xvi L-Oratorju Qalb ta' Ġesu tal-Mosta Infaqna l-eluf biex bdilna s-sistemi tad-dwal u s-sound, inxtraw siġġijiet ġodda, inqalgħet l-art, ġew installati miżuri ġodda ta' sigurtà u tant affarijiet siewja oħra. Illum għandna teatru modern, mgħammar mill-aħjar biex jaqdi ħtiġijiet diversi. It-tieni fażi tal-immodernizzar li għandna f'moħħna huwa żgur in-naħa tal-Vouth Centre Area fejn irid ikun żviluppat kunċett ġdid ta' kif tqassam u tgħammar l-istruttura li bħalissa tinsab xi ftit jew wisq battala. Dan il-proġett estensiv jitlob ħsieb, pjan, flus, riżorsi umani u ħin. Bil-għajnuna t'Alla, fiduċjużi li naslu. Mal-proġett tal-Kouth Centre Area ma nistgħux ninsew il-manutenzjoni immedjata li teħtieġ li ssir fil-grawnd tal-futbol fejn il- ħaxix artifiċjali għandu jinqala', jinbidel u jkun installat mill-ġdid. Din tirrikjedi spejjeż kbar, imma meħtieġa ferm li ssir. Il-bżonnijiet huma kbar u r-riżorsi huma dejjem limitati. Imma ninsabu determinati biex niggarantixxu futur sabiħ u li jixraq lill-Oratorju Qalb ta' Ġesti tal-Mosta. Għax hekk hemm bżonn fil-kuntest ta' tant realtajiet ġodda fil-ħajja parrokkjali tagħna. Il- parroċċa tal-Mosta għad għandha bżonn il-kenn u l-opportunità li jaf joffri l-Oratorju. Il-Mosta għad għandha ħtieġa tal-ispazji u l-faċilitajiet li għandu l-Oratorju biex jibqgħu jkunu ta' servizz mhux biss għat-tfal u ż-żgħażagħ, imma wkoll għall-familji, il-bqija tal-għaqdiet u ta' kull min għandu sens ta' rieda tajba biex ikun strumentali fl-appostolat nisrani u ċiviku. Filwaqt li nafdaw f'Alla kull ħidma u inizjattiva tagħna, nirringrazzjawh tal-ġid kollu li sar u li qiegħed isir minn dan il-post. Minn naħa tagħna jeħtieġ li nissoktaw bil-ħidma fejjieda b'risq il-ġid spiritwali u materjali tal-ġenerazzjonijiet li telgħin biex ikompli joktor il-ġid bi profitt għalihom. Mis-sema Marija Assunta tħarisna u twettaqna fil-fidi u fid-determinazzjoni li nwettqu r-rieda t' Alla. Dun Albert Buhagiar 3 ta' Mejju 2016 Nota tal-Awtur fuq il-Metodoloġija Applikata L-iskop ta' din ir-riċerka hija li tagħti xhieda għall-kontribut li ta l-Oratorju Qalb ta' Ġesi fil-parroċċa tal-Mosta u lil hinn minnha. Kontribut qawwi, kontinwu u sinifikattiv fit-trawwim tal-fidi fost it-tfal. Kontribut daqstant ieħor kruċjali, żelanti u meħtieġ fil- formazzjoni nisranija u ċivika fost l-adoloxxenti u ż-żgħażagħ. F'dan il-ktieb se ssibu l-istorja ta' din l-istituzzjoni ewlenija fil-Mosta mifruxa fuq medda ta' mitt sena bejn l-1914 u l-2016. Matul dan il-perjodu ttieħdu diversi miżuri, inbnew għadd ta' faċilitajiet u kienu involuti numru kbir ta' pijunieri u esponenti li ddistingwew ruħhom mhux biss fl-oqsma tal-appostolat u l-volontarjat imma, aktar minnhekk, taw bażi soda u sens ta' direzzjoni lil eluf ta' tfal u żgħażagħ. Ħafna mix-xogħol twettaq fid-dell, ħafna mill- inizjattivi ntesew maż-żmien u ħafna mis-sagrifiċċji saru bla ma ħadd induna. Issa kien wasal il-waqt li tinkiteb l-istorja sħiħa u kompluta ta' dan l-Oratorju biex dak li ġara fl-imgħoddi, jaspira u jħeġġeġ lil dak li għad jiġri fil-ġejjieni. B'danakollu, bħala