Id-Dwal tal-Festa … Is-sena li għaddiet rajna xi ħaġa dwar id-dwal tal-fanali mal-gallariji ta' l-imgħoddi. Din id-darba imiss ngħidu xi ħaġa dwar il-mixgħela fit-toroq u mal-faċċata tal-knisja żmien ilu. Fis-seklu li għadda, fil-festi kienu jżejnu bil-palm u l-liedna, iżda d-dawl barra kien ikun limitat, għall-inħawi tal-knisja u kien ġeneralment ikun fjakki, jiġifieri bieqjiet tal-fuħħar mimlijin xaħmijiet, żift u materjal ieħor li jaqbad, li fih kien ikun hemm xi ftila ħoxna. Fl-aħħar għoxrin sena tas-seklu li għadda, u f'xi postijiet sa qabel u ftit wara t-tieni gwerra dinjija, kienu jintużaw eluf kbar ta' tazzi imlewnin li jixgħelu biż-żejt. Dawn it-tazzi kienu jkunu ta' xi kuntrattur li kien jipprovdihom u jipprovdi wkoll xi xogħol li jrid isir biex jitqiegħdu f'posthom u jinxtegħlu. Mal-faċċata tal-knisja, u madwar il-kolonni li xi knejjes għandhom jew kellhom, kienu jitwaħħlu ganġijiet u fildiferru biex magħhom jiddendlu t-tazzi u jiffurmaw disinji attraenti, bit-tazzi stess mhux biss jiffurmaw id-disinn, iżda wkoll il-kuluri meħtieġa. Fit-toroq kienu jittellgħu pavaljuni tal-ħadid għamla ta' linef u forom oħrajn, u dawn ukoll kienu jagħmlu dehera sabiħa, fost bnadar u liedna, angli u qaddisin fuq il-kolonni. Biex it-tazzi jiddendlu jew jeħlu mad-disinji ta' l-injam jew tal-ħadid, kienu jdawrulhom madwar għonqhom biċċa passaperla u tifforma għamla ta' ħolqa, u b'din tidħol fuq il-ganġijiet. F'kull tazza, wara li jiddendlu, kienu jintlew biż-żejt tat-tazzi. Dan iż-żejt ma kienx ikun fin. Aħna konna nixtru 'iż-żejt tal-Madonna', konna ngħidulu, mingħand diversi ħwienet, biex nixgħelu t-tazza tal-Madonnali kien ikollna fid-dar quddiem xi xbieha iżda biex nixgħeluha kien ikollna l-lumini; li kienu tikek ta' xemgħa rqiqa, twila xi ċentimetru, li kienet tidħol f'biċċa landa żgħira bi tliet ponot, li kienu jinżammu fil-wiċċ taż-żejt permezz ta' biċċiet tas-sufri ċkejknin. Aħna fid-dar, it-tazza taż-żejt ma konniex nimlewha kollha, iżda l-ewwel nimlew ftit ilma, u fuqu ż- żejt bil-lumina. It-tazzi taż-żejt tal-festi kienu differenti. Kollha kemm huma kellhom xifer ħiereġ il-barra fuq nett, jifforma bħal għonq li madwaru toqgħod il-passaperla. Ġot-tazza ma kienux iqiegħdu lumina, imma ċimblor. Dan iċ- ċimblor kien ikun biċċa landa ta' xi żewġ pulzier u nofs għamla ta' tubu bil-ftitla fiha, iżda taħt ikollu tliet saqajn maħruġin il-barra biex tieqaf. Meta tixgħel it-tazza, billi l-ħġieġ kien ikun trasparenti, kienet tidher qisha bozza sabiħa, kulurita. Xi tazzi minnhom ma kienux trasparenti għal kollox, imma jgħaddi d-dawl minnhom bħalma jgħaddi minn biċċa karta. Ir-ritratt juri tazzi taż-żejt għat-tiżjin ta' barra t-triq u ċ-ċimblor jidher ħdejhom. — (Ritratt: Guido Lanfranco) Minbarra x-xogħol iebes biex toħloq id-disinn, iddawwar. il- passaperla ma' l-għenuq tat-tazzi, iddendilhom mad-disinji, timlihom biż- żejtu tipprovdi ċ-ċimblori … ta' eluf ta' tazzi, trid tixgħelhom. Għal dan ix- xogħol wieħed kien irid jgħaġġel biex ilesti, għalhekk kellhom kontenitur tal- landa biż-żernuna dejqa u twila mdawra l-isfel. Fiż-żernuna kien ikollha ftila u ġewwa. kellha l-pitrolju. Meta tixgħelilha l-ftila, kont tkun tista xxengilha għal fuq iċ-ċimblor, u minnha jaqgħu qatriet ta' pitrolju jixgħel, u b'hekk, min kien tas-sena kien jixgħel it-tazzi bil-qatriet ta' pitrolju jaqbad. Meta tagħmel ix-xita kien ikun hemm bżonn terġa' tixegħlhom. F'ċerti postijiet kienu jużaw il-gass ta' l-aċitelena bil-pajpijiet ħerġin minn ġol-bini għal wara xi anglu tat-triq biex jixgħelulu l-fanali li jkollu f'idu, iżda f'Tas-Sliema ma jidhirlix li kienet tintuża din is-sistema. Kemm kien diffiċli tixgħel it-toroq qabel … issa anki tifel jista jmiss swiċċ, u f'daqqa jinxtegħlu eluf ta' bozozl… Il-landa tal-ftila għall-pitrolju jaqbad li bih kienu jixgħelu t-tazzi. — (Ritratt: Guido Lanfranco)