7O sena ilu… Il-Belt Senglea tagħti merħba entużjasta lir-Re Gorġ VI Il-biża' tal-attakki kien għadu hemm. Malli Tripli fil-Libja, fit-23 ta' Jannar, 1943, waqgħet f'idejn l-Alleati, ma kien fadal l-ebda tama għall-Ġermanja. F'Malta, din l-aħbar ntlaqgħat bil-ferħ. Ma kienx hemm ħlief ħames attakki mill-ajru fi Frar 1943. Il- gwerra, madankollu, ħraxet iżjed f'postijiet oħrajn, bħalma ġara fl-Italja. Malta saret gżira li fiha ġew kwantità ta' bastimenti f'kull port tagħha biex, minn fuqhom jittajru l-ajruplani li jattakkaw artijiet oħrajn. Jes kien fadlilha biex tiġi għan-normal. Ir-Re Ġorġ VI, missier ir-Reġina Eliżabetta II, f'Ġunju 1943 kien mar iżur l-Alleati fl-Afrika ta' Fuq meta, fi triqtu lura lejn l-Ingilterra, ried li jżur Malta. Minħabba l-kundizzjonijiet tal- gwerra, dik iż-żjara kienet inżammet sigrieta. Il-Ħadd, 20 ta' Ġunju, 1943, kienet ġurnata memorabbli għal Malta u jum mill-isbaħ fl- istorja tal-Isla. Fil-ħamsa ta' filgħodu, permezz tar-Rediffusion, ġiet mogħtija aħbar li ma kenitx mistennija: Il-Maestà Tiegħu r-Re, kien wasal biex jidħol fil-Port il-Kbir fuq il-cruiser HMS Aurora għal żjara qasira f'Malta. Ġew imħabbra wkoll l-inħawi li r-Re kellu jżur u t-triqat li minnhom kellu jgħaddi. Mill-aktar fis, in-nies ġriet għal fuq is-swar li jħaddnu l-Port il-Kbir, biex tagħti merħba lir-Re b'ċapċip u tixjir ta' mkatar. Il-bandiera Nazzjonali, ġiet imtellgħa mal-arbli, flimkien ma' dik tar-Renju Unit, filwaqt li ritratti tar- Re u tal-Familja Rjali dehru ma' kullimkien. In-nies stennew u ħarsu 'l barra lejn l-orizzont hekk kif għamlu ftit tax-xhur qabel meta assistew id-daħla imkaxkra tal-Convov. ta' Santa Marija. Hekk kif l-HMS Aurora, skortata minn erba' destojers, avviċinat id-dirgħajn tal- port, in-nies infexxet f'dellirju ta' ferħ. Ir-Re, liebes dik l-uniformi bajda, intlemaħ mill-ewwel wieqaf fuq pjattaforma imwaqqfa apposta. Il-qanpiena tal-knisja storika ta' Sant' Anġlu, ddedikata lil Sant' Anna, tat is-sinjal biex il- qniepen tal-knejjes tal-Belt Valletta u tat-tlett Ibliet tal-Kottonera jingħaqdu magħha sabiex bid-daqq tagħhom jagħtu merħba lir-Re. Dan kompla żied mal-ferħ u l-entużjażmu. Dan kien mument fejn, għal ftit waqtiet, Malta qiegħdet fil-ġenb ir-realtà kerha tal-gwerra. Din kienet okkażjoni mill-aktar speċjali li bl-ebda mod ma kellha tittappan. F'dan il-jum, ir-Re u l-Maltin qasmu flimkien ferħ u riskju. L-ispontanjetà u l-merħba tant impressjonaw lir-Re, li fid-djarju tiegħu ħalla miktub: 'A wondelful sight. Ir-Re niżel fuq il-moll tad-Dwana u hemm ġie milqugħ minn Lord Gort. Wara li spezzjona l-Gwardja tal-Unur, ir-Re, akkumpanjat mill- ogħla Awtoritajiet tat-tliet Servizzi, għamel id-daħla tiegħu fil-Belt, permezz ta' karozza miftuħa, qalb l-entużjażmu tal-poplu. Il-bini ħerba mġarraf mill-għadu serva ta' sfond għal dik l-isfilata. Id-dimostrazzjoni waslet fl-aqwa tagħha meta l-karozza Rjali waslet fil-Pjazza tal-Palazz. Mill-gallerija tal-Palazz, ir-Re sellem lill-folla kbira miġbura fil-pjazza li rreċiprokat biċ-ċapċip u l-għajjat. turija ta' sfog ta' emozzjonijiet ta' tiġrib wara xhur sħaħ ta' reżistenza u tbatija fil-jiem tal- assedju. Id-daqq tal-qniepen tal-KonKatidral ta' San Ġwann u ta' knejjes oħra tħallat mal- għajjat tal-poplu. Tiġi A G Tar jilqa lI lir-RelGorġ VI ħdejn Dockvard VITA Mill-Belt, ir-Re, flimkien ma' Lord Gort, mar iżur it-Tarzna. Huwa daħal mill-bieb ta' Kordin fejn ġie milqugħ mill-Viċi-Ammirall Power li laqqgħu ma' Rear Admiral Kenneth Mackenzie, l-Ammiral Suprintendent tat-Tarzna. Ir-Re, flimkien mal- iskorta tiegħu, għamel żjara lill-mini li kienu qed iservu ta' ħwienet tax-xogħol. Il-ħaddiema li kienu qed jaħdmu hemm, taw tislima ta' merħba