l-preġju artistiku tal-wirja li l-Każin Banda San Filep itella' matul il- I jiem tal-Ġimgħa l-Kbira Ilum huwa magħruf sewwa mal-ħafna Maltin u barranin li jżuruha sena wara l-oħra. Il-Kumitat Organizzattiv fi ħdan l-istess każin ħaqqu prosit tal-fiduċja li wera fil-poplu meta investa eluf ta' liri biex tella' wirja kbira mhux biss fid-daqs iżda anke fil-kwalità. Huwa ta' inkoraġġiment kbir li tara li l- poplu għaraf japprezza u jappoġġja din il-wirja. Din is-sena saru żewġ persunaġġi ġodda: iċ-ċenturjun u Maria ta' Kleofa fix-xena tal-Golgota. Kull min ħadem biex din il-wirja saret dik li hi Ilum ma jistax jonqos li jkun sodisfatt bi kbir. X'qabża kbira 'l quddiem saret mill-wirja ta' stampi differenti tal-kurċifiss maqtugħin minn rivisti u mwaħħlin ma' kartelluni, li kienet saret fl-istess każin fl-19811 Din is-sena min iżur il-wirja se jkun jista' jammira wkoll ix-xogħol sabiħ u fin ta' lavur fil-ġebla li qed isir fuq disinn ta' Vincent Centorrino (espert f'dan il-qasam) fil-proġett tat-taraġ ġdid majestuż li x-xogħol fuqu qed javvanza sewwa taħt il-ħarsien tal-perit bravu u ħabrieki Mario Balzan. Dan ifisser li din is-sena għalkemm forsi b'xi inkonvenjent żgħir, min jasal sal-wirja se jkollu aktar mis-soltu x'jara. Philip Balzan Segretarju Is-SOĊJETÀ MUŻIKALI KAŻIN BANDA SAN FILEP ap. 1ssi tixtieq l-Għid it-Tajjeb lil kulħadd. L-Ambaxxatur Franċiż M. Patrick Amiot jiftaħ l-ewwel parti tal-wirja 1998 — iċ-Ċenaklu M. Patrick Amiot jinawgura l-parti l- Ċenturjun u suldat rumani jagħtu aspett ġdida tal-wirja — il-Golgota — nhar l-1 ta' aktar awtentiku lid-daħla tal-wirja tal- April 1998. Golgota fil-Każin San Filep. HExpress Building', Mdina Road, Żebbuġ ZBG 06, Malta Tel: 461078 / 465110 Fax: 465798 IT-TQASSIM TAL-WIRJ.: RANDJUŻA TAL-ĠIM: AL-KEIRA FIL-KAŻIN BAN N FILEP A.D. 1851 Rappreżentat b'sett ta' tlettax-il statwa kbira (/ife size) u artistika, xogħol l-istatwarju magħruf ALFRED CAMILLERI CAUCHI flimkien mal- kontribut mhux żgħir ta' bosta membri tal-każin. Ta' min jgħid li l-ikel li jidher fuq il-mejda quddiem l-appostli jkun imsajjar frisk kull sena skond riċetti Lhud. Sala 2: IL-VIA CRUCIS Sett ta' vari żgħar tas-Sur Joe Sammut, li juru l-episodji prinċipali tal- Passjoni ta' Sidna Ġesu kif aħna mdorrijin narawhom fil-knisja u fil- Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira. Is-sett jinkludi Sepulkru mmudellat fuq dak ta' l-Imdina, kif ukoll Via Sagra, bandalori u ornamenti oħra li fiċ- ċokon tagħhom iġegħluk tiggustahom. Xogħol ġdid grandjuż ta' ALFRED CAMILLERI CAUCHI li ħoloq ix-xena tal-GOLGOTA fuq skala kbira u realistika li żgur tagħmel din il-wirja unika f'Malta. Fiha għaxar persunaġġi, tlett islaleb kbar u xenarju spettakulari. Il-parti l-kbira tax-xogħol sar minn membri bieżla u ġenerużi tal-każin li taħt id- direzzjoni ta' l-artist Alfred Camilleri Cauchi għamlu monument ieħor li jixhed il-ħila tagħhom. Ix-xena grandjuża tal-Kruċifissjoni fuq il-Golgota - Każin San Filep. Kelmtejn tal-Kumitat Organizzattiv ħaddiet sena oħra u qegħdin mill-ġdid fi żmien ir-Randan bi € 3 ri għall-Ġimgħa l-Kbira. Huma jiem għeżież ħafna għalina Ikoll. Hu żmien ukoll ta' riflessjoni iktar minn żmien ieħor tas-sena. U biex f'dan ir-rigward, is-Soċjetà Mużikali Każin Banda San Filep tagħti daqqa t'id qiegħda mill-ġdid toffrielna din il-Wirja