Il-Qniepen f'Malta fit- Tilwim, Serq u Kastigi BI Sa mill-qedem il-qniepen tal- gżejjer tagħna servew mhux biss bħala mezz ta' komunikazzjoni. u. informazzjoni devozzjonali, imma wkoll biex juru kif jaħsbuha — individwi jew settur ta' Vi Fost il-ħafna okkażjonij daqq ta' qniepen kien hemm haw ta' dieqa normali fil-mewt immia f'din il-kitba se nfakkru qniepen daqqew fi dwej ) frott it-tilwim, serq, piki, politka, kastigi, eżekuzzjo ijiet, prot tiu l- kumplament. Kavallieti kkastigati ; : Il-Kavallieri: ta' l-Ordni ta' San Ġwanni kellhom lista ta' kastigi lesti għal xi: kava led jikser xi waħda agħhi Lawrenz, il- knisj tagħhom fi kollha taqgħu fil-knisj xhieda tal-kastig Normalment il-qorti ta' l-Ordni kie jiltaqa' fil-kappella ta' Sant' Anġlu imma f'każi serji jużaw ta' San Lawrenz. ġie mixli b'reat li kien jisthoglu jitkeċċa mill-Ordni. Daqqew il- qniepen solennement, inġabru l- membri ta' l-Ordni u l-pubbliku, u lill-akkużat ħadulu l-abitu u tefgħuh 'l barra mill-knisja. Fil-1563, kavallier ieħor tlewwem fil-knisja u waħħluh xahrejn ħabs, imma wara kompla b'xi delitti oħra, għalhekk, fil-knisja a' San Lawrenz intlaħaq il-verdett, : daqqew il-qniepen għas-sentenza u l-kastig pubbliku u tkeċċa mill-Ordni. Meta mill-Birgu marru l-Belt, il- kavallieri bdew jużaw il- knisja tagħhom ta' San Ġwann. Fl-1586, żewġ. kavallieri ġew akkużati bil-qtil ta' kavallier ieħor.. Il-kunsill ta' l- Ordni'ltaqa' u, waqt li l-qniepen ta' San Ġwann bdew idoqqu: bil-kbir, lil: wieħed mill-akkużati. keċċewh mill-Ordni lill-ieħor ikkundannawh ħames snin fil. guva jew ħabs ta' Sant'Anġlu. ; i Fi kundanna. għall- mewt l-K istellanja. (jew Kistlanija, nija). fi Triq Metkanti ma' Triq San-Ġwann, fil-Belt; kien il- qotti bil- jiet miegħu (wara sar id- partiment tas-saħħa). Min kien jihstab ħati, jb'kundanna għall-mewt, ien jagħmel hemm tlitt ijiem f'kappella biex jiġi ppreparat spiritwalment. F'jum l-eżekuzzjoni, fost folol ma' kullimkien, kienu joħorġuh proċessjoni, akkumpanjat mill-fratellanza tar-Rożarjanti u persunaġġi oħra. Kienet tgħaddi minn Triq San Pawl, iddur minn wara s-Suq, għal Strada Merkanti, San Ġwann, sa Strada Rjali (Repubblika) tibà sejra barra minn Bieb il-Belt sa ma tasal għall-forka tal-Furjana, Dan kollu kien ikun akkumpanjat mid- daqq kontinwu tal-qniepen. Fl-1749 kienet saret konġura kontra l-Ordni mill-iskjavi tal-Belt. Skjavi kienu ħatfu l-Kapitana li fuqha nzerta kien hemm il-Baxa u ġabuha: Il-Gran Mastru ħallih liberu: rit ::kienet tiġi dikjarata u mxandra b'dan ij ifmod. Malta. għax il-Franċiżi kienu ħbieb tal- Imma dan beda jxewwex lill biex joqtlu lill-Gran Mastru jaħtfu l-fortizzi. Saru l-pjani bir- reqqa' kollha imma l-pjan inkixef, il- Gran Mastru ġie avżat u kull min kien involut ġie kkundannat għall- mewt b'tortura. pubblika mill-aktar ħarxa u krudili jiaall it- toroq tal-Belt:'Wara ġimgħat massakri, sar ringrazzjament trijofali bit-tiri tal- solenni ta' qniepen iddoqq il- -qanpiena: ex wiefiċd jista' jitlob għar-ruħ ta' l- istortunat. Fl-1527, fl-Imdina, Dun Jacobo Vassallo li kien dejjem ikollu xi jgħid ma' Dun Domenico Dimech, waħħal fih li ħalla lis-sagristan iwaddabblu ġebel u ħmieġ mill-kampnar tal- kattidral, għax hu kien risponsabbli għalih. L-għada Dun Vassallo ġie attakkat u msawwat ħdejn il-knisja ċimiterju tal-kattidral. Xi qassisin oħra semgħuh jgħajjat u marru jaraw xi ġralu. Wara dan l-inċident il-qassisin ħarġu mat-toroq ta' l-Imdina jdoqqu qniepen ta' l-idejn filwaqt li jiddikjaraw