Viżjiet 20/2 jie Il-Wirja tal-Ġimgħa Mqaddsa: Fejn l-Istoriku u l-Artistiku jingħaqdu mad-Devot… L-Għaqda Każin Banda San Filep AD1851 ilha tgħammar fid-dar numru 12 Misraħ San Filep għal qrib id-disgħin sena. Hija dar antika li oriġinarjament kienet tagħmel parti minn Triq il-Kbira bħalma kienet ukoll il-wesgħa ta' quddiem il-knisja. Snin qabel ma saret każin kienu joqogħdu fiha l-familja tal-Perit Ġio Andrea Psaila, familja li għalkemm mhix Żebbuġija kien ilhom li ġew joqogħdu Ħaż-Żebbuġ. Tnejn minn ulied din il-familja kienu saru qassisin: Dun Pietru Pawl li kien sar famuż bħala Professur tat-Teoloġija u ħuh Dun Ġużepp li kien sar Vigarju għall-Parroċċa ta' San Filep wara l-mewt tal-Kappillan (Arċipriet) Borg. Dan tal-aħħar kien popolari ħafna u kien meqjus bħala wieħed mill-aħjar predikaturi ta' Malta. Meta spiċċa minn vigarju kien sar kappillan tan-Naxxar. Id-dar li llum isservi ta' każin kienet inxtrat mill-Għaqda Filarmonika San Filep f'Jannar 1940. Ftit tax-xhur wara Malta sabet ruħha fil-gwerra. Minħabba fil-bumbardamenti nħasset il-ħtieġa li jitħaffru x-xeltrijiet. Waħda mill-kmamar tal-każin bdiet tintuża bħala uffiċċju ta' min kien jieħu ħsieb dan ix-xogħol f'Ħaż- Żebbuġ waqt li f'kamra oħra kienu jinżammu l-għodod tal-ħaddiema. Wieħed mill- ewwel xeltrijiet li tħaffru kien propju dak taħt din id-dar-każin. Kienu bosta familji li sabu kenn f'dan ix-xelter — u għad hawn min hu ħaj li kien jinżel jistkenn fih. Fil-bidu tas-snin ħamsin saret l-ewwel rikostruzzjoni ta' din id-dar. Imbagħad għall-aħħar tas-snin sebgħin inxtrat ġardina li kienet biswit il-każin u fiha maż- żmien telgħet binja oħra li kabbret il-każin għad-daqs li naraw illum. B'hekk il- Għaqda sar għandha swali li fihom isiru bosta attivitajiet. Fi żmien ir-Randan, f'dawn is-swali jintramaw wirjiet tal-Ġimgħa Mqaddsa li l-għan prinċipali tagħha huwa li tkompli tissaħħaħ id-devozzjoni lejn il-passjoni, il-mewt u l-qawmien ta' Sidna Ġest Kristu. L-esebiti huma mqassmin kemm fi swali u kemm fix-xelter li b'hekk ma baqax jagħmel biss parti mill-ġrajja tal-gwerra. B'hekk din il-wirja qed tgħaqqad l-imgħoddi storiku maż-żmien tal-lum. F'sala kbira tara x-xena unika u spettakulari tal-kruċifissjoni bil-kummentarju u l-effetti speċjali. Fi swali oħrajn tara sett ta' vari żgħar tassew artistiċi maħdumin minn Antoine u Joseph Magri u li juru l-episodji kollha mill-aħħar ċena sal-qawmien ta' Ġesti mill-mewt. Imbagħad ikun imiss li tinżel fix-xelter mħaffer fil-blat samm li bil-mod kif ikun imżejjen joħoq atmosfera li tħossha tqarrbek lejn l-Art Imqaddsa. Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 Q Il-Flaġellazzjoni u l-Ecce Homo: żewġ statwi mis-sett ta' Jonathan Agius Każin Banda San Filep Charlie Vella il-Barman ġdid ċemplu fuq 9997 2920 Għal xarba ġenwina mal-ħbieb u mal-familja b'appetizers mill-aqwa. Ikliet f'kull ħin f'post komdu. Q I Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Issettjat u Stampat: Best Print Ltd, Qrendi. A. Iċ-Ċenaklu jintrama f'kantina 7 qadima mibnija b'ħitan ħoxnin 7 li minnhom joħorġu ħnejjiet li fuqhom iserrħu xorok tal-franka. Minn din il-kantina tinżel b'taraġ għal ġo x-xelter fejn tara Via Crucis oriġinali maħduma bħala sakemm tasal fix-xena tad- deposizzjoni tal-ġisem ta' Kristu fil-qabar. Ma tridx wisq biex 7777 tistħajlek wieħed minnhom qed 777. tgħinhom iserrħuH fuq il-blata an (4 kiesħa. Titla' minn taraġ ieħor u ssib ruħek tassisti għax-xena tal-qawmien mill-imwiet. Iċ-Ċenaklu, l-Golgota u d-Difna huma xeni bi tletin statwa kbira (lifesize) maħdumin mill-artist Alfred Camilleri Cauchi. Dawn l-istatwi huma mlibbsin bi drapp fin fl-istil Lhudi tal-epoka. Ta' min insellmu lill-Patri Donat Spiteri (Kapuċċin) li kien tana ħafna pariri siewja meta konna qed niddisinjaw din il-wirja. Patri Donat kien studjuż tal-Bibbja li ħalliena ftit xhur ilu. u l-armar kollu jsiru b'mod volontarju minn membri tal-Għaqda Każin Banda San Filep. 'Storja ta' Ħaż-Żebbuġ', Luret Vella, editur Mons Lawrenz Cachia; Il-Ġrajja tal-Każin Banda San Filep Ad1851', Dr Godfrev Farrugia, Philip Agius, Philip Balzan. Ġimgħa Mqaddsa 2012 Pubblikazzjoni Annwali mill-Għaqda Każin Banda San Filep AD 1851 Ritratt tal-faċċata: Vara żgħira antika tad-Duluri li ngħatat lill-Għaqda mill-familja Farrugia. Għaqda Każin Banda San Filep;aD/1851 Q L-Onorevoli Cristina u l-Ex President Dr G. Farrugia fl-inawgurazzjoni tal-Wirja 2011 Viżjiet 2072 Editorjal: Kristu għadu jissallab fl-isfond tat-Tradizzjoni tReġgħet waslet il-Ġimgħa Mqaddsa, ġimgħa partikolari u importanti fil-kalendarju annwali soċjo reliġjuż. Ġimgħa li hija mistennija minn ħafna u ġimgħa ferm maħbuba minna l-Maltin. Biex naslu għaliha rridu ngħaddu wkoll minn 40 jum ta' tħejjija u riflessjoni. Għall-poplu Malti u Għawdxi din hija wkoll ġimgħa partikolari fil-kalendarju folkloristiku, għaliex iġġib magħha bosta drawwiet u tradizzjonijiet. Iġġib magħha qawmien fl-aspett artistiku fid-diversi forom tal- arti, bi drama, wirjiet u bil-purċissjonijiet. Dan kollu huwa tajjeb u sabiħ, ħaqqu ammirazzjoni u apprezzament, għaliex kull wirja u attività li ssir, minbarra l-ispejjeż, titlob ħafna ħin ta' impenn u sagrifiċċji personali… Dan hu wirt li rridu nħarsuh …biss wieħed irid joqgħod attent li dawn l-avvenimenti ma jispiċċawx ħaġa ta' rutina jew delizzju u drawwa. Irridu nagħtu prijorità lill-veru sinifikat u oriġini tal- festi tal-Għid Nisrani u għalfejn tul in-nisġa tas-sekli l-poplu baqa' jfakkar din il-ġrajja li ħafna jsejħulha wkoll L-AKBAR ĠRAJJA. F'din il-ġimgħa tispikka u tirrenja l-imħabba fi ġrajjiet ta' qtigħ il-qalb, it-tama u l-fidi f'ċirkostanzi li wasslu għall-mewt. Dawn kollha ġew minsuġin fi ġrajja ta' bniedem Alla, ta' ħbiebu u qrabatu. Nies li għexu 2000 sena ilu f'ċirkustanza li waslithom biex ħadu azzjonijiet u deċiżjonijiet differenti. Hija ġrajja ta' kuraġġ, ta' ħruxija, tbatija, tradiment, qtiegħ il-qalb, telfa u rebħa. Dan huwa l-veru sens tal- Ġimgħa l-Kbira. Kollox għandu jimxi f'din il-linja ta' ħsieb u direzzjoni. Il-vari sbieħ u daqstant ieħor il-wirjiet u d-drama… Imma dan m'għandux ikun il-bidu u t-tmiem ta' kollox. Din il-qoxra trid tgħina nifhmu b'mod viżiv din il-ġrajja. Biss din il-qoxra ma tistax taljenana jew timpedina milli nidħlu 'l ġewwa minnha biex naslu għall- veru sinifikat tal-ġrajja tal-passjoni u l-qawmien ta' Kristu. Huwa dan il-ħsieb li xtaqt naqsam magħkom. Din is-sena flok is-soltu artiklu dwar tradizzjonijiet u folklor, xtaqt inpoġġi quddiemkom din l-isfida, sfida għal riflessjoni. Sfida li ġġiegħlna nifhmu u nħossu li fis-sena 2012, bħal fis-snin ta' qabel, madwarna għandna bosta Kristijiet li qed ibatu. Il-Ġimgħa l-Kbira mhix ħaġa ta' rutina, mhix tifkira li ddur mal-kartapesta u r-riħa tal- ikel, inċens u balzmu. Fil-Ġimgħa Mqaddsa tal-2012 għadni qed nara lil Kristu tradut mill-kollegi tax-xogħol u tal-familja, Kristu malafamat u mgiddeb biex floku jirrenja Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 Q ci MST jisaauw(f) ma (c) Gnaqaz 'lBsans BIENUB4 4 DUN UĠIQ Għaqda-Każin Banda San Filep AD 1851 u jilħaq ħaddieħor, lil Kristu miċħud minn martu jew mill-ġenituri tiegħu, fosthom minħabba gidbiet, l-orjentazzjonijiet jew il-fehmiet tiegħu. Kristu għadu mbarrat fiċ- ċella tad-dalma u tad-dipressjoni, Kristu għadu jkun imsawwat u fflaġellat bil-frosta ta' abbużi ta' kull xorta, kawża tal-qagħda soċjali tiegħu jew bix-xogħol prekarju, Kristu għadu mniggeż mix-xewk tal-ħajja, Kristu hu mgħobbi b'elf salib, slaleb skaldi nieqsa minn kull interzjar jew lostru. Kristu għadu tiela' t-telgħa iebsa tal-ħajja kawża taċ-ċirkustanzi li għaddej minnhom hu u dawk ta' madwaru. Kristu hu abbużat, Kristu għadu moribond, Kristu jinsab f'qiegħ ta' sodda kawża ta' mard li qed tqarrbu lejn id-dalma tal-qabar. Dan Kristu hu muġugħ fiżikament u mentalment, l-aktar meta qed jara lill-martu u 'l Ommu mnikkta u addolorata rassenjata biswit soddtu. Il-Kristu tagħna mhux ġibs jew kartapesta imma hu Kristu tad-demm u l-laħam li ġie msallab bil-piż tal-ħajja għax ġie emarġinat jew abbużat. Qed nilmaħ ukoll lill-Kristu mejjet u midfun… imma dan għadu qed jieħu n-nifs, ma difnuhx fil-qabar imma difnuh f'daru jew f'xi residenza tal-Anzjani, għax issa xjaħ u qed jinsa… ħadd m'għadu jmur ikellmu u jżuru… għax miskin ma jagħrafniex billi qed ibati bid-dimensia. Din hija l-Ġimgħa l-Kbira ta' veru… Dan hu d-dramm tal-ħajja, dramm li ma jitlobx vestwarju, irtokk jew kurazzi jleqqu. Aħna