10 (is-sibt 3 ta' Ottubru 2020 OPINJONI l-orizzont IL-ĦORĠA TA' FRA KRISPIN Tpinġija (ritratt) ferm antika ta' Fra Krispin muri fiċ-ċella fqira li kien juża ' fil-Kunvent. Ta' min jinnota r-ras ta' mewt Li kien jimmedita ta' kuljum. l-antik, anki sal-aħħar gwerra, kienet dehra komuni li fit-triq til- taqa' ma' xi ajk Kapuċċin iġorr il-ħorġa fuq spalltu. Sa fejn naf jien din spiċċat għalkollox imma' fil-mużew tal-Kapuċċini, fil-kunvent tal-Floriana, hemm ħorġa antika. Din kienet tikkonsis- ti minn stola wiesa' xi tnax- il pulzier magħmula minn materjal tal-ixkejjer. Kienet tintrefa' fuq spalla waħda, nofsha T quddiem u n-nofs l-ieħor lura. Fiż-żewġ trufi- jiet kienet mibruma hekk li tforni żewġt ibwiet fondi li fihom l-ajk kien iġorr il-ka- rità, l-elemoziona, li kien jirċievi. L-elemożina l-aktar. li kienet tikkonsisti f'donaz- zjonijiet ta' ikel, ħxejjex, xi ' Inħeġġeġ lil min jaf b'x każi/li kienu mfejqa bl terċessjoni ta' Fra Kri: jew oħrajn li għa biċċa laħam u forsi anki xi ħuta. Flus ftit li xejn kien ikun hemm. Dak l-ikel miġbur matul l-għodwa, kien jitwassal fil-kunvent u minnu kienet titħejja bor- ma kbira. L-għan. ewlieni ma kienx li jieklu l-patrijiet imma t-tallaba u n-nies foqra li għal xi nofs in-nhar kienu jitilgħu lejn il-Kapuċċini jistennew li jirċievu platt sħun li ħafna drabi kienet tkun l-unika ikla tal-jum. Kull min kien jaf lil Fra Krispin jiddikjara kemm dan il-ajk kien bniedem fab- bli, mistħi u li xejn ma kien aggressiv fil-ġbir tiegħu. Kien jieqaf fil-bieb ta' barra jistenna u qatt ma kien ilis- sen kelma waħda. B'dana kollu, il-ħorġa kien jimii- ha ta' kull jum u minħabba għu isiru u jakkwistaw — wk il-fejqan tagħhom, bu d-dettalji quddiem : xhieda u jwassluha għand Il-ġisem ta' Fra Krispin kif jinsab ippreservat fil-Kannirja tal-Kapuċċini fil-Furjana. t-toqol tagħha, kien iba- ti ferm biex jitla l-għolja tal-Kurċifiss li mix-xatt twas- sal sal-kunvent. Minħabba f'hekk mhux l-ewwel darba li kien isib xi proxxmu bil- ħmar jew b'karettun li kien jagħtih rikba. In-nies tax-xatt u tal-Flo- riana kienu jqisuh ruħ tajba u kienu jammiraw kemm kien fabbli. 'Għalkemm Fra Krispin ilu mejjet għal ħafna snin, il-ġrajja tiegħu ma ntesitx u ħafna huma dawk li jirriko- tru lejh għal xi fejqan speċ- jali. Twieled bħala Nikola Zammit. fiż-żona magħrufa bħala 'Tal-Belliegħa' ir-Ra- bat Għawdex nhar it-22 ta' Diċembru 1788, jiġifieri 232 sena ilu. Il-ġenituri tiegħu kienu Valerio u Maria Zam- mit. Iż-żona u r-razzett fejn twieled għadhom jinsabu fi stat ferm tajjeb u ma jidhirx li qatt kien hemm xi tib- dil. Dan hu post qrib ħafna tal-Kunvent tal-Kapuċċini li hemm fit-triq li twassal lejn Marsalforn u forsi kien għal- hekk li ħass il-ħeġġa li jis- sieħeb mal-Kapuċċini. Hu ssieħeb bħala Ajk minuri nhar it-3 ta' Marzu 1814 fejn libes għall-ewwel darba ċ-ċoqqa'u rċieva l-isem ta' Fra Krispin minn Għaw- dex. Hu għamel il-voti for- mali u kien ġie assenjat lejn Malta, lejn l-eqdem kunvent tal-Kapuċċini, jiġifieri dak ta' Santa Liberata fil-Kalka- ta fejn ingħata x-xogħol ta' 'Questant'. Dan kien ifiss- er li d-dover ewlieni tiegħu kien li jdur jiġbor il-karità u ċ-ċirka, kif kienet magħrufa. Ftit wara kien intbagħat fil-kunvent tal-Floriana fejn kien idur l-inħawi bil-ħor- ga fuq spalltu u ta' kuljum kien jinel lejn ix-xatt tal-port biex jakkwista xi ħaġa għal kunvent. Kull min kien jafu jew jiltaqa' miegħu kien iqisu bħala ruħ tajba u ħafna kienu jitolbu xi parir minn għandu u anki jħeġġuh biex jitlob għalihom. — Fra Krispin għadda ħa- jtu kollha bil-ħorġa, jittal- lab. Hu miet nhar il-11 ta' Marzu 1867 fl-età ta' 79 sena, aktar minn mija u ħamsin sena ilu. Il-ġisem tiegħu baqa' ppreservat f'sarkofagu tal-ħġieġ fejn għadu jinsab sal-lum. Allavolja fl-aħħar gwerra il-kunvent tal-Flori- ana kien ġarrab ħsarat kbar, is-sarkofagu ta' Fra Krispin kien baqa' intatt. Matul ħajtu Fra Krisp- in kien ikun mitlub biex jintervjeni ma' Alla għal xi fejqan u mal-mewt tiegħu ħafna irrikorrew lejh u id-- dikjaraw li kienu akkwist- aw il-fejqan mill-mard tagħhom. Jien bl-ebda mod ma: rrid nimpressjona lil xi. hadd, imma jekk ikun hemm talb lejn Fra Krispin, forsi, fil-ħniena ta' Alla, dan il-Ajk fabbli jkun iddikja- rat bħala l-Qaddej ta' Alla, li huwa l-ewwel pass lejn il-kanonizazzjoni. lox ma hemm l-ebda dubju li dan l-ajk fabbli kien propju jwettaq l-esiġenzi, jiġifie- ri li ried ikollu l-mentalità ta' qaddej tal-Mulej. Ried li jkollu d-determinazzjoni li jaqdi. Mhux biss li jkun qa- ddej, imma li joffri l-għajnu- na tiegħu kollha għall-ġid u l-glorja ta' Alla. Hu għadda xi ħamsin sena ta' ħajtu, anki fi xjuħitu, propju jaqdi lil-fqir u bil-ħidma tiegħu, il-fqar ta' dawk l-inħawi, li ma kienux ftit, ta' kull jum akkwistaw platt sħun. Mela bla ebda dubju Fra Krispin jixraqlu li jkun ikkunsidrat għall-eww- el pass, dak li jkun iddikjarat bħala 'Il-Qaddej ta' Alla'.