Festa Marija Annunzjata 2018 Prietka bit-Taljan li saret f'Ħal Tarxien f'ċieħ it-Tħabbira tal-Mulej f'nofs is-seklu tmintax an li ġej hu paniġierku interessanti ħafna li D sar Ħal Tarxien għall-festa tal-Lunzjata. hemmx id-data u l-isem ta' min għamel dan il-paniġierku. Nafu li sar Ħal Tarxien għaliex kien ma' numru ieħor ta' paniġierki li kienu saru f'din il-knisja lejn l-aħħar tas-seklu tmintax u li kienu fil-pussess ta' Dun Mario Agius. Jidher li f'Ħal Tarxien kien hemm predikatur tajjeb f'dik il-ħabta, tant li hemm nota fuq x'uħud minnhom li kienu qed jiġu repetuti f'parroċċi oħra. Wieħed partikolari kien sar fis-sena 1795 fl-okkażjoni tal-festa tal-Madonna tal-Bon Kunsill f'Ħal Tarxien. Tant kemm dan il-paniġierku kien intgħoġob li kien reġa' sar fil-knisja tal-Qrendi fl-1797. F'dan il-paniġierku, f'ġieħ il-Lunzjata, il-predikatur għadu qed jagħmel l-kwotazzjonijiet bil-Latin. Dawn il-kwotazzjonijiet m'humiex biss mill-Kotba Mqaddsa, jiġifieri mill-Bibbja, iżda wkoll mis-Santi Padri, bħal ma kien San Tumas ta' Aquino u San Bernard u San Germano. Fuq kollox, juża l-Latin biex anki jagħmel sentenzi, li ma kinux kwotazzjonijiet . Il-predikaturi ta' dik il-ħabta kienu jieħdu l-libertà meta jikkwotaw mill-Bibbja. Ma kinux jikkwotaw 'ad verbatim' iżda b'mod appromissattiv. Per eżempju f'dan il-paniġierku għandna kwotazzjoni mill-Ktieb tas-Slaten, kapitlu 14 vers 6. Dan il-vers insibuh fil-Bibbja Latina tal-Knisja Kattolika bħala 'Irruit autem spiritus Dominii in Samson'. B'mod liberu, dan il-vers sar f'din il-priedka bħala 'Spirizus Domini irruit in eum'jew 'Ruħ il-Mulej daħlet fihom'. L-istess jagħmel meta jikkwota minn kapitlu 13, vers ħdax tal-Ktieb ta' Ġuditta. 'Alla magħna' jagħtiha bil-Latin Dens erat cum illis jew 'Alla kien magħhom. Lejn il-bidu tas-seklu dsatax, kien hemm moviment biex il-kwotazzjonijiet bil-Latin jinqatgħu ħlief għal dawk mill-Bibbja u dawn riedu jkunu issa eżatt. Kull kwotazzjoni oħra, kellha tibda tkun bit-Taljan jew bil-Malti skont l-ilsien li kien ikun qed jiġi wżat mill-predikatur waqt il-paniġierku. F'dik il-ħabta, il-paniġierku tal-festa f'Ħal Tarxien, bħal fil-bqija ta' Malta, kien isir bit-Taljan, li kien l-ilsien tal-kultura. Kif wieħed jista' jara, il-predikatur kien jaf it-Taljan tajjeb ħafna. Kien anki istruwit fit-Teoloġija. Biss dan ma jfissirx li f'Ħal Tarxien, f'dan l-istess żmien ma kinux qed isiru paniġierki bil-Malti fil-knisja parrokkjali. Jeżistu paniġierki bil-Malti li kienu qed isiru f'Ħal Tarxien. Dan il-paniġierku dwar il-Lunzjata kien ma' numru ta' panġierki oħra, kollha tal-istess kitba u magħhom kien hemm paniġierki bil-Malti. Dak li hu ta' interess primarjament f'dan il-paniġierku hu l-fatt, li l-predikatur kien jappartjeni għal dak il-kurrent fil-Knisja Kattolika li ma kienx iqis li l-Madonna twieldet mingħajr id-dnub tan-nisel. Dan jinħass tajjeb f'dan il-paniġierku u joħroġ b'mod indirett meta jikkwota lil San Tumas ta' Aquino jew lil San Bernard. Għalhekk, meta jitkellem fuq il-ġuf tal-Madonna, hu qatt ma jirreferi għalih bħalli hu immakultat jew li qatt ma tħassar bid-dnub tan-nisel. Marija hija dejjem preżentata bħala omm u mara, li għandha dinjità kważi daqs il-Ħallieq. Biss, mhix ippreżentata bħala mara meħlusa mid-dnub. F'dik il-ħabta f'Malta