Għaqda Każin Banda San Filep ) Żebbuġin magħrufa midfuna fiċ-Ċimiterju ta' Santa Marija Addolorata Bħal tant oqsma oħra min-Nofsinhar ta' Malta, in-nies ta' Ħaż- Żebbuġ ftit li xejn wettqet użu miċ-Ċimiterju ta' Santa Marija Addolorata f'Raħal Ġdid mill-ftuħ tiegħu lil hawn f'total ta' kważi mija u ħamsin sena. Dan għaliex bħal tant inħawi oħra tal-madwar, f'Ħaż-Żebbuġ id-dfin fil-knisja parrokkjali ssokta għaddej għal bosta aktar snin meta kkumparat mal-Belt Valletta, il-Furjana u t-Tliet Ibliet li għalihom twaqqaf iċ-ċimiterju, waqt li meta dan ukoll ġie fi tmiemu mal-proġett tat-tqegħid tal-paviment tal- irħam fl-1936, iż-Żebbuġin bdew jidfnu lil nieshom fiċ-Ċimiterju tal-Qalb ta' Ġesti u maż- żmien ukoll f'dak ta' Sant' Andrija mar-rinnovazzjoni tiegħu għad-dehra preżenti fl-1989 u fihom għadhom jidfnu fil-parti l-kbira lill-mejtin tagħhom. Fil-ġurnata preżenti ċ-Ċimiterju ta' Santa Marija Addolorata jiġbor fih il-fdal ta' kważi 300,000 ruħ, mhux biss minn mal-erbat irjieħ tal-gżejjer, imma minn ġnus li xi drabi lanqas biss jgħaddielek minn moħħok li xi wħud minn dawk imnissla fihom sabu l-mistrieħ tagħhom taħt iċ-ċipress tal-għolja tal-Ħorr. Oriġinarjament l-Addolorata nfetaħ kif għedna għall-użu tal-Beltin, il-Furjaniżi, il-Bormliżi, il-Ġirbin u s-Sengleani, dejjem jekk dawn ikunu ta' denominazzjoni Kattolika. Dan sar għall-fatt li dawn l-inħawi kienu - lura mija u ħamsin sena ilu - fost l-aktar popolati fil-pajjiż kollu u għaldaqstant bid-dfin għaddej kontinwament fil-parti l-kbira tal-knejjes tal-lokalitajiet kif kienet prassi dik il- ħabta, l-Ingliżi kienu mħassba ferm li jekk katavru infettat b'xi marda jew oħra jsib ruħu midfun fil-post, seta' faċilment iqajjem epidemija li kienet żgur tħalli ħerba kbira fost l-ammont kbir ta' nies li kienu jgħixu fl-inħawi, li kienu joħonqu kull toqba mhux biss għax il-familji kienu kbar, imma għax f'dawn l-inħawi kien kontinwament għaddej ix-xogħol, b'mod speċjali dak tat-tarznar, għaldaqstant kull min seta' fittex tefa' rasu mqar f'kantina. Fl-ewwel ħamsin sena ta' preżenza tagħhom f'Malta, l-Ingliżi kienu diġà xufati mill-pesta tal-1813 u, sal-ftuħ tal-Addolorata, minn ħames imxiji ta' kolera, għaldaqstant l-idea li jwaqqfu d-dfin fl-ibliet ma damitx ma saret għalihom punt importanti li kellhom iħarsu. Hekk tnieda l-proġett tal-kostruzzjoni taċ-Ċimiterju tal-Addolorata fuq pjanta tal-perit Emmanuele Luigi Galizia li ħa tul ta' seba' snin biex tlesta u sewa dik il-ħabta £ 33,000. B MAN , LI L L-unika xbieha ta' San Filep Iżda jekk l-Ingliżi ħasbu li mat-tlestija tiegħu n-nies fl-Addolorata Ħaż-Żebbuġ I Għaqda Każin Banda San Filep kienet taqbad u tidfen il-mejtin