1946-2016: 70 Sena ta' Mixja Soċjali u Kulturali fil-Marsa MIS-SOĊJETÀ MUŻIKALI TRINITÀ QADDISA MARSA tagħrif miġbur minn Anthonv Caruana Huwa minnu li l-aktar ħaġa li tissemma' fis-Soċjetà tagħna hija l-Banda. Biss għall- korrettezza tal-istorja, li kieku ma ġietxiffurmata s-Soċjetà tagħna żgur li ma kinitx titwieled il- Banda, aktar u aktar kif nafuha Ilum. F'din il-kontribuzzjoni nixtieq nagħti perspettiva tal-bidu tas-Soċjetà aktar milli l-kumplament tal-istorja għall-fatt li l-passat riċenti niftakruh sew u allura se mmorru lura għal kważi tliet kwarti ta' seklu. Nixtieq nippreċiża wkoll li dokumentazzjonijiet li jmorru lura għal dak iż-żmien sibthom b'ringrazzjament — speċjali — lis-Sinjura Cassar u lill-familja tagħha li għoġobhom jirregalawhom lis-Soċjetà wara l-mewt ta' Anton Cassar, persuna li minn dejjem żammet kull karta li għandha x'taqsam mas- Soċjetà b'għożża u mħabba kbira. Kif tafu, Anton Cassar huwa membru fundatur u fl- ewwel snin kellu diversi funzjonijiet f'din is-Soċjetà ġdida li ffurmat, fosthom ta' Viċi President u Segretarju. Ejja mmorru lejn il-bidu tas-seklu li għadda meta l-Marsa kienet iċ-ċentru tal-kummerċ sew għan-naħa tal-Port il-Kbir kif ukoll għal Malta kollha. Biex tifhmuni sew, il-Marsa kienet dak li Ilum huwa l-Freeport. Dawk imsejħin Marsin ma kontx issib jew kienu ftit għax il-Marsa kienet post fejn jiġu ħaddiema minn kullimkien biex jagħmlu l-ġurnata xogħol tagħhom u filgħaxija jitilqu lejn darhom u familthom. Kien xogħol mill-iktar iebes. Biss maż-żmien l-esiġenzi nazzjonali Pubblikazzjoni tal-Festa 2016 bdew jinbidlu xi ftit u ċerta merkanzija riedet tinħatt kmieni. Għalhekk dawn il- ħaddiema bdew jorqdu wkoll il-Marsa ġo kmamar, uħud minnhom mikrija, biex b'hekk ikunu minn tal-ewwel biex jilħqu x-xogħol (kif jgħidu l-Ingliżi first come first served). Ma ninsewx li kundizzjonijiet tax- xogħol ma kinux jeżistu u dawn il-ħaddiema riedu jiżguraw l-għajxien tagħhom għalihom u għal familthom. Ladarba dawn il-ħaddiema kienu qed jorqdu l-Marsa dan fisser ukoll li bil-mod il- mod bdew iġibu lill-familjari tagħhom ukoll lejn il-Marsa sabiex ikunu ħdejhom għax kieku kienu jgħaddu ġranet sħaħ mingħajr ma jarawhom. B'hekk dawn il-familji saru tal-lokal għax bdew joqogħdu b'mod permanenti fil-Marsa. Bdew joqogħdu ċittadini li kienu ġejjin minn kull belt u raħal, saħansitra għadd kbir li ġew minn Għawdex. Mal-milja taż-żmien, lejn l-ewwel kwart tas-seklu li għadda, il-Marsa bdiet tieħu bil- mod il-karattarestika kif nafuha Ilum. Hija ħaġa naturali li meta jkollok ġemgħa ta' nies jgħixu flimkien tibda tifforma identità u b'hekk bdew jitwieldu karatteristiċi kulturali u soċjali. Ma rridux ninsew li l-ewwel pass sabiex il-Marsa jkollha identità kien seħħ meta nbniet il-knisja unika u maestuża ddedikata lis-Santissma Trinità kif ukoll meta, eventwalment, saret parroċċa. Għall-bidu tat-tletinijiet, il-Marsin bdew iħossu wkoll il-ħtieġa li jkollhom punt ta' referenza soċjali u kulturali bħal bliet u rħula oħra. Saru tentattivi sabiex tiġi ffurmata Banda