L-Annunzjata fil-kitba Festa Marija Annunzjata 2008 ta' San Ġorġ Preca Carmel Bezzina BL, ML, MEd.Couns (Bristel) Is-sibt, it-2 ta' Ġunju 2007. Lejlet il-kanonizzazzjoni tal-Beatu Gorġ Preca. Il-Bażilika ta' Santa Maria Maggiore maħnuqa b'mijiet ta' pellegrini li telgħu Ruma minn kull rokna ta' Malta u Għawdex. Xena emozzjonanti li tqanqlek fl-ispirtu tiegħek. Tħossok ferħan u kburi mhux biss li tagħmel parti mill- Knisja Kattolika imma wkoll li inti Malti. L-ogħla awtoritajiet ċivili ta' pajjiżna fuq quddiemnett tal-kongregazzjoni. Imexxi l-velja ta' talb, bi tħejjija għall-kanonizzazzjoni ta' l-għada, Mons. Mario Grech, l-Isqof ta' Għawdex, fil-preżenza ta' l-Arċisqof ta' Malta, Mons. Pawl Cremona O.P. Jidwu madwar. il-kolonnat tal- korsija tal-Bażilika n-noti ħelwin ta' l-innu Marjan Vestis Honoris, tant għażiż għal kull min trabba fis- Soċjetà ta' Dun Gorġ: 'Alla għażel b'Ommu lil Marija … Lejha assoġġetta ruħu s-Sinjur Dominatur.' Jiddomina fuq il-presbiterju tal-Bażilika l-ark absidali tal-mużajk li jfakkar il-Konċilju ta' Efesu, li fis-sena 431 iddikjara 'l Marija bħala Omm Alla, Theotokos. Il-filliera ta' fuqnett ta' dan l-ark absidali turi l- episodju tat-Tħabbira ta' l-Arkanġlu Gabriel lil Marija. Nistqarr li dak. il-ħin ħassejtni ferħan ukoll li twelidt u tgħammidt u għadni ngħix sal-lum fil-Parroċċa ta' Ħal Balzan, iddedikata lill- Annunzjata. Dak il-ħin ma stajtx ma nġibx quddiem għajnejja r-rabta ta' Dun Gorġ mal-Madonna, l- aktar fl-episodju tat- tħabbira tagħha, u kif huwa jgħaqqad din il- Kittieb Marjan F'din il-kitba, fl-okkażjoni tal-festa titulari tal- Parroċċa, nixtieqnuri l-postli għandha l-Annunzjata fil-kitba ta' San Ġorġ Preca. Daqqa t'għajn imqar ħafifa lejn il-kitbiet li ħallielna malajr turina li l- 'Verġni Mbierka', kif kien iħobb isejjaħ Dun Gorġ lill-Madonna, kellha post importanti fil-ħajja ta' dan il-bniedem t'Alla. Fost il-135 ktieb li kiteb fuq medda ta' kważi 50 sena,i għandu tmienja fuq Marija, li tnejn minnhom għadhom ma ġewx ippubblikati. L-ewwel ktieb kollu kemm hu fuq il-Madonna li kiteb Dun Ġorġ jismu Il-Benedicta, li deher stampat l-ewwel darba fl-1934. Fl-istess żmien inkiteb Ir-Rużarju, li deher f'żewġ edizzjonijiet. Fl- 1945 ħareġ Il-Lapidarju, u mbagħad il-Programm Speċjalissimu ta' Marija Santissima, bl-Imprimatur ta' l-1948, li Dun Gorġ kitbu biex isir mill-membri tas-Soċjetà Museumina fil-festa ta' Marija Mtellgħa s-Sema. Fl-1952 kiteb ktieb ieħor fuq ir-Rużarju, Tagħlim ħafif fuq ir-Rużarju, u għas-Sena Marjana ta' l-1954 kiteb programm Marjan ieħor bl-isem Aula Sanctae Matris Virginis. Zewġ manuskritti li jġibu s-sena 1959 fihom ukoll materjal fuq il- Madonna. Wieħed minnhom jismu Marjoloġija, bis-sottotitlu 'L-Imbierka fost in-Nisa'. L-ieħor hu l-A/fabett fuq Marija Ssma, parti minn xogħol li Dun Ġorġ semmieh Alfabett Museumin, u li minnu kien ippubblika biss parti fl-1960.2 Iżda minbarra dawn il-kotba Dun Ġorġ għandu bosta siltiet u referenzi fuq Marija mxerrdin fil-kotba l-oħrajn tiegħu. L-Annunzjata , Fil-ktieb Il-Benedicta Dun Gorġ jagħtina 31 narrazzjoni sabiex jinqraw waħda kull jum mill- membri ta' l-Għaqda tiegħu matul ix-xahar ta' Awissu. Dawn in-narrazzjonijiet fuq Marija Santissma huwa jqegħedhom fuq fomm l-Arkanġlu Gabriel, 'li kien bi speċjalità magħżul minn Alla biex iħabbrilha l-kbira grazzja li hija sabet quddiem Alla.' Il-ħsieb ta' Dun Ġorġ huwa li s-Soċjetà tiegħu 'tedha b'mod speċjali fuq dan l-oġġett tant konsolanti, tant delizzjuż, u tant glorjuż … u b'hekk dejjem iżjed din is-Soċjetà titkebbes bl-imħabba u bil-qima lejn Dik li fuqha tgħaxxqet is-Santissma Trinità. '$ Fil-Kap 5 ta' dan il-ktieb Gabriel jirrakkonta l-ġrajja tad-dehra tiegħu lil Marija f'Nazaret. Huwa jħossu xxurtjat li fost l-anġli kollha kien magħżul hu ġrajja mal-ġieħ kbir li. 5 sabiex jesegwixxi ''ambaxxata hekk sublimi u hekk e — ĊI ngħatat Marija bħala Is-Sibt, it-2 ta' Ġunju 2007. L-artal maġġur tal-Bażilika ta' għata l Santa Maria Maggiore waqt il-Velja ta' Talb bi tħejjija għall-kanonizzazzjoni tal-Beatu Gorġ Preca. Omm Alla. meraviljuża li l-Kelma eterna kienet biex tidħol fid- dinja mlibbsa bil-laħam tal-bnedmin.'' Dun Gorġ 1 Alexander Bonnici, 'Studju Kritiku dwar il-Kotba tal-Fundatur tal-Museum,' Pastor, XX (Frar, 1987), p.17. 