Illum f'Birkirkara jsiru diversi festi, fosthom tal-Madonna tal-Karmnu, ta' San Ġużepp Ħaddiem, ta' Sant'Antnin, bl-aqwa waħda tkun dik ta' Sant'Elena, il-patruna ta' Birkirkara. Fl-imgħoddi dan ma kienx hekk. Barra l-festa titulari kien hemm ukoll il- festa sekondarja tal-Madonna tad-Duttrina. Din kienet issir bil-kbir fix-xahar ta' Ġunju, u għall-Karkariżi, din il-festa kienet tfisser tibdila ġdida għall-membri kollha tal-familjal L-Istorja Fl-ewwel nofs tas-seklu 19, kien hawn f'pajjiżna ċerta ħeġġa biex jitwaqqfu fratellanzi u għaqdiet donna tad-Duttrina, fil-Parroċċa ta' Sant'Elena, Birkirkara, kienet waħda minnhom. Twaqqfet f'Jannar tas-sena 1820. Kien żmien meta l-Ingliżi, kien għadhom kif bdew imexxu pajjiżna, u t-tagħlim protestant kien beda jinfirex ġmielu. Għalhekk f'pajjiżna bdew jitwaqqfu istituti jew oratorji B għat-tagħlim kattoliku li bdew jieħdu ħsieb it-tagħlim li qabel kien jagħmel il-Kappillan. L-Isqof Mattei ta l-kunsens tiegħu għat-twaqqif tal- Fratellanza tal-Madonna tad- Duttrina, nhar l-20 ta' Jannar, 1820. Dan kien pass tajjeb, għax issa waħda mill-akbar parroċċi maltin kien se jkollha fratellanza biex tieħu ħsieb ix-xandir tal- Kelma t'Alla. Għalhekk, il-fatt li sa l-ewwel ġimgħa ta' Frar, din il-fratellanza kien diġa kellha l- istatuti approvati, jista' jitqies bħala xi ħaġa naturali. Kien l- Arċipriet tal-Kattidral Monsinjur G.B. Bellia, li rreveda l-istatut qabel ma ngħata lill-Isqof għall- aprovazzjoni. Fis-6 ta' Frar 1820, filgħaxija, 38 kienet saret l-inawgurazzjoni tal- Konfraternità fil-Knisja Parrokkjali ta' Sant'Elena. Ingħad ir-Rużarju, tkantaw il- Veni Creator, is-Salve Regina u l-Litanija tal-Madonna u sar diskors mill-Viċi-Direttur u Viċi-Parroku Fra Franġisk Il-Kwadru tal-Madonna tad- Duttrina, fil-Bażilika ta' Sant'Elenu Fl-aħħar tkanta l-Te Deum u ndaqqu l-qniepen b'sinjal ta' ferħ. Għal din iċ- ċerimonja li kienet sarċt fil- Kappella ta' San Ġużepp, attendew l-imseħbin fil- fratellanza, flimkien ma' numru kbir ta' nies. Fuq l-artal tal- Kappella ta' San Ġużepp, kien tpoġġa sotto-kwadru. ta' Sant' Anna flimkien mal-Verġni Marija, u skond l-istatut il- fratellanza kienet għażlet lill- Marija Bambina, bħala l-patruna tagħha. Maż-żmien fuq l-artal ta' San Ġużepp, tpoġġew ukoll l- inkwadri ta' San Vincenz de Paule u San Alwiġi Gonzaga, iżda iktar tard dawn l-inkwadri tneħħew mill-kappella u tpoġġew fuq wieħed mill- kaxxarizzi tas-sagristija. Is-segretarju tal-Fratellanza, kien talab lill-Isqof biex jibdew jużaw il-Knisja tal-Madonna tal-Ħerba, bħala oratorju, għall-quddiesa li . kienet issir fir-raba' Ħadd ta' kull Is-segretarju kien għamel talba oħra lill-Prepostu, li kien ukoll id-direttur tal-Fratellanza, biex meta ssir il-quddiesa, in- nisa ma jmorrux fil-Knisja tal- Madonna tal-Ħerba. Għaliex kienet saret din it-talba7 Tgħid minħabba n-nuqqas ta' spazju, għax l-imseħbin kienu żdiedu ħafna2 Reġistrazzjoni Dwar l-istorja tal-Fratellanza tal- Madonna tad-Duttrina f'Birkirkara, insibu żewġ kotba ta' interess kbir. Wieħed juri l- attivitajiet li kienu jiġu organizzati filwaqt li l-ieħor fih ir-reġistrazzjoni tal-membri — fratelli u konsorelle. Dan ir- (ikompli f'paġna 39) Il-Festa tal-Madonna tad-Duttrina 2001 (minn paġna 38) reġistru hu maqsum bl-ordni alfabetiku, u kull paġna hi maqsuma fi tnejn. Fuq il-lemin hemm il-lista tan-nisa, u