Għaqda Każin Banda San Filep AD 1851 Rjus Mitlufa fi żmien l-Ordni Kullimkien fid-dinja tas-sekli mgħoddija (mhux anqas minn issal) ġlied, gwerer, jasar u vendikazzjonijiet kien hemm kemm trid u, taħt il-ħakma tar-renjanti u dittaturi kienu tiddominaw ir-rieda u l-kapriċċi ta' min kien sinjur u b'saħtu. F'ambjent bħal dak kienu jisparixxu ħafna individwi u familji sħaħ jekk min jikkmanda kien isibhom skomdi għalih. Kienu jsiru massakri, delitti u torturi ta' kull xorta taħt isem il-'ġustizzja' sekulari jew ekkleżjastika. Destin komunissmu ta' ħafna vittmi ordinarji jew magħrufin kien id- dekapitazzjoni jew dekollazzjoni, fi kliem iehor, il-qtugħ tar-ras kif insibu f'ħafna episodji mill-istorja li juru biċ-ċar kemm il-ħajja tal-bniedem ma kienet tiswa xejn. Kavallieri mrażżna Fi żmien l-Ordni tal-kavallieri, li wieħed ikun kursar jew pirata kienet ħaġa aċċettata, basta jkollu permess u jħallas li jkun hemm bżonn. Membri tal-Ordni stess kienu jitħajru jbaħħru fil-Mediterran u jaħtfu bċejjeċ tal-baħar, bil-merkanzija b'kollox biex ibiegħuha huma, kif ukoll passiġġieri u ekwipaġġ li jinbiegħu bħala skjavi. Imma xi kavallieri kursari bdew jeżaġeraw fil-ħtif u s-serq, kif ukoll fil-qtil u l-massakri fuq il-baħar. Mhux biss, imma uħud minnhom bdew ikunu mwissijin mill-istess mexxejja tal-Ordni kif ukoll minn artijiet Ewropej biex ma jfixklux il-kummerċ li kien jeżisti mat-Torok u l-orjent. Filippo Mazza, kavallier kursar kien kemm-il darba mwissi biex ma jippersegwitax negozjanti fl-Adrijatiku. Baqa' jagħmel li jrid sakemm qabduh il-Venenzjani u qatgħulu rasu. Kavallier ieħor, Thomas Dinglev, Ingliż, kellu l-isfortuna li kien involut fl-attivitajiet tar-Re Enriku VIII, magħruf biżżejjed għal kemm kien jordna li jinqatgħu l-irjus, inklużi tan-nisa tiegħu stess. Fl-1537 xi ħadd fesfes xi ħaġa f'widnejn ir-re li malajr iddeċieda li Dinglev ma kienx jaqbel miegħu, akkużah bi tradiment u sentejn wara dak il-kavallier spiċċa dekapitat. Fid-delitti Fi żmien l-Ordni, il-Knisja kienet tfixkel il-proċess tal-ġustizzja ċivili billi tisserva bl- immunità ekkleżjastika. Dik-kienet sitwazzjoni, imsaħħa mill-istess papiet, fejn kriminali ta' delitti serji setgħu jistkennu f'xi knisja jew ċimiterju tad-djoċesi u ħadd ma jista' jidħol għalihom għax kellhom il-protezzjoni tal-Knisja. L-idea ma kinetx ħażina għall-aħħar, meta tara l-krudeltajiet fuq id-dinjità u l-ħajja tal-bniedem f'dawk iż-żminijiet, imma l-ħallelin u l-qattiela bdew japprofittaw ruħhom u jagħmlu li jridu. Bħala eżempju nsemmu li fis-seklu tmintax, meta l-knisja parrokkjali l-qadima ta' Birkirkara kienet abbandunata, għadd ta' kriminali bdew jabitaw fiha u jġibulhom l-ikel ĠWEL L, 70/$,-—-——w i jis. lesta L( l 1 għab Għaqda Każin Banda San Filep AD 1851 il-ħbieb u l-familjari. Darba mal-lejl żewġ ħallelin ħarġu biex jaraw x'jistgħu jisirqu, imma rawhom is-suldati, sparawlhom, qatlu wieħed u qabdu lill-ieħor. Il-Gran Mastru Pinto ordna li ras il-mejjet tinqata' u