riċerkatur qgħadt attent biex ma naqax fin-nasba ta' kitba djarjistika. Ma ridtx li dan il-ktieb ikun sempliċiment damma kronoloġika ta' tant ġrajjiet impoġġijin sena wara sena. Din it-tip ta' kitba, għalkemm minnha nnifisha hija xorta valida, nikkunsidraha bħala waħda sterili. Tħallik indifferenti taqra dwar id-diversi stadji tal-istorja, mingħajr ma tinvolvi l-emozzjoni u bla ma tqanqal sens ta' riflessjoni. Minflok iddeċidejt li nippreżenta l-istorja tal-Oratorju b'mod aktar ħaj, imlewwen u appellabbli. Dan ippruvajt nagħmlu kemm bl-istil ta' kitbieti u kif ukoll bl-għażla tal- għejun tar-riċerka. L-ewwel nett, kif joħroġ ċar mit-titlu, dan mhux biss huwa ktieb li jiddokumenta l-istorja uffiċjali tal-Oratorju, imma huwa wkoll maħsub biex jinseġ id-diversi stejjer li għexu t-tfal u ż-żgħażagħ fi ħdanu. Din ir-riċerka mhix interessata biss mill-fatti, il-figuri u dati (li minnhom hemm ħafna), imma wkoll mill-ħidmiet, l-entużjażmu u l-bawxati ta' dawk li daħlu u ħarġu mill-Oratorju tul tfulithom u żgħożithom. Din ir-riċerka tistrieħ fuq id-dokumentazzjoni storika u uffiċjali, daqskemm tifrex fuq l-esperjenzi umani. Għalhekk, fit-titlu daħħalt kemm il-kelma 'storja' li biex, ngħidu hekk, nistgħu nittraduċuha għal official historv, kif ukoll il-kelma 'stejjer' li qiegħda tirreferi għat- tiġrib ta' kuljum fi kliem dawk li għal diversi snin kienu msieħba fl-Oratorju u l-għaqdiet tiegħu. F'dan il-kuntest, addottajt stili ta' kitba differenti fid-diversi taqsimiet tal-ktieb. Hemm partijiet fejn ktibt b'mod formali, irrispettajt il-kronoloġija, sawwart tabelli xvili L-Oratorju Qalb ta' Ġesti tal-Mosta bl-istatistika u ħloqt grafika sistematika biex inwassal b'ċarezza t-tagħrif li rriżultali mill-analiżi tad-dokumenti fl-arkivji. Hemm waqtiet oħrajn, mhux anqas fil-għadd, fejn it-ton ta' kitbieti jieħu xejra informali. Hawnhekk nistrieħ iżjed fuq l-istejjer — ħafna drabi mimlija ċajt, xi ftit oħrajn inqas pożittivi - li smajt mingħand tant Mostin li ħadu t-tagħlim u l-formazzjoni tagħhom f'dan iċ-ċentru. Permezz tat-taħlit fl-istili li ħaddimt, kelli f'moħħi li r-ritmi ta' din ir-riċerka ikanġu minn taqsima għal oħra: minn kitba storika għal oħra informali, minn statistika għal bawxata, minn riflessjoni għal emozzjoni, mill-passat għall-futur. It-tieni nett, il-freskezza tal-istorja u l-istejjer tal-Oratorju ppruvajt nassiguraha, b'ħames għejun maġġuri li minnhom sawwart l-informazzjoni primarja. Dawn l-għejun huma: (a) id-dokumenti, (b) l-intervisti, (ċ) il-focus groups (d) l-esperjenza personali u (e) l-evidenza viżwali. L-iskop ta' dan il-ktieb seta' jintlaħaq biss bit-tagħrif li rriżultali mit-tħaddim ta' dawn is-sorsi. Fil-ħamsa li huma żgurajt li nimxi b'etika professjonali biex il-konklużjonijiet li joħorġu minnhom jkunu ta' min jorbot fuqhom. Terġa' u tgħid, din hija riċerka trijangulata għax tistrieħ fuq aktar minn għajn waħda ta' tagħrif li tkompli żżid u ssaħħaħ il-bażi xjentifika. F'din in-nota inizjali dwar il-metodoloġija applikata, inħoss li huwa dmir tiegħi li nagħti xi