jew Soċjetà imma wara xi sentejn sfaxxa kollox. Kien hemm diversi raġunijiet iżda l-akbar daqqa ta' ħarta kienet meta faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija. Kien żmien iebes ħafna: bombi, mwiet, tkissir, djar imwaqqgħa u nies jitilqu mill-Marsa biex isibu refuġju fi rħula oħra li ma kinux ibbumbardjati. Il- familja ta' missieri, wara li Triq Sant' Antnin fejn kienet toqgħod intlaqtet bil-bombi, marret toqgħod għand iz-zijiet il-Mellieħa sakemm intemmet il-gwerra. Nista' naċċertakom li għalkemm kien hawn dan l-inkwiet kollu, il- Marsin xorta żammew f'moħħhom li xi darba jkomplu dak li ppruvaw jibdew qabel ma faqqgħet il-gwerra. Fil-fatt, wara l-gwerra numru ta' persuni, ewlieni fosthom is- EX Sur Emanuel J. Refalo, ħadmu bis- għih sabiex jifformaw Għaqda soċjali u kulturali. Personalment għandi tifkiriet sbieħ tas-Sur Refalo u l-familja tiegħu, martu Lucv u t-tifel Patrick. Dawn kienu joqogħdu eżattament quddiem il-knisja tat-Trinità, f'nofs it- telgħa li hemm faċċata tagħha. Peress li jien noqgħod fit-triq ta' warajhom, Triq San Bernard, l-aċċess prinċipali sa kważi għoxrin sena ilu kien mit-triq tagħhom u kont niltaqa' magħhom spiss, speċjalment ma' Lucj li kif tarani kienet issejjaħli mill-ewwel biex ngħaddi għandhom id-dar. Mhux l-ewwel darba li qattajt sigħat għandhom nieħdu xi tazza kafċ jew te fis-salott. Ħdejja kien ipoġġi s-Sur Refalo u Lucv kienet iġġibilna xi ngerrmu. Aħna l-ġirien konna nsibuha Lucv tat- Tazzi għaliex huma kienu, fost ħwejjeġ oħra, importaturi ta' tazzi, trofej u plakek kommemorattivi relatati mal-isports u okkażjonijiet oħra. Peress li minn dejjem kont involut fil-qasam soċjali fil-Marsa, kont immur għandhom ta' spiss għal dawn l-affarijiet. Kien ikollhom xogħol sabiħ li kienu jagħmluh mill-qalb. Is-Sur Refalo kien il-promotur tas-Soċjetà tagħna u l-fundatur ewlieni. Biss ma kienx waħdu f'din l-avventura. L-ewwel laqgħa ġenerali saret il-Ħadd 2 ta' Ġunju 1946 u kien hemm preżenti 20 membru. Illum ma fadal ħadd minn dawn il- membri. Kif tafu, l-aħħar membru fundatur li ħalliena kien proprju Antori Cassar. Bix-xogħol u l-edukazzjoni li kellu, Anton kien iżomm xhieda ħajja tas-Soċjetà permezz tal-kitba tiegħu. Għalhekk se nirriproduċi diskors li kien kiteb f'għeluq il-25 sena mit-twaqqif tal-Banda li fih jitfa' dawl dettaljat fuq il-bidu tas-Soċjetà u dak kollu li għaddiet minnu. Id-diskors kien semmieh 'Warda ta' Pajjiżna'. 'Mess lili l-privileġġ u l-ġieħ li nikteb fil- qosor il-ġrajja tal-Każin u l-Banda 'Holv Trinitv' mhux biss għaliex f'dan il-Ġublew tal-Fidda jiena qed nokkupa l-kariga ta' President ta' din is-Soċjetà, iżda għaliex ukoll jiena kont minn tal-ewwel f'dak iż- żmien tal-1946 meta ftaħna l-ewwel Każin. Minn dakinhar sal-lum dejjem kont f'kariga jew oħra ta' din is-Soċjetà. Għalhekk jien rajt is-Soċjetà u l-Banda tagħna jitwieldu, ikompli f'paġna 68 Is-Soċjetà twaqqfet fl-1946 Il-Banda twaqqfet fl-1949 67 jikbru u jissaħħu u għalhekk ukoll nista' nikteb l-istorja tagħha. Din il-kitba rrid insemmiha 'Warda