2: AraNatalino Camilleri, 'Marija fil-Kitba ta' Dun Ġorġ Preca, ' dissertazzjoni mhix ippubblikata għall-grad B.A. fl-Istudji Reliġjużi, ippreżentata lill-Istitut ta' l-Istudji Reliġjużi tal-Fakultà tat-Teoloġija, 1988. Leħen il-Parroċċa — Ħal Balzan jistħajjel lil dan l-Arkanġlu jilbes il-forma viżibbli u jidher mimli bir-riverenza quddiem din il-Verġni, ' isellmilha 'mimlija bil-grazzja', u jgħidilha li l-Mulej jinsab magħha u li hija mbierka fost in-nisa. Gabriel ikompli jirrakkonta: Meta jiena semmejtilha li kellha tnissel u ssir omm, hija fehmet li dan kellu jsir bi ħsara tal-verġnità tagħha, li biha kienet isservi 'l Alla b'għożża imprezzabbilment kbira. Jien ipperswadejtha li kellha ssir omm u tibqa' verġni, għax mhux raġel iżda l-istess Spirtu s-Santu bil-qawwa divina kellu jopra dan il-misteru ta' l- inkarnazzjoni ta' l-Iben ta' Alla fil-ġuf tagħha. Allura Marija, 'b'sentimenti ta' umiltà,' twieġeb lill- anġlu: ''Hawn jien il-qaddejja tas-Sinjur; jintgħamel lili skond il-kelma tiegħek. ' Fi tmiem in-narrazzjoni, bħal fin-narrazzjonijiet l- oħra kollha f'dan il-ktieb, l-Arkanġlu Gabriel jistieden lis-semmiegħa jsellmu lil Marija bil-versi ta' Luqa 1:28 u 1:42 billi jgħidu: 'Sliem għalik, mimlija bil- grazzja, il-Mulej miegħek, imbierka inti fost in-nisa. Fl-aħħarnett tingħad il-Gaude Maria Virgo: 'lfraħ, o Verġni Marija, għax int sibt grazzja quddiem Alla. Inti li emmint għall-kelmiet ta' l-Arkanġlu Gabriel, fil- waqt li bqajt xebba, nissilt 'l Alla-u-Bniedem; u wara li tajtu lid-dinja, bqajt xebba bla mittiefsa. Omm Alla, idħol għalina.' Dun Ġorġ kien iħobb jgħid li dan ir- responsorju hu meħud mill-uffiċċju divin tal-festa tal-Lunzjata. Skond Natalino Camilleri, fil-ktieb Il- Benedicta ''jidher li Dun Ġorġ eżawrixxa t-tagħlim dottrinali tiegħu kollu u ftit li xejn jinsab tagħlim Marjan ieħor fil-kotba li ġew wara li ma jinsabx b'xi mod f'dan il-ktieb. '$ L-episodju tat-tħabbira ta' l-Anġlu Gabriel lil Marija, li ħareġ mill-pinna ta' l-evanġelista San Luqa u li jdoqq tant ħlejju fil-widna tal-Balzanin li jħobbu l-Lunzjata, Dun Ġorġ itennih fil-Programm Speċjalissimu ta' Marija Santissima. F'dan il-Programm insibu 15- il konferenza fuq il-mumenti ewlenin tal-ħajja ta' Marija u fuq il-virtujiet li dehru jiddu f'ħajjitha. Is- sitt konferenza tittratta l-Annunzjazzjoni ta' Marija Santissma. Fir-rakkont ta' din il-ġrajja, Dun Gorġ jenfasizza l-ġieħ kbir li Alla ta lil Marija u wkoll l- umiltà ta' din ix-xbejba ta' Nazaret. Ħadd ma jista' jfisser x'ġarrbet fl- ispirtu tagħha Marija, profondissma fl- umiltà tagħha, x'ħin semgħet imqiegħda għaliha dinjità hekk kbira li Alla nnifsu jkun iben veru tagħha, u Hija l-omm tiegħu; omm dejjem superjuri, u iben dejjem suġġett. Meta Alla għażel 'il Marija b'omm ta' l-Iben tiegħu donnu qiegħed il-limiti għall-omnipotenza tiegħu, għax donnu ma jistax Alla jeżalta iżjed 'il Marija meta taha dina d-dinjità. Veru li ħwejjeġ kbar għamel Alla ma' Marija, kif hija stess iddikjarati Veru li Marija Santissma għandha raġun iżjed mill-bnedmin u mill- Anġli kollha li tirringrazzja 'l Alla, li tant ħabbha, li tant unuraha, li tant igglorifikahal' Il-Programm jagħlaq bil-Vestis Honoris, li diġà semmejna, li Dun Ġorġ kien