IS-SEBAT IJIEM TAL-HOLQIEN tad-dinja—il-Genesi—insibu li Alla ħalaqha f'sitt ijiem, u fis-seba' jum strieħ mix-xogħol Tiegħu. Dawn il-jiem tal-ħolqien qalgħu ħafna għajdud fuq kif għandna nfissruhom, u nsibu li bosta għorrief ma jaqblux ma' xulxin fuq dan. Għal bosta żmien kien jitwemmen— kif konna nemmnu aħna f'żgħożitna—li l-jiem tal-ħolqien tad-dinja kienu tassew ta' erbgħa u għoxrin siegħa, u li Alla ħalaq id-dinja f'jum wara ieħor għal ġimgħa sħiħa. Issa, barra minn dina t-tifsira, hemm ukoll bosta oħra mill-għorrief kattoliċi, u l-Knisja qatt ma ġagħlitna nemmnu f'waħda jew fl-oħra, għaliex din il-ħaġa ma tmissx it-Twemmin Imqaddes. Dawn insemmuhom iżjed il-quddiem. Għialfejn ġie miktub il-ktieb tal-Ġenesif Tgħid biex jati tifsira tal-bidu tad-dinja li tkun ta' xeħta xjentifika, f Aktarx li 16, meta niftakru f'idejn min kellha taqa' din it-tifsira : f'idejn ġens ewlieni li ma kien jifhem xejn fuq xjenza, u għalhekk ma kienx jaqhad x'qatt ried igħid il-kittieb Imqaddes. Mhux dan kien il-ħsieb tiegħu, imma li jurihom il-ħsieb ta' Alla għall-fidwa tal-bniedem. Għalhekk il-ktieb tal-Ġenesi joqgħod wisq iżjed fuq il-ħolqien tad- dinja fejn għandha x'taqsam mal-bniedem milli fuq il-ħol- qien ta' l-Univers, jiġifieri tad-dinjiet kollha. Li l-ġrajjiet, kif jinsabu fil-Ġenesi, kienu maħsuba għal xi ġens ewlieni, jidher sewwa mill-kliem ħafif tagħhom, meħtieġ għal dawk iż-żmenijiet kif ukoll li kull ma fihom jinsab skond id-dehra, jiġifieri skond kif jaraw il-għajnejn. U la darba, bħala bnedmin li aħna, ma nistgħux naħsbu TAla u fuqu nitkellmu ftit jew wisq iżjed fil-għoli, il- ġrajjiet tal-Ġenesi jidhru, biex nifhmuhom iżjed aħjar, bħal li kieku ġew magħmula minn bnedmin. Fihom Alla jagħmel, jaħseb u jitkellem bħalma jagħmel, jaħseb u jitkellem bniedem. Għalhekk, bħala bnedmin li aħna, ma hemmx x'tistagħġeb, li naħsbu ta' bnedmin fuq it-tifsira ta' jum, jekk ma' nkunux megħjunin mix-xjenza. Meta aħna nitkellmu fuq ħolqien, għandna jkollna f'rasna li għal Alla ma hemmx la l-imgħoddi u l-anqas li ġej, u billi Huwa m'għandux x'jaqsam la ma' qies, u l-anqas ma' żmien, jidher sew li meta nsieħbu l-kelma jum ma' Alla, u nobsru, fl-istess ħin, li din il-kelma, tfisser erba' u għoxrin siegħa, f'si: niftħu l-Iskrittura Mqaddsa fejn tgħid fuq il-ħolqien inkunu qegħdin nitkellmu fuq żewġ ħwejjeġ taħt isem wieħed, iżda li ma għandhom x'jaqsmu xejn. Il-Ktieb ta' Ġobb hekk imur igħid fuq Alla: 'Għandek Inti għajnejk tal-laħam2 tara Inti bħal ma' jara l-bniedem 7 Huma jiemek bħal dawk tal-bniedem u s-snin Tiegħek bħal żmenijietu 77 Dawn il-kelmiet igħidulna kollox fil-qasir, u jħalluna naħsbu li għandu mnejn il-kelma jum tfisser qata' ta' żmien twila