KETIOTI MA hemm Sew fafa 101 Diċembru 2010 : p2 . ke bai e Il-faqqiegħ veru affaxxinanti. Mhux talli għandu forma stramba, imma kapaċi jgħix bla ma jieħu saħħa mid-dawl tax- xemx, mhux bħal pjanti normali. ha F'Malta għandna P'WW mijiet ta' speċi u għadna lanqas nafu sew x'għandnal Ritratt ta' Victor Falzon X'għandna2 Meta tispiċċa sena ħafna minna nagħmlu — wegħdiet magħna nfusna biex fis-sena Editorjal 2 £ l-ġdida ngħixu aħjar, iktar b'saħħitna, naqtgħu xi. 177 Aħbarijiet 3 G vizzju ikrah u nkunu nies iktar tajbin. X'nista' nara tgħid2 3 2 S'intendi aħna n-naturalisti ta' Klabb Ħuttaf inżidu wkoll xi wegħda Mid-dinja 4 i li biha ngħinu xi ftit lin-natura u l-ambjent. Jekk irċivejtu l-aħħar ħarġa Websajts 5 tal-magażin sibtu biss biss 100 ħaġa x'tistgħu tagħmlu biex tgħixu b'mod Intervista ma' Fjura 5 iktar ambjentalist. Kemm minnhom diġà qed tagħmluhom2 Tgħid għad Attività 6 tgħaqqduhom kollha2 Mhux impossibli ta, jien qed nipproval Morna nħawlu 6 Is-sena 2010 kienet is-Sena tal-Bijodiversità. Matul dis-sena l-pajjiżi Paprati 7 suppost għamlu sforz ikbar mis-soltu biex isalvaw il-varjetà ta' annimali u Is-Sellum tan-Natura 8 pjanti li jgħixu magħna fuq din il-ġmiel ta' pjaneta. Ma nafx, jien inħoss li Il-Bosk 9 KULL SENA għandna tkun is-sena tal-bijodiversità, u l-isforzi jridu jibqgħu Agħti kulur 10 jsiru kull sena, kull xahar, kuljum. Poeżija, Arti, Ritratti 10 Insomma ħbieb, nawguralkom sena Tgħidx ħmerijietl 11 ġdida mimlija saħħa, ferħ u daħq. i Mill-arti ta' PAU Victor BIE Victor Falzon l-editur eu Biex ngħinu l-bllodierskià Biex nispiċċaw dis-sena dedikata lill-bijodiversità, inħajrukom tagħmlu dak li spiss inħajrukom: armaw BIRD TABLE. Hija waħda mill-aqwa u l-eħfef modi biex tħajru l-għasafar iżurulkom il-ġnien, ġardina, bitħa, anke gallerija. Ma tridx għerf biex tarma bird table. Kull ma tridu biċċa għonq ta' plajwud daqs dil-paġna u lasta ta' xkupa. Waħħlu t-tavla mal- flixkun lasta u deffsu l-lasta fil-ħamrija (f'qasrija bil-ħamrija jew ramel jekk m'għandekx ġnien) u ferrxu fuqha frak tal-ikel, żrieragħ u frott. Esperimentaw u araw l-għasafar x'jieħdu u x'iħallu. Biex ma jtirilkomx l-ikel bir-riħ waħħlu strippi żgħar tal-injam mad-dawru tal-wiċċ, u biex ma jitlgħalkomx bebbux deffsu għonq ta' flixkun tal-plastik fil-lasta kif hemm fl-istampa. Armawha x'imkien fejn tarawha minn wara xi tieqa, inkella ma tgawdux l-għasafar li jiġu jżurukom. U tpoġġuhiex x'imkien fejn qattus jista' jistaħba u jambuxja l-għasafar. Tikkumplikawx id-disinn, l-aktar sempliċi huma l-aħjar u l-iktar li jindraw malajr mill-għasafar. Kultant naddfu waħda l-wiċċ speċjalment jekk tkunu poġġejtu xi ikel żejtni. Il-bird table użawha biss fil-ħarifa u fix- xitwa. Fir-rebbiegħa u s-sajf toħorġux ikel ħalli l-frieħ ġodda jitgħallmu jfittxu l-ikel naturali, u mhux isibu dejjem il-lest. indirizz BirdLife Malta