Artistika li kull min jiġi jaraha, barra li għandu jagħraf ix-xogħol artistiku li bih ġiet mibnija, iħares lejha minn lenti ta' devozzjoni lejn il-Passjoni, il- Mewt u l-Qawmien ta' Sidna Ġest Kristu. Tul il-ġranet tal-Ġimgħa Mqaddsa tas-sena l-oħra, din il-Wirja kellha suċċess kbir wara li żdiedet fiha t-tielet sala bix-xena spettakolari tal-Kruċifissjoni fuq il-Golgota. Eluf kbar ta' nies żaruha ġewwa l-Każin San Filep u ħarġu sodisfatti ħafna. Dan hu ċertifikat mill-aqwa għall-istess Soċjetà Mużikali. U hawn imur il-ħsieb lejn wirja umli li nhar il-Ġimgħa l-Kbira 17 ta' April 1981 ittellgħet ġewwa l-Każin San Filep. Din kienet tikkonsisti f' cuttings minn rivisti ta' figuri differenti ta' Kristu Msallab li ġew imwaħħlin fuq boards miżbugħin bojod. Dak inhar il-messaġġ kien l-istess bħal tal-lum iżda f'wirja ċkejkna. Id-dawl tal-musbieħ ta' dak inhar illum sar dawl imħeġġeġ, frott ta' ħidma kontinwa mill- Kumitat Organizzattiv fi ħdan is-Soċjetà Mużikali Każin Banda San Filep. Filwaqt li s-Soċjetà Mużikali Każin Banda San Filep tirringrazzja lil kull min qiegħed iżur il-Każin biex jara din il-wirja, tirrikmandalu li jieħu lura miegħu xi tagħlima. Ringrazzjament ieħor imur lil kull min qiegħed jgħin lis-Soċjetà Mużikali tagħna biex tittella' din il-wirja hekk artistika. ħabta Devozzjonali J Kitba ta' Dr Godfrev Farrugia M.D. bil-passjoni u l-mewt Tiegħu tant hu kbir, li l-bibbja stess tgħidilna 'Għax kbira l-ġerħa daqs il-baħar, kif nista' nfarrġek jew infejqek.' Iżda naħseb li daqstant ieħor hija kbira d-devozzjoni li l- poplu Malti u Għawdxi għandu lejn id-Duluri. Qabel xejn ta' min isemmi li t-titoli Marjani, id-Duluri u l-Addolorata jirreferu għall-istess twemmin liturġiku, u kull xbieha artistika turi lill- Madonna mnikkta taħt is-salib wara li jkunu ħadu lil Kristu fil-qabar Tiegħu. Id-Depożizzjoni jew il-Pietà huma titoli li jirreferu kważi għal dan l-istess misteru, iżda f'dan l-istazzjon tal-Via Sagra x-xbieha tal-Madonna qiegħda żżomm f'ħoġorha l-ġisem mejjet ta' binha Ġest wara li tniżżel mis-Salib. Il- popolarità ta' dawn it-titoli kibret wara x-xogħol artistiku ferm magħruf ta' Michelangelo, li jinsab fil-Belt tal-Vatikan. F'Malta u Għawdex insibu dsatax-il vara tad-Duluri li jiffurmaw parti mis- settijiet tal-passjoni u tlieta biss tal-Pietà. Il-vara tad-Duluri toħroġ l-aħħar waħda fil-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira u hi vara li għandha rabtiet tradizzjonali, tant li f'ċertu lokalitajiet hi l-vara li wasslet għall-bidu tal- purċissjoni tal-lokal. Il-vara tad-Duluri ta' Ħaż-Żebbuġ hi ewlenija f'Malta u dan għax tirrappreżenta tliet figuri - il-Madonna, San Ġwann Evanġelista li qed ifarraġha u puttu li qed iżomm is-simboli tal-passjoni. Fl-isfond tagħhom hemm salib I d-dulur imġarrab minn Ommna Marija meta Sidna Ġesi Kristu fdiena (ikompli f'paġna 11) Każin tal-Banda San Filep, Ħaż-Żebbuġ Għal kull okkażjoni privata tiegħek, bħal Magħmudija, Precett, Griżma, eċċ Prezzijiet Moderati Tel: 463003 kbir wieqaf li għandu liżar imdendel miegħu u sellum imserraħ fuq in-naħa tax-xellug tas-salib. L-oriġini ta' din il-vara jmorru lura għas-sena 1824 meta l-prokuratur tal-Via Sagra, Dun Gio Battista Attard kien ħabrek biex jiġu ordnati sett ta' vari ġodda biex ikabbar il-festa tal-Ġimgħa l-Kbira. Dawn kienu tlestew fis-sena 