ta' Pajjiżna, isem li' kont tajt lis-Soċjetà u lill-Banda f'poeżija li kont ktibt fiż-żgħożija poetika tiegħi meta ħarġet iddoqq l-ewwel darba l-Banda. Illum m'għadx fadalli kopja ta' din il-poeżija imma xi ideat u versi minnha daħlu fl-Innu tal- Banda' li kont ktibt wara b'mużika ta' Mro J. M. Barbara A MUS L.C.M. Strofa minn dan l-innu tinqara hekk: Rajniek tiftaħ bħal warda sabiħa, Rajniek timla bi ġmielek pajjiż, Rajniek tielgħa bħal kewkba fis-sema, U timliena b'dak dawlek għażiż. Għalina l-ewwel nies li tħabatna u stinkajna biex inwaqqfu s-Soċjetà tal- Banda fuq saqajha u biex narawha tikber u tissaħħaħ, din kienet bħal warda sabiħa ta' pajjiżna. Il-ħsieb tagħha kien ħsieb safi, qalbieni, ħsieb ta' mħabba lejn il-Marsa, sabiex inwaqqfu Soċjetà li jkollha dar sabiħa tagħha, u tkun ċentru ta' edukazzjoni u kultura mużikali. Ridna naraw il-Marsa jkollha, bħal bliet u rħula oħra, il-Każin u l-Banda tagħha. Kien għad kelli 21 sena, minnufih wara l-gwerra, fl-1946, meta kien rani u kellimni s-Sur Emanuel J. Refalo li ħajjarni ningħaqad mal-ewwel ġemgħa ta' nies li waqqfu s-Soċjetà u fetħu l-Każin tagħna. Is-Sur Refalo li kien l-ewwel President tas-Soċjetà u li llum huwa wieħed mill-Presidenti Onorarji, kien il- Pubblikazzjoni tal-Festa 2016 promotur ta' din l-idea. Jien kont żgħir, fil- bluha, iżda mimli bil-ħeġġa. Sibt ruħi fost irġiel ikbar minni, mimlija għaqal u esperjenza, u ż-żgħożija u l-ħeġġa flimkien mal-għaqal u l-esperjenza tal-kbar, bnew is-Soċjetà tagħna, bħalma jibnu kull ħaġa fid-dinja. Kienu John Debono Ross, Alfred Gravino, Carmel Bonnici, John Bonnici, Anthonv Bugeja, Emanuel Bezzina, Manwel Bonnici, Pinu Muscat, Gianni Cutajar, Ġużeppi Portelli, Karmenu Attard Flores, l-aħwa Salvu u Ġanni Saliba, l-aħwa Ġużeppi u Lorrv Falzon u oħrajn li isimhom qed jitnaqqax fl-irħam u fil- bronż f'lapida biex tibqa' għal dejjem bħala tifkira tagħhom fil-Każin. Niltaqgħu fil-Ħanut tal-Barbier Għall-ewwel konna ninġabru u niltaqgħu fil-ħanut tal-barbier, is-Sur Lorenzo Caruana, ta' ħdejn il-knisja. Din ma kinitx l-ewwel darba li Soċjetà fil-Marsa twieldet mill-ħanut ta' barbier. Fis-snin ta' qabel il- gwerra, fil-ħanut tal-barbier Gejtu Saliba twieldet Soċjetà oħra u Każin ieħor fil- Marsa. Ibnu, is-Sur Michael Saliba, ħadem ukoll għall-Marsa, għall-festa fi Triq Zerafa u għall-Każin tal-Banda. Fil-ħanut ta' Wenzu l-barbier konna niltaqgħu biex nippjanaw kif għandna nibdew norganizzaw ruħna biex niftħu l-Każin. Djar tajba għall-Każin ma kienx hawn u ma kontx issib malajr. Iżda s-Sur Manwel Bezzina kellu maħżen f'idejh, propjetà tan-nobbli George Cassar Desain. Is-sala t'isfel tal-maħżen kienet imdaqqsa u fiha qegħedna l-biljard. Il-post kellu garigor dejjaq li jagħti għal sala oħra fuq, kamra fil- ġenb isfel fejn sar il-bottegin u post għal- logħob tal-karti. Kellu wkoll bitħa ċkejkna. Dan il-maħżen kien interessat fih is-Sur George Vigo, negozjant, li ried jieħduu kienji liġi sikwit il-Marsa jfittex lis-Sur Manwel Bezzina biex jiftaħlu l-maħżen sabiex jarah. Iżda s-Sur