Malta, Il-Familja Rjali Ingliża u l-Inkoronazzjoni ta' Eliżabetta II Ta' A. CREMONA AĦSEB Hi l-ebda wieħed u l-ebda waħda mir-Renjanti ta' l-Ingilterra jew hija hekk marbuta ma' qalbna l-Mal- tin daqs ir-Reġina Bl-żunetta li qabel ma messha li tiret il-Kurn- na tar-Renju Trigliż kienet hekk midħla tagħna minn mindu żżew- ġet n kellha Lokkażjoni li tgħammar fostna għal ġimgħat sħaħ kemm-il darba u ddur, tista' tgħid, l-irkejjen kollha tal-Gżejjer ta' Malta u Għawdex, fosthom sptari ijiet, knejjes, skejjel u posti- jiet ta' trattenimenti, kit ukoll postijiet storiċi, u tara. wiċċna li kienet tant dratu bħal wiċċ ta' l-akbar ħbieb tagħha. Għalhekk ma setgħolx ma tgħaxxqetx bil-gżira tagħna meta saret taf kemm il-popolazzjoni ta' Malta laqgħet bil-ferħa l-aħbar li Hija, wara l-mewt tal-għażiż missierha Ġorġ VIT laħqet floku fis-saltna tar-Renju Unit ta' l-Ingilterra. U wisq iktar meta sa- ret taf kemm Malta fil-ġranet taċ-ċelebrazzjoni ta' l-Inkoronaz- zjoni tagħha, nriet minn qalbha l-ferħ tagħha b'sinjali ta' l-isbaħ tiżjin xieraq u b'simboli ta' ġibda u qima l-aktar kbira b'xewqat ta' riżq għas-saltna tagħha. Ir-Reġina Fliżabetti mhux l-ewwel waħda mill-familja rjali Ingliża, li ġiet iżżur il-gżira, lanqas tagħha hija l-ewwel tifkira li għandna tal-għożża li l-familja riali —Mmeliża għandha. lejn din id-daqsxejn ta' a. li, bħal ma kien stqarr darba Alfonsu Re ta' Spanja fl-1127, tista' titqies bħala waħda mill-ġawħriet għe- żież tal-Kuruna Imperjali. Wara ż-żjara tar-Reġina Armla Àde- Jaide, l-ewwel waħda mir-renjanti li kienet ġiet Malta mis-seklu ħmistax, u li damet fostna ma' l-erba' xhur (1888-1839) sħaħ, kienu ġew iżuruna hawn Malta, tista' tgħid, il-membri kollha tal- familja rjali, sew bħala servizz navali kemm bħala kompliment diplomatiku, fosthom dawk kollha li telgħu sal-lum fuq it-tron tar-Renju ta' l-Ingilterra, barra mir-Reġma Vittorja. Għad hawn min iiftakar sewwa lir-Re Dwardu VTI, sew bħala Fizzjal tal- baħar kemm rħala Prinċep ereditarju u kemm bħala Re fiż-żjaj- jur tiegħu ta' l-1903, meta għoġbu jagħti t-titlu tal-King's Own lir-TjRoval Malta Regiment u qiegħed l-ewwel ġebla tal-''Break- water', meta. fl- 1909, kien ġie mar-Reġina Alessandra, martu, ma' l-Imperatriċi Federovna tar-Russja, u mal-Prinċipessa Vic- toria, u personalment żejjen bid-Dekorazzjoni tal-Kavaljerat ta' MALTA, IL-FAMILJA RJALI INGLIŻA 43 l-Ordni Vittorjan (K.C.V.O.) lill-Arċisqof Pietru Pawlu Pace; u meta darb'oħru kixef il-bust ta' Sir Adrian Dingli, il-Mall; għad hawn min jiftakar lir-Re Ġorġ V meta kien għadu fizzjal fuq il- bastimenti tal-gwerra, dieħel u ħiereġ fil-port ta' Malta (1885); fl-erba' snin li kien baħħar hu għadda l-aħjar ta' żgħożitu ħawn Malta, Huwa kellu hawn miegħu, lil zijuh id-Duka ta' Bdinbur- gu mad-Dukessa, martu, iż-żewġ prinċipessi, ulied zijuh, u r-Re- ġina tar-Rumanija magħhom, il-Prinċipessa Lwiża ta' l-Ingil- terra u l-Prinċipessa. Alessandra, li fil-bidu tas-sena 