181 L-Erbgħa 8 ta' Jannar 2020 l-orizzont illi Patri Alexander B Bonnici kien jgħallimni l-istorja waqt il-kors tat-Teoloġija, ħassejt li għandi nikteb dwaru. Huwa twieled fit-28 ta' Jannar 1936 fl-Isptar Ċentrali tal-Furjana meta l- ġenituri tiegħu kienu joqogħ- du f'Bormla. Ħa l-edukazzjo- ni tiegħu fiż-żminijiet diffiċli tal-gwerra, u wara li waqgħe- tilhom id-dar tagħhom fl- Im- sida, kienu refuġjati f'Birkir- kara, Kerċem Għawdex, Ra- ħal Ġdid, u fl-aħħar f'Tas-Slie- ma. Daħal fis-seminarju fis- sena 1948 u dam hemmhekk tliet snin biss għax kellu jieqaf biex jaħdem għall-familja minħabba li kienu fqar. Hu kellu wkoll tliet ħutu oħra bniet u kien l-akbar fil-famil- ja. Huwa daħal bħala postu- lant mal-Franġiskani Kon- ventwali fl-14 ta' Ottubru tas- sena 1952 fil-Kunvent tar-Ra- bat, Malta. Wara sentejn beda n-novizzjat fid-29 ta' Awwis- su 1954 fil-Kunvent tar-Rabat, Għawdex. Kif kienet l-użanza ta' dak iż-żmien ħa l-isem ta' Alexander. Għamel il-Professjoni Sempliċi fl-4 ta' Settembru 1955. Hu għadda tliet snin fir- Rabat u fil-Belt fejn studja l- Letteratura u l-Filosofija. Għamel il-Professjoni Solenni fl-14 ta' Settembru 1958 fil- Kunvent ta' San Franġisk tal- Belt. Fid-9 ta' Ottubru 1958 mar jistudja ġewwa Ruma fl- istess jum meta miet il-Papa Biex jistudja l-Fi- losofija mar fl-Università Gre- gorjana fis-sena 1958/9 fejn kiseb il-Baċċellerat fil-Filoso- fija. Studja wkoll t-Teoloġija fil-Fakultà Pontifiċja San Bonaventura tal-Franġiskani Konventwali f'Ruma mis-se- na 1959 sal-1963. Kiseb il- Baċ- ċellerat fl-1961 u l-Liċenzjat fit-Teoloġija fis-sena 1963. Ġie ordnat Presbiteru fis-17 ta' Frar 1963 minn Mons. Vittorio Costantini li kien eks-Minist- ru Ġenerali tal-Ordni tal- Franġiskani Konventwali fil- Bażilka ta' Santi XII Appostli f'Ruma. Xtaq jispeċjalizza fis-Soċ- joloġija iżda l-Ministru Pro- vinċjali Patri Alfons Sammut saħaq miegħu biex jistudja l- Istorja tal-Knisja fl- Università Kattolika ta' Fribourg fl-Is- vizzera. Madankollu spiċċa biex imur jistudja fl-Universi- ta Gregorjana fejn kiseb il- Liċenzjat fl-1995 u d-Dottorat sentejn wara bit-teżi 'Chris- tian Life In Malta In The Light Of Inquisition Trials During The Period Of Anthonv Pign- atelli General Inquisitor And Apostolic Delegate'. Wara li ġie lura Malta fis- sena 1967 waqqaf id-Dar Editriċi Reliġjon U Ħajja fejn ħareġ 138 ktieb sas-sena 1999. Fl-istess sena l-Ministru Ġe- nerali, ta' dak iż-żmien ħajru biex imur jgħallem l-Istorja tal- Knisja u l-Patroloġija fil- Fakultà tal-Ordni f'Ruma fejn dam sentejn, imbagħad ġie Malta u għallem dawn iż- żewġ suġġetti għal 25 sena sħaħ fl- LNS.EER.M. Ġieli għallem ukoll it-Teoloġija u