Anniversarju Ħajtu u Ħidmietu Kien l-ewwel fost żewġ subien. Ta' età żgħira tilef lil missieru u wieħed jista jaħseb li ommu, armla b'żewġt itfal, fi żmien li ma kien hawn ebda għajnuna soċjali, kellha biċċa xogħol iebsa biex rabbiethom. Sabet għajnuna kbira minn oħtha Victoria Falzon, li għal żmien twil kienet kap tal-iskola primarja tal-bniet tar-raħal tagħna. ta' kotba. Mikiel Vella, bħala żagħżugħ, ħa l-ewwel formazzjoni reliġjuża f'dan l-oratorju. Barra hekk, hu ġie espost għas-snajja' u ċertu ammont ta' teknika li aktar tard f'ħajtu wżaha tajjeb. Daħal is-seminarju u ġie ordnat qassis fl-1925. Għamel l-ewwel quddiesa solenni fil-knisja parrokkjali fis-7 ta' Ġunju tal-istess sena. Kien il-bidu ta' ħidma sfiqa kemm fil-ħajja pastorali kif ukoll fil-ħajja materjali tal-parroċċa tagħna. Meta Mikiel tfarfar kien iż-żmien li Dun Ġwann Mamo kien qiegħed iwaqqaf l-Oratorju San Alwiġi fil-post fejn illum hemm iċ-ċentru tal-Patrijiet Agostinjani. L-oratorju kien post fejn il-ġuvintur setgħu jsibu formazzjoni reliġjuża u testamentarju tal-fundazzjoni Barbara. fl-istess ħin jitgħallmu xi sengħa bħal Din saret b'digriet tad-29 ta' April dik ta' mastrudaxxa, stampar u illegar Dun Milkiel Vella ma' tal-1929. Għamel biss ħames snin Dun Gwann Mamo f'din il-kariga. Matulhom ħabrek biex saru l-arkuni li jżejnu l-korsija u l-kappelluni kif ukoll ittieħed lura l-bini li l-fundazzjoni kellha fl-Isla. Mhux ta' b'xejn Dun Karm Sant, fl-Istorja tal-Fundazzjoni Barbara, isejjaħlu 'amministratur tajjeb ħafna' L-ewwel ħatra uffiċjali ta' Dun Mikiel fil-parroċċa kienet dik ta' esekutur It-tifkira li tqassmet fl-okkazjoni tal-ewwel quddiesa solenni ta' Dun Mikiel. Ġiet stampata fl-istamperija $. li kienet fl-oratorju ta' Dun Ġwann Mamo Dun Mikiel Azzopard (fin-nofs), Dun Ġużepp Gonzi (ħdejh) u Dun Mikiel Vella (fit-tarf xellug) flimkien mal-għalliema taċ-Ċirklu tal-Bniet fosthom Lorenza Bonnici Cali, Nina Cassat, Anġolina u Maria Carmela Schembri u t-tfajliet li kienu jattendu ċ-ċentru. Kellu jħalli din il-kariga biex, wara l-mewt ta' Dun Giovanni Battista Cassar, sar prokuratur tal-knisja parrokkjali u tal-festa titulari. Dan sar għaliex Dun Ġwann Barbara, fit-testment tiegħu, kien speċifika li ħadd mill-esekuturi, li kellhom ikunu tlieta, ma seta' jkun prokuratur tal-knisja jew kappillan. Is-snin tletin kienu s-snin tad-deheb tal-Azzjoni Kattolika Maltija. Dun Mikiel ma naqasx li jagħti kontribut għall-iżvilupp ta' din l-għaqda fil-parroċċa tagħna. Bħala prokuratur tal-propjetà tal-knisja ħa l-inizjattiva biex ġnien kbir li kien jinsab fi Triq Birżebbuġa bejn Triq Betta u Vjal Simmons jinbena. Parti mill-bini inkriet u bdiet tagħti introjtu lill-knisja waqt li parti oħra nżammet u bdiet tintuża bħala ċentru tal-Azzjoni Kattolika tax-xebbiet bl-isem Circolo Maria Annunziata. Dan iċ-ċentru nbidel f'benniena ta' formazzjoni reliġjuża għat-tfajliet tar-raħal. Barra hekk, kien isir fih tagħlim ta' ħjata, rakkmu u bizzilla fejn Dun Mikiel kien jagħti daqqa t'id billi jiddisinja xogħlijiet barra li jissuppervizjona. Nażżarda ngħid li hawn Dun Mikiel mexa fuq il-pass ta' Dun Ġwann Mamo u anke jekk fuq skala