F Statwa Sekondarja tal-Immakulata Kunċizzjoni fil-Knisja ta' San Franġisk, Għawdex http://www.freewebs.com/ statwititulari/immkuncizzjonisekonda.htm Fil-knisja ta' San Franġisk, tal-Patrijiet Franġiskani Konventwali, kien hemm vara oħra tal-Immakulata. Din tissemma sa mis-sena 1698. Jingħad li kienet xogħol fl-injam, iżda m'hemmx informazzjoni dwar l-iskultur u d-data ta' meta saret. Ritratti ta' din il-vara mhumiex rari. B'xorti ħażina, din il-vara ġiet meqruda fl-1972. Jgħidu li kienet ġiet mogħtija n-nar, iżda dan il-fatt mhux ċert. il-vara tal-Immakulata Kunċizzjoni li naraw illum ġiet minquxa fl-injam fl- 1848, mil-iskultura Salvu Psaila (1798-1871), f'Birkirkara. Kienet swiet is- somma ta' madwar erba' mitt skud. Din l-istatwa hija marbuta mal-Fratellanza tal-Immakulata f'din il-knisja Franġiskana b'digriet tal-Isqof Balaguer tad-29 ta' Jannar 1663. Din l-Immakulata hi imprezzabli għall-valur artistiku tagħha. Hija xogħol barokk, fejn jidher li l-iskultur kien influwenzat ħafna mill-iskultur barokk Marjanu Gerada (1766-1823). Hemm xebh kbir bejn l-istatwa tal- Immakulata u l-istatwa titulari tal-Madonna tal-Grazzja (xogħol ta' Gerada) ta' Ħaż Żabbar, f'dak li huwa panneġ tal-libsa u l-qagħda tal-idejn. Xogħol magħruf u mfaħħar ħafna ta' Salvu Psaila hija l-vara titulari ta' Santa Elena Imperatriċi, li tinsab ġewwa l-Bażilika iddedikata lilha ġewwa Birkirkara. Mingħajr dubju u bir-raġun kollu, l-istatwa tal-Immakulata hija miżmuma b'kapulavur kbir tal- arti Maltija, opra li l-iskultur esegwiha fl-età ta' madwar ħamsin senal Minn meta waslet ġewwa Għawdex, il-vara baqgħet tinżamm ġol-knisja konventwali ta' San Franġisk, tar-Rabat, fejn għadha miżmuma b'għożża kbira sal-lum. L-istatwa tal-Immakulata, bħal kull xogħol iehor fl-injam, għaddiet minn numru ta' proġetti ta' restawr matul is-snin. Naturalment, bħal kull xogħol ieħor, l-istatwa kien jeħtiġilha tgħaddi minn proċessi ta' rinnovazzjoni sabiex tkun tista' tibqa' titgawda u ammirata mill-ġenerazzjonijiet tal-futur. Michael Camilleri Cauchi kien ġie involut ħafna drabi f'xogħol ta' l-istess natura fuq l-istatwa tal-Kunċizzjoni, li prinċipalment kien jikkonsisti f'applikazzjoni ta' tonalità ta' żebgħa lill-karnaġjon. Fl-1997, il-vara ġiet irrestawrata, konsolidata, u mogħtija l-lewn oriġinali tagħha minn ditta Artistika Naplitana, taħt it- tmexxija tal-Maestro Aurelio Talpa, l-istess ditta li sena qabel irrestawrat il-vara titulari ta' San Ġorġ. Meta tlestiet, il-vara ittieħdet fil-Bażilika ta' San Ġorġ, fejn wara ħafna funzjonijet, ittieħdet b' purċissjoni lejn il-knisja konventwali ta' San Franġisk. Iżda, jekk il-vara ta' San Ġorġ ħarġet b'suċċess, mhux l-istess ġara għall-vara tal-Kunċizzjoni. Il-provinċja Franġiskana ta' Malta ħadet Festa Immakulata Kunċizzjoni Ħamrun 2010 o ' l-inizjattiva