22 i Il-Ħadd 15 ta' Novembru 2020 'HMS GLORIOUS L-ISTORJA — ITTRAĠEDJA (2) 33 ikompli mill-ħarġa tal-1 ta' Novembru 'W l-Home Fleet kienet as- l senjata biex tagħmel din sil. il-missjoni u ġiet imsejħa task force ta' 18,000 suldat u flotta kbira 'ta' bastimenti li kellhom iġibu lura dak li set- għu minn Norveġja. Fost dawn armamenti, ajruplani, provvisti u suldati. Task force ta' 'bastimenti li kellhom ikunu biżżejjed biex isir din l-operazzjoni ta' evakwazzjo- ni minn Norveġja kien l- HMSS Glorious Kaptan Guv D'Oviv-— Hughes, fuq Dest- rover H.M.S. Ardent il-Kap- tan John Frederick Barker u d-Destrover H.M.S. Acasta il-Kaptan Charles Glasfurd. Magħhom ingħaqdu l-HMS 'Ark Roval, HMS Eagle, HMS Diana, HMS Glasgow u ħaf- na bastimenti biex jgħattu protezzjoni lill-air craft car- riers dan għax huma kienu qegħdin jippruvaw isalvaw kemm jista' jkun ajruplani u armamenti li kienu qegħdin in-Norveġja biex iġibuhom slura lejn l-Ingilterra. Il-miss- joni kellha tgħaddi minn dak li ġie imsejaħ bħala Artic Cir- cle żona enormi minn fejn kellhom jgħaddu l-bastimen- ti-Ingliżi F'hemm u lura lejn Scapa Flow. Sakemm. beda jsir dan kollu il-Kaptan Guv D'Oviv Hughes kellu diżgwid mal- Flving Commander John Heat. Minħabba dan id-diżg- wid li inqala' b'insistenza tal- Kaptan D'Oviv-Hughes, qa- bel salpaw minn Scapa Flow dan ġie ordnat biex iħalli lill- H.M.S. Glorious u jibqa' fi Scapa Flow għax il-kaptan ried jgħaddi lil John, Court Marshall. Għalhekk il-Flving Com- mander Heath tilef li jagħti s-servizz tiegħu fuq il-basti- ment għal din il-missjoni tant importanti. Madanakollu b'xorti tajba mnalla kien dan il-konflitt għax salvalu ħajtul Dan għax għalkemm il- Kaptan Hughes kien bnied- em li s-servizz tiegħu kien kollu b'unuri kbar tant li kien wieħed mill-eroj tal-Ew- wel Gwerra Dinjija fejn jidħ- lu l-bastimenti tal-gwerra pe- ress li hu kien ukoll Kaptan tas-sottomarin kien kaptan ta' fama kbira fin-Navv mad- anakollu huwa ma kellu l-eb- da idea ta' kif titqassam is- sistema militari fl-ajrul Tant hu hekk, illi Hughes ma kienx jemmen li l-ajruplani kienu jagħtu kenn u protez- zjoni lill-bastimenti minħab- ba li mill-ajru l-ajruplani set- għu jsegwu kull moviment tal-bastimenti jew jekk l-għa- du kienx viċin tagħhom jew le. Apparti minn hekk, Heath Kien qalli għalkemm l-HMS Glorious huwa bastiment. ta' preġju kbir Heath sostna li ma kienx preparat biżżejjed għal missjoni bħal din u li kellu bżonn flotta ta' l-ajru sewwa biex issostni operazz- joni bħal din Għalhekk Heath tħalla l-art u kien ord- nat jibqa' arrestat sa mal-Kap- tan jiġi lura. Guv D'Oviv Hughes kien bniedem arroganti u supperv dan kollu jixhed il-fatti ta' kif ħafna provi tħallew fil-fajl li kien issigillat taħt in-numru M/05368/40 li kien ġie ssiġil- lat mill-Parlament Ingliż u seta' jinfetaħ biss mitt sena wara ovvjament biex ma jinkixfux il-frejjeġ li kien kapaċi jagħmel Churchill u kemm nies mietu minħabba l-ostinità tiegħu. il-Kmandant john ĦHeath kien laħaq għamel intervista wara snin ħalqu magħluq fuq dak li gara f'diżgwid mal- Kaptan qabel ma ħalla din id-dinja 1983. john Heath ma kienx l-unika wieħed: li x- xhieda tiegħu tikkonferma il-karattru ta' Guv, miegħu kien hemm il-Kmandant Lt. Paul Slessor, il-Kmandant Le Gegt, SQ LDR Kenneth Cross dawn kollha kellhom kliem iebes fil-konfront tal-kaptan Guv D'Oviv Hughes. Wara dan kollu, Winston Churchill kellu pjan ieħor li kien tant sigriet li lanqas it- Task Force ma kienet taf bil- manuvri li kien ordnat jagħ- mel HMS Devonshiref Dan tal-aħħar kien ġie ordnat li kellu jgħabbi fuqu id-deheb kollu tan-Norveġja, bil-famil- ja Rjali, il-membri kollha parlamentari u il-familji ta- hom kollha u is-salpa lejn Scapa Flow waħdu f'silenzju assoluti Il-pożizzjoni li kellu jbaħ- ħar fuqha l-HMS Devonshire kienet ftit mili il-bogħod mill-Artic Circle minn fejn kellhom jgħaddu il-basti- menti kollha fit-trighom lura lejn Scapa Flow. Kienet tid- her li se tkun missjoni ta' suċċess u li l-Ingliżi kellhom iwettqu din il-missjoni min- għajr telf u kollox kien jidher ħarirl Minħabba li l-Ġermaniżi kienu għamlu avvanz sewwa u l-attakki mill-ajru kienu qed iħallu riżultati tajbin il- bastimenti Ingliżi kienu bdew jirtiraw minn mal-kos- ta Norveġiża u l-aircraft car- fiers diġà kienu tbiegħdu sewwa allura kien hemm il- biżali l-ajruplani ma kienx se jkollhom fjuwil biżżejjed biex jaslu minn fejn kien hemm l-airstrips. TOPĊA Il-Ħadd 15 ta' Novembru 2020 (23 SQ LDR Kenneth Cross ġabar lil sħabu l-bdoti u qa- lilhom: hekk: 'F'idejna għandna żewġ għażliet — issa jew naħarqu l-Hurricanes fl- art u nipprovaw naħarbu jew inkella nipprovaw intiru biex nilħqu nsibu aircraft carrier viċin u ninżlu fuqal Il-bdoti sħabu mingħajr ma qagħdu jaħsbuha, mill-ewwel qat- għuha li għandhom jippro- vaw isalvaw. Kenneth Cross u sħabu l-bdoti kif ukoll l-għaxar Hurricanes li kien hemm, kienu kollha determi- nati li jsalvaw. Dawn ħallew l-airstrip u taru lejn fejn kien hemm stazzjonati l-aircraft carriers meta bdew: jersqu viċin il-home fleet dawn in- għataw l-ordni li jinżlu fuq Hms Glorious li minn fuqa it-tajjar Swordfish. apposta biex jigwidhom sal-Basti- ment għall-bdoti ta' Kenneth Cross kienet l-ewwel darba li niżlu fuq aircraft carrier, huma rnexxielhom jinżlu kollha b'wiċċ il-ġid u b'hekk ġew salvati 'l-Hurricanes ukoll. Għalihom dan kie- net xi ħaġa ta' sodisfazzjon kbir. L-5Q LDR Kenneth Cross, tela' mill-ewwel fil-Captain Bridge, sabiex jirrapporta lill-Kaptan D'Oviv Hughes. Iżda meta daħal ħdejh Kap- tan Hughes qallu: 'Whv did vou take so long7' Għal Cross, din kienet l-merħba abbord li taħ il-Kaptan Hughes dan juri l-mod ta' kif Hughes kien jittratta lin-niesl Tant. kien żorr ma' Kenneth Cross li lanqas. biss ħadlu b'idejh wara li Cross tah rap- port tal-inżul sodisfaċenti li kien għamel hu. Minħabba li -kwistjoni politika bdiet teskala bejn l-Ingilterra u. Ġermanija, li N.S.D.A.P beda jagħmel dak li kien ilu li wiegħed snin qa- bel biex jaqa' trattat ta' Ver- sailles. L-Ingliżi kellhom jitter- minaw il-movimenti kollha militari tagħhom fil-konfini u ibħra territorjali ta' pajjiżi oħra xi ħaġa li l-Ingliżi kien ilhom snin jużaw sa minn l-ewwel gwerra dinja. bl- iskuża ta' trattat ta' Versailles. Dan. il-movimenti. militari kellu jispiċċa