IL-BANDA 'LEONE' ta' Għawdex u l-Baned Melleħin Għall-aħħar tas-sena 1896 u bidu 1897 l- organizzazjoni tal-festi esterni ta' Santa Marija li tiġi ċċelebrata fil-Belt Victoria u l-Katidral ta' Għawdex ġew fdati uffiċjalment, mill-awtorità kompetenti, f'idejn il-kumitat tas-Soċjetà filarmonika 'Leone' tal-Belt Victoria, Għawdex. Din ir-responsabilità wasslet sabiex mal-medda tas- snin, is-Soċjetà Mużikali 'Leone' tagħmel dak kollu possibbli biex tkompli tkabbar din il-festa tradizzjonali imma wkoll biex bl-akbar mod xieraq tonora lil Assunta b'diversi modi. Fost l-affarijiet li għamlet is-Soċjetà Filarmonika 'Leone' f'dan ir-rigward kien li bdiet tistieden baned oħra sabiex flimkien mal-banda Cittadina 'Leone' jkabbru bid-daqq ferrieħi tagħhom il-festi esterni ta' Santa Marija. Tnejn minn dawn il-baned kienu iż- żewġ baned Melleħin, jiġifieri, l-banda 'La Vittoria' u l-banda 'Imperial'. Il-Banda La Vittoria fit-Tokk, Għawdex waqt il-Marċ ta' filgħodu. Jidher li l-konnessjonijiet bejn il-banda 'Leone' u l- baned tal-Mellieha tmur lura lejn is-snin tletin, meta l-banda 'La Vittoria' dak iż-żmien taħt Mro. Willie Attard, ġiet mistiedna u fil-fatt ħadet sehem kemm lejlet kif ukoll f'nhar il-festa ta' Santa Marija ta' l- 1934. Infatti dak in-nhar l-banda 'La Vittoria' għamlet marċ mal-banda 'Leone' lejlet il-festa, 14 ta' Awissu, u wara esegwiet programm fit-Tokk taħt id-direzzjoni tas-surmast tagħha, Mro W. Attard. Fost il-mużika li daqqet dak in-nhar nsemmu, l-Marcia-Sinfonika, 'Primavera Ttalica'; s-Sinfonija, 'Orfeo' u il-Fantasiji: 'Tosca' ta' Puccini, 'Lucia' ta' Donizetti, u 'Aida' ta' Verdi, l L-għada, 15 ta' Awissu, Jum l-Assunta, l-banda 'La Vittoria' daqqet marċi waqt il-purċissjoni li dak iż- żmien kienet għadha ssir filgħodu u mingħajr statwa, waqt li filgħaxija, il-banded 'La VIttoria' u dik ta' 'San Ġużepp' tal-Hamrun, li s-surmast tagħha kien ukoll Mro W. Attard, daqqew bċejjeċ mużikali alternattivi fit-Tokk.2 Il-bċejjeċ li l-banda 'La Vittoria' daqqet f'nhar il-festa kienu, l-Marcia-Sinfonika, 'Cavalleri a Leggiera'; s-Sinfornija, 'Gli Orani ed i Criazi' u l-Fantasiji: 'Il Trovatore' ta' Verdi; 'Vedi Napoli e poi Mori ta' Giumarra, u 'Torniamo al Antico' ta' Manente. Is-sehem tajjeb li tat il-banda 'La Vittoria' fil-festa ta' Santa Marija ta' l-1934 tant kien tajjeb li wassal sabiex il-kumitat tas-Soċjetà 'Leone', jerġa jistieden lill- banda 'La Vittoria' għal-festa ta' Santa Marija ta' l-1935 tu ta' l-1936. $ Wara li ntemmet il-gwerra nerġgħu nsibu lil banda 'La Vittoria' tieħu sehem fil-festa ta' Santa Marija ta' l-1944 meta ħadet sehem lejlet il-festa, ' waqt li fl-1945 