Peħen il-Belt ta' l-Immakulata BORMLA BBENEFIKAT MINN PROĠETT KBIR EWROPEW Matul dawn l-aħħar snin, il- parroċċa ta' Bormla kienet f'ħidma kbira biex tapplika ħalli tibbenifika minn fondi strutturali Ewropew biex isiru numru ta' proġetti b'risq il-komunità parrokkjali. Dawn il- proġetti huma maħsuba biex jgħinu lil Bormla tkun attrazzjoni turistika mportanti fin-naħa t'isfel ta' Malta. Naħseb li kull Bormliż jaqbel li l-knisja ta' Bormla hija ġawhra arkitettonika li fiha numru ta' teżori artistiċi mportanti li jixirqilha tkun magħrufa aktar. Ħafna minn dawn l-affarijiet illum jinsabu merfugħa u ma humiex esebiti. Għalhekk ġie maħsub li jsir proġett kbir li jinkludi l-kreazzjoni ta' numru ta' spazji kulturali kollha jduru madwar il- knisja. Fost l-oħrajn, dan il-proġett jinkludi r-restawr tal-kampnari u l-faċċata ta' l-Oratorju tal-Kurċifiss. Ser isir bini ta' ċentru fuq wara tal- knisja biex jilqa' fih l-attivitajiet li għandhom x'jaqsmu mal-festi lijsiru tal-Ġimgħa Mqaddsa. Imbagħad hemm il-proġett li jiġi rrestawrat l-orgni l-kbir tal-knisja waqt li bini ' kbirlihemm mal-ġenb tal-knisja ser jiġi mibdul f'site-specific museum ħalli jilqa' fih ħafna mit-teżori artistiċi li għandha din il-knisja. L-istima globali ta' dan il- proġett kollu hija ta' €1,283,765.00. L-Ewropa u l-Gvern Malti ser joħorġu 8570 fil-mija ta' din is- somma, jiġifieri €1,091,200.00. Il- parroċċa ta' Bormla trid toħroġ il- bqija li jfisser is-somma ta' €192,565. Għalhekk il-parroċċa ta' Bormla għandha sfida kbira quddiemha. Fuq naħa, ibbenifikat minn għajuna mportanti Ewropeja. Min-naħa l-oħra, trid taħdem biex tiġbor il- fondi kollha meħtieġa ħalli tkopri dawn il-15 fil-mija. Jalla, bħalma ġara dejjem f'kull proġett li għamlet din il-parroċċa, in-nies tagħha jkunu ġenerużi u jgħinu ħalli tinġabar is- somma ta' €192,565. Parroċċa Bormla (A FOND EWROPEW GĦALL-IŻVILUPP REĠJONALI MALTA2007-2013 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (2) Il-kitba ta' proġett biex jinkisbu flus mill- fondi strutturali mill-Ewropa titlob ħsieb u ħafna ħidma li tieħu ż-żmien u f'dan il-każ anke s-snin. Ma kienx faċli li jinġieb proġett għal Bormla minħabba l-fatt li Bormla, anke jekk għandha storja kbira, ma hix żona jew rotta turistika. Dan il-proġett kien jinvolvi ammont ta' preparazzjoni u ħsieb aktar minn proġetti oħra approvati mill-Ewropa. Dan li kien qed jiġi propsot f'dan il-proġett kellu jkun jaqbel ma' dik li tissejjah 'the call for proposals'; jiġifieri s-sejha għall-proġetti mill-Ewropa. Dan il-proġett jaqa' taħt il-fondi mogħtija mill- Ewropa ħalli f'pajjiżna javvanza t-turiżmu. Hu proġett orjentat kollu kemm hu lejn id-dinja turistika. Kulħadd jaqbel li Bormla għandha potenzjal turistiku. Għalkemm jeżisti dan il-qbil fost in- nies tal-lokalità, finalment kien hemm bżonn li jiġu magħrufa dawk il-postijiet u l-azzjonijiet li jwasslu biex it-turisti jibdew iżuru il-lokalità. Għalhekk il-ħsieb u l-ħidma li kien hemm bżonn. Bini storiku waħdu mhux biżżejjed biex jiġu t-turisti. Meħtieġa strutturi oħra li jgħinu l-bini jieħu