ħafna u f'sitt żmenijiet twal id-dinja waslet, bil-ftit il-ftit, biex saret kif narawha l-lum. Hekk tgħallimna l- Ġeċloġija. Fl-istess Ħin, il-kliem tal-Ġenesi jħallina, naħsbu fil-kobor bla taxf ta' Alla li għalih ix-xogħol ta' dawn iż- żmenijiet kollha ma kenux ħlief xogħol ta' ftit ġranet. B'hekk afina naraw li ma hemm l-ebda tlewwim bejn il- Ġenesi u l-Ġeċloġija. Ħalli issa naraw kif il-ġrajjiet tal-Ġenesi nistgħu nqab- bluhom ma' kull ma tgħidilna x-xjenza. Fil-bidu ħalaq Alla s-smewwiet u l-art (Ġen.l, 1) (1), Jekk afina, bħala nsara, inżommu mat-tagħlim filosofiku li jgħid li l-materja ġiet maħluqa minn Alla u Minnu mżejna his-setgħat tagħha kollha—kontra dak it-tagħlim li jgħid li l-materja kienet minn dejjem— jidher sew li, billi. kollox hu magħmul biha, hi kienet l-ewwel ħaġa li kellha tinħalaq, u biha kellhom isiru s-smewwiet u l-art, jiġifieri l-Univers. U kienet l-art ħorrox borrox, u d-dlamijiet ma' kullimkien ti n-nifs t'Alla jittajjar fuq wiċċ l-ilmiet (Ġen. Dan ukoll jaqbel max-xjenza li tgħid li hekk kien. Jidher mit-teori li tgħid li l-Art saret min-nebula (2) u għal l-ewwel kienet wisq sħuna, Għal daqstant kien jeħtieġ (1) Niżżu-ħajr lir-Revdu Dun P.P, Savdon talli għoġbu jtini dawn il- vrus tal-Ġenesi miktubin bil-malti. (2) Nebula hi bħal sħaba mikwija u li tarmi dawl ftit u xejn ħafif, miżmuma f'postha fis-sema. Xi drabi, in-nebula bi magħmula minn ħafna kwiekeb żgħar, drabi oħra hi magħmu a minn g jikwi. Skond din it-teorija, minn flok is-sistema solari tagħna kien hemm nebulu kbira, Kienet tarmi d-dawl u kienet iddur fuqha nfisha. Din in-nebula bil-ftit il-ftit bdiet tiksaħ u ti beda wkoll jiżdied. Fugha kienu jaħkmu żewġ qawwi ta' barra ri (fu ċentrifuga) u l-oħra li riedet tibqa' man-Nofs. (fo Gni). Mita d-da żejjed, il-forza ċentrifuga rebħet, u bdew jinfirdu ħafna ċrieki u wara żmien għaqdu u minnhom saru l-pjaneti, żmien twil wisq sakemm tiksaħ biż-żejjed biex iżżomm il- ħajja fuqha. U sa ma jsir dan, id-dinja kellha, bil fors, tibqa' minngħajr ħajja. Mhux biss, imma aktarx li kienet imdawra minn sħah ta' fwar li, wara xi żmien, għaqad f'ilma u minnu saru l-ibħra u l-ilmiet tad-dinja. Dan is-sħab ma kienx iħalli li jiddi fuqha d-dawl mitfugħ min-nebulae l-oħrajn ta' l-Univers. (Ġen.l, 3) Nissuktaw ma' dak li għidna qabel. Meta dak il-fwar sar ilma, id-dawl li kien ġej min-nebulae, l-oħrajn kien jista' jiddi fuq wiċċ l-Art li qabel kienet mudlama. Qabel ma ħasbu fit-teorija tan-nebulae, ħadd ma sata' jifhem il-għala d-dawl beda jiddi fuq d-dinja qabel ma ġew maħluqa x-xemx, il-qamar u l-kwiekeb, għaliex il-lum huma dawn li jatuna d-dawl. Is-sistema tax-xemx tagħna, skond it-teorija li semmejna, kienet għadha, sa