fuq ix- xellug hemm il-lista ta' l-irġiel. Għal kull membru kienu jitniżżlu għadd ta' dettalji: l-isem, il- kunjom u l-isem tal-missier, iżda fil-każ ta' konsorelli miżżewġin kien jitniżżel l-isem tar-raġel, flok l-isem tal-missier. Flimkien ma dawn id-dettalji kienet titniżżel ukoll id-data tas- sħubija. Haġa kurjuża dwar l- ordni alfabetiku hi, li dan hu mibni fuq l-ismijiet mhux fuq il- kunjomijiet. Ir-reġistazzjoni bdiet mit-13 ta' Frar, 1820. F'din l-ewwel ġurnata kienu ssieħbu 95 raġelu 44. mara, u ftit wara daħlu 30 raġel u I1l-il mara. In-numru tal-membri kompla jiżdied u f'Marzu 1820 daħlu 10 irġiel u 4A mara. Fix-xahar ta' wara daħlu 50 raġel u 12-il mara tant li fl-ewwel sena kien hemm b'kollox 185 fratell u 208 konserelle. Ħaġa kurjuża hi, kif wara bidu daqstant tajjeb, ma nsibu ebda dħul ta' membri ġodda, qabel 30 sena wara, meta fit-12 ta' Mejju 1850 issieħbu 100 raġel u 6 nisa. Fratellanza attiva tipprova tiżviluppa l-festa tal-patruna tagħha. Hekk għamlu l-fratelli u l-konsorelle ta' din. il- Fratellanza. Għall-ewwel bdiet issir quddiesa bil-paneġierku fil- knisja, iżda war 15-il sena, il- festa tagħha saret waħda mill- akbar festi li bdew isiru f'Birkirkara. Fis-sena 1847, il- kwadru ta' Marija Bambina, patruna tal-Fratellanza, beda jintrama fuq l-artal maġġur, u maż-żmien daħħlu wkoll il- mużika. L-ewwel riferenza għall-mużika nsibuha fis-sena 1858. Wara nofsinhar bdew jorganizzaw is-sekondi Vespri bl-orkestra, l-ewwel taħt it- tmexxija tas-surmast Paolo Nani, u warajh taħt surmastrijiet oħra bħal Tomaso Galea, Francesco DeCesare u Rikard Bugeja. Billi s-surmast Bugeja kien ukoll maestro di Capella tal-Festa ta' Sant'Elena, fejn tidħol il- mużika, iż-żewġ festi kienu taħt surmast wieħed. Milli jidher matul iż-żmien, inqalgħu xi probelmi, għax fl- 1858 l-għaqda tad-Duttrina twaqqfet mill-ġdid. Dan kien fi żmien il-Prepostu Dun Kalċ Agius. Mat-twaqqif ta' din it- tieni għaqda, l-festa għamlet passi kbar, tant li saret il-festa ewlenija f'Birkirkara. Din il- festa kompliet issir bil-kbir sas- sena 1935, meta f'dik is-sena bdiet il-protesta għad- deċiżjonijiet ta' l-Awtorità Ekkleżjastika, dwar il-privileġġi li kienet tgawdi l-Kolleġġjata ta' Birkirkara. Il-protesta baqgħet sejra sas-sena 1950. Fis-snin ħamisn u sittin, il- purċissjoni tal-Madonna tad- Duttrina saret aktar reliġjuża. Kienu jieħdu sehem it-tfal ta' l- oratorju, bil-bandalora u biż- żimarri tagħhom. Kien hemm ukoll it-tfal ta' l-għaqdiet l-oħra sew tas-subien u sew tal-bniet li dik is-sena jkunu għamlu l- Ewwel Tqarbina. F'nofs is-snin sebgħin, il-festa ħadet spinta 'l quddiem, grazzi għall-grupp ta' ħaddiema żgħażagħ li kellhom f'idejhom l-armar tal-knisja. Il- purċissjoni bdiet issir bil-banda, sakemm fis-sena 1984 l- Arċipriet Mifsud Bonnici, ħa xi miżuri biex din il-festa terġa' tieħu d-dehra oriġinali tagħha, ta' festa tat-tfal tad-duttrina. Il-Knisja Sas-sena 1935, il-Knisja Kolleġġjata ta' Birkirkara kienet tkun ġenna ta' l-art. It-tridu kien isir mill-Ħamis sas-Sibt, u l- knisja kienet tkun armata bid- damask u bit-tużell tal-lama. (ikompli f'paġna 40) Privat għat-tfal ta' l-iskejjel tal-knisja, għad-dħul fil-Junior Lvceum u l-iskejjel tal-knisja, għat-tfal ta' l-iskejjel sekondarji (Matematika, Ingliż u Malti), u għall-eżamijiet tal-Matematika u l-Ingliż 125, Dar Rihana, Triq Santa