l-ħajja u jsir attrazzjoni fih innifsu li jwassal kemm Maltin kif ukoll barranin biex iżuruh. Waqtli teżisti politika ċara mill-Gvern biex ikun hemm l-iżvilupp tax-xatt ta' Bormla, Programm Operattiv l — Politika ta' Koeżjoni 2007-2013 Ninvestu fil-Kompetittività għall-Kwalità ta' Ħajja Aħjar Eu Proġett parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni Ewropea X Fond Ewropew għall-Iżvilupp. Reġjonali (FEŻR) il-parroċċa ħasset li dan l-iżvilupp qatt ma' seta' jkun komplut jekk ma jeħux inkonsiderazzjoni s-sentimenti tan-nies tal-lokalità. U f'Bormla, wieħed jaqbel li l-Kunċizzjoni u t-tempju tagħha huma speċjali fil-qalb tan-nies ta' din il- lokalità. Tant li l-opri artistiċi mportanti jinsabu jduru madwar id-devozzjoni lejn il-Madonna Kunċizzjoni. Dan il-fatt mportanti jrid jittieħed inkonsiderazzjoni biex jista' jsir żvilupp msejjaħ ħolistiku jew sħiħ tal-lokalità. Il- Kolleġġjata tinsab fiċ-ċentru ġeografiku ta' din il-belt. Għalhekk, waqt li ċentri tal-ibliet u l-irħula oħra f'Malta huma ċentri ta' ħajja kbira, dak ta' Bormla hu wieħed ħaj biss meta hemm funzjonijiet relatati mal-knisja. Meta dawn jispiċċaw, dan iċ-ċentru jitlef mill-qawwa tiegħu. Il-proġett jaħseb biex dan iċ-ċentru jsir attrazzjoni turistika, billi fih u madwaru jkun hemm affarijiet xi żżur imma wkoll billi jsiru attivitajiet kulturali li joffru spettaklu lin-nies tal-lokal u Maltin oħra jew barranin li jiġu jżuruna. Fi kliem ieħor, il-knisja u l-bini ta' madwarha barra funzjoni reliġjuża, jagħtu kontribut għall-iżvilupp kulturali, ekonomiku u soċjali ta' din il-lokalità. Wasalna sa hawn wara numru ta' laqgħat u proġetti żgħar pilota li dwarhom nitkellmu fil-ħarġa li jmiss. Rata ta' Kofinanzjament: 852, Fondi UE; 1596 Fondi Nazzjonali Ninvestu fil-futur tiegħek Parroċċa Bormla FOND EWROPEW GĦALL-IŻVILUPP REĠJONALI MALTA2Z007-2013 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (3) L-Għażla tas-Settur Turistiku Il-Parroċċa ta' Bormla setgħet tieħu flus mill-fondi strutturali tal-U.E. għax tat prova li għandha potenzjal tgħin lis-settur turistiku. Il-Parroċċa ta' Bormla riedet turi b'mod xjentifiku kif dan il-proġett se jżid l-ammont ta' turisti fil-lokalità. Il-Gvern għandu mira li jagħmel minn Bormla żona turistika għax kulhadd jara f'Bormla potenzjal għat-turiżmu. L-ambjent tal-lokal għandu bżonn jitjieb biex jiġbed it-turiżmu. Il-Parroċċa riedet issib postha f'dan il-mudell billi ssib in- niċċa tagħha. Għalkemm il-parroċċa ma kellhiex esperjenza f'dan il-qasam, tul dawn l-aħħar erba' snin bdiet ħidma li tat l-esperjenza meħtieġa. Bejn l-2005 u 2009 il-parroċċa ħadet sehem f'numru ta' proġetti, uħud minnhom iffinanzjati mill- U.E. biex jiġbdu turisti lokali u barranin lejn dawn in-naħat. L-ewwel inizjattiva kienet dik li jinħoloq mużew tal-parroċċa. Attività tajba li waħedha mhix biżżejjed biex tiġbed it-turiżmu. Ir-riċerka storika uriet li wieħed mis-setturi li fl-antik Bormla kienet teċċella għalih kienet il-mużika. Hekk bdew numru ta' inizjattivi. Ġie skopert orgni antik li bl-għajnuna ta' l-APS Bank