TAGĦRIF DWAR 'MISSIER' PINOCCHIO Ta' VIC APAP Ftit xhur ilu r-RAT-TV ippreżentat episodji mibnijin fuq 'Te Avventure di Pinocchio'' ta' Collodi. Jiena, bħal ħafna oħrajn, ma kontx naf li ''Collodi'' mhux ħlief il- psewdonimu ta' Carlo Lorenzini qabel ma ġiet f'idejja kitba fuq dan il- kittieb Taljan. F'din il-kitba ltqajt ma' tagħrif li nixtieq inwasslu lill- qarrejja ta' ''Il-Mali'. l Carlo Lorenzini twieled f'Firenze fl-24 ta' Novembru, 1826. Missie- ru kien kok u ommu ħajjata. Meta kiber Carlo daħal suldat mal-battal- jun tal-voluntieri. Wara li mar lura f'Firenze beda joħroġ il-ġurnali 'TI lampione' u ''Lo scaramuccia'', sakemm sena wara nħatar segretarju tal-gvern provviżorju tat-Toscana. Ma tantx dam wisq f'dax-xogħol għa- liex il-gvern tbiddel u Lorenzini sab ruħu minn barra. Carlo ħtieġlu jdab- bar rasu mill-aħjar li sata' billi beda jikteb f'rivisti, ikkompona xi kum- miedji li ma tantx irnexxew, mar Milan jaħdem ma' l-editur Sonzogno, u i fl-1839 raġa' daħal voluntier sakemm spiċċat il-gwerra. Fl-1860 qabad jaħdem mal-kummissjoni taċ-ċensura teatrali, u erba' snin wara nħatar segretarju fil-prefettura ta' Firenze. Fuq il-ħajja ta' Lorenzini ntqalu ħafna ġrajjiet li kien iħobb żaqqu, l-inbid u lil xi nisa sbieħ. B'danakol- lu, Lorenzini baqa' ma' żżewweġ qatt. Mhux hekk biss, imma l-għagħa tat-tfal madwaru kien idejqu wisq. Carlo għex fil-faqar, imgħattan mid-dejn li kien jagħmel minħabba fil- logħob. U kien sewwa sew minħabba f'hekk li beda jikteb ''Pinoc- chio''. Ferdinando Martini kien beda joħroġ il ''Giornale per i bambini' li kiseb mill-ewwel suċċess tal-għaġeb. Bosta drabi Martini kien talab lil ħabibu Carlo rumanz għat-tfal biex jistampah f'puntati fil-ġurnal tiegħu. Lorenzini ma qalx le, iżda ma wasal qatt li jmidd għonqu għax-xogħol. Darba, billi ħtieġlu jħallas dejn malajr, intafa' jikteb u dik il-lejla, stess bagħat lil Martini gods karti bl-isem ''La storia di un burattini', flim- kien ma' nota li kienet tgħid hekk: ''Qiegħed nibgħatlek din il-ħmerija. Agħmel biha li trid; imma jekk tistampaha ħallasni tagħha tajjeb biex tagħmilli l-qalb li nissokta''. Qabel ma lesta l-puntati kollha għaddew sentejn. Kultant Carlo kien jaqbeż ġimgħa għax ma kienx iħossu mħajjar jikteb iuq Pinocchio. Kien hekk iddejjaq jikteb li meta wasal fil-biċċa li Pinocchio jinqabad mill-briganti u dawn idendluh ma' fergħa ta' siġra tal-ballut biex imut imgħallaq, Lorenzini deherlu li 104 IL-MALTI kienet ġietu x-xoqqa f'moxtha biex jeħles minn Pinocchio u jtemm ix- xogħol tiegħu. Imma ma kellux ikun hekk. Lill-editur tal-''Giornale per i bambini' bdew jaslulu eluf ta' ittri ta' protesta biex jissokta r-rakkont u biex Pinocchio jinħeles mill-mewt. Lorenzini kellu jbaxxi rasu: qabad lis-Saħħara tibgħat Bies li qata' l-ħabel ta' l-imgħallaq. Illum, wara disgħin sena, il-ktieb ta' Collodi hu x-xogħol li l-aktar ġie maqlub f'ilsna wara l-Bibbja; ġie stampat f'aktar minn mitejn ilsien, fosthom b'xi djaletti Afrikani, u saħansitra bil-Latin: Pinoculus. Kont sa ninsa ngħid li Collodi huwa isem ta' post fl-Italja madwar erba' kilometri bgħid minn Pescia. F'Ġunju ta' din is-sena f'Collodi nie- taħ il-''Paese dei Balocchi'', bix-xbihat tal-karattri li niltaqgħu magħ- hom fil-ktieb ta' Pinocchio.