Rapport ta' Heritage Malta dwar il-problemi strutturali tal-Knisja l-Qadima — Sandro Sciberras Ninsab ċert li ħafna minnkom li għandkom ċertu familjarita' mal- knisja tagħna, tafu jew intom konxji tal-problemi strutturali li għandha u li min dejjem kellha l-knisja. L-iktar eżempji evidenti u li jidhru ta' dawn il-ħsarat huma n-numru kbir ta' konsenturi li jinsabu f'partijiet differenti tal-knisja. Huwa fatt magħruf li allavolja l-ewwel ħsarat kienu ġa tfaċċaw 40 sena biss wara l-bidu tal-bini tal-knsija, qatt ma ġie determinat eżatt x'kien qiegħed jikkawża din il-ħsara. Anke meta reġa' inbena it-troll wara is-snin 60, ma kienx sar studju fil-fond ta' l-istat strutturali tal-knisja, bil-konsegwenza li l-knisja qiegħda issofri l- konsegwenzi ta' dan in-nuqqas. Kien għalhekk li f'Ottubru 2005, il- Parroċċa tagħna inkarigat lil Heritage Malta biex tagħmel studju xjentifiku serju dwar l-istat preżenti ta' l- istruttura tal-knisja, bit-tama li dan l-istudju jitfa' dawl I Eli aħjar fuq xi ħsara hemm, minn fejn / ġejja din il-ħsara l- u x'hemm bżonn ) isir biex il-knisja tiġi kkonservata ) bl-aħjar mod. F Dan kien) importanti) kemm b'sens ta' / ħarsien ta' Wirt l Nazzjonali, kif : ukoll għall-ħarsien ta' saħħet il- fidili li jkunu fil-knisja. Heritage Malta laqgħet b'entużjamu kbir l-istedina tagħna u daħlu għal dan l-istudju b'serjeta' kbira. Bejn Diċembru 2005 u April 2006, esperti fl-oqsma kollha tal-konservazzjoni għamlu siegħat twal fil-knisja, u permezz tal-għodod li ġabu u sorsi li kkonsultaw mill-arkivji tal-knisja, ħadu ideja kemmxejn ċara ta' x'inhu għaddej. lilu 2006 Nhar is-7 ta' Lulju 2006, membri mill-Conservation Division ta' Heritage Malta ippreżentawlna r-rapport, bid- dokumentazzjoni tal-istat attwali tal-knisja u bil- konklużjonijiet li waslu għalihom mill-istudju li għamlu. Mill-ewwel deher ċar li l-knisja għandha problemi strutturali konsiderevoli iżda xejn li huwa estremament preokkupanti għalissa. Inkunu nafu jekk għandiex ninkwetaw meta fi ftit ta' snin oħra jerġa jsir l-istess studju u jitqabblu r-riżultati. ukoll il-fatt li l-knisja soffriet din il- ħsara bħala konsegwenza tal-ġrajjiet i għaddiet minnhom tul is-sekli. Li ġara kien li meta inbnew il-ħitan tal- knisja, dawn ovvjament inbnew dritti, imbagħad inbena it-troll (is- saqaf) u dan tefa' piż indaqs fuq il- ħitan. B'dan il-mod il-bini beda jistrieħ, kif jagħmel kull bini ieħor. Meta waqa' s-saqaf, il-hitan tilfu dak il-piż li kien qed iżommhom l-isfel u dritti f'posthom, u bejn it-terremot ta' l-1856 u arike minħabba li l-oqbra kienu mikxufa u l-art xorbot 100 sena ta' ilma, dawn il-ħitan tal- korsija straħu b'mod abnormali, b'mod angolat. Meta fis-snin 60 reġgħa beda jinbena t-troll, dan ġie mibni fuq il-ħitan li kienu angolati. Bħala riżultat ta' dan, il-ħitan tal- korsija Ilum huma forma ta' ark. Fil- fatt jidher li hemm differenza ta' madwar 12-il ċentimetru minn isfel għal fuq. Jidher ukoll li kemm l-kampnar u l- faċċata tal-knisja għandhom ħsarat oħra, filwaqt li huwa mistenni li jitfaċċaw xi konsenturi anke fit-troll innifsu, issa li l-istruttura kollha iddeformat ruħa. Meta wieħed iqis dan kollu, huwa totalment eskluż li xi darba qatt se tinbena l-koppla jew Ħareġ il-frontispizju. jdejjaq lil ħafna nies, imma huwa importanti li nifhmu li l-valur ta' bini storiku ma jitkejjilx fuq kemm il-bini huwa sabiħ jew ikraħ, jew fuq jekk jidhirx komplut jew bin- nuqqasijiet. Il-valur ta' bini storiku tiddeterminah l-istorja, indipendentement mill-aspett estetiku. Il-fatt li knisja se tibqa' mingħajr koppla u frontispizju huwa riżultat ta' l-istorja, il-fatt li waqgħu huma parti mil-istorja tal-knisja, u dan għandna naċċettawh. Il-knisja xorta sabiħa u għandha. valur, bil- koppla jew mingħajrha. Għaldaqstant, issa l-knisja se tgħaddi minn fażi oħra ta' l-istorja tagħha. Spiċċa ż-żmien tar-restwar, issa jmiss il-fażi tal-konservazzjoni, jiġifieri li nieħdu ħsieb dan li għandna, kif inhu. Hemm bżonn li jsir monitoring regolari ta' dak li qed iseħħ biex naraw jekk is-sitwazzjoni komplietx sejra għall-agħar. Huwa ukoll probabbli li se jkun hemm bżonn li jsir reinforcement tal-ħitan, biex dawn ma jibqgħux jiżżaqqu iktar. Għandu jsir kull sforz biex naċċertaw ruħna li l-knisja tibqa' f'saħħitha u b'hekk nevitaw li ssir iktar ħsara. Hemm ukoll ippjanat li wara s-Sajf ssir laqgħa fuq din it-tema, b'nies minn Heritage Malta jispjegaw iktar fit-dettal x'sabu waqt l-istujdi tagħhom u x'kitbu fir-rapport tagħhom. Il-Parroċċa tirringrazzja mill-qalb lil Architectural Conservation Department, Conservation and Restoration Project Management Office u Documentation Department ta' Heritage Malta tax- xogħol serju u professjonali li għamlu. ss sas —nmmaħħmm.' ġa ma