ġie restawrat. Il-knisja ta' Bormla hija waħda mill-aħjar knejjes li għandna Programm Operattiv l — Politika ta' Koeżjoni 2007-2013 Ninvestu fil-Kompetittività għall-Kwalità ta' Ħajja Aħjar Proġett parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni Ewropea Fond Ewropew għall-iżvilupp Reġjonali (FEŻR) f'pajjiżna biex fiha jsiru kunċerti mużikali. Dan għaliex in-nies li għamlu l-pjanta tal- knisja kellhom għarfien mużikali b'saħħtu li waslu biex jippjanaw knisja b'akutistika tajba. Kontra ħafna knejjes, il-knisja ma sofrietx minn tibdil matul is-snin fil-pjanta oriġinali tagħha. Maż-żmien, il-knisja akkwistat żewġ orgnijiet mportanti biex isaħħu d-daqq tal-mużika fil-knisja. Kien bl-għajnuna tad-Diviżjoni tal- Mużika fl-Università ta' Malta li bdew jiġu organizzati kunċerti biex jitqies il-potenzjal mużikali tal-knisja ta' Bormla. Kienet konferma li l-Knisja kellha akustika tajba u li hija l-post ideali biex fiha jsiru kunċerti ta' livell nazzjonali. Bdew għalhek jiġu mħajrin lejn Bormla mużiċisti u kantanti famużi Maltin u barranin. Xi whud mill-barranin kienu ta' fama kbira. Dawn il-kunċerti ġew imxandra fil-ġurnali u televiżjoni . F'ħafna każi, fl-istess gazzetti kien ikun hemm anke reviews jew kritika ndipendenti pożittiva. Dawn ir-rapporti kienu ta' għajnuna għall- parroċċa ta' Bormla fl-applikazzjoni li ġiet sottomessa għal dan il-proġett. Fil-ħarġiet li jmiss nitkellmu dwar il- kunċerti li saru f'Bormla u l-programmi Ewropej li ntużaw biex isiru dawn il- kunċerti u attivitajiet oħra relatati ma' dan il-proġett. Rata ta' Kofinanzjament: 852: Fondi UE; 1595 Fondi Nazzjonali Ninvestu fil-futur tiegħek Parroċċa Bormla giL-FUTG, 'A A ż iet FOND EWROPEW GĦALL-IŻVILUPP REĠJONALI MALTA2007-2013 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (4) Kunċerti Kbar bi Preparazzjoni għall-Proġett Saru numru ta' proġetti kulturali f'Bormla f'rabta ma' dan il-proġett. Fid-19 ta' Novembru 2005, it-tifkira tal-pellegrinaġġ inġieb kor mill- Università ta' Palermo immexxi mill-Prof Piero Ghizzi li kanta waqt il-quddiesa mużika qadima li tinsab fl-arkivju tal-Katidral tal-Imdina. Fit- 18 ta' Diċembru, 2005 sar kunċert mill-Kor Collegium Musicum taħt id-direzzjoni tal-Mro. Dion Buhagiar, li flimkien ma' Dr John Galea fil-25 ta' Marzu, 2006 bis-sehem tal-istudenti tal-mużika tal-Università ta' Malta tellgħu kunċert sagru b'mużika editjata mill-arkivju ta' Bormla tikkonsisti f'antifoni qodma tal-festa ta' Dun Ġużepp Burlà, tal-famuż Andrea Schembri kompożitur tal-innu ''Ninni la tibkix iżjed'' u ta' Sisner. Fl-okkażjoni tal-Ġimgħa Mqaddsa, fit-9 ta' April, 2006 Dr. Hans Jurgen Nagel, surmast ta' fama internazzjonali li ħadem ma' kompożituri tas-seklu għoxrin, tella kunċert b'mużika mill-arkivju miktuba minn Don Fra Salvatore Magrin editjata minn Rita Scicluna għall-masters tagħha. F'okkażjoni simili, fit-3 ta' April, 2007 il-kor Amadeus mmexxi minn Brian Cefai tella' kunċert ta' diversi kompożituri barranin. F'Mejju 2007, sar kunċert kbir f'Bormla li dderiġewh Dr. Hans Nagel u Dr. John Bethell. Indaqqu