u u s L-ISQOF ALPHERAN DE BUSSAN JŻUR IL-PARROĊĊA TAL-GUDJA il-viżti pastorali tal-Iqsfijiet ta' Malta, magħmula fis-sekli mgħoddija huma mimlija tagħrif interessanti dwar il- qagħda tal-knejjes parrokkjali tagħna flimkien mal-knejjes u kappelli żgħar. Dawn. il-viżti huma minjiera għall- istudjużi li jridu jistudjaw l-istorja ta' dawn. il-gżejjer għaliex. permezz tagħhom għandna ritratt tal-qagħda ta' dawn il-gżejjer meta saru dawn iż- żjajjar. Aħna sejrin naqbdu f'idejna ż-żjara magħmula mill-Isqof ta' Malta, Mon- :- sinjur Paolo Alpheran de Bussan. Kien r Isqof ta' nisel Franċiż u bla dubju wieħed mill-aqwa isqfijiet li kellha Malta. Kien bniedem ta' kultura kbirau — ta spinta kbira lil Knisja f'dawn il-— gżejjer. Din il-viżta fiha ħafna dettalji interes- santi u nistgħu naħsbu kemm il-Poplu Malti tas-seklu tmintax, laqa' bil-ferħ il- viżta pastorali magħmula minn dan l-Isqof maħbub. Kif diġà għidt, din il-viżta fiha ħafna dettalji u għalhekk hi twila. Hu impossibbli li din is-sena nitkellmu dwarha kollha u għalhekk se naqsmuha f'partijiet differ- enti. Din is-sena se nagħmlu rapport ta' l-ewwel bicca ta' din il-viżta u fis-snin futuri inkomplu naraw aktar fil-fond ir-rapport ta' din iż-żjara. L-Isqof Alpheran beda il-viżta pastorali tiegħu fil-Parroċċa tal-Gudja fit-30 ta' Settembru 1745 fis-sebgħa ta' filgħodu. Hu wasal fid-Domus Curialis fejn ġie milqugħ mill-kappillan Dun Pawl Balzan u l-kleru tal-Gudja. Mid-Domus Curialis huwa baqa' sejjer proċessjonalment lejn il-knisja parrokkjali fejn baqa' tiela' fuq presbiterju u qagħad jitlob għal ftit ħin fuq il-ġinokjatur li kien imhejji għalih. F'dan il-ħin tkantat l-antifonija tal-Madonna. Wara l-Isqof ħa postu fuq in-naħa tal-evanġelju u l-kappillan u l-kleru tal-Gudja telgħu jbusulu idejh u joffrulu l-ubbidjenza tagħhom. Wara t-tmiem ta' din iċ-ċerimonja qasira Dun Franġisk Schembri, is-segretarju tal-Isqof iċċelebra l-quddiesa. Għal din il-viżta pastorali fil-Gudja saret il-missjoni għal ġimgħa sħiħa u f'din il-ġurnata ippriedkaw Dun Karm Delicata l-kappillan taż-Żurrieq u Dun Ġwann Battista Falzon minn Bormla. L-Isqoftemm din l-ewwel parti tal-funzjoni billi ta l-assoluzzjoni lil mejtin. Wara l-Isqof beda jdur il-knisja parrokkjali tal-Gudja u kif inhu xieraq beda mit- tabernaklu mqaddes li kien tal-injam. Fuq il-bieba kien hemm impittra ix-xbieha ta' Ġesu jħaddan is-Salib. Fit-tabernaklu kien hemm żewġ pissdijiet. Il-kbir kien tal-fidda u kellu fuqu għata bajda tal-ħarir imżewqa bil-fjuri u l-pissidi l-ieħor kien iżgħar u ndurat. l Minn fuq il-presbiterju l-Isqof Alpheran baqa' nieżel ħdejn il-bieb maġġur u fuq in- naħa tax-xellug kien hemm il-battisteru. Dan kien magħmul minn irħam ta' lwien differenti. l-Isqof osserva li fih kienu jintrefgħu ż-żjut imqaddsa li kienu jintużaw fl-amministrazzjoni ta' dan is-sagrament. Dawn iż-żjut kienu mqiegħda f'ampolli tal-fidda u mqieghda f'kaxxa miksija bil-pannu li mbagħad kienet tintuża għat- trasport taż-żjut imqaddsa mill-katidral għal Gudja. L-Isqof osserva wkoll li fuq il- battisteru kien hemm bħal piramida tal-injam miksija bil-pannu minn ġewwa. F'dan il-battisteru kien hemm ukoll kwadru li kien jirrappreżenta l-Magħmudija ta' Ġesu Kristu. L-Isqof ra wkoll iż-żejt tal-morda li kien merfugħ f'ampolla tal-fidda forma ta' pissidi. Dan kien merfugħ f'armarju f'ħofra imħaffra fuq in-naħa tal-Vanġelu tal- artal maġġur. Kien jissakkar u quddiemu kien hemm purtiera vjola u l-kitba 'Oleum Infirmorum'. L-Isqof Alpheran għadda mbagħad biex jibda jara r-relikwi mqaddsa. L-isqof osserva li fuq it-tabernaklu kien hemm relikwarju tal-fidda li fih kien hemm framment mill-mant tal-Madonna u farka ta' għadma ta' San Bartilimew. Mid- dehra l-isqof Alpheran m'għoġbux li dan ir-relikwarju kien qiegħed fuq it- tabernaklu għaliex ordna li dan jitneħħa u jitqiegħed f'post ieħor. Fuq l-artal tas- Salib Imqaddes l-Isqof osserva relikwarju ieħor li kien tal-fidda u bis-sieq tiegħu indurat. Bl-akbar għożża f'dan ir-relikwarju kienet ikkonservata ir-relikwija tas- Salib Imqaddes. L-isqof imbagħad għadda biex ra l-artal maġġur, il-kor u l-presbiterju. L-artalkien armat u komplut b'kollox għas-sagrifiċċju tal-qudiesa u fuqu kellu ukoll it-tużell li kien magħmul mid-damask aħmar. Il-lampier ta' quddiem l-artal maġġur kien jinxtegħel lejl u nhar u l-Isqof jsemmi li hemm żewġ prokoraturi responsabbli għall-mixgħela tiegħu. Dawn kienu Dun Ġużeppi Bonavia u Dun Ġwann Dalli. 5 ta' Ġunju 1990 Tonv Terribile