S d S $ ik e n w s Rġ Ż taġ jed FNE -Domfrar 1998; ji Ħuttafa, kit sw Hello ħbieb Ħuttaf, Jiġu fuqi leaders u jgħiduli 'Il-marelli kemm ġew membri għal dik il-ħarġal' jew 'Il-aħwa bilkemm qagħdu f'tal-linjaf' Naturalment jien nieħu pjaċir nisma' li jattendu ħafna membri għall- ħarġiet. Imma spiss ukoll nitħasseb ftit meta nkun f'xi grupp ta' xi erbgħin Ħuttafa u mmorru berdwoċing. Għaliex nitħasseb Ħeqq, u ara għaliexi Immaġinak għasfur fuq ċint jew f'tarf ta' siġra, qiegħed hemm fil-kampanja għall-kwiet. F'daqqa waħda tara ċorma tfal ġejjin. Kulħadd iħares lejk u jipponta subgħajh lejk, jgħollu leħinhom eċitat… Kieku kont dak l-għasfur, x'kont tagħmel) Firrrrrrrrrill Ittir sparat u tmur kilometru 'lbogħodl Wara kollox, l-għasfur ma jkunx jaf li dawk huma membri tal-Klabb Ħuttaf. Ma jafx li dawk berdwoċers. Għalih huma nies. U għalih nies-periklul U għalhekk nikkonfondi. Għax x'jiswa li mmorru berdwoċing jekk l-għasafar se jitgerrxu minna. Nispiċcaw ma naraw xejnl Din hija l-problema, u rridu nsolvuha. Nagħmlu l-membri inviżibbli Mmmmm… forsi la nsibu r-riċettal Nagħmlu faxxa m'għajnejn l-għasafar kollha2 Mela ġej xi partv jewll Nagħmlu Gruppi Lokali2 Dik hill Minn din is-sena 1995 se nibdew ħaġa li ilna s-snin noħolmu biha. Il-Klabb Ħuttaf se nqassmuh f'numru ta' gruppi żgħar madwar Malta u Għawdex. Kull grupp ikun fih membri Ħuttaf li joqogħdu f'xi rħula viċin ta' xulxin. Jibdew jagħmlu ħarġiet fil-kampanja għal rashom. B'hekk ma jkunux gruppi kbar. Forsi xi gruppi jsibu xi postijiet tajbin - speċi ta' headquarters - fejn ikollhom laqgħat mal-leaders tagħhom. Din l-ideja ħa nibdewha ftit ftit: meta naraw li miexja tajjeb inkomplu nifirxuha sa ma jkollna gruppi mxerrdin mal-pajjiż kollu. Sadattant nibqgħu nagħmlu wkoll xi attivitajiet fejn il-Ħuttaf kollha jkollhom ċans mn jil ħu flimkien. IU, jiltaqg U l-armata tibqa' tikber u tinfirex sa ma tkun l-ikbar armata ta' tfal f'Malta. Armata ta' Ambjentalistil Ċaw ħbieb u s-sena t-tajba lilkom u lill-familji tagħkom. Għandkom xi idejat għall-Ħuttafa7 Għandkom xi ċajta tajba, xi logħba interessanti, xi poeżija dwar in-natura li ktibtu intom7 Hemm xi ħaġa litixtiequ tistaqsu lill-esperti tagħna/ Iktbulna f'dan l-indirizz: Editur Il-Ħuttafa Klabb Ħuttaf MOS POBOx 498 Valletta CMR 01 Faċċata ta' Quddiem Gawwija Rasha Kannella , il-membri taħt l-erbatax-il sena. Din it-taqsima (Larus melanoċephalus- Black-ħeaded Gull) torganizza attivitajiet bħal ħarġiet fil-kampanja, żjajjar Għasfur komuni ħafna fil-portijiet ta' Malta. Narawh , f'riservi naturali, taħdidiet bi slajds u xi drabi xogħol l-iktar fi ġranetxitwin bir-riħ u l-maltemp, għax f'temp WW Il-Klabb Ħuttaf hija t-taqsima ta' l-MOS li tieħu ħsieb Il-Klabb Ħuttaf jippublika n-newsletter- magażin Il-Ħuttafa kull xahrejn għall-membri, u hekk il-gawwi jfittex l-art għall-kenn mill-elementi. jipproduċi handouts, worksheets, logħob u kompetizzjonijiet għal Fir-ritratt jidher bil-libsa tas-sajf, għax rasu kannella. waqt l-attivitajiet. Il-Klabb huwa mmexxi minn working group ta' Aħna aktar narawh fil-libsa tax-xitwa, meta r-ras tkun bajda għal kollox b'dabra kannella wara l- ĠO MOS 1995 għajnejn. Stampat għand Poulton's Print Shop iil- MGĦT,Q a Fil-31 ta' Jannar jispiċċa l- istaġun tal-kaċċa. Jiġifieri mill-1 ta' Frar mhux suppost li naraw koċcaturi-Rambos iduru bis-snieter għall-povri għasafar. L-istaġun magħluqa idum sejjer sal-31 ta' Awwissu (ħlief 5 ġimgħat ta' qtil fir-rebbiegħa). IL-Ħuttafa — Jan-Frar 1995.