antifoni antiki tal-festa ta' Giuseppe Spiteri Fremaux u Paolino Vassallo. Il-kor Ingliż taħt John Bethell, li kellu managerial position Programm Operattiv l — Politika ta' Koeżjoni 2007-2013 Ninvestu fil-Kompetittività għall-Kwalità ta' Ħajja Aħjar Proġett parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni Ewropea X Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) fl-orkestra tal-BBC ta' Manchester l-Ingilterra li kanta l-Gloria ta' Vivaldi tant kellu sodisfazzjon li ddeċieda li jerġa' jiġi. Deher ċar li Bormla tista' verament tkun okkażjoni li fiha nnifisha tiġbed it-turiżmu. Il-kunċert kien imħallas mill-fondi Ewropej li jaqgħu taħt l-Interrag 3C. Dan is- suċċess wassal biex is-sena ta' wara ġiet il-Wind Orchestra tal-Università ta' Sheffield li tat kunċert impressjonanti fil-jiem tal-Ġimgħa Mqaddsa. Fil-festa tal-2008 ensemble mir-Repubblika Ċeka ingħaqad ma' mużiċisti mill-Università ta' Malta u taw kunċert tal-matutin ta' Salvatore Magrin li kienu jindaqqu fil-festa. Fil-festa tal-2009 ġie inawgurat l-orgni Ottavino rrestawrat mill-APS Bank waqt serata minn mużiċisti li qed isegwu kors professjonali mad-Diviżjoni tal-Mużika fl-Università ta' Malta. Fl-inawgurazzjoni tal-pittura tal-knisja tal-Konservatorju kien inġieb mużiċista minn Corsica fi Franza u daqq fuq kitarra etnika mużika tipika ta' din il-gżira. Tul din is-sena, Dr John Bethell bil-kor u kantanti li kantaw f'Covent Garden l-Ingilterra tella' kunċert fil-knisja ta' Sta Tereża. Dawn il-kunċerti kienu prova għad-Diviżjoni għall-Ippjanar u Ko-ordinazzjoni tal-Prijoritajiet li l-proġett ta' Bormla kien jagħmel sens mill-att ta' turiżmu alternattiv. Għalhekk, f'dan il-proġett kien inkluż r-restawr tal-orgni l-kbir, proġett li stmat li jlaħħaq madwar 90,000 euro. Rata ta' Kofinanzjament: 855 Fondi UE; 1536 Fondi Nazzjonali Ninvestu fil-futur tiegħek Parroċċa Bormla AS BILFUTUq ġ FOND EWROPEW GĦALL-IŻVILUPP REĠJONALI MALTA2007-2013 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (5) Il-Koppla tal-Kurċifiss Dan il-proġett Ewropew ma kienx jinvolvi biss l-organizzazzjoni ta' kunċerti iżda wkoll ħidma fil-qasam xjentifiku ħalli jkun stabbilit x'hemm bżonn isir f'termini ta' restawr. Biex isir xogħol professjonali ġew ikkuntattjati wħud mill-aqwa istituzzjonijiet Ewropew fejn dawn intalbu l-pariri tagħhom ta' x'għandu jsir. Il-Knisja ta' Bormla kellha għalhekk tfittex fondi finanzjarji ħalli tkun tista' tħallas u ġġib dawn esperti barranin. F'din il-ħarġa ser nagħti ħarsa lejn l-istudji u t-testijiet li kienu saru biex ikun stabbilit x'tip ta' intervent kien hemm bżonn li jsir fuq il-pittura li hemm fil-koppla tal-kurċifiss. F'ħarġiet li jmiss nitkellem fuq studji oħra li kienu saru rigward aspetti oħra ta' dan il-proġett. Hawn nixtieq nieħu l-opportunità biex nirringrazzja lil ex-Direttriċi tal-Istituto Italiano di Cultura, Prof. Anna Maria di Marco li kienet warajna u tatna ħafna għajnuna biex inġibu esperti Taljani Permezz tal-Prof. Din hija l-eqdem akkademija ta' l-Arti fid-dinja. Din l-akkademja kienet aċċettat