IL-KOMUNIŻMU U L-FAXXIŻMU gi IL-KOMUNIZMU U L-FAXXIZMU Nistgħu ngħidu li l-Komu- niżmu u l-Faxxiżmu huma żewġ movimenti politiċi li twieldu dam is-seklu, għal- kemm l-egħruq tagħhom jin- sabu fis-seklu mqalleb ta' qa- bel, Ma nkunx qed niżbalja jekk ngħid li dawn iż-żewġ monstri kbar bejniethom kienu l-aktar li nisslu qerda fl-uma- mità kemm ilha wieqfa d-din- ja. Kulħadd jaf ukoll li l-Fax- xisti u l-Komunisti jippożaw bħala l-egħdewwa eterni ta' xulxin, Naqraw fil-kotba kollha ta' l-istorja li ftit qabel u ma- tul il-ħakma tagħhom, kemm in-Nażisti kif ukoll il-Faxxisti Taljani ippersegwitaw bis-sħiħ lill-Komunisti u s-Soċjalisti f'pajjiżhom. Fl-istess waqt is- Soċjalisti u l-Komunisti għar- lu l-istess ħaġa kull fejn kisbu l-poter huma, Tlum ir-reġimi komunisti jip- pożaw bħala l-unika tarka li għandha l-umanità kontra l- faxxiżmu. Fl-istess waqt għal dawn in-nies kull min m'hu- wiex komunist huwa faxxist. Jiġifieri jista' wieħed jimma- ġina x'valur lingwistiku għandha l-kelma 'faxxista' li toħroġ minn ħalq il-komunisti Fil-verità m'hemm differen- za xejn bejn il-komuniżmu U l-faxxiżmu għax fil-prattika huma l-istess. Għax x'inhu l- kejl li bih wieħed għandu jqis jekk moviment għamilx ġid jew inkella deni7 M'hu- wiex ċertament il-kliem ideo- loġiku imma r-riżultati aktar konkreti, f'kelma oħra x'wet- taq fil-prattika. Il-qawwa ta' dawn il-movimenti f'kull qa: sam tal-ħajja tul dan is-seklu tidher mill-fatt li anki xi intel- lettwali ħadu fil-passat, u jib- jgħu jieħdu għal li ġej pożizz- jonijiet favur jew kontra wieħed jew l-ieħor. Totalitarjaniżmu iMela, bil-kejl ta' x'wettqu dawn iż-żewġ movimenti fil- prattika, naslu biex nikkon- kludi li huma żewġ naħat ta' realtà jew żewġ fergħat ler- ġin minn zokk wieħed. Il-fax- xiżmu u l-komuniżmu huma żewġ ismijiet ta' l-istess ħaġa: it-totalitarjaniżmu, Ikun ferm aħjar jekk nibdew nirreferu għat-tnejn bħala l-faxxiżmu aħmar u l-faxxiżmu iswed, L- iswed huwa dak ta' nies bħal Hitler u Mussolini jew bħal ta' xi waħda mill-ġunti li hemm jiggvernaw fil-pajjiżi ta' l- Amerika Latina, L-aħmar ikun l-isem tal-faxxiżmu kif insibuh ipprattikat fir-Russja u l-paj- jiżi maħkuma minnha, Biex nużaw dawn. il-kon- notazzjonijiet differenti jeħ- tieġ sogru kbir lingwistika- ment, Iżda dan is-sogru jeħ- tieġ li noħduh jekk irridu li l- moħħ tagħna neħilsuh mill- kliem li issa sar mingħajr tif- sira u li hu biss kostruzzjoni purament propogandistika. Qed. nirreferi bla dubju ta' xejn għall-kliem bħal faxxiż- mu u komuniżmu. Biss din l- osservazzjoni tgħodd għal ħaf- Da kliem ieħor li llim ġie sva- lutat mill-propagandisti tal- politiċi, It-terminoloġija ġdida li tuża l-'faxxiżmu aħmar u dak iswed' hija diffiċli