Il-Kalabriż Ma 1613 Tagħrif miġbur minn Susan Azzopardi Din is-sena qiegħdin infakkru l-400 anniversarju mit-twelid ta' Mattia Preti, kavallier tal-Ordni ta' San Ġwann. Taljan li ġej mir-reġjun tan-naħa t'isfel tal-Italja, eżattament mill-Kalabrija. Preti ħalla impatt kbir fuq ix- xena artistika tas-seklu sbatax. Illum il-ġurnata nistgħu nammiraw ix-xogħlijiet ta' dan l-artist f'diversi knejjes madwar Malta, inkluż fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann fil-Belt Valletta. Twieled fl-1613, fil-belt żgħira ta' Taverna ġewwa Calabria, Preti kien ukoll magħruf bħala // Cavaliere Calabrese. Mattia Preti huwa meqjus bħala pittur b'ideat oriġinali ħafna li kultant jafu ikunu wkoll xi ftit differenti minn dak li kien meqjus normali għaż- żminijiet li għex fihom. Infatti, huwa kemmxejn diffiċli biex tqabbel l-istil tiegħu ma' dak ta' xi skola tal-arti partikolari. — Minkejja dan, ħafna drabi Preti, huwa assoċjat ma' l-iskola tal-arti Naplitana jew ma' dik ta' Caravaggio (Zuffi, 1999). Huwa mifhum li Mattia Preti beda l-istudji tiegħu fl-arti taħt l-idejn ta' Giovanni Battista Caracciolo, minn fejn l-artist seta' ħa l-interess tiegħu lejn l-istil ta' Caravaggio (Napoli, 1999). Bejn l-1653 u l-1660, Mattia Preti mar jaħdem ġewwa Napli fejn it-teknika tiegħu ġiet influwenzata minn Luca Giordano. F'Napli, Preti ħalla bosta biċċiet tal-arti, fosthom numru ta' affreski u ex-voto relatati mal-pesta fejn fihom Preti pitter il-Madonna u l-qaddisin jeħilsu lin-nies mill-pesta. Wieħed għadu jista' jammira żewġ abozzi ta' dawn l-affreski fil-mużew ta' Capodimonte ġewwa Napli (Clifton, 1994). Matul il-waqfa tiegħu ġewwa Napli, Preti ġie wkoll ikkummissjonat biex jieħu ħsieb ix-xogħol ta' kostruzzjoni, skultura u induratura tan-navi u l-parti transversa tal-Knisja ta' San Pietru ġewwa Maiella (Napoli, 1999). Xi snin wara, Preti mar jagħmel xi xogħlijiet ġewwa Ruma fejn hu sar Kavallier tal-Ubbidjenza fi ħdan l-Ordni Sovran u Militari ta' San Ġwann (1642). Fl-1659, waqt żjara ġewwa il-Gżejjer Maltin, Preti żar il-Kattidral ta' San Ġwann li dak iż-żmien kien għadu qed jiġi mżejjen. Aktar tard, Preti ingħata t-titlu ta' Kavallier ta' Grazzja wara li dan irregala pittura ta' Santa Katerina lill-knisja ddedikata lilha ġewwa l-Belt Valletta. Fl-1661, il- Gran Mastru Raphael Cottoner informa lill-Kunsill tal- Ordni ta' San Ġwann li Fra Mattia Preti offra li jpitter u jindura minn butu s-saqaf tal-Kattidral ta' San Ġwann (Butiġieġ, 2000). Il-Kunsill talab lil Preti biex iħejji sett ta' abozzi u wara li ġew eżaminati bir-reqqa, Preti ġie ikkummissjonat dan ix-xogħol (Debono, 2005). Ix- xogħol fuq is-saqaf tal-Katidral tlesta fl-1666 (Buttiġieġ, 2000). Mattia Preti kien artist prolifiku ferm. L-opri tiegħu ma jinstabux biss hawn Malta imma fi żmienu nxterdu mal- Ewropa kollha minħabba l-fatt li kien ġie ikkummissjonat biex ipitter diversi xogħlijiet, ħafna minnhom b'temi japprezzaw it-teknika unika tiegħu. Dan ix-xogħol bla waqfien wassal lil Preti, li għal ħafna snin kien bata biex jgħix b'mod xieraq, għat-titlu nobiljari tiegħu, u għamel biżżejjed flus biex jassigurawlu għixien komdu għalih inniffsu. Huwa miet fit-3 ta' Jannar 1699 u qassam il-patrimonju tiegħu kollu lill-foqra.