IT-TIENI SAFRA TA' SANDABAD IL-BAĦRI (imfissra mill-Ktieb Għarbi Eif lejl u lejla) Qal Sandabàd il-baħri: Meta tajt ruħi għall-hena, ġieni f'rasi s-safar u xtaqt in-negozju u nsejt ma' kemm kont iltqajt taħbit. U qbadt inhejji, u xtrajt xi ħwejjeġ tajbin (melitiġin), irbatt it-tagħbija u sefirt ma' neguzjanti mxerkin u sħab meftehmin. Xhin wasalna xatt il-baħar, itkibna mirkeb li kien imhejji, u bil-għajnuna ta' Alla tlaq- na. U ma hdejniex ngħaddu minn gżira għal gżira, inbigħu u nixtru u nitħallsu sa wsalna darba waħida fidejn gżira b'ħafna siġar u tamar. Fiergħa minn nies, ma fihiex djar u anqas ruħ. Waqaf il-mirkeb ħfdejjha, u telgħu n-neguzjanti lejha, u qagħdu jduru ma' l-imraġ u x-xmajjar tagħha. U ġem- għu miż-żahar u mit-tamar tagħha. U jien ħadt l-ikel u x-xorb u qgħadt fidejn sieqja ilma ġieri bejn is-siġar tal- frott, u kilt u xrobt u ħassejtha tajjba nagħsa. U rqadt fejn kont bejn is-siġar. Xħin stenbaħit, il-mirkeb kien qa- la', telaq u siefer u għab fil-baħar. Qomt u ma sibt miegħi u la ħabib u la siefieb. Il-mirkeb kien tbiegħed minni u ma bqajtx narah. Għajjatt u tajt fuq rasi u qtajt jiesi mill-ħajja u d-dinja, u kienet irġuliti sa tintemm bil- għali, Waqajt fl-art mogħxi żmien twil u bkejt u lomt lili n-nifsi talli ma ttegħibtx mis-safar. U ndimt fejn xejn ma tiswa l-indiema; u għidt: ma hemmx qawwa filief f'Alla, il-Għoli, il-Qawwi. U bqajt bħal miġnun, ma nistàx għal dak is-skiet, u tlajt fuq siġra għàlja u Ħarist lejn il- lemin u lejn ix-xellug u ma rajtx għajr ilma u sema; ħarist u, ara, xi ħaġa bajda dehritli mill-bogħod, u nżilt mis-siġra, Ħadt il-ħorġ u kien għad baqa' fih ħafna ikel. imbagħad irsaqt lejn dik il-ħaġa bajda u nsib li kienet qubba kbira, għalja, mielsa, sabiħa. Rsaqt lejha u dort madwarha u ma sibtilhiex bieb u ma stajtx nitla' magħl- ha minħabba tnlusitha. Kienet id-dawra tagħha ħamsin pass, tt bqajt mistagħġeb b'dan u kienet ix-xemx qrib il- għarb. U dalam u dehret sħaba kbira u qgħadt inħares lejha, u, ara, kienet tajra. U ftakart x'igħidu l-baftrin fuq tajr ir-ruħħ li hu daqs sħaba, u dik il-qubba l-bajda tie- għu. U niżlet it-tajra fugha u jien kont maġenbha. Waqa' wieħed minn difrejha quddiemi; kien kbir daqs sikka tal- ħadid. U Ħallejt it-turbant minn rasi u rbatt lili n-nifsi ma' tarf it-turbant u mad-difer b'rabta qawwija. Għidt: Għandha mnejn dit-tajra toħroġni minn dil-gżira lejn xi mkien imgħammar. Malli sebati l-għada, qam ir-ruħfi u tar fl-arju, u jien marbut ma' difrejh rabta qawwija, u l-ikel miegħi. U baqa' jogħla, u jien imdendel minn dit- rejh, u tàr-u għola fl-ajru li kont iddonnu jmiss is-sema. Imbagħad mejjel rasu u żamm lejn l-art u ma kontx naf fejn jien ħlief meta kont fuq wiċċ l-art. imbagħad Ħallejt it-turbant minn difrejh u darab bihom dbiba donnha ġe- mel, u ħàdha u tàr. U bqajt jien f'wied għamiq, li ma tlaħfiaqx il-fiarsa sal-għoli tiegħu, u la fih trieq għall-inżul fih u la tlugħ minnu. Għidt: Afina t'Alla u lejh nerġgħu, Kull waħda tiġini agħar mill-oħra. inbagħad qbadt nimxi f'dak il-wied u nara qiegħu kollu fiaġar tad-djamanti; u mill-aħjar ġawhar ta' siwi għali. U f'dak il-wied kien hemm dbejjeb kull waħda tibla' iljunfant, u kbira ħafna. U jis- tafibew bin-nhar minħabba dat-tajr li semmejna u jxulu bil-lejl. U bqajt mistagħġeb dak il-jum sa waslet l-għa- xija. Inbagħad mort għall-kenn f'għar żgħir, dħalt fih u għalaqt biebu