Il-fatt li l-gżejjer tagħna jinsabu proprju fiċ-ċentru tal-Mediterran dejjem sfaw impoġġijin fil-qalba ta' kull kunflitt li żvolġa f'dan il-baħar nofsani. Sa mill-eqdem żminijiet naraw kif Imperi differenti għamlu minn kollox biex jiddominaw dan il-baħar u jżommu kemm jistgħu fil- kontroll ir-rotta tal-baħħara. Hekk il-gżejjer Maltin kienu dejjem jispiċċaw ikkontrollati minn dak li jkun qiegħed jiddomina l-Mediterran. Fil-bidu nett meta l-bniedem beda jbaħħar, naraw kif il-popli tal-preistorja u dawk ta' żmien il-bronż kienu jbaħħru minn post għall-ieħor. Il-Feniċi kienu dawk li bdew iwaqqfu l-ewwel kolonji u jiddominaw il-gżejjer u l-kosta minn madwar waqqfu Imperu li kellu l-Mediterran kollu taħt il-kontroll tiegħu. Warajhom ġew il-Biżantini u l-Għarab. Meta r-reliġjon nisranija stabbiliet ruħha bħala r-reliġjon tal-Ewropa u tal-Punent tal- Mediterran ftit wara l-Islam beda jistabbilixxi ruħu bħala r-reliġjon tal-Lvant Nofsani u tal-Afrika ta' Fuq. Dawn iż-żewġ reliġjonijiet li t-tnejn jaduraw l-istess Alla $ ma damux ma skontraw kontra xulxin l-aktar meta fl-1096 bdiet l-ewwel kruċjata. Minn dak iż-żmien bdiet taqtigħa ħarxa l-ewwel għall-kontroll tal-Art Imqaddsa u wara għall-Ewropa nnifisha. Protoganisti f'dawn il-kruċjati kienu l-Ordnijiet Kavallerisk Reliġjużi. Waħda mill-aktar ordnijiet influwenti kienet l-Ordni tal-Ospitaljeri, dik li aħna nafuha bħala l-Ordni ta' San Ġwann. Meta fl-1187 Ġerusalem intilfet u ħadha Saladin, kellu jibda perjodu fejn din il-belt bidlet ħafna ħakkiema. L-Ordnijiet reliġjużi ġew sparpaljati f'ħafna postijiet li kienu obbligati jiddefendu. Fost dawn insibu l-Fortizza ta' Le Crac des Chevaliers, il-Belt ta' Akri, Kostantinopli u postijiet oħrajn. L-Ordni ta' San Ġwann wara li ġarrbet it-telfa umiljanti ta' Akri, marret fil-gżira ta' Ċipru. Minn Ċipru l-Imperu Ottoman irnexxielu jkeċċi lill-Kavallieri wkoll u minn hemm Parti mill-Koppla tal-Knisja Arċipretali ta' San Ġorġ marru fil-gżira ta' Rodi minn fejn bdew iwettqu r-reżistenza tagħhom għall-Imperu Ottoman. Wara ħafna tentattivi, fis-sena 1522 il-Kavallieri ta' San Ġwann kellhom iċedu l-gżira ta' Rodi u għal xi żmien kienu mingħajr dar. Kien fl-1530 meta l-Imperatur Karlu V ta' Spanja għadda l-gżejjer Maltin lill-Ordni ta' San Ġwann biex dawn ikunu d-dar tagħhom. Din il-mossa dawret il-ħarsa tal-Ottomani fuq il-gżejjer tagħna u minn dan iż-żmien beda perjodu ta' taqbid kontinwu bejn l-Ordni u t-Torok. Iżda dan ma jfissirx li gżiritna qatt ma kienet daqet il-kefrija tal-assedji mill-Misilmin qabel ġew il-Kavallieri. Fost il-ħafna attakki li kienu batew dawn il-gżejjer tagħna naraw dak li seħħ f'Settembru tas-sena 1429 