Nisel il-Kliem (Jarbot ma' U Leħen il-Malti', Għadd 197-199) Dil-kelma interessanti għax jagħtiha À. B. Ca- ruana biss u jgħid li tfisser 'porcospino ', dak l-annimal li aħna nsejħu b'kelma iktar mexxejja U'qanfud'. Dil-kel- ina jien qatt ma smajtha u qatt ma ltqajt ma' ħadd li se- magħha, Barbera ma jdaħħalhiex fid-dizzjunarju tiegħu, waqt li Dessotmavv tfixkel x'nisel jibda jagħtiha għax de- ħerlu li m'għandhiex x'taqsun mal-Għarbi 'a'il fa smali mean thing'. jew l-Għarbi għdjil a stout vouth'. Jien norbot din il-kelma mal-Lhudi 'ajil, U tfisser U muntun kelma li nsibuha fost inħawi ohra, til-Kapitiu XXII, v, 18. tal-Ġenesi. Imbarta milli fil-Lhudi Bibliku dil-kelma tinsab ukoll fil-Lhudi l- Ġdid u fl-Aramajk, fil-Feniċju u fl- : (ajliħ. Għalkemm it-tifsira L hudija ma taqbelx mat- Taltija, ta' 1min jiftakar 'i ismijiet il-bhejjem, it-tjur u l-ħxejjex bosta. drabi jfissru bhima, tajra jew siġra oħra ieta jgħaddu f'ilsien ieħor. Skond Gardanu dniman turi żmien li ġej iminu għadu fil-bogħod waqt 5 0/meta'' turi żmien li ġej u dalwaqt jasal. Vassalli jagħti dawn l-eżempji li ġejjin : Tamman f'nofs in-nhar: amman għall-għasar; amman għal filgħaxi. ja; (futur qaribi' u Tamman meta tikber; ; anmmarn fi xju- ħitna (futur fil-bogħod '). Għawdex smajtu użat mingħand waħda mir-Rabat li kienet tiftakar 'l ommha tgħid ''imba- għad għal amman naraw. F'Ħal Luqa jeħidu ''għal am- 'man niltaqgħu ' , jiġifieri ''għal fil-għaxija '. Issa niġu għan- nisel. Barbera jnisslu ħażin mill-Għarbi amdin —before, in front of', waqt li Dessoulavv isemmi aktar minn nisel wieħed imma ma jgħidx il-fehma tiegħu dwar lierna għandna nagħżlu. Dawn huma 'ammàl fat present''. jew 'abħdn t'beginning;. propitious time', jew 'usmpmal kelmiet li Dessoulavv jagħti nisel il-kelma Maltija huwa 'ammal jut present' kif naraw mis-sens temporali fil- Malti u fl-Għarbi, kif ukoli mill-użu sintattiku taż-żewġ kelmiet. Il-bidla ta' l f'm hija ħaġa komuni, Għall-użu temporali tal-Għ. 'ammdl fid-djalett tas-Sirja qb. dis-sen- tenza megħtia minn Ħava fid-dizzjunarju tiegħu: f jani- mil we 'amm jaktub (he is-writing at present). Feghażi fil-ktieb tiegħu 'Svntaxe de Pariers Àr abes Actuels du Liban (Paris, 1928, p. H) jagħti dawn l- żempji li ġej- jin: j'xaf zalma qu'ed u 'emmal jexrob 'arkile' (ra raġel waqt ii kien qed ipejjep il-pipa). Qb. ukoll 'ammdl fi, frażi li tingħad Tuneż fis-sens ta' ''qjul est en passe, qui est sur le point de'' (Beaussier), Għalhekk jekk noqogħdu għan-ni- set għandna niktbu għanmnan (flok għammdl mill-verbi għamel) u mhux aMML. ALLAW : Dil-kelmu jagħtiha V ali bħala forma ta' l-Imper- ativ plurai uj rha ''ite cito, properate, celeriter agite'' Palzon ma jagħtihiex imma Caruana jdaħħalha taħt il- kelma Alu, u jġib magħha bħala verbi l-istess kelma alli u jallu fis-sens li ta' Vassalli. Imma jien ma jidhirlix li dat tliet kelmiet għandhom jingħataw flimkien. Għax waqt li l-ewwel żewġ kelmiet