dan iż-żmien tal- ħolqien, magħmula min-nebulae li kienu jduru u mhux għal kollox imkessħa. Imħabba fil-kobor tagħha, ix-xemx kienet trid wisq iżjed mid-dinja biex tiksaħ) u tkun tista' tassew tissejjaħ xemx u tarmi dawl qawwi, għalkemm hija kienet ġa qiegħda tatixi dawl. B'daqshekk naraw kemm timxi bir-reqqa, għal- kemm bi kliem ħatif, il-Bibbja, f'dak li tgħid, u kemm jimxu wisq tajjeb flimkien il-ġrajjiet tal-Genesi u t-tagħlim tax- xjenza. Alta: Ikun hemm firxa f'nofs l-ilmiet, li tifred ilma minn ilma (Ġen. X'nifhmu bdin il-kelma firxa (firmament)7 Skond il- Bibhja ta' Douav, din tfisser il-vojt bejn l-Art u l-ogħla kwiekeb; bejn l-ilma ta' fuq l-art u dak ta' fuq is-sħab. Wara li l-Art kesliet biż-żejjed iċ-ċpar tbiddel f'nida u minn dan saru l-ilmiet tad-dinja. Issa l-ftit ta' dawl li kien ġej min-nebulae sata' jibda jiddi fuq l-Art iżjed minn qabel, għax ma kien hemm xejn xi jtellfu. : Qal inbagħad Alla: Jinġemgħu l-ilmiet ta' taħt is sema f'naħa waħda, u jidher l-inxief. U hekk kien (Ġen. Dan ifisser li l-ilma kien igħatti kollu kemm hu l-wiċċ ta' l-Art. Imbagħad, maż-żmenijiet, l-Art bdiet togħla f'xi bnadi u tinżel f'xi oħrajn u b'daqshekk l-ilma nfired f'ħafna biex igħaqqad l-ibħra u l-agħdajjar tad-dinja, b'art niexfa f'nofshom. U qal Alla: Tnibbet l-art ħdura, ħaxix jagħmel iż żerriegħa, u siġar tal-frott skond ġenshom… (Ġen. Mela l-lixejjex dehru qabel il-bhejjem, għalkemm aħna nsibu li saħansitra fl-ewwel blat (Kambrian) taż-żmien. Paleożojku, jidhru l-qatàt kbar ta' l-annimali invertebrati (Protozoi, Sponos, Gvaptoliti u l-iżjed Trilobiti). Ma għandniex ninsew li jja tal-ħolqien, fil-Ġenesi, hija meħuda fuq fuq, jiġifieri iġġib kollox fil-qosor. Għal- hekk jidher, f'dak li ġibna fuq, li x-xitel ġew maħluqa kollha f'daqqa, waqt li aħna nafu li dawk ta' bla fjuri (il-krittogami), kienu jgħixu qabel l-oħrajn bil-fjuri (il-fanerogami). Imma billi dawn tnisslu minn ta' qahel, nistgħu ngħidu li nħalqu f'daqqa, kif qal il-kittieb imqaddes. Mela issa bdiet tidher il-ħajja fuq wiċċ l-Art—ħaġa li tfisser liafna. Qal ukoll Alla: Ikun hemm dawwaliet fil-firxa tas-sema….U għamel Alla ż-żewġ dawwaliet il-kbar, id-dawwala l-kbira biex tkun fuq in-nhar, u d-dawwala ż-żgħira biex tkun fuq il-lejl, u l-kwiekeb (Ġen. i, 14 16), Dan ma jfisserx li x-xemx ġiet maħluqa fir-raba' jum, għaliex kienet minn qabel bħala. nebula, li ma' sħabha l-oħra, inħalqet meta Alla ħalaq is-sema (Ġen. Biss irid ifisser li issa din in-nebuldu saret xemx, wara li f'dan iż-żmien kollu, hil-ftit-il-ftit, kesħet u għaqdet; u bdiet tarmi dawl qawwi. Issa l-qamar, bilfors kellu jinfired mill-bqija ta' l-art kabel ma. din għaqdet; u fuqha ħdew jikbru l-ħixejjex. U