7U ĠESU Ż l M' hemm l-ebda awtur fit-Testment il-Ġdid li żviluppa daqshekk il-kliem tekniku marbut mal-mard u l-fejqan daqs kemm għamel it-tabib Luqa. Hekk il-kelma iqomai, li tfisser tfejjaq, tati lura s-saħħa, f'Mattew qiegħda erba' darbiet, f'Mark tliet darbiet fi Ġwanni tliet darbiet u f'Luqa ħdax-il darba. Ukoll in-nom therapeia, tfisser tagħmel il- kura, mela tieħu l-mediċina ,f'Mt qiegħda sittax-il darba, f'Mk ħamsa, fi Ġw darba u f'Luqa L-ART IMQADDSA $ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2009 $e 33 Għalkemm originarjament il-verb terateuwin tfisser taqdi, tkun lest biex tgħin, dan il-verb fit-Testment il-Ġdid huwa sinonimu mal-fejqan, tati mill-ġdid is-saħħa, tikkura lil xi marid. Hekk jużah it-tabib Luqa. Ġesi ifejjaq Matul ħajtu Ġesti wettaq il- missjoni ta' tabib, dak li jfejjaq kemm il-mard fiżiku kif ukoll a Ok a ISO KELONI iħalli lill-bniedem 'sħiħ u salv. Hawn jidħol il-ħsieb mimli IO EN KE II tfisser mhux biss paċi għaliex ma għandekx gwerer fil-pajjiż, imma shalom tfisser ukoll paċi MO Bio gi GĦU EEI fejqan li għamel Ġesti ġew mill-qawwa mogħtija lilu minn Alla Missieru. Din il-qawwa tala KO ta LA lil Ġest sabiex ifejjaq (Lq 5,17), tant li hekk kif ġabulu quddiemu l-paralitiku, Ġesti je tr B saħħa( Lq 5,18-26). Dan kien att ta' eżempju li bih Ġesu warrab tant skrupli ġejjin mill-għorrief tal-liġi, u mill- Fariżej. Quddiem dan il-fejqan in-nies baqgħu mistagħġbin IO G d iI Ija jet tiċ oil 5,26). IDT i Si ii kol Gori jiotfoti a aj fiċ ġilai mirakli ta' Ġesti xi ħaġa unika u singolari. Ġesu fejjaq tassew 'lil GE eEI (Lq 9,1). U ma' dan il- fejqan Ġest kien dejjem isieħeb it- pistibiġe ka riit tM OI Erin zoni l-bosta fejqan li għamel Ġesu, huma kollha marbuta mal-qawwa u l-għana t'Alla hawn fuq l-art. Meta Ġwanni l-Battista bagħat għand Ġesti numru ta' nies biex jistaqsuh, Luqa jfakkar fil-ħafna fejqan li f'dak il- mument stess kien għadu kemm għamel (Lq 7,21). IE i e Gie Ke b'dan biss, għaliex ikompli ifakkar f'dak li ħabbar G EKO EA oj ji mia ata Zo ot o lebbrużi, t-torox, il-mejtin, u lill-fqar tixxandrilhom ji eta Ne Jo WADA NR Kien hemm anke min skandalizza ruħu quddiem dan kollu. Għalkemm il-ħniena ta' Ġesu lejn il-morda u IŻ A tt to imma fil-fatt din tidher fil- jo feħ i aItzIj ta' morda. B'ton ta' mħabba Ġesu jsejjaħ binti lil mara bit-tnixxija tad-demm (Lq 8,42-48); illi kollha rogħda u biza' stqarret jżid o bet to li ju esi lot galera ta Lill-kap tas-sinagoga Ġajru, fil-waqt li oħrajn daħku bih għaliex Ġesu indika li t-tifla mhix mejta imma rieqda, Ġest nissel fih fiduċja u kuraġġ (8,49-56). L-istess ħaġa ġrat f'dak il-missier li ibnu kien ibati b'tal-qamar (KAZ EN Ġeriko wara li talab ħniena JI KEE iOtiAEX mill-għama li kellu, imma ġie milqugħ bħala dixxiplu u mexa tassew wara Ġest (Lq 18,35-43). Dan ir-raġel, li b'vuċi għolja sejjaħ lil Ġesu 'Bin David' il-fidi f b taa li jrid jimxi wara Ġesu sa Ġerusalemm, mela sal- ita Bżar fotizjojgai mit-tradizzjoni sinottika, SS btti taa modifikati minn Luqa. Ma dawn Luqa żied il-fejqan ta' mara mifluġa (Lq 13,10-17), dak tar-raġel marid bl-ilma (Ii ABB i BUFI jib too IK tii ta zija DO lo ELI MON JC hekk, kull min kien kontra tiegħu regħex bil-mistħija; iżda n-nies ilkoll ferħu għal GEvA zi Ga Kol let kien qiegħed jagħmel' (Lq 13,17). Għalhekk wieħed ma għandu qatt jiddubita li Luqa kien jaf sew li (Ein i ġel olli tas-Sibt. Luqa seta elebora ħafna l-bosta fejqan, u dan għamlu biex iwassal il- kerigma tiegħu: imma għal IE iħejji fejjaq tant kwalitajiet ta' mard hija waħda tassew importanti u dominanti daqskemm ċentrali. Bħala għan tal-ħidma ta' Ġesu li jfejjaq il-morda u jxandrilhom is-saltna t'Alla, IE e Get ab an imnikkta u soċjalment imwarrba (lq 4,18; 7,21). Fil-mirakli li għamel Ġesu, toħroġ fid-dieher (beraħ) il-figura straordinarja ta' Ġesu, u li f'dawn is-sinjali Ia f ied xeħta eskatoloġika. nistgħux