B L-Għaqda tagħna għandha biex tiftaħar bl- arkivji tagħha. Għandha arkivju mhux biss sabiħ fid-dehra tiegħu iżda prezzjuż bil-mużika li fih u l-iżjed għax dawn huma dokumentati b'timbru li jmorru lura sas-sena 1862 meta l- għaqda tagħna kellha isem ieħor. Meta ġejt biex nikteb fuq dan is-suġġett sibtha ferm faċli. Is-Sur Joe Casha, li kien Segretarju fiż-żmien li se nikteb dwaru, kien ferm attent li jżomm nota ta' kull ma kien qed jiġri u jispjega ċar x'kienu l-argumenti u t- tendenzi. Bis-saħħa ta' din il-kitba bħala korrispondenza, minuti tal-laqgħat tal-Kumitat u tal-laqgħat tal-kummissjoni, kif ukoll tar- rappotti li kien jippreżenta stajt noħroġ dawn il-fatti. B Ftit qabel il-festa ta' l-1971 il-Parroċċa tagħna kellha kappillan ġdid: Dun Edgar Attard (illum Monsinjur). Kappillan żagħżugħ li mill-ewwel wera li kien intenzjonat jaħdem. Ftit.wara l- festa beda jiġri l-għajdut li kienu se jiġu rranġati l-kampnari. It-Tarxiniżi ferħu għax kienu jafu f'liema stat ħażin kienu jinsabu l-kampnari, l- iżjed dak tan-naħa ta' Triq ir-Repubblika, jew kif nafuh tal-qanpiena l-kbira. Fil-kumitat tat-2 ta' Settembru 1971, Joe Cutajar ippropona liniktbu lill-kappillar li-fl- opinjoni tagħna l-kampnari għandhom jiġu mibnija mill-ġdid b'mod li jiġu parti mill-faċċata u mhux jissewwew, u li l-poplu għandu jiġi kkonsultat. Is-segretarju Joe Casha, kiteb lill- kappillan fejn urieh il-fehma tal-kumitat. Ta' nin ifakkar li fis-seklu sbatax, il-knisja tagħna ġiet modifikata mill-pjan oriġinali tà' forma ta' salib billi żdidulha n-navi. Meta waslu biex jibnu l-kampnari x-xogħol waqaf u għalhekk il-faċċata tidher imraqqgħa. Huma wrew ix-xewqa li l-poplu ta' Ħal Tarxien, b'mod speċjali u l-għaqdiet volontarji Jikteb J.L. vella (Viċi Fresident) u reliġjużi jkunu infurmati u kkonsultati b'dak li qed jiġri. Talbu wkoll li jsir referendum fuq dak li jiġi deċiż qabel ma jibda x- xogħol. Ir-Rev. Kappillan wieġeb li kien hemm żewġ fatturi importanti, dak tekniku u dak finanzjarju. Huwa kiteb hekk: 'Meta tkun saret konsultazzjoni teknika suffiċjenti biex ikun deċiż ix-xogħol eżatt li għandu jsir, il-poplu jiġi mgħarraf u fl-istess ħin mistieden biex jagħti l-opinjoni tiegħu.' (14 ta' Settembru 1971). Ġibt dan il-kliem eżatt għax jikkontrasta ferm ma' dak li ġara u nkiteb wara. Fil-laqgħa tal-kumitat tat-13 ta' Settembru, il-kumitat ħatar kummissjoni biex tkompli taħdem fuq dan il- każ. Il-kummissjoni 'Każ tal-kampnari tal- Knisja' ġiet magħżula hekk: President: Joe Cachia, Viċi President: Salvu Camilleri, Segretarju: Joe Casha, Membri: Joe Cutajar u Michael Mifsud. Wara ġie miżjud ieħor Emm. Cauchi (iċ-ċikli). Fl-ewwel laqgħa tal-Kummissjoni (27 ta' Settembru 1971), li ġiet immexxija minn Salvu Camilleri, joe Cachia m'attendiex, Emm. Cauchi spjega li kellu laqgħat mal-Kappillan, periti u mgħallmin. Huwa qal li l-idea komuni kienet li jitwaqqgħu l-kampnari għax kienu fi stat ħażin ħafna. Joe Cutajar ippropona li nieħdu l-inizjattiva u nlaqqgħu l-għaqdiet kollha tal- parroċċa f'kumitat biex noħolqu kuxjenza ċivika. Din il-proposta ġiet milqugħa. L-ewwel ittra li ntbagħtet kienet lill-Kumitat tal-Festa. It-tweġiba waslet malajr mir- rappreżentant ta' din il-għaqda. Fil-laqgħa tal- Kummissjoni (1 ta' Ottubru 71), Joe Cutajar informa 'l-Kummissjoni li l-kumitat tal-festa m'aċċettax li jieħu sehem fil-kumitat propost, iżda se jistenna sakemm joħroġ ir-rapport tal- Huwa faħħar lill-kappillan li għalkemm seta' għamel użu mill-veżo, hu talab għall- : votazzjoni. Huwa gal li skond ma ntqal, ix-xogħol se jsir kif xtaqet il-Kummissjoni. Il-kampnari se jinħattu kollha u li jibnew fuq il-bażi kif kienu ppjanati u qatt ma saru. Għalhekk ġie deċiż li l-kumitat ma jkomplix sejjer bl-idea li jwaqqaf kumitat mill-għaqdiet tal-parroċċa. Għaddew kważi tmien xhur minn din il-laqgħa meta ġiet imħabbra laqgħa pubblika fil-Voutb Centre dwar dan. Il-kelliema kienu Rev. Kanoniku Borg u l-perit Degiorgio. Din saret fil-25 ta' Mejju 1972. F'avviż li twaħħal fin-' notice board' is-segretarju ħeġġeġ lill-membri biex jattendu. Fil-bidu ta' Ġunju l-kappillan informa lis- segretarju li ried jiltaqa' mal-membri tal- Kummissjoni dwar il-kampnari. Il-Kummissjoni iltaqgħet fid-9 ta' Ġunju biex tiddiskuti din it- talba. Huma raw ritratti tal-kampnari kif huma. Il-membri tal-Kummissjoni kienu deċiżi li jibqgħu jsostnu t-talba tagħhom. Il-President, Joe Cachia, appella biex jekk ikun hemm proposta kuntrarja nippruvaw niftiehmu. Hawn il-membri qalu lill-Profs. Dun Karm Sant kien qed idur in-nies u jipprova jipperswadihom: li l-kampnari jiġu msewwija. Wieħed mill-membri akkuża lill-president li kien influwenzat mill-Profs. u se jibda jimmolla. Fost storbju kbir għadda kliem iebes u akkużi reċiproki. Il-Kummissjoni ddeċidiet li jekk ma jkunx hemm ftehim mal-kappillan tissejjaħ laqgħa ġenerali. Fil-laqgħa mal-Kappillan il-membri tal- Kummissjoni ġew informati li l-perit kien iddeċieda li l-kampnari jistgħu jiġu msewwija u m'hemmx bżonn jinħattu kollha. Kien se jinħatt biss sa fuq il-pilastri. Kienet diskussjoni kalma iżda biż-żewġ naħat fermi fl-opinjoni tagħhom. Il-Kummissjoni wriet-li. kienet iddiżappuntata li l-perit kien biddel fehmtu. Meta fil-laqgħa pubblika sarulu xi mistoqsijiet, huwa beda jaħrab li jweġibhom u kien jidher ċar li kien qed. jiġi mġiegħel minn 'xi ħadd' biex jgħid hekk. Kien wara din il-laqgħa li l-kurja tat ordni Wiebed mill-Kampnari tal-Knisja Parrokkjali biex il-qniepen ma jindaqqux. Fis-26 ta' Ġunju ktibt fil-gazzetta 'Il-Ħajja' ittra fejn spjegajt iż- żewġ opinjonijiet li kienu qed jiġu kkontestati. Fil-11 ta' Lulju fl-istess ġurnal, il-Professur Sant kiteb ittra fejn spjega r-raġunijiet għaliex kienu waslu għad-deċiżjoni li jraqqgħu u ma jiġix irranġat id-difett li kien hemm u għadu hemm fil-faċċata. Fl-istess ġurnal dehret ittra (7.08.72) oħra minn TGM fejn li appella biex il-qniepen jerġgħu jibdew jindaqqu. Għaddew 4 xhur bla aħbar uffiċċjali. Fis-6 tOttubru, f''Il-Ħajja' deher 'news item' fejn intqal li kien deċiż li l- kampnari jiġu msewwija. Dan ikkonfermah il- kappillan, il-Ħadd ta' wara. Fl-14 ta' Ottubru, l-Isqof Emm. Galea ġie Ħal Tarxien biex jagħmel il-Griżma. Grupp ta' nies iddeċidejna li nipprotestaw kontra l-aġir tal-kurja u tlajna ndoqqu l-qniepen kif wasal l-Isqof. Ma' Joe Cutajar (l-organizzatur) tlajna grupp żgħir li bqajna ndoqqu sakemm l-isqof ħareġ mill-knisja. Dik kienet l-unika darba li tlajt fuq il-kampnari f'ħajti. Wara li telaq