tagħha f'dan il-lok marru żmerċ, għax mhux biss baqa' vojt minkejja l-Ordinanza tad-Dfin maħruġa fl-10 ta' Mejju 1869, imma ittri li dehru fil- ġurnali tal-epoka wrew biċ-ċar ir-rabja ta' diversi għall-fatt li l-mejtin kellhom jibdew jindifnu għall-ftuħ tas-sema' minflok taħt l-għata ta' saqaf ta' knisja kif kienet l-użanza tal-ħabta u ċ-ċimiterju l-ġdid tqabbel ma' post ta' ''solitudni', lok fejn 'jirgħu l-annimali', 'ta' karkassi għall-ħmir u l-ibgħula', ''dipressanti' u 'miftuħ fis-sħana u l-bard'.' Kellhom jgħaddu tliet snin sakemm bdew jaslu l-ewwel katavri, mibgħutin fil-parti l-kbira tagħhom mill-awtoritajiet Ingliżi mill-isptarijiet tal-Furjana minn Jannar 1872 'il quddiem. Ftit ftit il-mejtin bdew kulma jmur jaslu u hekk għadhom sal-lum, bid-differenza li fil-preżent ħafna huma dawk li bil-maqlub ta' dawk ta' qabilhom, mhux biss jixtiequ jidfnu lil nieshom f'dan il-kampusant imma saħansitra jippruvaw jakkwistaw qabar privat għalihom. Biċ-ċimiterju eventwalment miftuħ għall-użu ta' kull ġens u fidi, fih ma nonqsux milli nsibu wkoll għadd ta' Żebbuġin midfuna, diversi minnhom għaliex kienu residenti barra Ħaż-Żebbuġ u ndifnu fl-oqbra ta' dawk li tħalltu magħhom biż-żwieġ, inkella għax kienu membri ta' għaqdiet - sew ċivili kif ukoll reliġjużi — u peress li dawn fil-parti l-kbira tagħhom għandhom l-oqbra fl-Addolorata allura huma wkoll indifnu f'dan iċ-ċimiterju mal-kumplament tal-membri tal-Ordni jew għaqda rispettiva tagħhom. L-ewwel Żebbuġin fl-Addolorata Għalkemm għedna li għal raġunijiet ovvji, iż-Żebbuġin ftit għamlu użu mill-Addolorata mal-ftuħ tiegħu, tajjeb insemmu li l-ewwel Żebbuġi li ndifen fil-post wasal ma' dawk tal- bidu nett. Dan kien ċertu Michele Schembri li tiegħu nfatti kienet l-erbatax-il difna. Iben Giuseppe u Margarita xebba Pace, miżżewweġ lil Margarita xebba Aquilina, professjoni facchino, huwa miet l-Isptar Ċentrali fil-Furjana fit-30 ta' Jannar 1872 u ndifen l-għada fl- oqbra tal-Komun fid-Diviżjoni Lvant EA-A-9. Warajh segwieh Angelo Aquilina, iben Pasquale u Anna xebba Di Leonardo, żewġ Maria Zammit, professjoni biancheggiatore, li miet l-Isptar tal-Invalidi fit-22 ta' Frar 1872 u ndifen l-għada fil-Komun fid-Diviżjoni Lvant EA-A-16. Tiegħu kienet is-sebgħa u erbgħin difna fil-post. It-tielet Żebbuġi wasal mat-tmienja u ħamsin difna, ċertu Giovanni Genovese, iben Costanzo u Maria xebba Cachia, miżżewweġ lil Caterina mwielda Portelli, professjoni muratore, li miet ukoll l-Invalidi fit-28 ta' Frar tal-istess sena u ndifen l-għada fil-Komun fid-Diviżjoni Lvant EA-A-19. L-ewwel Żebbuġija mbagħad li ndifnet fl-Addolorata kienet Grazia Camilleri li tagħha kienet is-sebgħa u disgħin