Bezzina, li kellu ħsieb ieħor għall-maħżen, kien jiskartah lis-Sur Vigo sakemm dan qata' qalbu. L-ewwel sostenituri għaldaqstant ħadu l-maħżen f'idejhom u sar il-kuntratt tal-kera li kien ta' 36 lira sterlina fis-sena. L-Ewwel Laqgħa Ġenerali L-ewwel laqgħa ġenerali saret il- Ħadd 2 ta' Ġunju 1946 u għaliha kienu attendew 20 soċju. Il-laqgħa approvat l-ewwel statut tas- Soċjetà u ħatret il- Working Committee. Is-Soċjetà — ngħatat l-isem ta' Marsa United Sports Club'. Ingħatat dan. l-isem għax kien iqajjem memorji sbieħ fost in-nies dilettanti tal-Marsa u kien l-isem li kien iġib it-tim tal-futbol tal-Marsa fl-għoxrinijiet. Il- Working Committee kien intgħażel kif ġej: President - Emanuel J.Refalo Viċi President - Anton Cassar Il-każin ma kienx f'kundizzjoni tajba. Kien ġarrab il-ħsara bil-gwerra. Ma kellniex il- flus biex nixtru xi ftit għamara mill-ewwel, u l-ewwel seduti tal-kumitat saru fuq fallakka mqiegħda fuq żewġ knatan, bil-membri mdawrin magħha bilqiegħda fuq il-laned tal- pitrolju u għad-dawl tax-xemgħa jew tal-lampa tal- -pitrolju. Is-Sur Antonio Caruana (Ta' Nonu) ta' Marsa Road kien ta lill-Każin għadd ta' siġġijiet u kienet inxtrat mejda tonda tal- kewkba minn irkant għall-prezz ta' lira sterlina. Il-Każin imbagħad kien irranġat. —. ġdida u t-tiswijiet fil-ġebel kien ħa ħsiebhom is-Sur Manwel Bezzina. Is- Sur Ġanni Micallef kien qiegħed it-trakk tiegħu għad-dispożizzjoni tal-Każin waqt li s-Sur Cutajar ħa ħsieb jirranġa l-aperturi u s-Sur 7 Carmel Bonnici, li kien l-ewwel: Kaxxier tas- Soċjetà, ħa ħsieb jagħmel l-istallazzjoni — tad-dawl fil-Każin il-ġdid. Dan kien il-bidu żgħir u umli tal-Każin il-ġdid. Il-Każin kien infetaħ fit-30 ta' Novembru 1946 u Patri Salv Scicluna OFM. Cap., li dik il-ħabta kien prokuratur tal-knisja u tal-festa, kien bierek il-Każin u kien ta l-ewwel kolp fuq il-biljard il-ġdid. Konna fraħna u ħadna grokk flimkien tal-okkażjoni. Aħna u telgħin inwasslu lil Patri Salv sal-kunvent, niftakar li Patri Salv li huwa iben il-Marsa, kien qalilna, 'Issa araw twaqqfux Banda'. Kien kliem imlissen hekk bl-ikbar ħsiebi Ħadd dak iż-żmien ma kien jaħseb bis-serjetà li tista' titwaqqaf Banda fil-Marsa. B'danakollu l-Banda twaqqfet tliet snin wara. L-ewwel membri ħarsu 'l quddiem lejn l-iżvilupp tas-Soċjetà u hekk naraw li fis-6 ta' Lulju 1948 kien iffirmat kuntratt għand in- ikompli f'paġna 70 Is-Soċjetà twaqqfet fl-1946 Il-Banda twaqqfet fl-1949. Nutar Ġużeppi Sammut li bih l-istess Każin f'Fishermen Street kien ittieħed b'ċens għal għoxrin sena ta' 48 lira sterlina fis-sena għall- ewwel erba' snin u 60 lira sterlina għaż-żmien ta' wara bil-kundizzjoni li jittieħed ukoll il- ġnien kbir li kien imiss mal-Każin min-naħa ta' wara. Il-kuntratt kien iffirmat min-nobbli s-Sur George Cassar Desain, il-Perit Edwin England Sant Fournier u, għan-naħa tal- każin, mis-Segretarju s-Sur Agostino Galea u mill-Kaxxier is-Sur John Grech. L-ewwel opra ta' valur li kienet saret fil- Każin kienet il-kwadru tas-Ssma Trinità magħmul mill-istatwarju Għawdxi Wistin Camilleri. Dan