L-Istorja tal-Parroċċa Din is-sena l-parroċċa tagħna għalqet 50 sena. Il-Knisja Parrokkjali li tinsab fi Triq Santa Monika ilha li nbniet mill-1954 u kellhom jgħaddu 14-il sena sabiex din saret knisja parrokkjali. Ftit snin wara l-1945 fuq l-inizjattiva ta' P. Edmond Klimech, li kien Provinċjal tad- Dumnikani Maltin bejn is-snin 1952-56, bdew it-tħejjijiet għall-bini ta' kunvent u santwarju kbir fi Gwardamanġa li kellu jkun rigal lil Sidtna Marija mill-poplu Malti fl-okkażjoni tas-sena Marjana 1954. Il-fundatur ta' dan is- Santwarju huwa P.E. Iż-żelu li kellu lejn il-Madonna ta' Fatima, Sultana tar-Rużarju Mqaddes, kien ta' eżempju għad-devoti kollha tal-Madonna. Il-bini tal-knisja Sa fl-aħħar wasal il-jum mistenni tat-8 ta' Diċembru 1953. Kienet ġurnata sabiħa, sema ikħal bla sħab. Tbierket l-art fejn kellha tinbena l-knisja f'ċerimonja sempliċi li fiha ħadu sehem ftit Dumnikani u xi mitt ruħ mil-lokal. Il-post kien għadu mħarbat sew. Ħadd ma kien jobsor li sa sena wara eżatt il-knisja kellha tinfetaħ u titbierek. Fit-28 ta' Marzu 1954 sar it-tberik u t-tqegħid tal-ewwel ġebla tas-santwarju mill-Arċisqof Mikiel Gonzi. Ixxogħol tal-bini kien immexxi mill-perit Roger Degiorgio u mill-kuntrattur Gerald Spiteri. Il-funzjoni bdiet fit-3pm. Il-korteo beda mill-pjazza ta' quddiem l-isptar San Luqa u kien iffurmat minn membri tal- MUSEUM, Sodalitvof Marv, il-Leġjun ta' Marija (irġiel), it-tfal ta' St Patricks, l-istudenti ta' St Albert the Great College, Novizzi Dumnikani li kienu segwiti minn Mons Arċisqof Mikiel Gonzi, u warajh kien hemm numru kbir ta' nies minn Għaqdiet Marjani minn Malta kollha. P. Klimeck, il-Provinċjal, beda d-diskors tiegħu billi qara telegramm bil-barka tal-Q. T. il-Papa Piju XII. Wara qara telegramm ieħor mingħand il-Ġeneral tad-Dumnikani. Imbagħad qara wkoll il-parċmina li kellha titqiegħed taħt il- ġebla biex tfakkar din il-ġrajja. Il-Provinċjal fisser il-ferħ tiegħu f'dik il-ġurnata tat-tqegħid tal-ewwel ġebla tas-Santwarju tal-Madonna ta' Fatima għax dan għandu jservi biex ixerred id- devozzjoni tar-Rużarju f'Malta. Wara d-diskors tal-Provinċjal, l-Arċisqof bierek l-ilma, il-kor kanta l-Antifona Signum Salutis u l-Arċisqof qara l-Oremus fejn semma' għall-ewwel darba l-isem titulari tal-Knisja li hu tal-Madonna ta' Fatima. Imbagħad bierek il-ġebla waqt li l-kor kanta l-litanija tal-Qaddisin. Wara ż-żewġ parrinijiet — il- Konti Fournier u s-Sur Luqa Gauci — għenu lill-Arċisqof biex jerfa' l-ġebla li wara li taħtha tpoġġiet il-parċmina, niżżluha f'postha Mons Arċisqof kaħħalha fost iċ-ċapċip tal-folla. F'din il-ġebla ġiet ingastata biċċa ġebla oħra li nġiebet minn Fatima. Kummissjoni Festa Madonna tar-Rużarju Ta' Fatima Pietà - Gwardamanġa 2018 Il-proġett beda b Fr. Klimeck inn ġenorażament g. meta jdaħħlu f kuntenti qabel mr appell li sar, f'ħi somma ta' 350 jiswa 40 elf lira u għandek biss 35 kapital, żgur li m Meta l-knisja tk ta' 34 elf lira, de Iżda l-knisja tel l-proġett twettac il-knisja tbierket fiha. Il-funzjoni Klimech u assist Patri Gatt. Din b barra u minn ġew niċċa tagħha, ilħ u poġġewha għa knisja li ġiet mil sar l-ewwel pell dan il-pellegrina minn elf ruħ ħ; kunvent maġenl 28 ta' April 195: Arċisqof Gonzi. L-istatwa ta (i 4 Fl-1 ta' Mejju 19 tal-altar maġġur mill-Portugall. H fil-post tagħha Kummissjoni Festa Mż Pietà- Gwardamanġi ' quddiem l-isptar ninn membri tal- il-Leġjun ta' Marija ;, l-istudenti ta' St ovizzi Dumnikani s Arċisqof Mikiel iumru kbir ta' nies in Malta kollha. P. 1 d-diskors tiegħu ta tal-Q. T. il-Papa m ieħor mingħand Imbagħad qara titqiegħed taħt il- ajja. Il-Provinċjal urnata tat-tqegħid u tal-Madonna ta' :vi biex ixerred id- inċjal, l-Arċisqof -Antifona Signum remus fejn semma' titulari tal-Knisja atima. Imbagħad sr kanta l-litanija ; parrinijiet — il- ja Gauci — għenu la li wara li