billi l-qamar kien wisq iċken mix-xemx, għandna naħsbu li hu għaqad iżjed malajr minnha. Imma billi aħna nqisuh bħala dawl, bilfors li għandu jissemma flimkien max-xemx u mhux qabel, għaliex id-dawl tiegħu ma hux ħaġ'olira filief l-istess dawl tax-xemx li jidher fih, u jintefa' l-ura minnu għal fuq id-dinja. Hawn naraw illi x-xemx u l-qamar ma humiex ta' ħtieġa ħlief għad-dawl li bih idawlu l-wiċċ ta' l-art bin-nhar u bil-lejl: l-aktar ħaġa ta' ħtieġa,fil-ktieb tal-Ġenesi,m' għandniex xi ngħidu, hi d-dinja li fuqha jgħix il-bniedem, uli għalih il- ktieb tal- Ġenesi ġie miktub. U qal Alla: Jiżgħed l-ilma b'bhejjem ħajjin u jittajru; it-tjur fuq l-art għali-wiċċ il-firxa tas-sema. U ħalaq Alla l-bhejjem il-kbar ta' l-itma, u kull bħima ħajja li żiegħdu l-ilma. skond ġenshom…(Ġen.l, 26 21). Hawn niltaqgħu, għal l-ewwel darba, mal-ħajja li tinħass u mhux mal-ħajja l-olira blial meta semmejna l-pjanti. Insibu wkoll li x- xjenza taghel mal-Bibbja, għaliex skond l-Evoluz- zjoni jidher li l-ewwel protozoi kellhom il-bidu tagħhom fil- baħar, li l-ħut kien qahel il-għasafar, u li l-bhejjem il-kbar (Iekthvosamria)—li fl-Ebrajk jissejħu b'kelma li ġiet bosta drabi maqluba f'balienu—kienu jgħammru fiż-żmien ġeolo- ġiku li wasalna fih (ġ imrassiku) għalkemm xi wħud minnhom insibuhom. ukoll fiż-żmien ta' qabel(triassiku). Għandna nar li l-kittieb imqaddes, għad li ma kienx jaf xejn fuq xjenza, għaraf iqiegħed il-għasafar mal-ħut u mhux mal-mammali, kif kien jagħmel wiefied ieħor mhux tax-xjenza. Fil-Ġenesi, il-ħxejjex u l-annimali huma mifrudin minn xulxin, fil-ħin li ufina nafu li flimkien mal- -ħixejjex, kien hemm dejjem xi annimali invertebrati, għalkemm ta' ordni, wisq haxxa. Dan jit riedx itawwal fuq x dawk il-bnedmin l-ewwel imur isem l-oħrajn huma magl li l-kittieb imqadde: Qal inbagħad Alla: (Ġen. 1, 24) Kollox hu ma igħixu wara l-ħut għandna niftakru ftit marsupjali; fiha deher il-bniec tal-Geoloġija. Qal ukoll AĦa: (Ġen. imma loġika fl-epoka ter fisser hekk: il-kittieb imqaddes, forsi, ma i annimali li ma kenux jatu kas tagħhom i għalihom mar jikteb; u għalhekk minn mi dawk l-annimali li wisq iżjed minn irnla qalh il-bhejjem ta' l-Art. Kif ukoll s ried iżomm fil-qosor u fi ftit kliem. Tiissel l-art bhejjem ħajjin, skond ġenshom… iegħed sewwa: il-bhejjem ta' l-art bdew u l-għasafar u qabel il-bniedem. Biss li tlimkien mal-għasafar kienu jgħixu xi l-mammali kienu ta' ltieġa ġeo- zjarja, jiġifieri fl-epoka ta' qabel dik li em (l-epoka qwaternarjaj—l-aħħar waħda Nagħmlu l-bniedem fuq surietna u fuq xbihictna… er il-aħiħarnett, u hekk tgħidilna x-xjenza, għadna kif semmejna. Kif rajna f'kull ma għedna sa issa, kollox sar skond kif ħwejjeġ afna