KNISJA TA' SAN GEJTANU u l-fondi li nġabru għaliha minn Horace Muscat President Onorarju Għaqda tal-Mużika San Gejtanu ei li wieħed isemmi kif kienu jgħixu l-antenati tagħna minn dak li ġieli smajna jirrakkontaw il- . ġenituri, nanniet kif ukoll qrajna jew fittixna fil-gazzetti antiki kif kienu moqdija bis-servizzi minn kull lat kemm dawk li huma reliġjużi jew materjali għal li kienu minn żmien għal ieħor jilmentaw sa ma dawn l-appelli bdew jintlaqgħu għad li llum sejrin niċċeleħraw il-MILLENJU ĠDID, il-poplu tagħna dawn l-appelli speċjalment għal KNISJA li tilħaq il-bżonnijiet tagħhom kien BISS 130 SENA ILU, għal dawk li huma servizzi bħal drenaġġ, toroq, ilma ġo kull dar kif ukoll elettriku kellhom jistennew ħafna iktar. l Dawn semmejthom għax ħafna minna meta twelidna ġa kienu jeżistu iktar, ara dawk il-kumditajiet li jeżistu ġod-djar tagħna llum meta l-popolazzjoni kienet kbira, biss nieqsa minn kollox u fqira. Kellu jkun l-Arċisqof Fra Gaetano Pace Forno li ħa l-ewwel passi billi f'Diċembru tas-sena 1868 meta kien iltaqa' mal-Gvernatur ta' dak iż-żmien GRANT biex tittieħed l-art li fuqha kellha tinbena l-Knisja ta' San Gejtanu, li bla telf ta' żmien f'Ġunju 1869 saru l-preparamenti biex saret it-tberik ta' l- ewwel ġebla, ħatar kumitat biex jieħu ħsieb il-ġbir tal-fondi għal din il-Knisja. L-appelli saru biex kulħadd joffri li jista' kemm flus KULL XAHAR jew għal DARBA WAĦDA BISS li r-rispons kien tajjeb min kull klassi tas-soċjetà, bħal saċerdoti, nobbli, negozjanti, riet eletti tal-poplu, soċjetajiet etċ etċ., kif ser naraw 'il quddiem. Il-Kumitat li ħatar Mons. Arċisqof Fra Gaetano Pace Forno kienu dawn is- sinjuri Dun Furtunato Valletta (Rettur) ta' dak iż-żmien, Mikiel Anġ Xerri, Ġiuseppe Sammut, Ġiobatta Muscat, Gaetano Lagresti, Emmanuele Imbroll, Giuseppe Muscat, li minnhom in-neguzjant Emmanuele Imbroll għamel l- uffiċju tiegħu ġewwa Triq San Pawl Nru. 331 il-Belt, għal dawk kollha li riedu joffru kull għajnuna jew mezzi li jħallu l-fondi neċessarji biex tinbena din il- Knisja li bħala rikonoxximent ta' dan il-ġest issirlu quddies meta jmut. Wieħed irid jifhem il-faqar li kien jeżisti fil-gżejjer tagħna dak iż-żmien li biex jinġabru l-fondi neċessarji kienet xi ħaġa diffiċli, biżżejjed insemmu li dak iż-żmien il-Gvern Ingliż kien ħareġ munita apposta għal Malta li kienet tissejjaħ ĦABBA li kienet tiswa 1/12 ta' sold li kien ekwivalenti għal 4 mills. Jien ġieli rajt xi waħda, biss ma niftakarhiex f'użu, biss niftakar it-tliet ħabbiet f'użu li kienet issarraf 1/4 ta' sold (1 mill tal-lum) Festa San Gejtanu, Ħamrun - 1999 55 Billi l-ewwel flus li nġabru kienu bil-Liri (£), xelin li kien jiswa' tnax-il-sold sal-ħbub, għalhekk wieħed jista' jifhem iktar dak li ngħata kif ukoll min minnu kifinġabru l-flus li bejn it-8 ta' Jannar 1869 sas-26 ta' Ġunju 1870, kienu aktar minn lotterija ta' Dar f'San Giuliano. ĠIEERA B, il-Governatoro: ..,,. Fratelli Muscat …,,. $ Baronet b ir G Ġiud, Conli. Cassettine pubblika L-ewwel rendikont meta nikkomparawh maż-żmien huwa wieħed sodisfaċenti ħafna, l-iktar meta tistudja kif u min kienu n-nies li kkontribwew, ħaġa li hija ċerta li billi l-Arċisqof kien ġej minn familja nobbli dawn 56 Festa San Gejtanu, Ħamrun - 1999 irrispondew fil-maġġoranza kif ukoll id-dinjitarji tal-Knisja kif sejrin naraw 'il quddiem għax ma kienx ikun possibbli li titlesta l-knisja fi żmien hekk qasir, hawn ma tistax lanqas tħalli barra x-xogħol li għamlu l-antenati tagħna li kien ilhom biex jaraw il-ħolma sseħħ. Hawn jidher li l-moħħ wara dan il-Kumitat, il-Mulej sejjaħlu fi ħdanu u dan ma huwa ħadd ħlief in-negozjant Emmanuele Imbroll, li minfloku daħal is-Sacedot Dun Paolo Le Brun, filwaqt li fl-ewwel rendikont insibu li bħala segretarju lil Dr. Cristoforo Frendo, dan ta' hawn taħt issa tidher l-isem tas- Saċerdot Don Paolo Le Brun. Hawn taħt sejrin nuru min kienu dawk il-ġenerużi li bis-saħħa tal- kontribuzzjonijiet tagħhom Ilum kollha qegħdin ingawdu dan it-tempju hekk sabiħ, u wieħed jista; josserva ftit u jara li dawn in-nies fil-maġġoranza tagħhom ma kinux jgħixu ġewwa l-Ħamrun. Dawn huma l-flus li ħarġu minn Lulju 18/70 sat-28 ta' Marzu 1875, l-ewwel li dehru fil-gazzetti ta' dak iż-żmien u baqgħu sejrin sa' Mejju 18/75. It-tberik tal-Knisja sar f'Lulju 18/75. Servitore Mireħċsġ, Delicata 60 0 0 Sac. Apostolico Raċbċità tielia Miss. del Zeitim. 