Hekk hi msemmija t-triq li twassal għall-knisja parrokkjali tagħna u għalhekk kulħadd jafha bħala t-triq tal-knisja, u ninsew lil dan id-dixxiplu ta' San Pawl li ġie Malta ma' dan il-qaddis fil-ġrajja tan- Nawfraġju. Issemmiet hekk għar-raġuni, li fl-imgħoddi l-art ta' din it-triq kienet propjetà tal-Katidral ta' Malta. Bħal toroq oħra din it-triq illum inbidlet. Mietu ħafna minn nies li twieldu u għexu fiha, u ma' dawn insemmi għadd ta' ħwienet li kienu f'din it-triq u għalhekk ħsibt li fl-okkażjoni tal-festa ta' din is-sena infakkru l-ħwienet li wieħed kien isib f'din it-triq. Ma kinux ħwienet ta' lussu b'xi vetrini u armaturi kbar iżda ħwienet żgħar u modesti li wieħed kien jinqeda bihom, meta l-ġenituri tagħna kienu għadhom ma jafux bis-super u bil-mini markets. Ħa nibdew iż-żjara tagħna minn tarf Triq Rudolph. Hawn fil-bidu kien hemm il-ħanut ta' Nazzareno Cutajar. Ir-remissa għadha hemm. Dan kien ħanut tat-twapet. Kien ikollu twapet mill-ifjen. Żaren, għax : hekk kien magħruf, kien Żabbari iżda kien joqgħod fi Triq Rudolph. Kellu żewġ subien, li t-tnejn igradwaw, wieħed fil-mediċina u l-ieħor, Edgar, fl-arkitettura. Aktar l-isfel mal-istess ħajt kien hemm il-ħanut egrocer' ta' Salvu Cuschieri. Kien ħanut b'żewġ daħliet, waħda minnhom remissa u armatura żgħira faċċata ta' 'Prince of Wales Junction'. Salvu kien magħruf ħafna, u jagħmel il-pasturi bħal ħuh Toninu. Kellu żewġ subien li saru tobba u wieħed minnhom kien strumentali biex illum isiru ħafna operazzjonijiet permezz tal-'kev hole'. Illum għandu fama mondjali. Iben ieħor ta' Salvu sar patri, Patri Indri Franġiskan, u għex barra minn Malta, fejn ukoll miet wara li waqqaf sptar. L-iskarpan Karmenu Mifsud, kellu ħanut zgħir faċċata ta' Sqaq San Elija. Kien ħanut żgħir bil-bieb tar-remissa bil-ġirien iġibulu l-kafċ u t-tċ l-aktar fix- Xitwa. Ftit l-isfel mal-istess ħajt kien hemm bażaar ta' Guido u Emilv Galea, kien ħanut żgħir bil-bieb komuni ta'dar, fejn ukoll kienet tgħix il-familja ta' Guido u Emilv. Kien bażaar li kellu kollox buttuni, labar, molol, eċċ Man-naħa l-oħra ftit 'il fuq minn Triq San Ġwann Battista kien hemm il-ħanut ta' Pinu Pace, magħruf bħala ''Naples Confectionerv' bit-tabella fuq il-bieb tar-remissa żgħira. Pinu kien jaħdem il-pasti hu stess. Niftakru jaħdem tard bil-lejl biex imbagħad is-Sibt u l-Ħadd kien ikun fl-aqwa tiegħu. Il-Ħadd imbagħad missieru Karmenu kien jarma vetrina kbira fi Triq San Trofimo ibiegħ il-pasti u t-trifles. Fis-Sajf minħabba d-dubbien kien ikollu bħala bastun twil bit-tarf bil-faxex tal-karti ixejjirha biex ikeċċi d-dubbien. Naħseb li Pinu kien wieħed mill-aħħar nies li għebu mill-kummerċ ta' Triq San Trofimo. Fuq in-naħa l-oħra kien hemm ''grocer' ieħor ta' Karmenu Scicluna. Karmenu kellu wkoll il-permess tar-ration ta' żmien il-gwerra. Dan il-mezz ta' xiri bqajna nkarkru bih sas-snin sebgħin tas-seklu l-ieħor. Ftit l-isfel kien hemm il-ħanut tal-laħam ta' Pawlu Tabone. Kien ħanut ieħor bl-armatura kbira miżbugħa ħadra. Fil-gwerra Pawlu u martu tilfu lil uliedhom meta ġġarraf il-kunvent l-1 ta' April 1942. Faċċata għad hemm il-ħanut tal-arġentier Karmenu Suda. Illum għad hemm ibnu Frans iżda fuq