titwaħħal fuq kolonna ġebel qrib Birkirkara biex isservi ta' twissija. Meta Antoine de Paule kellu 71 sena u laħaq Gran Mastru fl-1623 ħa pussess tal-palazz tal-belt Valletta. Fl-istess sena, wieħed mill-kavallieri novizzi il-Portugiż Giovan Fonseca ġie mixli li seraq u wettaq qtil. Il-Gran Mastru, li ried juri li kien se jżomm id iebsa għad- dixxiplina fost il-kavallieri, ordna li l-ħati jinġieb quddiem il-palazz u qatgħulu rasu. Id-Duka ta' Anhalt-Koethen li f'Diċembru-Jannar tal-1598-1599 kien Malta għal xi seba' ġimgħat, kiteb li skjav Tork u mara xiħa qatlu mara fil-Birgu imma dawn inqabdu u ġew mixlija fil-pubbliku. Instabu ħatja u kkundannati għall-mewt. Id it-Tork ġiet maqtugħa Antoine de Paule quddiem id-dar tal-vittma u mbagħad iż-żewġ ħatja ġew mgħallqa. Ir-ras tat-Tork inqatghet u tqiegħdet għall-wiri fuq il-forka. Rjus maqtugħa fl-Assedju l-Kbir (1565) Francesco Balbi di Correggio, (1505-1589) avventuruż, vjaġġatur, poeta u kittieb Spanjol li ipparteċipa fl-Assedju l-Kbir bħala arkwebusier (bl-ixkubetta), żamm djarju ta' kullma beda jiġri kuljum. Dawn li ġejjin huma għażla ta' noti bbażati fuq dak id-djarju:- 3 ta' Ġunju: Il-kaptan Guaras, b'sittin suldat armati bl-arkwebus attakkaw lil xi Torok fil-Marsa, qabdu għadd minnhom u qatgħulhom rashom biex ħaduhom bħala trofej lejn il-Birgu. 23 ta' Ġunju: Lejlet il-festa ta' San Ġwann, protettur tal-Ordni, ftit kien baqa' min jiddefendi l-fortizza ta' Sant Iermu, u d-difensuri kienu mdawrin mit-Torok. Bdew ilestu biex iċedu imma reġa' bdielhom meta raw li l-Ġannizzari Torok qabdu lil dawk li ġa kienu ċedew u qatgħulhom rashom. Għalhekk id-difensuri li kien fadal niżlu flimkien jilqgħu lit-Torok sakemm mietu kollha; u b'hekk waqa' Sant Iermu. 24 ta' Ġunju: It-Torok tellgħu erbat irjus imwaħħla fuq il-lanez biex jidhru fuq Sant- Iermu; kienu ta' kaptani u kmandanti tal-Ordni. Fl-istess jum it-Torok rabtu fuq zkuk u twavel l-iġsma ta' suldati u uffiċjali tal-Oerdni b'rashom maqtugħa u telquhom fil-baħar biex jersqu lejn Sant'Anġlu. It-Torok ukoll qatgħu ras ta' għadd ta' nsara li kienu nqabdu mill-kursari. 28 ta' Ġunju: Ħafna Torok telgħu mill-Marsa biex jisirqu u jattakkaw l-inħawi ta' Bormla. Il-Bej, kap tagħhom, ħataf tfajla Maltija għalih għax għoġbitu. Il-kavallerija tal- Id-dehra tal-Forti Sant lermu mill-Port il-Kbir Għaqda Każin Banda San Filep AD 1851 Ordni waslet fil-ħin biex tattakka lit-Torok u qatgħu ras xi sittin minnhom. Il-Bej ipprova jaħrab bit-tfajla imma meta ra li ma setax qatagħlha rasa qabel ma sparawlu u qatlu lilu. 15 ta' Lulju: It-Torok straħu waqt wieħed mill-attakki tagħhom fuq il-fortizza San Mikiel tal-Isla. Waqt li kienu qed jirtiraw għal fuq id-dgħajes, is-suldati tal-Ordni bdew jisparaw fuqhom minn kull naħa u bdew jaqtgħulhom rashom kif ġie ġie. Żammew erba' Torok ħajjin biex jeħduhom għand il-Gran Mastru biex jieħu minnhom xi informazzjoni. 