L-istatwa ta' Stella Maris tagħlaq 125 sena fostna. Kitba ta' Constantine Busuttil Xogħol delikat li jisraq qalb kulħadd, li sa mill-wasla tagħha qanglet imħabba u devozz- joni f'missirijietna u ta' dawk kollha li ġew warajhom'. Hekk kien iħobb jikteb l-istoriku Slimiż, Maurice Busietta fuq l-istatwa ta' Stella Maris. F'dawn il-kliem Maurice Busietta jiġbor is-sentiment li din l-istatwa għanqlet fil-qlub tas-Slimiżi. Bl-għajnuna t'Alla l-Imbierek, din is-sena l-Parroċċa tagħna qed tfakkar il-125 sena ilu minn meta din il- Vara Artistika u Devota daħlet għall-ewwel darba fil- Knisja tagħna u daqstant ilha ssebbaħ dan it-tempju lilha ddedikat. Tajjeb ngħidu li Statwa tibqa' dejjem Statwa u qatt ma tista tieħu post Ommna Marija li hemm fis-sema' imma hija l-mezz biex tfakkarna u tressaqna aktar lejHa. Fl-istess ħin l-anqas huwa sewwa kif jagħmlu uħud bi preġudizzju jekk jaraw xi ħadd jitlob quddiem xi statwa jew kwadru li qed jagħmel xi idolatrija. L-importanti hija l-intenzjoni li biha dik il-persuna tkun qed titlob quddiem dik ix-xbieha. Statwarju meta jkun qed jaħdem statwa ġeneralment jipprova permezz tagħha jagħti tifsira religjuża. Statwarju ġeneralment jistudja fuq is-suġġett qabel ma jibda jaħdem fuq statwa, Bl-għan li twassal messaġġ jew episodju. Filkaz tagħna t-tifsira tal-Vara ta' Stella Maris ġej minn dak li kiteb fuq elf sena ilu San Bernard, wieħed mid-Dutturi kbar tal- Knisja u l-bniedem li kattar id- devozzjoni lejn Marija taħt it-titlu ta' Kewkba tal-baħar. Fil-Vara tagħna naraw l-anġlu tal-lemin jistidien sabiex INHARSU LEJN IL-KEWKBA u l-anġlu tax- xellug 'INSEJĦU LIL MARIJA' Bil-Madonna turina li hija tassew il-Kewkba li turina t-triq tas-salvazzjoni. RESPICE STELLAM VOCAM MARIAM kif kien jgħid San Bernard. Soċjetà Filarmonika Stella Maris - Sliema Tas-Sliema u l-Madonna Stella Maris tista tgħid imorru lura sa qabel din il-belt ħadet isimha. Devozzjoni antika li taf il-bidu tagħha fl-ewwel snin ta' L-Ordni ta' San Ġwann. Meta kaptan tal-Ordni bħala wegħda wara li huwa u l-ekwipaġġ tiegħu ħeles mill-għarqa bena niċċa lil Madonna fuq il-promontorju ta' Tigne. Din in-niċċa tkissret mit-Torok fl-Assedju l-Kbir imma donnu nibtet xi ħaġa fl-akkwati li baqgħu marbuta mall-Madonna. Snin wara nsibu li nbniet kappella ddedikata lil Ommna Marija. Ftit ftit bdiet drawwa li l-baħħara ħergin u deħlin mill-port ta' Marsamxett jgħidu ''is-Sliema Għalik' hekk kif iħarsu lejn il-Kappella fuq il-promontorju li dak iż- żmien kien magħruf bħala tal-Qortin. l Maż-żmien il-kappella ggarfet imma l-inhawi bdew ikun magħrufa bħala Tas-Sliema. Fis-seklu tmintax nbniet kappella oħra magħrufa bħala tal-BMV Portus Salutis jew il-Madonna tas-Sliema. Anke