b'ħaġra kbira u ħriġt milli kien baqagħli mill- ikel fil-ħorġ u kilt biżżejjed; kont nirtogħod bil-biża'. U, ara, id-dbejjeb Ħarġet ixxul, xi wħud donnhom ljunfanti, u xi wħud donnhom iġmla. U rajt b'għajnejja kemm bżajt minnhom, sakemm beda jbexbex u nmħbew, Imbagħad ħriġt nimxi iil-wied b'dehxa kbira. Kif kont wieqaf fil- wied nara taqa' fidejja biċċa laħam tàrja, Dort u nara ħafna bċejjeċ jaqgħu mill-għoli tal-ġebel. U ftakart x'igħi- du l-baftrin, li hu wied id-djamanti li jmorru lejh in-ne- guzjanti u jxerrħu l-laħam u jixlitah fih u jeħlu miegħu d-djamanti; imbagħad jinżlu l-ajkli u jtellgħuh ilfuq biex jittmgħuh lill-friegħ tagħhom. imbagħad jiġu n-neguzjanti u jiefidu l-ħaġar Hi jkun weħel fih, kull neguzjant il-biċċa tiegħu u ma jista' wieħed jieħu xejn filief hekk, Tàret qalbi (bil-ferħ) u ġmajt mill-wied kemm flaħt mill-aħjar u mill-isbaħ. djamanti u mlejt il-ħorġ. U mort fidejn taq- tigħa (dsħam) kbirs, Hajtha fuqi u rbattha mat-turbant rabta sewwa, u l-ħorġ miegħi. Wara ftit ġew l-ajkli u kull waħda qabdet taqtigħa u rtefgħet biha 'Huq. It-taqtigħa tiegħi qabditha ajkla kbira u qegħditha fuq il-ġebel ukoll, Minnufih bdejt ngħajjat u nafru l-ajkli u telqu l-laħam u U ġew in-reguzjanti kull wieħed lejn it-taqtigħa tie- għu, u qam sid it-taqtigħa tiegħi biex jieħu li weħel magħ- ha. U kif sabni, beda jirtogħod u jien għidtlu: La tib- żàx, jien bniedem bħalek. U beda jgħajjat u jibki u qal: Mar-riħi marret it-tama tal-qligħ tiegħil U jien għidtlu : Ma ġetikx ħażina. Jien għandi miegħi x'nagħtik aktar milli ħasel sabu sħabek. Imbagħad resaq u ħall it-taqtigħa u t-turbant u ħelisni. U nġemgħu lejja n-neguzjanti u staq- sewni xi ġrali u għarfuni. U għiċtilhom xi ġrali u stagħt- ġbu għall-aħħar u qalu: ikun imfaħħar AĦa li żammek qawwi u sħiħ, Imbagħad marru u jiena magħhom lejn il-laqgħa tan-neguzjanti, u jien ħriġt mill-ħorġ li kelli u tajt lil sid it-taqtigħa tiegħi sehmu, għax kont imlejt il- horġ b'ġawhar li jqum ħafna. U rqadt dak il-lejl għan- dhom, u huma jistaqsuni fuq għomnri u jien bil-ferħ ma għajjetx. U qomna fil-għodu u tlaqna sa ma ġejna fi gżira kbira. Kien fiha siġar tal-gamfra, kull siġra ddellel mitt ragel u aktar. Huma jtaqqbu fuq is-siġar u jnixxi min- nhom ilma tal-gamfra u imlew ġarar daqs xulxin. In- bagħad joħroġ taqtir tal-gamtra bħal gomma u xħin jie- qaf tinxef is-siġra. F'dik il-gżira hemm bhima jisimha l-karkaddan akbar mill-ġemus, u ikilha l-ħaxix tal-art. Għan- dha qarn wieħed f'nofs rasha, twil driegħ u wiesagħ daqs qabda ta' id. Jekk tinqasam, taraha tixbah lil bniedem u lil bhima, igħidu li dan il-qarn jieħdu minnu kull qatra li tiswa elf dinier. Dan il-karkaddun jinfet il-ljunfant b'qar- nu u jerigħu fuq rasu u jnixxi t-tidlik tiegħu għal fuq għajnejn il-karkaddan u jagħmih u jibqa' mixħut fl-art. Imbagħad jiġi t-tajr ir-ruħfż u jeħodhom it-tnejn b'difrejh, itir fil-għoli u jmur jitmagħhom lill-frieħ tiegħu. U rajt f'dik il-gżira Ħafna għeġubijiet li jtellfulek moħħok, In- bagħad begħt mid-djamanti li kelli u xtrajt bihom Ħafna ħwejjeġ, u bqajt sejjer minn art għal offra, u minn belt għal ofira sa ma wsalt Basra, tu minn Basra għal Bagdad u dħalt dari, u kelli miegħi mwiel li ħadd ma jfissirhom anqas igħoddhom. U tajt lill-foqra u lil-min kien jeħtieġ. U bqajt hekk ngħaddi ż-żmien fil-hena u l-ferħ, u nsejt ma' kemm iltqajt taħbit. (Maqlub mill-Għarbi minn SAVDON)