dettalji qosra fuq il-mod ta' kif ħaddimt kull wieħed minn dawn l-istrumenti ta' informazzjoni. Id-dokumenti huma żgur l-ewwel sors ta' kull riċerkatur li jkun se jikteb l-istorja ta' xi ħadd jew xi ħaġa. Dawn joffri ħemel ta' tagħrif ta' natura storika u kienu tabilħaqq importanti, partikolarment, meta kont qiegħed nikteb fuq is-snin bikrija tal-Oratorju fl-ewwel żminijiet tas-seklu 20. Ikkonsultajt reġistri, kotba bil-minuti tal-kumitati, irċevuti, rapporti finanzjarji, korrispondenza, skripts ta' drammi antiki u dokumenti oħra relatati kemm fl-arkivju tal-parroċċa tal-Mosta u kif ukoll fl-Oratorju stess. Hawn sibtu ta' għajnuna kbira x-xogħol mhux komplut ta' Anthonv Camilleri (1946-2001) li kien beda jikteb l-istorja uffiċjali tal-Oratorju. In-numru kbir ta' referenzi diretti għal dan ix- xogħol, li kien beda jkun ippubblikat fil-forma ta' faxxikli fil-gazzetta Il-Mosta, jixhed l-importanza strateġika tiegħu għal dan il-ktieb li issa għandek f' 'idejk. Ma' dan inżid ngħid li l-gazzetta parrokkjali Il-Mosta, hi stess organu tal-istess Oratorju, tifforma parti integrali mill-analiżi dokumentattiva li għamilt. F'dan il-qasam ikkonsultajt ukoll il-bosta pubblikazzjonijiet li ħarġu mill-għaqdiet li kienu jiffunzjonaw fl-Oratorju, partikolarment wara l-Gwerra. Kull darba li rreferejt għal xi wieħed minn dawn id- dokumenti primarji, ħadt ħsieb biex ninkludi r-referenza rispettiva biex, jekk issir iżjed riċerka fil-futur, ikun hemm fuqxiex wieħed jista' jkompli jibni. L-intervisti huma t-tieni sors ta' din ir-riċerka. Minnhom għamilt mal-erbgħin waħda, b'kull waħda ttul għal medja ta' 90 minuta. Kollha saru bejn Ġunju 2015 u Jannar 2016 u, bil-permess ta' dawk intervistati, ilkoll ġew irrekordjati. Filwaqt li dejjem żammejt f'moħħi l-iskop oriġinali, addottajt stil ta' intervisti bbażat fuq konverżazzjoni libera. Ħallejt lil dak li jkun jimraħ fir-rakkonti tiegħu bl-inqas interventi possibbli min-naħa tiegħi. Xogħli kien dak li nagħmel ftit domandi skont il-persuna li kelli quddiemi u nħeġġeġ biex jingħataw eżempji u stejjer ta' dak li jkun qiegħed jingħad. Fil-maġġoranza tal-każi, l-intervisti saru fir-residenzi privati ta' dawk li ħadu sehem. Lil kull min avviċinajt, kulħadd aċċetta bil-qalb t-tajba għax kollha għad għandhom l-isbaħ memorji Nota tal-Awtur fuq il-Metodoloġija Applikata xix Kienu biss tlieta l-każijiet li ma laqgħux l-istedina, tnejn minħabba mard u ieħor għax kien iħossu ffastidjat b'xi ħaġa li ġrat ferm qabel bdejt ir-riċerka jien. Flimkien mal-intervisti, amministrajt żewġ focus groups; kull wieħed kompost minn seba' jew tmien persuni. Għall-ewwel wieħed sejjaħt grupp ta' old bops li kienu jiffrekwentaw l-Oratorju fl-aħħar tas-sebgħinijiet u l-bidu tat-tmeninijiet. Jafu lil xulxin sewwa għax kibru flimkien. Tgħallmu, lagħbu u rreċtaw fl-Oratorju. Għat-tieni wieħed kienu mlaqqgħin grupp ieħor ta' żgħażagħ li fil-preżent huma membri ta' ignite 18- li huwa l-grupp taż-żgħażagħ li fil-preżent qiegħed jopera fl-Oratorju. Hekk stajt nisma' l-istorja kollettiva, mhux biss individwali, ta' membri