Għid Kbir tal-Knisja Mqaddsa li jfakkarna meta Sidna Ġest, meta temm il-fidwa tal-bniedem ittajjar lejn is-smewiet wara taħdita lill-Apostli tiegħu. Quddiem il-ġemgħa kollha, il-Mulej irtafa' u sħaba ħaditu minn għajnejhom. Żewġt irġiel libsin l-abjad feġġu fin-nofs u stemgħu jgħidu: ''Ja rġiel tal- Galilija, x'intom tħarsu lejn is-sema 7: Ġest, itteħdilkom fis- sema mnejn għad jarġa' jiġi.' Il-kelma Lapsi meħuda mill-Grieg, għalina tfisser ferħ. In-nies tajba fi twemminha ssemini egħġubijiet li saru dak in- nhar. Il-Maltin tgħid li f'nofs il-lejl ta' dak il-jum imbierek il-baħfar jitlef il-melħ li jagħmlu morr u tqil, u jefila. Għadhom. sal-lum igħannu fir-rħula tagħna : VEjla, baħar, ella 'bħalma tefila f'lejlet Lapsi, tiekk iddur id-dinja kollha 'ma ssibx min iħobbok daqsi.' Niftakar meta malli jkun riesaq Lapsi d-dafiliet kollha ta' madwar il-Gżira, San Pawl il-Baħar, San Ġiljan, tas-Sliema, l-Imsida, il-Fossa, ix-xtut ta' l-Isla, il-Karkara, Wied-il-Għajn, Birżebbuġa, kulfejn tinsab marbuta qoxra ta' ġewża kont tilmaħ sidha jħoll il-qala' u jarfa' l-mażżra biex jaqbad iż-żiffa ta' filgħodu li bdiet tinħass u jfittex. joliroġ fil-berali biex iżiġġ fuq wiċċ l-ilina, ferħan sa jtir, bil-bandiera tiegħu tperper fit-tarf ta' l-arblu, bix-xemx ħamra nar fuq wiċċu u d-daqq tal-qniepen ma' dwaru ġej mill-knejjes kollha ta' l-art. Olza u aqbad ir-riħ u imla l-qlugħ għax sebatil In-nies ta' ma' ġenb il-baħar kienu wara li jispiċċaw mill-Knisja jixxerdu u jfittxu rokna kennija fuq il-blat fejn jistgħu jersqu għar-resħa ħelwa ta' l-ilma għax is-sħana ta' l-ajru tkun bdiet tinħass sewwa. Kont tara max-xtut kollha; wara xi blata kbira fid-dafila tal-għerien, taħt xi xifer, imdendlin u minxura, lozor, prakan, bnadar, kulma jista' jarmi nitfa deli li għal nofs-in-nhar ikun itaffi l-ħrara tax-xemx. U hemm fil-qagħad ta' dak il-għid in-nies titfarraġ u tistrieħ mix-xogħol ta' kull jum, In-nisa jduru mal-borom u mat-twaġen u jibnu kwiener bil-ħaġar u ċ-ċagħak tal-plajja u jkebbsu n-nar għat-tisjir ta' dak li: ġiebu magħhom. fiċ-ċrienen, fil-qfief, fil-ġwielaq, fis- soror. ir-rġiel imxammra jaraw kif jaqbdu xi ħaġa mill-baftar, iċemplu għal xi qarnita, jitfgħu xi lenza Vbarra għal xi ferti ta' ċerna, idendlu x-xlief għal xi sargu jew mazzun, jarmaw għal xi kaħlija bis-sufrun, oħrajn jitbaxxew għal xi mtiara, xi bebbuxa, xi artikla, u jekk jirkaptaw xi gaffa, għal xi rizza. fil-qorob, It-tfal ferħanin ser itiru jilagħbu b'kulma jsibu, jekk isibu ramel jitbagħartu fuqu u jitfgħu ċ-ċagħak il-barra biex jifilħu: ħobża u sardina' — ''ara tiegħi kemm ħarġet il barra', — ''tiegħi telgħet tliet darbiet' — ''tiegħi tegħreq dejjem… U l-ommijiet tgħajjat u titmasħan: ''Pawlu, ersaq il-hawn… Ninu, ara kif sirt xrabat Ġużeppi, erħi minn idejk u oħroġ minn dik il-għadira; Mari, ara li: ma taqax il-baħar, idħol il-ġewwa… 7 U t-tfal jidfiku u jixxalaw