il-bank tax-xogħol, barra lil Frans, għadni niftakar lil ħuh Toni, lil Ġużi Risso u lil Eddie Spiteri It-tabella għadha hemm tfakkar lil Carmelo Suda. Ħanut ieħor magħruf kien ta' Pawlu Scicluna li kien fil-kantuniera ma' Triq il-Knisja. Pawlu kien ħajjat imfittex. Fil-ħanut iżda kont issiblu minn kollox kemm hu hekk għadni niftakar x'kienet tgħid it-tabella 'Ransom House Tailor and Bazaar P. Scicluna'. Kien ħanut żgħir iżda mfittex ħafna. Faċċata tal-knisja kien hemm il-ħanut ta' Felic u Lorenza Cassar. Dawn kienu jgħixu ma' wliedhom fid-dar magħquda mal-ħanut. Kienu jaħdmu l-ostji għall- knisja tagħna u għal xi knejjes oħra. Il-fdal ta'dawn l-ostji kien jinxtara mit-tfal l-aktar fil-ħin tal-Mużew. Felic wiret dan il-ħanut mingħand missieru Karmenu li kien jagħmel ix-xemgħa. Kemm hu hekk l-armatura tal-injam kellha fuqha l-isem ta' Carmelo u li kien 74 JI Soċjetà Filarmonika 'Sliema' AD 1923 Naples Confectionerv, il-ħanut ta' Pinu Pace, bin-niċċa fil-kantuniera. manifattur tax-xemgħa. X'ħasra li din l-armatura għebet ftit ilu biex saru l-appartamenti li naraw illum. 'Grocer' ieħor faċċata ta' triq il-knisja kien ta' Giljan u Stella Pace magħruf bl-isem ''Sixteen Store'. Kien ħanut ieħor magħruf u dejjem bin-nies. Dan fl-imgħoddi kien magħruf bħala ''ta' Dolor ta' Zaqzaq'. Naf biss li kien kunjoma Zahra u n-neputi tagħha sar qassis, Dun Alfred Zahra mill-Ħamrun. Magħrufa ħafna kienet minn dejjem l-istamperija Lombardi b'Emilio il-fundatur tagħha. Niftakar il- makkinarju l-antik, biċ-ċineg kbar li kellu li kienu jinstemgħu meta wieħed iħalli l-knisja. Fi triqti lejn il- mużew dan il-post kien iwaqqafni u nħares u niċċassa lejn dan il-proċess ta' stampar. Imbagħad niftakar lil numru ta' rġiel li kienu jbiegħu l-faxxikli li kienu jistampaw l-istamperija ta' Lombardi. Dawn l-irġiel kienu joħorġu jbiegħu dawn il-faxxikli tar-rumanzi. Kienu jiswew sold. Kienu rumanzi magħrufa. In- nies kienet togħxa warajhom, kif jaghmlu llum għal 'Segreto, Tereza '' etc. Dak iż-żmien kellhom dawn il-faxxikli ta' Lombardi. Ftit l-isfel f'kantina kien hemm ħanut ieħor li kien ibiegħ il-ġwież. Ir-raġel kien jismu Ġużeppi Cassar, dilettant kbir tal-festa u l-mara Marija. Ir-riħa tal-ġwież kienet taqsmek meta tasal fl-inħawi. Kien post ieħor li jiġbed ħafna parruċċani billi fl-imgħoddi kienu bosta li jrabbu tiġieġ, fniek, ħamiem fid-djar tagħhom. Fuq in-naħa l-oħra kien hem ''grocer' ieħor ta' Kalcidon Pisani. Dan kien ħanut ieħor bil-permess tar-ration u għalhekk kien ħanut ieħor imfittex ħafna. Kalcidon kien terzjarju Franġiskan u l-ħanut tiegħu kien kantuniera ma' Triq San Ġjaċintu. Għadu hemm sal-lum, iżda s'intendi magħluq. Fl-aħħar parti ta' din it-triq hem u għad hem il- forn. Minn dak li qaluli dan kien tal-familja Mifsud li kienet toqgħod fi Triq San Paiju magħrufa bħala Tal- Bulangier, kelma Franċiża mħasra li tfisser tal-forn jew furnar. Hekk kienet magħrufa l-familja Mifsud li tat lill-Knisja żewġ qassisin li ħadmu ħafna f'Tas- Sliema, Dun Ġwann u Dun Anton. Perswas li permezz ta' din il-kitba ġibt ħafna tifkiriet lil nies anzjani li bħali għexu f'dan l-inħawi f'dan l-aħħar 60 sena. Soċjetà Filarmonika 'Sliema' AD 1923