Niċeċ tal-Qaddisin li jżejnu t-Toroq Qrendin kitba u ritratti ta' Martin Formosa € Id-devozzjoni tal-Qrendin lejn il-Qaddisin tidher li kienet waħda kbira tant li kienu ħafna dawk li mal- faċċati tal-bini tagħhom inkorporaw niċeċ bi statwi artistiċi, drawwa li għadha ħajja sal-lum il-ġurnata. Fuq din is-sensiela ta' kotba tal-Festa ta' Santa Marija, 26 sena ilu, l-istoriku Tonv Terribile kien kiteb diversi artikli fuq dan is-suġġett. Mal-ispjega dettaljata li kien wasslilna ma kinux ġew ippubblikati ritratti tan-niċeċ u l-istatwi kollha. Għalhekk ħsibt li f'din is-sensiela nġibu diversi ritratti sabiex wieħed ikun jista' jifhem u japprezza aħjar din l-espressjoni artistika u arkitettonika li ssebbaħ lir-raħal tagħna. Jekk wieħed jibda miċ- ċentru tar-raħal, ma jistax ma japprezzax l-istatwa tal- Assunta li hemm fil-bidu ta' Triq il-Kurat Mizzi. Għal kuntrarju ta' ħafna statwi oħrajn, din hija mqiegħda fuq mensola u mhix ġo niċċa. Din l-istatwa hija mdawwra b'erba' puttini u jgħidu li l-poża tagħha u l-mant jixbħu ħafna lill-Assunta ta' Ħal Għaxaq). Soċjetà Mużikali Santa Marija QRENDI e KAWT 14 Fuq ix-xellug tal-istatwa li semmejna nsibu faċċata verament rikka fis-suġġett li qed niddiskutu. Din hija l-faċċata tal-Każin tal-Partit Nazzjonalista fejn l-ewwel se nsemmi l-istatwa tal-Appostlu San Mattew li għalkemm hija mserrħa fuq mensola għandha niċċa warajha. Jista' jkun li din in-niċċa ġiet maħduma wara li l-bini kien tlesta għaliex 'il fuq mill-arzella hemm erba' kunjardi tal-injam li probabbli saru sakemm saret l-alterazzjoni. Din hija t-tieni statwa t ta' San Mattew li nsibu fil-Qrendi bl- i oħra dik li hemm fuq il-pedestall f'nofs il-Pjazza. msemmija għall-istess Appostlu. Fil-parti ċentrali ta' din il-faċċata nsibu tliet statwi li s'issa dejjem ġew meqjusa bħala s-Sagra Familja. Fil-fatt fin-nofs hemm il-Kunċizzjoni bil- qamar warajha u tirfes ras is-serp, Sant'Anna bil-ktieb f'idejha u San Ġwakkin għarkubbtejh. Il- Kunċizzjoni għandha stellarju bi tnax-il kewkba madwar rasha. Dawn l-istatwi wkoll huma mserrħa fuq mensola ftit li xejn kbira u li għal kuntrarju tat- tnejn l-oħra hija ddekorata. Hemm nome di Maria mill-isbaħ f'basso relievo warajhom li sfortunatament bdiet titmermer biż-żmien. 'Il fuq insibu kuruna mill- isbaħ skulturata b'salib verament dettaljat. Id-disinn i arkitettoniku hu nieqes mill-proporzjon u 7 jidher li huwa xogħol l ta' delettant. Fuq in-naħa tax-xellug insibu statwa ta' San Giovamnil-Battistabil- ħaruf u liebes il-ġlud tal-annimali. Is-salib għandu l-mimduda nieqsa filwaqt li l-id il-leminija hija nieqsa. Hawn naraw ukoll li hemm tliet kunjardi tal-injam li jistgħu jfissru li din in-niċċa wkoll saret wara li kien lest il-bini. Minn traċċi ta' żebgħa li għandhom jeżistu jidher li xi darba in-niċċa arzellata u l-mensola kienu miżbugħin. Fi Triq iż- Żurrieq wieħed jista' japprezza tliet statwi mill-isbaħ u żewġ niċeċ vojta. Waħda mill-isbaħ statwi — tinsab fuq dar Pax et Bonum. Din hi statwa oħra tal-Assunta — maħduma minn fuq l-Istatwa Parrokkjali tal-Qrendi. B'kollox in-niċċa fiha mal-ħmistax-il filata u tinsab f'kundizzjoni £ tajba ħafna. Il-puttini jixbħu ħafna lil dawk tal-Istatwa ta' Antonio Chircop u taħt is-sħab insibu pedestall fil-kwadru b'erba' mensoli. Il-linji arkitettoniċi huma pjuttost korretti u fiha bilanċ tajjeb. Il-fanal tal-ferro-battuto huwa xogħol mill-ifjen u ħasra li dawn l-istatwi m'għadomx jinxtegħlu għal tal-anqas fil-festi. Ftit aktar 'l isfel insibu niċċa oħra ddedikata lill- Assunta. Din qiegħda fuq dar Numru 13, Triq iż-Żurrieq u bħal ta' qabilha fiha madwar sittax-il filata. In-niċċa Soċjetà Mużikali Santa Marija —O QRENDI e:08 sess AR hija arzellata bħal ta' qabilha u jidher li saret fl-istess żmien. Taħt is-sħab insibu qabar b'De Maria skolpita f' basso relievo bħalma nsibu fl-istatwi ta' Santa Marija ta' Ħad-Dingli, Ħal Għaxaq u tal-Imqabba. L-arkitettura hija bbażata fuq l-iskola Tuskana u b'differenza minn niċeċ oħrajn din tinsab mill-gwarniċun 'il fuq u sservi ta' frontospizju. Quddiem din in-niċċa hemm niċċa vojta li tidher antika sew u li la fiha annu u l-anqas skrizzjoni. Aktar 'l isfel fi Triq iż- TE Żurrieq insibu statwa tn rfinuta ta' San Pawl fuq dar li ġġib l-isem ta' 'Rosaria'. Din għandha skrizzjoni li tgħid li tinqala' indulġenza għal min jitlob quddiemha. In- niċċa hija mserrħa fuq tliet mensoli u n-niċċa hija arzellata. Id-daqs huwa pjuttost żgħir b'għoli ta' qrib 1l-il filata u għadha tinxtegħel fil-festi. Fl-2006 żdied bust ta' Santa Marija skolpit minn Martin Formosa u dan qiegħed inkorporat fi frontospizju fuq dar 'Sol di Agosto'. Dan il-bust huwa bbażat fuq l-istatwa Parrokkjali tal-Qrendi u huwa mżejjen bi stellarju ta' 12-il stilla li jinxtegħlu fil-festi prinċipali. Referenzi l Statwi u Niċeċ ta' Santa Marija fil-Qrendi — Tonv Terribile. Programm tal-Festa ta' Santa Marija, Qrendi, 1985.