Festa Marija Annunzjata 2019 eress li din is-sena jaħbat P il-150 anniversarju mill-ftuħ taċ-Ċimiterju ta' Santa Marija Addolorata f'Raħal Ġdid, qegħdin infakkru lil dak li matul il-kostruzzjoni tal-kampusant kiseb il-fama tas-'Surmast taċ-Ċimiterju', il-Perit Mikiel Busuttil. Imwieled ir-Rabat, Għawdex, fl-4 ta' Mejju 1839, tgħammed dakinhar stess fil-knisja ta' San Ġorġ. Imħarreġ fl-arti u d-disinn minn missieru, ta' 22 sena kiseb impjieg mad-Dipartiment tax-Xogħlijiet Pubbliċi u bejn l-1864 u l-1871, seħħlu jassisti lill-Perit Emmanuele Luigi Galizia fil-kostruzzjoni taċ-Ċimiterju tal-Addolorata bħala servejer, għal liema ħidma kien imsejjaħ dik il-ħabta 'Is-Surmast taċ-Ċimiterju'' Sabiex ikun qrib kemm jista' tax-xogħol, peress li tali proġett ħa seba' snin biex tlesta, Busuttil niżel joqgħod Ħal Tarxien qrib il-knisja parrokkjali, sewwasew fin-numri 4 8 5 fi Strada Reale. Minn hemm maż-żmien mexa fil-periferija tar-raħal fejn bena dar u ħawwel ġnien miżgħud siġar taż-żebbuġ fl-inħawi fejn illum hemm dik li darba kienet ir-residenza tal-Perit Dom Mintoff li propju minnhom ħadet isimha: The Olives' Wara li għadda perijodu qasir ta' ħidma fil-gżira li nissieltu, issokta għaddej b'aktar proġetti f'Malta. Fl-1897 pereżempju huwa magħruf li assista flimkien mal-qarib tiegħu Vincenzo Busuttil lil Giovanni Andrea Trevisan f'xi xogħlijiet arkitettoniċi li kienu għaddejjin dik il-ħabta fis-Santwarju tal-Madonna tal-Karmnu fil-Belt Valletta Mitfugħ l-iżjed fuq l-istil Gotiku, bħalma kien il-kap tiegħu Galizia li seħħlu jkun id-driegħ lemini tiegħu fil-kapolavur imsemmi, kemm dam Ħal Tarxien iddisinja fost l-oħrajn in-niċċa ta' San Spiridjun li nsibu fi Vjal Simmons li ġġorr proprju dan l-istil. Ir-rabta ta' Busuttil ma' Ħal Tarxien kienet waħda twila. Jekk fl-Addolorata għamel bravura madankollu fir-raħal wettaq iżda żbravata. Bil-Moviment tan-Nazzareni fl-aqwa tiegħu, Busuttil ma damx ma kien influwenzat bil-kbir mill-Moviment. tal-Puristi, kif kienu magħrufa wkoll in-Nazzareni.' Kuntrarju sforz ta' tali twemmin għal dak kollu li huwa Barokk, Busuttil inqeda b'tali ideal sabiex litteralment 'jiknes' il-knisja parrokkjali ta' Ħal Tarxien minn dak kollu li kien iġorr dan l-istil. Bil-Kappillan, Dun Franġisk Feliċ Attard, inkwetat sforz tal-ħsarat li kellha l-knisja dik il-ħabta, imqabbad minnu sabiex isewwi dan kollu, Busuttil mhux biss irranġa l-lanterna tal-koppla wara li ntlaqlet minn sajjetta fl-1890, li naturalment kienet ħaġa pożittiva, imma neżża' l-knisja kollha mill-iskulturi eċċellenti li kienet mogħnija biha: Anġli, kerubini, kolonni tal-agwa ġmiel, figuri tal-erwieħ fin-nar tal-Purgatorju u tant biċċiet oħra imħallsa mit-Tarxiniżi l-antiki u wirt is-sengħa Maltija, spiċċaw sabu rwieħhom 'il barra mill-knisja, imkissra, mormija jew mibdula f'dekorazzjoni ma' ħajt ta' xi bitħa. Uħud infatti nbiegħu, oħrajn sabu lil sidhom u biċċiet oħra spiċċaw ngħidu aħna fiċ-Ċimiterju tal-Erwieħ, bħaż-żewġ kolonni salamunjati b'kapitell korint darba preżenti fil-kappella tal-Kurċifiss li kienu tqiegħdu mal-faċċata tal-kappella l-antika u li llum il-ġurnata għadhom preżenti biswit id-daħla l-ġdida. X'ġiegħel dan kollu: Din il-ħerba ma saritx f'remp ta' ġimgħa jew tnejn, iżda ħadet b'kollox għaxar snin biex tlestiet. Il-biċċa warajha kienet li n-Nazzareni kienu jemmnu li l-knejjes