IL-MERILL Forsi wieħed jaħseb Li l-Merill huwa l- għasfur nazzjonali għaliex jinsab biss hawn Malta. an mhux minnu għaliex il- Merill jinsab f'ħafna postijiet barra minn Malta. Fil-fatt hu jinsab fin-naha t'isfel ta' l-Ewropa f'inhawi Li jvarjaw minn muntanji sa widien u rdumijiet ħdejn il-baħar. Il-mappa t'hawn taht turi l-parti ta' l-Ewropa fejn jinsab Il-Merill. Mela għaliex il-Merill hu l-għasfur naz- zjonali27 Il-Merill kien qiegħed jonqos ħafna mill-kampanja Maltija għax ħafna nies kienu jiehdu l-frieħ mill-bejtiet biex irabbuhom u jzommuhom fil-gaġeg għall-għana. Ta' min jgħid Li l-qbid tal-frieħ mill-bejtiet għall-għana ilu jsir għal aktar minn mitt sena. Charles A. Wright, studjuz u kittieb fuq l-agħs- H afar ta' Malta, fl-1864 kiteb Li l-frieħ tal-Merill jinsterqu mill-bejta biex im- bagħad jinbiegħu għall-għana f'is-suq tal-Belt. Qal ukoll Li l-Maltin Li kien ikollhom Merill f'gaġġa kienu jdendlu biċċa ċarruta ħamra mal-gaġġa u jpoggu bafibuħa (bebbuxu sabiħ) ġo fiha biex iżommu l-għajn ħażina 'l bogħod mill- l Merill tagħhom. Oħrajn kienu jisparaw fuqu biex jibbalzmawh ghall-kollezjoni jew biex jagħtuh bhala rigal. l Biex il-Merill ikun protett u jiżdied, intgħazel bħala l-Għasfur Nazzjonali u dan għenu ħafna biex żdieċ aktar ir-ris- pett lejn dan l-għasfur. Dan ma jfis- sirx Li L-Merill biss kien jinqatel u jinqabad. Kien hemm u għad hawn (min- kejja Li għandna l-ligi) għasafar oħrajn Li qegħdin jinqerdu bħall-Barbaġann (Tuto alba) u l-Bies (Falco peregrinus) Li għad baqa' biss xi żewġ pari jbejtu f'Malta w Gfiawdex, Li kieku stajna konna nagħmlu l-agħsafar kollha bħala għasafar nazzjonali, izda dan ma jistax ikun. Barra minnhekk m'hemmx għalfejn għasfur ikun nazzjonali biex ma jinqa- tilx. Għalkemm il-Merill huwa l-għasfur nazzjonali ma jfissirx Li m'għadx hawn Mies li jaqbdu l-frieħ jew joqtluħ għax jgħidu Li ħasbuh xi għasfur ieħor. Dan l-aġir ta' min jikkundannah għaliex il- MENT, (bħal kull għasfur ieħorill) hu Parti mill-wirt naturali ta' pajjiżna. Skond ir-regolamenti ta' l-agħsafar il- Merill hu għasfur protett u Ħadd ma jista' jieħu , jaqbad, iżomm, jispara fuq u/jew jibbalzma dan l-għasfur. Hawn Malta wieħed jista' jiltaqa' mal- Merill kemm viċin il-baħar, mal-blat u l-irdumijiet, kif ukoll f'widien u fil- kampanja. Għalkemm hu aktar numeruż madwar il-kosta, fejn għandu protezzjoni naturali minħabba l-inħawi, insibuħ ukoll fil-kampanja 'L bogħod mill- irdumijiet. Ħawnhekk insibuħ ibejjet f'xi swar few f'bini qadim u mitluq. Kif juri ismu, Monticola solitarius, il- Merill iħobb iżomm għalih waħdu u għal- hekk qatt ma jidher f'numri kbar bħal, ngħidu aħna, l-Isturnell (Sturnus vulga- ris). Meta r-ragel jagħzel is-sieħba huma jibqgħu flimkien sal-mewt. Rari tarah 'il bogħod minn fejn ikollu l-bej- ta. Din jibniha f'xi toqba fil-blat, jew f'xi bini qadim, ghal ħabta ta' Marzu. Biex jibnuha jsibu egħruq, zkuk irqaq u ħuxlief. Ġieli jużaw l-istess toqba sena wara l-oħra. Meta jagħmlu hekk, l- agħsafar jirrangaw il-bejta l-qadima u jżidu ftit materjal isħor. Il-Merill iżoqq lill-frieħ fil-bejta. 6 ġ Bi ti ġ v tw Ta FS żeħ ' Il-Merill iġorr gremxula biex iżoqq lill-frieh. Meta l-bejta tkun lesta, is-sieħba tbid minn erbgħa sa sitt bajdiet għall-aħħar ta' Marzu. Il-bajd ikun ta' lewn ċeles- ti b'tikek irqaq kannella fin-naha l-wi- esgħa. Il-mara biss toqgħod fuqhom waqt Li r-ragel ikun qrib tal-bejta biex iwi- ssi lis-sieħba meta jkun riesaq xi peri- klu. Il-bajd idumm minn 13 sa 15-il jum biex ifaqqas. Wara Li jfaqqsu, il-frieħ iżoqquhom kemm l-omm kif ukoll il-missi- er u l-ikel jikkonsisti f'dud, ġurati, bebbux u gremxul żgħir. Il-frieħ iħallu l-bejta wara xi 17-il jum. Meta l-frieħ jitgħallmu jfendu għal rashom, il-missi- er ikeċċihom 'l bogħod mill-bejta u l- mara terġa tbid għat-tieni u l-aħħar da- rba għal dik is-sena, Il-Merill raġel huwa kollu blu griż b' denb u bi ġwienaħ skuri kważi suwed. Il- mara hi kannella b'ħafna tinqix iżjed skuri, Il-Merill raġel hu l-emblema tas-Soċjeta' Ornitoloġika (MOS) Li twaq- qfet fl-1962. L-għanijiet prinċipali ta' din is-Soċjeta' huma Li taħdem għal- l-Ħarsien ta' l-agħsafar kontra l-qbid u qtil bl-addoċċ u Li tgħallem lill-pubbl- iku ġenerali, b'mod speċjali ż-żgħar. Għan ieħor huwa l-istudju ta' l-agħsafar fl-istat naturali tagħhom permezz ta' osservazzjoni u l-użu taċ-ċrieket ħfief magħmulin apposta għal dan il-għan. L-inħawi fejn jinstab il-Merill FL-1971, il-Merill deher,fuq bolli tal- 5d u l-10d, f'sett ta' erba' bolli Li juri wkoll il-pjanta nazzjonali, Widnet il-Bahar (Centaurea spathulata) Li hija l-emblema tas-Socjeta' għall-Istudju u l-Ħarsien tan-Natura (SSCN). FL-1972 ġie minqux fuq munita tad-deheb ta'£M20. Dan it-tagħrif fuq il-Merill sar fuq studju Li ghamlu nies Li verament iħob- bu l-agħsafar. Nies Li jużaw il-ħin li- beru tagħhom jistudjaw l-agħsafar fl-is- tat naturali tagħhom. Aktar ma nsiru nafu fuq l-agħsafar aktar insiru nħobbu- hom. Għalhekk inħeggu lit-tfal kollha ta' Malta u Għawdex biex jaqraw aktar fuq dan is-suggett,