Marija, Hal Tarxien Tel: 89 25 28 Il-Privat tax-xhur tas-Sajf se jibda mis-26 ta' Lulju, 2000, kull nhar ta' Tnejn, l-Erbgħa u l-Ġimgħa Il-Festa tal-Madonna tad-Duttrina 2001 (minn paġna 39) Kien jintuża l-apparat ta' abiti sagri maghruf bħala l-qadim. Dan l-apparat jintuża wkoll għall-festa ta' Santa Liena. Fuq l-artal maġgur kien jitpoġga l- kwadru tal-Madonna tad- Duttrina f'nofs il-prima u bl- ostensorju f'nofs is-sekonda. L- artal maġgur kien jintrama wkoll b'sett gandlieri u appostli indurati bid-deheb u fjuretti tal- ganutell fis-sekonda. Il-Purċissjoni Il-purċissjoni kienet toħroġ fil- pjazza tal-knisja, tgħaddi għal Triq Santu Rokku, parti minn Triq l-Imsida, għal triq il-kbira, u lura għall-Pjazza tal-Knisja. Fi Triq il-Kbira kien jintrama trofej bin-nome fi Maria, filwaqt li fil- Pjazza tal-Knisjakien ikun hemm armati sett bandalori kbar u xi pilandri. Kien jinħaraq il-logħob tan-nar, ta' l-art u ta' l-ajru, u kienet tieħu sehem banda Karkariża. meta imbagħad twaqqfet it-tieni banda, dawn bdew jalternaw. Il-Banda ma kinetx. takkumpanja l- purċissjoni, iżda kienet tibda ddoqq matul Triq il-Kbira u tasal sal-Pjazza tal-Knisja, fejn kienet tmur fuq il-pjanċier. Drawwa oħra kienet, li minn fejn il-Knisja ta' Sant'Antnin, in-nies kienu jakkumpanjaw il-purċissjoni bit- torċi mixgħulin f'idejhom. Fis-sena 1834 saret vara tal-Ma- donna tad-Duttrina. Din kienet it- tielet vara li kellha l-Knisja Kolleġġjata ta' Birkirkara. Qabilha kien hemm biss il-vari tal-Madonna tar-Rużarju u ta' San Ġużepp. Din il-vara hi ta' l- injam u turi lill-Madonna bilqiegħda fuq tron indurat. Il-figura tal-Ma- donna għandha pożizzjoni xi ftit partikolari. Driegħha tax-xellug hu mistrieħ fuq it-tron, iżomm ġilju, filwaqt li b'driegħha l- ieħor, mistrieħ ukoll fuq it-tron, Il-vara tal-Madonna tad- Duttrina f'Birkirkara tidher qiegħda tgħallem. Taħt sieq il-Madonna hemm xi kotba li għandhom is-simbolu tas-serp. Dawn jippreżentaw it-tagħlim il- ħażin. Is-swaba' tal-figura, kif ukoll il-ħarsa tagħha, huma ta' xi ħadd li qiegħed jispejega. L- iskultur li għamilha, mhuwiex magħruf, u l-istil tagħha mhuwiex barokk, iżda jersaq xi ftit lejn il-klassiku. Minħabba li l-figura tinsab bil- qiegħda din il-vara ma tantx intgħoġbot mill-poplu ta' Birkirkara, għalhekk ma damitx tintuża wisq fil-purċissjonijiet u ntrefgħet f'niċċa, fis-sagristija tal-Knisja l-Qadima. It-tieni vara waslet fis-sena 1870, u nħadmet mill-kartapesta, minn Karlu Darmanin. Il-figura tal- Madonna tinsab bil-wieqfa tgħallem lil żewġt itfal, żewġ subien libsin żimarra. Din iż- żimarra hija karatteristika tat-tfal tal-għaqda tad-Duttrina ta' Birkirkara. Fuq ix-xellug tal- figura ta' Marija, hemm anġlu jżomm ktieb miftuħ bil-kliem Adhuc Doctrinam Effundam Et Non Desiram In Aevum Sanc- tum Ex Eecel Cap 24 v 44. Fuq il-bandalora ta' din l-għaqda hemm il-figura tal-Madonna bil- Bambin fuq driegħha tax-xellug. Din il-figura għandha wkoll il- bastun twil li f'tarfu hemm ras ta' serp. Hemm ukoll żewġ subien għarkubbtejhom, wieħed liebes ilbies normali u l-ieħor biż-żimarra tat-tfal tal-kant. Fid- disinn hemm bukkett u ħannieqa tal-fjuri. Aktarx hi xogħol tal- pittur Ġużeppi Cali u aktarx saret fis-sena 1858. IRiferenza: Xuereb, Philip 'Kienet tħabbatha ma' Santa Liena', Programm tal-Festa Sant'Elena, 1996) Il-Festa tal-Madonna tad-Duttrina 2001