Billi Sebaste, illum Sivas, qiegħda fil-qalba tat-Turkija tal-lum, u mhux l-Armenja li naraw fil-mappa, kemm kemm tmiss mat-Turkija tal-Lvant, tajjeb ngħidu, mal-awtur tal- Leġġenda Awrea, li Sebaste ta' żmien San Blas, ħabta tas-sena 300, kienet fil-provinċja Rumana tal-Kappadoċja. Il-Kappadoċja, fiżmien ir-Rumani kienetbejn wieħed uieħor, bejn ix-xmajjar Kiżil Irmak, fil-Punent, u l-Ewfrat, fil-Lvant. Minn fuq kienet tmiss mal-Baħar l-Iswed, . u minn isfel maċ-Ċiliċja. Kellha bħala — kapitali lil Ċesarea, illum Kajseri, belt li bħal Sebaste, li bil-Latin tfisser Awgusta, imsemmija għall-imperatur. Sivas qiegħda fil-wied imnejn tgħaddi £- l-fergħa tal-lemin fil-bidu tal-Kiżil Itmak, :- f'post fejn kienu jiltaqgħu r-rotot tal- 7 krawan mill-Baħar l-Iswed, l-Ewfratu mill- €7 Mediterran. Għall-ewwel kienet tagħmel 5 mal-Pontu, provinċja tmiss mal-Baħar (g l-iswed, u mbagħad mal-Kappadoċja. Fi B żmien l-Imperatur Ġustinjanu (527-565), l Sebaste, saret il-kapitali tal-provinċja l-ġdida tal-Armenia Prima. Forsi għalhekk Sebaste fil-leġġenda ta' San Blas, jingħad — T li kienet l-Armenja. Jista' jkun ukoll li billi l-Armeni, bħala — poplu, kienu mxerrdin mat-Turkija kollha, ibda minn Stanbul, u Sivas, li sa l-1915, kellha kommunità qawwija ta' Armeni, — ma setax jonqos li l-isqof t'hemm jingħad — li kien mill-Armenja. Fl-1915, it-Torok — għamlu qerda sħiħa mill-Armeniu qatlu, kif jingħad, iktar minn miljun u nofs minnhom. Issa Sivas, barra li qiegħda f'nofs it-Turkija, tinsab ukoll fil-għoli, imqaċċta xi elfejn metru 'lfuq mill-baħar. Għalhekk jkollha sjufmikwijau xtiewinġazzati, bil-bardixoqqil-għadam, billi l-borra ddum hemm ix-xhur. Hawnhekk nixtieq insemmi festa li kienet issir nhar l-għaxra ta' Marzu, qabel ma daħal il-kalendarju tal-lum. Konna nsibuha tal-Erbgħin Martri ta' Sebaste. Bħal San Blas, dawn kienu sfaw vittmi tal-persekuzzjoni tal-Imperatur tal-Lvant, Liċinju (311-324), ħabta tas-sena' Kienu suldati tal-leġjun Ruman li ma ridux joffru l-inċens lill-allat, neżżgħuhom għarwenin u ħallewhom lejl sħiħ f'wiċċ għadira miksija bis-silġ. Minn fosthom wieħed biss kien talab jeħduh fil-banju sħun li kien hemm lest għal min jibdielu. Imma dan ħadlu postu l-għassies likienhemm, li dlonk stqarr li kien Nisrani, naża' ħwejġu u ngħaqad magħhom. L-għada fil-għodu sebħu ibsin għuda, ħarquhom u l-irmied tefgħuh fix-xmara. Isemmuhom San Bażilju, San Girgor Nissenu u Sant'Efrem, kollha ta' dak is-seklu u mill-istess inħawi. San Blas Sivas ħabtet ħażin, għax mal-elfejn Armen Kattoliku diebu qishom qatt ma kienu. La semmejt lill-imperatur persekutur Liċinju, tajjeb ngħidu xi ħaġax'kienqedjiġrifl-imperu Ruman fi żmien l-Imperatur Djoklezjanu (284-305), li qasam l-imperu bejn erbgħa: tnejn, l-anzjani, jgħidulhom Awgusti, u t-tnejn l-oħra, il-minuri, jgħidulhom Ċesri. Filwaqt li Djoklezjanu kien Awgustu fil-Lvant, Massimjanu (293-306), kien Awgustu fil-Punent. Fil-Punent, Ċesri kien