XENA BIBLIKA Ta' A. CREMONA — LILL-QARREJ Dan l-episodju drammatiku hija xena ta' ġrajja immaġinarja fuq ambjent bibliku li fiha n-nies tal-ġrajja huma wkoll immaġi- narji — barra mis-SAMARITANA, b'isem ukoll mistħajjel, u KRISTU, li jidher wara l-jum li qam mill-imwiet. Fil-persuna tas-Samaritana hemm dik il-figura, li l-moħħ li stħajjilha, taha xeħta ta' bniedma li fiha l-kelma ta' Kristu, fejn il-Bir ta' Ġakobb, ħadmet mhux ftit fuq il-qalb, fuq il-moħħ, u fl-aħħarnett fuq ir-ruħ, hekk li bidlitha u firditha għal kollox minn ħajja ta' hena qarriega—kif ħassitha u stqarritha. hija nnifisha fi kliemha b'dik il-ħeġġa u fidi gawwija li nisslilha fomm il-Messija. Hawn is-Samaritana tista' toqgħod ma' dik ta' xi nisa oħra tal-Vanġelu li kliem ir-Rabbi ta' Nażareth wasal sal-qiegħ ta' ruħhom, fosthom f'dik tal-Maddalena. Għalkemm l-Evanġelista ma jsemmi xejn fuq is-Samaritana wara l-laqgħa u taħdita tagħha mal-Barrani tal-Lhudija, fil-bini u nisġa tal-ġrajja, b'fond bibliku, ti fiha s-Samaritana hija s-sim- blu tas-setgħa tal-kelma tal-Messsja fuq ruħ marbuta mad-dinja, il-kittieb ma setax ma jistħajjilhiex quddiem għajnejh. bħala l-MIFDIJA. tas-Samarija—figura li għalkemm mhux biblika. ment storika għalkollox, hija artistikament u moralment simbo- lika. Kittieba oħra tawna din il-figura imżewqa ta' vomantiċiżmu reliġjuż fil-persuna biblika ta' Marija ta' Magdala, u għalhekk, f'dan id-daqsxejn ta' xogħol drammatiku, jien deherli wkoll is- Samaritana nista' npinġiha fuq dik il- fasla u b'dawk l-ilwien li tagħtina l-arti drammatika tal-lum. Nagħlaq dawn. il-kelmtejn biex niżżikħajr lil ħabibi Dun Karm Sant, B.A., Lie.D., Lic. S.S., D.D., li għoġbu jarali l-manuskritt ta' dan ix-xogħol u jwettaqli xi punti dwar it-test, l-ambjent u persunaġġi bibliċi. XENA BIBLIKA TA' ŻMIEN KRISTU PERSUNAĠĠI Jaskuż — ragħaj Fiżew — ragħaj ISMAG RAKEL: RĦBEKKA Il-Ġrajja ssir fis-Samarija fl-inħawi tal-Belt ta' Sikar. Żmien Kristu. - i Id-daħla ta' wied bejn il-għoljiet ta' Ebal u Gariżim. Fin- nofs jidher il-bir ta' Ġakobb mgħotti bl-għarix. Warajh, min- naha tal-lemin, il-bogħod tidher il-belt ta' 'Sikar bil-mergħat u l-ġonna jħaddru madwaru; max-xelluġ siġar tal-ballut f'tarf ta' għelieqi li jinfireu sal- iwilġa tal-wied, Fil-qrib: ngħaġ jirgħu ġi hawn u 'l-hinn. JAGHUŻ bilqiegħda fuq il-ħerża tal-bir b'ħatar f'idu; wieqaf ħdejh b'daħru jistrieħ mal-ħerża r-ragħaj Frażew ukoll bil-ħatar f'idu. JAGĦUŻ: U minn fejn hu dak ir-raġel li sallbu f'Ġerusalemm 7 Fniżew : Igħidu li hu minn Nażareth. JaGHuż: Minn Nażareth 7 Jismu 2 ELIiżEW : Ġest. JAGĦUŻ: Ġest. Mhux isem ġdid għalija, Dehesli li smajthom isemmuh ġewwa Sikar. Eriżew : Naħseb, l-iktar li jafuh in-nisa tagħna, li, kif igħidu, rawh u stagħġbu bi