ikkompona qrib is- sena 1923. Il-Vestis hi għamla ta' litanija bil-Latin, li mbagħad inqalbet għall-Malti bl-isem Libsa ta' Gieħ, li fiha Dun Ġorġ, wara li jiddikjara li Alla għażel b'ommu lil Marija u li lejha għoġbu ''jassoġġetta ruħu s-Sinjur Dominatur,' jattribwilha 36 titlu, imqassmin fi 12-il strofa bi tliet invokazzjonijiet kull waħda, li bihom jistqarrha sidt il-ħolqien kollu. Dan il-Programm fih taħlita ta' tagħlim u tifħir lil Marija, biex hekk dawk li jieħdu sehem fih, jew li jaqrawh, permezz ta' l- għarfien u l-meditazzjoni tal-ħajja u l-misteru ta' Marija, jitqanqlu għal devozzjoni vera, qima sinċiera u imitazzjoni tal-virtu.$ It-tħabbira ta' l-Arkanġlu Gabriel lil Marija l-Knisja tfakkarhielna tliet darbiet kuljum bit-tokki tal- qanpiena: fit-tmienja ta' filgħodu, f'nofs in-nhar, u fi nżul ix-xemx. Dun Ġorġ kellu wisq għal qalbu din il- prattika, li kien jagħmilha bl-ikbar devozzjoni. John Formosa, li kien midħla sew ta' Dun Ġorġ billi kien imur għandu jgħinu fil-kitbiet tiegħu, jgħidilna li meta Dun Ġorġ kien ikun id-dar ''l-Angelus kemm-il darba kien jirreċitah kollu għarkubtejh, kif inhi d-drawwa fl-Ordni Karmelitan li tiegħu huwa kien Terzjarju.' U jżid jgħid li jekk kien ikun ma' xi ħadd meta jsir il-ħin ta' l-Angelus arah jistieden lil dak li jkun biex jirreċitah miegħu. Ġorġ Borg, 'Dun Ġorġ u l-Gaude Maria Virgo,' Dun Ġorġ, Għadd 15, 1/1980, p.13. Skond Dun Ġorġ, din it-talba kkomponieha wieħed agħma f'Ruma fi żmien il-Papa Bonifaċju IV. Ara Il-Ktieb ta' l-Istejjer, n.37, p.40. Dun Gorġ, Programm Speċjalissimu ta' Marija Santissima (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1948), p.29. John Formosa, ''Dun Ġorġ Preca u l-Annunzjazzjoni,' Ħal Balzan, Nru 30, Lulju/Awissu 1976, p.4. għal paġna 8 minn paġna 7 L-imħabba ta' Alla għall-bniedem Fil-ġrajja tat-tħabbira tal-Mulej, San Ġorġ Preca jintlaqat l-ewwel u qabel kollox mill-imħabba eċċessiva t'Alla lejn il-bnedmin.' Dun Ġorġ, l- appostlu tal-Verbum Dei, il-Kelma t'Alla li saret Bniedem, jgħaqqad il-Fiat ta' Marija lill-Anġlu Gabriel — 'ħa jsir minni skond kelmtek' — mal-Fiat setgħana ta' Alla li biha ħalaq l-univers fil-bidu taż-żmien. Fil- ktieb tiegħu Is-Sena tas-Sinjur, għal nhar il-25 ta' Marzu jgħidilna: Għal din il-kelma FIAT ta' l-Omm tiegħi Marija sar dak li ebda intellett maħluq ma jista' jifhem: il-kbira meravilja ta' l-inkarnazzjoni tiegħi fil-ġuf tagħha permezz ta' l-Ispirtu s-Santu. Għalhekk, fl-inkarnazzjoni tiegħi, ilmaħ l-imħabba eċċessiva t'Alla lejn il- bnedmin, ilmaħ l-Omnipotenza ta' Alla u d-dinjità fi grad li ma jistax ikun aqwa ta' l- Omm tiegħi Marija, u stagħġeb./9 L-istess ħsieb Dun Ġorġ itennih fil-ktieb Il-Kors tal- Pellegrin Nisrani. Fil-Waqfa Numru 1, wara li jitlobna 'nġibu quddiem għajnejna l-Iben ta' Alla jitnissel bniedem b'opra ta' l-Ispirtu s-Santu fil-ġuf verġinali ta' Marija, malli hija qalet il-Fiat tagħha lill-Anġlu Gabriel, jitlobna nlissnu din it-talba: 'Ġesu, Iben uniġenitu ta' Alla u tal-verġni Marija, agħtina l-grazzja li nifhmu l- kbira mħabba ta' Alla lejna bnedmin. Imsieħeb ma' dan l-għarfien ta' l- imħabba ta' Alla għalina l-bnedmin joħroġ is-sens ta' rikonoxxenza min- naħa tagħna. Fost it-talbiet sbieħ li kiteb Dun Gorġ sabiex jingħadu ma' kull posta tar-Rużarju, insibu tnejn marbutin mal-konsiderazzjoni ta' l- ewwel misteru tal-ferħ. Lil Marija mħabbra mill-Anġlu jitlobha hekk: 'O Verġni mbierka, itlob 'l Alla għalina li nkunu sinċerament rikonoxxenti lejn Dun Ġorġ kien talab lill- pittur Rafel Bonnici Cali sabiex ipinġilu din ix-xbieha tal- Madonna b'idejha miftuhin beraħ u bil-kliem Verbum Dei caro factum est miktub fuq sidirha. Inkwadru bil-pittura ta' din il-Madonna taħt dan it-titlu 'ġdid' mibdi minn Dun Ġorġ kien ingħata