hemm Kustanz Kloru (293-306), u Galerju (293-311), Ċesri fil- Lvant. Galerju għewa lil Domizjanu kontra l-insara u l-eqlel persekuzzjoni tal-Insara Bdiet fis-sena 303, meta ħarġu erba' editti wara xulxin kontrihom. Fis-sena 305, Djoklezjanu u Massimjanu telqu kollox f'idejn Galerju u Kustanz. Ċesri, intgħażlu Severu u 7 Massimin. Imma Kustanz ried 'il ibnu Kostantinu, tifel li kien ħassel minn lukandiera Nix, belt fis-Serbja tal-lum, u lil Massenzju, bin Massimjanu. Dawn tajru lil Severu. Raġa' tfaċċa Massimjanu, u fis-sena 306, tfaċċa wkoll Liċinju fil-Lvant, sitta b'kollox, kollha Awgusti. Kostantinu għeleb lil Massenzju fis- sena 310,u Liċinju lil Massimin sena wara. Imbagħad, fis-sena 314, dawn it-tnejn qasmu l-imperu bejniethom. Tul għaxar 3 snin, sa meta Kostantinu kisser lil Liċinju fis-sena 324, l-imperu kien f'idejhom. Filwaqt li Galerju, huwa u jmut, fis-sena 311, waqqafil-persekuzzjoni, Liċinju baqa' sejjer biha fil-Lvant sa ma tajru Kostantinu. F'din il-persekuzzjoni ta' Liċinju kien tilef ħajtu San Blas, li kulma nafu fuqu hu li kien Isqof ta' Sebaste u li kien ħa l-martirju ħabta tas-sena 316. Il-bqija ta' ħajtu hileġġendarja. Il-leġġenda ħa ntaqtaq fuqha naqra naqra, jien hu nitkellem fuqil-folklorta' San Blas, kemm tal-Lvantu kemm tal-Punent, u li ngħażel patrun tal-belt ta' Raguża, illum Dubrovnik. Għalhekk fil-għana Malti ta' dari, lir-Ragużani kienu jsibuhom Ta' Dobra. B IL-KULT TA' SAN BLAS FOSTNA a. L-eqdem żewġ kwani ta' San Blas li nafu bihom Il-kripta ta' Sant'Agta tar-Rabat tal-Imdina kellha l-ħitan inċanati bil-kwani mpittra fuq il-blat niedi, li Ilum tista' tgħid tfarfru għalkollox. B'xorti tajba jien għandi l-ktieb tal-litografiji li kien ħarġu Annettu Caruana fl-1899, wara r-restawr. Mit- tmienja u għoxrin konalikien hemm, kifwieħed kien jistenna, ħdax kienu ta' Sant'Agta, tlieta tal-Madonna u waħda ta' San Ġużepp. Il-bqija kienu ta' qaddisin li kienu invoga qabel ma ġew il- Kavalieri fl-1530. Fostdawn kien hemmtilieta ta' San Niklaw, tlieta ta' San Anard, tnejn ta' Sant'Anton l-Abbati, u waħda ta' San Blas. Qaddisin nisa niltaqgħu ma' waħda ta' Santa Luċija, oħra ta' Santa Vendra u oħra ta' Santa Margerita. Hemm ukoll waħda ta' qaddisa mattri li ma rnexxilix nagħrafha. Ix-xbieha ta' San Blas kienet qiegħda fl-ewwel apside fuq ix-xellug tal-kripta ta' Sant'Agta u oħra ta' San Niklaw, kull waħda fi gwarniċ aħmar. San Blas liebes ta' isqof tal- Knisja Latina, bl-alba, tuniċella, pjaneta u pallju. Il-mitra baxxa bħalma kienet matulil-medju evu. Fil-leminija għandu l-baklu, u fix-xellugija, flok ktieb bħal San NIklaw, għandu l-moxt tal-ħadid, qisu pinzell, li bih striljawlu ġildu l-manigoldi, kif tgħidilna l-leġġenda. It-tieni kona qiegħda fil-kappella tal-Lunzjata ta' Ħam- Millieri. Bejn il-ħnejjiet ħmejżin, jiġifieri bil-qofol bil-ponta, kif ukoll fuq kull naħa tal-apside u tal-bieb, hemm b'kollox tlittax-il-kona, pinġuti affresk fuq il-ġebla. Wara