darba għal dejj- em. Biex hekk tispiċċa wkoll il-ħakma Ingliża minn pajjiżi li kienu okkupati minnhom. Żewġ battlecruisers, Scharn- horst u Gneisenau ġew ord- nati biex jibdew ibaħħru bejn iż-żewġ pajjiżi jiġifieri l-Iskozja. u Norveġja. Iżda għall-Ingliżi kienet problema din għax iż-żewġ battlecruis- ers kellhom jgħaddu mill-Ar- tic Circlel Sadanittant fl-In- gliterra f'Bletchlev park ġew- wa Buckinghamshire. Kien hemm Sir Harrv Hinslev li dak iż-żmien kellu biss 20 sena kien jaħdem ta' intelligence analvst fuq il- code breakers. Dan kien jif- forma parti minn grupp ta' studjużi li ngħataw il-karigu biex jaqraw u jsegwu radio activitv u movimenti li l-bas- timenti Ġermaniżi Hu kien irċieva xi messaġġi u kien in- furmat li f'5 ta' Gunju 1940 mill-port ta'. Keil fid-Dani- marka salpaw żewg battlec- ruisers il-moviment ta' dawn iż-żewġ bastimenti kien jid- her ta' min jagħti kasu minħabba l-fatt ukollli dawn baqgħu ibaħħru b'rotta lejn Arctic Cirle. Din kienet ir-rot- ta minn fejn kellha tgħaddi l-flotta Ingliża lura bit-truppi min-Norveġja: lejn: Scapa Flow, Huma bdew javvanzaw b'ritmu mgħaġġel iżda skond xhieda ta' Harrv dan il-mes- saġġ li daħal fis-sistema intel- ligence analvst Hinslev qal li ħadd ma ta' kasul F'6 ta' Ġunju 1940 inħoloq misteru li sal-lum ħadd m'għandu indikazzjoni jew hemm xi prova fuq id-deċiż- joni li ħa il-Kaptan tal-Glori- ousl Hu ddeċieda li l-HMS Glorious kienet se tħalli l- Home Fleet u flimkien maż- żewġ destrovers Ardent u Acasta kienu se salpaw lejn Scapa Flow. Indipendament din id-deċiżjoni ittieħdet fit- 3.30 a.m. Ħaġa oħra li baqgħet misterjuża kien il-fatt li għalkemm il-bastiment kellu ajruplani biżżejjed biex jitta- jru mal-madwar u jipprovdu protezzjoni lill-aircraft: car- rier, dawn ġew ordnati biex ma jittajrux fi triqithom lejn Scapa Flow fuq ordni ta' Guv D'Oviv Hughes. Dan kollu ġie spjegat ukoll minn bdot tal-Gladia- tior il-kien stazzjonat fuq Glorious. Dan kien il-bdot Dick Leggott wieħed li rnexx- ielu jibqa' ħaj fost dawk li waqgħu l-baħar wara li Glo- rious għerqet, Leggott qal li l-Glorious lanqas biss kellu biżżejjed ajruplani fuqu biex jiddefendi lilu nnifsu, aħseb u ara kemm kellu biżżejjed ajruplani għall-missjonijiet bħal dawn biex jgħin truppi fuq l-art jiġġieldu kontra l-għadul L-istess parir li kien in- għata minn John Heath qabel il-Glorious salpat minn scapa Flow: Il-bdot Leggott qal ukoll li D'Oviv kien tahom l-ordni biex iniżżlu l-Gladia- tors kollha isfel u jitneħħew minn. fuq id-deck u- l-ebda ajruplan ma kien se jtir fi triqithom lural Hawn tindu- na kemm dan il-Kaptan ma kellu l-ebda esperjenza ta' protezzjoni mill-ajru fuq l-aircraft carrier. Dick Leggott spjega kif hu u sħabu bdew jgħidu lil xulxin kif kienu se jagħmlu vjaġġ bħal dan bla protezzjoni mill-ajrul Iżda huma komplew bil-qadi ta' dmirijiethom u bdew iħottu torpedos li kienu armati bi- hom l-Gladiators u s-Sword- fish kif ukoll il-Hurricanes li kien irnexxilu. jsalvaw. lil Kenneth Cross u sħabu l- bdoti. Fl-artiku li jmiss se nidħ- lu eżatt f'aktar dettal fuq x'ġara mill-Glorious sa minn meta ħalliet il-Home fleet u telqet għal-riħa.