Tifkira-ta' Mħabba Dejjiema Kitba ta' Kan. Din is-sena beltna qed tfakkar ir-raba' ċentinarju minn mindu laqgħet fi ħdanha x-xbieha tal-għola fost il- ħlejjaq ta' Alla raffigurata bħala tifla titlob u tħares lejn is-smewwiet. Ir-rabta tas-Sengleani lejn il-patruna tagħhom ma bdietx mal-wasla ta' din ix-xbieha — kienet hemm minn qabel, sa mill-1581 meta twaqqfet il- parroċċa u għażlu lilha bħala l-ħarriesa waħdanija tagħhom. Bla dubju, iżda, li mal-wasla tax-xbieha mqaddsa tal-Bambina, ir-rabta ġiet issiġillata, għax fejn qabel imħabbithom kienet indirizzata lejn persunaġġ astratt li jinsab fis-smewwiet, mal-wasla tax-xbieha l-imħabba ntrabtet b'mod dejjiem magħha. Għas-Sengleani meta xi ħadd isemmi l-Madonna, hija x-xbieha tal-Bambina li tiġi quddiem għajnejhom. U hekk għandu jkun. L-istorja tal-ġrajjiet tal-Belt u l-parroċċa tagħha jidhru li bdew mixja mill-1581 u kienu mmirati lejn is-sena 1618 għax kien f'dik is-sena li nistgħu ngħidu li kull parti tal-istampa waqgħet f'postha biex Senglea saret belt u parroċċa bi knisja mgħammra bl-għeżeż ġawhra tagħha. Fit-3 ta' Ġunju 1581 il-knisja ddedikata lil Santa Marija tal-Vittorja li kienet tlestiet ftit shur qabel, mibnija ħala monument tar-rebħa kbira tal-1565, tgħolliet għall-ġieħ ta' parroċċa mill-Isqof Gargallo. Din kienet -ewwel bint tal-matriċi ta' San Lawrenz tal-Birgu. Fl-istess sena, fl-1 ta' Ottubru tgħammed fil-Birgu trajbu jismu Cosimo, iben Luigi Talavera u Battistina Ross, li wieħed mill-parrini tiegħu kien l-Inkwiżitur Mons. Federico Cefalotto. Dan it-tifel 36 sena neqsin xahar wara kellu jsir il-kappillan tal-Belt Senglea. Sena wara, fi Frar tal-1618, l-isqof Cagliares kellu kliem ta' tifħir għal dan il-kappillan ħabbrieki li fi ftit xhur kien rebaħ il-qalb tal-poplu u tal-kleru u li kien qiegħed imexxi l-parroċċa b'ħafna għaqal. Mina din il-viżta nafu li sa dak iż-żmien il-parroċċa kien għad ma għandhiex xbieha tat-twelid tal-Madonna għax ma tissemmiex. d-data preċiża tal-wasla tal-Bambina fil-belt Senglea ma nsibuha miktuba mkien fil-manuskritti arkivjati fil-parroċċa, iżda l-istoriku P. Alexander Bonnici OEM Conv. wasal għad-data tal-1618 permezz ta' kalkolu matematiku li għamel minn sorsi oħrajn . Għedna li fil-viżta pastorali tal-1618 li saret fi Frar ma tissemma -ebda statwa, iżda fil-viżta li saret tlett snin wara, fl-1621 mill-istess isqof Cagliares, tissemma l-istatwa tal- Bambina li kienet tinsab fuq l-artal tal-Immakulata li kien ilu li sar madwar tlett snin. Ladarba dan l-artal ma jissemmiex qabel dan itina x'nifhmu li tpoġġa hemm apposta biex fuqu titpoġġa din l-istatwa għażiża, u b'hekk naslu għad-data tal-1618. Il-ġrajja tal-wasla tal-istatwa tinsab irrakkuntata fi ktejjeb li jiġbor fih il-ġrajjiet tal-Fratellanza tal-Immakulata, li kienet twaqqfet wara l-miġja tal-istatwa, imma li kellha rabta speċjali magħha peress li kienet tinsab fuq l-istess artal li fuqu eventwalment twaqqfet din il-fratellanza. Tajjeb infakkru wkoll li sa ma saret l-istatwa meraviljuża ta' Mariano Girada fl-1804, din il-fratellanza kienet tuża l-istatwa tal-Bambina fil-festi tagħha, apparti milli x-xbieha tal-Bambina kienet tidher fuq il-medaljuni li kienu jilbsu l-fratelli msieħba fiha. F'dan il-ktejjeb naqraw li fi żmien il-kappillan Talavera, żewġ passiġġieri minn Senglea kunjomhom Lanzon u Tumbo kienu jinsabu fuq xini li kien qiegħed ibaħħar fl-inħawi tad-Dalmazja (ilum parti mill-Kroazja). Fil-baħar il-baħrin raw il-fdalijiet ta' galljun li probabilment kien ħabat ma' xi blat f'maltempata