500 SENA MIT-TWELID TAL-PAPA PIJU V… il-ħabib' tal-belt Valle Il-Ħadd, 30 ta' Mejju, 2004 l-Papa Piju V, jew aħjar Anton Ghislieri, twieled fis- 17 ta' Jannar, 1504. Twieled f'Bosco Marengo fid-distrett ta' Alessandria fl-Italja. Twieled f'familja fqira u ma setax ikompli l-istudju tiegħu kif xtaq. Għalhekk kien jgħaddi ż-żmien jira' n-nagħaġ. Ta' Id- il sena daħal mal-patrijiet Dumnikani fejn ingħata l-isem ta' Mikiel. Kien ordnat saċerdot fil-belt ta' Genova fl-1528. Hu kien jgħallem it-teoloġija f'ħafna kunventi fl-Italja. Kien ukoll pirjol ta' tliet kunventi — Vigevano, Soncino u Alba. Il-Papa Pawlu III waqqaf l- Inkwiżizzjoni Rumana u Patri Mikiel sab ruħu vigarju ta' l- Inkwiżitur ta' Pavia u wara ta' Como. Wara mar Ruma biex jaħdem bħala Kummissarju Generali tas-Sant Uffizzju u l- Inkwiżizzjoni. Il-Papa Pawlu IV ikkonferma l-uffiċċju li kellu Patri Mikiel u żiedlu l-awtorità riservata biss għal xi Kardinal, Wara sar isqof ta' Nepi u Sutri u fl-aħħar kardinal bit-titlu ta' Santa Marija Sopra Minerva. Sena wara sar Inkwiżitur Ewlieni. Il-Papa Piju IV u Patri Mikiel Sar isqof ta' Mondovi fil- Piemonte. Billi kien hemm relazzjoni ħażina bejnu u bejn il-Papa sab li l-appartament li kellu f'Ruma ttieħed u l- PUBBLIKAZZJONIJIET INDIPENDENZA: L l-bust tal-Papa San Piju V. awtorità li kellu tnaqqsitlu kważi għal kollox. Fl-aħħar Patri Mikiel beda jaħseb biex jirtira f'kunvent. Hu xtaq li jmur lura fil- kunvent ta' Mondovi iżda meta l-Papa Piju IV miet, għall-aħħar tas-sena 1565, saru l-Konklavi u wara ħafna jiem ta' votazzjonijiet u permezz ta' ħidma tal-Kardinal ta' Milan San Karlu Borromeo u tal- Kardinal Altemps (in-neputi Teżori fil-Knej Qoxra ratba Abbonati Lm14.15 Volum Individwali Lm18.38 Qoxra iebsa Abbonati Lm16.80 Volum Individwali Lm19,95 I 'THE UNIQUE OFFER FROM 6 sia ġ Mel Volume $ Is-Siġġiewi Ħaż-Żebbuġ 18-il volum mimlija ritratti bil-kulur tal-Patrimonju Reliġjuż f'Pajjiżna Hu aċċetta wara l- insistenza li għamlu miegħu l- kardinali eletturi. Ħa l-isem ta' Piju V u kien inkurunat Papa f'jum għeluq sninu — fis-17 ta' Jannar 1566 meta kellu 62 sena. Il-Papa Piju V wettaq ħafna riformi. Mill-ewwel ġranet beda jwettaq ir-riformi mitluba mill- Konċilju ta' Trentu. Irriforma l- Kurja Rumana u nsista fuq il- faqar li kellhom ikollhom il- membri ta' din l-istituzzjoni. Għamel riformi fl-istituz- zjonijiet kollha li kienu magħquda — mal-Vatikan. Għamel żjara pastorali fid- djoċesi tiegħu, dik ta' Ruma. Ħeġġeġ lill-isqfijiet biex jagħmlu żjara pastorali fid- djoċesi tagħhom. Ħeġġiġhom ukoll biex jagħtu kas tal-formazzjoni tal- kleru, iwaqqfu seminarji, jiċċelebraw sinodi u josservaw dak li talab il-Konċilju ta' Trentu. Fl-1569 ta forma definittiva lir-Rużarju u ppubblika l-katekiżmu Ruman. Ta wkoll uniformità lil-liturġija billi xandar il-Brevjar u l- Missal Ruman. : Barra li kien kap tal-knisja u isqof ta' Ruma kien ukoll 're' ta' l-Istati Pontifiċji. Bil- karattru tiegħu ġibed is- simpatija tas-sudditi tiegħu. Beda jippreferi l-fqar u għalhekk naqqas it-taxxi. Iġġieled l-użura u kien iebes fejn jidħol is-serq u atti kriminali oħrajn. Fuq skala internazzjonali hu kellu relazzjonijiet diplomatiċi tajbin ħafna. Kien