Festa Marija Bambina - Mellieħa - 2008 il-Monasteru ta' Kvkkos u s-Santwarju tal-Madonna tal-Mellieħa Moħbi qalb il-Muntanji Troodos fil-gżira ta' Ċipru, madwar 18-il kilometru 'l bogħod mill-muntanja Olimpus, insibu l-Monasteru ta' Kvkkos. Dan il- monasteru jinsab 1200 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar u jinsab fit-triq bejn Polis fil-Punent u Agios loannis Lampadistis fil-Lvant ta' Ċipru. Il-Monasteru ta' Kvkkos hu l-iktar monasteru rikk u magħruf fuq din il-gżira. Il-veġetazzjoni folta li ddawwar lil dan il-monasteru tagħmlu post ideali għall-meditazzjoni u għat-talb. L-isem sħiħ tal-monasteru hu 'Holv Roval and Stavropegic Monasterv of the Panavia of Kvkkos', 'Roval' għax twaqqaf fl-1100 mill-Imperatur Biżantin Alexios Comnenos (1081 - 1118), ''Stavropegic'' għax tpoġġa salib fl-ewwel ġebla li tqiegħdet u 'Panavia' li tfisser 'kollha kemm Hi qaddisa '. Aktarx li l-kelma 'Kvkkos' ġejja mill-kelma ''Kokkos', arbuxella naturali li tikber fl-inħawi tal-monasteru. Skond it-tradizzjoni kien hemm għasfur, li jgħammar fil-muntanji tal-madwar, li bassar li hemmhekk kien ser jinbena monasteru. L- għana ta' dan l-għasfur kienet tgħid hekk: 'Kvkkos — l-għolja ta' Kvkkos, monasteru hawn jinbena, Mara liebsa d-deheb tidħol u minn hemm ma titlaq qatt' L-Ikona tal-Panavia jew tal-Verġni Mqaddsa Il-pittura jew il-biċċa arti l-iktar ċentrali fil-Monasteru ta' Kvkkos hi l-Ikona tal-Verġni Mqaddsa li, skond it-tradizzjoni, tpittret mill-Appostlu San Luqa. Din l-ikona hi magħrufa wkoll bħala ''Panavia Eleousa' jew ''Għajn ta' Ħniena''. Din l-Ikona turi lill-Madonna bil-Bambin Ġesu f'idha l-leminija u hi ferm meqjuma fil-Knisja Ortodossa Universali. Fil-fatt hemm numru ta' ikoni ddedikati lill-Madonna ta' Kvkkos. Fl-1576 din l-ikona ġiet indurata bid-deheb u l-fidda u ngħalqet f'niċċa mżejna bil-madreperla. Illum wiċċ il-Madonna jinżamm mgħuotti, kif kienet ix-xewqa ta' l-Imperatur Alexios, u allura b'dan il-mod tiġbed aktar devozzjoni lejha. Fis-seklu 18 il-patrijiet kienu jikxfu wiċċ il-Madonna fi żmien ta' nixfa waqt li jkantaw il- ''Paralkesis' jew it-talba lit-Theotokos, jiġifieri Omm Alla, u kienu jsiru purċissjonijiet. Madanakollu, dawk preżenti, ma kinux jażżardaw jgħollu ħarsithom lejn ix-xbiha Tagħha. Mal-medda tas-snin eluf ta' pellegrini fil-bżonn żaru dan il-post ta' qima sabiex jagħmlu wegħdi u jitolbu grazzji. Fil-knisja wieħed isib numru ta' Ex-Voto li huma xhieda tal-mirakli li saru bl-interċessjoni tal-Madonna. Dawn ivarjaw minn nies meħlusa mill-għarqa, xita fi żmien ta' nixfa, fejqan minn mard, tmiem ta' mard u epidemiji, talb għall-ħelsien minn kull tip ta' deni u traġedji kif ukoll kien hemm min nixfitlu idu meta pprova jipprofana x-xbieha ta' l-Ikona. Wieħed isib xebh kbir, speċjalment fl-aħħar każ, bejn l-Ikona ta' Kvkkos u l-Ikona tal-Verġni Mqaddsa venerata fis-Santwarju tal-Mellieħa. Sa ftit snin ilu x-xbieha tal-Madonna tas-Santwarju tal-Mellieħa wkoll kienet tinżamm mgħottija permezz ta' purtiera u din kienet tinfetaħ għall-qima tal-poplu nhar ta' Sibt biss. L-Ikona famuża tal-Verġni Mqaddsa ta' Kvkkos tinsab f'nofs l-Iconostasis li kienet kważi nqerdet bin- nar fl-1813. Dan il-Monasteru jiċċelebra żewġ festi Festa Marija Bambina - Mellieħa - 2008 prinċipali li huma t-Twelid tat-Theotokos fit-8 ta' Settembru, f'Malta magħrufa bħala l-Vitorja, u l-festa ta' Assunta fil-15 ta' Awwissu. Tul il-ħakma Latina (1191-1571), dik Torka (1571 — 1878) u dik Ingliża (1878 — 1960), il-Monasteru ta' Kvkkos serva ta' fanal li jagħti d-dawl liċ-Ċiprijotti u għen sabiex jiġu ppreservati l-ispiritwalita', it- tradizzjonijiet, il-lingwa Griega, l-istorja, l-arti, l- ikonografija, xogħol fl-injam, l-edukazzjoni u xjenzi oħra permezz