u għereq. Tgħum f'wiċċ l-ilma kien hemm xbieha tal-Madonna li probabilment kienet tinsab f'kappella żgħira fin- naħa tal-poppa tal-galljun . Kienet ħaġa komuni li kull vapur nisrani ikollu xi maqdes żgħir ta' dan it-tip għall-protezzjoni divina. Il-kaptan tax-xini ġabar din l-istatwa u ddeċieda li jħalliha f'xi art nisranija mmexxija Soċjetà Filarmonika 'La Vincitrice' A.D. 1871 mill-Insara. Lanzon u Tumbo spjegawlu li l-knisja tal-parroċċa tagħhom kienet għadha ma għandhiex xbieha tal-Madonna u għalhekk talbuh li jirregalahielhom. Il-ġrajja tintemm li l-kaptan qabel mal-proposta tagħhom u l-istatwa ġiet irregalata lill-parroċċa u lill-poplu tal- Belt li ma ntrebħitx. Laqagħha l-kappillan Talavera li għamel diskors tal-okkażjoni li rabat il-ferħ tat-twelid ta' Marija mal-misteru tat-tnissil bla tebgħa tagħha. Minn dakinhar nistgħu ngħidu li l-imħabba li s-Sengleani kellhom lejn Omm Alla fit-twelid tagħha ġiet issiġillata permezz ta' din l-istatwa. Il-qima u l-għożża tagħhom baqgħet tidher tul is-sekli l-ewwel nett fil-post li fih għażlu li jpoġġuha meta abniet il-knisja l-ġdida: fin-niċċa fil-kappella fejn jinsab it-Tabernaklu biex il-għaqda bejn il-Bambin u l-Bambina ma tinfired qatt. Imbagħad naraw il-ħeġġa li wasslet biex is-Sengleani jqabbdu lill- aqwa skultur Malti ta' kull żmien biex iżidilha d-dinja taħtha biex tidher aktar maestuża meta tinġarr fit-toroq. Ma nistgħux ma nsemmux il-għożża li ssarrfet fl-inkurunazzjoni solenni tagħha, l-ewwel statwa nkurunata f'Malta u bħala konsegwenza ta' hekk il-kisi tal-libsa tagħha bil-pjanċi tad-deheb u l-fidda li jagħmlu minnha verament teżor uniku fil-gżejjer Maltin. Bħala 'barranf' li issa ilni naħdem f'Senglea 10 snin nista' ngħid li l-Bambina għandha l-kapaċità titfa' seħer fuq kull min jersaq lejha. Għadni niftakar is-sena 2009 meta l-Arċipriet il-Kan. Joe Grech kien qalli biex fl-4 ta' Settembru nitla' npoġġi l-warda tad-deheb u d-djamanti jien f'riġlejn il-Bambina. Meta kont hemm fuq, ħdejha, qed inpoġġi dik il-warda, għaddejt minn esperjenza li diffiċli nfissirha fi kliem… dik kienet l-ewwel darba li kont daqshekk qrib tal-Bambina u kullma kien qed jgħaddili minn moħħi kien: 'Kemm hi sabiħal Kemm hi sabiħal' Ma nafx hux se terġa' tmissni din ix-xorti, u għalhekk il- memorja ta' dakinhar bqajt ngħożża f'qalbi. Kważi nista' ngħid li dak il-ħin ħassejtni Senglean bħalkom għax nemmen li — aktar mir-rabta mal-belt — dak li jagħmel is-Sengleani dak li huma hija r-rabta ma' din l-isbaħ ġawhra tagħna. 1. — Alexander Bonnici OFM Conv, L-Isla fi ġrajjiet il-Bażilka-Santwarju ta' Masrija Bambina vol. 1 Twelid ta' Belt u ta' Parroċċa, Malta 1981, 125. Hemm min jgħid, fosthom anke Bonnici stess, li din kienet pulena, imma 'nsibha diffiċli ħafna biex naċċetta din it-teorija. Ġeneralment il-puleni kienu jirrappreżentaw persunaġġi mitoloġiċi jew allegoriċi jew inkella figuri sempliċement dekorattivi. Minn riċerka preliminari li għamilt ma rriżultax li kien hemm xwejjen jew galljuni li kellhom puleni bi xbihat ta' qaddisin jew tal-Madonna. Apparti minn hekk tajjeb ngħidu li l-ewwel intervent li nafu li sar fuq ix-xbieha tal-Bambina sar minn Girada fil-bidu tas-seklu 19, meta żiedilha d-dinja bl-anġli taħtha. Qabel din l-epoka nafu li ġa kienet tinħareġ proċessjonalment, għalhekk ma jistax ikun li kienet pulena għax din tkun figura ħierġa minn ġol-injam li ma tistax toqgħod wieqfa waħedha, appart milli tidher taċ-ċajt waqt purċissjoni. Soċjetà Filarmonika 'La Vincitrice' A.D. 1871 2018 — Feblu Q'Venija Bambina.