Kienet qorbot il-festa tar-raħal u x-xogħol beda jross. Kien għad baqili nagħlaq xi mitejn murtal oħra tal-bomba u tal- berqa u Ħamsin tal-ftuħ. Dak in-nhar, is-Sibt, battalt mix-xogħol u għamilt minn fil-għodu sa fil-għaxija naħdem fil-murtali, inħallat u nkejjel, nobrom u norbot.. XĦin erfajt mix-xogħol, daħħalt kollox ġod-dwejra u qfilt biex nitlaq lejn id-dar. Kont għadni ma qlajtx il-muftieħ xħin nisma' fixx.. qrib tiegħi. Indur u nara xi qasbtejn bogħod minni daħina tielgħa. X'kien 7 x'ġara' tàtni telfa ta' moħli, qabditni rogħida, ħedla; ridt niġri 'l barra u ħassejtni bla saħħa, riġlejja donnhom imsammrin tna' l-art; ridt nara ħallejtx xi Ħaġa barra li tista' tqabbad kull ma hemm, imma għajnejja donnhom iddallmu; intlift. Id-daħina ina damitx ma għabet u ma ħassejt xejn aktar madwari. Dik id-dehxa li ħadt bdiet tonqos; bdejt inħoss tiġini l-qawwa f'riġlejja; id-demm reġa' beda jiġri ma' ġismi, u jien dort dawra mal-bitħa tax-xogħol biex nara x'kien li qabad. X; nsib7 Fuq biċċa għuda kelli xi ftit stilel ħodor li kont għaġint. hom ftit qabel u ħallejthom hemm jinxfu; jew bis-sħana, jew ma nafx biex, qabdu. Ħaġa żgħira. Imma minnu- fih ftakart li ftit qabel, hemm Ħdejn dik il-għuda bl-istilel kelli landa b'wiżna putassa u ħafna taħilit, u qrib minnha xi tletin murtal lesti minn kollox, u l-bieb tad-dwejra mimlija bħal bajda, kien imbexxaq. X'kien jiġri kieku dawk l-istilel qabdu ftit qabelf Xħin għaddietli l-qatgħa, tlaqt lejn ir-raħal. Mort il-Każin, xrobt mogħla subgħajn brandi u, biex inderri, bdejt ngħid lill- ħbieb xi ġrali u x'kien sa jiġrili. U kemm domt mal-ħbieb derrejt u nsejt kollox. Iżda xħin mort biex norqod moħfi reġa' xegħiel f'daqqa waħda. F'dik il-ħemda tal-lejl il-fisieb, bla ma rrid u bla ma nista' nżommu, kien imur hemm fejn kont naħdem in-nar u jsammarli quddiem għajnejja kull ma seta' jiġrili dak in- nhar, U la għax nitqalleb, u la għax inqum bil-qiegħda u la għax infittex li naħseb fuq Ħwejjeġ oħra, ma setàx jidħol ngħas f'għajnejja. U stħajjiltni hemm qiegħed naħdem. F'daqqa waħda ' tifqigħa kbira li triegħed dawk l-inħawi kollha. U ilsna ta' nar 'jiġru, u ħaġar u laqx jittajjar u ġismi mtertaq biċċa, biċċa. Mat- tifqigħa n-nies tistaqsi x'ġara; min joħroġ fil-bieb, min jitla' fuq il-bejt. Tinxtamm rieħa ta' putassa maliruqa u tidher daħina kbira, sewda, magħquda. Bfial lefifia ta' berqa tiġri d-afibar li qabad il-mafiżen fejn jinħadem in-nar. Irġiel u żgħażagħ jitilqulha jiġru 'l hemm, imma jieqfu ftit fil-bogħod għax jibżgħu li għadu ma ħàx in-nar kollox. - U jien mixfiut hemm fl-art, maħruq, misluħ u mtertaq bċej- jeċ li anqas biss ma ningħaraf. Fost it-tgeġwiġ ta' dawk ir-rġiel bdejt nisma' min jibki u jixher. Kienet ommi, kien missieri, kienu ħuti li min jaf kemm il-darba wissewni li dak ix-xogħol