Dawn il-versi m'humiex iddedi- kati lil dawk iż-żgħażagħ li fl-imħabba ma jifhmux ħlief il-pjaċir tas-sensi. Staqsejtek jekk tħobbnix : xejn ma weġibtni: biss ġewwa ħbub għajnejk minn iewn is-sema rajt bħal xrara tan-nar tixgħel u taħrab. Ma thimtx, u bqajt nistenna jekk ewwilla tiġix xi siegħa ħelwa li tagħtini t-tweġiba. Darba ġ$Ġ ħisiebi ħassejt blial sejf tan-nar ix-xewqa tiegħek. Ġrejt għandek, sibtek, u bħal tallab li jitlob tajtu f'loqma, tlabtek xhieda ta' mħabbtek, Ħelwa u ratba għaddiet idek fuq idi, iżda minn fommok ma ħarġetx kelma, u jekk tbissima dehret tilgħab fuq wiċċek ma stajtx nifhem xi tfisser. B'qalbi mħabbla $Ġ xibka ta' tqanqil aħrax, qabbieżi, jiena rġajt lura sieket, iżda fi fisiebi ma liqartekx, u ġwejjed bqajt darb'ofira nistenna jekk ewwilla żżernaqx l-għodwa tal-liena. Kien wara nofs in-nhar, żmien il-ħarifa, Is-sema kien imgħajjeb ut fewġa kiesħa kiesħa rajtha tisraq mis-siġar 4 Din il-posżija nqrat ħafna snin ilu lill-imseħbin ta' l-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti, f'laqgħa li kellhom il-Belt, fl-Università. l-aħħar werqiet sofor u morda, Jiena kelli bħal mewt ġà qalbi, id-dinja dak in-nhar kienet Ħaqritni,. xrobt mort bla qjies u ħadd ma kellu ħniena, anqas mogħdrija. Bla ma kont naf x'qed nagħmel, qbadt it-triq li wasslitni wara biebek, u dħalt. Biex ma nidrobx lil qalbek rażżant lil qalbi, u bosta drabi d-dmugħ li kien sa jaqbeż minn xfar għajnejja reġġajtu lura u fuq xofftejja bojod sawwart daħka ħafifa biex nostorlok il-mewt li kelli f'qalbi… inti ma kellimtnix imma: ġo ħarsti tfajt il-ħarsa t'għajnejk, u jien ħassejtha dieħla taħraq ġĠ sidri. Taħt Il-libsa rżina rajt lil sidrek mostur jofrogħ u jirala bħal ma jagħmel il-baħar, imbagħ'd fuq spallti ħassejt ir-rtuba ta' dirgħajk, uq ġbini, ħassejt il-ħewwa ta' xofftejk, u: daqqet kelma f'widnejja li stordietni: NĦOBBOK. Is-Suġġett tal -Għanja—Żagħżugii ta' natural tajjeb, iżda ta' fehmietftitu xejn imxattra, jitgħallem mill-imġiba għaqlija 1 meqjusa ta' xebba rżina, mrobbija tajjeb f'dar ommha, li mhux il-pjaċir fieragħ, anqas il-passjoni għarja ma għandha tkun is-sies ta' l-imħabba Dejn raġel mn mara, iżda biss il-fehma shifia illi, niket u ferħ, tkna waħda koxorti tal-tnejn fin-nisġa mżewqa tal-Bajja, Il-Psikoloġija tal-Għanja—fil-ewwel stanza, iż-żagħ- żugħ jistaqsi lix-xebba—li għandna naħsbu li kien inġibed lejha— jekk tħobbux. Din il-mistoqsija fiergħa kemm tista' tkun: għaliex fl-imħabba bħal fi ħwejjeġ oħra. il-għamil igħodd u mhux il-kliem, Min irid jaf tassew jekk bux maħbub, għandu jgħarrex u josserva l-għamil u l-imġiba ta' l-ieħor u minnhom —iminnhom biss—ikun jaf jekk hnx in-ħibub inkella ie. Għalhekk, għal din il-mistoqsija iż-żagħżugħ twajjeb, iżda li ta' l-imħabba għadu ma fehemx ħlief il-pjaċir ta' kelma fielwa u ta' xi żegħila, ma jieħu ebda tweġiba, ħlief harsa ħafifa bħal berġa li tfisser hekk: ma għalaqtiekx qalbi, iżda iftaħ għajnejk, għax tiġini hi frugħat bħal dawn, tista' tingħalaq. —Fit-tieni stanza tidħol il-passjoni. Il-passjoni bħan- nar; tista' tiswielek, jekk iżżommha mrażżna, u tinqeda biha biss fejn hu meħtieġ; u