Fil-ktieb tieghu Essavs Governing Malta (1800-1813), Patrick Staines 7 jittratta t-twaqqif ta' dak li hu sejjaħ ' Magistracv of Police 18127, Staines jikteb hekk; Waqt li Staines jattribwixxi t-twaqqif tal-Korp għas-sena 1812, fl-istess ħin juri d-dubju tiegħu jekk dawn ir-riformi tal- kmandant Hildebrand Qakes, bħala Kum- missarju Ċivili, kellhomx suċċess jew le. Dokumenti li rnexxieli nsib fl-Arkivju Nazzjonali juru ċar daqs il-kristall li dawn ma kinux ir-riformi iżda verament f'din is-sena twaqqif il-Korp tal-Pulizija kif nafuh illum. Jiġifieri d-data u d-doku- ment prodott minn Vincenzo Azopardi fil-ktieb tiegħu Raccolta di Varie Cose (N.N., 1843, 333) hu korrett. Dokumenti ġodda Fl-Arkivju Nazzjonali teżisti serje ta' dokumenti mimlija b'informazzjoni fuq Il- lista tas- ĠiiġeAt iiġezia 1813) , Dan dwar il-Korp ij mingħajr l-iċken dubju li dan il- l-Korp kien. l 1812. jDawn id-dokumenti jinsabu fil- volumi msejħa: Public Secretarv u joffru — l-kuntest meħtieġ għax-xogħol ta' F'dan l-istudju qasir se nkun. ieħ qiegħed jiffunzjona u kellu l-istrutturi kollha assoċjati mal-Korp tal-Pulizija kif nafuh illum, sta dokamENt MIPuDlic Mer jagħtu d-data tat- twaqqif għall-24 ta' Ġunju 1812. fil-futur. Wara din. ildaw nsibu nu umru 7 ta' dokumenti oħra, li jifdi ir- regola: Illum se nkun qed nitkellem dwar — d , dokumen oħra biex nuri dak li ġara. ' 1812 fil-kuntest storiku tiegħu. Staines juri kif lejn l-aħħar tas-sena 1812 kien ġie appuntat Salvatore Decaro bħala Spettur tal-Pulizija, waqtli:— Emmanuele Gellel kien qed iservi bħala Logutenent tiegħu (Stein, 2008, 299). Dawn ukoll insibuhom miktuba fid-det- tall fir-reġistru tal-Public Secretarv imsemmi f'dan l-istudju, Fl-ewwel ta' Marzu 1813, l-assistent segretarju tar-Kummissarju Qakes, Dr G.N. Zammit, jagħti l-lista tal-persuni li- kienu ġew ingaġġati bħala Logutenenti u surġenti fi ħdan il-Korp tal-Pulizija u'jir- rapporta li dawn ir-rekluti l-ġodda kienu ħadu l-ġurament tal-ħatra tagħhom fl- istess Korp tal-Pulizija. L-assistent segre- tarju Zammit jispjega li dawn l-impjegati ġodda kienu se jkunu ta' piż addizzjonali fuq it-teżor tal-Gvern, iżda jgħid li kien hemm bżonnhom. Il-ġurament tal-ħatra (Marzu 1813) IċQ ti bi ifibjifamszjiħa rin lizija u li ser. jieħdu s- eri, tal-ewwel ser ikun ta' surġenti mill-ewwel ta' Frar li għadhom kif għaddew.' Dan ifisser li kemm il-Logutenent u s- surġenti kienu ġew reklutati qabel l- ewwel ta' Marzu, u wisq probabbli kienu ghamlu perjodu ta' prova u tahriġu għalhekk ingħataw ħlasijiet b'lura ta' kemm kienu ilhom iservu fil-Korp. Imbagħad, fl-ewwel ta' Marzu, ingħataw il-ġurament tal-ħatra tagħhom. Ir-rekluta- ment taghhom kien ġie ffirmat minn F. Laing li kien is-segretarju pubbliku b'ord- ni tar-Regio Civile Commissionario H. Qakes. Il-ġurament tas-Surġenti tal-Pulizija Id-dokument jagħti biss il-ġurament li kienu ħadu s-surġenti (miktub bit-Taljan iżda li jien se nkun qed inġib bil-Malti) Il-kwartieri