l- Istorja fl-Università ta' Malta. Xi kapitli mit-teżi tiegħu dehru wkoll fil-Melita Histor- ica, Maltese Folklore Review, Melita Theologica u Hvphen, iżda is-Soċjetà Mużewmina ħeġġitu biex jikteb l-Istorja sħiħa tal-Knisja li ħarġu f' sit- tax-il volum bejn is-snin 1969 u 1984. Ħareġ ukoll erbà vo- lumi tal-Patroloġija bejn l- 1974 u l-1978. Kellu wkoll ar- tikli fil-gazzetti, rivisti u pro- grammi fuq l-istazzjonijiet tar-radju. Stinka ħafna fil- Provinċja Franġiskana Kon- ventwali bħala Definitur u' Gwardjan fir-Rabat, Malta. Baqa' jaħdem bla heda sakemm huwa għadda għal ħajja ta' dejjem waqt li kien fuq btala fit-Tuneżija fil-25 ta' Lulju 2006. Fis-sena 1996 kien rebaħ il-Midalja Kommemorattiva tad-Deheb mill-Amerika għad-Dokumenti dwar l-Ink- wiżizzjoni u sar 'Man of the Vear' billi kien jitqies l-ewwel minn ħames mitt mexxejja li ħalla impatt fuq is-soċjetà Amerikana. Ismu tniżżel ukoll fil- Millennium Hall Of Fame. Hu l-awtur ta' aktar minn elf artiklu. Fost il-kotba prinċipali insibu dawn li ġejjin: GĦAWDEX Il-Knisja fi żmien l-Appostli sal-knisja bejn iż-żewġ Gwerer Dinjin sal-Knisja ta' Żmienna 1971 — Dawl għall-Ħajja minn ġrajjiet il-bnedmin. 1973 — Problemi ta' twem- min fi Kristu u Marija. 1974 — Stedina biex indaw- wal Twemmini. Il-Ħajja Nis- ranija f'Malta tal- Imgħoddi. Il-Fidi Ħajja ta' ħafna Maltin. Meta l- Milied ġieb Niket u Dwejjaq. It- Twaqqif tal — Ew- wel Kolleġġjata f'Għawdex. Katidral: ta' Kolleġġjata Għawdex. Editt għall Erezz- joni tal- Kolleġġjata tal- Knisja Matriċi f'Għawdex. 1975 — Frenċ tal-Għarb: Studju Kritiku u Dokumentat ta' Ħajtu. 1976 — Frenċ tal-Għarb u s- Santwarju ta' Pinu 1979 — Ir-Reliġjon ta' Man- wel Dimech u Ġabra ta' Mħabba u Storja Elenjana. 1980 — Maltin ta' Mertu fil- Qasam Soċjali. Mons. Dun Franġisk Bonnici, Dun Pawl Micallef (1897-1956). Madre Margarita tal- Qalb ta' Ġesu (1860-1952). Ewġenju Borg (1886-1967). 1981 —91— Dun Ġorġ Pre- ca, Ħajja — Xhieda Dokumenti — l-Inkjesta tal- knisja (1916- 1917), L-Isla fi Ġrajjiet il- Bażilka — Santwarju ta' Marija Bambina. Mons Ġużeppi De Piro (1877-1933) fundatur tas- Soċjetà Missjunarja ta' San Pawl. 1987 — Dar Sant Anna għall- Anzjani fl- Isla. 1990 — Storja ta' Inkwi- żizzjoni ta' Malta. 1994 — Il-Mellieha fid- Dawl tal-Ġrajjiet tas-Santwar- ju u l- Parroċċa. 1996 — Storja ta' Malta fi Ġrajjiet il- Knisja. 2003 — Kwadri u Statwi In- kurunati f'Malta u Għawdex. 2006 — Il-Knisja ta' San Franġisk fil- Belt Valletta. Hemm bosta kotba oħra li ġew ppublikati minn Patri Alexander Bonnici li mhux possibli li nsemmihom kollha. Iżda b'dan li ġibt naraw kemm kien bniedem intellett- wali u għaref li għamel ġieħ kbir lil pajjiżna.