L J0 sena ta' Scouting fil-Mosta INN Il-moviment ta' l-iscouts daħal fil-Mosta f'Novembru 1916 u l-ewwel scouts tal-Mosta jafu l-bidu tagħhom lil Dun Edgar W. Salomone, qassis ħabrieki minn din il-parroċċa, li dak iż-żmien kien ukoll direttur popolari ta' l-Oratorju Qalb ta' Ġest tas-subien. L-ewwel truppa kien jisimha Musta Oratorv Troop of Bov Scouts, u naturalment, dan għaliex l- ewwel scouts tal-Mosta kienu jagħmlu biċċa integrali minn dan l-istess Oratorju. L-ewwel Scout Master kien is-Sur Ċensu Borg, għalliem Mosti, u Dun Edgar kien ukoll iċ-Chaplain tat-Truppa, għalkemm bħala Direttur ta' l-Oratorju, huwa kellu kontroll sħiħ fuq l-iscouts u kien responsabbli għall-kura tagħhom. Il-Musta Oratorv Troop of Bov Scouts giet inawgurata formalment fis-7 ta' Jannar, 1917. Għal din iċ- ċerimonja kien hemm il-kbarat tal-Bov Scouts Association ta' Malta. Wara s-Sur Ċensu Borg laħaq is-Sur Carmelo Tabone Adami. Warajh laħaq is-Sur Carmelo Schembri li dam f'din il-kariga għal 24 sena, u wara laħaq 'Bee' District Commissioner. Wara s-Sur Schembri laħaq is-Sur Salv. Frendo li dam sena u warajh laħaq is-Sur Charles J. Vella li dam Group Scout Leader għal 44 sena, rekord nazzjonali. Dan kellu jirtira minħabba l-età kbira li kellu wara li kien ilu fil-Moviment sa mill-1939, voldieri għal 66 sena. Ta' min isemmi, li s-sena li għaddiet fakkarna d-90 sena mit-twaqqif tal-Mosta Scout Group. Fakkarna wkoll l-40 sena minn meta l-banda ta' l-istess Grupp ġiet inawgurata, nhar is-16 ta' Marzu, 1966, meta daqqet flimkien mal-banda tal-Forzi Armati ta' Malta, waqt il-ftuh uffiċjali taċ- Ċentru Ċiviku mill-Onor. Prim Ministru Dr George Borg Olivier u mbierek mill- j Arċipriet Dun Bert Bezzina. L-i. is tal-Mosta fl-1952 SOOHS /49 Fakkarna wkoll l-10 anniversarju tal-ftuħ uffiċjali tal-kwartieri l-ġodda mill-Eċċellenza Tiegħu l-Prof. Guido Demarco, President ta' Malta, fl- 1 ta' Diċembru, 1996. Dawn jinsabu f'Dar Mons. Edgar W. Salomone, Nru 55 Triq it-Torri, il-Mosta. Dan ifisser li fis-sena 2006 iċċelebrajna tliet anniversarji. Fil-bidu ta' l-1939 l-iscouts tal-Mosta sabu ruħhom mill-ġdid fl-Oratorju Qalb ta' Ġesu fejn id- direttur, Dun Karm Xiberras, kien laqagħhom bil-qalb u tahom l-appoġġ tiegħu. Imbagħad faqqgħet il-gwerra u din għamlet ħerba minn kollox u fixklet il-ħajja ta' kulħadd tant li lanqas l-iscouts ma ħelsu mill-ħruxija tagħha għal kollox. Ta' min isemmi li żewġ scouts Mostin servew fi żmien il- gwerra ma' l-A.R.P. (Air Raid Precautions) bħala telephone operators. Dawn kienu Charles Vella u Amedeo Fenech. Mal-waqfien tal-gwerra fl-1945, Malta ħadet il-ħajja mill-ġdid u kollox beda riesaq lura għal postu. Kien ukoll f'dak iż-żmien meta s-Sur Carmelo Schembri, li kien il-Grouup Scout Master, mgħejjun tajjeb minn sħabu l-iscouters l-oħra, kien ħa ħsieb biex jiġbor il-grupp tiegħu mill-fdal li ħalliet il- Ħarġa Nru. 3 (2007) Format Gdid 17 gwerra, jirriorganizzah u jagħtih ħajja ġdida. Kien sforz tabilhaqq tajjeb li holoq tiġdid u qawmien fl-iscouts tal-Mosta u fawwar il-Grupp tagħhom b'demm ġdid u mlihom b'ħajja