iżgħar, ipprovda lit-tfajliet dak li Dun Ġwann kien ipprovda lill-ġuvintur. Kultant żmien ix-xogħlijiet li kienu jaħdmu t-tfajliet kienu jinbiegħu b'riżq il-missjoni. Xhieda ta' xogħol dawn it-tfajliet bija bandalora rrakmata li Ilum tinsab konservata fil-knisja parrokkjali. Tagħlim ieħor li kien isir fiċ-ċentru kien dak tal-vuċi u d-daqq tal-pjanu. Dawn kienu mmexxija minn ħaddieħor ħlief Mro Joseph Casapinta li f'dawk is-snin kien Maestro di Cappella tal-knisja tagħna. Meta ż-żminijiet inbidlu u t-tagħlim tas-snajja' nqata' ċ-ċentru ta' Vjal Simmons baqa' jintuża għat-tagħlim tal-Katekiżmu lit-tfajliet u n-nisa Tarxiniżi. Waqt l-istess żvilupp il-mitħna li kienet tagħmel parti mill-propjetà ta' 'Triq Birżebbuġa ġiet irranġata biex tilqa' fiha l-armar tal-festa fosthom statwi bħal dawk tat-tieġ li sa dak iż-żmien kienu jinżammu fil-knisja Dun Mikiel, ta' ftit aktar minn tletin sena, kien fl-aqwa tiegħu u sab enerġija biex wettaq ukoll xogħol fejjiedi fil-knisja parrokkjali. Wieħed mill-aqwa xogħlijiet kien PARROĊĊA ARĊIMATRIĊI Festa 2914 li neħħa mill-knisja d-dfin u biddel il-qiegħa f'paviment tal-irħam li jixraq lit-tempju t'Alla. Ma kinetx ħaġa faċli. L-ewwel kien jeħtieġ jiġi ppreparat post alternattiv għad-dfin. Il-parroċċa diġà kellha ċ-ċimiterju tal-Erwieħ Iġġustizzjati, iżda dan kull ma kien fih kienu ftit oqbra mxerrda 'l hawn u'l hemm. Kien jeħtieġli jinbnew oqbra ġodda u dan isir bl-ordni. Bit-tħabrik ta' Dun Mikiel, li jingħad li anke kien imur jagħmel xogħol manwali hu nnifsu, u bil-koperazzjoni ta' Dun Ġużepp Gonzi, dak iż-żmien prokuratur tal-istess ċimiterju, inbena post deċenti għad-dfin tan-nies minn Ħal Tarxien. Fl-1937 dawwar ħarstu lejn l-armatura tal-artal maġġur. Sa dak iż-żmien dan kellu armatura waħda li kienet tintuża f'diversi festi inkluża dik tal-Lunzjata. Bl-għajnuna tal-iskultur Rafel Camilleri qabad sitt gandlieri antiki li, mill-bixra tagħhom, wieħed jista' jgħid li saru meta l-barokk kien fl-aqwa tiegħu, u nħadmu sitta bħalhom. Fl-istess intervent ġew restawrati erba' appostli, xogħol Vincenzo Dimech fl-1796, li kienu mitluqa għax kien fihom ħafna ħsarat. Kollox ġie ndurat minn Salvatore Fenech tar-Rabat. B'hekk inġabret armatura għall-artal maġġur biex tintrama fil-festa tal-Lunzjata. Din għadha titgawda sal-lum. Fl-aħħar tas-snin tletin Dun Mikiel irnexxielu jakkwista qanpiena minn Għawdex. Din ħolqotxi problemigħaliex l-amministrazzjoni tal-kurja Għawdxija ma ridetx li din toħroġ minn Għawdex iżda d-determinazzjoni u l-għaqal tal-prokuratur wasslu biex din tiġi fil-parroċċa tagħna. Jingħad li kienet kappara ta' ħames liri li tħallset lill-prokuratur tal-knisja tas-Sannat li salvat kollox. Minkejja s-sħab iswed li beda jħabbar it-tieni Gwerra Dinjija x-xogħol baqa' sejjer. Kien imiss il-pedestall tal-Lunzjata. Fl-4 ta' April tal-1940 dan ittieħed ir-Rabat fejn ġie ndurat mill-ġdid mid-ditta 702450 Bugeja e figli ta' Strada S. Agostino. Tlesta u tħallas fl-1941. Il-ħruxija u l-biża' tal-gwerra waqqfu għal ftit żmien il-ħidma fil-parroċċa għalkemm xi ħaġa baqgħet issir għaliex fl-1943 Concetta Caligari tħallset ta' xogħol ta' girlanda u erba' fjuretti