'għodwa sielma u bikrija ta' xahar sajfi, stajt nisma' mill-bogħod ġejjin, ilħna ferrieħa ta' qniepen jitbandlu f'żiffa ħelwa mal-fwieħa taż-Żahar mill-ġonna qrib u madwari għelieqi mifruxa jixirfu sal-irdumijiet li ħesrem jaqtgħu fil-baħar. Din ix-xena qanglitni biex nikteb dan id-djarju fuq id-daqq tal-qniepen li jakkumpanjana f'ħajjitna s-sena kollha. Il- varjazzjonijiet tad-daqq tagħhom jimlew u jżewqu ġrajjietna fuq din l-art minn meta nkunu żgħar sa mewtna, fejn b'mod naturali nitgħallmu kif ninterpretawhom u minnhom inkunu nafu x'okkażjoni hi, iċ-ċirkustanza, u l-avveniment iffesteġġjat. Dawn id-drawwiet li baqgħu neżlin magħna mill- imgħoddi saru jagħmlu parti mill-folklor ta' dawn il gżejjer. Dan id-daqq tal-qniepen huwa ħolqa minn tiżwieqa ta'; drawwiet oħra li jkomplu jsebbħu l-festi tagħna, il- Maltin. Għalhekk — illum xtaqt inġedded 4 is-sinifikat li kellhom dari u li llum dan naqas. Se nkun qed nirreferi għad-daqq tal-qniepen li nsibu mdendla waħda waħda f'kull arkata fil-kampnari tal- knejjes tagħna bil- qanpiena l-kbira ġeneralment tkun dejjem f'nofs il- kampnar. Qabelxejn hemm tliet manjieri kif jindaqqu l-qniepen. Hemm l-ewwel mod — li l-qanpiena titħarrek hi biex taħbat mal-ilsien. Hemm it-tieni mod - li hu speċi ta' martell li jagħti d-daqqiet ĠWem Ch (dm bad a, UNA Id-Daqq tal- Qniepen fil-Folklor Malti BT Saviour Camilleri fuq barra tal-qanpiena u l-aħħar mod - li jixxejjer l-ilsien biex jaħbat fuq iż-żewġ naħat ta' ġewwa tal- qanpiena. Dan l-aħħar mod huwa dak użat minna, l-Maltin. Il-qniepen jistgħu jindaqqu kemm minn isfel (aħna ngħidu li l-qniepen ikunu gganġjati) u kemm minn fuq (u hekk issa l-qniepen ikunu żganġjati). Irrid ngħid, hawnhekk, li meta d-daqq isir minn fuq, id-daqq ikun isbaħ fit-tonatura minn dak li jsir minn isfel, għall-fatt li meta jkun minn fuq, l-ilsien jaħbat fuq iż-żewġ naħat tal-qanpiena, filwaqt li minn isfel, dan jaħbat fuq naħa waħda tal-qanpiena. Il-parti fejn jaħbat l-ilsien tissejjaħ 'pjaga' għax bit-tisbit kontinwu tal-ilsien iħabbat dejjem fuq l-istess banda, maż-żmien tkun saret selħa fil-qanpiena. Biex wieħed idoqq jew jibda jdoqq, m'hemmx xi għerf- l-aktar meta d-daqq ikun minn isfel. Kull m'għandu jagħmel hu li jitfa' l-ingassa tal-ħabel: f'saqajh waqt li b'idejh jaħfen il-ħabel u jiġbed il-ħabel 1 isfel. It-teknika mbagħad tidħol aktar 'il quddiem meta wieħed jibda jitgħallem idoqq b'ċertu grazzja u sengħa biex id-daqq joħroġ b'armonija waħda. Dan jgħodd l-aktar meta d-daqq ikun minn fuq (maġenb il-qanpiena). U hawn kważi l-istess ħaġa, meta d-daqq ikun minn fuq, wieħed jaqbad il-ħabel tal-ilsien f'idejh u jibda jxenglu biex jibda jagħti tokk tokk, li għall- ewwel ikunu f'intervalli mbiegħda. Aktar ma jibda għaddej il-ħin, l-intervalli bejn tokk u ieħor jibdew jiqsaru u jibqgħu jiqsaru sakemm fl-aħħar tibda tindaqq il-qanpiena, biex b'hekk l-ilsien ikun beda jħabbat fuq iż-żewġ naħat. It-tokki ta' hija u tibda l-qanpiena, għandhom ikunu ftit Festa Madonna tad-Duttrina - Ħal Taxien JO/) b'saħħithom ħalli jinstemgħu sewwa, l-aktar meta