wkoll jista' jkollna parti… Kemm hu sabiħ li tkun il-Veronika li tixxotta wiċċ il-magħdur… Kemm hu sabiħ li tkun iċ-Ċirinew, li anke jekk dubjuż u beżgħan kapaċi tasal biex tgħin u terfa' piż il-batut… Kemm hu sabiħ tkun Xmun Pietru li tidneb u tindem, tidneb u ssib il-maħfra. Kemm hu sew jekk bħal Kristu togħtor u taqa'… taqa' biex tqum u meta terġa' taqa' jibqagħlek il-forza biex titħarrek u tqum… 'Il bogħod mill-aspett tradizzjonali tal-vari u l-bradelli, mill- fwieħa tal-fjuri u l-mixgħela tax-xemgħat, mill-pageants u l-vestwarju, li nerġa' ngħid li kollha huma sbieħ u tajbin, hemm ukoll l-aspett realistiku tal-Passjoni… Kristu għadu jiġri magħna, għadu qrib tagħna. Jista' jkun ħuna u l-ġar u jista' wkoll l-akbar għadu li qatt ma ħamilna. Kristu qiegħed hemm u qed jistenna l-għajnuna… Il-Kristu tal-2012 nista' nkun jien u tista' tkun int. Id-demm għadu jgelgel u jnixxi mill-ġrieħi… ġrieħi ffjammati, imbenġla u ħomor. Dan demm ta' veru… ma tpittirx b'sengħa biż-żebgħa u l-verniċ. Għalhekk l-isbaħ aspett tal-Ġimgħa Mqaddsa huwa l-karità u l-imħabba, li jwassluna lejn id-dawl u l-qawmien… Qawmien li jista' jibda minn issa fi ħdan din is-soċjetà mnawwra, bil- qerq, aljenata bit-tlellix u mgħarrqa fl-egoiżmu …ftakar biss li int tista' tagħti sehmek. Ftakar f'kelmiet il-mislub 'Dak li tagħmlu mal-iċken wieħed fuq din l-art tkunu qed tagħmluh miegħi'… Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 OQ ġust feR wi ai u ifiqħ giZ għ Aġa dgALA LEOJE LEDAIVADVO) GiqeBA ka DIE ECKE STATIONERV i Mons. M. Azzopardi Street, SIĠĠIEWI - Tel: 27/21463403 ir School Street, Safi Tel: 27/21641149 Q Għaqda-Każin Banda San Filep AD 1851 Viżjiet 20/2 jie Drawwiet tal-Ġimgħa Mqaddsa f'Ħaż-Zebbuġ Ħamsin Sena Ilu Huma ħafna dawk id-drawwiet li wieħed jorbot mal-Ġimgħa Mqaddsa, l-aktar fil- lokal tagħna ta' Ħaż-Żebbuġ… lokal antik bi storja kbira… lokal li wkoll influwenza tħula oħra, l-aktar dawk ta' madwaru. Ħafna minn dawn id-drawwiet ta' madwar 50 sena ilu għadhom marbuta mal-Ġimgħa Mqaddsa fil-lokal tagħna; oħrajn issawru ma' ħsibijiet u drawwiet oħra u libsu dehra ġdida. L-Erbgħa tat-Tniebri kien jum ta' għors kbir għalina t-tfal. Ta' tfal li konna, ilkoll konna nkunu ppreparati fil-knisja tagħna f'Ħaż-Żebbuġ, biex meta jasal il- waqt inħabbtu s-siġġijiet ma' xulxin, hekk kif kienet tintefa' l-aħħar xemgħa tal- kandelabru. Konna nsejħulu t-terremot, biex infakkru t-terremot li sar mal-mewt ta' Ġesu. U la semmejna s-siġġijiet, niftakar sewwa li għall-funzjoni ta' Ħamis ix-Xirka, dawn konna nikruhom minn ħdejn il-bieb prinċipali tal-knisja, sitt ħabbiet-il wieħed. Wara norbtuhom bil-maktur wieħed ma' wieħed. Kulħadd bis-siġġijiet marbuta għal tal-familja fis-soltu postijiet li donnhom kienu jkunu riservati għalina. U x'tgħiduli għall-prietki tal-eżerċizzi li kienu jsiru fi Żmien ir-Randan Tiftakruhom… in-nisa għalihom fit-tlieta ta' wara nofsinhar qabel it-tfal jiġu mill- iskola, u l-irġiel filgħaxija wara x-xogħol. Niftakar qisu lbieraħ li anke aħna t-tfal tal-iskola kienu joħduna għall-eżerċizzi fil-knisja waqt il-ħin tal-iskola. Tiftakruha dik il-pjattaforma kbira, bis-salib kbirf'kantuniera u mejda żgħira taħtu, u li kienet tintrama mal-pilastru fejn jitqiegħed San Filep wara l-ħruġ min-niċċa7 Tiftakruh dak il-final grandjuż tal-eżerċizzi li kien isir għal kulħadd nhar Ħadd il-Palm filgħaxija U l-ġabra kbira u speċjali li kienet issir fi tmiemhom għall-festa ta' San Filep, peress li f'dawk iż-żminijiet il-festa kienet issir Ħadd qrib it-tnax ta' Mejju Wara l-ġabra jingħaddu l-flus fuq il-mejda l-kbira tas-sagristija. Tgħidx kemm kien ikun hemm pjaċir ta' sodisfazzjon kbir, hekk kif kienu jindunaw li s-somma miġbura kienet taqbeż il-mitt lira… u dan 50 sena ilul Erħilu, wara, l-arċipriet jgħarraf lil dawk preżenti fil-knisja li s-somma miġbura għall-festa ta' San Filep kienet ta' mija u aktar… ' Alla jbierek'… u kulħadd jinfexx f'ċapċip kbir. Niftakarni wkoll li nhar Ħadd il-Palm Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 Q i filgħodu kont nieħu xi qatta mhux ħażin tal-weraq taż-żebbuġ biex inqassmuh mal- kmamar tad-dar tagħna ħalli l-għajn ħażina tibqa' barra u ma tidħolx mill-bieb 'il ġewwa. Oħrajn kienu jbaħħru bih… waqt li l-irġiel kienu jwaħħlu xi werqa jew tnejn forma ta' salib mal-pavru tal-ġlekk… min kien jilbsu. Anke l-prietki tal-eżerċizzi dak iż-żmien kienu jsiru aktar prietki ta' twerwir u biża', b'dik il-vuċi ħoxna u solenni ta' xi qassis jew patri xiħ li kien idamdam knisja, milli prietki ta' Ġesti mimli mħabba, ħniena u tjubija bħalma jsiru Ilum. Niġu issa għall-purċissjoni tal-Gimgħa l-Kbira Il-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira fir-raħal tagħna kibret u kibret bis-sħiħ. Tant li nista' ngħid, mingħajr tlaqliq, li saret l-akbar waħda f'pajjiżna — u dan m'iniex ngħidu jiena għax Żebbuġi, iżda jgħiduh ta' barra mill-lokal tagħna li ta' kull sena jiffullaw biex jaraw il-purċissjoni tagħna. Iż-żimarri li aħna t-tfal konna nissellfu jew nikru mingħand Dun Anton Galea (Ta' Mundu), li kien joqgħod Triq il-Kbira u li kien jieħu ħsieb il-Ġimgħa l-Kbira fir-raħal tagħna, spiċċaw jew baqa' biss togħma żgħira minnhom; u flokhom daħlu kostumi bibliċi u suldati Lhud u Rumani, li trid seba' mitt għajn biex tiflihom sewwa. Niftakar lil oħt Dun Anton, Filippa, mara xwejħa b'xagħrha abjad u bit-toppu fuq wara, toħodli l-qies u wara taddattali ż-żimarra. Tgħidli biex nibża' għaliha u wara li tgħidli biex nirritornaha minnufih wara l-Ġimgħa l-Kbira, tagħtini wkoll il-ħin xħin inkun hemm għall-purċissjoni. Wara tiktibli fuq kartuna żgħira fejn hu posti fil- purċissjoni tar-raħal tagħna. Konna nikru din iż-żimarra għall-prezz ta' żewġ xelini. Xħin nasal biha d-dar, Alla jaħfrilha ommi kienet tagħtiha ħasla u wara tgħaddihieli u tlestiha għal dakinhar. M' għandniex xi ngħidu, kont nitlaq biha mid-dar għall- knisja l-kbira, u kont inħossni ferħan se ntir li nara lil kulħadd qed iħares lejja. Iżda drawwa li hija marbuta biss mar-raħal tagħna ta' Ħaż-Żebbuġ hija, mingħajr dubju ta' xejn, il-mod kif aħna nżejnu l-vari tagħna. Din hija dehra unika u tassew 254B, Main Street, Żebbuġ, Malta Tel: 21463833 Q I Għaqda-Każin Banda San Filep AD 1851 għandna biex niftaħru biha. Ħadd ma jarma l-vari. bħal: tagħna. Dari x-xema' ta' bejn il-bukketti kienet tinxtegħel, iżda mal- ) ewwel buffura ħafifa kienet tintefa, għalhekk minn ħin għal ħin wieħed mir-reffiegħa kellu l-inkarigu li jixgħel mill-ġdid ix-xema' ta' madwar il-vari. Jiena niftakar sewwa r-reffiegħa tal-vara l-kbira jiltaqgħu f'maħżen fit-triq, ta' Baskal it-Turment, (dik it-triq qasira li tagħti minn Triq il-Kbira għal Triq Sant' Antnin), u Ikoll flimkien jagħmlu l-bukketti sbieħ kollha pariġġ il-kampjun li xi ħadd ikun fassal ftit qabel. Niftakar li dan kien isir nhar Ħamis ix-Xirka billejl u xħin ikunu lesti kollha, sbieħ il-Ġimgħa l-Kbira, tarahom kollha kburin iwaħħlu, wieħed wieħed bil-mod il-mod mingħajr għaġla ta' xejn, dawn il-bukketti f'posthom u dritti mal-vara l-kbira, kulħadd isammar u jirranġa d-dehra tal-vari, waqt li fil- knisja jkunu għaddejjin il-viżti tas-Sepulkru li fi żmieni kien jintrama fl-artal ta' San Ġużepp… kważi mal-bieb prinċipali tal-knisja tagħna. Il-viżti kienu jibdew eżatt wara li tintemm il-funzjoni ta' Ħamis ix-Xirka u jibqgħu għaddejjin sa nhar il-Ġimgħa l-Kbira wara nofsinhar, sa qabel tibda l-funzjoni tat- tlieta. L-għaqdiet kollha jorganizzaw il-viżti tagħhom, bl-aħħar waħda tkun għand is-sorijiet. Fl-opinjoni tiegħi, f'dawk iż-żminijiet ta' tfuliti l-knisja tar-raħal tagħna fi żmien il-Ġimgħa l-Kbira kien ikollha dehra mill-isbaħ. Tgħiduli xejn, dak id-damask iswed mal-korsija u l-ġnub, b'dawk l-emblemi tal-Ġimgħa l-Kbira fuq in-navi tal-korsija u b'dak id-drapp vjola li jgħatti l-kwadri tal-altari tal-ġnub, tat-titular u tan-navi, kien fih effett mill-isbaħ u jagħti dehra ta' ġabra u devozzjoni kbira. Aħfruli… għadni sal-lum ma nistax nidra d-damask aħmar fil-ġranet tal-Ġimgħa l-Kbira fil-knisja tagħna. U x'tgħiduli għal dawk il-vrus mużikali sbieħ li kienu jitkantaw mill-kor tal- irġiel, kor li kien joqgħod wara l-artal maġġur Dawn il-versi mużikali kien kitibhom is-Sur Amante Attard, għall-Via Sagra solenni, u li hu stess kien jidderieġi. Kien verament kant li tassew iżejjen il-funzjonijiet tal-Ġimgħa Mqaddsa fil-knisja tagħna u li kienet tkun imballata bin-nies. Il-parteċipazzjoni qawwija tal-każini tal-baned tar-raħal