SEJBA TA' QABAR ĠO BARRIERA F'SANNAT Rapport dwar il-ħidma tad-Dipartiment tal-Mużewijiet matul is-snin 1928-9 jgħarrafna illi fit-13 ta' Jannar 1929 kien instab qabar ġo barriera f'Sannat. F'dan il-qabar kienu nstabu ġarra żgħira, 'oinochoe', u musbieħ tal-fuħħar ħamrani maġenb gozz għadam uman li kien mħerri'. Skond l-istess rapport, il-musbieħ kellu, fil-wiċċ tiegħu, żewġ toqob żgħar mnejn kien jitferra ż-żejt u bejn l-istess żewġ toqob kien hemm xbieha f'riljiev ta' ħamiema bil-gwienaħ miftuħin. L-istess musbieħ kellu manku solidu u wieqaf. Kellu wkoll l-ittra ''B'' kbira nċiża fil- qiegħ tiegħu'. L-'oinochoe' bħal dak li jissemma fir-rapport, kien ikun buqar tal-fuħħar b'widna waħda u xi drabi bix-xoffa miġbuda 'l ġewwa f'żewġt iġnub b'mod li tifforma għamla ta' żennuna. Kif jindika ismu mill-Grieg, dan ir-reċipjent kien jintuża propjament għall- inbid', iżda mhix eskluża l-possibilità li setà kien jintuża wkoll għal likwidi oħrajn bħall- ilma u ż-żejt. F'dawn il-gżejjer, l-'oinochoe'' nsibuh diġa'' sa minn żmien il-Feniċi, iżda kien għadu jiġi manifatturatu wżat żgur sal-perjodu Ruman, anke dak tardiv. Mid- deskrizzjoni tal-musbieħ li jagħtina r-rapport, jirriżulta li dan kien musbieħ ta' tip li kienu jiġu manifatturati fl' Afrika ta' Fuq mil-I ħames (u probabilment anke sa mir-raba' seklu) sas-sitt seklu wara Kristu (ara l-istampaj'. Minħabba li msiebaħ ta' dan it-tip kienu jsiru bil-forma, dawn kienu jiġu manifatturati bil-kwantità u kienu jiġu esportati lejn diversi postijiet fil-Mediterran, nkluża gżiritna. Madankollu, setgħu jiġu wkoll mani- fatturati lokalment minn mudelli ewlenin jew minn forom importati. Minn dan kollu wieħed jikkonkludi li dan il-qabar, misjub f'Sannat 67 sena ilu, x'aktarx kien tal-perjodu Ruman tardiv. Noti u referenzi. Malta 1929: V. Ir- -rapport mkien ma' jindika f'liema parti tar-raħal ta' Sannat kienet tinsab il-barriera fejn instab il-qabar, iżda minħabba li l-konċentrazzjoni ta' barrieri kienet tinsab fl-inħawi 'Tal-Bardan', jista' jkun li l- barriera li għaliha jagħmel referenża r-rapport, kienet f'dawk l-inħawi. Ta' min jgħid li musbieħ ieħor tal-istess tip u li dħfetadu wkoll l-ittra ''B'' kbira fil-qiegħ tiegħu, jinsab fil-mużew ta Sant' Agata, r-Rabat (Malta). Jista' jkun li dan u l-musbieħ li nstab f'Sannat kienu ġew manifatturati fl-istess, fabbrika' jew ċentru ta' manifattura, u dan minħabba li l-manifatturi f'dawn il-Sfabbriki' jew ċentri ta' manifattura ġieli kienu jagħmlu timbri ta' dan it-tip fuq il-prodotti tagħhom. Ġa