huma Alla (God) fix-sens voka tiv. it-tieni waħda b'ju quddiema, (flok ju Alla) li-isnim j sejjaħ biex dak 'i jkun jagħmel il-qub, allaw tidher li hija v zjoni ta' l-inmperativ qadim ftalaw (come on, come here) lil-ewwel konsonanti t imwaqqgħa u t-tieni konso- nanti mtennija għas-saħħa, L-imperativ ta' alla kif jagħ- tih Caruana kien ikun alli u mhux allat, Qb. ħallu, imp. ta' ħalla, għallu, imp. ta' għalla. Taldwr Ti allaw għedna H hija t-tibdi'a tagħha tiġi s-sitt sura tal-verb għalu, li tiġi igħalu li meta tinhemeż ma' l-avverb'u haw (here) kif jiġri fit-taħdit imgħaġġel, tagħti tgħallaw, u kif tidher fid-dizzjunarju tala. Fi tfuliti il-Munxar, smajt xjuħ isejjħu lit-tfal tgħal Junen; li f'widnejja kienet iddoqq tu' l-hawn, Fl-Isqalli nsibu l-kelma talde, imperativ fis- sets ta' ħares, mill-verb Għarbi li semmejna. F'Ħava u R. Kazimirskv taħt il-verb (ala tir) jto go up' jagħtu fa' ila f'eome on'' (viena). BELLUS: Dessoulavv jġibha mill-Għarbi (b balds fa horse- ċotħ' u Barbera mn (2 bulus, pl. ta' l-istess kelma li fil-Malti kienu jsiru (1) blies u (2) bolos. Jien innissel il- kelma Maltija mil-Latin sillus C'sħaggv hair mnejn ħareġ l-aġġettiv vellutus, f hair, di inimnu skond Zingarelli, ħa- reġ in-nom Taljan velluto, u skond il-Concise Orford. Dic- tionaru il-kelma velvet, maħruġa mil-Latin medjevali vel- luttu, u minn ras il-għajn villis, il-bdil ta' 9 ma' b hu skond il-fonetka Semitika. Dil-kelma Latina daħlet fil- Malti jew mill-Magħreb jonkella saret Malta fuq il-widna Semitika. KAGĦBURA : Dil-kelma, li ma tinsabx fid-dizzjunarji Maltin, smajtha Għawdex bħala tagħjira bit-tifsira ta' ''mara xiħa'' u flok kagħiburu ġie li smajt ukoli il-kelma kagħba bl-istess sens. Fil-Għarbi nsibu ka'bara ti R. Kazimirskx jfisser 'femme grosse et mal-faite' TAPARSI (jew tapari): Barbera jnissel dil-kelma mill-Isqalli MOXX : Fl-Isqalli nsiħu l-aġġettiv mi'selu fis-sens ta Imma l-kelma Maltija hija l-kelma Sqallija mparissi li tintuża bħala avverbju fis-sens ta' ''con finzione; simulatamente' (Mortiliaro). Għall-ewwel sillaba fa qb. kliem bħal ta' bi sħab, ta' bis-sod, ta' bil-ħaqq eċċ., li minnhom naraw Hi ta' tinhemeż fil-bidu ta' forom avverbjali. Ħekk taparsi jiġi li ħarġet mill-forma ewlenija mħallta ta' nparissi, fibra, passo ejutto', ii jaqbel mal-Malti. Iżda ma' l-aġġettiv ''moxx' użat l-aktar mal-kelma ġobon (ġbejna morra, ġobon mMoxxr), qb. ukoll l-Għarbi miżx ''sorte de fromage (w'on tire du babenrre et de lait caille' (Dozv). WQAREB: Barbera jġebbed in-nisel hekk: Tinuqdrib : letteral- mente avviċinato, che ċ posto vicino; donde il-senso per estensione e Siciliano di fastidioso, perehċ sempre vicino e attaceato ad una. persona o cosa., apportando alla nola'' G'ħas-sens Malti qb. l-Għarbi snttqarib f'mauvajs', aġġet- tiv li fl-Għarbi ta' Spanja kien jingħad ukoll għal xi ħaġa, Qb. xej miqarib f'mala cosa'', eżempju mogħti minn Dozv meħnd minn Pedro de Alcalà Ġ.