F'Għe luq il-MITT SENA Mid- Dehriet tal-Madonna ta' Fatima u d-devozzj oni LejHa fil- Parroċċa tagħna. Kienet ir-Rebbiegħa ta' l-1916. Tliet itfal żgħar qed jirgħu l-merħla tagħhom ġewwa Loca de Cabeco ftit l bogħod minn Fatima ġewwa l-Portugal. Dawn kienu Lucija dos Santos ta' disa snin u l-kuġini tagħha Gaċinta u Francesco Marto ta' sitta u tmien snin rispettivament. Ħin bla waqt huma kellhom dehra ta' żagħżugħ ta' xi erbatax il-sena 'jgħammex iżjed mill-ħġieġ trasparenti bir-raġġi tax-xemx ġo fih7 Hu sejjaħ lilu nnifsu bħala l-Anġlu tal-Paċi. Hu stedinhom biex jitolbu flimkien miegħu. Dan il-fenomenui rrepta ruħħu darbtejn oħra sa tmiem Settembru ta' wara. Din li esperjenzaw dawn it-tliett itfal dakinhar, kienet biss togħma żgħira ta' dak l-avveniment wisq Il-kappillan Inguanez jaqra diskors meta waslet l-istatwa Tal-Madonna ta' Fatima, l-ewwel waħda f'pajjiżna akbar li huma kienu xhieda tiegħu u li seħħ sena wara. Kien il-Ħadd 13 ta' Mejju 1917 meta dawn it- tliet rgħajja ckejknin kellhom l-ewwel dehra ta' dik is-Sinjura tas-Sema, liema dehriet baqgħu jirrepetu ruħħom darba fix-xahar sa Ottubru ta' wara. F'din l-aħħar dehra sehhew fenomeni sopranaturali u finalment il-Madonna stqarret li kienet is-Sinjura tar-Rużarju Mqaddes. Ġewwa Fatima, mitt sena ilu, kellna konferma oħra jekk kien bżonn, kemm il-Madonna għadha taqdi l- missjoni tagħha ta' Omm Ħanina tagħna lkoll. Dejjem jibqgħu attwali kliem Sidna Ġesu Kristu fuq is-Salib: 'Mara hawn hu ibnek' u 'Hawn Hi Ommok. Fil-fatt il-Marjologu Patri Mannes Ghizzardi jgħid li seħħew madwar 1000 dehra oħra tal- Madonna filwaqt li t-Teologu Franċiz Rene' Lauretin jelenka 1800 dehra oħra tal-Madonna. Intant l-aħwa Marto mietu ta' età żgħira ħafna. Franġisku miet fl-4 ta' April 1919, filwaqt li oħtu Gaċinta mietet nhar l-20 ta' Frar tas-sena ta' wara. Huma ġew ibbeatifikati minn San Ġwann Pawlu II nhar it-13 ta' Marzu 2000. Il-Papa Franġisku, aktar kmiemi din is-sena, iddekjarhom Qaddisin. Lucija dos Santos għexet għal ħafna aktar żmien. Fil-fatt hija mietet nhar it-13 ta' Frar 205, fl-età ta' sebgħa-u-disigħin sena li minnhom qattgħet l-aħħar sittin sena bħala soru Karmelitana bl-isem ta' Suor Marija Luċija tal-Qalb Immakulata. Propju ftit żmien ilu l-Isqfijiet Portugiżi ppreżentaw mal-15,000: paġna. ta' xhieda dwar il-ħajja tagħha u għandha sservo sabiex tinfetaħ il-kawża tal- beatifikazzjoni tagħha. Dawn id-dehriet tal-Madonna ġewwa Fatima ġew approvati uffiċjalment mill-Isqof tal-post fl-1930. Minn dak iż-żmien 'l quddiem din id-devozzjoni Marjana ħarġet lil hinn mill-Portugal u xterdet ma' kull rokna tad-dinja. L-akbar spinta din id- devozzjoni ħaditha mat-tmiem tat-Tieni Gwerra Dinjija fejn allura waslet ukoll f'pajjiżna. Insibu li fl- 1945 il-Patrijiet Dumnikani bdew il-bini tal-kunvent tagħhom fi Ġwardamangia ddedikata propju lil Sidtna Marija tar-Rużarju Mqaddes ta' Fatima u li saret parroċċa fl-1968. Il-Bidu tad-Devozzjoni fil-Parroċċa tagħna Kien fl-1948 meta wieħed mill-parruċċani tal- L-istatwa ta' Fatima dieħla fix-Xatt parroċċa ta' Stella Maris, is-Sur Edward Frendo, xprunat