difna. Bint Giovanni Vassallo u Rosa mwielda Gatt, hija kienet miżżewġa lil Salvatore u mietet l-Isptar Ċentrali fit-18 ta' Marzu 1872. Id-difna tagħha saret ukoll fil-Komun fuq l-istess riħ ta' dawk ta' qabilha fil-qabar numru 31 l-għada tal-mewt tagħha. Żebbuġin rinomati La s-suġġett tagħna Ilum jittratta lil dawk iż-Żebbuġin li b'xi mod isimhom baqa' marbut ma' ħaġa jew ma' oħra u li huma wkoll sabu l-mistrieħ tagħhom fl-Addolorata, ngħaddu issa biex insemmu għadd ta' persuni minn oqsma differenti tal-ħajja. Ippreżentati hawnhekk Ħaż-Żebbuġ Għaqda Każin Banda San Filep l kronoloġikament skont is-sena tal-mewt, l-ewwel wieħed li nsibu fil-lista tagħna huwa allura Dr Giovanni Pullicino, li mwieled Ħaż-Żebbuġ fis- 16 ta' Lulju 1857, kien iben l-Imħallef Arcangelo u martu Marianna mwielda Schembri. Gradwat fil- liġi fl-1877, kien meqjus fl-età bikrija tiegħu fost l-aktar żgħażagħ intelliġenti tal-gżira Maħtur professur tal-liġijiet ċivili u kanoniċi meta kien għad kellu 24 sena, fl-1895 kien appuntat imħallef, fejn għal darb'oħra kien meqjus mill-aktar inġenjuż għall-għerf tiegħu 5 Wara li qeda l-uffiċċji ta' Prim Imħallef u President tal-Qorti tal-Appell, vakanti mal-mewt ta' Sir Giuseppe Carbone minn Novembru 1913 sa Novembru 1915, meta n-nomina uffiċċjali għal tali pożizzjoni marret fuq Sir Vincent Frendo Azzopardi, iddiżappuntat biha, Pullicino talab li jkun trasferit mill-qorti suprema għal dik kummerċjali. Eżaminatur tal-letteratura Ingliża fl-Università ta' Malta, il-Papa San Piju X ħatru Kavallier Kmandant tal-Ordni ta' San Girgor il-Kbir għas-sehem tiegħu fil-Kungress Ewkaristiku tal-1913. Miżżewweġ lil Giorgina Mifsud, bint l-Imħallef Pasquale, miet fir- residenza numru 66 fi Triq San Pawl, il-Belt Valletta, ta' 61 sena u ndifen l-għada fil-qabar tiegħu fid-Diviżjoni Punent N-C-2. l-professjoni medika tiegħu, eżerċita wkoll dik ħ ta' ġurnalist u kien fost . : . fl d l-oħrajn editur u direttur A ET ON tal-ġurnal 1/ Risorgimento mwaqqaf minnu stess fl- 1906. Kien hu li flimkien mal-Bormliż Wistin Levanzin ippbblika l-magħruf artiklu li fih intqal li allegatament Antonio Azzopardi mlaqqam ''Xkora', iġġustizzjat fil-ħabs ta' Kordin fl-1908, kien midfun ħaj dovut mill-fatt li l-mewt bit-tgħalliq ma kinitx istantanja. Fuq din l-akkuża t-tnejn li huma sabu rwieħhom il-qorti imma kienu meħlusa. Maħtur uffiċjal mediku ż-Żurrieq u aktar tard in-Nadur, Għawdex, kien partikolarment popolari man-nies ta' Tas-Sliema fejn kien joqgħod u fejn miet ta' 68 sena fir-residenza tiegħu fi Triq Alexandra. Id-difna tiegħu saret jumejn wara fil-qabar ta' missieru fid-Diviżjoni Lvant Z-G-1. Ħaż-Żebbuġ I Għaqda Każin Banda San