Tfakkira ta' Annibale Preca Ta' MARJU AGIUS 'NOVEMBRU tas-sena 1951 suret tfakkiru f'Ħal Lija, tal- Għalliem, Kittieb u Edukatur tal-poplu Malti, Annibale Preca, f'għeluq il-50 sena minn mewtu. Meta wasel il-waqt, il-Kumitat 3i kien twaqqaf għalhekk, ħa hsieb biex tqassam librett li barra li ġie mżejjen bi xbieha żgħira A. Preca u ġewwa b'tagħrif qasir ħafna fuq ħajtu, programm, . tpigrafi, poeżija, innu u tagħrif ieħor, 24 ta' Novembru 1951, saret Quddiesa solenni de kequie għal ruħ À. Preca, mill-Mons A. Buhagiar, b'mużika tas-Surmimst F. Diuceno, fil-Knisja Parrokkjali.: Fil-għaxija, il-Kumitat, il-Benda Beatu Piju X'', tfal, sur- mistrijiet u nies oħra nġabru qrib id-dar fejn kien joqgħod Precu, Inbagħud waslu d-Direivr ta' l-Edukazzjoni J.P. Vassallo; il- Min'st u ta' l-Isdukazzjoni, l-Avukat Fortunato Mizzi, u l-Kap- pillan tal-Parroċċa, Dun C. Lia, li ġew milqugħa mill-President. Wara li introduċa lill-Kuppillan u l-bqija tal-Kum'tat lill-Mi- (9). Nicħdu pjaċir ingħarrfu illi s-Sur Marju Ag wieħed mill- Imseħbin Akkademiċi tal-'Għaqda'', kien wieħed mill-promuturi u mal- tur President tal-Kumitat ta' din it-Tfakkira xienqa, sabiħa u patrijol- tiku—Notu tad-Direzzjoni, nistru ta' l-Edukazzjoni, il-President qara kelmtejn fuq l-okka- żjoni u talab lill-Ministru subiex jikxet l-irħama tat-Tfakkira li twaħħlet fil-faċċata tad-dar iejn għux u miet À. Il-Ministru ta' l-Edukizzjoni kixef l-irħama fost id-daqq ta' l-innu Malti mill-Banda U'Bewsu Piju XU u qal kelmiejn fejn faħħar lil À. Preca għall-ħila tiegħu bħala kittieb tal-Malti u ta' ilsna oħra u bħala xempju tan-Nazzjonaliżmu Malti. Kif spiċċa; ic-tfal bniet ta' l-Iskola tal-Gvern, kantaw innu b'ġieb À, Preca taħt it-tmexxija tas-Surmast C. Costa, Wara dan, il-Banda 'B. biju X', it-tlal ta' l-Iskola, is-sur- mastrijiet, il-Kumitat, id-Direttur ta' l-Edukazzjoni, il-mistednin u kotra te' nies imxew għal hdejn il-Knisja Parrokkjali. Kif waqaf id-daqq tal-Banda u t-sfal-ia' l-Iskola poġġew kuruna mal-piramida tax-xellug taħt l-inkwatru bi xbieha ta' A. Preca, bħalu Monument provviżorju, id-Direttur ta' l-Edukazzjoni, b'suġġett: ''Preca Bdukatur tal-Popru Malti', qara u ta tagħ- rif fuq ix-xogħlijiet ta' Preca għall-ġid u għat-tagħlim tat-tfal u tal-poplu sew bħala surmast u kemm bis-sehem li ħa fil-kitba ta' kotba fosthom minn dawk tal-kollezzjoni tal-Mogħdija taż- Żmien, kitba li deherlu tiswa fi żmienna wkoll għall-kultura tajba tal-poplu, Il-Banda ''Beatu Piju X'' daqqet programm ukoll fuq iz- zuntier, taħt it-tinexxija tas-Surinust À. Salmut, programm li għalkemm fl-aħħar, minħabba l-ħin, gawda biss minn ftit nies, spiċċa tajjeb ukoll mis-Sur S. Mifsud li f'taħdita ta' xi ħames mintti, ipprova juri lil Preca bhala veru Patrijott, il-Hadd, 25 ta' Novembru 1951, fil-għodu, tfajliet tal-Bri- ġata Nazzjonali ia Ranslev, u subien tal-Brigata Nazzjonali Maltija, għamlu. sfiluiu minn quddiem id-dar fejn kien joqgħod Preca sa quddiem il-Knisja tal-Parroċċa. Wura li żewġ żgħażagħ tal-Brigutu Maltiju u delegat tal-Każin