Tixwixa fuq Bastiment Kutrsal bil-Bandiera ta' l-Ordni Ta' Ġuże' GATT (Jaqħad mal-faċċ. 113 ta' 'Il-Malti', Diċembru, 1951) ARA li spiċċat it-tixwixa, u r-ribelli ħakmu l-bastiment taħt idejhom, in-Nokkier tal-bastiment saffar is-suffara, biex jinġabar l-ekwipaġġ. Meta n-nies inġemgħu, Scaglia għarraf- hom li b'Kaptan sar hu, u b'Tenent tiegħu għażel lil Gużman. Ġabru l-armi: kollha li sabu, porvli u munizzjon ieħor tal-gwerra. u ġarrewhom. għall-kamra tal- Poppa, fejn qagħdu hemm miġbu- ra koll. Imbagħad ħadu l-ħwej'eġ kollha tal-Kaptan, barra milli neżżgħu wkoll mill-ħwejjeġ lin-nies li ikkatnaw, ħadulhom flns- hom u qasmu kollox bejniethom, Meta għadda dan kollu li semmejna, Scaglia beda jżiegħel bil-bqija ta' l-ekwipaġġ u jisqihom l-akkwavita. Imbagħad qab- du jerġgħu jbaħħru b'l-bandiera ta' Malta, bħal qabel. Damu jivvjaġġaw ħekk ħamest ijiem; bil-ħsieb li jmorru lejn Brazzo di Majna, u hemm joqogħdu jisirqu lil-dawk il-bastimenti nsara li jiltaqgħu magħhom. Kif waslu fuq Kandja, lemħu Pinku (bastiment żgħir) bil- bandiera Franċiża, tal-Kaptan Nerik Clermond, minn Marsilja, Kien imgħobbi bil-ħarir, għażel, xaqaq, xama' u ħwejjeġ oħra, li. kif ingħad, b'kollox kienu jiswew mal-200,000 skut, Scaglia rama l-Feluka bin-nies tiegħu u mar għalih. Qab- duh taħt idejhom, U n-nies li kellu faqu ġarrewhom lira magħ- hom. Abbord ħallew biss żewġt itfal, wieħed xiħ u żewġ pas- siġġieri Thrd. li, kif ġie magħruf wara, kienu l-proprietarji tal- merkanzija msemmija hawn fuq. Meta battlu l-Pinku min-nies li għedna, għabbewh bl-armi n bil-munizzion, u helfewh għall-gwerra. Niżżlu l-bandiera Franċiża li kellu u flokha telleħu dik ta' l-Ordni. Imbagħad marru fuqu x-xewwiewa Griegi kollha, flimkien mal-Malti Decaro u 10 Torok, fosthom 4 nisa, li kienu nqabdu rsiera minn Ta Vergine del Garmine'' tal-maqtul Kaptan Ġannuni Luvero, waqt li telqu lil dan il-bastiment għal rieħu. Ħadu wkoll il- Feluka, flimkien ma' sitta minn: ta' l-ekwipaġġ tiegħu. 'Tixwixa Fuq BASTIMENT 57 dawn karkrulhom ta' bilfors magħhom. Posthom kien hemm wieħed Malti, jismu Pietru Azzopardi, minn Hal Qormi, Scaglia u sħabu qabdu jbaħbru lejn Brazzo di Majna, bil- fehma li, ma' tul it-triq, jisirqu Ul kull min jiltaqgħu miegħu, u liemm ibigħu l-Pinku bit-tagħbija b'kollox, jaqsinu l-flus bej- niethom u ;agħtu l-ħelsien lit-Torok, kif hekk wegħduhom, biex bajruhom jieħdu sehem fir-rewwixta magħhom. Iżda, dil-biċċa ma-rnexxitilhomx. Għax f'nofs ta' triq iitaq- għu ma' għawġ ii saramhom għal darba, billi ħurbtilhom kuli hsieb li għamlu f'rashom, bħalma sa nuru, Fit-8 ta' Settembru, 1740, il-bastiment kursal 'La Ma- donna del Lauro', taħt il-Kaptan Kristofanu di Giovanni, im- laqqam ''Griliu'', kien qed ibuħħar fl-ibħra tas-Saltna ta' Kan- dja, qrib Kap San Gwann, iħuf u jgħarrex għal xi priża, Ma' sbieħ il-jum li semmejna, jilmaħ navi ġejja n-naħa tiegħu. Din kienet tiġbed warajha bastiment żgħir, imsejjaħ Femka, li De Giovanni malajr għarafha li kienet tal-Kaptan Ġanninu Luvero. Malii n-Nuvi qorbot lejh, teligħet bandiera bajda. U waqt hi De Giovanni tella' dik ta' l-Ordni, għajtilhom biex jieqfu. Iżda huma baqgħu