il-kwadru kien imbierek minn Mons. Isqof Franġisku Saverio Fenech OEM. Cap. ta' Jhansi. Il-Futbol fil-Każin Peress illi l-isem tal-Każin 'Marsa United Sports Club' kien mixħut lejn l-isports, il-ħajra li jkun hemm tim tal-futbol kienet dejjem hemm. Fl-1946 il-Każin kien affiljat mal- MFA fl-Anglo Maltese Football League iżda fl-istess sena din l-affiljazzjoni kienet irtirata u kien deċiż mil-laqgħa ġenerali 'li għalissa l-Każin m'għandux ikollu attivitajiet tal-futbol minħabba nuqqas ta' finanzi u minħabba li m'għandux plejers biżżejjed biex jarma' B'dan kollu l-ħajra għall-futbol fost ħafna mis-soċji baqgħet hemm u xi sena wara l-Każin kellu t-tim tal-futbol tiegħu. Il-Każin kien interessat fil-futbol fil-Marsa tant illi ħames membri tal-kumitat kienu daħlu biex jiffurmaw parti mill-kumitat tat-tim tal- futbolli dik il-ħabta kien ipoġġi fil-ħanut ta' Salvu Sciberras (Is-Sloj). Dak iż-żmien fil-Marsa kien hawn diversi Gruppi u Ċentri li kienu interessati fl-isport tal- Pubblikazzjoni tal-Festa 2016 futbol u sabiex l-MFA tara fejn kellu jkun it-tim kienet sejħet laqgħa għal dawk kollha interessati li saret fil-Hollvwood Park, il-Ħamrun. Din il-laqgħa kienet preseduta mis-Sur Oscar Aquilina li kien Segretarju tal-MFA. Għal din il-laqgħa kienu attendew bosta tfalu żgħażagħ taħt l-età u d-delegati tal-Marsa United Sports Club kienu pprotestaw u talbu sabiex it-tfal jinħarġu mil-laqgħa. Meta r-rappreżentanti tal-MEA ma kienu għamlu xejn fuq din it- talba, id-delegati tal-Marsa United Sports Club ħarġu 'l barra mil-laqgħa bi protesta. L-idea li l-Marsa United Sports Club isir Każin tal-futbol kienet mietet għalkollox wara dan l-inċident tal-Hollvwood Park. Il-Bidu tal-Banda Fil-Marsa United Sports Club kien hemm ukoll vina oħra li kienet miexja fi triq parallela ma' dik tal-futbol u din kienet mixħuta lejn id-delizzju tal-Banda. F'dan il-Każin kienet twaqqfet Jazz Band sabiex tkun tista' tieħu sehem fil-festini li kienu jsiru fil-Każin. U mill- Jazz Band imbagħad nibtet l-idea tal-Banda. Kmieni fis-sena 1948 il-Każin beda jaħseb biex iwaqqaf il-Banda sabiex din toħroġ iddoqq fil-festa tas-sena ta' wara. Il-kumitat kien qabbad lill-mibki u qatt minsi s-Surmast Antonio Zammit li b'ħila kbira, sabar u determinazzjoni għallem l-ewwel bandisti u fforma l-ewwel Banda. F'dan l-ewwel xogħol tiegħu kien mgħejjun ferm mis- Sinjuri Anthonv Mula, George Cardona u Anthonv Galea, u mill-ewwel delegati tal- Banda s-Sur Anthonv Bugeja u s-Sur Francis Cardona. Is-Sur Cardona kien jieħu ħsieb jixtri l-istrumenti għall-aljievi. Kien hemm 26 bandist mill-Marsa li huma jew il-ġenituri tagħhom xtraw l-istrument minn buthom. Waqt din it-tħejjija kollha sabiex tintrama l-Banda, fl-10 ta' Ottubru 1948 kienet saret laqgħa Ġenerali Straordinarja li fiha l-isem tas- Soċjetà nbidel għal 'Marsa Philarmonic Club' L-Ewwel Standard Il-kumitat ħaseb biex jagħmel l-ewwel standard tal-Banda li Ilum jinsab merfugħ f'vetrina tal- ħġieġ fis-sala tal-Każin. Dan l-istandard kien inġabar minn fost is-soċji mill-mibki