Għaqda Każin Banda San Filep AD1851 Żgħożija Fost il-ħafna tagħrif żbaljat li nkitbet dwar Isouard, dik li l-aktar għadha tidher hi d-data li fiha twieled. Sa ftit ilu dik ġeneralment aċċettata kienet is-6 ta' Diċembru, 1775. Iżda m'hemm l-ebda twelid fil-familja Isouard reġistrat f'dil-ġurnata fl-arkivji parrokkjali tal- belt Valletta fejn il-familja kienet tgħix. Iżda r-reġistri tal-Parroċċa ta' Porto Salvo juru li fis-17 ta' Mejju, 1773 ,il-familja Isouard għammdet tifel, it-tieni mill-14 il-wild li kellhom, imwieled il- jum ta' qabel u li ġie mogħti l-ismijiet ta' Ġwanni Ġwakkin Edwardu Nikol. Kienet użanza normali fis-seklu tmintax li l-isem magħżul għal tarbija jkun l-aħħar wieħed mogħti fil-magħmudija, f'dan il-każ Nicolo. Għalhekk id-data li tidher l-aktar waħda fidabbli u li għalhekk għandha tiġi aċċettata bħala dik tat- twelid ta' Nicolo Isouard hi s-16 ta' Mejju, 1773. L-aktar fattur kritiku fil-ħajja bikrija ta' Isouard kien il-patrunat li l-familja Isouard dejjem gawdiet mill-Ordni ta' San Ġwann, partikolarment mill- Granmastru de Rohan. Ħafna fatturi kkontribwew ' għal dan. Il-familja kienet tappartjeni lill-klassi g tan-nofs, klassi li kienet għamlet lilha nfisha kważi indispensabbli għall-Ordni. Imbagħad missier Nicolċà, Fortunato, negozjant u għal xi żmien Nicolo Isouard sess cce—c e ikompli minn paġna 220 prominenti internazzjonali li għamlu ħidma jew onoraw lin-nazzjon Franċiż, fosthom Chopinu Cherubini. Il-Franċiżi apprezzaw bis-sħiħ lil Isouard, tant li l-bust tiegħu jidher b'mod l-aktar ċar ma' rjus oħra importanti fil-mużika fl-Opera ta' Pariġi u semmew ukoll triq għalih f'Pariġi. Nota tal-Editur: Nicold Isouard huwa wieħed mill-aqwa kompożituri li qatt ħarġu minn Malta. Għalkemm ma kienx Żebbuġi huwa xieraq li nfakkruh f'din il-pubblikazzjoni li fiha dejjem ikollna taqsima ddedikata għal aspetti kulturali u storiċi Maltin. Sabiex inkunu nafu aħjar u aktar min kien Nicolà Isouard (hawn fuq), qed inġibu wkoll kitba MILL-K/ MESSAĠĠI esta 2018 Għaqda Każin Banda San Filep AD1851 segretarju tal-massa frumentaria, kien stmat ħafna mill-Ordni. Fuq kollox Fortunato u Nicolo kienu mażuni. Issa l-mażunerija f'Malta kienet immexxija l-aktar mill-kavallieri Franċizi. li ħafna minnhom ħadmu bil-kbir favur Napuljun Bonaparte u r-Revoluzzjoni Fanċiża. Isouard kellu wkoll karattru li jiġbdek. Kien intelliġenti, b'moħħ inġenjuż u aġili. Dawn l-attributi żidulu l-vantaġġi li kellu bħala persuna benvista mill-Ordni. Iżda servew ukoll ta' żvantaġġ. Għax minħabba li kollox beda jsir faċli għalih, fil-karattru tiegħu ma trabbitx dik il-fibra ta' determinazzjoni li kienet tkun tista' tgħinu jirbaħ sitwazzjonijiet diffiċli. Sa minn tfulitu, Isouard kien pjanista u organista mill-aqwa u studja l-kompożizzjoni u l-kontrapunt ma' Michel' Angelo Vella u Francesco Azzopardi. L-Ewwel kompożizzjonijiet Fit-Teatru Manoel fl-istaġun tal-karnival tal-1793, ittella' intermezzo tiegħu f'xena unika: Casaciello perseguitato da un mago, l-ewwel kompożizzjoni tiegħu li nafu biha. Dak iż-żmien kellu biss dsatax-il sena. Dik il-ħabta, Isouard raġa' siefer. L-ewwel mar Palermo fejn kompla jistudja l-mużika ma' Giuseppe Amendola u aktar tard Napli fejn kompliha ma' Nicola Sala u Pietro Alessandro Gugliemi, żewġ kompożituri tal-opra magħrufa. Ir-riżultati ta' dawn l-istudji malajr dehru. L-ewwel opra tiegħu, L'avviso ai maritati, kummiedja f'żewġ atti, dehret fir-rebbiegħa tal-1794 f'Firenze. Tant sfat popolari li aktar tard dehret ukoll f'Turin, Dresden, Madrid u l-Portugall. F'April tal-1794 kien Livorno biex