Il-Kanonku Dun Gwann Battista Borg (1818 — 1885) F'għeluq il-130 sena minn mewtu (1885-2015) Qabel ma nagħtu bidu għal dan l-artiklu, ġentilment miktub għalina għal darb oħra mis- Sur Winston L. Zammit, nixtiequ niġbdu l-attenzjoni tal-qarrejja ta' dan il-ktieb tal-Festa ta' Santa Elena, u ta' dawk kollha li għandhom għal qalbhom l-istorja ta' Birkirkara u tan-nies tagħha, li s-Sur Zammit issa ilu sa mill-edizzjoni tas-sena 1975 jikkontribwixxi artikli ta' interess storiku u soċjali, dejjem interessanti u riċerkati kif għandu jkun. Jiġifieri 40 SENA. Naħseb li f'isem il-Kapitlu Elenjan, il-Kumitat tal-festa u l-Kummissjoni li tieħu ħsieb il-pubblikazzjoni ta' dan il-ktieb, kif ukoll f'isem il-qarrejja kollha tagħna, minn dawn l-istess paġni, nuru l-apprezzament sinċier tagħna u nirringrazzjaw għal dawn l-erbgħin sena ta' servizz u ko-operazzjoni, lis-Sur Winston L. Zammit, li għalkemm Slimiż, dejjem ħabb ukoll lil Birkirkara in ġenerali u lill-patruna tagħha Santa Elena b'mod partikulari, kif ukoll, bir-riċerka u l-kitbiet tiegħu, wera stima lejn il-Kolleġġjata u l-kolleġjali Elenjani ta' kull żmien. Fost is-saċerdoti li wettqu l-ministeru pastorali fil-parroċċa ta' Birkirkara fis-seklu dsatax, insibu lill-Kanonku Dun Ġwann Battista Borg, li kien għamel din il-missjoni għal madwar 35 sena fil-parroċċa Elenjana. Iben Baskal Borg u Grazzja, imwielda Camilleri, Ġwann Battista Borg kien twieled f'Birkirkara fil-15 ta' Jannar 1818 u ġie mgħammed fil-knisja Kolleġġjata ta' Sant'Elena fl-istess jum mill-Prepostu ta' dak iż-żmien, Franġisk Sammut. Wara li kien ordnat saċerdot, Dun Ġwann Battista beda jwettaq il-ministeru pastorali permezz tal-predikazzjoni u tal-qrar, fejn kien idum sigħat iqarar B'effett mis-6 t'Ottubru 1851, insibuh membru tal-Kapitlu Elenjan. Mil-lista tal-1870 tal-irġiel ikkunsidrati bħala li kellhom il-kwalifiki meħtieġa bil-liġi biex jivvutaw fl-elezzjoni għall-Membri tal-Kunsill tal-Gvern, nieħdu li l-Kanonku Borg kien joqgħod, fi Triq Santu Rokku, dak iż-żmien fin- numru 925 7 Dak iż-żmien ftit kienu dawk li kien ikollhom id-dritt jivvutaw u din is-sena kienet aktarx l-ewwel darba li kienu qed jidhru n-numri tar-residenzi fil-lista tal-votanti. Minn dak iż-żmien dawn in-numri nbidlu diversi drabi (fosthom fis-snin sittin tas-seklu għoxrin kif ukoll fil-bidu tas-seklu li aħna fih) Viċi Parroku u Viċi Kurat B'effett mill-24 ta' Awwissu 1852, il-Kanonku Borg beda jaġixxi bħala wieħed mill-Viċi Parroċi tal-parroċċa Elenjana.' Baqa' jeżerċita dan l-uffiċċju għal kważi 33 sena. Fil-fatt insibu li għammed l-aħħar darba bħala Vici Parroku fis-17 ta' Marzu 1885, jiġifieri xahrejn biss qabel miet. F'Awwissu tal-1853, il-Prepositura tal-Kolleġġjata Elenjana sfat vakanti, meta l-Kan. Prepostu Dun Ġużepp Debono ħa l-pussess ta' Kanonku tal-Katidral $ Wara din il-ħatra il-Kanonku Ġwann Battista Borg inħatar Vigarju Kurat u mexxa l-parroċċa elenjana sa Diċembru 1853 meta ħa l-pussess il-Prepostu l-ġdid, il-Kanonku Kalċidon Aġius Fit-8 ta' April 