Jikteb il-President Onorarju Ħafna mingħalihom qed jonoraw lill-Floriana meta jsejħulha subborg. Fil-fehma tiegħi u ta' ħafna li jaħsbuha bħali għall-kuntrarju jkunu qed inaqqsulha ħafna minn gieħha. Skond dizzjunarju awtorevoli Ingliz, The Oxford Dictionarv, il-kelma subborg tfisser distrett ġo belt, fil-kaz taghna parti mill-Belt Valletta. Naturalment dan ma hu xejn minnu għal diversi raġunijiet. Sfortunatament fil-Floriana beda jkun hemm enfasi li tiġi deskritta bħala subborg minn nies li kienu jgawdu ċerta fama ftit wara t- Tieni Gwerra Dinjija. Meta ċ-ċertifikati tal-Magħmudija ta' dawk mgħammda fil-Parroċċa ta' San Publju kienu joħorgu bil-Latin fuq nett taċ-ċertifikati kien ikun hemm miktuba l-kliem Civitatis Vilhenae Vulgo Floriana, jiġifieri l-Belt Vilhena magħrufa bħala Floriana. Is-subborgi huma distretti residenzjali x'aktarx monotoni fejn ma ssibilhom xejn ta' importanza. Ma jkollhomx la sindki u lanqas kunsilli. Huwa fatt li ħadd ma jista' jmeriħ li l-Floriana għandha Sindku u Kunsill Lokali u ma nistax nifhem kif jista' wieħed isejħilha subborg tal-Belt Valletta. Il-Gran Mastru Antoine Manoel de Vilhena, il- fundatur tal-Floriana, kien isejħilha Citta' Giardino u ried li ssir parroċċa għaliha maqtugha minri dik ta' San Pawl Nawfragu tal-Valletta. Dak iż-żmien meta post jinqata' minn post ieħor biex isir parroċċa awtomatikament kien isir belt jew raħal ghaliħ. U hekk ġara mill-Floriana. Il-Gran Mastru Vilhena xtaq li l-Knisja ta' Sarria ssir parroċċa iżda kellu oppożizzjoni mill-Isqof ta' Malta ta' dak iż-żmien, Mons. Gaspare Mancini, għax kieku sar hekk huwa ma kienx ikollu kontroll sħiħ minħabba li Sarria kienet proprjeta' ta' l-Ordni ta' San Gwann. Madankollu, l-Isqof u l-Gran Mastru waslu fi ftehim biex tinbena knisja ġdida. L-ewwel ġebla tal-knisja tqiegħdet fit-2 ta' Awissu 1733 mill- Isqof Mons. Paolo Alpheran de Bussan fil-preżenza ta' l-istess Gran Mastru Vilhena. Aktar tard il-Knisja ta' San Publju saret Viċi Parrocca u fl-1844 Parroċċa maqtugħa għal kollox minn dik ta' San Pawlu Nawfragu tal-Valletta. Il-lokalitajiet mhux bliet ikunu x'aktarx residenzjali biss. Zgur li l-Floriana mhix waħda ta' residenti biss, fiha jinsabu tista' tgħid kull xorta ta' entitajiet importanti. Kif kelli okkażjoni nikteb f'artikoli oħra mhux facli ssemmi u tiddeskrivi dak kollu li jinsab f'beltna, għax kieku wieħed irid ħafna spazju f'din il-ħarga annwali tas-Soċjeta Filarmonika Vilhena fl-okkażjoni tal-Festa tal-Patrun mill-Komm. tagħna San Publju imma tajjeb nagħtu ħarsa almenu lejn dawk l-aktar importanti. — Ma nkunux qed - niżbaljaw meta ngħidu li hija l- Belt Kapitali Eklezjastika għax hawn tinstab il- Kurja Arċiveskovili ' minn fejn il- Knisja Maltija tiġi 117 mmexxija, fejn l-fer Arċisqof u dawk li jgħinuħ fit tmexxija għandhom l-8 uffiċini tagħhom. Mill-Floriana joħorgu l-Pastorali u direttivi lill- kappillani, kleru u l-lajċi. Fil-kumpless tal-Kurja nsibu ukoll il-Kwartieri Generali tal-Caritas, dik l- organiżżazzjoni li tagħmel tant ġid f'diversi oqsma. Qabel, dan il-bini kien is-Seminarju