IL-MALTI QARI LI TOĦROĠ IL-GħĦAQDAJ ĠUNJU TAL-KITTIEBA TAL-MALTI 4 1943 TRADUZZJONIJIET BIL-MALTI XI TRADUZZJONIJIET bil-Malti dan l-aħħar tawna x'naħsbu wisq għax sibniehom tqal ħafna u mħaw- din għall-aħħar. It-traduzzjonijiet jinqalbu minn ilsien għal ieħor biex min ma jinqalax b'ilsien wieħed jifhem aħjar bl-ieħor; mela l-iskop ewlieni ta' traduzzjoni għandu jkun li l-kitba. tiftiehem aħjar u li min jaqra jaqbad sewwa dak li jkun miktub; biex jiġri dan jeħ- tieġ li ma jkunx hemm tqanżiħ, taħwid u tagħwiġ. Aktar ma t-traduzzjoni tkun ħafifa u ċara aktar tin- qara u tingħoġob malajr u minn kulħadd. Fit-traduzzjonijiet wieħed ma għandux ifixkel is- sens tal-kitba minħabba s-safa tal-kliem; il-ħsieb tat- traduttur għandu jkun li jfiehem sewwa u biex jagħmel dan ma jridx jintilef tl-irqaqat u anqas għandu jinqeda bi kliem qadim li l-lum ma jifhmu ħadd, u wisq anqas ma jmissu joħloq termini jew għamliet ta' kliem ġodda li jfixklu l-qarrej; b'dan ma rridux infissru li wieħed għandu jaqa' għal kliem barrani meta jista' jinqeda bi kliem Malti, imma wieħed anqas għandu jħassar is- sens biex iwarrab kelma li ġejja minn ilsien barrani iżda li rabbiet l-egħruq u saret qisha ta' ġewwa fi lsien il-poplu. Il-lum qegħdin jinqalbu bil-Malti Liġijiet, Ordi- nanzi, Notifikazzjonijiet u Regolamenti tal-Gvern,u bosta kitba oħra ta' ħtieġa wisq kbira; dawn qegħdin jinqalbu fil-Isien tagħna biex il-poplu jifhinhom sewwa u jagħ- raf aħjar x'iridu jfissru, u hekk jeħles minn ħafna għaq- qux, twegħir u qortjar. Imma biex il-poplu jifhem, jeħtieġ li dak lijaqra jkun jaqbel ma' kif jitkellem hu għax jekk il-kitba ma tkunx ta' sura jew għamla kif jifhimha l-poplu, dan jitħawwad, jitfixkel u jibqa' biex ma jifhem xejn jew jifhem bil-maqlub. Issa l-ilsien Malti huwa l-ilsien tal-Qorti tagħna u jeħtieġ illi t-traduzzjonijiet bil-Malti tal-liġijiet għand- hom ikunu magħmulin b'mod li jwieġbu mhux biss għas-sens legali iżda wkoll għal dak li titlob il-mor- foloġija u s-sintassi Maltija u hekk ikollhom dik id- dinjità li jitlob test legali. Jekk ma jsirx dan għandna mnejn nitilfu dak li għalih konna ħdimna u kull ma għażilna jarġa' jsir suf. Fuq hekk il-'Għaqda'' tagħna ressqet memoran- dum lill-Gvern li fih, fost ħwejjeġ oħra, irrikkmandat ji t-traduttur (tal-Liġi) barra li jmissu jkollu tagħrif sħiħ ta' morfoloġija Maltija u vokabolarju Malti tajjeb f'rasu, ikollu wkoll taħriġ sħiħ tas-sintassi Maltija u sens ta' proporzjon fil-għażla tal-kliem u fit-tifsila tal- perijodu. '