ILGĦAQDA BEJN TAĦĦAR ĊENA; Sabiex joħroġ għad-dawl ir-rabta intrinsika li hemm bejn l-Aħħar Ċena u l-mewt ta' Ġesti vittma fuq is-Salib, wieħed għandu jifli kliem it-twaqqif tal-Ewkaristija, Kliem li qalu Ġest stess. Nibdew mill-kliem 'Dan huwa ġismi; dan huwa demmi'. Dawn il-kliem ġejjin minn terminoloġija sagrifikali tat-Testment il-Qadim. Dan il-kliem jeħodna bil-ħsieb għaż-żmien 18 $ L-Anr IMQADDSA $ APRIL- ĠUNJU 2018 meta individwi kienu jressqu offerti lejn l-artal fil-bitħa tat-tempju, biex il-qassis iqarribhom u joffrihom bħala debħa lil Alla. Dan kien mument tassew kbir u mimli tifsiriet għall-poplu magħżul. Ġest nnifsu jagħmel tiegħu dan il-kliem u jbiddlu f'lingwaġġ personali ħafna. Hekk Ġesti qed jafferma bil-qawwa kollha li huwa hu l-vittma vera, reali u definittiva fost id-debħiet l-oħra kollha li saru qablu. Il-bhejjem bin-numru kbir tagħhom, kienu sempliċement is-sostituti tas-sagrifiċċju veru, ibda mill-muntun maqbud minn qrunu fl-għollieq u li dan imbagħad Abraham qatlu minflok ibnu l-waħdieni Iżakk (Ġen 22,13). Meta tkellem hekk, Ġesti wera li Mosċ tkellem dwaru (Ġw 5,46). Ix-xbiha għamlet il-wisgħa darba għal dejjem għar-realtà. Id-debħiet kollha huma ndirizzati lejH: Alla ma għandux bżonn ta' barrin u għoġiela u ħrief u lanqas tad-demm tagħhom. Għaliex fl-aħħar mill-aħħar dan huwa demm ta' annimall Alla jistenna l-imħabba vera li hija l-unika triq vera tar- rikonċiljazzjoni. Imma dan il-kliem ġej mill-ambjent tal-kult ta' Israel kif ukoll mill-patt li sar fis-Sinaj (Eż 24). Ġesu żied kliem ieħor ta' oriġini profetiku. ngħata għalikonf; 'li xxerred għal ħafna għal maħfra tad- dnubiet' Dawn il-kliem qegħdin fil-Għanja tal-Qaddej ta' Jahweh u li jinsabu fil-ktieb ta' Isaija profeta. Dawn l-għanjiet intisġu fl-eżilju tal-Babilonja minn bniedem li huwa stess kien fl-eżilju mela għaddej in persona mit- tbatijiet fiżiċi u psikoloġiċi. Israel ma kienx fadallu aktar tempju li huwa l-uniku post leġittimu għall-adorazzjoni ta' Alla, ma kienx jiċċelebra aktar il-festi għeżież tiegħu, jum is-Sibt ma kienx jgħaddih fis-sinagogal Hekk Israel donnu kien eżiljat ukoll minn Alla, armel waħdu f'deżert waħxi tassew. Israel għalhekk ma seta' qatt aktar joffri sagrifiċċji ta' maħfra u ta' tifħir lil Alla u ta' radd il-ħajr. Din issa saret kwistjoni li ma setax wieħed jaħrab minnha. Kif qatt tista' teżiżti relazzjoni ma' Alla u li minnu tiddependi s-salvazzjoni tal-poplu kollu tad-dinja, meta dan il-poplu kien tassew mifrud, imbiegħed u miksur L-ART IMQADDSA '$' APRIL ĠUNJU 2018 $e 19 direttament minn Allal Dan kollu jfisser it-tkeċċija tal- ewlenin Adam u Eva mill 'ġnien