Festa Ċentinarja 2011 Vara Artistika ta' San Publju 1811-2011 President Onorarju Socjeta' Filarmonika Vilhena Bla dubju ta' xejn il-Floriana hija belt sportiva. Naħseb li dan jafuh il-maġġoranza biex ma ngħidx kull min huwa dilettant tal-isport f'Malta. Ħafna lokalitajiet bdew attivitajiet sportivi fil-lokalitajiet ħafna wara dawk fil- Floriana. Ma nkunx qed niżbalja ngħid li min huwa verament dilettant tal-isports jafu sewwa jekk isegwi rapporti li jidhru fil-gazzetti u rapporti televiżivi. Għal ħafna snin speċjalment fl-era kolonjali meta Malta kienet taħt il-ħakma tal-Gran Brittanja il-Floriana kienet miżgħuda b'suldati fid-diversi barracks li kienu jinsabu fiha. Id-diversi reġimenti kienu spiss jinbidlu minħabba l-esiġenza militari u dan ġab varjeta' fl-isport li kienu jagħmlu. l-Isport għas-suldati Britanniċi kien obbligatorju kemm bħala passatemp, kifukoll minħabba esiġenzi fiżiċi. Semmejt varjeta', iva, għaliex ir-reġimenti kienu jvarjaw il-gosti sportivi tagħhom, min jippreferi l-football, min il-cricket u min il-hockev kif ukoll anke l-atletika. Il-Floriana Parade Ground, illum l-Arena tal-Indipendenza jew kif inhi magħrufa bl-isem ta' Ix-Xagħra kienet tkun xena ta' attivita' sportiva tista' tgħid il-ħin kollu tal-ġurnata. Naturalment iż- żgħażagħ u tfal Furjaniżi tas-seklu 19 kienu jitħajru jippruvaw jimitaw dak li jaraw f'dik il-wesgħa. Is-suldati Brittaniċi kienu jinnutaw l-interess tagħhom u għalhekk kienu jgħallmuhom kif jixxutjaw ballun tal-football jew kif jolqtu ballun tal-ericket biex insemmi biss żewġ dixxiplini sportivi u aktar tard għallmuhom ukoll kif jużaw stikka tal-hockev. Post ieħor f'Malta fejn is-suldati Brittaniċi bdew jinterassaw liż-żagħżagħ Maltin b'mod pjuttost limitat kien fil-Kottonera u f'Pembroke fejn kien hemm ukoll numru ta' suldati stazzjonati hemm, iżda kien fil-Floriana fejn iż-żerriegħa sportiva mħawwla fix-Xagħra kibret sewwa u saret siġra kbira. X'aktarx, għalkemm ma xejn dokumentat b'mod ufficjali, fuq bażi ta' team kien il-cricket l-ewwel sport ippratikat b'mod organizzattiv. Dan it-team Furjaniż kien jismu Colonials dejjem fis-seklu 19. Wara twaqqaf il-Floriana Cricket Club. Maż-żmien sar wieħed b'saħħtu tant li rebaħ ħafna logħbiet kontra timijiet tas-Servizzi Brittaniċi, kemm militari kif ukoll navali. Plejers Furjaniżi ta' kalibru kienu fost l-oħrajn l-aħwa Miller, Bristow u Bilocca. Meta l-Floriana Parade Ground (ix- Xagħra) saret Arena tal-Indipendenza fl-okkażjoni taċ- ċelebrazzjoni tal-Indipendenza ta' Malta, il-ground inbidel totalment tant li ma setax isir aktar logħob tal-cricket biex il- Floriana Cricket Club temm l-attivitajiet sportivi tiegħu. Ħasra. Ma tistax issemmi l-Floriana mingħajr ma jissemma l-football għax dan l-isport huwa sinonimu mal-isem ta' din il-belt sportiva. Il-football beda ħafna kmieni qabel twaqqaf il-Floriana Football Club. Iż-żagħżagħ Furjaniżi bdew jilagħabu ma' jew kontra suldati Brittaniċi mhux b'mod kompetittiv għax il- kompetizzjonijiet ma kienux jeżistu għajr bejn ir-reġimenti. Fl- 1894 twaqqaf uffiċjalment il-Floriana Football Club li huwa meqjus bħala wieħed mill-eqdem timijiet tal-football fid-dinja. Kull min huwa dilettant ta' dan l-isport jaf li l-Floriana Football Club għandu storja glorjuża bil-kwantita' ta' unuri li rebaħ. Ma hemmx bżonn insemmuhom għax il-lista hija waħda twila u jittieħed ħafna spazju. Fost ħafna oħrajn jispikkaw Lollv Borg, Pullu Demanuele, Lollv Debattista u Tonv Cauchi. Tajjeb insemmu li Debattista kien l-ewwel li rebaħ l-unur Footballer