li għexu l-passat u ta' oħrajn li qegħdin jgħixu l-preżent. Kuntrarju għall-intervista personali, il-focus group joffri l-possibbiltà li t-tifkiriet u l-ideat espressi waqt is-sessjoni jkunu ċċalinġjati dak il-ħin stess. Min imeri, min jibni fuq l-argument ta' qabel, min jiftakar f'xi ħaġa oħra, min jaqbel u min ma jaqbilx. Inħoss li din l-għodda biex tinġabar ir-riċerka hija fost l-iżjed utli u interessanti. Seddaqt l-informazzjoni li ħarġet mid-dokumenti, l-intervisti u l-focus groups bl- esperjenza personali li għandi fl-Oratorju. Fi tfuliti tgħallimt id-duttrina f'dan iċ-ċentru. Għal sitt snin kont involut fil-kumitat tal-Għaqda Studenti Mostin fejn, fost oħrajn, servejt fil-kariga ta' Segretarju. Għal seba' snin oħra, kont impenjat fil-kumitat tal-Ġuvintur Azzjoni Kattolika fejn, fost oħrajn, qdejt dmiri ta' Viċi President. Kont responsabbli mir- relazzjoni pubbliċi fi żmien meta l-Għaqda Filantropika Talent Mosti kienet tiffunzjona mill-Oratorju. Fil-kappella tiegħu żżewwiġt lil marti. Għadni sal-lum nagħti daqqa t'id fil-produzzjonijiet tad-drammi tal-passjoni li ż-żgħażagħ Oratorjani għadhom itellgħu ta' kull sena. Din l-esperjenza mifruxa fuq aktar minn 35 sena għenitni ħafna meta ġejt biex insawwar ir-riċerka fuq l-istorja u l-istejjer tal-Oratorju. Minbarra li pprovdietli kurdun twil ta' anedotti li għexthom jien stess, għenitni wkoll biex inkun aktar riflessiv fl-istil tal-kitba. Meta l-għajn tar-riċerka tieħu s-sors tagħha mill-esperjenza personali, fix-xjenza soċjali nsejħulha bħala metodu fenomenuloġiku. Din ir-riċerka ma tistrieħx fuq l-interpretazzjoni bħal ma jiġri fl-intervisti, imma tipprova tifhem ir-realtà. mill- perspettiva ta' dak li jkun għex dak il-mument jew dik is-sitwazzjoni (jew fenomenu). Dan il-metodu u għajn ta' riċerka għen mhux biss fit-tiftix għall-informazzjoni, imma wkoll fil-mod ta' kif saret l-analiżi u l-preżentazzjoni tat-tagħrif miġbur. Il-ħames u l-aħħar sors ta' informazzjoni huma r-ritratti. Fl-istudju tal-metodoloġija, ir-ritratti jiffurmaw parti minn dik li ngħidulha evidenza viżiva. L-informazzjoni primarja mhix biss statistika, rakkont ta' esperjenzi u interpretazzjoni ta' fatti u figuri, imma taf tkun ukoll grafika fil-forma ta' illustrazzjonijiet, pjanti ta' perizja, ritratti u filmati. Ħassejt li ma stajtx nikteb fuq l-Oratorju mingħajr ma nirriproduċi l-akbar numru possibbli ta' ritratti fil-kuntest tal-limitazzjonijiet li poġġieli l-istampatur. F'idejja kelli turruni ta' ritratti. Xtaqt li dehru iżjed minnhom, imma l-ktieb hu li hu. Bilfors kelli ninkludi xi ftit, u nħalli ħafna barra. Minnu nnifsu r-ritratt huwa parti mill-istorja, anzi jista' jqanqal emozzjonijiet u nostalġiji ħafna iżjed mid-dati u l-ġrajjiet. Mhux ta' b'xejn li ħafna nies ħassewhom offiżi meta ftit tas-snin ilu ttieħdet id-deċiżjoni li l-famużi inkwatri bir-ritratti nqalgħu u twarrbu. Għalkemm l-inkwantri ntremew, ir-ritratti ntrefgħu u ħafna mir-ritratti li qegħdin jidhru f'dan il-ktieb kienu oriġinarjament esebiti xvili L-Oratorju Qalb ta' Ġesti tal-Mosta