kliemu. JaGĦtż: Semgħuh2 tniżew : Semgħuh, Jagħuż, u jemmnu bih mhux ftit. — Jacnuż: (Ħosbien). U xi ħtija sabulu 2 8077 — IL-MALTI — Eniżuw : Ħadd ma jaf sewwa. Hemm min igħid li hu kien qie. għed ixewwex lil-Lhud biex ma jħallsux il-ħaraġ lis-Sul- tan ta' Ruma, hemm min igħid li kiser il-liġijiet tas-Sima- goga, li xxandar Bin Alla u li jrid iwaqqaf liġi u saltna, ġdida li ma taqbilx ma' dik tal-Qassisin Lbud. L-irjus kbar u l-qassisin tas-Sinedrju riedu, għalhekk, jeqerduh u xlewh quddiem Qajfa, u mbagħad quddiem Pilatu, ir- Rumi. JAaGĦUŻ: U dawn x'qalu Erażew : Emminni, ma stajt naqbad xejn iżjed. Kif taf int, jiena kont tlaqt għal Ġerusalemm bil-ħrief tiegħi, u b'xi nagħ- ġiet fejn ridt niltaqa'-ma' xi xerrejja fis-suq ta' dik il-belt. Wasalt hemmhekk sew sew lejlet il-Għid, u fil-jumejn li qgħadt hemmhekk sibt il-belt mimlija nies ta' dik il-belt u nies barranin. Il-Lhud li kienu jgħammru 'l bogħod koll- ha nġemgħu ma' oħrajn ta' ġewwa l-belt fil-maqdes tagħ- hom għall-Għid il-Kbir. L-għada s-sema sebaħ miksi sħab iswed. Fil-belt kien hemm għagħa kbir; irġiel u nisa jiġru minn hawn u minn hinn. Kien hemm bħal dagħdi- għa u tkexkixa bħal dik ta' riħ lejlet xi riefnu kbir. Ħsej- jes ta' sandli u mixi ta' saqajn ħafja ta' ħlejjaq ta' nies sejrin lejn it-triqat li jieħdu lejn is-swar ta' madwar il- belt. Jien ingħaqadt ma' xi nies tas-Samarija u staqsejt- hom x'ġara, 'Bejrin', qaluli, ''lejn il-għolja msejħa Gol- gota taħt il-ħitan tal-belt fejn sejrin isallbu xi ħatjin : żewġ ħallelin kbar, fosthom ukoll lil wieħed imsemmi Ġesti ta' Nażareth—bniedem li għamel ħafna għeġubijiet. Iżda l-Qassisin Lhud u l-Fariżin jobogħduh għax qal li hu Bin Alla u Sultan tal-Lhud. Milli jidher beżgħu minnu u riedu jeqerduh. JAGHUŻ: Naħseb li dawk il-Qassisin tal-Bhudija għandhom ra. ġun. Eniżnw : Taħseb hekk, Jagħuż7 JAGĦUŻ : Hekk naħseb, Eliżew. Kien hemm bosta oħra fil-Lhn- dija li kienu jgħidu li huma l-Messija, bħalu, u kienu jqar- rqu bin-nies, u hekk naħseb li hu dan. BELiżEW : Iżda jien le, Jagħuż. Jiena rajtu lil dan il-bniedem. Rajtu u ġiebli ħniena… u deherli li minn wiċċu mhux dak il-bniedem li seta' jqarraq in-nies… li hu ħati kif igħidu l-għedewwa tiegħu. ; JaGHuż: Rajtu7 w. Rajtu… mgħobbi b'salib għaddej mit-toroq ta' Ġerusa- lemm qalb dewwediia ta' nies tirtass biex tarah, fost- hom sisa, tfal, barra qatta Lhud Fariżin jiddieħku bih u juruh b'subgħajhom… wiċċu mixrub, imċappas bid-dmija nieżel minn rasu—għajnejh fil-ħofra, imbexxqa… miexi bil-pass għajjien… ġie waqtiet li waqa' għal darba u tnejn taħt it-tagħbija tas-salib… u xita ta' swat fuq dahru dlonk taraha nieżla minn idejn is-suldati u daqqiet ta' sieq biex iġagħluh iqum. Xi ħadd ħabat iserrħu mit-toqol, iżda ħadd ma