Fratelli mejtin Aurele Gafà Fi żmien meta x-xjenza u l-mediċina ma kinux għadhom għamlu l-progress li qed ingawdu minnu llum, in-nies kienu jħabbtu wiċċhom mal-mewt kuljum. Għalhekk, l-enfasi fuq il-mewt u fil-każ tagħna l-Insara - il-ħajja wara l-mewt, kienet kbira ħafna. Xi ħaġa li kulħadd xtaq kienet li jekk għex ħajja miżera u qasira fuq din l-art, almenu wara mewtu jgawdi l-ħajja ta' dejjem fil-glorja. Iżda l-ġenna trid taħdem għalihal It-twemmin popolari kien jiddetta li aktar kemm takkwista indulġenzi f'ħajtek, aktar tnaqqas miż-żmien fil-purgatorju. Barra minn hekk, kulħadd xtaq li jsirlu l-akbar ammont possibbli ta' quddies wara mewtu bl-iskop li ruħu ma ddumx ma tmur tgawdi lill- Mulej. Iżda l-faqar bosta drabi anqas kien jippermetti li persuna jsirilha funeral xieraq, aħseb u ara kemm kien se jitqaddes quddies għal ruħha. Hawn fejn jidħol is-sehem tal-fratellanzi. Kif nafu, dawn oriġinaw bħala unions li kienu jiġbru fihom ħaddiema skont sengħa partikolari. Dawn l-għaqdiet taħt il-kappa tal-knisja mhux biss kienu jieħdu ħsieb il-ħtiġijiet relatati max-xogħol tal-membri iżda anke l-ħtiġijiet relatati ma' ruħhom. Għalhekk, il-fratelli kellhom moħħhom mistrieħ li wara mewthom kien hemm min jaħseb fihom. Min-naħa tagħhom il- fratellanzi ma qagħdux lura milli jżidu d-drittijiet tal-fratelli b'rabta mal-mewt tagħhom bl-iskop li jħajru aktar nies jidħlu membri. Ma setax jonqos li ma' dawn id-drittijiet kien hemm ukoll id-dmirijiet li kull fratellanza kienet tieħu ħsieb li jiġu mwettqa bl-iskruplu kollu nkella min jonqos malajr jitlef mid- drittijiet li tant xtaq. M'għandniex xi ngħidu, dan kollu wassal biex żdiedet ferm il-popolarità tal-fratellanzi. F'dan l-artiklu se naraw id-drittijiet, id-dmirijiet u l-ħidma tal-fratellanza tagħna; tal-Madonna tad- Duttrina b'rabta mal-fratelli li jħallu din id-dinja. Il-kongregazzjoni: Fir-rikors. għat-twaqqif tal-kongregazzjoni tad- Duttrina nsibu bosta dettalji dwar kif għandhom jintrebħu l-indulġenzi bis-saħħa tal-aggregazzjoni mal-Arċikonfraternità ta' Ruma kif imsemmija fil-kostituzzjoni tal-Papa Pawlu V. F'dan ir-rikors, il-kappillan Dun Federik Mikiel Abela talab li l-indulġenza plenarja tal-kongregazzjoni tkun tista' tiġi akkwistata fil-festa tal-Madonna tal-Karmnu waqt li fil-festa ta' San Ġużepp tkun tista' tiġi akkwistata indulġenza ta' tlieta u ħames snin rispettivament. Dawn it-talbiet tal-kappillan intlaqgħu u biex il- poplu jkun infurmat bihom, saret plakka tal-injam bl- indulġenza plenarja miktuba fuqha u li aktarx kienet imwaħħla mal-artal fil-kappellun. B'dan il-mod in- nies ġew imħajra jersqu lejn il-kongregazzjoni tad- Duttrina u l-Madonna tal-Karmnu patruna tagħha. Fl-1874, meta l-Kappillan Lauron kien qed iħejji l-istatut tal-fratellanza, inkluda l-indulġenzi mogħtija 126 sena qabel mill-Isqof Alpheran de Bussan iżda magħhom żied oħrajn. Fosthom inisibu indulġenza mogħtija lil kull min jissieħeb fil-fratellanza u lil min jieħu sehem fil-purċissjoni, indulġenzi għal dawk