Fl-1709 ix-xogħol fil-bini tal-knisja parrokkjali ġdida kien lest, inkluż il-kampnar, imma l-knisja diġà kienet tbierket f'Jannar 1693 biex tibda tintuża u kkonsagrata fl-1781. Il-knisja oriġinali tal- Lunzjata li bdiet tiffunzjona bħala knisja parrokkjali meta Ħal Balzan sar parroċċa fl-1655 kienet tifforma sehem minn grupp ta' tliet knejjes żgħar.' Fl-20 ta' Mejju 1709 l-isqof Davide Cocco- Palmieri għamel viżta pastorali f'Ħal Balzan meta l-knisja kienet għadha kemm tlestiet u nnota li l-inkwatru titulari kien diġà ttieħed fil-knisja l-ġdida, li l-kampnar u l-koppla kienu lesti u qanpiena ġdida fil-kampnar. Minflok fejn hemm il-pittura ta' San Pawl Eremita kien hemm Kurċifiss Kbir. Innota wkoll li kien hemm inkwatru ġdid tal-Viżitazzjoni li tħallas minn Dun Mario Bellia Fuq l-altar tal-Kurċifiss, f'Settembru 1709 bdiet issir il-festa tal-Eżaltazzjoni tas-Salib.' Il-mezzana minn fost tliet qniepen saritilha l-ħsara u tqabbad il-ħaddied Mastru Dimech minn Birkirkara biex isewwiha B'digriet tal-isqof Ferdinando Mattei sar kappillan ta' Ħal Balzan Dun Pietro Paolo Psaila li twieled Ħaż-Żebbuġ fl-1781; ħa l-pussess lejlet il- festa tal-Lunzjata L-isqof Mattei għamel viżta pastorali f'Ħal Balzan fit-12 ta' Novembru 1809. Żar il-knejjes iż- żgħar, amministra l-griżma, liebes stola sewda, u bierek l-oqbra taċ-ċimiterju $ STORJA - TRADIZZJONI - KULTUH Ċentinarji u Anniversarji ta' interess għal Ħal Balzan għas-Sena 2009 Fid-9 ta' Marzu 1859 tneħħiet il-pittura titulari u minflokha poġġew waħda ġdida ta' Giuseppe Calleja li tbierket mill-kappillan. Dik li tneħħiet għamluha bħala soffitt fis-sagristija l-antika. Fis-27 ta' Awwissu 1934 in-niċċa. tat-triq kantuniera bejn Triq Sisner u Triq San Valentinu ngħatat indulġenzi mill-isqof għal kull min jitlob quddiemha. Din tirrappreżenta lill-Madonna tal- Abbandunati magħmula mill-iskultur Wiġi Muscat minn Ħal Balzan. Din hi bbażata fuq il-pittura titulari tal-knisja tal-Madonna tal-Abbandunati tal-Wardija. Dik il-knisja, kif ukoll id-dar (Villa Piscopo Macedonia) li magħha hemm in-niċċa kienu proprjetà tal-konti Bernardo Piscopo Macedonia $ Fl-ewwel ta' Jannar 1949 l-isqof Michele Gonzi bierek il-qanpiena l-kbira li ssemmiet Maria Anna. L-għada ttellgħet fil-kampnar, daqqewha u magħha komplew l-erba' qniepen l-oħra waqt li fil-knisja tkanta t-Te Deum. Fit-22 ta' Marzu 1959 ġiet uffiċjalment stabbilita l-fratellanza tad-Duluri u tbierket il-pittura tad- Duluri li pinġa Emvin Cremona. Din il-pittura tqiegħdet fuq l-altar li qabel kien ta' San Ġwakkin. Is-sena ta' qabel ġiet iffurmata l-fratellanza tad- Duluri imma ma kellhiex altar. Billi San Ġwakkin diġà kien jidher inkluż fl-inkwatru ta' Sant' Anna, l-altar tiegħu ġie mgħoddi lill-fratellanza tad- Duluri. Festa tal-Lunzjata 2009 Il-fratellanza ta' San Mikiel ma kellhiex fondi biex tagħmel statwa tal-qaddis tagħha imma f'din is-sena 1959, f'April, Dun Spiridione Sammut sab benefattur, Giuseppe Falzon li offra li jħallas għaliha. Malajr ordnaw waħda minn Bolzano u f'Novembru kienet diġà waslet Hal Balzan u tqiegħdet għal ftit fid-dar tal-benefattur; imma dan miet waqt li l-istatwa kienet f'daru u ma laħaqx raha ħierġa proċessjoni f'Diċembru. '' Fis-sena 1984 ġiet inawgurata l-pittura ta' parti mill-knisja u tal-kappellun tar-Rużarju. Emvin Cremona kien inkarigat mill-pittura imma ma spiċċahiex kollha minħabba li marad. Paul Camilleri Cauchi kompla x-xogħol u parti mill-pittura ġiet inawgurata fit-23 ta' April u l-kappellun tar-Rużarju fid-29 ta' Mejju. Fil-21 ta' Ottubru tal-1984 beda x-xogħol ta' restawr fuq il-pittura ta' Giuseppe Cali li hemm fil- kor. Dan sar minn Alfred Briffa u tlesta f'Novembru ta' sentejn wara. 2 Dimech; Ġwann, Ħal Balżàn,Ġra p.22,70, 15,82, 88, 109, 125, 144, 17 Il-Knisja Parrokkjali ta' San Ġorġ Ħal Qormi (2003) p.136; Terribile, Tonv, Teżori fil- Knejjes Maltin III (2003) p. 28; Dimech (2004) p. 191 7 Ferres (1866) p.510; Guillaumier, Alfie Bliet u Rħula Maltin (1987) p.32; Dimech, Ġwann fi Schiavone, Michael Il-Knejjes Parrokkjali u l-Festi Tagħhom 1 (1993) p. 23,31; Bonnici, Alexander u Grech, Joseph Il-Kwadri Titulari tal- Parroċċi ta' Malta u Għawdex (2000) p.18,44; Guillaumier, Alfie, Bliet u Rħula Maltin 1 (2002) p. 28; Terribile (2003) p.x; Dimech (2004) p.95,200; Theuma, Giuseppi, L-Arti fil-Knejjes minn Mitt Pittur Malti (2006) p. 82 $ Terribile, Tonv Niċeċ u Statwi fit-Toroq Maltin (2000) p.69; Dimech (2004) p.314 Każin tal-Banda San Gabriel Ħal Balzan AD 1920