(l itkiriet tal-festa fi żmien it-Tieni Gwerra Dinjija L-ewwel festa tas-sena 1940 fil-Gudja kienet dik tal-Madonna tal- Warda fl-ewwel Ħadd ta' Mejju. L-Italja kienet għadha mhix fil-gwerra imma l-festa esterna xorta saret mingħajr briju. Il-purċissjoni bl-istatwa tal-Madonna tar- Rużarju ħarġet bil-warda f'idejha minflok il-kuruna, kif dejjem sar. Matul it-triq intqal ir-rużarju. Il-festa spiċċat kmieni, u tard filgħaxija kellna l-curfew jew kif konna nsejħulu wkoll il-blackout. Kwazi bl-istess mod saret il-festa ta' Santa Marija, meta l-Italja kienet diġà ilha xahrejn li daħlet fil-gwerra. Il-purċissjoni ħarġet kmieni u saret ukoll bir-reċita tar-rużarju. Biex jidħlu l-knisja, dak iz-zmien, in-nisa kellhom jgħattu xagharhom u issa bdew jużaw il-velu minflok l-għonnella. Il-gwerra ġġib ħafna tibdil u kien issa li l-użu ta' l-għonnella beda jinqata' anki mit-triq. Ix-xalati ta' l-għada tal-festa ma baqgħux isiru. L-għada tal-festa titulari ta' l-1940, jien iddevertejt billi mort l-Imsida għand il- familja Zerafa li kienu refuġjati magħna fid-dar tagħna. Insistejt li mmur ngħum u, biex sibna roqgħa baħar nadifa u bla barbed wire kellna nimxu sal-Gżira sa ħdejn il-pont ta' Manoel Island, fejn illum hemm il-' petrol station'. Il-familja Zerafa kellhom forn wara l-knisja ta' l-Imsida u f'nofsinhar tista' taħseb x'ikla ħobż kilna wara għawma bħal dikl Magħna kien hemm ħafna bniet u ma kkonfondejt xejn li raqqduni fuq kutra wiċċi mal-ħajt. Nhar il-Ħadd l-1 ta' Settembru 1940, saret il-festa tal-Madonna taċ-Ċintura. Filgħaxija nqalgħet daqxejn kwistjoni fis-sagristija tal-knisja li ta' min isemmiha għax kellha ħafna riperkussjonijiet. L-uffiċjali tal-Fratellanza taċ-Ċintura daħlu fis-sagristija u infurmaw lill-vigarju-kappillan li huma jirrifjutaw li jgħidu r-rużarju matul it-triq tal-purċissjoni. Il-vigarju-kappillan, li kien Dun Anton Debono, baqa' skantat u bħal skandalizza ruħu. Hu ordna allura li l-purċissjoni ma toħroġx. Aktar partitarji u fratelli daħlu ġos-sagristija izda Dun Anton, li kien itwal minn kulħadd żamm iebes. Jien, li kont naf b'dak kollu li kien ġara fl-inċident li kien inqala' fis-sagristija fl-1922 meta l-Gudja kellha tibqa' bla kappillan u l-bibien tal-knisja kellhom jingħalqu wkoll għal xi zmien, bżajt li kienet se tir- repeti ruħha storja mhux mixtieqa bħal din. Dun Ġammari' Scicluna (li kien diga' ħa s-suttana izda kien għadu ma ħax il-quddiesa) u jien, fhimmna r-raġuni tal-fratelli, l-għala ma riedux jirreċitaw ir- rużarju tul it-triq tal-purċissjoni u għal mument ikkonvinċejna lil Dun Anton li b'sens ta' responsabbiltà aċċetta li l-purċissjoni ssir kif riduha ssir il-Fratelli taċ-Ċintura: bir-reċita tal-Kurunella tal-Madonna taċ-Ċintura tingħad għal ħafna drabi matul it-triq tal-purċissjoni. Irrid ngħid li l-vigarju-kappillan deher li fil-fond ta' qalbu baqa' ma aċċettax is-sitwazzjoni tar-raħal tagħna u, ma nafx għaliex, qabel ħriġna għall-purċissjoni għazel lili biex qalli, 'Għaliex fil-Gudja7' Kienet mistoqsija li għadha tberren ġo moħħi sal-ġurnata tal-lum. L-għada filgħodu Dun Anton Debono mar il-Kurja fil-Belt Valletta u talab lill-Isqof biex jiġi ssostit- wit. Infatti, baqa' jirrifjuta li jieħu l-pussess ta' kappillan ta' din il-parroċċa, kif kien ġara eżattament fl-episodju ta' l-1922. Dun Ġammari' baqa' għomru kollu bezgħan li fil-festa jinqala' l-inkwiet. Tant kien jibza', li fil-festa ma kienx joħroġ barra. Kemm-il darba kien jagħmel dan fuq ċertifikat tat-tabib. Daqstant kienet taħkmu t-tensjoni fil-ġranet tal-festal Min-naħa tiegħi, jien kbirt u dan l-episodju għadu stampat fil-memorja tiegħi. Dejjem ridt li f'raħal twelidi, tonqos il-pika esaġerata bejn il-fratel- lanzi u bejn iz-żewġ każini. Meta kelli l-fortuna li nassumi l-kariga ta' president tal-Każin ta' l-Istilla għamiltha waħda mill-ambizzjonijiet tiegħi li nersaq kemm nista' lejn il-Każin taċ-Ċintura u qatt ma ppermettejt li minn tar-Rużarju nagħmel partit. Programm Festa Santa Marija - 2008 L-aħħar festa fil-parroċċa fl-1940 kienet dik tal-Madonna tar- Rużarju u dan kien preċiżament il-Ħadd 6 ta' Ottubru. Dik il-festa ma ġietx affettwata wisq mill-gwerra u l-purċissjoni saret ukoll bir-reċita tar-rużarju. Filgħodu nqalgħet is-soltu kwistjoni ta' l-armar bil-prim artal taċ-Ċintura, pero' bħas-soltu, din il-kwistjoni irrisolviet ruħha bil-kwiet għas-sodisfazzjon ta' kulħadd. Anki fil-gwerra, il-bniedem jibqa' bniedem, u meta jasal il-waqt, il-passjonijiet li jħoss li għandu jesprimi, b'xi mod iridu joħorġu minn ġo fih. PARROĊĊA SANTA MARIJA GUDJA Rendikont - Festa 2007 Dħul Ħruġ fl- L-I Ħadd 1806.00 Envelopes u donazzjonijiet 2603.00 Servizzi 285.50 7 Mużika 914.00 Insurance tan-nar 412.70 Soċjali 176.71 Oħrajn 67.40 Dħul: Lm8449.00:—— €19680.88 Ħruġ: Lm9008.96: - € 20985.23 Żbilanċi: Lm 55996. —- € 1304.35 Nirringrazzjaw lill-Għaqdiet kollha u lill-individwi li għall-festa offrew is-servizz tagħhom bla ħlas. Nirringrazzjawkom ilkoll għas-sehem li tajtu għall-festa. Fr Martin Cardona Arċipriet , Programm Festa Santa Marija - 2008