F'JUM TWELIDHA (3 ta' Marzu 1941) Rajt dak in-nhar fil-milja kollha tiegħu il-kobor ta' Driegħ Alla ta' l-insara : u minn għajnejja għal fuq ħaddejja ħassejt għaddejja (l-ewwel bil-biża', mbagħ'd bil-ferħ) bħal xmara tafiraq ta' dmugħ. Jien għadni nemmen u nibqa' hekki It-tafal u t-tajn u t-trab li bihom ġismi ssawwar ħabtu jitfu ġo fija aktar minn darba d-dija tax-xemx ħelwa tat-tama w tal-qdusija; iżda l-għodod ta' ruħi —li taf biċċa minn Alla— ma ssaddu qatt sal-lum: baqgħu misnuna sabiex jitqabdu annuna ma' ġismi w irażżnuh, Ċkejkna Rożanna, bid-demm sħun magħġuna u bl-imħabba ta' tnejn li tawk il-Ħajja, int għamiltni missier l Iżda, ja binti, ma kenitx il-ħila ta' missierek u t'ommok li Ħbub għajnejk xegħilet bid-dawl, u 'l fommok għaniet bil-qawwa tat-tbissim u l-biki; kienet l-Id t'Alla twila, twila, twila li tilħaq mis-smewwiet sa l-art u 'l isfel mill-qigħan nett tal-baħar, li tagħti l-ħdura lill-ħaxix u 'l-weraq, li tislet mill-isħab il-leħħ tal-beraq, li taħkem kullimkien—u żżomm u tmexxi id-dgħajsa tal-Ħolqien. Kollox minn Wieħed sar: u l-lilejjaq kollha lil Wieħed biss u 'l Wieħed waħdu jafu il-bidu ta' nisilhomi Il-bniedem għodda f'idejn Sidu: Alla jaqta', ifassal, idomm, jibni w italla' l Lill-ħlejjaq jeħtiġilhom, sabiex ikunu kif inhuma w jibqgħu, il-ħarsien tal-Ħallieq. Alla kbir wisq: u x-xogħlijiet ta' Driegħu jistqarru u jixhdu l-qawwa ta' setgħatu l Jien dan ġarrabtu fit-twelid ta' binti: imma li nfissru ma jtinix il-kliem. Naf biss li bżajt u fraħt u qalbi nqasmet għax ma felħetx iżżomm għal dal-misteru, li fil-familja ġiebli l-barka u s-sliem. F'JUM MEWTHA (21 ta' April 1941) Ma domtx nitpaxxa bik, għaxqa ta' qalbi tt l-akbar hena ta' żgħużiti mżewġa l Kont drajtek tabilħaqq; kont sirt inħobbok bi mħabba ta' missier u ta' poeta li jħossu tiela' l-ġenna meta jara tittenna, bħalkieku f'mera, ix-xbieha tiegħu f'bintu. Nifsek Ħelu, bħal fewġa, kont inħossu jimlieli l-qlugħ ta' ħajti u jġagħ'Ini nirbaħ kull tfixkil; fl-iskola kont inġibek sikwit quddiem għajnejja tifraħi b'missierek hu u jgħolli Lsienu li fuqu ħela l-egħżeż żmien ta' żmienu, Imm'int issa m'għadekx: waqajt bħal warda li biha ttaqqal ġuf il-ġnien ta' mħabbti biex raġa' tgħarwen hekk malajr. Rożanna, għaliex għoġbok tħallini, wara li ġejt tisqini ftit Ħelu u Ħafna mrar 7 Int kont l-għaxqa ta' ommok, il-faraġ ta' missierek, il-ġid kollu tad-darl GĦax din kienet imtliet bil-miġja tiegħek u faret bħalma tfur dielja bl-egħnieqed fi dħul Settembru u kif ifur is-sema bil-kwiekeb f'lejl bla qamar tar-rebbiegħa. Imm'issa reġgħet baħħ; u xejn ġe' fiha ma baqa' xi jferraħni, ma baqa' xi jserrafini: tbiddlet bħal-lejl min-nhar. L-isħeħi għodod ta' mħabbti u mħabbet ommok għalik, ja binti, ma swew xejn u tfarrku quddiem l-għadu qalil tal-ġmiel ta' Ħajtek. U bla ma ridt u bla ma xtaqt, ja biċċa minn ħajti u ħajjet ommok, b'qalbi maqsuma rajtek tbexxaq għajnek kemm-kemm il-leminija, tiftaħ fommok u tmut. U miegħiek, dak il-ħin, ommok u jiena —bħal żewġ erwiefi tal-ġibs jittallbu l-ħiniena— ħassejna ruħina mmutu wkoll u ksaħna għal itit, kif fik għal dejjem kesaħ. u żamm id-demm. Kont inħobbok tassew u ħilift li mħabbti nissokta nkattar, kull ma jmur, għalik: ħlift li nagħmel minn kollox għall-ġid tiegħek: għax l-isbaħi tamiet tiegħi kienu fik. Imma d-dejr ta' tamieti u ta' xewqati sibt li bnejtu fir-ramel: hu ġġarraf minnufih ma' l-ewwel żiffa riħ: u jiena bqajt bil-ħolma ta' frugħati…. KARMENU VASSALLO Siġġiewi, 28/4/41. Xi tfisser għal Malta rebħa għall-Ingilterra' L-ewwel u fuq kollox tfisser li nibqgħu nistgħallu l-ħelsien tal-prin- ċipji tagħna. It-tieni, it-Twemmin reliġjuż ma jiġi nieqes u mfixkel qatt, u l-Ilsien Malti, l-ilsien nazzjonali tagħna, jibqa' sħiħ u jikber aktar.