LIL WIED IL-GHASEL Ja wied il-għasel li dil-gżira tifraq Minn Miġra l-Ferħa sal-melħ tas-salini, Sew jekk tinfirex ma' l-Imtaħleb aħdar Kemm meta tgerbeb ġol-Fiddien daħqani, Ma fikx biss ġebla mingħajr ġmiel li jsaħħar, Ma għandekx biss rokni mingħajr ħrafa tagħha. Ma nafx fejn hawn li jisboq lil-Imtaħleb Fil-ġmiel u l-ħlewwa. Waqt il-lejla siekta Minn għorfa nofs moħbija qalb is-siġur Toħroġ il-għanja safja ta' xi tfajjel. Il-ġmiel u l-ħemda ta' dar-raba' msaħħar Italla' il-għana minn qalb il-bnedmin, U jien, li dejjem f'ħaġa waħda naħseb, Ingħolli leħni u din il-għanja ntenni: Alla li ħlaqt il-ġmiel ta' mingħajr tebgħa, Alla li ħlaqt it-tajjeb ta' din l-art, Alla li inti ħniena, int għerf u mħabba, Ħallini nilmaħ dal-miràklu tiegħek, Għaġeb ta' ġmiel li int għoġbok toħolqilna. Filfla, kaħla, fil-bogħod ġo baħar ikħal; Qisha xi ġawhra li mis-sema waqgħet. U raba' li bix-xewqa tiegħek ħaddar, U ilma li bix-xewqa tiegħek sqieh. Il-bniedem, li bi ħsiebu mar ifittex Is-sewwa qalb in-nies u ma sabhiex ; Il-bniedem, li għażżien ried isib hena Barra mix-xogħol u reġa' huwa għajjien; Ix-xwejjaħ b'qalb imweġġħa bid-daqqiet ' U bit-tkażbir tad-dinja li ma tafx; Kollha ġew hawn u għandek. sabu faraġ. U iżjed l-isfel fejn il-wied mill-Qliegħa .Jmur jissemma, ma tarax ħlief ilma, Wieqaf, miexi, jiġġerra jew jitgerbeb Minn ħitan għolja għal ġo għadajjar kbar. Meta jien nilmaħ dan il-għana kollu, Ngħid, waqt li jdejja ġewwa fih inbaħbaħ : Imbierek l-ilma li jsaqqilna artna, : Imbierek l-ilma li jaqtgħalna l-għatx, Imbierek l-ilma li jatina l-ħajja, Imbierek l-ilma li ma jirbħu ħadd, U jekk minn qiegħ dal-wied il-fuq int tħares Tilmaħ l-Imdina wieqfa, għolja w sbejħa, Qisha sultana fuq it-tron minn tagħha. Min jaf, ja belt, ta żmenijiet li ħarbu Kemm tajt id-dinja tbiddlet ġo treqatek 1 Issa inti siekta; saħħa biss bakżlek U ġmiel li ma ħarbekx bħalma għamlu niesek. Iżda żmien ilu rajt in-nies ta' Ruma, Jħawlu djarhom fuk l-għoljiet qawwija, U wara Ruma rajt in-nies t'Għarabja Jaħqru dil-gżira bit-treġija tagħhom. Ruġġieru wara ħelsek minn dal-jasar, Għammrek bid-djar, bil-knejjes u palazzi. Ħadlek il-Korsikàn dehbek u flusek Iżda ma seta' qatt biss inaqqaslek Il-ġmiel u l-qagħda ta' xi ħaġa kbira, U jibqa miexi dan il-wied fi ġmielu Qalb raba' u mogħxa sa fejn hemm il-Knisja T'Ommna tat-Tama. Hawn il-Mostin għaxu U ħadmu sakemm għarfu jagħmlu ħaġa, Li tibqa sa kemm jibqa nisel Kristu, Wirja ta' ħedma w ta' twemmin imqaddes. Bħalma. x-xemx sabiħa iżjed hi f'inżulha, Bħalma kull għanja isbaħ hi fit-tmiem, Hekk dan il-wied li hu sabiħ ma' tulu Fit-tmiem issib int l-oħla tal-ġmiel tiegħu. Oħt kemm-il-darba jiena ġibt hawnekka L-eħrex ħsebijiet tiegħi, kemm-il-darba Is-skiet ta' dan