92 Żieda ta' Kliem u Tifsir (Jorbot ma' ''Leħen. il-Malti' Għadd 200-202) Bebbux babu jew taru i.e. xorta ta' bebbux żgħir nett jit- rabba taħt ħitan tad-dell ta' xi barriera, hekk imsejjaħ għax don- nu vavu mfisqi. BAĦRI—li jinqala' sewwa f'xi ħaġa; mhux rekluta. Dak baħril Hareġ bafiri wisq għar-rkib l—an adept''. RAJDU (jew ħanxulj—il-għeruq tal-ħaxixa Ingliża. Ikun ħelu u jikluh it-tfal. BAJJAD (bàjjadj—ħali, iħoll fl-istonku; igħaddi mill-istonku jew ħaw- sla. In-nagħma tbàjjad il-ħadid—to assimilate, BALALU—bħal bafinan, ma jaf xejn. BALZMU— Bajda safja mertugħa minn nhar il-Lunzjata sa għeluq sema wara, Bajda biex issir balzmu la trid thun tas-sriedak inqas udiegħa. BALIENA—Ħuta ta' kobor bla qies li jwaħħax, qisha għaġeb tal-baħar. BALUMBA—Hekk isejħulha tar-raħal il-qanpiena li ssejjaħ in-nies għax- xogħol it-Tarzna. BALARDAJ—Kif ġie ġie; kulħadd igħaffeġ. Bdew jagħtu balardaj. BAQBAQ—Jagħmel il-ħoss ta' l-ilma jagħli, jew li jrid jinfexx minn taħt l-art minn toqob żgħar. UFi Frar jekk tkun għamlet ix-xita l-ilma jarma jbaqbaq minn. taħt l-art. BAQQIEGĦA, BAQQIGĦAT—Roqgħa ħaxix, art, baħar, ħaġar u x'naf jien. Ara: Baqqiegħa t'Adam. baqgħet ħadra; l-art x'imkien baq- qigħat baqqigħat (xejn ma tixtiebah); għalift kemmeil baqqic- għa (posta) iżda l-ħut ma jridx imiss; baqqiegħa. deheb. BARAD—Ir-raddiena tal-ħalġ t'id tobrodha kull tmint ijiem, BARBETTA—Biċċa ħahel imdawwra mar-rota tad-dgħajsa tiswa biex mal-mol tad-dgħajsa jżommha qisu minn rasha, bħalma bl-iskarpa l-barri, biex ma tiġbdux. Tiztri l-aħdar sa barra jiġifieri tix- trih fl-art (il-ħaxix) ikun għadu aħdar għalli jista' r-riżq bit-tama li mita taħsad tagħmel wiċċ ieħor ħlief dak li ħadt. BARRAĠ (ibarraġj—ltalla' bini li jkun, jibni, Sendag u barraġ, Sieħeb fil-k 1, iżda barran. mill-banda, BARŻAKK—lotbi, għax bħal dak li qallu għandu barżakka wara dahru. BARRT—id-dukkar imwaliħar, tat-tin eċċ. It-tielet boton tad-dukkar. BARQAM (iborqomj—igorr bħall-ħamiem. BASTUN—Bastun tal-menża: Bejn. erba' l-menża tirtafa' b'żewġ bsaten. BATRA—Denbu maqtugħ qasir ħafna. Daqqu s-seba' tokki—U għad m'għażilte erba' bażlokki (jew bżallijiet), BAZUGA—Ħuta tar-rqiq (fina); tixbah lill-paġella iżda inqas ċatta; tixbah lill-vopi, iżda inqas gerbubija. Il-bażuga tgħix mal-vopi u hi ħuta messiesa (li tmiss) u tħobb iddur max-xtut. l BAXX—Kmieni:' Il-Karnival ħabat jew kien bamx għamnewwel (ġie qabel). BAŻIŻA—Kelma gustuża ii jfissdu ż-żgħar biha, Voca vezzegintiva; a name of endearment, BAGĦAL—Dik il-fergħa tas-siġra twila twila li tgħalleb is-siġra min- għajr friegħi. Is-siġra la trabbi l-bagħal togħhos. Raqqadt bagħal tal-ġiżimin, BEĠEJĠU— Paċaċu, iblah, ħmar. BEJTA—Biċċa tal-moħriet, dik li s-sikka tidħol fiha. Eż. Dan il-muftieħ ma jdurx; għandu bżonn ta' bella żejt, BELQA—J/ogħża Delqa: li xagħarha mżewwaq bl-abjad jew imżernaq. BENA—Bż. Bena l-ħalla taż-żara'; għamel il-qatet kollha fuq xulxin, għamilhom munzell kbir. BENJAMIN—L-iben jemini jew l-iben tal-lemin; figatell, bażużlu; ta' taħt il-ġewnaħ; segretarju, BERDGĦI—LI għandu l-berdgħa. BERMEĊ—Għaffeġ u dawwar bejn subgħajh, eż. qabad bergħud u. ber- mċu bejn. subgħajh; bermeċ muswafih (mustaċċih). BERKUN—Mnein toħroġ iż-żerriegħa. BEWL IL-ĦMIR—Marda jew mess ta' xi ħaxix li biha l-weraq jibjad; eż. Is-silla. timtess b'bewt il-ħmir. BEWWEX (il-lum hewweġl—BEż. Zewweġ u bewweġ. BEWWAQ—Iħalli fieragħ minn ġewwa: eż. Bewwqet żaqqha biex żejnet qaddha, i.e. baqgħet nieqsa minn żaqqha