minn din id-devozzjoni Marjana ordna statwa tal-Madonna mdawra bit-tliet itfal. Il-ħsieb kien li jagħti din l-istess statwa lill-Parroċċa u b'hekk mhux biss tikber din id-devozzjoni lejn il-Madonna iżda wkoll f'Mejju ta' kull sena ssirlha festa xierqa. Din ix-xbieha nħadmet mill-istatwarju M.Galea mill-Ħamrun u bl-induratura b'kollox dak iż-żmien ġiet tiswa mija u ħamsin lira. Irridu ngħidu li din l-istatwa kienet l-ewwel waħda tax- xorta tagħha fil-gzejjer tagħna. Kien għalhekk li ġie maħsub sabiex l-istess statwa titwassal fil-Knisja ta' Stella Maris bl- aktar mod xieraq u dinjituż. Kien nhar is-Sibt 5 ta' Ġunju 1948 meta l-vacht Maria Loreta trakka x-Xatt ta' Tas-Sliema u abbord kellu fuqu l-istatwa tal- Madonna ta' Fatima. Id-dalma ta' dik il-lejla tar-rebbiegħa ġiet mibdula f'Festa ta' dawl mixgħula mid-diversi vapuri tar-Roval Navv sorġuti fil-port ta' Marsamxett. Irridu ngħidu li dan il-vacht kien ġie misluf minn kopja ngliża li aktar tard ikkonvertit għar-Reliġjon Kattolika. Malli l-istatwa tal-Madonna tniżżlet l-art beda pellegrinaġġ 'aux flambeaux' li fih ħadu sehem il-Bot Scouts, Is- salesjan.:—— Bovs-- Brigade, membri tal-Legion of Marv flimkien naturalment mall- Kleru tal-Parroċċa mmexxi mill-Kappillan Dun Ġużepp Il-purċissjoni ta' Fatima fl-imgħoddi Fenech Prefett Apostoliku ta' fhansi fl-Indja u folla kbira ta' devoti. Il-Korteo tela minn Triq it-Torri, għal Fond Għadir u l fuq minn Triq Amerv. F'tarf Triq Amerv kważi biswit il-Knisja sar diskors mill-Kappillan Inguanez u wara ngħatat il-Barka Sagramentali. Fit-Tmiem Mons. Fenech intona Te Deum bħala radd ' l-ħajr lil Alla ta' din il-Manifestazzjoni Marjana mill-isbaħ. F'artiklu ppublikat f'Leħen is-Sewwa nhar id-19 ta' Awwissu 1978, Mons. Ġużeppi Inguanez iddeskriva din il-ġrajja bħala 'l-highlight ta' l-istorja reliġjuża ta' Tas-Sliema in ġenerali u ta' Stella Maris b'mod speċjali fil-perjodu ta' wara l-aħħar gwerra dinjija' Minn dakinhar nistgħu ngħidu li d-devozzjoni lejn il-Madonna ta' Fatima ma waqfet qatt. Ix-xbieha tal- Madonna baqgħet dejjem toħroġ proċessjonalment ġeneralment fl-aħħar Sibt ta' Mejju, għalkemm illum il-ġurnata nbidlet Irridu ngħidu li l-purċissjoni fl- imgħoddi kienet issir b'aktar solennità għalkemm id-devozzjoni qatt ma naqset. Fil-bidu tagħha kienu jimmarċjaw il-Bov scouts. Kienu jakkumpanjaw ukoll il-fratelli tal-Fratellanza tas-Santissimu L-istatwa tal-Madonna ta' Fatima hija u dieħla l-ewwel darba Pr għadd K l Sagrament, l-imsieħba tas-Servi ta' Marija flimkien ma' l-abbatini u l-kleru tal-Parroċċa. Folla mdaqqsa ta' devoti kienet timxi wara x-xbieha tal-Madonna imdawra bit-tliet itfal umżejna b'għadd ġmielu ta' fjuri. Naturalment fit-triq kienet tingħad bl-aktar devozzjoni t-talba sabiħa tar-Rużarju Mqaddes. Il-purċissjoni wara li titlaq mill-Knisja kienet tinżel Triq Stella Maris, tikser għal Triq Windsor u taqbad it-telgħa għal fuq minn New Street(illum Triq Sir Arturo Mercieca). Hawnhekk peress li f'din it-Triq kienu jgħixu wħud min- nies l-aktar attivi fil-Parroċċa, fosthom l-istess Sur Edward Frendo, il-purċissjoni kienet