lir-Re. Il-ħerba ta' bini mwaqqa' u makni miksurin kienu xhieda taċ-ċirċustanzi li fihom baqa' jsir ix-xogħol fit-Tarzna. Wara, ir-Re għadda bil-karozza Rjali minn taħt il-Maċina u ġie meħud fil-bieb tad-Dockvard Terrace (fit-tarf ta' Triq San Lawrenz) fl-Isla fejn il-Loktenent Gvernatur ippreżentalu lill- Kanonku Dun Manuel Brincat, Arċipriet tal-Isla, lis-Sur Vivian Dillon, li kien ir-Regional Protection Officer tal-istess belt, u lis-Sur Lawrence Farrugia, l-assistant tiegħu. In-nies tal-Isla ħarġu fit- triqat, fost ir-rovini ta' djarhom, u laqgħu lir-Re bil-bnadar u b'ċapċip. Tfal bniet żgħar, libsin l-abjad u bil-velu tal-Ewwel Tqarbina, kienu fost il-folla. Il-qniepen tal-knisja Bażilika bdew idoqqu l-merħba. Dun Manwel Brincat, Arċipriet tal-Isla, fit-tifkiriet tiegħu kiteb: 'Ir-Re niżel mill-karozza tiegħu u mxejna flimkien għal Triq il-Vitorja, minn Triq Sant'Anna u Triq San Pietru u San Pawl. Dik id-dehra ta' ħerba u distruzzjoni ħalliet impressjoni ta' niket fuq wiċċ ir-Re.' L-Arċipriet Brincat kien jaf minn ġurnata qabel li r-Re kien se jżur l-Isla. Imma kien obbligat iżomm is-sigriet. Hu rrakkonta kif ir-Re ġie milqugħ mill-Awtoritajiet tat-Tarzna u mill-ħaddiema. Kiteb ukoll kif iltaqa' miegħu ħdejn id-daħla li tagħti għat-terrazza tat-Tarzna. Ir-Re tafa' ħarsa ta' niket fuq il-bini mwaqqa'. L-Isla kienet l-uniku post fejn ir-Re mexa mal- folla. L-Arċipriet, fi Triq il-Vitorja, għamel kelmtejn qosra ta' tislima u ta' gratitudni lir-Re. Fost l-oħrajn, hu wera x-xewqa li r-Re ma jinsiex lil din il-belt tal-Isla, li ġarrbet ħsarat kbar bla ma ċediet quddiem il-għadu. Our heart's crv will alwavs be: Long Live Our Kingl Long Live The Empirel' Imbagħad, minn Triq San Lawrenz, l-Arċipriet u l-poplu wasslu lir-Re sax-xatt. Ir-radju Ingliż B.B.C. semma' l-kelmtejn tal-Arċipriet, u qal li kienu b'Ingliż imkisser. Kulħadd iddispjaċieh għal dak il-kumment. Fil-25 ta' Ġunju, 1943, l-Arċipriet Brincat bagħat ittra lil Sir David Campell, Loktenent Gvernatur, fejn talbu jwassal r-ringrazzjament tiegħu lill- Gvernatur għall-unur u l-opportunità li tah f'li jakkumpanja lill-Maestà Tiegħu waqt iż-Żjara Rjali fl-Isla. Il-Gvernatur Gort wera d-dispjaċir tiegħu għal dan il-kumment inġust u r-radju Ingliż skuża ruħu. Il-Kulleġġ tal-Kappillani, f'ittra tad-9 ta' Lulju, 1943, wera simpatija mal-Arċipriet Brincat. L-istudenti tal-Università Rjali ta' Malta pprotestaw direttament mal-BBC permezz ta' ittra mibgħuta fit-22 ta' Lulju 1943. L-istess dispjaċir intwera mill-Kanonċi tal-Isla. Waqt il-laqgħa kapitulari tas-26 ta' Lulju, il-Kanonku Kantur Dun Goffred Lubrano, talab li jiġi reġistrat vot ta' simpatija għall-Arċipriet fid-dawl ta' din l-istess ċirkustanza li fiha ssemma ismu flimkien ma' kummenti mhux xierqa fuq ir-radju tal-British Broadcasting Corporation. emm jp 26179 43 I-firmattargkefĠorġWIffil-ktiebgtal viżitaturi) tal-parroċċa tal-Isla) Wara ż-żjara tiegħu fl-Isla u fi trieqtu lejn il- Palazz Verdala, ir-Re għadda bil-karozza Rjali minn diversi bliet u rħula oħra, kollha milqutin mill-ħidma tal-għadu. Hemm fil-Palazz Verdala, IT ki MET, 1 , im- jii jis ġe A AU 4 ji Fi Awi me kl: et fejn il-Gvernatur Gort kien qed joqgħod, sar pranzu tal-okkażjoni. Iż-Żjara Rjali f'Malta damet biss madwar 12-il siegħa. Wara li mill-ġdid, imbarka fuq l-Aurora, huwa ħalla Malta meta kien daħal il-lejl. Kienet żjara ta' ispirazzjoni u li ssoktat issaħħaħ il-moral tal-Maltin. Bonnici, A., L-Isla fi Ġrajjiet il-Bażilka-Santwarju ta' Marija Bambina, Vol. III, Parroċċa ta' l-Isla, 1991. Galea, M., Malta Ġrajjiet Storiċi, PEG, 2004. Malta bi ħġarha turi l-imħabba tagħha lir-Re', f'Il-Berqa, 21 ta' Ġunju 1943, pġ. Acta Capitularia Senglea, 1934-1952, pġ.