lill-Papa Ġwanni Pawlu II bħala tifkira taż-żjara li hu għamel fid-Dar Ġenerali tal-MUSEUM fid-9 ta' Mejju 2001 Festa Marija Annunzjata 2008 Kristu, li Alla veru sar Bniedem veru għas-saħħa tagħna. U fit-tieni talba: 'O Verġni mbierka, agħmel li aħna b'sens veru ta' rikonoxxenza lejn ir-Redentur tagħna Ibnek nagħtu qima lill-kliem adorabbli: Verbum Dei caro factum est. L-umiltà u d-dinjità ta' Marija Marbuta ma' l-imħabba ta' Alla għall-bniedem, li wriet ruħha fl-inkarnazzjoni ta' l-Iben tiegħu, insibu r-riflessjoni ta' Dun Gorġ fuq l-umiltà ta' Marija u d- dinjità tagħha ta' Omm Alla. Hija l-virtu ta' l-umiltà f'Marija li impressjonat l-aktar lil Dun Gorġ, u hija din il-virtu li l-aktar jipproponi għall-imitazzjoni tagħna. Bil-fomm ta' Marija Santissma, Dun Gorġ jgħidilna hekk: ''Aħwa tiegħi, l-umiltà hija l-pedament ta' kull virtu. Il-grazzji tal-Mulej huma għall-umli, għax lis- suppervi Alla jistmerrhom. Ara qatt taħsbu jew tifhmu li intom xi ħaġal Alla hu kbir, u biss mill-umli jiġi eżaltat.'' Kien minħabba din il-virtu li 'Alla għażilha biex tkun l-omm ta' l-Iben tiegħu uniġenitu, għax ra l- umiltà tagħha. '' Għaldaqstant l-umiltà ta' Marija u d- dinjità tagħha ta' Omm Alla huma marbutin flimkien. 'Fl-ewwel misteru tal-ferħ, waqt ir-Rużarju,' jikteb Dun Gorġ, 'aħseb fuq id-dinjità kbira tal-Madonna, dinjità ta' Omm Alla — m'hemmx fejn tasal iżjed — u ifirħilha għal dina l-grazzja li ħadd qatt ma kellu. L-anġlu qalilha: 'Inti sibt grazzja quddiem Alla''$ Fil-ktieb Is-Sinagoga l-Ġdida, Dun Ġorġ imur pass lilhemm meta jqiegħed fuq fomm l-istess Arkanġlu Gabriel dawn il-kelmiet: ''Aħwa tiegħi, kbira u qaddisa hija Marija, u ħadd ma jaf u jista' jifhem kemm hi kbira, u lanqas Hija stess ma taf kemm hi kbira meta Alla għażilha biex tkun l-Omm vera u naturali tiegħu. ''$ Din id-dinjità ta' Marija tqegħedha f'pożizzjoni b'saħħitha sabiex hija tidħol għalina quddiem Alla. Għaldaqstant huwa fl-interess tagħna li nfittxu l- għajnuna tagħha fil-ħtiġijiet kollha tagħna. F'dan ir- rigward Dun Ġorġ jeżortana u jgħidilna: ''Int min int, itgħaxxaq isma' fuq Marija Santissma u tpaxxa fuq il-kobor tagħha; lejha irrikorri b'fiduċja kbira u f'kull bżonn tal-ġisem u tar-ruħ, u b'hekk tassigura ruħek li qatt ma tiġi fuqek il-konfużjoni.'7 U b'fomm San Bernard ta' Clairvaux, devot kbir ta' Marija, iwasslilna dan il-messaġġ: 0: Dun Ġorġ, Is-Sena tas-Sinjur (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1991), p.21. Dan il-ktieb x'aktarx li Dun Gorġ kitbu qabel il-bidu tas-snin 50, u kien stampat l-ewwel darba bħala suppliment tar-rivista Dun Gorġ fl-1980/81. Reġa' kien stampat fl-2001 u tqassam b'xejn lil kull familja f'Malta u Għawdex fl-okkażjoni tal-beatifikazzjoni ta' Dun Gorġ. ti Dun Gorġ, Il-Kors tal-Pellegrin Nisrani (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1998), p.5. Dan il-ktieb, għalkemm iġib id-data ta' l-Imprimatur l-1 ta' Gunju 1942, kien stampat l-ewwel darba fl-1944. '2- Dun Gorġ, ''Talb speċjali marbut ma' kull misteru tar-Rużarju,' Ir-Rużarju tal-Madonna (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1991), pp.90, 92. Dan il-ktieb jiġbor fih għadd ta' kitbiet ta' Dun Gorġ fuq ir-Rużarju. L-ewwel kitba, 'Ir-Rużarju tal-Madonna mqassam għal ħmistax-il Sibt,' dehret l-ewwel darba fl-1932. Il-kitbiet l-oħra ħarġu fis-snin 50. 15: Dun Gorġ, Is-Sinagoga l-Gdida, li jifforma t-tieni parti tal-ktieb L-Eku tal-ħbieb u Is-Sinagoga l-Gdida (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1998), p.39. Din il-kitba, li fiha Dun Gorġ jistħajjel 100 qaddis (3 minnhom ripetuti) qed jagħtu messaġġ qasir relattiv ma' tagħlimhom, dehret l-ewwel darba f'Kalendarju Museumin bejn is-snin 1959 u 1963 bl- isem 'Il-Qaddisin ikellmuna'. 