Parroċċa San Gejtanu -— Ħamrun 100 SENA STORJA TAL-MUSEUM FIL-HAMRUN IL-BIDU Is-Soċjeta tad-Duttrina Nisranija MUSEUM bdiet fil-Ħamrun. San Ġorġ Preca l-fundatur tal- MUSEUM (i kien joqgħod. il- Ħamrun waqqaf din is- soċjeta fl- 1907. L-ewwel laqgħat Dun Ġorġ beda jagħmilhom fl- għalqa msejħa ' Ta' Luċtu ', li kienet quddiem il- knisja ta' San Gejtanu, fl- 1906. Kien jiltaqa' ma' xi żgħażagħ li kien ikun hemm f' din l-għalqa. Fi Frar tal-1907, Dun Ġorg beda: jagħmel. xi laqgħat fil- knisja ta' Santu Nuzzu. Iżda hawnhekk, għalkemm aħjar mill- għalqa, xorta ma kienx il-post ideali. Għalhekk, Dun Ġorġ qal lil dawk iż-żgħażagħ Ħamruniżi bix- xewqa li kellu biex isibu dar fejn setgħu jorganizzaw ruħhom aħjar. L-EWWEL DAR Fi ftit jiem sabu dar ftit 'il- bogħod mill- knisja ta' Santu Nuzzu, li kienet-id- dar numru 6 fi Triq Fra Diegu. Kienu jsibuha bħala 'In- numru Sei'. Il-Ħamis 7 ta' Marzu 1907 saret l- ewwel laqgħa f'din id- dar. Allura f'din il- ġurnata fetħet l-ewwel dar tal-MUSEUM jew kif sejħilhom Dun Ġorġ, l-ewwel Qasam. DJAR OĦRA Peress li n- numru. taż- żgħażagħ li kienu jattendu f'din id-dar kompla jikber; kellhom isibu dar oħra. Għalhekk fl- 1908 telqu mid-dar 'Numru Sei' u sabu dar ikbar li kienet Numru 3 fi Triq San Tumas. Bejn is-sena 1909 u 1910 Dun Ġorġ fetaħ djar oħra żgħar fejn seta' jibgħat xi membri jgħallmu lit-tfal. Dawn kienu: dar fi Triq San Mikiel, dar fil-Menqa ħdejn il-pont fil-Marsa, dar fi Triq Zerafa u dar fi Triq Sant'Antnin. Dawn it-toroq, dak iż-żmien kienu jagħmlu mal- Parroċċa ta' San Gejtanu Ħamrun. Dawn id- djar servew għal xi żmien qasir għat-tagħlim u għalhekk l-uniku qasam s'issa kien dak ta' Triq San Tumas. IL-QASAM NUMRU 1 Minn Triq San Tumas il- Museum mar f'dar kbira fi Triq Ħal- Qormi, li qabel kienet isservi ta' fabbrika tas- sulfarini. Fil-fatt kienu jgħidulu il-Museum tas-Sulfarini' jew 'il-Museum il-Kbir . F'din id-dar bdew isiru minn Dun Ġorġ il- laqgħat ġenerali. għall- membri kollha tal- Mu- seum. Din id-dar ħadet l-isem ta' Qasam Numru 1. Wara ftit tas-snin ġew mibgħuta minn din id- dar, u għalhekk il-Qasam Nrut kellu jsib dar oħra. Il-membri marru f'numru 32B jew 33 Triq il- Wiesgħa ( Broad. Dun Ġorġ baqa' jlaqqa' s-soċji f'din id- dar sal- 1920 meta. s- sid riedha din id-dar. Atoċja magħrufa bħala ' il- Palazz', viċin. il- Knisja tas- Samra. Hawn. il-Qasam dam sal-1932. Dan ' 'il- Palazz ' kien Fil iservi wkoll bħala l- ewwel-Dar Ċentrali tas- soċjeta'. Fl-1932 il-Qasam Nruf mar fid-dar 102 fi Triq Villambrosa, fejn dam sal-1980, meta din id-dar bdiet isservi ta' Museum tal- bniet. Il-Qasam Nru1 mar f'dar ġdida fi Triq il-Kanonku Bonnici fejn għadu sal-lum. IL-QASAM NUMRU 2 Fl-1916 kellna l-ewwel dar għall- Qasam Nru2, f'167 Triq San Gejtanu. F'dan il-qasam beda jsir tagħlim organizzat