ħafna għax waqt li qed tipprova taħ- rab minn konnotazzjonijiet żbaljati u ambigwi, qiegħda hi stess tipprova toħloq kliem ġdid fejn ma jkollhiex, u qed tissielet kontra l-limitazzjoni- jiet li jpoġġulha l-ammont żgħir ta' kliem li jibqa' għad- dispozizzjoni tagħha. Iżda t- terminoloġija indipendenti jeħtieġ li ssir għax hija wkoll ħaġa morali li l-bniedem jin- ħeles mill-konsegwenzi koroh li jimbtu mill-ambigwità u l- iskorettezzi lingwistiċi, Ir-rivoluzzjoni tal- Bolxevis- ti tat bidu lill-faxxiżmu l-aħ- mar fil-għodwa ta' dan is-sek- iu. Iżda l-perijodu tat-tqala tiegħu kien fis-seklu ta' qabel. It-teorija tal-faxxiżmu — l-aħ- inar nibtet eżattament mill- kitbiet ta' Karl Marx, Iżda ma nistgħux ilium il-ġurnata (U qatt ma stajna miġu f'dan), ngħidu li Marx kien il-profeta tal-Bolxeviżmu. Fil-fatt il-qas- sis il-kbir ta' dan kien ħadd ħlief Lenin, li tul ħajtu ma ra qatt ix-xogħlijiet kollha ta' Marx imma ra biss xi flit minnhom u xi kitbiet ta' sie- ħeb Marx (fil-ħbiberija b mhux fil-moħħ) jismu Enge Faxxiżmu Aħmar Il-Faxxiżmu Aħmar hu bba- żat fuq interpretazzjoni ta' l-istorja, L-istorja timxi mer- mezz ta' sensiela ta' —lotot bejn l-oppressuri u l-oppressi. Dawn jinbtu kull seklu bħala riżultat ta' forzi ekonomiċi u tibdil fil-mezzi ta' produzz- joni, Il-progress ta' l-istorja b'dan il-mod jibqa' sejier sa- kemm fl-aħħar tiġi soċjetà fejn kulħadd ikun ugwali. is-soċjetà tissejjaħ komunistà. Hekk jitkellem id-determiniż mu storiku tal-faxxiżmu l-aħ- mar. Il-faxxisti ħomor jgħidu u forsi anki jemmnu, li: ħija ħaġa li tinsab fil-loġika ta' l- istorja, jiġifieri li xejn ħlief hekk ma jista' jiġri, li huma jiddominaw id-dinja. IL-KOMUNIŻMU U L-FAXXIŻMU gi IL-KOMUNIZMU U L-FAXXIZMU Nistgħu ngħidu li l-Komu- niżmu u l-Faxxiżmu huma żewġ movimenti politiċi li twieldu dam is-seklu, għal- kemm l-egħruq tagħhom jin- sabu fis-seklu mqalleb ta' qa- bel, Ma nkunx qed niżbalja jekk ngħid li dawn iż-żewġ monstri kbar bejniethom kienu l-aktar li nisslu qerda fl-uma- mità kemm ilha wieqfa d-din- ja. Kulħadd jaf ukoll li l-Fax- xisti u l-Komunisti jippożaw bħala l-egħdewwa eterni ta' xulxin, Naqraw fil-kotba kollha ta' l-istorja li ftit qabel u ma- tul il-ħakma tagħhom, kemm in-Nażisti kif ukoll il-Faxxisti Taljani ippersegwitaw bis-sħiħ lill-Komunisti u s-Soċjalisti f'pajjiżhom. Fl-istess waqt is- Soċjalisti u l-Komunisti għar- lu l-istess ħaġa kull fejn kisbu l-poter huma, Tlum ir-reġimi komunisti jip- pożaw bħala l-unika tarka li għandha l-umanità kontra l- faxxiżmu. Fl-istess waqt għal dawn in-nies kull min m'hu- wiex komunist huwa faxxist. Jiġifieri jista' wieħed jimma- ġina x'valur lingwistiku għandha l-kelma 'faxxista' li toħroġ minn ħalq