4 Dun Gorġ, Programm Speċjalissimu ta' Marija Santissima, op.cit., p.39. 's- Dun Gorġ, Direttorju Spiritwali (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1988), Direzzjoni Nru 589, p.101. Id- Direttorju Spiritwali deher l-ewwel darba fi 12-il librett ta' 16-il paġna l-wieħed, stampati f'intervalli bejn is-snin 1954 u 1960. Kien stampat fi ktieb wieħed l-ewwel darba fl-1988. 's- Dun Gorġ, Is-Sinagoga l-Gdida, op.cit., p.63. Dun Gorġ, Gwida għal Ulied il-Bnedmin fit-Triq tal-Paċi (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1999), p.17. Dan il-ktieb iġib id-data ta' l-Imprimatur Marzu 1960. Leħen il-Parroċċa — Ħal Balzan Aħwa tiegħi, ħadd li ttama fil-Verġni Mbierka ma sab il-konfużjoni. Marija hija kbira u xejn ma jonqosha: la s-setgħa, għax hi Omm Alla, lanqas ir-rieda, għax hi omm il-ħniena u omm il-bnedmin. Araw x'għamel Ġesu għal kelmitha f'Kana tal-Galilea. Għal għand Ġesu, mela, permezz ta' Marija.'8 Fil-ktieb Il-Lapidarju huwa jesprimi l-istess ħsieb fuq id- dinjità ta' Marija quddiem il-Lapida Numru 13, imwaqqfa għall-memorja u għall-unur ta' Marija Santissma dwar l-Annunzjazzjoni tagħha. Wara li jistieden lill-pellegrin sabiex jieqaf quddiem din il-lapida u jagħti qima lil Marija Santissma b'inkin sinċier, kif jistiednu jagħmel quddiem il-lapidi l-oħra, Dun Gorġ jagħtina l-iskrizzjoni miktuba fuq din il-lapida: L-Anġlu Gabriel minn Alla jidħol għand Marija, u b'qima. kbira jsellmilha, u jħabbrilha x- xorti tal-missjoni tagħha li ssir omm Alla, u tibqa' verġni, u għarrafha li din id- dinjità tagħha kienet grazzja li ma bħalha.'$ mibgħut Ix-xbieha ta' Dsn Ġorġ Preca mdendla mal-faċċata tal-Bażilika ta' San Pietru fil-Vatikan għall-okkażjoni tal-kanonizzazzjoni tiegħu Imbagħad jifraħ lil Marija għall- grazzja li sabet quddiem Alla u jitlobha tidħol għalina li nirrikorru lejha għas-salvazzjoni ta' ruħna. L-episodju tat-tħabbira lil Marija tant kien għal qalb San Ġorġ Preca li jitfaċċa f'lapidi oħra f'dan il-ktieb; ara, ngħidu aħna, lapidi numru 14, 15 u 18. Fil-Lapida Numru 18, marbuta b'mod speċjali ma' l-Inkarnazzjoni ta' l-Iben ta' Alla, billi hija 'mwaqqfa bl-ikbar solennità għall-eterna memorja u għall-unur singulari ta' Marija Santissma dwar il-Maternità tagħha, ' il-kittieb b'qima lejn il-misteru ta' l-inkarnazzjoni jasal li jbiddel il-formula stabbilita ta' l-espożizzjoni tal-lapida u jistieden lill-pellegrin din id- darba sabiex jieqaf 'quddiem din il-venerabbli Lapida, u għarkobtejk agħti qima lil Marija b'inkin devotissmu sa l- art.'29 L-iskrizzjoni fuq din il-lapida tgħid hekk: 18: Dun Ġorġ, Is-Sinagoga l-Ġdida, op.cit., p.61. Meta Marija semgħet minn fomm l-anġlu li kellha ssir omm bla ebda taħsir tal-verġnità, allura ippronunzjat it-tremendissma FIAT (Ikun magħmul). Allura l-Ispirtu s- Santu ġie fiha, u bil-virtu tiegħu hija nisslet fil-ġuf tagħha 'l-Iben ta' Alla, veru Alla u veru Bniedem. It-tema tal-maternità 'vera u naturali' ta' Marija tidher f'kitbiet oħra ta' Dun Gorġ. Il-programm Aula Sanctae Matris Virginis jiftaħ b'dan l- invitatorju: Aħwa tiegħi, nidħlu fis-sala ta' l-omm verġni Marija, omm vera u naturali ta' Alla, u omm tagħna bnedmin adottivi, u noqogħdu madwar it-tron tagħha biex nivvenerawha, u biex nitolbuha, u biex nistqarruha denja ta' kull glorja.2' Fil-konklużjoni ta' l-istess programm, l-anġlu kustodju jistieden lid-diriġend tiegħu: 'Sellmilha spiss (lil Marija) ma' sieħbi l-anġlu Gabriel, u hija twieġbek bil-għajnuna potenti tagħha ta' Omm Alla li hija, u tkun żgur fl-idejn tagħha. $ M'hemmx dubju li Marija Santissma hija tassew kbira għad-dinjità tagħha li, fil-veru sens naturali, hija Omm Alla.'