IL-GHARQA (Imfassla fuq in-'Natfragio' ta' De Amicis) Lit-Tabib Gużċ Galea, M.D., D.P.H. Lejla sajfija: il-kwiekeb jiddu fil-għoli tas-smewwiet. biex idawlu u jwennsu l-ħolqien ta' taħthom mixħut f'ħem-' da u skiet li x-xhur ta' Lulju u Awissu biss jafu jagħtu. Il-baħar magħqud bajdani żied ikabbar il-ġmiel ta' dik il- lejla: ta' kull tant biss kont tisma' t-tħaxwix tal-mewġ ħafif fil-waqt li kien jitbewwes maċ-ċagħag tal-plajja. F'nofs dak il-lejl sewwa, daqs tletin sena ilu, vapur imdaqqas kien jarfa' l-ankri fil-port ta' Lixandra biex isie- fer u jiġbed lejn Malta. Xi ġmiel ta' lejlt Iż-żiffa friska u ħelwa kienet tħajrek toqgħod hemm fuq il-gverta titpaxxa bil-wesgħa u l-firxa tal-baħar li issa beda jitlewwen bir- raġġi tal-fidda tal-qamar li kien għadu kif kiser il-mili tiegħu. Mat-tbexbix sewwa, daqsxejn ta' tfajjel kien għadu jidher bil-qiegħda waħdu fuq borġ ħdula u ċimi mdawrin kagħka ħdejn l-arblu tal-pruwa. Kellu ħdejh kaxxa żgħira b'si biċtejn ħwejjeġ ġo fiha u xi ħaġa tal-ikel għal ma' tul il-vjaġġ tiegħu. Wiċċu samrani, xagħru iswed tuta, qsajjar u mbaċċaċ, u, għad li ma kellux iktar minn tnax- il-sena, mill-ħarsa ftit imqita t'għajnejh u mil-leħen sħiħ ta' fommu, kien jurik li ma kienx bin it-tfissid u l-biża', iżda bin ix-xogħol u l-ħila. Min qatt kien jobsor li dak it- tfajjel kien Għawdxi, u sewwa sew minn Nadur li, ħafna minn uliedu, sa minn żmien ilu, ingħataw għal fuq il-baħar, fuq vapuri l-iktar tat-tagħbija, baħrin qalbiena, bla ma beżgħu qatt mill-qilla tal-baħar kbir jew xitwi, jew mill- qilla tal-għadu bla ħniena. Kienu xi l-għaxra ta' fil-għodu, xħin wieħed baliri Malti deher fuq il-pruwa b'daqsxejn ta' tfajla f'idejh u, fil- waqt li resag lejn dak it-tfajjel: ' Hawn Gann' qallu ''ġibtlek sieħba ċkejkna biex ma tibqax waħdek u jkollok ma' min tgħid kelma' Ġanni feraħ u xuftejh bdew jitbissmu. It- tfajla, li bejn wieħed u ieħor kienet daqsu miż-żmien, għal- kemm ħarira itwal minnu, Ħarset lejn Ganni ftit mistħija, u bla ma lissnet kelma, qagħdet hdejh bil-qiegħda fuq iċ- Ġimi, UMnejn inti, tiflaf' saqsieha Ġanni. 'Jiena Maltija,' weġbitu Kittie ''sejra d-dar għand ommi, Ħal-Qormi, minn mnejn ili nieqsa tlittax-il-xahar, meta ġejt Lixandra maz-zija Zolli u issa sfajt waħdi għax l-imsejkna mietet.' Ġanni baqa' sieket, daħħal idejh fil-kaxxa, ħareġ ftit tamar tad-digla u newlu lit-tifla. It-tifla ħadet u din, bi tpattija, tat lil-Ġanni żewġ gallettini Ganni u Kittie għamlu ħbieb sewwa; kielu u lagħbu bejniethom. 'Tlagħhu, ilagħbu' qallhom il-baħri fil-waqt li għadda minn ħdejhom imgħaġġel. ''lagħbu; dalwaqt tib- dew tiżfnu 7: U hekk ġara, għax ftit sigħat wara, is-sema. beda jissaliħab, ir-riħ beda jonfoħ, il-baħar beda jitqanqal, u l-vapur beda jitbandal u jagħti għal rasu. Imma Ġanni u Kittie baqgħu hemm fuq il-pruwa, maħruġin barra minnhom bil-ferti, mitlufin fil-logħba. Imma jaħasral Iktar 1ma beda jersaq il-lejl, il-baħar iktar beda jitqawwa. Kienu għoddhom sa jinfirdu minu xulxin, Ganni u Kittie xħin, f'daqqa waħda, kolp ta' baħar gerbeb minn tulu fi-art lit-tifel. ''Miskin Ganni; ara għandu d-demm', għajtet Kittie u telqet b'ġirja għal ħdejh biex tagħtih kull għajnuna. Bla ma qagħdet taħsibha darbtejn, niżlet għar-rkubtejha ħdejn ħabibha, ixxuttatlu d-dmija ta' ġbinu u, bil-maktur imżewwaq ta' rasha, ksietlu l-ġrieħi ta' rasu. Minnufih Ganni ġie meħud fil-kamra, imqiegħed fuq sodda ċkejkna u mgħotti b'liżar abjad. Wara ftit Ġanni stejqen, u kif ra lil Kittie quddiemu daħikilha. Ma jħos- sokx aħjar, Gann'7' qaltlu t-tifla. 