Sa minn meta kont għadni tifel, kull meta kont nisma' xi ħaġa dwar iż-Żejtun jew li ġara xi ħaġa kont immur id-dar u kelli pitazz apposta u kont nagħmel nota dwar dik il-ħaġa, u wara kont insib xi raġel anzjan u meta kien ikolli risposta tajba kont inniżżilha bħala parti mill-istorja. Dan l-aħħar waqt li kont qiegħed infittex xi ħaġa ġie f'idejja dan il-pitazz u ġieni f'moħħi li naqsam magħkom dawn il-punti dwar l-istorja. Teatri, Ċini u Talkies fiż-Żejtun Fi Triq Sant'Anġlu kien hawn teatru bil-palketti, li fih kienu jsiru r-reċti bil-Malti, bit-Taljan, operetti u anke ġieli darba kummiedja bl-annimali. Dan it- teatru kien jismu Teatru Flora u kien mibni l-biċċa l-kbira tiegħu bl-injam, u kellu ħafna skultura madwar il-palketti. L-aħħar proprjetarju tat-Teatru Flora kien Mastru Anton Cassar li kien joqgħod fil-Pjazza tal- Knisja Nru 40-41. Dan it-teatru kien fil-post fejn illum jinsab il-Kunsill Lokali tal-Lokal. Dan it-teatru sar fuq l-inizjattiva ta' Spir Grixti flimkien ma' sħabu meta xtraw dar għat-tagħlim tad- duttrina, u fil-ġnien imdaqqas li kien fiha din id-dar bnew il-platea mdaqqsa fejn kien isir iċ-ċini (films mingħajr sound) u aktar tard it-talkies, u t-teatrin kull nhar ta' Sibt, fejn kien hemm il-kumpanija teatrali lokali tal-post. Dan it-teatru kien fis-sala mibnija mis-Soċjetà Orkestrali Santa Katarina, fejn kien isir it-teatrin, u ħafna attivitajiet oħra, bħal Balli tal-Karnival li kienu jattendu għalihom ħafna nies tas-servizzi Ingliżi li kien hawn fil-lokal fil-gwerra. Kien isir ukoll iċ-ċini (films mingħajr sound) u t-talkies. Aktar tard din is-soċjetà għamlet teatru ieħor miftuħ (open air) għat-talkies. Din is-soċjetà kellha l-kumpanija teatrali tagħha. Il-Banda Beland kellha t-teatru tagħha wkoll li fil-bidu kien isir it-teatrin fil-kantina ta' taħt il-każin, imma għal xi raġuni dawn ma baqgħux jagħmlu din l-attività. Aktar tard saqqfu l-bitħa tal-każin u bdew jagħmlu t-teatrin u xi attivitajiet oħra f'dan il-post. It-Teatru ta' Carabott jew ta' Balullu (Sfar Theatre) Dan it-teatru miftuħ kien kbir mhux ħażin. Kien jinsab fi Triq il-Kostituzzjoni fejn illum hemm il- Mużew tas-subien. F'dan it-teatru kien isir iċ-ċini, u wara t-talkies, u kienu jsiru ħafna drammi bil-Malti fejn kienu jiġu l-aqwa kumpaniji teatrali ta' Malta. It-Teatru Banda Żejtun Il-Banda Żejtun kellha sala fil-każin fil-pjazza li kienet fuq u ġo fiha kien isir it-talkies. Wara xtraw ġnien imdaqqas fi Triq il-Ħerba, u bdew jagħmlu t-teatrin ġo fih u aktar tard kienu jagħmlu t-talkies fil-miftuħ, għat- teatrin kienu jġibu l-aħjar kumpaniji billi ma kellhomx tagħhom. Fuq l-inizjattiva tal-kumitat fis-snin 50 bdew jirranġaw biex jibnu teatru għat-Talkies u t-teatrin, ħadmu ħafna u sabu għajnuna siewja mill-President tagħhom il-Kaptan Serafin Xuereb li kien jislifhom il- flus. Dan it-teatru ġie msemmi Teatru Pandora fejn kien isir it-teatrin u t-talkies u attivitajiet oħra. Dan it-teatru kien Bir id-Deheb u kien proprjetà ta' Carmelo Morana fejn kellu teatru magħluq u ieħor miftuħ. Kien isir it-teatrin u t-talkies. Kienu jattendu x-Xlukkajri, l-Għaxqin u xi