meta armata tal-Mori mit-Tuneżija ta' tmintax-il elf ruħ ħabtet b' qilla kbira għal Malta u sar wieħed mill-agħar assedji fuq l-Imdina. Dan il-ħbit għall-għarrieda kien imexxi minn Kajd Ridavan li dak iż-żmien ismu biss kien iwerwer lil kulħadd. Il-kittieb Għarbi El Zarkasi jikteb li Ridavan kellu jitlaq lil Malta meta kien kważi rebaħ. Minkejja li l-Maltin ma kinux ippreparati għal dan l-assedju u qalgħu xebgħa tajba irnexxilhom jegħlbu lil Misilmin u jqaċċtuhom 'il barra minn din il-gżira. Nistgħu ngħidu b'wiċċna minn quddiem li din kienet l-akbar rebħa li qatt saret fuq il-Mislem f'dawn il-gżejjer. F'dan l-assedju naraw li l-Maltin kellhom jiġġieldu waħidhom u jiddefendu arthom biċ-ċarċir ta' demmhom. Ħadd ma ġie biex jgħinhom u għalhekk ir-rebħa kienet tagħhom biss. Ma' dan l-assedju hemm marbuta l-istorja li tgħid li Ridavan li kien qiegħed jassedja l-Imdina ma riedx li jirbaħ lill-Maltin għax joqtolhom bil-ġuħ maqfulin wara s-swar. Għalhekk iddeċieda li jwaddbilhom il-ħobż biex jieklu u jkunu jifilħu jiġġieldu. Min-naħa tal-Maltin lanqas il-ħobż tal-Misilmin ma riedu għalhekk meta dan waddab il-ħobż, il-Maltin poġġew ġbejna ġo kull ħobża u waddbuhielhom lura biex juruh li ma riedu xejn minn tiegħu u li kienu lesti għat-taqbida. Ħafna jemmnu li f'din ir-rebħa ta' dan l-assedju kien hemm l-intervent divin u xi kittieba jiktbu li waqt it-taqbida dehru niżlin mis-sema San Pawl u San Ġorġ fuq iż- żwiemel li flimkien ma' Sant'Agata niżlu biex jiddefendu lill-Maltin. Naturalment din hija biss tradizzjoni leġġendarja iżda jibqa' l-fatt li r-rebħa tant kienet kbira u bla mistennija li ħafna emmnu din l-istorja bħala raġuni wara din ir-rebħa. Ir-Re Alfonzu ta' Aragona tant baqa' mistagħġeb meta sema' li Malta rnexxielha tirbaħ dan l-assedju li ta t-titlu ta' Citta Notabile lill-Imdina. Din l-istorja kollha tinsab immortalizzata fil-pittura sabiħa li nsibu fil-koppla tal-Knisja Arċipretali ta' San Ġorġ Martri ta' Ħal Qormi xogħol il-pittur Ġużeppi Briffa. Fil-koppla naraw xena mill-isbaħ ta' San Ġorġ flimkien ma' San Pawl u Sant'Agata jikkumbattu l-Misilmin u jiddefendu lill-Maltin. Din l-istess storja insibuha wkoll f'pittura tal-Bottegi tal-Preti li tinsab fil-Katidral tal-Imdina u f'pittura oħra f'waħda mill-apside tal-Knisja Kolleġġjata u Bażilika ta' San Ġorġ fil-Belt Victoria Għawdex xogħol Gian Battista Conti. Iżda l-koppla ta' Ħal Qormi tibqa' l-aktar xhieda qawwija ta' din l-istorja li minkejja li forsi ma nagħtuhiex daqshekk importanza xorta għad għandha għeruq sodi fit-tradizzjoni tal-istorja tal-poplu u l-gżejjer tagħna. Mhux ta' b'xejn li dawn il-qaddisin huma meqjusa bħala protetturi tal-gżejjer.