7 Cħwa Qżanr CQuzeġp Kalkara. mm p A ża 7 Ċertament kulmin jiftakar il-bidu tax-xandir 7 f'pajjiżna ma jistax ma ma jiftakarx lil 7 Harrv Born, jew aħjar Patri Wistin Born, ' Dumnikan. Ma ninsewx li dak iż-żmien il- —. patrijiet u s-sorijiet kienu jibdlulhom isimhom F meta kienu jissieħbu f'xi Ordni partikolari. ' Jiena niftakru sewwa f'Rediffusion House Gwardamanġa fejn l-aktar fis-sittinijiet kien Kap tal-Programmi. Kien bniedem bravu, imma umli u lest dejjem biex jgħin lil kulmin kien jersaq lejh għal xi parir. B'hekk, Father Born (kif kien magħruf al l-aktar) ġibed lejh l-imħabba u r-rispett ta' kulmin kien jafu. 3 Harrv Born twieled il-Kalkara fir-23 ta' Mejju 1910. Huwa ngħaqad fl- 4 Ordni tal-Predikaturi fl-1926 u ta' 23 sena, proprju nhar Santa Marija, qaddes l-ewwel quddiesa solenni tiegħu. Bejn l-1941 u l-1946 serva bħala kappillan militari bir-rank ta' Maġġur u kien saħansitra dekorat bil-Midalja Africa Star, Defence, War and Victorv. Il-ħajja letterarja tiegħu nistgħu ngħidu bdiet wara li ssieħeb fl-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti fl-1937. Minn hemm wera ġibda kbira lejn ilsienna u taha għall-kitba. Kiteb kemm poeżija, kif ukoll proża u drama. Imma l-akbar ġibda li kellu kienet lejn l-aħħar fergħa letterarja. Hekk kien qalli meta mort nintervistah fil-kamra tiegħu fil-Kunvent ta' San Duminku (Ġest Nazzarenu) f'Tas-Sliema għall-Paġna Letterarja tal-ġurnal Il-Ħajja; intervista li kienet ippubblikata fl-istess ġurnal fis-17 ta' Jannar 1977. Fil-fatt ir-radjudrammi tiegħu Il- Familja Maltija, Wara l-Ħitan tas-Sejjieħ u Spiru Ċefai wara l-Gwerra kienu jsammru tant eluf ta' semmiegħa mas-settijiet tar- Rediffusion. Veru li dak iż-żmien ma kellniex f la televiżjoni u lanqas radjijiet kif għandna llum, imma l-mod kif Fr. Born kien jinseġ dawk id-drammi kien tabilħaqq joħloq interess fis-semmgħa ta' kull etal. Naturalment, Patri Wistin kiteb ukoll għadd ġmielu ta' radjudrammi oħra kif ukoll drammi għall- palk li dak iż-żmien kienu jittellgħu fuq il-palk l-aktar fid-Deporres Hall ġewwa Tas- L CSeda Aħwa COuzejp : QXalkara Sliema, bieb ma' bieb mal-kunvent tad- Dumnikani. Patri Wistin Born ħallielna wkoll rumanzi, novelli u kritika letterarja. Fil- qasam tal-proża r-rumanz kien jogħġbu ħafna. Ippubblika ħames rumanzi: Is- l- Salib tal-Fidda (1939); Marda bla Fejqan l. (1962); Mhux il-Faqar (2 volumi, 1972 u 1973); Meme' Grech — Detektiv Privat (1986) u Jum it-Tama (1995) ippublikat wara mewtu. Irrid ngħid ukoll li flimkien B ma' Patri Beneditt Fsadni O.P. ippubblika ditta KAN l-bijografija Il-Ħajja ta' Thomas More (1935). Naħseb li ħafna jaqblu miegħi li l-aktar rumanz li baqa' msemmi għalih huwa l-ewwel wieħed Is- Salib tal-Fidda; anki jekk għall-awtur l-aktar favorit kien Mhux il-Faqar (Ara l-intervista li semmejt aktar 'il fuq). Naf żgur, għax meta darba oħra ltqajt miegħu fl-istess kunvent ġewwa Tas-Sliema, Patri Wistin urieni numru sostanzjali ta' poeżiji bil-Malti u bl-Ingliż. Għalkemm uħud minnhom kienu ippubblikati f'rivisti u f'ġurnali lokali, iżda qatt ma nġabru fi ktieb. Għalhekk, naħseb li tkun ħaġa xierqa li l-Provinċja Dumnikana f'Malta dawn il-poeżiji tiġborhom fi ktieb u toħroġhom għad-dawl. L-aktar f'din is-sena meta qed jitfakkar iċ-ċentinarju tat-twelid tiegħu. Kien qalli wkoll li kellu xi rumanz bl-Ingliż li baqa' sal-lum ma rax id-dawl. Patri Born wera interess kbir fl-Għaqda Poeti Maltin sa mit-twaqqif tagħha. Forsi għax kien ħabib ukoll tal-fundatur tagħha Mons. Dr Amante Buontempo. Niftakar li feraħ qatigħ meta ċempiltlu u għarraftu li l-Għaqda kienet għażlitu flimkien ma' poeti oħra bħala wieħed mill-Membri Onorarji ad vitam tagħha. Iċ-ċerimonja kienet saret fis-sala ewlenija taċ-Ċentru tal-Arti, Manifattura u Kummerċ, il-Belt fit-18 ta' Mejju 1986 u miegħu kienu nħatru wkoll il-Prof. Ġużċ Aquilina, l-avukat George Zammit, Ġorġ Pisani, l-Imħallef Dr Wallace Gulia, Ġużċ Chetcuti u Karmenu Vassallo. Patri Wistin Born miet fil-21 ta' Awwissu 1986. Għas-sehem li ta fil-qasam letterarju Malti kif ukoll lis-soċjetà Maltija u Għawdxija xieraq li din is-sena dan il-kittieb jitfakkar b'mod speċjali. Fil-Kalkara, raħal twelidu, jistgħu jsiru anki xi attivitajiet mill-għaqdiet tal-lokal speċjalment mill-parroċċa u mill- Kunsill Lokali biex dan l-iben denn tagħha jiba' ħaj fil-memorja ta' ħafna li żgur ma jafux biżżejjed dwaru.