tqis li hemm xi qniepen diġà qed jindaqqu filwaqt li jagħmel sabiħ ukoll li l-leħen tat-tokk jispikka iżjed minn tal-oħrajn. Biex id-daqq ikun aktar armonjuż, jaqbel ukoll li t-tokk tal-qanpiena li qed tibda, ma jingħatax simultanjament ma' tokki ta' qanpiena oħra li qed tindaqq, ħalli ma tinstemax sabta waħda li fiha jintilfu li jkunu spjegati l-ħsejjes. Malli mbagħad il-qanpiena tibda doqq sewwa, il-ħoss għandu jitbaxxa ħafna u jidħol ħelu ħelu fl-armonija mal-oħrajn, bħalma fil-mużika (minn forte għal diminuendo), U hawn hu l-aktar waqt sabiħ fid-daqq ta'qanpiena (meta tkun qed tinbeda) fejn tokk wara l-ieħor, wieħed ma tfallix tokki, filwaqt li jżomm it-temp (iżda mhux l-istess temp) fejn l-intervall bejn tokk u ieħor jibda jiqsar sakemm fl-aħħar tiġi biex tinbeda l-qanpiena. It-tokki li jingħataw, għandhom jalternaw fuq iż- żewġ 'pjagi' tal-qanpiena biex il-ħoss ivarja u aktar ma jittieħdu fit-tul, aktar id-daqq jinħass isbaħ u hekk jinstema' aktar solenni. jagħmel isbaħ u tkun tidher it-teknika, jekk it-tokki ma jingħatawx, jekk jista' jkun, simultanjament mat-tokki oħrajn ta' qanpienali qiegħda ddoqq waħedha (kif semmejna qabel). Dan li qed ngħid jgħodd mal-moti l-kbar tas-solennità fil-festi l-kbar jew it-titular, Il-qniepenf jindaqqu bi skop; iwassluna aħbar ta' xi ġrajja jew ċirkustanza partikulari għaddejja fil- komunità, tista' tkun ta' ferħ u kemm ta' niket. Fl-imgħoddi, in-nies fil-lokal, ma kellhomx it-teknoloġiji u l-arloġġi li hawn illum. Il- qniepen, kienu l-mezz ewlieni biex jgħarrfu lill-komunitajiet tagħhom b'dak li jkun qed iseħħ, isejħulhom għat-talb jew għal xi funzjoni ġewwa l-knisja u jżommuhom aġġornati fil-ħin. Dan id-daqq kien parti integrali mill-ħajja tal-poplu ta' dak iż-żmien. Kienet din ir-rabta komunitarja mal-ħsejjes tal-qniepen, li kienet iżomm il-bilanċ tal-ħajja għal bosta snin, u li ż-żmien niseġ fl-istess ħajja siekta xorta ta' kultura u tradizzjoni marbuta ma' dan id-daqq fejn ċerti Inawgurazzjoni tal-Faċċata 5 ta' Lulju 2012 minn dawn id-drawwiet baqgħu jinżammu sal- ġurnata tal-lum. Xejriet ta' daqq Ix-xejriettad-daqq prinċipalment jinqasam fi tlieta: hemm il-moti li nassoċċjawhom ma' ġrajjiet ta'ferħ; hemm daqq kiebi bħal trepassjoni jew il-libra li ċirkustanza marbuta magħha. Jekk nibdew minn tal-aħħar, insibu tokki tal-arloġġ li jimmarkaw l-ħin - is-sigħat u l-kwarti. Ma' dawn hemm tokki speċifiċi li simbolikament ikunu qed jaqsmu l-jum f'erba' taqsimiet; il-Paternoster, l-Angelus tat-tmienja, Angelus tan-nofsinhar, tokki tal-Ave Maria (dawn ikunu ma' nżul ix-xemx) u l-aħħar tokki jkunu tal-Imwiet — li jkunu għal ħabta tat-8:00pm. Dawn l-aħħar tokki ta' qabel jidħol il- lejl, ifakkruna biex naħsbu fil-mejtin tagħna qabel ma tintemm il-ġurnata. Iżjed minn hekk, hemm tokki b'intervalli meqjusa li nirreferu għalihom bħala 'tnaqqir. Dan it- tnaqqir jgħodd kemm bħala sinjal biex wieħed ikun infurmat b'dak li jkun għaddej fil-knisja (ġeneralment), kifukoll biex isejjaħ in-nies tattendi għall-funzjoni liturġika/reliġjuża li tkun se tibda. i) Xorta ta'sinjali