Ib-desjif Brejħiieo 208 ff heda 39 L-Istatwa tal-Irħam ta' San Pawl fil-Mużew Wignacourt Alain Blondv Maqlub mill-Franċiż minn Mons. Ġwann Azzopardi Fis-sena 2007 kienet tniżżlet bi krejn mill-faċċata tal-Knisja Kolleġġjata ta' San Pawl, statwa qadima tal-irħam ta' San Pawl. Din l-istatwa kienet fin- niċċa li tinsab fuq il-bieb tal-Knisja ta' San Publiju. Pariġġha min-naħa taz-Zuntier hemm ukoll niċċa bi statwa ta' San Pietru, skolpita fil-ġebel. Meta tniżżlet stajna nikkonfermaw dak li jgħidu d-dokumenti li l-istatwa ta' San Pawl kienet ġiet skolpita fl- irħam, ħaġa li minħabba l-effett tad-diesel fuq l-istatwa ma kinitx ċara minn qabel. Stajna naraw ukoll li l-istatwa kient maħduma minn xi skultura oħra jiġifieri minn irħam riċiklat għax fuq wara sibna ornament fl-irħam ta' acanthus, li donnu jindika li kienet isservi bħala arkitrav f'xi binja rumana. L-istatwa tnaddfet u ġiet restawrata mis-sur: Robert Cassar'; saret ukoll replika tagħha fil-fibre mis-sur Aldo Chetcuti . Ir-replika tpoġġiet fin-niċċa waqt li l-istatwa tal- - ti irħam tpoġġiet fuq pedestal b'mod permanenti fil-Muzew Wignacourt fejn tista' titgawda mill-viċin mill-bosta viżitaturi li jżuru l-Mużew. L-ikonografija ta' din l-istatwa hija kurjuża ħafna, differenti minn dik ta' San Pawl kif soltu jiġi rapprezentat fostna. L-ewwel impressjoni hija ta' figura femminili għax għandu spalla dejqa u libsa b'għoqda fl-ispalla u f'qaddu u b'ċintorin taħt żaqqu. Infatti kien hemm min ħaseb li l-iskultur kien qed jadatta statwa qadima ta' xi deita' femminili. Iżda wara ċertu ħsieb intbaħt li dan l-iskultur, li milli jidher kellu ħila limitata ħafna, kien qed L-Istatwa ta' San Pawl ta' Marchand jikkopja jew jispira ruħu minn statwa famuża li llum tinsab fil-Katidral ta' Chartres, maħduma minn skultur, illum kważi minsi, li jġib l-isem ta' Francois Marchand. Dan l-iskultur li twieled f'Orleans fis- sena 1500 u miet f'Pariġi fis-sena 1551 għandu opri fi tliet postijiet: fil-Katidral ta' Chartres, fl-abbazija ta' Saint-Pere-en Vallee' u f'Saint Denis fejn skolpixxa l-qabar tar-Re Francois I. Fil-Katidral ta' Chartres fis- sena 1542 huwa ħadem erba' skulturi: Il-Prezentazzjoni tal- Madonna fit-Tempju, il-Qtil tal-Innocenti, l-Adorazzjoni tal-Maġi u l-Purifikazzjoni. Fis-sena ta' wara, l-Abate tal-Monasteru tal- Benedittini ta' Saint-Pere- en Vallee' kkummisjonalu d-dekorazzjoni tal-Knisja tal- Abbazija, b'disa' rilievi mill- Atti tal-Appostli. Ħadem ukoll ħames statwi, fosthom dik ta' San Pawl li naħseb li l-istatwa tar-Rabat fl-irħam kienet ispirata minnha. B'dawn l-iskulturi, Marchand għamel impatt qawwi għax tbiegħed mill-użu tradizzjonali li jlibbes l-istatwi bil-kostumi tal-post u taż-żmien li fih kienu jgħixu l-qaddisin skolpiti, u beda jtihom forom ġodda ispirati miż-żminijiet tal- qedem, bil-kostumi militari u mill-istess karattri tal- figuri skolpiti. Hekk inħadem dan San Pawl. Dan l-istil ġdid għamel lill-artist wisq popolari, tant li l-arti tiegħu hi riprodotta f'inċizjonijiet li xerrduha qalb l-artisti l-oħra u qalb il-poplu. Din il-fama li kiseb wasslitu biex fis-sena 1548 jiġi magħżul biex jaħdem, għall-Abbazija Rjali ta'… KKumitatikestijEsternifcorpusjDominijufSanpawljRabat 9 25 Anniversarju KumplesstanNanSampaw iRabatjivlalta' A.D. 1990-2015 Saint-Denis, il-qabar tar-Re Francois I u r-Reġina Claude ta' Franza. Huwa mbagħad ħalla Orleans u mar jghix ġo Pariġi fejn ħadem flimkien ma' skulturi kbar bħal Philibert Delorme u oħrajn. Il-bidla fl-ilbies li bih kien libbes l-istatwa ta' San Pawl, li tatu fama kbira, fis-snin ta' wara reġgħet bdiet tiġi modifikata u San Pawl ingħata figura aktar maskili billi żdiedlu s-sejf tal- martirju. Jidher li l-iskultur li l-Ordni ta' San Ġwann kien qabbdu jagħmel l-istatwa tal-Grotta pprova jimita l-istatwa ta' Marchand iżda billi kien dgħajjef, ma rnexxilux jatiha qawwa u karattru biżżejjed, tant li x-xogħol tiegħu kellu jiġi abbandunat. Min seta' kien dan l-artist7 Mons. Ġwann Azzopardi minn dokumenti li sab fl-arkivji tal-Grotta jidentifika li fl- 1660, il-Kollegjali qabbdu lill-kavalier Franciz De la Fave biex jagħmel proġett fl-irħam għall-kappella ta' San Pawl fil- Grotta u qabbdu lill-iskultur Bartolomeo Miniviello (Menville) biex jiskolpixxi statwa fl-irħam għall-altar. Ħallsuh minn qabel is-somma ta' 300 piastre iżda billi ma kienux sodisfatti bix-xogħol, waqt li żammew l-istatwa, aktar tard poġġewba fin-niċċa ta' barra fuq il-bieb. Talbu wkoll lil Miniviello jrodd lura 50 minn dawk it-300 piastre. Huwa rritornahom fis-sena 1662 permezz tal-iskrivan Carlo Bonifacio' l Robert Cassar, Il-Proġett ta' Restawr fuq l-istatwa antika ta' San Pawl maħduma fl- irħam li kien hemm fil-Faċċata tal-Knisja', Il-Festi Tagħna, 2007, pp. 29-31. Opra fl-irħam ta' Bartolomeo Menville', Wirja ta' Statwi ta' San Pawl, fir- Rabat, Malta, Każin San Pawl, 2009. Il-Fasif' Bregħura 200 f Għadd 39 L-Istatwa ta' San Pawl tar-Rabat li oriġinarjament kienet fil-faċċata tal- Knisja Parrokkjali u llum meqjuma f'post ċentrali fil-Mużew Wignacourt