r-restawr bdew jidhru ħafna aħjar milli kienu qabel, uħud minnhom sħaħ u oħrajn in-nofs ta' fuq biss, kif jidhru ċari fil-ktieb li ħareġ Anthonv Luttrell fuq Ham-Millieri fl-1976. Fuq kull naħa tal-bieb hemm żewġ xbihat ta' San Ġorġ fuq iż-żiemel, xhieda ta' kemm il-kursala tal-Magħreb kienu qegħdin jaħbtu għall-gżejjer tagħna dik il-ħabta. Imbagħad fuq ix-xellug ta' min iħares, hemm San Vinċens Martri, San Lawrenz il-Levita ma' San Ġwann l-Evanġelista, forsi San Ġakbu l-Kbir, ħuh, Sant'Indrija u San Niklaw ta' Bari. Fuq il-lemin aktarx li hemm San Pawl, Santu Wistin ta' Bona, San Blas, ma' forsi Sant'Agta u San Anard. Din l-għażla aktarx hi l-għażla ta' min ħallas għalihom. L-ismijiet tal-appostli tgħidx kemm kienu invoga matul il- ħmistax-il seklu, tantli kien hemm min kien jismu saħansitra Appostli, li ma jmurx iħalli xi wieħed barra. Hekk ukoll kienu l-qaddisin li kienu jfittxuhom għall-għajnuna, fil-mard u fil- jasar, bħal San Blas, San Anard, San Niklaw u San Ġorġ. il-pittur tal-Lunzjata, bħall-pittur ta' Sant'Agta, kull kona dawwarha fi gwarniċ aħmar. Imma kellu manija biex ipoġġi ktieb daqs bergħuna f'id kull wieħed minnhom, ħlief f'id San Ġorġ. San Blas jingħaraf biss minn ismu miktub b'ittri Gotiċi. Il-mitra tiegħu, did-darba, bħal dik ta' San Nikola u ta' Santu Wistin, issa għoliet qisha kappell tat-tomna ta' dari. b. L-Artal ta' San Blas, il-Katidral tal-Imdina L-artal waqqfitu l-familja Xebertas, ta' Paraq, ħdejn il-bieb il- kbirtal-katidral il-qadim tal-Imdina Kien qiegħed fuqix-xellug kif tidħol mal-ewwel kolonna. Duzzina, fl-1575, jgħid li kien dejjaq u makienx f'post xieraq. Ir-rettur kien Dun Xand Xerri, imma l-artal kien nieqes minn kollox. Meta żaru l-Ingiżitur Libertano, fl-1585, qabad u tajru min-nofs u għadda l-obbligi li kien hemm fuqu, għall-artal tat-Tirnità. Fl-1449, Dun Anard Xeberras, bin Manfte', waqqaf l-armaġġ, jiġifieri l-benefizzju ta' ġuspatrunat lajkali, fuq dan l-artal. Kienu jsibuh ta' Paraq għal laqmu. Ir-raba' ta' Paraq qiegħed taħt ix-Xagħra ta' Lawrenti, fuq ir-riħ tal-Qasam ta' Brija, mhux bgħid mir-raba' ta' Rwieg, fejn hemm il-kanonkat ta' San Blas. Fl-1575, il-ġuspatrunatkien qiegħed f'idejn Dun Anton Xeberras. Billi fl-1420, fil-listatad-dejma, niltaqgħu ma' Manfre' Xeberras, minn Birkirkara, jista' jkun li din il-familja kienet minn hemm. Issa Dun Anard Xeberras kien wieħed mill-ħafna qassisin, ibda minn l-Arċidjaknu Lanza Desguanes u spiċċa fid-Djaknu Amatur Zammit, li kienu jżommu mara magħhom, għax nafu li għall-inqas kellu tifel. Aktarx li l-artal ta' San Blas kien waqqfu b'wegħda biex xi ħadd minn uliedu jfiq mill-grieżem, marda li kienet toqtol lit-tfal żgħar bl-addoċċ. Fi żmien meta dil-marda kienettħażżaq pajjiżna, uġġorrit-tfalbħad-dubbien, dil-familja ma setgħetx ma traħħamx lil San Blas sikwit. Nafu wkoll li dan it-tifel kien iżżewweġ, u wieħed minn uliedu, Pietru, kien qassis li laħaq teżorier tal-kapitlu