L-Intellettwali u l-Klassi Diriġenti f'Malta Nixtieq nieħu din l-okkażjoni biex nitkellem fuq kategorija ta' ċittadini li jekk irridu nħarsu lejn is-sena elfejn ma nistgħux ninjorawha. Qed nirreferi għall-intelletwali u l-'klassi' diriġenti ta' pajjiżna. Kategorija li fl-opinjoni tiegħi qabdet triq li lili tinkwetani kemm bħala saċerdot kif ukoll bħala għalliem fl-Università. Qed nara tiżviluppa f'pajjiżna trend lejn il-ħajja li dehret ukoll fi Spanja wara l-waqgħa ta' Franco. L-Ispanjoli kienu bdew isejħulha pasotismo, li kienet tfisser ċertu tip ta' kwalunkwiżmu ġej mid-disenchantment taż-żgħażagħ lejn l-impenn soċjali in ġenerali u lejn il-politika in partikulari. Inħoss li fostna qed jissaħħaħ dak it-tip ta' dak l-atteġġjament li Banfield isejjaħlu l-familjaliżmu amorali li hu komuni ħafna fil-kultura ta' Sqallija. Għalhekk nixtieq nitkellem fuq l-intellettwali u l-'klassi' diriġenti. Fl- opinjoni tiegħi dawn jistgħu jgħinu biex din il-problema nilqgħulha. Naħseb li f'pajjiżna, tajjeb jew ħażin, żdiedu n-nies tax-xjenza, waqt li inħoss illi naqsu n-nies intellettwali. L-għarfien, in-knowledge, u sa ċertu punt anki x-xjenza ġiet burokratizzata żżejjed u n-nies li għandhom moħħ jew m'humiex jesprimuh f'impenn soċjali jew, ma nafx għaliex, poġġewh fil-friża. Personalment, nara li hemm analoġija kbira bejn dak li l-Iskrittura ssejjaħlu profeta u l-intellettwali. Il-profeta, kif tgħid il-kelma … huwa dak li jitkellem f'isem il-verità, fil-każ tal-profeta din il-verità hija identifikata ma' Alla. L-intellettwali huwa l-bniedem li jitkellem f'isem il- verità li jiskopri hu bil-kapaċitajiet tiegħu u għalhekk huwa qrib ħafna ''tax- xjenza' fis-sens etimoloġiku tal-kelma. JOE INGUANEZ twieled Ħal-Għaxaq, studja s-Seminarju, l- Università ta' Malta, l-Università Gregorjana (Ruma) u Goldsmiths' College ta' l-Università ta' Londra minn fejn kiseb il-grad ta' Ph.D. fis-Soċjoloġija. Hu ġie ordnat saċerdot fl-1970. Huwa kien Kap ta' l-Uffiċċju tar-Riċerka tal-Kurja u Ko-ordinatur tat-Taħriġ Pastorali fis-Seminarju. Bħalissa hu Kap tad-Dipartiment tas-Soċjoloġija fl-Università ta' Malta u Kappillan Nazzjonali tal- Moviment taż-Żgħażagħ Ħaddiema Nsara. Il-kriżi fost l-intellettwali tidher fost l-oħrajn fl-iżvalutar tal-lingwa. Nieħdu eżempju, illum issemmiet diversi drabi l-kelma riċerka, terminu li fl-opinjoni tiegħi huwa mill-aktar kelmiet żvalutati f'pajjiżna. Biżżejjed tħares lejn kemm hawn min, biex nieħdu eżempju wieħed, jippretendi li qed jagħmel riċerka fl- istorja, meta m'għandu l-ebda preparazzjoni akkademika f'din il-materja. Dan l-użu laxk tal-lingwa sar ħaġa komunissma. Fil-fatt mhux l-ewwel darba li l- lingwa tintuża biex taħbi u flok biex tikxef il-verità. Eżempju ieħor tal-kriżi fost l-intellettwali jidher fil-fatt li waqt li nikkritikaw lil ħaddieħor fuq il-konsumiżmu u nippridkawlu fuq il-kruha tiegħu, il-konsumiżmu sar wieħed mill-ideali tagħna. Wasal iż-żmien meta l- intellettwali hemm bżonn li jkunu identifikati minn but żgħir, moħħ kbir u kuraġġ ta' sur. F'dan il-kuntest, inħoss li wieħed mis-suġġetti li ma tantx niddibattu dwaru fl-Università huwa s-sistema ta' l-istipendju: stipendju li miegħu m'hemm marbuta l-ebda accountabilitv. Jiena assolutament favur li l-istudenti jiġu megħjuna mingħajr l-umiljazzjoni ta' means test. Perċ, kif qed titħaddem is- sistema Ilum, qed toħloq ġenerazzjoni ta' studenti li tilfet kull kapaċità għal dik li nsejħulha postponed gratification. Il-mentalità li qed tiffjorixxi hija dik ta' jissa', 'kollox' u 'malajr' l M'hemmx għalfejn ngħid li l-intellettwali, bħal profeta, irid ikun kritiku tan-nies u ta' l-istituzzjonijiet ta' madwaru. Irid jgħix fi ġlieda mal-ħolqien ta' l-allat foloz. Diżgrazzjatament, xi wħud li f'pajjiżna jissejħu intellettwali, kapaċi jikkritikaw u ''jkissru' lil dak li min hu ta' twemmin bħali jemmen li hu Alla veru; iżda m'humiex kapaċi jikkritikaw l-ebda alla ieħor; ftit fostna