u qatt minsi s-Sur Ġanni Cutajar li kien Direttur ħabrieki tal-Każin. Is-Sur Joseph Portelli li kien Kaxxier irregala l-istandard tar-Reliġjon, Anthonv Debattista (Ta' Vanġiela) li kien membru tal-kumitat irregala l-istandard Malti, Masu Vella (It-Tremend) irregala l-istandard tal-Papa u Anthonv Caruana (Ta' Nonu) irregala l-istandard Ingliż. Il-Banda ħarġet iddoqq l-ewwel darba taħt l-isem ta' 'Marsa Band' il-Ħadd filgħodu nhar il-festa tat-Trinità fit-12 ta' Ġunju 1949 fost il- briju u l-ferħ tal-poplu kollu tal-Marsa. Ftit wara reġa' daħal fil-kariga ta' President Manwel Bonnici li għal snin sħaħ mexxa s-Soċjetà b'għaqal u b'determinazzjoni kbira. Jien ikkollaborajt miegħu fix-xogħol tas- Soċjetà bħala segretarju u nista' ngħid li l-aktar ħaġa għażiża u li kienet għal qalbu kienet is-Soċjetà u l-Banda tagħna. Huwa ta l-kontribut siewi tiegħu sabiex ikun konsolidat u msaħħaħ dak li konna bnejna fil-bidu. Huwa mexxa seduti ibsin; il-laqgħat ġenerali straordinarji li saru sabiex ġew riveduti r-regolamenti u sabiex saru r-regolamenti tal-Banda. Wara li rtira mill-kariga ta' President huwa kien inħatar President Onorarju tas-Soċjetà. F'din l-epoka wkoll daħal fil-kariga ta' Kaxxier is-Sur Joseph Portelli, illum President Onorarju tas-Soċjetà. Huwa ħadem ħafna biex jara s-Soċjetà u l-Banda mixjin 'il quddiem u għen finanzjarjament għall-ħtiġijiet l-iktar essenzjali tas-Soċjetà u tal-Banda. Huwa ħadem ħafna sabiex il-Każin tal-Banda akkwista l-banka tal- lottu. Huwa silef il-flus lis-Soċjetà sabiex sar il-planċier tal-Banda u sabiex sar l-armar sabiħ tad-dawl tal-faċċata tal- Każin fejn jinsab illum (jiġifieri dak ta' Cross Road). Wieħed ma jridx jinsa jsemmi hawn is-Sur Karmenu Attard Flores li ħadem il-leġiji tal-Banda, għamel l-arma tar-ramm tal- arblu kif ukoll xi xogħol ieħor tal-ħadid fil- Każin. ikompli f'paġna 72 Is-Soċjetà twaqqfet fl-1946 Il-Banda twaqqfet fl-1949 3 wwel a. qiegħed r Anton Cassar, bandalora ġdid. Il-Każin imur f'Dar Ġdida Fis-sena 1951, mill-post numru 60, Fishermen Street, il-Każin kien trasferit għal dar iktar prominenti fi Cross Road. Id-deċiżjoni biex isir dan iċ-ċaqliq kienet ittieħdet fil-laqgħa ġenerali annwali tat-8 ta' Jannar 1950. Kien sar ftehim mal-propjetarju tal-Każin il- ġdid, is-Sur Ġużeppi Portelli, li b'ġenerożità kbira u b'sens ta' mħabba lejn il-Banda, kien qabel li l-post tiegħu li kien imwaqqa' bil-gwerra jinbena mill-ġdid skont kif xtaq jibnih il-kumitat tal-Banda bħala post addattat għall-Każin. Il-pjanta tal-bini saret mill-perit Edwin England Sant Fournier. Minn din il-biċċa xogħol kbira kien inkarigat il-kumitat kollu, iżda wieħed li kien ħadem ħafna kien Ġanni Cutajar li stinka sabiex jitlesta malajr. Huwa kellu l-isfortuna li jmut fil-kariga li kien jokkupa u kien l-ewwel korteo funebri li s-Soċjetà għamlet b'turija ta' rispett kbir lejh. Il-kuntratt tal-Każin il-ġdid kien sar għand in-nutar Victor Bisazza fil-21 ta' Lulju tal- 1950 iffirmat mill-propjetarju Ġużeppi Portelli, waqt li għan-naħa tal-Każin kienu Pubblikazzjoni