Il-Ġimgħa 3 ta' Frar 2017 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA bl-intervista li jien kont għamilt lil Charlie Rowe li kien imdaħħal sewwa fil- kwistjoni mad-dwana fuq id-dgħajsa tal-Isla li kienet ġerriet qabel il-gwerra, iżda mbagħad ma ngħatatx il- permess biex iġġerri wara l-gwerra għax ma għadditx mill-perit tad-Dwana. Il-ġimgħa, l-oħra slitna silta mill-artiklu interes- santi li kien kiteb Charlie Rowe uli ġie ppubblikat fuq il-perjodiku l-Invicta, u li kif nafu, din il-kwistjoni xprunat lid-dwana biex fi- nalment iżid regolament ġdid ma' dawk eżistenti li fuqhom titmexxa r-Re- gatta Nazzjonali, u li dan ir-regolament kien jgħid li d-dgħajjes tal-Pass li jieħdu sehem fit-tiġrijiet ta' Bi Tnejn u f'ta' Bl-Erbgħa rridu jiġu miżgħuna, u li l-piż tagħhom waqt il-kor- sa ma jridx ikun inqas minn 400 libbra. Meta l-kumitat tal-Isla pprotesta mad-dwana u fit- tex li jingħata spegazzjoni għaliex id-dgħajsa tal-Isla ġiet miżmuma, ma kienx fadallu triq oħra għajr dik li jkellem lill-ministru konċernat, u dan: meta sema' l-ilmenti li tressqu quddiemu — mill-kumitat tal-Isla ta ordni biex id- dgħajjes kollha li kienu se jieħdu sehem fir-Regatta jiġu eżaminati mill-ġdid. Fil-kitba tal-lum senkom- pli nislet siltiet oħra minn dan l-artiklu interessanti pe l-oħra bdejna biex il-qarrejja li qegħdin isegwu dawn l-intervisti dwar ir-Regatta Nazzjonali jkunu jafu l-konklużjoni ta' din il-kwistjoni' Is-Sibt, 7 ta' Settembru, data li fiha skond l-avviż tal-Kollettur tad-Dwana, l- opri tat-tiġrija kellhom jiġu reġistrati u eżaminati mill- ġdid, jien kont wieħed mid- delegati tal-Isla li attendew fil-Boat House tad-dwana. 'Din il-konklużjoni l-per- it jasal fiha billi jkejjel it-tul, il-wisa' u l-għoli, kif ukoll il- ħxuna tal-Bodv tad-dgħajsa (l-għeluq), u hawn li rrid nieħu ftit wisa' biex nuri lill-qarrejja l-mod li bih dan il-perit ikejjel il-ħxunijiet tat-twavel — kejl importanti li d-dwana tagħmel enfasi fuqu għax inkella l-ben- nej jagħmlu rqieq kemm. jista' biex id-dgħajsa tkun ħafifa u għalhekk d-dwana tagħti minimum. (l-inqas) ta' ħxuna li ħadd ma jista' jaħrab minnha. 'Mela għal dawk il- qarrejja li huma tas-sengħa malajr jifhmu li l-ħxuna hija importantissima. 'Il-perit b'timplor irqieq f'idu jagħżel partijiet fid- dgħajsa u jtaqqap toqob biex jara dawn il-ħxunijiet — imma kif ma tidħkux l-aħwa, speċjalment dawk minkom li intom tas- sengħa, meta ngħidilkom, li l-perit idaħħal it-timplor, iħoss b'sebgħu li l-ponta tiegħu tinfed mill-injam, imbagħad iżomm subgħajh magħfus mal-qoxra ta' bar- Il-bejt tal-Knisja tal-Portu Salvu mimli bin-nies jsegwu t-tiġrijiet tar-Regatta Nazzjonali ra tad-dgħajsa, jiġbed barra t-timplor u jara fuq il-pied il-ħxuna tat-tavla … dħaktu naħseb, u tidħku bħali meta sirtu tafu l-importanza tal- ħxuna u l-għodda miżera, u l-mod taċ-ċajt li l-perit juża biex jaċċerta ruħu minn dan il-fatt importanti. 'Il-perit għamel dan l-eżami lid-dgħajjes li kie- nu ser jġerru b'Erbgħa Mqadef biss — lil dawk li ħadu sehem parti fit-tiġrija b'żewġ Imqadef ma saril- homx eżami bir-reqqa bħall-oħrajn. Il-perit natu- ralment kellu r-raġunijiet għaliex ma għamilx hekk. 