SAN BARTILMEW - GĦARGĦUR Niċeċ u statwi fit-toroq tal-Għargħur Il-Għargħur hu wieħed mill-isbaħ irħula li nsibu f'dawn il-gżejjer. B'xorti tajba għadu jżomm il-karatteristika ta' raħal Malti. Jinsab fil-għoli u imdawwar bil-kampanja u bil-widien li dawn qegħdin jgħinu biex jagħmluh aktar pittoresk. Meta wieħed ikun riesaq lejn dan ir-raħal josserva li l-knisja ta' San Bartilimew għada tiddomina r-raħal. Mad-dawra ma' jidhirx il- bini għoli tal-lukandi u tal-flats iżda l-għelieqi imdawwra bil-ħitan tas-sejjieħ u bis-siġar għolja u folti tal-ħarrub jistrieħu fuqhom. L-għajn titpaxxa b'din id-dehra sabiħa ta' paċi. Meta wieħed jibda miexi t-toroq tar-raħal josserva li dawn huma dojoq u mserrpa u jidħlu f'xulxin. F'dan id-djuq u t-tidwir wieħed josserva numru ta' niċeċ u xbihat. Irnexxieli niġbor għoxrin xbieha li l-biċċa l-kbira tagħhom ġew magħmula żmien ilu. L-ewwel niċċa li se naraw tinsab mall-ħajt tal-mitħna li nsibu fil-bidu tar-raħal. Din in- niċċa hi f'ġieħ il-Familja Mqaddsa. Ma' l-ewwel daqqa t'għan wieħed josserva li din in-niċċa hi xogħol ta' xi dilettant. Din hi mdawwra b'bordura wiesa u lixxa li ddur nofs tond fil- parti ta' fuq. Hi wkoll imżejna bi gwarniċa iżda l-parti t'isfel tħalliet vojta. Dan qed joħloq żbilanċ fid-disinn tan-niċċa. Illum din in-niċċa ġiet restawrata għaliex għamlet żmien mitluqa iżda hi ħasra li ġiet miżbugħa. Fil-pjazza tal-knisja parrokkjali niltaqgħu ma' l-ewwel niċċa f'ġieħ San Bartilimew il- Padrun tar-raħal. Din tinsab fuq dar nru. Ma l-ewwel daqqa t'għajn wieħed mill-ewwel jintebaħ li din mhix xi niċċa qadima ħafna u dan wieħed jista' jarah mill-ġebla tagħha. Hi għolja madwar għaxar filati iżda ma fiha ebda dekorazzjoni għaliex tikkonsisti biss f'bordura lixxa u wiesa mad-dawra tagħha. Taħt l-istatwa naraw għamla ta' mensola, għolja tlett filati, iżda din ukoll hi lixxa bla ebda tiżjin ta' skultura. Il-ħażiż, li trabba fuqha matul is-snin, qiegħed jagħti dehra tant kerha lil din l-istatwa. Mad-dawra taz-zuntier wieħed josserva erba' statwi tal-ġebel mgħollija fuq pedistall għoli. Huma l-erba' statwi ta' l-erba' evanġelisti. Fost dawn l-erba' jispikkaw ħafna l-istatwi ta' San Gwann li jinsab fuq quddiem tan-naħa tal-lemin u San Mattew li jinsab fuq in-naħa l- oħra. Fi Triq il-Kbira wieħed jiltaqa' ma' numru ta' niċeċ. L-ewwel waħda hi dik ta' San Gużepp li nsibu fuq dar nru. Hi niċċa għolja għaxar filati u tidher li din ġiet magħmula fis-seklu l- ieħor. L-Isqof Carmelo Scicluna kien ta indulhenzi għal min jitlob quddiemu. In-niċċa hi arzellata u mad-dawra tagħha naraw bordura wiesa u lixxa li din tingħalaq fil-parti ta' fuq tagħha permezz ta' gwarniċa. In-niċċa hi arzellata u hi tassew ħasra li din ġiet miżbugħa. Quddiem din in-niċċa għadu jidher il-fanal li darba kien jinxtegħel quddiemha. In-niċċa l-oħra fl-istess triq hi eqdem u din tinsab fuq dar nru. Hi niċċa f'ġieħ San Pietru. Bla dubju hi waħda mill-eqdem niċeċ li nsibu f'dan ir-raħal. Taħt