Dan li ġej huwa studju personali tiegħi. Hu studju li ili naħseb fuqu snin u li għadni ma fissirtux perfet- tament f'moħħi. Qed nipprova nfis- ser hawn il-ħsibijiet tiegħ: fil-kitba biex niċċarahom aħjar u forsi nsib kliem li jfisser tajjeb dak li hemm moħbi f'moħħi. Qed nikteb ukoll hawn biex int li taqra tipprova tif- himni u forsi tasal aħjar minni tfisser dak li rrid infisser jien. Jekk tinte- ressa ruħek f'dak li ser ngħid u tin- qala' tikteb, agħmilli pjaċir ikteb fuq l-istess ħaġa u kkritikani: uri fejn għedt ħażin jien, u fejn għedt ta/jeb. Għid fejn il-ħsibijiet tiegħi huma dgħajfin u mudlama u fejn għandhom saħħa u dawl, U jekk żbaljajt mija fil-mija, għidli wkoll, u nirringraz- zjak. B'hekk jitgħallem kulħadd. Meta nippruvaw ngħidu xi ħaġa minn tagħna, inkunu qed nagħmlu l-ġid għax ma nibqgħux nagħmlu bħax- xadini, nikkupjaw wieħed 'il ieħor. U f'dan li ser ngħid m'jien ser indaħ- ħal l-ebda domma jew xi verità de- finita mill-Knisja… U għalhekk m'hemm lok ta' ebda ereżija. IN-NATURA TAL-BIBBJA Minn dak li qalet il-Knisja u minn dak li tgħid il-Bibbja stess, jien nik- konkludi li l-Bibbja qisha Kristu, il- Bniedem-Alla. Mhux daqsu, għax hi ħierġa minnu, u la darba ħierġa min- nu ma tistax tkun daqsu. Imma jidhirli li tixbħu ħafna fin-natura tagħha. U ma tistax ma tixbħux la L-Ewwel Taqsima — DAWL : IL-BIBBJA U L-INKARNAZZJONI TA' GESU darba ħierġa minnu, bħala l-Bniedem- Alla, Il-Knisja u l-Bibbja stess igħidu li l-Kotba Mqaddsa huma l-Kelma t'Alla. Issa l-kelma tiġbed in-natura tal-fomm li minnu tkun ħierġa. Kliemi hu uman, ta' bniedem, għax jiena bniedem. Kiemi ma jistax ikun t'Alla, għax jien minix Alla. Issa l-Bibbja hi l-Kelma t'Alla għax ġejja minn Alla. Imma hi wkoll il-kelma ta' bnedmin bħalna għax għaddiet mill-fomm u l-kitba ta' bnedmin bħalna, Meta l-Profeti tennew il-kelma t'Alla lis- semmiegħa tagħhom, tennewhielhom b'fommhom ta' bnedmin li kienu. Dawn ma ħallewx il-Kelma t'Aka spirtu biss'' (għax kieku ħadd ma kien jifimha), imma laħħmuha bil- kelma tal-bnedmin, u hekk in-nies fehmuha. , Mela l-Bibbja hi ta' natura divina u umana fl-istess ħin. Hi ta' natura divina għax ġejja minn Alla u hi l-Kelma t'Alla. Hi wkoll ta' natura umana għax inlaħħma bil-kelma tal- bniedem. Mela n-natura tal-Bibbja hi bħal dik ta' Kristu hemm persuna waħda (dik tal-Verb, ngħidu fit-Teoloġija). Imma fih hemm żewġ naturi, dik ta' Alla (divina) u dik ta' bniedem (umana). Dawn iż-żewġ naturi jin- għaqdu fil-persuna tal-Verb b'dik li ngħidulha f'għaqda ipostatika'', Issa nqabblu dan li għedna man- natura tal-Bibbja. persuna waħda li mħabba fiha dak li għamel Kristu bħala bniedem għandu mertu divin u nistgħu ngħidu li kien magħmul minn Alla. Issa fil- Bibbja mhemmx persuna għax