il-wied niżel bħal duwa Li l-qalb muġugħa tfejjaq minn kull niket. Hawnekk jien sibt dak li-ċaħditli d-dinja Mistrieħ u hena li qatt ma jintesa. Qalb dan il-ward u dil-fwieħa tal-plejju, Qalb il-ġmiel kollu tan-natura f'Mejju, Tar minn quddiemi kull taħbit ta' moħħi, Insejt in-niket, insejt li għandi gisem, Li malajr jagħleb ir-raġuni safja. Ma hawnx ħlief skiet l In-naħal ftit iżanżan, L-għasfur ipespes fuq balluta xiħa ; Xi nagħġa fuq il-blat għoli tittarraf, Waqt li fil-qiegħ tal-wied ċarċir ta' ilma Tistħajjlu serp tal-fidda jimxi w jimraħ. Xejn ma tbiddel miż-żmian li San Pawl tela' B'ġemgħa ta' nies warajh minn ħdejn il-baħar Fis għan-Nuxxar, biex hemm għal l-ewwel darba Lil niesna jsemmagħhom il-kelma ta' Alla, Nies twieldu u mietu; telgħu saltniet w għabu, Imma f'dal-wied anqas ħaġra ma tbiddlet, W għat-tfajjel li qe'd jirgħa l-merħla bajda Xejn ma tbiddlet id-dinja. In-nies jiġġieldu, Jatu, jitqàtlu, iżda xorta waħda F'dan il-wied ċkejken għadha tonqob warda Li tħabbar ir-rebbiegħa. Xorta n-naħal Fis-sajf jaħżen il-għasel ġo bejtietu, U xorta s-siġar fil-ħarifa jinżgħu Il-weraq li jħaddarhom. Xorta waħda Ix-xitwa ġġib dik il-qawwa tal-ilma Li tgerbeb kull ma ssib, li taħsad Ix-xtieli minn għeruqhom, bħalma ż-żmien Mingħajr xejn ħniena jkeċċi minn ġo d-dinja In-nies il-fqar, il-għonja, u lil dawk kollha Li għadhom ma ġewx igħammru fuq din l-art, KATARIN X'TAF BIL-LATIN2 Ħabbatt qajl qajl il-bieb ta' Katarin, imma ħadd ma weġi- bni. Kien waqa' dlam ċappa taqtgħu b'sikkina; l-ebda tieqa ma kienet għadha tarmi ħajta dawl; biss l hawn u 'l hinn kienu jidhru xi fanali mnewmna qishom rwieħ għassiesa jew mniegħel mherwla qegħdin jatu s-salt biex jaqbżu minn mal-kantunieri tal-ħitan imċaqalqa. Ħabbatt aktar qawwi, għax bħal twaħħaxt, u, billi kienet kesħa tidħol ġol-għadam, rassejt il-ġlekk madwari, tallajt il- għonq u qabbadt sigarett, li kont għadni kemm iddubbajt dak il-ħin, u qgħadt bis-sabar kollu nistenna xi ħadd jiftaħli. Kont sa narġa' nħabbat, xħin smajt blial ħoss imkaxkar ta' passi tqal. Għaralt malajr li x- xwejlia Katarin kienet saflaħħar nieżla tifta' Ma din ix-xwejħa kont inħobb kull tant inqatta' xi: siegħa npaċpaċ, issa fuq ħaġa, issa fuq oħra. Kellha ħabta ssammarni fuq siġġu nismagħha tgħidli l-Bajja ta' nannieti. Dawk żmeni- jiet; il-lum kollox waqa' borra; kollox tilef il-ħajrl Hekk kienet taħseb Katarin. Fost ħwejjeġ oħra kienet toqgħod tgħidli x'saħta kien fiha ommi meta kienet għadha xebba; kemm kienet imqarqċa; kemm tbellhet fi żmienha; u dan, ingħid i is-sewwa, kien igħaġġibni, għax 'l ommi dejjem nafha rżina fl- imġiba tagħha; imma ħsibt u fhimt li, kos, in-nisa kollha jsiru jixbħu ftit j jew wisq lis-sorijiet, wara li jkunu għamlu tagħhom bħala,