Tagħrif storiku miġbur minn sorsi diversi Iż-Żejtun — Dan l-isem x'ifisser2 L-isem Żejtun ġej mill-qedem, żgur mijiet ta' snin ilu. Hemm minn isostni li l-isem ġej minn żmien il- Feniċi, allura mat-tlett elef sena ilu. Iżda xi provi 'ħemm7 Din ħrafa jew fatt7 L-isem Iż-Żejtun kien jgħodd għax-Xlokk kollu ta' Malta minn Ħal Għaxaq għal San Ġorġ ta' Birżebbuġa, Marsaxlokk u Delimara, ir-Ramla taż-Żejtun, Wied il-Għajn għal Haż-Żabbar u lura għaż-Żejtun. Wara li tkeċċew l-Arab minn Malta mill-qawwiet tal-Konti Ruġieri fl-1091 u t-twemmin nisrani reġa' sar popolari madwar l-1230, l-istess zona kienet magħrufa bħala Terra Santa Katarina. Iżda l-isem Żejtun baqa' fuq fomm in-nies u l-ewwel attentat biex l-isem oriġinali jitnessa fallal Bħal kull isem li taw il-Gran Mastri lil- lokalitajiet oħra, eżempju Senglea — l-Isla, Rohan — Ħaż-Żebbuġ, Pinto — Ħal Qormi u l-istess Hompesch eżempju ħaj sal-lum. Filfatt żejtun huma s-siġar taż- żebbuġ u l-frott tiegħu, siġra u frotta li ilhom kultivati għal aktar minn erbat elef sena u f'Malta żgur li daħlu fi żmienu il-Feniċi. L-Oriġini L-oriġini tal-kelma Żejtun, il-plural ta' Żejtuna hu puniku/semitiku jiġifieri dak mitkellem mill-Feniċi u l-Kartaġiniżi li għexu f'Malta għal mijiet ta' snin qabel il-ħakma rumana. Iżda anke fi żmien il-Pax Roman l-Maltin baqgħu jitkellmu l-Kartaġiniż. Il-Grieg u l-Latin qatt ma qabdu art hawn. San Luqa jiddeskrivi l-Maltin bħala Berberi, jiġifieri la kienu jafu l-Grieg u lanqas il-Latin, iżda kienu jitkellmu ilsien tal-Afrika ta' fuq. Hekk jista' jkun li l-isem Żejtun kien jintuża għaz- zona tax-Xlokk ta' Malta, f'dak iż-żmien. Iżda dan mhux żgur. Jista' jagħti l-kas li daħal fuq żmien l-Arab u f'Malta nsibu żewġ lokalitajiet b'dan l-isem, Għajn Żejtuna fil-Bajja tal-Mellieħa u ż-Żejtun tagħna. għal Ħaż-Żabbar, minkejja li dawn kienu ismijiet ta' prestiġju artistokratiku, il- Maltin għażlu li jżommu l-isem oriġinali tal-lokalità tagħhom. Għax mhux etniku, marbut mal-ħajja, tradizzjonali, storja u ħidma ta' lokalità. Iż-Żejtun baqa' Il-Kurżità Fatt kurjuż ferm ħu li fil-Malti mitkellem ma nużawx il-kliem 'żejtuna' jew 'żejtun' kif għadu jiġri sal-lum f'bosta pajjiżi, iżda minflok nużaw il- kelma żebbuġa u żebbuġ kliem li wkoll ġie applikat bħala isem ta' lokalità, bħal Bir Żebbuġa, Ħaż- Żebbuġ f'Malta u ż-Żebbuġ Għawdex. F'pajjiżi fejn baqgħu jintużaw, in-nies tuża 'Żejtum'' għas- siġra u l-frotta kultivata, waqt li żebbuġ tintuża għall-istess siġra iżda li tikber mhux kultivata. Min- naħa l-oħra l-kelma 'żejt' kif jagħmlu f'pajjiżni Arab kollha baqgħet magħna