din il-kappella ma kelliex ħajja twila, x'aktarx peress li l-inhawi ftit li xejn kien hemm min jgħix fihom kienet spiċċat abandunata. Imma nsibu li nbniet oħra dejjem fl-istess post u dejjem jerġa joħroġ l-isem tagħha bħala BMV Portus Salutis. Jidher li fl-inħawi kienet bdiet tgħix komunita żgħira ħafna imma li għalihom din il-kappella kienet biżżejjed biex taqdi l-ħtiegijiet spiritwali tagħhom. Iżda bħal kappelli ta' qabilha din ukoll spiċċat iggarfet imma din id-darba mhux għax ma kienx hemm min jieħu ħsieb agħha imma waqqghet mill-franċiżi li kien hemm fil-forti Tigne sabiex ma tistax tintuża kontra tagħhom mill-Maltin. Il-komunita li kienet tgħix fl-inħawi ħasbu biex jibnu kappella oħra din id-darba aktar il-ġewwa minn Tigne, fuq għolja li naħa minnhom hemm ix-xatt u fuq in- naħa l-oħra Għar id-Dud. Din il-kappella ukoll fil-bidu tagħha kienet iddedikata lil BMV Portus Salutis. Illum nafuha bħala tal-Grazzja jew il-Knisja ż-żgħira. Fl-1855 fetħet il-Knisja li tletin sena wara saret l-ewwel parroċċa Slimiża, li fl-ewwel snin tagħha kellha l-isem BMV Portus Salutis sive Stella Maris kif baqgħet magħrufa. Meta l-kapitlu tal-Katidral ta' l-permess biex tinbena l-Knisja l-ġdida għamel kundizzjoni li tkun dedikata lil San Pawl. Imma s-slimiżi li kellhom f'qalbhom devozzjoni lejn il- Patruna tal-Baħħara ma riedux u baqgħu jinsistu li jibqgħu taħt il-ħarsien tal-Vergni Mbierka ta' Port Salvu. Hekk seħħ u fil-11 ta' Awwissu 1855 fetħet il-knsija l-ġdida u Ġimgħa wara fid-19 ta' Awwissu ċċelebraw l-ewwel Festa Titulari kemm fuq ġewwa kemm fuq barra. Fl-ewwel għoxrin sena mill-ftuħ tagħha naraw il-Knisja kellha titkabbar minħabba ż-żieda fil-popolazzjoni. F'inqas minn 23 sena mill-ftuħ tal-Knisja, Stella Maris kienet saret parroċċa, l-ewwel waħda f'Tas-Sliema. F'dawn is- snin naraw il-knisja tibda tiġi mgħammra b'opri ta' l-arti li l-ewwel slimiżi bdew jikkumissjonaw għall-knisja tagħhom. Fl-1884 kien ġie maħtur bħala l-ewwel kappillan Dun Vinċenz Manche. Minkejja x-xogħol kbir f'dawn is- snin fejn rajna l-knisja titkabbar L-ewlenin Slimiżi ħadu ħsieb ukoll li Festa Titulari tagħmel progress kbir, l-armar beda jiżdied, in-nar ukoll u anke bdew jistiednu baned jieħdu sehem fil-festa. Kien jonqos li nhar il-Festa toħrog il-purċissjoni. L-ewwel Statwa Titulari Kien fl-1886 li l-Isqof Mons. Antonio Maria Buhagiar ta' l-permezz fuq rikors tal-Kappillan Manche biex f'nhar il- Festa tibda toħroġ il-purċissjoni. Din il-puċissjoni kellha toħroġ il-Ħadd 22 ta' Awwissu, nhar il-Festa ta' Stella Maris. Iżda f'pajjiżna bejn l-14 u d-19 ta' Awwissu nħass thezziz ta' terrimot għal din ir-raguni tħassru l-festi esterni mill-awtoritajiet. Il-Purċissjoni ħarget gimgħa