kien għaddej dibattitu qawwi fuq dan il-kunċett tal-Immakulata. Kien hemm qassisin li kienu jaqblu miegħu. Oħrajn li kienu kontrieh. Biss kemm dawk li kienu favur u kemm dawk li kienu kontra kienu jaqblu li l-akbar glorja ta' Marija ġiet meta tnissel f'ġufha il-Feddej. Dan hu l-ispirtu ta' dan il-paniġierku kollu. Għalhekk, meta ġiet iddikjarata d-domma tal-Immakulata, il-qari tal-Vanġelu għal din il-festa ma baqax aktar dak ta' antenati ta' Ġesti Kristu, jiġifieri Mattew Kap 1, iżda sar dan li jinqaraha nhar il-festa tal-Lunzjata meħud minn Luqa Kap 1. In parti, dan it-tibdil kien ir-riżultat ta' dan il-kurrent Tommista li kien jara f'dan il-qari l-kobor ta' Marija. Dawn kienu żewġ ħsibijiet kbar li għannu 'l-Knisja. F'dan id-daqsxejn ta' raħal tal-kampanja Maltija, dawn iż-żewġ kurrenti kienu qed ikunu diskussi fil-miftuħ. Fuq kollox, bi kliemu, il-predikatur kien qed iwassal messaġġ, li l-festa tal-Lunzjata kienet tgħaqqad u mhux tifred dawn iż-żewġ kurrenti teologiċi. Bħal ma juri l-altar iddedikat lill-Kunċizzjoni fil-knisja parrokkjali ta' 'Ħal Tarxien, f'dan ir-raħal kien hemm moviment favur din il-linja ta' ħsieb teoloġiku li Marija hija mwielda mingħajr dnub. Biss kien hemm tolleranza lejn id-diversità tal-ħsieb. Ma kienx hemm biża' li persuna, f'dan il-każ qassis, li kien isruwit ħafna, jafferma ħsieb teoloġiku li mhux kulħadd kien jaqbel miegħu. Dawk li kienu kontra l-ħsieb tat-twelid mingħajr id-dnub tan-nisel ta' Marija kienu normalment aktar istruwiti fil-ħsieb tagħhom mill-oħrajn. Il-ħsieb l-ieħor, jiġifieri dak tal-konċepiment immakulat ta' Marija kien aktar diffuż fost il-klassi t'isfel u l-foqra tas-soċjetà. Finalment kien il-ħsieb ta' dawn tal-aħħar li rebaħ. Dan il-ħsieb kien immexxi primarjament mill-Patrijiet Franġiskani. Il-predikatur kien konxju minn dawn il-ħsibijiet differenti. Infatti, jibda l-panigierku tiegħu b'referenza għal Salm 29 u għalhekk jgħid mas-salmista, Ngħollik Mulej, għax erfajtni. In-numru 29 hu meħud mill-Bibbja magħrufa bħala l-Vulgata, li warajha kien hemm bniedem li kellu d-dar tas-sajf tiegħu f'Ħal Tarxien, Leonardo Abela. Illum fl-edizzjonijiet moderni dan is-salm iġib in-numru 30. It-test hu miktub bit-Taljan tat-tieni nofs tas-seklu tmintax u qgħadt attent ħafna li nkun fidil fit-transkrizzjoni ta' dan il-manuskritt għall-mod ta' kif inkiteb oriġinarjament. DR għ Aesrazi inaners, Moll iffnnunziazjena, B Għar Gratrali 18, gwaniam rusazzja' ma, bd.a9. isa ng Desnieuz Ħuwn. pEset ma seb mahnu JawEXR- qama jbie anunerob: 35 wia Maħra. Si Pio Kuża Tipparobviza FL Bfuna Fliet, Hu PiS wħismis b F'Ż gia sa e 2, akċ, 8. si mA i mm u TAWDNOĦET fi, Ta Firma a nabiwitala ati jikusi emru sr G iba. asal ful Sens siket Daria Mwaszalo Qabbel, Aċnċ nd Għżmi ear. enfażi, i mali. bi dpoazzn i fanlu;b rna st Tea tani Bur IŻ teen ieħ FUL jir snaħoxa, ħu suq Ebjiviazzzon set mella area. L mlawisjan jeħu l dada; sbalor- Sera dalla SipaitP a: dal mariso 4 Ganberti ji kuslnċjiira srizsimat. tanarai biċ gfogaru Lrusi Ftupiori cam Erzomżaxw) i maho b. iħoss iku; Bice, own rasia għin, Dorrirzzz faturi. fiera ġu jiesa:lu tubsveni; Tużunar abu s Qafriello je dammi ki i drena a jiġ mmens ji Bi istzjjaa L-a jiġ TAD pwnaso kat l ffan jen si p, mg mi Kopja ta' waħda mill-Manuskritti Oriġinali