Żwieten ukoll. It-Teatru Ġest Nazzarenu (Sala Giuseppina Curmi) Dan it-teatru tas-sorijiet ta' Ġesti Nazzarenu mhux miftuħ għall-pubbliku imma għal xi attivitajiet tas- sorijiet u l-familjari tagħhom fejn isiru xi attivitajiet għal żmien il-Milied u xi ħaġa oħra matul is-sena. Dan it-teatru jinsab fl-iskola Liceo Carlo Diacono fejn l-istudenti li jattendu f'dan il-Liceo jagħmlu l-attivitajiet tagħhom fosthom anke xi attivitajiet teatrali, u xi sports. Dan l-aħħar dan it-teatru beda jintuża minn xi attivisti tat-teatru Żwieten li tant ilhom jixtiequ li jerġgħu jqajmu l-kultura teatrali f'dan il-lokal. Fiċ-ċirkolu tal-Azzjoni Kattolika Ġuvintur Nazju Falzon għadu jeżisti. Teatru żgħir għall-użu tal- membri. Bosta kienu dawk il-membri dilettanti tal-palk li jafu l-bidu tagħhom hawnhekk fosthom Trevor Zahra u France Zahra. e L-Parroċċa tagħna kellha tinbena fejn illum hemm Pjazza Carlo Diacono u bħala tifkira kien hemm statwa ta' Santa Katarina ġo niċċa skolpita li ġiet imneħħija biex infetħet it-Triq Vjal il-25 ta' Novembru fl-1953 u li din l-istatwa kellha titpoġġa postha, imma baqgħet ma tpoġġietx. e L-Parroċċa tagħna kellha tkun iddedikata lil Santa Marija Assunta, biex ma jkunx hawn tnejn lil Santa Katarina, imma meta kienet kważi lesta l-Katidral kellu drittijiet fuq il-qadima u rieda f'idejh għalhekk iddedikawha lil Santa Katarina avolja kienu diġà skolpew fuq il-kwadru maġġur, fil-kor statwa tal- Madonna u anke stilel mal-pilastri. e. L-ewwel ġebla tal-parroċċa tpoġġiet fil-25 ta' Novembru 1692 mill-Isqof Cocco Palmieri. e Nfetħet għall-ewwel darba mill-istess Isqof fl-1708 għalkemm ma kinitx lesta għal kollox. e L-parroċċa tagħna hija twila 110 piedi, wiesa 30 u għolja 153 piedi. e. L-parroċċa kellha koppla għamla ta' skutella bħal dik ta' Santa Katarina msejħa ta' San Girgor, ġiet mibnija kif inhi Ilum fi żmien l-Arċipriet Degabriele, u li damet tinbena ħames xhur biss. Dan ix-xogħol sar minħabba ta' Żarina, u Carmenu Vella tal-Ġgant, u ġiet imbierka mill-Isqof Angelo Portelli O. P. Vig. e L-parroċċa kellha tkun twila sa tarf iz-zuntier u kellha tiġi b'ħames arkati fil-korsija, u li ma kellhiex navi, imma minħabba li l-ġebel beda jħoss ġie mnaqqas it-tul u ġew mibnija n-navi bħala dniefel għal forza għax beżgħu li tista' tiġġarraf. s- L-benefattur tal-Parroċċa kien in-Nobbli Girgor Bonnici li minn flusu nbniet il-parroċċa. e Girgor Bonici miet ta' 85 sena fl-1697 bla ma ra l-parroċċa lesta kif xtaq hu. e. Metamiet Girgor Bonici, fuq xewqtu, it-toroq li kellu jgħaddi l-funeral minnhom ġew armati kollha bid- damask iswed, u wara fuq xewqtu ġew imqassma lill-fqar tal-parroċċa biex jagħmlu lbiesi minnu. Billi l-knisja kellha tkun għamla ta' salib biss il- kampnari kellhom jiġu fuq il-parti ta' wara tal- knisja. Infatti nstab it-taraġ meta għamlu n-niċeċ tar-Redentur u tal-monument fl-1956. Meta Malta talbet il-kenn tal-Kuruna Ingliża biex teħles mill-okkupazzjoni Franċiża fl-1799 il-Gvern Ingliż ried li jżomm id-dritt li jaħtar lill-awtoritajiet tal-knisja huwa jew li jkollhom l-approvazzjoni tiegħu imma kemm l-awtorità tal-knisja u kemm il- Maltin