L-ISLA - Ħarġa Speċjali 13 Minn Ġrajjiet Beltna: 15 L-ISTATWA TAT-TRINITÀ QADDISA: IL-KAPOLAVUR TA' L-ISKULTUR ANTONIO CHIRCOP Sa ftit snin ilu, statwa prezzjuża tat-Trinità Qaddisa kienet miżmuma f'niċċa fil-kamra ċkejkna ta' mas-sagristija qrib il- bieb ta' barra tal-Bażilika ta' l- Isla. Din is-sena, l-istatwa tqiegħdet f'post ħafna iżjed prominenti. Dawk kollha li jżuru l-parroċċa ta' Marija Bambina fl- Isla, hekk kif jidħlu fil-knisja, jilmħu 'l din l-istatwa tiddomina fl-ewwel kappella fuq ix-xellug. Ma hix iżjed ġo niċċa, għalhekk titgawda iżjed. Il-kulur li ġie mogħti lilha hu l-istess wieħed li taha l-iskultur tagħha. Għalhekk hi ma tilfet xejn minn dik il-bixra misterjuża li ried jitfa' dakli ħadimha b'tant ħila u b'tant imħabba. Wegħda ta' Bniedem marid Il-fratellanza tat-Trinità Qaddisa kienet ilha taħdem sa mis-sena 1669 fil-parroċċa ta' l-Isla. Kienet fratellanza ta' valur soċjali għaliex kien qed isir dak li kien possibbli biex jinħelsu jew jittaffew it-tbatijiet ta' dawk li kienu waqgħu lsiera f'idejn il- Mawmettani. Il-festa tat-Trinità kienet issir dejjem bil-purċissjoni fil-ġurnata liturġika tagħha. Imma din il-purċissjoni li kienet devota ħafna, kienet issir bis- Sagrament. Imbagħad, fit-23 ta' Frar, 1796, twieled fl-Isla Franġisku, iben Anġlu Cini u Anna (Zammit) (11. Meta kiber, hu kellu mħabba speċjali lejn it-Trinità qaddisa. Għalkemm kien igħaddiha tajjeb, hu ma kienx bniedem f'saħħtu. Għalhekk, lejn l-1838, meta kellu 42 sena, hu għamel wegħda 'l Alla li jħallas għal statwa li tiffigura t-Trinità Qaddisa. Fuq plakka li fl-imgħoddi kienet fin-niċċa tat-Trinità kien hemm miktub li dik l-istatwa saret b'wegħda ta' l-imsemmi Cini. Il-plakka għadha teżisti. Kollox iġegħilna naħsbu li dak Cini kien fratell tal-fratellanza tat- Trinità ta' l-Isla. Minn dik il-plakka nafu wkoll li l-istatwa nħadmet fl-1840. Opra ta' skultur mill-Isla L-istatwa kellha tkun waħda prezzjuża. Kienet se tiġi minquxa fl-injam. Għalhekk, ġie magħżul l-iskultur Antonio Chircop, li kien twieled fl-Isla fit-28 ta' April, 1798, minn Pawlu u Franġiska (Quiglio). L-għada, hu kien ġie mgħammed fil-Kolleġġjata (2). Chircop studja taħt Giorgio Pullicino, pittur u arkitet, fil-belt Valletta. Dokumentazzjoni ta' dak iż-żmien turina b'ċertezza li l-istatwa ma tlestietx fl-1839, bħalma kiteb Castagna IA). imma fl-1840. Imma skultur aktarx li kien idum xi sentejn biex jaħdem statwa ta' dik ix-xorta. Għalhekk, probabilment ġiet ordnata lejn l-1838. L-istatwa tat-Trinità li għadha kemm ġiet restawrata u li ser titpoġġa fil-Knisja. L-ISLA — Ħarġa Speċjali 15 Tittieħed f'San Filippu Fil-bidu ta' Ġunju, 1840 l-istatwa kienet lesta. Għalhekk, fit-8 tax-xahar, ir-Rettur u d- Direttur Spiritwali tal-Fratellanza tat-Trinità marru għand il-prepostu tal-Filippini, Dun Franġisk Saverju Baldacchino. Lilu fissrulu li x-xewqa tagħhom kienet li jieħdu l-istatwa l-ġdida fil- knisja ta' San Filippu biex, minn hemm, isir it-trasport lejn