Il-kelma 'profeta' iġġibilna f'moħħ- na bniedem li bid-dawl ta' Alla jagħ- raf x'għandu jiġri fiż-żmien li ġej. Tisma' min igħid: (Mela jien xi profeta biex inkun naf x'sa jkun ' jew inkella: ''Anqas li kont profeta, ħsibtu jien li sa jkun hekk.' U għalhekk il-profeti ta' żmien il-Liġi l-qadima minn għalina kienu nies imdawwlin minn Alla biex jagħarfu u jħabbru dak li kellu jiġri. Tassew li ħafna mill-profeti ħabbru dak li kellu jsir, imma l-profeti mhux dan kien xogħolhom. Mela x'kienu l-pro- feti7 U kif tnisslet it-tifsira li aħna nagħtu lil dil-kelma $ Biex nifhmu sewwa min kienu l-profeti u x'kienet il-ħedma tagħ- hom fost il-poplu, jeħtieġ nifhmu sewwa. l-istorja reliġjuża kollha tal- poplu ta' Israel jew tal-Lhud. Il- poplu ta' Israel fil-ħsieb ta' Alla kien il-poplu magħżul fost il-popli kollha biex iħejji t-triq tal-Messija mwie- għed lid-dinja, Il-mezzi li bihom il- poplu kellu jħejji t-triq lill-Messija kienu t-twemmin f'Alla Wieħed u ħajja skond il-liġi ta' Alla. Iżda l- poplu ta' Israel m'hux dejjem inqeda b'dawn il-mezzi. Imdawwar b'ħafna popli pagani li kellhom reliġjon li ma taqbel xejn mar-reliġjon tal-Lhud, reliġjon ta' ħafna allat u reliġjon li tagħti qima lill-allat b'għamil faħxi li jogħġob lis-sensi tal-bniedem, il- poplu Lhudi bosta drabi telaq il-fidi u r-reliġjon ta' Alla Wieħed u mar jissaħħam fir-reliġjon tal-pagani. U kif seta' l-Messija jitnissel minn poplu li ċaħad ir-reliġjon vera u waqa' fid-dlam tal-paganeżimu ' Għalhekk kien hemm bżonn ta' xi ħadd li jwissi l-poplu, jiftaħlu għaj- nejh biex jara l-ħażen tiegħu u jerġa' jaqbad it-triq it-tajba. U dawn kienu l-profeti; nies imħeġġin bil-fidi f'Alla wieħed, nies li jgħixu skond il-liġi ta' Alla. B'nies bħal dawn inqeda Alla biex iqajjem il-poplu tiegħu mit-tajn tal-viżżju u mid-dlam tal-qima tal-allat. U l-profeti kienu jgħallmu, jwissu, jċanfru u jheddu bil-qawwa u bla biża' l-poplu u s- slaten, fit-toroq, fit-tempju u fil- palazz tas-slaten. U l-poplu kien jisma' u jindem, imma wara ftit kien jerġa' jaqa' fl-istess dnubiet, u pro- feti oħra kienu jerġgħu jidhru jgħal- Imu, jwissu, iċanfru, u jheddu. Il-ħidma tal-profeti kienet ġlieda bla nifs mal-idolatrija: il-poplu ma jridx jinqata' għal kollox mid- drawwiet tal-idolatrija u l-profeti ma jridu jaraw l-ebda sinjal ta' idola- trija. Naraw ftit l-istorja tal-profeta Elija biex nifhmu ftit x'kien ix- xogħol tal-profeti. Il-poplu jitban- dal bejn Alla veru. u. l-allat ħżiena, jżomm ma wieħed u ma jridx jitlaq l-oħrajn. Elija ma jiflaħx aktar. €Jew Alla tagħna jew l-allat'' kien igħidilhom, ''Alla u l-allat ma jistax ikun; dak li hu veru żommu mie- għu. Miraklu wera min kien Alla veru; il-poplu ra, beża' u emmen, u Elija