Filep Warajhom insemmu mbagħad lil P. Giovanni Andrea Azzopardi OFM., għad-dinja ta' żmienu Salvatore, iben Nicola u Rosa xebba Cilia, li mwieled fid-9 ta' Frar 1870, issieħeb fl-Ordni tal-Patrijiet Franġiskani Minuri fl-1889 u wettaq il-professjoni solenni tiegħu fit-23 ta' Lulju 1893. Ordnat saċerdot fit-28 ta' April 1895, is-sena ta' wara nsibuh iservi bħala missjunarju appostoliku f'Port Said u aktar tard fl-Art Imqaddsa, fis-Santu Sepulkru u f'Betlehem. Kappillan tal-emigranti Maltin f'Ismailia, fis-Swejz u f'Nazaret, fl-1906 mexa lejn il-gżira ta' Larnaca fil-Greċja bħala kappillan militari tat-truppi Ingliżi. Lura l-Eġittu fil-Bulacc, għadda għall-Istati Uniti tal-Amerika fejn seħħlu jkun l-ewwel kappillan tal-emigranti Maltin f'San Francisco, California, bejn l-1914 u l-1920, matul liema perjodu bena knisja ddedikata lil San Pawl Nawfragu li aktar tard tkabbret minn P. Teofilu Cachia OFM., minn Tas- Sliema, preżenti sal-lum fuq 3rd Street and Jamestown Avenue, San Francisco. Lura Malta għal raġunijiet ta' saħħa, miet il-kunvent tas-Sacro Cuor f'Tas-Sliema fis-17 ta' Marzu 1939 ta' 69 sena u ndifen fil-kappella tal-Provinċja Franġiskana Maltija fid-Diviżjoni Punent sena ena NA-D sewwasew fil-qabar numru 15 l-għada tal-mewt : wi tiLima 19, omLb tas tea Kappella tal-Franġiskani Minuri tiegħu. Il-fdal tiegħu Ilum il-ġurnata jinsab f'wieħed miż- ja. żewġ ossarji tal-istess kappella taħt l-artal li jindukraha. Fil-perjodu qasir li qatta' Malta fl-aħħar snin tiegħu tajjeb insemmu li Azzopardi kellu sehem partikolari fit- tagħlim obbligatorju MA IE IS — 28.12.20 fl-iskejjel tal-pajjiż. : caLiż ATI L-avukat Filippo Af is 3 Nicola Buttigieg, : 1 imwieled fis-16 ta' Ġunju 1881, difensur tal-lingwa u l-letteratura Taljana, membru parlamentari u poeta ta' numru vast ta' xogħlijiet, li kien għal xi żmien president ta' La Giovine Malta, miet l-Isptar tal-B/ue Sisters ta' 88 sena fit-19 ta' Ottubru 1969 u ndifen l-għada fid-Diviżjoni Punent X-C-39 bil- kunsens tal-eredi ta' sid il-qabar. Ġużċ Gatt, iben Giovanni u Carmela xebba Callus, wieħed mill-membri ewlenin tal-Għaqda Kittieba tal-Malti li kien joqgħod Tal-Pietà, li miet ta' 90 sena l-Isptar San Luqa fil-31 ta' Marzu 1976, indifen imbagħad fid-Diviżjoni Punent R-B-47 bil-kunsens Qabar Ġużċ Gatt Ħaż-Żebbuġ Għaqda Każin Banda San Filep l Riċerki diversi tiegħu kienu ppublikati matul is-snin f'għadd ta' ġurnali u rivisti, waqt li snin fuq mewtu, sewwasew fl-2002, kien ippublikat il-ktieb tiegħu 'Il-Bidu ta' l-Istampa 1 — G GĦAMEL DAN IL-Q f'Malta: It-Twaqqif ta' U DIFEN; FIH LIL-T l-Istamperija tal-Gvern', $ 1563 maħruġ minn din l-aħħar. Imiss imbagħad kittieb