AĦBARIJIET TAL-PALESTINA Il-Lhud inixxfu baħar. — Matul ix- xmara tal-Ġurdan hemm tliet għadaj- jar li jgħidulhom ibħra. L-aħħar u l-akbar huwa l-Baħar il-Mejjet, 'il fuq minnu hemm il-Baħar ta' Tabarija, u 'l fuq aktar kien hemm Baħar il-Ħula, li issa ma għadux aktar, għax nixxfuħ il-Lhud. Fejn kien dan il-baħar, jew aħjar, għadira, issa żergħuh ross u ġa- bru minnu ġabra ta' ross liema bħa- lha. Mhux talli l-ġabra kienet kbira, talli l-Lhud jgħidu li r-ross tal-Hule huwa l-aħjar xorta ta' ross li fiha d- dinja. It-taħfir ta' Hal-Hul. — F'raħal jis- mu Hal-Hul, qrib Hebron, f'taħfir li qegħdin jagħmlu l-Amerikani tat- Tagħlim Xarqi, sabu qatigħ fuħħar li għandu mis-sena 1750 qabel: Kristu. Fost dan il-fuħħar sabu statwa li qatt ma dehret bħalha: hija mara għamla ta' piramda, wiesa minn isfel u tidjieq għal-xej-għal-xejn, in-naħa ta' fuq. Hu maħsub li n-nies tal-qedem ġiebu- ha mill-Eġittu. Kixfa ta' belt midfuna. — Il-Lhud, taħt it-tmexxija ta' Dott. Vadin, li huwa wkoll Ġeneral ta' l-Armata Lhu- dija, iben il-Professur Elija Sukenik, kixfu belt kbira ġmielha li kienet mid- funa taħt l-art, jisimha Hatzor, fil- Galilija. Fiha sabu katakombi u ġew- wa fih kien hemm kotra ġarar u qar- rabiet tal-fuħħar u tal-ħġieġ. F'kam- ra mill-kmamar ta' dak il-katakombi nstabu midfuna tnejn minn ulied wie- ħed Rabbi Lhudi tal-antik, jismu Rabbi XVadan. Mużajk qadim qrib San Ġakbu. — L-Armeni li għandhom: taħt idejhom il-knisja fejn Erodi ġiegħel li jaqtgħu ras San: Ġakbu l-Kbir, kixfu mużajk Bizantin qrib il-knisja tagħhom. mużajk ma hux xogħol irqiq, u magħ- mul minn tliet lewnijiet biss: abjad, is- wed u aħmar. Ma jistax jingħad sew- wa x'kien qabel ma jinkixef kollu. Qrib tiegħu nstabu wkoll xi oqbra, għallhekk inħaseb ili hemm kienet il- qiegħa ta' l-art ta' xi knisja. Il-Bibbja miflija bil-makna. — Mak- na elettrika jisimha ''Unicav'' fi 17-il jum għamlet xogħol aktar milli kien jagħmel raġel f'erbgħin sena. Għam- let bħal Dizzjunarju tal-Bibbja, u kull kelma ġġib taħtha f'liema ktieb u lie- ma kapitlu u liema vers tinsab, fil-kot- ba tal-Bibbja kollha. Hekk kitbet ak- tar minn tliet mitt elf tismija, li jiswew biex dak li jkun jaf il-kliem u ma jafx fejn jinsab, ikun jista' jsibu malajr. Il-Lhud li jgħidulhom is-Separdi li hemm. il- Palestina (dari kien hawn minnhom Malta wkoll, u qalbu Nsara u issa kun- jomhom Az-Zopardi) qegħdin joħorġu gazzetta u fiha qegħdin ixandru kemm ġid għamlu fid-dinja bl-istudji u. t- tagħlim tagħhom matul iż-żmenijiet. Il-gazzetta qiegħda toħroġ f'Ġerusa- lem u ngħoġbot sewwa. Laħam ħażin fil-għajnejn. — Il-Għa- rab tal-Palestina qishom: kollha għan- dhom il-laħam ħażin f'għajnejhom, ji ġifieri għandhom dik il-marda li jgħi- dulha 'trakoma'. Kif ingħad dan l-aħ- ħar, hemm bejn il-65 u t-93 fil-mija li għandhom din il-marda. Għalhekk il- Ħakma Ġordanija ħasbet sejħet lit- tobba tal-għajnejn kollha u talbithom jaħsbuha bejniethom biex jaraw tistax issir xi ħaġa ħalli titnaqqas kemm jis- ta' jkun, jew titneħħa għal kollox din il-marda, li hija xkiel kbir għall-popo- lazzjoni Ġordanija, IL-ĦATEM TAL-KARDINAL Xiħ (bħal qassis) tal-Misilmin, bil-qegħda fuq mitraħ, bin-nar tal-ġamar quddiemu. Fis-sena 1901 mar il-Palestina l-Kardinal Ferrari, Arċisqof ta''Milan. Mar ibierek il-Bażilka l-ġdida li l-Franġiskani kienu għadhom kemm bnew qrib raħal żgħir jismu