eTa' min intom7' — 'Ta' min jgħidulkom27 — 'Ta' min isibukomi' — ''Missierek minn ta' min hu7' jew 'Ommok minn ta' min hi77: F'kelma waħda, 'X'LAQAM GĦANDKOMP' Forsi tistagħġbu jekk ngħidilkom li, sa daqs ħamsin sena ilu, hekk kien jistaqsi għalik min kien irid isir jafek sewwa, isib fejn toqgħod, int min intl Il-laqam kien qisu l-karta ta' l-identità ta' kull wieħed u waħda minna, bl-indirizz u bir-razza u r-radika b'kolloxl Sas- snin tletinijiet kien jinkiteb ukoll fil-ktieb tax-xogħol' wara l-isem u l-kunjom. Saħansitra meta wieħed kien jitħajjar jitgħarras, kienu, mil-laqam, ikunu jafu wkoll hemmx mard f'dik il-familja jew ir-razza tagħhal Kienet ukoll mistoqsija naturali u ta' ebda mistħija, għax dak kien il-lingwaġġ tal-poplu jew popolin ta' dak iż-żmien, kemm fl-irħula u, xi ftit inqas, fil-bliet. Minn hawn nirraġuna li l-laqmijiet kienu minn dejjem, forsi qabel l-ismijiet u żgur qabel il-kunjomijiet tan-nies. Anzi nżid ngħid li ħafna mill-kunjomijiet jafu nisilhom mil-laqmijiet u mis-snajja', id-drawwiet jew il-karattri tan-nies infushom, bħal m'huma l-kunjomijiet FENEK, BORġ, GRIXTI eċċ. fil-Malti,u BAKER, SMITH, PILLOW eċċ. fl-Ingliż kif jinsabu wkoll f'ilsna oħra. Meta l-poplu kien għadu nieqes ħafna jekk mhux għal kollox mill-edukazzjoni elementari u la kien jaf jikteb ismu u lanqas jaqrah, ftit li xejn kien jinqeda bih biex wieħed isejjaħ lil ieħor b'isem milli bil-laqam jew b'kelma, hi x'inhi, basta li biha jingħaraf wieħed mill- ieħor. Saħanistra Ilum għadna nsibu nies li jirreferu għal xulxin b'xi kelma li mhix isem imma speċi ta' laqam li permezz tagħha jkunu jafu għal min qed jgħidu, bħal 'Taf x'qalli n- Niksu/2 Qalli li kellu jiġi l-Foxv biex jeħodni għand in-Nemes'. Dawn il-laqmijiet personali jew tal-familja kienu mill-aktar komuni, hekk li ħafna minnhom għadhom ħajjin sal-ġurnata ta' Ilum; li ġara hu li qed jispiċċa l-laqam tar-razza jew dak tal-familja, u floku dieħel il-laqam personali, ivvintat mill-ħbieb, sħab tax-xogħol jew nies oħra. Qabel ma ż-żmien inessini dak li hu stess għallimni, qtajtha li nikteb dawk il-laqmijiet kollha li minn tfuliti sa Hum — medda ta' 70 sena — smajt jingħadu f'raħal twelidi, is-Siġġiewi, raħal li għalkemm illum m'għadux maqtugħ daqskemm kien għalih waħdu, xorta waħda għadu jgawdi dak it-tiżwiq karatteristiku u soċjali kollu kemm hu tiegħu mhux biss fil-ħajja ta' kuljum imma wkoll fil-kelma u l-idjoma ta' lsienu, imżewwaq ukoll bil-laqmijiet personali u tal-familja li, kif għedt, ħafna minnhom għadhom jinstemgħu sa Ilum, għalkemm mhux daqs dari. L-akbar diffikultà li sibt fil-ġbir tagħhom hi li l-laqmijiet personali tħalltu u ħafna drabi Każin Banda San Nikola Fosta2ooż ħadu post il-laqmijiet tal-familja jew tar-razza. Hekk 'tal-Ħaddied' jaf ikun minn tar-razza 'Tal-Ħatri' imma għax jaħdem ta' ħaddied ħa dan il-laqam personali u mhux dak ta' razztu. Din