In-nisel ta' xi wħud mill-irħula ż-żgħar li kienu mxerrdin madwar Malta kollha ssemmew għal xi isem partikulari, kunjom jew laqam. Ħal Niklusi huwa wieħed minn dawn l-irħula - jiġifieri 'Ir-raħal ta' Kola jew ta' San Nikola'. Ismu x'aktarx li ħadu minn knisja żgħira li kien hemm f'dawk l-inħawi u li kienet iddedikata lil San Nikola. Il-kelma Niklusi ġejja mill-Isqalli Niculusi li tfisser Nikola. Fil-fatt fi Sqallija, viċin il-vulkan Etna, hemm raħal b'dan l-isem ta' Niculusi/Nicolosi u li għandu bħala protettur tiegħu lil San Nikola'. Ħal Niklusi kien jinsab bejn żewġt irħula żgħar oħra: Ħal Kbir u Raħal Sejjiegħ. L-abitanti li kienu joqogħdu fih kienu bdiewa, raħħala u sajjieda. F'dan ir-raħal kien hemm madwar tmenin dar'. Fil-lista tas-suldati tad-Dejma tas-snin 1419-1420 ma jissemma ħadd minn Ħal Niklusi. Għalhekk jagħtina x'naħsbu li dan ir-raħal ma baqax jeżisti aktar wara s-snin 1419-1420. Illum il- ġurnata, dan li darba kien raħal, insibuh bħala San Niklaw. Xi drabi wkoll jissejjaħ bħala Tal-Merħla għax, fiż-żmien, mir-residenti kien hemm minn kellu mitt nagħġa'. San Niklaw illum jagħmel parti mill-Qrendi. Ħal Niklusi kellu miegħu diversi oqsma tar-raba' li nsibuhom imniżżlin fl-atti notarili ta' dak iż-żmien u li għadhom jissemmew sal-lum. L-ewwel ma nsibu huma l-Qasam il-Kbir u ż-Żgħir'. Dawn kienu mifrudin minn xulxin bi triq magħrufa bħala 'Tal- Kaboċċi'. Il-Qasam il-Kbir kien jagħmel ma' Ħal Kbir u ż-Żgħir ma' Ħal Niklusi. Fejn darba kien hemm il- grawnd ta' San Niklaw (l-eksmitjar tal-Qrendi) kienu jgħidulu 'Ta' Barrada''li parti minnu tagħmel ma' Ħal Kbir u parti oħra ma' Ħal Niklusi. Fix-xaqliba li tiġi taħt il-knisja ta' San Niklaw hemm qasam art magħruf bħala 'Ta' Lanza'' li biċċa minnu kien jagħmel ma' Ħal Kbir u ma' Ħal Xluq, u parti żgħira minnu ma' Ħal Niklusi. Hemm ukoll il-wilġa ta' Ħal Niklusi' (illum hija magħrufa bħala l-wilġa ta' San Niklaw) li qiegħda bejn Ta' Xurraf u Ħal Niklusi. Fiż-żminijiet l-imgħoddija din kienet tikkonsisti f'raba' għammiel fejn kien jikber ħafna frott tassew bnin. Fuq in-naħa tax-xellug tal-knisja ta' San Niklaw, wara ħajt ftit 'il bogħod, kien hemm siġra taż-żebbuġ li kellha zokk oħxon ħafna, kif kont smajt mingħand bidwi ta' dawk l-inħawi. Fuq din is-siġra taż-żebbuġ għaddew mijiet ta' snin u x'aktarx li kienet ta' żmien Ħal Niklusi'. L-ewwel knisja li kien hemm f'Ħal Niklusi kienet antika ħafna u, kif jaħsbu, din inbniet fis-seklu 12, jiġifieri qabel ma kienet inbniet l-ewwel knisja parrokkjali — dik qadima ta' San Nikola fis-Siġġiewi. Mill-fdal tal-ewwel knisja f'Ħal Niklusi ma baqa' xejn. Din il-knisja kien bnieha n-nobbli Paolo Pellegrino li kien mill-belt ta' Noto fi Sqallija. Dan in-nobbli f'Malta u fis-Siġġiewi kellu bosta artijiet. F'Ħal Niklusi kellu biċċa raba' li kienet magħrufa bħala 'Tad-Dawra' u ġo din l-għalqa bena l-knisja. Ġiet mibnija fuq sitt ħnejjiet u l-faċċata tagħha kienet tħares lejn il-Punent (lejn il-Fawwara). Fis-sena 1575, Mons. Pietru Dusina żar lil din il-knisja u sab li kellha xi nuqqasijiet: kellha nieqsa xi ħwejjeġ sagri li jintużaw fil-quddies u li Dun Girgor Mamo ma kellux fejn joqgħod. Dun Girgor kien jieħu ħsieb din il-knisja, iqaddes tliet darbiet fil-ġimgħa (nhar ta' Tnejn, l-Erbgħa u l-Ġimgħa) kif ukoll fil-Ħdud u l-festi kmandati u jagħmel il-festa ta' San Nikola''. Mons. Dusina ta ordni biex fi żmien xahrejn jipprovdu dawn il-bżonnijiet kollha taħt piena ta' għoxrin skutt'. Il-knisja ta' San Niklaw li hemm illum hija ikbar mill- ewwel waħda li kien hemm. Din ġiet mibnija mill- patrijiet Benedittini ta' San Nicola d'Arena ta' Katanja, ftit snin wara l-1668. Il-knisja fiha altar wieħed li fuqu hemm kwadru ta' San Nikola ta' pittura Griega'. Minn żmien għal żmien f'din il-knisja jsiru xi laqgħat ta' xi grupp kariżmatiku. Fuq il-bieb il-kbir tal-faċċata hemm minquxa fuq il-ġebla l-arma tal-monasteru tal- Benedittini ta' San Nicola d'Arena ta' Katanja. Fis-sena 1832 din il-knisja — bl-artijiet kollha - ġew imdaħħlin fil-propjetà tal-Isqof ta' Malta li dak iż- żmien kien l-Isqof Franġisku Saverju Caruana (1831 — 1846). Ippubblikat mill-K.K.M. fl-1979. Pietru Pawl Castagna, L-Istorja ta' Malta u Għawdex bil-gżejjer tagħha. V. Vella, Il-Ħajja ta' San Nikola ta' Bari. Waqt passiġġata ma' tal-Museum ta' kull nhar ta' Ħadd, konna qegħdin ħdejn il-knisja ta' San Niklaw u bidwi xiħ li kellu r-raba' fil-qrib kien qalilna b'din is-siġra taż-żebbuġ. 9: Rev. Alexander Bonnici O.F.M. Conv., Profili, Għadd nru 48, 12/1985, p. 16. 10 Dr Nicholas Vassallo, Programm tal-festa 1978 maħruġ mill-Każin tal-Banda San Nikola. V. Vella, Il-Ħajja ta' San Nikola ta' Bari. —: Lill-Għaqdiet għas-sehem tagħhom fil-jiem tal-festa u - għas-servizz li jagħtuna matul is-sena kollha. : Lill-Kor 'Santa Ċeċilja', b'mod speċjali lil Mro Hermann Farrugia Frantz li jmexxi l-mużika tat-Tridu u tal-festa. à - Lill-Arċipriet, lis-Saċerdoti, lill-abbatini, lis-sagristani u lill- — helpers pota tl jagħtu sehemhom fil- funzjonijiet tal-festa.