li tibgħat grupp ta' sitt esperti a spejjeż tagħha mmexxijin mill-Prof. Vittoria Biasi u li kienet tinkludi fost l-oħrajn ir-restawratur tal-Induratura Giuseppe del Debbio u r-restawratur tal-pittura Andrea Granchi. Dawn kienu ġew għall-ewwel darba f'Malta f'Novembru 2006. Dawn kienu għamlu l-ewwel testijiet fuq il-pittura tal-Kurċifiss u għamlu interventi żgħar ta' restawr fejn reġgħu waħħlu biċċiet taż-żebgħa li kienu nqalgħu. Niftakar kien ittella' scaffolding f'Novembru sakemm laħqu l-koppla. Biss l-ikbar skoperta kienet dik li meta bdejna nanalizzaw il-pittura tal-Cali, skoprejna li taħtha kien hemm pittura aktar antika u Cali kien pitter fuqha. ikompli fuq paġna 6 ikompli minn paġna 3 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (5) Il-Koppla tal-Kurċifiss Imbagħad permezz ta' proġett Ewropew li kien rebaħ il-Ministeru tal- Ġustizzja u Intern biex isiru inizjattivi fil-Kottonera irnexxielna nġibu aktar fondi ħalli nkomplu dawn l-istudji. Hawnhekk, il-Knisja ta' Bormla applikat u rbaħna fondi biex inkunu nistgħu nkomplu l-istudji. Il-Ministeru ta' l-Infrastruttura kien mbagħad ħallsilna t-tqiegħed ta' l-iscaffolding li bih ġiet magħluqa din il-koppla. Din l-istituzzjoni hija waħda mill-aktar important fid-dinja fir-restawr tal- pittura, skultura u irħam. Per eżempju, fiha kien ġie rrestawrat il-qtugħ ir-ras tal-Caravaggio. Dawn kienu aċċettaw li jibagħtu missjoni oħra, biex tkompli tagħmel it-testijiet fuq it-tip ta' restawr li kellu jsir biex tkun salvata din il- pittura. Cecilia Frosinini kienet aċċettat li tibgħat missjoni magħmula minn esperti mill-Opificio flimkien ma' oħrajn mill-Belle Arti ta' Firenze. Mill-Belle Arti kienu reġgħu ġew Biasi, Del Debbio u Granchi, waqt li mill-Opificio kienu niżlu Malta il-kap tat-taqsima studji kimiċi, il-Prof. Programm Operattiv l — Politika ta' Koeżjoni 2007-2013 Ninvestu fil-Kompetittività għall-Kwalità ta' Ħajja Aħjar k Proġett parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni Ewropea X Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) Rata ta' Kofinanzjament: 8590 Fondi UE; 1596 Fondi Nazzjonali Ninvestu fil-futur tiegħek Lalli, il-kap tat-taqsima tal-pittura fuq il-ġebla (afresco) Fabrizio Bandini, u mir-restawratriċi ta' pittura fuq iż-żejt Prof. Illaria Paola Mariotti. Dawn kienu ġew Malta f'April 2008. Din kienet l-ewwel darba wara mijiet ta' snin mindu dawn iż-żewġ istituzzjonijiet kienu nfirdu li reġgħu daħlu f'ħidma komuni ta' restawr. Din il-missjoni kienet ġiet anki mogħtija mportanza u rrappurtata fl-aħħar paġna tal-ġurnal The Malta Independent mill- ġurnalista Bernard Busuttil. Wara kull missjoni li saret kien ikun ippreżentat lill-knisja ta' Bormla studju ta' xi jkun sar u ta' x'hemm bżonn isir. Wara din il-missjoni ta' April, kien hemm aktar laqgħat kemm f'Firenze u kemm f'Malta biex ikun aċċertat jekk kienx qed ikun hemm kambjamenti klimatiċi fuq il-pittura. Kien għalhekk li l-Prof. Carlo Lalli kien reġa' inġib Malta f'Ġunju 2009 biex ikun aċċertat jekk l-esperimenti li kienu saru ta' restawr żammux jew