is-sajd huwa l-rktar mogħdija ta' żmien imfittxa, mhux biss mill-Maltin imma minn nies tad-dinja kollha. Ara kemm hu hekk, fil-pajjiżi fej: ma hemmx baħar in-nies tmur tistad fix-xmajjar għall-ħut ta' l-ilma Ħelu. imma f'Malta ma għand- niex bżonn noqogħdu nitqannew naqbdu xi Ħuta minn dik bistrixxa ilma mdardsr imsejjħa xmara, Għax jekk Alla ma taha xejn kbir jil dil-gżira tagħna ċrejkna, Hu għoġbu jagli- miha b'ibħra koħol nir, li bil-qawwa tagħhom idawwruha w jkennuha minn kuli naħa mill-qilla għajjura ta' pajjiżi ofira. U bilitdawn l-ibħira huma mimlijin b'fiafna ħut ta' kull għamla w' daqs, xejn ma hemin għax wielied jistagħġeb jekk fiafna tnin-nies ta' Malta, min għall-bżonn u min għall-pjaċir, tawha għas-sajd. Il-ħajja tas-sajjed hi ħajja iebsa ħafna u mimlija bit-tiġrib, imma fiha l-ġmiel u l-vantaġġi tagħha wkoll. Is-sajjied li jgħaddi Ħajtu fuq il-baħar dejjem issibu jbigħ is-saħħa, i tfiossha tiġik igħira x'ħin tara dawk l-iġsma maħruqa bix- xemx mimlija għeruq u muskoli li ma l-inqas taħrika jaqbżu u jfiġġu taħt il-ġilda donnhom il-mewġ tal-baħar li rabbihom. Għax l-arja safja tal-baħar u x-xogħol taw lis-sajjied dik is- saħħa li l-ebda sinjur, avvolja jaħli ġidu kollu, ma jsib jixtriha. Barra minn dan, is-sajjied għandu Ħaġa oħra li tagħżlu minn qalb il-fqar. Dan il-bniedem ikun imgħakkes kemm ikun, qatt ma tisimgħu jilmenta jew igorr; u mhi xejn ħaġa tal-għaġeb fi wieħed jiltaga' ma' xi sajjied b'xi tisfira ferrieħia iuq xofftejh, sejjer lejn daru b'idu f'idu wara lejl xogħol. Kieku xi ħadd kellu jwaqqaf lil das-sajjied u jsaqsih kif inhi sejra d-dinja, it-tweġiba li jieħu aktarx kienet tkun, li sal-lum ħadd għadu ma miet bil-ġufi, u Hi Alla jaħseb f'kulliadd. Don- nhom dawn in-nies li biex jaqilgħu l-fiobża ta' kull jum, ikollom jissugraw Ħajjithom u jħabbtu wiċċhom mal-qilla tal- ħalel belliegħa tal-baħar, kellhom il-ħila jsibu dik il-ħaġa, li, l-aktar bniedem gharef u l-aktar bniedem għani ma sabux: ' ix-xaba u t-tama filli jibgħat Alla, Jien ikolli ngħid li Alla għandu mħabba barranija għas- sajjieda, billi dawn ifakkruh til-ħbieb Tiegħu. ta' meta kien fid-dinja, Aħna nafu li Kristu lil-appostli tiegħu da għażil- hom minn qalb il-bdiewa u l-anqas minn qalb l-għonja, imma minn qalb dawk in-nies li, għad li twajba, ma kienx hemm min hu ifqar u aktar injorant minnhom. U kien wieħed minn dawn in-nies fqar w injoranti li ngħażel biex fuqu tin- bena l-Knisja nisranija u minn sajjed tal-ħut sar sajjied tan-nies. imma barra minn dak il-bniedem li jmur jistad biex jaqla' x'jiekol hemm xorta ta' sajjied ieħor. Dan hu dakli jmur jistad għall-mogħdija taż-żmien, Jien għad li ġejja minn razza ta' dix-xorta ta' nies, xejn ma ħriġt nixbahhom. Għax jekk il- ħajja tas-sajjied veru naraha sabilia, il-ħajja tas-sajjied tal-pjaċir ma toġħġobni xejn. Imma, fiej, lid-dilettant tas- :sajd tilagħblux għax ma' sajda jibdel l-aqwa stedina, u meta jkun sejjer jgħaddi xi lejl jistad ikun ferħan daqs kemm kieku jkun sejjer għal xi ballu, U erftilu jiestilek mill-jum ta' qabel, isewwi l-kon- zijiet, jixtri l-lixka, jaħsel il-frejgatina, jillixka w jirranġa s- snanar u jhejjilek kollox biex ma' nofs il-lejl hu u xi żewġ ħbieb oħra, li jħobbu s-sajd, imorru jgawdu l-pjaċir wisq maħbub minnhom. imbagħad, tarahom ġejjin l-għada f'xi nofs in-nhar f'xemx tisreġ, taħiraq daqs in-nar, min jarfa' l-qoffa tal-ħut, min bil- kopp u l-ganċijiet, fi ftit kliem, kulħadd italla' xi ftit imbarazz u kull wieħed minnhom