tħabbar is- Kampanoloġista Ftit huma dawk li jafu li t-tokki solenni tas- Sanctus bil-qniepen il-kbar tal-Knisja Arċipretali ta' San Publiju fil-Furjana waqt il-quddiesa Pontifikali li mexxa l-Qdusija Tiegħu Benedittu XVI huma marbutin direttament mal-Madonna ta' Lourdes. Wieħed jistaqsi: x'inhi din ir-rabta li qed insemmu' Irridu mmorru daqsxejn lura fl-istorja fejn naraw il- bidu ta' din ir-rabta mal-Madonna ta' Lourdes. Kienet is-sena 1858, wara li seħħew it-tmintax-il dehra tal-Madonna fir-raħal ċkejken ta' Lourdes fi Franza, li l-popolarità ta' Marija Immakulata taħt it- titlu tal-Madonna ta' Lourdes bdiet tinxtered sewwa. Din il-popolarità ħadet żvolta ta' devozzjoni fl-1862 meta l-Papa Piju IX approva li l-Isqof lokali seta' jagħmel venerazzjoni uffiċjali f'dan il-post. Minn dak il-waqt, tista tgħid li d-devozzjoni lejn il-Madonna ta' Lourdes xterdet mad-dinja kollha u Malta ma kinitx eċċezzjoni. L-aħħar għoxrin sena tas-seklu għoxrin kienu influwenti ħafna, tant li d-devozzjoni xterdet b'mod li diversi siti f' Malta, fosthom fil-Furjana, nibtet fihom devozzjoni kbira lejn il-Madonna taħt Soċjetà Mużikali Lourdes Id-devozzjoni wasslet biex kemm knejjes kif ukoll qniepen jiġu ddedikati lill-Madonna ta' Lourdes. Is-suġġett li għamilna referenza għalih fl- introduzzjoni ta' dan l-artiklu jeħodna lura għas-sena 1876 meta l-Furjaniżi ħtieġu qanpiena kbira għall- Knisja ta' San Publiju. Biex nifhmu dan il-kunċett immorru lura għas-sena 1798 meta l-Ordni ta' San Ġwann tkeċċa minn Malta u għaldaqstant il-Funderija tal-Ordni kellħa tagħlaq ukoll. F'dan ix-xenarju ma kien għad fadal ħadd kompetenti u dinamiku li seta' jaqdi dan il-bżonn. F'dan ix-xenarju tfaċċaw l-aħwa Sqallin Ferdinandu w Bastjan Leotta li tista' tgħid ħadu r-riedni f'idejhom f'dan il-mestier. Leotta kienu probabbli fost l-ewwel fondituri stabbiliti uffiċjalment biex jagħmlu speċifikament il-qniepen. L-aħwa Leotta tfaċċaw f'Malta fl-1809 u l-funderija tagħhom kienet tinsab fuq ir-riħ tat-Tarzna qabel tibda it-telgħa ta' Għajn Dwieli. Damu jaħdmu Malta għall-medda ta' għoxrin sena preċiżament sal-1830 meta ma nsibu l-ebda qanpiena oħra tagħhom.' L-akbar qniepen li ħadmu kienu l-kbira l-antika ta' Ħal Lija, dik tan-Nadur, tal-Karmnu l-Belt kif ukoll tal-Porto Salvo (illum il- kbira ta' Marsaxlokk). Naħsbu li l-aħwa Leotta kellhom lavranti jgħinuhom fix-xogħol. Wieħed minn dawn possibilment kien Salvu Cauchi mwieled in-Nadur Għawdex imma residenti Bormla (viċin l-akwati tal-funderija ta' Leotta). Wara l-1830 ix- xogħol tal-qniepen jidher li beda jagħmlu kollu Salvu, perd jidher ukoll li ma kellux l-ambizzjoni u l-grinta li jidħol għal ċertu xogħol goff. L-akbar qanpiena li qatt għamel kienet fl-1853 għall-Parroċċa tax-Xagħra Għawdex. Cauchi kellu jaħdmu miegħu lil uliedu Ġakki, Ġulju, Il-mewt ta' Salvu fl-1871 ġabet bidla billi il-funderija għaddiet f'idejn l-iben il-fustani — Ġulju CAUCHI (1829-1904) li