f'Malta. Għalhekk mill-antik kienu jorbtu ż-Żejtun mal-kelma żejt u bħala motto taż-Żejtun jiktbu 'Miż-Żejt Hadt Ismek' meta huwa bil-maqlub għax iż-żejt isir miż-Żejtun u huwa aktar preċiż il-motto li nużaw illum 'Frott iż-Żebbuġ Ismi'. Li hu żgur huwa li Għaqda Banda Żejtun ż-żewġ kelmiet 'żejtuna' u 'żejtun' ma baqgħux fostna bħala kliem mitkellem. Issa bosta studjużi jsostnu li l-Malti tal-lum daħal fi żmien l-Arab. Hekk waħeda tqum il-mistoqsija. Tgħid 'żejtuna' u żejtun' kienu diġà fostna qabel ġew l-Arab7 Fi Spanja żgur daħlu mal-Arab u fl-Ispanjol nsibu acejtuna (żejtuna) u azebucha (żebbuġa) tal- ewwel għaż-żebbuġ kultivat u l-oħra dak li jikber bla kultivazzjoni. Għax ta' min jgħid li din l-imbierka kelma tinstab imxerrda kulfejn kien hemm mill-kultura punika jew araba. M'aħniex Weħidnal Punt tabilħaqq interessanti hu l-fatt li l-kelma Żejtun bija, f'ċertu sens popolari bħala isem ta' diversi lokalitajiet, l-aktar fid-dinja arbija jew fejn kien hemm diversi lokalitajet, l-aktar fid-dinja arbija jew fejn kien hemm influwenza tal-kultura arbija, fejn kien hemm jew għad hemm kultivazzjoni tas-siġar taż-żebbuġ. Hekk insibu Żejtun fil-Gaża, Żejtun fix-Xatt tal-Punent tal-Palestina, Żejtn distrett fil-Kajr, Żejtun fl-Armenja u fi żmien Marco Polo, kien hemm żejtun anke fiċ- Ċina belt li Ilum iġġib l-isem Quan Zhou. Mela, ħadd m'għandu jeħodha bi kbir, jekk ngħidu li l-lokal tagħha ħa l-isem Żejtun mill-kultivazzjoni tas-siġar taż-żebbuġ u l-għasir taż-żebbuġ għaż-żejt, kif sar pajjiżi oħra. ' Il-Kunjom B'danakollu hawn min isostni li l-isem Żejtun jista' jkun ġej mill-kunjom 'Żejtuni' kunjom li jinsab fis-Sirja u f'pajjiżi oħra b'kultura jew influwenza Arbija. Dan l-aħħar kien fl-aħbarijiet għax iz-zija tal- President Barack Obama, kunjomha hu Żejtuni. Iżda din tal-kunjom ma tantx tagħmel sens għax kif rajna l-kelma 'Żejtun' bħala isem ta' lokalità mkien ma' kienet marbuta ma'-kunjom iżda ma' kultivazzjoni taż- żebbuġ. L-agro industrija taż-żejt taż-żebbuġa Fi żmien ir-rumani waħda mill-aktar attivitajiet importanti kien ix-xogħol marbut mat-tkabbir tas- siġar 'taż-żejtun' u l-għasir tal-frott tiegħu għaż-żejt. It-tradizzjoni li fil-qedem fiż-Żejtun kien hawn dan ix- xogħol dejjem kienet qawwija. Iżda fejn huma l-provi2 Dawn fl-aħħar waslu wkollli Kien fl-1961 li meta bdew ineħħu l-ħamrija fejn inbena l-Liceo Carlo Darmanin, instabu l-fdalijiet ta' kumpless uman fejn kien jingħasar iż-żejt. Meta t-tradizzjoni ma kinitx ħrafa, kienet verità mibnija fuq fatti li ntradmu matul iż-żmien. Triq il-Qadi, Żejtun Call Palk 2 1 for an appointment