€LEHEN IS-SEWWA' — Is-Sibt, 5 ta' Marzu, 19777 Qatt mortu tarawk7 Qatt mortu tarawħ7 Mhux Mużew kbir iżda hemm ħafna ħwajjeġ sbieħ a. artistiċi x'tara ġo fih. Qed ngħid għal Mużew tal-Knisja Konkatedrali ta' San Gwann, Fih intrata u erba'. swali żgħar biss, li jiġbru fihom it-tapezzerżja, l-ilbies sagru, xi fided, ftit pitturi, antifonarji, u l-aħħar, iżda mħux l-anqas, il-kwadru ts' San Glormu Barra minn dan il-kapo- lavur, il-ħwejjeġ li semmej- na kienu jinżammu msak- krin fis-sagristiji u ma kienux jitgawdew ħlief f'xi żmenijiet ta' festa. Kien bit-tħabrik ta' Monsinjur Coleiro nkorraġġit mill-Ka- pitlu tal-Katidral u mgħej- jun mill-Gvern, li nbena u nfetaħ fl-1965 dak il-lokal, li qabel kien hemm fih l-Is- kola Sekondarja tal-Bniet, u twaqqa fil-gwerra. Fi żmien l-Ordni kien hemm l-appar- tament tal-Grann Pirjol. Fl-intrata, fost il-ħwejjeġ l- oħra, wieħed jara ventar- tal-u kanopew tal-Gram- mastru Alof de Wignacourt u ventartal ieħor ċkejken bl-''Agnus Dei' irrakkmat fiħ, Hemm ukoll tliet ban- kijiet bl-armi ta' 3 Lingwi (ifferenti tal-Ordni, u żewġ sniedaq għax-xema, li kienu jintużaw fi żmien l-Ordni. Taħt it-taraġ hemm es- posti tliet volumi, mogħtija milll mħadlef A.J, Montanaro Gauci, li juru l-oqbra tal-Kavallieri midfunin, fil-Knisja. IL-FIDED Li HALLILNA F'sala żgħira qabel taq- bad it-taraġ ta' fuq, hemm miġburin xi oġġetti tal-fid- da mill-ftit li ħalliilna il- General Napuljun Bona- parte fil-ftit jiem li dam hawn. Ta' min. isemmi l-karti- glorja tal-fidda immartel- . data, irregalati jill-Oratorju jew lill-Kappelli tal-Lingwi, il-kalċi tal-fidda. mogħti mill-Grammastru De Rohan, il-kalċi l-ieħor tal-fidda li fih rilevati episodji mill- ħajja tal-Madonna u t-tielet kalċi tal-fidda ndurat, li juri episodji mill-Passjoni ta' Kristu u t-tnax. l-Appostli. Hemm muri ukoll pissidi qadim tas-seklu sittax bis- salib ta' Malta fuqu u xi baċili, sottokoppi u buqeri ta' daqsijiet u suriet diffe- renti. Sabieħ ferm irrelikwarju tal-filogranu li l-Inkwiżitur Mons. Antonio Ruffo (1720- 28) ta lill-Grammastru Vil- hena, u dan offrih. Fil-knis- ja, il-missal tal-fidda, iz- żewġ sferi — waħda tal- kristall u l-oħra miksija b'l- qroll — li jintużaw f'xi festa kbira, Igħaxxaek it-taherna- klu tal-fidda li jintrama fuq l-ortol tas-Sepolkru fil-Gi- mgħa l-Kbira. Bħala pitturi wieħed jil- , maħ (1) il-Magħmudija ta' Kristu impittraj fuq ir- ramm aħmar miħn Hans Rotterhammer fisseklu sit- tax; (2) l-'ikon' jew xbiha bizantina tal-Madonna. bil- Bambin li qabel kienet is- servi bħala bieba fit-taber- naklu tal-artal fil-Kappella tal-Italja (3) dikwadru żgħir ta' Giovanni Frances- co Romanelli tas-seklu sba- tax. li fih jidher San Gwann Battista qiegħed jindika 'l Kristu lill-Appostli Pietru u Andrea, u (4) l'ikon' pro- ċessjonali bix-xbiha ta' Kris- tu — ''Christiis passus' — impittra fis-seklu erbgħatax min-naħa, u x-xbiha .tal-Ma- donna Addolorata, impittra mill-Favrav fis-seklu tmin- tax min-naħa l-oħra, im- muntati fuq pedistall tal- fidda tqil tas-seklu sbatax. (Ikompli fil-paġna 4) (Jagħad mill-paġna $) IL-'GIOIA' TA' PERELLOS Meta titla' t-taraġ issib is- Sala tal-Arazzi. Fuq dawn l- arazzi ġa tħadditna darb' oħra, Għalhekk, illlum, ma ngħidux ħaġa oħra ħlief li huma 29 biċċa ta' daqs di- Huma veru 'bijou' jew 'ġioia', li ħarġet mit- ttapisseris' ta' Jodocus