ieħor, Luret Cutajar, iben Giuseppe u Angelica xebba Buhagiar, għażeb li kien joqgħod il-Gżira fir-residenza nru 11, Triq Cuschieri, imwieled fl-4 ta' Ottubru 1897, li fil-Gwerra l-Kbira serva bħala suldat u aktar tard issieħeb mal-Patrijiet Franġiskani Minuri fl-Art Imqaddsa, u li għalkemm tliet snin wara ħalla l-ħajja reliġjuża, issokta jgħallem fl-iskola tal-Patrijiet għal tnax-il sena oħra. Lura Malta għamel biċċa xogħol b'rabta mas-suġġett tagħna tad-dfin fl-Addolorata li nemmen li ftit huma dawk li jafu biha. Luret infatti ħa ħsieb jixtri u jittrasferixxi f'qabar fid-Diviżjoni Lvant PA-O-8, il-fdal taċ-ċkejken Twannie Aquilina, li maqtul brutalment fl-1960, għadu sal-lum lok li ħafna jfittxu li jżuru kull meta jaslu saċ-ċimiterju tagħna. Luret ħalla mniżżel fit-testment tiegħu li ma' mewtu kellu jindifen fl-istess qabar li dlonk kellu jiġi ssiġillat waqt li sew il-monument f' għamla ta' statwa li turi lit-tifel u l-qabar innifsu kellhom jieħdu ħsiebu s-Sorijiet Ursolini. Cutajar kien jaf sitt lingwi u matul iż-żmien ħalla għadd ta' kitbiet, fosthom ir-rumanz ''Ben Jeħuża', ibbażat fuq l-Iskrittura Mqaddsa, meqjus kemxejn eċċentriku. Għal xi żmien kien impjegat bħala kok fl-ajruport ta' Ħal Luqa u għaddha wkoll xi żmien il-ħabs.' Miet ta' 81 sena fit-8 ta' Mejju 1979. Dun Philip Grech SDB., imwieled fil-11 ta' Mejju 1921 minn Peter u Carmela Grech, kien ordnat saċerdot minn Mons. Mikiel Gonzi fl-1946 u serva bħala kappillan ta' San Ġiljan bejn l-1953 u l-1956, meta ħalla l-kleru djoċesan u ingħaqad mas-Sależjani ta' Dun Bosco. Ħa l-voti perpetwi fit-30 ta' Novembru 1962 u f'Ottubru 1968 kien appuntat bħala l-ewwel surmast tal-Kulleġġ Savio f'Ħad-Dingli. Ħalla kitbiet diversi, l-aktar bijografiji ta' membri mill-familja Sależjana, fosthom tal-fundatur San Ġwann Bosco, kif ukoll ta' Dun Michele Rua, Zeferino Namuncurà, Laura Vicufia u Dun Nazzareno Camilleri SDB., minn Tas- Sliema li miet Ruma fl-1973 b'fama ta' qdusija. Grech miet ta' 67 sena fit-13 ta' Awwissu 1988 fil-Kulleġġ Savio u peress li l-katavru tiegħu daħal fi stat qawwi ta' putrefazzjoni, il-funeral sarlu non-praesente cadavere Il-Qabar tas-Sależjani fil-kappella tal-istess kulleġġ fil-ħin stabbilit, bid-difna Il-Qabar ta' Luret Cutajar fejn hemm midfun it-tfajjel Twannv Aquilina Ħaż-Żebbuġ I Għaqda Każin Banda San Filep ssir qabel fl-10.20 am., fl-oqbra tal-Sależjani fil-Diviżjoni Lvant KA- G-28. Il-fdal tiegħu Ilum jinsab miġbur fil-qabar ta' maġenbu, numru 27. Il-Maġġur Anthonv Aquilina m'għandu bżonn tal-ebda introduzzjoni. Imwieled fil-25 ta' Lulju 1906, iben Indri Aquilina u Filippa Bugeja, miet ta' 79. sena. fir-residenza Panorama, Flat 1A, Il-Qabar