seta' iċaqalqu minn taħt dak is-salib ta' ħxuna u toqol li ma bħalu… x'ħin f'daqqa waħda dak il-bniedem, għaj- jien kif kien u mingħajr nifs… ħaġa tal-għaġeb, irtafa' mill-art, għamel ħiltu, raġa' rafa' s-salib u baqa' jġorru sa tarf il-għolia. JAaGHUŻ: Għamel f'ħajtu bosta għeġubijiet, kif għidtli u kif EMIŻE igħidu wkoll ħawnhekk, u mhux ħaġa tal-għaġeb biex bis- seħer tiegħu kellu l-ħila jerġa' jerfa' dak is-salib u jġorru. Ħaddieħor kien jibqa' mejjet taħt dik it-tagħbija, swat u daqqiet ta' sieq, imbiċċer kif kien. Bniedem bħal dak ma tistenniex li kellu jħalli min igħabbih: bis-salib tal-agħar nies ħatja, joqgħod għal dak is-swat, u fuq kollox għal dawk it-tbatijiet u mewt bħal dik. w.: Biex ingħidlek, hekk għidt jien f'qalbi, iżda xi ħadd qalli, għax sema' minn sħabu tax-xirka ta' dak il-bniedem, li hekk ried l-Imgħallem tagħhom, kif huma kienu jsej- ħulu, għax hekk kien miktub fil-liġi l-qadima li kellu jgħaddi minnu għall-fidwa tan-nies tad-dinja. JAGĦHUŻ: U x'taħseb li kien dal-bniedem 9 w.: Ngħidlek is-sewwa, Jagħuż, jien qatt ma ġietni l-ħajra minur warajh, sew meta nzertajt immur fis-swieq ta' dik il-belt u lanqas meta darba n-nisa tagħna ġġennet għal warajh u wasslitu sa tarf il-Galilija, u meta mar f'Naża- reth, ir-raħal fejn ukoll inzertajt mort nixtri xi mtaten. L-ebda kelma ma smajt minn fommu. Wiċċu ma kontx rajtu ħlief huwa u sejjer għall-mewt.—Dak il-ħin ħas- sejtni hekk miġbud lejh li ġietni ħasra hekk kbira li qab- żuli d-dmugħ. Meta mbagħad, wara li sallbuh, huwa għa- laq għajnejh, jiena kont għadni f'Ġerusalemm. Dak in- nhar ix-xemx tgħattiet f'daqqa waħda b'dalma l-iktar sewda qabel il-ħin ta' nżul tagħha. Is-sema tħawwad… ' irwiefen, beraq, ragħad, tfaqqigħ ta' sajjetti u ħsejjes minn wara l-għolja fejn sallbu dak il-bniedem. L-art bdiet titriegħed… id-djar jixxejru… kull fejn tirfes donnu sa jinżel bik… qatt ma tkexkixt daqs dak in-nhar, u fittixt. nitlaq minn dik il-belt tal-biża' qabel ma sebaħ l-għada. (Jagħuż u Eliżew jitħarrku minn ħdejn il-bir). JAGĦUŻ: Imma inti taħseb li: dan il-bniedem kien tassew dak il-Messija li kif igħidu kienu. tkellmu fuqu l-Profeti ta' żmien misserijietna x-xjuħ2: —, Eriżew : Milli rajt, u minn dak li ġara wara mewtu, jien wisq naħseb li hu dak, Jagħuż. Inti tiftakar kemm stagħġbu bih in-nies tal-belt ta' Sikar bl-għeġubijiet tiegħu, kemm nies kien jiġbor madwaru, u kif kulħadd kien issaħħar wara kliemu, l-iktar in-nisa tagħna, meta darba kien ġie lejn dawn l-inħawi flimkien ma' sħabu tax-xirka tiegħu. JAGĦUŻ: Iva, niftakar, Eliżew, U kien jidhirli f'dawn l-inħawi mieta darba n-nisa tagħna ltaqgħu miegħu u ma' sħabu u- baqgħu sejrin għal warajh sal-belt ta' Sikar fejn dawk in-nies ġagħluh joqgħod fosthom għal xi jumejn. Kienu