ma ridux iċedu għal dan, u l-Maltin kienu ser jerġgħu jirvellaw kontra l-Ingliżi sakemm il- kwistjoni wara ħafna snin inqatgħet mill-Vatikan favur l-Ingilterra. Ż-Żejtun kien wieħed mill-ftit pajjiżi li ntlaqgħat minn din il-kwistjoni għax wara l-mewt tal- Kappillan Dun Bert Sant fl-1937, dan ir-raħal dam sentejn mingħajr Kappillan sakemm sar Dun Paul Ellul JUD minn Bormla fl-1839 approvat mill- Gvern Ingliż. S-Sedja l-ħamra hija privileġġ uniku li parroċċi oħra m'għandhomx, din is-sedja kien ġieba Mons. Isqof Mattei li kien joqgħod iż-Żejtun flok id- Domus u billi kien spiss jattendi għal funzjonijiet mill-kor għamel din is-sedja għalih. Sedji oħrajn ħomor jinsabu fil-Kon Katidral ta' San Ġwann, fil- Katidral tal-Imdina u San Pawl tal-Belt billi hija s-sedja uffiċjali tal-Isqof ta' Malta. Parroċċi oħra jġibu sedja ħadra. Santa Katarina kienu jerfgħuha n-nies li jaħdmu fil-faħam u li l-flus li kienu jaqilgħu minn dan ix- xogħol matul is-sena kienu l-vapuri bil-faħam kienu qegħdin jiskarsaw sew imma daħal vapur faħam nhar Santa Katarina, iż-Żwieten riedu jħalluh billi kienet il-festa imma l-Arċipriet qallhom li Santa Katarina tiġi kull sena imma vapur ieħor ma jafux meta ser jidħol għalhekk bagħathom jaħdmuh u meta jlestuh jiġu għall-festa u jerfgħu l-istatwa. Meta l-Purċissjoni kienet waslet ħdejn l-għassa waslu l-ħaddiema tal-faħam u l-Arċipriet tahom li jkomplu jerfgħu l-vara sal-knisja bil-ħwejjeġ tax-xogħol u mġemdin bil-faħam sakemm daħħlu l-istatwa ġol-Knisja. Qabel sar iz-zuntier tal-Knisja kien hemm rampa iebsa biex in-nies tan-naħa t'isfel jitilgħu għall- knisja, tant li kienu jagħmlu ħabel minn fejn hemm il-posta għal mal-bieb tal-knisja biex in-nies iżommu miegħu minħabba l-għadajjar u r-riħ. Z-Zuntier tal-Knisja ġie ċċangat bil-ġebel tal- qawwi fl-1917 minn fdalijiet tal-fortizzi li kuntrattur Żejtuni Farrugia tad-Dubra kien ġab iż-Żejtun għal dan il-għan. Qabel il-gwerra l-munita ta' tliet ħabbiet 1/4d kienet skarsat sew mill-idejn u billi kienet importanti għall-knisja għax kont tħallas 1/4d għas-siġġu il- prokuratur għamel numru mhux ħażin ta' pjanċi tondi bil-kelma Żejtun fuqhom li kienu jitfgħu fit- tapsina flok tliet ħabbiet jew li tingħata bqija biex l-għada terġa' titfa' lilha, imma ġara li din il-munita ħarġet barra l-knisja u bdiet tingħata bqija u tintefaq fil-ħwienet taż-Żejtun, għalhekk l-Awtorità Ċivili żammewha milli tintuża billi kienet munita falza. L-Fundispizju tal-parroċċa kien iġġarraf b'terremot u kellu jinbena mill-ġdid u li kien reġa' ħass b'terremot ieħor fl-1972. L-Parroċċa ma ġietx. misruqa mill-Franċiżi minħabba l-idea ta' Micheal Cachia li ħalla l-bibien tal-knisja miftuħa u li jitilgħu ħafna nies fuq il- bejt tagħha biex jiddefenduha bit-tfigħ tal-ġebel, li tpoġġa arblu wara l-fundispizju b'bandiera miegħu tant li l-Franċiżi baqgħu għaddejjin għax ħasbuha fortizza, għalkemm kienu diġà serqu ħafna affarijiet minnha xi żmien qabel. D-damask tal-parroċċa sar fi żmien il-Kappillan Dun Paul Ellul. L-lampier tal-festa ġie maħdum minn kwantità ta' muniti tal-fidda li ġew imdewba wara li ġew mogħtija minn żewġt