tista' tarmik u teqirdek, jekk terħilha l-Iġiem. Meta għat-tieni darba, iż-żagħżugħ mixgħul bix-xewqa, tagħha, jitlobha xhieda ta' mħabbitha kif tallab jitlob ħajtu f'loqma, ix-xebba għaqlija tintehah illi hemm fih qawwa moħbija li tista' tisfa f'imħabba kbira, tajba, sabilia, iż tintebah ukoll illi l-qalb taż-żagħżugħ ma hix imwieżna. mir-raġuni uli dik il-qawwa tista' tnħraq u mbagħad tisfa' fix-xejn bħan-nar tat-tiben, jew tal-porvli. Għalhekk, biex turih li hi tifhem u tapprezza x-xewqa kbira Hi hu għanda ta' mħabbitha, u f'ħin wieħed tagħtih xi tma li hu għadu jista' jirbaħha tgħaddi ħelu ħelu, idha fuq idu; iżda kliem xejn, għax għad ma għandhiex biżżejjed fuqhiex torbot, ti ma tridx tagħti l-kelma tagħha —kelma sollenni daqs il- ħajja—għal ħaġa li għad ma tafx fis-sħiħ jekk tistax, bia ma titgħajjeb, twegħdhielu. Iż-żagħżugħ li beda iħoss il-passjoni ta' l-imħabba, iżda għad ma fehemx is-siwi spiritwali tagħha, angas għadu ma fehem illi mhux il-pjaċir, iżda s-sakrifiċċju huwa s- sies ta' l-imħabba, ma fehemx biżżejjed la ż-żegħila anqas it-tbissima tax-xebba li hm kien jixtieg b'saħħa ta' passjoni, Fehem li hi tagħtu xi ħaġa, iżda mhux daqskemm hu kien jistieq u kien jistenna: għalhekk qalbu tħabblet f'xibka ta' biża' u ta' tama, ta' qilla n ta' sabar; imma, hilli minau twajjeb u mxejjer għall-paċi, ma għaddilu minn moħħu abda ħsieb aħrax ta' nkejja, ta' mofħiqrija, ta' dnewwa; u. ġwejjed, baqa' jitma li fl-aħħar tasal it-tweġiba għall-mis- toqsija tiegħu: 'Jekk dik ix-xebba kinetx tħobbu'. Fit-tielet stanza flok il-pjaċir u l-passjoni jidħol in- niket; u n-niket hu qawwa li traqqad il- -passjonijiet fiergħa u tqajjem passjonijiet aktar safja, aktar fejjieda, aktar qaddisa. L iż-żagħżugħ f'lejla ta' Ottubru, meta n-natura donbha tibki madwarna, isib ruħu mdejjaq u maħiqur bla ma jista' jsib faraġ imkien :—aktarx kienet ġiet fuqu xi waħida minn dawk it-taqlibiet li xi drabi jiġu għalgħarrieda fil-ħajja ta' kull wieħed minna. Mu jafx jekk fix-xejra tal-qalb jew bix-xogħiol tal-ħisieb, iħoss illi minn dak in-niket tiegħu Tiadd ma jista' jkollu finiena u mogħdrija ħlief qalb li tħobbu, Għalhekk il-ħsieb u l-qalb tefgħuh fejn kellu xi tama li jsib ftit ta' l-imħabba, u fl-imħabba, ħniena u mogħdrija. Hekk daħlet fih il-fehma t-tajba ta' l-imħabba: il-għaqda fis-sakrifiċċju. Xejn iżjed kliem fieragħ ta' mistoqsijiet boloħ; xejn iżjed xewqat ta' tpaxxija tas-sensil biss sakri- fiċċju sieket, xewqa waħtda biss li la bi kliemu u anqas b'għamilu ma jwaġġa' l-qalb tax-xebba li issa qed iħoss li jħobbha tassew. Is-xebbu issa fehmet li ż-żagħżugħ, taħt il-ħakma għaq- lija tagħha, kien għadda mit-tliet tarġiet ta' l-imħabba: il- frugħa ta' min iħobb bla ma jitgħabba bil-ħsieb ta' xi tfisser l-imħabba; il-passjoni ta' min iħoss il-pjaċir, ngħidulu hekk barrani ta' l-imħabba, bla ma jaħseb fil-hemm li hosta drabi jissieħeb magħha; il-fehma sħiħa ta' min iħobb biex ihenni lil ħaddieħor, imqar b'sakrifiċċju kbir tiegħu, ix hu jithenna bil-hena tal-maħbub li jagħraf imħabbtu, u hekk tkun waħda l-ħajja tat-tnejn tin-niket u fil-ferħ, fis- saħħa u fil-mard sal-mewt u wara.