F'ismek il-ħajjat Qalbi għalik għamiltha ġnien imżejjen bl-isbaħi fjuri li ma jtemmhomx iż-żmien. Int tħobbni u jiena nħobbok: aħna nħobbu 'lxulxin; kollu għalik, jekk tridu, ta' qalbi l-ġiżimini 'Juliette,' kun af li jiena, xħin tkun tninni fis-skiet, inkun ngħannilek l-għanja tal-ħlewwa tas-smewwiet mia Imma bejni u bejn ruħi x'jiswieli ngħid waqtiet li ngħanni l-għanja tiegħi għall-baħħ, għax-xejn, għas-skiet 7 Versi ta' sliem u mħabba x'jiswieli minseġ qatt għal ħuti jekk minn ħuti lili ma jwieġeb ħadd7 Illum id-dinja nqalbet. L-imħabba ftit duħħan. Imm'int poċta għanni: għax sehmek mhux ħlief dan. Xi kittieba ta' Franza BALZAGC (1591—1654) Għalkemm żagħżugħ, kellu x'jaqsam ma' l-Ambaxxata tal-Ka- dinal La Vallette, u b'hekk dam sentejn Reims. Kienu l-ittri li kien kiteb minn dina l-belt li għamluh magħruf. Megħl- jun minn Richelieu, rnexxilu jieħu pensjoni ta' elf skud min- għand ir-re, u tawh ukoll l-isem ta' Rusilier ta' l-Istat. damx wisq ma xeba' mill-ħajja tal-Qorti tar-Re; ta' tletin sena huwa reġa' mar jgħammar fil-Palazz tiegħu ta' Balzac, ħdejn ix-xmara Charente, fejn inxteliet għall-istudju u għall-karità man-nies ta' l-inħawi. Huwa maħsub li s-saħħa li kienet bdiet tonqoslu, ġagħlitu jagħmel dana imma jista' jkun ukoll li kellu xi jgħid jew sab ruħu f'xi taħwid fil-Qorti tar-Re. U hekk, il-bogħod minn Pariġi l-eremita tax-Charente għex, dejjem imfittex mid-dar ta' Rambouillet, li kienet tqisu bħala s-sid tagħha. Kultant kien jinqalagħlu xi twegħir mal-kittieba l-oħra jew fuq il-kitba tiegħi n-nifsu; imma huwa dejjem żamm iebes u mexa fit-triq tas-sewwa. Miet mewta ta' nisrani mill-aħjar. Barra, mill-Itrri, li f'għajnejn in-nies ta' żmenijietu, kienu il-kitba li għamlitlu ġieħ, Balzae ħalla xi kitba oħra: Il-Prinċep. li huma l-lisiebijiet tal-kittieb ta' prinċep, perfett, li fil-ħsieb tal-kittieb kien Wiġi XIII; Avistippe jew Il-Qorti tar-Re; Sokrate Nisrani, kitba fuq it-twemmin ta' Kris- mt tu, li, għalkemm mhix magħduda bħala xogħol kbir, b'dana kollu hemm xi bċejjeċ li huma ta' sbuħija kbira. X'KIENET L-HOTEL RAMBOUILLET: Catherine de Nivonne, bint il-Markiż ta' Pisani, Ambax- RU xatur Franċiż f'Ruma, u ta' Julie Savelli, mara sinjura ta' 7 nisel taljan, iżżewġet fl-1600 lil Charles d'Argennes markiż ta' Rambouillet. Iż-żagħżugħa markiża mara sabiħa, ta' tieba u li tiġbdek, kienet saret tant tobgħod id-drawwiet koroh u moqżieża tal- Qorti tar-Re ta' dak iż-żmien, ġieha l-ħsieb li toħloq bħal għaqda magħmula min-nies magħżulin li kienu jħobbu l-il- sien franċiż u li kienu ta' drawwiet tajba. Għalhekk fid-dar tal-markiża kienu jintaqgħu nies ta' għerf u ta' ġieħ kbir, u l-għonja kienu setgħu jintaqgħu ma' nies mgħallma u ma' kittieba. Hekk inħolqot l-Hotel de Rambotillet (Hotel tfisser dar bil-franċiż) żmien wara rat xi wħud mill- akbar kittieba ta' Franza. Pierrer Jean de Bċranger twieled minn familja fqira, f'waħda min-naħat l-aktar imgħammrin ta' Pariġi. Warali għadda tfulitu jiġri lhemm u 'lhawn, Bċranger ġie mqiegħed ma' wietied tabbiegli (Stamputur); is-sisien tat-tagħlim tiegħu kienu xi kotba ta' Voltaire li ġewlu f'idejh. Minn hawn il qud- diem inxteħet għall-kitba ta' poċżija: Għall tnax-il-sena huwa kien jaħdem fl-uffiċċi ta'l- Università; dan ix-xogħol kien iħallilu liafna żmien biex jikteb xi poċżija, 'dina kienet tkun xi għanja (chanson). Dak iż-żmien l-għanja kienet tingħoġob ħafna, l-aktar mill-kotra; Beranger mall-ewwel induna xi trid il-kotra u beda jikteb għanjiet li kienu jolqtu l-qlub. Ħafna drabi ġie mixħut il-ħabs fuq qlubija żejda; b'dana kollu kont ti- simgħu jgħanni minn wara l-ħadid tat-twieqi tal-Ħabs tus- Sainte Pelagiel (Gie mtella' fl-Assemblea tal-1848, imma wara ftit telaq minn dan il-port. L-għanjiet ta' Bċranger kienu ta' ħafna lwien: fuq Filo- sofija, Politka, ta' Ferti ete. Xi wħud minnhom huma ta' sbuħija kbira, imma jisgħob- bija