aħwa xebbiet ta' 'Glawdin' għal dan il-għan u li sewa s-somma ta' £560, l-istess aħwa għamlu minn flushom il-qanpiena imsejħa għalihom ta' Glawdin. L-Parroċċa taż-Żejtun kienet imsejħa l-Katidral tal- Lvant minħabba li kien hawn kappillan fqir ħafna u ma kellux bhima u kien xwejjaħ ħafna u kien talab lill-Isqof jeżentah milli jitla' l-Imdina għall- funzjoni ta' Ħadd il-Palm li kienet issir fil-katidral biss u l-Isqof tah permess li jagħmel din il-funzjoni fiż-Żejtun u jiġbor lil ta' madwaru għall-funzjoni. L-istatwa ta' Santa Katarina ġiet irranġata fl-1929 minn Mastru Ġużċ Caruana billi qabel kellha t-toppu u kella bżonn xi restawr u żebgħa. D-dawl elettriku ġie mdaħħal fil-parroċċa fl-1926. L-istatwa ta' San Ġużepp kienet ħadet l-ewwel f'kompetizzjoni tal-arti li saret f'Milan qabel ġiet iż-Żejtun fl-1907. Fil-gwerra kien hemm il-blast walls quddiem il- bibien tal-parroċċa li kienu jgħattu l-bibien kollha. Minħabba l-attakki tat-Torok spissi s-Sagrament kien jiġi trasferit kuljum minn Santa Katarina l-antika għall-Knisja ta' Santa Marija ta' Ħal Biżbut. L-Knisja ta' Santa Katarina l-Antika kienet ġiet mibdula fi sptar fi żmien il-Franċiżi u l-istess knisja kienet ġiet użata mill-Ingliżi bħala store għall- affarijiet tal-ikel fi żmien il-gwerra. Qabel bdiet issir il-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira fiż-Żejtun kien isir pageant fuq iz-zuntier tal-knisja. L-vari tal-Ġimgħa l-Kbira kienu nxtraw mingħand il-patrijiet ta' Ġieżu ftit aktar minn mitt skud. L-Ecce Homo li hemm fil-Knisja tal-Ispirtu s-Santu u r-Redentur li hemm ġo niċċa fit-triq ta' Marsaxlokk kienu jagħmlu parti mill-purċissjoni taż-Żejtun. L-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira kienet tgħaddi minn Triq Ħabel ix-Xgħir u din spiċċat fl-1933 meta infetħet Triq Santu Wistin. L-anġli tal-Monument kellhom il-ġwienaħ jinqalgħu minħabba li ma kienx jgħaddi minn triq Ħabel ix-Xgħir bihom u b'hekk kienu jdawruh wiċċu mal-ħajt. L-vari tal-Ġimgħa l-Kbira kienu jintrefgħu fi knejjes żgħar għax ma kienx hemm spazju fil-parroċċa qabel ma rranġaw il-maħżen u wara nbena l-blokk ta' maġenb il-knisja (1956). Il-bradelli kienu jintrefgħu fil-garaxx Nru 2 Triq Santu Wistin. L-awtorità kienet żammet il-permess tal-banda li ma tistax iddum aktar mit-tmienja ta' filgħaxija mal- purċissjoni, u malli daqqu t-tmienja l-banda ġiet ordnata toħroġ mill-purċissjoni u tal-Vara l-Kbira niżżlu l-intervent tal-Arċipriet Psaila u s-Sindku Curmi li qal li l-banda kienet parti mill-purċissjoni u permess għall-purċissjoni kellu, għalhekk reġgħet daħlet il-banda u l-purċissjoni tkompliet. L-Ort kien ġie mibdul imma ma ntgħoġobx billi kien goff ħafna u kellu ħames anġli fosthom tnejn minnhom kienu ġos-siġra taż-żebbuġ. Sal-1955 kienet issir il-prietka ta' tliet sigħat billi kienu jtellgħu l-vara l-kbira fuq il-Presbiterju, u min-nofsinhar sat-tlieta kienet issir il-prietka u xi mużika fl-intervall, l-aħħar li saret kienet fl-1955 minn Patri Alfons Caruana miż-Żejtun. San Kalment inbena minn Klement Tabone fl-1658. Sant' Anġlu nbena minn Girgor Bonnici fl-1670. L-Ispirtu s-Santu