1887, then- new bil-festi li sarulhom hawnhekk, u bil-mogħdijiet taż-żmien li kellhom dawn il-membri ta' familji rjali: pranzijiet fil-Palazz tal-Gvernatur, mixegħla, daqq, tiġrijiet u logħob il-Marsa. Dik il- ħabta d-Duka ta' Edinburgu kien Kap Kmandant tal-Flotta tal- Mediterran u għalhekk kien ġie joqgħod hawn Malta, fejn twil- ditlu tifla li kien semmieha Melita, b'tifkira tal-gżira ta' Malta. Tifkira oħra għażiża tar-Re Ġorġ V hija dik ta' meta kien għadu Duka ta' Cornwall u Vork. Kien għall-ħabta ta' din iż-żjara tie- għu meta x-Xirku ta' l-Arti, Xogħlijiet u Kummerċ kienet waq- qfet Wirja ta' l-aħjar xogħlijiet ta' żmienna tu ta' żmien il-qe- dem fil-Palazz Tndustrjali (Palazz Xara) ta' quddiem il-Knisja ta' San Ġwann fejn dari kien hemm il-Mużew u dan l-aħħar l- Uffiċċju ta' l-Tima u Dawl Elettriku. Fil-Wirja li nfetħet fis-26 ta' Marzu, 1901, id-Duka u martu stagħġbu kif fi gżira hekk ċkejkna setgħu jmġabru ħwejjeġ hekk sbieħ. Din il-Wirja ħolqot wara l-Mużew ta' l-Antikitajiet ta' Malta li fiha nġabru dawk l- oġġetti kollha tal-ħajja u industrja ta' l-ewwel ġnus li għammru fil-Giżra u tal-ġnus l-oħra kollha sa. żmien ir-Rumani. Dan sar bit- tħabrik tal-Gvernatur Grenfell li kellu wisq għal qalbu l-ġieħ u t-tifkirijiet storiċi ta' Malta Żjajjar sħra li kellna minn membri tal-Familja Rjali ta' l-In- gilterra. huma, tista' tgħid tal-bieraħ. Fosthom infakkru dik tar- Re Dwardu VTIT, li meta kien għadu Prinċep, ġie hawnhekk flok missieru Ġorġ V, u fetaħ il-Parlament Malti, kif ukoll iż-żjajjar li kien għamlilna ħuh Ġorġ VI, missier il-maħbuba Reġina tagħni tal-lum, fosthom l-aħħar waħda, li kienet fiż-żminijiet ħorox u perikulużi ta' l-aħħar gwerra, li ma nistgħux ma niftakrux fiha. bl-akbar għożżu u qima lejn dak ir-Re li ġarrab mat-toqol tas-Sal- tna tiegħu mxerrda ma' l-artijiet kbar ta' l-erbat irjieħ it-twegħir aħrax ta' l-aħħar Gwerra li fiha Malta kellha l-akbar sehem fl-at- IL- takki ta' l-ajru mill-għudu u, iżejjinha bid-1 skorazzjoni tal- Aħna nkollu, ta' qabel l ' ta' bosta ġid deltà u ftehim bem il-Kuruna 1 qgħu ngħożżu wisq iżjed iż- eżja il-Gżejjer, issa iktar u iktar li pjaċir nieħdu sehem hekk kbir oħra tad-Dominji u Kolonji Ing qalb tagħna, jistqarr quddiem tas-Sema Hija biħsiebha t tas-sudditi tagħha kollh għax għalkemm Malta hija l-ik qegħdin taħt il-ħarsien tal-Bar egħżeż ġawlm'et fil-Kuruna fuq li Alla i bħalma għa ' jżomm idejh fuqha, għalhekk, bil-ħaqq kollu għoġbu 'George Gross'' ajjar tar-Renjanti iex żammew sħiħa r-rabta ta' fe- ngliża u l-Maltin, hekk ukoll nib- jjar tar-Reġina Bliżabetta f'dawn l-Inkoronazzjoni tagħha kellna l- u ta' ġieh fost in—nazzjonijiet l- iżi, u li nħossu kliemha jidwi fil- Alla u l-Bredmin li bil-għajnuna an jiġifieri wkoll ta' bil-ħaqq u bis-sinċerità għall-ġid Malta u l-Maltin— ar ċkejkna fost l-artijiet l-oħra li diera Ingliża, hifa waħda mill- ras-ir-Reġina tagħna Fliżabetta. u jseddaqha fir-rieda tajba tagħ- ha għall-ġid ta' Pajjiżha u ta'