— 4ġ — Gulju Cesri Ta' W. Shakespeare (Qiib ta' VALENTIN V, BARBARA OP.) (Jaqbad mal-għadd 254-262). - L-EWWEL ATT Dehra III. Ragħad u beraq. Min-naħiet biswit xulxin jidħlu KASKA, bix-xabla f'idu, u ĊIĊERUN. O Kaska, is-sliem: wassaltu d-dar lil ċesri9 Għaliex nifsek maqtugħ7 għax hekk mistagħġeb) KABKA. Kif, ma tibżax xħin tara dinja sħiħa 'Titriegħed qisha rixa7 O ċiċeruni Jien taqlib rajt, meta l-irjieħ qawwija Qaċċtu ballut ta' saħħa, u l-baħar kburi Jien rajtu jimla mdagħdagħ, kollu ragħwa; Qisu jrid jilħaq is-sħabiet heddieda: Imma bħal-lejla qatt, u qatt, ħlief issa, Ma rajt xita ta' nar nieżla mill-għoli, Jew qamu għal xulxin in-nies tas-sema, Jo d-dinja, wisq imqita ma' l-allat, Se ġġ'għalhom fl-aħħar jixħtu fuqha l-qirda, CICER. Jaqaw rajt xi ħaġ'oħra tgħaġġbek iżjed7 KASKA. Wieħed mir-rsiera — inti tafu tajjeb — Refa' idu x-xellugiia 'l fuq, u minnha Beda ħiereġ in-nar, u dawl hekk qawwi Daqs ta' għoxrin ban f'daqqa, u madankollu, Bla ħasset idu n-nar, lanqas ittiefset. Barra minn dan, għadni bix-xabla f'idi, Maġenb il-Kapitolju ltqajt ma' ljun, Li ħares lejja, u baqa' sejjer kburi, Bla ma: għamilli xejn: miġbura f'kotra, Kien hemm mitt mara fuq xulxin, musfara, Bil-biża' mixrubin; ħalfu li raw Irġiel tan-nar, iterrqu 'l fuq u 'l isfel. U l-bieraħ f'nofs in-nhar l-għasfur tal-lejl. Mar qagħ'd xi mkien fis-suq jgħajjat u jwerżaq. Meta ħwejjeġ bħal dawn daqshekk tal-għaġeb Jaħbtu flimkien bħal-lum, ħadd m'għandu jgħid, Dan hu għalhekk u għalhekk, — minn awl id-dinja;' Għax jiena naħseb, illi jfissru deni Għall-art li fuqha nġabru u fejn qed jidhru. Tassew, daż-żmien jagħtik x'titħasseb bosta: 'Ma n-nies ifasslu kollox kif jogħġobhom, Mhux ħlief ifissru kollox bil-maglub. Iva, għax naf li b'għatlek lil Antonju Biex jgħarrfek illi għada hemm ikun. Il-lejl it-tajjeb mela, Kaska: l-ajru Mgħaddab, mhux ta' min joqgħod barra, Saħħa. (Joħroġ CICERUN Jidħol Kassju. KASS, Int Kaska, leħnek jixhdek KASKA. Kassju, dan x'lejl hu7 KASS. Lejl sabiħ ħafna għal min hu raġel sewwa. Min basar qatt li s-sema jagħdab hekk' KASS. Kull min għaraf li l-art mimliia ħażen, Jien, ngħiġ għalija, ħriġt indur mat-toroq, Ftit ħabbilt rasi minn dal-lejl tal-biża'. U hekk imperreċ, Kaska, kif qed tara, Kxift sidri għas-sajjetti; u meta l-beraq Serrep minn lewn in-nir u deh'r qed jiftaħ Sider is-sema, jien mort quddiemu Fejn sata' jaħbat, sa fejn sata' jħeġġeġ KASKA. Għaliex qed tinbex is-smewwiet7 Il-bniedem Jeħtieġlu jibża' wisq, għandu jitriegħed Meta l-allat setgħana, jibagħtulna Ħwejjeġ bħal biex nidħlu ġo qoxritna. Kemm int fil-għama, Kaska; ix-xrar tal-ħajja Ta' qalb Rumana mhimiex fik, jonkella Ma tħaddimhomx. Int sfajjar, ħarstek wieqfa, Il-biża' ħatfek, sirt mixrub bil-għaġeb Kif rajt nuqqas ta' sabar fis-smewwiet: Iżda jekk tgħarrex ftit xinhija l-ħtija Ta' dan-nirien, ta' dal-ħorsien ma' l-ajru, Ta' dat-tibdil ta' bhejjem u t'agħsafar, : Ta' dil-bluha fix-xjuħ u d-deh'n fit-tfal, Xi fdal ta' min jarmih, ladarba taqdi 'Ta' mezz hekk ġiefi biex tkun tista' ddawwal Maħluq hekk baxx bħal ċesril Imma, oh niket, Fejn qatt wassaltni7 Għandi mnejn ftaħt fommi Quddiem min huwa rsir minn rajh, u jkolli Inwieġeb għal li għidt; 'ma jien armat, W għali;a jiġri x'jiġri xorta waħda. KASKA, Ma' Kaska qed titkellem, u ma' bniedem Li dan għalih mhux ċajt, Ħa, ħudli b'idi: Int aħdem għall-ħelsien minn dan il-madmad, F'dil-biċċa xogħ'l inkun minn ta' quddiem Daqs l-aqwa wieħed. Mela ft'hemna sewwa, Issa, Kaska, kun af li jien webbilt Għadd ċkejken ta' Rumani mill-aħjar Sabiex jindaħlu miegħi f'biċċa xogħol imwiegħra ħafna, għad li wisq ta' ġieh; U naf'li bħal dal-ħin qed jistennewni Fil-portku ta' Pompew: għax f'iejl bħal dan Mhux ta' min jiġri barra fit-triqat; Id-dehra tas-smewwiet qisha bħall-ħidma Li għandna taħt idejna, xogħ'l ta' demm, Għamil ta' nar, ħidma waħxija ħafna. Ersaq ftit 'l hawn, riesaq xi ħadd imgħaġġel. Cinna; għaraftu sew mill-mixja tiegħu: Dan hu ħabib. Jidħol CINNA . Cinna, fejn sejjer tgħaġġel CINNA. Infittex lilek, Dak7 Matellu Cimber/ KASS. Le,, Kaska dan; wieħed indaħħal magħna Għal dak ix-xogħ'l. Qed jistennewni, Cinna' CINNA, Nifraħlek. Dan x'leil hul Xi tnejn jew tlieta qalu li raw dehriet tassew tal-għaġeb. Qed jistennewni) Għidli. O Kassju, mhux li kont Tista' tiġbed għal magħna n-nobbli Brutu — KASS. Bil-mod: Ja twajjeb Cinna, ħa dil-karta, U qis li ta'għedha f'maqgħad l-imħallfin, Fejn Brutu biss isibha; u din itfagħha Mit-tieqa tiegħu; waħħal din bix-xama' Ma. xbihet Brutu x-xiħ: imbagħ'd ilħaqna e Fil-portku ta' Pompew, fejn int issibna, Decju Brutu u Trebonju hemm qegħdin2 ibku sażdimzen. -uċiċiioniamatin ħċżbaiż Għaliex f'dal-ħwejjeġ koliha nqalbu l-ħajja, In-natura u s-setgħat lilhom mogħtija, U saru għoġbijiet, għandek issib Li s-sema nnifsu mliehem b'din il-qawwa, Biex ikunulna għodda ta' theddida U biża' ta' żmien ikrah. Issa jien, Kaska, nista' nsemmi bniedem Tal-għaġeb bħal dil-lejla, Li jriegħed u li jberraq, jiftaħ oqbra, U jgħajjat daqs l-iljun tal-Kapitolju, Bniedem mhux aqwa minnek, lanqas minni, Fil-ħila tiegħu, iżda sar hekk qawwi U hekk tal-biża' bħat-taglib tal-lejla, KASKA. Qed tgħid għal Ċesri, Kassju; hux tassew KASS. Huwa min hu: jekk ir-Rumani l-lum Għandhom l-egħruq u l-qawwa tax-xjuħ tagħhom, Ahi 'ma fehmiet missirijietna dabu, L-erwieħ ta' l-ommijiet qed imexxuna, Għax bit-tbatija u l-madmad sirna nisa. KASKA, Tassew, jien smajt li għada s-senaturi Bi ħsiebhom jaħtru 'l Ċesri bħal sultan: Hu jilbes il-kuruna fl-art u l-baħar, U kullimkien, barra minn hawn fl-Italja