tal-Għeden' (Ġen 3,23). F'din is-sitwazzjoni ta' ħajja mgħixha barra l-art tat-twelid tiegħu, ħajja 'l bogħod mill-kult, Israel issa tgħallem esperjenza kollha kemm hi ġdidal Wieħed ma setax jiċċelebra b'mod solenni t-tifħir lil Allal L-unika possibbilità li wieħed jista' joqrob lejn Alla hija permezz tat-tbatija għal Alla. Imdawlin mill- Ispirtu s-Santu, il-Profeti fehmu sew li t-tbatijiet ta' Israel li jemmen tassew, issa saru l-veru sagrifiċċju, il-liturġija ġdida u msoffija, u li preċiżament f'din il- liturġija ġdida u reali Israel jirrappreżenta d-dinja quddiem il-għajnejn ta' Alla. Dan il-ħsieb kien fl-istess ħin ta' konsolazzjoni, ta' kmand u ta' tama. Ta' konsolazzjoni: Dan għaliex Israel kien jaf li soċjalment fit-tbatijiet tiegħu, huwa jkun aktar qrib ta' Alla, u hekk imbagħad Alla jagħmlu dawl għall- ġnus. u sogħbiena int ma twarrabhiex o Alla' Ħarsa ta' tama: Israel intebaħ, u sar jaf li din il-figura tal-Qaddej ta' Alla li qed ibati kienet 20 4 L-Anr IMQADDSA $ APRIL- ĠUNJU 2018 bil-wisq aktar kbira minn kull individwu, minn kull profeta, u mill-poplu kollu. Israel fl-eżilju intebaħ sew li din il-figura kienet sacramentum futuri. It-tama fil-passjoni tagħha kienet tikkonsisti fil-fatt li n-nies li jbatu dan kollu kienu ta' antiċipazzjoni tal-veru Qaddej ta' Alla. Fil-waqt li napplikaw dan il-kliem ta' Ġesti li huwa qal 'Jien hu l-qaddej ta' Alla'. Il-passjoni u l-mewt huma liturġija definittiva, huma ta' glorifikazzjoni ta' Alla, huma ta' dawl għad-dinja kollha. F'dan il-kuntest ta' tbatija issa joħroġ fil-beraħ punt importanti waqt iċ- ċelebrazzjoni tal-Ewkaristija. Israel ikkonċelebra ma' Ġest l-Ewkaritija, u dan sar għaliex hu ħa sehem fit- tbatijiet tal-Qaddej ta' Alla. Li tieħu sehem fl-Ewkaristija li titqarben bil-ġisem u d-demm ta' Kristu, dan kollu jitlob liturġija tal-ħajja, is-sehem sħiħ fil-passjoni tal-Qaddej ta' Alla. Grazzi għal din il-parteċipazzjoni tat-tbatijiet tagħna isiru 'sagrifiċċju' u hekk nistgħu nkomplu 'dak li jonqos mit-tbatijiet ta' Kristu' (Kol 1,24). Fit-tisħib mat-tbatijiet ta' Kristu, isseħħ dik il- għaqda sagramentali biex hekk nidħlu fil-għana tal-ħniena tal-Mulej. Minn hawn imbagħad jitwieldu l-vokazzjonijiet li bħala għan tagħhom ixerrdu l-ħniena ta' Ġesu. Fil-kliem tal-Aħħar Ċena rajna kemm it-tradizzjoni możajka, kif ukoll dik profetika diġà jinsabu fil-kitbiet ta' Isaija profeta. Hemm ukoll it-tielet ħsieb, it-teoloġija tal-profeta Ġeremija u li din hija qrib ħafna tat-teoloġija sapjenzjali. Dan il-kurrent qiegħed l-aktar fl-aħħar sekli tat-Testment il-Qadim. Ġesu qal, 'Dan il-kalċi huwa l-patt il-ġdid bdemmi' (Lq 22,20). Hekk Ġesti