tal-King's Own u lapida tal-Maġġur A. Aquilina Tigne Terrace, Tas-Sliema u ndifen l-għada fid- Diviżjoni Punent CA-U-2 fl-oqbra tas-Soċjetà Filarmonika King 's Own tal-Belt. Fuq xewqa tiegħu, il-banda li akkumpanjat il-korteo funebri tiegħu f'Birkirkara minflok marċi funebri daqqet dawk brijużi li għalihom kien u għadu tant magħruf. Iben Carmelo Vassallo u Vincenza xebba Psaila, Joseph Paul Vassallo, imwieled fis-17 ta' Jannar 1907, Direttur tal-Edukazzjoni bejn l-1949 u l-1967, matul liema perjodu twaqqfu l-istitut u l-iskola teknika f'Raħal Ġdid — illum l-MCAST - kif ukoll l-iskola tekonika għall-bniet fil-Ħamrun, li waqqaf i kulleġġi għal persuni b'diżabiltà fiżika u mentali, miet ta' 88 sena fir-residenza tiegħu f'Tas-Sliema fit-28 ta' Marzu 1995 u ndifen jumejn wara fil-qabar tiegħu fid-Diviżjoni Lvant FA-U-16. Vassallo wkoll kien iħobb idomm xi poeżija u matul is-snin ippubblika xi xogħlijiet tiegħu. It-trejdunjonista Joe Borg, iben Joseph Marv u Agatha xebba Gatt, imwieled fil-11 ta' April 1915, li serva bħala t-Tmien President tal-General Workers Union u ttira bil-grad ta' principal nursing officer fl-1976, promutur fit-twaqqif tal- A à GWU. Pensioners Association li tagħha serva Il-Qabar ta' Joe Borg eventwalment bħala president, miet fit-8 ta' Frar Il-Qabar ta' Joseph P. Vassallo Ħaż-Żebbuġ Għaqda Każin Banda San Filep l 1996 ta' 80 sena u ndifen l-għada fil-qabar tiegħu fid-Diviżjoni Lvant LA-M-16. P. Ġużepp Micallef OFM., imwieled fit-2 ta' Frar 1935 minn Ġużeppi u Marija Dolores xebba Cauchi, li ssieħeb fl-Ordni Franġiskan KITBRANS, SAMMUT — fl-1951, wettaq il-professjoni solenni fit-22 ) G a DIE TO TABQAZI ta' April 1956 u kien ordnat saċerdot fit-18 MOGiU WILA IFIEHEM GĦALLEM EKAN-IL MOWI l ta' Marzu 1961.5 Konfessur ta' komunitajiet UKOLL KULL TALENT BHAL SIĠRA TAL-FRO' RIP l-kbira tal-ministeru tiegħu fil-Ħamrun u Tas-Sliema. Fiż-żewġ postijiet kien mogħti għall-ħidma fost il-morda, l-aktar permezz tal-qrar u t-tqarbin. Miet għall-għarrieda wara li ħassu ħażin propju waqt li kien qed iqarben il-morda ta' 69 sena fil-25 ta' Ottubru 2004 u ndifen jumejn wara fil-kappella tal- Provinċja fid-Diviżjoni Punent NA-D-15. Bħal dak tal-kompajżan tiegħu P. Azzopardi, il-fdal ta' Micallef illum jinsab ukoll f'wieħed miż-żewġ ossarji li nsibu mal-ġenb tal-artal. L-aħħar personalità, Frans Sammut, iben Anthonv u Antonia xebba Zammit, ukoll ma jeħtieġ ebda introduzzjoni. Edukatur u kittieb, ir-rumanz tiegħu ''Il-Gaġġa' huwa meqjus minn kritiċi ewlenin bħala l-ewwel rumanz tassew psikoloġiku fil-letteratura Maltija. Miet fl-4 ta' Mejju 2011 u indifen għaxart ijiem wara fid- Diviżjoni Lvant PA-Q-34 fil-qabar