b'daħka fuq wiċċu daqs tal-qamar meta jqun fil-milja tiegħu imma b'wiċċ aħmar daqs l-iskorfon li jkunu qabdu, u anqas: jintebħu li l-ġilda ta' mneħirhom u ta' dirgħajhom ħallewha warajhom. Għiaax illum qabdu mhux ftit u moħhom jhewden biss fuq kemm ser jiftefiru l-lejla ma' sħabhom id-dilettanti l-oħra, u fuq kif dik l-iskorfna ta' kwart għad. trid issir ċerna ta' nofs qantar, u dik il- Mazzola rajja mill-isbaħ. Imma, fej, Alla Ħares il-qabda tkun ħażina għax, imba- għad, warrab rasek. Dak in-nhar tintebaħ li ma qabdu xejn minn mitt mil bogħod. Għax tarahom ġejjin b'geddum twil sa l-art, donnu l-qamar mgħaddab talli ma' tawx. każ tal- ġmiel fi hu ken qed ixerred ma' dwarhom, ħalla l-għadab tiegħu fuq wiċċhom biex ipattihielhom. Imma hemm bniedem li jieħu tassew pjaċir meta s-sajda ta' dawn in-nies tkun ħażina; dan hu l-ispiżjar. Għax dak in-nhar jekk ikollu xi kaxxa cold ereatk. imranġta żgur li jbiegħha. Għax billi dawn ikunu mgħaddbin mliabba filli ma jkunu qabdu xejn, erfiilhom jin- fexxu fix-xemx, u erfiiliom igergru li Ħadu xemxata għall- xejn u jdellku ż-żjut u l-cold cream biex itaffu ftit dak il-ħruq tax-xemx li jkunu qed iħossuh iwaġġagħhom erba' darbiet aktar mis-soltu. ġi Barra mill-gdiedem li jagħmlu tneta ma jaqbdux ħut dawn in-nies għandhom nuqqas ieħor H bih idejjqu lil kullħadd. Kull fejn ikunu jew tninn hemm jew minn hawn jaraw kii jagħmlu u jdaħħlu s-sajd, u meta jaqbduha fuq dan is-suġġett ma jispiċċawha qatt. Issa jgħidulek x'konz ġdid xtraw, kemm- il sunnara fih. kemm hu ta' saħħa u kemm fiut qabdu bih, u ħafna ftietaq oħra bħall dawn. isnbagħad oħra, kull fejn jilmħu sajjied jaraw kif jagħmlu jindehsu miegħu u jisselfulu kliemu biex jużawh meta jkunt jitħaddtu ma' sħabhom u b'hekk juru kemm huma tal-qatgħa. imma hi tassew Ħaġa tal-għaġeb kil dawn in-nies li jgħaddu biċċa sewwa minn ħajjithom fuq il-baħar qatt ma tismagħhom jitkellmu fuq il-ġmiel tiegħu. Donnhom għajnejhom qegħdin biss għall-ħut u għall-xejn iktar. Min jaf kemm-il darba f'xi lejl sħun tas-sajf, meta l-qamar ikun jaħsel kullimkien bid-dawl imfidded tiegħu, u l-baħtar iħaxwex mal-moll ikun qisu qiegħed isefsef Ħolm fielu lill-blat, jien kont inqum u b'għajnejn għa,jura kont insib xi frejgatina, li tkun titbandat ħelu fielu f'nofs dak il-baliar tal-fidda, u nixtieqni qiegħda fiha ngawdi dak il-ġmiel. imma l-ħolma tiegħi kienet tisfa' miksura minn leħen li, mitfi mill-bogħod, kien jasal f'widnejja jtenni dawn. il-kelmiet: taqdfu 'l dik in-naħa għax dawl ta' qamar bħal dan naqbdu ħut kemm irridu'. U jien imgħaddba kont insabbat it-tieqa u nidħol il-ġewwa. Ngħid għallja l-ħajja tas-sajjied togħġobni ħafna. imma togħġobni l-ħajja tas-sajjied veru u mhux ta' dak li jrid jagħ- milha ta' sajjied biex igħaddi ż-żmien. Għax fil-waqt li dak il-bniedem li jrid jiekol mill-baħtar, u li jmur jistad sew fil-mal- temp kemm ukoll fil-bnazzi, hu dejjem xebgħan billi l-Bimbin jibgħat, u mħabba f'hekk għandu s-sedqa wil-barka t'Alla, l-ieħor imur jistad meta jkollu qalb, u minn fuq jidhirlu li għan- du jaqbad il-ħut f'kull sajda li jagħmel. U mħabba f'hekk fil-waqt li nħossni nithenna b'dik it-tjubija wil-ħlewwa tal- ħajja tas-sajjied veru 'u nieħu pjaċir nitkellem miegħu, mas- sajjied tal-pjaċir mhux talli ma nithenniex imma malli nilmħu nara kif nagħmel u naħarbu. Għax naf li malli naqbad in- kellmu m'inix sa nisma' ħaġa oħra ħlief, jew ftaħir fuq kemm qabad ħut l-aħħar sajda li għamel, jew inkella garr għaliex ma jkun qabad xejn,