ill Jien iltqajt ma' bniedem fqajjar, Nofsu mlibbes, kollu dmija, Waħdu, imsammar fuq salib. Minn għajnejh bdiet ħierġa dija, Li saħħritni u nisslet fija Għaxqa u xenqa li tittajjar Mill-fomm sieket ta' ħabib. . EX'għamilt f'ħajtek, bniedem fqajjar f' Lill-imsallab dlonk staqsejt. Dan weġibni bi tbissima : UĦtija waħda: jien ħabbejt: Jien ħabbejt lil min kien ħati U għalih biss qiegħed inbati.'' U fil-waqt li qalbu wrieni— Minnha ħiereġ ilma u dmija— ĊIxrob' qalli ''dit-tisqija, Li tnessik il-hemm ewlieni U l-ferħ troddlok tat-tfulija.' Jiena xrobt: ħassejtni hieni Bħall-agħisafar fir-Rebbiegħa Meta x-xemx filgħodu kmieni Traxxax fuqhom deh'b u dija.— Ftaħt għajnejja u sebħ bajdani Xegħelli ruħi b'ferħ kaħlani, (Student tat-Teoloġija) Il-Ġlieda tal-Bniedem mal-Holqien. Fis-skiet u s-sliem li donnhom isaltnu fil-ħemda tal-lejl, kif ukoll fil-għaxqa tar-raba' miksija bil-ward u l-frott, maħsula mix-xemx utiqa uimbewsa miż-żiffa ta' April jew ta' Awissu, ftit wieħed jaħseb li kullimkien ma' dwaru, fit-trab li jirfes, fl-arja li jixrob man-nifs, fil-baħar u saliansitra ġo warda jew fuq werqa, qiegħda ssir ġlieda ta' demm li ma taqta' qatt: gwerra ta' mibegħda miġġielda għall-ħajja jew mewt. Din hi l-famuża ''Glieda għall-ħajja' li ħasbu u kitbu fuqha ħafna 7 għorrief, fosthom Darwin: il-ġlieda qalb l-insetti, il-ħut, it- tajr u l-bhejjem, li fiha l-qawwi biss igħix u d-dgħajjef imut. Il-bniedem ukoll, ħliqa bħall-ħlejjaq l-oħra kollha, ħa sehem f'din il-ġlieda. Tqabad, iġġieled u rebaħ; iżda għalkemm xi drabi tilef rasu, u bħall-bhejjem l-oħra siker u tmasħar fid- dmija ta' ħutu, mhux hekk kellha ssir il ġlieda tiegħu. Maħluq biex isaltan fis-sliem, il-bniedem qajjem gwerra kontra kollox u kulħadd; a fid-dagħdigħa ta' demmu, huwa mhux biss nifed lil ħutu, iżda wkoll ħabat irid jogħla 'l fuq minn Alla li ħalqu, biex jekk jista' jkun iniżżlu mill-għoli Tiegħu, u jsaltan floku waħdieni,bla xkiel u bla rażan. Iżda huwa tilef, għax ma setax ikun li jirbaħ; u din kienet forsi l-ewwel u l-aħħar telfa li huwa ġarrab. Fil-ġlieda kontra n-natura, il-bniedem dejjem mexa 'l quddiem bla biża', bla ħeda, minn rebħa għall-oħra; u b'rasu merfugħa, ħarstu fis-sħab, medd pass wara l-ieħor lejn iċ- ċiviltà li fiha narawh il-lum: rebbieħ, tista' tgħid fuq l-ele- menti kollha fil-għoli u fil-fond, fit-tul u fil-wisa' ta' wiċċ l-art. Għax bil-ħidma ta' moħħu u bix-xogħol ta' idejh, mhux biss, sal-lum, seħħlu jgħix u jsiefer bl-ikbar kumdità, iżda wkoll jista' jittajjar fil-għoli, jew jogħdos sa f'qiegħ il-baħar biex hemm jitkixxef il-ħajja jew ifittex il-ġid. B'moħħu, mela, fl-istudju, u b'ġismu fil-ħidma, il-bnie- dem iġġieled u rebaħ. Iġġieled u rebaħ l-injuranza, il-mard- il-jasar, u dak kollu li sab f'riġlejh bħala tfixkil. Baqa', tas- sew, sa issa, ħwejjeġ li l-bniedem għadu ma setax jitkixxef u jistudja: baqa' mard li hu għad ma rnexxilux jagħraf u jfejjaq; baqa' jasar li s'issa għadu ma qeridx għal kollox; u f'dan qiegħda titkompla l-ġlieda tiegħu. Iżda hemm injuranza ofira, hemm