of the Vear, filwaqt li Tonv Cauchi niżżel ismu bħala l-ewwel Malti li skorja gowl f'logħba internazzjonali. Kemm-il darba kelli okkażjoni nikteb dwar l-ewwel kuluri tal-gerijiet. Ma jimpurtax jekk nerġa' nirrepeti li dawn fil-bidu kienu aħdar u aħmar. Saru ħodor u bojod wara partita li l-Furjaniżi kienu rebħu kontra l-Zrish Fusulier. Dan ir-reġiment Irlandiż billi kien se jtemm is-servizz tiegħu f'Malta b'sens ta' sportivita' u gratitudni minħabba r-rabta bejn il-Furjaniżi u l- Irlandiżi għar-raġuni li l-Furjaniżi residenti f'dik il-parti msejħa Balzunetta kienu jgħinu lil dawn is-suldati fiċ-ċelebrazzjonijiet tal-Festa ta' San Patrizju (St. Patrick), Patrun tal-Irlanda irregalawlom il-flokkijiet tagħhom ħodor u bojod. Naturalment b'hekk twieled il-laqam tal-Irish. Kien hemm tim ieħor li għamel isem fuq bażi nazzjonali iżda mhux daqs dak tal-Floriana F.C. Dan kien il-Floriana Tigers Football Club. Kien ikkunsidrat l-aqwa tim Malti tad-dilettanti ta' żmienu. It-Tigers ħadu sehem ukoll fis-Sezzjoni B tal- Kampjonat Malti bejn l-1935 — 1938. Maż-żminijiet din il-belt sportiva kellha diversi timijiet oħra tal-football fosthom il-famużi Floriana Ajax Football Team li saħħar bil-logħob sabiħ lil eluf ta' Maltin minn Malta kollha li bi ħġarhom kienu jiġu jsegwuhom. Il-plejers ta' dan it-tim ġew imsawra mis-Sur Frankie Tabone, ġentlom kbir fil-qasam sportiv. Madankollu, mertu għandu jmur ukoll għand ċertu Surġent Lippu miż-Żurrieq li għaqqadhom Soċjeta' Filarmonika Vilhena 14, Triq Sant' Anna Floriana info(ġvilhenabe.com 96.1 Vilhena fm Festa Ċentinarja 2011 Vara Artistika ta' San Publju 18IL-2011 meta kien stazzjonat fis- St. Francis Barracks fejn illum hemm l-Ispiżerija taċ-ċentru tas-Saħħa tal-Floriana. Aktar tard dan it- tim kollu tal-Ajax ġie nkorporat fil-Floriana Football Club u b'hekk bdiet sensiela twila ta'unuri mirbuħa f'ġieħ il-Belt Floriana. L-istorja tal-football tinkludi numru ta' timijiet oħra bħal Floriana Libertv li ħadu sehem fil-Kampjonat ta' Malta bejn 1916— 1918, is-Swallows ET., il-Brittania ET., l-Irish Born FT., Small Irish, Floriana Lions F.T., St. Francis E.T., Little Ajax, Floriana Colts, Floriana Atoms, Floriana Grasshoppers FT. u Emeralds F.T. Illum fuq in-naħa tal-parti tal-Floriana msejħa Balzunetta jinsab il-Floriana Ajax Amateur Football Club. Għaqda bi'ebda konnessjoni mat-tim antik tal-istess isem. Wara it-Tigers naħseb li l-Floriana Ajax Amateur Football Club l-aktar li għamlu ħoss u waqt li qed tinkiteb din l-informazzjoni issib li ġieli rebħu l- kampjonati tal-I.A.S.C. Seta' kien hemm aktar timijiet mill- Floriana li għamlu żmien jeżistu iżda li żarmaw kmieni war li twieldu . It-tielet sport fuq bażi ta' tim li beda jintlagħab mill- Furjaniżi ukoll li f'dik li kien jisimha l-Floriana Parade Ground huwa l-hockev. Dan beda ftit wara li ntemmet it-Tieni Gwerra Dinjija u tista' tgħid fl-istess spazju fejn illum hemm il-Floriana Voung Stars Hockev Club. Dan kien jismu Floriana Hockev Club. Dan l-isport ukoll ittieħed mis-suldati Brittaniċi. Dak iż- żmien me kenitx teżisti assoċjazzjoni nazzjonali ta' dan l-isport f'Malta u għalhekk il-logħbiet kienu fuq bażi amatorjali. Tajjeb insemmi li kemm-il darba l-Furjaniżi kisbu riżultati tajbin. Meta beda jintlagħab f'Malta l-hockev kompettiv il- Floriana kienet irrapreżentata mill-Irish Born Hockev Club. Sfortunatament dan il-club safa mkeċċi mill-Malta Hockev Association wara li ġie akkużat b'imġiba mhux korretta. Illum għandna l-Floriana Voung Stars Hockev Club li għandu