18 ta' Lulju: Taħt il-fortizza ta' San Mikiel it-Torok bdew iħaffru mina taħt l-art biex jidħlu bil-moħbi. Instemgħu iħaffru u l-kurunell Robles ordna li titħaffer mina oħra kontriha. Inqabdu iż-żewġ baqquniera u qatgħulhom rashom. 27 ta' Lulju: Malti żagħżugħ kien imissu għassa imma kellu n-nagħas u raqad. Rawh u ħarġu għalih it-Torok li qatgħulu rasu. 15 ta' Awwissu: Mill-fortizza San Mikiel ħarġu ġrupp suldati difensuri għat-Torok li kienu ġo trunċiera, attakkawhom u qatgħu ras ħafna minnhom. 24 ta' Awwissu: Jum bix-xita. Id-difensuri bdew jużaw il-balestra (cross-bow, qaws ta' saħħa armat salib fuq injama twila). Wara nofsinhar qatlu Tork fil-beraħ u sħabu ma ssugrawx joħorġu għalih. Biex jisfidaw lit-Torok, id-difensuri qatgħu ras it-Tork mejjet u ħallewha tidher fuq lanza. Fir-rewwixti Fl-1748 l-iskjavi li kien hemm fuq qalera Torka rvellaw kollha flimkien u ħatfu l-bastiment taħt idejhom u l-ekwipaġġ inżammu priġunieri flimkien ma' Mustafà Paxà ta' Rodi. Biex ma jiksirhiex mas-Sultan Tork minħabba kummerċ u kwistjonijiet oħra, il-Gran Mastru beda jittratta mill-aħjar lil Mustafà sakemm jasallu ż-żmien li jmur lura pajjiżu u saħansitra tah ħafna libertà. Imma dan Mustafà ried ukoll jogħġob lis-Sultan tiegħu u jivvendika ruħu. Ra kif għamel biex beda jxewwex lill-iskjavi li kienu jservu tal-Gran Mastru u l-Ordni. Ġie miftiehem li fl-Imnarja tal-1749, meta l-Maltin ikunu r-Rabat, isir assalt mill-iskjavi, joqtlu lill-Gran Mastru u jwaqqgħu l-Ordni. Imma l-pjan inkixef. Mustafà nqabad u nżamm Sant Iermu. L-iskjavi nqabdu u l-maġġoranza ġew kundannati għall-mewt. Matul Lulju-Ottubru tawhom torturi u ħruxijiet fil-pubbliku matul it-toroq tal-Belt sakemm fl-aħħar rashom spiċċaw imwaħħlin fuq il-lanez f'diversi postijiet. Antoine Favrav, pittur magħruf li kien jaħdem ukoll f'Malta fl-aħħar ftit tas-seklu tmintax, kien imqabbad mill-iskola medika ta' żmienu biex ipinġi xi figuri ta' anatomija minn fuq katavri u mudelli simili, biex jużawhom fl-istudji dawk li kienu se jsiru tobba. Fl- 1749 meta sar (u falla) l-imsemmi attentat ta' kolp mill-iskjavi wieħed mill-ikkundannati u qatgħulu rasu kien magħruf bħala Mohammed. Favrav, bil-permess tal-Gran Mastru ddobba din ir-ras ta' Mohammed u ħadha bħala mudell biex ipinġiha. Jingħad li saru kopji tal-ġibs ta' din l-istess ras biex jinbiegħu bħala tifkira ta' dik ir-rewwixta. Fid-9 ta' Settembru 1775 grupp ta' xi għoxrin ruħ, fosthom Dun Gejtanu Mannarino u xi kjeriċi, ħabtu għal Sant Iermu u s-sur ta' San Ġakbu u tellghu bandieri, waħda minnhom turi lil San Pawl. Din ir-rivolta saret b'riżultat tat-taħwid u nuqqasijiet ta' dak iż-żmien li ġabu lill-poplu batut fost faqar kbir u, f'dan il-każ, biex tiġbed l-attenzjoni fuq il-faqar li kienu qed jgħixu fih il-qassisin. Din ir-rivolta ma kienetx organizzata tajjeb, għalhekk mill-ewwel falliet. Kollha ġew arrestati. Fil-waqt li l-maġġoranza spiċċaw kundannati għomorhom il- ħabs, lil żewġ ribelli u Dun Ġużepp Valeri qatgħulhom rashom. L-irjus ittellgħu fuq is-swar bħala twissija. Għaqda Każin Banda San Filep