it-taħbila mhux dejjem stajt neħles minnha u kelli ħafna drabi ndaħħalhom it-tnejn. Irrid ukoll, qabel xejn, nitlob skuża lil dawk li forsi għadhom sa llum jieħdu għalihom meta jaraw stampat jew jisimgħu laqamhom, għalkemm xorta waħda isimhom ma jidhirx f'din il-lista u għalhekk min ma jafx laqamhom jibqa' xorta waħda ma jafx min huma dawk li jġibu dak il-laqam. Il-ġabra ta' laqmijiet, b'ordni alfabetika: Abjad, Ta' l- Aħmar, Ta' l- : Ajjota, Ta' l- Arbitlu, Ta' l- Arluġġier, Ta' l- . Armla, Ta' l- Aropu, Ta' l- .: Bażżu, Ta' : Babozz, Tal- .: Badbud, Tal- . Baġiġa, Tal- . Baġlu, Tal- Baħni, Tal- : Baħri, Tal- Bajli, tal- Balapatata, Ta' 11. Balula, Ta' 14. Bandallu, Ta' 16. Barbarija, Ta' 18. Barbażepp, Tal- 19. Barjol, Tal- 20. Battarija, Ta' 22. Bażżu, Ta' 23. Bebbuxa, Ta' 24. Beċċun, Tal- 25. Bejbellek, Ta' 26. Bejżu, Ta' 27. Bejjet, Tal- Bombolliċ, Tal- -: Bondina, Ta' : Bonniċi, Ta' . Boqqu, Tal- : Borbinu, Ta' . Brazz, Tal- Brinċellu, Ta - Brinża, Tal- . Bronka, Ta' . Broxka, Ta' . Bubajxu, Ta' . Buġann, Tal- . Bumbulliċ, Tal- Bus idejn ommu, Ta' . Bużubba, Ta' Bellu/a, Tal- Bendu, Ta' Bergew, Ta' Bernardajja, Tal- Berqa, Tal- Berququ, Ta' Bezzuna, Ta' Bilbel, Tal- Bilblija, Tal- Biżża, Ta' Bizzilli, Ta' Bobes, Tal- Boċċa, Tal- Bolb, Tal- Bolloq, Ta' Bomblu, Tal- W0OJSUMUħhDh-—- Ċaċċu, Taċ- Ċaċċarun, Taċ- . Ċaċol, Ta' Ċafien, Taċ- Ċafott, Taċ- Ċanċolin, Iċ-, Taċ- . Ċantar, Taċ- Ċappa, Iċ- Ċaqċaq/Ċeqċeq, Ta' . Ċaglaqha, Ta' Ċar, Taċ- Ċegnu, Taċ- Ċiċċinu, Taċ- Ċiċra, Ta' Ċikka Ċikk, Ta' . Ċikles, Ta' Ċileqqu, Ta' Ċimblu, Taċ- Ċniepru, Ta' Ċoċu, Taċ- .: Ċoken, Taċ- Ċraret, Ta' Ċuċka, Taċ- Ċuċkita, Taċ- Ċuċu, Taċ- Ċupla, Ta' Dandu, Id- Danza, Ta' Daqdaq, Id, Tad- . —— Każin Banda San Nikola Festa 2 Donċ, Id-, Tad- . Dorbies, Ta' Faqsu, Il-, Tal- . Fazzi, Ta' Feċċetti, Ta' Forn, tal- Furnar, tal- Ġakk, Ta' Ġanġu, Ta' : Ġanni ta' Kalċ, Ta' . Ġemmenk, Ta' . Ġenpetrew, ta' : Ġienja, Ta' Ġiġu, Ta' Ġina, Ta' Ġiżma, Ta' : Ġiżwit, Tal- : Ġlormu, Ta' Ġniep, Tal- Ġovannita, Ta' . Ġożwċ, Ta' Ġuħ, Ta' Ġwież, Tal- : Gabba, Tal- Gajjes, Ta' Genewu, Tal : Gerbubi, Tal- : Germuda, Ta' : Ginna, Tal- : Ginnu/wa, Ta' : Git, Tal- Gredilja, Ta' . Grezzjol, Ta' . Għaġin, Ta' l- : Għakku, Ta' l- .: Għasafar, Ta' l- Għattuqa għamja, Ta' l- . Għawdxija, Ta' l- Għeżżu, Ta' Għeriebel, Ta' l- : Għewdu, Ta' l- : Għoli, Ta' l- Ħaddied, Tal- . Ħaħaj, Tal- : Ħalluqi, tal- Ħanżiru, tal- . Ħanfusa, Ta' . Ħarwilla, Ta' . Ħassu, Il- .: Ħaxkinha, Ta' . Ħeppu, Ta' Ħerki, Tal- Ħixka, Tal- Ħomor, Tal- Iskarpan, Ta' l- . Isqalli, Ta' l- Jannar, Ta' . : Kaċnar, Ta' Kajjin, Ta' Kalozz, Ta' Kanċn, Ta' Kanġatur, Tal- . Kanġu, Ta' : Kapitanu, Ta' . Kaproċċ, Ta' . Karamellu, Ta' . : Karnivala, Ta' . Katnazz, Tal- . Keċisu, Ta' Kiesaħ, Tal- : Kristofru, Ta' . Nard, Ta' 35. Prext, Ta' 36. Kuka, Ta' 3. Kuzzu, Ta' 4. Nata, Ta' 37. Ntejlez, Ta' 