ma kellix xi rridu. U jien bqajt dejjem trux għat-twissijiet tagħhom Ftit wara ġiet il-pulizija, s-surġent, l-ispettur u ta' fuqu, Bdew jistaqsu u jistħarrġu lil dan u lil dak biex jaraw kif sar il- ħruq. Imma Ħadd ma għaraf jagħiti l-ebda dawl. U kif setgħu jagħtu, jekk jien kont walħidi7: Imbagħad ġiet il-karozza; lili ġabruni mill-art u niżżluni 'l isfel għal fuq l-irħama ġol-kamra tal-mejtin. Dak il-lejl saret laqgħa tal-Kumitat tal-Każin biex jitħaddtu u jiftiehmu x'funeral sa jagħmluli, U jien stħajjiltni hemm f'nofshom, qiegħed nismagħhom bla ma nidher. ''Jaħitieġ nagħ. mlulu funeral mill-isbafi, għax kien wieħed mill-aktar li jaħdmu għall-festa;' qal wieħed. U żied igħid ieħor: ''Jien b'rajja mmorru nilqgħuh f'tarf ir-raħal, u nimxu wara t tebut, l-ewwel afina tal-Kumitat, imbagħad. tal-Banda bl-istendardi, imbagħad il-ħbieb tiegħu. U jerfgħuh tal-Każin.'': U jekk ma jerigħuhx huma, inġibu erba' bekkamorti flok ir-reffiegħa tar-raħal, u erbgħa bl-intorċi' ''Il-Każin idum. tlitt ijjiem b'bieba waħda magħluqa u bil-bandiera mniżżla'' U smajt kollox x'qalu, u rajt kemm tfassruni u kemm għielew għalija. L-għada fil-ħamsa ta' wara nofs in-nhar kien il-funeral tiegħi, Sa minn siegħa qabel bdew jinġabru 'n-nies fit-triq kollha, minn tarf ir-raħal sal-Knisja. Irġiel, nisa, tfal kullħadd irid jarani għaddej u jagħtuni l-aħħar tislima. Stagħġibt b'din it-turija kollha ta' ġiefi, li ma nafx. b'liema jedd kienet tistħoqqli; imma l-mewt taż-żagħżugħ tbikkik aktar: mill-mewt tax-xiħ, u jiena għaraft li dik il-ħasra hija aktar għal żgħożiti mafħisuda ħesrem, inkella għalija n-nifsi. Fuq spallejn erba' ħbieb tiegħi, għajnejhom Ħomor bid- dmugħi, għaddejt għall-aħħar darba mit-triq tar-raħal. nisma' n-nisa jitħassruni u jgħidu: ''Jaħasra, kif kellu jispiċċa l Il-bieraħ. bħal issa din xejn ma kellu ħsiebhal Miskina dik ommul U kemm kien iħobbha l-festal Is-sena mħabba fih mhumiex sa jagħmluha l-festa F' U mexjin bija kemm kemm jitħarrku, kullħadd b'għajnejh lejn l-art u bil-ħasra f'wiċċu. Fl-aħħar għaddejna minn quddiem dar, li qatt ma kont ingħaddi minn quddiemha bla ma nara 'l xi ħadd jidħakli mill-bieb jew mit-tieqa. Imma issa l-bieb u t-tieqa magħluqin, ħadd ma hemm jistennieni biex jidħakli u jgħidli xi kelma fielwa bis-serqa; biss nisma' twerżiqa ta' xebba li ħasditni… U ma' dik il-ħasda stenbaħt mit-thewdin tiegħi, u fraħt li sibt ruħi mimdud fuq friexi. Lil Ġużż Aqurnina B.A, l-aħjar Ħabib Tiegħi. Tgħib siekta l-ħiajja…. fuq ix-xefaq jofroq għaddej il-Qlugħ għajjien mid-dinja mwiegħra; fejn riesaq ħiemed, fost in-nar u d-dmija, bħal ruħ tibki żgħożitha7 Firxa baħar dwaru biss tingħi, xejn sabiħ ma jħajjru la sliem, la għana ta' xbejbiet ferrieħa, la qawwa ta' dirgħajn, l-anqas ta' fehma, 'ma sħiħ fi fisiebu jgħib ġo wisa' dalmi