Ta' Xbiex XBX 1120 tel 21347644 / 21347645 / 21347646 imejl infoObirdlifemalta.org imejl tal-magażin il-huttafa O birdlifemalta.org websajt www.birdlifemalta.org Klabb Ħuttaf huwa t-taqsima ta' BirdLife Malta għall-membri ta' taħt it-18-il sena. Il-Klabb jorganizza ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, mixjiet, ħarġiet bil- lanċa, u nagħmlu wkoll xogħol ambjentali. Kull xahrejn noħorġu wkoll il-magażin Il- Ħuttafa li l-membri jirċievu d-dar bil-posta. Bħalissa fil-Klabb qegħdin xi. Sħubija fi Klabb Ħuttaf hija 7 BirdLife fis-sena. Il-Pitirross (Robin) ingawduh sitt xhur sħaħ, allavolja f'Malta ma jbejjitx. Jekk għandkom ġardina ħajru I l-Pitirrossi jżurukom billi tarmawlhom bird table għal dawn ix-xhur kesħin. U fl-istess ħin tgħinuhom għax ikel daż-żmien ma tantx isibu msieken. Ritratt ta' Victor Falzon OBirdLife Malta, Diċembru 2010 Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop N- mal-faċċata Il-Ħuttafa 101 : Diċembru 2010 : p3 Jekk'tifakru f'Il-Huttafa 98 Konna ġibna kif fil- U konna staqsejna: 'Issa fejnse A. A jorqdurzzZizka larjaslu Malta fil-ħarifa25 IZ ja 7A) SA Ke U/wasletil-ħarifa/u'ġew iz-Zizka bħas-soltu biex Q jgħaddu x-xitwa f'Malta: Moħħhom kien mistrieħ li ħa jorqdu fil-post tas-soltu, bħalma kienu jagħmlu kull sena. Wasal filgħaxija u daħlu jtiru lejn il-Belt. Imma Bl lo) fo ta od ju XX (za l of ta e go KA G A - Ne o (o a EA JA Hadulna - Immaġinakitiġi lura mill-iskola u flok id-dar issib s-sododi plotivojti Iz'zizka msieken iġġennu, itiru l-hawnuri hemm ma jafux x'ħa jagħmlufimejtin binfngħastuim għandhomx. A o fo IT IT fe fe min jitperreċ fuq wajers ċnut, minijiġri fl-artifit- vi tea Po EA o re o ot JA Dix-xena baqgħet tiġri kuljum tul il-ħarifa kollha, TES U lo e Ke fo o BT 70 U elf Teas, U i Te, (o f o tata o għexieren li rnexxielhom jitgeddsu f'xi rkejjen jew qalb'xi'erba' werqiet. Fejn spiċċaw is-7000 Zakak Abjad'li kellna' sas-sena l-oħra għadu ħadd ma jaf. Nisperawali għall-inqas sabu post ieħor fejn jorqdu. Min'ħareġ il-permess biex jinżabru s-siġar kien jaf Jl G fo fo A A KAT a JET ga ET o telfa Il-Kokka tax-Xagħri KEEA rgA Jgħidu li fl-antik kien jżżi qset ħafna u x faċli tinzertaha. Ngħi dan hu ambjent tipik fejn issibha. Hija għasfur pji u r-raġel għa l-istess lewn u jintgħarfu biss mid-daqs għax il- tilira tkun kemm kemm ikbar mir-raġel. Snin ilu-kienet bejtet fuq Kemmuna, imma l-bejta sfrattat għax wieħed mill-par kien 'sparixxa'. Ġeneralment tbid minn erba' sa sitt bajdiet, imma meta l-ikel Il-Kokka tax- Xagħri tidher fl-istaġuni tal-passa, imma tista' tinzertaha wkoll fix-xitwa. Kontra kokk ieħor, il-Kokka tax-Xagħri tikkaċċja bi nhar u ttir fil-baxx biex taqbad ġrieden u kultant Għaliex SPARIXXA qiegħda bl-imsielet7 apposta għat-tfal. Dal-ktieb jiswa €5 u tista' tixtrih mingħand il- BirdLife jew billi żżur ir-riservi naturali