tagħna fil-Ġimgħa l-Kbira taw imbuttatura sewwa biex Ħaż-Żebbuġ jitfawwar b'entużjażmu f'dawn il- ġranet speċjali. Il-Banda San Filep minn dejjem kellha sett marċi sbieħ tal-Ġimgħa Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 Q Patri Ambroġ Delia li kie ngħa adu kemm għalaq 50 sena fis-saċerdozju, bierek il-wirjiet tal-2011. Mqaddsa li kienu l-għira ta' xi wħud mill-baned Maltin. Ma nistax nifred il-Ġimgħa k l-Kbira tagħna mill-marċi antiki ta' Melilli, Nicoletti u oħrajn li nsibu fil-librett tal- marċi funebri tal-Banda San Filep. Dawn, flimkien mal-ħoss taċ-ċuqlajta ħierġa mill-kampnar tal-knisja tagħna, iżejnu bil-bosta l-misraħ tagħna li laqa' fih min jaf kemm-il purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira li diffiċli li tgħid meta saret l-ewwel darba. Fir-raħal tagħna niftakar li ħafna vari tal-Ġimgħa l-Kbira kienu marbuta wkoll b'mod indirett ma' xi għaqdiet tal-lokal. Hekk, pereżempju, il-vara l-kbira kienu jerfgħuha membri tal-Banda San Filep immexxija minn Salvu l-Għawdxi, waqt li dik tad-Duluri kienet f'idejn reffiegħa minn ta' San Ġużepp. Il-vara tal-Veronika kienet f'idejn membri tal-għaqda tat-teatrin tal-lokal, waqt li għall-Marbut kont tara żgħażagħ reffiegħa mill-Azzjoni Kattolika, u l-vara tal-Orazzjoni fl-Ort kienu jieħdu ħsiebha xi membri tas-Soċjetà tad-Duttrina tal-Mużew. Niftakar ukoll li l-Imgħobbi kienu jerfgħuh ħaddiema tax-xatt mir-raħal tagħna u dawn, minbarra li jridu jaħsbu għall-fjuri u x-xema' tal-vara, riedu wkoll jaħsbu għall-Iscouts li bid-daqq tat-trombi jew bugles, (kif konna nsejħulhom fi tfulitna), kienu jżejnu l-purċissjoni tagħna li sena kienet tgħaddi minn ħdejn ta' Mamo bis- sehem tal-Banda De Rohan, u sena wara tgħaddi minn wara t-Tribuna bis-sehem tal-Banda San Filep. Il-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira hija l-akbar tradizzjoni, biex ngħidu hekk, marbuta mal-Ġimgħa Mqaddsa. Iżda nsibu ħafna drawwiet oħra marbuta ma' din il-ġimgħa specjali tas-sena, bħalma nsibu d-diversi ħlewwiet li jfakkruk f'dawn il- ġranet sbieħ tas-sena. Wieħed jinnota li dan l-aħħar, dawn it-togħmiet antiki tal-Ġimgħa Mqaddsa reġgħu daħlu sewwa fil-kċina tad- dulċiera tagħna u qegħdin mill-ġdid induqu t-togħma bnina tagħhom. Iżda tgħiduli xejn, fl-antik, meta konna għadna tfal żgħar, dawn il-ħlewwiet kienu bħal manna fid-deżert li kienet tinżel mis-sema… it- togħma tagħhom kienet, biex ngħidu hekk, iddewweb il-qlub tagħna. Jiena niftakar sewwa, pereżempju, matul ir-Randan kienu jħobbu jagħmlu ħafna l-imqaret tat-tamal b'dik it-togħma ta' maskta. Illum tarahom is-sena kollha… Iżda nistaqsi: huma bħal dawk tal-antik2 U x'tgħiduli għal dak il-kwareżimal bil-lewż imfarrak u bil-għasel fil-wiċċ2 U l-isfineġ biz-zokkor u dawk il-ftajjar tar-Randan li kienu jkunu ċatti u moqlija fiż-żejt2 U Għaqda Każin Banda San Filep;an18si Q Triq iċ-Ċawsli, Qormi MIT-28 TA' ĠUNJU AT-2 TA' LULJU 2012 ĊEMPLU LIL MOUSU TRAVEL SERVICES 21230301, 21440146 jew 99710266 Mistieden Speċjali: L-Arċisqof Mons. Pawl Cremona 16 I Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 x'tgħiduli għal dawk l-isfineġ bl-inċova, bil-bakkaljaw jew b'xejn, li kienu jkunu kbar jew miż-żgħar2 U la qegħdin insemmu l-ikel… Tiftakruh is-sawm u l-astinenza fil-ġranet tar- Randan Tiftakru kemm ommijietna f'dawn il-ġranet kienu jħobbu jagħmlu fil-forn ftajjar tal-ġbejniet friski jew bl-inċova, b'dik l-għaġina tal-ħobż li wara li kienu jidilkuha biż-żejt, kienu jsajruha fil-forn b'nar ħafif Tiftakru l-qassatat qishom roti żgħar tal-inċova jew tal-ġbejniet friski2 Tiftakru kemm-il torta tal-ġbejniet, b'dik l-għaġina sfiljurata, kienu jsajru ommijietna fil-ġranet tar-Randan2 Jew inkella dak il-bakkaljaw bil-fażola kbira, kemm kien ifewwaħ id-djar tagħna fil-ġranet tal- Ġimgħa Mqaddsa7 Tiftakru kemm fi żmien ir-Randan konna nieklu sopop bil-ful aħdar jew kemm konna nieklu bigilla magħmula mill-ful mgħolli, jew qaqoċċ iffullat biż-żebbuġ, tonn taż-żejt, inċova u bieba tal-ħobż7 U dan minħabba li fir-Randan ma konniex nieklu laħam. Anke ħobż f'sura ta' ħuta kont tara fi żmien ir-Randan. Illum ma nafx x'naqbad ngħid… kulħadd jaqta' għad-dritt u nibqgħu għaddejjin bħas-soltu. Iżda l-karamelli tal- ħarrub, imgeżwrin fil-karti strazzi u l-qagħaq tal-appostli li suppost ikunu miżgħudin bil-ġulġlien u bil-lewż twil għadek tarahom għand id-dulċiera u fil-pjazez tagħna. Insemmu wkoll li dari l-bejjiegħa tal-ħut kienu jistennew b'ħerqa kbira r-Randan, għaliex fl-imgħoddi matul ir-Randan kollu, il-ħut kien jinbiegħ ferm aktar minn ġranet oħra ta' matul is-sena. Niftakar li fir-Randan, fit-toroq tagħna l-ħin kollu għaddejjin il- bejjiegħa tal-ħut, jimbuttaw x xi karettun żgħir mgħobbi b'xi żewġ kavetti mimlija 7 vopi u sawrell u jgħajtu 'friski u ħajjin' b'għajta li kienet tidwi sewwa fit-toroq antiki u dojoq tagħna. Dari wkoll id-dulċiera fil-vetrini tagħhom kienu jħobbu jagħmlu l-ħaruf tal- Għid bilqiegħda fuq missall bil-bandiera ) tal-Irxoxt. Imbagħad naturalment mal- Għid jitfaċċaw ukoll il-figolli. Jiena niftakar sewwa dik il-figolla f'għamla ta' mara ħoxna bil-bajda fuq żaqqha. Din tal- figolla mimlija bl-intrita hija drawwa oħra li żgur tmur lura għaż-żminijiet meta fir- rebbiegħa kienu joffru ftajjar lill-alla mara ta' Żmien il-Ħaġar sabiex l-uċuħ ikunu għammiela u kotrana. Jiena niftakar ukoll sewwa lil nannietna li mal-Għid kienu jagħmlu qassatat biż- żbib jew xi togħmiet oħra ħelwin… għax minn issa 'l quddiem nistgħu nieħdu ħlewwa kemm irridu. Għaqda Każin Banda San Filep;aD1851 Q ii F'dawn l-aħħar snin, ir-raħal tagħna Ħaż-Żebbuġ igawdi wkoll il-purċissjoni bi Kristu Rxoxt… xi ħaġa li fi żmieni ma kellniex. Iżda hawn nixtieq li nsemmi lil sieħbi Ġużeppi tal-Kurunetta li, niftakar sewwa, mad-daqq tal-qniepen tal-knisja tagħna — jiġifieri mad-daqq tal-Glorja, fil-lejl ta' bejn is-Sibt u l-Ħadd - Ġużeppi l-Kaxxettier (kif kien magħruf magħna) kien ifaqqa' l-Kurunetta minn ħdejn Bieb il- Ġdid, biex jgħidilna li 'Kristu Rxoxta… Kristu Rxoxta bil-Bandiera'. Kien jaħsad lil kulħadd…iżda kulħadd kien jieħu pjaċir għax Ġużeppi kien tassew ifakkarna li Kristu ħareġ rebbieħ fuq il-mewt. U naturalment id-drawwiet marbuta ma' din il-Ġimgħa Mqaddsa jintemmu nhar l-Erbgħa ta' fuq il-Għid f'Marsaxlokk fejn issir il-festa ta' San Girgor li l-purċissjoni tiegħu fl-antik kienet toħroġ bil-Monsinjuri u l-Arċisqof mill-Katidral fl-Imdina, tgħaddi minn tarf Ħaż-Żebbuġ, wara għaż-Żejtun u tibqa' sejra sa Marsaxlokk fejn hawn, ta' tfal li konna, konna nippruvaw nieħdu l-ewwel għawma tagħna. Ħafna Żebbuġin konna mmorru ma' xi private li kien jorganizza l-arċipriet jew xi għaqda reliġjuża tar-raħal tagħna. Dawn huma drawwiet sbieħ li sawru l-poplu tagħna. Ħbieb… komplu ħudu ħsieb u ħarsu sewwa dawn it-tradizzjonijiet. Missirijietna kienu nies għorrief li ħolqu dawn id-drawwiet li issa daħlu sewwa fil-qlub tal-poplu tagħna u ssawwru u ntgħaġnu sewwa u saru parti mit-tradizzjoni reliġjuża u kulturali tagħna. Pajjizna, mingħajr dawn il-kuluri sbieħ kulturali, folkloristiċi u religjużi tiegħu, kien ikun pajjiż mingħajr qalb u ruħl Mingħajr dik il-qawwa li tagħmlu bniedem komplet… bniedem sħiħ. Ħudu ħsieb li tkabbru aktar din il-Ġimgħa Mqaddsa fir-raħal tagħna, mingħajr ma twarrbu d-drawwiet u l-għeruq ħawtiela li tawna missirijietna. e Dan id-diskors inqara minn Peter Paul Ciantar stess, fl-2011 waqt il-programm tal- ftuħ uffiċjali tal-wirjiet tal-Ġimgħa Mqaddsa fil-Każin Banda San Filep. Triq Sarmta Marija, Tel siqbu FREE DIL H F5 ) i ġ O I Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Du jeet 20/2 Ħtija Tiegħi T Joseph Bonnici QQ Ħsieb tal-Poeżija Il-poeżija qiegħda titkellem fuq forom ta' ħtija li huma marbuta mal-passjoni. Hija qiegħda twassal messaġġ li kull bniedem jista' jkun il-ħtija ta' għemil li jweġġa' lil dak li b'mewtu salvana. Ħtija tiegħi li hekk sfajt; U dan għal ġid l-għaddejtlil ħtija tiegħi maħqur bqajt; u dan għax ferħ ġeddejtlil b'weġgħat tal-biki u kbar; b'imħabba daqstant kbira; b'weġgħat tal-ġenn b'dak li sar. b'imħabba li taf dmirha. Jien sħaqt li tad-dnub hekk sar; jien sħaqt l'int tkun f'ħruq tan-nar; li jeqred ukoll b' għajja; li jeqred malajr ħajja. Għemili kien li tak ħaqq; għemili kien fetaħ xaqq, f'ġismek imnezza mid-demm; f' ġismek li bata tgħidx kemm. Ħadd ħliefi li b'martri tak; ħadd ħliefi li b'mislub rak; mgħobbi bil-ħażen tagħna; mgħobbi bix-xitan, magħna. Jien kont il-jasar tiegħek; jien kont, dan insus