ngħid, l-għerf ta' dan il-kittieb ma sewiex għal-Baġ' oħra ħlief biex waqqa' għaċ-ċajt ir-Reliġion u l-Membri tal- Knisja, u biex jiddieħek bil-Gvern. Mexa fuq il-qawl pagan: Il-mewt tiġi, mela nifirħu bil-ħajja. : Georges-Leouis Leclere, Konti ta' Buffon, twieled f'Mont- bard en Bourgogne; huwa kien iben kunsulier fil-parlament ta' Dijon. Minn. kmieni nxteħet għall-istudju, u ntilef fuq il-ġometrija, għalkemm dina qatt ma ġiet lilu mgħallma. Ix-xewqa bla temma li kellu għat-tagħlim urew mill-ewwel li dana l-bniedem kien ser ikun bniedem ta' ħila. Ix-xeħita tiegħu, ta' bniedem kburi, twil u ta' qawwa kbira u ta' karat- tru donnha kienet turi li kien maħluq biex jagħmel ħwejjeġ kbar, Għalaq it-taħriġ tiegħu bi' vjaġġ li għamel fl-Ingil- terra u fl-Italja flimkien mal-ħabib tiegħu, iż-żagħżugħ Lord Kingston. Wara dal-vjaġġ taha għax-xogħol tax-xjenza; fost ħwejjeġ oħira, reġa' ipprova mill-ġdid kif kienu jafidmu l-mirja li jaħarqu, ta' Arkimede, ftit wara, msejjaħ. biex jagħmilha ta' kuratur tal-Ġonna tar-Re (1730); dina l-ħatra wittietlu t- triq għal dak li kellu jiġi wara. Buffon ma l-ewwel ħaseb biex jagħmel magħrufa ma' kull- ħadd is-sabiħa' xjenza; l-Istorja Naturali, u għalhekk beda jikteb ix-xogħol kbir tiegħu, L-Istorja Naturali. Nies għor- riet bħal Dabenton, Gueneau de Montbellard u l-abbati Bexon kollha kittieba mill-aħjar, għenuh ħafna fix-xogħol tiegħu. Din l-Istorja ħaditlu ħamsin sena biex jiktibha. Barra minn ftit taż-żmien li kien iqatta' f'Pariġi kull sena, Buffon qatt ma kien iħalli Montbard, kien iqum fil- ħamsa ta' fil-għodu, u kien jgħaddi il biċċa l-kbira tal-j -jiem fuq mejda tal-kitba tiegħu. Hawnhekk, mingħajr l-ebda tfix- kiel ta' ħafna kotba u karti, huwa kien jaħseb ħafna, imma kien jikteb ftit. L-Istorja Naturali ġiet mitbugħa u maħruġa, u minnu- fih ġiet milqugħa tajjeb ħafna, kemm mill-franċiżi kif ukoll mill- —barranin. Wiġi XV għamlu Konti ta' Buffon; l-Aċade- inie, meta rat kif ġie milqugħ il-kittieb, daħħlitu fi fidanha, u l-kotra għamlitha xbieha tiegħu fid-daħla tal-Mużew, b'dawn il-kelmiet miktubin taħtha: Majestati naturae par ingenium (Għerf kbir daqs il-kburija tan-Natura); huwa wkoll ġie mogħti ħwejjeġ ta' fejda kbira mill-ħakkiema tad-Danemarka, ta' l-Isvezja u tar-Russja. Buffon henna ruħu b'dawn il- ħwejjeġ kollha, mingħajr ħafna ftaħir, u mingħajr ma jin- daħal fit-taħwid politku, ta' dak iż-żmien. Miet fil-15 ta' April, 1788. Għall-kemm ħafna ma kellhomx fejda fil-ħsibijiet reliġjużi tiegħu, huwa minnu li Buffon miet ta' Nisrani twajjeb. Buffon kiteb ukoll it-Taħditiet fuq l-Istat. Dawn ġew mogħtijin minnu n-nifsu meta ġie mdaħħal fl-Academte, fil- 25 ta' Awissu, 1752. L-Academie francaise: Din l-għaqda tal-kittieba nħolqot fl-1635 fi żmien il-Kardinal Richelieu li għiena ħafna biex timxi quddiem; ġiet magħquda biex issaffi l-ilsien franċiż u biex tgħin il-kitba ta' dak l-ilsien. Fi żmien ir-Rivoluzzjoni ġiet maħlula; reġgħet ġiet magħquda b'xi tibdil fl-1796 għandha 40 imsieħeb, kanċellier direttur u segretarju; u fl-1816: veġ- għet ġiet għalli kienet qabel. L-ISKEJJEL TAL-GVERN It-Tagħlim f'Malta Minn Gużi GATT (Ara għadd 73 paġ. L-Isqof Cubelles beda l-proċess ta' dawn fl-1546. U billi f'dana l-proċess kien hemm ħafna x'wieħed iniżżel, il-ktieb li fih ġabar kullma ntqal, sar oħxon ħafna. Wara li tressqu x-xhieda, u Cubelles ġabar it-tagħrif kollu li kien jinħtieġ, beda jressaq il-mixlijin wieħed, wieħed quddiemu. Għall-mistoqsijiet li beda jagħmlilhom, kollha wieġbu sewwa bħala nsara l-aktar twajba. Fuq hekk, ħalla lil kullħadd jerġa' jmur għal-rifiu. Kif mexa l-Isqof Cubelles f'dina l-biċċa ma kien ta' ebda siwi għad-Din tagħna. Li għamel ma kienx biż-żejjed biex iġagħalhom jintebħu, jindmu u jisgħobbihom mid-dnubiet li waqgħu fihom. B'hekk, dawk baqgħu mgħarrin fl-għeltijiet tagħhom, hekk li, wara żmien, kellhom jitressqu kollha mill-