tal-Festa 2016 ffirmaw is-Segretarju Anton Cassar u l-Kaxxier Joseph Portelli. Il-festa tal-inawgurazzjoni tal-Każin il- ġdid kienet saret fid-9 ta' Diċembru 1951. Fost il-mistednin prominenti kien hemm l-Onorevoli Dr George Borg Olivier li kien Prim Ministru u l-Eċċellenza Tiegħu Mons. Arċisqof Mikiel Gonzi li kien bierek il-Każin. Jerġa' jinbidel l-isem tas-Soċjetà Sena wara kienet saret petizzjoni ffirmata minn 54 soċju sabiex jinbidel l-isem tas- Soċjetà u l-isem sar 'Holv Trinitv Band Club' b'riżoluzzjoni mgħoddija f'laqgħa ġenerali straordinarja li kienet saret fis-26 ta' Ottubru 1952. Huwa interessanti li wieħed jgħid hawnhekk li l-isem 'Holv Trinitv' kien tneħħa mill- ġenerali ta' Ottubru 1948 meta ġejna biex nagħtu l-isem il-ġdid lis-Soċjetà filarmonika għax deherlu li kien qaddis wisq biex jingħata bħala isem lill-Banda. F'dik il- laqgħa kienu saru tliet proposti: Marsa Philarmonic Club — proposta mis-Sur C. Bezzina u sekondata mis- Sur M. Bonnici Għaqda Mużikali Lorenzo Balbi — proposta mis-Sur Anton Cassar u sekondata mis-Sur S. Grech. Wara d-deċiżjoni tal- President, is- Sur Mula kien irtira l-proposta tiegħu li kienet għadha mhix issekondata. Illum nistgħu ngħidu li x-xewqa tas-Sur Mula, wara ġiet approvata mhux biss minn 54 soċju li ffirmaw il- petizzjoni iżda anki mill-istorja li rabtet l-isem tal-Banda mat-Titular tal-Parroċċa. Data oħra sabiħa fl-istorja tal-Banda hija s-sena 1957 meta ndaqq għall-ewwel darba l-innu lis-Ssma Trinità fuq iz-zuntier tal- knisja. Dan l-innu nkiteb mill-poeta mwieled il-Marsa, Dun Frans Camilleri u kien mużikat mis-Surmast tal-Banda Mro. L.C.M. L-innu daħal fil- qalb ta' kulħadd għall-kliem sabiħ tiegħu u għall-mużika ħelwa li biha huwa mlibbes. Is- Surmast Barbara kien għadu kemm inħatar Surmast tal-Banda minflok is-Surmast Antonio Zammit li kien irtira minħabba l-età. F'dan iż-żmien kien inħatar Delegat tal-Banda s-Sur Lawrence Agius li għamel karriera twila f'din il-kariga. Fi żmienu l-Banda daqqet f'diversi bliet u rħula ta' Malta. Warajh, il- kariga ta' Delegat tal-Banda ngħatat lil ħuh, is-Sur Alfred Agius li għadu jokkupaha sal- lum flimkien mal-kariga ta' Assistent Kaxxier. Wieħed mill-membri li ħadem għas-Soċjetà huwa l-Kaxxier preżenti, is-Sur Carmel Dimech. Huwa wkoll kien wieħed mis-Soċji ewlenin u għamel żmien jokkupa l-kariga ta' President. Wara kien inħatar Kaxxier u issa ilu f'din il-kariga għal dawn l-aħħar dsatax-il sena. F'dawn is-snin huwa tejjeb bil-mod il-mod, iżda konsistentement, il-finanzi tas-Soċjetà. Membru ieħor prominenti li ħadem ħafna għas-Soċjetà huwa s-Sur Agostino: Galea. Huwa għamel karriera twila fil-kariga ta' Segretarju. Kien inħatar Segretarju f'Jannar tal-1948 u dam sat-8 ta' Mejju 1949 meta kellu jirriżenja minħabba li kien se jsiefer, Meta ġie lura reġa' nħatar Segretarju fl-10 ta' Frar 1957 u dam f'din il-kariga erbatax-il sena sakemm irtira fil-11 ta' April 1971. Is-Sur Agostino Galea mbagħad inħatar President Onorarju. Warajh f'din il-kariga importanti nħatru s-Sur Joe Scerri u