ssaħħru hekk wara kliemu u l-għeġubijiet tiegħu li ma ridux iħalluh jitlaq lein il-Galilija. Ismagħel, il-ħabib ta' Deborah, kien qalli l: din kienet iltaqgħet miegħu fejn ħoġor dak il-bir (juri l-bir ta' Ġakobb) filwaqt li kien qie- għed jistrieħ u talabha tagħtih jixrob x'ħin ġiet timla l-ilma. Ismagħel qalli li dan il-bniedem kien għamlilha xi seħer, għaliex minn dak in-nhar lil Ismagħel Deborah warrbitu u għalqitlu l-bieb ta' darha, Jidhru resqin lejn il-bir Rakela, Rebekka u Sarah bil- qolol fuq kiftejhom.— Ir-rgħajja Jagħuż u Eliżew jissok- taw jitkellmu bejniethom bil-mod. Wara ftit jitilqu u 7 jgħibu. RAKELA: (Turi b'subgħajha l-bir). Kien hawn meta Deborah ratu u kellmitu. REBEKKA : U kien talabha jixrob. SARAH: U dik ħabtet tiddieħak bih. (Kull waħda minnhom tersaq timla mill-bir u tfer- — tagħ l-ilma fil-qolla). RAKELA : U dak reġa' talabha. REBEKKA : Il-Lhud, qaltlu hi, ma jitolbux ilma lilna tas-Sama- rlia. SARAH: U hu reġa' talabha, qaltilna. RAKETA : Biex imbagħad jisqiha mill-ilma tiegħu, qalilha. REBEKKA : U x'ilma ried jagħtiha 2 SARAH: Ilma li ma jaqtax il-għatx. (Sarah u sħabha jaqbdu jidħku). Ilma li bib, qalilha, tibqa' tgħix għal dejjem. Rakina : U talbitu minn dak l-ilma. SARAH: U hu qalilha, qabel xejn mur għid lil żewġek jiġi. RARBLA : U dik ħmaret għax żewġha ma kellhiex. ReserKa : Kellha, Rakel, imma dak li kellha f'darha ma kienx żewġha. SARAH: Umalli dak il-bniedem urieha li jaf b'ħajjitha, hija ħas- bitu r-Rasul. Imma dak qalilha li hu l-Messija. REBEKKA : Il-Messija2 1 ' SARAH : Il-Messija, qalilha. RAKELA : Iva, il-Messija, qalilha, Rajnieh huwa u sejjer ma' sħabu tax-xirka N SARAH: Iva, qalilha li hu l-Messija, Qalilha li hu Kristu, il- Messija. REBEKKA: U issa fejn hu2 RaKBnA: (B'leħen ħiemed). Igħidu li hu f'Ġerusalemm fejn il- Lhud sħabu ċaħduh. Xlewh li hu kien qiegħed jikser il- liġijiet tagħhom. Li hu mhux il-Messija… mhux is-Sultan tal-Lhud, bħalma kien qiegħed igħid. U kif issa qalu, qab- duh, ħaduh quddiem il-Qassisin tas-Sinagoga, u riedu joq- tluh, isallbuh. — SARAĦ: U naħseb. li qatluh. Tidher Deborah ġejja b'qolla fuq kitfejha u b'oħra f'idha l-lemenija. : REBEKKA : (Issefsef f'widnejn sħabha), Ġejja. REBEKKA: Ngħidulha. 84 IL-MALTI (Deborah. tersaq biex timla l-ilma). SARAH : (lil sħabha) Deborah qalbha sewda dalgħodu. RIBEKKA : Hekk tidher minn wiċċha, RAKBLA: Mhux soltu, Deborab, turina dak il-wiċċ… dawk l-għajnejn miksurin. - Xi ġralek il-lejla7 Għidilna, DeBoRAaĦ: X'intom tarawli f'wiċċi li qiegħed iħassibkom daqs- hekk 2 RARBLA : Naħseb li semgħet bħalma smajna aħna, u, għalhekk, forsi tidher hekk imdejqa. DiBoRAn: U xi smajtu2 — Nista' nkun naf2 SARAH: Dak ir-Rabbi, jaħasra. Dak li darba kien ġie hawnhekk jistrieħ fejn