il-kel- ma mhix persuna. Imma hemm in- dividwalità tal-Bibbja hi, bħal dik tal-persuna ta' Kristu, divina. U għalhekk il-Bibbja għandha qawwa divina. U b'din l-individwalità di- vina tal-Bibbja nistgħu nfissru kif il-messaġġ tal-Bibbja hu divin a uman fl-istess ħin. dem) meta ġiet miktuba mill-awtur uman. $ In-natura divina ta' Kristu ngħaq- det mal-ġisem f'Nazaret meta l-qaw- wa ta' l-Ispirtu s-Santu niżlet fil-ġuf purissimu ta' Marija. Dan hu mis- teru kbir. Hu misteru ta' l-imħabba u l-omnipotenza t'Alla. U naħseb li l-misteru tal-Bibbja jixbaħ ħafna lil dan. Flok il-persuna ta'- Kristu, hemm l-individwalità divina tal-Kel- ma t'Alla. Flok in-natura divina ta' Kristu, hemm in-natura divina tal- Għedna li l-persuna ta' Kristu tgħaqqad fiha żewġ naturi: dik divi- na u l-oħra umana. Hekk ukoll, l-in- dividwalità divina tal-Bibbja tgħaq- qad fiha ż-żewġ naturi tal-Kelma: il-Kelma t'Alla (divina) fi kliem tal- bniedem (umana). U kif in-natura divina ta' Kristu ġiet imlaħħma (ħadet il-ġisem) fl- Inkarnazzjoni, hekk ukoll in-natura divina tal-Kelma t'Alla ġiet imlaħħma (ħadet l-għamla ta' kelma 1a' bnie- u jgħallem l-Appostli. Il-qawwa ta' l-Ispirtu s-Santu hi l-istess waħda fiż-żewġ ġrajjiet. Flok il-ġuf purissimu ta' Marija, fl-Inkarnazzjoni ta' Kristu, hemm il-moħħ u r-rieda tal-kittieb sagru. U Marija, bħall-kittieb sagru, kienet imnissla mill-poplu t'Alla, u, bħall-kittieb sagru wkoll, kienet membru tar-razza umana. Semmejt li Marija hi membru tal- poplu t'Alla u tar-razza umana, għax Kristu ried jinkarna fil-poplu t'Alla l L l ( ġ ) ji (kif kienu ħabbru l-profeti) u ried jieħu n-natura tar-razza umana biex isalva r-razza umana kollha. U qab- bilt lil Marija, bħala Lhudija u bnie- dma, mal-kittieb sagru uman, għax Alla ried iġiegħel jidwi leħnu u Kel- mtu ir-razza umana kollha permezz tal-poplu Tiegħu. U Alla ried jinqeda bil-poplu Tiegħu għax fiħ hejja u wettaq u xerred il-ġid tal-fidwa ta' Kristu li hi l-milja, il-għan u l-għana tal-Kelma Tiegħu, IL-KELMA T'ALLA U KRISTU- KELMA T'ALLA Dak li għadna kemm fissirna nis- tgħu nagħtuh dawl aktar minn dan li ser ngħidu. Fil-Għaqda l-Qadima naqraw ħafna drabi fuq in-natura u l-missjoni tal- Kelma t'Alla. Din xi drabi tfisser il-kelma miktuba tal-liġi (Eżodu 84: 28; Dewteronomju 4:13; 10:4) li saret il-ħajja nfisha. tal-poplu t'Alla (Dewter. Għaxriet ta' drabi, 'l hawn u 'l hinn, din. tfisser ukoll il-qawwa u r-ruħ tat-tagħlim tal-profeti u ta' l-għorrief tal-poplu t'Alla. Barra minn hekk, dil-Kelma kienet xi drabi tiġi ppersonifikata fl-għerf t'Alla, bħala rivelazzjoni ħaj- ja t'Alla (Salm 119:89) u bħala ħid- ma sħiħa u setgħana t'Alla fl-ordni u l-istorja tad-dinja (Salm 147:15; 107:20; Iżaija 55:11; Ktieb il-Għerf 18:14ss.), Mela