tal- katidral. Jgħidu li kien hu li ħadem sħiħ biex daħlet il-festa ta' San Ġużepp, Malta, fl-1508. Dun Piet ma għamilx għajb lil razztu u kien iżomm mara bħalhom, tanti kellu tlitt itfal, lil Ġanni, Toni u Ċikka. ċ. Il-Kappella ta' San Blas ta' Rwieg, Ħal Qdieri Ħal Qdieri kien raħal jagħmel mas-Siġġiewili jgħidu lil-aħħar nies tiegħu nqerdu bil-pesta ta' żmien Verdala. Mill-ħafnabjar lifadalbejn it-Triqtal-Plieri, hiu għaddejja minn taħt tal-Virtut, ir-Rabat, u t-triq li tgħaddi minn Djar iż-Żara' għaċ-ċimiterju ta' Sant'Indrija, Ħaż-Żebbuġ, wieħed jista' jgħid sewwa fejn kien dan ir-raħal. Fl-inħawi hemm ukoll triq, sqaqien u mogħdijiet kollha xhieda ta' raħal mgħammar. Ir-rabta ta' dan ir-raħal ma' San Blas tidher sew meta niftakru li fejn l-Akkwadott tal-Buskett, nieżel minn ta' Lawrenti, jgħaddi minn għala l-kappella ta' San Blas u jiġbed lejn iċ-ċimiterju ta' Sant'Indrija, fuq il-mappa hemm l-isem ta' Ħal Qdieri. Barra ta' Rwieg, lill-kappella ta' San Blas kienu jsibuha wkoll ta' Brija, għall-qasam kbir, taba' tal-Gvern, li jaħbat ' taħtir-raba'ta' Rwieg, li hu prebenda ta' kanonku tal-Katidral Dil-kappella kienet inbniet qabel l-1463, meta jissemma l-kanonkat ta' San Blas ta' Rwieg, prebenda li r-raba' tagħha kien fih tnax-il modd li kienu mqabbla bit- tmintax-luqija fis-sena. Tnax-ilmoddifissru 1152 siegħ, bejn wieħed u ieħor daqshekk qatgħat għall-bini. Tmintax-1uqija kienet somma tassew tajba għal dak iż-żmien, meta tqis li wqija kien fiha 30 irbiegħi u rbiegħi għoxrin ħabba, li ommi kienet tgħid li biha ddur s-suq. Mhux hekk biss, imma ħabba kien fiha sitt idwiener. Sa munita ta' nofs ħabba jgħidulha dirdiena kien hawn. Uqija kienet iġġib €0.49 tal-lum. il-kappella l-qadima ta' San Blas ma setgħetx kienet f'postxieraq, meta nqisu lifl-inħawikien hemm raba' jgħidulu l-Marġa ta' San Blas. Marġa tkun taba' qagħdi li fix-xtiewi milwiena abbli jżomm l-ilma. Billi l-kappella kienet fil- prebenda ta' kanonkat tal-katidral, kienetmeqjusa litagħmel miegħu u mhux mas-Siġġiewi. Il-kappella tal-lum qiegħda fil-moxa fil-kantuniera bejn it- Triq ta' Lawrenti nieżla minn ħdejn il-Palazz Verdala u t-Triq tal-Plieri, dari Strada Corsa, it-Triq tat-tiġrija tal-Imnarja, li minn taħt is-Saqqajja tieħu għas-Siġġiewi. Killi Ferris jgħid li kappella tal-lum kien bnieha l-Kanonku Anton Mansofl-1692, f'postaħjar milli kienetqabel. Il-kanonku Anton Grech, likellu l-prebenda ta' San Ġakbu fl-istess inħawi, kien għaddieh għax lil San Ġakbu kien tellgħu mill-ġdid fl-1675. Fl-1762, lill-kappella ta' San Blas, ma' qabda knejjes tal- kampanja oħra kienu neħħewlha l-immunità, jiġifieri dawk li kisru l-liġi ma setgħux jistkennu fiha ħa jeħilsu mill-ġendarmi tal-granviskont, il-kap tal-pulizija fi żmien l-Ordni. Kappelli bħaldawn għad għandhom naqra ta' rħama b'kitba bit-Taljan: 'Non gode l-immunità ecclesiasstica'. Meta Malta waqgħet f'idejn l-Ingliżi, is-suldati li kienu jarawha kienu jfissruha: 