l-Isqof, Joe Cutajar daħal fis- sagristija flimkien ma' tnejn oħra (jien ma kontx naf x'se jagħmel, wisq probabbli kienet spontanea, u tlewwem mal-kappillan. Tant kienet ħarxa d-diskussjoni li l-għada l-pulizija bagħtet għal xi nies. Dan l-inċident deher f''Il- Ħajja' tas-16 ta' Ottubru. Wara dan il-każ (16 t'Ottubru), il-Kummissjoni Kampnari ddeċidiet i jintbagħtu ittri lill-isqfijiet biex jappellawlhom i jirrevedu d-deċiżjoni. Ġie deċiż ukoll li l- Kummissjoni tipprotesta li dawn ma ġewx infurmati uffiċjalment billi tikteb lill-kappillan u lill-Bord ta' l-Antikità tal-Kurja. Talbu li ma jinbediex ix-xogħol qabel ma jiġi kkonsultat il-poplu permezz ta' referendum. Il-kappillan wieġeb fit-22 ta' Ottubru. Wara i ċaħad dak kollu li talbet il-Kummissjoni kiteb hekk: 'Il-Knisja qatt ma ppretendiet li hi demokrazija. Hi lesta biex tisma' l-opinjonijiet ta' wliedha imma x'inhu l-aħjar tiddeċiedi hi.' Kemm hu kliem differenti minn dak li kkwotajna hawn fuq. Fl-24 ta' Novembru, il- Kummissjoni ltaqgħet ma' Mons Gerada fid- dar tiegħu, fuq talba tiegħu. Din il-laqgħa saret u kienet kordjali, iż-żewġ partijiet spjegaw l- opinjoni tagħhom. Fid-19 ta' Diċembru, l- Kummissjoni ġiet infurmata li d-deċiżjoni li jitraqqgħu kienet konfermata. Fil-laqgħa tal- Kummissjoni ta' l-4 ta' Jannar 1973, wara li nqrat din l-ittra. Cauchi nforma' l- Kummissjoni li f'laqgħa li kellu mal-kappillan u l-perit dawn talbuh li jsib kuntrattur biex jibda x-xogħol u malajr. Il-Perit Degiorgio hedded li jekk ix-xogħol ma jibdiex malajr ma jidħolx responsabbli għalli jista' jinqala'. Il-Kummissjoni ddeċiedet, fost oħrajn, li bl- apptovazzjoni tal-kumitat tqassam 'leaflef' lin- nies ta' Ħal Tarxien biex turi x-xogħol li kienet għamlet u li titlob lill-kumitat iressaq mozzjoni fis-seduta: ġenerali. Dawn il-proposti ġew approvati mill-kumitat. Dawn il-proposti ġew imressqa f'Seduta Ġenerali fit-28 ta' Jannar 1973. F'xi ħinijiet il-laqgħa kienet sħuna u l- argumenti kienu komplikati. Wara diskussjoni fit-tul, iż-żewġ mozzjonijiet li ressaq il-kumitat m'għaddewx għal vot wieħed. Wara din id- deċiżjoni grupp ta' membri ma qatgħux qalbhom u ffurmaw kumitat indipendenti mill- Għaqda Mużikali 'M. Annunzjata'. Fost dawk li ħadu sehem f'dan il-kumitat kien hemm Joe Cutajar, Emmle Cauchi u l-kittieb ta' dan l- artiklu. Kien hemm oħrajn, iżda ma sibtx kitba u ma niftakarx minn kienu. Fost l-attività li għamilna, avviċinajna lit-te/evision (kien għadu M.T.V.) u fil-programm ta' Charles Abela Mizzi (Malta u lil hinn minnha) eponejna l- opinjonijiet tagħna. Ktibna ukoll lill-Unesco li tieħu ħsieb l-arti biex tagħtina parir x'l-aħjar li jsir. Ċertu s-Sur Tonna ċempilli u qalli li kien ġej dak li jsejħulu 'expert of experts' biex jiddeċiedi xi kwalità ta' 'expert' jistgħu jibagħtu biex jagħti parir. Xi ħadd sar jaf b'dan u ra kif għamel biex beda x-xogħol malajr, għalkemm kienet riesqa l- festa. Meta wasal dan l-'expert' sab li x-xogħol kien inbeda ġurnata qabel u ma għamel l-ebda rapport. Il-Kummissjoni waqfet li tiltaqa' u rrassenjat ruħha għal dak li kien qed jiġri. Fl- Opinjoni tagħna, Ħal Tarxien tilef ċans li jkollu faċċata ta' knisja kompluta. Grupp ta' Voluntiera fuq xogħol ta' — jestawrar tal-Kampnari