taħtha iżżluha f'postha iċ-ċapċip tal-folla. biċċa ġebla oħra li ina tar-Rużarju Ta' Fatima tà- Gwardamanġa 2018 Il-proġett beda b'lira waħda biss iżda kif stqarr Fr. Klimeck innifsu l-Maltin dejjem wieġbu ġenorażament għal kull sejħa li saritilhom u meta jdaħħlu f'moħħhom ħaġa ma jkunux kuntenti qabel ma jarawha lesta. Wara l-ewwel appell li sar, f'ħin qasir ta' ġimgħa nġabret is- somma ta' 350 lira. Il-proġett kien stmat li jiswa 40 elf lira u li tibda proġett bħal dan meta għandek biss 350 lira mingħajr ma għandek apital, żgur li ma kenitx tissejjaħ ħaġa għaqlija. Meta l-knisja tlestiet, kien għad hemm dejn a' 34 elf lira, dejn li dam ħafna biex jitħallas. żda l-knisja telgħet. Iżda l-knisja telgħet u -proġett twettaq u fit-8 ta' Diċembru 1954, il-knisja tbierket u tqaddset lewwel quddiesa fiha. Il-funzjoni mmexxija mill-Provinċjal P. Klimech u assistit minn P. Ewġenju Cachia u Patri Gatt. Din bdiet bit-tberik tal-knisja minn barra u minn ġewwa. Wara t-tberik ġiebu min- niċċa tagħha, ilMadonna li kien hemm fit-triq u poġġewha għall-ewwel darba fuq l-altar tal- knisja li ġiet mibnija għaliha. Fit-12 ta' Mejju sar l-ewwel pellegrinaġġ u lejl ta' talb. Għal dan il-pellegrinaġġ li kien aux flambeaux aktar minn elf ruħ ħadu sehem. Ix-xogħol fuq il- kunvent maġenb is-santwarju tkompla u fit- 28 ta' April 1956 ilkunvent ġie mbierek mill- Arċisqof Gonzi. L-istatwa tal-Madonna Fl-1 ta' Mejju 1956, sena wara l-konsagrazzjoni tal-altar maġġur, l-istatwa tal-Madonna waslet mill-Portugall. Hija ġiet imqegħda mill-ewwel fil-post tagħha fuq l-altar maġġur. Sadattant P. Klimeck spiċċalu ż-żmien tiegħu bħala Kummissjoni Festa Madonna tar-Rużarju Ta' Fatima Pietà - Gwardamanġa 2018 Provinċjal u ħalla Malta għall-Afrika ta' Isfel u ħa miegħu l-istatwa ż-żgħira li biha kellu d-drawwa li jbierek in-nies miġbura fil-knisja u fil-pellegrinaġġi. Ftit jiem wara, waħda mara offriet mitt lira sabiex tagħmel baldakkin għall- Madonna ta' fuq l-altar. Minħabba lil-offerta tagħha ma kinitx biżżejjed inkitbet ittra lil Sor Luċija biex jitolbuha parir x'jagħmlu bil-flus. Ħmistax wara waslet it-tweġiba li fiha ssuġġeriet li jixtru statwa minn Fatima u jsejħulha Home Pilgrim Virgin bil-ħsieb li din l-istatwa żżur id- djar privati sabiex ixxerred id-devozzjoni lejn ir-Rużarju. Minħabba l-attivitajiet li kienu qegħdin isiru f'dan is-Santwarju, il-Ġeneral tal-Ordni, Fr. Michael Browne, li wara sar Kardinal, għamel il-kunvent il-ġdid Prijorali fis-16 ta' Settembru 1960 bdigriet tas-7 ta' Lulju ta' listess sena. L-ewwel Pirjol kien P Piju Rapa. Fit-2 ta' Diċembru tal-istess sena il-Provinċjal P. Serafin Zarb bierek in-novizzjat ġdid li twaqqaf f'dan il-kunvent. Fl-1961 saru dawn ix-xogħlijiet fil- knisja: kanċell ta' lirħam għal fuq il-presbiterju biex iservi bħala mejda tat-tqarbin, żewġ fontijiet tal-irħam għall-ilma mbierek, salil biex jintuża għall-purċissjonijiet u antiporta għall-bieb il-maġġur tal-knisja. ġew imwaħħlin f'posthom l-aħħar erba' twieq stained glass fil-knisja. Fl-1965 twaħħal il-ko għall-patrijiet fuq il-presbiterju, sar l-ambone, il-leġiju u s-sedja skont il-liturġija l-ġdida. Fl- 1967 sar tibdil fl-altar maġġur u sar altar mejda. Dan reġgħu sarulu xi tibdiliet u tressaq aktar il quddiem fl-2005 fi żmien il-kappillan P. Michael Camilleri. Fissena 1967, f'għeluq il- 50 sena mid-dehriet ġewwa Fatima, l-istatwa ta' fuq l-altar tniżżlet minn postha, tgħabbiet fuq trakk u sar pellegrinaġġ biha mat-toroq tal- Pietà u Gwardamanġa. F'Diċembru 1967, id- Dumnikani saritilhom proposta biex il-knisja ssir parroċċa. F'Jannar 1968, l-Arċisqof Mikiel Gonzi ħareġ ċirkulari fejn iddikkjara l-knisja parroċċa. Il-parroċċa kellha titwaqqaf fl-1 ta' Mejju 1968 iżda bdiet teżerċita l-funzjoni ta' parroċċa fl-1 ta' Frar 1968. Bħala l-ewwel kappillan ġie magħżul P. Viċenz Portelli.