oħra. Matul dawn iż-żminijiet l-iscouts Mostin kienu jiltaqgħu f'diversi postijiet pero l-aktar li damu f'post wieħed kien meta kienu jiltaqgħu f'Nru 3, Sqaq Nru. 2, Triq it-Torri. Damu hemm għal 28 sena sħaħ mill-1967 sa l-1995, fejn l-ewwel kienu bil-kera u wara xi żmien xtraw il-lokal imsemmi. Fl-1995 l-iscouts biegħu l-post il-qadim li kellhom u xtraw post ieħor ġdid, ferm ikbar u modern li hu twil 80 pied u wiesa 18 il-pied. Dan qiegħed aktar fiċ-ċentru tal-Mosta. Il-kuntratt sar fid-19 ta' Ġunju, 1996. Tliet snin wara, fit-13 ta' Mejju, 1999, l-iscouts xtraw post ieħor (garaxx) twil 50 pied fi Triq San Paċifiku biex jużawh bħala maħżen fejn iżommu l-camping equipment u affarjiet oħra. Erba' snin wara, fl-14 ta' Ottubru, 2003, l-iscouits xtraw it-tielet proprjetà li qiegħda faċċata tal- kwartieri tagħhom fi Triq it-Torri wkoll. Dan il-lokal hu twil 24 pied, u qed jintuża għal-laqgħat tal- membri kbar. Hawn min jistaqsi 'Dawn il-flus kollha minn fejn ġabuhomi' Ir-risposta hi sempliċi. Ġew b'tant għaqal u sagrifiċċju. Il-parti l-kbira tal-flus ġew mill-ħafna programmi u parati li l-banda popolari esegwiet f'ħafna bliet u rħula kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex. Ta' min isemmi li mill-1948 sas-sena 1960 fil-Grupp kien hawn banda oħra (Brass Band) li l- fundatur tagħha kien il-magħruf Surmast Giovanni Vella. Pero minħabba l-emigrazzjoni kbira li kien hemm dak iż-żmien u ħafna problemi oħra li nqalgħu fil-Grupp, il-banda sfaxxat. Fi żmien din il-banda, li kienet tant popolari f'dawk iż-żminijiet, il-banda kienet daqqet fuq il-breakwater waqt li r-Reġina Eliżabetta II kienet dieħla fil-port għal żjara uffiċjali f'Malta. Fl-1954 il-banda daqqet l- Innu Nazzjonali Ingliż. Fl-okkażjoni taż-żjara f'Malta ta' Hade Baden Powell, mart il-fundatur ta' l-iscouts Lord Robert Baden Powell, il-banda kienet daqqet quddiem il-Main Guard. L-aktar parata kommemorattiva li niftakar kienet dik li kienet inżammet fix-Xagħra tal-Floriana fl-1954 meta Lord Rowallan, Chief Scout tal-Commonwealth u l- Imperu Ingliż żar Malta. F'din il-parata, il-gruppi kollha ta' Malta kienu preżenti. Kull grupp għamel id-Displav tiegħu. Il-grupp ta' l- iscouts tal-Mosta, biex iżomm it-tradizzjoni tiegħu, u li hu magħruf sewwa għall-pioneering, bena pont kbir li anke Lord Rowallan għadda minn fuqu. Żewġ parati kbar li għadhom jissemmew sal-lum kienu dawk tal-Belt Valletta fil-11 ta' Frar 1917, quddiem il-Palazz, meta wieħed mill-iscouts tal-grupp tal-Mosta qabeż mill-gallarija tal-Palazz għal fuq jumping sheet wara li kien 'salva' xi nies waqt ħruq. F'Misraħ il-Palazz ukoll, l-Arċisqof ta' Malta Dom Mauro Caruana kien bierek sollennement il- bandiera tal-Musta Oratorv Troop of Bov Scouts quddiem ġemgħa kbira ta' kbarat u nies oħra. Għandi pjaċir ngħid li din l-istess bandiera għadha teżisti sal-lum u qiegħda tinżamm b'għożża kbira ġo gwarniċ fil-kwartieri. 