ħoġor il-bir u talbek tisqih… tiftakar, Deborah. Kont ġejt tgħidilna li qralek f'qalbek, tiftakar, Deborah. Kemm ġejt tiġri tgħidilna li hu l-Messija tagħna… u n-nies tal-belt laqgħetu, fejn igħidu fejjaq xi nies u għamel xi għeġubijiet (b'leħen ħiemed). Dak ir-Rabbi li firdek minn Ismagħel, dak ir-Rabbi, kif smajna, ġibuh quddiem il-Qassisin il-Kbar tas-Sinagoga tal-Lhud, għabbewh bis- salib, u, kif igħidu, sallbuh taħt is-swar ta' Ġerusalemm. RAKBLA : Sabuħ ħati. DrsoRan: Ħati ta' hix 2 RAKĦLA : Kif igħidu kiser il-liġi tal-Lhud. Xlewli li ried ixew- wex… iqarraq, igħid li bu s-Sultan tal-Lhud. SARAH : Li hu bin Jahweh… mibgħut minnu… Qabduh u ġibuh quddiem. il-Qassisin u l-Ħakem ta' Ġerusalemm, u dan tah f'idejn il-Lhud biex jagħmlu ħaqq minnu. DEBORAH: Ma nemminx li' hu ħati. Għadu quddiem għajnejja. Kliemu jidwi ġewwa widnejja. Jien ridt niddieħak bih meta qalli: 'Kieku taf min Hu dak li qiegħed igħidlek — ''Agħtini nixrob —- kont titolbu int, u kien ijagħ- tik ilma ħaj'. — U meta ssuktajt ngħidlu bid-daħka f'fommi: ''Mela int aqwa minn Ġakobb, missierna, ji tana dan il-bir7 UMin jixrob minn l-ilma li nagħtih jien, ma jieħdu għatx qatt, imma jsir fih ilma tal- ħajja'' weġibni. U jien dejjem bid-daħka qbiżt għidtlu — —Agħtini minn dak l-ilma mela biex ma jeħodnix l-għatx, u ma noqgħodx niġi nimla kull darba'' — Fit-tweġiba li tani biex insejjaħ lil żewġi biex b'hekk inkun nista' nifhem kliemu u nħoss ġo fija l-hena ta' dak l-ilma li bih ried jis- qini, jien minn dak il-ħin ħassejtni mara oħra, Fi klie- mu li għarrafni b'dak Alla, missierna, li għandna nqimuh mhux biss fuq il-għolja ta' Ġariżim, iżda f'ruħna u kul- limkien, jien ħassejt li ġiegħda quddiem dak il-Profeta, 'dak il-Messija li ħabbrulna—dak Kristu li intom għidtuli li l-Lhud sħabu sallbuh. Għalhekk jien inħoss f'ruħi li dak il-Bniedem mhux ħati ta' dik il-mewt li tawh fuq is- salib. RakELA: Deborah baqgħet imsaħħra minn kliemu. Għadha ma tistax temmen li dak il-bniedem ħalla lill-għedewwa tiegħu joqtluh, meta hu bħala Messija, bħala profeta, Bin Jahweh, sata' jeħles mill-mewt u bil-kelma tiegħu biss imewtilhom idejhom. Xi tgħid Sarah 7 SARAH: Ħekk naħseb jien ukoll. RmBEKKA: U hekk ngħid ukoll jien. — SARA: Deborah għadha toħlom bih, u ma tistax tneħħih minn quddiem għajnejha. DisoRan: Iva, sewwa qed tgħid. Jiena għadni noħlom bih u l-ħolma li ħlomt il-lejl li għadda hija biżżejjed biex twet- taq fija l-fehma li dak il-bniedem hu l-Messija tagħna u biex nibqa' nemmen fi kliemu. RAKBLA: U x'ħolma sabiħa ħlomtilna, ja Deborah $ DiBonan :Kerha u sabiħa. Ħlomt lilu, lil-dak li kellimni fuq dak il-bir. Wiċċu, għajnejh, fommu għadhom quddiem għajnejja u ma ninsiehom qatt. Rabtauh, ħaduh quddiem il-Lhud il-Kbar tal-Ħaqq