— TIBDIL IEHOR FIL-BELT Nissuktaw illum nitkellmu dwar it-tibdil li sar fl-ismijiet, fl-użu u fl-is- truttura tal-bini fil-Belt Valletta wara li l-Kavallieri telqu minn Malta. dew bl-ismijiet tat-triqat u naraw x'ismijiet kellhom fi żmien il-Kavallieri (K), fi żmien il-Franċiżi (F), fi żmien l-Ingliżi (I) u fi żmien il-Gvern Malti Ursula Street, (I) Triq $. Niġu għal-toroq oħra: Street (il), Triq l-Arċisqof (M); Strada Cristoforo. L-ismijiet tal-pjazez ukoll inbidlu maż-żmien. Dik tal-Palazz, ġa għidna kif inbidel isimha: l-isem ta' Pjazza Reġina oriġinarja- ment kien Piazza Tesore- ria, għax quddiemha kien hemm it-Teżor tal-Ordni — fejn illum: hemm il-'Casino: Maltese'', u nbidel fi Place de TEgalitċ (F), Queen Square (Il), Pjazza Reġina (M). Ta' min jinnota kif il- Franċiżi fl-entużjażmu qawwi tagħhom bidlu l-is- mijiet kollha f'ismijiet pat- ,Xijottiċi ftit bombastiċi. Jekk fi żmien l-Ordni ta' San Ġwann, kif għidna, Triq Irjali, Triq Merkanti u Triq il-Fran kienu t-triqat l-aktar kommerċjużi tal- Belt, illum naraw ħafna tri- qat oħra li ntlew bi ħwienet sbieħ u ħafna minnhom moderni, li jħabbtuha fin- negozju mat-trieqat ew- lenin tal-istess Belt. u oħrajn ġodda Dwar il-knejjes tal-qedem fil-Belt ngħidu li waħda biss naqset għax waqgħet fi żmien l-aħħar gwerra u ma reġgħetx inbniet, Din Kienet il-knisja tal-Isem imqaddes ta' Marija, ħdejn Sant'Iermu, magħrufa ak- tar bl-isem ta' ''il-Knisja taz-Zuntier', għax mad- warha kien hemm ċimiter: ju. Dik il-knisja kienet at- trazzjoni għat-turisti, għal- iex. minn ġewwa kienet kollha ddekorata bl-għa- dam tal-mejtin, u għalhekk kienet tissejjaħ ukoll 'Chapel of Bones'. Naħ- seb .li..dik. d-dekorazzjoni saret fuq il-kripta li tinsab' fil-knisja tal-Kapuċċini ġo Ruma. Dekorazzjoni kur- juża u, sa ċertu pont, sa- bieħa; imma ma nafx kemm devotal Uħud mill-knejjes qodma ġew modifikati fl-istrut- tura tagħhom, biex isiru aktar spazjużi. Hekk per- eżempju nistgħu ngħidu dwar il-knisja ta' S. Fran- 'ġisk ta' Putirjal, li tkabbret min-naħa ta' wara, u dwar il-knisja tal-Karmnu, li qegħda: tibdel il-fisjonomija sħiħa li kien taha l-arkitett Malti Ġlormu Cassar, Reġ- għet inbniet mill-ġdid, għax twaqqgħet fl-aħħar gwerra, il-knisja tal-Griegi fi Triq l-Arċisqof .Dik ta' Sant' Orsla wkoll ġarrbet ħsarat kbar fl-istess gwerra u:-ġiet restawrata. żdiedu żewġ knejjes pro-7 testanti: il-Knisja Angli- kana quddiem il-Berġa ta'' Aragona, li nfetħet fl-1842 mir-Reġina -Adelajde, u l-Knisja Skoċċiża, dedikata lil Sant'Atdrija, fi Triq Nofsinhar ina' Triq il-Fran, li nfetħet fis-sena 1856. It-Tijatri tal-Opra — It-Tijatru Manoel, semmi għall-Grammastru kattoliċi : qodma, fi żmien l-Ingliżi, ' LEHEN IS-SEWWA — Is-Sibt, 4 ta' Frar, 1978 Manoel de Vilhena li bnieh, għal xi żmien taħt it-ire- ġija tal-Ingliżi serva ta' kenn għal fqar li ma kel- lhomx dar fejn jistkennu. Għandi l-idea li darba qrajt x'imkien li kienu. jħalisu xi ħaġa żgħira ħafna, u jmor- ru jorqdu hemm. Min jaf kemm insetti ġrew fil-pal- ketti sbieħ ta' dak it-Tiiat- ru, ġahwra li ħallewlna l-Kavallieri u li reġa ħa l-post onorevoli tiegħu maż-żmien. Illum hu t-Ti- jatru Nazzjonali u jsiru fih ħafna rappreżeritazzjoni- jiet għoljin u kunċerti mu- żikali sbieħ. Għaliex. waqa' l-livell ta' dak. it-tijatruf ' Għax bejn is-snin 1860 u 1866 in- bena tijatru ġdid li l-isem ta' ''Teatro Reale' ħa. jew 'Roval 'Tneatre'. in- bena fuq id-disinji tal-ar- kitett magħruf ingliż Mr. Barrv, dak li bena l-'Co- vent Garden' ta' Londra, Twaqqgħet biex inbena, id- dar imsejħa ''Casa della Giornata', forn, u fingiela ħwienet ta' standard baxx. Dat-Tijatru nħaraq minn ġewwa fis-sena 1873 u re- ġa ġie dekorat fis-snin 1874-76. Seba snin wara nbniet, fil-pjazza ta' — maġasnb. it- -Tijatru, l-istazzjon tal-fer- rovija, li minnħa niftakar it-twieqi kbar tal-ħġieġ, il- biljetterija u l-mina li min- nha kont tinżel għall-fer- rovija, li għadha hemm sal-lum. Imma llum, min- flok it-tren, issib il-karrozzi tal-'Vellow Garage''.