tal-Għadira jew Is-Simar. ' ikel abbundanti — ikollha ħafna x'tiekol Dinja Waħda hija kampanja edukattiva ambjentali li qed titmexxa fl-iskejjel primarji minn BirdLife Malta u Bank of Valletta b Fir-razza tal-Ballottra hemm annimal daqs qattus jgħidulu Pine Marten. Malta m'għandniex minnu (lanqas isem bil-Malti m'għandna għalih) imma fl-Ewropa għadu komuni f'inħawi bil-foresti. Fil-foresti ta' Scotland u Wales ukoll għadu jinstab, imma fl-Ingilterra le. Dari l-Pine Marten kien mifrux mal-Ingilterra kollha, imma wara sekli jikkaċċjawh sparixxa. Kienu joqtluh jew biex joħdulu l-pil jew għax kienu jibżgħu li jaqbdilhom it-tiġieġ jew tajr tal-kaċċa. Għaxar snin ilu l-Pine Marten iddikjarawh 'estint mill-Ingilterra. Imma ftit xhur ilu nstabu sinjali ta' dan l-annimal f'bosk kbir privat f'Northumberland, fin-naħa ta' fuq tal-Ingilterra, u dan qajjem ħafna interess fost in- naturalisti. Id-Dipartiment tal-Foresti flimkien mal- Vincent Wildlife Trust qed jibnu moħbiet artifiċjali biex iktar iħajru l-Pine Martens ikomplu jinfirxu f'dawn l-inħawi u forsi jerġgħu jsiru iktar komuni. Kemm hu sabiħ meta l-bniedem jibdel l-imġiba tiegħu lejn l-annimali u ma jibqax jistmahom ta' għedewwa. Illum il-Pine Marten huwa protett fl- Ingilterra. Jalla jinfirex sal-parks ta' Londral 4 Ftit. ġranet: ilu, f'Beebe (belt żgħira f'Arkansas, USA) in-nies qamu filgħodu u sabu t-toroq mimlijin iġsma ta' għasafar mejtin, kollha Red-winged Blackbirds. Ftit ġranet wara - xi 500km bogħod, f'Louisiana (ukoll USA) - sabu mal-500 għasfur ieħor mejjet, ukoll Red-winged Starlings. Ix- xjenzati ġabru mijiet minnhom ħalli jippruvaw jifhmu ġara, imma baqgħu jħokku rashom. Min mwaħħal. fil-murtali, min waħħal fil-maltemp, min fil-bexx, u hemm anke min qal (mhux xjenzati perġ) li l-għasafar mietu għax ħabtu ma' UFOI Il-verità Il-Ħuttafa 101 : Diċembru 2010: p4 Xita tajn mejjet: hi li s'issa għad m'għandhomx idea ma ; x'qatel ħabta u sabta lil dawn il-ġmiel l eż Q T ta' għasafar. Ftit xhur ilu fil-Peru sabu fdalijiet ta' pingwin. imma annimal li għex 36 miljun sena ilu - qabel ma Malta bdiet tifforma f'qiegħ il-baħarl Ix-xjenzati semmewh Incavacu paracasensis, li tfisser 'retal-ilma'. ta ras u spalla itwal mill-Emperor Ħaħaj, intom f M A Ħ M fkfrarmtni Penguin, l-ikbar pingwin li qiskom sejrin tieġi JIBTEEŻE TITTI To l OI LLI e A la TR mal-fdal sabu wkoll rix li minnu setgħu jgħidu x'kulur kien dan l-għasfur: ma Q kienx iswed u abjad bħall- i CIELIIZA pingwini tal-lum, imma kien ) kkwumail griż u kannella. A. estint (extinet) pjanta jew annimal li jkun inqered għal kollox minn pajjiż, minn reġjun jew anke mid-dinja. Per eżempju, id-dinożawri huma kollha estinti mid-dinja. Il-Ħuttafa 101 : Diċembru 2010 : pS Għandek 10 sekondi għan-natura7 L-Internet jista' jagħmel ħafna ġid lill-ambjent. Hemm websajts li anke jekk biss tikklikkja