GĦID IŻ-ŻEBBUĠ F'ĠERUSALEM Bħal m'hu miktub fl-Evanġelji, sid- na Ġesti Kristu, il-Ħadd fil-għodu ta' qabel mewtu, telaq mill-belt ta' Ġeriko u tala' Ġerusalem ma' għadd kbir ta' Galilin. Minn Ġeriko sa Ġerusalem hemm bgħid għoxrin mil; jekk telqu fis- sitta u mxew. erbat imjiel fis-siegħa, waslu qrib Ġerusalem qishom għal xi l-ħdax. Qabel ma-wasal Ġerusalem Ġesti wa- qaf naqra u bagħat tnejn mill-ixirka tie- libin; inqatgħet mill-ġdid fi żmien it-To- rok, imma ħamsa u għoxrin sena ilu (fl-1933) il-Franġiskani reġgħu bdew- ha, u nittamaw li issa ma tinqatax. k k k Din it-tifkira tkun għamla ta' purċis- sjoni, jew bil-Malti, ġilwa. Tibda minn fejn kien ir-raħal ta' Betfaġ, fejn il- Franġiskani għandhom knisja żgħira u ġnien kbir fuq l-imkien sewwa fejn Ġe- sti rikeb il-mohor. Daż-żmien ma tgħad Il-Purċissjoni ta' Ħadd il-Palm, għu jġibulu ħmar. Rikeb fuqu, u l-Ga- lilin għamlulu bħal għors, u daħħluh Ġerusalem bil-briju, jaqbżu u jiġru ma- dwaru u jgħajtu għajjat ta' ferħ. F'kull żmien li l-Insara kellhom ftit jew wisq il-wesgħa f'Ġerusalem, din id- daħla kienet kull sena tkun imfakkra. Hemm kitba sabiħa ta' waħda mara taj- ba jisimha Eterja, ta' kif kienet issir din id-daħla saħansitra għal ħabta tas-sena w.K.390. Fi żmien il-Għarab din it-tifkira nqat- għet, imma reġgħet bdiet fi żmien is-Sa- minn Betfage għal Ċerusalem. dix mill-wetgħa taż-Żejtun ta' Ġerusa- lem, kif għadda Ġesti dik 'id-darba (għax inkella jkollhom jinżlu min-niżla wieqfa-wieqfa, kollha ħotob u taħfir), imma minn triq oħra, ftit itwal u aħjar. Tiġi wara l-Ġetsemni, tinżel fil-wied ta' Ġosafat, tgħaddi minn quddiem il-Qa- bar tal-Madonna, titla' għal-bieb ta' Ġe- rusalem li jgħidulu Bab Sitti Mirjam, u ftit 'l hemm mill-bieb, tidħol fi knisja kbira u qadima, jgħidulha s-Salaħija, 11 jagħmlu minnha r-Rħieb il-Bojod tal- Kardinal Levigerie, u tieqaf hemm. Billi kif inhu miktub ukoll fl-Evan- ġelju fid-daħla ta' Ġesu l-aktar li għajtu u għamlu briju kienu s-subien Għebra- nin (kif għadu wkoll imfakkar fil-għana bil-Latin tal-Knisja: ''Pueri Hebraeo- rum, portantes ramos olivarum, cla- mantes et dicentes: Hosanna Filio Da- vidl) il-Franġiskani għal din il-ġilwa aħħar jiġi l-Patrijarka ta' Ġerusalem, bil- kbarat ma' dwaru, kif jixraq u kif i- mur. Kotra minn: dawn ta' l-aħar ikol- lhom il-palma f'idejhom, jew xi fergħa taż-żejtun. Biex jaraw dil-ġilwa sabiħa jmorru għadd kbir ta' nies, Insara u Misilmin, u joqogħdu fuq il-ħitan tal-għelieqi, fuq Il-bqija tal-Purċissjoni ta' Ħadd il-Palm, minn Bsatfage għal Ġerusalem. jġibu lis-subien Insara qishom kollha ta' Ġerusalem; fiha jimxu l-ewwel il- Bov Scouts, il-Kavalieri ż-Żgħar tal- Qabar ta' Kristu (lebsin mant abjad b' salib aħmar, kbir, fuq ix-xellug ta' si- dirhom) u warajhom it-tfal tal- iskejjel l Franġiskani, Freres, Salesjani u dan. Imbagħad Raħbiet ta' kemm-il xorta, u Rħieb u qassisin issemmix' kemm. iż-żewġ naħat tat-triq, bħal ma jagħmlu hawn Malta, biex jaraw. it-tiġrija ta' nhar l-Imnarja. Dari kienu jmorru wkoll Lhud m'hux bi ftit, imma issa ma jħalluhomx jidħlu dik in-naħa. U hekk isir Għid iż-Żebbuġ f'Ġerusalemm. FRA ĠAKKIN QWIEL TAL-PALESTINA Sadiq li biddek tabqih, la taħod minnu, u la tatih. Ifisser: Ħabib li trid tibqa' ħabib miegħu (żmien twil), la tieħu xejn minn għandu, anqas tatib xejn. ikollkom xi tgħidu. Sadiq li ma'jsorr, mitel għadu li ma jdorr. Għax inkella l-ħbeberija ssir interess, u fl-aħħar Ħabib li ma jferrħekx, bħal għadu li ma jgħallikx, Mela, bih u mingħajru xorta waħda. Darba is-sadiq żbib, u ħaġràtu rummàn. Ifisser: Id-daqqiet tal- ħabib (istħajjilbom ħelwin) bħaż-żbib, u l-ġebel (li jitfagħlek) tajbin daqs ir-rummien. Għax li jagħmel ikun jagħmlu għall-ġid tiegħek.