L-KONTI RUĠĠIERU 900 sena mill-miġja tiegħu Joseph Scerri in is-sena Malta qed tikkomemora id- disgħa ċentinarju mill-miġja tal-Konti Ruġġieru fi gżiritna. Dan l-avveniment u l-per- sunaġġ ewlieni tiegħu kienu għal ħafna snin punt ta' kontraversji fl-istorja ta' pajjiżna. Dan għadu jgħodd sal-lum. B'dankollu jidher li f'xi żmien, specjalment lejn l-aħħar tas-seklu l-ieħor u l-bidu ta' dan is- seklu, il-Konti Ruġġieru kien meqjus bħala 'gwerrier valoruż li feda lil Malta mill-Ħakma tas-Saracini'. Ma dan wieħed irid iżid li sa minn żmien twil ilu ġew maħluqa stejjer li komplew żejnu 'l dan il-personaġġ u għamluh eroj. Dan kollu forsi seta kien ir-riżultat frott ix-xewqa tal-Maltin li jsibu identita nazzjona billi jżidu ma certi partijiet ta' l-istorja t'artna u għaldaqstant jenfasiżżaw il-kefrija tal-Ħakmiet permezz li jfafiru u jofiolqu kult għal feddej il-ġdid li jkun imiss. Barra minn dan il-konnes- joni tal-Konti Ruġġieru mal-Katidral Veskovili tal-Imdina kompliet biex għolliet l-istima tal- poplu Malti lejn dan il-gwerrier. Għaldaqstant dan kollu iwieġeb għall-mis- toqsija: Għaliex il-banda tal-Każin San Pawl ġiet imsemija 'Banda Konti Ruġġieru'72 Nem- men li dan kien l-iskop ewlieni li għalih dawk is-sbatax il-fundatur tal-Każin tagħna taw dan l-isem lil Banda. IL-KONTI RUĠĠIERU: Ħajtu Il-Konti Ruġġieru twieled fis-sena 1081 W.K. Hu kien l-iżgħar iben tal-Baruni Tankred ta' Hautville tan-Normandija. Sentejn wara li fuħi Robert Guiscard laħaq Konti t'Apulia u Cala- bria, il-Konti Ruġġieru rebafi Messina fl-1061 u b'hekk bdiet it-telfa għall-Misilmin fi Sqallija, offriet reżistenza aktar iebsa milli ħaseb Ruġġieru. F'nofs is-sena 1063, Ruġġieru ltaqa mall-Misilmin f'Cerami. It-taqbida damet sejra jum sħiħ. Fl-aħfiar l-Għarab Ħarbu u b'tifkira ta' din ir-rebħa jingħad li Ruġġieru għamar li fuq it-tarka tiegħu jiġu mnaqqxa il-kliem: 'L-id il-leminija t'Alla mlietni bil-qlubija L-id il-leminija t'Alla għollietni' Pittura tal-Konti Ruġġieru li tinsab fil-Każin San Pawl. Pittur G. Cali In-Normanni rebħu wkoll taqbida ofira mal-ar- mata Għarbija qrib il-belt ta' Misilmeri fl-1068. Fl-1070, Ruġġieru dawwar il-belt ta' Palermo sakemm infirex malajr il-ġufi li ġiegħel l- Għarab icedu. Jidher li wara li Sqallija waqet kollha taħt idejn Ruġġieru beda iż-żmien tas- Sliem li fih Biżantini, Għarab, Lhud, Sqallin u Normanni għiexu flimkien f'serenita u paċi. L-istess Ħaġa niltaqgħu magħha aktar tard meta Ruġġieru Ħa Malta f'idejh. F'Lulju tal-1090, il-Konti Ruġġieru wasal Malta. Dan l-avveniment insibuh deskritt mill- kronolġu tal-konti stess, Geoffroi Malaterra li jgħid: 'il-Konti bil-ftit nies li ġab miegħu rebaħ il-ftit tar-reżistenza li Ħolqu l-abitanti imbagħad ftit ftit rebaħ il-ġżira sakemm kien baqa biss il-kapitali, l-Imdina. Il-'kaid' u c- 'cives' li xejn ma kienu kapaci jużaw l-armi, cedew saħansitra iż-żwiemel, bgħula, armi u l-'infinita peccuria' u Ħalfu li jsiru 'confoeder- ati' filwaqt li jħallsu somma flus fis-sena. Il- Latini (il-Konti u l-armata tiegħu) ġew milqugħa minn numru kbir ta' 'captivi cristiani' Pittura tal-Konti Ruġġieru li tinsab fil-Mużew tal-Kolleġjata. lihuma imbagħad bagħtu lura f'art twelidhom Merenznzn Ruġġieru ma damx ma telaq minn Malta iżda qabel ħakem taħt idejh Għawdex ukoll.' ' Meta l-Konti Ruġġieru Ħeles l-ilsiera nsara, it-tradizzjoni tgħid li dawn laqgħuh fejn il-belt