TLIET KAMPNARI, STIL WIEĦED Ma hawn xejn ġdid taħt il-kappa tax-xemx, jgħid il-Malti. Dan jgħodd ukoll fil-qasam tad-disinn. Il- moda tal-ħwejjeg, il-karozzi l-aktar dawk moderni — dejjem ifakkruna waħda f'oħra. Xejn ma għandna neħduha bi kbira allura illi ukoll fil-qasam tal-bini nsibu binijet li jixxiebħu. Wara kollox fl-arkitettura nitkellmu dwar stili ta' bini jiġifieri dawk l-elementi u proporzjonijiet li jagħtu identità lill-bini, u dwar skejjel ta' l-arkitettura, jew aħjar it-teoriji tad-disinn li tfasslu tul il-mogħdija taż-żmien. Sentejn ilu ktibt dwar kif jogħqod il-kampnar ta' William Baker mal-bqija tal-knisja parrokkjali tar- raħal tagħna. Din is-sena, aktar bir-ritratti milli bil- kitba, se naraw ix-xebħ li għandu ma' kampnari oħra fl-Ingilterra, sewwasew wieħed ġewwa l-belt kbira ta' Londra, dak tal-knisja ta' St Marv-le-Bow, u ieħor fil- belt universitarja ta' Oxford, dak ta' All Saints' Church — dak li l-aktar jixbaħ lill-kampnar ta' Baker. Mil-livell tal-qniepen 'il fuq, it-tliet kampnari għandhom l-istess elementi — b'tibdiliet fid-dettal. likoll bi ħnejja fuq kull faċċata b'pilastri fil-kantunieri, fil-livell tal-qniepen. Iktar 'ilfuq gwarniċa u opramorta bil-balavostri, bi statwetti fil-kantunieri. Imbagħad tempjett bil-kolonni u l-kaptelli fuqhom, u fil-qalba tat- tempjett, ċilindru robusti jerfa' l-istruttura tal-quċċata il-Kampnar ta' William Baker mibni fil-1842. Nerġgħu nsibu gwarniċa oħra, din id- darba tonda, bħall-forma tat-tempjett taħtha. Il- kappa tal-kampnar, twila jew qasira, Iżommuha sensiela ta' buttresses — bejniethom nerġgħu nsibu l-balavostri. F'kotrispondenza li kelli mar-Rettur ta' Lincoln College f'Oxford, wara li bgħattlu ritratt tal-kampnar tagħna, huwa kiteb lura hekk: Kelmtejn dwar dawn iż-żewg binjiet. Il-knisja ta' St.Marv-le-Bow tinsab fil-qalba ta' Londra, fil-parti msejħa The Citv, jiġifieri fiċ-ċentru finanzjarju tal-belt li hu ukoll wieħed mill-ewlenin tad- dinja. Wren huwa l-aktar imsemmi għall-bini ta' St. Pauls Cathedral, ftit metri bogħod minn l-istess St. Marv-le- a ji L-istruttura kollha minn Triq William 2. Mil-livell tal-qniepen 'il fuq il-Kampnar ta' Robert Potter mibni fil-1710, AI Saints' Church, Lincoln College, Oxford 4, Il-knisja, illum librerija, u l-kampnar Fit-tieni gwerra, il-knisja nqerdet u ma kien baqa' xejn ħlief għall-kampnar u xi ħitan esterni. Reġgħet inbniet u nfetħet fil-bidu ta' snin sittin. Għan- nies ta' Londra, il-qniepen ta' dan il-kampnar għandhom tifsira qawwija. Jgħidulek illi ''traditionallv L-istruttura kollha minn Turl Street, Mil-livell tal-qniepen 'il fuq All Saints' Church illum hija l-librerija ta' Lincoln College, wieħed mill-Colleges ewlenin ta' l- Università ta' Oxford. Din il-knisja għandha disinn ta' Dean Aldridge u, għalkemm, mhux fiċ-ċert, aktarx illi l-kampnar sar fuq disinn ta' Robert Potter u ttella' fl- 1710. Il-kampnar huwa t-tielet l-ogħla fil-belt ta' Oxford wara dawk ta' Christ L-istruttura kollha minn Cheapside, Londra Church Cathedral u ta' St. Marv's Church. Min jasal bil-coach minn Londra u jieqaf fil-qalba ta' Oxford f'High Street ma jistax ma jarax dan il-kampnar, għax kif tinżel issibu quddiemek. Għaldaqstant għandna għalfejn nieħdu ħsieb il-kampnar ta' William Baker fir-raħal tagħna. Kampnar li jixhed stil predominanti fl- arkitettura Ingliża ta' madwar mitejn sena ilu u li bħalu Malta oħrajn m'hawnx. Kampnar li jġib ir- raħal tagħna, jekk mhux attraz- zjoni, għallinqas joħloq kurżità dwar dan ix-xebħ kbir ta' kampnar f'raħal żgħir Malti ma' dak ta' belt universitarja Ingliża magħrufa mad-dinja kollha. Mill-livell tal-qniepen 'il fuq Carmel Ellul AĠCE