Matul is-sena 2012, is-Soċjetà kkom- memorat is-sebgħin sena anniversarju mit-tiġrif tal-Knisja Parrokkjali tal- Kalkara. Madankollu, ma kienetx biss id-data tal-10 ta' April 1942 li ġerrħet lil dan ir-raħal fil-Port il-Kbir ta' Malta. Propju minħabba l-pożizzjoni ġeografika tiegħu u anki l-imkejjen Brittanniċi li kienu jinsabu ġo fih, kienu bosta dawk l-attakki li saru u li ħallew il-marka tagħhom. Kien b'dan il-ħsieb li qiegħed nirriproduċi f'dan il-ktieb djarju dettaljat ta' dak li seħħ f'ġranet differenti matul is-sena 1942, fl-eqqel tat-Tieni Gwerra Dinjija. Nhar it-2 ta' Marzu 1942: Il-Bumbar- diera ta' Malta jiġu attakati. Mir Raids: Inżul ix-xemx tat-2 ta' Mar- zu għal inżul ix-xemx tat-3 ta' Marzu 1942. It-Temp: Riħ min nofsinhar, 3096 imsaħħab. Kemmxejn sħun. Vittmi maqtula mill-Kalkara: Lorenzo Mejlak, età ta' 55 sena. Nhar il-15 ta' Marzu 1942: L- infern il-Ħadd — 1,800 kilo ta' 'bombi tax-xjaten fuq il-Belt Valletta. Air Raids: Inżul ix-xemx tal-15 ta' Marzu għal inżul ix-xemx tas- f 16 ta' Marzu 1942. It-Temp: Riħ varjat, waqtiet imsaħħab iżda iċċara matul il- ġurnata. Bejn is-13:19 u is-14:38 erba ajruplani tat-tip JU 88 skortati minn disa' ajruplani tat-tip ME 109 tefgħu bombi ta' 500 kilo-il waħda fuq Ħaż- Żabbar, il-Latnia u r-Rnella fil-Kalka- ra. Erbgħa Spitfires bdew jiddefendu. Fl-15:45 jintefgħu bombi n-naħa ta' Tal-Grazzja, ir-Rnella u Madonna Tas-Silġ. għ Nhar il-21 ta' Marzu 1942: 260,000 kilo ta' bombi -— Tifel jirrakonta l-ġurnata bħala l-Infern. Air Raids: Inżul ix-xemx tal-20 ta' Marzu għal inżul ix-xemx tal-21 ta' Marzu 1942. It-Temp: imsaħħab. Ir-riħ mix-Xlokk, 8096 Fid-09:20, żewġ ajruplani tat-tip JU 88, javviċinaw u jitfgħu bomba kbira kull wieħed ta' 1800 kilo fuq is-suq tal-ħut fil-belt Valletta u l-oħra fuq il-port il-kbir. Ajruplan ta'l-istess tip jaqsam mit-tramuntata ta' Malta għal nofsinhar f'għoli ta' 30,000 pied. Ħames ajruplani oħra javviċinaw il- Port il-Kbir iżda iduru lura wara li jiġu attakati bil-qawwi. Dawn tefgħu l-bombi kollha fil-baħar in-naħa tal- Forti Ricasoli u Sant'Iermu. Rikostruzzjoni ta' Ajruplani ME109. Rapporti tal-Operat: 21 ta' Marzu 1942 Ir-Roval Navv għamlet Raid numru 1843 fejn instabu ħsarat fir-'Rifle Range' tal-Forti Ricasoli. Ir-residenza tal-Kirurgu tal-Ammirall tal-isptar Navali f'Bighi ġiet imġarrfa. Air Raids: Inżul ix-xemx tal-21 ta' Marzu għal inżul ix-xemx tal-22 ta' Marzu 1942. Fl-10:14 żewġ ajruplani tat-tip JU 88 jitfgħu bom- ba kull wieħed ta' 1800 kilo fuq Manoel Island u fuq l-Isptar Navali ta' Nhar l-24 ta' Marzu 1942: Massa ta' bombi fuq il-Port il-Kbir. Storja u Arti Ċtċenne amilleti VA ATT a to NST IT A storiċi. Bħalissa l riga ta' Cha 8 Żgħażagħ. L TA GP TIT TANTefaqa Familja bis-sassofonu. jintefgħu fuq vapuri tal-konvoj fil-Port il-Kbir. e L-ammont ta' bombi kien id- doppju tal-blitz fuq l-Illustrious. e Attakki bla waqfien minn wara nofs in-nhar 'il quddiem. e Bomba taqa' fuq xelter ġo Ħal Far u toqtol ħaddiema tar-Roval Air Force. e 23 suldati maqtula u 33 per- suna Maltija maqtula, 23 min- nhom fil-Kalkara. e 