Il-ġrajja ta' Settembru li kull sena jarmu l-egħruq u ġewwa lisiebua jxettlu tifkirijiet għeżież ta' l-akbar ħila, u ġewwa qlubna ta' mħabba u ta' qlubija, sejħulna l-lum hawnhekk f'laqgħa Maltija, fil-qalba ta' l-Imperu, sabiex, għalkemm mifruda mill-Omm ħelwa, minn ħutna u minn qrabatna, nistgħu għallinqas il-lum magħhom ningħaqdu jekk mhux b'ġisimna b'ruħna fit-talb '1- Alla li f'dak il-jum qaddis ħielisna w fdiena. U ħeles dak in-nhar, b'saħħiet il-Malti, mhux biss ix-xtut tal-gżira; ħeles l-Ewropa, d-dinja kollha ħeles mill-madmad tal-ħakkiem, minn ħajja lsira. U hemm fuq qalb il-Belt, fil-kenn tal-Maqdes fost l-oħrajn ewlieni, ma' ġenb il-qabar sieket tal-Granmastru, uwa ġenb it-trab qaddis ta' nies Qalbiena li bla ma tfantsu waqgħu fit-tagħida; quddiem id-Dar tal-Ħaqq (hekk kif kien jisraq) tellajna. l-Monument, biex jibqa' għal dejjem jixhed fil-bronż u ż-żonqor is-Saħħa wit-Twemmin wil-Ħajja tagħna, ie Ħarġet mill-ġdid, minn qiegħ id-dlamijiet, waħxija, moqżieża, tal-ħażen il-bhima misħuta li għal żmien twil kienet miżmuma lsira għax ma stajniex għal kollox neqirduha. Iżda aħina naħtu wkoll, għax insejniehom il-ktajjen li tfajna ma' dwar għonqha w ma' riġlejha; insejna nieħdu ħsiebhom u nżommuhom b'saħħithom u marsusa; u dawn maż-żmien bdew jerħu, bdew jissaddu u bdew ukoll jinħallu: u mgħaddba minn ġo fihom ħarġet il-ġilpa li ġiebet fuq id-dinja, fuq gżiritna fisarat u ħerba. Ħarġet miġnuna; kissret kull fejn rifset; ġarriet il-knejjes, l-egħżeż ġid li kellna mill-ibgħad żminijiet; ġarrfet id-djar ta' l-għonja Kavalieri, ġawhar ta' bini li ma jerġax jinhena; qaċċtet bl-għeruq ġmiel it-Tijatru tagħna, għaxqa ta' Malta, għira tal-Barrani; ħarbtet triqat il-Belt, ħarbtet irħula, kissret li sabet, u mnejn kull fejn għaddiet żergħet mibegħda. Iżda fuq kollox għaqqdet nies gżiritna, rabtithom f'fehma waħda għalenija li ma jerħux il-għodod minn idejhom qabel ma jeqirduha did-darba għal-dejjem, u magħha l-bagħal Taljan li qed jaqdiha. Imbagħad meta dis-sħaba dallamija, li waħxija ġiebet is saħta, xerrdet dmugħ u dmija, tgħaddi minn fuqna għal kollox, tkun tista' bil-jedd kollu Malta għajjiena, daħkana għalkemm muġugħa, rebbieħa, terfa' leħinha w tgħid: Driegħ Alla ried ikun, u driegħ uliedi. 8 ta' Settembru, 1942,