'No good lemonadet'. Billi l-kappella nbniet fuq il-blat għeri bla zuntier jew mogħdija għalija, malli tinżel iż-żewġ tarġiet li hemm taħt l-għatba tirfes il-ħaxix jew il-blat. Il-bieb fih żewġ gradi, sinjal kemm kienu jżuruha nies fl-imgħoddi. Xhieda oħra ta' dan huma l-ħafna tpinġijiet li hemm mal-ħitan fuq barra li kienu jħallu dawklijżuruha. Jgħidu li dawn il-graffiti kienu jsiru bħala wgħiedi ta' min fieq. Fuq ir-riħ tal-bieb hemm tieqa tonda għad-dawl, biex 7 min jixref mill-grada kien ikun jista' jara x-xbieha tal-qaddis a fuq l-artal. Fuq nett fuq l-apramorta hemm xogħol ta' Ġużeppi D'Arena naqra ta' kampnar għall-qanpiena waħda. Fil-kantunierihemm żewġ fjakkli. Ħaġa lilaqtitnihi l-kampnar fuq wara, pariġġ l-ieħor. Fl-inkwatru, xogħol Ġużeppi D'Arena, hemm San Blas liebes bħal Isqoftal-Punent:alba, stola, kappa, mitra u baklu. Iż-żarbun abjad. Il-qaddis qed ibierek tifel imfarfar liebes qmis twila biss, sewwasew kif kienu jilbsu l-kotra tat-tfal dik il-ħabta li l-kappella kienet inbniet mill-ġdid. In-naħa t'isfel tal-inkwatru hemm żewġ armi, waħda kull naħa. F'waħda minnhom hemm ħaruf li soltu nsibu fl-armi. Jista' jkun li din hi tal-kanonku Manso. L-inkwatru li insteraq fis-sebgħinijiet tas-seklu l-ieħor, wara li ntradd u rranġawh, ġabruh il-mużew tal-Katidral. d. Il-Kappella ta' San Blas taz-Zuntier tal-Matriċi, ir- Rabat t'Għawdex Dari, Għawdex, fiz-zuntier tal-Matriċi, ħdejn Santu Wistin, fejn illum hemm l-Oratorju, kien hemm mhuxinqas minn ħmistax-il kappella, li kollha inbnew min-nies li jistgħu sa l-aħħar snin tal-ħmistax-il seklu, meta l-kappelli kienu bdew jibnuhom mal-Matriċi għall-kenn tas-swar, wara li t-Torok kienu bdew jaħbtu għalina, agħar u agħar mill-kursala tal-Magħreb Mill-Viżta Pastorali tal-1587, wieħed jista' jgħid li l-kappelli kienu mibnija madwar il-ħajt ta' barra minn San Ġwann l-Evanġelista, fit-triq li titla' mid-Dawwara, quddiem fejn tiżbokka Triq San Ġwann, tibqa sejra sal-misraħ ta' quddiem Santu Wistin, u ddur miegħu sal-kappella tal-Madonna tas- Silġ, li kienet taħbat ma' ġenb il-knisja tal-kunvent. Din nafu fejn kienet għax flokha kienet inbniet il-kappella tad-Duluri, li damet wieqfa sa meta nbena l-Oratorju fl-1949. il-Kappelli taz-Zuntier, fl-ordnili jissemmew fl-1592, kienu dawn: San Pietru, Sant'Indrija, San Ġwann l-Evanġelista, San Bartilmew tmiss ma' Santu Wistin, Sant'Anton tal-Ħanzira, il-Kunċizzjoni, ħdejn Santu Wistin, San Blas, San Mikiel, Santa Margerita, ħdejn San Mikiel, San Pawl, San Katald, tmiss ma' San Pawl, San Xmun u Ġuda, San Niklaw ta' Bari, il-Madonna tas-Silġ, tmiss ma' San Niklaw. Ħalla barta lil Santa Katarina ta' Di Nas. Il-kappelli ħadu d-daqqa tal-mewt meta t-Torok ħabtu għal Għawdexfl-1551,immexxija mill-Baxa Sinamu r-Rajjes Dragutt. Tant kienet kbira l-ħerba li ħallew urajhom, li fl- 1575, meta żar iz-zuntier, Duzzina, ma ssemmewx ħlief sitta minnhom. Il-kappella ta' San Blas ma kinitx