jidher ċar li l-Kelma t'Alla hi manifestazzjoni tan-natura t'Alla. Mela n-natura tagħha hi divina: 'di- vina għax ħierġa minn Alla u għax turi 'l Alla lid-dinja. Issa San Ġwann igħidilna li dil- Kelma t'Alla tlaħħmet fi Kristu u ħadet il-ġisem bħal tagħna. Dan sar fl-Inkarnazzjoni fil-ġuf ta' Marija. Mela f'Ġest il-Kelma t'Alla waslet fil-milja tagħha. Qabel kienet dehret inkarnata fir-revelazzjonijiet u l-ħid- ma t'Alla, fit-tagħlim tal-profeti u l-għorrief ta' Iżrael li ġew miġburin fil-Bibbja. Fil-milja taż-żmenijiet, imbagħad, ġiet inkarnata fi Kristu li f'ġismu magħqud mad-divinità ġabar dlaqwa rivelazzjoni; ħidma u tagħlim fuq Alla, Għalhekk mela. l-Bibbja hi bħall- umanità ta' Kristu. U barra li ġiet inkarnata bħal Kristu (id-divinità ta' Kristu fil-ġisem li ħa minn Marija — id-divinità tal-Bibbja fil-kliem u l-kitba ta' l-awturi umani), il-Bibbja baqgħet u tibqa' turi d-divintà t'Alla u ta' Kristu matul iż-żmenijiet, bħal ma Kristu baqa' u jibqa' juri d-divi- nità t'Alla: u Tiegħu fis-sagramenti. — IL-BIBBJA HI SAGRAMENT TAL-GRAZZJA Fost ħwejieġ oħra, San Ġwann għallimna fl-Evanġelju tiegħu li Ġest hu s-sagrament tal-ħajja ta' dejjem. Ġesti hu l-akbar sagrament għax is- seba' sagramenti huma l-kanali tal- grazzja ta' l-umanità Tiegħu (magħ- quda mad-divinità) li permezz tagħ- . hom baqgħet ħajja fostna. Issa l-Bibbja hi wkoll sagrament għax hi wkoll kanal tal-grazzja ta' — 4 Ġest. Għalina, li qed ngħixu mijiet ta' wara Ġest, hi wkoll il-manifestaz- zjoni tal-Kelma ta' Kristu (hemm bosta u bosta testi li juru dan) u l-għajn li minnha nixorbu l-ilma tal- ħajja tal-grazzja ta' Ġest. Hi l-ikel, - ix-xorb, id-dawl, il-hena u l-ħajja u — l-qawmien ta' ruħna. F'hekk tixbaħ ħafna lil Kristu; anzi hi parti minn Kristu. Għalhekk hi sagrament, għax hi nixxiegħa u kanal tal-grazzja, IL-BIBBJA, BĦALL-UMANITA' TA' ĠESU', HI ''SINJAL TA' KONTRADIZZJONI'' Ix-xwejjaħ Xmun kien qal lil Marija meta ppreżentat lil binha fit- Tempju li Ġest: (Alla magħqud mal- bniedem) kellu jkun ''is-sinjal ta' kontradizzjoni''. U hekk kien tabil- ħaqq. Kien hemm min emmen fih, min le, Kien hemm min ħa l-ħajja ta' dejjem minnu, u kien hemm min : wiret il-kundanna tal-mewt ta' dejiem għa xma emminx fih. L-Evanġe'ji kollha, speċjalment ta' San Ġwann, jgħallmu dan ċar u tond, Hekk hi l-Bibbja. Hemm min jaq- raha, jgħożżha u jfassal ħajtu fuq it-tagħlim tagħha. Min jagħmel dan isib fiha l-ħaija u l-qawmien tiegħu, Hemm min. iwarrabha, ikasbarha, : iżeblaħha u ma jimxix wara t-tagħ- lim tagħha, U min jamel. hekk is'b il-kundanna. tiegħu fiha. X'SIWI GĦANDU DAK LI GĦEDNA Jekk nistudjaw in-natura ta' l-is- pirazzjoni tal-Bibbja bid-dawl ta' l-Inkarnazzjoni ta' Ġest, inkunu nistgħu niġbdu ħafna konklużjonijiet