in-niċċa naraw għamla ta' mensola lixxa u fuqha jitilgħu par pilastri li dawn jingħaqdu permezz ta' gwarniċa skulturata. Għalkemm qadima, l-istatwa fiha skultura mirquma u dan wieħed jista' jiflih billi din l-istatwa għada fl-istat oriġinali tagħha, jiġifieri qatt ma' żebawha. Waħda mill-iżjed niċeċ interessanti fil- Għargħur insibuha f'tarf Triq il-Ġdida. Hi niċċa f'ġieħ San Alwiġi Conzaga. In-niċċa hi arzellata b'pilastru Doriku fuq kull naħa, imżejna saħansitra bis-sekond ordni u bil-friż. In-niċċa hi magħluqa bi frontispisju sabiħ li dan jitla' minn fuq il-pilastri. Fil-parti ta' fuq tagħha wieħed josserva numru ta' grampuni li magħhom kienu jiddendlu t-tazzi taż-żejt fil- jiem tal-festa. L-istatwa ta' San Alwiġi fiha xogħol dettaljat ta' skultura, u kienet tabilħaqq ħasra meta din ġiet miżbugħa għaliex b'hekk intilfu ċerti dettalji. B'danakollu għadhom jidhru d-dettalji li għandha l- ispelizza fil-piegi u fit-tixmir ta' waħda mill- kmiem. Dawn id-dettalji huma l-isbaħ xhieda tal-kapaċità artistika ta' l-iskultur li ħadem din l-istatwa. , Filwaqt li nerġgħu induru fi Triq il-Ġdida fuq dar nru. 4 nsibu niċċa oħra f'ġieħ San Bartilimew. Hi niċċa għolja madwar għaxar filati u tinsab bejn żewġ twieqi. Ma' l-ewwel daqqa t'għajn wieħed mill-ewwel jintebaħ li din hi niċċa qadima. Ma fihiex xi stil speċjali, anzi hi nieqsa u sempliċi fid-disinn tagħha. Id-disinjatur għaraf jżomm panew id-daqs tat-twieqi l-oħra u f'nofs dan il-panew ħaffer in- Niċeċ u statwi fit-toroq tal-Għargħur niċċa li fil-parti ta' fuq tagħha ddur gwarniċa. L-iskultur ta' l-istatwa ħa l-impressjoni mill- istatwa titulari tal-Parroċċa. B'xorti tajba quddiem din in-niċċa għadu jidher il-fanal sabiħ tal-ħadid li darba kien jinxtegħel quddiem dan il-qaddis. Filwaqt li nerġgħu nidħlu fi Triq il-Kbira niltaqgħu ma' l-ewwel niċċa f'ġieħ il-Madonna li nsibu f'dan ir-raħal. Din hi niċċa għolja madwar seba' filati u hi waħda mill-eqdem niċeċ li nsibu f'dan ir-raħal. Fiha naraw it-Tlugħ fis-sema tal-Madonna. Għalhekk lil Madonna narawha għarkobbtejha fuq sħaba b'idejha l-leminija mgħollija 'l fuq filwaqt li fuq in-naħa l-oħra naraw sħaba għolja b'puttin iħares lejn il-Madonna. Hi tabilħaqq statwa movimentata u oriġinali. B'xorti tajba qatt ma ġiet miżbugħa. Din in-niċċa hi mdawra b'għmla ta' gwarniċ a lixxa li fil-parti ta' fuq naraw gwarniċa skulturata. Niċċa oħra tal-Madonna insibuha fi Sqaq Rosa. Hawnhekk insibu niċċa kbira u għolja kważi sular u mżejna b'pilastru ta' stil Doriku li fuqhom jitla' l-frontispisju. Hi niċċa interessanti, għaliex hi l-unika niċċa f'dawn il-gżejjer imwaqqfa f'ġieħ il- Madonna ta' Trapani. Din l-istatwa hi kopja fidila ta' l-istatwa oriġinali jiġifieri bil-kuruna fuq rasha u f'id il-Bambin Tistrieħ fuq l-id tal- Madonna. Eqdem hi n-niċċa ta' San Pawl li nsibu fil- bidu tat-triq ta' ħdejn il-knisja parrokkjali. Hi niċċa arzellata b'pilastru doriku fuq kull naħa u bil-gwarniċa doppja. Din in-niċċa hi mibnija