$ Fil-Programm Speċjalissimu ta' Marija Santissima huwa jesklama: 'M'hemmx fejn tasal iżjed: Omm Allat'25 F'Il-Ktieb il-Kbir, meta jirrifletti quddiem Kristu Msallab fuq ''Il-ħtieġa tad-devozzjoni lejn Marija Santissma,' Dun Gorġ jgħidilna: 'Tista' tiddubita fuq il-kobor li ma jitqiesx ta' Marija Santissma meta hija vera Omm Alla27'5 Dan il-kobor ta' Marija għandu jkun ta' ġieħ kbir għalina għax kien bis-saħħa tagħha li Alla sar wieħed minna: ''Marija Santissma bil-kelma tagħha Fiat għaqqdet l-infinit mal-finit— nilmħu, immela, l-unur kbir għalina li permezz tagħha Alla sar wieħed mill-aħwa tagħna. $ Għalkemm Dun Ġorġ jisħaq fuq it-twemmin fil-maternità divina ta' Marija, kif definita fil- Konċilju ta' Efesu/7 għal Dun Gorġ, jgħidilna Natalino Camilleri, l-istess bħalma kienet għall- padri ta' Efesu, i 19 Dun Gorġ, Il-Lapidarju (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 2000), p.17. Dan il-ktieb deher stampat l- ewwel darba mil-Lux Press, il-Ħamrun, fl-1945. Aula Sanctae Matris Virginis oriġinarjament kien programm ta' rtir Marjan li Dun Gorġ għamel lis-soċji fl-okkażjoni tas-Sena Marjana ta' l-1954. 23- Dun Ġorġ, San Gużepp (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1997), p.27. Dan il-ktieb, maħsub biex jinqara mill-membri tal-Museum tul ix-xahar ta' Marzu, kien ħareġ l-ewwel darba fl-1932. 4 Dun Gorġ, Programm Speċjalissimu ta' Marija Santissima, op.cit., p.24. 25: Dun Gorġ, Il-Ktieb il-Kbir (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1983), Paġna XXXVII, p.41. Dan il-ktieb kien stampat l-ewwel darba għall-użu privat tal-membri fis-snin 20; kien ukoll stampat darb'oħra ftit wara, u mbagħad ħareġ għal kulħadd l-ewwel darba fl-1967. Dun Ġorġ, L-Iskola Kattolika (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1988), Taqsima 16, n.80, p.80. Dan il- ktieb kien stampat l-ewwel darba fil-Lux Press fl-1945, u jġib l-Imprimatur bid-data ta' Awissu 1942. 2 Fost l-istqarrijiet li nsibu fil-ktieb Kull Nisrani Għandu Jemmen (Gżira: Universal Press, 1951), nru 29 tgħid hekk: Kull nisrani għandu jemmen ''li Marija S.sma hija Omm vera u naturali ta' l-Iben t'Alla', p.7. F'Id-Dixxipulat jikteb li 'għandna nemmnu li Marija S.sma hija omm vera u naturali ta' Gesu Kristu veru Alla u veru bniedem. ' Dan il-ktieb kien stampat l-ewwel darba fil-Vox Press, il- Ħamrun, fl-1944. Filwaqt li f'L-Iskola Kattolika jtenni: ' Marija S.sma hija Omm Alla vera u naturali — nifirħulha, immela, u tassew minn qalbna għal dina l-kbira grazzja li hija waħedha sabet quddiem Alla.' għal paġna 10 minn paġna 9 din il-verità hija prinċipalment u essenzjalment verità dwar Kristu. L-Inkarnazzjoni tal-Verb Divin hija ċ-ċentru tal-kitba kollha ta' Dun Gorġ … Jekk Dun Gorġ saħaq u rrepeta fuq il-Maternità Divina, dan għamlu biex isostni tagħlimu fuq l- għaqda ta' l-umanità mad-divinità fil-Persuna waħda ta' Gesu Kristu.28 F'dan ir-rigward nistgħu ngħidu li Dun Ġorġ kien qabel żmienu wkoll, fis-sens li filwaqt li qabel il- Konċilju Vatikan II l-25 ta' Marzu kien iċċelebrat bħala l-festa ta' l-Annunzjata, festa prima klassi bit-titlu /n Annuntiatione Beatae Mariae Virginis, wara r-riforma liturġika ispirata mill-istess Konċilju dan il-jum beda jissejjaħ is-Solennità tat-Tħabbira tal-Mulej, b'enfasi aktar kristoċentrika fuq l-Inkarnazzjoni ta' l-Iben ta' Alla. Ir-rabta ta' Marija mar-rieda ta' Alla Fl-episodju ta' l-Annunzjazzjoni Dun Gorġ jara wkoll ir-rabta ta' Marija mar-rieda ta' Alla. Fil- meditazzjoni tiegħu fuq l-ewwel misteru tar- Rużarju, fit-tweġiba ta' Marija lill-anġlu Gabriel: 'Hawn jien il-qaddejja tal-Mulej', Dun Ġorġ jirrifletti li 'm'hix ħaġa ta' idejn il-bniedem li jagħżel l-istat jew it-triq li minnha wieħed jgħaddi, iżda biss ħaġa tal-providenza divina. ': Għaldaqstant, ''mhux reżistenza iżda rassenjazzjoni mar-rieda ta' Alla Pjazza San Pietru fl-għodwa kollha xita tal-Ħadd, it-3 