il-Kolleġġjata. Il-prepostu, mhux biss ma sab l-ebda diffikultà, imma niżżel dik il-ġrajja bħala waħda mill-iżjed importanti ta' żmienu. Bis-saħħa ta' hekk, lilna ħallielna dokumentazzjoni awtentika. L-istatwa ttieħdet privatament f'San Filippu l-Ġimgħa, 12 ta' Ġunju, u tqiegħdet fuq ix-xellug tal- presbiterju. Tħalliet esposta sa l-għada b'xemgħat mixgħula quddiemha IS). It-Trasport lejn il-Kolleġġjata L-għada, 13 ta' Ġunju, 1840, fl-4.30 ta' wara nofs in-nhar, telqet purċissjoni mill-Kolleġġjata, bid-daqq tal-qniepen u bl-akkumpanjament tal-fratellanzi ta' San Ġużepp, l-Immakulata u t- Trinità. Warajhom, kien hemm il-kleru u l-kapitlu. Il-purċissjoni tmexxiet mill-Arċipriet Dun Leopoldu Fiteni. Il-prepostu laqagħhom fil-bieb ta' San Filippu, u bierek bl-ilma lill-fratelli u l- kleru. Il-kanonċi tbierku billi missew l-ilma mbierek mill-aspersorju. Kif wasal quddiem l-artal, l-Arċipriet bierek l-istatwa b'mod solenni. Imbagħad, kor ta' mużiċisti kanta l-antifona, u ġiet mogħtija l-barka sagramentali. Wara l-barka, il-purċissjoni reġgħet qabdet minn San Filippu bl-istatwa tat-Trinità. Il-qniepen reġgħu bdew idoqqu sakemm kulħadd daħal fil-kolleġġjata. Għal dik l-okkażjoni, il-knisja żżejnet kollha bid-damask, u l-artali kienu bix-xemgħa mixgħul fuqhom. L-għada, 14 ta' Ġunju, kienet il-festa liturġika tat-Trinità Qaddisa. Għall-ewwel darba ħarġet il-purċissjoni bl-istatwa artistika ta' dan il-misteru (6). L-Arti ta' Atteġġjamenti Venerabbli Din l-istatwa hi l-aqwa waħda li ħarġet minn idejn Antonio Chircop. Fl-1843, sar kumment dwarha li jixraq li jissemma: ''Ma nistgħux ma ngħidux kemm ħaqqha tifħir din il-fratellanza għall-istatwa tat-Trinità Qaddisa, li hi tassew bħal teżor. Antonio Chircop, skultur magħruf, naqaxha bil-ħila ta' mgħallem fl-arti. Meta wieħed jammira l-opra fil-kumpless kollu tagħha, ma jistax ma jberikx 'il dik l-id li naqxet fiha dawk l-atteġġjamenti venerabbli, li għandhom il- qawwa li jesprimu misteru tant kbir.' (7). Franġisku Cini, li ħallas għaliha miet fl-Isla fis-26 ta' Ottubru, 1840, fl-età ta' 44 sena: jiġifieri erba' xhur biss wara li żżanżnet l-istatwa I8I L-iskultur Antonio Chircop miet fl-1 ta' Jannar, 1869, f'n.15 Strada Concezione, l-Isla, u ndifen fil-kolleġġjata; hu miet ta' 70 sena wara marda qasira (9) Dokumentazzjoni 4. P.P. Castagna, L-Istoria ta' Malta bil- gżejjer tagħha, 2 ed., 1890, III, p.206. Id-dinjità ta' l-Arti Sagra Fost il-attivitajiet l-aktar nobbli tal-ġenju tal-bniedem tingħadd, u bil-jedd kollu, l- arti liberali, iżda l-aktar l-arti reliġjuż u dik li hi l-quċċata tagħha jiġifieri l-arti sagra. Dawn min-natura tagħhom jersqu lejn is-sbuħija bla tarf ta' Alla li b'xi mod, trid titfisser fl-egħmejjel tal-bniedem. Huma jsiru mezzi aħjar biex ikabbru t-tifħir u s-sebħ ta' Alla daqskemm ma jkollhomx skop ieħor għajr dak li jgħinu bl-opri artistiċi tagħhom biex b'tjieba u bi qdusija jerfgħu l-ħsibijiet tal-bniedem lejn Alla. Mill-Kostituzzjoni dwar il-Liturġija Mqaddsa (Paragrafu 122)