nbena minn Ġanni Cassar fl-1688. Santa Marija tal-Ħlas inbniet flok oħra antika mill- poplu fl-1692. Santa Marija ta' Ħal Tmiem inbniet minn Leonardu Tabone fl-1597. San Gaetanu nbena ftit wara li ġie ddikjarat qaddis San Geatanu minn Ġorġ Mamo fl-1657. Tal-Ħniena ġiet irranġata minn Dun Ġwann Tabone fl-1865. L-Qalb ta' Marija bnietha s-sinjura Conti Manduca fl-1881. Tal-Bon Kunsill mill-Markiż Nerik Testaferrata fl- 1750. Ma' dawn ta' min isemmi l-knisja tal-Lunzjata ta' Bisqallin li m'għadhiex teżisti u dik ta' Ħal Ġwann iddedikata lil San Ġwann li m'għadhiex teżisti. L Sil-KETE L LIL Fiż-Żejtun kien hawn tliet baned. Meta l-Banda Beland u l-Orkestra Sta Katarina kienu mpikati sewwa darba lejliet il-festa ta' Santa Katarinà riedu li l-banda tagħhom tispiċċa l-aħħar u kull meta tispiċċa waħda terġa' tibda l-oħra tant li n-nies kienu ġejjin għall-quddiesa tal-ewwel u sabu li l-baned għadhom idoqqu sakemm ġew imwaqqfa mill-awtorità u s-sena ta' wara l-Awtorità ma tatx permess lill-baned li jdoqqu minħabba l-inċidenti tas-sena ta' qabel, imma s-surmast Diacono qal lill-bandisti jiġu xorta u kien se jdoqqu fil-gallerija tiegħu imma l-banda l-oħra semgħet b'din l-aħbar u ftiehmet ma' ta' Fitett biex idoqq fuq il-bejt tagħhom, u bdew jarmaw iż-żewġ postijiet bil- palm, meta l-awtorità rat hekk tagħthom permesss lit-tnejn imma bil-ħin li jridu jispiċċaw. Dik id-dar li hemm ħdejn il-Knisja ta' Santa Katarina l-Antika kienet id-dar tal-Kappillan tar-raħal u li sa ftit snin ilu kien għadu jidher kurċifiss skolpit mal- ġebel tal-gallarija. Fi Triq Santa Katarina għad hemm id-dar tal- Gran Mastru Perellos, fi Triq San Ġwann Sqaq No. 4 hemm id-dar tal-Familja Bonici, fi Triq Dun Michael Cassar hemm it-tempju li għandu kappella fuq u isfel hemm xi ċelel ukoll. Il-palazz mal-knisja tal-Bon Kunsill mibni fl-1660 tal-Familja Bonici fi Triq Xejba hemm palazz tal- Familja Testaferrata di Noto. Quddiem id-Domus hemm id-dar bl-arma tal- Kavallieri Fi Triq San Ġwann hemm id-dar tal-Falkunier ta' żmien l-ordni Id-Domus kien ir-residenza tal-Isqof Mattei. Fi Sqaq Sant' Anġlu twieled Michael Cachia Fi Triq San Ġwann Sqaq No 3 kienet il-biċċerija tad-Distrett. Fi Triq Santa Marija hemm id-dar fejn trabba l-Isqof Ġorġ Caruana. Fi Triq Santa Marija kien hemm ix-xaqq ta' Atilla dan sar billi meta bnew hemm kienu miġġieldin u anqas il-bini ma riedu li jmiss ma' xulxin. Fuq id-dar 42 Pjazza Girgor Bonici ttellgħet it- tieni Bandiera Ingliża f'Malta wara dik ta' Vinċenż Borg f'Birkirkara billi kien joqgħod hemm Michael Cachia u kien stieden lill-Ammiral Ingliż li daħal bil-flotta f'Marsaxlokk u dan aċċetta li jmur għat-te għandu. e. L-mazetta ħamra tal-Kappillan kien ġabha Dun Tumas Cirillo Formosa Żejtuni li kien Ruma jiddefendi lilu nnifsu fuq rapport kontrih u meta rebaħ ġab dan il-privileġġ. s- Ż-Żejtun kien hawn skola tal-Ibrajk flok is-Sorijiet tal-Ispirtu Santu. e. L-ewwel skola b'xejn f'Malta nbdiet minn Dun Alwiġ Camilleri flok is-sorijiet tal-Ispirtu s-Santu billi bl-għajnuna tal-Kappillan u tal-Konslu Spanjol kien jiġbor it-tfal u jgħallimhom imma ġara li anke l-kbar