SAN BERT FI ŻMIEN L-AĦĦAR GWERRA Fis-snin koroh ta' matul l-aħħar gwerra dinjija (1939-1945) il-gżejjer Maltin kienu milquta minn ħafna għaks, ġuħ u tensjoni kbira. Ħafna mill-ibliet u rħula ta' Malta kienu milquta mill-bombi tal-għadu u n-nies tagħhom kellhom ifittxu refuġju fi rħula żgħar imbegħdin mill-periklu. Għalhekk, fir- raħal kellna ħafna nies barranin joqogħdu hawn fl-iskola, fil-Mużew tas- subien u ġod-djar man-nies tar-raħal. F'dawk is-snin ta' dwejjaq, il-poplu Malti ma kellux moħħ il-festi u peress li armar fit-toroq ma setgħax isir il-festi esterni kellhom jiġu sospiżi għal kollox. Fil-ġranet tal-festa ta' San Bert kienu jsiru biss il-funzjonijiet ġewwa il- knisja li kienet tiġi armata bid-damask u tiżjin ieħor tal-festa u l-festa kienet tiġi ċelebrata biss fil-knisja bil-quddies u funzjonijiet oħra mill-aħjar li setgħu. Fl-eqqel tal-gwerra l-vara ta' San Bert ma kienux ipoġġuha fuq bradella, iżda sempliċement joħorġuha barra fuq il-karru bħalma jsir f'ċerti okkażjonijiet filwaqt li kienu jdaħħluh fin-niċċa matul il-lejl. Il-funzjonijiet fil-knisja kienu jsiru kmieni matul il-jum peress li sewwasew filgħaxijiet il-poplu kien jinġabar ġewwa kmieni għax fit-toroq kien ikun dlam peress li kien ikun black out u ħafna min-nies kienu jmorru jorqdu fix-xelters taħt l-art. F'ċerti snin biex jiċċelebraw il-festa tagħna u fl-istess ħin, kienu jallegraw ftit il-poplu Għargħuri, l-Irish Fausuliers, li r-reġiment tagħhom kien stazzjonat fl-iskola u nħawi oħra fir-raħal, kienu daqqew xi marċi fil-pjazza quddiem il-knisja għal xi ftit ħin. Fl-aħħar snin tal-gwerra, meta mbagħad ma baqgħux isiru 'Air raids' kontinwi bdew jarmaw l-istatwi tal-Appostli fuq iz-zuntier madwar il-knisja bħala tiżjin għal-festa iżda rigward festi barra baqgħu ma jsirux sa ma saret ir-rebħa meta fit-tmienja ta' Mejju l-qniepen semmgħu leħenhom wara waqfa ta' madwar ħames snin u l-festa ta' San Bert bħal festi ta' rħula oħrajn, setgħet issir bħas-soltu bl-armar fit-toroq, bil-mixegħia tad- dawl u sparar, bil-banda u bid-daqq ħlejju tal-qniepen tagħna. Dawk is-snin ilum għaddew u ħafna ma jiftakruhomx iżda kienu tassew snin koroh li jibqgħu mniżżlin fl-istorja. J'Alla qatt ma jerġgħu jiġu snin bħal dawk għax ħallew memorji koroh speċjalment fost xi wħud li tilfu qrabathom jew baqgħu ibatu l- konsegwenzi koroh ta' dawk is-snin. Għargħur