1826 u l- Arċisqof Malti kien żejjinhom bl- indulġenzi. L-artist kien Antonio Mifsud imlaqqam in-Najċi, mill-Mosta u l-inkarigat artistiku kien it-tabib Gavin Portelli. Lejn l-aħħar tas-snin ħamsin din il-vara ġiet modifikata u mpittra mill-ġdid minn Ġużeppi l Caruana ta' Bormla, filwaqt li s-salib f X ) oriġinali tagħha li kien ta' l-ebbanu BĦW - — - nbidel f'wieħed maħdum mill-kewba. L-istatwa tad-Duluri li toħroġ fil-festa minħabba t-toqol tiegħu. li tiġi ċċelebrata f'Settembru f'Ħaż- Din il-vara llum il-ġurnata toħroġ. ŻEPPUŻ. proċessjonalment darbtejn waqt ir-Randan, nhar il-Ġimgħa qabel Hadd il- Palm u fil-Ġimgħa l-Kbira. Ta' min jgħid li l-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira fil-bidu tagħha ma kinitx issir kif nafu Ilum. F'nofs is-seklu 19, il-purċissjoni kienet toħroġ il-Ġimgħa tard bil-lejl bil-vari tad-Duluri, ta' Kristu Mejjet, jiġifieri l-Monument, mill-Knisja Arċipretali sal-Knisja tal-Grazzja, fejn wara kienet issir ċerimonja żgħira li tissimbolizza d-dfin ta' Kristu. Il-festa titulari ta' nhar id-Duluri bdiet tiġi ċċelebrata għall-ewwel darba fl-1772 iżda d- devozzjoni popolari lejn id-Duluri ilha teżisti mill-inqas mis-sena 1722, meta Dr Baldassare Debono kien beda jibni l-Bażilika tad-Duluri (1725), ġawhra arkitettonika li għadna ngawdu sal-ġurnata tal-lum. Il-vara tal-Ġimgħa l-Kbira mhix l-unika statwa tad-Duluri li tipposjedi l- Knisja Arċipretali ta' Ħaż-Żebbuġ. Barra minhekk il-fratellanza tad-Duluri li ġiet imwaqqfa b'digriet nhar il-11 ta' Ġunju 1866 minn Mons. Arċisqof Gaetano Pace Forno għandha l-vara tagħha wkoll li kienet inġabret minn Lecce fis-sena 1904. F'dawk iż-żminijiet imsieħba ta' din il-fratellanza kienu ħaddiema tal-faħam li jaħdmu l-Port il-Kbir iżda ċertu Gian Battista Debono (ikompli f'paġna 15) TA' MARIROS iiifċċesa 34,ST ANTHONXV STREET ŻEBBUĠ. Paris Street, Żebbuġ, Malta 0 Tel: 463559 Mdina Road, Żebbuġ - Malta Tel/Fax: 4356 466154 Triq Għawdex Triq iż-Żinżel, Qormi Tel: 449901, Fax: 581124, Mob: 0949 7442 minn Ta' Mais kien ilu jħabrek biex titwaqqaf din minn wara l-pesta tas- sena 1813. Din il-vara li tinsab fin- niċċa fejn il-bieb tal-ġenb fuq in-naħa tal-lemin tal-Knisja Arċipretali tinħareġ f'purċissjoni li waqtha jingħad ir-rużarju nhar it-tieni Ħadd ta' Settembru. Sal-ġurnata tal-lum f'dik il-ġimgħa għadha tiġi ċċelebrata festa liturġika b'quddies kantat, solenni jew bil-panegierku u wara l-funzjonijiet tas-Sibt u l-Ħadd issir il-professjoni tal- fratelli u sorelli ġodda. Waqt dawn il- ġranet jintrama l-kappellun ta' l- erwieħ. U la qed insemmi l-altar ta' l- Erwieħ u l-fratellanza ta' l-Agunija ta'l kwadru titular ta' Depożizzjoni li min niftakru li x-xogħol fuq dawn l- jinsab fil-kappella tad-Duluri, f'Ħaż- abside beda fl-1736 u spiċċa fl-1741. — Żebbuġ. Din il-prospettiva li għadha dik oriġinali hi meqjusa bħala waħda mill-isbaħ li nsibu f'Malta u hi skolpita bi stil barokk. Dan l-altar hu mżejjen b'erbatax-il kwadrett li jirrappreżentaw episodji diversi mill-passjoni u l-mewt ta' Kristu u taħt il-kwadru titulari ta' l-erwieħ hemm ix-xbieha meqjuma ta' Marija Addolorata, bi kwadri laterali kbar ta' San Ġwann Evanġelista u San Franġisk de Paole. L-interessanti hu r-rabta devozzjonali li teżisti f'Ħaż-Żebbuġ bejn id-Duluri u San Ġwann Evanġelista. Fl-imgħoddi kienet teżisti