ta' Ġunju 2007. Il-Papa Benedittu XVI jikkanonizza erba' beati, fosthom San Ġorġ Preca, il-Fundatur tas-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija (MUSEUM), l-ewwel qaddis kanonizzat Malti. Madwar ħamest elef Malti u Għawdxi kienu preżenti Ruma għal din l-okkażjoni B ż- vi Festa Marija Annunzjata 2008 jagħmel min hu spiritwali.' Dun Ġorġ jgħidilna li r- rassenjazzjoni tikkonsisti 'f'li wieħed iħoll ir-rieda tiegħu mill-kreatura u jorbotha mar-rieda ta' Alla,' u din lill-bniedem iġġiblu ''paċi kbira, qdusija vera u tqiegħdu fil-glorja ta' dejjem.' Hija din it-talba li jitlobna nagħmlu marbuta ma' dan l-ewwel misteru tal-ferħ: ''Nitlobha taqlgħalna l-grazzja mingħand Alla li nkunu veri qaddejja tiegħu, għax hija qalet lill- anġlu: 'Hawn jien il-qaddejja tas-Sinjur. $ Il-vera devozzjoni lejn Marija Santissma Dun Ġorġ ippriedka u kiteb ukoll fuq il-vera devozzjoni lejn Marija Santissma. Għalkemm huwa kien prodott ta' żmienu f'dik li hi formazzjoni kemm teoloġika u kemm spiritwali, fid-devozzjonijiet tiegħu, bħal f'aspetti oħra, inqata' minn żmienu u bena fuq sisien ġodda. Hekk, id-devozzjoni tiegħu lejn il-Madonna ma kenitx devozzjoni mibnija fuq twemmin popolari u prattiċi fiergħa, iżda fuq sisien marjoloġiċi awtentiċi. 'Id-devozzjonijiet tiegħu kollha,' jgħidilna John Formosa, 'kienu dejjem ippernjati fuq il-persuna ta' Kristu. Jekk hu kien devot kbir tal-Madonna, għax Hi kienet Omm Kristu, Omm il-Feddej, u għalhekk medjatriċi mill-aqwa, flimkien ma' u taħt Binha Ġesu, il-Medjatur waħdieni tal-Liġi kollha.'5' Għal Dun Ġorġ il-qima vera lejn Marija tfisser: … Qima interjuri mill-ispirtu u mill-qalb, … qima qaddisa kollha stmerrija lejn id-dnub, u kollha għożża għall-virtujiet, … qima kostanti li ma tabbandunax l-eżerċizzi spiritwali, ..: qima diżinteressata li tfittex 'l Alla waħdu, u 'lAlla fl-Omm qaddisa tiegħu. Fil-ktieb tiegħu li jġib l-isem Il-Ktieb tas-Sinjali, Dun Gorġ jagħti sensiela ta' 43 sinjal ta' min hu tassew devot ta' Marija. Fost dawn is-sinjali jispikkaw dawk marbutin mas-sehem ta' Marija fil-misteru ta' Kristu. Hekk, il-veru devot ta' Marija ''jifirħilha bil-qalb għall- kbira u unika grazzja li sabet quddiem Alla, jara fiha b'mod speċjali t-Tjubija u s-Sapjenza ta' Alla li għażilha b'Omm is-Salvatur tagħna, ibierek il-ġuf verġinali tagħha li ġieb lill-Iben ta' Alla magħmul bniedem, u s-sider li reddgħu.'$ Sinjali oħra ta' qima vera lejn Marija f'min 'jieħu gost u jitpaxxa jisma' fuqha, jaħdem biex ixerred id-devozzjoni lejha, jagħtiha qima, u jżommha bħalma iben iżomm lil ommu.'$ Iżid ukoll li d-devot veru ta' Marija ma jabbużax mit-tjubija tagħha, iżda jimitaha fl-umiltà u fil-karità tagħha, u jqimha bir-Rużarju li hu tant għal qalbha.$ 28: Dun Gorġ, Ir-Rużarju tal-Madonna mqassam għal ħmistax-il Sibt,' Ir-Rużarju tal-Madonna, op.cit., pp.11, 10, passim. 30: Dun Ġorġ, 'Tagħlim ħafif fuq ir-Rużarju,' Ir-Rużarju tal-Madonna, op.cit., p.50. Ara wkoll ''Ir-Rużarju — ħsibijiet għal waqt li jingħad, ' ibid., p.57; 'Il-ħmistax-l Inkwatru tar-Rużarju, ' ibid., p.73; u 'Talb Speċjali marbut ma' kull Misteru tar-Rużarju, ' ibid., pp.86, 88. st: John Formosa, ''Devot kbir ta' Santa Anna,' Dun Ġorġ, Għadd 26, 1986, p.3. 