Ta' V. MIFSUD BONNICI (miġjub minn Ġ. CASSAR PULLICINO) (Jaqbad ma' Leħen il-Malti, Għadd 6) NAFFARA — Tiġieġa. NAĠĦAĠ TAL-BAHAR — Il-mewġ bir-ragħwa ta' mita l-baħar ikum im ċaqlaq. NAGĦAT, JINGHAT — Kiel u staħja, kiel u twieta; kiel ħwejjeġ li jtuqu; nutrirsi, to take nourisbment. NAHLA — Xi ħaġa li tnaqqas is-siwi tal-blat għax-xogħol. Ikun blat artab u mkeskes jew ikkusksat, donnu 'trab u naħal'. Noħħala, Tinħila, Noħħala, NAMAR — Ġegħil, kmand. 'Kelmiet Alla namru', la parola di Dio ċ un decreto; 'in-namar t'Alla jbażża'', 'beraq biz-zliezel, theżiż l-art ikexkex lill-bniedem'; Namar t'Alla — act of God, e.g. 'kull ħsara titħallas fi ħwejjeġ in-nies, ħlief jekk tiġi bin-namar t'Alla'. NAQLA — Biċċa għodda żgħira magħmula bħal barraxa biex biha jħammlu s-sikka tal-moħriet; għatla; tkun imwaħħla fit-tarf mnejn taqbad tal- iskuljata, NAR — Bħan-nar max-xemgħa, ħsiebek f'dak li jkun li ma terħih xejn, 'Trid toqgħod miegħu bħan-nar max-xemgħa', NASBA — Erba' bċejjeċ kbar tal-ġebel mgħaqqdin flimkien u mqegħdin fuq l-erba' posti tal-mitħna tal-miexi. NEĦHA — Biegħ jew ħeles minn xi ħaġa, to dispose of. 'Neħħejtu ż-żie- mel', NEMER — Dbiba mill-ħorox, tigra. NEWBA — Serħ fir-raba', bħal sodda mhejjija għal uċuh oħra, Mita r-raba' jkun jistrieħ igħidu jkun fih in-newba… 'la-newba tal-ilma mix- xahar tar-Rużarju sa joħroġ Frar, l-aqwa Marzu', NEWL IN-NHAR — Il-qafas imwaqqaf, f'xi għid, u armat bi rdieden, gassi- jiet, bombi, għejun l-ilma (fontani), trikittakki, u ħwejjeġ oħra hekk tal-logħob tan-nar, ġogdifogu. NFORR — Qliegħ tal-blat li minn taħt fih qiegħ; blat merfugħ bil-fieragħ minn taħt, minn dak li jinfed l-ilma ġieri taħtu, 'Mita jidħol l-ilma taħt l-inforr is-sriep u l-gremxul u d-dbieb li jgħixu ġol-art u l-ħitan imutu', Tfisser ukoll sħab oħxon tax-xita, tiela' bċejjeċ bċejjeċ fuq xulxin; 'xita jkollna, ara kemm inforr tiela'', NGĦAQAD — Ġabar saħħtu, 'Tajt is-salt għall-fargħuna u hi ngħaqdet tiġri bħal balla', NGĦAT, JINGĦAT — Tieħu l-mogħtija, ixxarrab b'xi ikel jew b'xi ħaġa wtieqa. ''Għadni ma ngħattx dal-ħin'. NGOĊĊA — Għamel floku t-tmun 'ingoċċa t-tmun', NGROPPA — Kelma tal-bennejja; id-dawra ta' fuq tal-ħnejja, NHEJA, JINHEJA — Ha r-ruħ; ħa bħal kieku l-ħajja; sentirsi ristorato, ripigliar conforto; to feel oneself relieved, ''Xarrabt wiċċi daqsxejn inħjejt'. NIFS — Bin-nifs, bid-dejn li jitħallas ftit ftit. Nifs tas-siġar, dik ir-riħa li jarmu s-siġar binhar li ssaħħaħ il-pulmun tal-bniedem u tqawwieh; ossiġenu; oxvgen. 'Il-bniedem jistaħja bin-nifs tas-siġat', NIŻŻEL — Emmen, 'Din ma nniżilhiex', NIŻŻEL (qawl tan-nies tas-taba') għaddas b' sebgħu l-ġennien iz-zokk tax-xtieli biex idaħħal il-għeruq 'il ġewwa. 