28 ajruplan tat-tip Stukas jib- bumbardjaw Ħal Far fil-baxx. e Jintefa' duħħan apposta biex ifixkel l-għadu. Air Raids: Inżul ix-xemx tal-24 ta' Marzu għal inżul ix-xemx tal-25 ta' Marzu 1942. It-Temp: Riħ mil-Grigal, imsaħħab. Kalkariżi maqtula: Joseph Bartolo, età ta' 18-il sena; Anthonv Busuttil, età ta' 16-il sena; Joseph Camilleri, età ta' 45 sena; Filomena Coster, età ta' 54 sena; Marv Coster, età ta' 48 sena; Ġustu Coster, età ta' 30 sena; Joseph Coster, età ta' 26 sena; Stella Gauci, età ta' 12- il sena; Manuel Gauci, età ta' 9 snin; Rokku Gauci, età ta' sentejn; Grezzja Hili, età ta' 44 sena; Concetta Hili, età ta' 20 sena; Pauline Hili, età ta' 12-il sena; John Hili, età ta' 4 snin; Marv Micallef, età ta' 31 sena; Samuel Mi- callef, età ta' 10 snin; Toni Micallef, Rikostruzzjoni ta' Ajruplani Stukas. età ta' 9 snin; Carmela Mintoff,età ta' 80 sena; Josephine Mintoff, età ta' 48 sena; Mariano Stivala, età ta' 62 sena; Spira Vella, età ta' 70 sena; Michael Ventura, età ta' 75 sena, u Angelica Ventura, età ta' 66. Il-lista tal-vittmi Kalkariżi tal-24 ta' Marzu tinkludi l-familja kollha ta' Coster li inqabdu fix-xelter u fgaw b'gas valenuż li ħareġ min kanna mk- issra li kienet tintuża mill-Isptar Na- vali, kif ukoll għerqu meta beda tiela' l-livell tal-ilma meta nqasmet kanna tal-ilma. Il-maġġoranza tal-familja Coster mietu mill-ewwel ħlief l-aħwa diera ta' l-art jiġu attakka- ti bil-qawwi. Mir Raids: Inżul ix-xemx tad-9 ta' April għal inżul ix-xemx tal-10 ta' April It-Temp: Riħ minn Nof- sinhar, 3090 sħab għoli madwar 15-18 elf pied. ) Fis-12:45 erba' ajruplani tat-tip ME 109 attakkaw Ta'Qali. tip ME 209: sparaw fuq il-batterija 36 ajruplan ieħor jersqu lejn il-gżira u jinqasmu f'żewġ gruppi biex jattakkaw Ħal Luqa u l-Port il- Ġustu Coster u Joseph Coster li waslu 3 a fuq il-post ftit wara u niżlu fix-xelter biex isalvaw lill-familjari iżda bħall- bqija tal-familja huma wkoll fgaw jif bil-gass li kien ħiereġ. Bl-istess mod miet ukoll il-kuġin tagħhom Joseph Camilleri li wasal fuq il-post wara l-aħwa. Nhar is-6 ta' April 1942: Bomba tifqa' Xelter u jmutu 18-il persuna Fis-18:15 saret it-tielet mewġa ta' at- takki li nqasmet f'żewġ formazzjoni- jiet. Sbatax-il ajruplan tat-tip JU 88 attakkaw it-Tarzna, tnax-il ajrup- lan ieħor tat-tip JU 88 attakkaw il- Ħamrun, iż-Żejtun, Gwardamanġa, il-Furjana, il-Marsa u l-Forti Ricasoli. Bumbardiera tal-art waqqgħu wieħed mill-JU 88 u għamlu ħsara fuq tnejn oħra. Fil-Furjana, tintlaqat il-bar- racks ta San Franġisk fejn imut sul- dat u jweġġgħu serjament tlieta oħra. Il-bombi jagħmlu ħsarat fit-toroq San Tumas, il-Miratur, fuq il-Fossos, Sarria, Triq l-Assedju l-Kbir, Triq il- Kapuċċini u t-Telgħa tal-Kurċifiss. Tnejn imutu u tnax oħra iweġġgħu serjament. Nhar l-10 ta' April 1942: Il-Bumbar- 50 Il-bumbardiera tal-art. Żewġ bombi ta' 1,000 kilo-il waħda ġew irrapurtati li ma splodewx fejn kienu stazzjonati l-bumbardiera tal- art ġewwa l-Marsa. Bomba kbira taqa' barra xelter fil-Kalkara fejn fih dak il-ħin kien hemm 400 persuna. Din tiblokka tliet entraturi