US, Andrija', poġġew kuruna, wahda fuq kull mgħa tal-Monumeni: provviżorju ta' Precu, l-Avukat G. Zammit, b'suġġeti: U'Preca' Habib tal- Għerf, qari diskors lejn wera l-beġġa ta' À. Preca għall-istu- dju, u l-ġid li għamel lil kulħadd bil-għerf u l-kultura tajba tiegħu — taħdita li fiha qiegħed lil Preca ma' nies kbar oħra barranin. Fil-għaxija, wara l-5.30, saret Akkademja mużiko - lettera- rja b'ġieh lil A. Preca. fil-Każin tal-Banda ''Beatu Piju X', li kien imżejjen ukoll għall-okkażjoni b'ritratt ta' Preca fuq mejda żgħiru fil-plates u bandiera bl-arma tal-Parroċċa ġo fond abjad, ahmar u isfar, imdendla fil-faċċata ġol-palk. 28 iL-Manri Wara daqq ta' l-Innu Malii u marċa Sinfonika mill-'Isouard String. Orkestra'', taħt it-tmexxija tas-Surmast Pace, il-Presi- dent tal-Kumitat ''Tfakkira A. Preca', qara diskors qasir bħala introduzzjoni ta' l-Akkademja, fejn qal B hu dmir li wieħed jigħmel tfakkira ta' min għamel ġieh lil art twelidu, fil-waqt li semma wkoll l-ammirazzjoni li kellu Preca lejn il-Parroċċa Villa Lija, fejn għax u ġie midfun wara mewtu. Wara li s-Sur A. Bartolo, akkompanjat bil-pjanu mis-Sur- Mast G. Grima, kanta l-'Ella Giamma M'amċ'. mill-opra Don Carlos, ta' Verdi, is-Sur Nin Cremona qara diskoss b'suġġett: Preca bħala Filologu', li minnu wieħed seta' jifhem illi għalkemm, ix-xjenza tal-Filoloġiju kienet għadha fil-bidu tagħha, Preca, wara li għarbel sewwa. l-Ilsien Malti ħallielna xogħol li jibqa' bħala l-ewwel trattat fuq is-sura organika tal- Lsien Malti, Wars daqq melodjuż tal-'Pas Leger', tas-Surmast C. Pace, l-Avukat Prof, Aquilina qara diskors b'suġġett: Preca. fil-Letratura. Maltija. fejn wera lil Preca bħala wieħed fost il-kittiebi ewlenin li għenu fil-bini tal-Letteratura tajha Mal- tija. għaliex għaraf il-ħtieġa tat-tagħlim tal-Malti għall-edukaz- zjoni tal-popin, fil-waqt li rnexxielu jasal fejn wasal bl-istil ħelu, sempliċi u ċajtier tiegħu. Wara d-daqq ta' U'Pris D'Orient', ta' Pisani, ir-Rev. Prof. S.M. Zarb, O.P., qara diskors b'suġġett: ''Preca bħala Eduka- iġjiż', fejn radd ħajr lin-nies ta' Ħal Lija talir-għarfu jagħiili tfakkira ta' l-imfaħħar À. Preca u fejn imbagħad wera s-sentiment reliġjuż fil-kitba ta' Preca billi semma fit-tul l-'Is- torja Bagra'' u l-'Istorja tal-Knisja' għall-poplu. Fl-aħħar il- Prof, Zarb wera kemm jixraq li l-kitba ta' A, Preca tinġabar ilimk'en u tibqa' tinqara, Kull wieħed mit-tliet oraturi ġie introdott mill-President u kell diskors u l-orkestra ġew milqugħin b'ċapċip kbir ta' l-idejn. Fl-aħħar din l-Akkademja Nazzjonali li tibqa' msemmija fl-is- torja tal-Malti u tal-Parroċċa Villa Lija spiċċat b'kant ta' l-In- nu tas-Sur S. Mifsud, mużikat mis-Surmast C. Pace. Wura li spiċċat l-Akkademja u l-Prof. Aquilina, f'isem il- f'Għaqda tal-Malti (Università) 7, ta ritratt żgħir ta' A. Preca fi gwarniċ indurat lill-Kappillan għall-Mużew tal-Parroċċa, il- President tal-Kumitat tat-Tfakkira radd ħajr lil kull min għen biex tirnexxi t-Tfakkira u stieden lill-mistednin għal bikkjerata, li suret fuq fis-swali tal-Każin.