kellhom 'jitnaddfu' minn dak kollu li seta' jfixkel id-devozzjoni. Ngħidu aħna, id-dekorazzjoni ta' madwar l-altari kienet meqjusa appuntu bħala 'tfixkil. Għalhekk għamluha b'missjoni tagħhom li 'jnaddfu' l-knejjes biex 'jgħinu' fl-ispiritwalità. Hekk neżżgħu katidrali u knejjes biex dawruhom minflok fi mħażen, għerja u bla gost. Barra hekk, Busuttil kellu għal qalbu wkoll l-istil neo-Klassiku u dan kien fatrir ieħor biex issokta jgħinu jneżża' l-knisja ta' Ħal Tarxien mil-libsa Barokka tagħha. Naturalment, kien hemm ukoll min minn fost it-Tarxiniżi stess kien favur dan kollu. Għal uħud il-ħitan lixxi 'setgħu issa jinżebgħu u jinżammu aktar indaf'5 Tiskanta li anki nies ikkulturati bħall-poeta u għalliem Senglean, Dwardu ġprta seari a Pasta wa fĠbaa apisszistaz mn L-PORN ETORASTT sajd GELBĠIAL ta-ttabik ja GESLMALI SR ia ĠIĠI MAt sanat aaitiebx Pbiszzjoċzi asfter fiera REMIRA Il-Monument iddedikat lil Mikiel Busuttil lijinsab fiċ-Ċimiterju tal-Addolorata Cachia mar kiteb fil-ħarġa tal-5 ta' April 1895 fil-ġurnal Il-Ħabbar li 'meta tneħħewlha dawk il-qtajja' ta' anġli donnhom ġganti li kellha u nvjawha, din ħadet ir-ruħ. Tibni knisja biex tħott oħra, hekk ġralhom it-Tarxiniżi, għax meta l-knisja saret donnha volt miftuħ, malajr fittxew lil Giuseppe Cali biex jindokralhom tal-inqas il-ħitan tagħha bil-pittura. It-tmiem jasal għal kulħadd u Busuttil ħa l-aħħar nifsijiet tiegħu fit-13 ta' Frar 1908 fid-dar tiegħu f'Ħal Tarxien. Irridu nsemmu hawnhekk li minkejja kollox, kien benefattur kbir tal-parroċċa Tarxiniża u ħallas minn butu opri diversi. Dan il-perit, skont Joseph A. Farrugia għamel id-disinn tal-vara tal-Madonna tad-Duttrina u kien sikwit imur iżur l-istatwarju Ġlormu Darmanin. Il-ħbieb tiegħu kienu Odilon Caruana, Fankie Faurċ, il-Markiż Ramiro Barbaro di San Giorgio u Mikiel Calleja 'tal-Koxx. Hu kien iddaħħal membru tal-fratellanza tal-Madonna tad-Duttrina mill-Kappillan stess. B'għelm ta' rispett lejn ħidmietu għaldaqstant, il-kleru ma talab l-ebda ħlas għas-servizz funebri u d-difna tiegħu f'qabar ġdid fil-knisja li saret f'nofs il-korsija Fid-Diviżjoni Lvant D-B fl-Addolorata, Busuttil għandu mbagħad mafkar f'għamla ta' bust tal-irħam bi skrizzjoni Latina, faċċata ta' ieħor simili wieqaf fuq qabar l-oftalmoloġista Lorenzo Manchċ. Għall-kuntrarju ta' kif jaħsbu bosta għalhekk, dan mhuwiex il-lok tad-difna ta' Busuttil imma sempliċiment monument ta' tifkira, Il-mafkar fl-Addolorata sar fl-1914. 16/17, Misraħ is-Suq, Tarxien i Mibdi fi Vjenna fl-1809 minn Franz Pforr u Fredrich Overbeck bil-għan li tkun riġenerata l-arti reliġjuża. Għall-ewwel il-membri tal-Moviment kienu jgħixu ħajja monastika u barra milli jxiddu l-abitu tagħhom kellhom ħajja tassew rigoruża, Magħruf Pre-Raphaelite Movement fl-Ingilterra, kienu bosta l-artisti li sfaw influwenzati mill-Moviment madwar l-Ewropa, inkluż allura Malta nnifisha, bħal Pietru Pawl Caruana u ibnu Rafel, Tommaso Madiona, l-aħwa Ġużeppi u Vinċenz Hvzler u Ignazio Carlo Cortis. 5 DeBono, J.G. (2005), 'Meta l-festa ma saretx..7 Ħarġa Speċjali tal-Festa 2005, TARXIEN, p. 41, Farrugia Jos. A. Il-Moviment tan-Nazzareni u l-knisja parrokkjali tagħna, Ħarġa speċjali tal-Festa 2009, TARXIEN pp 20,21. 7 Fuq qabru kienet teżisti lapida tal-irħam li meta sar il-paviment tneħħiet u llum tinsab taħt it-taraġ tas-sagristija l-qadima.