Kitba ta' Tonv Terribile Ġrajja ta' Mitt Sena Ilu f'Gieħ Marija Immakulata F'Diċembru ta' l-1904, jiġifieri mitt sena ilu, fil-gżejjer tagħna, saru għadd ta' ċelebrazzjonijiet biex ifakkru l-ħamsin sena minn meta l-Papa Piju IX, fl-1854, kien ipproklama d-Domma tal-Konċepiment tal-Madonna. Dawn iċ-ċelebrazzjonijiet saru f'għadd ta' parroċċi u knejjes, iżda bla dubju ta' xejn fil-knisja tal-Franġiskani Konventwali tal-Belt Valletta, kienu saru festi kbar ħafna. Bħala tifkira ta' dawn il-festi, f'post prominenti fi Strada Rjali għad ghandna monument mill-isbaħ li għadu jfakkarna x'sar mitt sena ilu. Dawn il- f festi kienu ġew organizzati mill- Arċikonfraternità tal-Kunċizzjoni mwaqqfa fl-istess knisja ta' San. Franġisk. Dan il-monument jikkonsisti fi f statwa kbira tal-bronż imqiegħda f'niċċa li tinsab fuq il-bieb tal-knisja ta' Santa Barbara. Din il-knisja żgħira, inbniet mill-kavallieri u tinsab bejn f- Triq Nofsinhar u Triq Melita, ftit passi f 'l bogħod mill-knisja tal-Franġiskani f Konventwali. Dan il-monument għandu warajh storja interessanti li tajjeb li nfakkruha din is-sena, mitt sena wara. Il-moħħ wara dan il-mafkar f'ġieħ il-Madonna kien is-Sur Pietru Bartoli li kien ir-rettur ta' din l- arċikonfraternità. Meta dan ressaq din il-proposta saru tliet suġġerimenti fejn f jista' jitwaqqaf dan il-monument. L-ewwel b iet ABU preżenti, jiġifieri fil-faċċata tal-knisja ta' Santa Barbara, it-tieni suġġeriment kien fil- faċċata tal-knisja ta' San Franġisk, filwaqt li l-Arċisqof Pietro Pace ssuġġerixxa li dan il- monument għandu jitwaqqaf qrib il-Bieb ta' Putirjali. Fuq dan il-post, l-Arċisqof baqa' jinsisti ħafna iżda kien hemm l-intopp min-naħa ta' l-Awtoritajiet Ingliżi li ma kinux qegħdin jagħtu permessi għal monumenti fi pjazez u bnadi oħra. Għalhekk, fl-aħħar ġie deċiż li din l-istatwa kellha titwaqqaf fil-faċċata tal-knisja ta' Santa Barbara. Sadanittant bdew il-kuntatti ma' fabbriki barranin biex tinħadem l-istatwa li kellha tkun tal-bronż. L-ewwel kuntatt sar ma' Casa Rosa Zanazio ta' Ruma u t-tieni kuntatt sar mad-ditta Kissing and Hollmann ta' Pariġi. Il-fabbrika ta' Ruma ssuġġeriet li l-istatwa ssir fuq id- disinn ta' Murillo, għolja żewġ metri u nofs bi prezz ta' 3150 frank u din kellha titlesta f'sitt xhur. Il-fabbrika ta' Pariġi ssuġġeriet li l-istatwa kellha ssir facsimile bħal dik li hemm ġo Piazza Spagna f'Ruma magħrufa bħala La Vergine di Roma. Din kellha tiġi għolja tliet metri u kwart bi prezz ta' 1625 frank. Ma' dawn l-istimi l-fabbriki bagħtu wkoll l-abbozzi tagħhom u wara d-diskussjonijiet li saru ngħażel dak tad-ditta Franċiża u saret l-ordni wara li l-Awtoritajiet Ċivili u Ekkleżjastiċi taw l-approvazzjoni tagħhom għat-twaqqif ta' dan il-monument. Minnufih saru l-appelli biex il-Maltin kollha jgħinu finanzjarjament għat-twaqqif ta' dan il-monument f'ġieħ il-Madonna. Il-poplu kkontribwixxa bis-sħiħ. L-istess