wara jiġifiri fid-29 ta' Awwissu u kif rraportaw diversi gazzetti f'din il-purċissjoni saret bl-istatwa. Aktarx din l-istatwa kienet daqxejn zgħira mhux li tgħid statwa tajba għall-purċissjoni, izda madankollu kienet l-ewwel titular tal-Knisja tagħna. Jidher lis-Slimiżi kienu konxji minn dan tant li f'dik l-istess festa fil-Knisja kien espost buzzett ta' Karlu Darmanin sabiex issir statwa ġdida. L-Istatwa ta' Cremona Biss l-istatwa li kellu jagħmel Darmanin qatt ma saret u minflok sena wara nsibu li fil-purċissjoni tinħareg Vara li ħadem Vinċenzo Cremona, li kellu l-bettega tiegħu ftit metri il-boqgħod mill-Knisja ġewwa Triq il-Katidral. Fortunatament teżisti deskrizzjoni ta' din l-istatwa maħduma fil-kartapesta, li kienet turi: lill-Verġni Mbierka wieqfa tidher qed tikkalma b'sinjal ta' idejha lil mewġ imqalleb taħt riġlejha. Fejn saqajn fin-nofs, kien jidher anġlu jżomm ankra mkissra nofsha il-Madonna, mgħarrqa. Fuq il-lemin kien jidher anġlu ieħor qiegħed jitlob b'idejħ miftuħa filwaqt li fuq ix-xellug anġlu ieħor kien iżomm faxxa b'kitba fuqha ta' 'AVE MARIS STELLA'. Imma għalkemm ix-xogħol ta' Cremona kien ġie mfaħħar xorta ma qanqalx entużjażmu u devozzjoni li bosta kienu qed jistennew. Għaldaqstant għalkemm l-istatwa ta' Cremona baqgħet toħroġ fil-purċissjoni f'nhar il-Festa sa' l-1890, kien ġie deċiż li ssir oħra. La darba l-aqwa żewġ artisti Maltin ta' dak iż-żmien ma ħarġux b'xogħol li jogħġobhom ħasbu biex jordnaw statwa minn Franza. L-għazla li ssir Franza ma kienetx b'kumbinazzjoni, fl- aħħar tletin sena tas-seklu dsatax bosta parroċċi u knejjes ordnaw statwi mingħand Ditta f'Marsilja bl-isem Galard et fils, nsibu li fost l-istatwi ordnati għand Galard et fils hemm dawk ta' San Pietru u San Pawl tan-Nadur, il-Bambina tax- Xagħra, San Ġużepp tal-Qala u Tar-Rabat Malta. ett tal-Gagliardi li minn fuqu anħ l-idea kif il- Iżda l-istatwa l-ġdida ta' Stella Maris ma ġietx ordnata għand Galard, imma għand ditta magħrufa ġewwa Pariġi. X'aktarx minħabba l-fatt lis-slimiżi diġà kellhom ix- xorti japprezzaw ix-xogħol ta' din id-ditta, bl-istatwa tal- Madonna ta' Lourdes li nsibu f'din il-Knisja. Inkarigati mill-Kappillan Manche biex jieħdu ħsieb dan il- proġett tal-vara l-ġdida kien hemm l-Viċi Kappillan Dun Ġużepp Fabri u l-aħwa Carmelo u Alberto Debono. Li quddiemhom kellhom biċċa xogħol mhux faċli. Soċjetà Filarmonika Stella Maris - Sliema Aktar qabel semmejna l-istatwi ordnati għand id- Ditta Galard et fils, din bejn wieħed u ieħor kienet tieħu 25/30sterlina. Mentri d-ditta Pariġina talbet fuq mitt sterlina. Spiza konsiderevoli ħafna għal dawk iż- żminijiet. Imma l-ġenerożita tas-Slimiżi ma naqsitx sforz anke ir-rieda tagħhom li jkollhom