Kbejba, fuq is-sisien ta' oħra qadima, fejn Ġest wera ruħu lil żewġ Appostli wara li qam minn bejn l-imwiet, kif. inhu miktub fl-Evan- ġelju ta' San Luqa, XXIV, 13-35. Kif kien il-Palestina, il-Kardinal żar l-Imkejjen Imqaddsa kollha. U dar- ba waħda mar ukoll fuq Ġebel iż-Żejtun, minn fejn Kristu tala' s-Sema, biex iżur in-naqra ta' kappella li tinsab hemm, għand il-Misilmin. Kif ġie li għedna f'dan il-Qari, il-Kappella tinsab ġewwa bitħa mdawra. Qabel tidħol fil-bitħa trid tgħaddi minn dar żgħira, fejn joqgħod ix-Xiħ, bħal AĦBARIJIET TAL-PALESTINA Il-Lhud inixxfu baħar. — Matul ix- xmara tal-Ġurdan hemm tliet għadaj- jar li jgħidulhom ibħra. L-aħħar u l-akbar huwa l-Baħar il-Mejjet, 'il fuq minnu hemm il-Baħar ta' Tabarija, u 'l fuq aktar kien hemm Baħar il-Ħula, li issa ma għadux aktar, għax nixxfuħ il-Lhud. Fejn kien dan il-baħar, jew aħjar, għadira, issa żergħuh ross u ġa- bru minnu ġabra ta' ross liema bħa- lha. Mhux talli l-ġabra kienet kbira, talli l-Lhud jgħidu li r-ross tal-Hule huwa l-aħjar xorta ta' ross li fiha d- dinja. It-taħfir ta' Hal-Hul. — F'raħal jis- mu Hal-Hul, qrib Hebron, f'taħfir li qegħdin jagħmlu l-Amerikani tat- Tagħlim Xarqi, sabu qatigħ fuħħar li għandu mis-sena 1750 qabel: Kristu. Fost dan il-fuħħar sabu statwa li qatt ma dehret bħalha: hija mara għamla ta' piramda, wiesa minn isfel u tidjieq għal-xej-għal-xejn, in-naħa ta' fuq. Hu maħsub li n-nies tal-qedem ġiebu- ha mill-Eġittu. Kixfa ta' belt midfuna. — Il-Lhud, taħt it-tmexxija ta' Dott. Vadin, li huwa wkoll Ġeneral ta' l-Armata Lhu- dija, iben il-Professur Elija Sukenik, kixfu belt kbira ġmielha li kienet mid- funa taħt l-art, jisimha Hatzor, fil- Galilija. Fiha sabu katakombi u ġew- wa fih kien hemm kotra ġarar u qar- rabiet tal-fuħħar u tal-ħġieġ. F'kam- ra mill-kmamar ta' dak il-katakombi nstabu midfuna tnejn minn ulied wie- ħed Rabbi Lhudi tal-antik, jismu Rabbi XVadan. Mużajk qadim qrib San Ġakbu. — L-Armeni li għandhom: taħt idejhom il-knisja fejn Erodi ġiegħel li jaqtgħu ras San: Ġakbu l-Kbir, kixfu mużajk Bizantin qrib il-knisja tagħhom. mużajk ma hux xogħol irqiq, u magħ- mul minn tliet lewnijiet biss: abjad, is- wed u aħmar. Ma jistax jingħad sew- wa x'kien qabel ma jinkixef kollu. Qrib tiegħu nstabu wkoll xi oqbra, għallhekk inħaseb ili hemm kienet il- qiegħa ta' l-art ta' xi knisja. Il-Bibbja miflija bil-makna. — Mak- na elettrika jisimha ''Unicav'' fi 17-il jum għamlet xogħol aktar milli kien jagħmel raġel f'erbgħin sena. Għam- let bħal Dizzjunarju tal-Bibbja, u kull kelma ġġib taħtha f'liema ktieb u lie- ma kapitlu u liema vers tinsab, fil-kot- ba tal-Bibbja kollha. Hekk kitbet ak- tar minn tliet mitt elf tismija, li jiswew biex dak li jkun jaf il-kliem u ma jafx fejn jinsab, ikun jista' jsibu malajr. Il-Lhud li jgħidulhom is-Separdi li hemm. il- Palestina (dari kien hawn minnhom Malta wkoll, u qalbu Nsara u issa kun- jomhom Az-Zopardi) qegħdin joħorġu gazzetta u fiha qegħdin ixandru kemm ġid għamlu fid-dinja bl-istudji u. t- tagħlim tagħhom matul iż-żmenijiet. Il-gazzetta qiegħda toħroġ f'Ġerusa- lem u ngħoġbot sewwa. Laħam ħażin fil-għajnejn. — Il-Għa- rab tal-Palestina qishom: kollha għan- dhom il-laħam ħażin f'għajnejhom, ji ġifieri għandhom dik il-marda li jgħi- dulha 'trakoma'. Kif ingħad dan l-aħ- ħar, hemm bejn il-65 u t-93 fil-mija li għandhom din il-marda. Għalhekk