Mużika Marjana fix-Xogħlijiet ta' Mro. Carmelo Pace (1906-1993) F'għeluq il-25 sena minn mewtu Astratt: Fil-ktieb tal-festa titulari ta' dis-sena ktibtilkom artiklu ferm sabiħ bl-isem ta' 'Tislima lil Marija' li jittratta l-Ave Maria (1941) tas-surmast Naxxari Ġużeppi Fenech (1917-2010). Għaldaqstant, għall-okkażjoni tal-festa tal-Madonna taċ-Ċintura, għażilt li nkompli nitratta das-suġġett billi nikteb dwar l-għadd imdaqqas ta' mużika marjana li ħarġet mill-pinna tas-surmast prolifiku Malti, Carmelo Pace (1906-1993). Dan qed nagħmlu mhux biss fl-okkażjoni ta' għeluq il-25 anniversarju minn mewtu, iżda wkoll biex insellem il-memorja tiegħu bħala għalliem tal-mużika li tiegħu jiena kont wieħed mill- ħafna u ħafna studenti li tħarrġu mingħandu. Għadni niftakar qisu lbieraħ indoqq klarinett sekond fil- kunċerti vokali u strumentali mtellgħin mill-Istitut Kulturali Malti taħt il-bakketta anzjana tiegħu ġewwa s-sala tal-ballu tal-lukanda Phoenicia, il-Furjana. Niftakar ukoll li meta tħabbret il-mewt tiegħu li ġrat fl-20 ta' Mejju 1993 kont għadni student tar-raba' sena fil-konservatorju superjuri ta' Lvon, Franza. U dlonk ħsiebi ttajjar għal dak iż-żmien meta kont nidderieġi xi xogħol orkestrali tiegħu mal- orkestra tal-Istitut Kattoliku , fosthom il-famuża Maltesina (1931). Kliem muftieħ: Gudja, Madonna taċ-Ċintura, Mro. Carmelo Pace, Malta Cultural Institute, Maltesina, Għaqda Mużikali Marija Assunta (Gudja). Carmelo Pace twieled fl-1906, jumejn wara l-festa ta' Sta. Marija fil-Belt Valletta. L-ewwel tagħlim mużikali ħadu mingħand zijuh stess, is-Surmast Vincenzo Ciappara (1890-1979). Imbagħad tgħallem idoqq il-vjolin (u aktar tard, il-vjola) u l-kitba tal-mużika għand il-professuri Carlo Fiamingo (1881-1961) u Dr. Thomas Robert Mavne rispettivament. Fl-1931 kiseb il-liċenzjat mir-Roval School of Music ta' Londra (l-istess sena li fiha ikkompona l-famuża Maltesina) u mill-ewwel beda jgħallem privatament it-teorija fuq bażi fultajm — xi ħaġa li, flimkien mal-kompożizzjoni, baqa' jagħmel għall-bqija ta' ħajtu kollha. Pace huwa wkoll rebbieħ ta' għadd kien ukoll responsabbli mit-twaqqif tal-orkestra fi ħdan il-Malta Cultural Institute u baqa' jidderigiha għal madwar erbgħin sena sħaħ. Ix-xogħlijiet tiegħu jinsabu kollha arkivjati fil-mużew tal-Katidral tal-Imdina, filwaqt li l-manuskritti tal-erba' opri sħaħ li kiteb jinsabu Il-kompożitur kif niftakru jien meta kont nitgħallem għandu fl-ewwel nofs tat-80ijiet L il (Marcel Degabriele: Carmelo Pace) merfugħin fl-arkivju tat-Teatru Manoel. Bejn is-snin 1982 u 1985 jien kont immur id-dar tiegħu biex nitgħallem it-teorija u mingħandu ksibt żewġ diplomi, l-ewwel billi sirt membru assoċjat (A. Mus.L.C.M.) tal- Kulleġġ tal-Mużika ta' Londra fl-1984, u sena wara ġibt il-liċenzjat (L.Mus.L.C.M.) mill-istess