Rapport tas-Segretarju għas-sena 1947 Il-mixja 'l quddiem tal-Lsien Malti li bdiet malli twaqqfet l-Għaqda tal-Kiżtieba tal-Malti. kompliet dejjem tissaħħaħ minn sena għal oħra, u s-sena li għaddiet ir-rebħa tal-Lsien Malti — li hi r-rebħa tagħna — ġiet assigurata. nsibu fil-Kostituzzjoni l-ġdida, Klawsula 46 (1) illi 'l-Ilsien Ingliż u l-Ilsien Malti jkunu l-ilsna uffiċjali ta' Malta'; u fit-(8) taqsima nsibu illi f'xejn ma għandu jsir sew b'leġislazzjoni jew b'għemil amministrativ li jċekken, jew inaqqas mill-pożizzjoni tal-Lsien Ingliż jew tal-Lsien Malti ħħala lsien nffiċjali jew illi jittanta sabiex irażżan l-użu tiegħu fis-servizz pubbliku. Ma bemmx għalfejn ingħid illi dan kollu huwa r-riżultat tal-ħidma kbira mwettqa mill-'Għaqda'' tagħna u mill-ħbieb u mill-Għaqdiet tal- Malti. Ma' tul din is-sema l-kampanja ta' l-egħdewwa kontra l-Ilsien Malti reġgħet xegħlet fil-ġurnali, iżda għalkemm il-'Għaqda' bħala għaqda ma weġbitx għal dawk l-attakki kontra l-Malti. imma kienu membri tal- t'Għaqda'' li. b'argumenti sodi u konvinċenti. waqqgħu u xej l-ħidma kollha anżi-Maltija li saret Fl-Klezzjonijiet Ġenerali li saru f'Ottubru li għadda, il-Partit Labu- rista ħa f'idejh it-tmexxija ta' pajjiżna. Fit-8 ta' Novembru, il-Għaqda kitbet lill-Onor. Kap tal-Ministeru, u, filwaqt li ferħitlu għar-rebħu li l-Partit Laburista kellu fl-Elezzjoni Ġenerali u nin li ġejjin, wegħditu kull għajnuna f'kull kwis- tjoni u f'kull xogħol li jkollu x'jaqsam ma' l-Ilsien Malti. Fl4 ta' Awissu li għadda reġa' bħas-sena ta' qabel, kellua ċ-ċerimonja tal-Premju Muscat Azzopardi. Il-premju dis-sena ħadu. kif bid-dritt kollu kien jistħoqqlu, is-Sur Nin Cremona, li għal kważi tletin sena ħadem hla mistrieħ sabiex jara l-Ilsien Malti mqiegħed fil-pożizzjoni għolja li tixraqlu sew f'dik li hi edukazzjoni kemm f'dik li hi ammnistrazzjoni tal-pajjiż. fnħossuna mkabbrin li ngħidu illi l-idijal kbir li 25 sena ilu ħolmu Ġuże' Muscat Azzopardi. Nmu Cremona u sħabħom. il-lum intlaħaq mija fil-1 Iċ-ċerimonja li saret fl-Università taħt il-presidenza ta' l-E.T. il- Gvernatur Sir Francis C. Douglas. kienet suċċess. Tkellmu s-Sur Ivo Muscat Azzopardi (flok il-fundatur is-Sur Ġino Muscat Azzopardi li kien imsiefer), ir-rebbieħ tal-premju s-Sur Nin Cremona, il-President: tal- Għaqda. Galea, il-Professur P.P. Debono. Aġent Rettur ta' l-Uni- versità, il-Professur G. Aquilina, Professur tal-Malti u l-flsna Orjentali. ii l-Eċċ. Tiegħu l-Gvernatur. L-organizzazzjoni ta' din iċ-ċerimonja kienet fdata f'idejn is-Sinjuri Ivo Muscat Azzopardi u Ġuże' Chetcuti. Inħossni fid-dmir li nirringrazzja f'isem il-membri tal-Għaqda tal- Kittieba tal-Malti. lis-Sur Gino Muscat Azzopardi. il-fundatur ta' dan il-premju, għall-ġid kbir li hu qed jagħmel għal-Lsien Malti, ġid li aktar ma jgħaddu s-snin aktar jinħass, ġid li ma nistgħu ninsew qatt. TRIQ ĠUŻE' MUSCAT AZZOPARDI Fil-15 ta' Mejjn, 1947, bgħatna iltra lis-Segretarju tal-Gvern u fiha tlaħnieħ biex waħda mit-toroq f'Ħal Qormi tissemma għal Ġuże' Muscsi Azzopardi b'tifkira tal-ħidma kbira li hu wettaq fil-qasam tal-letteratura u tal-poltika f'Malta. S'issa t-talba tagħna għad ma ġietx mismugħa, LAQGĦAT Il-UGħaqda' ma' tul is-sena sejħet seba' laqgħat tal-Kunsill (tnejn minnhom Ma. sarux għax ma kien hemmx auorun), u Laqgħa Ġenerali- Akkademika. F'din il-laqgħa s-Sur KBrin Serracino Inglott qara biċċa xogħol tiegħu drammatika 'Il-Barrani'. Ġiet maħtura Kummissjoni magħmula mis-sinjuri Victor Apap, Nikol Biancardi u Michael Kissaun, biex tieħu ħsieb torgan'zza rappreżentaz- zjoni teatrali b'riżq il-'Għaqda' iżda, kif fisser is-Sur Biancardi f'laqgħa tal-Kunsill, instabu