ESnerali tal- Pulizija fi fil-Furjana. Il-Kc iżda jinfurmana. li anki l-Ispettur tal- Pulizija u Logutenent tiegħu kienu ġew mitluba jieħdu l-ġurament tagħhom. Il- ġurament tas-Surġenti tal-Maġistratura -- tal-Pulizija kien kif ġej: Jien hawn, taht iffirmat niddikjara li naċċetta bil-qalb kollha l-impjieg mogħti lili ta' surġent tal-pulizija u naħlef fuq dawn l-Evanġeli Mqaddsa tal-Mulej, li nwettaq xogħli bil-fedeltà u d-doveri, bl- eżattezza kollha għall-ġieħ ta' Alla, għas-servizz tar-Re u tal-pajjiż għażiż tiegħi. Naħilef li se nkun fidil. dejni is-superjuri tiegħi u li nobdi b'għajnejja magħluqa u fil-ħin u b'mod eżatt il-kmand tagħhom u nurihom ġieħ, kif jixraq lil-Logutenenti tal-Eċċellenza tiegħu bħala l-ewlenin maġistrati fir-rispettivi distretti tagħhom. 12 u l-ftuħ tal-ewwel Għases fl-1813 l-Pulizija ta' Malta Naħlef li għall-kuntentizza fil-qadi ta' xogħli ma nixtieq l-ebda tip ta' drittijiet ħlief dawk mogħtija lili skont il-liġi u mhu se'nieħu mingħand ħadd l-ebda tip ta' perkaċċi jew rigali, anzi nagħmel id-dmir . qaddis li ninforma lis-superjuri tiegħi b'kull tip ta' offerta li tista' ssirli, issir minn min issir. Naħlef li nfittex li nġib l-informazzjoni kollha li tista' tkun ta' interess għall-paċi pubblika, il-bon ordni, u li qatt ma nonqos li ninforma l-ħin kollu lis-superjuri tiegħi. Naħlef li mlibbes b'dan l-imsemmi xogħol, nagħraf bħala d-dmir eżatt tiegħi, bħala parti mill-għassa tiegħi u tal-ħidma u l-enerġija kollha tiegħi, li nfittex lil dawk kollha li huma ta' ħajja kriminali, ix- xellerati, il-maħrubin u l-frodisti, u dawk kollha li jagħmlu reati kontra l-liġi u mhux skont ir-regoli tal-bon ordni, inkluż il-bar- ranin, li ma jġibux ruħhom skont il-liġijiet tal-pulizija, ħalli b'hekk dan għandu jitqies Il-ħlasijiet tas-Surġenti u lista tagħhom (Marzu 1813) kellu l-ewwel kap tiegħu f'Awwissu tal-1812 bħala l-preċiż dover tiegħi li ninvestiġa l- passi tagħhom, niġbor informazzjoni fejn huma jkunu marru u d-djar fejn joqogħdu biex inżomm infurmat b'kollox lil dan il- Maġistrat u s-superjuri l-oħra tiegħi. Niddikjara li ħa nagħmel l-almu kollu tiegħi bl-ikbar bżulija u b'reqqa liema bħalha biex inwassal għall-arrest tal-per- suni li jeħtieġ skont il-liġijiet u l-ordnijiet tal-Maġistrat tal-Pulizija li jkunu arrestati u biex inwassal għall-esekuzzjoni sħiħa r- regolamenti tal-pulizija u l-ordnijiet tal- imsemmi Maġistrat. (PS/01/04: 1/3/1813) Dan il-ġurament juri biċ-ċar li f'din id- data tal-1 ta' Marzu 1813, il-membri tal- Korp tal-Pulizija kienu qed jintalbu jagħmlu xogħol li skont l-istess Kummissarju tal-Pulizija preżenti, fl- ewwel risposta tiegħu f'din il-gazzetta qal li bdew jagħmluh wara l-18141 : Dan l-istess reġistru joffrilna tagħrif ieħor ta' interess. Hawn se nitkellem biss Il-Pulizija u l-Karnival (Frar 1813) dwar ir-rwol tal-Pulizija fiċ-ċelebrazzjoni tal-Karnival tas-sena 1813. Dan il-fatt jip- prova tajjeb dak li qed ngħid, jiġifieri li dan