Marija Bambina SENGLEA Sengleani li Jixirqilhom Ikunu Magħrufa Tagħrif Bijografiku minn Charles Coleiro Il-kotba tal-Istorja ta' pajjiżna huma miżgħuda b'ismijiet ta' Sengleani li taw kontribut siewi f'kull qasam tal-ħajja soċjali, fl- arti, fil-letteratura, politika, reliġjon u f'kull professjoni akkademika. F'din ir-riċerka, iżda mhumiex se jissemmew dawk li isimhom ħareġ barra mill-peniżola Sengleana u llum jimlew il-paġni tal-Istorja ta' dawn. il-Gżejjer. Għaliex jeħtieġ ukoll nagħtu ġieħ lill-oħrajn, li minn ftit jew wisq taw sehemhom ukoll biex iżidu mal-kullana ta' ġieħ li żżejjen lil dawn il- personalitajiet imwielda f'din il-belt. Għażilt uħud minn dawn is-Sengleani fid-diversità ta' karigi, professjoni u talent ieħor biex minn dawn il- paġni ma jibqgħux minsija u biex kburin b'ħidmiethom insellmu l-memorja tagħhom. Ir-Rev. Kien ordnat saċerdot fl- 1877 mill-Arċisqof Carmelo Scicluna. Filwaqt li baqa' 4 saċerdot djoċesan għażel li jibda ħajja Komunitarja fil- Kunvent ta' San Filippu bħala Oratorjan. Mill-ewwel qanqal imħabba u għożża fost il-poplu tal-Isla. Bħala l-Prepostu tal- Oratorjani kien f'qalb il-poplu li dejjem fittxu fil-ħtiġijiet tal-ħajja u resaq lejh għall- pariri spiritwali. Kien għalhekk ukoll id-direttur spiritwali ta' bosta saċerdoti, fosthom Dun Mikiel Gonzi li wara nħatar Arċisqof ta' Malta. Fl-1920, il-Papa Benedittu XV ħatru prelat domestiku u sena wara l-Arċisqof Mauro Caruana tah it-titlu ta' Monsinjur. Madankollu fl-umiltà tiegħu ma xtaqx dawn l-unuri u sa żmien xjuħitu baqa' jgħix fil-faqar u jgħin lil min kien fil-bżonn. Miet ta' 76 sena nhar id-29 ta' Settembru 1928. Il-Kan. Prof. Ġwann Theuma Relf — Professur tal-Patroloġija u Liturġija ; Wara li sar saċerdot fl-1934 ta' 24 sena, mill-ewwel daħal fil-qasam akkademiku u ggradwa B.A.,JC.D., B.L. Can u Lic. Tliet snin wara ġie magħżul jgħallem il-Patroloġija Liturġika u l-Arkeoloġija Kristjana fl-Università ta' Malta. Skont l-Arċipriet e tal-Isla, il-Kan. 1940-1944, il-Kanonku Ġwanni Theuma kien saċerdot żagħżugħ, — professur tat- Teoloġija fl-Università ta' Malta li flimkien ma' żewġ ħutu bniet mar jistkenn mill-attakki tal- għadu f'Ħ' Attard u hemmhekk A mal sab ukoll l-okkażjoni biex iwettaq ħidma ta pastorali fost il-parruċċani tar-raħal. Iżda l-imħabba għall-Isla ġegħlitu jerġa' lura f'belt twelidu imqanqal ukoll mill-kenn taħt l-art li kellhom fid-dar fi Triq il-Vitorja. Ġara li darba waqt attakk tal-għadu mill- ajru meta l-familja tiegħu niżlu jistkennu bħas-soltu, bombi waqgħu u splodew fuq id-dar u fl-inħawi tal-qrib u l-Prof. Theuma u l-famlja tiegħu sfaw mirduma u tilfu ħajjithom. Il-mewta bikrija tal-Prof. Theuma ċaħħdet lill- Isla minn saċerdot patrijott, b'karriera li kienet twiegħed wild ieħor Senglean mogħni b'ħila u għerf li baqgħu sinonimi ma' ismu. Erin Serracino Inglott — Lingwista, Awtur u Traduttur Erin Serracino: Inglott iii twieled l-Isla fl-1904 u ta' għoxrin sena beda xogħol — mal-Gvern li ħadu f'bosta — dipartimenti u li wassluh biex 4 jilħaq bħala Kap tal-Biblijoteka — Nazzjonali u aktar tard Direttur tal-Ħabs Ċivili. Kien ukoll is-segretarju privat tal-Prim Ministru Dr Enrico Mizzi. — Serracino Inglott kellu ħafna għal qalbu l-logħba taċ-Ċess u rrappreżenta lil Malta f'kompetizzjonijiet internazzjonali barra minn pajjiżu. Kien ukoll attur u f'żogħżitu kellu sehem fit-twaqqif tal-kumpanija teatrali La Giovine Senglea. Fi żmien l-aħħar gwerra sab ħin biex jikteb rumanzi u xogħlijiet għall-palk u beda 'Il-Vokabularju Malti' li wasslu biex jgħaqqad il-kapolavur tiegħu 'Il-Miklem Malti', dizzjunarju etimoloġiku, f'seba' volumi. Bħala Membru tal-Akkademja tal-Malti ta kontribut b'xogħol ta' riċerka dwar l-Ilsien Malti u fost kitbiet oħra hu l-awtur ta' bosta drammi, fosthom 'Razju Vidal', 'Ir-Raħeb', 'Il- Kerjoti' u 'Il-Barrani'. Kien ukoll traduttur magħruf u qaleb għall-Malti l-opra ta' Dante Alighieri, La Divina Commedia. Erin Serracino Inglott li għadda bosta snin minn ħajtu joqgħod Bormla fejn issemmiet triq għalih. Huwa miet fl-1983 ta' 79 sena. Xi nies magħrufa li huma Wlied din il-Belt L-esploratur u fundatur tan-Navv Arġentinjana Juan B. Azopardo. John F. Marks, pijunier fil-kawża tal-ħaddiema. L-Istatwarji Antonio Chircop (Trinità) u l-magħruf Karlu Darmanin. Il-Pittur Tommaso Madiona. Il-Politiku George Mitrovich li ġġieled għad-drittijiet tal-poplu. Erin Serracino Inglott. ż Mons. Injazju Panzavecchia li k tħabat għall- awtonomija ta' Malta. Francesco Zahra — (Pittur) Karlu Darmanin — (Statwarju) Mons. Arturo Bonnici, għal xi żmien Segretarju tal- Arċidjoċesi u bħala studjuż tal-Istorja, Fundatur tas- Soċjetà Storika ta' Malta. Is-Surmast Francesco Tesoriere li fost ix-xogħlijiet tiegħu insibu l-Innu lill-Isla fuq versi tal-kompajżan ieħor magħruf, Mons. Carmelo Muscat, Professur tat- Teoloġija fl-Università. Dawn. il-personalitajiet ikomplu ma' oħrajn li huma iżjed magħrufa, fosthom l-Istatwarju Karlu Darmanin. Il-Biblijotekarju Dom Mauro Inguanez u l-Pittur Francesco Zahra li huma magħrufa sew. Jidher għalhekk li għandna nagħtu ġieħ lil Sengleani oħra li forsi xi wħud jaħsbu li twieldu fi bliet jew lokalitajiet oħra. Ma' dawn inżidu Retturi tal-Università, imħallfin, avukati, tobba u professjonisti oħra u politiċi li għadhom ħajjin, personalitajiet minn kull qasam tal-ħajja li taw u għadhom jagħtu kontribut lil Belt twelidhom u lil pajjiżhom