fihom, dik il-klikk issarraf f'għotja ta' flus lil xi għaqda li tgħin lin-natura jew annimali fil-bżonn. Waħda minn dawn il-websajts hija THE ANIMAL RESCUE SITE (www.theanimalrescuesite.com). Matul is-sena 2010 dil- websajt għamlet għotjiet li bihom inxtraw 86 miljun ikla għal klieb jew qtates fil-bżonn. Websajt oħra bħalha hija THE RAINFOREST SITE (www. therainforestsite.com). Matul is-sena 2010 dil-websajt salvat 5134 ettaru ta' foresta tropikali (biċċa art kważi daqs Għawdex) milli jinqerdu. Bis-saħħa tal-klikksl Mela żid daż-żewġ websajts mal-lista tal-favoriti, u ħudha drawwa li kull darba li tidħol fl-Internet tikklikkja fihom. Kwistjoni ta' 10 sekondil Il-Garni tal-Pipa Jiena jisimni Garni tal-Pipa, u l-Ingliżi jgħiduli Friar's Cowl. Għax il-fjuri tiegħi ikunu magħluqin f'tubu qisu pipa. Jiena Maltija indiġena. M'għandhomx xi riħa partikolari. Bozza Jien kollha bdilthom tiegħi. Biex tixgħellek bozza waħda tal-mija (10Ow) mill-qodma għal tliet sigħat kuljum, il- pawer stejxin tuża iktar minn 50 litru żejt fis-sena. Għalhekk bis-sens li taqleb għall- bozoz il-ġodda, li ma jaħlu kważi xejn u jagħtu l-istess dawl. Jien inħobb postijiet fejn il- ħamrija żżomm l-ilma. Le, jien nikber tard fil-ħarifa, u tibqa' ssibni sar-rebbiegħa. Imbagħad nagħmel iż-żerriegħa u ninxef għal kollox. Jiena pjanta komuni sew. SERVIZZ TAL-AMBULANZA għall-annimali abbandunati Le, b'xorti tajba l-ambjent tiegħi mhux rari, u n-nies ma joqogħdux jaqtgħuni. X'int tiskanta2 Jewwilla ħanex jitkellem Żinn, fjura huwa IU titkellemi M'hemmx imniex. me normali B'XEJN 24 SIEGĦA KULJUM 21224001 GĦAWDEX 9047 5109. Il-Ħuttafa 101 - Diċembru 2010 : p6 jrinssal-Mistra— Il-ħarġa li jmiss tal-Klabb se tkun sal-Mistra. U le tibżgħux m'aħniex ħa ngħumul Fil-fatt m'aħniex ħa noqogħdu fil-bajja, imma ħa mmorru mixja ħelwa f'dawk l-inħawi ħalli ngawdu ftit il-kampanja, il-beraħ, il-veduti u n-natura t'hemmhekk. Dawk in-naħat hemm xtut u bajjiet żgħar u kwieti li ħafna nies ma jafux bihom, u hemmhekk inkunu wkoll viċin ħafna tal-gżira Selmunett. Aħna ta' Klabb Ħuttaf s'intendi ħa noqogħdu wkoll attenti għall-għasafar. Daż-żmien ikollna diversi għasafar qed jgħaddu x-xitwa magħna, bħal Pitirrossi, Merill Buċaqq tax-Xitwa, Fjammi Suwed, Psiepes u Sturnell. a Il-Merill huwa Selmunett Peress li hemmhekk għasfur tal- fejn, Ma2 hemm l-irdum fil-qrib, — irdumijiet, u kif Gżejjrta san J nafu ninzertaw xi Merill, — jafkulħadd huwa — Pawl, ibni u anke xi gawwi għaddej. l-għasfur nazzjonali ta' Malta. Imma xorta ħafna nies data il-Ħadd 30 Jannar 2011 ġistaimajan wieħed. fuq il-baħar. niltaqgħu fil-bajja tal-Mistra Dan t'hawnhekk ħin 9am nispiċċaw xi 12.00pm Daqshekk MARA ġibu jekk għandkom tromba, paroli. Ejjew u ETA kamera, nowtbuk, ikel u xorb. J gawdu n-nafura merħba membrir u familja magħnal 'Tfal taħt it-8 snin irid jiġi magħhom xi ħadd kbir