l-Fratellanza ta' dan il- (ikompli f'paġna 19) Garage No. 2 Plot 17, N/S Off Mdina Road, Żebbuġ, Malta Tel: 466615 Għand Freddie ssibu żraben eleganti tan-nisa, żraben għal tibdila, ta' l-irġiel u tat-tfal, casuals, sport shoes minn ditti renomati, basktijiet ta' l-iskola, handbags u kartieri Elmo Insurance Services Limited Abate Rigord Street Ta' Xbiex MSD 12, Malta FOR XOUR CONVENIENCE, XOU MAX CONTACT OUR ŻEBBUĠ BRANCH qaddis Appostlu u fuq l-altar ta' din il-fratellanza kienet tiġi meqjuma d- Duluri. Wara kollox l-iskrittura tgħid: ''Mela kif Ġesti lemaħ lil Ommu u lid- dixxiplu li kien iħobb wieqaf ħdejha, qal lil ommu: ''Mara dan hu ibnek', imbagħad qal lid-dixxiplu: 'Hemm hi ommok' (Ġw19, 26-27). Barra li fuq dan l-altar insibu dawn iż-żewġ kwadri qaddisa, hemm ukoll statwa kbira ta' San Ġwann l-Evanġelista f'niċċa fuq in-naħa tal-lemin. Iżda bla dubju l- akbar xhieda ta' din id-devozzjoni f'Ħaż-Żebbuġ hi l-vara tal-Ġimgħa l- Kbira. Ta' min jgħid li kien propju b'din il-vara li għall-ewwel darba f'Malta tpoġġiet ix-xbieha ta' San Ġwann l-Evanġelista flimkien ma' dik ta' Marija Santissima. Vari oħra Maltin anke eqdem minnha għandhom anġlu u mhux ix-xbieha ta' dan l-Appostlu u jekk għandhom ix-xbieha ta' San Ġwann din żdiedet minflok l-anġlu wara, bħal per eżempju dik ta' Bormla. Barra minhekk l-arkivju tal-Knisja Arċipretali jixhed li l-ewwel vari (1742) xogħol tal-kartapesta minn Saverio Laferla kienu jinkludu lid-Duluri u lil San Ġwann Evanġelista barra statwi oħra tal-Veronika u San Vincenz de Paule u dan ikompli jagħti prova ta' din ir-rabta devozzjonali f'Ħaż-Żebbuġ. Iva, ta' min jgħid li kliem Kristu fuq is-Salib, tul il-medda tas-snin baqa' jinżamm dejjem. ħaj b'devozzjoni popolari fil-Belt ta' Rohan. iii VJAL IL-ĦELSIEN ŻEBBUĠ ZBG 03 MALTA. Appointments for Eve Examination G'Mangia - 226020 Fgura - 673332 me Żebbuġ - 465768 MALTA'S BEST OPTICIANS FOR Rabat - 453213 CORRECTIVE EVEWEAR Naxxar - 431152 Valletta — 243198 ON FRAMES 134, Għar-Ram Street, Żebbuġ ŻBĠO6 Tel: Garage 462014 Home 466551 ALLWOODS iċ STEEL LTD Żebbug Road, Attard - Malta Tel: 418029 tal-Ftuħ tal-Wirjiet Annwali tal-Ġimgħa l-Kbira fil-Każin Banda San Filep A.D. 1851 nhar l-Erbgħa 24 ta' Marzu 1999 fil-17.30pm Programm Mużikali mill-Banda taż-Zgħażagħ tal-Każin San Filep Diskors ta' l-okkażjoni mill-President tal-Każin Dr John Attard Montalto 8B.A.(Hons.) Ftuħ ufficjali tal-Wirjiet mid-Direttur Spiritwali tal-Każin W.R. Dun Karm Gatt Tberik mill-W.R. Arċipriet ta' Ħaż-Żebbuġ Dun Charles Attard Jippreżenta l-Programm is-Sur joseph Schembri ĦINIJET TAL-FTUĦ TAL-WIRJIET Il-Ħamis 25 sa l-Erbgħa 31 ta' Marzu 09.00-12.00: 17.30-21.00 Il-Ħamis 1 ta' April 09.00-12.00: 17.30- 23.00 Il-Ġimgħa 2 ta' April 09.00-12.00: 15.00-22.00 MUZIKALI U VOKALI li se jiġ i esegwit fi Triq Sciortino Ħaż-Żebbuġ, mill-Bandisti Żgħażagħ tal-BANDA SAN FILEP bħala parti miċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-Wirja tal-Ġimgħa l-Kbira fil-Każin Banda San Filep nhar l-Erbgħa 24 ta' Marzu 1999 fis-18.30 SONATA PATHETIQUE L. Van Beethoven Marcia Funebre CIPRESSO Angelo Melilli Intermezz AGNUS DEI George Bizet Motett AVE VERUM Mozart Intermezz CONQUEST OF PARADISE Vangelis Jidderieġi l-banda LCM u jieħu sehem ukoll l-Assistent Surmast Joe Gatt u l-kor tas-Soċjetà Chorus Filippus immexxi minn John Ciantar Nhar il-Ġimgħa 2 ta' April 1999 . il-Banda San Filep takkumpanja l-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira li toħroġ mill-Parroċċa ta' San Filep. Nhar il-Ħadd, 31 ta' Jannar 1999 il-BANDA TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ fi ħdan il-BANDA SAN FILEP A.D. 1851 taħt it-tmexxija ta' Michael Ciantar A.