tax-xogħol ta' l-ekkleżjastiċi. Dan il-Monasteru ħadem u għen b'mod finanzjarju għat- twaqqif ta' bosta skejjel Griegi kif ukoll għal-liberta' tal-Gżira mill-ħakma Ingliża. Il-Konnessjoni mas-Santwarju tal-Mellieħa Fost in-numru kbir ta' Ex-Voto li hemm miġbura fis-Santwarju tal-Madonna tal-Mellieħa, wieħed isib pittura antika li fiha żewġ rappreżentazzjonijiet. Il-parti ta' fuq ta' din l-Ikona, li hi ta' l-injam, fiha x-xbieha tal-Madonna ta' Kvkkos fuq stil Grieg- Biżantin u tista' tgħid li hi kważi kopja eżatta ta' dik li hemm f'Ċipru. Fl-Ikona li hemm fil-Mellieħa nsibu lill-Verġni Mqaddsa, Omm Alla, iżżomm lill-Bambin Ġesu f'idha l-leminija b'San Luqa ħdejh waqt li fuq ix-xellug tal-Madonna hemm San Nikola. Traduzzjoni ta' l-iskrizzjonijiet li hemm fil-parti ta' fuq ta' l-Ikona miktubin bl-aħmar fuq sfond tad-deheb tgħid hekk: Omm Alla — tal-Ħniena — Kvkkos — San Luqa — San Nikola — Ġesu Kristu. Bejn din il-parti ta' fuq li għadna kemm spegajna u l-parti t'isfel hemm burdura b'iskrizzjoni oħra, bl- aħmar fuq id-deheb, li tgħid : Qumu — Mulej — jien is-seftur tiegħek — inżel għarkoptejk, adura u offri sagrifiċċji. Il-parti t'isfel ta' dan l-Ex-Voto turi mirkeb Venezjan itajjar bandiera ħamra bl-iljun ta' San Mark u fuqha hemm il-kliem San Mark. Fil-fatt Ċipru ngħata lir-Repubblika ta' Venezja fl-1489 u sar ċentru ta' kummerċ fil-Lvant tal-Mediterran peress li l-Venezjani kellhom rotot ta' kummerċ ma' l-Asja. Qamħ, xgħir, zokkor, qoton, inbid u żejt taż-żebbuġa minn Famagusta kif ukoll melħ minn Larnaka sab bejgħ fl- Ewropa u fil-pajjiżi tal-Mediterran. Il-ħakma Venezjana ta' Ċipru spiċċat f'idejn l-Imperu Ottoman fl-1571, sitt snin wara l-Assedju l-Kbir ta' Malta. Iż-żewġ figuri tal-Verġni Mqaddsa li nsibu fiż- żewġ Ikoni, jiġifieri dik ta' Kvkkos u l-Ex-Voto li jinsab fis-Santwarju tal-Mellieħa, huma mpenġija tista' tgħid b'mod identiku. L-inklinazzjoni tar-ras, il-wiċċ, il-pożizzjoni ta' l-idejn kif ukoll il-velu bil-kulur aħmar u dak tad-deheb u l-piegi tiegħu jixtiebħu ħafna. Il-figura ta' Ġesu wkoll hi l-istess, b'id waħda kemm kemm jgħolli l-velu tal-Verġni Mqaddsa u fl- oħra jżomm skroll, waqt li s-saqajn qegħdin fl-istess pożizzjoni. Min penġa l-Ex-Voto li jinsab fil-Mellieħa żgur li kien jaf id-dettalji ta' l-Ikona f'Kvkkos, jista' jkun li kien qiegħed jaraha quddiemu waqt li jpinġiha. L- Ex-Voto li jinsab fis-Santwarju tal-Mellieħa sar minn xi ħadd li kien jinsab f'diffikulta' fuq il-baħar, iżda min għamlu talab l-interċessjoni tal-Verġni Mqaddsa ta' Kvkkos. Perċ, b'mod misterjuż dan il-kwadru spiċċa fis-Santwarju tal-Mellieħa. Il-preżenza ta' dan l-Ex-Voto fil-Mellieħa nissel bosta mistoqsijiet li s'issa għadhom ma sabu l-ebda tweġiba minn dawk li ppruvaw isolvu l-misteru. Ta' liema żmien hu7 Imur lura għaż-żmien meta Ċipru kien għadu taħt il-ħakma ta' Venezja, jiġifieri bejn l-1489 u l-15712 Hu possibbli li kien insteraq minn sibbiena Maltin li kienu jattakkaw imriekeb Venezjani fis-seklu 162 Jista' jkun li nġab Malta sabiex jiġi salvat wara li Ċipru nħakem mill-Ottomani fl-15712 Kif irnexxielu dan l-Ex-Voto jsib ruħu ma' l-Ex-Voto l- oħra li hemm fil-Mellieħa2 Min poġġieh hemm jew tah lis-Santwarju2 Fl-Arkivji tal-Parroċċa tal-Mellieħa, f'Inventarju ta' l-1694, insibu mniżżla informazzjoni qasira ferm dwar kwadru li jirrapreżenta lill-Madonna 'alla greca', allura x'aktarx b'referenza għalih. Kuntatti li saru ma' l-Awtoritajiet tal-Mużew tal- Monasteru ta' Kvkkos f'Ċipru ma ħallew l-ebda frott lanqas. Forsi xi darba tinstab konnessjoni li tgħaqqad l-Ikona tal-Verġni Mqaddsa li hemm f'Kvkkos ma' l-Ex- Voto li nsibu fis-Santwarju tal-Mellieħa. Dan l-artiklu ta' Jimmv Muscat kien deher bl-Ingliż f'The Sundav Times tat-13 ta' April 2008.