kulleġġ. Fir-ritratt tal-ġenb nidher jiena liebes it-toga qed nirċievi ċ-ċertifikat tat-tieni diploma minn id is-Sur Reno C. Borg (1929- 1987), dak iż-żmien direttur tal-edukazzjoni. Fir-ritratt jidher ukoll is-Sur Victor M. Darmanin, President tas- Soċjetà tal-Arti, Manifattura u Kummerċ. Iċ-ċerimonja tal- f L-awtur jirċievi d-diploma tal-L Mus LCM minn id id- L L LL. Direttur tal-Edukazzjoni, is-Sur Reno C. Borg għoti taċ-ċertifikati kienet issir dejjem fil-ballroom tal- lukanda Phoenicia fejn kull xahar kienu jinżammu l-kunċerti mill-orkestra tal-Malta Cultural Institute, dejjem taħt id-direzzjoni tas-surmast Pace. Ħafna huma l-kompożizzjonijiet li ħarġu mill-pinna ta' Mro. Carmelo Pace, fosthom xogħlijiet kbar bħalma huma opri, oratorji, balletti, kantati, sinfoniji, kunċerti, sonati għall-pjanu u kwartetti għall- korda. Xogħlijietu, aktarx fi stil klassiku modern, kienu u għadhom jindaqqu ħafna sal-ġurnata tal-lum, anki barra minn Malta. Uħud minnhom saħansitra ġew ippubblikati jew jinsabu fuq diski kumpatti. Iżda hawnhekk ser nitkellem biss fuq dawk ix-xogħlijiet sagri b'tema Marjana, li minnhom kiteb bil- bosta. Meta ġejt biex infassal it-tabella twila t'hawn taħt sibt li jkun aħjar jekk nimxi skont id-dati ta' meta ġew komposti. It-tagħrif li jidher fiha ġbartu kollu mill-ktieb ta' Marcel De Gabriele u Georgette Caffari, bil-kollaborazzjoni tal-kompożitur innifsu: Carmelo Pace - A Maltese Composer, Thematic, Annotated And Illustrated Catalogue of Works (PEG, 1991). Ta' min jgħid hawnhekk, li l-eżempji mużikali li nsibu f'dal-ktieb voluminuż kont daħħalthom kollha jien f'wieħed mill-kompjuters li kien hemm fis-segreterija tal-Istitut Kattoliku fis-sajf tal-1990 fi żmien meta jiena kont qed nissokta bl- istudji mużikali tiegħi barra minn xtutna. Għadni niftakar daqslikieku issa lill-awtur tal-ktieb, flimkien ma' ommu, is-Sinjura Helene De Gabriele (vjolinista mill-iprem u direttriċi ta' The Voung People's Orchestra), kultant żmien kienu jiġu jagħtuni titwila biex jaraw jekk hux kollox miexi sew, u fejn kien ikun hemm xi għelt żgħir li jindunaw bih jgħiduli biex insewwieh minnufih. Minn lista ta' 26 biċċa xogħol, tnejn biss mhumiex vokali, il-marċ funebri 'Mater Dolorosa' (1954), għal kumpless bandistiku, u 'Stelmarians' (1972) għal orkestra żgħira. Il-biċċa l-kbira tax-xogħlijiet huma għall- akkumpanjament ta' orgni jew pjanu, skont jekk dawn jitgħannewx ġo knisja jew f'xi teatru jew sala, jonkella xi mkien ieħor. Hemm imbagħad oħrajn li jitkantaw a cappella bla ma jkunu msieħba minn xi strument jew ieħor. Hemm xogħlijiet li huma għal vuċi femminili jew maskili, jew żewġ vuċijiet, jonkella solista u żewġ vuċijiet jew kor. Hemm oħrajn għall-kor fl-unisonu jew imħallat b'erba' vuċijiet, jew sempliċiment għal S.A.T.B., li jinkludi koristi femminili (Soprani u