l-banda 'La Vittoria' ħadet sehem nhar it-12 ta' Awissu, u għamlet marċ mal-banda 'Leone' li fih kienet inġarret l-istatwa ta' Santa Marija mil-Vajringa, l-post fejn kienet tinżamm din l-istatwa, sat-Tokk, fejn tpoġġiet fil-knisja ta' San Ġakbu. ' Sehem ukoll ħadet il-banda 'La Vittoria' fil-festa ta' Santa Marija ta' l-1960 u ta' l- 1961 meta għamlet marċi matul triq it-Tiġrija, lum triq ir-Repubblika, u wara esegwiet programm mużikali fit-Tokk.$ Il-Banda La Vittoria tferraħ l-Għawdxin u lit-Turisti, fil- Festa ta' Santa Marija. Mill-1987 'l hawn il-banda 'La Vittoria' taħt it- tmexxija tas-surmast tagħha, Mro H. Camilleri, l- kumitat tal-banda 'Leone' fdalha, biex ingħid hekk, l- aktar marċ tradizzjonali u ferrieħi, magħruf bħala l- marċ ta' l-Għarxra ta' nhar il-festa. ' Żgur li l-kumitat tal-banda 'Leone' kif ukoll il-partitarji tas-Soċjetà Filarmonika 'Leone' u naturalment is-Soċjetà Filarmonika 'La Vittoria' huma kburin li dan il-marċ, tradizzjonali u popolari, għadu jsir bl-istess entużjażmu u briju ta' l-imgħoddi u li għalih jattendu eluf ta' nies. Is-Soċjetà Filarmonika 'Leone' fl-1944 ħatret bħala surmast direttur tagħha, lil Mro Willie Attard, 101i mill- 1932 sa l-1938 u bejn l-1952 sa l-1957 kien direttur tal-banda 'La Vittoria'. 1 Mro Willie Attard irtira minn mal-banda 'Leone' fl-1957.12 Dan ifisser li għal xi żmien Mro Attard kien surmast direttur kemm tal-banda 'Leone' kif ukoll tal-banda 'La Vittoria'. Matul iż-żmien li Mro Willie Attard dam direttur tal-banda 'Leone' nsibu li kkompona għadd ta' bċejjeċ mużikali li Ilum jinstabu fl-arkivju tas-Soċjetà Mużikali 'Leone'. ikkompona wkoll għadd ta' innijiet fosthom l- innu 'Lil Madonna tas-Sokkors' fl-1946 għar-raħal ta' Kerċem. Għawdex, 15 kif ukoll l-innu 'Lil Santa Marija' għar-raħal taż-Żebbuġ, Għawdex li ġie mżanżan fl-1951. Tliet avvenimenti storiċi li l-banda 'Leone' għaddiet minnhom fi żmien Mro W. Attard kienu dik ta' l-1947 meta ġie mfakkar egħluq il-50 sena meta s-Soċjetà ġabet l-istatwa u egħluq il-50 sena mindu is-Soċjetà 'Leone' ġiet fdata uffiċjalment il-festi esterni ta' S. Marija. 15 Iż-żewġ okkażjonijiet l-oħra kienu, dik ta' l- 1950 meta ġiet proklamata id-Domma ta' l-Assunzjoni, 164 naturalment dik ta' l-1956 meta s-Soċjetà 'Leone' rregalat l-istatwa tagħha ta' l-Assunta lill-Katidral tad- Djoċesi Għawdxija. Il-Partitarji tal-Banda Leone jifirħu fil-Marċ ta' filgħodu mal-Banda La Vittoria Flok Mro W. Attard il-banda 'La Vittoria' ħatret lil Mro Vincenzo Ciappara bħala surmast direttur. 