18 Harġa Nru. 3 (2007) Format Gdid F'dawn id-90 sena, ħafna personalitajiet distinti żaru l- kwartieri tagħna f'diversi okkażjonijiet. Fost dawn il- persuni kien hemm M. Dahl, Commonwealth Captain; E.D.F. Price, T.C. Travelling Commissioner, Major Bruce, North District Commissioner; Lt. Commander Tonv Weiler tan-navv Amerikana u uffiċjal għoli tan-N.A.T.O.; Major General Michael Walsh, Ex-Chief Scout of the Commonwealth; Air Chief Marshall Sir David Parrv- Evans; Brigadier Gaffiero tal-Forzi Armati ta' Malta; il- B-— Prof. Guido Demarco, President ta' Malta; u oħrajn. Il-Prof. Guido Demarco jiflab wirja Diversi membri tal-Grupp attendew għall-Jamborees.— fil-kwartieri fit-23 ta' Ġunju 2002 Internazzjonali fosthom dak l-ewwel Jamboree f'Olvmpia, Londra, fl-1920; f'Moisson fi Franza fl-1947; Patrol Jamboree f'Blair Atholl l-Iskozja fl- 1946; f'Band l-Awstrija fl-1951; f'Sulton Coldfield l-Ingilterra fl-1957, li fakkar il-50 sena ta' l-iscouting mondjali u l-mitt sena mit-twelid ta' Baden Powell; u dak ta' l-Olanda fl-1996. Ta' min isemmi wkoll li numru ta' scouts Mostin kienu għamlu parti mill-kontiġent Malti li ħa sehem fl-inkurunazzjoni tar-Reġina Eliżabetta II tar-Renju Unit fl-1953, u xi membri oħra (Rover Scouts) attendew għal cruises tar-Roval Navv fl-1954 u fl-1955. Ġublew tal-Fidda fil-Mosta Scout Rallv kbir kien sar fil-grawnd ta' l-Oratorju tas-subien il-Ħadd 1 ta' Gunju 1947. Kienet okkażjoni f'waqtha sabiex tikkonkludi ġimgħa ta' attivitajiet biex ifakkru l-Ġublew tal-Fidda tal- Grupp ta' l-Iscouts tal-Mosta. Il-Commodore G. Grantham C.B., C.B.E., S.O., kien il-mistieden ta' l- unur. Kien hemm jilqgħuh fil-bieb ta' l-Oratorju l-Kummissarju tad-Distrett Major P. Beaumont Hembrow fejn ippreżentah lill-Group Scout Master Carmelo Schembri. Hekk kif il-Commodore daħal fil-grawnd, il-miġemgħa qamet bil- wieqfa u l-banda tar-Roval Marines daqqet salut lill-Commodore. Wara li l-Commodore spezzjona lill-iscouts, il-Group Scout Leader għamel diskors ta' l-okkażjoni. Ir-rallv kien jikkonsisti fil-bini ta' pont twil 30 pied mir-Roval Scouts u kien maħdum minn ħbula, lasti u njam. Hekk kif tlesta, Commo- dore Grantham għadda minn fuqu fost ċapċip kbir mill-folla preżenti. Wirja oħra mis-sezzjoni tas-Senior Scouts kienet tikkonsisti f'ħidma ta' salvataġġ ta' persuni li nqabdu waqt nar li, wara li tahom l- ewwel għajnuna, niżżluhom minn shoot tal-canvas. Dawk li baqgħu l-aħħar qabżu minn fuq il-bejt tal-bini li kien qed jaqbad għal fuq jumping sheet. Is-Sur Gbarles f. Vella Wara kien imiss wirja mill-iscouts li kienet tikkonsisti minn wieħed mill-iscouts li jaqsam minn naħa għal oħra tal-grawnd, tul ta' 150 pied, fuq wajer ta' l-azzar li kien marbut miegħu runwav, għoli ta' 30 pied. Niżel fil-grawnd quddiem il-Commodore u għaddielu messaġġ mibgħut mill-membri tal-grupp. Ir-rallv spiċċa b'wirja ta' l- ewwel għajnuna mill-iscouts u bi preżentazzjoni ta' ċertifikati. Għeluq Nixtieq nispiċċa dan ir-rapport billi nirringrazzja lil dawk il-persuni kollha li b'xi mod jew ieħor għenu biex il-Grupp jibqa' miexi 'l quddiem u biex seta' jikseb ħafna suċċess kif jgħid sewwa l- motto tal-Mosta Scout Group 'Onwards Mosta' fejn dejjem ħarisna 'l quddiem. Ħarġa Nru. 3 (2007) Format Gdid 19