min erbgħa fejn ħadd ma ġie irrapurtat li weġġa' L-Għolja ta' Kordin u t- triq fuq in-naħa tal-lemin tal-baċir numru 4 ukoll jiġi mġarrfa u magħluqa. Il-canteen tar-Roval Navv jiġi milqut ukoll. Il-ħanut tal-immuntar tas-snieter, il-kamra tal-munizzjon, u l-imħażen fl-NA De- pot jiġġarfu kompleta- ment. — Il-bumbardiera tal-art jattakkaw u jkissru wieħed — mill-ajruplani ie - k SS Talibot jintlaqat mill-bombi tal-għadu fil-Port il-Kbir. tat-tip JU 88, ieħor JU 87 u ieħor ME 109, u jagħmlu ħsara fuq ieħor ME 109. Fis-17:42 l-għadu jinqasam fit-tliet formazzjonijiet. Formazzjoni min- nhom tattakka l-Port il-Kbir, li tk- isser id-dar tal-Ammirall fil-Birgu. Il- Knisja ta' San Ġużepp tal-Kalkara tiġi ibbumbardjata bil-qawwi u mġarrfa kompletament. Nhar il-11 ta' April 1942: Il-bombi jaqtgħu d-dawl, u hemm nuqqas ta' ilma u ħobż. Mir Raids: Inżul ix-xemx tal-11 ta' April għal inżul ix-xemx tat-12 ta' April 1942. It-Temp: Riħ lbiċ; ċar, ċpar fl-għoli ta' 20,000 pied. F'12:16, 10 ajruplani tat-tip JU 88 jat- takkaw il-bumbardiera ta' madwar il-Port il-Kbir u ħafna bombi jaqgħu qrib l-antenni tal-komunikazzjoni bir-radju fir-Rnella. It-toroq kollha jingħalqu. Nhar it-12 ta' April 1942: Il-Port il- Kbir 'm'għadx fadal x'tibbumbardjal' 1 Air Raids: Inżul ix-xemx tat-12 ta' April għal inżul ix-xemx tat-13 ta' April 1942. It-Temp: Riħ mill-Majjistral, 5090 l imsaħħab. al Fis-17:46 Attakki fuq il-Port il-Kbir: SS Talabot jintlaqat u jieħu n-nar. Bini tar-raba' Platun u wieħed mir- riġmenti tal-BN Cheshire tar-Rnella jintlaqtu wkoll u jġarrbu ħsarat kbar. Il-Kumpanija B taħseb biex tmexxi tnejn mill-platuni għal Polverista. Il- canteen tat-Tarzna jintlaqat bil-bombi. Nhar it-13 ta' April 1942: Traċċi ta' qerda kbira għall-forzi ta' Malta - Rap- Il-ħerba sħiħa li ħalla l-attakk qawwi li sar fuq il-Knisja Parrokkjali nhar l-10 t'April 1942. porti tal-Gvernatur. Mir Raids: Inżul ix-xemx tat-13 ta' April għal inżul ix-xemx tal-14 ta' April 1942. It-Temp: Riħ mill-Grigal, msaħħab u temp kiesaħ. Fl-15:45, 28 ajruplani tat-tip JU 88 u ME 109 javviċinaw il-gżira. 9 ajruplani tat-tip JU 88 jattakkaw il-Port il-Kbir, ikissru il-canteen tan-Navv u krejn. L- istazzjon tar-Rnella jintlaqat, fejn jin- qabdu taħt it-tifrik ħafna ħaddiema. Bomba oħra tolqot il-biċċerija tar- Roval Navv fil-Marsa. Nhar l-14 ta' April 1942: Attakk idum għaddej tlettax-il siegħa u nofs. Air Raids: Inżul ix-xemx tal-14 ta' April għal inżul ix-xemx tal-15 ta' April 1942. It-Temp: Riħ kiesaħ mil-Grigal, 5096 imsaħħab. Intefgħu bombi fuq l-ewwel riġment tal-BN Chesire u ħdejn l-erba' pla- tuni tar-Rnella fejn jintlaqat arblu tal- komunikazzjoni. Nhar it-22 ta' April 1942: 'L-agħar siegħa ta' Malta' - l-aħħar 7 Spitfires li kapaċi jittajru. Il-pilota Kanadiż Buck McNair tal- ajruplan Spitfire ilaqqam din il- ġurnata bħala 'l-agħar siegħa ta' Malta'. Huwa jgħid li, 'F'siegħa mit- twaqqif tar-radar plotters urew li Luft- waffe kienu qed iħallu l-bażi ta' Sqal- lija u kienu fi triqithom lejn Malta. Ħadna tliet siegħat sħaħ biex imlejna bil-fuel l-aħħar