(Mus)LCM reġgħet ħadet sehem b'suċċess fil-KONKORS MUŻIĊISTI ŻGĦAŻAGĦ 1999 imniedi mill- GĦAQDA KAŻINI TAL-BANDA fuq bażi nazzjonali. Il-Banda taż-Żgħażagħ esegwiet dawn il-melodiji: Overture IL BARBIERE DI SIVIGLIA G. Rossini Song OVER THE RAINBOW Arr. Il-Banda ingħatat plakka ta' mertu mill-Għaqda Każini tal-Banda bħala tifkira ta' din l-okkażjoni. Għal kull xogħol ta' Aluminium bi prezzijiet tajbin Irrikorru: MARIO BONNICI Mdina Road, Żebbuġ 7 Tel: 465170 099 7740 Gtiżt ONati mill- Dilozja tal- KAŻIN BANDA SAN FILEP kontinwament almenu mill-1851 — meta skond dokument uffiċjali din is-soċjetà rċeviet ħlas għal servizz tal-banda tagħha. Matul dan iż-żmien hija (ai SAB kellha sbatax-il Surmast tal- Banda u għoxrin President. ki Hawn taħt qed inġibu l-ismijiet ta' dawn l-uffiċjali u ż-żmien £ż wġ li damu fil-kariga: I s-Soċjetà Mużikali San Filep ta' Haż-Żebbuġ ilha tiffunzjona L PRESIDENTI Ni A SURMASTRIJIET Ni 1/2 Grace Street, Żebbuġ ZBG 04 Tel/Fax: 468819 Il-Palestina fi Żmien Kristu F'dan iż-żmien il-Palestina kienet renju żgħir imsejjaħ Stat Ruman. Il- mexxej tagħha kien Erodi li ngħata t-titlu ta' Re mir-Rumani. Kien imsejjaħ bħala Erodi l-Kbir, minħabba s-suċċess li kiseb matul iż- żmien tar-renju tiegħu. Hu kien li ħeġġeġ lill-poplu għas-snajja u l- kultivazzjoni ta' l-art. Barra minn hekk hu kien bennej tajjeb u fi żmienu ġew mibnija toroq, fortizzi, portijiet u palazzi. Iżda fl-istess ħin kien meqjus bħala bniedem mill- agħar, tant li l-aħjar Lhud kienu jobogħduh. Tul ir-renju tiegħu kellu grupp ta' nies magħrufin bħala 'Erodjani' li kienu jżommu mal- familja ta' Erodi u kienu mxaqilba sewwa lejn ir-Rumani u għalhekk il- Fariżej ma kinux jaħmluhom. Erodi pprova jinħabb mal-Lhud billi fl- għoxrin sena qabel Kristu beda x- xogħol fuq il-bini mill-ġdid tat- Tempju ta' Ġerusalem. Erodi qatt ma kien Re indipendenti. Hu qatt ma kellu l- permess li jżomm armata. Hu qatt ma seta' jagħmel xi ħaġa li tmur eta niġu biex niktbu xi ħaġa dwar il-Palestina għal żmien Kristu, irridu mmorru iktar 'il bogħod, ta' l-inqas seba' u tletin sena qabel it-twelid ta' Ġesti, meta sar sultan tal-Palestina kollha, Erodi kontra x-xewqat tar-Rumani u l- Imperaturi tagħhom. Anzi biex iżomm relazzjonijiet dejjem tajba magħhom, mhux dejjem ħadem bis- sewwa mal-poplu Lhudi. Meta Erodi miet fir-raba' sena qabel Kristu, tlieta minn uliedu Arkelaws, Antipa u Filippu wirtu r- renju tiegħu fejn ġie maqsum bejniethom. Arkilaws, li kien it-tifel il-kbir kien ħa l-Ġudija bil-Lhudija (il- Palestina tan-nofsinhar bid-deżert tal-Lhudija li kien post diżabitat li għandu 'l Ġerusalem fit-tramuntana, lil Hebron fin-nofsinhar u l-Baħar il- Mejjet fil-Lvant. L-Idumija li tiġi n-naħa tan-nofsinhar tal-Lhudija u s- Sammarija kienet provinċja tal- Palestina ċentrali li tinsab bejn il- Galilija u l-Lhudija. Meta Arkilaws spiċċa mit- tmexxija tiegħu ta' dawn il-postijiet fis-sitt sena wara Kristu, dawn l- inħawi saru provinċja Rumana li kienet tiġi