miegħek; għax dejjem rajt kif ħqartek; għax dejjem xlejtek f'artek. Kliemi kien għamlek sultan; kliemi kien l-uriek setgħan; minn tarbija kollha ferħ; minn tarbija f'sid bla serħ. Għaqda Każin Banda San Filep;an18si Q I7TAEŻ FI, Triq il-Kbira, Żebbuġ ZBG 1309 Mob: 9989 2821 Pastizzi ' Pastizzi Tondi 7 Qassatat Qassatat Inċova ' Pizza Kwadra u Pizza Tonda : Timpana 7 Ross 7 Sausage Rolls 7 Meat, Chicken u Burger Pies Ham k Cheese € Arancini 7 Quiche Lorraine 7 Ravjul u Għaġina eċċ Paċċetż Prduijiet għall-P. ' O I Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Abu ret 20/2 je bet ji Alfred Vella Gera i Alfred twieled fit-13 ta' Novembru 1901 fil-Belt Valletta minn Walter Vella u Martha Gera. Fl-1934 iżżewweġ lil Evelvn Zarb u kellhom żewġt itfal, Anthonv u Walter. F'żogħżitu kien membru fil-'Gioventu Cattolica'. Kien ukoll membru fl-Ordni ta' San Lazzru ta' Ġerusalem. Huwa qabad il-professjoni ta' bankier meta fl-1920 daħal jaħdem mal-'Bank of Malta' (li aktar tard kien sar parti min-'National Bank of Malta'). Temm il-karriera tiegħu fl-1966 bħala Manager ta' dan il-bank li issa sar jismu il-'Bank of Valletta'. Il-Fotografija F'nofs is-snin għoxrin tas-seklu li għadda, Alfred beda jagħtiha għall-fotografija, l-aktar ta' ġajjiet, xeni ta' toroq u veduti. Minn delizzju l-fotografija saret kważi professjoni u beda jbiegħ il-postcards bir-ritratti li jieħu. Kien jirnexxi għax kien jagħżel b'viżjoni artistika x'iġib fir-ritratti u s-sengħa li kellu għalkemm dilettant, ma kinetx ftit. Fi żmien l-aħħar gwerra, Alfred kellu l-press pass u ħa bosta ritratti tal-ħerba li ħalla warajh il-bumbardament tal-għadu. Minn dawn kien għażel sett ta sitta u għoxrin ritratt li semmieh 'Malta Bbumbardjata'. Cinematografija Alfred kien ċertament wieħed mill-pijunieri f'dan il-kamp. Tgħallem waħdu, kellu l-laboratorju tiegħu fid-dar, għamel hu stess filmati u bidel parti mid-dar f'ċinema. TN Saħansitra kien għamel hu stess parti mill-apparat li kien juża. Kien ifforma l-'Vela Amateur Film Companv' u kien jagħmel filmshows f'daru. Uliedu w) għadhom jiftakru b'nostalġija l-filmati li kien juri lilhom u lil ħbiebhom waqt L-ewwel film tiegħu kien 'Carnival in Malta 1928' u aktarx kien l-aktar li għamillu suċċess. Ġibed il-folol meta ntwera madwar Malta u $) Għawdex kollha,u ntwera wkoll lill-komunità Maltija ta' New Vork. Il-gazzetta Dailv Malta Chronicle tad-9 ta' Gunju 1928 irrapportat £ li tant kienu jmorru nies jaraw dan il-film li anke d-daħla taċ- l G ċinema kienet tkun imballata bin-nies. Fl-1920 għamel it-tieni - RQ bħall-wirja agrikola tal-Imnarja fil-Buskett, il-funeral ta' Sir Filippo Sciberras u l-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira ta' Ħaż- x im Żebbuġ. Anke dan id-dokumentarju għamel suċċess kbir. ħ Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 ĊQ 200 it tii Mdina Road, Żebbuġ /3 T: 21466612 M: 99442272 Cibiffieseafor all agċer Made wniiSEĦtU Needs AccESSOMES a. jew £ Homġ BB Qvidd more… 2 ea Stiede, ZE00U O I Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Fl-1944 Alfred ġibed iċ-ċerimonja tad-dħul trijunfanti fl-Imdina minn Monsinjur Sir Michael Gonzi meta nħatar l-ewwel Arċisqof ta' Malta. Is-sena ta' wara ħareġ id-dokumentarju 'Malta Celebrates Victorv' li juri ċ-ċelebrazzjonijiet li saru meta ntemm l-ġlieb bejn l-Allejati u l-Italja fl-1943. Fl-1947 għamel id-dokumentarju 'In Fulfilment of a Vow' biex jikkommemora il-Pellegrinaġġ Marjan tal-1944 meta l-istatwa tal-Kunċizzjoni ttieħdet minn Birkirkara lura lejn Bormla u b'hekk ġie ċċelebrat ukoll it-tmiem tal-gwerra għal Malta waqt li sar ringrazzjament li l-knisja parrokkjali ta' Bormla baqgħet qawija u sħiħa tul il-bumbardamenti. Imbagħad fl-1960 ħareġ għall-ewwel darba film bis-sound. Kien jismu 'Heritage of Paul' u kien ifakkar id-dsatax-il ċentinarju min-nawfraġju ta' San Pawl fuq Malta. Kien intwera fl-Istitut Kottoliku taħt il-patronaġġ tal-Arċisqof Gonzi u l-Prim Ministru Dr Giorgio Borg Olivier. Fl-1967 Alfred ħadem il-film dokumentarju 'Eventful Malta 1964/6' li fih ġab ġrajjiet li kienu seħħew f'dawk is-snin fosthom il-festi tal-Indipendenza, iż-żjara statali tal-Gran Mastru tal-Ordni ta' San Ġwann. Fl-1972 reġa' ħareġ għall-wiri l-film 'Carnival in Malta 1928' din id-darba b'kummentarju bl-Ingliż minn Dr Wilfred Sultana li kien president tal-'Malta Amateur Cine Circle'. Alfred miet fil-11 t'Ottubru 1989. Fl-2011 l-Imħallef Giovanni Bonello ddedika lil Alfred l-aħħar edizzjoni fis-sensiela 'Nostalgias of Malta' li ġġib l-isem 'Images of Alfred Vella Gera from 1920 to 1964'. Dan il-ktieb kien ippublikat mill-'Fondazzjoni Service 7 dara a wecħ (Wgodworks Żebbuġ, Malta Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 O 12, Misraħ San Filep - Ħaż- Żebbuġ… Wirja b'seba' taqsimiet: Ċenaklu (f'kantina antika) Kruċifissjoni fuq il-Golgota Dawn it-tliet taqsimiet fihom 30 statwa lifesize maħdumin minn Alfred Camilleri Cauchi Sett ta' Vari żgħar (maħdumin minn Antoine Magri) Via Crucis - Sett ta' nkwatri alto-riljev (xogħol Antonio Mifsud, f'xelter taħt l-art) Il-Qawmien mill-Mewt (Filmat) Il-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira ta' Ħaż-Żebbuġ fl-1928 (Filmat qasir) Ħinijiet tal-ftuħ 29 ta' Marzu JIET fi Ko TĦ 10:00am — 1:00pm u 4:00pm — 10:00pm Organizzaturi: Għaqda Każin Banda San Filep AD1851 o Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Viżjiet 2072 Programm fl-okkażjoni tal-Ftuħ tal-Wirjiet e Merħba mill-Kumitat Organizzattiv tal-Wirjiet Agnes Pirotta e Daqq mill-Banda taż-Żgħażagħ tal-Banda San Filep taħt id-direzzjoni ta' Mro Michael Ciantar — għalliem sezzjoni ram Kanzunetta ta' Ennio Morricone, it-tema mill-film: The Mission e Taħdita: Il-Ġimgħa l-Kbira fi Sqallija Brian Bonnici e Daqq mill-Banda taż-Żgħażagħ Zewġ kanzunetti Tradizzjonali Russi arr. e Il-Filmat tal-Purċissjoni tal-1928 e. Diskorsi tal-okkażjoni: Mons. Ġwann Azzopardi - Kuratur tal-Mużew Wignacourt - President tal-Għaqda Każin Banda San Filep AD 1851 Inawgurazzjoni u tberik tal-wirjiet tal-Ġimgħa Mqaddsa minn Mons. Kan. Ġwann Azzopardi Comperċs: Tanva Borg u Albertine Abela Direzzjoni u Produzzjoni: Philip Balzan, Josef Cachia, / , Christmark Chircop u John Scerri 1 Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 I 25 f$ Kisjiet 2072 — Attwalità ta' xi Persunaġġi Bibliċi fil-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira Fil-Purċissjonijiet tal-Ġimgħa l-Kbira iktar ma jgħaddi ż-żmien qed jiżdiedu il-figuranti/persunaġġi bibliċi. Se nsemmi biss lil Abram, lil Sara u lil Rebekka, għaliex fl-opinjoni tiegħi, għalkemm għixu żewġ millenji ilu, ċertu aġir tagħhom jista' għandu xebħ fil-ħajja tagħna llum. Dakli nafu fuq Abram jinstab fil-Ktieb tal-Ġenesi (11,27; 12-25), rakkont sintetiku, iżda, li jqarreb sew ir-realtajiet ta' dawk iż-żminijiet. Skont kif hemm fil-Ġenesi, Abram iben Terah, twieled f'Ur tal-Kaldin, madwar 1800 sena qabel il-miġja ta' Kristu fid-dinja u għex għal 175 sena. Alla nnifsu, għażel u sejjaħ lil Abram u qatgħu mill-paganeżmu ta' artu; kien Alla li mexxih minn Ħaran lejn Kangħan l-art il-ġdida fejn għamel minnu ''ġens kbir u kabbarlu ismu' - il-poplu Lhudi, li minnu kellu jitwieled il-Feddej. Għalhekk, Abram, l-ewwel Patrijarka Bibbliku, huwa Missier il-Lhud u Missier l-Insara kollha u permezz ta' ibnu Ismagħel huwa wkoll Missier il-ġens Għarbi. Apparti r-rakkont tal-Ġenesi, tagħrif ieħor, jista' jinkiseb minn dak li inkiteb mir-Rabbini Lhud fit-Torah, fejn insibu hemm stejjer ħelwin u interessanti, rakkontati b'lingwaġġ popolari, kważi puwerili. Minn dawn se nislet battibekk kemxejn sħun bejn Abram u missieru. Bħal bqija f'Ħaran, missier Abram, Terah, kien pagan u jadura l-allat foloz. Kien jagħmel statwetti tagħhom u kien iqabbad lil Abram imur ibigħhom. Darba minnhom kellu inċident u xi statwetti waqgħu fl-art u nkisru. Minkejja dan sab min jixtrihomlu xorta waħda. Abram li, kien ilu li wieġeb għas-sejħa ta' Alla veru, ikkonvinċa ruħu li dawk l-istatwetti kienu bla valur. Lura d-dar ta l-flus lill-missieru li kuntent qallu: 'Tberkuk l-allat tiegħi għax permezz tiegħek xogħol idejja sewa xi ħaġa'. Abram kien pront wieġeb u qallu: ''Missier, lilek iridu jbierku u mhux lili, għaliex inti għamilthom u għalhekk inti T'alla tagħhom'.. Terah, irrabja ħafna, bit-tweġiba ta' Abram, li kompla jfissirlu kif l-allat li fihom kien jemmen, anki dawk tal-ifjen deheb, ma jiswew xejn, u għax magħmulin mill-bniedem xi darba jew