huma dawk f'quddiesa kantata solenni jew mhix Paneġierku (jekk jinzerta jkun hemm) Konsagrazzjoni ii) Xorta ta' sejħiet/tħabbir jinkludu: w Quddiesa tal-ħin w Għall-eżerċizzji u Via Sagra fi żmien ir- Randan w Għall-kanoniċi -— għall-għasar/quddiesa konventwali tal-ħdud/kolletta/terza we Għall-fratelli biex jakkumpanjaw purċissjoni w IVjatku — hawn qed nirreferi għal dari meta kien ikun spissħ. Għalkemm illum f' xi bnadi għadu joħroġ darba fis-sena - dan ikun f'Ħadd fuq l-Għidħ se Lawdijiet — tifħir lil Alla għal xi grazzji maqlugħa (dan kien ikun kant mill- kanoniċi fil-kor) fil- Bejn servizz u ieħor, is-sensiela ta' tokki jew tnaqqir ivarja fit-temp u l-manjiera. Hekk in-nies tiddistingwi bejn servizz u ieħor. Jekk nieħdu eżempju ta' dan, ngħidu aħna, t-tnaqqir għall- fratelli, dan jikkonsistu f'sensiela ta' erba tokki konsekuttivi u mhux imbegħda b'intervall ħafif bejniethom għal tnax-il darba. Filwaqt li s-sejħiet għall-kanonċi jkunu b'żewġ qniepen zgħar jalternaw. Tokki oħra, pereżempju huma t-tokki ta' 33 wieħed biex isejħu n-nies għall-quddies. Daqq kiebi Hemm mod l-ieħor ta'daqq; dak kiebi u għalhekk nassoċċjawh man-niket. Kelma teknika ta' dan id- daqq hija l-kelma 'glissando' fejn tisbit ta' tokki qawwija, waħda wara l-oħra, b'mod. instantju, miż-żgħira sal-kbira joħolqu effett u sens ta' dieqa f'min jismagħhom. Din il-bixra ta' daqq nistgħu naqsmuha fi tlieta: Kull nhar ta' Ġimgħa fit-3.00 ta' waranofsinhar. Din tfakkarna fil-mewt u l-passjoni ta' Sidna Ġest F'Novembru — ix-xahar tal-mejtin 2) Trapassjoni Meta jmut xi ħadd Waqt il-funeral 3) Transitu Fil-mewt ta'qassis/kanonku, isqof jew Papa. Mat-tħabbira tal-mewt, is-sagristan jibda jrempel (kelma teknika) jew jiġbed it-tokki bil-kbira, li l-ewwel ikunu mbegħdin u wara jispissjaw sakemm tispiċċa f'monologu. Din ix-xeħta ta' daqq ngħidulu 'transtu' Wara li tkun spiċċat iddoqq il-qanpiena l-kbira waħedha (għalhekk monologu) għal xi minuti, din tkun akkumpanjata mill-'glissando' Din id-darba u fil-każ tal-libra, il-qniepen jindaqqu bil-kbar waqt li għall-fidili, id-daqq ikun biż-żgħar. Hemm eċċezzjoni waħda: fil-mewt ta' tarbija flok mota lugubra, tindaqq mota ta'ferħ bl-iżgħar żewġ qniepen. Dan għaliex it-trabi huma innoċenti u qatt ma jkunu ġarrbu ħażen u proprju għalhekk imorru jgawdu 'l Alla mill-ewwel. Il-quddiesa tagħhom tissejjaħ 'de Angelis' u fiha wkoll tingħad il-glorja. Din il-mota msejħa 'Frejħa'. L-aħħar mod ta' daqq li baqgħalna naraw, hija il-mota. Dan id-daqq hu komuni magħna u nassoċċjawh mal-ferħ — komuni għax spiss nisimgħu dan it-tip ta'daqq. Fil-fatt, mota tismagħha anke meta mhijiex ġurnata ta' festa, tista' tkun għar-Rużarju u quddiesa ta' kuljum filgħaxija - naturalment mhux bil-qniepen il-kbar. Iżda kull nhar ta' Hamis tindaqq mota filgħaxija bħala tifkira tat-twaqqif tal-Ewkaristija. Ta' min jgħid li din id-drawwa kienet inbdiet fl-Isla u l-Isqof Labini fl-1781 ħareġ ċirkulari biex din id-drawwa sabiħa tiġi estiża għall-parroċċi oħra. (jissokta fil-ħarġa li jmiss) Festa Madonna tad-Duttrina- Ħal Taxien GA