Arċiveskovili fejn tant saċerdoti ħadu l-formazzjoni tagħhom. Il-Kwartieri Generali tal-Pulizija magħrufa aktar bħala id-Depot, kif kull Furjaniż jaf, jinsabu proprju quddiem il-Kurja. Filwaqt li l-Kurja hija l-qalba ta' l- amministrazzjoni Ekleżjastika, id-Depot huwa l-qalba ta' l-amministrazzjoni ta' l-ordni pubblika. Il-MEPA, l-awtorita' li tirregola l-ambjent u bini ta' djar, fabbriki, toroq eċċ. kif ukoll l-Awtorita' tad-Djar li tipprovdi djar għall-għarajjes u għal persuni li jeħtiegu fejn joqogħdu għandhom is-sede nazzjonali tagħhom fil-lokalita' tagħna. L-istess ngħidu għall-kwantita kbira ta' ministeri u dipartimenti Governattivi, fosthom ta' l-Edukazzjoni, tat-Taxxi Interni u tax-Xogħlijiet Pubbliċi. , Barra minn hekk, il-Floriana tħaddan fiha numru kbir ta' uffiċini ta' assikurazzjonijiet, ta' vjaġġi, ta' aġenti tal-vapuri u ta' kummerċ. Ma jonqsux l-ambaxxati ta l-Istati Uniti u ta' l-Italja. — Ma ninsewx l-Istitut Kattoliku, bini kbir li jiġbor fiħ teatru attrezzat tajjeb, il-kwartieri ġenerali ta' l-ÀZZI Kattolika Maltija, id-direzzjoni tal-gurnal Kattoli Leħen is-Sewwa, il-Moviment ta' Kana u oħrajn. Quddiem l-Istitut Kattoliku tinsab waħda mill-akbar pjazez fi bliet Ewropej, jiġifieri Pjazza San Publju, fetħa imponenti quddiem dik il-knisja maestuża dedikata lill-Ewwel Isqof u l-Ewwel Qaddis ta' Malta fejn saru, għadhom isiru u jibqgħu jsiru tant manifestazzjonijiet religjużi, politiċi u soċjali. Ta' min ifakkar li l-famuż kantant u kompożitur Sir Elton John ried, anzi esiġa, li l-kunċert tiegħu f'Malta, li għalih ġew nies anke minn pajjiżi oħra, isir fi Pjazza San Publju. Veru li dan il-kunċert ħoloq ċerti problemi fosthom ta' traffiku u ta' okkupazzjoni tal-pjazza bi skomodu għal dawk il- Furjaniżi li jiffrekwentaw fuq il-Fosos għall-mistrieħ tagħhom filgħaxija, iżda minkejja dan kollu xorta il- Pjazza San Publju għal darb'ohra wriet il-potenzjalita' tagħha u żiedet ma' l-istorja Furjaniża. Il-Moviment tal-Bov Scouts huwa mxerred tista' tgħid ma' kull parti tad-dinja. Il-moviment f'Malta għandu l-Kwartieri Ġenerali tiegħu fil-Floriana u nieħdu pjaċir li f'Jum il-Bov Scouts (l-ewwel Ħadd wara l-Festa ta' San Gorġ) taqsima ta' dan il-moviment f'Malta tagħmel kull sena ic-Church Parade tagħha fil-Knisja Arcipretali ta' San Publju u l-parata annwali tibda minn Pjazza San Publju. Illum Malta għandha l-Passenger Terminal inkluż fih id-Dwana. Dan jinsab fix-Xatt ta' Pinto, taħt is- swar mibnija minn Pietro Floriani. Huwa zball kbir li dan ix-xatt jissejjaħ Valletta Waterfront. Filfatt huwa Floriana Waterfront għaliex qiegħed fil-limiti tal- Floriana, bejn iż-żewg tabelli tal-lokalita' Furjaniża. Il-Valletta tibda mill-uffiċċju ta' l-Awtorita' Marittima fix-Xatta ta' Lascaris 'il ġewwa lejn il-mina li tagħti għal fejn hemm il-Knisja ta' Liesse. F'nofs il-Floriana tinsab Triq Sant' Anna, waħda mil- isbaħ toroq ta' Malta. Fiha kull sena jintemm il- Karnival Nazzjonali ta' Malta quddiem eluf ta' nies li jiġu minn kull rokna ta' Malta. Jekk wieħed ma jgħaddix min-naħa tax-xtut trid bilfors