-Festa-Għarb-—Lulju-2010. arm. rġie Il-kampanja kontra l-Lhuc fil-Ġermanja Nażista jaħqet- il-qofol tagħhaŻ.L-Italja fuq naħa u Franza u l-Ingilterra fuq ix-xaqliba l-oħra jillitikaw fuq l-Abbisinja'.. Il-qiegħa Ewropeja bdiet tisħon sew. Dan iċ-ċaqliq ma setax ma jaffetwax lil Malta. Il-ġvernatur ta' Malta David G. M.Campbell kien issospenda l-kostituzzjoni ta' Malta u ħa d-direzzjoni tal-Gżejjer Maltin f'idejh fit-2 ta' Novembru 19335, il-piki politiċi ta' Malta tħalltu mal- politika tal-Italja u tal-Ingilterra. Il-kwistjoni tal-lingwa kienet għadha taħraq sew. F'Mejja 1935, Malta flimkien mal-Imperu Brittaniku kollu ċċelebrat il-Ġublew tar-Re Ġorġ V bil-kbirċ. Fit-8 ta' Ġunju, Malta laqgħet bi ħġara lid-Delegat tal-Papa l-Kardinal Alessio, Enrico Maria Lepicier Membru tal-Ordni tas-Serviti (Fig 1) li ġie Malta biex jippresjedi l-Konċilju Reġjonali ta' Malta u Għawdex u jinkuruna lill-Madonna ta' Pinu'. Sentejn qabel kien jaħbat għeluq il-50 sena minn meta Karmela Grima kienet semgħet leħen il-Madonna jsejħilha mill-kappella ddedikata lit-Tlugħ is-Sema ta' Marija jew kif hi magħrufa l-Madonna ta' Pinu. Fis-6 ta' Frar tal-1933 ftit xhur wara li dan it-tempju kien ingħata t-titlu ta' Bażilika mill-Papa Piju XI, l-Isqof t'Għawdex Monsinjur Mikiel Gonzi kiteb lill- Kardinal Ewġenju Pacelli, l-Arċipriet tal- Bażilika tal-Vatikan biex il-Kapitlu ta' San Pietru jagħti l-permess sabiex ix-xbieha tal-Madonna ta' Pinu tiġi nkurunata'. Billi sentejn wara kien ser isir il-Konċilju Reġjonali ta' Malta u Għawdex l-Isqof Gonzi ħaseb li jkun xieraq kieku l-inkurunazzjoni tal-Madonna ssir mid- Il-Kardinal Alessju Enriku Marija Lepicier L-Għawdxin u l-Maltin li kienu għenu kemm felħu bil-flus u bix-xogħol volontarju biex jinbena s-Santwarju ta' Pinu bdew jagħtu kontribuzzjonijiet biex tinħadem il- kuruna tal-Madonna. Permezz tal-Leħen is-Sewwa tal-24 ta' Ġunju 1933, ir-Rettur tal-Bażilika ta' Pinu Dun Ġużepp Portelli għamel sejħa sabiex jinġabru flus u deheb għal din il-kuruna'7 (Fig 2). Il-kuruna nħadmet fuq disinn tal-Kavallier Vincenzo Bonello li kien id-direttur tal-Belle Arti f'Malta. Il-kuruna 'hia tad-deheb pur, tkila hafna u mahduma b'disinn flocu u delicat ' u fiha ' 3 smeraldi, bosta brillanti, granati, diamanti u hagra seuda ta' valur kbir. Dan id-deheb u l-ħaġar prezzjuż geu irregalati b'ġenorosita' cbira minn l'ghaudxin u il maltin'. L-isqof Gonzi 'ccahhad minn salib mizghud bid-diamanti avolja chien ghalih oggett ta ghozza cbira u ta tifchiriet li ma jistax jinsihom' biex jitwaħħal fuq il-kuruna''. (24 ta' Ġunju 1933 Rettur. tal- a kta' Pinus jitlob bil- l-eMadonna ta' Pinux Sejħa għall-ġbir ta' flus u deheb għall-kuruna Fid-29 t'April 1935 L-Isqof Mikiel Gonzi kien Ruma minn fejn bagħat ċirkulari 'ante portam Latinam' fejn informa lill-kleru u l-lajċi tad-djoċesi ta' Għawdex li f'udjenza li kellu mal-Papa hu kien mgħarraf li l-Papa kien ħatar lil Kardinal Lepecier bħala legat tiegħu 'sabiex jincuruna sollenement il Quadru