ggovernata minn Gvernatur li kien jgħammar qrib il- (ikompli f'paġna 31) kosta ta' Ċisarija. Ir-Rumani waqqfu riġment ta' suldati li kienu stazzjonati fil-fortizza biswit it- Tempju ta' Ġerusalem u l-Lhud li kienu jżuru l-post kienu jiġu obligati jħallsu t-taxxi lil Ruma. Dawn huma żewġ distretti mifruda minn xulxin. Il-Galilija hu d-distrett li jiġi lejn in-naħa tat-tramuntana tal- Palestina. Il-Galilija kienet l-iktar post li jħaddar u l-isbaħ parti mill- Palestina kollha. Hawnhekk wieħed isib lil Nazzaret u 'l Kafarnahum, belt importanti fuq ix-xtut tat- tramuntana ta' l-għadira tal-Galilija. Perea, li tmiss mal-Ġudija, Dekapoli u l-Baħar il-Mejjet, laqgħet lil Ġest għall-magħmudija tiegħu. Kien hawnhekk ukoll li Antipa għalaq lil Ġwanni fil-fortizza ta' Makeronti fil-Ivant tal-Baħar il-Mejjet. Filippu, it-tielet tifel werrej kien sar tetrarka ta' l-Iturija u t-Trakonija, fejn hu mexxa ħafna 'l quddiem l- ibliet tiegħu. Betsajda, belt fuq in- naħa tat-tramuntana ta' l-Għadira tal- Galilija u Ċesarija ta' Filippu, minnu ġiet magħrufa hekk. Din il-belt illum insibuha Banijas, tiġi madwar ħamsa u għoxrin mil lejn it-tramuntana ta' l-Għadira tal-Galilija. Filippu tul il- ħakma tiegħu ta' dawn l-inħawi bena mill-ġdid lil din il-belt, u semmiha għall-Imperatur Ruman (Julia) u għalih innifsu. Kienu jgħidulha ta' Filippu biex jagħżluha minn Ċesarija oħra li Erodi, missieru, kien bena fuq xatt il-Mediterran. Imbagħad wieħed kien isib ukoll distrett ieħor, Dekapoli. Dan kien iffurmat minn grupp ta' għaxart ibliet fix-xlokk ta' l-Għadira tal- Galilija li dawn kienu jiggvernaw lilhom infushom u lil nieshom. Kienu pagani b'xi ftit familji Lhud jgħammru fosthom. Għalkemm din l-art kienet meqjusa bħala art żgħira fi żmien Kristu kienet separata bejn erba' gvernijiet u ħames distretti: il- Provinċja Rumana bil-Gvernatur tagħha, il-Ġudija u s-Sammarija żewġ territorji ta' Arkilaws, il- Galilija u l-Perea mmexxija minn Antipa, il-Provinċja ta' Filippu u d- Distrett ta' Decapoli. Il-Vanġelu jurina li fi żmien jew ieħor Kristu ma' l-Appostli żar xi wieħed mill-postijiet imsemmija u hemm ippriedka u għamel xi miraklu. Dan ifisser li meta Ġest u l- Appostli kienu jagħmlu xi vjaġġ fit- tul kien ikollhom jaqsmu xi fruntieri fejn kien ikun hemm il-gwardji uffiċjali biex jiġbru t-taxxi skond il- liġijiet u r-regolamenti ta' dawn it- territorji. Wieħed jinnota wkoll li anki l- lingwi u l-użanzi kienu differenti minn post għall-ieħor. if TAL-PATRI nħiob Il- Fe a kwali Ta (kantuniera ma' Triq l-Isqof Caruana, ħdejn l-iskola - taħt is-sala tal-Każin 12'' Mav Triq Mons. Milanesi, Żebbuġ ĦINIJIET TAL-FTUĦ: mit-Tnejn sal-Ġimgħa 6.00am - 12.00pm u 4.00pm - 7.00pm Is-Sibt 6.00am- 1.00pm LAURENCE PSAILA 286, Triq il-Kbira, UebbuC) Teb-464467 f Cassette ta' Marċi Funebri ON rrekordjat mill-Banda San Filep u li jinsab għall-bejgħ mill-Każin DAV TRIP GĦAL RUMA Il-Ħadd 2 ta' Mejju 1999 fl-OKKAŻJONI tal-BEATIFIKAZZJONI ta' PADRE PIO organizzat minn N/B Sciortion Street Tel: 466548 Żebbuġ ZBG 03, Malta Fax: 466548 Il-Bord Editorjali jfakkar lil… (1902-1974) — 25 Sena minn Mewtu e Saċerdot iddedikat b'ruħu u ġismu għall-Knisja; e Devotkbir ta' l-Ewkaristija u ta' San Filep; e. Prokuratur tal-Ġimgħa l-Kbira għal ħafna snin. Dun Anton kien sar prokuratur tal- Ġimgħa l-Kbira, wara li kien miet