il-Korp twaqqaf sentejn qabel l-1814. Il-Karnival tal-1813 Fis-sena 1813, il-Karnival kien ħabat tard kif ġara f'din is-sena. Taħt id-data tas- 27 ta' Frar 1813, insibu li r-Regio Civile Commissionario, jiġifieri Qakes, jawtoriz- za l-użu tal-maskri fil-Karnival u għalhekk — il-pulizija ġew infurmati b'din l-ordni. Fiha, dawk li qed jissejħu bħala 'IIf(ustris- si)mi Sig(no)ri Componenti il Magistrato di Polizia', jiġifieri l-membri tal-Korp, ġew infurmati li l-Eċċellenza tiegħu r- Regju Kummissarju qed iħalli maskerati, jiġifieri li wieħed jilbes il-maskra fil-jiem. 4 li ġejjin tal-Karnival, kif kien ikun osservat u kif ukoll miktub fil-liġi, il-pragmatiċi u l- B'hekk kif kien kiteb tajjeb Vincenzo Azopardi, il-korp verament twaqqaf fl- 1812 u l-Kummissjarju, jew il-'primo magistrato di polizia' kien differenti milli kif kien qed ikun mitqies qabel dik id-data. Qabel l-1812, din il-kariga kienet taqa' taħt il-'Presidente della Gran Corte' u dan ir-rwol kien ġie mogħti lilu fl-1804 wara li tneħħa minn taħt idejn il-Gran Viskonti li kien il-persuna responsabbli mill-iżbirri jew is-suldati li kienu jħarsu l-bon ordni f'Malta matul il-ħakma tal-kavallieri, anki jekk din il-kariga tal-Gran Viskonti ma kinetx ġiet soppressa għal kollox (Staines, 2008, 295). Mill-1812, il-Korp ma baqax taħt il- President tal-Qorti. Ma dik id-data wkoll kienu spiċċaw għalkollox il-figura tal-Gran Visconti, iżda baqgħu l-Logutenenti tal- irħula u dawn kienu indipendenti mill- pulizija. Iż-żamma tal-ordni kienet mogħtija lil dawn tal-aħħar. Minflok tidħol struttura ġdida mudellata skont kif kien hemm fir-Renju Unit, jiġifieri dik ta' Spettur, Logutenent Spettur u Surġenti tal- Pulizija mmexxijin mill-Primo Magistrato di Polizia. Għalhekk, Azopardi kien qed jikteb f'kuntest meta ppubblika dokument li juri li l-Korp tal-Pulizija kellu l-ewwel kap tiegħu fl-24 ta' Awwissu tal-1812. Hija ħasra li l-istorja tagħna, kif ġiet miktuba fi żmien kolonjali, ħassret dan il-kontribut ta' Azopardi bir-riżultat li llum qed nispiċċaw niċċelebraw jum li għandu sinifikat iswed fl-istorja ta' pajjiżna għaliex f'Lulju 1814, il-kolonizzatur il-ġdid afferma t-tiranija tiegħu u permezz ta' proklami warrab lill- Maltin mit-tmexxija tal-affarijiet interni tagħhom u beda jappunta nies imxierka — fil-mażunerija Ingliża. Bir-raġun, il-Maltin ta' dawk iż-żmini- jiet laqqmu lil Thomas Maitland, il- Gvernatur Ingliż ta' Malta u l-bniedem wara dan kollu, bħala 'King Tom'. Hija ħasra li Ilum għandna persuni fl-awtorità, bħall-Kummissarju tal-Pulizija preżenti, li lesti jaħlu flus il-poplu biex jiċċelebraw jiem ta' mistħija fl-istorja ta' pajjiżna u jgħadduhom lil uliedna bħala jiem ta' glorja u ta' ġieħ. Fuq kollox dawn id-dokumenti ppubb- likati minni (li huma parti żgħira minn ħafna aktar dokumenti li hemm dwar dan l-istess Korp) meħudin mill-Arkivju Nazzjonali tagħna, juru, mingħajr l-ebda dubju, li l-Korp tal-Pulizija twaqqaf qabel is-sena 1814.