kif xtaqu Dun Ġorġ. L- istil ta' din id- dar kien kif riedu Dun Ġorġ, jiġifieri b' kappella b' kurċifiss kbir, u bi kwadri tal- qaddisin protetturi tas- Soċjeta Museumina (fosthom San Gejtanu), u bi kmamar għat- tagħlim tad- Duttrina. Dun Ġorġ innifsu kien igħaddi ħafna ħin f'din id-dar biex igħallem u jikteb xi wħud mill-kotba tiegħu. Sid il-post ried id-dar lura ftit qabel it-Tieni Gwerra Dinjija (1939), u għalhekk il-Qasam mar f'dar oħra f'numru 48 Triq Giovanni Barbara. Hawnhekk il- Qasam kellu numru sabiħ ta' soċji, kandidati u tfal. Waqt il- Gwerra, il-Qasam Nru 2 ma setax jaħdem b'mod normali u għalhekk is- soċji bdew jattendu fil- Qasam Nruf fi Triq Villambrosa. Ġara li d-dar ta' Triq Barbara ittieħdet min-nies li ġew mill- Kottonera u l-Qasam Nru 2 spiċċa bla dar. Meta spiċċat il-Gwerra (1944), is-soċji tal-Qasam Nru2 komplew. jattendu fil- Qasam Nruf, iżda kienu jgħallmu d- duttrina fi tliet postijiet: fil- Kappella tad- Duluri l-qadima fi Triq Farsons, fil- Knisja tal- Madonna tas- Samra u f'żewġt ikmamar fil-bini tal-Isqof fil- Blata l- Bajda. DAR ĠDIDA Bit- tħabrik tas- soċju Manuel Schembri, tas- Superjur Manuel Bianco u tas- soċji tal-Qasam Nrut, fl-1964 inxtrat id- dar numru 58 fi Triq San Gejtanu fejn. il- Qasam għadu sal-lum. — Din kienet dar kbira b'sitt ikmamar u ġnien imdaqqas. Is- soċji tal- Qasam Nru għenu bi flushom lil tal-Qasam 2 ħalli tinxtara d- dar. il- ġdida. Malli nxtrat id-dar, is-soċji rranġawha. biex tkun tista' sservi għat- tagħlim. Inħadmu mwejjed, bankijiet u xi sg għamara oħra mis- soċji Indri Cortis, Ġużeppi Borg, Twannv Fenech u l- kandidat Gejtu Abela peress li kienu Gejtu Abela kien l-ewwel kandidat li laħaq soċju mill- Qasam 2 il- ġdid. Fis-17 ta' Jannar 1965, il-Qasam 2 fetaħ f' din id-dar il-ġdida u ġie mbierek minn Monsinjur Mattew Chircop li kien il- Kappillan tal- Ħamrun. Manuel: Bianco ġie magħżul bħala s- superjur ta' dan il-Qasam u miegħu kellu 7 soċji: Ġorġ Scicluna, Ġużeppi Borg, Charles Xuereb (li għadu attiv fil-Qasam sal-lum), Albert Scerri, Twannv Fenech, Anthonv Mifsud u Charlie Farrugia. Wara ġew is- Superjur Klement Sultana u Indri: Cortis li kienu jattendu l- Qasam tal- Blata l- Bajda. L- ewwel Superjur Ġenerali Ewġenju Borg, li miet fl-1967, għamel żewġ żjarat f'dan il-Qasam. Matul is-snin iż-żewġ oqsma tal-Ħamrun ħadmu id f'id u għenu lil xulxin. RIKOSTRUZZJONI TAL- QASAM Maż- żmien żdiedu t-tfal u nħass il-bżonn ta' tibdil fil- bini-tad- dar. Il-ġnien malajr inbidel f' bitħa fejn jilgħabu t-tfal. Inħattu ħitan diviżorji u l-kmamar kibru. Fl-1973 inbniet il- kappella fit- Il- kamra tal- gallerija kienet serviet ta' kappella sakemm inbniet il- ġdida. Fl-1975, Joseph f Ebejer mill- Qasam 1 laħaq Superjur minflok Emanuel Bianco li rtira minn Superjur minħabba saħħtu, iżda