Alti) u maskili (Tenuri u Baxxi). Hemm jerġa' oħrajn b'taħlita ta' vuċijiet solisti u kor S.A.T.B. Fost ix-xogħlijiet il-kbar imbagħad, insibu id-Dramm Sagru fi tlitt atti 'La 7 Predestinata' (1954); żewġ 'Stabat Mater' tal-1958, u l-1970; żewġ Oratorji, M AN 'Stabat Mater' (1982) u 'Sultana tal-Vittorji' (1985). Dawn aktarx ikunu as : akkumpanjati minn orkestra da camera jew waħda sħiħa. F'każ wieħed biss, DELLA CINTURA l-Innu 'Ave Maria Stella' (1966), iż-żewġ vuċijiet huma akkumpanjati minn armonju, strument mużikali li jindaqq bħal pjanu fuq tastiera, iżda li juża l-arja, u li allura għandu mill- orgni peress li n-noti joħorġu bir-riħ mill-kanen. Bħala versi hemm bil-Malti, bl-Ingliż, bit-Taljan, u bil-Latin, b'uħud minnhom t'awturi magħrufin Maltin, fosthom Anton Buttiġieġ (1912-1983), Dun Frans Camilleri (1919-1990), Ivo Muscat Azzopardi (1893-1965), Vincenzo Maria Pellegrini (191l- 1997) u Marjanu Vella (1927-1988). Hemm ukoll oħrajn bil-Malti li ma nafux ta' min huma. Ix- xogħlijiet li nkitbu bejn l-1982 u l-1985 immarkajthom b'lewn differenti biex nindika li dawn saru fi żmien meta jien kont student tas-surmast Pace. 2 Il-vuċijiet jinkludu kemm Tenur u Baxx soli, kif ukoll kor tat-Tenuri u Baxxi. Il-parti tal-orgni hi waħda indipendenti u mhix qegħda hemm sempliċiment biex takkumpanja. 1947 T Lil Marija Bambina Innu' 1950 ) Ommna Ħanina' Vokali' 2 vuċijiet u pjanu/orgni 1954 La Predestinata Dramm poli freniji u orkestra Mater Dolorosa Marċ funebri Banda 1957 l 15-il Fergħa lil Marija Verġni Korali S.A.T.B. a cappella 1958 ) Stabat Mater Mużika liturġika ) Kor imħallat b'4 vuċijieti' 1965 J Alla Madonna Insieme Preghiamo Arja operistika S., Kor u orkestra 1966 Lill-Madonna tad-Dar Innu 2 vuċijiet, orgni u korda Ave Maria Stella Innu 2 vuċijiet u armonju 1968 l-iiSellimlek u Nifraħlek T Innu Sancta Maria, succurre miseris Mużika liturġika ) Kor imħallat a cappella 1970 J Stabat Mater Mużika liturġika J Kor imħallat u orgni 1971 J Talba Vokali S. 1 Koruorkestra da camera 1972 ) Stelmarians' Orkestrali Orkestra da camera 1973 / Tal-Madonna ta' Lourdes Innu Popolari: 7 2 vuċijiet u pjanu 1974 l Te, Mater Pangimus'' Mużika liturġika S.T. : S.A.T.B.Ż u orgni 1982 J O Vergine Madre Vokali $ S/T u orkestra/pjanu Stabat Mater Oratorjo7 S.T.B., S.A.T.B. u orkestra sħiħa 1983 Auxilium Cristianorum (Kungress Marjan) Innu Kor fl-unisonu u pjanu Fatima (Kungress Marjan) Innu Kor fl-unisonu u pjanu 3 Il-versi bit-Taljan huma ta' Vincenzo Maria Pellegrini. 4 Il-versi huma tal-qassis-poeta Dun Frans Camilleri. $ Il-poeżija, sottotitolata Alma Redemptoris Mater, insibuha fil-ktieb 'Moħba tal-Qalb' (A.C. Aquilina 8: Co., 1972) u hija magħmula minn żewġ ottavi kwinarji. L-Istess biċċa mużika kienet ġiet arranġata għal kor fl-unisonu u pjanu fl-1983. 