bl-istatistika u ħloqt grafika sistematika biex inwassal b'ċarezza t-tagħrif li rriżultali mill-analiżi tad-dokumenti fl-arkivji. Hemm waqtiet oħrajn, mhux anqas fil-għadd, fejn it-ton ta' kitbieti jieħu xejra informali. Hawnhekk nistrieħ iżjed fuq l-istejjer — ħafna drabi mimlija ċajt, xi ftit oħrajn inqas pożittivi - li smajt mingħand tant Mostin li ħadu t-tagħlim u l-formazzjoni tagħhom f'dan iċ-ċentru. Permezz tat-taħlit fl-istili li ħaddimt, kelli f'moħħi li r-ritmi ta' din ir-riċerka ikanġu minn taqsima għal oħra: minn kitba storika għal oħra informali, minn statistika għal bawxata, minn riflessjoni għal emozzjoni, mill-passat għall-futur. It-tieni nett, il-freskezza tal-istorja u l-istejjer tal-Oratorju ppruvajt nassiguraha, b'ħames għejun maġġuri li minnhom sawwart l-informazzjoni primarja. Dawn l-għejun huma: (a) id-dokumenti, (b) l-intervisti, (ċ) il-focus groups (d) l-esperjenza personali u (e) l-evidenza viżwali. L-iskop ta' dan il-ktieb seta' jintlaħaq biss bit-tagħrif li rriżultali mit-tħaddim ta' dawn is-sorsi. Fil-ħamsa li huma żgurajt li nimxi b'etika professjonali biex il-konklużjonijiet li joħorġu minnhom jkunu ta' min jorbot fuqhom. Terġa' u tgħid, din hija riċerka trijangulata għax tistrieħ fuq aktar minn għajn waħda ta' tagħrif li tkompli żżid u ssaħħaħ il-bażi xjentifika. F'din in-nota inizjali dwar il-metodoloġija applikata, inħoss li huwa dmir tiegħi li nagħti xi dettalji qosra fuq il-mod ta' kif ħaddimt kull wieħed minn dawn l-istrumenti ta' informazzjoni. Id-dokumenti huma żgur l-ewwel sors ta' kull riċerkatur li jkun se jikteb l-istorja ta' xi ħadd jew xi ħaġa. Dawn joffri ħemel ta' tagħrif ta' natura storika u kienu tabilħaqq importanti, partikolarment, meta kont qiegħed nikteb fuq is-snin bikrija tal-Oratorju fl-ewwel żminijiet tas-seklu 20. Ikkonsultajt reġistri, kotba bil-minuti tal-kumitati, irċevuti, rapporti finanzjarji, korrispondenza, skripts ta' drammi antiki u dokumenti oħra relatati kemm fl-arkivju tal-parroċċa tal-Mosta u kif ukoll fl-Oratorju stess. Hawn sibtu ta' għajnuna kbira x-xogħol mhux komplut ta' Anthonv Camilleri (1946-2001) li kien beda jikteb l-istorja uffiċjali tal-Oratorju. In-numru kbir ta' referenzi diretti għal dan ix- xogħol, li kien beda jkun ippubblikat fil-forma ta' faxxikli fil-gazzetta Il-Mosta, jixhed l-importanza strateġika tiegħu għal dan il-ktieb li issa għandek f' 'idejk. Ma' dan inżid ngħid li l-gazzetta parrokkjali Il-Mosta, hi stess organu tal-istess Oratorju, tifforma parti integrali mill-analiżi dokumentattiva li għamilt. F'dan il-qasam ikkonsultajt ukoll il-bosta pubblikazzjonijiet li ħarġu mill-għaqdiet li kienu jiffunzjonaw fl-Oratorju, partikolarment wara l-Gwerra. Kull darba li rreferejt għal xi wieħed minn dawn id- dokumenti primarji, ħadt ħsieb biex ninkludi r-referenza rispettiva biex, jekk issir iżjed riċerka fil-futur, ikun hemm fuqxiex wieħed jista' jkompli jibni. L-intervisti huma t-tieni sors ta' din ir-riċerka. Minnhom għamilt mal-erbgħin waħda, b'kull waħda ttul għal medja ta' 90 minuta. Kollha saru bejn Ġunju 