de Vos, it-tapizzar tar-Re Fran: ċiż Lwiġi XIV, F'din is-sala hemm sitt arazzi kbaru kwadri bi xbihat allegoriċi ikkuluriti, arazz imdaqqas bir-ritratt tal-Grammastru — Perellos, id-donatur tagħhom, u ħa- mes arazzi zgħar u taw- walin bix-xbiha tal-Appostli. Minn dis-sala tgħaddi għal passaġġ f'gallerija għas- Sala ta' San Glormu. Fil- passaġġ hemm indendlin 7 riproduzzjonijiet li juru il- Knisja ta' San Gwann minn barra u minn ġewwa, kif kienet fis-seklu Ji għadda, Fis-Sala ta' San Glormu wieħed jara arazzi oħra tawwalin bix-xbiha ta' Ap- postli fihom u sitt arazzi oħra kwadri kbar, ikkuluri- ti, b'episodji mill-ħajja ta' Kristu. Finnofs, matul is- sala hemm vetrini bi 28 ktieb: korali ta' żmienijiet differenti, li jġibu l-armi tal-Granmestri xi rregaiaw- hom lill-Knisja Kumreniea li tagħhom, ibda minn dawk ta' L-Isle Adam (1522-34) u spiċċa f'dawk ta' De Paule (1623-36). Dawn huma miktubin jew impittra fuq il-parċmina u fihom minja- turi l-aktar sbieħ, li jħabb- oħra: id-deheb. tabiba m għadu frisk daqs li kieku tpittru l-bieraħ. IS-SAN GLORMU' Mina dik is-sala tidħol fil- kamra jew alkova li fiha, imdawla tajjeb, hemm il- E€an Glormu, tal-- Caravassio magħrufa mad-dinja i Toħroġ minn hemm terġa' tgħaddi mis-Sala tal-Arazzi, minn kuritur li jagħti għal fuq iċ-Cimiterju u tinżel għas Sala tal-Abiti Sagri — sala kbira imqassma f'żewġ meddiet Fil-medda ta' fuq, f'alko- va, hemm Tron għall-espo- żizzjoni tas-Santissmu, jew Girandola, Jingħad li d-di- sinn tagħha sar minn. tt mortu tarawh7 xogħol l-aktar sabieħ tal- fidda u tal-bronz indurat: il- fidda tiżen 152 libbra. Fiż- żmien dik it-tron kien jint- rama fl-Oratorju u fih kie- net titqiegħed ir-relikwija tad-driegħ ta' San Gwann. Mal-medda wieħeq ' jara, f'ħames vetrini ħdejn xul- xin, għadd ta' abiti sagri, ħafna minnhom tal-lama tad-deheb jew tal-fidda, maħdumin fis-sekli ħmistax- tmintax, regalati mill-Gram- mastril u. l-Kavallieri, Hemm ukoll f'vetrina mal-ħajt il- bandiera li kienet tintuża fil-Vjatku tal-Kavallieri u żewġ patalotti tal-kappi bl- istorja tal-Madonna. ta' Lies- se irrakkmata fihom, xo: għol tas-seklu sbatax. Min fuq tilmaħ żewġ araz- waħda: bl-Evanġelisti u. l- oħra bl-Annunzjazzjoni tal- Madonna — u, erba, arazzi oħita tawwalin bix-xbiha tal- Appostli. SBIEH GHALKEMM QODMA Fil-medda t'isfel, hemm Wirja ta' uħud mill-ventar- tali, kappi. pjaneti, tuniċelli, velijiet u boroz tal-kalċi ta' lewnijiet differenti: ħafna minnhom irrakkmati b'mod tal-għaġeb. Biex ma jitgħarr- qux. illum ma għadhomix- użati, Fl-arharnett, f'dik il-med- da wieħed jammira il-ven: tartal irrakkmat hu ukoll bl-arma ta' Papa Alessan- lru VII, li, taħt l-isem ta' Fabio Chigi, kien Inkwiżitur ġie ordnat Isqof hawn Mal- ta fil-Knisja tal-Ġiżwiti tal- li jħobb dawn l-affarijisi li semmejna għadu ma raħx u jista' jħallas. ifittex imur jara'ħ, għax hu miftuħ kul- jum barra nhar ta' Hadd. Dawk imbagħad. li ma jist- għux iħallsu, jistgħu jarawħ flewwel Hadd tax-xahar. Lil dawk ta' l-ewwel ngħidil- hom iħalisu, għax il-Mużew irid ħafna flus għaż-żamma tiegħu, Lill-oħrajn ngħidil- hom, araw li ma tmorrux ilkoll f'daqqa nhar il-Hadd li ġej — għada — għax iċ- ġennu lil-dawk li jieħdu ħsiebul U ara kif iduru għa- lija nhar it-Tnejn, malli ja- Tawni f'San Gwanni Fis-sena hemm tnax-il l-ewwel Hadd: tqassmul