u jaqbżu u jvenvnu ċ-ċagħak, u n-nisa twersaq dejjem u titmasttan. Malli jersaq nofs-in-nhar ix-xemx tikbes u l-ġuħ jibda jinħass; it-tfal qajla qajla jersqu għal kisra ħobż, in-nisa taq- bad tifrex xi liżar jew farxa oħra fl-art u tħiejji l-platti biex taqleb it-tisjir uu r-riħa tal-qali u tax-xiwi tibda tinħass u kul- ħadd jibda jersaq ħelu lejn id-dell u r-riħa ta' l-ikel u jintasab biex iteftef xi Ħaġa. Kliem ftit u kulħadd imidd idejh u jressaq lejn fominu. L-inbid ma kienx jonqos u wara sigħat fix-xemx u wara dak l-ikel ifufi, il-qatra tal-flixkun tinżel għasel, U l-fisejjes u l-agħijat qajla qajla jonqsu u x-xewqa ta' kulħadd ċikun li jistrieħ siegħa fid-dell. Min kellu kitarra ma kienx iħalliha d-dar u xi tfajla li iħobb tgħanni ma tonqosx u xi sabi li rama l-qalziet twil jitħajjar u juri leħnu. U n-nies tidħak u tithenna sa ma jsii il-ħin li kulhadd imidd idu biex iħoll l-irbit, iqartas xi ħaġa, jimla l-qfief u l-qratal u jgħabbi d-dgħajjes mill-ġdid biex jarġa' għal daru. In-nies bogħod mill-baħar igħaddu ż-żimjen ma' dwar ir- ziezet tagħhom, fil-ġraden, fl-imsierali, jifirħu b'uliedhom u bil-qraba. It-tfal ma jdumux ma jaħsbu fil-bnadal għax Lapsi bla bandla ħaġa li ma nstemgħet qatt. Vitor iġġib siegla mill-girna, Mari tirkapta ħabel imqar jekk ikollha tħollu mis- satal, il-liabel ta' l-inxir igħodd ukoll. Issa l-ħabel isibuh imżarrat, issa nofsu mherri, issa twil wisq, issa qasir; imma aqta', orbot, ġannat, fl-afiżar jaslu għat-tul li jridu. —Fejn narmawha tgħid, xbint7 —Hux qawwi l-ħabel, Orezzo Ara li Ħadd tna jkorri. — Sejra norbot ma' dawn iż-żewġt izkuk. Ħarrubiet xjuħ, x'biża' hemm 7 — Il-bandla l-kbira bejn il-ħarrubiet, iż-żeħiira mal-filestrun tal-għorfa. — Sejjaħi lil Gori igħinek torbot, Lunzjat. U watida tnewwel sellum, oħra trabbat rumnell, oftra tmidd nitfa ta' tavla bħal magħqad, din tifrex dublett ħażin mitni b'erbgħa għal taħtha, dik iżżid xibrejn siegla biex wieħed ibandalha minnha, u l-logħob jibda u jibqa' sejjer sa ma jidlam. Dak tbandill dak għanal dak żuffjetti Żeża tgħanni b'kemm għandha lefien fi griżmejha, Vitor tagħdab għax ofitha ż-żgħira trid tidbandal flokha, Mananni twerżaq għax jagħtuha xejriet kbar wisq. Pawla trid min jinbuttaha qawwi, Ġulina mgħoxxija bid-daħk għax marret glial daharha meta żelaq il-ħabel mir-rabta. Il-lejla lejliet Lapsi, In-nies tal-belt iġerru d-dgħajjes ; Kannestru biċ-ċirasa Fuq il-mejda tal-għarejjes ; għanja wara l-oħra, u t-tħiabbit ta' l-idejn u t-tisfir tas-subien u d-dafik tal-bniet. Ommi għamlitli bandla Għamlithieli fuq il-bejt; Tala' Gori għarkobtejh; fi u sejrin dejjem sa ma x-xemx tgħib wara l-għoljiet u l-om- mijiet u n-nanniet igħidu biżżejjed. U hekk il-Għid ta' Lapsi jasal u jgħaddi bħall-għidien oħra, u n-nies ta' qalbhom safja jitfarrġu b'mogħdija taż- żmien xierqa u jisbħu l-għada henjin u mhejjija għall-ħidma ta' kull jum kif irid Alla.