miracolus ta Maria Assunta illi jinsab ivvenerat fis-santuariu tad-Diocesi ta Ghaudex maghruf b''Ta Pinu'.' L-Isqof kiteb li din ser tkun ġrajja kbira għad- Djoċesi t'Għawdex u l-'tibka mictuba b'carattri tad deheb fli storia tad-diocesi mahbuba taghna'. Fiċ-ċirkulari mbagħad iħeġġeġ lill-Għawdxin biex jippreparaw rwieħom ħalli ' tilkghu chif jixrak li jaghmel poplu eminentement cattolicu, ir- Rappresentant tal Vigariu ta Cristu.'72. Fil-Breve tal-Papa Piju XII bid-data tal-24 ta' Mejju 1935 u ffirmata mil-Kardinal Ewġenju Pacelli naqraw 'Huwa magħruf illi l-Verġni Marija ta' Pinu tant għamlet mirakli biex tpatti għall-fidi tal-poplu fiha, illi l-insara, b'numru kbir mhux biss minn Għawdex, imma wkoll mid-djoċesi viċina ta' Malta jiġu f'dan is-Santwarju biex jitolbu lill-Madonna għall-grazzji jew jirringrazzjawha ta' dawk li jkunu qalgħu minn għandha. Għalhekk billi dalwaqt t'Għawdex jaħseb li jkun xieraq li jieħu din l-opportunità biex juri x-xewqa tiegħu u tal-poplu mmexxi minnu li aħna nordnaw li l-Inkurunazzjoni tal-Madonna ta' Pinu ssir f'isimna. Aħna niddikjaraw li ser nissapportjaw dawn ix- xewqat b'qalbna kollha għaliex aħna konvinti li d-devozzjoni tal-Maltin u l-Għawdxin lejn Sidtna Marija tkompli titkattar. Biex inkabbru s-sollenità ta' dawn iċ-ċelebrazzjonjiet il- persuna tagħna ser tkun rappreżentata fiċ-Ċeremonja tal- Inkurunazzjoni minn wieħed mill-kardinali tal-Knisja Kattolika Rumana. Bis-saħħa ta' din l-ittra appostolika u bl-awtorità tagħna, nafdaw din il-missjoni f'idejn l-iben maħbub tagħna, Alessju Enriku Lepicier, tal-Ordni Presbiterali, bit-titlu ta' Santa Susanna u l-Legat tagħna għall-Kunsill Reġjonali Malti li semmejna qabel 15, F'Għawdex bdiet it-tħejjija spiritwali għall- Inkurunazzjoni tal-Madonna mill-Ħadd 16 ta' Ġunju meta fil-Parroċċi kollha t'Għawdex saru priedki fuq l-Inkurunazzjoni. Nhar it-Tnejn, it-Tlieta u l-Erbgħa 17, 18 u 19 ta' Ġunju sar tridu fil-Basilika ta' Pinu. Fil-5.30 ta' filgħodu ta' kull ġurnata tat-tridu kien hemm quddiesa bit-tqarbina u fis-6.30 ta' filgħaxija kien hemm ir-reċta tar-rużarju, priedka u barka sagramentali. Il-Kardinal Lepicier laqqa' il-Kunsill Reġjonali mill-Ħadd 9 ta' Ġunju sal-Ħadd ta' wara. Nhar it-Tlieta 18 ta' Ġunju fis- 6.30 ta' filgħaxija l-Kardinal Legat wasal l-Mġarr Għawdex fuq id-destrover tan-Navv Ingliża 'Wren' akkumpanjat mill- Arċisqof Mauro Caruana, L-Isqof t'Għawdex Mikiel Gonzi u membri oħra tad-delegazzjoni pontifiċja (Fig 3). Il-Kardinal Lepicier fuq id-destrover Wren sejjer lejn Għawdex OĠoċjetà-Egfilarmonika— iżitazzjoni- L-eminenza tiegħu ġie milqugħ l-Mġarr mill- Kummissarju t'Għawdex, membri tal-Kapitlu Katedrali t'Għawdex u ta' Kapitli oħra tal-gżira, rappreżentanti tal-kleru u tad-dipartimenti ċivili u folla kbira ta' nies mimlija entużjażmu. Il-Gwardja tal-Unur ġiet mogħtija mill-kumpanija Għawdxija tal-King's Own Malta Regiment taħt il-kmand tal-Kaptan M. Apap Bologna u mmexxija mill-Kurunell PR Worrall tad-Devonshire