ta' missieru. Qabel nagħlaq xtaqt insemmmi wkoll żewġ saċerdoti oħra li kellhom rabta twila ma' Ħaż- Żebbuġ u li wkoll huma midfuna fl- Addolorata: il-Kanonku Dun Alfonso M. Lanzon D.D., LL.D., minn Bormla, li kien joqgħod fi Triq Mamo, fejn miet ta' 72 sena fis-7 ta' Diċembru 1932 u ndifen jumejn wara fid-Diviżjoni Lvant G-F-7 fl-oqbra tal-Kapitlu tal-Kolleġġjata ta' Bormla li tiegħu kien membru u Mons. Lawrenz Zammit mill-Birgu, li serva ta' Arċipriet f'Ħaż-Żebbuġ bejn l-1949 u l-1963, li miet ta' 79 sena fl-10 ta' Ġunju 1993 u jinsab midfun flimkien ma' ħuh, il-Kanonku Dun Anton Zammit Gabaretta li miet fl-1986, fid-Diviżjoni Lvant LA-B-36A. Lapida fuq il-qabar ta' Frans Sammut Z :Q hm) Qabar tal-Kanonku Lanzon ĠA) IT) N LA Qabar tal-aħwa Saċerdoti Gabaretta Ħaż-Żebbuġ I Għaqda Każin Banda San Filep San Filep fl-Addolorata L-aktar monumenti komuni li wieħed isib fl-Addolorata, li jvarjaw minn disinn għal monument, huma dawk iddedikati lill- Madonna taħt it-titlu tad-Duluri u forsi huwa aktar minn xieraq ġaladarba ċ-ċimiterju huwa ddedikat lilha. Warajha l-aktar qaddis miġjub fuq l-oqbra huwa l-Għarus tagħha San Ġużepp. Biss wieħed jissorprendi ruħu bil-qaddisin li jseħħlu jsib kommemorati jekk jifli sew, uħud minnhom tant waħdana li jekk issemmi isimhom ma' dak li jkun iħares lejk u jistaqsik 'min77. U hekk insibu ngħidu aħna monumenti li juru lil Santa Maria Eufrasia Pelletier, Santa Marija Maddalena Sofija Barat, San Ġwann Bosco, Santa Domitilla u Sant' Angela Merici. Ma' dawn insibu wkoll lil San Filep, bi statwa waħdana tiegħu fid-Diviżjoni Lvant Z-L-2 fuq il-qabar tal-familja Mallia, imwaqqaf b'tifkira ta' ġuvnott li bħala patrun tiegħu kellu lill-qaddis tant meqjum f'Ħaż-Żebbuġ għax kien iġib ismu, li miet qasir il-għomor ta' sbatax-il sena vittma ta' inċident fl-1963. U qabel nikkonkludi xieraq ukoll insemmu li fl-Addolorata niltaqgħu ma' erba' xogħlijiet tal-iskultur Żebbuġi, Francesco Saverio Sciortino: Praver in Distress fid-Diviżjoni Punent O; l-Anġlu tal-Ġustizzja ċanta taħt l-istess diviżjoni jiġifieri fis-sezzjoni P; sarkofagu għal darb'oħra fuq l-istess riħ fis-sezzjoni A u riljev ta' P. Manwel Magri SJ., (1851 - 1907), taħt il-loġoġ li nsibu fid-daħla prinċipali taċ-ċimiterju 7 $ Għal aktar tagħrif dwar Aquilina ara: Il-Maġġur Anthonv Aquilina: Is-Surmast tal-Marċi Maltin (2008), ta' Victor Galea. 6 Mad-dħul tiegħu fl-Ordni P. Ġużepp kien mogħti l-isem reliġjuż ta' Ottone iżda aktar tard għażel li jissejjaħ bl-isem propju tiegħu. 7 Għal aktar tagħrif ara: Francesco Saverio Sciortino (1875 - 1958), Arkitett, Skultur u Artist, maħruġ mill- Għaqda Każin Banda San Filep A.D. 1851. Ħaż-Żebbuġ