— fis-satra tal-lejl… l-iljieli xitwin ta' l-ewwel nofs ta' annar il-kaċċaturi xebgħu deħlin ħerġin fir-riserva ta' l-Għadira, u jan kollu għax hemm xierba' borok apri selvaġġi) li dawn iridu bilfors qtluhom. L-għassies tar-riserva hux dejjem jarahom jew smagħhom lil dawn il-vandali, mma s-sinjali li jħallu warajhom awn il-heroes jinstabu l-għada ill-gwardjan. Fost affarijiet li allew warajhom kien hemm s'iss emgħat fi fliexken sg jw aqtugħa, wire- (ss Nhar it-3 ta' Jannar kienet ġurnata riħ u xita bis-silġ. Waqt passiġġata fir-Ramla l-Ħamra (Għawdex) Desirċe Falzon u l-editur raw Pendulin (Penduline Tit- Rerniz pendulinus) jikkummiedja qalb il-friegħi ta' siġra tal-bruk. Dan l-għasfur huwa meqjus vagranti għal Malta, jiġifieri jkun deħer inqas minn 20 darba fl-istorja ta' l-ornitoloġija lokali. jgħumu aqghom 'il fuq wiċċl-ilma. S'issa fija awtoritajiet ii; Sar ħafna taħwil ta' siġar. Din hija t-tielet sena li qed jitħawlu s-siġar fis-Simar. S'issa tħawlu xi 900 siġra: ċipress, luq; tin, virgi, ħarrub, rand eċċ. Silfjun Ewropew Wigeon As Il-ħajds inbnew u qed jitlestew minn ġewwa. kr L-ambjent tas-Simar qed dejjem jisbieħ. Borok, blonġuni, glalez u tiġieġ tal-baħar ikunu hemm il-ħin kollu. e Il-qasab qed jikber u jiffolla … kważi jiffolla wisq. kummenti dwar in-natura li tixtiequ igħidulnaf Iktbulna, u sa fejn nistgħu nwiġbukom. Indirizzaw l-ittri bekk: Editur il-Ħuttafa Klabb Ħuttaf MOS POBox498 Valletta CMR 01 Għażiż Editur, Jiena dilettant ġdid ta' l-għasafar u nixtieq nixtri gwida tajjeb biex jgħini nagħraf l-għasafar. jiena d- dar għandi ħafna encvelopaedias fuq l-annimali, biex inġorrhom miegħi barra. Jekk jogħġbok tista' tgħidli b'xi gwida tajjeb, anke jekk ikun ftit għali. Għażiż Clive, Grazzi ta' l-ittra tiegħek, u nifraħlek tal-passatemp ġdid li qbadt. Kif jgħidu l-Ingliżi: join the club. Niġu għall-gwida. Bla dubju l-iktar gwidi li jeżistu fid-dinja huma gwidi għat-tajr (bird guides). Il- problema tiegħek se tkun mhux li ma ssibx imma liema se tixtril Nimmaġina li l-gwida li trid huwa biex tużah f'Malta (għax jekk trid hawn anke gwidi għall-għasafar tal-Gżejjer Galapagosl) Jiena se nagħtik l-iktar li huma fl-idejn: Aqbeż qabża sal-ħanut ta' l-MOS fejn hemm l-aħjar għażla ta' gwidi. Issibu f'65 Triq Santa Luċija, Valletta (ċempel 230684 għall-ħinijiet ta' ftuħ), Nawguralek, Clive, ħafna sigħat ta' berdwoċing eċitanti. Ftakar perġ li l-aħjar gwida huwa li ssib berdwoċer ta' l-esperjenza li jekk toħroġ, miegħu jista' mhux biss jispjegalek u jgħinek tagħraf l- għasafar, imma wkoll jissuġġerilek l-aħjar postijiet għall-berdwoċing f'Malta. L-Editur Għandkom xi mistoqsijiet jew xi imma mhumiex fuq l-għasafar biss u huma tqal