'Tva, Kitt: issa xejn m'għandi, mur istrieħ inti wkoll, Kittie. - Il-lejl it-tajjeb'. 'Il-lejl it-tajjeb', wieġbet it-tifla, u nfirdu. Imma ma kienx ilhom li Ħallew lil xulxin nofs siegħa, meta riefnu kbir infetaħ fuqhom b'qilla tal-biża'. Ir-riħ heda jvenven u jsaffar mal-ħbula u's-sarsri tal-arbli, il- beraq beda jleħħ waħida f'waħda, is-sajjetti jfaqqgħu bla ma jaqtgħu; il-baħar sar bħal widien u muntanji u l-in- sejken vapur tiela' u nieżel jitbandal mal-ħalel ragħwin, jistenna biss li jogħdos u ma jerġax jidher iktar. O xi kruha ta' lejl t Kont tistħajlek ta' bilħaqq fl-aħħar tad-dinjal Imma, maż-żernig il-baħar ittejjeb; iżda l-vapur, imgħat- tan u nofsu mfarrak bid-daqqiet tal-mewġ qawwi, issa beda jagħmel l-ilma. 'Id-dgħajjes il-baħlar', għajjat il-kaptan mill-kruċetta tiegħu — id-dgħajjes il-baħar, għax il-vapur nieżel';—imma l-imsejken kaptan kien għadu ma jafx li mis-sitt dgħajjes imdendlin mal-krejnijiet waħda biss kien baqa' sħiħa, għax l-oħrajn ġew imfarrkin jew meħudin mill-baħar. Wara ħafna taħbit, il-baħrin niżżlu dik id-dgħajsa l- baħar, qabżu ġe' fiha u magħhom niżżlu xi passiġġieri. F'kemm ili ngħidlek, id-dgħajsa mtliet bħal bajda u ma kienx hemm wisgħa fejn toqgħod labra. U f'dak il-ħin sewwa, dehru resqin fuq il-pruwa, mgħannqin flimkien fuq driegħ wieħed, Ġanni u Kittie b'ħaddejhom sfajrin daqs il-qarsa tax-xemgħa. 4 UWieħed minnkom biss jinżel magħna', għajjat il-baħri minn qiegħ id-dgħajsa. ''Ejja inti Gann, għax iktar ħafif u m'hemmx żmien x'nitilfu'. Għal dan fil-leħen Kittie nħasdet, tbikkmet u d-dmugħ qabeż minn għajnejha. Ġanni ħares lejha bil-ħniena u, kif flieha minn fuq s'isfel, fuq il- libsa tagħha, lewn il-krema, ftit il-fuq minn qaddha, sew sew in-naħa ta' qalbha, lemaħ it-tbajja' tad-demm li kienet iċċappset bih fil-jum ta' qabel meta fisqietlu l-ġrietii ta' rasu. Għial dik id-dehra, Ganni ħass bħal tferfira ma' ġismu kollu, qalbu bdiet tħabbat għax, għalkemm ċkejken, fehem alijar il-kobor ta' mħabba li biha ħabbitu t-tfajla. 'Mur inti minn floki, Kitt'—qalilha minnufih Ġanni. ''Immorru t-tnejn, Gann,' qaltlu t-tifla bi ħlewwa ta' mħabba; imma kienet għadha ma temmetx l-aħħar kelma, xħin baħri ieħor ħatafha minn tafit abtejha u newwilha lill-baħirin tad-dgħajsa. Id-dgħajsa ma kenitx tiflaħ iżjed, u qajla qajla nfirdet u tbegħidet mill-vapur ta' ħdejha. Ġanni u Kittie nfexxew f'bikja; iżda, fil-waqt li t-tfajla għaddset rasha f'qiegħ id- dgħajsa, Ganni nxteħiet għar-rkubtejh fuq il-gverta. għaqqad idejh quddiem sidru u, bħal anġlu ċkejken, refa' 'l fuq għajnejh idemmgħu, hexxaq xuftejh għal talba, u reħa ruħu fidejn il-ħniena t'Alla. Meta, imbagħad, Kittie refgħet rasha biex tagħti l-aħħar tislima lill- maħbub tagħha, il-vapur u Ġanni ma dehrux iktar. TAGĦRIFA — F'ħarġa oħra 'iIL-Manrr' iġib kitba fit-tul dwar is-sur Fons Marija Galea.