'La jgħaddi barra Jannar nibdew inniżżlu l-art — tuffieħ, t'Adam, ħjar, brinġiel, bżar, krafes, tursin, qara' twil, zfunnarija, ful kaboċċi, ġidta', NIŻŻLA — Minn ħlief ġniżżla, baqra għamlet darba, għadha tal-ewwel, ma għamletx ħafna għalel, l NKEDD, JINKEDD — Tħakkeku tgħarraq, 'iċ-ċraret huma xoqqa li tinkedd sakemm tiqdiem''; tmasħan ġo fih, 'Inti taħseb xejn, għax tinkeddi' NOFĦIJA — Qolla ċkejkna bla widnejn bix-xufftejn imxaqilbin iktar minn tal-qolla, NOGĦRA — Bħal skalora iktar irqiqa; taħsir fil-qamħ 'il-qamħ tħassar bin-nogħra', NOĦĦALA — Blata jew ġebla mnaħħla, jiġifieri li ma tinħademx għax tkun biċċa minnha tatba u mkesksa jew ikkusksata donnha noħħala; tkun tal-qawwi jew tas-sekonda, NOŻŻLI — Qxur tal-ġellewż, lewż, ġewż, għal biex jaħmu bih il-forn. NTENA, NINTENA — Tgħawweġ, jitgħawweġ bħalkieku tnejn, 'Ntena fuq ix-xogħol', qiegħed fuq ix-xogħol bla heda, 'baqa' jaħdem barra mill- ħin'. NŻIEFET, TINŻIEF — Igħiduha għax-xita, nżiefet jew żiefet, sħat, ħdiet, tħiet nitfa, m'għadhiex nieżla, 'B'uġiegħ ta' ras tgħajjat ma toffna OFFU — Kotra, mnejn, abbundanza, Bl-offu, fagun, bir-rfus; ta' offu, li għandhom mnejn jarmu, OMM — Fuq Ommu, mnejn nibet l-ewwel, fejn kien qabel, għal dak ir-riħ li jaħkem l-iktar, 'ir-riħ raġa' għal fuq ommu'; minn fuq ommu mill- ewwel xiri; e.g. 'bħal issa z-zokkor minn fuq ommu jinxtara'; minn fuq ommu — mill-vina l-kbira, mill-miġra l-kbira, mill-katusa l-kbira (ilma, gass, dawl elettriku minn fuq ommu — from the main). OZZOT — flok Qozzot, i.e. Bu għalikl 'Ozzot għalik, Jannari' fil-ħrafa, PAJŻAN — il-pajżan bagħal tal-mirli u jsir xuraf, PALA — Tiswa għal bosta snajja'. Il-fumara jdaħħlu u joħorġu l-ħobż biha; in-najjara jimpalaw il-faħam biha; li jsewwu t-toroq ixerrdu ż- żtar biex jagħtu l-lant biha; in-nies tar-raba' tlewwaħ il-qamħ biha, PALATA — erbat iqjiem (ta' kannizzata tas-sajd), 'Is-sufri jkunu sittin palata bgħid minn xulxin'. PANNELLA — biċċa mix-xedd, dik li tkun qiegħda fuq l-utajjet taħt il- berdgħa, Pannelli tnejn ikunu, PANTO — biċċa aktarx skuntrata mad-dawra ta' dublett miġmugħa u tper- per; fving trim. PARTIKETTA, PERTIKETTA — iċ-ċinta ta' fuq tal-bastiment qisha l- falka tad-dgħajsa; bulwark. PARUN — Biċċa tal-flus imħabbta, muniti akbar mid-dubluni, kull wieħed igħidu daqs nagħla ta' żiemel, Igħidu kien għamilhom il-Konti Ruż- ġieru. PASSETTA — sitt soldi (tal-Għarb), PASTUR — biċċa minn saqajn iż-żiemel; 'il-pasturi ta' dak iż-żiemel reqdin mal-art'. PAXXIMENT — ġonta miżjuda f'dgħajsa. PAXXMA — (fil-ktir paxxmi) — trinka jew taħfira bil-furmatur, Qawl tal- mastrudaxxi tad-darsnal, PENZU — borġ ġebel magħmul b'għeliem ta' xi ħaġa; pilastru, PERĊA — biċċa li jperrċu l-ħwejjeġ fuqha, PEXPUX — bħal ħaġa daqs nitfa; qisu pespus, 'Pexpux ta' klamar; pxie- pex tal-klamari', PIKA — għamil ta' min jisbqek irid jew igħaddik f'xi ħaġa, 'bil-pika ta' xulxin; daħħalna fil-pika; illum l-impika kibret'. PIROĊĊ — ċomb (megħmil); 'jaqa' piroċċ'. PITTMA — bniedem li jdejjaq. PLAMA — ingwanta tal-ġild biex jaqbdu x-xewk biha, PLEJTU — fatta ta' storbju, POSTA (posti jew posot) — waħda minn dawk l-erba' ġebliet li fuqhom hi mqiegħda l-mitħna tal-miexi, Fuq l-erba' posti toqgħod in-nasba. Tfisser ukoll bejta, 'hemm ħafna posot tal-għasafar', biċċa baħar tajba għas-sajd, ħarġa baħar magħlufa għall-ħut, 'għalift kemm-il posta imma qajla messni ħut'. PREXXA — fetħa kbira fil-ħajt, selħa kbira; breccia nel muro, PUNTAL (puntali jew pnietel) — travu li jwieżen jew jilqa' bini, mriekeb u x'naf jien, PURĊILLANA — skutella. PURPAJN — tirqid tad-dwieli jew żarġun għat-traqqid tad-dwieli,