li jgħallmu u jitgħallmu d-Duttrina u indulġenza oħra għall-ġenituri li jgħallmu d-Duttrina lil uliedhom Wieħed seta' jieħu ħsieb ruħu wkoll mhux biss jekk jissieħeb fil-fratellanza iżda anke jekk jgħid il- kurunella tal-Madonna tad-Duttrina u t-talba ta' Iż-żewġ armi bis-simboli tal-fratellanza li kienu jintramaw mat-tubru ikompli f'paġna 46 Il-fratellanza waqt l-aħħar akkumpanjament li għamlet fil-funeral ta' Renzo Gauci wara, hekk kif l-Isqof Carmelo Conti Scicluna rabat magħhom żewġ indulġenzi ta' erbgħin jum kull wieħed Iżda, l-istatut tal-fratellanza jmur lilhinn mill- indulġenzi, hekk kif kapitlu 2 huwa ddedikat kollu għad-drittijiet tal-fratelli mejtin. Hawn insibu li l-fratelli kif imutu kellu jsirilhom matutin u lawdi funebri kantat kif ukoll quddiesa kantata bil-ministri u bl-orgni. Barra minn hekk, kull sena kellu jsir quddies kantat għall-fratelli ħajjin u mejtin fil-festi tal-Madonna tad-Duttrina, San Alwiġi u l-Qalb ta' Ġesti. Interessanti li fil-festa tal-Qalb ta' Ġesti kellha ssir ukoll adorazzjoni b'sufraġju għall-fratelli mejtin. Ma setax jonqos li għax-xahar ta' Novembru kellu jsir il-kant solenni tal-uffiċju fit-tieni Ħadd ta' dan ix- xahar u quddiesa solenni fil-ġurnata ta' wara.' Fl-istatut hemm ukoll enfasi fuq li l-fratelli l-oħra jakkumpanjaw il-funeral tal-membri mejtin. Fil- fatt hemm speċifikat li l-fratelli kollha kellhom jinqasmu f'erba' diviżjonijiet biex jakkumpanjaw il-fratelli mejtin. Dawk tal-ewwel diviżjoni kellhom jakkumpanjaw il-funerali minn Jannar sa Marzu, tat- tieni jakkumpanjaw minn April sa' Ġunju, tat-tielet minn Lulju sa Settembru u tar-raba' minn Ottubru sa Diċembru. Dan kollu jurina sistema tassew organizzata ta' kif kienu jsiru l-affarijiet. Proprju biex din is-sistema titħaddem tajjeb, l-istatut jaħseb ukoll Festa Madonna tad-Duttrina - Ħal Tarxien għal għaxar soldi penali lil dawk ma jakkumpanjawx kif mistenni minnhom. Dawn il-penali kienu eżentati li jħallsuhom dawk biss li jkollhom impediment leġġitimu jew li jkunu barra l-pajjiż. Fil-każ ta' membri foqra, il-fratellanza kienet iġġorr il-piż kollu għas-suffraġji tagħhom. Hekk fl-istatut insibu li dawk il-membri li jkunu tassew foqra u ma jkunu ħallew xejn warajhom għandu jsirilhom il- funeral, l-uffiċċju u l-quddiesa kantata. F'dawn il- każi estremi l-fratellanza kienet tħallas ukoll l-obbligi tal-parroċċa u l-akkumpanjament. Għal dawk il- fratelli li kienu jmutu l-isptar jew f'xi istituzzjoni oħra, il-fratellanza kellha tħallishom it-trasport li jwassalhom sal-parroċċa ta' Ħal Tarxien. Ovvjament min ma kienx iħallas is-sħubija ta' kull sena, l-ewwel ħaġa li kien jitlef kienu d-drittijiet għas-sufraġji tal- fratellanza, għalkemm l-istatut jagħti lok li l-familjari ta' membru li jkun miet bla ma ħallas is-sħubija, jkunu jistgħu jagħmlu l-ħlas huma ħalli b'hekk dan il-qarib tagħhom xorta jgawdi mis-suffraġji tal-fratellanza Il-ħidma ta' Dun Pawl Lauron L-ewwel fratell imniżżel f'dan ir-reġistru huwa Francesco Parnis it-tifel ta' Tommaso