biex libset sabiħ, ……. BĦHUR—EŻ. Ta l-bħur: i.e. neħħa t-tniġġis bid-duħħan. BIĊĠA—Tqija. Il-bċejjeċ ta' Sqallija jew ewwieq ta' Malta ġew imneh- ħija fl-1887. BIEQA—Biċċa ħabal tar-rbit b'ħolqa fit-tarf minnha fiha għall-ingassa biex biha jżommu ġiem il-baqra; sitta jew sebat iqjiem ħabel biex jorbtu qrun il-baqra bih u jżommuha u jmexxuha bih meta jeħ- duha xi mkien bħal kieku taħrat, tidres. Mela, il-bieqa taqdi ta riedna. u. ta' ġiem, BIN—NIisel; bin il-għeneb: għasir tal-għeneb, ''prodotto dua, the pro- duct of grapes'; il-kotba bin il-kotba, 'libri ex libri'; Il-baqar i tfal bint martek; Is-silla u l-ful bin l-ilma (taħ- ); ra' mhux bin l-ilma. żel għall-wisa' bħal qanpiena. BJAD— —(ġewż tal-qoton miftuħ), Eż. BIXLA—Kif jidher il-bniedem, aktarx fl-ilbies; eż, bixla ta' vaħli, BLATA—Dik il-ġebla jew travu li jsaqqaf il-fetħa jew daħla ta' bieb u tiġi tpoġġi sewwa fuq il-koxox; dik il-ġebla minġura li tagħlaq u ssaqqaf tieqa: 'Varchitrave della porta'' (pl. blajjet). Fuq il- blata jkun hemm iċ-ċovi, Fil-għajdut Għamilna dawra tal-bobw'. i.e, kbira BOQROM—Rewwixta, Eż. Inqajjem boqrom, Tagħmel il-bogli f'rasha u toq- għodlok fil-gallarija. Eż. Aqbad il-bonja (tkun bid-dgħajsa); newba, eż. bonja tax-xita. BRAMA—Fil twil jew ferq fil-blat fil-ġebla l-ħajja, li jibqa' nieżel 'l isfel dejjem jiftaħ u jkollu l-friegħi H jaqtgħu. Bi kliem ieħor, fejn il- blat jagħżel u l-ferqa tkun nieżla 'l isfel, jew vina ta' l-art ġejja minn fuq għal isfel, ''L-ikbar brajjem ġejjin min-naħa tal-Lbiċ'; il-brama jkun fiha l-iskorċa tal-qawwi'. BRAJDLI—Frott tal-baħar ma tantx imfittex, BRIKK—Bħal buqar ta' Franza, isaħħnu fih xi ħaġa; minn lewn id- doroġ (ċikkulata), BRIM—Ħsebijiet imfettla, dawran tar-ras, eċċ.: ''Dak li ma għandux x'jagħmel kemm iġiblek brim ġo rasek IU BUQQIEGĦA—(1) Ħarġa, ngħidu aħna, kejltejn raba', tlieta, nofs tom- na. Eż. Kelli ħamest itmien qoton tħassritli buqqiegħa minnha. (2) Bħal dabra bl-ilma taħt il-ġilda, bħal visikant; lix-xjuħ tit- lagħlhom f'wiċċ saqajhom u idejhom: ''vescica''. BUNAJJAR (bunajjirj—Dak li jieħu ħsieb tal-forġa tal-magna; ''fire- man, fuochista'. BWEJBA—Il-Bwejba: post wara l-Isla fejn kienu jagħmlu l-bastimenti 7 tal-qlugħ. BUKAGĦWAR—Tajra. Meta tisma' l-bukagħwar igħajjat (i.e. ħabta ta' Marzu u April) saffar lis-sumimiena, BUHA—Mastka, u fil-wisgħa kull xorb li fih l-ispirtu. Tfisser ukoll biha (fis-sakra). BUTA—Borża ċkejkna mdendla ma' l-imħadda tal-bizzilla biex jagħ- mlu kobob, ċumbini eċċ, fiha. BUMBEWWAQ—Fdewwex, imqarrun jew kull xorta ta' għaġin fieragħ minn ġewwa. Eż. Bumbewwaq bil-maħkuk, BUQ—Xkubetta b'waħda (kanna); 'a single barrelled gun''; Il-bwieq ta' għajnejja, ''the sockets of mv eves'. BURDNARI—It-toqob tad-dgħajsa magħmulin biex jinfexx l-ilma 'l barra, Kull dewlgħa jew kustilja żewġ burdnari. Meta Alla itina l-ħqija tax-xita jew ix-xita tal-kumplament il-bus taż-żbul jitwal 'il-fuq mill-komma. BUŻULKUM— Marda fi griżmejn it-tiġieġ, titrabbielhom bħal qrejqċa twila. Tiġi mill-ikel tal-granza sħuna u titfejjaq bil-ħakk tat-tewm u l-basal. Tinstama' fil-għajdut Tbati bil-bużulkum. CAFĊIEGĦA—$Siġra tat-tin żgħira, ĊAFTURA—Ftira, ĊARĊIRA GAMIEM—Ikun fiha minn tnax sa ħmistax-il waħda, ĊALLAS—Jagħmel sħab ikrah, 'Il-Lbiċ qiegħed iċallas'. CANFRIN—Xifer ta' ħaġa mmewwet jew imżerżaq. ĊANTA— Biċċa rahba' żgħira, għalqa żgħira. ĊANTAR— Kiser fil-logħob, bħal għamel seħer lil sieħbu; tellfu l-herra li kien sejjer biha. ''Tċċantarnix'. fġ