il-komunisti Fil-verità m'hemm differen- za xejn bejn il-komuniżmu U l-faxxiżmu għax fil-prattika huma l-istess. Għax x'inhu l- kejl li bih wieħed għandu jqis jekk moviment għamilx ġid jew inkella deni7 M'hu- wiex ċertament il-kliem ideo- loġiku imma r-riżultati aktar konkreti, f'kelma oħra x'wet- taq fil-prattika. Il-qawwa ta' dawn il-movimenti f'kull qa: sam tal-ħajja tul dan is-seklu tidher mill-fatt li anki xi intel- lettwali ħadu fil-passat, u jib- jgħu jieħdu għal li ġej pożizz- jonijiet favur jew kontra wieħed jew l-ieħor. Totalitarjaniżmu iMela, bil-kejl ta' x'wettqu dawn iż-żewġ movimenti fil- prattika, naslu biex nikkon- kludi li huma żewġ naħat ta' realtà jew żewġ fergħat ler- ġin minn zokk wieħed. Il-fax- xiżmu u l-komuniżmu huma żewġ ismijiet ta' l-istess ħaġa: it-totalitarjaniżmu, Ikun ferm aħjar jekk nibdew nirreferu għat-tnejn bħala l-faxxiżmu aħmar u l-faxxiżmu iswed, L- iswed huwa dak ta' nies bħal Hitler u Mussolini jew bħal ta' xi waħda mill-ġunti li hemm jiggvernaw fil-pajjiżi ta' l- Amerika Latina, L-aħmar ikun l-isem tal-faxxiżmu kif insibuh ipprattikat fir-Russja u l-paj- jiżi maħkuma minnha, Biex nużaw dawn. il-kon- notazzjonijiet differenti jeħ- tieġ sogru kbir lingwistika- ment, Iżda dan is-sogru jeħ- tieġ li noħduh jekk irridu li l- moħħ tagħna neħilsuh mill- kliem li issa sar mingħajr tif- sira u li hu biss kostruzzjoni purament propogandistika. Qed. nirreferi bla dubju ta' xejn għall-kliem bħal faxxiż- mu u komuniżmu. Biss din l- osservazzjoni tgħodd għal ħaf- Da kliem ieħor li llim ġie sva- lutat mill-propagandisti tal- politiċi, It-terminoloġija ġdida li tuża l-'faxxiżmu aħmar u dak iswed' hija diffiċli ħafna għax waqt li qed tipprova taħ- rab minn konnotazzjonijiet żbaljati u ambigwi, qiegħda hi stess tipprova toħloq kliem ġdid fejn ma jkollhiex, u qed tissielet kontra l-limitazzjoni- jiet li jpoġġulha l-ammont żgħir ta' kliem li jibqa' għad- dispozizzjoni tagħha. Iżda t- terminoloġija indipendenti jeħtieġ li ssir għax hija wkoll ħaġa morali li l-bniedem jin- ħeles mill-konsegwenzi koroh li jimbtu mill-ambigwità u l- iskorettezzi lingwistiċi, Ir-rivoluzzjoni tal- Bolxevis- ti tat bidu lill-faxxiżmu l-aħ- mar fil-għodwa ta' dan is-sek- iu. Iżda l-perijodu tat-tqala tiegħu kien fis-seklu ta' qabel. It-teorija tal-faxxiżmu — l-aħ- inar nibtet eżattament mill- kitbiet ta' Karl Marx, Iżda ma nistgħux ilium il-ġurnata (U qatt ma stajna miġu f'dan), ngħidu li Marx kien il-profeta tal-Bolxeviżmu. Fil-fatt il-qas- sis il-kbir ta' dan kien ħadd ħlief Lenin, li tul ħajtu ma ra qatt ix-xogħlijiet kollha ta' Marx imma ra biss xi flit minnhom u xi kitbiet ta' sie- ħeb Marx (fil-ħbiberija b mhux fil-moħħ) jismu Enge