'Id-dgħajsa tal-Isla, mit- tieni eżami, li seta' ma sarx reġgħet m'għadditx, kien wisq naturali li l-perit li fil-5 ta' Settembru qal li mhux tajba, mhux se jerġa' lura minn kelmtu, u fis-6 ta' Settembru, kif qal tajjeb lill- Kollettur tad-Dwana li kien preżenti 'jien rrid nsalva r-reputazzjoni tiegħi'. Din id-darba l-iskuża ma ki- nitx ħlief li d-dgħajsa mhux irfinuta biżżejjed u mhux tajba għall-passiġġieri ….' Nota: Dan l-artiklu spiċ- ċa bi tliet riflessjonijiet u suġġerimenti: '… nistaqsu lil perit: Meta dgħajsa tkun taqbel f'kollox mal-qi- sien tad-dwana, x'iwasslu biex jaħseb li mhux tajba għall-10 passiġġieri la ma għabbihiex bin-nies2 Kien ikun interessanti ħafna kieku kellu jgħabbi lin-nieslid-dgħajjestat-tġrija L-ORIZZONT MINN FOMM IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (27) u kulħadd jara b'għajnejh minn jinżel l-aktar fl-ilma b'għaxra min-nies. Kien ikun xieraq ukoll kieku permezz ta' xi miżien id-dgħajjes iġibu piż stabbilit u dan għandu jsir fis-snin li ġejjin biex ħadd ma jgorr… 'Ikun xieraq ukol li min- flok perit wieħed id-dwa- na jkollha aktar, biex f'każ bħal dan l-inqala', il-Kollet- tur tad-Dwana jkun jista' jisma' aktar minn opinjoni waħda, u fl-aħħarnett ikun xieraq ukoll li l-Ministru jxandar ir-rapportli ordna li jsir mill-perit biex kulħadd ikun jaf bis-serjetà li teżisti fil-fergħa ta' dan id-dipar- timent, u għan-nies tal-Isla biex jaraw jekk magħhom sarx ħaqq …' Ovvjament. il-kwistjoni ta' din id-dgħajsa li ironika- ment qabel il-gwerra ħadet sehem fir-Regatta u rebħet il-palju ta' bl-Erbgħa, l-is- tess dgħajsa, wara l-gwerra, proprju ma għadditx mid- dwana, qamet il-kwistjoni tal-piż tad-dgħajjes. Iżda jingħad li l-proble- ma tal-piż għad-dgħajjes tal-Pass. waqt ir-Regatta ddaħħal b'regolament mid- Dwana fuq dgħajsa oħra tal-Isla li fuqha kienet in- qalgħet kwistjoni simili. L-aħħar mistoqsija tiegħi lil Charlie Rowe proprju kie- net fuq il-piż tad-dgħajjes tal-Pass: Charles, nafu li l-lum id- dgħajjes kollha li jieħdu sehem fir-Regatta Nazzjonali sup- post li jkunu ta' piż wieħed waqt it-tiġrija. Għaldaqstant ma taħsibx li t-toqol ta' ekwipaġġi jkun ta' żvantaġġ kbir għar-rebħ tal-palju7 'Ħafna mill-barklori kien ikun fihom irġiel, u bejn wieħed u ieħor il-piż ta' kull ekwipaġġ kien ikun l-istess, iżda Ilum tara ekwipaġġi ta' żagħżagħ li ma fihom xejn u ekwipaġġ ieħor li fih il-piż. 'Tekk iż-żewġ ekwipaġġi ikollhom dgħajsa tajba u t-tnejn għandhom l-istess esperjenza, tasal biex tgħid li l-ekwipaġġ ħafif se jkollu vantaġġ fuq l-ieħor, iżda jekk l-ekwipaġġ li għandu l-piż. ikun teknikament aħjar mill-ieħor, allura l- esperjenza tirbaħ. 'Fuq kollox, l-esperjen- za għallmitna li dgħajsa armata bl-aħjar qaddiefa m'għandhiex garanzija li tirbaħ il-palju, għax dan jiddependi wkoll fuq il- polza, ir-riħ u l-kurrenti tal-port… kif nafu, illum id-dgħajjes kollha li jieħdu sehem fit-tiġrija suppost li jkunu ta' piż wieħed irris- pettivament mit-toqol ta' l-ekwipaġġ. 'Semmejtlek id-dgħajsa ħafifa tal-Isla li kellna kwistjoni fuqha mad-dwa- na … jekk wieħed iġib qud- diem għajnejh l-ekwipaġġ Senglean li kien se jġerri bid-dgħajsa li kienu jsibuha bħala l-ħafifa, m'hemmx l-iċken dubju li din kienet titrażżan waqt il-korsa b'er- bat irġiel qishom ġganti.'