Fir-raħal tagħna ta' Għajnsielem għandna ħafna affarijiet naturali u li jpaxxu lil min ikun qed jarahom. Fost dawn l-affarijiet sbieħ hemm il-wied li naraw aħna u deħlin ġol-għelieqi ta' passi. Huwa wieħed mill-isbaħ u l-ikbar wiedien li hawn fil-gżira Għawdxija. Dan il-wied propjament jibda minn post imsejjaħ ''Taħt in-Nadur', jibqa' nieżel għal fejn triq Simirat, jinżel taħt it-triq ta' wied ir-rajjes, jibqa' sejjer għal taħt il-pjazza tad-Dehra u wara jgħaddi qrib triq l-Imġarr u jibqa' nieżel għall-baħar. Rotta kemmxejn twila u għalhekk dan il-wied f'ċertu partijiet ibiddel ismu: Meta jkun ġej minn taħt in-Nadur sa ma jinżel taħt il-pjazza tad-Dehra l-wied huwa magħruf bħala 'il-Wied ta' Simirat'. Xħin jinżel taħt il-pjazza tad-Dehra ismu jiġi 'Wied Ir-Rajjes' jew ''Wied Mostra'. Wara xħin jiġi qrib triq Imġarr ismu jiġi 'Wied L-Imġarr' jew 'Wied Il-Kbir'. Xħin il-wied jgħaddi min taħt il-pjazza tad-Dehra u jaqbad triqtu lejn il-baħar hemm naraw li jkun hemm l-ilma ġieri għaddej kontinwament anke matul il-ġranet sħan tas-sajf. F'parti minnhom ta' dan il-wied hemm żewġ għejjun li ġew maħluqin b'mod naturali. L-ewwel għajn jisimha ''Għajn il-libru' fejn l-ilma ġieri jaqa' ġo din l-għajn u l-għajn l-oħra jisimha ''Għajn ir-Rajjes'. Hija verament xena spettakolari u l-isbaħ ħaġa ta' dawn l-għejjun hija li dawn ġew maħluqin b'mod naturali. Dan il-wied huwa protett Għaqda Mużikali San Ġużepp mill-MEPA. F'dan il-wied jikbru speċi ta' pjanti rari ; ħafnal Bħal ngħidu aħna 'Il-Virga' , 'L-Għollieq' u ħafna siġar oħra li ssib f'wied bħal ħarrub, qasab, bajtar tax-xewk eċċ…Illum f'dan il-wied għadek issib ħafna żrinċijiet u marżepp, kif ukoll tipi ta' għasafar differenti, uħud minnhom anke tal-post. Kif ukoll jista' jkun li hemm il-fenek selvaġġ. Ta' min isemi li l-ilma ġieri li hemm fil-wied jintuża f'Betlehem f'Għajnsielem bħala nixxiegħa ġol-presepju. Il-qasab li hemm ġol-wied ukoll jintuża f'Betlehem f'Għajnsielem. L-ikbar intervent li ra dan il-wied kien bla dubju l-intervent tal-bniedem. Kulħadd kien jagħmel użu minn dan il-wied għal diversi raġunijiet. Imma l-iktar raġuni li n-nies u l-poplu ta' Għajnsielem kienu jużaw dan il-wied kien għall-ġbir tal-ilma. Fil-fatt fil-partijiet ta' fuq tal-wied hemm żewġ ħitan għall-ilqugħ tal-ilma u dawn kienu jservu wkoll bħala ġibjuni. Dan għaliex fid-djar dari ma kienx hawn l-ilma. Kien għalhekkġli fis- sena 1710 il-Gran Mastru '' Adrienne de Wignacourt' kien beda jibni 'l-għajn tal-ħasselin'. Din kellha disa' vaski żgħar għall-ħasselin u bi tlett loġoġ. Imma f'nofs ix-xogħol Wignacort kien miet u kien kompla xogħlu l-Gran Mastru 'Ramon Perellos'. Minn din l-għajn beda jifforma r-raħal tagħna ta' Għajnsielem. Filfatt hemm storja ħelwa fuq din l-għajn li hija magħrufa wkoll 'Hain Salem' li tagħti l-bidu tal-paroċċa ta' Għajnsielem. 'Lejla waħda, x'ħin dalam, waqt li kulħadd kien qed jistrieħ, Anġlu kif kellu drawwa — jagħmel ħa l-bhejjem tiegħu biex jisqihom mill-għajn imsejħa 'Hain-Salem'. F'daqqa waħda mehdi kif kien jisqi l-bhejjem ġie maħsud min dehra straodinarja; dehritlu Sinjura liebsa l-abjad b'qagħda majestuża. Kellmitu w ordnatlu li jwaqqfilha statwa ' mi sa - , ji -- that it-titlu glorjuż TA ta' Loretu. Mhux f i GR biss, imma wrietu wkoll il-post fejn għandha. titpoġġa taa din l-istatwa, jiġifieri iekiezoati; L -T-A —mm fl-istess lok li fuqu jaw IMO TOO illum tinsab mibnija ai L alb-oztta l-knisja parrokkjali' — Meħuda mill-ktieb ta' Monsinjur Ġużeppi Zerafa ''ġrajjiet il-parroċċa t'Għajnsielem'. Il-kavallieri għamlu impatt kbir fuq dan il-wied il-għaliex kienu huma li ħadu ħafna ħsiebu u bnew din l-għajn. Hemm ukoll mina żgħira ftit passi l-bogħod mill- , għajn tal-ħasselin, din illum tinsab f'kundizzjoni tajba ħafna u din il-mina qegħda taħt it-triq li tifred il-pjazza tad-dehra mill- Din il-mina ilha hemm qabel żmien l-ingliżi. Iktar l-isfel fil-wied kien hemm ħnejja u minn fuqha n-nies setgħu jaqsmu min-naħa għall-oħra u minn taħt din il-ħnejja kien jgħaddi l-ilma ġieri. Sfortunatament din il-ħnejja kienet waqgħet madwar 25 sena ilu imma fortunatament ser terġa' tinbena mill-ġdid mill-Kunsill lokali. L-għajn tal-ħassellin fis-sena 1953 ġiet imwaqqa' għax bdiet titmermer imma fortunatament din l-għajn tal- ħasselin ser terġa' tinbena mill-ġdid mill-Kunsill lokali. Minn dan li għadna kemm qrajna naraw li dan il-wied huwa wieħed mill-isbaħ u għandu ħafna x' jgħidilna. Kienet tkun ħaġa kemm xejn diffiċli li ndaħħal kollox li hemm f'dan il-wied imma ilqatt l-iktar punti importanti. Hasra li xi drabi ma nagħtux kasu jew nagħmlulu xi ħsara. Nispera li ħadtu pjaċir taqraw dan l-artiklu. Grazzi u nagħtikom il- FESTA T-TAJBA. GĦAL KULL XOGĦOL TA' GĦAMARA APTERTURI U GALLERIJI ANTIKI TAL-INJAM MAĦDUM B'SENGĦA KBIRA