Faxxiżmu Aħmar Il-Faxxiżmu Aħmar hu bba- żat fuq interpretazzjoni ta' l-istorja, L-istorja timxi mer- mezz ta' sensiela ta' —lotot bejn l-oppressuri u l-oppressi. Dawn jinbtu kull seklu bħala riżultat ta' forzi ekonomiċi u tibdil fil-mezzi ta' produzz- joni, Il-progress ta' l-istorja b'dan il-mod jibqa' sejier sa- kemm fl-aħħar tiġi soċjetà fejn kulħadd ikun ugwali. is-soċjetà tissejjaħ komunistà. Hekk jitkellem id-determiniż mu storiku tal-faxxiżmu l-aħ- mar. Il-faxxisti ħomor jgħidu u forsi anki jemmnu, li: ħija ħaġa li tinsab fil-loġika ta' l- istorja, jiġifieri li xejn ħlief hekk ma jista' jiġri, li huma jiddominaw id-dinja. Ejjew mela ma nilludu ruħ- na qatt u naħsbu li b'xi taħ- ditiet għal-limitazzjoni ta' l- armi strateġiċi (SALT) jew bid-dikjarazzjonijiet vojti li jagħmlu fin-Nazzjonijiet favur il-paċi, il-faxxisti ħomor. ta' lum abbandunaw il-mira tagħ- hom li xi dazla jiddominaw id-dinja. Faxxiżmu Iswed Il-faxxiżmu l-iswed twieled huwa wkoll f'dan is-seklu ta' taqlib. L-intellettwali li taw de- finizzjonijiet tiegħu qalu li dan nibet bħala l-antiteżi tal- komuniżmu, Dawn wkoll jit- ħaddtu dwar il-ġenesi tal-fax- xiżmu minn forzi storiċi, Dawn ukoll igħidu li għandhom funzjoni storika bħala t-tarka naturali li tiddefendi d-dinja mid-dwiefer tal-faxxiżmu l- aħmar. Id-differenza mill- faxxisti l-ħomor insibuha fil- fatt li l-faxxisti s-suwed ma jemmnux bis-solidarjetà in- ternazzjonali, dik l-iskuża in- fantili li: biha jiskużaw ruħ- hom il-faxxisti ħomor kull darba li jwettqu att ta' aggress- joni kontra xi poplu, Biss il- faxxisti suwed ipoġġu l-inte- ressi tan-nazzjon tagħhom. qa- bel ta' kulħadd. B'hekk xorta fil-prattika jaslu biex jissoġ- ġettaw pajjiiż oħra għalihom għax hekk biss jistgħu jpoġġu l-interessi ta' pajjiżhom qabel ta' l-oħrajn. Kulħadd imbagħad qara dwar, jew ħass forsi anki b'idejh, kif il-faxxisti ħomor u dawk suwed meta kisbu jew aħjar serqu l-poter wettqu l- istess ħniżrijiet, ilt-tolleranza għebet mil-lejl għan-nhar, kull xorta ta' nies li setgħu kienu ta' xkiel ġew imwarrba; min maq- tul, min mitfugħ il-ħabs. qawwa ta' l-istat tant kibret li ma seta' jikkontrollaha ħadd. Il-mezzi ta' protesta u d-djalo- gu ji huma l-bażi ta' sistema demokratika mhux biss ġew imwarrba imma mibdula f'oġ- ġetti partiġjani li kienu aktar ta' ħsara. Il-lingwa politika ġiet svalutata biex b'hekk kliem bħal demokrazija, ġus- tizzja, libertà, imparzjalità u bosta kliem simili sar bla va- lur fil-prattika. Biex jara dan biżżejjed li wieħed jagħti daq- qa ta' għajn lejn ir-reġimi tar- Russja u l-faxxisti ħomor kollha, ir-reġimi ta' l-Afrika u l-Amerika Latina, u dak li wettqu s-segwaċi ta' Hitler u iMussolini fl-Italja u l-Ġer- manja. ' tluf