fuq gwarniċa wiesa' u mżejna bil-weraq. L- istatwa ta' San Pawl hi kopja wara dik tal-Gafa. Bħala niċċa u statwa jidhru li t-tnejn saru wara l-bini tad-dar għaliex tidher id-differenza fil- kwalità tal-ġebla. Statwa oħra ta' San Bartilimew f'Ħal- Għargħur insibuha mqegħda fuq ċinta ta' bejt ta' dar li tinsab ftit l-isfel mill-knisja parrokkjali. Hi statwa kopja oħra wara dik li nsibu fil-Parroċċa. Statwa oħra ta' l-Assunta insibuha fuq dar nru. 28 Triq il-Kbira. Hi statwa qadima ħafna li saret ma' l-istess dar u dan wieħed jista' jarah mill-kulur tal-ġebla għaliex b'xorti tajba qatt ma missewha biż-żebgħa. Xbieha oħra tal-Madonna insibuha fin-niċċa li tinsab f'kantuniera ta' Triq Ferdinand. Hi niċċa għolja madwar sitt filati u tidher li hi SAN BARTILMEW - GĦARGĦUR xogħol magħmul fis-seklu tagħna. Dan wieħed jista' jarah mill-ġebla tan-niċċa. L-istatwa tal-Kunċizzjoni tidher nieqsa minn xogħol artistiku. L-iskultura tagħha tidher iebsa. Quddiemha għad għandha l-brazz tal- fanal li darba kellha quddiemha. Interessanti huma l-grampunili jidhru fil-parti ta' fuq tan- niċċa li fl-imgħoddi dawn kienu jservu biex magħhom jiddendlu t-tazzi taż-żejt u jdawlu din in-niċċa. F'din id-dawra tagħna diġà rajna niċċa ta' San Pawl, qrib il-knisja parrokkjali, iżda barra din insibu żewġ xbihat oħra ta' dan il-qaddis. It-tnejn li huma jinsabu barra r-raħal waħda f'kantuniera tat-triq li mill-Madliena twassal San Ġwann. L-oħra tinsab mgħollija fuq pedistall għoli tal-ġebel fl-inħawi ta' Baħar iċ- Cagħaq ftit l-isfel mill-knisja ta' San Ġwann l- Evanġelista. Dawn iż-żewġ xbihat huma qodma sew u t- tnejn jidhru li saru fit-tieni nofs tas-seklu dsatax. B'xorti tajba qatt ma missewhom biż- żebgħa u għalhekk wieħed jista' jifli ċerti dettalji ta' xogħol b'mod pseċjlai dik li tinsab il-Madliena li fiha xogħol irfinut u aktar dettaljat mill-oħra li tinsab f'Baħar iċ-Ċagħaq. Din iżda hi ferm aktar magħrufa u qed tgħin biex isebbaħ l-ambjent fejn tinsab. Meta wieħed ikun dieħel id-dar ta' l-Irtiri tal- Patrijiet Franġiskani, jiltaqa' ma' statwa kbira ta' San Franġisk. Din l-istatwa inħadmet mill- iskultur Ganni Bonnici u tbierket mill- Provinċjal Patri Ivo Tonna OFM fit-2 ta' Awissu 1974. Din l-istatwa qegħda tfakkar għeluq l- għaxar snin tal-ftuħ ta' din id-dar ta' l-irtiri. Fit-triq li minn Baħar iċ-Cagħaq twassal il- Magħtab jeżistu numru ta' għerien. Wieħed minnhom hu magħruf bħala 'Ta' San Brincat'. Din il-kelma hi taħsir-tal-kelma San Pankraz. Kemm hu hekk f'dan il-għar insibu x-xbieha ta' dan il-qaddis flimkien ma' dik ta' Gesu Kurċifiss u ta' San Pietru. L- Arċisqof Monsinjur Pietro Pace kien ta indulġenzi għal min jitlob quddiem dan il- grupp ta' statwi. Din il-ġabra ta' xbihat għeżież magħmula u mwaqqfa fi żminijiet differenti huma għal qalb in-nies ta' dan ir-raħal u għalhekk il-biċċa kbira tagħhom huma miżmuma tajjeb. J'Alla jibqgħu hekk għaliex huma qed ikomplu jgħinu biex dan ir-raħal ikun aktar pittoresk.