Imut it-Tielet President tal-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti IL-KAV. ĠUŻE' GALEA — Mill-mewt tal-Kav, Ġużi Muscat Azzopardi fl-1927, l-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti kellha tliet Presidenti oħra: Mons. Dun Karm Psaila, li kien ilu Viċi President mit-twaqqif tal-Għaqda fl-1921 (1927-2), il-Kav. Prof. Ġużċ Galen (1942-74) u l-Kommendatur l-Avukat Wallace Ph. Dan l-uħħar, fis-27 ta' Marzu, 1978, miet il-Kav. Professur Ġuże Galew u għalhekk jidher xieraq li għalkemm dan l-għadd ta' Il-Malti-huwa numru li jfakkar lill-Kav. Ġużċ Muscat Azzopardi, xorta waħda għandu jkun hemm tislima lil Ġuże Galea. Aħna ċerti li dawn iż-żewġt erwieħ di ltaqgħu f'saltniet aħjar minn. tagħna u għandna għax nifhmu Ji la l-wieħed u lanqas l-ieħor m'hu ser jieħu fastidju li jiltaqgħu f'dan l-għadd ta' Il-Malti wkoll, iktar u iktar billi diġà Maqgħu f'dan in-numru billi l-Editorjal tiegħu kien imhejji minn Ġużċ Galea. Ġuża Galea twieled Ħal-Qormi fit-18 ta' Lulju, 19010 minn Luigi Galea u Maria Rosaria xebba. Wera l-interess: kbir tiegħu fil-Malti sa minn meta kien għadu student fl-Università u kmieni żviluppa s-sens tar-rumanz Malti storiku karatteristiku tiegħu. kif juru l-ismijiet ta' xi rumanzi tisgħu San Ġwann, Fi żmien l- -Ispanjoti, Meta Nħaraq it-Teatru. i Sarstabib fl-1928, u mill-ewwel jspeċ jalizza fis- saħħa pubblika billi ħa d-Diploma in Publie Health mill-Università ta' Londra (1932). Fl-1932 sar Tabib tal-Gvern fid-Dipartiment Mediku tas- Saħħa fejit okkupa diversi gradi sakemm laħaq Tabib Prinċipali LE) Nota:-Fid- data tàt-twelid ta' Ġużċ Galea jidher li hemm taħwida: Ir-Reġistru Pubbliku juri din id-data bħala t-18 ta' Lulju, -190l-u skond il- liġi jiġi li dik hija d-data li għandha tingħata; iżda ċ- -ċertifikat tal-Magħmud jgħid li twieled fis-17 u tgħammed 'fit-18 tax-xahar: 'infantem, heri naturi. Man jirriżulta mit- teżi. Ġużġ Galea Rumanzier, p. 27, ta' Francis Mifsud, B. - (Hons), , tu Baqa' f'dik il-kariga sakemm irtira bil-pensjoni fl-1961. Iżda għalkemm irtira r-rabta li kellu mal-Gvern baqgħet sħiħa billi mill-ewwel inħatar Membru tal-Kummissjoni għas-Servizz Ċiviċi Pubbliku fejn baqa' jservi lill-poplu għal ħafna snin, kif fil- fatt baqa' jservi wkoll wara f'diversi kumitati governattivi. Dan ma setax jonqos, għax għalkemm kien irtirat bil-pensjoni, kien magħruf ħafna għall-pariri siewja li l-esperjenza u l-karattru tiegħu kienu jwasslu għalihom — pariri li kienu apprezzati mhux biss mill-Gvern iżda wkoll mid-diversi Kumitati li kien jieħu ħsieb imexxi minn żmien għal żmien, bħall-Każin tal-Banda King's Own, Valletta, fejn dam President mill-1969 sal-mewt tiegħu, l-Akka- demja tal-Malti (President 1942-74), L-Għaqda tal-Mentalment Tukepaċitati (1967-1978), u l-Kunsill Nazzjonali Malti għall-Inka- paċitati (1964-1978). Matul l-aħħar gwerra ħa ħsieb li l-pubblikazzjoni ta' 'Il-Malti' mia fonqosx u żgura li n-numri kollha tal-gwerra jkunu ppubblikati; kiten diversi novelli bl-isfond ta' dak iż-żmien ikreh li żgur għad jibqgħu ħajja sakemm jibqa' ħaj l-interess fil-Malti u fiż-żmien iebes tal-gwerra. Kien ġabar dawn in-novelli fil-ktieb Ġrajja tal- Gwerra li wara kien maqlub bl-Ingliż ukoll imħabba l-interess kbir li għandhom bħala dokument soċjali tal-poplu Malti fi żmien l-aħħar assedju bl-isem Stories of the War minn Dr Cutajar Beck. Ġużċ Galea kien inħatar Lettur fil-Mediċina Legali fl-Univer- sità tagħna, fl-1947 u kien għamel studji oħra avvanzati dwar dak is-suġġett f'Londra u f'Edinburgh f'kollaborazzjoni sħiħa ma' l-espert internazzjonali magħruf, Keith Simpson. L-Università tagħna tatu t-titolu ta' Professur imħabba l-merti personali tiegħu fl-1835. Fiż-żmien li kien President ta' l-Akkademja tal-Malti Ġużċ Galea, ir-rikonoxximent uffiċjali tal-Malti f'pajjiżna baqa' dejjem jiżdied u jissaħħaħ; kien hemm żminijiet meta kien hemm kur- renti politiċi li faċilment setgħu jiġbdu l-Akkademja tal-Malti naħa jew oħra. Iżda huwa kien dejjem sħiħ fil-fehma tiegħu li rnexxielu jgħaddi dejjem lill-Kunsilli u lill-Kumitati li mexxa, li l-Akka- demja, filwaqt li tieħu ħsieb li tara li l-interessi tal-Malti jkunu mħarsa f'kull żmien, kellha tintrefa' 'l fuq mill-Partiti Politiċi mhux b'xi sens ta' tmaqdir ta' dawk il-Partiti, iżda biex iżżomm l-Ilsien Malti fl-aspett Nazzjonali tiegħu: ilsien tal-poplu Malti kollu, li bih il-partiti politiċi Maltin kollha jinqdew biex iwasslu żmien u l-fehma tagħhom lill-poplu Malti. Ma hemmx dubju li ż l-iżvilupp politiku ta' pajjiżna tawh raġun u l-preġju li għandha l-Akkademja tal-Malti Ilum hu l-konsegwenza tad-dehen tiegħu fit-tmexxija għaqlija ta' l-Akkademja f'kull żmien. Ġużċ Galea kien eżaminatur uffiċjali tal-Malti fil-livelli kollha fl-Università kemm ilu jintgħallem il-Malti hemmhekk. Kemm il- konnessjoni tiegħu mal-Malti fl-Università kienet għal qalbu tidher ċar mit-twaqqif tal-konferenzi Ġuże Galea, fondazzjoni li għamel fl-1973 fl-Università, għal konferenza dwar il-Malti fl- ogħla Hvelli tiegħu darba kull sentejn. Meta, wara tnejn u tletin sena President ta' l-Akkademja tal- Malti, deherlu li ma kellux jibqa' fil-kariga ta' President ta' l- Akkademja u għalhekk ma ħariġx għall-elezzjoni ta' President li saret fl-1974, għalkemm il-membri baqgħu xorta jirrispettawh u jixtiquh li jerġa' joħroġ, b'danukollu xorta ppreżenta ruħu għall-elezzjoni tal-membri tal-Kumitat u kien maħtur qisu unant- mament bħala membru fl-elezzjonijiet kollha li ġew wara u baqa' assidwu u jieħu interess fix-xogħol kollu tal-Kunsill u l-Akka- demja, bl-attendenza regolari tiegħu għal-laqgħat. Ħafna membri ta' l-Akkademja jiftakru kemm fis-snin sittin kien jixtieq li jwarrab mill-kariga ta' President biex jagħti l-opportunità lill- Viċi-President, Dr Antonio Cremona, (Is-Sur Nin) LI JAGĦLAQ ĦAJTU U L-KONNESSJONI glorjuża tiegħu ma' l-ilsien Malti bħala President ta' l-Akkademja tal-Malti, billi huwa jinżel Viċi- President floku ' Iżda jingħad li s-Sur Nin ma riedx jaf u l-Profes- sur (ralea baqa' jġorr il-piż ta' l-Akkademja, waqt li s-Sur Nin inġabar għal kollox Għawdex Inċident ħelu li juri kemm l-ilsien Malti baqa' għal qalbu sa l-aħħar ta' ħajtu huwa l-fatt li l-aħħar ktieb li kien qed jaqra fiż- żmien li għalaq għajnejh kien li f'Storia Saera'' bil-Malti ta' Annibale Preca. Il-ktieb ivstab fuq l-iskrivanija tiegħu immarkat b'santa ta' Kristu Rxoxt li kienet tfakkar f'xi ċirkostanza li kellha kontiessjoni mal-Knisja ta'- Ħal-Qormi fejn. twieled, fil-paġna. li kif kien jixraq għall-Għid, il-jum tal-mewt tiegħu, kienet tirrak- konta l-istorja glorjuża ta' Kristu Rxoxt. lis-Sinjura Hilda, u lil uliedu, Marv Rose u Marguerite, u lil żwieġhom u l-qraba ta' Ġużi Galea kollha, l-Akkademja tal- 'Malti tixtieq il-għomor, 'ċerta li wara f'dan il-wied ta' dmugħ iiżruħ għażiża ta' Ġuże Galea rxuxtat mi' Kristu Rxoxt: u waġfet xi ftit issellem mill-ġdid lill-Fundatur ewlieni tal-Għaqda. tal- : Kittieba. tal-Malti/ta' l-Akkademja tal-Malti. It-tislima tagħna Ilum ll Museat Azzopardi u lil-Galea titlob mill-membri ta' l-Akkademja lum dedikazzjoni akbar fl-interess tal-Malti ġo pajjiżna biex l-Akkademja tibqa' l-mohument ħaj ta' dawn iż-żewġt erwieħ li tant ħadmu għaliha meta' kienu magħna. IL-MADONNA TAĊ-ĊOQQA Wara stedina mill-President ta' l-Akkademja, Ġużà Diacono sejjer jikteb dwar it-teleserial kontroversjali tiegħu fil-ħarġa li-jmiss ta' IL-MALTI, u jikkommenta dwar ir-reazzjonijiet li tnisslu minn dan it-teleserial, kif ukoll dwar il-motivi li wassluh biex jagħżel dan is-suġġett.