Statwa Titulari li tagħmel ġieħ lil Patruna tagħhom, is-somma meħtieġa nġabret. L-istatwa l-ġdida li ġiet ikkummissjonata kellha ssir fuq disinn, li għamel wieħed mill-ewwel qassisin ta' Stella Maris, Dun Nerik Sajan. Huwa kien ħa spunt minn abbozz li kien għamel il-pittur Taljan Pietro Gagliardi bil-ħsieb li dan ikun il-Kwadru titulari ta' din il-Knisja. Imma li qatt ma sar, għax Sir Ferdinand Inglott kien xtara l-kwadru mingħand Il-Patrijiet Dumnikani tal-Belt Valletta, il-Kwadru Titulari li naraw illum. Apparti l-flus meħtieġa għall-istatwa kellhom ukoll jinġabru l-ispejjeż biex mall-vara l-ġdida ssiru wkoll pedistal, bradella u bankun ġodda. Il-pedistal li fuqu tistrieħ il-vara, sar fuq disinn ta' l-iskultur Paolo Bugeja u ġie indurat minn Giuseppe Farrugia. L-istatwa waslet Malta fuq il-vapur Abd el-Kader li daħal fil-port il-Kbir fil-11 ta' Awwissu fis-6.00a.m. L-Abd el Kader kien inħadem ġewwa Glasgow mid-ditta John Elder fl-1880 u ġie skrappjat fl-1922. Kien Il-Ħadd 16 ta' Awwissu 1891, li sa fl-aħħar l-istatwa tant mixtieqa u mistennija tasal f'Tas-Sliema. U l-gazzetti ta' dak iż-żmien jgħidulna hekk: Il-gazzetta il-Risorgimento kif naraw tagħmel emfasi fuq is-sbuħija ta' l-istatwa u speċjalment: ta' l-uċuh tal- Madonna u taż-żewġ angli. Dan jaqbel ħafna ma dak li kienu jirrakkontaw ix-xjuħ Slimizi. Li Meta nfetħet l-kaxxa tal-Merkanzija li fiha kien hemm l-istatwa u tneħħa t-tiben li bih kienet imdawra, tant dehret sabiħa u delikata li beżgħu jmissuha ma jmurx jagħmlulha l-ħsara. Il-poplu preżenti setgħa jara b'għajnejh ukoll din l-istatwa u kulħadd baqa mistagħġeb bl-isbuħija tagħha. Wara li saru l-arranġamenti meħtieġa, l-istatwa fost entużjażmu kbir tal-Folla preżenti ntrefgħet u akkumpanjata mis- Slimiżi għad-daqq tal-Banda Cavalieri di Malta, ngarret għall-ewwel fit-Toroq ta' Tas-Sliema fejn fost briju kbir u spontanju waslu sal-Knisja dik li bdew is-sejħu sa minn dakinhar stess, bħala l-GĦAXQA TA' TAS-SLIEMA. L-Ald el-kader li fuqu waslet Malta l-istatwa ta' Stella Maris. Tajjeb nirrimarkaw li dakinhar li waslet l-istatwa, magħha ġew imżanżna l-pedistal u l-bankun. Dan iffiser lid-ditta Pariġina bilfors kellha struzzjonijiet tad-daqs li fuqhom kellha tinħadem. Aktarx li Dun Nerik Sajan li kif rajna għamel id-disnn, kien bgħat Pariġi l-ingrandiment skont l-iskala li fuqhom kellha ssir. Fejn saret l-istatwa7 L-indikazzjonijiet kollha jindikaw li l-fabbrika Pariġina fejn saret l-istatwa hija l-'Maison Raffi - La Statue Rċligieuse' ta' 64 Rue Bonaparte. Il-propjetarju kien l-istatwarju Ignaz Raffl(1828-1895). Huwa twieled ġewwa Merano li dak iż-żmien kienet tagħmel parti mill-Imperu ta' Awstrija u L-Ungerija. Bejn l-1850-1854 huwa