tal-belt ta' Ġeru- salenim. Xlewh bħala ħati li kiser il-liġijiet tagħhom, għax ried igħid li hu l-Messija, bin Alla-mibgħut minnu. li hu s- Sultan tal-Lhud. Sawtuh, biċċruh, beżgulu f'wiċċu, għamlulu kuruna tax-xewk madwar rasu, libbsuh mant aħmar fuq dahru, tawh qasba f'idejh u rabtuhomlu, 86 : ss IL-MALTI għajruh Sultan tal-Lhud u selimulu għarkobbtejhom biex jiddieħku bih. Fl-aħħarnett, għabbewh b'salib. Jien tkexkixt, ma flaħtx narah tiela' l-għolja u jaqa' taħt dak is-salib, u dawk il-kiefra ta' Lhud iġagħluh iqum bis-swat. Bdeit nibki, mort quddiemu ma' dawk in-nisa li daru miegħu, biex jixxuttawlu wiċċu u jaħslulu idejh bid-dmugħ tagħhom. Hu dawwar wiċċu, ħares lejja bi ħniena u de- herli li rajt bħal tbissima fuq fommu. Il-ħolma tiegħi nqatgħet f'daqqa waħda meta minn fuq is-salib qabel għa- laq għajnejh smajtu jgħidli : Binti, għada tarani miegħek fejn dak il-bir, narġa' ndewqek l-ilma tal-ħajja ta' dejjem, għax int emmint kliemi' - Raknna : Holma tassew tal- biża' u ta' swied il-qalb. Jiena li smajtek ħassejt bħal tkexkixa bard ma' ġismi kollu. REBEKKA : U inti taħseb li din il-ħolma li ħlomt hija minnha 7— SARAH: IIli hu għad jiġi jarak, kif wiegħdek 7 DEBORAB : Ma nafx, naf biss li minn dak il-ħin li ħlomt bih minn quddiem għajnejja ma jistax imurli. Dal-lejl ma stajtx nor- qod… mhux ħlief narah quddiemi, RAKBLA : Dan il-bniedem għamillek seħer, u għalhekk lejl u nhar toħlom bih. SARAH: Xejn la temmen li sejra tarġa' tarah. Il-mejtin ma jqumux. Li kellu dik il-ħila li jarġa' jqum mill-qabar fejn hu midfun, ma kienx iħalli min isallbu u joqtlu. Deborah, ħallik minn dan it-thewdin ta' moħħok. Il-mejjet ma jqumx, u imxi magħna. REBEKKA : Il-lejla għandu jiġi l-Hakem minn Ġerusalemm mas- suldati tiegħu u jkun hemm għors kbir ġewwa d-Dar il- kbira li bena. Il-mara tiegħu ġejja ma' ħbiebha. RARBEA : La temminx li għad terġa' tarah lil dak is-saħħàr, Fl-aħħar għamlu ħaqq minnu il-kbarat ta' Ġerusalemm, Rakela, Sarah u Rebekka jerfgħu l-qliel fuq spallej- hom u jaħbtu sa jitilqu. SARAH: (Tilmaħ lil Eliżew u lil Ismagħel resqin lejn dawk l-mħawi. B'leħen ħiemed lil sħabha) Ismagħel ma' Hliżew. RARBTA : (Issefsef f'widnejn sħabha). Ismagħel, il-ħabib li kellha Deborah, (Tersaq lejn Deborah). Sejrin, Ħallina narawk. Rakela, Sarah u Rebekka jitilqu, iżda jieqfu ftit il- bogħod mill-bir taħt is- -siġar f'tarf il-mogħdija u jibqgħu jissemmgħu. Deborah. filwaqt li tkun. se. timla l-qolla wara li tkun tellgħet l-ilma mill-bir, tilmaħ ġej Ismagħel ma' Eliżew. Tbaxxi rasha. Tissokta tferragħ u timla mill-bir. Eniżew : Iva, Ismagħel, jiena rajtu, u dak hu dak il-bniedem li darba kien ġie hawnhekk ma' sħabu qabel ma telaq għal Galilija. Tiftakar 7 Igħidu li kien waqaf jistrieħ fuq