Bejn l-1530 u l-1798 Malta kienet komunita' kosmopolita minħabba l- presenża fostna tal-kavallieri ta' l- ordni ta San Gwann ta' Gerusalem. Dawn. il-kavalieri li kienu primarjament ospedaljieri ġiebu magħhom d-drawwiet u l-kultura ta' pajjiżhom. Kienet kultura Ewropea għaliex huma kienu wild l-aħjar familji fl-Italja, Spanja, Portugal, Franża, Inġilterra u Ġermanja. L- Ordni tal-kavallieri li ra l-bidu tiegħu fil-belt mqaddsa ta' Ġerusalem f'nofs is-seklu ħdax kellu wkoll, barra milli jipprovdi kenn u kura lill-pellegrini nsara fl-Art Mqaddsa, id-difiża tar- Religjon Kattolika. Għalhekk l-Ordni tal-kavallieri kien kruċjata eminentement religjuża kontra t- theddida tal-mislem. Dan ifisser li l- membri ta' l-Ordni meta waslu Malta f'Ottubru 1530 taħt it-tmexxija tal- Granmastru Philippe Villiers de l'Isle Adam, Franċiż, huma sabu komunita' ' kattolika bħal ma hija tagħna. U, għalhekk il-kavallieri integraw tajjeb- mal-Maltin. , Matul il-268 sena li l-kavallieri damu fostna huma ressqu lil Gżiritna lejn l- Ewropa, u ħallewlna patrimonju kbira artistiku u kulturali. Ħallewlna wkoll bosta fondazzjonijiet u istituzzjonijiet soċjali. IL-Granmastru kien jirrappreżenta l- Kap ta' l-Istat u kien l-awtorita' suprema fi ħdan l-Ordni u fit-tmexxija tal-pajjiż. Il-Granmastru kien jiġi elett b'vot seġriet mogħti fil-konklav. Kien jiġi elett għall-bqija ta' ħajtu sal- mewt. Tmienja-u-għoxrin kienu l- granmastri li mexxew l-Gzejjer Maltin. L-aħħar wieħed fosthom kien Il-ħatra tal-Baruni Hompesch bħala Granmastru kienet unanima: xhieda ta' kemm kien migjub mill-kavallieri sħabu. Huwa kellu karriera illustri bħala ambaxxatur ta' l-Ordni fi Vjenna, l-Awstrija, qabel l-ħatra tiegħu għall-maġisteru. Kien bin familja nobbli u distinta kemm minn naħa ta' missieru kif ukoll min naħa ta' ommu. Ferdinand Hompesch twieled fid-9 ta' Novembru 1744 fil-kastell Bollheim, u nagħta l-ismijiet Ferdinand- Joseph-Hermann-Anton. Matul 'l-karriera tiegħu qabel ma ġie elett Granmastru Ferdinand Hompesch okkupa diversi karigi fi ħdan l-Ordni, fosthom ta' Gran Bali' bħala Kap tal-Lingwa tal- Ġermanja u għalhekk kellu f'din il- kariġa id-difiża tal-Gżira. Kellu f'idejh l-amministrazzjoni ta' Kommendi bħal dawk ta' Colmar, Dorlisheim, Harford, Villingen, Mulhausen u Sulz. Jekk forsi fl-ewwel snin tal-migja tagħhom l-granmastri kienu jżommu ruħhom maqtugħin fil-palazz tagħhom, maż-żmien, iżda, l- granmastru beda aktar jitħallat mas- sudditi tiegħu, l-maltin. Twaqqfu bliet għall-aktar kumdita' tal-poplu; bliet dawn li baqgħu jissejhu għal granfnastri bħal Senglea (L'Isla), għall-Granmastru Ca-Lude de le Sengle (1553-1557), u Paola (Raħal Gdid) għall-Granmastru Antoine de Paule (1623-1636); is-subborg tal- Floriana beda wkoll jissejjah għall- Granmastru Manoel de Vilhena (1722-1736), li sebbah, kabbar u saħħaħ d-difiża ta' dan is-subborg. Ħal Qormi, imbagħad, sar magħruf għall-Granmastru Emanuel Pinto de Fonseca (1741-1773), filwaqt li Ħaż- Żebbuġ beda jissejjaħ Belt Rohan għall-Granmastru Emanuel de Rohan Polduc (1775-1797), li kien l- predeċessur immedjat tal-Granmastru Hompesch. Kienet saret drawwa ħelwa li l-Maltin fl-okkażjoni ta' jum il-Festa titulari tal-belt jew raħal tagħhom bdew. jistiednu lil Granmastru biex jieħu sehem fiċ- ċelebrazzjonijiet. Il-presenża tal- granmastru qalb is-sudditi tiegħu kienet naturalment tagħti aktar pompa u ssoktat tferraħ dawk il-festi. Il-Granmastru Ferdinand von Hompesch baqa' jżomm din it- tradizzjoni. Forsi hu kien l- Granmastru l-aktar popolari u maħbub għaliex kien jitħallat mal- poplu aktar mill-granmastri