ta' nies intbagħtu l- ħabs jew ġew maqruda mir-re- ġimi ħomor u suwed. Eluf ta' oħrajn jibqgħu jiġu sagrifikati ta' xejn fuq l-artal il-kbir. ta' din il-marda kiefra li ħakmet id-dinja. Il-mira tal-faxxiżmu, jew l-oġġett li jrid jolqot u fil- fatt jolqot il-faxxiżmu, huwa IL-KOMUNIŻMU U L-FAXXIŻMU 99 l-bniedem, Hitler ivvendika ruħu mill- l egħdewwa tiegħu. L-egħdewwa tiegħu tefgħuh f'qiegħ ta' qa- bar u tawh mewt mill-agħar. Imma Hitler ittrijonfa fuq l- egħdewwa tiegħu għax il-fax- xiżmu llum qiegħed madwar- na, Il-faxxiżmu jirrendi l-bnie- dem ftit aktar minn annimal. Il-faxxiżmu jagħmel il-bnie- dem servjent ta' listat, Il- bniedem ikun valutizzat biss 'skond il-funzjoni ekonomika tiegħu jiġifieri skond kemm ikun utli għall-istat. Hu għal- hekk li l-faxxiżmu kapaċi joq- tol tant nies bħalma għamel matul dan is-seklu, għax il- bniedem isir oġġett. Taħt. il- faxxiżmu m'hemmx lok għall- ħsieb ħieles jew indipendenti, m'hemmx bżonn ji taħseb għal xejn. Hemm l-istat li jaħ- seb għal kollox, M'hemmx lok għall-protesti. Kollox jimxi tajjeb. Kulħadd jimxi l-istess. M'hemmx għalhekk lok għal varjetà jew differenza, Fi kliem iehor kulħadd ikun ug- wali, imneżża' mill-ispiritwali- tà tiegħu. Is-Soluzzjoni Is-sistema kapitalista m'hi- jiex is-soluzzjoni għall-faxxiż- mu. Is-sistema kapitalista hi biss miraġġ li fih il-bnedmin jaħsbu li huma ħielsa meta fil- fatt ma jkunux. pitalista hija fil-fatt ibbażata fuq duwaliżmu simili għad-du- waliżmu klassiku ta' ruħ u ġi- sem fejn l-enfasi kien isir fuq irruħu mhux fuq it-tnejn, Il-kapitaliżmu jgħid li hu bbażat fuq il-libertà ta' l-in- dividwu. Imma din il-libertà fil-verità l-bniedem jakkwista. ha biss għas-spejjes tal-bned- min l-oħra, Għalhekk waqt li l-Kapitaliżmu hu ibbażat fuq il-libertà kif igħidu l-missju- narji tiegħu, il-libertà teżisti biss għall-ftit u mhux għall- maġġoranza, Il-maġġoranza għandhom libertà, imma Ii- bertà, fil-konfini taċ-ċirkostan- zi li jkunu jgħixu fihom, Ħija libertà, limitata ħafna li ġe- neralment jeżerċitawha biss Il-kapitaliżmu jisvaluta l- ħajja umana u jaljena l-bnie- dam, Ineżżgħuh mill-ispiritwali tà tiegħu xorta waħda, Il-bnie- dem fis-sistema kapitalista. hu valutat skond il-funzjoni eko- nomika tiegħu. Il-valuri tas- soċjetà kapitalista huma ib- bażati fuq il-flus. Il-valur es- tetiku, il-mezzi ta' komuni- kazzjoni, il-moda, il-liġijiet li jirregolaw is-soċjetà, l-arti u dak kollu Ji tħares lejh, jekk ma jkunx ibbażat fuq il-kapi- tal, jekk ma jkollux valur ta' flus, ikun influwenzat minnu. Is-soluzzjoni tinsab fil-bnie- dem u fl-istess ħin lil hinn minnu, Is-solizzjoni tinsab fil- Ejjew mela ma nilludu ruħ- na qatt u naħsbu li b'xi taħ- ditiet