orna nħawlu koċċ siġa Fid-9am tal-Ħadd 28 Novembru 2010 iltqajna quddiem ir-riserva naturali tal-Għadira, fejn Rav Vella (ir-rejnġer tal-Foresta) u l-leader Kathleen Mamo spjegawlna ftit fuq Foresta 2000 li fiha konna se nħawlu. Imbagħad, filwaqt li Rav tella' s-siġar il-Foresta bil-Land Rover, aħna tlajna sal-ewwel grada. Minn hemm dħalna l-Foresta u mxejna mit-Taflija. Bdejna billi tlajna telgħa li wasslitna sal- lukanda mitluqa taħt it-Torri l-Aħmar, imbagħad imxejna lejn il-Punent kważi sal-irdum li jgħidulu ċ-Ċumnija u nżilna biċċa oħra u qbadna passaġġ ieħor. Ħin minnhom ilmaħna Kamaleonte, li warrabnieh minn nofs il- Il-membri jippużaw mas-siġra tagħhom. Nisperaw li jiftakru l-post ħalli mogħdija biex ma jintrifisx. — fis-snin li ġejjin imorru jżuru din il-ħabiba ġdida u jaraw kemm iddum B'kollox ħawwilna xi biex titwal iktar minnhoml 15-il siġra jew arbuxxell. Dawn kienu Ballut, Għargħar, Alaternu u Rand. Wara ħadna l-aħħar mixja lura għall- Għadira fejn rajna xi pjanti fosthom Ċistu Abjad, Tengħud ta' Malta u Garni tal-Pipa. Fost l-għasafar li rajna kien hemm Merill, Bufula tal-iMrewħa, Ħuttafa u anke tip ta' kokka li probabbli kienet Qattus (Long-eared Owl)l Meta wasalna l-Għadira ħafna minna dħalna fir-riserva, fejn rajna Blonġun Prim, għasfur skars. Blonġun Prim Nixtieq nirringrazzja lil-leaders u lir-rejnġer talli organizzaw din il-ħarga interessanti £3 ħafna fejn żidna ftit aktar siġar mad-19,000 li diġà hemm f'Foresta 20001 Lal irziezet jew f'xi vaska, u jaħsbu li l-papri Lu u ħu a Imma dawk ikunu l- ta a al) b AT TU AT L b jgħixu fil-għadajjar, fix-xmajjar u La AT ta F'Malta naraw regolari xi 10 speċi, u lt lI L LT ta irġiel. In-nisa s-soltu jkollhom inqas kulur TA i SilfjuniEwropew U meta taraw papra b'denbha ppuppat 'il fuq u b'rasha mgħaddsa fl-ilma, dik mhux tixrob tkun qiegħda, imma tkun qed tferkex fil-qiegħ b'munqarha għal xi ħaġa tajbal Il-Ħuttafa 101 : Diċembru 2010 : p8 'Is-Sellum'tanżNat Sszoellum ran-iNarura 7 L-ambjent naturali magħmul minn affarijiet ħajjin, u l-affarijiet ħajjin jinbidlu. Meta għandek post li fih tip ta' ambjent, ma jfissirx li dak l-ambjent minn dejjem kien hemm. Jista' jkun li qablu kien hemm ambjent differenti. Fin-natura huwa normali li biż-żmien ambjent jiżviluppa f'ieħor, u dan il-bdil l-istudjużi jgħidulu succession. Qisha n-natura titla' sellum skaluna wara oħra. Per eżempju, l-ambjent tax-xagħri huwa iktar żviluppat minn dak tal-isteppa. Ix-xagħri biż-żmien jista' jiżviluppa f'makkja, u l-makkja wara mijiet ta' snin tista' tinbidel f'bosk. Il-Bosk Mediterranju huwa l-iktar skaluna għolja fis-sellum tas-succession, u jgħidula climax communitv. Il-Mediterran darba kien imdawwar bil-boskijiet, imma tfaċċa l-bniedem u qaċċat il-foresti kważi kollha. Issa n-natura trid terġa' tibda tielgħa s-selluml Ritratt meħud aa meħud i i AT d ħdejn