jikkomponi opra oħra, Artaserse, fuq kummissjoni tas-sopran kastrat Senesino. Din l-opra serja fi tliet atti, dehret fl-istaġun tal-ħarifa f'Livorno u għalkemm marret tajjeb ma kellhiex is-suċċess ta' qabilha. Diġà jgawdi fama eċċellenti fil-mużika, Isouard irritorna Malta u talba li għamel lill- Granmastru de Rohan biex jaħtru s-suċċessur futur tal-maestro di cappella attwali tal-Knisja ta' San Ġwann, Melchior Sammartino, intlaqgħet fit-22 ta' Novembru 1794. Iżda Isouard ma kienx destinat li dil-kariga jimlieha għax meta l-Ordni tkeċċa minn Malta f' 'Ġunju 1798, Melchior Sammartino kien għadu maestro di cappella. Iżda għallanqas organista rnexxielu jilħaq. Għax meta l-organista Vincenzo Anfossi miet fil-5 ta' Jannar, 1796, minfloku leħaq hu. Bejn l-aħħar tal-1794, wara li ġie lura mill- Italja,-u Ġunju tal-1798, Isouard ikkompona ż l-mużika sagra kollha li qatt kiteb, kollha miktuba biex- tinstema' fil-Knisja ta' San Ġwann. Barra l-mużika, sagra; kiteb għadd ta' kantati l-aktar f'ġieħ il-Granmastru De Rohan, seba' opri għat- Teatru Manoel, kif ukoll ħafna musica da camera. A Każin Tewm San Filep AD1851 Pariġi Isouard sab il-benefiċċji tal-ħbiberija li kellu mal- 8 kavallieri Franċiżi meta l-Ordni ta' San Ġwann tkeċċa minn Malta f'Ġunju 1798 u postu ħaduh il-Franċiżi. Fid-19 ta' Settembru, il-ġeneral Vaubois, kmandant tal-forzi Franċiżi f'Malta, laħħqu Kummissarju tat- Teatru Manoel, nomina importanti ħafna ladarba ista. l-ġeneral kien iqis l-operat tajjeb tat-teatru kruċjali B l b għall-moral tat-truppi Franċiżi li ma kellhom l-ebda ' : sfog ieħor. k Iżda s-sitwazzjoni politika ħżienet. Sal-aħħar xhur tal-istess sena, il-Franċiżi diġà kienu mblukkati iftt— d fil-belt Valletta. Fid-diffikultajiet dejjem jiżdiedu, It-Teatru tal-Opra 'Garnier' ta' Pariġi fil-ġuħ klubi li beda jaħkem, fil-mard u l-epidemiji li bdew jinfirxu, it-teatru kellu jagħlaq. Imma l-mużika ma siktitx għal kollox u fid-29 ta' Lulju, 1800, kmieni wara nofsinhar, Vaubois u xi ħbieb marru l-knisja ta' San Ġwann biex jisimgħu lil Isouard idoqq iż-żewġ orgnijiet t'hemmhekk. Dik kienet forsi l-aħħar darba li Isouard għamel il-mużika f'dik l-knisja tal-Ordni. Għax ftit aktar minn xahar wara, fil-5 ta' Settembru 1800, Vaubois ffirma l-artikli ta' kapitulazzjoni. Artiklu disgħa, fost dettalji oħra, kien jgħid: 'Il-Franċiżi f'Malta, u l-Maltin kollha li jridu, ikollhom il-permess imorru Franza u jkunu jistgħu. jieħdu magħhom il- propjetà kollha tagħhom ' NEE 292 gffail- Isouard kien wieħed minn dawk li mar u ħa ġġreerma 7 sit va io miegħu l-kompożizzjonijiet mużikali li kien f wi kiteb sa dak inhar. Kien preparat sewwa għall- l ħajja f'Pariġi. Meta kien tifel, għal aktar minn tliet snin, hemmhekk kien studja, il-lingwa kien jafha sewwa, f'Malta mal-kavallieri Franċiżi kien jagħmilha, fil-mażunerija fil-loġġa tagħhom kien miktub. U probabbilment qabel ma telaq Malta kien diġà jaf ukoll li f'Pariġi kien se jsib it-tapit mifrux biex jilqgħu. Kif rifes Pariġi mill- ewwel sab l-appoġġ, il-ħbiberija u l-koperazzjoni tal-kompożitur stabbilit Kreutzer u tal- librettisti kapaċi Hoffman u Etienne. Iżda fil-bidu l-kollaborazzjoni ma' Kreutzer ma marritx tant tajjeb. L-opera seria li kitbu flimkien, Flaminus à Corinthe, ma kinitx suċċess. Imbagħad Isouard dar lejn żewġ opri komiċi li kienu saru fit-Teatru Manoel, L'improvisata in campagna u ll bottaio u rranġahom għal Pariġi bħala operas-comiques. It-tnejn kisbu suċċess kbir. Bihom, Isouard sab il-forma ta' opra l-aktar adattata għat-talenti li kellu. Opċra-comique hi forma ta' opra franċiża li