5 Il-versi huma ta' Dun Frans Camilleri. 7 Jew azzjoni Marjana fi tlitt atti. Il-librett huwa ta' Vincenzo Maria Pellegrini, u ġie maqlub għall-Malti minn Maria Pisani sena wara. Inkiteb bħala tifkira tal-ewwel ċentinarju tad-Domma tal-Immakulata Kunċizzjoni u tal-istituzzjoni tal-Festa tar- Regalità tal-Verġni Mqaddsa. Id-dramm sagru bil-lingwa Taljana kien ittella' fit-Teatru Manoel f'Marzu ta' dik is-sena mill-kumpanija filodrammatika 'Carlo Goldoni', akkumpanjata mill-orkestra u l-kor 'Isouard', taħt id-direzzjoni tal- kompożitur stess. Ix-xenarju kien sar mill-pittur Emvin Cremona. L-istess dramm sagru bil-Malti bl-isem ta' 'Il-Magħżula minn Alla' kien ittella' f'Mejju 1955 fir-Radio Citv Opera House, Ħamrun. 8 Inkiteb għall-memorja ta' Prof. Gius. 9 Inkiteb għall-Banda 'La Valette'. 10 Il-versi bil-Malti huma ta' Crispin Mangion. U Ix-xogħol kollu jitkanta a cappella. 2 L-arja hija meħuda mill-opra bi tlitt atti 'Caterina Desguanez fuq librett ta' Ivo Muscat Azzopardi, u li tirrakkonta ġrajja romantika li ġrat waqt l-Assedju l-Kbir tal-1565. B Versi bil-Malti ta' Rev. Marjanu Vella O.F.M. 41, Innu kien ġie arranġat ukoll għall-orkestra. 5 Il-versi bil-Malti huma t'awtur anonimu. 16 Il-versi bil-Malti huma ta' Crispin Mangion. U Silta meħuda minn Four Latin Motets. Hija invokazzjoni lil Omm Imqaddsa t'Alla. 18 Il-versi huma ta' Anton Buttiġieġ. 1 Inkiteb fl-okkażjoni tal-Ġublew tal-Fidda tal-Old Stamarians Association. 20 Il-versi bil-Malti huma ta' Alfred De Gabriele. 21 Il-mużika f'nisġitha hi aktarx kuntrapuntali. 2 Soprani, Alti, Tenuri u Baxxi. 23 Il-kliem bit-Taljan huma tal-kompożitur stess. Il-partitura oriġinali tal-Oratorjo kienet ġiet irregalata lil Papa Ġwanni Pawlu II mis-Sinjura Helene De Gabriele f'isem il-kompożitur nhar is-7 ta' Awwissu 1985. 35 Kompożizzjoni mużikali b'tema reliġjuża, speċi ta' talb fil-kant. (Martin Morana: Bejn Kliem u Storja) Il-librett ta' Vincenzo Maria Pellegrini huwa msejjes fuq il-profeziji u l-ġrajjiet li nsibu fit-Testment il-Qadim li jħabbru l-ħajja tal- Verġni Mqaddsa Marija, il-predestinazzjoni li tkun Omm Alla li kellu jiġi fid-dinja biex jifdi lill-bniedem mid-dnub oriġinali li wiret mingħand Adam u Eva. Stelmarian (Kungress Marjan) Innu Kor fl-unisonu u pjanu 1984 ) Skapular'' (Kungress Marjan) Innu'' Kor fl-unisonu u pjanu 1985 ) Sultana tal-Vittorji Oratorjo Solisti, S.A.T.B. u orkestra sħiħa Dal-artiklu qed jitwassal lill-qarrejja Gudjani fl-okkażjoni tal-festa tal-Madonna taċ-Ċintura, kif wkoll fl-okkażjoni tal-20 anniversarju mit-twaqqif tal-UoM (2Ġ.F. Abela' JC Orchestra A.D. 1998, li tagħha jiena surmast direttur. Aktar artikli mill-istess awtur jinsabu fuq ODAR(DUoM (https://www.um.edu.mt/librarv/oar/) 97 Xersi bil-Malti. 29 Biċċa Ibies devot żgħira aktarx imdendla mal-għonq taħt il-ħwejjeġ; bħal labtu.