il- Ħakma Ġordanija ħasbet sejħet lit- tobba tal-għajnejn kollha u talbithom jaħsbuha bejniethom biex jaraw tistax issir xi ħaġa ħalli titnaqqas kemm jis- ta' jkun, jew titneħħa għal kollox din il-marda, li hija xkiel kbir għall-popo- lazzjoni Ġordanija, IL-ĦATEM TAL-KARDINAL Xiħ (bħal qassis) tal-Misilmin, bil-qegħda fuq mitraħ, bin-nar tal-ġamar quddiemu. Fis-sena 1901 mar il-Palestina l-Kardinal Ferrari, Arċisqof ta''Milan. Mar ibierek il-Bażilka l-ġdida li l-Franġiskani kienu għadhom kemm bnew qrib raħal żgħir jismu Kbejba, fuq is-sisien ta' oħra qadima, fejn Ġest wera ruħu lil żewġ Appostli wara li qam minn bejn l-imwiet, kif. inhu miktub fl-Evan- ġelju ta' San Luqa, XXIV, 13-35. Kif kien il-Palestina, il-Kardinal żar l-Imkejjen Imqaddsa kollha. U dar- ba waħda mar ukoll fuq Ġebel iż-Żejtun, minn fejn Kristu tala' s-Sema, biex iżur in-naqra ta' kappella li tinsab hemm, għand il-Misilmin. Kif ġie li għedna f'dan il-Qari, il-Kappella tinsab ġewwa bitħa mdawra. Qabel tidħol fil-bitħa trid tgħaddi minn dar żgħira, fejn joqgħod ix-Xiħ, bħal qassis, tal-Misilmin. Dan ix-Xiħ ikun dejjem 'hemm, bil-qiegħda saqajh taħ- tu, fuq mitraħ mifrux fuq bank tal-ħaġar. Jien rajtu kemm-il-darba. Il-Kardinal għadda minn: hemm u sellem lix-Xiħ. Ix-Xiħ, malli ra l- Kardinal b'dak il-ħatem tad-deheb f'sebgħu, qala' l-ħatem tar-ram li kellu ġo sebgħu hu, u tah lill-Kardinal, tifkira. Il-Prokuratur tal-Franġiskani ta xi ħaġa tal-flus lix-Xiħ u baqgħu sejrin. Il-Kardinal, kif ħarġu minn hemm qal lill-Kustodju tal-Franġiskani : ''Kemm hu.minn tagħna dak il-Misleml Qala' l-ħatem minn sebgħu u tahulil ''Minn tagħna sewwa, Eminenzal' wieġeb il-Kustodju, li-jaf x'iroddu n- nies ta' hemm. ''Tahulek għax ħaseb li inti sa tagħmel hekk ukoll, taqla' l-ħa- tem minn sebgħek u tagħtih lilu. U hekk, huwa jkun bidel ħatem tar-ram ma ħatem tad-dehebi' Nixtiequ li l-imseħbin tagħna jitolbu għar-ruħ għażiża ta' dawn li ġejjin, li telqu minn din id-din- ja qabilna, u li nieshom jixtiequ- na niftakru fihom fit-talb tagħna. SLIEMA: Ġużi Borg. Min-naħa tagħna niżguraw lil qrabathom li l-erwieħ ta' dawn i'- mejtin għeżież ikollhom dejjem sehem mill-quddies li jitqaddes fuq il-Qabar ta' Kristu. qassis, tal-Misilmin. Dan ix-Xiħ ikun dejjem 'hemm, bil-qiegħda saqajh taħ- tu, fuq mitraħ mifrux fuq bank tal-ħaġar. Jien rajtu kemm-il-darba. Il-Kardinal għadda minn: hemm u sellem lix-Xiħ. Ix-Xiħ, malli ra l- Kardinal b'dak il-ħatem tad-deheb f'sebgħu, qala' l-ħatem tar-ram li kellu ġo sebgħu hu, u tah lill-Kardinal, tifkira. Il-Prokuratur tal-Franġiskani ta xi ħaġa tal-flus lix-Xiħ u baqgħu sejrin. Il-Kardinal, kif ħarġu minn hemm qal lill-Kustodju tal-Franġiskani : ''Kemm hu.minn tagħna dak il-Misleml Qala' l-ħatem minn sebgħu u tahulil ''Minn tagħna sewwa, Eminenzal' wieġeb il-Kustodju, li-jaf x'iroddu n- nies ta' hemm. ''Tahulek għax ħaseb li inti sa tagħmel hekk ukoll, taqla' l-ħa- tem minn sebgħek u tagħtih lilu. U hekk, huwa jkun bidel ħatem tar-ram ma ħatem tad-dehebi' Nixtiequ li l-imseħbin tagħna jitolbu għar-ruħ għażiża ta' dawn li ġejjin, li telqu minn din id-din- ja qabilna, u li nieshom jixtiequ- na niftakru fihom fit-talb tagħna. SLIEMA: Ġużi Borg. Min-naħa tagħna niżguraw lil qrabathom li l-erwieħ ta' dawn i'- mejtin għeżież ikollhom dejjem sehem mill-quddies li jitqaddes fuq il-Qabar ta' Kristu.