Regiment'f. Wara, il-Kardinal sema' l-indirizz ta' merħba mill-Isqof t'Għawdex minn fuq tron li tpoġġa apposta fix-xatt tal-Mġarr. Kif ra dik il-folla mħeġġa l-Kardinal wieġeb għat-tislima tal-Isqof billi fakkar lill-fidili d-Diskors tal-Muntanja u fisser fil-qosor il-Bejatidudni. Imbagħad l-Kardinal flimkien mal-Isqof u d-delegazzjoni tiegħu telqu f'karkejd lejn ir-Rabat u t-toroq li għaddew minnhom kienu miżgħuda bl-Għawdxin kollhom mħeġġa jilqgħu bil-ferħ lill-eminenza tiegħu. Kif wasal ir-Rabat, il-Legat ġie milqugħ bid-daqq tal-qniepen u l-isparar tal-murtali. Il-laqgħa tal-folla laħqet il-qofol tagħha meta wasal quddiem il-palazz tal-Isqof fejn kellu joqgħod il-Kardinal kemm idum Għawdex'i. L-għada l-Erbgħa 19 ta' Ġunju saret ikla kbira għad unur tal- Kardinal fis-sala l-kbira tas-Seminarju t'Għawdex li għaliha kienu mistiedna mitt ruħ'$. Il-funzjoni tal-Inkurunazzjoni saret wara nofsinhar tal-Ħamis 20 ta' Ġunju 1935, festa tal-Korpus Kristi li dak iż-żmien kienet festa kkmandata u ma jsirx xogħol. Fis-7.30 ta' fil-għodu ta' din il-ġurnata, l-Kardinal tela' proċessjonalment mill-palazz tal-Isqof għall-katidral ta'm Għawdex. 'It-Trikat chienu fgati bin-nies' '5. L-Isqof Monsinjur Mikiel Gonzi qaddes pontifikal fil-katidral u l-Kardinal Lepicier assista mit-Tron. Il-knisja kienet imballata bin-nies u ħafna spiċċaw barra fil-pjazza tal- katidral. Il-folol li kien hemm Għawdex dakinhar kienu kbar. Numru kbir ta' devoti tal-Madonna ta' Pinu qasmu minn Malta għal Għawdex. Il-karozzi tal-linja bejn il- Belt u l-Marfa mimlija daqs bajda ħadmu bla waqfien minn filgħodu kmieni u l-istess għamlu l-vapuri li jġorru l-passiġġieri bejn Malta u Għawdex. Mill-Marfa ġarrew il-passiġġieri l-s.s. King of England u mix-xatt tal-Belt Valletta ħadmu l-s.s. Goliv u l-s.s. Il-vapur li kien jgħabbi l-vetturi ġarr numru kbir ta' karrozzi lejn Għawdex li allura żied it-traffiku f'dik l-gżira bħal qatt qabef'$. Minn kmieni wara nofsinhar fix-xemx taħraq ta' Ġunju il-pellegrini bdew b'kull mezz possibbli jaqbdu triqthom lejn is-Santwarju ta' Pinu. Min telaq bil-mixi, min mar bix-xarabank, bit-taxi jew bil-karozza tiegħu. Il-pulizija żammet l-ordni fit-toroq li jwasslu għall-Bażilika. Il-kwadru bl-imaġini tal-Assunta mpinġi fl-1619 minn Amadeo Perugino u li minnu tkellmet il-Verġni Marija ddendel fuq artal mibni apposta fuq planċier quddiem il-bieb prinċipali tas-Santwarju. Fil-5.00 ta' wara nofsinhar wasal il-Kardinal Lepicier bl- isqfijiet ta' Malta u Għawdex wieħed fuq kull naħa, segwit mid-delegazzjoni pontifiċja u eskortat mill-kavallerija tal- pulizija. L-eluf ta' nies li nġabru fil-pjazza tal-knisja laqgħu d-Delegat tal-Papa b'ċapċip kbir u għajjat ta' 'Viva l-Papa' (Fig 4). Il-Kardinal imbagħad daħal ġol-maqdes akkumpanjat bil-kant sagru mill-kor tas-Seminarju Episkopali t'Għawdex fejn tkantaw il-Vespri Sollenni u l-Għasar Pontifikali mmexxija mill-eminenza tiegħu l-Kardinal u megħjun mill- -Festa-Għarb-—Lulju-2010. Parti mill-folla tan-nies