li miet fil-15 ta' Marzu tal-1874. Ikolli ngħid li dan il-fratell igajjem kurżità hekk kif huwa l-uniku fratell imniżżel li miet qabel ma' l-kongregazzjoni ġiet uffiċjalment mibdula fi Fratellanza fil-31 ta' Mejju tal-istess sena. Ir-risposta għal din il-kurżità nsibuha fl-arkivji notarili, proprju f'kuntratt li Kappillan Lauron għamel mas-Surmast Antonio Cachia bħala Segretarju tal-Fratellanza quddiem in-nutar Ottone DeDomenico u x-xhieda Francesco. Panzavecchia u l-Kjeriku Farncesco Farrugia fl-ewwel ta' Jannar 1876. F'dan il-kuntratt inisbu li f'Ottubru tal-1873 il- Kappillan Lauron kien ta l-qabar numru sebgħin fil- knisja parrokkjali ta' Ħal Tarxien bħala donazzjoni lill-Fratellanza tal-Madonna tad-Duttrina. Iżda, issa li kien wasal fi tmiem il-parrokkat tiegħu biex imur ikompli b'ħidmietu bħala Arċipriet tal-Furjana, ried li din id-donazzjoni jagħmilha uffiċjali ħalli warajh iħalli kollox sew u biex din id-donazzjoni tibqa' fil- memorja futura. Fil-kuntratt jissemma kif proprju l-ewwel wieħed li ndifen f'dan il-qabar kien il-fratell Francesco Parnis' li l-fratellanza ħallsitlu wkoll 0.8.4 għat-trasport mill-isptar sa Ħal Tarxien u 0.13.10 biex sarlu l-funeral. Dan il-kuntratt jixhed kemm il-Kappillan Lauron kellu għal qalbu l-fratellanza Il-Qabar numru 70 indikat mill-vleġġa huwa l-qabar li l-Kappillan Dun Pawl Lauron ta bħala rigal lill-fratellanza tagħna, hekk li sa minn qabel ir-ravivvazzjoni tagħha kien diġà taha qabar li kien tiegħu personali. Ma jistax jonqos li f'dan il-qabar indifnu bosta fratelli oħra wara Parnis. Fost dawn insbu li fl-għaxar snin ta' bejn l-1877 u l-1887 indifnu dawn il-fratelli u konsorelli: Franciscus Muscat, Eliżabbetta Delfonso, Angela Borg, Liberata Sciberras, Klement Schembri, Pietru Pace, Emanuela Borg, Antonia Zammit, Rosa Frendo, Feliċ Zammit, Grazzja Calleja u Adeodata Farrugia. Privileġġi u penalitajiet Minkejja li l-istatut jalloka kapitlu b'diversi artikli dwar is-suffraġji għall-fratelli mejtin, maż-żmien inħass il-bżonn li dawn jiżdiedu. Hekk insibu li fl- 1882 ir-Rettur għamel talba lill-Papa Ljun XIII biex jagħti privilieġġ żgħir lill-fratellanza tagħna biex fil-ferji sekondi wara l-mewt tal-membri, sakemm ma tkunx il-ferja sekonda wara l-Ħadd, li tiġi wara it-tnejn tax-xahar ta' Novembru, fil-Parroċċa ta' Ħal Tarxien tkun tista' ssir quddiesa waħda b'suffraġju għall-mejtin ta' din il-fratellanza. It-talba tkompli tgħid li dan il-permess għandu jingħata ħlief fil-(festi) doppji tal-prima u s-sekonda klassi, fil-festi li fih hemm l-obbligu tal-quddies, fil-ferji, fil-vġili, fl-ottavi privileġġjati, u sabiex titħalla kopja ta' dan id-digriet fil-Kanċellerija tal-Kurja ta' Malta qabel dan jiġi fis- seħħ. Dawkli ma jaqblux ma' dan ma jistgħux iwaqqfu dakli hemm miktub fih. Skont din il-kitba li fl-oriġinal hi kollha bil-Latin, il-permess ingħata mill-Kardinal Bartolomeo — Prefett tal-Kongregazzjoni tar-Riti fit-8 ta' Frar 1882, waqt li ġie ffirmat mill-Kanċillier Dun Joseph Piossi u ngħatat