jikteb dwar Il-Knisja ta' Santa Marija ta' Bir Miftuħ Il-Knisja ta' Santa Marija ta' Bir Miftuħ hija waħda mill-aħjar eżempji ta' dawk il-kappelli medjevali li darba kienu jimlew il- pajsaġġ Malti. Eżatt meta nbniet ma nafux, iżda jidher ċar illi fl- 1436 kienet waħda mit-tnax il-parroċċa jew 'cappelle' li kien hawn f'Malta. Taħtha kienu jaqgħu l-irħula tal-Gudja, Ħal-Kirkop, Ħal Safi, l-Imqabba, Ħal Tarxien, Ħal Luqa u Ħal Farruġ. Il-Knisja kif inhu illum għandha pjan rettangolari karatteristika ta' dawn iż- żmienijiet, b'qis ta' 48 u b'36 pied. Mhux eskluż il-fatt illi l- knisja xi darba seta kellha kappellun u apsidi. Fuq ġewwa ħames finejjiet iżommu s-saqaf li, kemm kemm imżerżaq jwaqqa l-ilma minn numru ta' mżieba. Din ix-xewka hija moħbija minn parapett żgħir, illi fil-faċċata għandu kampnar għoli bi tlett arkati. Dan kien ġie probabbilment miżjud fis- seklu sbatax. Taħtu hemm tieqa tonda, jew 'ocolus', ddekorata b'disinn ġeomettriku tassew sabiħi, waqt li l-uniċi twieqi fil- ġenb huma dojoq ħafna. bibien, prinċipali u tal-ġenb, għandhom 'hood moulding' komuni f'dawk iż-żminiejt. Fil- ġenb hemm ukoll appoġġ biex tinżamm bandiera. Fuq ġewwa l-knisja kienet miksija b'diversi pittura li, llum, jidhru biss tliet qaddisin minn purċissjoni li oriġinarjament kellha madwar għoxrin. Il- qaddisin, li kollha jġorru s- simboli tagħhom, huma mpittra b'mod stilizzat fejn mhemm l- ebda aċċenn għat-toqol tagħhom. Fuqhom burdura ħamra b'disinn ġeometriku f'nofsha tiġri t-tul kollu tal-ħajr. Taħt dawn il-qaddisin traċċi oħra juru dak li seta kien il- Ġudizzju Universali. Fil-ħajt tal-ġenb, bejn l-ewwel pilastri, baqa biss figura b'ilbiesorjentali li qed iżżomm fjura tal-ġilju. Hawnhekk ukoll, il-figura hija mdawwra bl-istess burdura. Mill-istil ta' dawn l-affreski, xogħol ta' artist provinċjali, illum insibuha diffiċli li nidħlu f'dati eżatti. Dan għaliex din l-arti popolari kienet pjuttost konservattiva u ma kenitx issegwi l-iżvilupp pittoriċi taż- żmienijiet tagħha. Iżda, jekk nassumu li l-knisja saritilha faċċ ata ġdida fil-bidu tas-seklu sittax, dawn l-affreski jidħlu f'data tardiva ta' l-istess seklu. Fuq l-altar hemm pittura oħra li hija wkoll ta' dan il-perjodu. Impenġijja biż-żejt fuq panew bil-fuqqani ġej għat-tond hija turi lil Sidtna Marija u lil Binha Ġest bil-qegħda fuq is-sħab ta' pajsaġġ miftuħ. Fuqhom il-Missier Etern jidherimdawwar bl-anġli waqtli jżomm il-kurċifiss. Ix-xena hija wkoll assistita minn San Pietru u San Pawl fuq kull naħa rispettivament. Fil-kwadru, il- linja tassew ħarxa u sewda tagħmel lill-figuri riġidi w ibsin. Iżda minkejja kollox, ċerti passaġġi sbieħ jagħmlu lill-pitturi ta' Bir-Miftuħ eżempju remarkabbli ta' l-umilta' ta' l- arti popolari Maltija. Il-Membri kollha ta' l-Għaqda nirrakomandawlhom biex iħajru lil ħbiebhom biex jissieħbu magħna bħala membri — il-ħlas huwa ta' Lmi biss. mia 7 If Tpinġija mis-Sur J. Mifsud tal-kappella antika ta' Bir Miftuħ — waħda mill-ewwel għaxar parroċċi li ħarġu mill-Katidral ta' l-Imdina għalkemm minn din il-parroċċa ħarġu seba' parroċċi oħra xorta waħda għadna bit-titlu parrokjali.