għal-limitazzjoni ta' l- armi strateġiċi (SALT) jew bid-dikjarazzjonijiet vojti li jagħmlu fin-Nazzjonijiet favur il-paċi, il-faxxisti ħomor. ta' lum abbandunaw il-mira tagħ- hom li xi dazla jiddominaw id-dinja. Faxxiżmu Iswed Il-faxxiżmu l-iswed twieled huwa wkoll f'dan is-seklu ta' taqlib. L-intellettwali li taw de- finizzjonijiet tiegħu qalu li dan nibet bħala l-antiteżi tal- komuniżmu, Dawn wkoll jit- ħaddtu dwar il-ġenesi tal-fax- xiżmu minn forzi storiċi, Dawn ukoll igħidu li għandhom funzjoni storika bħala t-tarka naturali li tiddefendi d-dinja mid-dwiefer tal-faxxiżmu l- aħmar. Id-differenza mill- faxxisti l-ħomor insibuha fil- fatt li l-faxxisti s-suwed ma jemmnux bis-solidarjetà in- ternazzjonali, dik l-iskuża in- fantili li: biha jiskużaw ruħ- hom il-faxxisti ħomor kull darba li jwettqu att ta' aggress- joni kontra xi poplu, Biss il- faxxisti suwed ipoġġu l-inte- ressi tan-nazzjon tagħhom. qa- bel ta' kulħadd. B'hekk xorta fil-prattika jaslu biex jissoġ- ġettaw pajjiiż oħra għalihom għax hekk biss jistgħu jpoġġu l-interessi ta' pajjiżhom qabel ta' l-oħrajn. Kulħadd imbagħad qara dwar, jew ħass forsi anki b'idejh, kif il-faxxisti ħomor u dawk suwed meta kisbu jew aħjar serqu l-poter wettqu l- istess ħniżrijiet, ilt-tolleranza għebet mil-lejl għan-nhar, kull xorta ta' nies li setgħu kienu ta' xkiel ġew imwarrba; min maq- tul, min mitfugħ il-ħabs. qawwa ta' l-istat tant kibret li ma seta' jikkontrollaha ħadd. Il-mezzi ta' protesta u d-djalo- gu ji huma l-bażi ta' sistema demokratika mhux biss ġew imwarrba imma mibdula f'oġ- ġetti partiġjani li kienu aktar ta' ħsara. Il-lingwa politika ġiet svalutata biex b'hekk kliem bħal demokrazija, ġus- tizzja, libertà, imparzjalità u bosta kliem simili sar bla va- lur fil-prattika. Biex jara dan biżżejjed li wieħed jagħti daq- qa ta' għajn lejn ir-reġimi tar- Russja u l-faxxisti ħomor kollha, ir-reġimi ta' l-Afrika u l-Amerika Latina, u dak li wettqu s-segwaċi ta' Hitler u iMussolini fl-Italja u l-Ġer- manja. ' tluf ta' nies intbagħtu l- ħabs jew ġew maqruda mir-re- ġimi ħomor u suwed. Eluf ta' oħrajn jibqgħu jiġu sagrifikati ta' xejn fuq l-artal il-kbir. ta' din il-marda kiefra li ħakmet id-dinja. Il-mira tal-faxxiżmu, jew l-oġġett li jrid jolqot u fil- fatt jolqot il-faxxiżmu, huwa IL-KOMUNIŻMU U L-FAXXIŻMU 99 l-bniedem, Hitler ivvendika ruħu mill- l egħdewwa tiegħu. L-egħdewwa tiegħu tefgħuh f'qiegħ ta' qa- bar u tawh mewt mill-agħar. Imma Hitler ittrijonfa fuq l- egħdewwa tiegħu għax il-fax- xiżmu llum qiegħed madwar- na, Il-faxxiżmu jirrendi l-bnie- dem ftit aktar minn annimal. Il-faxxiżmu jagħmel il-bnie- dem servjent ta' listat, Il- bniedem ikun valutizzat biss 'skond il-funzjoni ekonomika