uzz rżġiain FIS-SAQAF TAL-KNISJA kitba ta' DUN KARM Fil-Programm tal-Festa tas-sena li għaddiet tkel- limna dwar il-pittura li żżejjen l-ewwel tliet ar- kati tal-Korsija tal- Knisja ta' San Publju. Din is-sena se nitkellmu dwar il-pittura tat-tliet arkati l-oħra, kif ukoll dwar il-pittura tal-Kop- pla. ħalma konna għedna s-sena l-oħra, fin- nofs ta' kull : arkatanaraw kwadru kbir, kwadru li jurina xi epi- : sodju mill-ħajja ta' San . Fil-kwadru li ; hemm fir-rabu' arkata — naraw lil San Pawl qed jikkonsagra lil Publju bħala Isqof. Fil-kwadru tal-ħames arkata naraw il-ħdima ta' San Publju ġewwa Malta biex z jagħmel minnha gżira nisranija. U fil-kwadru li i hemm fis-saqaf tal-Kor naraw lil San Publju i ġewwa Ateni, dik il-belt fejn Publju kien bniedem mimli ħeġġa (ZELUS), dejjem lest għal meta jsejjaħlu l-Mulej (VIGILANTIA), mimli bi spirtu ta' qima profonda lejn Alla (RELIGIO), u b'għaqal l-aktar kbir (PRUDENTIA). Mill-ħames arkata naraw li Publju kien bnie- dem mimli tjieba (PIETAS), dejjem ubbidjenti ' lejn is-superjuri tiegħu (OBEDIENTIA), ma kellux qalbu marbuta mal-ġid tad-dinja imma fittex il-faqar (PAUPERTAS), u kien dejjem fidil lejn Alla (FIDE- LITAS). Mis-saqaf tal-Kor insiru nafu li Publju kien imżejjen bl-imħabba lejn Alla (CHARITAS) u bl-imħabba lejn il-proxxmu (AMOR PROXIMI); kien bniedemli baqa' jimxi fit-triq tal-qdusija sa l-aħħar (PERSEV- ERANTIA), u baqa' sħiħ fit-tbatija u t-tiġrib (CON- STANTIA). Fl-arzella tal-Kor, imbagħad, naraw lil San Publju bħala wieħed mill-Protetturi ta' Malta. San Publju jitlob għalina quddiem Alla u jixħet fuqna kotra ta' grazzji. La darba aħna nħarsu lejn San Publju bħala l-ewwel FIS-SAQAF TAL-KNISJA Isqofta' Malta, ħdejn it-twieqi naraw ix-xbieha ta' xi wħud mill-Isqfijiet ta' pajjiżna. Fir-raba' u fil-ħames arkata naraw lil dawn l-Isqfijiet li mexxew id-djoċesi tagħna matul is-snin li jidhru ħdejn isimhom: FRANĠISKU SA VERJU CARUANA (1831-1847) PUBLJU SANT (1847-1857) Ma' dawn l-Isqfijiet, jidher ukoll l-Isqof ANTONJU MARIJA BUHAGIAR. Dan ma kienx Isqof ta' Malta, imma għal tliet snin, bejn l-1885 u l-1888, kien jieħu ħsieb id- djoċesi tagħna, billi l-Isqof ta' dak iż-żmien, Monsinjur Carmelo Scicluna, kien xiħ u marid ħafna. Taħtil-Koppla jidhru erba' qaddisinli baqgħu imsemmija għall-għerf tagħhom. Dawn huma: (a) il-Papa San Girgor il-Kbir, li mexxa l- Knisja mis-sena 590 sas-sena 604. (b) San Ġwann Grisostmu, li kien Isqof ta' Kostantinopli mis-sena 398 sas-sena 404 (c) San Ambroġ, li kien Isqof ta' Milan mis-sena 374 sas-sena 397 (d) il-Venerabbli Beda, reliġjuż li qeda l-ministeru tiegħu bit-tagħlim u bil-kitba; twieled fis-sena 673 u miet fis-sena 735. Din il-pittura kollha li semmejna sa issa hija xogħol il-Kavallier Emwin Cremona. Il-pittura tal-Koppla, li saret wara l-pittura l-oħra, hija xogħol il-Kavallier Paul Camilleri Cauchi. Il-Koppla jixraq li turi l-glorja tal-Qaddis fil-Ġenna. Il-pittur ħa l-ispirazzjoni tiegħu mill-ewwel tliet kapitli tal-Ktieb ta' l-Apokalissi, fejn Ġesu, lil dawk li jħobbuh, iwegħedhom il-premju tal-Ġenna għal diversi drabi, imma kull darba jinqeda bi kliem differ- enti. Paul Camilleri Cauchi għażel erbgħa mill- espressjonijiet li juża Ġest, biex hekk juri lil Ġest ati Madwar it-twieqi tal-Koppla, mbagħad, Paul Camilleri Cauchi pitter ix-xbieha ta' tmien qaddisin minn dawk li nsejħulhom ''Missir- ijietil-Knisja''. Dawn kienu qaddisin għorrief li għexu fl-ewwel sekli tal-Knisja tagħna, li għamlu ħilithom biex ixandru ujfissru t- tagħlim li Ġesu' ta lill-Knisja tiegħu. Il-qad- disin li tidher ix-xbieha tagħhom huma dawn: IL-PITTURA FIS-SAQAF TAL-KNISJA jagħti l-premju tal- Ġenna lil Publju. Il-pittur għażel l- espressjoni fejn Ġest jgħid li Hu ''jagħti l- kuruna tal-ħajja' lil dawk li jkunu fidili lejh (Apok. Għażel l- espressjoni fejn Ġesti jwiegħed li 'jagħtihom jieklu mis-siġra tal- ħajja' (apok 2,7). Għażel ukoll l- espressjoni fejn Ġest ; jwegħedhom li 'ma jħassrilhomx isimhom mill-ktieb tal-ħajja' (Apok 3,5), U fl- aħħarnett għażel il- tixbiha fejn Ġest jgħid li 'l-ebda ħsara ma tagħmlilhom it-tieni - mewt' (Apok 2 11). It-tieni mewt' tfisseril- San Atanasju, San Ġwann Damaxxenu, San Ċirillu, kundanna għall-infern. Mela Ġesti qed jgħidli San Irinew, San Bażilju, Santu Wistin, San Girgor dawk li jħobbuh ma jintilfux fl-infern, imma Nazjanzenu u San Ġilormu. jkollhom il-glorja tal-Ġenna. Green Grocer ta' Connie GĦALL-ĦAXIX U FROTT FRISK