huma kapaċi li jkunu kritiċi tal-poter, la dak politiku u lanqas dak ekonomiku. Iżda f'pajjiżna l-aktar allat insidjużi huma sħabna u tal-familja. Ħafna m'humiex kapaċi jikkritikaw lil sħabhom. Jekk taqraw book review fuq gazzetta Maltija, probabilment tindunaw li l-ktieb li jkun qed jiġi kkritikat donnu ma jkun fih xejn x'tikkritika ħlief xi comma barra minn postha jew ''għ'' miktuba barra minn postha jew xi ħaġa fl-Ingliż spelluta ħażini Hemm bżonn ukoll inkunu kritiċi tagħna nfusnal L-iżvilupp tax-xjenza jinbena biss fuq il-qabar tax- xjenza u jekk aħna ma nikkritikawx lilna nfusna, jiġifieri dak li ktibna u rriċerkajna aħna stess, jekk dan ma jsirx ikun ifisser li dak li skoprejna daħal fir-renju tad-domma, din id-darba mhux ta' natura reliġjuża iżda dik ta' natura psewdo-xjentifika. L-intellettwali m'għandu qatt jiddemonizza lil min ma jaqbilx miegħu, u lanqas għandu jippersonalizza l-argument. Dawn ukoll huma żewġ mardiet li fnew lil pajjiżna. Mardiet li huma jew għajn jew frott ta' l-intolleranza. Kif inħares lejn ix-xogħol ta' l-intellettwali7 Inħoss li l-intellettwali għandu jkun okkupat fi proċess tripliku: evalwazzjoni, skoperta u ri-skoperta. U ċ- ċiklu jibqa' sejjer; jiġifieri dak li diġà skoprejna nerġgħu nivvalutawh biex niskopruh taħt forma ġdida. Kif jgħid l-Evanġelu f'kuntest ieħor: mill-ħażna tiegħek toħroġ il-ġdid u l-qadim Kategorija oħra ta' nies li ridt nitkellem fuqhom hija l-klassi jew il- kategorija tad-diriġenti. Jien ngħid illi kull falliment li jeżisti f'dan il-pajjiż huwa falliment ta' klassi diriġenti u mhux falliment tal-poplu. Jekk niflu l- istorja, jekk inħarsu madwarna, nindunaw l-għala fallejna. Waħda mill-problemi jaħarqu li rreferew għaliha l-kelliema ta' qabli huwa l-ambjent. Min kisser l- ambjent' Il-fqar2 Dawk li xi drabi jissejħu ''injoranti''7 U jekk min hu verament injorant kisser xi parti mill-ambjent, min mill-intellettwali tah il-parir dwar x'jista' jsir7 Jekk inbnew vilel li kissru l-ambjent u li għandhom valur estetiku fqir; mhux. il-perit huwa l-persuna professjonalment responsabbli. ta'dan quddiem is-soċjetà Darba qed nitkellem ma' perit ta' kalibru u qalli li jekk jimxi fuq dawn il-kriterji li qed insemmi jmut bil-ġuħ. Jiġifieri dan kien lest li jbigħ ir-ruħ professjonali tiegħu biex, skond hu, ma jmutx bil-ġuħ. Jekk din hija l-fibra li minnha hi magħmula l-klassi diriġenti ta' pajjiżna, allura mhux diffiċli ssib il-kawża tal-kollass kulturali li naraw madwarna Min kisser il- Qrati B'xi eċċezzjoni 'l hawn u 'l hemm, kemm naqraw artikli ta' avukati li jikkritikaw liġijiet waqt jew wara dibattitu Parlamentari. Anki fost dawk l- avukati li qegħdin fil-politika, kemm huma dawk li joffru lill-pubbliku analiżi xjentifika, per eżempju, bi kritika komparattiva, tal-liġijiet li jkunu qed jiġu promulgati7 Ħafna avukati huma preokkupati jaraw kif jaqilgħu x'jieklu, imsiekent Min qed jimmina l-professjonijietż Min kisser il-politika u min għamel ħsara lir-reliġjon7 Naħseb illi l-klassi diriġenti ta' dawn l-istituzzjonijiet u gruppi għandhom x'iġorru fuq il-kuxjenza. Hemm bżonn li niffaċċjaw il-millennju li jmiss bi ''klassi' intellettwali u 'klassi' diriġenti li terġa' tiskopri l-importanza assoluta tas-sens etiku li wieħed jista' jieħdu minn twemmin reliġjuż jew minn twemmin ieħor. Inkella nispiċċaw fil-monarkija ta' Macchiavelli. Jekk se nimxu lejn vacuum ta' valuri, allura s- soċjetà tagħna tkun miexja lejn soċjetà-mostru, soċjetà perikoluża. Is-Soċjologi ppruvaw ħafna janalizzaw il-valuri gwida tas-soċjetà. Evidentement il-poplu Malti wkoll qed jeżiġi li npoġġu l-valuri f'posthom. Is-sinjali taż-żminijiet juru li l-onestà u t-trasparenza, fejn tidħol kull klassi diriġenti, kemm jekk ikun l- Isqof, kemm jekk ikun il-Prim Ministru, kemm jekk ikun il-Kap ta' l- Oppożizzjoni, u kemm jekk ikun manager f'fabbrika, saret eżiġenza ta' żmienna. Ma tistax tiġi posposta sakemm naqbżu l-għatba tal-millennju.