22: Dun Gorġ, Ginnasju Spiritwali (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1981), Attendenza Nru 74, p.79. Dan il-ktieb kien stampat l-ewwel darba fis-snin 30 tas-seklu l-ieħor. s5- Dun Gorġ, Il-Ktieb tas-Sinjali u tal-Mezzi (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1982), Sinjali Nru 12, 27, 36, pp.29-30. Fl- ewwel żewġ edizzjonijiet tiegħu (1942, 1964) dan il-ktieb kien ġie ppubblikat f'żewġ volumi. F'din l-edizzjoni (1982) ġie ppubblikat għall- ewwel darba f'volum wieħed. $. Ara Dun Ġorġ, It-Teżor ta' Missirijietna (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1988), Sentenza Nru 74, p.7; u Dun Ġorġ, X'għandna nagħmlu biex insalvaw ruħna (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1990), Paragrafu Nru 8, p.10. It-Teżor ta' Missirijietna kien stampat l-ewwel darba fl-1950 fil-Lux Press. Il-ktieb X'għandna nagħmlu biex insalvaw ruħna kien miktub minn Dun Ġorġ lejn is-sena 1958, u kien moqri lill-membri ta' l-Għaqda tiegħu fil-laqgħat li hu kien jagħmlilhom. Kien ippubblikat l-ewwel darba f'forma stensiljata u mqassam fost il-membri tal-MUSEUM fl-1980. Leħen il-Parroċċa — Ħal Balzan Id-devozzjoni vera lejn Marija Santissma Dun Ġorġ kien iqisha sinjal ta' predestinazzjoni għan-nisrani. Huwa jibni l-argument tiegħu fuq il-vers mill-Magnificat fiż-żjara ta' Marija lil Eliżabetta: 'Imbierka jgħiduli l- ġenerazzjonijiet kollha' (Luqa 1:48). Il-kelma ta' Marija hija hekk setgħana li saħansitra Kristu nnifsu qagħad għal kelmitha fit-tieġ ta' Kana. Jistaqsi Dun Ġorġ: 'Jekk permezz ta' Marija Santissma ħareġ l-awtur tal-grazzja, tistenna inti xi grazzja mingħajrha7'$5 Din id-devozzjoni vera ma teskludix il-qima lejn ix- xbihat qaddisa, billi dawn jistgħu jgħinuna nerfgħu ħsibijietna u qlubna 'l fuq lejn ir-realtà. Fl-ispiritwalità tiegħu Dun Ġorġ ukoll ra s-siwi ta' dawn ix-xbihat qaddisa, kif jidher tajjeb mill-paragrafu li jikkonkludi bih il-ktieb Direttorju Spiritwali, fejn huwa jħeġġeġ lill-qarrejja tiegħu sabiex iżejnu l-ħitan ta' kamrithom b'inkwatri għeżież li lejhom ikunu jistgħu jitfgħu l- ħarsa tagħhom kull jum. Fost dawn ix-xbihat, Dun Gorġ isemmi x-xbieha tal-Lunzjata, x'aktarx minħabba r-rabta ta' din il-festa ma' l-inkarnazzjoni ta' l-Iben ta' Alla.9 Il-festa ta' l-Annunzjazzjoni kienet għal Dun Gorġ il-festa tal-Verbum Dei, għax wara kollox kien dakinhar li seħħ il-misteru l-kbir ta' l-Inkarnazzjoni. 8 Dun Ġorġ, Il-Ktieb il-Kbir, op.cit., Paġna XXXVII, p.41. Inħossni ċert li fi djar il-Balzanin kollha żgur li ma tonqosx xi xbieha tal-Lunzjata meqjuma b'għożża. Jalla meta nħarsu lejn ix-xbieha tal-Lunzjata fi djarna, jew meta nitfgħu ħarsitna lejn il-vara devota li għandna fil-knisja, jew ukoll lejn il-kwadru titulari tal-kor, ma neqfux fuq dawn ix-xbihat tant għeżież iżda nħalluhom ixennquna biex mix-xbieha ngħaddu għar-realtà, u minn issa 'ma narawx is-siegħa li naraw il-wiċċ tagħha (ta' Marija) kollu ħlewwa', kif jgħidilna San Ġorġ ta' Malta. a Kitbiet oħra li kienu konsultati: (Dun) Anton Abela, ''It-Teoloġija ta' Dun Ġorġ fuq il- Madonna,' Dun Gorġ, Għadd 29, 1990, pp.22-28. Carmel Bezzina, ''Id-Devozzjonijiet f'Dun Ġorġ,' Dun Ġorġ, Għadd 30, 1990, pp.66-72. Dan l-artiklu kien ippubblikat f'Oliver Friggieri (ed.), Il-Beatu Gorġ Preca ta' Malta (Malta: Klabb Qari Nisrani, 2001), pp.45-57. (Dun) Ġużepp Fenech, ''Il-Madonna fil-ħajja u t-Tagħlim ta' Dun Ġorġ,' Dun Gorġ, Għadd 14, 1/1978, pp.7-15. John Formosa, ''Dun Ġorġ u l-Madonna tal-Karmnu, ibid., pp.16-26. Dun Gorġ, Direttorju Spiritwali (Malta: Societas Doctrinae Christianae, MUSEUM, 1988), op.cit., Direzzjoni Nru 605, p.104. Xbihat għeżież oħra li jsemmi Dun Ġorġ huma dawk tas-Santissma Trinità, ta' Kristu msallab, tal-Madonna bi Kristu mejjet fi ħdanha, tas-Sagra Familja, ta' San Gwann il-Battista, ta' San Mikiel Arkanġlu, tal-qaddis ta' isem il- persuna, u ta' San Gejtanu. 8 Skond Dun Ġorġ, sinjal ta' vera devozzjoni lejn Marija huwa li wieħed ''ma jarax is-siegħa li jara l-wiċċ tagħha kollu ħlewwa. ' Ara Dun Gorġ, Il-Ktieb tas-Sinjali u tal-Mezzi, op.cit., Sinjal Nru 13, p.29. ħ Rolls Rovce ħ Austin Princess Limousine ħ Open Tourer Hire Service ħ Taxi Service ħ Car Rentals ħ Tours 8 Airport Transfers ) Fleet includes: ħ Automatics ħ 9 seaters ħ Open Top Jeeps ħ Air Conditioned Cars