Personaġġi Każin Banda San Filep Malti Ieħor li Spikka '- Fostna ż-Żebbuġin kien jgħix, ħafna snin ilu, wieħed jismu Francesco Caruana Dingli. Kienu jsibuh bħala s-'Sur Ċikk'. Kien spiżjar u jidher li kien maħbub bil-bosta mill-poplu tar-Raħal. Qarib tas-Sur Ċikk kien Professur tal-Liġi li fl-1847 għamel isem kbir mhux biss f'Malta iżda wkoll fl-Italja. Qiegħed ngħid għall-Professur Ferdinando Caruana Dingli (1797- 1870) li f'dik is-sena li semmejna, l-1847, ħareġ traduzzjoni mil-Latin għat-Taljan ta' ktieb importanti ħafna fil-qasam tal-liġi kriminali: il-/uris Criminalis Elementa ta' l-avukat u Professur Taljan Giovanni Carmignani. Dan Carmignani (1768-1847) kien Professur tal-Liġi Kriminali fl-Università ta' Pisa. Kien konsulent tal-Gvernijiet tal-Portugall, l-Istati Pontifiċi u t-Toskana għal dak li għandu x'jaqsam mal-Liġijiet Kriminali. Carmignani kiseb fama kbira minħabba x-xogħol tiegħu mhux biss fuq il-liġi proprja, imma wkoll fuq il-filosofija tal-liġi kriminali. Huwa bena x-xogħol tiegħu fuq dak tal-ħassieb kbir l-ieħor Cesare Beccaria, u kellu influwenza ta' l- għaġeb fuq il-ħassieba u l-avukati tas-seklu 19 fl-Italja. L-aktar xogħol magħruf ta' dan il-Professur brillanti kien il-/uris Criminalis Elementa, ktieb irfinut u riċerkat dwar il-liġi kriminali. Il-ktieb, li ħareġ għall-ewwel darba fl-1808 u mbagħad reġa' nħareġ f'edizzjoni ġdida b'aktar tagħrif fl-1831, Carmignani kien kitbu bil- Latin. U ma ried lil ħadd jaqlibhulu għat-Taljan. Il-bijografu ta' Carmignani, ċertu Pardini, jgħid li Carmignani kien tal-fehma li jekk il-ktieb jinqaleb mil-Latin għat-Taljan kien se jitlef il-karattru tiegħu. B'danakollu, Caruana Dingli fit-3 ta' Novembru ta' l-1843 kiteb ittra lil Carmignani u webblu jagħtih il-permess jaqliblu l-ktieb mil-Latin għat- ELEMENTI Taljan. Fit-22 ta' l-istess xahar, il-Professur Taljan kiteb . lill-Professur Malti u qallu hekk: ''Kienu bosta minn dawn DIRITTO GRIMINALE l-inħawi fit-Toskana li offrewli li jaqilbuli l-Elementi, imma a a ħadd minnhom ma rebaħ il-fiduċja tiegħi. L-ittra tiegħek, li fiha jidher id-dehen ta' min kitibha, ġagħlitni nħares lejn il-proġett tiegħek bħala wieħed mill-isbaħ waqtiet tal-ħajja fqira ta' l-istudju tiegħi. Fl-14 ta' Mejju ta' l-1846 reġa' Deet. ski Dingli kkonfermalu l-permess tiegħu u l-istess b'ittra oħra ta' l-24 — m- ta' Ġunju ta' dik l-istess sena. Minn din il-korrispondenza bejn il-Professur Taljan u l- mom Professur Malti twieldet il-verżjoni Taljana tal-ktieb magħruf ta' Carmignani, Elementi del Diritto Criminale. Il-ktieb intebagħ fit-Tipografia Anglo-Maltese, u ħareġ f'żewġ volumi, MALTA Każin Banda San Filep wieħed fl-1847 u l-ieħor fl-1848. Fost l-istudenti ta' Carmignani kien hemm wieħed li sar l-aktar ħassieb magħruf tas- seklu 19 fil-qasam tal-Liġi Kriminali: Francesco Carrara (1805-1888). Il-President Emeritu ta' Malta Guido De Marco jħobb isemmi lil Carrara fil-korsijiet li jagħti l-Università fil-Liġi Kriminali, u kulmin iggradwa fil-liġi kulmeta jisma' l-isem ta' Carrara bilfors jiftakar fil- lezzjonijiet tal-Professur De Marco u li għal De Marco Carrara huwa awtorità importanti, il-fanal li jdawwallu triqtu, biex ingħid hekk. Dan Carrara ma kienx jaħmel wisq it- traduzzjonijiet mil-Latin għat-Taljan, iżda fil-każ ta' Caruana Dingli għamel eċċezzjoni. F'paġna 317 ta' dan il-ktieb, insibu kumment qasir li fih De Bono jgħid li Carrara, li s-soltu ma kienx iniżżel it-traduzzjonijiet mil-Latin, faħħar bil-bosta x-xogħol ta' Caruana Dingli. Ma sablux għajr difett wieħed biss, fil-$ 86, li aktar kien minħabba l-ambigwità tat-test Latin milli minħabba n-nuqqas ta' ħila tat-traduttur. Miċ-ċkejkna Malta ħarġu nies ta' talenti tassew kbar. Nota: Nixtieq nirringrazzja lil Dr. Rav Mangion LL.D., D.Phil. (Oxon) għall-preċiżazzjonijiet li tani dwar il-Prof. Dr. Mangion, fil-fehma tiegħi enċiklopedija ambulanti, huwa miżżewweġ lil waħda mill-aktar soprani bravi ta' Malta, Joan nċe Cassar, li hija Żebbuġija.