għamlu l-kapitli għall-kolleġġjati, il-parroċċi u l-Ordnijiet Reliġjużi li dawn kollha ġew mitluba donazzjoni speċjali ta' lira. Dawk kollha li għenu finanzjarjament ġew mogħtija santa sabiħa ta' tifkira. Din kienet bil-kulur u kienet tirrappreżenta lil Marija Immakulata fuq il-Port il-Kbir. Wara kien hemm it-talba tal-Papa Piju X. Numru ta' santi stampawlhom din it-talba bit-Taljan filwaqt li oħrajn stampawlhom l-istess talba, iżda bil-Malti. Dawn is-santi hekk sbieħ u artistiċi nġiebu mill-istamperija tal-Lega Ewkaristika ta' Milan. 7 Waqtli ġo Franza kienet qiegħda tinħadem din l-istatwa l-kumitat responsabbli ħa ħsieb li jinkariga lill-Perit Tankredi Camenzuli biex jagħmel disinn ta' pedistall ta' l- irħam li fuqu kellha titqiegħed din l-istatwa tal-bronż. L-istatwa waslet Malta minn Franza bil-baħar nhar is-6 ta' Novembru 1904 u minnufih bdew it-tħejjijiet biex l-istatwa tittella' f'postha. Din il-biċċa xogħol saret fil-lejl ta' bejn it-28 u 29 ta' Novembru. Din il-biċċa xogħol ħadet biss nofs siegħa u minkejja li kienet ix-xitwa għadd ta' Beltin imlew l-inħawi biex jagħtu daqqa ta' id u fl-istess ħin jarawha tielgħa. Malli tqiegħdet f'postha sar applaws kbir filwaqt li oħrajn bdew jgħajtu 'Viva Marija' ''Viva l-Immakulata'. Mal-bidu ta' Diċembru fil-knisja ta' San Franġisk bdew il-festi ċinkwantinarji. Għal din l-okkażjoni il-knisja ta' San Franġisk kellha dehra tal-ġennall Il-qofol ta' dawn il- festi ntlaħaq nhar il-Ħadd 4 ta' Diċembru meta kellha ssir l-inawgurazzjoni ta' dan il- monument. Iċ-ċerimonja kellha ssir mill-Arċisqof Pietro Pace kmieni wara nofsinhar, iżda minn filgħodu numru kbir ta' Maltin bdew deħlin il-Belt. Għall-ħabta tal-ħdax il- Banda King's Own daqqet marċi mit-toroq ta' l-inħawi u wara għamlet programm quddiem San Ġwann. In-nies baqgħet diehla l-Belt, b'mod li l-inħawi kienu mbalatti. Wara nofsinhar il-Banda La Valette għamlet marċ mat-toroq tal-Belt, u wara li spiċċat fil- funzjoni esegwiet programm mużikali fil-Main Guard. Quddiem il-knisja ta' Santa Barbara ntrama palk għoli biex in-nies tkun tista' tara ċ- ċerimonja tal-kxif tal-monument. Il-funzjoni kienet qasira iżda impressjonanti. L-imħallef TAMA Marijafimmakulata tal w- tifea AAKN dl p. . ġ Pawlu Debono għamel diskors u wara l-kant ta' innijiet Marjani l-Arċisqof kixef il- monument filwaqt li l-Maltin infexxew f'applaws twil u l-qniepen tal-Belt u l-Furjana daqqew mota ta' ferħ. Kulħadd issaħħar wara l-ġmiel ta' l-istatwa. Għaddew mitt sena minn dak il-jum. Dawk kollha li kienu preżenti għal dik l- inawgurazzjoni llum qegħdin igawdu lill-Madonna fis-sema, iżda xieraq li aħna hawn, waqt li xi darba nkunu għaddejjin minn taħt dik l-istatwa sabiħa lill-Madonna ntennulha €0 Marija li dħalt fid-dinja mingħajr tebgħa aqlagħlna l-grazzja li noħorġu minnha mingħajr ħtija ' Garage B, Triq il-Kanonku Bonnici, l Ħamrun Tel: 21 231241 Fax: 21 245905