għad-disposizzjoni tiegħu club house u ground sabiħ tal- hockev. Il-Voung Stars mhux mill-bidu kienu jirrappreżentaw lill-Floriana. Illum dan il-club huma kkonsiderat bħala wieħed mill-aqwa ta' dan l-isport f'Malta. Mhux ta' b'xejn għax rebħu diversi unuri nazzjonali. Il-Basketball daħal fil-Floriana fl-1977. Il-mutur biex dan seħħ kien il-mibki Karmenu Abela, referee u coach tal-istess dixxiplina sportiva. Kien ir-raba' sport li tfaċċa fil-Floriana l- ewwel bl-isem FSOBIANS Basketball Club iżda fl-istaġun 1979/1980 biddel ismu għal Floriana Basketball Club biex aktar identifika ruħu mal-lokalita'. Wara li għal ħafna snin kien ospitat fil-FSOBIANS Club aktar tard mar fil-Kumpless Sportiv tal- Arena tal-Indipendenza. Soċjeta' Filarmonika Vilhena 14, Triq Sant' Anna Floriana info(ġvilhenabc.com 96.1 Vilhena fm Il-Floriana B.C. ikkompeta fit-tielet, fit-tieni, u fl-ewwel dviżjoni (wara Premier), diviżjonijiet tal-Malta Basketball Association u rreġistra numru ta' suċċessi f'diversi taqsimiet tal- M.B.A. bħal rebħ ta' Kampjonati tat-Tieni Diviżjoni Rġiel u l- M.B.A. Shield tan-Nisa tal-ogħla diviżjoni. Fl-istaġun 1986/87 il-Floriana Basketball Club ħa sehem f'kompetizzjoniniet tat- taqsimiet kollha tal-Malta Basketball Association inkluż il-Mini- Basket, ħaġa li mhux il-clubs ta' Basketball Maltin kollha rnexxielhom jagħmlu. Wara li spiċċat it-Tieni Gwerra Dinjija niftakar li bdew jintlagħbu l-Boċċi mhux forma ta' kompetizzjoni fi spazju taħt il-Hotel Phoenicia. Illum dan l-isport fil-Floriana jinsab ħafna organizzat bi club house u pitch f'tarf il-Kumpless Sportiv ta' l-Arena tal-Indipendenza. Anke dan il-club kellu s-suċċessi tiegħu matul kemm ilu jeżisti. Ma jidhirx li ġew furmati clubs tal-billiards u snookers iżda dawn kienu jintlagħbu f'forma ta' kompetizzjonijiet fil- Każin Vilhena kif ukoll fis-St. Publius Club fi Triq Sant' Anna. Anke fil-FSOBIANS kienu saru kompetizzjonijiet fuq forma ta' individwali. Illum il-billiard fuq livell individwali jintlagħab ukoll fil-Każin Laburista tal-lokal. Rigward id-darts saru u għadhom isiru kompetizzjonjiet speċjalment fil-lokal tal-Floriana Ajax Club u anke saru fil-Każin Vilhena, fil-FSOBIANS Club u b'mod limitat fiċ-ċentru tal- Floriana Senior Citizens. Fis-snin 50 f'Malta bdew jitwaqqfu chess clubs, jew circles kif kienu magħrufa, imsemmija għall-personaġġi kbar fid-dinja magħrufa bhala gran mastri. Fil-Floriana ġie mwaqqaf ir-Rubinstein Chess Circle, l-ewwel International Bar tas-Sur Mikielanġ Sultana fi Triq Sant' Anna u aktar tard dan mar fil- Każin Vilhena. Wara li għal xi snin dan it-tim ma baqax jeżisti tfaċċa circle ieħor bl-isem ta' Lasker C.C. ukoll fil-Każin Vilhena. Wara żmien li kien attiv sewwa b'organizzazzjonijiet ta' Kompetizzjonijiet miftuħa għal kull min ried jieħu sehem messitu l-istess xorti bħal ta' qablu. Fis-snin 70 iżda tfaċċa ieħor, ir-Reti Vilhena Chess Circle meta r-Reti C.C. ta' Ħal-Qormi ġie fil- Każin Vilhena u beda jissemma Reti Vilhena Chess Circle. Ic- Chess Circles f'Malta ma baqgħux moda bħal fis-snin 50, 60, 70 tas-seklu għoxrin u għaldaqstant ma baqgħux jeżistu fil-forma li kellhom kemm fil-Floriana kif ukoll anke fi bliet u rħula oħra Maltin. Ic-Chess beda jeżisti f'forma oħra aktar addattata għal żminijiet moderni. Meta wieħed jaqra dan kollu bla dubju jinduna bl- interess kbir fil-qasam sportiv tal-Furjaniżi. Tgħid għad naraw xi dixxiplina sportiva oħra fil-Floriana2 Min jaf forsi r-rugbv li ġieli naraw min jeżerċita dan l-isport bħala taħriġ fil-ground tal-Floriana F.C.