fit-telfa ġiegħel li jinqatlu l-profeti kollha ħżiena, u mbagħad kellu jaħrab għax ir-reġina, li kienet devota tal-allat, riedet toqtlu. U x'baqa ma għamlulux. il-pro- feta Ġeremija talli kien irid jiftaħ għajnejn il-poplu għall-ġd7 U pro- feti oħra' kienu magħluqin il-ħabs, imsawwtin, maqtulin għax it-tagħlim tagħhom: ma kienx jogħġob lill- poplu uu lis-slaten. Il-profeti ma kenux bil-fors nies tal-iskola u anqas ma kienu jieħdu l- uffiċju ta' profeta mir-razza jew min rajhom. Kienu magħżulin minn Alla u Alla kien jagħżel 'il min irid, imma dejjem wieħed qawwi fil-fidi tiegħu u li jgħix skond il-liġi ta' Alla. Is- setgħa tal-profeti kienet setgħa mogħtija lilu minn Alla nnifsu, u għalhekk il-profeti kienu jidhru qud- diem kulħadd u jkellmu u jċanfru 'l kulħadd xorta waħda, slaten u poplu bla biża' ta' xejn. Minn dan kollu naraw li l-profeti tal-Liġi l-Qadima ma kienu xejn nies li xogħolhom kien x'għandu jiġri għada u pitgħada, għalkemm dan kienu jagħmluh ukoll. Il-pro- feti kienu n'es li jkellmu l-poplu fl- isem ta' Alla, li jwasslu l-kelma ta' Alla lill-poplu, Għalhekk il-profeti malli jibdew jitkellmu, l-ewwel kel- ma li kienu jgħidu kienet tkun din: 'Hekk igħid il-Mulej'', jiġifieri, dan li sa ngħid ġej mill-Mulej, dan mhux kliem tiegħi, imma kliem t'Alla. U dan jitwettaq minn kliem Alla stess. Meta Alla bagħat 'il Mosċ' għand Fargħun, Mosċ beża' u ma riedx imur beda jkewtel u jgħid li jtemtem u ma jafx jitkellem. Biex jagħmillu l- ħila Alla qallu: ''Ara jien għamiltek Alla ta' Fargħun, u Arun ħuk ikun il-profeta tiegħek. Inti qegħidlu f'fommu l-kliem li jien irridek tgħid, u hu jkellem lil Fargħun' (Eż, 7, 1.2). Fi kliem ieħor, Arun ikun il- profeta ta' Mosċ għax jitkellem fl- isem ta' Mosċ, igħid dak li jgħidlu Mosċ. Mela jekk Alla nnifsu jgħidil- na xi tfisser il-kelma 'profeta', ħadd ma għandu d-dritt ibiddel dik it-tif- sira. Profeta hu dak li jgħarraf il- kelma ta' Alla lil-bnedmin, u l-kel- ma ta' Alla tista' tkun fuq iż-żmien l-imgħoddi, fuq iż-żmien ta' issa u fuq iż-żmien li ġej. Iekerhi Awġl KabBea li IIETAWATaN mewtti,.. kien sa jkollu: 3 ; A , ż jak H kellu kien isid-ibiegħu. f f'Jekk-trid-tistrik; A rieq-kemmistal ġkum—-Għal-hekk4il- rah;—urrid-Hegħu-erba'—mitt-dehba; Eadi qadi s'Lidd ŻERA i tal, KIRJA EGħandi—nkun—jiena,—mela, sejjer 3 a, ħall-mmiir—-nara-sewwa l sk jek kajla tid Għal MMA dażs-għodwi— waħda; taldir: hekk: tajtu Mfliisil-talahri bia-xiis inn-Lidd Gara e k x e isib-i-żkelem-lil-dan-Jusef—Sàbu-u taħlld-maħżem—i-ħariġi—minn— hemm b-li ki adami ie ; Ari, sef-qallur-dil-ġrajjas S'Darba, meta i G 8 a kont-għadni nixtri—kull-ma-kien-jiġi ħekkil-Lhudi-ta'-Lidda-għaraf-kemm żid;-f'Qajsarija: Xtrajt-kull ki il-ġid. lill-għajrek.