ħafna Clive Sammut Żejtun Minn qiegħ il-Vietnami Ħadd ma jaf kemm hawnannimali differenti fid-dinja. Min jgħid 5 miljun, min jgħid anke 30 miljun. Kuljum l-istudjużi u l-avventurużi jsibu speċi ġodda. Is-soltu dawn ma jkunux annimali kbar, imma xi insetti mill- foresti tropikali enormi ta' l-Afrika jew ta' l-Amerka t'Isfel. Annimali kbar diffiċli jinħbew, u għalhekk rari llum biex issib wieħed ġdid. Imma oħroġ il-għaġeb. fl-1993 instabet speċi ġdida ta' mammiferu kbirl Xi studjużi kellhom diġà suspett minn par qrun stramb, u fl-aħħar ikkonfermaw l-eżistenza ta' speċi ta' mogħża-ċerv li tgħix fil-foresti folti tal-Vietnam. Sejħulha Vu Quang Ox (Vu Quang hija l-isem tal- foresta). In-nies tal-foresti kienu ġa jafu biha, u jsejħulha Sao La. Is-sena l-oħra żewġ studjużi ta' l-għasafar kienu qed jgħoddu xi għasafar ġol-foresta Nakai Nam, li tmiss mal-Vu Quang, u oħroġ il-għaġeb skoprew mammiferu kbir ieħor: il-Giant Munijac, li hija speċi ta' antelope (bħal ċerv). U għadu ma spiċċax kollox. Xi xhur ilu grupp ieħor ta' studjużi kienu qed iħokku rashom iħarsu lejn … par qrun stramb ieħorl Imma l-annimal ħaj għadhom ma il-Ħuttafa - Jan- Frar 1995 nibdew niftħu għajnejna għall-għasafar ta' madwarna, l-ewwelli ninnutaw huma dawkli jgħixu gribl- ambjentli ħloqna aħna, l-ambjent tal-bini. Hawn majonqsux għasafar bħall-Isturnell,il-Kudirross Iswed, l-Għammiel tal-Bejt u z-Zakak Abjad. Illum ser nitkellmu dwar dan ta' l-aħħar. Iz-Zakak Abjad huwa għasfur ftitikbar minn tal-Bejt u b'għamla għal kollox differenti. Huwa aktar mislut u għandu denb twil li l-ħin kollu jiċċaqlaq. Munqaru tawwali u ġej għall-ponta - dan jurina li l-ikel tiegħu hu x'aktarx insetti. Meta jittajjar iz-Zakakimewweġ (mhuxitir dritt, bħal ngħidu aħna l-Isturnell) u ma' l-art jimxi (mhux jaqbeż bħall-Pitirross). Għalkemm mhuwiex imlewwen ħafna, l-abjad ta' żaqqu, il- griż ta' dahru u l-iswed tuta madwar rasu jagħtuh dehra li tolqot l-għajn. Fir-rebbiegħa l- iswed jiżdied u jdur ma' l-għonq f'għamla ta' ħannieqa. Dan kollu, flimkien ma' l-għajta karatteristika ''zizzik' jagħmel liz-Zakak Abjad għasfur li jintgħaraf bla taħbit. Iz-Zakak iqatta' x-xitwa magħna. Dan ifisser li jasal f'Ottubru, meta f'artijiet oħra tkun ser tibda l-kesħa sew, u jitlaq għal Marzu biex jibni l-bejta u jrabbi l- frieħ. Għalhekk għalkemm ma jbejjitx f'Malta, iqatta' nofs is-sena fostna. F'dan iż-żmien hu komuni u narawh l- aktar jirgħa u jfittex x'jiekol f'imkejjen miftuħin. Iħobb ħafna l-għelieqi maħrutin u niedja kif ukoll il-btieħi u l-grawnds tal-logħob fl-iskejjel. B'hekk waqt ħin il-mistrieħ nistgħu nilagħbu ma' sħabna tal-klassi u ngawdu l-għasafar fl-istess ħin. Fatt interessanti hu li eluf ta' zizka (plural ta' zakak) kullfilgħaxija jittajru lejn il-Belt Valletta u jgħaddu l-lejl reqdin għall-kenn tas-siġar kbar fl-inħawi tal-Palazz. Kull tant snin l-MOS tagħmel 'roost count' li fiha grupp ta' membri jitqassmu madwar is-swar u jgħoddu z-zizka deħlin. Fil-fatt għal min irid jara kif isir dan l-istudju, tkun ideja tajba jingħaqad magħna. B'hekkikollu ċans josserva parti