fil-pjazza ta' knisja Ta' Pinu kapitlu tal-Katidral ta' Għawdex. Wara l-Għasar il-Kardinal akkumpanjat mill-isqfijiet tal-gżejjer Maltin, il-Kapitlu tal-Katidral u l-Kapitli tal-Kolleġjati ta' Għawdex flimkien ma' ħafna qassisin u reliġjużi ħareġ mill-knisja f'purċissjoni qasira li ħaditu ħdejn il-planċier fejn kien hemm il-kwadru tal-Madonna (Fig 5). Fil-purċissjoni kien hemm ukoll il-Prim Imħallef Sir Arturo Mercieca li kien jirrapreżenta l-poplu jġorr fuq 'cuxxin tal-bellus il-kuruna li biha chienet sejra tigi imżejna il Madonna' '5. Kif waslu fuq il-planċier l-Isqof Gonzi qara l-Brevi fejn il-Qdusija tiegħu il-Papa Piju XI awtoriżża l-inkurunazzjoni tax-xbiha tal-Madonna ta' Pinu. Imbagħad inqara l-Att Notarili quddiem ir-rappreżentant tal-poplu Sir Arturo Mercieca fejn ir-rettur tal-Knisja ta' Pinu Dun Ġużepp Portelli ngħata obbligazzjoni perpetwa sabiex jipproteġi l-kuruna tal-Madonna ta' Pinu. Il-Kardinal Legat tela' t-tarġiet ta' quddiem il-kwadru u kommoss għall-aħħar poġġa l-kuruna fuq ras il-Madonna fost ċapċip u għajjat ta' ferħ ta' dawk preżenti li kien ilhom jistennew din l-okkażjoni s-snin (Fig 6). Daqqew il-qniepen tas-santwarju u tal-knejjes t' Għawdex kollu u ġew sparati salut wara l-ieħor. L-Isqof Gonzi li ra ħolma tiegħu ssir realtà għamel diskors qasir fejn spjega s-sinifikat ta' din iċ-ċerimonja. ''Ferħ kbir qiegħed jimlieli qalbi tant illi ma nistax insib kliem biex infissru'' qal l-isqof imqanqal ' nesprimi sens ta' ringrazzjament lil Alla fuq kollox li wara li tana il-grazzja li naraw dan is-santwarju mgħolli għad-dinjita ta' Bażilika issa tana x-xorti wkoll naraw l-inkurunazzjoni tal-għażiża Omm Alla bid-deheb tal-irġiel u n-nisa tagħkom bħala sinjal ta' qima lejn il-Madonna, U intom ġejtu minn kullimkien Il-Legat tal-Papa ħiereġ mil-bażilika ta' Pinu biex tassistu għal din l-irkurunazzjoni u qalbkom bħal qalbi qiegħda tħabbat bl-entużjażmu u ma' dan l-entużjażmu qiegħed jassoċja ruħu l-Kardinal Lepicier li bħala iben ta' Marija, kif qalilna hu stess f'kull ċirkustanza li tkellem kien qiegħed jistenna bil-ħrara dan il-mument sabiħ u sollenni…' u jkompli '….din id-devozzjoni (lejn il-Madonna) xegħlet iktar u iktar meta 52 sena ilu, Marija sejħet lil Carmela Boċjetà— ilarmonika—-Viżitazzjoni- minnha l-umiltà u nosservaw il- liġi tal-volonta ta' Alla li torbotna miegħu u nissagrifikaw dak kollu li jbiegħdna mill-imħabba ta' Binha. Kattru fikom id-devozzjoni lejn Marija u Marija twassalna għand Ġesdi. Marija agħti lil dan il-poplu li jippersevera sal-aħħar fl-imħabba t'Ibnek, biex kif illum aħna poġġejna fuq rasek din il-kuruna, fl-aħħar tkun int li tinkuruna lil dawn il-fidili tiegħek u lill-Kardinal Legat.'' U spiċċa d-diskors tiegħu billi esklama ' Viva Marija Regina. Viva il-Papa. U l-folla rrepetiet dawn it-tliet għajtiet qishom l-eku qawwi tal-kliem tal-Kardinal. Fl-aħħar taċ-ċeremonja tkanta t-Te Deum u l-folla xterdet. L-għada fil-għodu, l-Ġimgħa 21 ta' Ġunju l-Kardinal Legat telaq minn