qed japplika l-wegħda ta' patt ġdid imbassar u msaħħaħ mill-profezija ta' Ġeremija: 'Araw, għad jiġi żmien, oraklu tal-Mulej, meta jien nagħmel patt ġdid ma' dar Israel u dar Ġuda' (Ġer 31,31). Dan il-profeta qed jipprevedi alleanza ġdida u li ċ-ċentru ta' dan mhux le s-Sinaj, imma Sijon. Veru li huma żewġ muntanji imma bejniethom hemm differenzi kbar tassew. Il-liġi ta' dan kollu se tkun miktuba fuq it- L-ART IMQADDSA $ APRIL ĠUNJU 2018 $ 21 twavel tal-qalb mibnija fuq il-maħfra tad-dnubiet. (EE iet AT il-mument tal-mewt tiegħu titwettaq din l-alleanza faiaEmi En o gold jikteb f'qalbna bid-demm DA KE Ta B a 'Nagħtikom kmandament fża G To o liba bet Bħalma ħabbejtkom jien, hekk ukoll ħobbu intom lil xulxin (Ġw 13,34). Ċena, salib u qawmien Jekk sa issa urejna r-rabta li hemm bejn l-aħħar ikla ta' Ġesl u s-salib, impliċitament hemm imdaħħal ukoll IE B OR ton KO EB patata b g minn xulxin, imma wkoll KO te e jon tant jiffurmaw il-misteru sħiħ u komplut tal-Għid il- If SI lott tal-Mulej. It-teoloġija kollha marbuta mas-salib toħroġ pipa jen Got etiita ġib qawmien huwa r-risposta divina tal-interpretazzjoni tas-salib. It-teoloġija tas- Kelb Ea OI o of ai fil (EG Gf a iEO ora El ta' ferħ rebbieħ ukoll f'dan 22 8 L-ART IMQADDSA $$ APRILZ ĠUNJU 2018 Ie Ea A GNIET teoloġija ta' rebħa assoluta u dejjiema. Diġà ħriġna għad- (EB et B G ta ikriste pi vzz joniċi ta NAT G o G jixxerred għalikom' (Lq 22,20). Ukoll is-salib mingħajr l-azzjoni taċ-ċena, pk i giet jat zjuċ tas-salib kienu jkunu battala u ma fihom ebda qawwa spiritwali. Issa hemm bżonn i G eta i lojeż a ukoll il-qawmien, mela dik iċ-ċertezza li l-imħabba hija wisq aktar qawwija mill-mewt. Dan il-ġest ta' mħabba sal-aħħar hija dik it- transustantazzjoni tal-mewt, dik il-bidla radikali, dik il- qawwa ħierġa mill-qawmien diġà preżenti fid-dell tal- mewt. Iċ-ċena mingħajr is- salib, u s-salib mingħajr iċ-ċena kienu jkunu bla tifsira ta' xejn, iżda wkoll dawn it-tnejn mingħajr il-qawmien kienu jkunu tama mgħarrqa fil-baħar għamieq. L-immaġni tal- kustat minfud, għajn ta' ilma u demm, din hija wkoll immaġni tal-qawmien, tal-imħabba aktar qawwija mill-mewt. Mill-Ewkaristija aħna nieħdu l-imħabba, il- mediċina tal-immortalità. L-Ewkaristija tmexxina lejn il-għajn tal-vera ħajja, tal-ħajja li ma tintrebaħx. Din il-vera ħajja ma tinsabx fil-għana jew f'dak li wieħed jippossjedi. Huwa biss jekk nimxu wara Ġesu fit-triq tas-salib li nkunu nimxu fit-triq vera u żgura, għaliex it-triq tas-salib twassal għal qawmien; kif il-fuq mill- Kalvarju hemm il-qabar vojt u dejjem miftuħ tal- qawmien ta' Ġesti. L-ART IMQADDSA '$' APRIL ĠUNJU 2018 4e 23