Dawra mal-furjana…. ' ubborg sabih u mdawwar bil-gonna, lil hinn mill-Belt Kapitali, nsibuh iwarrad fic- centru ta' dawn il-gzejjer. b'isem tant għal qalb uliedu, isem li hareg mill-istess Perit ħama li ghogbu jzejjen il-pjanta tas-swar sa kif nafuha Hum. Ghalkemm fil-popolazzjoni ssib entuzjazmu kbir. f'dak kollu li jappartjenu. dan kollu huwa dovut mill-istorja sabiha li ssawret tul is- snin. , Il-Furjana, post abitabbli, sa mill-bidu tiegħu. taghti kenn il-hafna oqsma differenti fil-ħajja. Ma dari kient kwazi kollha ippjanata għall- abitazzjoni. u kien ghalhekk li llum qed ingawdu dan il-frott li l-istorja ħallitielna quddiem ghajnejna. Il-Furjana, ddedikata lil- Patrun Taghha San Publju, wiehed mit-tlett patruni ta'Malta, ghadha maghquda bhala familja shiha, li l-frott ta dan gej kollu bil- popolazzjoni zghira li ghandha. Fl-istess centru nsibu knisja sabiha u kbira ddedikata lil dan il-Patrun tant mahbub , San Publju. Tul is-snin saru estensjonijiet kemm fil-knisja u anke fl-istess faccata taghha. Dan . —— jixhdu dan il-monument sabih l-faccata. tal-Knisjajji jidher kwazi minn. nofs Arcipretali, kifl Malta Kollha. L-irfinar u d- nafuha Hum. dedikazzjoni ħallulnà gmiel l kbir li jzejjen dan it-tempju, li ilu mibni mill-1733. Ghal hafna l'qalb tal-Furjaniz, hija l-Vara artistika ta' San Publju, li. zzomm ħaj it- tradizzjoni u l-imhabba nisranija. ' Ukoll quddiem dan it-tempju maestuz, insibu wahda mill-akbar pjazez f'Malta, dik tal-fosos. diversi manifestazzjonijiet tul is-snin, u ghalkemm l- istorja tfakkarna dan kollu, xorta baqa l-fatt li attenzjoni pr xierqa ghad trid tinghata lil-dan il-U 1 Knejjes ohra li nsibu f'dan is-subborg, huma dik antika ta' Sarria, mibnija mill-Kavallier Fra Martin de Sarria Navarro fl-1585 L-istess il-kunvent u l-knisja tal-Kappuccini li wara li gew f'Malta fl-1588, — matul iz-zmien kabbru l-komunita Frangiskana mill- Furjana, u li ghal hafna snin taw servizz utli lill-istess komunita. kappella ta' Lourdes. dedikata lil Santa Maria Madalena Penitenta u li wara d-devozzjoni lejn il-Madonna ta Lourdes. din il-Kappella lilha giet iddedikata , bil- prezenza ta' statwa li ngiebet minn Franza minn Patri Filippu Anton. provincjal. Din il-Kappella serviet ghal hafna snin bhala kenn Marjan f'dan is-subborg. Wkoll fis-seminarju ta' l-Arcisqof insibu kappella ddedikata lil San Kalcedonju. Barra dan il-wirt storiku, u forsi aktar fil-berah, insibu l-Gonna tal-Argotti, Il- Mall. San Filippu, tal-Milorda, Herbert Ganado, u ta' fuq is-Sur. Mal-medda ta' din id-dawra, nsibu pjazez u wesghat li dejjem taw lok ghal rikrejazzjoni lill-abitanti. Hafna huma dawk li jiftakru n-naha tal-Kappuccini, bhala lok ta' taining ghat-tijm ta' l-Ajax. Anke l-Arena ta' l-Indipendenza tat ukoll kontribut fl-istorja tal- Ma l-aktar li jolqot lil Furjana, kien dak mil-latt — sportiv, li fiha twieldu u ssawru hafna stilel li bnew €. Il-Kappella. ta'Lourdes, hdejn. il- storja ohra ta' futbol haj fix-xena lokali u anke knisja tal-Kappuccini. internazzjonali. Wahda mit-toroq Nazzjonali f'pajjizna, tinsab ukoll f'dan il-lokal, dik ta' Sant'Anna, taf tiddomina u turi l-mod serju li l-poplu Furjaniz kien stmat minn zmien ilu. Hekk jixraqlu lil dan il-poplu. Gmiel u kobor, li wara d-dahla sabiha mill-Bieb il-Bomb mibni fl-1721, ssib jilqghek il- Funtana ta' l-Iljun li l-istess Granmastru Vilhena kien irregala lill-poplu Furjaniz fl-1728. L-istess monument bhala stima lejn il-vittmi tal- Gwerra, mibni fl-1938, wiehed japprezza dak il-mafkar fit- tarf l-iehor ta' din it-Triq. Bhala monumenti zgur, li l-Furjana mhiex nieqsa, fosthom dawk fil- gnien tal-Mall, dak ta' Wignacourt u ohrajn, li ikoll jaghtu kontribut għall-istorja, u jfakkru lil kull minn ta' l-kontribut lejn dawn il-gzejjer. Hafna oħrajn iqisu dan is-Subborg bhala pajsagg. jew gnien, u dan japprova kemm huwa kbir il- gmiel tal-Furjana. Kienu bosta li kitbu dwar dan, u l-merhba dejjem inghatat lil kull min gie jzur lil pajjizna, ghax b'mod jew iehor taw titwila madwar u forsi wkoll hallew xi tifkira li ghadna ngwaduha sal-lum. L-Ghajn ta' Wignacourt, mibnija biswit l-Argotti, biex ifakkar il-wasla ta' l-ilma fil-Furjana - fl-1615. Jidher it-tram fi Triq Sant'Anna, bil-bini u l-logog (jidher kif kien qabel. il-gwerra. U hekk nistghu nibqghu sejrin, ma konluzjoni hija wahda. Il-Furjana, bl-iskrizzjoni li tghid ' Flores Mulcent Aurac Educat Imber' , li tfisser 'Iz-ziffa tmelles, ix-xita tkattar il-ward: tapprova kemm il- Furjana hija Gnien ta' Malta.