bla tlaqliq ngħidu li kien l-iktar fonditur tal-qniepen. Ġulju kien dinamiku w ambizzjuż (li qatt kellha Malta) u hawnhekk tibda l-istorja tagħna. Kien proprju nhar id-9 ta' Settembru 1876 quddiem in-Nutar Gioacchino Frendo, li l-Arċipriet Dun Pawl Lauron mill-Parroċċa ta' San Publiju l-Furjana ffirma kuntratt ma' Ġulju Cauchi fonditur żgħażugħ ta' 37 sena minn Bormla. Lauron rabat lil Cauchi li fi żmien sitt xhur kellu jfondi qanpiena ta' A0 qantar li kellha tkun iddedikata lil San Publiju u l-Madonna ta' Lourdes. L-Arċipriet rabat lil Cauchi li l-qanpiena kellu jkollha ton melodjuż u sabiħ bħal dik tal-Karmnu tal-Belt li dak iż-żmien kienet prototip billi ħafna kienu għadhom jiftakkruha ssir fil-bidu tas-seklu dsatax $ Nistħajjel li meta Cauchi lesta din il-qanpiena lejn il-bidu t'April 1877, il-Furjaniżi marru jiġru biex jeħduha lejn il-Furjana. Din kienet l-ewwel qanpiena kbira li għamel Ġulju, u li għadha ukoll fost l-akbar u l-itqal li għamel matul il-karriera tiegħu. Id-dedikazzjoni tagħha lill-Verġni bla Tebgħa ta' Lourdes hija dokumentata minn żewġ fatturi fuq il-qanpiena. L-ewwel u qabel kollox ix-xbiha tal- Madonna b'Bernardina għarkobbtejha quddiemha. It- tieni fattur hija l-iskrizzjoni bil-Latin fuqha li tgħid; S. PUBLIUS VOCOR V MARIA DE LOURDES ME HONORAT POPULI SUMPTIBUS ADIUVANTE CLERO CONFLATA SUM 1877. Publia Maria Lourdes, kif jisimha l-qanpiena ħarġet b'tokk mill-isbaħ u b'saħħtu, li bla dubju semma' leħnu diversi drabi f'ċelebrazzjonijiet l-aktar dawk Ekklezjastiċi. Ċertament indaqqet waqt il-Kungress Ewkaristiku fl-1913 kif ukoll matul iċ- Ċentinarju Pawlin tas-Sena 1960. Semmgħet leħinha matul l-ewwel żjara tal-Papa Ġwanni Pawlu II fl-1990, kif ukoll fl-2001 meta saret il-Beatifikazzjoni ta' San Ġorġ Preca, u l-Beati Nazju Falzon u Adeodata Pisani. Publia Maria Lourdes semmgħet leħinha mad-dinja kollha bl-aktar mod solenni nħar il-Ħadd 18 t'April 2010 waqt is-Sanctus immexxi mill-Qdusija Tiegħu Benedittu XVI. Publia Maria Lourdes għadha xempju ħaj tal- Fonditur Malti tal-qniepen Ġulju Cauchi li sal-lum għadu msemmi għall-gniepen melodjużi li fonda u li għadna ngawdu sal-ġurnata tal-lum. ' Hawnhekk ta' min isemmi li l-aħwa Leotta minn Acireale qatt ma ħadmu qniepen fi żmien il-Kavallieri u wisq inqas qatt ma kellhom funderija ġewwa l-Isla kif ingħad f'kitba dilettanteska li saret ftit ġimgħat ilu. Qabel ma wieħed jikteb jaqbillu jara l-fatti sewwa u jiċċekkja li s-sorsi li jkun qed jikkwota minnhom huma ta' min joqgħod fuqhom. F'Malta għandna ħabta malajr insiru professuri f'kollox u ħasra li ċertu ideat infondati jidħlu jiġru fl-imħuħ ta' ċerti nies. 2 Qantar huwa ekwivalenti għal 80 kg. 3 Fiż-żmien tal-lum ħafna jsemmulek gniepen riċenti li huma jiftakru jsiru. Il-Fratellanzi jieħdu sehem fil-purċissjoni ta' Corpus. Andrew Caruana jżomm mat-tradizzjoni tat-tfiegħ tal-fjuri quddiem is-sagrament. Ritratt ta' Andrew Caruana. Soċjetà Mużikali Lourdes