skomunika fuq min ażżarda jattakka qassis; indaqqet ukoll il-qanpiena l-kbira tal-kattidral. Jidher li kienet drawwa li skomunika Fl-1679 Dun Franġisk Montalto ħa l-pussess bħala vigarju perpetwu ta' Sant' Elena ta' Birkirkara. Spiss kien ikollu xi jgħid mal-kapitlu. Fil-Milied tal-1683 kienu lesti ħerġin għall- quddies ta' nofs il-lejl fost id-daqq tal-qniepen. F'daqqa waħda tfaċċa hu, waqqafhom, ordna li jieqaf ukoll id-daqq tal-qniepen; insista li kien id-dritt tiegħu li jiffunzjona, u qaddes hu. i i 769. jtajiċesiċ Maria Xuereb inħatar kappillan taż- -Żejtun. : jidher kien magħruf bħala bniedem ' ta' ras-iebsa li jiġġieled ma' kulħadd. a.kien ittanta jsir, kappillan ta' Ħaż- jal Żebbuġ: u ma riduhx:- Beda jindaħal U jdejjaq lil kulħadd. ' Beda t-tilwim Wkoll. dwar' id-daqq tal-qniepen u piċċd mkeċċi mill-parruċċani. Fi 'żmien kien hemm ukoll l-arċidjaknu tal-kattidral ta' l-Imdina li kien jillitiga saħansitra ma' l-isqof. Kien ukoll magħruf li kien jaqla' l-inkwiet dwar id-daqq tal-qniepen. Fil-piki Bħala eżempju fejn kienu nvoluti l-qniepen fil-piki insemmu l-Birgu fl- ewwel snin tas-seklu għoxrin, meta kienu ppikati l-partitarji ta' San Duminku u ta' San Lawrenz. Waqt il-proċessjonijiet bl-istatwa ta' festa sekondarja, il-qniepen tal-knisja rivali ma daqqewx bħas-soltu jew bdew idoqqu tokki mgħaġġlin ħafna minflok meqjusa u rispettużi. Kie hemm wieħed, Paolo Cuschieri l i u r-rettur waħħalha ma NO tintuża wkoll ii li se jżur il- ilknisja i bħala parti isforzi biex jiġu solvuti l- -problemi kellhom u l-qanpiena l-kbira bdiet tnaqqar it-tokki biex jinġabru n-nies; imma n-nunzju ma żarx knejjes għax ma setgħax joqgħod Għawdex aktar. Imma dakinhar mill-knisja ta' San Ġorġ ma daqqewx qniepen għax riedu ġustizzja fil-polemika ta' pika; jingħad li xi ħadd kien qata' l-ħbula tal-qniepen kollha ħlief ta' dik tal- uddiesa. Dun Ġusto Sammut ta' Ħaż- Iġ fl-1741 kien ġab minn Ruma sant ta' San Teodoru. Meta 54, dan wirtitu n-neputija ; A, qassisin Lh i k.kel ja tal-gżejjer a kollox' ġew fdati ibiex imexxu huma. Fi tu, Karlu VII ta' Napli ried ibgħat lil xi ħadd biex jara kif kienet itwazzjoni tal-knisja f'Malta. Pintu a riedx u waqqaf il-kummerċ ma' 'Napli u lanqas ma ħalla lill-isqof ta' Sirakuża jiġi Malta. Kellu jindaħal il- papa biex kollox reġa' ġie għan-nor- mal u Pintu għaddiet tiegħu. Din tqieset rebħa kbira u, minbarra li saru kongratulazzjonijiet lil P ukoll mixgħela mal-Belt, sparaw tiri: f'Birkirkara, raġel kien se ta' salut u daqqew il-qniepen festivi jisraq xi ġojjelli tal-Ma ma' kullimkien. Fl-1837 inqalgħet donna. jgħidu li idu epidemija tal-kolera. Bil-permess ta' baqgħet ċonga fuq il-post, filwaqt li l-isqof Caruana, il-gvernatur jingħad li l-qanpiena tal-knisja Bouverie ħa l-oratorju ta' San Filippu daqqet waħedha bħallikieku biex ta' L-Isla biex jintuża bħala sptar f'dil - tagħti l-allarm. il-kriżi. Biex jipprotestaw, nies tal-7 —— Il-qanpiena tal-knisja ċkejkna ta' post qabbdu xi subien idoqqu. l-: : San Mikiel tas-Salini kienet insterqet. qniepen. Il-pulizija u s-suldati .Listess ġara lill-qanpiena tal-knisja kkalmaw is-sitwazzjoni u l-Ġtato ju ċkej ikna eg ta' San Pawl kompla bħala sptar sake mr i hemm bżonn. E F'serq mill-knejjes. 4 - F'Jannar 1663 ħallelin erġu pissidi bl-Ostji mill- knisji Tħassar il-karnival; intremgħu bil-vjolà: bħ: saru priedki kullimkien, skomunika, ji qiddieġ, ka 1960, bil- konetżizzjoni tal kleru, IĦERI u u l-Ġuntaz joċ imkien. Il-dniepeni i jdoqqu ħlief għal- l- tab