baqa' jattendi fil-Qasam 2 sa ftit qabel ma miet. Parroċċa San Gejtanu - Ħamrun re Lejn tmiem is-snin 70, in-numru tas- soċji kien naqas filwaqt li dak tat-tfal kompla jiżdied. Kienu ġew 3 soċji ġodda (Lollv Vella, Ninu Borg u Karmnu Zarb), minn Naxxar, li minbarra li għenu fit-tagħlim, għamlu xogħol ta' rikostruzzjoni biex isiru klassijiet ikbar. Parti kbira mid-dar inħattet u ġiet mibnija mill-ġdid skond. il- ħtiġijiet tal- Qasam. Dan ix-xogħol sar bejn l-1979 u l- 1982. Fl-1984 laħaq bħala Superjur Joe Abdilla mill- Imqabba. F'dan iż-żmien kiber l-għadd tas- soċji mill- Ħamrun, tant li xi soċji Ħamruniżi marru jgħallmu u jgħinu f'Oqsma oħra. Wara 3 snin, is- Superjur Abdilla ġie maħtur Superjur tal- Korp Eżekuttiv. tas- soċjeta' tal- Museum. Għalhekk, fl-1987 laħaq Superjur Stephen Ferrante mill- Ħamrun. Fl- 1986 beda x- xogħol ta' dekorazzjoni u l- pittura tal- kappella, xogħol il- pittur. Salvu Mallia' fuq disinji ta' Dun Ġino Gauci. Ix- xogħol dam. sena u fl- 1987 sar it- tberik tal- kappella iddekorata mill-ġdid minn Mons. Mattew Chircop. Fl- 1991, Stephen Ferrante ġie magħżul bħala Superjur tal-Qasam ta' Santa Luċija. Minfloku ġie Joseph Aquilina mill- Qasam ta' Maria Reġina fil-Marsa. F'dan iż-żmien sar aktar xogħol ta' manutenzjoni, kif ukoll bżonnijiet oħra għat-tagħlim tad- duttrina. Wara 6 snin Superjur hawn, Aquilina aċċetta s- sejħa li jmur jaqdi s- soċjeta' barra minn Malta. Għalhekk fl- 1997 intgħażel bħala Superjur tal-Qasam Joe Galea mill- Furjana. ESTENSJONI TAL- QASAM Is- soċji tal-Qasam xtaqu li jibnu klassijiet oħra biex id- dar tkun iktar attrezzata għat- tagħlim tad- duttrina u biex il- klassijiet t'isfel jitkabbru ħalli t-tfal u ż-żgħażagħ ikollhom fejn jirrikrejaw ruħhom. Inxtara post li kien imiss mal- Qasam minn naħa ta' wara. Wara li waslu l-permessi u nġabru l-finanzi, fuq il-pjanta tal-perit Joseph Saliba beda x-xogħol f'Mejju tal-1998. twaqqiegħ tal-post li nxtara, tela' l-bini l-ġdid. Ix- xogħol tlesta f' Jannar 1999. Is- soċji u xi benefatturi ħadmu biex il-post jitlesta mit- tikħil, tibjid, dawl, twieqi, mużajk u tagħmir meħtieġ għat- tagħlim sakemm tlesta biex jilqa' t-tfal fih. F'Ottubru 1999 sar il-ftuħ ta' din il-parti l-ġdida tal- Qasam li tbierket mill- Kappillan Dun Pawl Fenech. Fl- 2004. s- Superjur Galea ġie magħżul bħala Superjur: tal- Korp Eżekuttiv: tal- Museum. Għalhekk f' Mejju tal- istess sena, Vincent Lia mill- Ħamrun ġie magħżul Superjur tal- Qasam. Dawn il-ġrajjiet prinċipali, flimkien mat- tagħlim nisrani ta' kuljum u l-attivitajiet ta' matul is-snin, sawru l-ħidma tal- Museum fil-Parroċċa ta' San Gejtanu l- Ħamrun. f' dawn. il-100 sena li għaddew. L-ispejjeż ta' din il-faċċata qed ikunu sponsorjati minn Cauchi Joseph Ironmongerv 9, Triq Dun Nerik Cordina Perez, Hamrun Tel.