tiegħu jiġifieri skond kemm ikun utli għall-istat. Hu għal- hekk li l-faxxiżmu kapaċi joq- tol tant nies bħalma għamel matul dan is-seklu, għax il- bniedem isir oġġett. Taħt. il- faxxiżmu m'hemmx lok għall- ħsieb ħieles jew indipendenti, m'hemmx bżonn ji taħseb għal xejn. Hemm l-istat li jaħ- seb għal kollox, M'hemmx lok għall-protesti. Kollox jimxi tajjeb. Kulħadd jimxi l-istess. M'hemmx għalhekk lok għal varjetà jew differenza, Fi kliem iehor kulħadd ikun ug- wali, imneżża' mill-ispiritwali- tà tiegħu. Is-Soluzzjoni Is-sistema kapitalista m'hi- jiex is-soluzzjoni għall-faxxiż- mu. Is-sistema kapitalista hi biss miraġġ li fih il-bnedmin jaħsbu li huma ħielsa meta fil- fatt ma jkunux. pitalista hija fil-fatt ibbażata fuq duwaliżmu simili għad-du- waliżmu klassiku ta' ruħ u ġi- sem fejn l-enfasi kien isir fuq irruħu mhux fuq it-tnejn, Il-kapitaliżmu jgħid li hu bbażat fuq il-libertà ta' l-in- dividwu. Imma din il-libertà fil-verità l-bniedem jakkwista. ha biss għas-spejjes tal-bned- min l-oħra, Għalhekk waqt li l-Kapitaliżmu hu ibbażat fuq il-libertà kif igħidu l-missju- narji tiegħu, il-libertà teżisti biss għall-ftit u mhux għall- maġġoranza, Il-maġġoranza għandhom libertà, imma Ii- bertà, fil-konfini taċ-ċirkostan- zi li jkunu jgħixu fihom, Ħija libertà, limitata ħafna li ġe- neralment jeżerċitawha biss Il-kapitaliżmu jisvaluta l- ħajja umana u jaljena l-bnie- dam, Ineżżgħuh mill-ispiritwali tà tiegħu xorta waħda, Il-bnie- dem fis-sistema kapitalista. hu valutat skond il-funzjoni eko- nomika tiegħu. Il-valuri tas- soċjetà kapitalista huma ib- bażati fuq il-flus. Il-valur es- tetiku, il-mezzi ta' komuni- kazzjoni, il-moda, il-liġijiet li jirregolaw is-soċjetà, l-arti u dak kollu Ji tħares lejh, jekk ma jkunx ibbażat fuq il-kapi- tal, jekk ma jkollux valur ta' flus, ikun influwenzat minnu. Is-soluzzjoni tinsab fil-bnie- dem u fl-istess ħin lil hinn minnu, Is-solizzjoni tinsab fil- valuri tal-ħajja u li kull in- dividwu għandu valur fih in- nifsu. Is-soluzzjoni m'hijiex fil-bniedem biss (materjaliż- mu), imma fil-valuri li ġejjin minn Alla (barra minnu), dik ix-xihaġa li teżisti u tagħti skop u sens lill-ħajja. Iżda s-soluzz- joni tinsab fil-bniedem wkoll li jrid jaċċetta l-valuri ibbażati fuq l-eżistenza ta' Alla u s-sens li dan jagħti lill-ħolqien kollu.. Il-bniedem mhux qiegħed igħix fl-assurd iżda jinsab miexi lejn xi ħaġa ti hi barra minnu. Fil-ħajja tal-bniedem: hemm sens, hemm. valur, u kull in- dividwu għandu l-valur tiegħu. Il-lotta għalhekk fid-dinja ta' llum m'hijiex waħda. tal- klassijiet biss, imma waħda bejn forzi li jridu jisvalutaw il-ħajja tal-bniedem, ineżżgħuh mill-ispiritwalità tiegħu, u for- zi li jridu jnisslu