bdew imorru. Meta nbniet l-iskola Governattiva l-gvern ried li jżomm din li skola wkoll u daħlu l-qorti u l-kawża ntrebħet mill-kitba li hemm mal-vellistrun PŻF Popolo Żejtun Fecit. e. Fl-1904 kien hawn fabbrika tan-nar li splodiet u mietu erba' persuni Żwieten li kienu jaħdmu n-nar għall-festa, dan ġara waqt il-quddiesa tal-għaxra ta' filgħodu għax kieku kien ikun hemm ferm aktar vittmi, imma wieħed li kien hemm Carmelu Caruana ta' Lawdu mal-ispluzzjoni ntradam taħt bieba u baqa' ħaj sa ħafna snin wara. e Ċ-Ċimiterju ta' Santu Rokku kien jidfnu fih il-mejtin tal-pesta fl-1813 u dan dam magħluq għal mitt sena wara. : Ċ-Ċimiterju ta' Santa Katarina kienu jidfnu fih il-mejtin li jkollhom mard li jittieħed u kien ikun diżunur għall-familja li xi ħadd minn qrabathom jindifen hemm għax kulħadd ikun jaf li kellu mard infettiv. e Meta miet Dun Ġwann Tabone tal-għaġin kien talab li jiġi midfun hemm u wara kulħadd ried li jidfen lil tal-familja ħdejn Dun Ġwann Tabone. e. L-Knisja ta' Santa Marija ta' Ħal Biżbut isibuha tal- ħlas minħabba dak il-bambin li hemm fuq l-artal, u li kien jieħduh għal min ikun se jkollu tarbija u jmissuh ma' żaqqha biex ikollha ħlas tajjeb. e. L-Għaqda Mużikali Beland ħarġet mill-orkestra tal-familja Diacono li kellhom qabel l-1834 u wara saret banda, l-bidu ta' din is-soċjetà. Kien fi Triq Santa Marija, u wara marru ħdejn is-Salvatur sakemm akkwistaw id-dar preżenti f'xi 2 Triq Santa Katarina. e. L-orkestra Santa Katarina qabel kienet banda u kellha d-dar fi Triq Santa Katarina, il-post fejn qegħdin illum kienet id-dar tal-Arċipriet Psaila. e Fi Triq San Pawl għadu jidher it-Torri Vendome li kien inbena fi żmien l-ordni ta' San Ġwann. Wara li qrajtu dawn in-noti ta' tfuliti li ħafna minnhom u anke jien ma niftakrux dawn l-avvenimenti u naħseb li ħriġtu sodisfatti taqsmu miegħi dawn il- ftit versi li din is-sena qsamt magħkom u nawgura lil kulħadd il-festa t-tajba liż-Żwieten kollha. Dan l-i aħħar, waqt li kont qiegħed inqalleb fil-gazzetta Leħen is-Sewwa tal- 25 ta' Novembru 1950 sibt artiklu interessanti dwar il-Patruna tagħna Santa Katarina V.M.. Jiena ma rridx li nieħu xi unur dwar ir-riċerka imma l-unur għandu jieħdu l-awtur li 60 sena ilu kiteb dan l-artiklu interessanti u riċerkat għalhekk min-naħa tiegħi m'għandix xi nżid jew innaqqas minnu u nagħti prosit lis-Sur L. Vella kemm jekk għadu magħna, u jekk ħalliena nitolbu għalih. ABTA tas-seklu XIV Ommna l- l-Knisja. Mqaddsa sabet ruħha mħabbta għall-aħħar, —Xiżmi minn awn u minn hemm, kwistjonijiet ħawdin u qalila, theddid bla ma jaq- tal-misilmin kontra l-insara; kellu ew. biex jikkonfondi l-Papa ta' dak mien, li kien jismu Ġwanni XXIT. Kif kien hekk imdejjaq ġieh f'rasu li b'lil 8. V.M. ta' Lixan- nsibu. fl-Ufiizzju ta' din il-Qaddi- antifona ta' nhar il-festa tagħha, in' qabel ma mietet għamlet din it- iba 'l-Alla: Memento quoque eorwin, ui per me-invocant none tuum; jiġi- : Ftakar, ja Mulej, f'dawk kollha tolbuk fl-isem: tiegħi. Fl-istess ħin ama' leħen mis-sema, li-qal: S'Kas- jtina, ilqajt it-talba tiegħek: U: tas- sew, malli l-Papa Ġwanni XXII talab 1 8. Katarina