ai mill-25 Ħaddiema DIRETTURI ELETTI MILL-HADDIEMA editur Saviour Rizzo KONTENUT Dahla Saviour Rizzo Mod Prattiku ta' kif jahdem Haddiem Direttur Kommunikazzjoni minn fuq ghall-Isfel Tonv Xuereb Tiett Mudelli ta' Direttur Haddiem Godfrev Baldacchino Holqa mhux Kajjik Lino Spiteri M.P. Sofferenzi ta' Direttur Haddiem Tonv Xuereb Personalita u Fiducja Charles Cassar Is-Sahha ta-Haddiema u l-Edukazzjoni Lino Spiteri M.P. Bosta żviluppi li seħħew fil-qasam tar-Relazzjonijiet Industrijali ġabu bidliet kbar fid-dinja tax-xogħol. Il-kunċett ta' Ħaddiem Direttur hu wieħed minn dawn il-bidliet u żviluppi. Hekk qed jiġri fostna, għalkemm hawn Malta ma nistgħux ngħidu li dan il-kunċett rabba xi għeruq twal u sodi. Kien f'dawn l-aħħar għoxrin sena li beda jitwettaq fis-settur pubbliku, f'dawk il-korporazzjonijiet jew azjendi li fihom il- Gvern kellu maġġoranza ta' l-ishma bħal EneMalta, Telemalta, Air Malta u Bank of Valletta. Matul dawn is-snin il-kunċett la ġie sostnut u lanqas mifrux. Madankollu xi politiċi kull tant żmien ituh imbuttatura u jerġa jibda jiġbed l-attenzjoni tan-nies u tal-media. Hekk nistgħu ngħidu li ġara dan l-aħħar. Wara l-bidla fil-gvern f'Ottubru 1996, permezz tal-Ministru Lino Spiteri, tħabbar li l-Gvern il-ġdid kien bi ħsiebu jaħtar aktar ħaddiema diretturi f'dawk l-azjendi fejn il-gvern għandu sehem fit-tmexxija. Fl-istess waqt, il-General Workers' Unjon reġgħet geddet il-kampanja tagħha biex jitkattru d- diretturi eletti mill-ħaddiema. Id-dibattitu reġa qam, dwar x'għandu jkun r-rwol ta' Ħaddiem Direttur u x'għandhom ikunu r- risponsabilitajiet tiegħu/tagħha. Iċ-Ċentru għall-Iżvilupp tal-Parteċipazzjoni tal-Ħaddiema (WPDC) ġewwa l-Universita ta' Malta ħass li għandu jagħti s-sehem tiegħu f'dan id-dibattitu. Dan iċ-Centru b'kollaborazzjoni ma Friedrich Ebert Stiftung (FES) ilu mis-sena 1990 jorganiżżabeda sensiela ta' 'weekend seminars fejn jiġu diskussi il-kwistjonijiet attwali fid-dinja tax-xogħol. Għalhekk għal l-ewwel seminar li sar fl-1997 iċ-Ċentru għażel li jiffoka fuq Il-Ħaddiem Direttur. Dan is-Seminar sar nhar is-Sibt u l- Ħadd 8 u 9 ta' Marzu ġewwa is-Selmun Palace Hotel. Il-mistieden speċjali kien Mr Helmut Klein Schneider riċerkatur Germaniz li hu ntiz fil-qasam tal-parteċipazzjoni tal-ħaddiema gewwa pajjizu. Waqt dan is-Seminar ta' jumejn ġie organiżżat forum dwar L- esperjenzi tar-rwol tal-Ħaddiem Direttur f'Malta. Fiħ ħadu sehem l- Onorevoli Lino Spiteri li dak iż-żmien kien għadu fil-karigat ta' Ministru tal-Finanzi u kien ukoll responsabbli għar-Relazzjonijiet Industrijali, żewg ex-Ħaddiema Diretturi, Dr Reno Borg u Tonv Xuereb u rappreżentant taċ-Ċentru, Dr Godfrev Baldacchino. Dan il- ktejjeb jikkonsisti f'rapport tad-diskorsi ta' dawn l-erba kelliema u ta' xi diskussjonijiet li qamu waqt il-forum. L-esperjenzi taż-żewġ Ħaddiema Diretturi kienu ta' għajnuna fl- analiżi u l-kritika tar-rwol ta' Ħaddiem Direttur. It-tnejn qablu li biex twettaq dan r-rwol wieħed irid ikun prattiku, lest li jagħmel sagrifiċċju u ma jħalli ebda parti tbandlu jew tiġbdu lejha a skapitu ta' l-azjenda jew tal-ħaddiema. Dr Godfrev Baldacchino: bħala osservatur akkademiku qajjem ħafna mistoqsijiet biex wieħed jgħarbel id- dilemma li jista jkollu l-Ħaddiem Direttur dwar il-lejalta tiegħu lejn l- azjenda u l-haddiema. L-ex Ministru Lino Spiteri fittex li jagħti definizzjoni tar-rwol ta' Ħaddiem Direttur billi juri x'għandu jkun u x'mgħandux ikun. Soluzzjonijiet ħhief ma jeżistux. Fl-aħħar tal-forum, l-ex Ministru Spiteri ħabbar it-twaqqif ta' Kumitat biex ifassal Abbozz ta' Kodiċi ta' Prattika għad-Direttur Haddiem. Dan l-abbozz qed jiġi riprodott fl- aħħar ta' dan ir-rapport bħala Appendiċi. Saviour Rizzo