kien studja l-iskultura ġewwa Vjenna, Firenze u Ruma. Huwa kompla l-istudji tiegħu taħt Johann Meixner u taħt it-treġija tiegħu ħadem ġewwa Aktar tard Raffi mar jgħix ġewwa Pariġi fejn iżżewweġ it-tifla ta' l-istatwarju Frediani, li mingħandu ħa t-tmexxija tal-bottega tiegħu. Il-Maison Raffi kif saret magħrufa d-ditta, rebħet bosta konkorsi matul is-snin, f'Pariġi 1878, 1879, 1886, 1888, 1889, 1891, F'Ruma fl-1870, fil-Vatikan 1888, f'Bordeaux 1895, f'Barcellona fl-1888, F'Tolosa fl- 1887, f'Antwerp fl-1885, f'New Orleans fis-sena 1885, Philadelphia 1876 u ġewwa Beauvais fl-1869. Fost ix- xogħolijiet ta' Raffi insibu l-Via Sagra ġewwa Lourdes. Din l-istess ditta fl-1874 kienet ħadmet l-Istatwa Titulari ta' Sta. Marija ta' Ħat-Attard. L-istatwa matul is-snin Oriġinarjament l-istatwa ma kienetx indurata kif nafuha llum, dan sar fl-1915 mid-ditta Coliero tal-Belt Valletta li għamlet l-induratura u l-iżgraffjar tagħha. Dan sar biex l-istatwa tkun lesta għall-Festi tal-25 sena mill-wasla Soċjetà Filarmonika Stella Maris - Sliema tagħha. Tajjeb ngħidu li meta nġiebet lura mill-Belt Valletta, mas-Slimiżi tilqa' lura l-Matriċi kien hemm Banda Slimiża, imma din ma kienetx bħal fl-1891, ' Il Cavalieri di Malta''. Din l-ewwel banda slimiża kienet xoljiet fil-bidu tas-seklu għoxrin. Il-banda li kienet preżenti dakinhar kien għad kellha biss sena ħajja, din kienet il-Banda tas-Soċjetà Filarmonika Stella Maris. Fl-1931 għall-okkażjoni tal-40 anniversarju tal-wasla ta' l-istatwa, ġew imżanżna bradella u Bankun ġdid. Dawn saru minn Carmelo Borg tar-Rabat fuq disinn tas-Slimiż u devot kbir ta' Stella Maris, Giuseppe Carabez, li ħadem huwa stess l-iskultura. Ix-xogħol kollu kien ġie jiswa 250 lira sterlini u ħadu ħsieb jiġbru l-flus Carmelo Cuschieri, Mose Bonnici u Giuseppe Carabez. Matul is-snin bosta devoti ta' Stella Maris irregalaw bosta dehbijiet u ħaġar prezzjuż lill-istatwa bħala eks voti għal xi grazzja milqugha. Tant kien kbir dan in-numru ta' ex voto, li fis-26 ta' Novembru 1934. il-prokuratur Dun Edmondo Tabone kien għamel rikors lil kurja sabiex parti minn dawn l-eks voti jkun jistgħu jinbiegħu sabiex bil-flus tagħhom ikun jistgħu ssiru opri ġodda fil-Knisja. L-Istatwa u l-Gwerra Din L-istatwa kienet tassew l-għożża tas-Slimiżi kif rajna sa mill-ewwel mumenti li waslet. Qanqlet devozzjoni u kabbret l-imħabba lejn il-Madonna. Kienet l-ispirazzjoni ta' missirijietna anke fl-aktar mument ikrah fl-istorja ta' din il-Knisja. Fit-2 ta' Marzu 1942 il-Knisja intlaqtet mill- bombi ta' l-għadu li għamlu ħerba sħiħa. Il-kappellun tad- duluri spiċċa bla saqaf, il-koppla mdendla se taqa' u ma taqax, il-kwadri mċarta, l-artal maġġur, il-linef u statwi mġarrfa. Kienet