fuq il-Knisja, niżlet il- arka t'Alla. u għalhekk b'radd ta' ħajr an il-Papa li semmejna, għamel: ħiltu ollha biex ixandar aktar u jkabbar il- ima lejn 8, Katarina. Minn hawn hu igħidulna. x'uħud ' mill-kittieba ġ altin, bħalma huma fost l-oħrajn, Ferris U AA, Caruana, li kotrot sħiħ ma, d-devozzjoni lejn din l-imqaddsa ebba magħduda mal-Martri l-kbar, tal-Knisja, hekk li isimba hu mniżżel l-Canone tal-i Qnddiesa, iu fil-Litanija twila, Għax hemm min jifhem li diġà żmien il-Konti Ruġġieru kien hawn ġewwa, Malta, knejjes tagħha u' qima roċjati meta bosta: Maltin kienu mar- magħhom ġewwa l-Ivant imqaddes. U; mhix ħaġa kbira din meta aħna ji tnejn mill-ewlenin tmien. Ma- li twaqqfu fl-1436, kienu iddedika. j fieri dik taż-Żej- mu żu l-oħra taż-Żurrieq, 'li' ssoktaw kbru dejjem u baqgħu 'u' għadhom iill-aqwa rħula.ta' Malta: U nistgħu għidu li kif kibru fil-għadd tan-nies kk ukoll kotrot fihom ma: ien il- ina lejn 8. Katarina kif jixhduh fuq ilox iż-żewġ tempji Arċipretali tagħ- mili, tarġa' u tgħid, dawn ġew im- iħ,'Dik li kien hemm qabel -tal- -lum, -Żżjbun, b'xorti tajba għadha mieq- l ta' skorris- ' Part time mis-2 p.m. Memibri .ta' l-Azzjoni Kattolika bu Box A257 'Teħeġ' Is- Sewwa'' poiidenza. 'bil-3 Malt u bl-Ingli i Xogħol f'ċerti ġranet b til quddies u ——8— iEĠ mara li tkun imdorrija tagħ- tiġiet tad-dar sewwa. Salarjà tajjeb. Iktbu: Box.416 ''Leħen Is-Sewwa', Hamrun. —z—-——— i TT ; BAMBINI 'tax-Xama' jinstabu għall-bejgħ ii Mistiiut ta' Ġesħ Nazzarenu, iż-Żejtun, lejha li reġgħet issaħħet fi żmien il- qfa flok żewġ: knejjes oħra antiki. fa'u hi monument sabiħ tal-qedem nis- rani, ta'- min jieħu ħsiebu kif jistħoq- qlu, u għad li n-nies issibu bl-isem :ta' 5. Ġirgor il-qadim, dik hi l-knisja l-qa- dima ta' 8. Katarina li biha uqdew iż- Żwieten sakemm bnew dik li hemm il- lum fuq pjanta mill-isbaħ ta'. Wenzu Gafà, 'li qiegħdu l-ewwel ġebla tagħha fil-25 ta' Novembru, 1692, u-lestewha fis-sena 1720. Ikkonsagrawha; 'mill-Is- 1742, u wara żiedulha n-navati li kom- plew kabbruha u 'sebbħuha,: Dan l-aħ- ħar biddlulha l-bieqja tal-koppla u mex- xew sħiħ fix-xogħol għax: f'temp: ta' ħames: xhur ħelsu: minn kollox kien, fi i: MI Awissu, . Bħalma, l-ħra; j kienet li kompliet hekk għal kollox mill- bini lil dan it-tempju, hekk ukoll ħadet ħsieb żejnitu mill-aqwa. ' Huma kienu mill-ewlenin li ċċahgaw: il- l-knisja, ibir- tħam fis-sena 1891, fuq disinn wisq sa- biħ tal-Prof, Nikol Zammit, Għamlu apparat irrakkinaż : bid-deheb il-ġmiel ta' ġmielu bħalma hu wkoll, it-tużell sabiħ.u għani. tassew: Dan l-aħħar, im- bagħad, żejnu bil-pittura s-saqaf. kollu, xogħol imfaħħar ta' l-artist 'Toussaint, Busuttil, Ħabta ta' mitt sena ilu, il- Kappillan D.'Pawl:Blul; fit Ġunju, 185. À pa Piju IX, il-privileġġ li nhar.8. Ka: tarina jsir l-uffizzju proprju tagħha, li qabel kien jingħad mill-Ordni. i tat-Tri- nitarji. Din il-Knisja: saret Arċipretali, ti żmien il-Kappillan D.- Anton. Pesila, Xejn. inqas qadim miż-Żejtun ma hu ż-Żurrieq, u xejn inqas devot ta' Si: l Katarina, L-ewwel: knisja' parrokkjali nbniet mill-Kapipllan. 