dak il- bir, filwaqt: li qagħad jistenna lil sħabu ġejjin mill-belt. Int dik il-ħabta ma kontx f'Sikar; kont mort il-Lhudija bil-ġlud tan-ngħaġ. (B'leħen ħiemed). Hawnhekk hawn Deborah. Jien sa nħallik għax ħallejt il-merħla tiegħi mar- ragħal, u sar il-ħin li niġborha għax għoddu: dalam. ISMAGĦEL: Narak għada l-belt. Xtaqtek. tgħarrafni xi ħaġ'oħra fuq dak il-bniedem. Jien nafu f'Ġernsalemm. Kulħadd kont nisimgħu jgħid fuq l-għeġubijiet li kien jagħmel. Nafu f'Betanja għand ħut Lażżru, li kif igħidu kien qaj- mu mill-qabar u tah il-ħajja mill-ġdid. Oħtu dejjem warajh. - Eriżew : Nerġa' narak u nkellmek. (/itlaq). IsmaGunn: (Jibqa' ħosbien. Idawwar wiċċu u l-ħarsa tiegħu tiltaqa' ma' dik ta' Deborah—filwaqt li din tkun. sejra tgħabbi l-qolla fuq spallitha, u terfa' l-oħra f'idha l-leme- nija biex titlaq). ISMAGĦEM : Deborah l DEBoRaH: (Tieqaf u ddanewar iriċċha). DeBoRan : Sejjaħtli 2 ISMAGĦET : Iva, Deborah. IsMAGĦRI,: Insejtu forsi leħni2 DiBoRari: Ma tantx għadda żmien biex ninsieh. 1 ISMAGHEL: Naħseb li leħen dak ir-Rabbi li. darba kellmek fuq dak il-bir kien qawwi iżjed minn tiegħi, u għadu jidwi hekk ġo widnejk li ma tismax ħliefu. Hux tassew Deborah $ Dinonam: Jista' jkun. Naħseb, madankollu, li hekk hu. Ismacnpn: U x'selier għamillek f'moħħok u f'qalbek… li ġagħlek tinfired mill-ħbieb ta' qalbek7 l DiBoRaĦ : Dak is-seħer li bih saħħar lil bosta nies oħra li l-lum jemmnu bih. IsmAGĦmr : Lil min, lil dak il-Lhudi xewwiexi, lil dak il-Galilew rasu sħuna, li saħħan ras xi nisa tal-Lhudija, fosthom lill-aħwa ta' Betanja, u lil dik il-mara l-oħra li nafha tit- B8- : IL-MArri bahrad qalb is-suldati ta' Ruma, u l-lum taraha tinxteħet għarrkobbtejha quddiemu taħsillu riġlejh, u taħli ż-żjut u l-balzmu f'xagħru, lil-dak li saħħar xi waħda ta' moħħ dgħajjef bħal tiegħek 7 Disonan : Iva, lil dak ir-Rabbi li fejjaq in-nies, li ta d-dawl lill- għomja, is-saħħa lir-riġlejn magħtuba. Kliemu, kliem is- sewwa, u mhux kliem dawk il-Lhud Fariżin li qarrgu bina kemm-il darba. Jiena. ħassejtu f'qalbi iżjed minn dak ta' kull Rabbi ieħor li kien igħidilna li hu l-Messija. ISMAGĦEL : Hassejtu. Meta dak in-nhar li kont hemmhekk timla l-ilma u wiegħdek.. DEBORAH: Ħajja ġdida.. lil ħajja tar-ruħ. ISMAGHEL: U xi tkun din il-ħajja tar-ruħ 7 DeBoRati: Ħajja ta' sliem u hena—dak is-sliem u hena li bned- min oħra qajla setgħu jagħtuni. ,ISMAGĦBL: Fhimtek. Moħħok għadu jhewden b'dak l-ilma li ried jisqik u bih jagħtik il-hena li ħaddieħor ma setax jagħ- tik. (Jidħak)… il-hena u sliem ta' ħajja ġdida… il-ħajja tar-ruħ… (Jidħak). Dan hu li ġew igħiduli sħabek… Tfejjaq in-nies, jagħtihom is-saħħa f'ġisimhom, xogħol l-għefieret li għandu madwaru dak ir-Rabbi. U ġagħlek tinfired minni biex inti ssib l-hena u