In-Numru ta' Kappillani li kienu juffiċċjaw fil-Grotta ta' San Pawl (1619 — 1798) Il-Grotta ta' San Pawl tar-Rabat saret istituz- zjoni Gerosolmitana fl-1617, meta Fra Giovanni Beneguus, ċeda d-drittijiet kollha li kellu fuqha lill-Gran Mastru Fra Alof de Wigna- coutti. Sentejn wara fl-1 ta' Frar 1619, fl-atti tan- Nutar Giovanni Tolossenti, l-imsemmi Gran Mastru waqqaf kulleġġ ta' erba' kappillani ta' l- Otdni u kjeriku li kellhom juffiċċjaw kuljum fil-Grotta ta' San Pawl. Żamm għalih u għas- suċċessuri tiegħu d-dritt li jaħtru l-imsemmija kappillani u kjeriċi li juffiċċjaw fil-Grotta, kif ukoll il-ħatra tar-Rettur, li kellu jinħatar minn fost l-erba' kappillani li kellhom juffiċċjaw fil- Grotta ta' San Pawl. Għall-manteniment tal-Grotta u ta' l- imsemmi kulleġġ ta' kappillani, l-Gran Mastru għamel donazzjoni sabiħa, ta' l-artijiet f'Għaw- dex, li kien xtara minn għand Donna Marta Platamone u binha Salvu, fl-atti tan-Nutar Pietru Callus, tad-29 ta' Jannar 1619, għas- somma ta' 5,000 skud. $ JIŻDIED IN-NUMRU TA' KAPPILLANI Fl-att tad-donazzjoni, u ta' l-erezzjoni tal- Kulleġġ tal-kappillani fil-Grotta, il-Gran Mastru Alof de Wignacoutt kien iddispona li f'każli fis- snin ta' wara r-tenti tal-Grotta jiżdiedu, huwa u s-suċċessuri tiegħu kellhom id-dritt iżidu n- numru ta' kappillani li juffiċċjaw fil-Grotta. Fil- fatt dak li ppreveda Wignacourt ġara, għax ir- renti li għall-ewwel kienu jammontaw biss għas-somma ta' 330 skud żdiedu, u għaldaqs- tant Gran Mastri.oħta pprofittaw ruħhom mid- disposizzjoni ta' Wignacourt, u żiedu n-numru ta' kappillani għal sitta. Il-Gran Mastru Girgor Caraffa (1680 — 1690) għamel l-istess għax żied b'wieħed in-numru ta' kappillani li kienu juffiċċjaw fil-Grotta. B'hekk issa, in-numru tagħhom tela' għal sebgħa, u kull wieħed min- nhom kellu salarju ta' 90 skud. Fl-1706 meta kien Gran Mastru l-Argoniż Fra Ramon Perelios, ir-Rettur tal-Grotta Fra Gwakkin Grech, għamel petizzjoni lill-Gran Masttu, li fiha talbu biex iżid in-numru ta' kap- pillani li kienu juffiċċjaw fil-Grotta. Fl-istess petizzjoni t-Rettur Grech informa lill-Gran Mastru Perellos, li t-renti tal-Grotta kienu żdiedu u kienu jlaħħqu s-somma ta' 2,007 skud fis-sena. L-ispejjeż kienu jlaħħqu biss 1,271 skud, u għalhekk kien jibqa' bilanċ favo- revoli ta' 736 skud fis-sena. Statwa ta' S. Pawl fl-irħam regalata mill-Gran Mastru Pinto tinsab meqjuma fl-Għar ta' S. Pawl. Għaldaqstant ir-Rettur Grech ippropona li n- numru ta' kappillani li kienu qegħdin juffiċċjaw fil-Grotta jiżdied bi tlieta, u kull wieħed kellu jkollu salarju ta' 90 skud, u minn- kejja din in-nefqa ġdida li kienet tlaħħaq 270 skud fis-sena, xorta waħda kien jibqa' bilanċ Abid. petizzjoni bla paġinazzjoni. favorevoli ta' 466 skud fis-sena għal dak li jista' jinqala'. Il-Gran Mastru Perellos permezz ta' digriet tas-6 ta' Settembru 1706, ordna lill-Gran Prijur tal-Knisja Konventwali Fra Giacomo Cannaves, biex jeżamina din il-petizzjoni u jagħmel rapport fuqha. Il-Prijur Cannaves eżamina din il-petizzjoni u f'rapport bid-data tad-9 ta' Set- tembru 1706 issuġġerixxa lill-Gran Mastru li ladarba t-renti kienu żdiedu, seta jinqeda bid- disposizzjoni ta' Wignacoutt, biex izid bi tnejn, in-numru ta' kappillani li kienu juffiċċjaw fil- Grotta. Il-Gran Mastru qabel ma din il-proposta u fl- istess jum, ħatar żewġ kappillani ġodda biex juffiċċjaw fil-Grotta, fil-persuna tas-Sagristan tal-Grotta Fra Freulem Farrugia u Fra Baskal Stivala bl-istess dmirijiet u salarji bħal l-oħrajn. B'hekk in-numru ta' kappillani li kienu juffiċ- ċjaw fil-Grotta tela' għal disgħa. FL-AĦĦAR TAS-SEKLU TMINTAX Sa l-aħħar tas-seklu tmintax in-numru ta' kappillani ta' l-Ordni li kienu juffiċċjaw fil- Grotta kien jikkonsisti fir-Rettur u disa' kappil- lani li b'kollox kienu jġibu għaxra. Monument tal-ġebel lil Gran Mastru Wignacourt li sar bi spejjeż tal-Kononċi tal-Grotta fis-sena 1661 wara s-sena 1706 in-numru ta' kappillani ii kienu juffiċċjaw fil-Grotta kien żdied b'wieħed, biex saru għaxra. Iżda barra mill-imsemmija kappillani kien hemm ukoll addetti għas-ser- vizz tal-Grotta, sagristan u sotto-sagristan, erba' djakni, kjeriku, organista, żewġ servjenti u djaknu sopra-numetarju.5 FIS-SEKLU DSATAX U GĦOXRIN In-numru ta' kappillani li kienu juffiċċjaw fil- Grotta imbagħad ma żdiedx iżjed u baqa' għaxra$ sas-sena' 1962 meta l-Grotta u l-Knisja Parrokkjali tar-Rabat ġew magħquda flimkien u l-kulleġġ tal-kappillani ġie mgħolli għal grad ta' Kapitlu ta' Kolleġġjata', u meta spiċċaw għal kollox minn fostna s-saċetdoti gerosolmitani, il-Gvern Ingliż beda jaħtar minnflokhom saċer- doti djoċesani biex juffiċċjaw fil-Grotta.8 SFil-'Guida Generale di Malta e Gozo'' 1908 p. 132, u fl- 'Annuario della Diocesi di Malta' Anno 1, 1933, p. 28, insibu li n-numru ta' Saċerdoti li kienu juffiċjaw fil-Grotta kien ta' għaxra.