2015 u Jannar 2016 u, bil-permess ta' dawk intervistati, ilkoll ġew irrekordjati. Filwaqt li dejjem żammejt f'moħħi l-iskop oriġinali, addottajt stil ta' intervisti bbażat fuq konverżazzjoni libera. Ħallejt lil dak li jkun jimraħ fir-rakkonti tiegħu bl-inqas interventi possibbli min-naħa tiegħi. Xogħli kien dak li nagħmel ftit domandi skont il-persuna li kelli quddiemi u nħeġġeġ biex jingħataw eżempji u stejjer ta' dak li jkun qiegħed jingħad. Fil-maġġoranza tal-każi, l-intervisti saru fir-residenzi privati ta' dawk li ħadu sehem. Lil kull min avviċinajt, kulħadd aċċetta bil-qalb t-tajba għax kollha għad għandhom l-isbaħ memorji Nota tal-Awtur fuq il-Metodoloġija Applikata xix Kienu biss tlieta l-każijiet li ma laqgħux l-istedina, tnejn minħabba mard u ieħor għax kien iħossu ffastidjat b'xi ħaġa li ġrat ferm qabel bdejt ir-riċerka jien. Flimkien mal-intervisti, amministrajt żewġ focus groups; kull wieħed kompost minn seba' jew tmien persuni. Għall-ewwel wieħed sejjaħt grupp ta' old bops li kienu jiffrekwentaw l-Oratorju fl-aħħar tas-sebgħinijiet u l-bidu tat-tmeninijiet. Jafu lil xulxin sewwa għax kibru flimkien. Tgħallmu, lagħbu u rreċtaw fl-Oratorju. Għat-tieni wieħed kienu mlaqqgħin grupp ieħor ta' żgħażagħ li fil-preżent huma membri ta' ignite 18- li huwa l-grupp taż-żgħażagħ li fil-preżent qiegħed jopera fl-Oratorju. Hekk stajt nisma' l-istorja kollettiva, mhux biss individwali, ta' membri li għexu l-passat u ta' oħrajn li qegħdin jgħixu l-preżent. Kuntrarju għall-intervista personali, il-focus group joffri l-possibbiltà li t-tifkiriet u l-ideat espressi waqt is-sessjoni jkunu ċċalinġjati dak il-ħin stess. Min imeri, min jibni fuq l-argument ta' qabel, min jiftakar f'xi ħaġa oħra, min jaqbel u min ma jaqbilx. Inħoss li din l-għodda biex tinġabar ir-riċerka hija fost l-iżjed utli u interessanti. Seddaqt l-informazzjoni li ħarġet mid-dokumenti, l-intervisti u l-focus groups bl- esperjenza personali li għandi fl-Oratorju. Fi tfuliti tgħallimt id-duttrina f'dan iċ-ċentru. Għal sitt snin kont involut fil-kumitat tal-Għaqda Studenti Mostin fejn, fost oħrajn, servejt fil-kariga ta' Segretarju. Għal seba' snin oħra, kont impenjat fil-kumitat tal-Ġuvintur Azzjoni Kattolika fejn, fost oħrajn, qdejt dmiri ta' Viċi President. Kont responsabbli mir- relazzjoni pubbliċi fi żmien meta l-Għaqda Filantropika Talent Mosti kienet tiffunzjona mill-Oratorju. Fil-kappella tiegħu żżewwiġt lil marti. Għadni sal-lum nagħti daqqa t'id fil-produzzjonijiet tad-drammi tal-passjoni li ż-żgħażagħ Oratorjani għadhom itellgħu ta' kull sena. Din l-esperjenza mifruxa fuq aktar minn 35 sena għenitni ħafna meta ġejt biex insawwar ir-riċerka fuq l-istorja u l-istejjer tal-Oratorju. Minbarra li pprovdietli kurdun twil ta' anedotti li għexthom jien stess, għenitni wkoll biex inkun aktar riflessiv fl-istil tal-kitba. Meta l-għajn tar-riċerka tieħu s-sors tagħha mill-esperjenza personali, fix-xjenza soċjali nsejħulha bħala metodu fenomenuloġiku. Din ir-riċerka ma tistrieħx fuq l-interpretazzjoni bħal ma jiġri fl-intervisti, imma