IL-QAWMA Kull min kien student jista' jgħidlek li l-aħjar snin ta' ħajtu kienu dawk fl-Università. Mimli b'żgħużitu, student igħaddi ħajja ta' ferħ u ta' qawwa. Dmirijietikollu, u dawn jagħmilhom b'ħeffa ta' qalb bla fisieb u bla niket, fil-waqt li jfittex kemm jista' dawk il-ħinijiet, dawk il-ġrajja f'fiajtu biex igawdi. Iżda l-ħajja ta' Student mhux hekk biss tgħaddi. Hemm nafia oħta fl-egħmil tiegħu. Dina aktar għaqlija. Fl-Università, fejn jidħol żagħżugħ, student jista' jitgħallem isir raġel, jitgħal- lem jaħseb għalih, jitgħabba bid-dmir li jaħseb ukoll għal art twelidu, u għad-dinja. Dan hu ix-xogħol ta' Università. Uni- versità għandha ssawwar l-istudenti b'mod li dawn b'għerfhom ikunu jistgħu jaħsbu għax issa jafu, għal dawk li ma jafisbux. Ma' dan kollu, f'Malta dawk l-istudenti li jridu jaħdmu biex iħallu d-dinja xi Ħaġa aħjar minn li sabuha, ftit huma. It-tmexxija tal-ħsieb Malti: mhux f'idejna. Fostna nsibu rqad, insibu għażż li jmewwet qawwitna, li għal ftit ma jitfix il-ħerqa mixgħula f'dawk li jridu jimxu 'l quddiem. Forsi mhux għażż. Għal ħwejjeġ żgħar issib ħafna li jħaddmu moħħhom u ġisim- hom. Xinhi, mela, din li żżomhom lura mita naslu fil-liwejjeġ kbar7: Xinhu dan is-semm li jaħdem fihom u ma jħallihomx jifidu it-tmexxija 7: jew għal l-inqas interess, fil-ġrajja ta' art twelidhom u tad-dinja 2 Ftit hemm, tassew, għal mistħija tagħna tingħad, min ma jridx jitnikker meta niġu biex nagħmlu s-sewwa. Iżda xi snin ilu kienu anqas. Dan juri li l-qawma fostna qegħda ssir, imma bil-qajla. L-ewwel ġlieda kienet dik għal l-ilsien Malti fl-Università. Imxejna Ħafna 'l quddiem, hekk 'l quddiem li nistgħu neħduha b'rebħa. Xkiel għad hemm u għad insibu. Imma issa magli- qudin aħna, u magħqudin inseliħu. It-tfixkil kien kiefer ul- ġlieda twila. Din turija ta' dak li għidna qabel: għal ħwejjeġ żgħar, ħwejjeġ, nistgħu ngħidu, fiżiena, li jmisshom inqatgħu minn żmien Vassalli, issib min illaddem moħħu, Tistàx issib Ħaġa iħiżen, ibleh minn li tiġġieled kontra dak li hu tiegħek, dak li hu ta' ġensek, ta' darek, ta' demmek: ilsienek 7: Iżda b'min għamel hekk l-Università kienet mimlija sa ftit snin ilu, Issa ma għadniex hekk. Issa nistgħu ngħidu li' rbaħina: IL-MALTI TĦALLAS. Fil-waqt li kien qiegħed isir dan, ġa deher ħsieb ieħor f'xi studenti. Tinsab issa fl-Università għażla ta' studenti li ma humiex bi ħsiebhom jieqfu fejn wasalna. Ir-rebħa tal-Malti daħiħilet fihom Ħsieb ieħor, fehma ġdida. L-Università għad- dejja issa għal żminijiet ġodda. Miexja lejn ir-ras ta' dak kollu li hu Malti, kif imiss u jisttoqq lil Università Maltija. Bħal għarbiel l-Università tkun tista' issaffi l-ħsieb Malti. Bħal wer- rej turi t-trieq tas-sewwa u tal-ħaqq. Din il-qatgħa ta' studenti, għalkemm tista' ma taqbilx għal kollox bejnietha tilqa' li l-istudenti għandhom iħallu l-ġlied għal- ħwejjeġ żgħar u jgħaddu għal dak li hu aktar għaqli u li jeli- tieġlu talisib kbir, tafisib li ma jkun miġbud lejn xejn ħlief is-sewwa. Il-fehma, għalhekk ta' din l-għaqda ta' studenti hi li jwettqu dak li rbalina u fuq sies tajjeb iħabirku biex isaffu fejn jeħitieġ tisfija, iġeddu dak li qdiem, jagħmlu dak li jonqos jeqirdu' l-ħażin. Dawn mhumiex bħal dawk li jafdaw kollox li hu ta' l-imgħoddi għax, igħidu, ta' l-imgħoddi missirijietna għaddewh u għexu fih u bħalhom aħna nistgħu nagħmlu, min- għajr ma jalisbuli jekk missierna għex dik il-liajja, hu missierna ma għex, u waqa' taħt il-qilla ta' żmienu u l-liruxija ta' inħa- wih. Din ir-ruħ il-ġdida li qamet fostna tgħid li jekk jalitieġ nġeddu, inġeddu, jekk jalitieġ tindita nnaddfu, jekk m'hemmx noħolqu, dak li fiżien inqaċċtu, u jekk l-imgħoddi ma nsibulu xejn tajjeb, ninsewh. , Le, għal dawn iż-żgħażagħ l-imgħoddi ma jiġbidx. Dak li hu u dak li ġej huma li jgħoddu. Jekk ta' qabilna għiltu ma naħsbux bħalhom. Naħsbu glian-nisel tagħna li f'Malta jew barra għad igħammar qalb dak li lestejnielu aħna. U din ir-ruli ta' tiġdid kif sa taħdem: Kif sa tikser ir- raqda li torbot għadd hekk kbir minna/ Kif sa twassal lisieb- ha biex tqajjem u ġġiegħel jalidem dan il-għadd imsejken u mdallam 2: Bl-ilsien Malti.