tal-Imdina bi zkuk f'idejhom għamla ta' salib u b'għajjat tal-'Kvrie Eleison'. F'dan il-post aktar tard gie mwaqqaf salib li llum jiddomina il-ġnien iż-żgħir ta' quddiem l-Imdina. Tradizzjoni oħra jssemmi l-post magħruf bħala 'Miġra ferħa bħdla l-inħawi fejn daħal bix-xwieni tiegħu u żbarka il-Konti Ruġġieru. Għalhekk ħafna kienu tal-feħma li dan l-isem ġej minn 'ġirja ta' ferħ', din it-tradiżżjoni ma tantx tista titwemmen minħabba id-diffikulta li dan il-post joffri lil kull min jaħiseb li jista jinvadi lil Malta minnu. Ma dan wiefied irid iżid li l-istorici huma aktar tal-fehmali isem dan il-post ġej mill-fatt li f'dan il-lok wiefied isib miġra tal-ilma li ġejja minn oħra akbar (bl-Ingliż 'offspring'). Iżda l-aktar tradizzjoni li ilha magħna għal snin sħaħ hi dik tal-bandiera nażżjonali. L-is- torja tgħid li il-Konti Ruġġieru qabel ma ħalla gżiritna tagħna bicca mill-bandiera ta' Haut- ville li il-Maltin iffurmaw biha il-bandiera nazz- jonali magħmula minn kaxxa bajda u kaxxa ħamra. Dawn it-tadizzjonijiet huma frott l-għidut ta' missirijietna li jistgħu facilment jiżvijaw u jgħawwġu il-fatti ta' l-istorja. Dawn il-leġġendi jibnu kult madwar persunaġġi partikolari u jqajmu wkoll certu interess biex wieħed jistud- ja ġrajjiet pajjiżna. Sadattant illum nafu li għalkemm il-Konti Ruġġieru wettaq din l-invażjoni Normanna f'artna, Malta baqgħet fil-parti l-kbira Musul- mana sal-1127 meta iben il-Konti, Ruġġieru Il ħa f'idejh pajjiżna u daħilu taħt Ħakma waħda ma dak ta' Sqallija. Il-Konti Ruġġieru miet fit-22 ta' Ġunju 1101 u ġie midfun fil-Knisja tas-Santissma Trinita f'Mileto. RABTIET MAR-RABAT U L-IMDINA Jidher ċar li minħabba l-fatt li l-Imdina kienet il-belt kapitali ta' Malta, ir-Rabat bħala sub- borġ gawda Ħafna popolarita u għadda minn ħafna mumenti t'importanz storika. Diġa semmejna il-fatt marbut mas-salib tal-ġnien. In-nuqqas ta' kitba minn storici kontemporanji ta' dawn l-aħħar snin tas-seklu Ħdax wassal — biex it-tagħrif li nsibu llum mhux wieħed għall kollox korrett. Għalhekk irridu noqgħodu fuq affarijiet oħra li saru aktar tard fl-istorja. Jekk wieħed jidħol fis-sagristija tal-Katidral fl- Imdina żġur li jilmaħ fuq ix-xelluġ tiegħu kwa- dru tal-Konti Ruġġieru riekeb iż-żiemel. Taħt dan il-kwadru hemm skrizzjoni li tgħid: 'Comiti Roggiero Normanno Insularum Vidici Et Hujus Cathedralis Funadatoni Gratitudinis Monumentum', jiġifieri 'Monument ta' grati- tudni lill-Konti Ruġġieru li Ħeles lil dawn il- Gżejjer u fundatur ta' dan il-Katidral, Ta' min jgħid li aktar tard il-kelma fundatur ġiet mib- dula għal 'benefatur'. Dan ir-ritratt ġi mwaħħal fl-4 t'Ottubru 1711 mill-kapitlu tal- Katidral għax minn dejjem kien jingħad li il- Konti Ruġġieru meta wasal f'artna saba L-istatwa tal-Konti Ruġġieru waqt il-marċ tal-Ġimgħa mingħajr isqof, Għalhekk hu talab lill-Papa Urbanu II sabiex jagħmel isqof lis-saerdot Gualtieri. Hu Ħaseb ukoll għar-renta, iffonda tlett kanonikati u bena wkoll l-ewwel katidral fl-Imdina. Barra dan l-Isqof Alpheran, fit-2 ta' Lulju 1747 waqqaf anniversarju għal-rufi il-Konti Ruġġieru, li għadu jsir kull sena fl-4 ta' Novembru. Din l-iportanza lill-Konti Ruġġieru insibuha ukoll fir-Rabat u wieħed jista jinnota li fost, l-armi li hemm skulurati fil-bini tal-Casino Notabile fit- telgħa tas-Saqqajja insibu dik bil-kaxxi bojod u Ħomor tal-Konti Ruġġieru. Ta' min isemmi wkoll li waħda mill-isbaħ toroq tar-Rabat li tinsab fl-inħawi qrib il-Kolleġjata tagħna hi ukoll imsemmija għal dan il-persu- naġġ. F'dan l-ambjent allura wieħed malajr isib tweġiba għaliex il-bandafi fidan ic-cirkolu San Pawl fl-1869 ġiet imsemmija għall-Konti Ruġġieru. dn kif se naraw kompla kabbar dan il-'kult'. Insibu li sa mill-bidu il-banda adattat il-kuluri bojod u Ħomor imqasmin f'kaxxi żgħar għall-uniformijiet tal-banda. Barra minn dan il-bandiera ufficjali tal-każin għall-ewwel kienet bi tmien kaxxi bojod u fiomor u aktar tard maż-żmien inbidlet għal dik b'sitt kaxxi. L-ISTATWA TAL-KONTI RUĠĠIERU Fl-1871 numru kbir ta' Rabtin iddecidew li jagħmlu palk principali għal banda biex jiġi armat fil-festi tagħna. Dan il-palk għadu jin- trama sal-lum f'dik il-bicca art f'forma ta' trian- glu li tinsab fuq ix-xelluġ tal-kolleġjata tagħna. Dan il-palk sar f'forma ta' monument għal Konti Ruġġieru u għalhekk biex titpoġġa fil- quccata tiegħu ġiet minnhom stess maħduma statwa tal-Konti Ruġġieru riekeb iż-żiemel b'salib f'idejh. L-irjus taż-żiemel u tal-Konti Ruġġieru huma maħduma fl-injam filwaqt li l-kumplament tiegħu hu tal-kartapes- ta. L-irjus huma xogħol Catania, missier in- Nutar F. Catania. Din l-istatwa bdew ukoll L-istatwa tal-Konti Ruġġieru armat fuq il-palk prinċipali jerfgħuha fuq l-idejn waqt il-marc tal-festa. Dan għadu jsir sal-lum. Din l-istatwa ġiet ukoll armata f'diversi okkażjonijiet bħal fiż- żjara tar-Reġina Eliżabetta li fl-1954. (ara l-festa tagħna 1984). Din l-istatwa minn dejjem kienet issafifjar it-tfal Pawlini u żġur li kulfiadd iħoss certu nostalġija kif jilmaħa. Jekk wiefied jaqra l-ktieb 'Fuq l-Għajn ta' San Bastjan' isib li Kilin f'dan l-ispeci ta' djarju jagħti deskrizz- joni Ħelwa ta' din l-istatwa: '…. madwar l-istatwa tal-Konti Ruġġieru, merfugħa fuq l-ispallejn, beda l-briju, u bdiet nieżla xita ta' karti mqattgħa… Għalkemm imwerwer (hu) u wicci maħsul bid-dmugħi, ma stajtx manarax lill-Konti Ruġġieru għaddej minn quddiemi, riekeb fuq żiemel ixheb. Kellu wiccu roża u sabiħ bil-wardiet, qisu mara u mhux raġel gwerrier, u f'idu kellu salib żgħir. Liebes libsa tal-landi u elmu tal- landi ukoll. Min jaf kemm iccekcek il-Konti Ruġġieru meta jimxi, u kemm iħoss bardi' Kilin fil-kitba tiegħu ta' spiss jerġa jsemmi il-Konti Ruġġieru bħala punt ta' referenza hekk jgħid illi: 'minn suwed u mxellfin is-skieken saru jaqtgħu u jleqqu daqs is- sejf tal-Konti Ruġġieru' u 'erħila t-tajra tiegħi togħla l'fuq bajda u Ħamra, bil-kaxxi bħal bandiera tal-Konti Ruġġieru.' Jidher li f'dawn il-ħsiebijiet Kilin jesprimi l-effet ġenerali li din ix-xbieha ħalliet fuqu u sħabu t-tfal l-oħra. Il-pedestall li fuqu titqiegħied l-istatwa tal- Konti Ruġġieru ġie ukoll imżejjen bi skrizz- joni bil-latin li fil-bidu tas-snin sebgħin ġiet mibdula f'waħda bil-Malti li tideskrivi lill-Konti Ruġġieru bħala 'mexxej qalbieni li fl-1090 kecca lis-Seracini' u li 'il-poplu Rabti b'imħabba u għożża dan il-jum ifakkar.' Aktar tard kienu saru ukoll armi għall fuq il- pavru tal-fidda maħsulin bid-deheb b'riliev żgħir, kopja ta' din l-istatwa tal-Konti Ruġġieru. FESTA NAZZJONALI Fl-1891 grupp ta' rabtin fi fdan ic-Cirkolu San Pawl bdew jagħmlu festa nazzjonali lill-Konti Ruġġieru u ddecidew li din issir fir-raba Ħadd ta' Settembru. Twaqqaf ukoll kumitat ip- presedut mill-avukat Agostino Naudi li dak iż-żmien kien ukoll president tac-Cirkoli San