iġġegħilna nafisbu li sar ix-xjenza tal-lum. l-lum nifhmuhom, iż-żmenijiet ewlenin, Dawn il- imma l-ebda ħadd, f'dawk Għalhekk ta' min isaqsi lil dawk li ma jemmnux kif ifissru dan il-qrib kollu bejn il-ġrajja tal-Ġenesi u x jnebbah ħihom lill-kittieb tal-Ġenesi ħlief Alla l-Im- sata' bierek 7 Sa issa aħna x-xjenza tal-lum. rajna kemm jaqblu flimkien il-Ġenesi u x-Xjenza tal-lum f'dak kollu li huma jgħidulna, il-wafida fuq il-ħolqien tad-dinja u l-oħra fuq il-bidu tagħha. Imma jiswa wisq li wieħed ikun jaf li dana kollu li għedna mhix it-tifsira weħidha li l-għorrief kattoliċi jatu tal-Ġenesi. Hemm ħafna teoloġi li l-ewwel Kap tal-Ġenesi fehmuh b'mod jew b'ieħor, u li l-Knisja qatt ma kkundannathom. Ħafna fissru, (u oħrajn għadhom. ifissru) il-Ġenesi kelma b'kelma. Oħrajn qalu li l-ġrajja tal-Ġenesi huwa xebh. Vigouroux (l) hekk imur igħid: 'Il-fidi ma ġġigħelniex nifhmu kelma b'kelma kull ma jinsab miktub fl-ewwel kap tal-Genesi….Xi kommentaturi, u fost oħrajn il-kardinal Ċajetan, fissru b'xebh il-bidu tal-Ġenesi, u l-knisja ma kkundannathomx, iżda baqgħet iżżommhom b'kattoliċi'. Hemm xi kattoliċi li jridu jgħidu li l-ħolqien tad-dinja huwa maqsum f'sebàt ijiem ħalli jkun jista' jiġi rreċitat fil-liturġija (2). ' Oħrajn għandhom f'rashom li Mosċ kellu minn għand Alla dehra wara oħra li fihom hu mar jara l-qawwa Tiegħu ħallieqa. Tifsira oħra hija li l-ġrajjiet tal-Ġenesi jagħmlu dramm allegoriku f'sitt atti, li fih aħna naraw kemm huwa dmir tagħna li natu ġieħ lil Alla Wieħed li ħalaq is-sema u l-art, u li nibqg għu nafuhulu għal kemm kien tajjeb magħna. Wara li semmejna t-tfissir ta' bosta għorrief, nistgħu naraw li ma hemmx għal fejn wieħed iħaqqaqha fuq tifsir wieħed. U nistgħu nżidu li l-ġrajjiet tal-Ġenesi dejjem ġew iżjed imwettqa bil-għerf ta' kull żmien. Dak li qatt ma għandna, ninsew hu li l-fehma tal-kittieb tal-Ġenesi kienet reliġjuża: jiġifieri li jmur juri lill-bniedem li l-ħolqien tad-dinja sar din Alla Wieħed. Igħid it-teċlogu Ġużeppi Riekabr, S.J: ''Kull ma trid turi l-Knisja hija l-għaqda tal-ġens uman: kullħadd ġej minn missier wieħed, kullħadd imwieled bid-dnub ewlieni għall-ħtija ta' dak il-inissier, u kullħadd jinsab fil-bżonn tal-fidwa tal-Feddej tagħna li Huwa wieħed. Kif ukoll il- knisja żżomm kull ma hu mfisser, u miżmum mill-ġrajjiet tal-Ġenesi, Imma l-knisja ma tatniex l-ebda tifsir ta' dawk il-ġrajjiet hekk mudlama biex nemmnu lilhom biss'. Nispiċċaw bil-kliem ta' Santu Wistin (3): 'Ħafna nies jitlewmu wisq fuq ħwejjeġ li l-iskritturi mqaddsa ħallew harra b'għaqal akbar minn tagħna… L-Ispirtu t'Alla li tkellem fihom ma riedx igħallem lill- bnedmin dawk il- ħwejjeġ li ma kienu jiswew Xejn għall-fidwa tiegħu.'