tagħddi minnha għall-Valletta. Darbtejn għadda minnha l-Papa Gwann Pawlu II kif ukoll tant u tant personalitajiet kemm Maltin kif ukoll barranin. Żgur mhux xi triq ta' subborg. Xi nghidu ghall-kwantita' kbira ta' monumenti fosthom ta' Kristu Re b'tifkira tal-Kungress Ewkaristiku Internazzjonali tal-1913, dak ta' l- Indipendenza, il-Monument tal-Gwerra, tal-Gran Mastru Vilhena li tant għamel gid matul r-renju tiegħu li minnu gawdew il-Maltin mhux il-Furjanizi biss, tal- Poeta Nazzjonali Dun Karm, ta' ċittadini Maltin li għamlu unur lil pajjiżhom u oħrajn. 5 Furjaniżi tħajjru jipparteċipaw fit-tieni edizzjoni tal-programm televiżiv KO li kien jixxandar fuq stazzjon lokali televiżiv. Martin Galea, Dion Galea, Clavton Galea, Aaron Micallef, u Dvlan Agius (nieqes fir-ritratt) iffurmaw team bl-isem ta' F.B.S.N. u mhux talli pparteċipaw f'isem il-Floriana iżda spiċċaw rebbieħa tat-tieni edizzjoni ta' dan il-programm. F.B.S.N. kellhom diversi sfidi li wassluhom sar-rebħ ta' dan l-unur fosthom l-ikbar pizza, l-ikbar kartolina, l-iżgħar munita u karta ta' flus, l-ikbar furketta, l-ikbar katina umana u ħafna oħrajn. Min dawn il-paġni nifirħulhom talli għamlu rebħa oħra għall Floriana u nawgurawlhom il-Vjaġġ it-Tajjeb, għax Grazzi għall KO rebħu vjaġġ għall-Kroazja. Prosit u Awguri. Monumenti ta' din ix-xorta ma ssibhomx fis-subborgi, issibhom fi bliet. Din hija prova oħra għall-argumenti tiegħi. Waħda mill-aktar lukandi prestiġjuzi magħrufa mhux Hija għadha zżomm dak il-livell sinjorili li l-proprjetarji tagħha riduba tkun meta bnewha. Hija lukanda ta' ħames stilel (de Luxe). Fi ftit taż- żmien ieħor se tiftah viċin tagħha l-Grand Hotel Excelsior, ukoll ta' l-istess numru ta' stilel. It-tnejn jinsabu fil-Floriana, waħda fi Triq il-Mall u l-oħra fi Triq l-Assedju l-Kbir. Minkejja li hija belt żgħira, il- Floriana għandha għaliex tiftaħar li tħaddan żewg lukandi ta' din x-xorta. Mhux ta' b'xejn il-Gran Mastru kien iħobb isejħilha Citta' Giardino. Fil-Floriana jinsabu mhux anqas minn disa' ġonna, fosthom l-Argotti u Il-Mall, l-aktar tnejn magħrufa mal-Maltin. Fuq is-swar li jaghtu għal fuq il-Port il-Kbir jinsabu Ġnien Vilhena, Gnien Prezzjozi u Gnien Re Gorġ V (il-Plavground). Fuq il-Port ta' Marsamxett hemm Ġnien Sa Maison u Gnien il-Mistrieh u taħt l-Argotti hemm Gnien San Filippu. Ta' min ifakkar li l-Argotti huwa wkoll wieħed botaniku u magħruf minn ħafna studjużi barra minn Malta. Meta tara li f'din il-lokalita' ssib tant postijiet importanti u li fiha jsiru tant avvenimenti fuq skala nazzjonali u anke internazzjonali kif ġa msemmija (u żgur se jibqghu jsiru ħafna oħrajn) allura għandha tibqa' minn xi wħud tissejjaħ subborg7 Mela s-subborgi jkunu hekk7 Dan iwassalna li bir-raġun kollu l-Floriana hija BELT u Ie subborg. rastbiferaliz et F'arecirizzjjn iieciestat EŻNEDLESEJJE mm L-3 fa T' fu Kopja taċ-ċertifikat tat-twelid miktub bil-Latin li kien jingħata lil dawk mgħammda fil-knisja Arċipretali ta' San Publju bil-kitba ĊCIVITATIS VILHENAE VULGO FLORIANA' li tfisser 'L-BELT VILHENA MAGĦRUFA BĦALA FLORIANA'