diffikultajiet khar u hu impossibbli li din ir-rappre- żentazzjoni ssir għal issa. Ma' tul s-sena. kien hemm ħafna. korrispondenza, fost kollox ittra lis-Sur Nikol Biancardi li fiha għarrafnieħ li 'd-Għaqda tapprova hil- pjaċir kollu r-riżoluzzjoni dwar it-Teatru Nazzjonali mgħoddija mill-'Għaq- da Maltija—Bajda-u-Ħamra' fil-laqgħa li saret fil-Headquarters tal-General Workers Union, fil-5 ta' Ġunju, 19477 Xieraq li dis-sena wkoll nifirħu lis-Sur Nikol Biancardi għall-Konkors Teatrali 1947 li rnexxielu jagħmel b'suċċess akbar m'nn tas-sena ta' qabel, Nittamaw illi, minkejja d-diffikultajiet kbar li jeżistu, dawn il- Konkorsi jibqgħu jsiru minn sena għal oħra għall-ġid u għall-kobor tal- Palk Malti. ESIBIZZJONI TA' L-ARTI Fil-5 ta' Awissu, 1947. is-Sur Joseph fidward Doublet, Bditur tal- Maltese Journal, bagħat jistedinna biex il-'Għaqda'' tieħu sehem fl-Es sjoni ta' l-Arti u ta' l-Industrja Maltija li kellha ssir fi New Xo:k Citv mit-3 sad-9 ta' Novembru, 1947. Irnexxielna niġbru, bla ħlas xejn, mal-20 ktieb ta' awturi Maltin, u hekk il-letteratura Maltija ġiet rappreżentata f'dik il-Wirja ta' Arti li, kif qrajna dan l-aħħar fil-ġurnali, irnexxiet ħafna, IL-MALTIU L-organu uffiċjali tal-'Għaqda' IL-MALTI, ħareġ bħas-snin l-oħra ta' qabel. għalkemm id-diffikultajiet finanzjarji li sibna ma' tul is-sena kienu kbar mhux ftit. Dis-sena wkoll il-Gvern tama sussidju ta' 4920. sussidju l l-lum, imħaħba li l-ispejjeż ta' l-istampa u kull ħaġa oħra huma għoljin wisq, ftit jista' jservina biex nintrefgħu mill-baħar ta' twegħir finanzjarju li ninsabu fih. Ta' dan jistħoqq tifħir lit-Teżorier Hi rnexxielu jżomm sħiħ biex ma naqgħux f'telfa finanzjarja, Imħabba li t-tabib Ġuże' Galea jinsab imsiefer, IL-MALTI issa jinsab immexxi mill-Aġent President tal-Għaqda, is-Sur Nin Cermona li ipso facto laħaq Aġent Direttur tar-Rivista. TIFKIRA B'ĠIEH MONSINJUR CARUANA Is-Segretarju tal-Kninitat għall-Kommemorazzjoni ta' gheluq il-miti sena. mill-mewt ta' Mons. F Caruana, f'ittra H bagħtilna fil-15 ta' Settembru. 1947, talaħna biex f'FIL-MALET' tidher xi kitba b'tifkira ta' Mons. F.S. Caruana. Dan għamilnieh f''IL-MALTT' ta' Diċembru li għadda, 'Ta' min isemmi li wieħed mill-promoturi tal-festi li saru b'tifkira tal-Monsinjur Caruana kien is-Sur Marju Agius, membru Akkademiku tal-'Għaqda'. Dis-sena l-Professur Dun E. Coleiro u Patri J. Mejlak, ġew unanima- menż maħtura membri akakdemiċi tal-'Għaqda'. Fuq deċiżjoni tal-Kunsill delegazzjoni magħmula minn Dr. Ġ. Galea, u s-Sinjuri Ninn Cremona u Ġuże Chetenti marrat ċifraħ lill-Professur Mons. P. P. Savdon fl-okkażjoni tal-ħatra tiegħu bħala Kamrier Segriet tal-Papa. il-'Għaqda'' ferħet ukoll lill- Wisq Rer.du Patri, Ġ. Delia, 8.J. , meta tħatar l-ewwel Provinċjal fil-Provinċja l-ġdida tal-Ġiżwiti f'Malt 'u Tabib G Galea li ngħażel bħala Lettur tal-Mediċina Legal: fl-Univers Rjali ta' Malta. Din is-sena l-Kumitat żal-Għaqda ''Bajda u Ħam koraġġixxi l-kitba u rappreżentazzjoni ta' produ' tin nieda Konkors letterarju-teatrali, Għall-ewwel kien hemm il-ħsieħ illi jingħataw premijiet għall-aħjar tlie: produzzjonijiet u tliet premijiet b'diploma għall-aħjar reċitar; iżda hilli l-konkorrenti kienu 241 wieħed, li minnhom tnaqqsu erbgħa li ma mxewx ma' xi kondizzjonijiet meħtieġa, il-premijiet sa jkunu 9 sew għal dak li hu xogħol letterarju kemm għal dak li hi rappreżentazzjoni. L-eża- minaturi huma: il-Kap. J. B. Busutżil, is-Sur Nin Cremona u s-Sur Ġino Muscat Azzopardi. Nittamaw li ma ndumux ma nkunu nafu r-riżultat tas-rebbeħin ta' dan il-Konkors li M'riħtu l-arti drammatika tidher li qiegħda timxi hekk 'il quddiem. biex dejjem jin- ; teatrali Mal-