seba' Spitfires li kien għad fadlilna, u armajniehom bl-iktar sigurtà massima li stajna. Barra minn hekk, il-kanuni ma kienux iċċekjati fl- Ingilterra, u kellhom jiġu armati xorta għax kien hemm problema fil-muniz- zjon. Dawn kienu mtajra u lesti daqs li kieku ġodda u għadhom fl-eww- el attaki tagħhom u lesti biex ik- issru kemm jifilħu. — Il- Ġermaniżi kienu taj- bin ħafna. Erbgħa u għoxrin siegħa wara, sebgħa minn sitta u erbgħin kienu għadhom Storja u Arti kapaċi jittajru. Kienet l-agħar siegħa ta' Mal- ta' It-Temp: Riħ qawwi mil- Lbiċ, — 10096 msaħħab. Fis-17:50, 21 l ajruplan. tat- tip JU 87 (stu- kas) u 26 ajru- plan tat-tip JU 88. attakkaw il-Port il-Kbir, kif ukoll il- Belt Valletta u l-Furjana, il-Kalkara u it-Tarzna. Il-bombi waqgħu wkoll: bejn Ħaż-Żabbar u l-fortifika- zzjonijiet tal- Kottonera. Nhar is-27 ta' April 1942: It-Taljani jattakkaw lil Malta bil-qawwa kollha. Air Raids: Inżul ix-xemx tas-27 ta' April għal inżul ix-xemx tat-28 ta' April 1942. It-Temp: Riħ minn Nofsinhar, ftit imsaħħab. Fil-11:15, balla bombi jagħqu bejn Ħaż-Żabbar u Tal-Grazzja. Il-Bum- bardiera tal-art ikissru ajruplan tat-tip JU 88 fejn jagħqa viċin post tad-difen- suri tas-settur tar-Rnella tal-ewwel riġment tal-BN Cheshire. Nhar is-7 ta' Mejju 1942: Il-Gvernatur Dobbie jitlaq minn Malta taħt attakk. Air Raids: Inżul ix-xemx tas-7 ta' Me- jju għal inżul ix-xemx tat-8 ta' Mejju 1942. F'00:02 u fit-03:00, żewġ air raids jinstemgħu għal 18-il attakk mill- għadu fejn tefgħu mijiet ta' bom- bi madwar Malta kollha. Bombi interfgħu fuq ir-Rabat, il-Mosta u San Pawl tat-Tarġa, Pembroke u x-xatt tal- Imsida, il-Forti Ricasoli u r-Rnella, il-Gudja, il-Latnija, il-bajja ta' Mar- saxlokk, Delimara, Lapsi, u fil-baħar. Wieħed mil-bumbardieri tal-art kważi jintlaqat u jikkawża ħsarat fuq il-mu- nizjon tiegħu stess. Fdalijiet ta' ajruplan JU87. Nhar it-12 ta' Mejju 1942: Luftwaffe jiġġieldu lura. Air Raids: Inżul ix-xemx tat-12 ta' Me- jju għal inżul ix-xemx tat-13 ta' Mejju FF N ——Ġ SJ RSTT7I It-tiġrif tal-Iskola Primarja fi Triq is-Sienja. It-Temp: Imċajpar iżda bla sħab. Bil-lejl, erba' alerti tas-sireni jinstemgħu meta joqorbu għaxar ajruplani tal-għadu. Bombi ntefgħu fuq ir-Rnella, fuq il-bajja tas-Salina, San Pawl il-Baħar, il-Mellieħa u fil- baħar. Nhar is-27 ta' Mejju 1942: Il-Bum- bardieri ta' Malta jattakkaw żewġ konvojs ta' Rommel. Air Raids: Inżul ix-xemx tas-27 ta' l-2 Mejju għal inżul ix-xemx tat-28 ta' jġ Mejju 1942. It-Temp: Riħ moderat mix-Xlokk ġurnata. 8096 imsaħħab 'il fuq minn 15,000 pied. Viżibiltà ta' 10-15-il mil. Fil-23:20 tinstema' s-sirena tal-air raid. L-għadu jersaq viċin Malta u jitfa' l-bombi fuq ir- MI Ricasoli u Ħal Luqa. 63, 64, 65 Triq ir-Rnella. Il-Kalkara kienet waħda mill-aktar irħula li sofrew matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Huma bosta dawk il-Kalkariżi li tilfu lil xi ħadd għażiż għalihom f'dawk is-snin fi' qerrieda. Iżda, fuq kol- fi lox, l-ebda raħal ieħor f'Malta ma tilef ukoll il-Knisja Parrokkjali bl- istatwa titulari b'kolloxi Traġedja kbira li diffiċli biex tfieq.