2. Laprapaj, Ta' 8. Nuħħala, Tan- 3. Qallutu, Ta' 4. Leċikk, Ta' 9. Qanċula, Ta' 5. Legiża, Ta' 10. Qannebusu, Ta' 6. Lerlikk, Ta' 11. Nuzzi, Ta' 6. Qarweż, Ta' 7. Lipp, Ta' 7. Qatta' Basal, Ta' 8. Paċpaċ, Ta' 8. Logħbu, Ta' 2. Paj, Ta' 9. Lorbu, Ta' 3. Pajpaj, Tal- .: Qonnot, Ta' 11. Pajsa, Ta' . Lumija, Il- 5. Qriemeċ, Ta' 1. Madlien, Ta' 7. Paniżu, Ta' : Qroqqa, Tal- 2. Maġġur, Tal- 8. Pantelew, Ta' : Qorru, Tal- 3. Majdra, Ta' 9. Papas, Ta' : Quċċu, Tal- 4. Majjistra, Tal- 10. Parapira, Ta' 5. Majsi, Ta' 11. Parsottu, Ta' : Rafiel, Ta' 7. Manċ, Tal- 13. Passiġġier, Tal- : Rajs, Tar- 8. Patakku, Ta' .: Randa, Ta' 9. Manun, Ta' 16. Peċiċa, Tal- . Ratinu, Ta' 11. Pejs, Ta' . Reġina, Tar- 12. Matti, Ta' 18. Penza, Ta' : Rellu, Tar- 13. Mazzarell, Tal- 19. Peppina, Ta' : Rixu, Ta' 14. Persien, Ta' : Rmażina, Ta' 15. Menz, Ta' 21. Pesisa, Ta' .: Rnajx, Ta' 16. Messa, Ta' 22. Pesisu, Ta' : Rokku, Ta' 17. Miġit (Midget), Il- 23. Pexpex, Ta' 1. Saba' rġiel, Ta' 19. Pexkerellu, Ta' 2. Minka taż-Żepp, Ta' 26. Pexpxu, Ta' 3. Pezizilla, Ta' A. Sajfi, Tas- Pisonu, Ta' 5. Morin, Il-, Tal- 29. Sanbunazz, Tas- Pizzer, Ta' 9. Plattu, Ta' 10. Seba' rġiel, Ta' Naħli, Tan- 34. Pranz(a), Ta' 11. Sfinġi, Ta' —Każin Banda San Nikola -Festa2002:——— Żabetta, Ta' 13. Siegha, Ta' 4. Żabgħa, Taż- i 14. Sikkina, Ta' 5. Żagi, Taż- 15. Sikuċin, Is- 6. Żajżott, Taż- 16. Silġa, Tas- 7. Żakra, Ta' 17. Żamboqq, Taż- 18. Żapuniera, Taż- 19. Tufa, Ta' 8. Żbubu, Ta' 20. Simoru, Ta' 11. Żebbiegħ, Taż- 21. Sinċier, Tas- 10. Żebbuġija, Taż- 22. Valent, Ta' 11: Żerrek, Ta' 23. Żejpu, Ta' 24. Sitta xaħam, Ta' 3. Venut, Ta' 13. Żibatur, Taż- 25. Vilja, Ta' 14. Żibġi, Taż- 26. Skeliċċ, Ta' 5. Virġinja, Ta' 15. Żimilliera, Taż- 27. Skikri, Ta' 16. Żobu, Taż- 28. Skuti, Ta' i. Wekk, Ta' 17. Żnoppu, Ta' 29. Slaċes, Ta' 2. Wiżu, Ta' 18. Żommoru, Ta' 30. Smina, Ta' 19. Żoqdi, Taż- 31. Żraben, Ta' l 32. Spaga, Ta' 2. Xagħru, Ta' 21. Żrengigi, Ta' : 33. Strinġi l-viti, Ta' 3. Xaħxaħun, Tax- 22. Żuba, Taż- l 34. Sufa, Tas- A. Xakwett, Ta' 23. Żuri, Taż- il 35. Suffara, Ta' 5. Xantċ, Ta' 24. Żwepi, Ta' 36. Xemxu, Ta' 1. Surġent, Tas- 8. Xengel, Ta' 2. Susormu, Ta' 10. Xiħu, Tax- 4. Zokkor, Taz- 41. Swofa, Ta' 11. Zolli, Ta' 12. Xmun, Ta' 6. Xwajħ, Ta' 7. Zozz, Taz- Tajjeb, Tat- Kompetizzjoni: Nagħti tliet kotba bil- Malti bħala rigal lil min Libgħarli l- akb rd għadd ta' laqmijiet ta' familji/persuni Siġġiwin li MHUMIEX f'din il-lista ta'- idi : hawn fuq. Tingħata preferenza lil-laqam tal-familja. , — Id- deċiżjoni ta' il-għażla tkun: finali. l Indirizzaw l-ittri tagħkom lil: P. Aquilina, 97, GMassabiel ,, Triq it-Tabib Nikola Zammit, is-Siġġiewi QRM 12. Zmien sal- 15 ta' Lulju, 2002. Niżżlu wko : isimkom, l-indirizz u n-numru tat- telefon tagħkom. Ir- riżultat. jitħabbar nhar il-Ħadd: 4 ta' Awissu, :-: fin-notice bodrd: Cażin 1 tal- Banda San Nikola. ju