tipprova tifhem ir-realtà. mill- perspettiva ta' dak li jkun għex dak il-mument jew dik is-sitwazzjoni (jew fenomenu). Dan il-metodu u għajn ta' riċerka għen mhux biss fit-tiftix għall-informazzjoni, imma wkoll fil-mod ta' kif saret l-analiżi u l-preżentazzjoni tat-tagħrif miġbur. Il-ħames u l-aħħar sors ta' informazzjoni huma r-ritratti. Fl-istudju tal-metodoloġija, ir-ritratti jiffurmaw parti minn dik li ngħidulha evidenza viżiva. L-informazzjoni primarja mhix biss statistika, rakkont ta' esperjenzi u interpretazzjoni ta' fatti u figuri, imma taf tkun ukoll grafika fil-forma ta' illustrazzjonijiet, pjanti ta' perizja, ritratti u filmati. Ħassejt li ma stajtx nikteb fuq l-Oratorju mingħajr ma nirriproduċi l-akbar numru possibbli ta' ritratti fil-kuntest tal-limitazzjonijiet li poġġieli l-istampatur. F'idejja kelli turruni ta' ritratti. Xtaqt li dehru iżjed minnhom, imma l-ktieb hu li hu. Bilfors kelli ninkludi xi ftit, u nħalli ħafna barra. Minnu nnifsu r-ritratt huwa parti mill-istorja, anzi jista' jqanqal emozzjonijiet u nostalġiji ħafna iżjed mid-dati u l-ġrajjiet. Mhux ta' b'xejn li ħafna nies ħassewhom offiżi meta ftit tas-snin ilu ttieħdet id-deċiżjoni li l-famużi inkwatri bir-ritratti nqalgħu u twarrbu. Għalkemm l-inkwantri ntremew, ir-ritratti ntrefgħu u ħafna mir-ritratti li qegħdin jidhru f'dan il-ktieb kienu oriġinarjament esebiti L-Oratorju Qalb ta' Ġesu tal-Mosta 1 tal-Oratorju. Fih innifsu r-ritratt huwa xhieda ta' dak li sar, min ħa sehem u min ibbenefika minn dak li sar. Għalhekk ir-ritratti f'din il-pubblikazzjoni mhumiex egħdin hemm biex isebbħu, imma biex jikkumplimentaw l-erba' għejun l-oħra tat- tagħrif primarju. Il-proċess xjentifiku tar-riċerka mhux biss jaħseb biex tiġbor l-informazzjoni, imma jiddixxiplina lill-awtur fil-mod ta' kif għandu jippreżenta l-analiżi tiegħu. B'mod ġenerali ħaddimt l-analiżi kronoloġika billi l-ewwel nispjega s-snin bikrija u nibqa' ġej sa żmienna f'sekwenza loġika. B'danakollu, kien hemm waqtiet oħrajn fejn użajt l-analiżi tematika, partikolarment meta tkellimt dwar l- għaqdiet u l-attivitajiet fl-Oratorju matul l-istaġuni tas-sena. Meta rrikorrejt għall-analiżi tematika, xorta waħda ppruvajt inżomm il-loġika taż-żmien. Ngħid il-verità, il-preżentazzjoni tat-tagħrif — b'metodu kronoloġiku u/jew tematiku — kien l-aktar stadju li ħabbatni tul il-proċess kollu tar- riċerka, Kien x'kien il-metodu analitiku li wżajt, nittama li qiegħed nippreżenta kitba ċara u li ssegwi sekwenza loġika. Nittama li d-deċiżjonijiet metodoloġiċi li ħadt u li ddokumentajt f'din id-daħla għall-ktieb ikunu ta' għajnuna għall-qarrej biex jifhem aħjar is-sistema u l-loġika li ħaddimt. Inqis dan il-ktieb bħala biċċa xogħol ta' riċerka xjentifika. Fl-istess ħin huwa biċċa xogħol letterarja. Iżda, fuq kollox, dan il-ktieb huwa testimonjanza ħajja tal-ġid kbir li għamel l-Oratorju Qalb ta' Ġest fuq firxa ta' mitt sena. Huwa ktieb li jagħti ġieħ lil kull min ħabrek biex jaħdem fi ħdan l-Oratorju: saċerdoti, katekisti, benefatturi, ħbieb, żgħażagħ, tfal u l-bqija tal-voluntiera. L-intenzjoni