1866, il-Kanonku Prepostu Dun Kalċ. Agius ħa l-pussess ta' Kanonku Penitenzier tal-Katidral. Billi l-Prepositura reġgħet kienet vakanti, il-Kanonku dun Ġwann Battista Borg reġa' ġie maħtur Vigarju Kurat. Huwa għammed l-ewwel darba f'din il- kariga fit-8 ta' April 1866. Baqa' jamministra l-parroċċa sa Marzu 1867, meta ħa l-pussess il-Prepostu l-ġdid il-Kan. Fl-istess żmien li kien Vigarju Kurat kien inħatar mill-Kurja biex jamministra d-dħul tal-Prepositura.19 Iżda minbarra li kien Viċi Parroku, il- Kanonku Borg ta wkoll is-sehem tiegħu fl- amministzzjoni tal-parroċċa u għal 29 sena kien Amministratur tal-Mensa Kapitulari.1l Fil- Viżta pastorali tal-Isqof Gaetano Pace Forno f'Diċembru 1858, Borg kien maħtur bħala wieħed mit-tliet prokuraturi tal-knisja, flimkien ma' Dun Ġużepp Mifsud u Dun Fortunatu Vella,' kariga li huwa żamm sal-1861.5 Fil-15 ta' Ottubru 1863 Dun Ġwann Battista ġie maħtur Prokuratur tal-knisja tal-Madonna tal-Ħerba u ġie kkonfermat f'din il-kariga matul il-Viżta Pastorali li saret li saret f'Ottubru 1864.55 Fil-fatt insibu li kien żamm din il- kariga sakemm miet.' Fil-5 ta' Diċembru 1863, $ Malta CMM 26.V.1855 p.2, u tagħrif mgħoddi lili mill-Arkivju parrokkjali tal-parroċċa ta' S. Elena ta' Birkirkara minn Philip Xuereb 15,X.2014. 1 Tagħrif mgħoddi lili mis-Sur Philip Xuereb 15.X.2014 u L'Ordine 30.XI1.1853. APBSE Liber Baptizatorum XIV Frar 1860 sa Mejju 1869. 19 A(rkivju N(azzjonali) M(alta) CSG/o4/38, Letter to Can. 2 A(rkivju) K(urja) A(rċiveskovili), Viżta Pastorli Paċe Forno 1868, f. 146V. H Ibid Atti Ċivili (1863-1878), f. 15V. 16 Ibid, Atti Ċivili (1885-1889), f. 63V. l-Isqof Pace Forno ħatru bħala Prokuratur. tas-Sodalità tal- Agunija. Sena u nofs wara fid-9 ta' Ġunju 1865, l-istess Isqof ħatru Prokuratur. tal-knisja ta' Santa Venera u tad-dar magħha kontigwa.1$ l Il-Kanonku Dun Ġwann Battista Borg, li għal aktar minn 34 sena ta s-servizz tiegħu fil-qasam pastorali fil- parroċċa ta' Birkirkara miet fl- 20 ta' Mejju 1885, fl-età ta' 67 sena' b'fama ta' qdusija. (1848-1907) li kien minn Birkirkara, u li f'żogħżitu kien wieħed mill-kjeriċi fil-Kolleġġjata Elenjana, kien jaf sewwa lill-Kanonku Borg u kellu ħafna rispett lejh, kiteb il-biografija tiegħu. Wara l-mewt tal-Kan. Ġwann Battista Borg, Patri Antonin kiteb Hekk: Fil-ġabra tal-kunvent, jiena u nikber fis-snin żammejt dejjem quddiem għajnejja l-Kanonku pajżan tiegħi, u filwaqt li ħafna drabi kont naħseb fuq il-ħajja u l-ħidma tiegħu, kont nilmaħ fih dejjem aktar il-bniedem t'Alla, il-mera tas-saċerdot, u kont inħoss qalbi sewda meta niftakar li bniedem bħal dan ma kienx magħruf kif kien jistħoqqlu. Fil-kunventi ma jonqsux reliġjużi li huma xempju ta' qdusija, iżda jekk jien kont nixħet il-ħarsa tiegħi barra mill-kunvent, biex infittex bniedem ta' twemmin ħafna qawwi, il-Kanonku Dun Ġwann Battista minnufih kien jiġini quddiem għajnejja. 1 Tbid., Atti Ċivili (1863-1873), f. J9R. Add: Lawrent Ropa Street, Birkirkara tmail: pħatoimagzesOmaltanet net Teb 29499563, Mob: 79704398