għall-vara tal-Lunzjata. Wara l-waqfa furzata mill-gwerra, il-ħidma kompliet. L-ewwel preferenza ngħatat lill-vara tal-Lunzjata. L-aħħar darba li kienet inżebgħet kien fl-1920. Issa kien wasal iż-żmien li tiġi ndurata u sgraffita. Ix-xogħol sar bejn l-1945 u l-1946 mid-ditta Coleiro tal-Belt. Fl-istess żmien ġiet illustrata l-bradella u l-bankun minn Orenzio Buhagiar u twaħħlu xi ħaġar prezzjuz, fosthom ħaġra miċ-ċurkett tal-għerusija ta' omm Dun Mikiel, fl-istellarju tal-Madonna. B'dan l-intervent il-Lunzjata ħadet dehra aktar rikka. Sal-1948, il-knisja tagħna kienet għadha fqira ferm f'dik li hi dekorazzjoni. Is-saqaf kien miżbugħ ċelesti bl-arkuni kannella. Kulma kien hemm pittura kienu l-arzella prinċipali u l-pendattivi ta' taħt il-koppla; xogħol mill-isbaħ ta' Giuseppi Cali li sar lejn l-aħħar F'Diċembru ta' dik is-sena ġie ppreżentat id-disinn tad-dekorazzjoni proposta għall-koppla. Ix-xogħol kien fdat f'idejn il-pittur Ġanni Vella. Kienu ttieħdu in kunsiderazzjoni artisti oħra fosthom Attilio Conti li kien qiegħed jiddekora is-saqaf tal-knisja ta' San Ġorġ tar-Rabat Għawdex, iżda dak iż-żmien kien inħareġ edit li artisti barranin ma jiġux imqabbdin jagħmlu xogħolli setgħu jagħmlu artisti Maltin. B'hekk l-għażla ċkienet. Fi Frar tal-1950 il-koppla ġiet inawgurata uffiċjalment. Id-disinn tal-grada prinċipali li kellha tikkumplimenta l-kanċell u tagħlaq id-daħla għall-artal maġġur. Disinn għall-bronż minn Emm. Wara kien imiss il-kor u l-korsija. L-aħħar li ġew iddekorati kienu l-kappelluni. Ix-xogħol fuq dawn intemm ħafna wara l-mewt ta' Dun Mikiel. L-artal maġġur baqa' jieħu l-attenzjoni li jistħoqglu. Dan inħadem fil-fidda fl-Italja fuq disinn ta' Emmanuele Buhagiarl. Wara taqtigħ ta' qalb minħabba licenzja tal-importazzjoni u mitt ħaġa oħra dan wasal Malta u ġie mżanżan fil-festa tal-1953. Nażżarda ngħid li l-aktar opra sfortunata li daħal għaliha Dun Mikiel kienet il-kanċell tal-irħam biex idawwar il-presbiterju. Id-disinn għal dan ġie ppreparat minn Emmanuele Buhagiar u nħadem mid-ditta Anastasi tal-Italja. Reġa' kien hemm inkwiet dwar il-liċenzja tal-importazzjoni. B'xi mod l-irħam wasal u tpoġġa fuq il-presbiterju, iżda id-dekorazzjoni tal-bronż baqgħet ma saretx. Dan minkejja l-fatt li kien intbagħat ammont ta' bronż minn Malta biex jiġi mdewweb u fondut fid-dekorazzjoni. Ħafna mit-Tarxiniżi jafu din l-opra kif intemmet… L-aħħar xogħol li sar fi żmien il-prokuratur Dun Mikiel kien erba' artali tal-irħam. Sa dak iż-żmien l-artali tal-Qalb ta' Ġest, Sant'Anna, id-Duluri u San Franġisk ta' Paola kienu għadhom tal-ġebel. Dawn saru mid-ditta Accarino u tħallsu f'Otturbru tal-1954. Dun Mikiel għadda għall-ħajja aħjar f'Diċembru tal-1954. Fit-testment tiegħu mexa fuq il-passi tal-benefattur Dun Ġwann Barbara u ħalla lill-knisja parrokkjali tagħna bħala eredi universali ta' ġidu. Xewqa li ħalla miktuba kienet li b'ġidu jsir sett gandlieri tal-fidda biex iżejnu l-artal maġġur fil-ġranet tal-festa tal-Lunzjata. Dun Mikiel Vella miet fit-2 ta' Diċembru 1954. Għeluq is-sittin sena minn mewtu nsellmu l-memorja ta' wieħed minn dawk li għamlu l-parroċċa tagħna dik li nafu llum.