mhix dik li dan il-ktieb iservi ta' djarju tal-ġrajjiet l-imgħoddija, imma li jkun ta' ispirazzjoni u motivazzjoni tal- leaders, it-tfal u ż-żgħażagħ tal-lum u t' għada biex huma wkoll ikomplu jagħtu n-nifs tal-ħajja lill-Oratorju. Ħa jinbidlu l-ingranaġġi u ċ-ċineġ tas-sistema minħabba t-taqlib ta' żminijiet ġodda, imma jeħtieġ li l-ħidma nisranija u ċivika fost iż-żgħażagħ tibqa' għaddejja b'ritmu tajjeb u kostanti. B'hekk biss l-Oratorju jistà jibqa' l-pulmun taż- żgħożija fil-Mosta u lil hinn minnha. Malta għad għandha bżonn l-Oratorju tal-Mosta u ta' ċentri oħra bħalu fil-bqija tal-lokalitajiet biex jagħtu skop u direzzjoni, fuq kollox is-sens, liż-żgħażagħ. Kuraġġ u awguril Konvint li l-Qalb ta' Ġesu se tissokta tgħin, tiggwida u tħeġġeġ… Għalfejn u kif beda kollox Malta, gżira żgħira f'nofs il-Mediterran. Mogħnija bi ġmiel naturali, baħar kaħlani u b'kultura millenarja. Għandha l-fattizzi kollha biex tkun destinazzjoni mfittxija mil- turisti għatxanin li jqattgħu ftit jiem ta' btajjel, u pajjiż mill-aħjar biex tibni darek u tqatta għomrok fih. Din hija l-kartolina li biha npinġu lil pajjiżna Ilum kemm lit-turist, kemm ukoll lill-investitur barrani. U hekk hu tabilħaqql Minkejja d-diffikultajiet, dan pajj iżna stagħna u mexa 'l quddiem minn meta f'nofs is-sittinijiet ħa rajh f'idejh. Kiseb l-indipendenza, għammed liċ-ċittadini tiegħu bħala repubblikani, qalfat 'il barra l-forzi militari barranin, bena l-istituzzjonijiet u l-infrastruttura tiegħu, issieħeb fl-Unjoni Ewropea u beda jieħu d-deċiżjonijiet biex ikisser il-faqar, jemanċipa lil dawk fit-truf tas-soċjetà u jgħolli l-livell u l-kwalità tal-għajxien. B'danakollu mhux minn dejjem konna hekk… Sehem il-Knisja fil-ħajja pubblika Għal mijiet kbar tas-snin, il-kartolina ta' Malta kienet biss pedina strateġika fl-interess tal-ħakkiema barranin; ħakkiema li ma kinux daqstant jimportahom mill-ħtiġijiet tal- Maltin, daqskemm mill-prijoritajiet strateġiċi u operazzjonali tagħhom. Għalhekk qatt ma ħassew il-bżonn li jinvestu fl-edukazzjoni tal-poplu, anzi żammewh f'injuranza grassa biex ma jgħollix rasu żżejjed quddiem l-awtoritajiet. Il-mobilità soċjali kienet ilha sekli staġnata, l-opportunitajiet tax-xogħol skarsi u minimi, l-epidemiji spissi u l-faqar kien assolut, tant li kien ibejjet il-vizzju u l-kriminalità. Quddiem din it-telqa ta' min kien imexxina bħala kolonja fl-interessi tal-kuruna imperjali, il-Knisja f'Malta kienet ħadet rwol ta' gwardjan tal-poplu. Assiguratlu ħajja mibnija fuq ir-reliġjon u għenitu fil-ħtiġijiet soċjali u politiċi tiegħu. Il-Knisja kienet minn dejjem fil-qalba tal- ħajja fl-irħula fejn il-qassisin kienu l-aktar nies influwenti u organizzaturi tal-affarijiet ċivili. Fin-nuqqas tas-sindki li diġà kien hemm f'ibliet barranin, il-qassisin f'Malta kienu l-kelliema li jitkellmu bi dritt f'isem ir-raħlin bla skola (4ustralian Broadcasting Corporation, 1968). L-awtoritajiet ekkleżjastiċi offrew mudelli tal-ewwel forom ta welfare societv, ferm qabel ma l-partiti xellugin ħolqu l-kunċett tal-we/fare state.