valuri fil- bniedem ibbażati fuq il-kun- ċett li din il-ħajja għandha valur, tagħmel sens għax dan il-valur jingħata lilha minn xi ħaġa li nsejħulha Alla. Il- ġlieda llum hi bejn il-faxxiż- mu u dawk li jemmnu f'Alla. Għalina l-Kristjaniżmu hu t- tarka tagħna kontra l-faxxiż-— Imma mhux il-Kristjaniż- mu mejjet ta' l-istituzzjonijiet tal-bniedem, Hemm. bżonn li anki r-reliġjon stabbilita nis- soġġettawha għall-kritika. Hekk biss tista' tiġi ippurifi- kata. Hekk biss tista' ma tib- qax f'ċerti okkażjonijiet isser- vi biss bħala l-oppju tal-poplu. jiżmmr ur-s-sebti-taz-xogħol, kk-il-$ - peragtitata—ma'd-ideat-egoistiċi—tal-pro- prjeti—privata——s-sebħ—tal-kapital1kuntix il-fattari—-deċisii—li dl- IT-TAGĦLIM SOĊJALI TAL-KNISJA — IV IR-RELAZZJONIJIET KUMMERCJALI It-tagħlim soċjali tal-Knisja hu t-tagħlim stess tal-Vanġelu. Il-Papa Ġwanni XXII fl-En- ċiklika Mater et Magistra ma għamilx ħaġ'oħra ħiief ħa t- tagħlim soċjali ta' Ġesu Kristu u applikah għall-kondizzjoni- ' jiet u għaċ-ċirkustanzi ta' llum, Għalhekk bit-tagħlim soċ- jali tagħha l-Knisja tgħidilna kif il-bnedmin għandhom. il- lum igħixu sewwa bejniethom: f'dak li hu t-tqassim tal-ġid ta' l-art, f'dak li hu x-xogħol u l- ħlas tax-xogħol, dwar id-dritti- jiet u d-dmirijiet ta' min jaħ- dem u ta' min jħaddem, dwar ix-xiri u l-bejgħ ta' l-oġġetti dwar l-użu tal-flus u ħwejjeġ oħra. Illum se nfissru fil-qo- sor x'tgħallem il-Knisja dwar l-imġiba xierqa li għandu jkun hemm bejn in-nazzjonijiet fix- xiri u l-bejgħ ta' bejniethom, fir-relazzjonijiet kummerċjali tagħhom, BOGĦAD MILL-PROGRESS Ma nkunux qed ngħidu l- verità, jekk ma ngħidux li fid- dinja, ta' llura qed isir ħafna progress, speċjalment f'dik li hi teknika. Ix-xjenzi qegħdin dejjem jagħtuna riżultati aħ- jar f'dak li hu ikel, ilbies, kura tal-ġisem, djar u tagħmir xie- raq tagħhom, kumditajiet tal- ħajja u ħwejjeġ oħra li għand- hom x'jaqsmu mas-saħħa U l- progress tal-bniedem, Iżda, minkejja dan il-ħafna pro- gress tekniku ji sar u Ji qed isir f'ħajjitna, jeżistu ħafna pajji- ż; li għadhom mhux sviluppa- ti, li għadhom bogħod mill- progress jew li mexjin lejn dan il-progress b'pass ta' nem- la, 'Għaliex', nistaqsu, 'dan il- progress tekniku ma wassalx ukoll lil ħafna pajjiżi lejn ħaj- ja li tixraq lid-dinjità tal-bnie- dem'7 Għaliex miljuni u milju- ni ta' bnedmin għadhom. neq- Sin mill-ħwejjeġ l-iktar essenz- jali tal-ħajja u għadhom im- għarrqin fil-miżerjal' Hemm ħafna x'wieħed igħid u fl-artik- li ta' qabel ġa għidna xi ħaġa dwar l-inġustizzji soċjali in- ternazzjonali, Fllum nixtiequ nsemmu biss ftit mill-kawżi ewlenin li huma ħtija ta' dan Fil-kitba li ġa dehret fi Problemi ta' Llum tax-xhur ta' qabel f'Awissil-Settembru u