inwarrbu għal kollox ċerti ġesti kull tant donnhom jidhru strambi li kien jagħmel Ġesu waqt il- mirakli, eżempju it-tqegħid tal-idejn, il-mess, il-bżieq, iż-żejt; imma l-element deċisiv huwa dejjem il- kelma qawwija ta' Ġesu, illi tqanqal il-qawwa t'Alla u tfejjaq il-morda. Ġesu finta ta G to i an jgħakkes lil wieħed marid: 'Iskot u oħroġ minnu' (Lq 4,35). Ġest ħeles l-imxajtan ta' Ġerasa maħkum minn ji ta KE AI jibgħat id-dar bniedem li FOTO ita i et lejn id-dar u għarraf kull ma għamel Alla miegħek' (Lq 8,39). Ġesi jibgħat Naraw il Ġest jibgħat it- (to iietej ta to AEO) Mose i Eeeni PET o jfe onto kiE (Lq 9,1). Din is-setgħa tal-fejqan mogħtija minn Ġesu, kellha twassal il- ġrajja tan-nobbiltà t'Alla (Lq 9,2.6). Għal Luqa din ji Ia IE SE EL jisfa fen u sebgħin dixxplu oħra (Lq 10,1). Hawn mela jidher sinjal ċar sew taż-żmien (ee o10 Bi B Ga fta Hekk terġa' tidħol fix-xena l-idea tal-profeti itineranti INI G in Mort eżempju qawwi tagħhom waslu l-Kelma t'Alla fost il- Eta Wara l-qawmien dan l-impenn kariżmatiku, Ġest jibgħat it-tnax u jagħtihom is-setgħa u l-awtorità li jkeċċu x-xjaten u jfejjqu l-morda imwieżen minn qawwa oħra kompla jiżviluppa mill-ġdid. kollu kemm hu kbir u ġdid li fil-għamla tiegħu kien ħa diversi xejriet. Sa mill-bidu nett dehret għaqda sħiħa bejn il-predikazzjoni u l-fejqan tal- morda. Dawk li ġew mibgħutin kellhom ifejqu l-morda u jxandru lin-nies li 'is-saltna t'Alla waslitilkom' (Lq 10,9). Għal dawk imbagħad li ma jaċċettawx il-predikazzjoni tas- saltna t'Alla, din issir għalihom verdett kontrihom stess 'Jekk ma jilqgħukomx, oħorġu minn dik il-belt u farfru sa t-trab tagħha minn ma' riġlejkom bħala xhieda kontrihom' (Lq 9,5) Ara wkoll Lq 10,10. Fl-ewwel żminijiet tal- Kristjaneżmu, l-fejqan fil- komunità primitiva kompla jsir. Matul dan iż-żmien tal-Ispirtu il-qawwa tawmaturga ta' Ġest kompliet toħroġ fid-dieher u dan bħala konferma tal- predikazzjoni missjonarja. Il- bosta fejqan li saru f'isem Ġesti Kristu (Atti 3,6; 4,30), kif ukoll bil-qawwa tal-Ispirtu qaddis (Lq 8,18; 9,17) huma sinjali li Ġest huwa l-qaddej t'Alla u li qiegħed fil-komunità biex jinkoraġġiha u jsaħħaħha (Lq 4,30). Għalhekk kollox flimkien kompla juri dik il-konvinzjoni li fil-Knisja tal-bidu l-fejqan juri l-qawwa u s-setgħa li jidhru fit-tħabbira tas-salvazzjoni. Din il-kerigma għalhekk ħadet dak it-timbru li hija reliġon ta' fejqan, mediċina tar-ruħ u tal-ġisem, u li bħala għan kellha wkoll il-fejqan fil-ġisem tal-marid. Dan kien jinħass bħala wieħed mill-akbar doveri tagħha. 36 4 L-Anr IMQADDSA it OTTUBRU - DIĊEMBRU 2009 dan is-sinjal tal-fejqan, li jagħżel din ir-reliġjon ġdida mir- reliġjonijiet l-oħra. Dan kien ifisser ukoll li dan it-twemmin għandu ħafna, anzi ġej mid- divin. Ta' interess partikulari huwa l-fatt kif fl-evanġelju toħroġ ħafna fid-dieher il- professjonalità ta' Luqa lejn il-mediċina. Dan jidher waħda sew għaliex huwa jikteb diversi espressjonijiet marbutin sfiq mal-mard. Hekk fil-każ ta' omm il-mara ta' Xmun Pietru, Luqa jikteb li din kellha 'deni qawwi' (Lq 4,38). Fil-każ tar- raġel Lebbruż Luqa josserva li dan ir-raġel kien 'marid sewwa bil-lebbra' (Lq 5,12). Għal dak il-mifluġ, Luqa jgħid li kien 'mifluġ fuq mitraħ' (Lq 5,18). Għal mara bit-tnixxija tad- demm, Luqa iżid li kien ilha tnax-il sena, li ħliet ġidha kollu fit-tobba, u ħadd minnhom ma kellu ħila jfejjaqha' (Lq 8,43). Mark imbagħad ikompli jżid li marret għall-agħar (5,26). Hemm ukoll il-każ ta' missier Publiju, Luqa jidħol fid-dettal u jgħid li dan kien ibati bid-deni u bid-disenterija (Atti 28,8). Għalkemm dan kollu li ktibna dwaru huwa veru perċ għal Luqa l-veru tabib huwa biss Ġest, li jfejjaq il-morda kollha u dan bil-qawwa mogħtija lilu minn Alla. Wara l-ġrajja tal- Għid imbagħad il-Knisja li bdiet tikber kompliet tħaddem ukoll din il-qawwa ta' fejqan li kien jagħmel parti mis-siġil tad- divinità.