tinkludi djalogu mitkellem: It-tip ta' opera comique li Isouard ħaddem kienet dik ħafifa u komika b'testi bbażati fuq intrigi divertenti u sitwazzjonijiet farseski b'mużika sempliċi, melodjuża u ta' appell immedjat. F'perjodu ta' anqas minn ħmistax-il sena ikkompona tletin minnhom li għamluh popolari fl-Ewropa kollha. Iżda, minħabba ċ-ċirkostanzi favorevoli li sab ruħu fihom, mhux dejjem offrew lill- pubbliku l-aħjar li seta' joffri. bal 4 be) jir ie) NA hw) — ċ f'm Ki l saw AĠĠE WE /Ebbffej: esta 2018 Għaqda Każin Banda San Filep AD1851 L-Aħħar Snin Għall-biċċa l-kbira tas-snin tiegħu f'Pariġi, Isouard ma kellu l-ebda kompetizzjoni sinifikanti fil-kitba ta' dan it-tip ta' opri tant maħbuba mill-Franċiżi. Kien biss meta Adrien Boieldieu mar lura Pariġi f'April tal-1811 wara tminn snin jaħdem fir-Russja, li sab li kellu kompetitur ta' kapaċità mill- anqas daqs tiegħu. U kien issa li Isouard ikkompona l-aqwa xogħol tiegħu, speċjalment iż-żewġ opri li dehru fl-1814, Joconde u Jeannot et Colin, meqjusa l-kapulavuri tiegħu. Ir- rivalità bejn it-tnejn kompliet tikber għax minkejja s-suċċess ta' Joconde u Jeannot et Colin, kien Boieldieu li beda jirċievi unur wara unur. Imbagħad, fit-18 ta' Ottubru, 1817, miet il-kompożitur Mehul u tbattal il-post tiegħu fl-Acadċmie de France. Isouard ik u Boieldieu t-tnejn applikaw biex jimlew il-post battal. Nicolo Isouard F'Novembru, il-ġieħ ingħata lil Boieldieu. Isouard ħass li n-nomina kien imissu ħadha hu u mhux Boieldieu. Għal karattru x'aktarx dgħajjef u libertin li kellu, karattru li fih il-fibra meħtieġa qatt ma kellha l-opportunità tittrawwem għax dejjem sab kollox faċli, ir-risposta tiegħu kienet il-waħda mistennija. Intefa' b'ruħu u ġismu għax-xorb u x-xalar. Dawn malajr wasslu għal mewt bikrija tiegħu li ġrat fit-23 ta' Marzu, 1818, fl-età ta' 44 sena. Iżda xejn m'għandu jnessina l-merti kbar ta' Isouard. Ismu kien magħruf mal-Ewropa kollha. L-opri tiegħu damu għal żmien twil fir-repertorju u għadhom ukoll kultant jitfaċċaw f'xi teatru. Kellu ħila tal-għaġeb biex jikteb arji b'melodija li ssaħħar, mużika teatrali effettiva u kien jeċċella f'dik ensemble. Jista' jkun li dawn id-dispożizzjonijiet influwenzaw ukoll lil Rossini li fih jispikkaw kwalitajiet simili; wara kollox iċ-Cenerentola tiegħu hi mibnija fuq il-librett Cendrillon li Etienne kiteb għal Isouard. L-ammirazzjoni li Rossini kellu għal Isouard jidher li wrieha wkoll f'diversi modi. Per eżempju fi żmienhom, kienet drawwa li kompożitur jonora lil u jirrikonoxxi l-importanza ta' kompożitur ieħor billi jinkorpora xi ideat mużikali meħuda minn xogħlijiet tiegħu f'kompożizzjonijiet li jkun qed jikteb. Joseph Vella, l-arja La Calunnia mill-opra Rossinjana // barbiere di Siviglia (1816) fiha temi li jispikkaw fl-arja famuża Ah/ Quel plaisir li titkanta mill-baritonu fl-opra ta' Isouard L'intrigue aux fenetres (1805). Bint Isouard Anne Nicolette, magħrufa bħala Ninette Nicold (18 14-76) u kompożitriċi rispettata, indikat dan il-fatt meta ippubblikat ix-xogħol tagħha La plainte, op. 14, pour piano għal Giacomo Rossini, ħabib u ammiratur ta' missierha kif ukoll iddedikat dan ix-xogħol lil Olvmpe Pelissier, it-tieni mara ta' Rossini. Isouard indifen fiċ-ċimiterju Pċre Lachaise ta' Pariġi. Hemmhekk jindifnu biss l-aqwa personaġġi artistiċi mid-dinja kollha li għexu u mietu fi Franza. Il-Malti Nicolo Isouard kien wieħed minnhom. Artiklu mibni fuq tagħrif fiż-żewġ kotba tal-awtur: Il-Mużika ta' Malta sal-Aħħar tas-Seklu Tmintax u Il-Mużika ta' Malta fis-Sekli Dsatax u Għoxrin (PIN Sensiela Kulturali, 2000.)