Għawdex. Grima u uriet li għażlet dan il-lok fil-kwiet tal-kampanja, imdawwar minn dawn l-għoljiet sbieħ, bogħod mill-irvell tal-ibliet u minn hawn riedet li jinxterdu xita ta' grazzji u ta' konverżjonijiet u intom ridtu li f'dan il-post turu l-imħabba tagħkom u tellajtu dan it-tempju u flimkien mas-saċerdoti illum qegħdin twettqu din l-imħabba u qegħdin tistiednu biex din ix-xbiha għażiża ta' Marija tkun inkurunata bħala sultana tal-gżejjer tagħna. Din il-kuruna tkun bħala ringrazzjament għall-ġid kollu li għamlet magħna… L-isqof jispiċċa d-diskors tiegħu fejn jitlob til Madonna biex tmexxi lil awtoritajiet spiritwali u ċivili, lis-soċjetà u lill-familji ta' Malta u Għawdex. Id-diskors tal-Isqof qanqal wisq lil dik il-folla miġbura u ħafna minn dawk li kien hemm bkew bil-ferħ u bl-emozzjoni Il-Kardinal Lepicier kuntent u mpressjonat bil-kbir bl-entużjażmu ta' dawk preżenti ma felaħx ma jurix l-apprezzament tiegħu. ' Liema pjaċir, liema ferħ, liema hena'' qal il-Legat tal-Papa, 'għalija wieħed mis-servi ta' Marija li messitni x-xorti inkun magħżul biex f'isem il-Papa nqiegħed fuq ras Marija Assunta il-kuruna tad-deheb li offrejtulha. Ferħ u hena li ġġedded u tkattar fina t-tama ta' dik il-konsolazzjoni u l-paċi bla tmien li naraw lil Verġni Imqaddsa nkurunata għal dejjem fis-sema.' Il-Legat qal li l-ħaġar prezzjuż ta' din il-kuruna jissimboliżża tliet għamliet ta' teżori li jżejnu lil Marija. ''fl-ewwel ġemmi naraw il-Kunċizzjoni Immakolata tagħha, l-purità l-umiltà, id-dedikazzjoni sħiħa tagħha għall-adorazzjoni ta' Alla li ppredestinaha għall-ogħla quċċata tal-ħolqien kollu. Fit- tieni ħaġar prezzjuż naraw il-kreatura l-iktar viċina lejn Alla, li fl-umiltà tagħha taċċetta li ssir l-Omm ta' Alla u tingħaqad ma' Alla f'rabta l-iktar intima. Imbagħad fit-tielet għamla ta' ħaġar prezzjuż naraw it-tbatija u d-dulur tal-Ko- redentriċi tal-bniedem, issofri ma' Binha Ġesu il-passjoni u l-konsegwenzi tad-dnub li qatt ma niġġisha. ' 'Dawn huma it-tliet tagħlimiet kbar għall-ħajja tagħna,' kompla l-Kardinal '' biex nilħqu l-iskop tal-ħajja u l-hena ta' dejjem. Nimitaw lil Marija fil-purita' tagħha, nitgħallmu Il-Legat qiegħed jinkuruna l-Madonna Imġarr inġabret folla kbira sabiex issellimlu u tirċievi l-aħħar barka tiegħu qabel ma jitlaq lura. Fis-6.00 ta' fil-għaxija tal-istess ġurnata l-Kardinal ħalla Malta fuq il-vapur 'Milano' fost l-għajjat ta' 'Viva l-Papa' minn nies li kienu fuq is-swar u fuq mijiet ta' dgħajjes fil-port il-kbir'575. Nixtieq nagħti r-rikonoxximent tiegħi lil Leħen is-Sewwa minn fejn ittieħdu r-ritratti. 2 paġ 31. Malta 13 Giugno 1935 paġ; 2. 2 paġ 33. 2 paġ 51-52. Leħen is-Sewwa 12 Ġunju 1935 paġ 4. Edizzjoni 2 paġ 75. aTa Pinu Publications (2008). Atti tal-Isqof Gonzi (1933) paġ 70. Leħen is-Sewwa 24 ta' Ġunju 1933 paġ 8. Leħen is-Sewwa 25 ta' Mejju 1935 paġ 2. Leħen is-Sewwa 11 ta' Mejju 1935 paġ 4. Buona Stampa 1935, paġ 56. Leħen is-Sewwa 29 ta' Ġunju 1935 paġ l-2. Malta 21 Giugno 1935 paġ 2. paġ 4. sħw