le. Sal-ġurnata tal-lum, dawk il-partijiet żgħar li ġew restawrati bħala esperiment jidher li żammu u l-ħidma ta' dawn l-esperti ser ikun il-bażi li fuqha ser jinħareġ it-tender tar-restawr ta' din il-pittura tal-koppla tal-Kurċifiss. Parroċċa Bormla fIL-FUTUg 4W' $ A f f A FOND EWROPEW GĦALL-IŻVILUPP REĠJONALI MALTA2007-2013 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (7) Fuq stedina personali, matul il-festa tal- Kunċizzjoni tal-2008, kien ġie jara l-festa li ssir ġewwa Bormla Don Francesco Tamponi. Don Francesco, kif inhu magħruf f'djoċesi ta' Tempio Ampurias ġewwa Sardinja, hu qassis dinamiku li rnexxilu jwaqqaf strutturi importanti li llum hu sors ta' mpieg lil numru ta' żgħażagħ. Grazzi għall-enerġija u l-ħidma ta' Don Francesco, illum id-djoċesi ta' din il-lokalità għandha management team professjonali li qed jaħdem bi profit fil-qasam kulturali. Fuq kollox, Don Francesco bena matul is-snin esperjenza vasta f'management ta' proġetti Ewropej u reġjonali. Huwa hu kanonku tal-kattidral ta' Castelsardo u ġie appuntat mill-Konferenza Episkopali ta' Sardinja biex ikun is-segretarju għal Consulta regionale per i beni culturali ecclesiastici, jiġifieri l-persuna ġewwa Sardinja responsabbli għal beni kulturali li l-Knisja tippossedi ġewwa din il-gżira. Hu ħadem ħafna biex numru ta' bini tal-knisja ġie restawrat u waqqaf mużewijiet professjonali ġewwa numru ta' djoċesi. Per eżempju, għamel mużew djoċesan importanti fil-belt pittoreska ta' Castelsardo ġewwa Sardinia. Kien waqt konferenza li kont qed nattendi f'din il-belt, fuq invit tas-sindku, li sirt naf lil dan il-qassis. Għalhekk kien xieraq li waqt li kien qed jinħadem dan il-proġett għall-Bormla, jien stidintu biex jiġi Malta ħalli jara l-proġett li konna qed nagħmlu ġewwa Bormla u jagħtina ukoll l-ideat Programm Operattiv l— Politika ta' Koeżjoni 2007-2013 Ninvestu fil-Kompetittività għall-Kwalità ta' Ħajja Aħjar Proġett parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni Ewropea Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) tiegħu. Kif spjegajt, hu ġie matul il-jiem tal-festa tal-Kunċizzjoni ta' 2008 biex jara ix-xogħol li jsir fil- parroċċa, partikolarment matul il-festa. B'hekk seta' jifhem aħjar id-dinamika reliġjuża tal-festi tagħna. Matul il-laqgħat li kelli miegħu ġew stabbiliti punti ta' żvilupp li wieħed jista' jibni fuqhom fil-futur, b'mod partikolari minħabba l-fatt li dan il-proġett ta' Bormla għandu fih il-bini u l-allestiment ta' mużew parrokkjali. Kien f'dan il-kuntest li ġie diskuss kif dan il-mużew jista' jidħol f'kollaborazzjoni ma' mużewijiet ekkleżjastiċi ġewwa Sardinja. Matul dawn il-laqgħat ġew stabbiliti ukoll metodi konkreti ta' kif Don Francesco jista' jgħina fit-twettiq ta' dan il-proġett, b'mod partikolari l-għajnuna teknika li n-nies tiegħu jistgħu jagħtu. Dwar dan nitkellem fil-ħarġa li jmiss. Sadanittant, il-ħidma ta' Don Francesco Tamponi ġewwa Sardinja kompliet tikber u llum dan il-qassis dinamiku ġie assenjat risponsabbilità għal-liturġija mill-Konferenza Episkopali Sarda. Dan ifisser