timxi b'mod iżjed kajman u devozzjonali. Kienu anke jintefgħu ħ fjuri fuq l-Istatwa tal-Madonna u xi wħud mir- residenti kienu anke joħorġu qsari u pjanti fuq il- bankina b'sens ta' qima u devozzjoni lejn Ommna Marija. Minn hawn il-purċissjoni kienet tissokta fi triqtha lejn il-Knisja billi tgħaddi minn Triq Ġuze Howard u minn Victoria Avenue(illum Triq Ġorġ Borg Olivier) u Triq il-Kbira. Lura fil-Knisja kollox kien jintemm bil-Barka Sagramentali. Iżda lura lejn l-1948, meta eżattament nhar il-31 ta' Mejju hekk kif ħarġet il- proċessjoni saret ċerimonja ħelwa fejn il-Kappillan Inguanez kien poġġa kuruna tad-deħeb imżejna b'ħaġar prezzjuż duq ras il-Madonna. Din il-kuruna kienet inħadmet mid-ditta Madiona ta' Tas-Sliema u kienet inġarret mill-President tal-Qorti l-Unur Tiegħu Sir Luigi Camilleri. Manifestazzjoni Marjana kbira oħra seħħet nhar is-Sibt 28 ta' Mejju 1955 meta l-purċissjoni ħarġet mill-konfini Parrokkjali u fiha ħadu sehem il- parroċċi kollha ta' Tas-Sliema. Kien il-provinċjal tad-Dumnikani Fr. E. Klimeck O.P. li mexxa din il- purċissjoni u meta waslet Dingli Circus inżammet funżjoni Marjana. Il-gazzetti lokali ta' dak iż- żmien kienu ġabu li din kienet waħda mill-akbar manifestazzjonijiet Marjani li qatt saru f'pajjiżna ovvjament sa dak iż-żmien. Din is-sena f'għeluq il-Mitt sena mid-dehriet tal- Madonna ta' Fatima nhar il-Ġimgħa 12 ta' Mejju nżammet funzjoni Marjana mill-isbaħ fil-Parroċċa tagħna bis-sehem tal-parruċċani ta' l-unità Pastorali ta' Tas-Sliema u l-Balluta. Din il-funżjoni bdiet b'taħdita dwar il-Madonna mill-Kappillan tal-Parroċċa ta' Gwardamangia u wara saret Quddiesa Konċelebrata fejn flimkien ma' L-Arċisqof Emeritus Pawlu Cremona O.P. ħadu sehem il-kleru tal-Parroċċa, il-Kappillan ta' Gwardamangia u l-kappillani jew rappreżentant tagħhom tal-parroċċi ta' Tas-Sliema u l-Balluta, barra dawk tal-parroċċa ta' San Girgor. B'xorti ħażina l-manifestazzjoni bix-xbieha tal- Madonna kellha titħassar minħabba x-xita u allura ngħad ir-Rużarju Mqaddes fil-Knisja flimkien ma' kant Marjan u kollox intemm bil-Barka Sagramentali. L-Għada l-istatwa tal-Madonna ta' Fatima ttieħdet b'mod privat fil-Knisja Parrokkjali ta' Gwardamangia fejn hemmhekk damet ġimgħa sħiħa għall-qima tal-fidili. B'hekk nistgħu ngħidu li permezz tal-Madonna seħħ ġemellaġġ bejn iż-żewġ parroċċi ddedikati lil Marija Santissima u tnejn pijunieri fit-tixrid tad-devozzjoni lejn is-Sultana tar-Rużarju Mqaddes ta' Fatima. Din is-sena wkoll ħdejn il-Bieb Prinċipali tal-Knisja tagħna ntrama stand b'ritratti storiċi li juru l-wasla ta' l-istatwa tal- Madonna ta' Fatima ġewwa l-Parroċċa tagħna. JAlla dan kollu jħeġġigna sabiex nibqgħu nkunu devoti ta' Marija, mhux biss billi ta' kuljum ngħidu t-talba sabiħa tar-Rużarju Mqaddes imma wkoll billi nwettqu kliem l-Omm tagħna tas-Sema meta qalet lil qaddejja fit-Tieġ ta' Kana 'Għamlu dak li jgħidilkom Hu' J. Bisazza — Lehen il-Parroċċa ta' Stella Maris NrI2 u NrI4 Times of Malta 7-6-1948 Sundav Times of Malta Il-Karmelu April/Ġunju 2017 L-Aħwa Dumnikani F'Malta Annwal 2016 Soċjetà Filarmonika Santa Marija Mosta