il-Marfa SA e iu Liema hu l-ambjent favorit tiegħek2 Jien xagħri jogħġobni. Tippreferi tigra hekk IERJUZAW/ IEŻANNIMALEB Aiiħifuttata 10) : Diċembru 2010 : p9 ambjenti maltin F'din is-serje s'issa tkellimna fuq ix-xagħri, il-makkja u aa FATT l-isteppa. Illum se nħarsu lejn il-bosk. Fejn mar il-bosk2 Il-bosk ftit nassoċjawh ma' Malta, għax m'għandniex i foresti kbar kif insibu f'pajjiżi oħra. Dan ma jfissirx pero li f'Malta qatt ma kien hawn meded kbar ta' siġar; anzi x'aktarx li l-bosk kien ambjent komuni ħafna fil-passat mad-dawra kollha tal-Mediterran. Fil- bosk Mediterranju tipiku jikbru siġar li jħaddru s-sena i kollha, u li għandhom weraq ftit ibsin. Allura għalfejn il-bosk mhuwiex ambjent komuni 1 f'Malta2 Dan għaliex meta l-bniedem ġie jgħix. fil- Gżejjer Maltin qata' ħafna mis-siġar li kien hawn. Dan ġara mhux f'biss Malta, imma mal-Mediterran kollu. Għalhekk l-ambjent tal-bosk Mediterranju huwa ħafna inqas komuni illum milli kien dari. U minbarra li qata' s-siġar, il-bniedem ġab miegħu ukoll in-ngħaġ u l-mogħoż biex jirgħu, u dawn ma ħallewx siġar żgħar ġodda jieħdu post is-siġar li nqatgħu. llum baqa' biss fdalijiet żgħar ta' bosk f'Malta. Dawn huma l-Ballut tal-Wardija, il-Ballut tal- iMġiebaħ u Ta' Baldu / Wied Ħażrun, fejn insibu ftit : siġar li x'aktarx kienu jiffurmaw parti minn bosk ikbar fil-passat. Fost is-siġar li nsibu f'dawn l-inħawi hemm il-Ballut (inkluż uħud li għandhom mijiet ta' snin) u ż-Żnuber. À. i Hemm ukoll il-bosk tal-Buskett ħdejn ir-Rabat u — Ħad-Dingli, li huwa każ partikolari. Dan għaliex. il- A. f k kf) A Buskett mhuwiex bosk naturali, imma ħafna partijiet 7 7 Taw ġ: Aġiaia MMA minnu tħawlu mill-bniedem fi żmien sil-Kavallieri 7 irrimetta bal ta' San Ġwann. B'hekk insibu taħlita ta' ambjenti naturali u oħrajn li nħolqu mill-bniedem. Imma llum- il ġurnata s-siġar fil-Buskett 'jirriġeneraw b'mod naturali u għalhekk ngħidu li l-Buskett huwa bosk, semi-naturali. Fih insibu siġar bħal Znuber, Ballut, l Żebbuġ u Ħarrub, kif ukoll Deru, Rand u Alaternu. Il-Buskett huwa l-uniku bosk matur li hawn f'Malta llum, u jipprovdi ħabitat, kenn u ikel għal diversi speċi ta' fawna, inkluż ħafna invertebrati u għasafar. Fost l-għasafar li naraw fil-bosk fix-xitwa hemm il- Kapinera, il-Vjolin tax-Xitwa, il-Pitirross, il-Bufula tal-Qamar, u forsi xi Malvizz Iswed ukoll. L-Aħrax L-iMġiebaħ Il-Ballut tal-Wardija Il-Miżieb Wied Ħażrun LITE Ta IT To L Kemm aħna neqsin mis-siġar huxl L-ikbar żewġ firxiet siġar huma L To ħażina dawn iż-żewġ postijiet ikunu invażati bil-kaċċaturi, u joqtlu eluf LAT TE L lu Te jil) raġel għax għandu kosti gaamudi La biex inżidu s-siġar f'pajjiżna, u dan qed nagħmluh bil- Il-mara jkollha Mela jiena r a proġett Foresta 2000. beritta kannella j Kapiross . 