kopja lill-Kappillan Attard fl- ewwel ta' Marzu 1882.'' Talba jew aħjar rikors ieħor li affettwa l-artikli tal- istatut dwar is-suffraġji tal-fratelli mejtin saret fis-6 ta' Mejju 1883. Din it-talba saret mis-Segretarju Michele Bonello biex il-fratellanza tkun tista' takkumpanja waħedha fil-purċissjoni tal-festa tal-Madonna tad- Duitrina. Biex dan isir u l-purċissjoni xorta tkun suċċess il-fratelli xtaqu jemendaw artiklu $ tal-istatut billi jżidu li dawk li ma jattendux għall-purċissjoni jeħlu penali ta' disa' tari. ' Emenda oħra kellha ssir għal artiklu 6 biex ineħħu d-dritt tal-familjari li jħallsu l-penali wara li l-membru li jmut jkun naqas milli jattendi għall-purċissjoni.'$ Dan ried isir biex il- penali jitħallsu mal-ewwel u ħadd ma jitraskura, għax ikompli f'paġna 48 min imut ma jkunx ħallas kien jitlef kull dritt għal kull suffraġju u l-akkumpanjament. Dan kollu jurina kemm dawn is-suffraġji kienu mezz biex il-fratellanza tagħna, bħall-oħrajn kollha, tiġbed in-nies lejha u żżommhom attivi fi ħdanha. Maż-żmien bħalma nbidlet il-ħajja tal-bniedem, inbidlu wkoll il-fratellanzi. Nistgħu ngħidu li l-enfasi fuq is-suffraġji wara l-mewt ta' xi fratell, spiċċat għal kollox. Madankollu, il-fratellanzi bl-istatuti li aġġornaw fl-2006 kollha jagħtu dritt lill-fratelli biex jindifnu bil-kunfratija u d-distintiv tal-fratellanza. Barra minn hekk il-fratellanzi joffru l-elemożina tal-quddiesa tal-funeral u ta' żewġ quddisiet oħra b'suffraġju għal ruħ il-membri li jkunu ħallewna. Dan filwaqt li f'Novembru ssir quddiesa għall-fratelli mejtin. m—Oob—- Fil-każ tal-fratellanza tagħna, għadha tieħu ħsieb li takkumpanja l-fratelli mejtin fil-jum tal-funeral, waqt li f'Novembru l-membri għadhom jattendu bil-kunfratija għall-quddiesa apposta li ssir għal ruħ il-fratelli mejtin. It-tubru tal-fratellanza li fl-imgħoddi kien jintrama f'nofs il-kursija għal din il-quddiesa ta' Novembru, ilu li nqata. Madankollu, iż-żewġ armi li kienu jitwaħħlu max-xemgħa għadhom ikkonservati tajjeb. Iżda, l-akbar nuqqas jinsab fil-fatt li l-fratellanza m'għadx għandha l-qabar tagħha. Il-wirt li ħalla Dun Pawl Lauron baqa' jitgawda biss sal-1935 meta nbeda x-xogħol fuq il-paviment tal-irħam fil-knisja u hekk inqata' d-dfin. Sfortunatament, jidher li dak iż-żmien ma kien hemm ħadd mit-tmexxija tal-fratellanza li ġibed l-attenzjoni biex din tingħata qabar fiċ-ċimiterju tal-erwieħ bħalma għamlu nies oħra li kellhom qabar il-knisja. Għalhekk il-fratellanza tilfet dan il-wirt għal kollox. A.PTT. Statut tal-Fratellanza tal-Madonna tad-Duttrina — kopja tal-oriġinal fil-paġni ta' wara. Grazzi lir- Jonathan Farrugia li ttraduċa għall-Malti t-test oriġinali bil-latin. 12 A.PT, Statut tal-Fratellanza tal-Madonna tad-Duttrina — kopja tar-rikors oriġinali fil-paġni ta' wara. N.B. Pjanta tal-qobra fil-Knisja magħmula mis-Sur Charle Calleja għall-artiklu ta' JG Debono 'il-qiegħd tal- knisja tagħna mill-franka għall-irħam' Tarxien 2008 Ċorhnher Festa Madonna tad-Duttrina - Ħal Tarxien