KASS. Mela jien naf l-istallett fejn nilbsu; Kassju jeħles lil Kassju minn dal-jasar: Għax b'hekk, allat, tagħmlu 'd-dgħajfin qawwija; B'dan biss, allat, tirbħunom Iit-tiranni: M'hemmx torri żonqri, m'hemmx ħitan tar-ram, M'hemmx dwiemes, lanqas ktajjen tal-ħadid Li jistgħu jliġġċmu l-qawwa ta' l-ispirtu: Il-ħajja. meta tixba' minn did-dinja, Qatt ma tonqosha l-ħila li tħalliha, U la naf dan, ħalli jkur, jaf kulħadd, Li dik l-id iebsa li ħafnitni taħtha Nista' nwarrabha meta rrid. (Ragħad.) KASKA, jien bħalek: U bħalna r-rsiera kollha għandhom f'idejhom Is-setgħa, li jinfdew mill-jasar tagħhom. Me'għaliex Cesri għandu ikun tirann Miskinl Naf lupu ma jixtieqx ikun, Kieku ma jafx illi r-Rumani ngħaġ: Għax ir-Rumani ċriev, għalhekk hu ljun. Kull min bil-għaġla jrid ħuġġieġa kbira, Jibda, bit-tiben: kemm mhi xejn din Ruma, CINNA, Kulħadd hemmhekk, barra Metellu Cimber, Għax mar id-dar ifittxek. Jien se nħaffef, Biex neħles dawn il-karti bħal ma għidtli. Imbagħ'd ejja fil-portku ta' Pompew. (Joħroġ ĊINNA). Immorru, Kaska, ħalli qabel- jisbaħ Naraw 'il Brutu d-dar: tliet biċċiet minnu Ġa huma tagħna; u iekk narawh darb'oħra. Naħseb illi jintelaq sħiħ f'idejna. KASKA.O, il-qlub tan-nies iżommuh wisq fil-għoli: U dak li fina jidher bħal nuqqas, L-imġieba tiegħu, bħal ulkimja safja, . Fih tbiddlu fi drawwiet tajbin u siewja. Minnu, mis-siwi u l-ħtieġa kbira tiegħu Int għamilt ħaqq wisq tajjeb. Ejja mmorru, Għax nofs il-lejl ġa daqqa; u, qabel jisbaħ, Ahna nqajmuh u nkunu żguri minnu. (Joħorġu. TMIEM L-EWWEL ATT Essaj ta' P. Marianus Vot OF.M Bħall-Kittieb ta' l-'Old Curicsitv Shop', kont ħadtha drawwa li ma noħroġx ħlief meta jidlam, Mhux għax il-ħruġ ta' filgħodu mhux isbaħ, le, iżda, billi jien in-nies iħabbtu ma wiċċi jdejquni, qtajtha darb'għaldejjem li noħroġ biss fil-ħinijiet li t-toroq ikunu tbattlu min-nies, Wara l-ikla ta' filgħaxija, . kont nitfa' l-kappeli f'rasi u bil-kelb miegħi nerħilha għal għonq it-triq. Fis-sajf ftit kont nagħmel minn dal-ħruġ, għax in-nies kienet iddum barra, iżda fix-xitwa, meta kulħadd ikun miġbur ' għall-kenn ta' daru, kont nilbes kowt oħxon u b'xall m'għonqi naqbad it-triq it-twila. Mhux darba w tnejn kienet taqbadni x-xita f'nofs ta' triq u kont nidħol id-dar għasra, Dil-ħarġa ta' kull filgħaxija kienet taħjini. Dik il-fewġa kiesħa, xitwija, kienet tidħol ġo għadmi u ssaħħaħni. Fit-triqat ma kontx tilmaħ ruħ, u l-bibien tad-djar kollha kienu jkunu magħluqa. Iżda xi tieqa 'l hawn u 'l hinn qatt ma naqset li ma tkunx miftuħa, u jekk tkun ix-xita miftuħa fuq il-ħġieġ. Kull tieqa miftuħa għandha l-ġrajja tagħha — il-ġrajja ta' dawk li jgħammru 'l ġewwa minnha, Darba kont għaddej minn waħda mill-ifqar toroq tar-raħal. It-triq kienet dlam ċappa, u ħlief dawl ċkejken li rajt ħiereġ