkirkara, ukoll illum meta rċidjoċesi, bla ebda xorta ta' preġudizzju għall- Meta fil-periferija tal-Parroċċa, bdiet tinbena l-Knisja ta' San Ġużepp Ħaddiem fuq biċċa art ċeduta lill-Kapitlu minn Mr Zerafa, Dun Vinċens ta wkoll is-sehem tiegħu. Iż-żewġ statwi fuq il-bibien prinċipali huma opra tiegħu. L-arti kienet parti minnu, għalkemm ma kellu ebda pretensjoni ta' artist. Iżda waħda mill-ħidmiet impenjattivi tiegħu ta' l-aħħar, barra r-restawr tal-pittura, ħidma li għadha sejra u li dalwaqt tinkixef il-parti tal-kappellun tal-Kurċifiss, hi l-bini taċ-Ċentru Parrokkjali. Mill-minuti tas-seduti kapitulari rriżulta kemm dan il-proġett ilu jkompli f'paġna 15 fi ħsieb il-Prepostu E. Vella u l-Kan. Niftakar ukoll fis-Sur G. Gauci, missier il-Kan. Dun Pawl, (li tant ħadem U għada jagħti sehmu flimkien ma' helpers oħra), kien ġibed ukoll l-attenzjoni tal-Kapitlu. Iżda kellu jgħaddi ż-żmien biex jinstab il-lokal, jitfasslu pjanti u jintrebħu l-ostakli kollha, biex ikollna ċentru deċenti li ad, lill-Parroċċa tagħna. Huma sabu wkoll is-support ta' l-Arċipriet Ant. Vella u l-poplu kollu kkonkorra biex joffri l-kontribut tiegħu. Biex inkunu għedna kollox, il-Kan. Saliba għen ukoll fl-organizzazzjoni ta' l-Uffiċċju Amministrattiv tal-Parroċċa. Dun Vinċenz ma ħadimx għal ħlas. Anzi hu kien jirriserva l-ħlas mistħoqq lilu biex bihom isiru xi opri fit-tempju. Bħal kull bniedem ieħor, xi difetti seta' kellu, imma Ġesu rriserva l- fi dizzju jħalih biss u issa li ma għadux aktar magħna bil-ġisem, nirrikmandaw ruħu 'l Alla, if għamilna dak inhar tal-funeral tiegħu u nħossu li għandna nkomplu nagħmlu llum għalih u għal sħabu l-oħra. Lilna kienet tolqotna l-preżenza assidwa tiegħu fil-Knisja, fis-servizzi liturġiċi, fix-xogħol manwali, anki meta kellu jixxabbat ma' xi sellum, bħal meta żebaħ l- arloġġi tal-faċċata tal-Knisja, minkejja l-esperjenza li kellu, is-sens ta' eadership li għaraf jużah biex igħaddi lill-he/pers, l-imħabba għall-qaddisa S. Elena, li tantħadem, ispira lil min jem sab donaturi li sebbħu lil dar il-Mulej. Nagħmel tiegħi it-talba li għamel hu stess l-Omelija tal-Quddiesa tal-Ġublew tad-deheb ta' l-Ordinazzjoni tiegħu. Nitlob li kif wara 19- il sena ta' nuqqas ta' vokazzjonijiet mill-Parroċċa, issa li erġajna qegħdin fl-istess ċirkostanzi, il-Mulej jibgħat qlub ġenerużi li jwieġbu għas-sejħa tiegħu. 11 ta' Ġunju 1992 Kan. Il-Management ta' Jawguraw lill-Karkariżi kollha l-festi t-tajba.