marda u jasar li donnu l-bniedem qatt ma fiaseb biex jeqred: u dan hu l-vizzju. Injuranza li ddallam u titfi r-raġuni, marda li tgerrem u tifni l-qalb, jasar li jxekkel u joqtol lir-ruħ, il-vizzju donnu hu dak l-għadu watidieni li minnu l-kotra tal-bnedmin mhux biss ma tibżax; iżda tħobb trawmu u trabbih bħala ħabib. Ta' min jittama li għall- inqas il-bniedem ma jdumx ma jintebaħ li ma hemmx ċiviltà sewwa fejn isaltan il-vizzju, u li jekk jiġġieled, jirbaħ u jeqred darba gfial dejjem il-ħażen mid-dinjal Fil-ġlieda tiegħu, il-bniedem issielet mal-art. Minn rajha din ma kellhiex tagħtih ħlief xewk u għolliq: iżda hu xammar għat-taqbida, issielet bl-armi, u dlonk l-art fetħitlu matmura ta' ġid utiq. Ħadem ir-raba' u minnu ħa l-qamli għall-għixien, ħawwel is-siġar fejn ma satax jiżra' u minnhom ħa l-frott jew il-ħatab; ġol-blat ħawwel id-dielja u minnha ħa l-faraġ tax- xitwa; ġoċ-ċagħak ħawwel iż-żebbuġa, il-wirt għal ulied uliedu; ġor-ramel ħawwel it-tamra, u fl-irwieħ tagħha strieħ u xxotta l-għaraq ta' mixja twila. Xejn ma beżżgħu 'il bniedem, xejn ma qatagħlu qalbu. ' U dar għall-ilma u fuq zokk. ta' siġra siefer u tbiegħed minn art twelidu. U minn zokk għamel dgħajsa; u minn dgħajsa, xini; u minn xini wasal għal ġfien tal-ħadid li qud- diemhom wieħed ma jistax ħlief jitgħaxxaq u jistagħġeb mal- posta : Min kellu jgħidlu lil min feraq l-ewwel Fuq zokk imħaffer xiber ilma, liema Rebħiet tal-għaġeb kienet sejra twissel Lergħet tagħlimu f Ma beżżgħux l-Oċjan; għax f'nofsu l-bniedem jista' l-lum jie- kol ujorqod qisu qiegħed f'daru; ma beżżagħtux ix-xmara, għax biex jaqsamha gliamel pontijiet tal-ħadid ta' mijiet ta' qasab; ma beżżgħux il-fond, għax ġo kaxxa tal-ħadid niżel sal-qiegħ 'jitliegħeb mal-ħut, u hu n-nifsu qisu ħuta jista' taħt l-ilma jgħum u jsiefer. Xewqa wafida kellu l-bniedem li sa ftit ilu qatt ma seta' jaqta': li jtirl. Kien jara l-agħisafar, jaf li hu ikbar minnhom, maħluq biex isaltan fuqhom u ma dan kollu ma jistax itir bħalhom. Kien għalih għajb li huwa ġarrab jegħleb sa mill- eqdem żminijiet. Smajna kemm-il darba bil-ħrafa ta' Ikaru u Dedalu; jew bil-ġrajja ta' Leonardo Da Vinci. Dawn huma xhieda tal-ġlieda twila tal-bniedem mal-ħolqien biex jirbaħ l-ajru, Iżda sa fl-aħħar għaddiet tiegħu. Fl-1910, l-ewwel ajruplan inqata' għal ftit mill-art, u dam fl-arja xi ftit sigħat. Il-bniedem rebaħ: iżda l-għajta tar-rebħa (bħal dik ta' ħafna rebħiet oħra) ma damitx ma mietet fi griżmejh, meta, kemm kemm erba' snin wara, l-ajruplani xeħtu għall-ewwel darba żerriegħa ta' qerda faħxija: il-balal u l-gass. Dan huwa li jbikki u jbaxxi. lill-bniedem: li x-xogħol ta' moħħu u ta' idejh, li bih jista' jagħmel ħafna ġid, idawru ta' sikwit għall-ħsara tiegħu n-nifsa u tal-ħolqien. Kien għal- hekk li Tibullus għajjat minn qalbu: Dan hu li l-lum iktar minn qabel qiegħed inikket id-dinja u jeqred eluf ta' nies. Iżda wkoll dan għalkemm ibaxxina u jbikkina, mhux: ħlief xhieda tal-ġlieda tal-bniedem għal ħajja aktar ħafifa u ferħana. FinLrppu GRECH (Student tal-Letteratura.)