18 Iżda ma kellux jgħaddi żmien wisq meta l-banda 'Leone' ikkuntatjatu sabiex jikkomponilha innu marċ. Infatti dan ġie mżanżan fl-1959 u minħabba l-popolarità tiegħu għadu jindaqq sa llum. Il-versi ta' dan l-innu, 'Lil Santa Marija' huma tal-ex-President tal-banda 'Leone', Ganni Cremona. $: Barra dan, il-banda 'Leone' fl- arkivju mużikali tagħha tippossiedi wkoll għadd ta' kompożizzjonijiet ta' Mro V. Ciappara. Mro Ciappara ġie li wkoll ħabbat eventwalment lil-Banda 'Leone. Il-banda 'Imperial' ukoll ġie H ġiet mistiedna għall-festa ta' Santa Marija. Dan ġara fis-sena 1951 meta l-banda għamlet marċ u programm lejlet il-festa, 2 u fl-1962 meta għamlet marċ f'nhar il-festa. 1 F'dawn iż-żewġ okkażjonijiet il-banda 'Imperial' kienet taħt it-tmexxija ta' Mro Anthonv Sammut.2 Mro A. Sammut kien idderieġa l-banda 'Leone' fi programm li kien sar nhar il-15 ta' Ġunju, 1957 fi Pjazza Sant'Wistin, Rabat, Għawdex, fl-okkażjoni tal-festi Ċentijarji ta' Santa Rita. Konnessjoni oħra riċenti li l-banda 'Leone' għandha mal-banda 'Imperial' seħħet għall-aħħar tas- sena 1991 meta l-banda 'Leone' ħatret lil Alfred Debattista, għalliem ta' l-alljievi, sezzjoni ta' l-injam, tal-banda 'Imperial', bħala għalliem ta' l-alljievi, sezzjoni injam, tal-banda 'Leone', Wara l-Marċ ta' filgħodu, il-Kumitat tal-Banda Leone jagħti ikla lill-Kumitat u lill-Bandisti tal-Banda La Vittoria Wieħed jittama li s-sehem tal-banda 'Leone', din is-sena, fil-festa ta' Marija Bambina, fil-Mellieħa, jkun ta' bidu biex il-banda Ċittadina 'Leone' ta' Għawdex, tkompli ta' kull sena tieħu sehem f'din il-festa bħalma ilha tagħmel sa mill-1987 il-banda 'La Vittoria' fil-festa ta' Santa Marija ċċelebrata fil-Belt Victoria, Għawdex. Il-Berqa,11/8/34 u 22/8/34 L-istess Il-Berqa,11/8/34 4. — Arkivju Soċjetà Filarmonika Leone, Rabat, Għawdex, (ASFL): L.b. L-istess, Awissu 1936 Il-Berqa,11/8/45 Għawdex: 15/8/60, 1/8/61 Programmi Festa Santa Marija, Rabat, Għawdex, 1987. Ktejjeb: Banda 'La Vittoria' Mellieha - 75 sena, Mejju, 1982 Arkivju Parroċċa Kerċem: Lib. Arkivju Parroċċa Żebbuġ, Għawdex, Lib. Il-Berqa, 2/5/1947 Il-Berqa,11/11/50 u 16/11/50 Il-Berqa, 26/4/56, 3/5/56; Grech Grazio A.: Ġrajja tas- Soċjetà Filarmonika Leone, Għawdex, 1988, L-ewwel ktieb. Ktejjeb: Banda 'La Vittoria' … op. cit. Il-Berqa,12/11/59 u Grech Grazio A. Ġrajjiet il-Banda Leone ta' Għawdex, Għawdex, 1967, p. 57 Għawdex, 12/8/51 Il-Berqa, 2/8/62 Ktejjeb maħruġ mill-Għaqda Mużikali 'Imperial' fl- okkażjoni tal-festa titulari ta' Marija Bambina Mellieħa, 1987, p. 26; u ktejjeb Festa tal-Vitorja, 1991, maħruġ mill-banda Tmperial', p. 25; Il-Berqa, 13/6/57; Ktejjeb Festa tal-Vitorja, 1991, maħruġ mill-banda 'Imperial' p. 47;u Rivista, 'L-Aurora, Leħen il-Banda Leone' April 1992, Nru 26, p.10.