xena li jirrakkontaw ix xjuħ tagħna ta' qsim ta' qalb, fost dak it-tifrik kollox kien jidher iswed quddiem għajnejhom. Iżda f'dak id-dlam u ngħidu hekk ''maltemp' sabu meta neħħew l- ixkejjer tas-sand blast li kien hemm bħala prekawzjoni quddiem in-niċċa fejn illum insibu l-istatwa tal-Madonna ta' Lourdes, li l-istatwa ta' Stella Maris kienet qawwija u sħiħa. F'dak il-mument ta' Niket meta raw hekk, kien sinjal għalihom li l-Madonna ma kienetx abbandunatom, il- Kewkba tal-Bahar kienet hemm magħhom. U l-imħabba lejha xprunnat fi qlubhom ir-rieda u l-ħeġġa, fi ftit xhur sewwew il-ħsarat taħt id-direzzjoni tal-Kappillan Inguanez tant li f'Diċembru ta' dik is-sena reġgħet fetħet anke jekk parzjalment. Wara l-gwerra l-istatwa ġiet irrestawrata mill- istatwarju Għawdxi Wistin Camilleri minħabba li bil-blast tal-bomba kienet soffriet xi ħsarat żgħar. Wara l-gwerra fuq inizjattiva ta' Joseph Saliba saret L-Istilla li titlibbes il-Madonna fil-jiem tal-Festa. Kien ġie avviċinat Ġużeppi Grima magħruf ta' Mari Karm, minn Naxxar sabiex jagħmel tlett disinji u minn dawn id-disinji ntgħażlet dik li naraw illum. Ħadimha l-arġentier Mizzi minn Birkirkara. Kienet ġiet tiswa dak iż-żmien mija u għaxar liri. Ġabru għaliha bieb bieb mill-Parroċċa kollha, Joseph Saliba u Karmenu Baldacchino. Il-vażuni tal-fidda li naraw fil-jiem tal-festa madwar il-pedestal, kienu saru fl-1950 u kienu ħa ħsieb jiġbru għalihom ir-reffiegħa tal-vara ta' dak iż-żmien. Ħadem dawn il-vażuni tar-ram arġentati Vinċenzo Cuschieri 'Il-Badish' u b'kollox ġew jiswew 100 sterlina. Il-fjuretti tal-ganutel u il- saru minn Emmanuele Xiberras tal-Qrendi fl- istess perjodu. Dwar il-vażuni ta' l-injam li kien hemm qabel girlanda ta' taħt l-istatwa dawk li saru fl-1950, wieħed jista jarhom illum fil-mużew tal-Parroċċa. Restawr ieħor Wara r-restawr ta' wara l-gwerra saru żewġ interventi fuq l-istatwa wieħed fl-1970 u ieħor fl-1990 fejn saret induratura mill-ġdid tal-pedistal u ta' l-isħaba li fuqha tpoġġi l-Madonna. Id-disinn ta' l-istilla li titlibbes il-Madonna fil-Festa In-Niċċa tal-Vara Sa' l-1967 il-vara Titulari, kienet tinzamm fin-nicca fejn illum insibu l-istatwa tal-Madonna ta' Lourdes. L-istess arma li għadna nsibu mal-bieba ta' din in-niċċa tixhed dan. Appuntu fl-1967, tneħħa l-artal tal-Madonna tal-Karmnu u floku sar xogħol fil-ġebla Maltija mill- imgħallem Geraldo Spiteri, sabiex inħolqot niċċa akbar li fiha issa l-vara ta' Stella Maris, setgħet titgawda s-sena kollha, merfugħa l-fuq, mistrieħa fuq il-bankun taghha. Fl-2012 Rosario Zammit ġie inkarigat mill-kappillan Bartolo sabiex jagħmel xogħol ta' tisbiħ u ornat fin- niċċa, biex b'hekk tikkumplimenta ma' l-istatwa. Wieħed mit-tlett