oħra kienu se jispiċċaw fix- O Għaqda-Każin Banda San Filep AD 1851 Abram, żied jgħidlu li 'Dak Alla li ħalaq kollox, li sebbaħ is-sema, li xegħel ix-xemx, li dawwal il-qamar u l-kwiekeb, li feraq l-ilma mill-art, u ħalaq lilek ukoll Hu biss huwa l-veru Alla. Lili persunalment fetaħli moħħi u ħelisni miċ-ċpar u mill-kaos ta' madwari'. Din l-aħħar sentenza ta' Abram, tfisser il-bidu tal-kuxjenza umana. Abram jixbah lil dawk li f'ħajjithom jaslu f'mument li jiddeċiedu li jiċħdu it-taħwid (skaos) li kienu qed jgħixu fih, li jinfatmu totalment minn dak it-twemmin fieragħ li minnu kienu maħkuma wara li aċċettawh b'għajnejhom magħluqa. Dik id-dinja li spiss tagħmina. Dejjem lesti naċċettaw dak kollu li toffrilna indipendentement hux tajjeb jew le: għaliex kollox jidhrilna li huwa stabbilit minn qabel u għalhekk se jintlaqa' minn kulħadd. It-tama hi li bħal Abram, il-bniedem xi darba jew oħra jiġi f'sensieh u jaqta' linja. Abram tefa' wara spallejh id-dinja pagana u beda l-mixja fid-dawl tat-Tradizzjoni vera, ħajja u dejjiema. Anki dwar Sara, ftit li xejn insibu fil-Ġenesi, għajr li kienet mart il- Patrijarka Abram, li għalkemm ma setgħetx tiled lejn tmiem ħajjitha weldet lil Iżakk. F'dan l-istess Ktieb (Gen 12: 10-20) hemm episodju ċkejken konness mal-mawra fl-Eġittu ta' Abram li, minnu joħorġu fid-deher il-kwalitajiet sbieħ ta' Sara: sens għoli ta' mħabba u rispett lejn ir-raġel tagħha kif ukoll imġiba morali eżemplari. Skont it-Torah, u xi kitbiet apokrifi, Sara, kienet mara sabiħa, għaqlija, mara ta' prinċipji sodi, u qatt ma tilfet ġmielha u l-innoċenza tagħha. Waqt il-vjaġġ lejn l-Eġittu, waqfet ftit minuti qrib nixxiegħa tal-ilma li bħal mera xehed is-sbuħija ta' Sara ''L-ilwien tas-sbuħija ta' Sara dlonk infirxu mal-Eġittu kollu'. Abram, ħares lejn martu u tpaxxa biha, iżda, is-sbuħija u l-fattizzi perfetti tagħha ħasbuh mhux ftit. Intebah li s-sbuħija ta' Sara setgħet tqajjem. il-konkupixxenza tal-kbarat Eġizzjani u forsi wkoll tal-Fargħun li seta' 17 jara kif jagħmel biex jagħmilha tiegħu. Inħallu hawn l-istejjer u nisiltu mill-Ktieb tal-Ġenesi. Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 ar 'Malli kien qorob biex jidħol fl-Eġittu, (Abram) qal lil Sara, martu: Ara, jiena naf li int mara sabiħa fil-għajn; u issa meta jarawk l-Eġizzjani jgħidu: 'Martu dinl' u joqtlu lili u jħallu lilek ħajja. Għid, mela, li inti oħti, biex jien ikolli r-riżq bik, u ħajti tibqa' sħiħa minħabba fik… 'l-Eġizzjani li l-mara kienet sabiħa ħafna, rawha wkoll il-fizzjali tal-Fargħun u faħħruha quddiemu'… (Ġen 12: 10-15). Fiċ-ċirkustanzi Sara wriet li kienet mara tassew u bħalma jgħidu l-Ingliżi, ħarġet with flving colours, u xejnet ix- xewqat u l-kilba tal-Fargħun, anki jekk b'intervent divin. Sara kienet ukoll mara sottomessa, għexet sal-aħħar nifs ta' ħajjitha għall- oħrajn, li bi kliem ieħor tfisser 'soġġettività etika' moħħha fil-ġid tal-ieħor iktar milli fl-interessi tagħha. Illum insejjħulha sempliċement ''mara twajba'. Illum spiss inħalltu it-tjubija mal-istupidità. Jidher li Sara kellha intelliġenza mhux komuni. Filwaqt li Abram kien jgħallem lill-irġiel hija kienet tgħallem lin-nisa; id-don tal-profezija kien iktar qawwi fiha milli f'Abram: kienet magħrufa bħala ''Iska' — dik li tara bil-quddiem. Mhux ta' b'xejn jingħad li, Sara, kienet bassret l-istorja sħiħa ta' Iżrael u għalhekk kienet talbet bil-ħrara kollha lil Alla biex iħares u jassisti lill-poplu 'tiegħu' fl-għawġ u fil-mumenti diffiċli. Nagħlaq b'mistoqsija: tgħid, Alla, sema' it-talb ta' Sara Rebekka Inti li għoġbok taqra din il-kitba, taħseb bħali li, it-talba ta' Sara, tista' tkun applikata anki għall-bnedmin in ġenerali, għad-dinja li qed ngħixu fiha: dinja fejn ħafna għandom qalbhom maqtugħa, mitluqin, moħhom f'dak li hu fieragħ, jibnu fuq ix-xejn u l-agħar: warrbu lil Alla minn ħajjithoml Mhux aħjar nerfgħu wiċċna 'l fuq u b'umiltà (għadha teżisti din il-kelma7) nitolbu ħniena, noħolqu viżjoni ta' ħajja u dinja ġdida li tassigurana ġejjieni iktar sabiħ, kwiet, seren ibbażat fuq ir-rispett bejn l-aħwa u s-sliem7 Biex iseħħ dan, iżda jrid ikollna, ideat ċari u prinċipji sodi li, forsi, mhux dejjem jistgħu ikunu popolari, anki fl-ambjent familjari. Rebekka, mart Iżakk, kien fid-dawl ta' din ir-realtà li aġixxiet u ħadet deċiżjoni kruċjali għall-ġid tal-Poplu Lhudi kollu u biex tkompli l-'mixja' għal dinja nisranija mibdija minn Abram. Mill-Ktieb tal-Ġenesi, nafu li, Rebekka kienet bint Betwel bin Milka u Naħor, ħu Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 O Skont it-tradizzjoni u d-drawwiet ta' dak iż-żmien, meta Abram kien għoddu wasal biex imut, xtaq l-ewwel jara lil ibnu Iżakk miżżewweġ lil mara minn art twelidu u ''mhux mill-bniet tal-Kanagħnin'. Rebekka, ma setax ikollha tfal u l-istess bħal kunjata tagħha Sara, weldet wara li Iżakk talab lil Alla b'ħeġġa kbira. Hija kellha tewmin li d-differenza karatterjali tagħhom kompliet tidher iktar ma bdew jikbru. Jirriżulta żgur li Iżakk kellu ċerta preferenza għal Għesaw - bidwi u kaċċatur tas-sengħa - għax kien il-kbir fost it-tewmin u għalhekk kellu d-dritt tal-'primoġenitura' u tal-'barka', filwaqt li Rebekka kienet iktar miġbuda lejn Ġakobb - raġel ħassieb u riflessiv, kwiet u kalm, li kien jgħix fl-għerejjex - dejjem lest jifhem lill-oħrajn. F'dan il-kuntest, fil-Ġenesi, hemm żewġ episodji li ddeterminaw il- ġejjieni tal-poplu Lhudi u t-tisħiħ tal-pjan imniedi minn Alla, li ċertament jiġġustifikaw il-preferenza li kellha Rebekka għal Ġakobb. Qed nirreferi għal meta Għesaw biegħ id-dritt tal-primoġenitura tiegħu lil ħuħ Ġakobb, għall- platt għazz (Ġen 25: 29-34) u għall-barka miksuba, b'qerq, minn Ġakobb mingħand missieru Iżakk (Ġen 27: 1-29). Rebekka kienet preżenti fiż-żewġ okkażjonijiet. Ċertament baqgħet impressjonata bi kliem Għesaw fuq il- primoġenitura: ''Arani, jien se mmut. X'nagħmel biha l-primoġenitura7'(Ġen 25: 32)u għaliha dan kien ifisser li Għesaw ma kellux il-valuri u l-potenzjalità li jsir il-Patrijarka tal-Poplu Magħżul minn Alla, u għalhekk, approfittat mill- fatt li Iżakk kien għama u ddeċidiet li tgħin lil binha Ġakobb jikseb il-barka ta' missieru. Forsi, aġir Rebekka ma kienx eżemplari, imma hija, għalkemm kienet tħobb liż-żewġ uliedha, għarfet tiddistingwi bejn dak li kien jista' jgħodd għal kulħadd u l-kwalitajiet tal-'magħżul' illum insejħulu ''il-ġid komuni, il-ġid tal-umanità'. Kienet kapaċi, kellha l-kuraġġ, li tagħżel, anki lil hemm mit-tradizzjoni, mid-drawwiet, anki jekk stabbiliti, li fihom kien jemmen l Iżakk. Kemm xebħ bejn Għesaw u Ġakobb u t-tfal tal-lum, anzi Għesaw u Ġakobb illum huma persuna waħda, wieħed ) identifikat fl-ieħor. Iż-żewġ protagonisti bibbliċi jgħixu Anki llum, bosta missirijiethuma kompletament għomja, u torox, ma jafux Q I Għaqda-Każin Banda San Filep AD 1851 jagħrfu l-ħsieb tal-ommijiet li iktar mill-irġiel huma inklinati għat-tbassir. Rebekka, b'makakkerija jew b'qerq, sabet tarf tas-sitwazzjoni u ħadet 'd-aħjar deċiżjoni' (siel). Forsi mhux illum ukoll il-maġġoranza tal-missirijiet u tal-ommijiet jagħmlu minn kollox biex iwittu l-aħjar triq għal uliedhom7 Iżda, ħafna drabi, 'oħrajn', mhux biss il-ħbieb imma wkoll familjari jinfluwenzaw mod ieħor lill-uliedna bl-ixxi, bin-nofs veritajiet, b'ideat ''ġodda' li wara ftit dik il-bozza li tkun inxtegħlet f'moħħ l-adolexxenti, iż-żgħażagħ tagħna tintefa' u… jaqa' d-dlam. L-ambjent ta' madwarna, is-sistema edukattiva, is-soċjetà ma jgħinux wisq f'dinja immirata l-aktar lejn il-qliegħ… meta l-ekonomija dinjija, u fil-preżent għaddejjin minn din l-esperjenza, hija logħba tal-ażżard; it- teknoloġija mhux dejjem użata għall-ħwejjeġ essenzjali; kollox mibni fuq ix-xejn bil-konsegwenza li wara żgur hemm il-baħil Id-differenza karatterjali ta' Għesaw u Ġakobb hija riflessa f'uliedna. Kemm tfal, għaliex jixbħu lil Ġakobb, bħalu, huma vittmi tal-bullving, 'tal-persunalità arroganti ta' Għesaw' li donnu ħadd ma jista' għalih, jaf li se jirbaħl Dan kollu jfisser li jrid ikun hemm komunikazzjoni sħiħa u kontinwa bejn il-missier u l-omm, rabta sħiħa bejn il-ġenituri u l-ulied, li ma jistgħux jitħallew kompletament għal riħthom: f'isem dik l-imħabba li laħqet il-milja tagħha dak in-nhar tat-tnissil tal-ulied. Għaqda Każin Banda San Filep;aD1851 I OQ Żebbuġ Video Rental Vjal il-Ħelsien Żebbuġ Tel: 2146 8855 We wish vou a Happv Easterl fid A k Għam, e SA Vjal il-Ħelsien, Żebbuġ O6 hi N Tel: 2146 1500 A WI O Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Du jeet 20/2 (ijiet 2072 $ Munita ta' Guda 7 Ftit huma dawk li jafu li meta l-Ordni ta' San Ġwann waslet Malta fl-1530 ġabet magħha rikkezzi kbar ta' relikwi. Fost dawn — kien hemm relikwi tal-Passjoni tas-Sinjur tagħna Ġesi Kristu 2. libil-passjoni ħarxa li ġarrab, fdiena. Meta waslu l-kavallieri għamlu tagħhom il-Knisja ta' San Lawrenz tal-Birgu. Kull nhar Ħamis ix-Xirka kienu jesponu fuq l-artal ta' dik il-knisja waħda mill-muniti li bihom Ġuda ttradixxa lil Ġest biex ġie f'idejn il-marmalja tal-Lhud. Din kienet waħda minn fost relikwi oħra li kellha l-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann li twieldet bil-għan li tħares l-Art Imqaddsa. Kien il-Prijur tal-Ordni li jmexxi l-funzjonijiet u dan kellu privileġġi daqs l-isqfijiet billi ċ-ċerimonji tiegħu kienu pontifikali. Dakinhar fil-Birgu kienu jitqassmu kopji tax-xama ta' din il-munita lill-kavallieri. Jingħad madanakollu li fis-sena 1558, il-munita kienet insterqet. Dan jgħidu l-kittieb storiku l-Kavallier Bosio fil-kitba tiegħu dwar l-istorja tal-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann (f'paġni 395-8). Dan jgħid ukoll li l-munita nstabet jumejn wara u l-ħalliel ħa dak li ħaqqu. L-ordni baqa' jisserva bil-knisja ta' San Lawrenz sa ma nbniet il-Knisja tal-Vitorja u wara dik ta' San Ġwann fil-belt il-ġdida jiġifieri sas-sena 1572. Il-Kavallieri bħala gwardjani tal-qabar ta' Kristu kienu daħħlu l-użanza li s-sepulkru li jfakkar fil-qabar ta' Kristu kien jiġi armat bi fjuri u dwal mill-aqwa u setgħet kienet din ir-raġuni li fostna daħlet id- drawwa li s-sepulkru jkun hekk armat tant sabiħ. Fil-Knisja Konventwali — illum il-Kon-Katiddral ta' San Ġwann hemm ukoll relikwa ta' xewka ta' Hemm ukoll il-Kurċifiss tal-metall li jkun fuq 4 l-artal ta' San Karlu li hu miżmum bħala li sar mill- metall tat-tilar li bih Kristu ħasel riġlejn l-appostli kif ukoll relikwarju l-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann tad-deheb li fih relikwa tas-Salib ta' Kristu u li kien jinżamm fit-tabernaklu tal-artal ta' San Ġorġ fl-istess knisja ta' San Ġwann. Għaqda Każin Banda San Filep;an1851 Q Express Building', Mdina Road, Żebbuġ ZBG 06, Malta Tel: 2146 1078 / 2146 5110 7 Fax: 2146 5798 ViDEOLINK ŻEBBUĠ DVD tal-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira f'Haz-Zebbuġ 2010 DVD tal-Pageant 'l-Allat li Waqgħu' 2010 mix-Żebbuġ Papcant Group DVD ta' l-inawgurazzjoni tar-restawras tal-Faċċata tal-Knisja ta' Ħaż-Żebbuġ li saret nhar is-7 ta' Mejju 2010 DVD tal-Praċett subien u bwiet 2010 DVD tal-Praċett u tal-Griżma tal-Isqof tas-smża ta' qabel. Servizzi DVD għall kull okkazzjoni bħal tiġijiet, ammiversarji, etc Noffru pasiri u koesultazzjonijiet professjonali bla ħlas Ċemplu fuq Mobile No: 7972 8969 Q I Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Viżjiet 20/2 jie F'dawn il-Jiem… Riflessjonijiet għal żmien il-Ġimgħa Mqaddsa F'dawn il-jiem, l-umanità kollha tistenbaħ minn raqda profonda u tieqaf quddiem ix-xbihat ta' dawk kollha li ħanqu l-Għolja tal-Golgota, b'għajnejhom mgħarrqa fid-dmugħ, iħarsu lejn Ġesti mislub ma' salib tal- injam, filwaqt li x-xemx tgħib u twaqqa' dalma kbira ma' kullimkien. F'dawn il-jiem, l-insara minn madwar id-dinja kollha jmorru Ġerusalemm, u hawn jieqfu biex iħabbtu fuq sidirhom, filwaqt li jħarsu lejn ix-xbieha ta' Bin il-Bniedem iġorr kuruna tax-xewk fuq rasu, b'idejh miftuħin beraħ quddiem vojt li jaħkem kollox. F'dawn il-jiem, is-siparju tal-lejl ma jinżilx fuq in-Natura qabel ma dawk kollha li jemmnu jinġabru flimkien fid-dlam tal-mistħija u jinsatru fil-friex tal-injoranza u l-indifferenza. F'dawn il-jiem, il-filosfi jixirfu mill-għerien mudlama, l-eremiti miċ-ċellel kesħin, u l-poeti mill-widien imsaħħra, u Ikoll jitilgħu u jieqfu fuq l-Għolja fis-skiet, biex għal darb'oħra jisimgħu lil raġel żagħżugħ ilissen quddiem min ikkundannah għall-mewt: ''Missier, aħfrilhom għax ma jafux x'inhuma jagħmlu ' F'dawn il-jiem, it-tfal u ż-żgħażagħ, ilkoll imbeżżgħin minn futur li ma jafux x'għandu mħejji għalihom, jieqfu, iħarsu lura, u jilmħu lil Marija ta' Magdala tixxotta bi dmugħha l-qtar tad-demm minn fuq riġlejn Bin il-Bniedem, minxur fuq salib bejn art u sema. F'dawn il-jiem, l-umanità kollha tqum mar- rebbiegħa u tinfaqa' tibki quddiem it-tbatija Għaqda Każin Banda San Filepv;an18s51 O u l-uġigħ tas-Sultan tal-Lhud. Imbagħad tagħlaq għajnejha u mill-ġdid tinħakem min-ngħas tal-aljenazzjoni. Iżda r-rebbiegħa tibqa' tishar sakemm issir sajf imdewwed b'riħa ta' fwieħa mill-aktar qawwija. Ikooko ok L-umanità taġixxi bħal tifla ċkejkna li tieqaf tħares iċċassata lejn għasfur li jinstabat mal-art bi ġwinħajh maqtugħha, iżda li mbagħad titwerwer quddiem tempesta qawwija li fi triqitha tqaċċat u tkisser dak kollu li ssib quddiemha. Ikooko ok L-umanità tħares lejn Ġesti, imwieled bħall-ifqar fost il-fqar, li għex ħajtu bħal wieħed miżerabbli, umiljat bħal wieħed dgħajjef, ikkundannat għall- mewt fuq salib bħal kriminal, filwaqt li tibkih u tfakkru bħala bniedem li ħtieġlu jġarrab dan kollu biex ikun meqjum għax hu l-Iben t' Alla. Madankollu, Ġesti ma ħalliex lilu nnifsu jinħakem mill-biża',u ħajtu ma temmhiex jokrob bl-uġigħ, iżda miet bħala bniedem li l-kobor tiegħu jisboq lil dak ta' kull bniedem ieħor li għex u li għad irid jgħix. Ikooko ok Ġesti mhuwiex bħal dak l-għasfurli nstabat mal-art bi ġwinħajh maqtugħha, iżda huwa bħal dik it-tempesta qawwija li tqaċċat u tkisser dak kollu li ssib quddiemha. Ġesti ma ġiex fid-dinja biex jagħmel lit-tbatija s-simbolu tal- ħajja, iżda ġie biex jagħmel lill-ħajja s-simbolu tal-verità u tal-ħelsien minn kull jasar. Ġesti ma beżax minn dawk kollha li kienu jippersegwitawh, u daqstant ieħor ma weriex biża' quddiem l-għedewwa tiegħu, u qatt ma ħadha kontra min ried u rnexxielu jikkundannah għall-mewt. Iżda, għall-kuntrarju, Ġesti għex ħajja pubblika mill-aktar nobbli, u wera kuraġġ liema bħalu quddiem id-dlamijiet li kien hemm madwaru. Kien jisma' b'widnejh stess lil dawk kollha li kienu jixluh u jgħidu kontra tiegħu, u dan ġiegħlu jaqa' fis-silenzju. Iltaqa' wiċċ imb'wiċċ mal-ipokrezija tal-bnedmin u għaraf jegħlibha b'setgħa tal-għaġeb. Ikooko ok Ġesti Kristu ġie fostna biex ixerred ma' kull rokna tad-dinja ruħ ġdida, b'saħħitha, u li għandha l-qawwa li tqaċċat is-saqajn ta' kull tron, iġġarraf kull palazz maestuż, u teqred għalkollox kull idolu falz li joħloq moħħ il- 7. bniedem. Hu ma ġiex fostna biex jgħallem lid- 7 dixxipli tiegħu kif għandhom jibnu knejjes ta' O Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 kobor bla qies biswit il-giren mudlama u għerja ta' min huwa fqir, iżda biex jibni fil-qalb ta' kull bniedem tempju qaddis fejn hu jkun jista' jgħammar għal dejjem. F'dawn il-jiem, Ġesti Kristu jħares minn fuq l-Għolja tal-Golgota u jara s-sekli għaddejjin wieħed wara l-ieħor, jisma' t-tnehid u l-krib bla waqfien tal-ġnus tad-dinja, u jifhem il-ħolm ta' kull bniedem. Hu li, imsallab mas-salib tal-umiljazzjoni, tal-abbandun, u tal-ebusija tal-qalb ta' kull bniedem, jixhed maesta' divina ta' kobor bla tarf, li jixirqilha qima bil-wisq ikbar minn dik li tixraq lil elf re f'elf saltna. Hu li jissielet f'kull ħin kontra l-Mewt b'qawwa u b'kuraġġ akbar minn ta' elf suldat f'elf armata waqt elf battalja. Hu li fit- tbatija kollha tiegħu huwa aktar ferħan mir-rebbiegħa qalb il-fjuri tagħha. Hu li fl-uġigħ kollu tiegħu huwa aktar seren mill-anġli kollha tas-sema. Hu li quddiem l-għedewwa tiegħu huwa aktar ħieles mid-dawl tax-xemx. Il-kuruna tax-xewk fuq rasu hija wisq iktar meraviljuża minn dijadema. L-imsiemer imdeffsa fil-pali ta' jdejh huma wisq iktar imponenti mix-xettru ta' Giove. Il- qtar tad-demm fuq riġlejh ilellex wisq iżjed mill-kullani kollha ta' Astarte. F'dawn il-jiem, għalhekk, bi ħrara ikbar minn dik ta' jiem oħra, nitolbu lil Ġesii biex ikollu ħniena minna Ikoll, dgħajfa u midinbin, u nduru lejh niedma u sogħbiena, filwaqt li nitolbuh jeħlisna mill-jasar tad-dnub. Hu, li qered lill- Mewt u ta l-ħajja mill-ġdid lil min kien diġà midfun fil-qabar, iħenn għalina u jfawwarna bi qdusitu. Għaqda Każin Banda San Filepv;an18s51 Q f£ Piijiet 2012 ' It-Triq Tas-Salib u Tal-Qawmien Kitba Oriġinali tal-Via Crucis tal-Kardinal Joseph Ratzinger, Illum il-Papa Benedittu 16 maqluba għall-Malti minn Philip E. Said e 2009 It-Tmien Stazzjon: Ġesu jiltaqa' man-Nisa ta' Gerusalemm huma u jibkuh Kotra kbira ta' nies kienet miexja warajh, u