s-Sur Anthonv: Dimech li taw sehemhom biex is-Soċjetà tibqa' miexja. Il- kariga ta' Segretarju tinsab fl-idejn żagħżugħa u ħabrieka tas-Sur Emanuel Scerri. ikompli f'paġna 74 Is-Soċjetà twaqqfet fl-1946 Il-Banda twaqqfet fl-1949 Delegat tal-Banda u Assistent Kaxxier, li wera entużjażmu liema bħalu f'dan ix- xogħol, lid-Direttur tal-Każin is-Sur Frankie Bugelli u lill-Assistent Direttur tal-Każin is-Sur Joseph Zammit li t-tlieta flimkien, bl-għajnuna ta' Soċji oħra, żebgħu l-Każin. Kelma ta' tifħir tmur lis- Sur Joseph Zammit li għamel b'xejn ix- xogħol tal-kisi bl-injam fis-sala tal-biljard u xogħol ieħor fil-Każin. Bla dubju ma nistax hawnhekk insemmi Il-Każin tal-Banda minn dejjem ta spinta lill- iżvilupp tal-kultura mużikali u l-edukazzjoni ġenerali fil-pajjiż. Insibuh jinteressa ruħu ferm fl-affarijiet tal-Marsa. Il-Kumitat Ċiviku kien twaqqaf fuq l-inizjattiva tal-Każin tal-Banda u l-Kumitat kien joffri l-Każin għal-laqgħat edukattivi ta' Soċjetajiet oħra, bħalma kienu l-Fergħa tal-Moviment tal- Malti fil-Marsa, l-S.K.S. (Soċjetà Kultura Sport), il-Literarv and Social Movement tal-Marsa u l-8th September Regatta tal- Marsa, Il-Każin dejjem kellu l-għajnuna tal- Kappillani u l-Kleru tal-Parroċċa, l-ewwel taħt Patri Renat u mbagħad taħt Patri Feliċjan Bilocca, taħt Patri Donat Spiteri, taħt Patri Dumink Garcia u taħtil-Kappillan preżenti Patri f Diegu Theuma. Wieħed mid- Diretturi Spiritwali li għen f: lis-Soċjetà bid-disinji tiegħu kien Patri Guido Scicluna li ddisinja l-Bandalora l-qadima. Il-Kumitat tal-lum ħadem bis- sħiħ sabiex isebbaħ il-Każin bi tħejjija għall-Festi Ġubilari u sabiex isiru l-opri xierqa, iżda ma nistax ma nsemmix fosthom lis-Sur Alfred Agius, lil kull min f'dawn il-25 sena u t-28 sena li għaddew ta s-sehem tiegħu fis-Soċjetà, iżda rrid ngħid li kien ix-xogħol ta' kulħadd flimkien li bena, sena wara sena, is- -Soċjetà tagħna. J'Alla s-Soċji tal-lum u dawk ta' għada jibqgħu jħobbu s- Soċjetà tagħna bħalma ħabbewha s-Soċji ta' qabilhom għaliex hija din l-imħabba li tista' żżomm lil 'din il-Warda ta' Pajjiżna dejjem tfuħ u dejjem sabiħa': Dan id-diskors huwa biżżejjed dettaljat biex jitfa' dawl fuq il-bidu tas-Soċjetà. M'hemm xejn x'wieħed iżid ħlief li jekk it-Trinità Qaddisa tmexxina, niltaqgħu ħames snin oħra għall-75 sena mit-twaqqif tas-Soċjetà. Pubblikazzjoni tal-Festa 2016 Presidenti Onorarji fi ħdan is-Soċjetà Mużikali Trinità Qaddisa AD. 1924-2014 Wieħed mill-ewwel bandisti tas-Soċjetà tagħna u benefattur kbir tas-Soċjetà. l l , Benefattur kbir Wieħed mill-fundaturi tas-Soċjetà tagħna u tas-Soċjetà tagħna. sal l-każin il Serva għal 61 sena fil-Kumitat u speja ment tal-Każin il- SOsena minnhom bħala President. ġdid tal-Banda. ti, Maħtur Sindku tal-Marsa Benefattur tas-Soċjetà tagħna, A KA, Kien maħtur President Onorarju f'April 1994, f'April 1996, L L 7 f'April 1999, f'April 2002, il-laqgħa ġenerali annwali f'April 2005, f'Marzu 2008, tat-13 ta' Frar 2000. f'Ottubru 2012 u f'April 2015. Is-Soċjetà twaqqfet fl-1946 Il-Banda twaqqfet fl-1949. ' 75