NIFIRĦU ' Ta' Ġonċ PISANI Mill-qalba ta' Ruma instemgħet sentenza li ferrħet u qanqlet 'il-qiub tal-bnedmin : semgħuha l-ġnus kollha dil-kelma tas-saħħa u taw ħajr bi lsienhom lil Alla ħanin. Snin kbar kienet ilha tistenna bla sabar id-dinja dil-kelma mill-ogħla Ragħaj, għalkemm ġewwa qalbha twemmin hekk imbierek żammitu minn dejjem imkebbes u ħaj. U waslet saflaħħar il-kelma ta' Ruma mifruxa ma' l-ajru bajdani u bli: —Marija Santissma fis-sema mgħollija bir-ruħ u bil-ġisem bħal binha Ġest''. Kif tixgħel u tħeġġeġ bin-nar qawwi tagħha ix-xemx malli jisbaħ il-wiċċ tal-ħolqien, hekk xegħlet u ħeġġet lill-ġnus kollha Nsara l-aħbar ferreħija xħin ġriet kullimkien. 'Ma l-ebda ġens ieħor ma feraħ hekk tajjeb xħin sama' mistagħġeb hedin l-aħbar kbira daqs dan il-ġens ċkejken. ħabrieki bil-bosta, li jgħix u li jgħammar fuq nitfa ta' gżira, Minn mindu fuq xtutu kien tkisser il-mirkeb li b'Pawlu ta' Tarso kien sejjer lejn Ruma u tgħallem minn għandu dak l-għerf tal-kbir Alla sakemm bid-dawl tiegħu sfat ruħu maħkuma, issaħħar bil-fwieħa ta' dam il-misteru, itgħaxxaq bil-benna u l-ġmiel ta' ħlewwietu, imbagħ'd sar għal kollox bħal biċċa minn ħajtu. intiseġ u ntrabat biż-żmien ma' ġrajjietu, Din il-poeżija nqrat fl-Akkademja Mużiko-Letterarja li saret il- Oratorju Don Bosco, Għawdex, fil-21 ta' Novembru, 1950, taħt, il-Presi- denza ta' l-E.T. l-Isqof t'Għawdex, fl-okkażjoni tal-festi Djoċesani tad- Domma ta' l-Assunzjoni. U reġgħet ingrat nhan il-Ħadd, 26 ta' Novembru, emuddiem eluf ta' nies, fil-Pjazza Ewleija t'Għawdex meta, għat-tieni darba fli-storja, reġa' nġieb fil-Belt Vittorja l-Kwadru Mirakuluż tal-Madonna ta' Pinu, U l-ewwel tron sbejjaħ li waqqaf fil-gżira, kien tron lill-Assunta biex fuqu titgħolla u biex jibqa' dejjem bħal mafkar ta' mħabba, il-knisja ewlenija u omm l-oħrajn kollha. U baqa' minn għandha jissellef il-ħila, il-faraġ ta' qalbu u l-qawwa ta' driegħu fil-ġranet imqallba, fil-ġranet imħawda i jinsġu l-istorja sabiħa minn tiegħu, Fiż-żmien meta l-Mislem. għajjur ta' l-Insara, kien jaħqar u jifni lil dawn l-artijiet, ejn marru n-nies tagħna jekk mhux għand l-Assunta biex l-għadu jitbiegħed minn dawn ix-xtajtiet7 Fiż-żmien meta ż-żgħażagħ ta' Franza xewwiexa żbarkaw f'dawn il-gżejjer bla ħoss ta' kanuni, min kien ħlief l-Assunta li għenet lil niesna biex magħhom jitqabdu bil-qawwa ta' ljuni7 U Kienet l-Assunta l-omm tagħna ħanina. fil-ġranet tal-biża' tal-gwerra aħħarija xħin l-għadu ried jifleġ lil dan il-ġens twajjeb il-ġuħ u bil-bombi tan-nar qerredija, U kien nhar l-Assunta—ħmistax minn t'Awissu— i waslu ġo nofsna saflaħħar l-iġfien, mgħobbija bil-muna, għalkemm kellhom jaqsmu imblokk l-iktar kiefer, miżgħud bin-nirien, 'Ma l-isbaħ turija ta' mħabba lejn ġensna i tatna l-Assunta mal-medda tas-snin rajnieha xħin għażlet ħa ssamma' leħenha il-gżira maħbuba minn tagħna l-Għawdxin. U tarrfet lil xebba tan-nisel minn tagħna hedan il-misteru elf darba sabiħ li Ruma llum stqarret bil-kelma nfallibli quddiem folol jgħajtu ta' poplu ferrieħ, Għalhekk il-ġens tagħna hu mkabbar bl-Assunta, jiftaħar b'isimha, fil-għana, fit-talb, fis-sengħa tal-kitba, fil-ħidma ta' l-arti, kull fejn hemm turija tal-ħsieb u tal-qalb, Għalhekk jagħti l-isem imqaddes minn tagħha lil tant xbejbiet tagħna mistħija u rżini, iżejjen b'isimha lid-djar, saħansitra lid-dgħajjes qalbiena Għawdxin tal-latini, Għalhekk l-isem tagħha jitnaqqax fil-ġebel, jitpitter ġo l-oqsfa, lelliexi bħal stilla, jintiseġ bis-sengħa fil-ħlewwa. tar-rakkmu, jinħadem b'imħabba fil-ħjut tal-bizzilla, Għalhekk fl-għoljiet tagħna, fl-irħula, ġo l-oqsma, kull fejn tiġri u timraħ ġo din l-art għawdxija issib għandek rokna, qed tħaddar u tfewwaħ li ġġib l-isem ħelu ta' Santa Marija. Għalhekk talbu 'l- Ruma, dal-ġieħ ta' l-Assunta bil-kitba t'isimhom l-Għawdxin għalenija, imġiba li qanqlet 'il-qalb tal-barrani u stħoqqot kliem ħlejju ta' l-akbar foħrija, M'hi xejn din il-gżira mingħajr ġmiel l-Assunta għaliex minnha tiġbed in-nifs ta' saħħitha, mingħajrha battala kull ħaġa li għandha, battala l-istorja, battala ħajjitha. Min qatt jista' jlumni jekk jien għal darb'oħra nistqarr mingħajr biża' quddiemkom u ngħid li l-iktar li ferrħet b'dil-ġrajja qaddisa hi l-gżira maħbuba li tatni t-twelid7 'Ħalluhom idoqqu lill-qniepen ta' Għawdex, ħa tifraħ kull ħliqa fl-irħula, fl-ibliet, ħa tperper il-bnadar minn fuq il-bjut kollha bil-lewn abjad u aħmar, fin-nofs Tliet Għoljiet, Dan hu jum ta' mħabba, dan hu jum ta' tama, dan jum ta' vittorja. dan jum ta' tgawdija, żerniq ta' żmien isbaħ, xemx ġdida ta' glorja, trijonf t'Għawdex tagħna, trijonf ta' Marija.