iebes ukoll mal-kbarat ta' l-Ewropa tant li skomunika lir-Reġina Eliża- betta II ta' l-Ingilterra. Kien jinteressa ruħu fil- pajjiżi nsara. Għall-ġid ta' l- artijiet li kellu, daħal f'alleanza ma' Spanja u Venezja. Bagħat flotta nisranija biex twaqqaf it- tixrid ta' l-Imperu Tork. Din il- flotta kienet taħt Gwann ta' l- Awstrija u kellha tiġġieled il- Battalja ta' Lepanto. Din spiċċat b'rebħa għall-insara. Il-Papa Piju V kien tal-fehma li din ir- rebħa seħħet bl-intervent tal- Madonna. Il-Papa kellu interess fl- artijiet insara u ghalhekk kellu interess f'Malta wkoll. Hu kien jirċievi l-aħbarijiet waqt l- Assedju l-Kbir u għalhekk offra kull appoġġ għall-bini tal-belt Valletta. Minn butu ħareġ il- paga għal tlett elef suldat Taljan li kienu f'Malta. Bagħat lil Glormu Guidacci bħala Kummissarju Pontifiċju biex jispezzjona x-xogħol tal-bini tal-belt Valletta. Dan il- bniedem ħallas 35 elf skud għall-proġett tal-kavallieri. Ordna wkoll il-Bank Olgiati biex jagħti s-somma ta' 5,000 skud tad-deheb għall-bini tal- Belt. Bagħat lil Francesco Laparelli biex iħejji l-pjan ġenerali tal-Belt. Waqqaf l- ewwel parroċċa — il-parroċċa Dumnikana fil-Belt Valletta. Fl-1555 inħakem minn marda tant li fis-26 ta' April 1572 ma setax iqum. Erbat ijiem wara ħass li t-tmiem kien riesaq u għalhekk libes il-libsa bajda u sewda ta' l-Ordni Dumnikana. Talab għas- sagramenti u miet fl-1 ta' Mejju 1572. Kien midfun fil-Bażilika ta' San Pietru fil-Vatikan. Il-qabar tiegħu kien ordnah il-Papa Sistu V u dan jinsab fil- Bażilika ta' Santa Maria Il-Papa Klement X ibbeatifikah fl-1 ta' Mejju 1672, waqt li l-Papa Klement XI ikkanonizzah fit-22 ta' Mejju 1712. Il-Kongregazzjoni għad- Duttrina tal-Fidi għamiltu bħala patrun tagħha waqt li hu kunsidrat qaddis kopatrun tad- djoċesi ta' Mondovi u Alessandria. Il-Provinċja Dumnikana ta' Malta għamiltu patrun tagħha. Fil-belt Valletta kien hemm triq imsemmija għalih. Fost it-toroq tal-Belt Valletta li hemm illum insibu wkoll Triq Papa Piju V. Din tinsab fuq Bieb il-Belt. Fl-1888 ma' Porta Reale tqiegħdu żewġ statwi. Waħda kienet tal-Gran Mastru La Valette u l-oħra kienet ta' l- ewwel Gran Mastru ta' Malta L'Isle Adam. Bejn dawn l- istatwi kien hemm l-arma tal- Papa Piju V. Fl-24 ta' Lulju 1892 tqiegħed fuq Bieb il-Belt bust tal-bronż ta' San Piju V. Dan sar mill-iskultur Sqalli G. Valenti. Meta sar Bieb il-Belt il-ġdid, l-iskultur Ċensu Apap għamel żewġ kopji ta' dan il- bust. Waħda kienet għal fuq il- bieb ewlieni tal-Knisja tad- Dumnikani tal-Belt Valletta u l- oħra għal fuq Bieb il-Belt. Il- bust oriġinali kellu jitpoġġa fil- mużew nazzjonali. Il-bust tpoġġa fuq il-bieb tal- knisja. Dan sar fit-23 ta' Mejju 1968 u nkixef mill-Ministru ta' l-Edukazzjoni, Kultura u Turiżmu ta' dak iż-żmien l- Onor Dr Paolo Borg Olivier. Patri Serafin Zarb bierek il-bust. Il-bust tpoġġa fuq il-bieb fl- aħħar jum ta' Mejju ta' l-istess sena. Il-bust l-ieħor għadu nieqes minn wiċċ Bieb il-Beltl Tgħid jixraq ma' l-istil li għandu issa dan il-Bieb7 Tgħid aħjar li l- bust jagħmel parti mill- monument f'fetħa fil-belt Valletta7 $ Ivan D. Aquilina, San Piju V-— il-Papa li ħareġ ħafna flus għall- Belt Valletta, it-Torċa 9-V-1996