fosthom kien hemm xi nisa li bdew iħabbtu fuq sidirhom u jibkuh. Imma Ġest dar lejhom u qalilhom: ''Nisa ta' Ġerusalemm, mhux lili ibku, iżda ibku lilkom infuskom u lil uliedkom. Għax, araw, għad jiġi żmien meta jgħidu: ''Hienja dik li m'għandhiex tfal, hieni l-ġuf li qatt ma wiled u s-sider li qatt ma redda' f' Imbagħad jibdew jgħidu lill-muntanji, 'Aqgħu fuqnal' U lill-għoljiet, 'Ordmunal' Għax jekk dan kollu qegħdin jagħmluh liz-zokk meta għadu aħdar, mela x'se jsir minnu meta jixrief 7' Mill-Vanġelu skont San Luqa (23, 27-31) Riflessjoni Tħassruk in-nisa twajba fi triqtek ta' tbatija, U Inti, iva, irrikonoxxejt dik tagħhom il-mogħdrija. Iżda donnok ċanfira ħelwa ridt tgħaddilna Għax ma xtaqtx li nuru Miegħek tjubija biss ta' sentimentaliżmu: Emozzjoni li ma twassalx għal twemmin sod u konverżjoni. Ma jiswa xejn li nilmentaw minn ta' din id-dinja l-gwajjijiet Jekk imbagħad inħallu lil ħajjitna tgħaddi bla indiema kif għaddietl Mhux ħasra sentimentali urejt li minna trid Imma li nifhmu sew tal-ħtijiet tagħna r-realtà U nindmu minnhom, naħsbu fuq ħajjitna bis-serjetà. Jista' jkun li, minkejja l-espressjonijiet ta' rabja Għall-gwerer ta' madwarna u tal-innoċenti il-moħqrija, O Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Xorta nibqgħu ma napprezzawx biżżejjed il-misteru tat-tbatija. Jista' jkun li nibqgħu nitħassru t-tbatija, bħalma tħassritek il-kongregazzjoni U, aljenati, ninsew li għall-ġustizzja mhux inħarsu biss irridu iżda azzjoni. Fakkarna f'dak li Int, Mulej: Int Imħabba u Ġustizzja, Int jimpurtak mhux mill-ħażen tagħna, iżda minna U trid li Miegħek naħdmu sabiex tkun tista' ssalvana. Quddiem it-tbatijiet tat-triq imħarbta li mgħobbi bis-salib imxejt Ma nistgħux innaqqsu ta' dnubietna l-gravità. Man-nisa rridu nibku biex nuru l-bidla għas-sewwa u lejk il-fedeltà. Lilna wkoll, man-nisa ta' Ġerusalemm Qiegħed tgħidilna: ''Mhux wirjiet ta' emozzjoni, Iżda bidu ġdid irrid, u konverżjonil' Mulej, man-nisa mbikkija ta' Ġerusalemm, Int tkellimt fuq l-indiema għall-konverżjoni; tkellimt fuq il-jum il-kbir tal-aħħar ħaqq meta Ikoll nidhru quddiemek, l-Imħallef l-aktar ġust tad-dinja u tal-istorja. Int issejħilna biex inħallu warajna l-banalità tal-ħażen, biex innaddfu l-kuxjenza tagħna u nkomplu mexjin 'il qudddiem. Mulej, Int turina s-serjetà tar- EB responsabbiltà li għandna, tal-periklu li nidħlu għall- ġudizzju Tiegħek imtaqqla bil-ħtija mhux skużabbli. Agħtina l-għajnuna biex meta inħabbtu wiċċna ma' nies għajjiena bit-toqol tal-mard u tal-ħtija, ma nikkuntentawx b'kelma biss ta' mogħdrija jew empatija, iżda noħorġu jdejna t-tnejn biex magħhom inġorru t-tbatija. Dawrilna dejjem id-direzzjoni Lejk u agħtina ħajja ġdida. Itmana bil-kelma, tuqna bil-grazzja Tiegħek biex fl-aħħar ma ssibniex zokk niexef, iżda friegħi ħajjin Fik, id-dielja vera li trodd il-frott ta' ħajja eterna. Id-Disa' Stazzjon: Ġest jaqa' għat-Tielet Darba Tajjeb min jistenna fis-skiet is-salvazzjoni tal-Mulej; tajjeb għall-bniedem li jerfa' l-madmad sa minn żgħożitu, li joqgħod waħdu u sieket, meta jgħabbihulu l-Mulej; li qiegħed ħalqu fit-trab — għandu mnejn jifdal xi tama; li jagħti ħaddejh lil min isawtu, li jimtela biż-żeblieħ. Għax ma jarmix għal dejjem lill-bniedem il-Mulej, Għax jekk hu jgħakkes, iħenn skont il-kotra ta' tjubitu; Għax mhux minn qalbu jgħakkes, jew iweġġa' qalb il-bniedem. Silta mill-Ktieb tal-Lamentazzjonijiet (3, 26-32) Għaqda Każin Banda San Filepv;an18s51 Q ' Riflessjoni X'tista' tgħidilna mit-tielet waqgħa Tiegħek taħt is-salib' Wara li kellimtna fuq il-waqgħat mid-djufija tagħna ta' bnedmin Ma tridx ukoll tfakkarna fil-waqgħat imsejkna Ta' dawk li, avolja jġibu Ismek bħala nsara, Tbiegħedu minnek fis-sakra tal-edoniżmu Ta' dinja bla Alla mħassra bis-sekulariżmu'7 Ma tridx, forsi, tfakkarna kemm tħossok tbati Bl-indifferenza li kultant taħkem l-istess Knisja Tiegħek Kemm spiss is-Sagrament tal-Preżenza Mqaddsa Tiegħek Jiġi abbużat meta tidħol fi qlub mill-maħfra battala Jew, agħar, bit-tbajja' tad-dnub marrada7 Kemm-il darba niċċelebraw mhux Lilek jew il-qaddisin ħbieb tagħna Imma lilna nfusna, u bil-frugħat ħassejna li aħna setgħana/ Kemm-il darba għawwiġna kliemek Biex nakkomodaw il-ħsibijiet ta' kburija tagħna Kemm-il darba żammejna ma' teoriji fiergħa u bla sustanza U għamilniehom regola ta' mġibitna, għax hekk kienet l-użanza Kemm weġgħat tħoss fil-Knisja Tiegħek Minħabba f'dawk li, jaħasra, tbiegħdu mill-wegħda Li tawk li jkunu kollha Tiegħek Kemm minna nonqsuk fis-Sagrament tar-Rikonċiljazzjoni Met'Int tistedinna biex Miegħek nissieħbu f'patt t'assoċjazzjoni Iżd'aħna, ras iebsa, suppervi, inkomplu 'l fuq nerfgħu rasna Dan kollu seħħ qabel fit-tradiment ta' Ġuda d-dixxiplu Li ma stmerrx fl-Aħħar Ikla jirċievi bla mistħoqq Il-Ġisem u d-Demm li b'sagrifiċċju ridt lilna trodd; Dan kollu preżenti fil-passjoni li bis-sabar, bla ebda stennija, ġarrabt. Quddiem din it-tbatija kollha simboleġġata Bl-esperjenza tat-tliet waqgħat, xejn privileġġata, M'hemm xejn aqwa milli mill-qigħan ta' qalbna Ngħajtu sogħbiena, 'Kvrie Eleison, salvana u isma' talbnal' Mulej, aħna, il-Knisja Tiegħek, spiss inħossuna bħal dgħajsa titbandal mal-mewġ, fil-periklu li tegħreq. Fil-għalqa Tiegħek kultant naraw aktar sikrana milli qamħ. Dan il-wiċċ tal-Knisja jikkonfondina, Mulej. Iżda huwa aħna li tebbajniehal Aħna li ċħadniek għal darba, darbtejn, minkejja l-kliem sabiħ u OQ Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 l-wegħdiet solennil Ħenn għall-Knisja, Mulej, agħdirha. Fi ħdanha wkoll hemm l-Adam li jaqa', il-Pietru li jiċħdek, il-Ġuda li jittradikl Il-qawwa tal-ħażen taħseb li rebħitek, tifraħ li kaxkritek mal-art mill-ġdid, iżda Int terġa' tqum, u tista' tqajjem lilna Miegħek, terġa' tagħti il-ħajja mill-ġdid 'l-Knisja midinba, imma sogħbiena. Min-nawffaġju tal-ġifen ta' Pawlu, wellidt il-Knisja fil-gżira Maltija. Eħles u qaddes 'il-Knisja. Eħles lilna fil-Knisja minn esperjenzi li ma jaqblux mal-Ispirtu Tiegħek, u salvanal L-Għaxar Stazzjon: Ġesti mneżża' minn ħwejġu Meta waslu f'post igħidulu Golgota, jiġifieri post il-Qorriegħa, tawh jixrob inbid b'taħlita morra; hu daqu u ma riedx jixorbu. Imbagħad sallbuh, u qasmu ħwejġu bejniethom billi tellgħuhom bix-xorti, u nxteħtu bilqiegħda u qagħdu hemm għassa tiegħu. Mill-Vanġelu skont San Mattew (27, 33-36) Riflessjoni Ċarrtulek bil-herra ħwejġek minn fuqek u għabbewk bil-mistħija. Il-ħwejjeġ ukoll Int ridt illi jaqdu funzjoni soċjali: Jagħtu lill-bniedem il-post li jixraqlu fis-soċjetà, Jagħtuh status soċjali u identità. Meta ġagħluk tidher għeri fil-pubbliku Riedu jwarrbuk mis-soċjetà u jċaħħduk mid-dinjità. Dan il-mument ta' għera u twarrib Ta' dak li ġara fl-Eden iġibna hekk qrib: Hemmhekk ukoll l-ewwel bniedem staħa Mneżża', indiehex tassew bil-mistħija, u beka Għax fl-għera nduna li tilef ta' wiċċ Alla d-dija. Din il-kondizzjoni tal-bniedem imdiehex f'tal-għera il-mistħija Ħadtha wkoll fuqek biex sal-aħħar iġġorr tagħna l-bnedmin il-ħtija. Aħna wkoll bi dnubietna nitilfu l-libsa Tad-dinjità li tajtna bl-imħabba u l-grazzja Tiegħek. Taħt is-salib tal-fidwa, xortihom tellgħu s-suldati Biex jaqsmu l-unika proprjetà li kellek, ħwejġek, bejniethom; B'hekk seħħet kelmet is-Salm: il-libsa ta' fuqi tkun xortihoml (Salm 22, 19) Hekk fissirt lil ħbiebek fi triqtkom lejn il-belt ta' Emmaws: Kollox iseħħ skont l-Iskrittura, xejn ma jsir b'kumbinazzjoni, Kull ma jiġri jinsab mistur fil-Kelma t' Alla u fir-Rivelazzjoni Kelma qaddisa bħala sinjal jew sagrament li juri pjan sħiħ ta' salvazzjoni. Int, Mulej, għaddejt mill-istadji kollha Tal-waqgħat tagħna mill-grazzja, Iżda kull waqgħa, minkejja l-kruha tagħha, Issir, bis-saħħa ta' kelmtek li tfejjaq, pass ieħor lejn il-fidwa Għaqda Każin Banda San Filepv;an18s51 OQ Sabiex kull darba n-nagħġa l-mitlufa terġa' tilqa' f'darek U tqabbadha mill-ġdid it-triq u żżommha tedha madwarek. Għax Int, imneżża' mit-tunika minsuġa biċċa waħda, bla ebda ħjata (Ġw.19, 23) Għażilt li tibqa' Ragħaj ħanin li tfittex sal-aħħar u b'fehma soda daqs blata. Mulej, (Ġest, imneżża' minn ħwejġek, espost għall-mistħija, mistmell mis-soċjetà, ħadt fuqek il- mistħija ta' Adam u tagħna, u fejjaqtha. Ħadt fuqek ukoll il-ħtiġijiet tal-fqir, it-tbatija tal-marid, it-tkeċċija tal- immigrant bla dinjità soċjali. U tajt tifsira 'l dak li għalina jidher mingħajr tifsira, mingħajr valur. Dan hu l-mod ww kif int tfehemna li Alla Missierna - jżommna f'idejh biex iħarisna. Nissel fina