L-ARLOĠĠ TAL-BAXA Wiġi Żrafa kien imrobbi Bengħażi. Niesu kienu jirahnu lill-Għarab u hu, meta kiber, baqa' f'dax-xogħol. Il-Għarab darba fis-sena jitqassmu f'xirka meta ssir is safra l-kbira lejn il- Fezzan, Kufra, Tibesti, fuq mijiet ta' iġmla biex fis-swieq ta' ngħam, tamar, bħur u kulma jgħodd għalihom. Għalhekk jitgħabbew bil-gordi tal-fidda, egħwieq ta' Sqallija, gordi tax- xemx, ta' Maria Teresa, Colonnati u x'naf jien,u biex jiġbru dawn il-flus jirahnu l-fided tan-nisa tagħhom, jekk is-safra tarġa' lura b'wiċċ il-ġid min jislef jitħallas bl-imgħax, jekk jiġri xi għawġ, min jislef iżomm il-fidda tar-rahan. Wiġi Żrafa stagħna f'dan negozju u fl-aħħar meta ħass- ruħu beda jixjieħ ġabar ġidu u ħaseb li jitlaq minn Bengħażi u jarġa' għal Ħal-Qormi fejn kien baqagħlu xi ħadd minn niesu. Ħal Qormi xtara dar qrib ta' San Bastjan, ħa miegħu lil bint oħtu Ġorġa u bejn il-Kappillan, it-tabib u l-ħbieb l-oħra tar-raħal nesa, f'qasir żmien, il-prakan ta' Bengħażi, l-iġmla u riħ il-ħamsin. Meta tgħarrset Ġorġa kitbilha dota sabiħa 'u taha arloġġ tad-deheb ċkejken kollu smalt u ġawbar li kien wisq għal qalbu għax tifkira tal-Baxa Meħmet Ali li kien iġibu wisq. Wara t-tieġ, il-għarajjes telqu lejn Ruma. Iz-ziju Wiġ ħal- Isilhom il-vjaġġ u berikhom. Lil Ġorġa qallha: 'Ibżagħli għall- arloġġ għax jekk titilfu nitwegħru bl-ikrah. ' Inħallikom taħsbu xi vjaġġ ħelu minn Malta għal Ruma, u kemm ġrew u x'raw u xi xtraw fl-ewwel ġimagħtejn. Ix- xitan deffes denbu fl-aħħar ġimgħa għax ħin bla waqt ħallsu l-laħam ta' kemm daħku u ġrew, Fil-ġnien ta' l-annimali waqfu darba quddiem il-gaġġa ta' l-ingħama u Ġorġa ssaħfiret wara l-qabda rix li kellha f'denbha dik il-għasfura daqs ħmar. ''Ara tiksiblix rixa minn denbha'' qalet lil Bastjan, ili nixtieq waħida għall-kappell—jien nuriha ħibejża u int nittfilha rixa malli tiġi għal idejk. Bastjan daħak u xtaq jaqtgħalha xewqitha lill-għarusa, imma ma sata' qadd imidd idu lejn denb l-ingħama. Fl-aħħar il-għasfur donnu tħajjar sewwa għall-ħibejża ta' Ġorġa għax ħareġ rasu minn bejn il-lasti. Imma m'hux lejn il-ħobża qabad iħares, laqtu aktar it-tlellix ta' l-arloġġ li Ġorġa kellha mehmuż f'sidirha. Ħin bla waqt, leħħa ta' berqa, l-in- għama tat daqqa ta' munqar u l-arloġġ ma deherx iżjed. Ġorġa għajtet għajta tal-biża' : €l-arloġġ, Bastjan, serqithuli l-ingħama'. Bastjan twerwer imma ina setax ħilief iwaddab qabda żrar lejn il-gaġġa u jgħajjat lill-gwardjan li ma kienx fil-bogħod. Meta sama' x'ġara, il-gwardjan ma sabx x'jagħmel—'Min qalilkom tersqu lejn il-gaġġa 71- Ara xhemm miktub — Dak an- nimal perikuluż — Sinjur qalbi, jekk l-arloġġ belgħu nistennew li jneħħih minn wara — x'nista' ngħidlek 2 Jien nagħmel li nista' u kull jum niġbor dak li jħammeġ u malli nara l-arloġġ inġibbulek, Jekk iġġibli l-arloġġ hemm 200 frank għalik u ta' kull jum għandek 10 franki jekk tagħti daqqa ta' għajn għalli jista' jkun. Il-għarajjes ma ħarġux aktar mil-lukanda ħlief biex iħarsu lejn l-ingħama li sabuha dejjem iddur fil-gaġġa donnu ma ġara xejn. Bastjan kien kull jum jiltaqa' mal-gwardjan bil-10 franki f'idu biex jisimgħu jgħid: ''niente, signore'. Għodwa wafida jasal il-gwardjan imbegħren bla beritta — fSignore Vorologio trovato' Bastjan bid-dmugħ f'għajnejh ħareġ karta ta' mitejn frank u ħa f'idu l-arloġġ imqartas f'biċċa karta strazza, Il-ferħ ta' Ġorġa, id-dehxa ta' Bastjan, ir-rogħda tal-gwardjan kien fihom x'tara. L-arloġġ kien insab fil-gaġġa moħbi f'rokna mudlama bejn żewġ ġebliet, Bastjan mar bih għand arluġġar u talbu jara fihx xi ħsara u jaħiseb li jagħtih tindifa kif imiss. L-arluġġar qallu jgħaddi il-għada u jġib miegħu, 100 frank. L-arloġġ raġa' f'idejn forġa', ileqq u nadif donnu għadu ġej minn għand il-Baxa, Il-għada l-għarajjes qatgħu l-passaġġ lejn Malta u b'wiċċ il-ġid waslu Ħal Qormi fejn iz-ziju Wiġ kien ilu jistennihom ħmistax, Wara li feraħ bihom bla qies, stagħġeb mhux ftit meta sabhom mixruba t-tnejn donnhom qamu minn marda. Hawn beda l-kliem b'ieħor u ħarrfu kemm felħu imma l-ewwel wrewh: kien l-arloġġ tal-Baxa f'kaxxa miksija bil-bellus aħmar. L-ingħama, u t-taqtigħ ta' qalb ma semmewhom xejn u z-ziju Wiġ ina riedx jaf aktar meta ra li reġgħu ġew f'tagħhom; għax bil-ftit il-ftit kollox intesa u l-għarajjes għammru u tam- mru u maż-żmien iz-ziju Wiġ tgħaxxaq bl-ewwel sabi ta' Ġorġa u ma kienx irid jarah jitbiegħed minn għajnejh sa ma kiber u beda jinbxu.