'Tabone. fis-senu Saliba mis-sena, 1634 sas- 1665. Il- faċċata, saret wara fuq disinn ta'. Dari kienet b'kampnar wieħed. It-tnejn li hemm. il-lim. saru fis-sena 1861, fuq disinn tal-Prof, Niki Zamr. mit. Dan. l-aħħar sarulha :n: ħekk din il-knisja kibretu sbieħet, that. na. Bħaż-Żejtun; iż-Żutrieq' ukoll għa- mlu apparat u tużell. irrakkmati sbieħ ferm, bħalhom: ġiebu l-uffizzju proprju ta' 8. Katarina, 71: l-knisja. saret Ars pretali fis-sena 1898. Issa qiegħda: l-induratura tas-saqaf: li hi' opra. ta' ġmiel kbir u l-knisja ser tkun iċċangata kollha bir-rħam. : Dawn huma ż Żewġ knejjes ewlenin ta' 8. Katarina li għandna ġewwa Mal- ta, imma barra. minnhom hemm oħrajn li m'humiex ta' min-ma'jsemmihomx, 'Tnejn minn dawn, kbar: ġmielhom i sbieħ ħafna, jinsabu ġewwa l-belt Val- letta, waħda. f' 'Kingswaj;: tas-Sorijiet Agostinjani, jil oħra, rag Ka ga qof 'Alpheran, nhar il-11 ta'' Mejju, f U:x'ingħidu għal. tant: kwadri imbagħad ta' 8, Katarina mxerrdi ma'. Malta hawn ħafna: f'Birkirkarġ, f'Hal Qormi, in-Naxxar, l-Imqabbi, f'Ħal Lija; il-Qrendi u x'naf jien: Ir- Rabat: hemm waħda sabiħa wisq, l-ak- tar għall-qagħda tagħha, li tiġi fil-kash- panja, imdawra, iHad-Dingli. Din :igħidulha 8, Katafi- ina; tad-daħla, u ħdejha. jgħidulu d-daħla ita' S3 Katarina. -Din il-Qaddisa, imbagħad, għandha bosta artali.u kappelli: lilha. 'adedikati, 'fejn issirilha. l-festa: kull sena; Ewlenin fost dawn huma dawk li hemm f'San Ġwann. tal-Belt u f'8. Lawrenz tal- jinsabu: f'bosta knej, ferm bħal dawk li. hemm 'fil-katakom- bi 'taż .8. Agata, fir-Rabat. Oħrajn hu- ma ta'' ġmiel kbir, maħdumin mill- Mattias, bħalma huma t-titulari taż- Żejtun.u taż-Żurrieq, tal-kappella tagħ- ha ta' 8. Ġwann tal-Belt, u l-kwadru L-ieħor Ji hemm f'8. Ġewwa' 8. Ġwann hemm kwadru kbir li juri: lil 8. Katarina, qiegħda tinħqleġ ġewwa r-rota, li fl-istess ħin, b'mirak- lu, tfarrket, Dan il-kwadru bu xogħol tan ta' ħar Gornda, u żewġ bassoriljevi sbieħ ferm li hemm tal tagħha f'Ħaż- Żebbuġ, Tal-ka pesta. fiż- Żejtun hemm żewġ gruppi li jirrappreżentaw it-tieġ u l-martirj ta' 8. Katarina, xogħol ta' l-artist Ċdpsu Cremona, li 'jintramaw barra nhar il- festa. Xogħol ukoll. ta'-dan il-mejjet ar- tist: hu' l-martirju ta', S. Katarir a: di hemm: fih spettakola : jassew, li jagħmel ir: ħadmu t-lil-min ordnah: '.Ma hemmx, mela; qima, li l-Mhltin ma.tawx lil $. Devozkjoni liturġika ; twaqqif ta' tempji, xogħ ijiet mill-aqwa. f'kull- fergħa tas-srlajja' sbieħ;-għoti ta' ħwejjeġ għonjin, (festi solen: ii kollox jurf l-ġibda tagħhom lejn ix-xbejba ta'. Lixandra, prot. triċi speċjali ta'dawk il-ħafna u ħafna bej- :biet. tagħna li jġibu. l-isem tagħhi. Il- Maltin, huma, sa, mill-qedem devoli ta' S.'Kafarina u ma' żul mijiet. u mijiet in ma nsewha qatt. Jagħmel Alla li jibqgħu dejjem hekk biex Ħi qatt ma tinsikom, bħalma titlobha l-Knisja fl- antifona tal-laudi, nhar il-festa tagħha: Tuam' venerantibus' memoriam, deside- Tata. ż DJARJU TAL-ĠIMGĦA ': Is-Sibt, 18 ta'Novembru: Mons. Ar- ċisqof: jnawgora' l-Wirja ta' l-Arti tas- Sur Esprit Barthet fil-Palazz De La Salle, :-Fid. l-Dockvard sploda. evaporatur fir- iRefrigerator Workshop u korra xi nies