għaddejjin, bla ma weġbuh xejn. Biss, meta waslu qrib tiegħu, sparuw bl-azzarini għal fuqu, Hawn, De Ġiovanni ħaseb li dawk huma Furbani, billi rvel- luw għal-Kaptin Luvero u serquli. Għalhekk, dawwar malajr il-bastiment tiegħu għal fuqhom, u telaq jiġri għal warajhom. L-oħrajn, malli raw dan bdew jitfgħu l-baħar balal tal-mer- kunzija, kaxex, ħbula, ankri, bagolli u xi ħwejjeġ oħra, biex iħaffu l-bastiment tigħhom, u hekk jistgħu jaħarbu aktar. B'danakollu, kull ma għażlu, sarilhom suf. Għax De Gio- vanni, għal ħabta ta' nofs in-nhar, laħaqhom. Iżda meta għoddu wasal fuqhom, l-oħrajn niżlu malajr fuq il-Feluka li kienu qed jiġbdu warajhom, biex juħurbu biha, waqt li niżżlu l-bandiera bajda u flokha tellgħu oħra sewda, magħmula minn żewġ im- katar suwed ta' Ċipru. Għal dan, De Giovanni aktar żied fil-ħsieb tiegħu li dawk huma Furbani. Fuq hekk, biex iwaqqaf il-ħarba tagħhom, spara żewġ kanunati bil-balla u ħafna azzarinati. Il-Prrbani beżgħu, telgħu mill-ġdid fuq il-Pinku, qatgħu l-habel Ji bih kienet marbuta l-Feluka tagħhom, billi telquha 58 IL-Marri warajhom sejra mar-riħ, u reġgħu tawha għat-tbabhir, biex jaraw jeħilsux minnu, i De Ġiovanni niżżel xi nies minn tiegħu fuq il-Feluka li kelu, biex imorru jġibu l-oħra tal-Furbani. Meta ż-żewġ Meivki ġew lura lejn il-bastiment ta' De Gio- vanni, kellhom żewġ balal tal-ħarir li refgħuhom mill-baħar u l-imsemmi Kaptan reta' oħra huwa wkoll bħal tagħhom, Dawn, bħalma għedna, tefgħuhom il-Furbani fil-ħarba li għamlu. De Giovanni baqa' jiġri u jsus għal warajhom. U meta teġa' luħaqhom mill-ġdid, qallhom biex iniżżlu l-qlugħ. Iżda ma kellu l-ebda tweġiba mil-Furbani. Biss il-kap tagħhom, Scaglia, siuqsieh min kien. De Ġiovanni wieġbu li huwa l-Kap- tan UGrillu '. ' Wara li qallhom hekk, De Giovanni sama' xi diskors bej- niethom, li ma setax jifhem x'inkbima jgħidu. Iżda, meta qorbu lejh, qalulu ii kienu qed jiftiehmu biex jikkumbattu miegħu sa l-aħħar, u xħin jaraw li ma jistgħux jiddefendu ruħhom aktar, iressqu 'l-bastiment tagħhom ma' tiegħu u jagħtu n-nar, sabiex b'hekk jmħarqu u jinqerdu t-tnejn flimkien, De Giovanni, waqt li hejja l-bastiment għall-ġlied, beda jeħu bit-tejjeb lil Scaglia, u fl-aħħar ħajru u waqqgħu li jib- ghat in-nies kollha li kellu miegħu abbord tal-bastiment tiegħu (ta' 'Griliu' ). Il-Furbani qagħdu għal dan, wara li dehrilhom li għarfuh sewwa min hu. U billi ħasbuh li kien Furban bħalhom. 'wieġbu I-riedu jmorru bil-qalb kollha, bla ebda biża' ta' xejn. Meta De G'ovanni xa li qagħdu għal dak li ried hu, ukoll wera li heddidhom li jgħaddihom ilkoll minn taħt ix-xabla, għammar il-Feluka tiegħu b'4 min-nies, taħt it-Tenent li kellu, u bagħatha ġġibhom erba' jew sitta, kull darba, waqt li jgħidil- hom li l-Kaptan iridhom abbord, mhux bil-ħsieb li jikkastiga: hom, imma. biex iħallihom ħielsa. Ix-xewwiexa emmnu kollox, u fuq il-Feluka marru tmienja m'il-Furbani, fosthom il-kap tagħhom Scaglia. Meta. telgħu ab- bord, wieħed minnhom, jixmu Marku, Venezjan, għannaq lil De Ġiovanni. u qallu: F'ħa'jiet Alla li ltqajna miegħek; lili ħadimi magħhom b'saħħa ; u qatlu lill-Kaptan Ġanninu Ruvero u lill-Kaptan Pawlu.