ta' qablu. Nafu li Hompesch kien preżenti għal festa titulari tal-Lunżjata f'Ħal Tarxien, dik ta' San Filippu t'Aggira f'Ħaż-Żebbuġ, dik ta' San Lawrenż fil-Birġu, u dik tat-Twelied tal-Ma- donna (il-Bambina) fl-Isla. Hompesch kien ġie elett Granmastru fis-17 ta' Lulju 1797. Bilkemm kienu għadhom għaddew xahrejn wara din il-grajja li ż-Żabbarin stiednuh jieħu sehem fil-festa tagħhom f'ġieħ il- Madonna tal-Grazzja. Huwa laqa' bil- qalb dik l-istedina, u minn dik is-sena 'l quddiem isem Hompesch baqa' marbut ma' dak ir-raħal. Dik is-sena stess kienet waslet l-festa ta' Santa Katerina, patruna taż-Żejtun. Jum il-festa kien 25 ta' Novembru. U ż-Żwieten ukoll tħajru jistiednu lill- Granmastru biex magħhom jagħti ġieħ lil Patruna tagħhom. Nafu li għal dik l-okkażjoni nkiteb u ġie mitbugħ Innu f'ġieħ il-Granmastru Hompesch waqt l-laqgħa kbira tiegħu maż- Żwieten. Iżda dan ma kienx bizzejjed. Biċx tibqa' mfakkra aħjar dik il-grajja ż-- Żwieten xtaqu li r-raħal jingħata it- titlu ta' Belt. Għalhekk il-kappillan, Dun Giacomo Michele Tortella, f'isem il-kleru u l-parruċċani taż- Żejtun ressaq t-talba f'riġlejn il- Granmastru. It-talba jew petizzjoni lill-Granmastru nkitbet bit-Taljan, li maqluba għall-Malti kienet tgħid: 'Il-Kleru u l-Poplu taż-Żejtun, servi l-aktar fidili tiegħek, bl-akbar qima jixtiequ juruk illi l-parroċċa tagħhom hija waħda minn l-aktar qodma, li tghodd madwar 6000 ruħ, u li għandha l-aktar kummerċ, u li fid- Dejma għandha l-grad ta' Kulunella. Għalhekk jitolbuk illi tgħollilhom din l-parroċċa tagħhom, bħala belt, b'isem li jkun jogħġob lilek. U b'hekk ikollhom l-unur li f'pajjiżhom iżommu għal dejjem it-tifkira tiegħek Id-deġriet li bih it-talba taż-Żwieten ġiet milqugħa iġib il-firma ta' l-Uditur S. Zammit, u nħareġ mill-Palazz tal- Granmastru fit-30 ta' Diċembru 1797: ' Ikun kif inhu mitlub taħt l-isem Biland.' F'dak l-istess jum kien ħareġ deġriet fejn is-Siġġiewi fuq talba simiili tas-Siġġiewin kien issemma għall-isem il-Granmastru: Citta' Ferdinando - Belt Ferdinandu. Fil-każ taż-Żejtun kien nagħta it-titlu ta' Belt Biland (Beland), jiġifieri kunjom xbubit żjit il-Granmastru. Minn dak il-jum 'l quddiem iż-Żejtun baqa' marbut storikament ma' dan il- Granmastru; Hompesch daħal fl- istorja ta' din il-parroċċa. L-Għaqda Mużikali Beland hija ħolqa oħra ħajja li torbot r-relazzjonijiet ta' Malta u taż-Żejtun b'mod partikulari u aktar mill-qrib mal-familja tal- Granmastru Hompesch. Hija ħaġa sabiha li dan il-Każin tal-Banda qed igedded dawn ir-rabtit ta' l-imgħoddi mal-Belt ta' Monchengladbach li hija marbuta mal-familja Hompesch. Din is-sena ċentenarja tfakkar l-200 sena minn mindu l-Granmastru ġieħ liż-Żejtun billi ħalla li isem il- familja tiegħu jitnizzel fl-istorja ta' din il-parroċċa. ja Riferenżi: 1996. , E.B. Vella, Storja taż-Żejtun u Marsaxlokk, Malta, 1927. (1) Meħud minn l-oriġinal għand is-Sur Tom,Debono (Żejtun), 'Kopja tas-Sunett illi ġie stampat għall-okkażjoni taż-żjara tal-Granmastru Ferdinand Hompesch għall- ġiet tt TA ARCHIFPIG DEL GOFEĦNO MALTA, Vanerra, il-di /8 fddiraza Iseż. A EŻ AA G bb onakkà H1400 subiti 6 ben ka brrammetio Ġebel u korner Giraklepisjana Ppanianazzazzontatar inkddieaew i kibriġbu kalbu piħur iu Fil bu san MEEHĠ haben ariela ad ii) Vbema tort l-i bri l A w Levinifi: a aldbla 4 p jieġi AŻET ji DB fe) tana itla qe TA € o c TIT eee IT Zejtuni biex il-Granmastru Ferdinand Hompesch jgħolli liż-Zejtun għad-dinjita' ta' belt kif ukoll it-twegiba ta' l-istess Granmastru meta kiteb 'Fiat sicut petitur sub nomine Biland' nhar it-30 ta' Diċembru 1797.