disinji li kienu saru biex minn fuqhom tintgħażel Wieħed mit-tlett disinji li kienu saru biex minn fuqhom tintgħażel l-istilla tal-Madonna Xi Annedoti marbuta ma' l-Istatwa Aktar il-fuq semmejna l-mibki l-Kappillan Inguanez tajjeb ngħidu annedottu mimli sinifikat. Il-kappillan Inguanez mhux biss kien il-kappillan li ħa ħsieb ir- rikostruzzjoni tal-knisja, imma kien qassis li għamel karità kbira ma ħafna u ħafna nies anke minn barra Tas- Sliema. Qassis dejjem lest li jgħin il-proxxmu, maħbub minn kulħadd. Iben din il-parroċċa Dan il-qassis, Slimiż ta' veru, kienu jarawh kultant jiftah in-niċċa ta' Stella Maris, b'lenti f'idu jispezzjona l-istatwa u jekk issib xi tikka bajda jaqbad bott tal-porporina u jirtokka. Fil- verita ma kienx il-mod artistiku kif tieħu ħsieb statwa, Soċjetà Filarmonika Stella Maris - Sliema imma toħroġ l-għozza li biha dejjem kienu jħarsu lejħa. Għalkemm l-istatwa Titulari hija xogħol artistiku fin u delikat, imma, din l-istatwa hija waħda minn l-itqal li hawn f'pajjiżna. L-istatwa hija magħmula minn resina, bl-uċuh u l-idejn tal-kina. It-tmiem t'irgiel li kull tielet Ħadd t' Awwissu jidħlu taħt il-Matriċi, għandhom biċċa xogħol xejn faċli. Nafu li l-ewwel reffiegha ta' Stella Maris kienu barklori u fatt forsi mhux magħruf li meta Tas-Sliema kienet tieħu sehem fir-regata bħala Marsamxett, il-qaddiefa slimiżi kienu r-reffiegħa u forċini ta' Stella Maris. Għeluq Dwar l-istatwa hemm ħafna aktar xi tgħid imma l-għan ta' dan l-artiklu huwa li niffukaw minbarra fuq l-isfond storiku fuq l-għozza li ta' qabilna dejjem ħarsu lejha u li għaddew lilna. Kienu bosta dawk li f'dawn il-125sena għożżew din l-x-xbieha ta' Ommna Marija, kienu ħafna wkoll dawk hutna li qabel emigraw minn Malta, ġew jitolbu quddiema sabiex ikollhom vjagg tajjeb u jaslu qawwija u shah. Imma fil-pajjiz il-ġdid tagħhom qatt ma nsewha u naraw kif fl-Awstralja hutna s-slimiżi emigrati hemm, ħasbu biex jagħmlu replika ta' din l-istatwa li joħorgu f'purċissjoni fil- festa li jagħmlu apposta. Nagħlaq bi ħsieb li kiteb snin ilu emigrant Slimiż li huwa wkoll 52 sena qabel kien ġie jitlob quddiema sabiex ikollu vjaġġ tajjeb lejn Awstralja wara li ġie lura fuq btala f'Malta. 'Sibt il-bieb il-kbir magħluq imma dak tal-gemb fuq in-naħa strada Catedrale kien miftuħ, dhalt minnu u għall-ewwel inhsadd għax ma sibtekx fin-niċċa li niftakrek fiha, imma Ilmahtek fin-niċċa l-ġdida li għamlulek, hemm ergajt rajtek, sabiha kif niftakrek, b'dak il-mant li dejjem tiftah fuq uliedek. Madonna ta' tfuliti, Grazzi ta' dak li ghamilt miegħi, Grazzi ta' dak li tagħmel magħna, Inhobbok Stella Maris' L-Għaqda 1991 Programm tal-Festa 2011 Arkivju Soċ. Il-Knisja u l-Parroċċa ta' Stella Maris