IL-MEWĠ —i, fehemni kif il-baħar filli jkun donnu żejt, u filli jaqbad jitmewweġ u jirgħa. —L-ajru u l-ilma dejjem jitħarrku, ftit jew wisq dejjem sejrin, dwar id-dinja kollha, bnazzi u maltemp. Mita l-ajru jitħarrek qawwi, jagħmel ir-riħ, u l-baħar malajr iħoss u jaq- bad imewweġ. Jekk tonfoħ fuq tazza mimlija bl-ilma, tara minnufih wiċċ l-ilma, li kien wati, jitkemmex u jitriegħed, jogħla u jitħaffer donnu bħal jagħli. Malli terħi l-infiħ, l-ilma joqgħod. Hekk jiġri fil-baħar mita ir-riħ jonfoħ. Il-baħar jitriegħed fil-wiċċ u jitmewweġ, u dan it-timwiġ, billi mhux ġej mill-qiegħ, f'daqqa jiġi u f'daqqa joqgħod. Fejn jaħbat ir-riħ, il-baħiar iqum u l-mewġ li joħloq jibqa: sejjer dawwara mejt. Jekk ir-riħ ikun qawwi, il-mewġ jit- biegħed bosta. Il-mewġ jista' jkun baxx, kemm kemm jinħass bħal mita narawh għal filgħaxija b'żiffa ħelwa tas-sajf, u jista' jogħla f'ħalel li jkexkxu. 'Ta' dawn il-ħalel kbar ta' baħar qatt ma rajna, sura, għad li, f'xi grigalata qawwija, il- baħar hawnhekk jogħla ġmielu. L-akbar mewġiet jiltaqgħu magħhom in-naħa ta' l-Afrika t'Isfel, mita ir-riħ jonfoħ mill- Majjistral. Dawn il-ħalel ta' baħar jaslu mogħila l-Palazz tal- Gvernatur, xi 40 pied. Lejn il-poli ma jkun hemm qatt mewġ hekk oħixon, għax is-silġ li jgħum f'wiċċ l-ilma ma jħallihx jitħarrek wisq, il-baħar. Issa l-mewġ jitħarrek, iżda ma jimxix bħal ħaġa li tmur minn banda għall-oħra jew bħal werqa li ttir mar-riħ. Oq- għod ħares lejn il-baħar mita jkun ftit qawwi u r-riħ ikun raqad; ara tilmaħx xi biċċa għuda 'l barra jew xi gawwija mibruka fil-wiċċ. Il-għuda jew il-gawwija togħla mal-mewġa u tarġa' tinżel mita l-baħar jofroħ, u b'dan kollu tibqa' fejn tkun. Li l-mewġa kienet tassew timxi kieku dak li jkun fuqha jimxi magħha. Iżda l-mewġ ma jimxix, għad li jidher għaddej il quddiem. —Kif, zi, il-mewġ ma jimxix u ma jġib xejn miegħu 7 Mela wara maltempata kif naraw il-plajja mimlija bl-alka, u bċejjeċ tal-għuda li ġew minn barra 7 Din, ħej, ma nistax nitf- himha, għax dejjem naf li l-baħar qawwi jġib xi ħaġa miegħu. —Tgħaġġilx tiċħad li tisma'. Mita jkun baħar qawwi, ir-riħ ikun qawwi wkoll u r-riħ kif jimbotta l-mewġ u jġagħ- lu jirgħa fil-quċċata, hekk ukoll jitfa' u jmexxi kull ma jsib f'wiċċ l-ilma. Mita għedtlek il-mewġa togħila u tibqa' fejn tkun, ridt ingħid, il-mewġ bla riħ; m'hux f'waqt il-maltemp, iżda wara żmien, mita r-riħ jorqod u l-ħalel tal-baħar jibqgħu detilin bla riħ xejn. —Bħal dak li ngħidulu strakkatur 7 —Bew bħal dak. Il-mewġa, jiġifieri wiċċ il-baħiar togħla 'l fuq fid-dritt u fid- dritt tarġa' tinżel. Dat-tingħ u nżul iħarrek u jriegħed l-ilma mad-dawra, li jogħla u jinżel bħal l-ewwel mewġa u jarġa' għalli kien Dil-mewġa ġdida titla' u tinżel u tinbotta l-ilma ta' ma' ġenbha; u hekk, l-aħħar mewġa li ssir ima ssibx lil min tinbotta u tixteħiet fuq l-art. —Dan f'mewġ il-baħar biss jiġri 7 —Le: ara kif ħwejjeġ oħra jagħmlu bħall-mewġ, jitħar- rku bla ma jimxu. Agħmel sarbut boċċi, waħda tmiss ma' l-olira, u olqot l-ewwel waħda; tara li l-boċċi jibqgħu fejn kienu, u l-aħħar waħda biss titbiegħed minn sħabha. Qatt kont fuq bejt tħares lejn ġemgħa ta' nies fit-trieq jew f'xi xagħra7: Malli jsir ftit ta' l-imbuttar tara l-ġemgħa kollha titħarrek u titmewweġ, u b'dan kollu kulħadd jibqa' fejn kien, u mixi ma jsir xejn. Hekk ukoll, jekk taqbad ħahel twil minn tarf, u tferfer idek bil-qawwi, tara l-ħabel jillewa mewġ mewġ, li donnhom ikunu jiġru wara xulxin; iżda l-ħabel u ia jkun twal u lanqas qsar. (Mit-Tagħlim fuq id-Dinja 1901)