ma' dawn. Fl-1587, waqtiż-żjara ta' dik is-sena, il-viżitaturtahom daqqa t'għajn fuq fuq, u ħeles minnhom kemm trodd salib. Niżżelli l-kappelli kollha bejn San Ġwann fuq naħa u l-Madonna tas- Silġ fuq l-oħra, kienu bla artal, kona, ċangatura u bżonnijiet oħra u għalaqhom ir-rink. Il-kappella ta' San Blas tan-Nadur ħalliet isimha fil-qala fejn kienet inbniet, bħalma Malta, il-bajja ta' San Ġorġ u r-Ramla ta' San Tumas issemmew għall-kappelli li kien hemm fl- inħawi tagħhom. Ir-Ramla ta' San Blas taħbat bejn il-qala tar-Ramla u l-qala ta' Daħlet Qorrot. Ftit blat 'l hawn u 'l hinn għandha fir-ramla, imma mbagħad tgħidx kemm blat hemm fuq kull naħa mix-xtajta, mal-baħar il-baħar, blat li tgerbeb għal isfel minn taħt il-Qortin tan-Nadur fuq ix-xellug u l-Qortin ta' Sopu fuq il-lemin. Ir-ramla nfisha, kif kiteb Dun Karm Caruana, hi pinġuta għall-għawm, għax il-qiegħ jagħmel qasir u tista' toħroġ 'il barrakemm trid. Ir-Ramla ta' San Blas tilħaqha minn Triq San Blas, li tibda mit-Triq it-Tiġrija, tgħaddi mit-tarf tal-Qortin ta' Sopu u tibqa' nieżla s'isfel. Billi l-Wied ta' San Blas għandu tista' tgħid in-nofs t'isfel magħluq bil-qasab mhux lakemm tilħqu minnu. Il-ġonna li hemm fuq kull naħa tal-wied jinżlu għalihom mill-intrajjetu mit-Triq tal-Wied ta' Binġemma (illum Triq Wied Binġemma). Billi l-kappella kienet fi ġnien, abbli li hekk konttista' tidħol għaliha. Dun Franġisk Agius jgħidilna li fi Ġnien San Blas, fejn kienet il-kappella, kien hemm żewġ għejun. Dan ifisser li kienet 'l fuq, għax il-mini jitħaffru fil-kaħla, wara li jispiċċa s-saff blat tas-safra fuqu, biex jaqbdu l-ilma ġieri għaddej minn fuq is-saff tat-tafal. Iżid jgħidilna li Ġnien San Blas, li makienx bgħid wisq mir-ramla, jaħsbu li kien l-eqdem wieħed li kien hawn Għawdex. Jien ngħid illi kieku kien hekk, aktar iva milli le, kien ikollu isem Saraċin, u kien ikun tal-Gvern, bħal Għajn Għabdun, Għajn Mhelhel, Ġnien Imrik, Għajn Ħosna, Ġnien Musfar u Għajn Naħrin, illum Għajn Ħaġar. Fuqil-kappellanafu, jekknoqgħodu fuq il-Patri Alessandru Bonnici, li fl-1598, il-kappella kienet qisha kamra fi ġnien, bla bieb u ġewwa art u saqaf nieqsa minn kollox. Dit-telqa, imxerrda ma' Għawdex kollu, kienet ġejja mhux biss mill- faqar li kien hawn, imma mill-ħerba li kienu ħallew it-Torok meta tista' tgħid battlu 'l gżira min-nies u mill-qassisin li kienu jieħdu ħsieb il-kappelli, ħafna minnhom mogħnija bir-raba' minn min bniehom. La ta' San Blas kienet fi ġnien, bħal Santa Liena u l-Madonna ta' Għajn Ħosna, ix-Xagħra, jien ngħid li kienet waħda minnhom. Fl-1644, il-viżitatur appostolku, mill-kappella ta' San Ġwann tat-Tarġa, milli jidher għadda għal Wied Binġemma, fejn urewh il-ħerba tal-kappella ta' San Niklaw u wara għal Ġnien San Blas, fejn qalululi kien hemm il-ħerba tal-kappella. Fi żmien Dun Franġisk Agius, ħabta tal-1750, kien għad baqa' xi ġebel minnha. 6 Victor John Galea Ir-Rabat t'Għawdex, Nhar il-25 ta' Mejju tas-sena 2009.