8 al G. Buttigieg 60 0.0 ieġq, Bidiiukao 18 8/0 elli, 60 0 0 Alifi Alborali soltoseritti da di- 6. 3, ed iċ ltri a. Scel. antonin Ħidls saġbet it d.0 12 Gennaro 1871, No, 4492 1494 0 0 t' Ħatdmeħitus AI 18. Q.-Gnlen jib Altri Alborali sottosoritti da Festa San Gejtanu, Ħamrun - 1999 B'din l-informazzjoni l-poplu Ħamruniż għall-ewwel darba sejjer ikun jaf min kienu dawk kollha li kkontribwew u kemm, xi ħaġa li sa fejn naf jien QATT ma ġiet ippublikata minn kemm ilhom joħorġu l-programmi tal-Festa minn diversi għaqdiet li jitrattaw il-Knisja ta' San Gejtanu - Ħamrun jew dak li għandu x'jaqsam mal-Ħamrun. Issa sejrin naraw kif inġabru minn żmien għal ieħor, kif ukoll kif ġew minfuqa, matul il-bini tal-Knisja, biss żgur li l-Padrun tagħna San Gejtanu li magħruf għall-Providenza għal dak iż-żmien ipprovda biżżejjed u anke iżjed f'dawk iż-żminijiet diffiċli għall-poplu Ħamruniż u tal-Ġżejjer Maltin. Dawn il-figuri komparati mal-flus li nużaw Ilum għal spiża ta' Knisja ta' kobor u xogħol arkitett li għamel il-Professur George C. Schines Ph.D.,C.E. li għamel id-disinji ta' dan it-tempju, li naf'li rajt id-disinji tiegħu Blue Print fis- sagristija. Billi kif jidher minn dawn r-rendikonti dawk li taw setgħu ġew miġbura f'kont wieħed, sejrin nibdew b'dawk li taw KULL XAHAR. Is-Sinjuri M. Busutil, M. Borg, Filli. Festa San Gejtanu, Ħamrun - 1999 59 Sinjuri li taw somma darba WAĦDA BISS Farrugia, Saċ. Wieħed ma jistax ma josservax li l-maġġoranza assoluta ta' dawk li taw il- flus għall-bini tal-Knisja huma minn kull qasam tal-ħajja nisranija, kif ukoll minn kull klassi tas-soċjetà, li ta' dan il-poplu Ħamruniż f'kull żmien għandu jkun grat talli għamlu miegħu. Hawn tidħol il-kurżità kif Dr. Cristoforo Frendo Segretarju ukoll Saċ. Don Paolo Le Brun ma jidhrux fil-lista tal-Kumitat li turi l-pittura li nifhem li saret wara li ġiet imbierka l-Knisja bl-Arċisqof Fra Gaetano Pace Forno juri min kienu l-membri. Din tista' wkoll tfisser li kien hawn aktar min kurrent wieħed . għax ukoll issib xi kummenti f'gazzetti, fuq il-palketti tat-teatru Manoel, fejn saru attivitajiet b'risq il-Knisja li ma jissemmewx, f'dan li ġie mxandar aktar 'il fuq. Żgur li hawn ma tistax tħalli barra lill-antenati tagħna għad li kienu foqra taw dak kollu li setgħu speċjalment xogħol manwali, għax meta tara kemm damu lokalitajiet oħra biex bnew dawn it-tempji, li kollha għandna għax inkunu kburin bih. Li kellhom jagħmlu aktar sagrifiċċji għax għad li t-TEMPJU DEDIKAT LIL SAN GEJTANU KIEN LEST U MBIEREK baqa' ma saritx parroċċa awtonoma qabel is-sena 1881, wara sitt snin kif ukoll biex kellna Kappillan wara li sirna Parroċċa l-antenati tagħna kellhom jistennew sa l-1884 fi Frar, wara li kien ilu Rettur u ħadem bla mistrieħ għal ħamsa u għoxrin sena qabel fosthom Dun Furtunato Valletta. San Gejtanu jibqa' magħna kull ħin. Il-Festa t-tajba lil kulħadd. VIVA SAN GEJTANU L-PADRUN TAGĦNA LKOLL. (N.B: Listi simili jinsabu fil-ktieb 'Il-Ħamrun — Żvilupp ta' Seklu' ta' Alfie Guillaumier stampat fl-1975.) Il-Bord Editorjali, il-Kappillan u l-Kleru tal-Parroċċa San Gejtanu jixtiequ l-festa t-tajba lil kulħadd u jawguraw li tiġi ċċelebrata kif hu xieraq għall-festa tal-Qaddis Patrun tal-Parroċċa. Festa San Gejtanu, Ħamrun - 1999 61