IL-GHID IL-KBIR l-Għid il-Kbir tagħna l-insara, sewwa fit-tifsir tiegħu u sew- — Wa fil-jum li fih isir, marbut mal Għid tal-Lhud. Bħalma l-Għid tal-Lhud. kien tifkira tal-lielsien tagħhom mill-jasar tal-Eġittu; liekk il-Gliid tagħna hu tifkira tal- ħelsien tagħna mill-jasar tad- duub; bħalma 'l-Għid tal-Lhud kien jimxi mal-qamar, hekk ukoll il-Għid tagħna. Inħarsu ħarsa lejn l- imgħoddi biex nifhmu afijar il-fisieb tal-Knisja u l-ġrajja li tfakkarna tihom f'dan il-jum. Wara li kien ilhom il-Lhud snin twal fil-jasar tal-Eġittu; wasal il-waqt tal-ħelsien. Għalhekk bagħat il-Mulej il-Mosċ għand Fargħun biex jitolbu jitlaq il-Lhud. Ma riedx jisma' Fargħun, imma żied jaħqar il-Lhud. Fl-aħħar qal il-Mulej lil Mosċ: Għid lill-Lhud biex fl-ewwel tax-xahar, jiġifieri meta jġedded il-qamar, jieħdu Ħaruf għal kull dar u wara ġimagħtejn joqtluh u jieklub, u jċappsu b'demmu l-bieb ta' barra. U hekk għamlu. U dak il- lejl mietu t-tfal il-kbar kollha tal-Eġittu: Biss fid-djur imċappsin bid-demm ma daħiletx il-mewt. Imbeż- żgħin u mbikkijin in-nies tal-Bġittu mhux biss ħallew il- Lhud jitilqu minn arthom, iżda bagħtuhom ħin bla waqt. U hekk il- Lhud kienu meħlusin mill-jasar. Kienet ir-rebbieglia u kien l-ewwel qamar tar-rebbiegħa meta sar dan. Kien. dan l-ewwel Għid tal-Lhud li, skond il-liġi ta' Mosà, kellhom jibqgħu jagħmluh minn sena għal sena. Mela l-Għid tal-Lhud kien tifkira tal-ħelsien tagħhom mill-jasar tal-Eġittu, li kien xbieha tal-ħelsien tad-dinja kollha mill-jasar tad-dnub, u kien isir dejjem fil- qamar kwinta, jiġifieri, erbatax il-jum wara li jġedded il-qamar ta' Marzu. Għal dak in-nhar il-Lhud kollha kienu jmorru Ġerusalem biex joqtlu l-ħaruf tal-Għid, bħalma tgħid il-Liġi. U Ġest Kristu wkoll, li kien iħares il- Liġi tal-. Lhud, kien kien imur Ġerusalem nhar il-Għid bħan-nies l-oħra. Kien fi żmien il-Għid li Ġesu Kristu kien maqbud u maqtul mill-Lhud. Jiġifieri, fil-waqt li l-Lhud kienu qegħdin joqtlu l-ħaruf li jfakkarhom fil-ħelsien tal-Eġittu, Ġesu Kristu ħaruf bla tebgħa, kien qiegħed imut biex jeħles id-dinja mill-jasar tad-dnub. Mela l-mewt ta' Kristu kienet it-tmiem tal-Għid tal- Lhud l-bidu tal-Għid tal-insara. rs L-ewwel insara baqgħu huma wkoll jagħmlu l- Għid, iżda ma kenux jaqblu bejniethom. L-insara tal-Lvant. kienu jagħi- mluh meta jaħbat il-qamar kwinta ta' Marzu, imma l-insara ta' Ruma kienu jagħmluh il-Ħadd ta' wara. Iżda fis-sena 325 il- Papa qatagħha li l-Għid għandu jsir il-Ħadd ta' wara l-ewwel qamar kwinta, ħħalma għadu j jsir sal-lum. U xi jfisser il-Għid tal-insara 7 L-insara tal- Lvant donnhom kienu jagħmlu tifkira tal-mewt ta' Kristu, la darba kienu jagli- mlu l-Għid fil-qamar kwinta meta miet Ġest. U l-insara ta' Ruma aktarx li kienu jagħmlu tifkira tal-qawma ta' Kristu mill- imwiet la darba kienu jagħmlu l-Għid nhar ta' Ħadd meta Kristu qam mill-mewt. Nafu biss li l-ewwel insara kienu jsumu u jgħaddu l-lejl tal-Għid fit-talb. Il-lum fit-talb tal-quddiesa ta' żmien il-Għid, talb li għadu ġejj minn żmenijiet qodma, il- Knisja ssemmi flimkien il-mewt ta' Kristu u l-qawma tiegħu mill-ienwiet; Hekk fil-quddiesa tal-Għid il-qassis igħid: Il-mewt u l-ħajja tqabdu hejniethom, sid il-ħajja mejjet, isaltan ħajj' 'Kristu bil-mewt tiegħu qered il-mewt taglina, u raddilna l-ħajja bil-qawma tiegħu mill-imwiet.' Mela la darba l-Knisja rabtet flimkien il-mewt ta' Kristu u l-qawma tiegħu fit-talb ta' nhar il- Għid, għandna naħsbu li fl-ewwel żmenijiet il-Għid kien it- tifkira tal-mewt ta' Kristu u tal-qawma tiegħu. F'dawn l-ewwel żmenijiet ma kellha l-Knisja ebda jum ieħor li fih tfakkarna fil-misterju tal-fidwa tagħna, u hekk nifhmu l-għala t-tifkira tal-mewt ta' Kristu kienet issir nhar il-Għid. Iżda maż-żmien dafilu fil-Knisja drawwiet oħra: bdiet issir tifkira tal-ġimgħa l-kbira kollha: Ħadd iż-Żebbuġ, Ħamis ix- Xirka, il-Ġimgħa l-Kbira, Sibt il-Għid u l-Għid il-Kbir. Minn dak iż-żmien it-tifsira tal-Għid inqasmet fi tnejn: it-tifkira tal- mewt bdiet issir nhar il-Ġimgħa, u nhar il-Ħadd. issir it-tifkira tal-gawma mill-imwiet biss. , Mela l-Għid tal-Lhud kien tifkira tal-lielsien tagħhom mill- Eġittu, u l-Għid tal-insara hu tifkira tal-lielsien tal-bnedmin kollha mill-jasar tad-dnub; il-Għid tal-Lhud kien isir fil-qamar kwinta ta' Marzu, u l-Għid tal-insara jsir il-Ħadd li jiġi wara l-qamar kwinta ta' Marzu; il-Għid tal-insara dari kien tifkira tal-mewt ta' Kristu u tal-qawma, tiegħu, il-lum hm tifkira tal- qawma ta' Kristu mill-imwiet biss. Ohtl kemm nixtieq li kont fuq xatt il-baliar, faq ir-ramel mindud artab, għaxxieqi, wil mewġ li f'rgħada hemm ġo l-blat jitfarrak, w imbagħad jinfirex, kemm imissli sieqi; Ħa tiġi il-fewġa bil ħaxix imfewħa xagħri tħabbilli, w'ittellagħli l-fuq; u taqtiret ta' mewġ lil wiċċi ireżżaħ, bil bewsa kiesħa ta' benna li ttuq; W is-sħab xeħbieni hemm. ġo l-ajru mqalleb, w ir-rdum sewdieni, sieket mqit, w'iberraq; il-gawwi jwerżaq fil-qagħtat bajdani: w raqda ftit mid-diq lil qalbi tferraq. ii—3-—32 À.