'jirriġenera — meta ambjent jibda jikber u jinfirex. Il-Ħuttafa 101 : Diċembru 2010 : p10. L-annimali tal-baħar spiss ikollhom kuluri sbieħ ħafna. Il-ħasra li taħt l-ilma d-dawl jonqos u xi kuluri ma tkunx tista' tarahom sew, speċjalment l-aħmar. Imma hawnhekk jidher sew, għalhekk qis li tużaw kuluri jgħajtu. Kartun ieħor ta' Askva Pizzuto 15 POEŻIJA L-Annimali Jien inħobb l-annimali kollha. U l-għaqda li hemm bejnietna, Ma nixtieq qatt inħollha. Anzi nixtieq inżidha, Bejn il-bnedmin kollha. Ma rridx li joqtluhom, U jibbalzmawhom, B'għajnejn tal-ħġieġl Nixtieq li jsiru jħobbuhom, Bla ma jaqbduhom. Xi nies għandhom ix-xorti sabiħa, bħal Karl, li filgħaxija. jiġi jżurhom qanfud fil-ġnien. Tħobb l-għasafar7: Mela żur il- perċ li l-Qanfud mhuwiex pet, u għandna ngawduh mingħajr ma. nfixkluh. websajt Birding in Malta għal tagħrif u ritratti fuq l-għasafar ta' Malta, u anke postijiet tajbin fejn tista' tmur berdwoċing. Dil-websajt ħolquha l-ħbieb tagħna Nicholas Galea u Steve Zammit Lupi, żgħażagħ berdwoċers u membri ta' Klabb Ħuttaf. Dil-websajt diġà fiha mas- 700 ritratt, kollha meħudin Malta. Il-Ħuttafa 101 : Diċembru 2010 - pti . eee Desirċe Fal iddur d ' ħmerijiet li Tgħidx ħmerijieti xi. ts sas re meui U x'jagħtu jagħtul Ħafna nies jibżgħu minn povru ġurat, avolja ħadd qatt ma ra ġurat jaqta' jew iferi bniedem bis-'skieken' ta' saqajhl Fil-fatt dawn m'huma skieken xejn. Is-saqajn ta' wara ta' xi ġurati għandhom ringiela snien żgħar max-xifer, imma dawn ma jużawhomx bħala arma imma bħala strument mużikalil Meta r-raġel ikun irid jiġbed mara lejh, iħokk dawn is-snien mal-gwienaħ jew ma' ġismu u jagħmel ħoss biex iħabbar fejn qiegħed, ħalli n-nisa jtiru lejh. Il-ġurati mhux talli ma jattakkawx lin-nies, imma saqajhom qegħdin imdawrin kontra ħalli iktar ikunu jistgħu jagħtu s-salt u jaħarbu malajr minnal Il-ġurati jagħtu s-sikkinal Jekk trid sikkina, mur fittex fil-kexxun tal-kċinal Ħarsa lejn annimali żgħar madwarna Il-Busaqajħ Il-Busaqajn huwa annimal żgħir qisu boċċa kannella mdawra b'saqajnitwal ħafna. Jekk tarah taħsbu brimba għax bħalhom għandurtmien saqajn, u hemm brimb fil-fatt jixbħuh. Imma l-Busaqajn mhux-brimba' u ma jafx jagħmel ħarir bħall-brimb. Narawk l-iktar jippassiġġa fuq il-ħaxix, u kultant jekk noqogħdu bilqiegħda fil-ħaxix issib xi wieħed li jibqa' tiela' ma' ħwejjiġna. Imma b'daqshekk m'għandniex nippanikjaw, inwerżqu jew.noqtluh, għax il-Busaqajn ma jagħmlilna assolutament xejn. Fi ktieb ieħor dan l-annimal deher bħala BRIMBA SAQAJHA TWAL, imma aħna bdilnihulu għax ma kienx jixraqlu. Bl-Ingliż jgħidulu harvestman. Tixtieq għandek is-saqajn2 Le, biex toqgħod tirfishomli jew2 aħna ngħinuk tfaddal Faddal il-flus li taqla' permezz tal-BOV Voung Savers Account e Karus b'xejn meta tkun faddalt €100 fil-kont e Rati vantaġġjużi ta' imgħax fuq il-flus li ġġemma'. Maħruġ mill-Bank of Valletta p.l.c., 58 Triq Żakkarija, Valletta VLT 1130 Malta Impenn lejn is-Suċċess tiegħek