Dwar l-użu ta' ''minn'' — Meta minn tiġi qabel kelma li tibda b'vokali, minn tiqsar f'mn. Hekk ngħidu u niktbu: Mn'Alla, mn'issa. Iżda, imbagħad insemmgħu: Minn erbgħa u mhux mnm'erbgħa bħal: Minn ħamsa. Hekk ukoll Minn ismu, minn ieħor. Meta l-kelma tibda b'konsonanti, minn tibqa' u ma tiqsarx f'mn. Hekk ngħidu: Minn ħajt għal ieħor, minn dar għal oħra. Hekk ukoll ngħidu: Minn hemm u minn hawn. Hemm tidher għalhekk li tibda b'konsonanti, għalkemm l-ittra h ma tinħassx. Il-Għarbi għandu l-kelma hinna, hinak, hunak fejn l-n Għarbija fil-Malti saret m: hemm, hemmhekk. IsmijieT TA' GĦODOD Ismijiet ta' Għodod, mingħajr il-preformativa m. tal-ismijiet ċmimmati', Dawn għandhom it-tieni konsonanti mtennija:— Xum- miema, sunnara, karraba, serrieq, barraxa, dukkara, ħannieqa, żum- mara, sellum, seffud, dussies, tuqqala, barrawa. ISMIJIET TAL-GĦENEB Fil-Malti nsibu li l-bdiewa u dawk li jagħsru l-għeneb għall-inbid, ix-xorta tal-għenba jsibuha bil-laqam. Dawn huma magħrufin minn bosta snin ilu, minn. qabel li d-dielja tagħna kienet mardet u nqerdu ħafna uċuh ta' dwieli bil-Philovera fl-1919 u l-1920, meta mbagħad it-trobbija tad-dwieli, wara xi snin, reġgħet ħadet ir-ruħ bit-tilqim fuq il-mixtliet taż-żarġuna Amerikana. Fil-qedem il-koltivazzjoni tad-dwieli kienet l-iktar f'Ħal Qormi, — kif jixhed ismu mill-kelma Għarbija Kormi, li tfisser post mimli dwieli — kif ukoll f'Ħaż-Żabbar u fuq it-tliegħi tan-naħa tal-kam- panja tal-punent tal-Gżira. Il-għenba Maltija hija ta' bosta kwalità; biċċa minnha bħala frott tal-mejda, u oħrajn għall-għesir tal-inbid. L-ismijiet li bihom huwa mlaqqam l-għeneb huma bosta, iżda l-iżjed magħrufa sa mill-qedem, huma dawn, u jidhru iktarx taħt l-isem ġeneriku ta' dwieli ta' razza ewropea; 86 minnhom, fost xi 120 huma xtieli ta' varjetajiet ta' razza Maltija. L-isem, xi mindaqqiet juri l-post fejn jinsabu l-iktar jew trawmu l-ewwel darba, jew il-bidwi li rawwamhom, jew il-forma tal-għenba jew il-pajjiż minn fejn ix-xitla nġiebet għat-tnissil. Ismijiet l-iktar magħrufa tal-għeneb fil-Gżejjer ta' Malta: — Insolja bajda u ħadra Maltija Ġurbiena (Għall-Inbid) Muskatell abjad Beżżula Sewda Insolja Franċiża i Ananas Insolja Sewda Maltija — Nigru gross Buttuni di gallu Żaqq in-Nagħġa Miġnuna Sewda Tan-Naħal Miġnuna Bajda Passulina Bajda Serqusan Iswed Passulina ta' Ġerusalemm Katallan Abjad Inċellata Bajda Grinjola (Imtaħleb) L (Darb'oħra nagħtu oħrajn b'xi dettalji dwar ix-xorta tagħhom, b'tifsir jekk ix-xorta ta' għeneb hux għall-ikel jew għall-għesir tal- inbid).