rispett profound lejn il-bniedem fl-istadji kollha tal-eżistenza tiegħu u fil-kundizzjonijiet kollha li fihom niltqgħu miegħu. Libbisna bid-dawl tal-grazzja Tiegħek. Il-Ħdax-il Stazzjon: Gesti msammar fuq is-Salib U qegħdulu fuq rasu l-kundanna tiegħu, li kienet tgħid hekk: 'Dan hu Ġesii, is-sultan tal-Lhud'. Imbagħad miegħu sallbu żewġ ħallelin, wieħed fuq il-lemin u l-ieħor fuq ix-xellug. Dawk li kienu għaddejjin bdew jgħajruh, iċaqilqu rashom u jgħidu: ''Tnt li tħott it-tempju u fi tlitt ijiem terġa' tibnih, salva lilek innifsek jekk int l-Iben t'Alla, u inżel minn fuq is-salib'' Hekk ukoll il-qassisin il-kbar bdew jiddieħku bih mal-kittieba u x-xjuħ, u jgħidu: ''Salva oħrajn, lilu nnifsu ma jistax isalvat Hu s-sultan ta' Israell Ħa jinżel issa minn fuq is-salib u nemmnu fihf' Mill-Vanġelu skont San Mattew (27, 37-42) Riflessjoni Ġesii, kbir kien l-uġigħ li ħassejt waqt it-tislib fuq l-għoljal Aħna ma nifhmuhx; idea biss ta' dana jista' jkollna, Ta' din il-proċedura kiefra li ma titwemminx. Il-ħall qares li offrewlek dlonk Int irrifjutajt, Iżda minn rajk u mill-qalb, tat-tislib l-agunija Ma stkerrahtx u fis-skiet fuq spallejk aċċettajt. F'ġismek imsallab kliem is-Salm qegħdin iseħħu: 'Sura ta' bniedem ma baqagħlix, minn kulħadd imwarrab, Minkejja li l-weġgħat tagħhom kollha erfajt Ħarsithom jaħbu minni, u wiċċhom jaħbu minn wiċċi b'demmi mxarrab. O Għaqda-Każin Banda San Filep AD 1851 Quddiem id-dehra Tiegħek mifnija, imsallba u mġarrba Ħa nieqfu biex naħsbu f'dawk ħutna l-imwarrbin. Kemm pretensjonijiet u preġudizzji inżommu f'ħajjitna, Kemm inħabblu moħħna biex naħarbu t-tbatija U minflok nagħżlu t-triq li naħsbu li se ġġibilna t-tgawdija Bla qisna li jeżisti qies fit-triq għal ta' kull it-tfittxijal Għallimna naraw is-superfiċjalità tal-ġid materjali U nifhmu li l-vera sustanza tinsab f'dak spiritwali. Fakkarna nħarsu Lejk fiż-żminijiet ta' prova u tribulazzjoni U nifhmu li propju f'dawn il-mumenti nkunu l-eqreb Lejk Sabiex ikollna verament il-paċi Tiegħek u magħha l-konsolazzjoni. Għallimna naraw f'wiċċek imbenġel Il-wiċċ b'ħarsa miksura tal-marid fuq sodda, Il-bikja bid-demgħa ta' nies imwarrba jew miċħuda, Il-ħarsa anzjuża ta' min ifittex kenn għax daru fir-regħba ġiet meħuda. Ikkundannat u msallab setgħetek bqajt ma wrejtx, Imma t-tbatija kiefra sal-aħħar issaportejt U sabiex teħles mill-kefrija imkien ma ġrejt. Kemm insara matul iż-żmien ma' salibek infnew Fil-persekuzzjonijiet li bħalek sofrew, 'Ma sħaħ baqgħu f'twemminhom, għal ebda theddid ma ċedewl Għen lilna llum sabiex ma' kull tiġrib negħlbu d-djufija, Agħtina d-dawl u l-kuraġġ biex ukoll tal-hemm imbierku s-sbuħijal Mulej, Ġesii, ħallejtu jsallbek il- bniedeml Aċċettajt fis-skiet tip ta' tbatija li qerditlek ġismek u neżżgħetek mid-dinjità tiegħek ta' bniedem. Ma ħrabtx minn dit-tbatija, lanqas ħsibt kif tista' tnaqqasha. Agħmel li aħna wkoll qatt ma naħarbu minn dak li Inti ssejħilna għalih. Għinna nibqgħu fidili / - lejn is-sejħiet Tiegħek. Ħalli jkollna d-dehen li nagħrfu bejn dik il-libertà li tbiegħedna minnek u l-libertà l-oħra, awtentika, li tagħtina ħelsien veru għax tqarribna Lejk. Żommna marbutin Miegħek biex nagħrfu nirrispettaw id-dinjità tagħna u tal-oħrajn bħala bnedmin li aħna. Nota tal-editur: minħabba t-tul, din il-kitba ġiet imqassma f'erba' partijiet li qed jidhru f'dan il-ktejjeb bejn is-snin 2010 u l-2013. Għaqda Każin Banda San Filep;aD1851 O Viżjiet 2072 Il-Ġimgħa l-Kbira — Dmugħ u Demm Imħallta Fuq dik il-Għuda ħarxa, Muġugħ u miksi dmija, Isofri l-agunija. Il-preżentazzjoni miskina ta' Sidna Ġest Kristu, it-Tieni Persuna tas-Santissima Trinità, Alla huwa wkoll, imlibbes in-natura umana, hija waħda mill-aktar preżentazzjonijiet li jagħtu stampa tqila, ħarxa, kattiva, ta' dan Ġesti evidentement tellief, mirbuħ, mitmum, għad illi fil-verità, din il-passjoni inkredibbli, kienet il- fattur li bdiet ir-Rebħa, il-Glorja ta' dan l-istess Sidna Ġest Kristu. Klila tax-xewk fuq rasU, Għax Hu s-Sultan tal-Lhud, Xewwiexi, Ribell, Midgħi, Allura ħaqqu jmut. Ġesti ma ċaħadx. Ma qallhomx: Isma x'intom tgħidu7 Intom mortu minn moħħkom Ma tafux li jiena l-Iben t'Alla l-Ħaj7 Ma ntbaħtux li jiena fejjaqtilkom lil nieskom, lil qrabatkom' Xejn minn dan, Sidna Ġesii Kristu, awtomatikament aċċetta li kellu jbati. Li kellu jqum mill-imwiet. U ħtieġlu jgħaddi minn dan kollu, għalina. Għalik u għalija. Għalih u għaliha. B'imħabba. Kustat miftuħ inixxi, Fuq ġisem li safran, Kien qiegħed tiela' w nieżel, Jilheġ għal ftit serħan. Ġest ħallat id-dmugħ, l-għaraq u d-demm flimkien. Taħlità waħda. Ilma tan-niket. Ilma tal-mard u l-uġigħ. Ilma tat-telfa u tad-dwejjaq. Ilma tal-imrar u s-sogħba. Ilma tad-deni u l-ħsara. Ilma tad-dardir u l-kruha. Imma minn dan kollu, Ġesti wettaq is-safa'. Xettel, ġedded u kattar l-imħabba. Għax intbagħat biex jeħlisna. Biex nirtu s-Saltna TiegħU. Q Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 Wiċċu kien ġerħa waħda, Demm, nefħiet u tbenġil, IdejH ukoll minfuda, l-aħħar mument deher tqil. Ġesti bata għall-imħabba li kellu u għad għandu għalina. Ma qagħdx iqis li Hu l-Iben t'Alla. Ma ħasibx kif seta' jiskansa dik it-tbatija kollha. Ma kellux għalfejn jissawwat bil-ponn, jilqa' l-bżieq fuq wiċċU, is-swat bil-ktajjen u l-frosta, jkun imżeblaħ, mgħajjar u mixli, jkun mgħobbi s-salib u msammar fuqu. Imma fis-sew l-Imħabba tiegħU għalina, kien ikbar, ferm ikbar minn dan kollu. RiġlejH kienu minfuda, l-imsiemer imdeffsin, l-għaraq iċarċar miegħU, x'mewta tal-waħx hi din2111 Is-snin igerrbu jew itiru, u minn dakinhar ta' din il-Passjoni għalina l-Insara Mqaddsa, għaliex batiha għalina l-Iben t'Alla nnifsU,u dan għas-salvazzjoni tagħna, Ġest għadu jsofri, għadu jbati, għadu jweġġa' meta jara nies oħra, xbiha tiegħU, imsallbin mid-dittatorjat, mill-iskarsezza tal-ikel, mill-faqar, mill-mard, mill-uġigħ, mit-tribulazzjonijiet tal-ħajja kontemporanja minkejja kull avvanz teknoloġiku- xjentifiku-mediku u ekonomiku. Illum Kristujiet oħra, Imsammra mas-salib, Imsawwta mingħajr ħniena, Dan li l-mibegħda ġġib. U l-Insara jerqsu qajl, qajl lejn is-salib ta' dawn in-nies imsejkna, jisquhom kif jistgħu, jitimgħuhom kif jistgħu, bil-moħbi xi minn daqqiet, għaliex il-Gvern ta' pajjiż jew ieħor, ma jippermettilhomx assistenza, u mbeżżgħin minn pwieni li jistgħu jiffaċċjaw minn mument għall-ieħor joffru l-id tal-ħbiberija u s-solidarjetà tagħhom. Imma nsara oħrajn, jiskartaw lil hemm. Insara lesti jgħinu, Jagħtuhom naqr' għixien, Insar' oħrajn idabbru Lil hemm, għax dak mhux jien. U sakemm jibqa' min hu egoist, Kristu jibqa' msallab. Sakemm jibqgħu dawk li ma jagħtux kas, Kristu jibqa' jgħajjat bl-uġigħ. Sakemm jibqgħu dawk li jfarfru Għaqda Każin Banda San Filepv;an18s51 O epairstosservicesjontallitvpestoriżetrolOndIDieseljEnQinESA ep ta IT TITTI TEL: 7146 0896 MO: 99872413 MO fa l a o jali IBC aj) l-aħwa Magri, esebiti fil-Każin Banda San Filep r-responsabbiltà, Kristu jibqa' milwi ganċ taħt it-toqol tas- salib. Salib li jmissna nġorru aħna. Imma Ġest offra li jerfgħu Hu. Lilna ħalliena komdi f'darna, imlibbsa tajjeb, imsaħħna sewwa, imfissda minn imħabbtU, tabilħaqq. Wiċċ Kristu għarqan xraba, Nifsu batut, muġugħ, u int meqrud bid-droga, u dak jgħid kontra ħuh. U tkompli l-mixja għajjiena Il-Banda San Filep takkumpanja l-Purċissjoni ta' midinbin flimkien li jkomplu tal-Ġimgħa l-Kbira 'l Kristu jsallbu, mifluġ, muġugħ, għajjien. Din hija l-Ġimgħa Mqaddsa, din hija s-siegħa, l-ħin, Kristu wasal fi tmiemu, ġo qlub ħorox iebsin. Inti u jiena nħarsu, maqbuda aħna t-tnejn, nippruvaw naraw x'ġara, mingħajr ma nifhmu xejn. Jekk inkomplu nwebbsu qalbna, ser nibqgħu ma nifhmux żgur. Għax Kristu miet u rebaħ il-mewt biex iħallilna, it-testment tal-fidwa tiegħU, għax b'mewtU feda lilna. e Kummissjoni Ġimgħa Mqaddsa: Josef Cachia, Gerald Brincat, Rosario u Doris Ciantar, Rosario Magri, Jonathan Agius, Agnes Pirotta, Philip Balzan, Marv Mallia, Ġuża, Brian u Tarcisio Mifsud, Paul Schembri, John Scerri, Joe Tabone, Carmen Cutajar, Phvilis u Saviour Chetcuti, Joseph Bugeja, Pollv Vassallo, John Chircop u Anthonv Farrugia. e Ritratti: Albums tas-Soċjetà e Ħajr: Lill-Kontributuri kollha u lil dawk kollha li rreklamaw Din is-sena l-Banda San Filep tferraħ liż-Żebbuġin bid-daqq tal-Valzi tal-Għid tul il-purċissjoni ta' Kristu Rxoxt li toħroġ mill-Parroċċa ta' San Filep O I Għaqda.Każin Banda San Filep AD 1851 SPUEJJAWJAN SUL wepjassejgjv DAZSEZ 'vZ ĠULLIAJJN ejjew 'Gnaqez