s-sliem tar-ruħ. '(Jidħak). Ma karkrekx miegħu għax forsi dawn il-ġranet ma kontx hemm f'Ġerusalemm, bħalma karkar lil dawk in-nisa bħalek l emmnuh u li qegħdin jibkuh u telgħu miegħu sa fuq il-għolja fejn sallbuh bħala bniedem ħati ta' dagħa kontra Jahweh, ta' xewwiexi billi xxandar li bu Bin Alla… li Hu Alla mibgħut biex iwaqqaf saltna oħra (Jidħak)… U inti għadek temmen bih… DiBoRaH : Għadni u nibqa' ISMAGĦEL: Tibqa'2. (Jidħak). Ukoll issa wara li miet 2 DEBORAH : Ukoll issa, wara li miet… ; ISMAGĦEL: U jidhirlek issa, wara li miet ilsienu jibqa' jixgħel, iġennen l-imħuħ għal warajh, iqajjem il-qlub… tiegħek l-ewwel waħda. DEBORAH 7 Iva, għax qaluli… ISMAGĦEL: Qalulek… Meta2… ISMAGĦEL : Dal-lejl2 ISMAGĦEL: Fejn2 ISMAGHBL: Hemmhekk… f'sidrek7 Kellmek9 (Jidħak). F'dak is-sider2 (Jidħak). F'dak is-sider… ta' mara li kont…2 DeBopan: Ta' mara li kont… u li issa m'għadnix. ISMAGĦBL: M'għadekx9… Smajtu… u x'qallek 2 DEBORAH : Smajtu, Ismagħel… u kliemu għadu jidwi f'widnejja bħalli kieku qiegħed ikellimni issa… Hu għadu ma mietx.. Hu għadu ħaj… Dak ir-Rabbi għadu ħaj. Rakela, Sarah u Rebekka jibqgħu jittawlu minn taħt is-siġar u juru b'subgħajhom u jsefsu f'widnejn xulxin. ISMAGHEL: Mur, mela, erġa' sibu lil dak ir-Rabbi li għadu ħaj biex jagħtik dik il-ħajja ta' sliem u hena li hu kien wiegħdek għal dejjem. (Jaħbat sa jitlaq. F'daqqa waħda d-dalma li kienet waqgħet wura li niżlet ix-xemx tinkiser f'mewġa ta' dawl qawwi li jdawwal ix-xena u l-uċuh. Ismagħel jieqaf u jibqa' bil-ħarsa ċassa ta' bniedem mitluf minn sessih. Deborah terfa' rasha, b'għajnejn mistagħġba u daħkanija hija u ddawwar wiċċha minn fejn kien ħiereġ id-dawl. Rakela, Sarah, u Rebekka jtawlu l-ħarsa tagħhom, u, maħsudin, iniżżlu idejhom u jħarsu mistagħġbin lejn xul- rin. Jidher KRISTU ġej miexi b'pass tqil u sod, imdaw- war b'dija qawwija. , DEBORAH : (Tinxteħet għarrkubbtejha quddiemu u tgħajjat). Ta Rabbi, Inti għadek ħaj… għadek ħaj… Jiena għidtilhom… ma ridux jemmmui… (Taqbadlu jdejh u tbushomlu). Kristu : Inti bistli dawk l-idejn li għadhom ħomor b'dawk l-im- siemer li bihom sallbuni. Tnti waħda minn ta' l-ewwel li bisthomli, u bihom imbierkek biex is-sliem u l-hena ta' dejjem jibqgħu f'ruħek bħalma kont wegħedtek meta tlab- tni tisqini… Kun imbierka, binti. Jien reġa' sejjer niltaqa' ma' nies bħalek il-Galilija, xies l jemmnu Bija, u minn hemm lura lejn Ġerusaremm fein sallbuni, u minn hemra għand Missieri, fis-Sema, hemm fuq… minn fejn għad insejjaħ lilek… u lil minn baqa' u jibqa' jemmen Bija… Filwaqt li KRISTU jkun sa jħarrek riġlejh biex jibqa' miexi u Deborah tkun sa terħilu idejh kif tkun għadha għarrkubbtejha, is-xena tagħlaq bil-mod il-mod, Minn. ġewwa jinstama' l-kant tal-Anġli moħbija fis-Smewwiet.