Ħbieb Kumitat 2020 President Adrian Schinas Viċi-President Valent Xuereb Segretarju Nardu Agius Asst. Segretarju u PRO Norbert Gingell Teżorier Godfrev Mangion Assistent Teżorier Attivitajiet li l-Kumitat qed jaħdem u jippjana għax xhur li ġejjin (jistgħu jinbiddlu skont iċ -ċirkostanzi:) e Kappelli fil- lokalita' San Ġwann Mejju e Kappelli f'Għawdex Ġunju e Kappelli fil- lokalita' tan- Naxxar il-Kappelli GĦAQDA ĦBIEB KAPPELLI MALTIN Facebook: Hbieb il-Kappelli Maltin Ħarġa Nru 2 Għeżież Membri, Qedgħin tirċievu t-tieni ħarġa tal- fuljett elettroniku. Mill-kummenti li rċevejna jidher biċ-ċar li l-ewwel ħarġa niżlet tajjeb ħafna magħkom billi, barra li niżżilna ftit storja tal-kappelli li żorna f'Ħaż-Żebbuġ, daħħalna ukoll ftit ritratti li servew bħala rikordju tal- postijiet li żorna. Il-Kumitat tista' tgħid li kellu kollox lest għall-attività ta' Marzu, imma bħalissa l pajjiz għaddej minn ċirkustanzi li jaf bihom kulħadd. Aktar minn hekk, l- awtoritajiet kollha qed jinsistu—fl- interess tas-saħħa pubblika—li ċertu attivitajiet għalissa ma jsirux. Hu xieraq li aħna wkoll noqgħodu għall-parir tal- awtoritajiet. Nemmnu li jekk kulħadd josserva dawn id-direttivi l-pajjiz joħroġ minn dan il-gwaj b'wiċċ il-ġid. Imma biex il-Kumitat jibqa' f'kuntatt magħkom, ħejjejna din it-tieni ħarġa li fiha qed nagħtukom informazzjni dwar żewġ kappelli— dik ta' Santa Katarina li tinsab f'Ħal Qormi u dik tan-Nativià li Artikli bħal dawn kienu qed jidhru fil- 'Leħen' u kienu xxandru kwazi 140. Dawn l-artikli kienu jkunu bbażati fuq kitbiet li s -Sur Louis Fenech kien jipprepara sabiex jitqassmu lil dawk li kienu jattendu għall- attivitajiet li l-Kumitat preċedenti kien jorganizza sal-aħħar tas-sena l-oħra. Għax-xogħol li s-Sur L Fenech kien jieħu ta' min jirringrazzjah ħafna. Filwaqt li nispera li ssibu din il-ħarġa nteressanti wkoll, nitlob biex minn irid jikkontribwixxi b'xi kitbiet jew artikli relevanti, għandu jibgħathom fuq l-emejl indikata hawn fuq. IL-KNISJA TAN-NATTIVITA', Bormla Din il-knisja, li tinsab viċin il-Mina ta' Santa Liena, Bormla, kienet midfuna taħt l-art għal aktar minn tliet mitt sena. Reġgħet 'instabet' fl-1946 meta kien qiegħed isir xogħol ta' rikostruzzjoni wara it-Tieni Gwerra, imma reġgħet 'indifnet' meta bnew appartamenti fuqha. Din il-knisja aktarx taf il-bidu tagħha minn għar li kien hemm fl-inħawi u bdiet tkun użata fit-VIII seklu WK. Dik il-ħabta. l-irħieb Bizantin, li: kienu jgħixu fl-eremitaġġi f'Konstantinopli, bdew jiġu ppersegwitati. Meta ħarbu fittxew refuġju fi Sqallija, fost pajjiżi oħra, u mhix ħaġa kbira li xi wħud minnhom sabu ruħhom f'Malta. Dan l-għar seta' servihom bħala mkien fejn jinġabru sabiex jitolbu. Kien xi ħames mitt sena wara li dan l-għar kompla tkabbar billi sar fih taqtigħ tal-blat. Mons. Pietru Dusina jonnota li meta żarha fl- 1575 sab li kienet imdaqqsa sew u li setgħet tilqa' fiha għadd ġmielu ta' nies. Kien hemm min jgħid li kienet iddedikata lill- Madonna Għajnuna tal-Baħrin, oħrajn. lil Santa Elena, it-tnejn kellhom ftit raġun. Peress li kien hemm ħafna Bormliżi jaqilgħu l għixien tagħhom mill-baħar, dawn il-baħħara kellhom devozzjoni lejn xbiha tal-Madonna li huma. kienu jirreferu għaliha bit-titlu ta' 'għajnuna tal-baħrin', għax kienu jemmnu li kienet tħarishom u tgħinhom speċjalment waqt xi għawġ fuq il-baħar. Aktar tard din il-knisja kienet iddedikata lil Santa Elena. Fil-fatt l-imħawi wkoll ta' fejn tinsab il-knisja huma magħrufa bħala ta' 'fuq Santa Liena'. Attwalment hi kienet iddedikata lit-Twelid ta' Ġesu. Fis- seklu XVII l-istoriku G. Ciantar jsemmi li f'din il-knisja, li