Dun Tumas Ebejer. Għalih żmien ir- Randan kien mistenni minn sena għal oħra,u iżjed minn hekk, il-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira kien iħobbha mmens. Tant hu hekk li tul il-prokura tiegħu rrestawra jew bidel numru ta' statwi. Beda biex bidel il-Veronika, għamel xi xogħol fuq il-figuri tal-Vara l-Kbira u bidel il-vara ta' Kristu ġewwa l-Ort. Ha ħsieb ukoll iġib minn Spanja l-istatwa tar-Rendentur u l-istatwa ta' Kristu Mejjet minn Lecce. L-aħħar vara li ħa ħsieb jagħmel kienet l-istatwa ta' Kristu, Pietru u Ġuda. Dun Anton, kultant kien jiġi kkritikat għax dam ħafna jaħsibha biex jaċċetta li jiżdiedu persunaġġi u suldati Rumani fil-purċissjoni. Meta ra b'għajnejh kemm irnexxew, hu kien aċċettahom bil-ferħ. Hu kien ħa ħsieb ukoll jordna l-bandalori rrakkmati bid-deheb tas-seba' kelmiet. Fi żmien is-saċerdozju tiegħu fil- parroċċa kienet teżisti l-kariga ta' Sagristan Maġġur. Dun Anton daħal għal dan ix-xogħol tista' tgħid hekk kif sar qassis. Kien jara li s-sagristani lajċi jwettqu xogħolhom sewwa. Kien responsabbli miċ-ċwievet u l- imfietaħ ta' l-armarji u l-kaxxarezzi tal-knisja. Ħaġa mistennija kienet tkun nhar il-ħruġ ta' l-istatwa ta' San Filep min-niċċa. Dun Anton kien jiftaħ bil-muftieħ in-niċċa biex tkun tista' tinġibed il-bradella 'l barra bl- istatwa ta' San Filep. Kien fid-dmir li jara li l-altar ma jkun nieqes minn xejn. It-tqarbin kien responsabbli għalih hu wkoll, fi żmien meta filgħodu kien isir ħafna quddies. Lil Dun Anton kont issibu dejjem hemm iqarben jew jipprepara l-ostji ġewwa l-pissidijiet ħalli dawn ma jonqsu qatt. F'kelma waħda, ħajtu kienet il- Parroċċa. Barra minhekk Dun Anton u l- Prokuratur tal-Festa ta' San Filep (ikompli f'paġna 37) IRONMONGĠERV ċ AMDUSEHOLD GOODS F. Caruana Dingli Street, Żebbuġ ZBG 04 Tel: 464329 kienu jaħdmu id f'id. Kien iħobb ħafna l-festa ta' San Filep. Il-qassisin ta' żmienu Ikoll jgħidu li kien iħabrek ħafna biex jara li l-Knisja ma jkun jonqosha xejn għal matul il-ġranet tal- festa titulari. Għal dak li għandu x'jaqsam max- xogħol spiritwali, barra mill-ħin twil iqarben kien jgħaddi sigħat twal ukoll iqarar. Dun Anton kien amministratur tal- Missjoni l-Kbira. Barra li kien responsabbli mid-dħul u l-ħruġ finanzjarju u tal-beni tal-Missjoni, kien imur jippriedka u jqarar fi blietu rħula ta' dawn il-gżejjer. Kellu dedikazzjoni kbira għal din il- Missjoni, fejn wettaq ħafna xogħol b'sagrifiċċju għalih personali għax niftakruli dan kien jagħmlu barra mir- responsabbiltajiet tiegħu ta' kuljum fil-parroċċa tagħna. Kien jieħu ħsieb il-knejjes żgħar ta' l-Anġli u dik tal-Lunzjata. Għall- knisja tal-Lunzjata kien ħa ħsieb jordna u jġib is-sett qniepen sbieħ li għadhom jitgawdew sa llum mill- kampnar ta' din il-knisja. Barra minn hekk bħala prokuratur ta' l-Erwieħ ħadem ħafna biex jara ċ- ċimiterju tal-Qalb ta' Ġest fi Triq Sciortino jieħu aspett isbaħ billi żied ħafna oqbra ġodda u reġa' bena mill- ġdid il-kappella. Dun Anton twieled f'Haż-Żebbuġ fl-1 ta' Mejju 1902. Tgħammed nhar it-3 ta' Mejju fil-knisja ta' San Filep u miet nhar il-25 ta' Jannar 1974. Fil- funeral tiegħu deher li kien saċerdot maħbub minn kulħadd. Folla kbira tatu l-aħħar tislima. Dun Anton kellu żewġ ħutu oħra, Filippa li baqgħet xebba u Pietru Pawl li kien sar tabib, iżżewweġ u mar joqgħod ġewwa Ħal Lija. Bejn l-1922 u l-1929 it-tabib Pietru Pawl Galea kien President tas-Soċjetà Mużikali Każin Banda San Filep. im Għal tqegħid ta' madum taċ-ċeramika ta' l-art u tal-ħajt, madum tas-'cement' u turġien bil-madum taċ-ċeramika 'WVicsun House' St Roque Street Żebbuġ 41, Bishop Caruana Street, Żebbuġ. 