li twaqqaf kumitat sabiex jistħarreġ jekk hux opportun li jsir intervent mill-ġdid. Dan ġara peress li kien qed isir ħafna l-ilment f ji r-restawr li sar fl-1997 naqas li jappella E u jissodisfa. Il-kumitat kien kompost minn f persuni stabiliti fil-qasam tal-arti u li jgawdu fiduċja fil-kamp artistiku Malti. Finalment, il- kumitat ikkonkluda li peress li r-restawr ma laħaqx il-livelli mixtieqa, kien hemm bżonn li jsir intervent ieħor u dan b'mod partikulari fejn Ji jolqot il-karnaġjon, allura l-wiċċ u l-idejn. Dan l-intervent ġie fdat f'idejn l-istatwarju stabbilit Għawdxi Michael Camilleri Cauchi,u għalhekk ġie avviċinat għal dan l-iskop f'Awwissu 2000. Dan ir-restawr beda' f'Ottubru 2000, u tlesta f'nofs Novembru tal-istess sena. L-istatwarju ġie fdat li jirrestawra l-istatwa f'kamra fil- kunvent tal-istess knisja, biex ikun evitat ħsara lill-istatwa permezz ta' tqandil u ġarr bla bżonn. L-istatwarju beda mill-istudju tat-tindif tas-saff taż-żebgħa tal-wiċċ, permezz ta' kimika apposta. L-aplikazzjoni taż-żebgħa għad-dettaliji tal-idejn u s-saqajn ġie fdat lil Adonai Camilleri, iben l-istatwarju, taħt is-sorveljanza tar-restawratur innifsu. Matul il-proċess ġew skoperti diversi xpakkar fl-istatura tal-istatwa. Sar numru ta' interventi sabiex jingħalqu x-xquq ikkaġunati mill-ixpakkar. Ir-restawratur kixef li parti mill-mant, mid-dahar u l-ispalla tax-xellug kienet mikula mis-susa. Hawnhekk l-istatwarju ma kellux għażla oħra ħlief li jelimina s-susa billi jaqla' l-injama l-marida u jpoġġi oħra ġdida. Ġie deċiż li l-mant jerġa' jinżebagħ mill-ġdid, minħabba r-restawr goff ta' meta l-istatwa ġiet suġġetta għall-brix u tindif estensiv li saħansitra ġiet affettwata n-nisġa u s-sura ta' partijiet mill-iskultura tal-istatwa. Sabiex ir-restawratur ikun ċert li l-istatwa tkun meħlusa mis-susa, għal jumejn sħaħ wara xulxin xeħet kimika bil-bexx mal- ġnub tan-naħa ta' ġewwa tal-istatwa. Dan peress li l-istatwa hija mħawwra minn ġewwa. Sar ukoll studju fuq il-globu ta' taħt ir-riġlejn tal-Immakulata, li ingħata l-lewn oriġinali ta' Psaila. Meta tlestiet, ġiet indurata mill-ġdid, mill-istatwarju Mario Camilleri Cauchi u ibnu Ruben. Festi kbar laqgħu lura lill-Immakulata lura mir-restawr. Fis-sena 2004, is-sena tad-Domma tal-Immakulata, l-istawa ittieħdet b'purċissjoni lejn il-parroċċa Qalb ta' Ġest fil-Fontana. L-Immakulata għamlet ġimgħa sħiħa fil-knisja tal-Fontana. Festi kbar laqgħuħa lura fil-Belt Victoria bi pellegrinaġġ. Il-vara toħroġ proċessjonalment kull 8 ta' Diċembru, iddur mal-Belt Victoria, il-belt li dejjem ħabbitha. Takkumpanja l-purċissjoni, ta' kull sena, ikun hemm il-Banda Cittadina La Stella, l-istess Soċjetà marbuta mal-festi ta' San Ġorġ. Insibu rabta antika bejn l-Immakulata u din is-Soċjetà. Festa Immakulata Kunċizzjoni Ħamrun 2010 o