dak iż-żmien kienet ipprofanata, kien hemm kwadru stil Grieg antik ħafna, impitter fuq l-injam u li kien juri l- Madonna b'Ġesu Bambin flimkien ma' qaddisin oħra. Kien hemm ukoll kitba li tindika li l-knisja kienet iddedikata lit-twelid ta' Ġesu minn Omm Verġni. Jidher li din il-knisja baqgħet tintuża b'mod regolari sa ftit wara nofs is-seklu XVII meta mbagħad ġiet ipprofanata darb'oħra u ma reggħetx ġiet miftuħa aktar għal Hija ħasra li din il-knisja hi mirduma kif inhi u l-aċċess għalija mhux faċli. IL-KAPPELLA TA' SAN TA KATARINA, ĦAL-QORMI Id-devozzjoni lejn Santa Katerina f'Ħal Qormi tmur lura ħafna. Waqt il-viżta li Mons. Pietru Dusina għamel f'Ħal Qormi fl-1575, hu żar kappella ddedikata li din il- qaddisa. Hu jinnota li din il- knisja, għalkemm kellha artal u l-bibien tal-injam, kif ukoll titular impitter fuq l-injam, la kellha rettur, la renti u lanqas oġġetti oħra meħtieġa għall- funzjonijiet. B'danakollu ġie nnutat li l-werrieta ta' Agata Cassia kienu jieħdu ħsieb jiċċelebraw il-festa liturġika (25 ta' Novembru) bil-vespri u l-quddies. Meta l-Isqof Tomaso Gargallo żar din il-knisja fl- 1598 sab li l-kappillan kien jieħu ħsieb li jiċċelebra l- festa tal-qaddisa u li kien hemm min jieħu ħsieb il- knisja u s-Sibt jixegħlu l- lampier. Meta fl-1634 Mons. Pietro Francesco Pontremoli żar il- knisja, osserva li kienet tħares lejn il-Punent u li fost ħwejjeġ oħra din kellha kwadru titulari li kien ħallas għalih Agostino Bonavia. F'dan il-kwadru tidher il- Madonna bil-Bambin u għarkubtejha maġenbha hemm Santa Katerina. Il-knisja li naraw illum inbniet fl-1678, u mill-kitba li ħalla l- Isqof Michele Molina jirriżulta li kienu bidlulha il-qagħda tagħha għaliex issa sabha tħares lejn il-Lvant. Il-knisja għandha għamla rettangolari b'saqaf troll li hu miżmum minn seba' ħnejjiet nofs tond li jserrħu fuq iċ- ċinta fil-għoli. Ir-rederos li naraw illum kien reġa' nbena fil-bidu tas-seklu XVIII. Fin- naħa ta' fuq hemm pediment segmental miksur li jserraħ fuq gwarniċ tal-ġebel merfugħ minn żewġ pilastri stil Toskan. Għandha wkoll sagristija. Meta ġew biex jibnu l-knisja li naraw illum, peress li hi mibnija f'dik il-parti tat-triq li hemm diżlivell qawwi, bnewlha pedamenti li bihom illivellaw għal kollox dan id- diżlivell. Il-faċċata hija tipika tas-seklu XVII, għandha żewġ pilastri kbar, wieħed f'kull kantuniera li huma magħqudin bi gwarniċun. Fin-nofs hemm pediment maqsum li fuqu hemm salib tal-ġebel. Ġo nofs il- pediment hemm kampnar. Fil-kantunieri, fuq il- gwarniċun, hemm par pilastri qosra tal-ġebel li huma ddekorati b'boċċa kbira tal- ġebel fuqhom. Il-bieb prinċipali hu rettangolari u hu mdawwar minn gwarniċun tal- ġebel. Fuqu hemm tieqa kwadra. 'L fuq minn din it- tieqa hemm arma li iżda hi sfigurata. Fuq kull naħa tal- bieb prinċipali hemm tieqa kwadra fil-baxx. Titular: iż-Żwieġ Mistiku ta' Santa Katarina Ħajr Kappelli Maltin Ritratti ta' pitturi titulari fil-kappelli meħudin mill-eks membru, il-mibki ħabib ta' ħafna, Ġużeppi Theuma Il-Madonna tal-Pilar Pittur mhux magħruf i Kappella Il-Madonna tal-Pilar (Sant Anton) - Attard jg rr aħradet A Enrico Regnaud (1692-1764) Kappella In-Nawfraġju ta' San Pawl- H'Attard San Rokku mal-Madonna tal-Grazzja u San Bastjan In-Nawfraġju ta' San Pawl (1729) meat ika a , San Rokku ma' San Nicola ta'Bari Il-Madonna ma' Santa Skolastika u Qaddisin It-Twelid tal-Madonna (c.1770) Suor Maria de Domenico (1650-1708) l Mattia Preti (1613-1699) d Pittur mhux magħruf Kappella Santu Rokku (Ta' Sant Anna) - Attard Santa Skolastika — Birgu Kappella Il-Vitorja — Birkirkara Ħal Jesepbi Selctima