li hu risponsabbli għal-liturġija għal kull djoċesi li hemm Sardinia. Biss hu xieraq li nagħlaq billi ngħid, li ma' din l-esperjenza professjonali fil-qasam tal-kultura, Don Francesco għandu wkoll ħidma pastorali importanti ġewwa Sardinia. Huwa l-kappillan ta' wieħed mill- ħabsijiet ta' din il-gżira fejn kontinwament jagħti għajnuna spiritwali u anki materjali lil ħabsin, li xi wħud minnhom, jew għax barranin jew għax persuni weħidhom, ma għandhom l-ebda għajnuna minn ħadd ġewwa Sardinia. Rata ta' Kofinanzjament: 72.2596 Fondi UE; 12.7596 Fondi Nazzjonali u 1595 Fondi N.G.O. Ninvestu fil-futur tiegħek Sġġpeiien Il-proġett għall- knisja ta' Bormla hu wieħed kompless u jitlob interventi u xogħolijiet ta' natura differenti. Aspett wieħed tal-proġett hu l-bini ta' mħażen wara l-knisja, fl-isqaq ta' Triq l-Oratorju biex fih jinżammu oġġetti artistiċi li bħal issa jinsabu mferrxin f'ħafna postijiet. Dan hu maħżen li se jkun magħqud mal-knisja għal oġġetti artistiċi li mhux ser ikunu esebiti fil-mużew. Dan il-proġett jitlob li dar fl-isqaq, bla ebda valur storiku titwaqqa' u jsir bini ġdid ieħor. Kien f'dan l-istadju li jiena ġibt minn Franza lill-Perita Svetlana Duric biex tagħmel studju profond tal-post għall- pjanti. Bejn l-2007 u l-2009, jien kont nagħti lectures fil-kors tal-Masters Cultural Management ġewwa l-Università ta' Nizza. Kont nagħti numru ta' lezzjonijiet fuq aspetti kulturali tal-istorja reliġjuża tal-Mediterran. L-istudenti kienu mitluba jagħmlu perjodu ta' studju f'xi pajjiż fil-Mediterran u dejjem kien hemm min wera nteress li jagħmel perjodu ta' studju f'Malta. Fis-sena 2009, il-Perita Svetlana Duric, Programm Operattiv l — Politika ta' Koeżjoni 2007-2013 Ninvestu fil-Kompetittività għall-Kwalità ta' Ħajja Aħjar Proġett parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni Ewropea Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) Parroċċa Bormla QFILFUTUR Ġ $ ż z FOND EWROPEW GĦALL-IŻVILUPP REĠJONALI MALTA2007-2013 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (7) Il-Perita Svetlana Duric għaqqdet il-masters tagħha fl-Università ta' Belgrade mal-kors fl-Università ta' Nizza billi ħadet bħala suġġett tat-teżi tagħha l-iżvilupp tal-maħżen waqt li jinżammu l-karatteristiċi storiċi tal-lokal, jintlaħqu l-eżiġenzi kulturali u jkun jirrifletti ż-żmien li qed isir fih. Għalhekk, Duric għamlet disinn li jdaħħal aspetti mill-arkitettura lokali, użat ġebel antik merfugħ fil-knisja biex jitqiegħed fil-faċċata ħalli jagħti karattru reliġjuż lill-bini u daħħlet fatturi ispirati minn pajjiżha fil-bini tal-knejjes Serbi. Il-post li ħadmet fuqu l-Perita Duric biex tiżviluppah huwa wieħed diffiċli ħafna minħabba diżlivelli u fattturi oħra. Biss Duric irnexxielha toħloq pjanta għal bini fuq numru ta' livelli li joħloq spazju għall- storage u lift biex wieħed mis-sagristija jitla' għall-bejt tal-knisja b'aċċess għall- kampnari u l-gallerija tal-orgni. Illum, il-Perita Duric temmet b'suċċessil- Masters tagħha u t-teżi akkademika tagħha ser issir realtà għall-ġid tal-komunità. Hija