AD 1851 Kongregazzjoni tal-kavallieri Kundanni għall-mewt kienu komuni mal-Ewropa kollha. Fost il-ħafna fratellanzi Ewropej kien hemm uħud li twaqqfu biex jieħdu ħsieb il-bżonnijiet spiritwali u temporali konnessi mal-aħħar mumenti ta' dawk li jkunu se jirċievu l-piena kapitali. Sar arranġament biex il-laqgħat u d-devozzjonijiet tagħhom isiru fil-knisja ta' Porto Salvo tad-Dumnikani fil-Belt Valletta. Fil-knisja hemm kappella dedikata lill-Madonna tar-Rużarju bħala tifkira tar-rebħa fuq it-Torok f'Lepanto fl-1571, li fiha kienu ħadu sehem il-kavallieri mal-qawwiet alleati tal-Papa. Taħt it- titular tal-kappella tar-Rużarju hemm riljev tal-bronż li jirrapreżenta ras San Ġwann Battista li jaqbel mat- titolu ta' San Giovanni Decollato. Il-kavallieri bnew l-oratorju tagħhom fil-knisja konventwali tal-Ordni, San Ġwann Battista, l-Belt, għalhekk ma kellhomx għalfejn jibqgħu jużaw l-altar tad- Dumnikani. Fil-21 ta'Diċembru 1603 ħarġu proċessjonalment minn Porto Salvo u marru ħadu pussess tal- oratorju tagħhom li kienu semmewh Della Pietà, ukoll jaqbel mat-titolu tal-kongregazzjoni tagħhom. Fl-1608, Caravaggio (Michelangelo Merisi minn Caravaggio) pinġielhom l-inkwadru kbir tal-Martirju ta' San Ġwann u l-oratorju beda aktar ikun magħruf bħala tal-Qtugħ ir-Ras ta' San Ġwann li jaqbel ukoll mat-titolu tal-kongregazzjoni u tal-pittura ta' Caravaggio. Ras San Ġwann Meta l-Ordni ta' San Ġwann spiċċat meta Napuljun invada 'l Malta fl- 1798, ix-xogħol li kellhom il-kavallieri konness mal-ikkundannati għadda f'idejn il-fratellanza tar-Rużarju tal-knisja ta' Porto Salvo. Il-fratelli kienu joħorġu jiġbru kull meta kien se jkun hemm eżekuzzjoni, libsin Il-Kappella tar-Rużarju fil-knisja ta'Prto Salvo fil-Belt Valletta l-knisja ta'Prto Salvo fil-Belt Valletta, iddedikata lil San Duminku Qtugħ ir-ras ta' San Ġwann, pittura ta' Michaelangelo Merisi magħruf bħala Caravaggio Ġw 3 Gal Għaqda Każin Banda San Filep AD 1851 l-abjad, wiċċhom mgħotti bil-kapoċċ u kappell abjad. Kienu jużaw karus li fuq il-faċċata kellu xbieha ta' ras San Ġwann RAVMOND F'ENECH li tfakkar il-kongregazzjoni tal-kavallieri li fl-aħħar għaddiet għand il-fratellanza. Funeral Service Ix-xbiha tar-ras fuq dan il-karus tidher A imdawra b'sensiela żibeġ tal-kuruna biex D4 Hour Service tirrapreżenta lir-Rożarjanti, kif aktar kienu magħrufin dawn il-fratelli. Fil-medju evu, meta kien hemm interess u kummerċ sħiħ ta' relikwi, il-belt ta' Amiens fit-tramuntana ta' Franza, kienet magħrufa minħabba li fl-1206 kienet ittieħdet hemm ir-ras (kif jgħidu) li kienet ta' San Ġwann Battista meta nġiebet hemm minn Kostantinopli. Għadhom. sal-lum isiru riċerki u dibattiti dwar fejn tinstab ras Il-Battista imma dawn qatt ma jistgħu, u lanqas jistgħu, jilħqu ftehim. Għal kull tip ta' assigurazzjoni taħt saqaf wieħed g Zebbuġ ZBG 2301 Tel: 2146 6018 Malita Shipping hija liċenzjata mill-MFSA biex taħdem bħala intermedjarju fiss ta' l-assigurazzjoni għal u f'isem Atlas Insurance PCC Ltd.