mill-ħajja ta' dan l-għasfur Xeni mill-Attività Kraft tat-18 ta' Novembru 1994 Ejjew araw żewġ videos interessanti fuq skrin kbir. TI Wieħed se jkun e- jismu: Fih naraw x'kapaċità għandhom l-għasafar biex itiru, ħaġa li l-bniedem minn dejjem ħolom li jagħmel. jġiegħluk tistaqsi: Imma kifirnexxielhom jeħduha dik il-biċċa film71 Titilfuhx. It-tieni video se jkun jismu: Big Bill: Life ofa Heron Jittratta l-ħajja interessanti u avventuruża ta' Russett Griż, proprju mill-bajda sama jikber. Naraw il-perikli naturali fil-ħajja ta' dan l-għasfur kbir, speċjalment waqt li qiegħed jikber u jitgħallem ifendi għal rasu. BIdg) SA qa Ħin: 6.00pm rebbieħ jew rebbieħa. Bħas-soltu, fi tmiem l-attività nagħtukom sett mistoqsijiet dwar dak li tkunu rajtu. Dawnil-mistoqsijiet tiħduhom magħkom u twiġbuhom mill-kumdità ta' darkom; imbagħad tibagħtuhomina ħalli ntellgħu Na, jonfiet 998 — il-Ħuttafa.— kiċ. Tinqala' għat-tpinġija Ibagħtilna xogħlok, u nġibuhulek fil-Ħuttafa. Tużax kulur, u uża karta (mhux kartonċin). Ibgħat ukoll ismek, l-età u x'inhu l-annimal jew pjanta li tkun pinġejt. ij Ċert li ħafna minnkom ll az għandkom xi biċċa kamera tar-ritratti. Il- PMP ML JARA fotografija tista' tkun passatemp tal-ġenn, speċjalment fid- 4 i dinja tan-natura. Aħna nħeġġukom ħafna li taqbdu dan il-passatemp bħala ji parti mill-interess li għandkom fin-natura. Jekk tieħdu xi ritratt ta' xi ii amnimal jew pjanta (mhux pets, imma) u jiġukom ql e U i Make TJ i tajbin, aħna nieħdu gost KA ML Tj nippublikawh. Ki MT TA Il-Working Group 1994 tal-Klabb Ħuttaf. Mix-xellug Graziella Fenech, Anne Scicluna (Segretarja), Audrev Chetcuti, Darrvi Grima (Vouth/Education Officer), Joseph Dunlop, Norman Chetcuti, Robert Borg, Victor Falzon u Desirċe Falzon (Ċerpersin). Kemm hu sabiħ bukkett narċis fil-kampanja. Imma x'ħasra, qed jispiċċa minn Malta għax ħafna nies mhux kuntenti igawduh fil-post. Iridu bilfors jaqtgħu bukkett daqsxiex biex ikaxkruh id-dar magħhom. Dan huwa serq mill-kampanja, aktar u aktar meta xi wħud jippruvaw ibigħuh. Agħmlu riżoluzzjoni dix- xitwa: TIXTRUX NARĊIS f Ħuttafli Ma' dil-ħarġa tal-Ħuttafa qed nibagħtulkom stiker ġdid li għamilna apposta għalikom il- membri Ħuttaf. Qis li twaħħluh x'imkien fejn jidher. U meta xi ħadd jistaqsikom x'ikun dal-Ħuttaf, kunu pronti spjegawlhom u ħeġġuhom u ħajruhom u ġennuhom biex jidħlu membri bħalkom. Użaw il-formola t'hawn taħt, fl-istess ħin tiddubbaw xi ħaġa intom ukoll. Daħħal membru ġdid fil-Klabb Ħuttaf u tieħu sett ta' erba' posters bil-kulur dwar l-annimali u l-pjanti ta' Malta. erba' posters mimlijin rettili, mammiferi, fjuri eċċ. Imla dil-formola u ibgħatha lil: Daħħal Membru Ġdid, Klabb Ħuttaf MOS, POBox498 Valletta CMR 01 Ibgħatli dawk il-posters issa stessil/ Jiena jisimni u għadni kemm daħħalt membru ġdid. I f Jekk ma tridx tgħarraq il-magażin tista' tieħu fotokopja u tibgħat lilha in-numru tal-mermbership tiegħi huwa . Dawnli ġejjin huma d-dettalji tal-membru l-ġdid/a li daħħalt jiena. ; Isem u Kunjom: Ma' dil-formola għandek issib b'lira bolli (mhux użati) tal-5ċ jew ċekk/postal order ta' Lmi.