232, Żabbar Road, Paola Tel: 673286 Jewellers Main Street, Żebbuġ Tel: 463833 ŻEBBUĠ VIDEO RENTALS 40, Vjal il-Ħelsien, Żebbuġ Tel: 468835 Pjazza 7 ta' Ġunju, Ħamrun Tel: 234951 d-kanut ideali għall-jilma Duġinali u Tea Delenses Nagħmlu photocopies tal-kulur 9 Nikru DVD's Latest Releases Mdina Road, Żebbuġ Malta Tel/Fax: 460523 ŻMIEN IL-GIMGĦA L-KBIRA emm ċertu żminijiet matul is-sena li aktar minn żminijiet oħra jiġbdu H l-attenzjoni ta' ħafna minna. Ngħidu aħna ż-żmien tal-Milied, iż- żmien tal-festa tal-qaddis tar-raħal. Iż-żmien ta' l-Għid huwa wkoll wieħed minn dawn iż-żminijiet u jekk fi żmien il-Milied it-triqat u l-pjazez jiżżejnu bi dwal sbieħ ġimgħat qabel hekk ukoll il-ġimgħat tar-Randan iħejjuna b'dawl spiritwali għall-misteru kbir ta' l-Għid li jiġbor fih il-passjoni u l-mewt ta' Sidna Ġesti Kristu li jsibu l-qofol tagħhom fil-Qawmien glorjuż tiegħu. L-atmosfera li tinħass qabel din il-Festa hija waħda unika u tinħoloq b'ħafna modi, għax ħafna jieħdu sehem fil-pellegrinaġġ bl-istatwa tas-Salib fl-Erbgħa tar-Rmied, bl-istatwa tar-Redentur u b'mod speċjali b'dik tal-Madonna Addolorata li tiġbed eluf ta' nies minn kull xaqliba tar-raħal. Il-purċissjoni bil-vari tal-Ġimgħa l-Kbira hija magħrufa biżżejjed: għaliha jattendu nies minn kullimkien. Hemm ukoll ħaġa oħra li żiedet din l-atmosfera f'dawn l-aħħar snin. Infatti l-Wirja tal-Ġimgħa l-Kbira fil-Każin Banda San Filep qiegħda dejjem tissebbaħ u titkabbar. Din il-wirja flimkien ma' wirjiet oħra bħalha li jsiru fil-parroċċa tagħna huma element qawwi li jżid din l-atmosfera: biżżejjed nirriflettu fuq l-għadd kbir ta' nies li jżuruhom u dan mhux biss il-Ġimgħa fil-għodu imma anke fil-ġranet ta' qabel. Huma inizjattivi ta' min jinkoraġġihom għax minkejja li l-ħajja qiegħda ssir dejjem aktar mgħaġġla, in-nies issib ħin biex iżżurhom u tirrifletti fuq il- messaġġ tagħhom. Il-Każin San Filep għall-ħames sena se jtella' wirja grandjuża u mpressjonanti. Tiġbor fiha tliet swali: dik taċ-Ċenaklu li turi lil Ġesi fl- aħħar ikla awl-il-lejl qabel ma miet ma' l-appostli tiegħu. Hemm is-sala tal- Via Crucis li b'sett ta' vari żgħar ifakkru l-episodji prinċipali tal-Passjoni ta' Sidna Ġesti. Hemm muri sepulkru mmudellat fuq dak tal-Kattidral ta' l- Imdina, kif ukoll Via Sagra, bandalori u ornamenti oħra. Din is-sena f'sala oħra se terġa' tintrama x-xena tal-Kruċifissjoni fuq il-Golgota, xogħol ieħor ta' Alfred Camilleri Cauchi. Dun Karm Gatt Direttur Spiritwali Branch Office: 46 Gate Avenue, Żebbuġ ZBG 03. GAUCI TAL-LINEF 28, Triq il-Wied, Birkirkara Tel: 443760 Għal linef, brazzi, ċeramika u affarijiet obra għad-dar bl-aħjar prezzijiet, Gauci tal-Linef ta' Birkirkara buwa l-post ideali għalikom. Il-ħanut ta' Gauci ta' Birkirkara m'għandu ebda konnessjoni ma' ħwienet oħra. Josephine Azzopardi I.B.Th 89, Mula Road, Żebbuġ Tel: 466895/461499 Mobile: 097 8661 SALES ġ SERVICE CENTRE VALLENDAR, PINTO JUNCTION, QORMI QRM 06 TEL/FAX: 444924 NT aħMlO UNIT GA R 4o X- L RQ 257, TA DS STREET $ Issetjat u Stampat: Bestprint Ltd, Qrendi