qegħda taħdem fil-Ministeru tal-Kultura Serb. Il-Perit Duncan Mifsud, f'isem il- parroċċa eżaminahom u ssottomettihom lill-MEPA għall-appprovazzjoni. Wara, ikun jista' jibda x-xogħol tal-imħażen. Rata ta' Kofinanzjament: 8596 Fondi UE; 1526 Fondi Nazzjonali Ninvestu fil-futur tiegħek Sajjan Parroċċa Bormla Fat $ ki ż i $ FOND EWROPEW GĦALL-IŻVILUPP REĠJONALI MALTA2007-2013 PROĠETT UNJONI EWROPEJA (8) L-Architett Mauro Quidacciolu Kif spjegat fil-ħarġa li għaddiet, Dun Francesco Tamponi bagħat Malta arkitett żagħżugħ, Mauro Quidacciolu, biex jgħinna fil-proġett Ewropew. Quidacciolu huwa mill-gżira ta' Sardinja fl-Italja u studja l-arikitettura ġewwa l-Università ta' Sassari f'Sardinja. Illum, huwa assistent lecturer fil-Fakultà tal-Arkitettura ta' Alghero ġewwa Sardinja. Huwa wkoll kollaboratur fuq proġetti arkitetturali fl-istess fakultà, kif ukoll jipprattika l-professjoni tiegħu fil-privat. Hu ġie Malta permezz tal-Fondi tar-Reġjun ta' Sardinja bi programm speċjali biex jagħtu esperjenza barra mill-pajjiż lil dawk li qegħdin f'attivitajiet professjonali. L-arkitett Mauro Quidacciolu kompla x-xogħol ta' Svetlana Duric. Hu kompla jespandi l-pjanti ppreparati mill-perit Duric waqt li qed jaħdem biex jipprepara numru ta' studji li qed jintalbu mill- MEPA fir-rigward tal-proġett tal-bini tal-imħażen fi Sqaq l-Oratorju. Hu żviluppah f'dettal dask li jissejjaħ bħala irjiv jew proġettazzjoni ta' dawn l-imħażen. Dan kien jikkonsisti li l-ewwel ried jibni d-disinji tal-istat attwali tal-bini. Wara hu approfondixxa l-proġettazzjoni ta' kif ser jinbena dan il-bini. Wieħed irid jgħid li l-Arkitett Quidacciolu hu espert tal-programm użat mill-arkitetti, jiġifieri l-ACAD. Hu jgħallem l-użu ta' dan il-programm tal- ACAD lill-istudenti ġewwa Sardinja. Dan jinkludi li wieħed iqiegħed dawn id-disinji fuq kompjuter u jipproġettahom f'dimensjoni 3D. Hu qed jaħdem fuq proġettazzjoni ta' bini fuq ħames livelli. Wieħed mil-livelli ser ikun aktar għoli ħalli jinħoloq spazju ta' storage. Fuq kollox, Quidacciolu qagħad attenti fid-disinn li qed jinħoloq, ma jkunx wieħed elaborat ħalli ma jikkompetix mal- knisja, iżda jikkumplimentaha. Għalhekk ser ikun disinn ta' faċċata sempliċi. Fuq kollox, wieħed irid jgħid li l-Arkitett Quidacciolu matul l-istudju tiegħu ħadem fuq il-belt ta' Olbia, li hija belt, bħal Bormla, li qegħda fuq il-baħar. Hu studja r-relazzjoni ta' din il-belt mal-baħar. Matul iż-żmien, Olbia tilfett il-kuntatt tagħha mal-baħar. Hawnhekk għandna sitwazzjoni simili bħal Bormla. Quidacciolu ħadem studju ta' kif din il- belt tista' terġa' takkwista l-kuntatt tagħha mal-baħar. L-Arkitett Quidacciolu qed jaħdem taħt is-superviżjoni tal-Perit Duncan Mifsud. Programm Operattiv l — Politika ta' Koeżjoni 2007-2013 Ninvestu fil-Kompetittività għall-Kwalità ta' Ħajja Aħjar Proġett parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni Ewropea Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) Rata ta' Kofinanzjament: 72.2595 Fondi UE; 12,759 Fondi Nazzjonali u 1596 Fondi N.G.O. Ninvestu fil-futur tiegħek