ta' siwi, L-ewwelnett nitgħallmu li l-ispiraz- zjoni t'Alla lill-awtur sagru ma kenitx biss qawwa t'Alla li tmiss biss iż- żmien li fih inkiteb il-ktieb sagru. Imma kienet qawwa divina ilha taħ- dem fil-poplu t'Alla u għadha taħ- dem s'issa fina u sabet iċ-ċentru tagħ- ha fil-kitba tal-ktieb sagru. Sewwa sew kif Alla kien ilu fid-dinja u għadu . — jaħdem bis-sagramenti u qiegħed iċ- ċentru tal-ħidma divina Tiegħu fl-In- karnazzjoni tan-natura t'Alla fil-ġuf ta' Marija. Nitgħallmu wkoll li m'għandmiex inqisu l-awtur sagru bħala strument biss t'Alla fil-kitba tal-ktieb sagru. Fi-Inkarnazzjoni, Marija ma' kenitx biss strument, imma ko-operatriċi t'Alla u kanal li għadda l-umanità lil Ġest: u l-prerogativi tal-poplu Luhdi, Kienet strument l-aktar attiv, u ħafna aktar minn hekk. Hekk ukol l-awtur sagru meta kiteb il-ktieb tiegħu ma kienx strument biss; kien bħall-ġuf ta' Marija; kien bħal għal- qa maħduma u mhejjija biex tilqa' ż-żerriegħa tal-Kelma; kien dak li laħħam il-Kelma t'Alla bil-kliem tal- bniedem; kien bħal kanal li għadda n-natura umana tal-kelma bil-kwali- tajiet kollha tagħha biex tingħaqad man-natura divina tal-Kelma t'Alla. Nitgħallmu li dak li qalu ħafna għorrief li meta Alla ''ispira'' lill- awtur sagru, Hu ''iddettalu'' dak li għandu jikteb, dan ma jfissirx sew- wa l-azzjoni t'Alla fl-awtur sagru. Mhux minnu li Alla ''iddetta'', għax l-awtur sagru ma kienx segretarju t'Alla fil-kitba tiegħu. Alla dawru bil-qawwa u d-dawl Tiegħu biex jik- teb, sewwa sew kif għamel ma' Marija meta ikkonċepit lil Ġesi. L-għorrief' ilhom jgħidu li l-ideja ta' ''dettazzjo- ni'' mhix flokha, u naħsesb dak li rajna jiswa mhux ftit biex l-ideja ta' fdettazzjoni'' nsewwuha. Naraw ukoll li l-Bibbja mhix biss messaġġier ħaj b'ħafna messaġġi, kif hu l-Iben t'Alla inkarnat. U nitgħallmu fl-aħħarnett li l-awtur sagru mhux biss ''kittieb'' u ''awtur'' għax il-ħidma tiegħu mhix marbuta mal-kitba biss. Hu aktar kanal li nqeda bil-kitba biex jgħaddi lill-bnie- dem il-ħsibijiet, ix-xewqat u l-mes- saġġi t'Alla. U ma kienx marbut mall-kitba, għax il-ħidma tiegħu hi 'kerigma'' ħajja (xandira t'Alla) fil- poplu t'Alla kemm qabel ma nkitbet, kif ukoll wara li nkitbet. kwalità li għandu, il-ebda ktieb ieħor ma GĦELUQ Dan li għedt hu biss ftit minn dak li xtaqt mgħid. Hu biss ġabra ta' ftit .konsiderazzjonijiet fil-qosor. Hu biss bidu ta' dak li wieħed jista' jgħid u jfisser aħjar. Jista' jkun li l-kon- siderazzjonijiet tiegħi huma żbaljati, neqsin, jew eżaġerati. U, billi jien konvint li mhumiex mibnijin fl-ajru, nixtieq li xi ħadd aktar profond min- ni jissokta miexi 'l quddiem fit-triq li ftaħt jien, Naf li għandna hawn Malta teoloġi li jistgħu jagħmlu dan, u jekk jagħmluh, naħseb li x-xogħol aktar dawl.