Id-Domus- 100 Sena ta' Ħajja Kitba ta' Frans Żahra Hija ħaġa tassew sabiħa u ta' min japprezzaha li soċjeta' tifraħ u tawgura lil soċjeta' oħra li tkun qed tiċċelebra xi okkażjoni speċjali u tistedinha taqsam magħha dak l-avveniment. Dan huwa dak li qed tagħmel is-Soċjeta' Mużikali Beland permezz ta' dan l-artiklu. Intant ċertu għażeb Anġlu Baldacchino (il-Biżżi) sawwar f'moħħu l-ħsieb li fiż-Żejtun ikun hawn post ta' formazzjoni spiritwali u temporali għat-tfal u ż-żgħażagħ. Kiteb lill- Arċipriet Dun Lawrenz Degabriele u wrieh bil-ħsieb tiegħu u li jkollu Direttur Spiritwali. Il-ħolma ta' Anġlu saret realta' fi Frar tal-1912. Għall-ewwel id-Domus kien fejn kien hemm mil-ħanut ta' l- inbid 'tas-Sur Nin' fejn illum hemm bini ġdid bl-isem 'Dar Lorenza' biswit fejn hemm Domus illum. Din id-Dar (għax hekk tfisser il-kelma Domus) kienet providenzjali għat-tfal u ż-żgħażagħ Żwieten. L-attivitajiet reliġjużi u soċjali minkejja l-limitazzjonijiet ta' dawk iż-żminijiet, li kienu jsiru fid-Domus attiraw liż-Żwieten. Imlew vojt kbir fir-raħal tagħna. Id-Domus kien imwaqqaf fuq il-linja Sależjana skond Don Bosco u bħala post reliġjuż li jappartjeni lill-knisja għandu wkoll kappella u kien 6 snin wara l-ftuħ tiegħu fl-1918 li ġiet l-approvazzjoni mill-Vatikan biex tkun tista' tiġi ċċelebrata il-quddiesa fil-kappella. Din kienet issir u għadha nhar ta' Ħadd fis-7:00 am ( illum qed tiġi ċċelebrata fid-9:00 am). Fost l-attivitajiet reliġjużi minbarra l-quddies, fix-xahar ta' Mejju kien jingħad ir-rużarju u tingħata l-barka sagramentali. F'Ġunju minflok ir-rużarju kienet tingħad il-kurunella tal- Qalb ta' Ġesu'. F'Ottubru kellna l-festa ta' Kristu Re. Wara l-quddiesa kienet issir l-espożizzjoni tas-Ssmu. Sagrament fil- ġilandra u sal-11:00 am kont tara soċi jagħmlu xi ħin ta' adorazzjoni. Wara kienet issir siegħa adorazzjoni li tintemm b'purċissjoni bis-sagrament li kienet titmexxa mill-Isqof Emm. Galea u kienet tagħlaq bil-barka sagramentali. Il-purċissjoni kienet toħroġ mill-kappella, tinżel it-taraġ, toħroġ fil-bitħa u lura lejn il-kappella. Fit-8 ta' Diċembru konna nagħmlu ċ- ċerimonja tal-Figli di Maria. Aħna t-tfal nilbsu żigarella ċelesti b'domna tal-Madonna fit-tarf tagħha. 'Għall-ewwel id-Domus kien fejn kien hem mil- ħanut ta' l- inbid 'tas-Sur Nin'.2 Għaqda Mużikali Beland c Żejtun : It-30 Pubblikazzjoni : 2012 Il-festa tal-kappella f'ġieħ is-Sagra Familja kienet issir bi tlett ijiem ta' tridu, lejliet il- festa kien isir l-ewwel għasar filwaqt li nhar il-festa minbarfa l-quddiesa tas-7:00 kienet issir quddiesa kantata solenni bil-paniġierku fid-9:00 am bis-sehem tal-orkestra u l- iScuola cantorum tad-Domus. Filgħaxija kien isir il-kanta tat-tieni għasar bl-orkestra u l-vuċijiet u wara barka sagramentali. Aktar tard fl-istess jum kien isir slide feature fil- platea ta' l-istess Domus bil-kummentarju ta' l-Isqof Emmanuele Galea. L-attendenza kienet tkun waħda numeruża ħafna. Lejn l-aħħar ta' Jannar konna niċċelebraw l-festa f'ġieħ San Gwann Bosco. F'Novembru waħda mill-quddisiet tal-Ħadd kienet tkun b'suffraġju tas-soċi mejtin u ta' kull sena kienu jinqraw l-ismijiet tas-soċi li jkunu mietu matul is-sena. Sa ftit tas-snin ilu fil-kappella kien hemm inkwadru bl-ismijiet tas-soċi mejtin. Fi żmien ir-Randan kien isir kors ta' eżerċizzi spiritwali li l-istess fundatur Anġlu Baldacchino ħalla xi flus għalihom. Reċentement niftakru l-funzjoni ta' Hamis ix-Xirka u l-Ġimgħa l-Kbira. Illum iżda dawn twaqqfu bħalma twaqqfet wkoll il-quddiesa ta' bil-lejl lejliet il-Milied. Semmejt ukoll l-orkestra u l-iScuola Cantorum li kellu d-Domus. L-orkestra kienet titmexxa minn Mro. Ġużeppi Spiteri li kien l-Ass. Surmast tal-Banda Beland. Fl-orkestra niftakar lil Leli Caruana, ħu Tarċisju Caruana, Disma Gauci, Ċelestino Abela, li kien idoqq il-Cornu mal-Beland, lil Johnnv Vella tar-ritratti u Ġużeppi Cassar fost l-oħrajn. L-iScuola Cantorum kienet twaqqfet minn Mro. Carmelo Abela li kien ukoll Surmast Direttur tal-Orkestra taċ-Circolo Musicale Santa Caterina, tal-laċċi. Fost il-membri kien hemm Mons. Lawrenz Mifsud u ħuħ Ġużi, illum Patri Agostinjan, Mons. Joe Carabott, Ninu Spiteri 'il-katutu', Tarċisju Caruana, Spiru Desira li ħalliena f'Marzu li għadda, Gorġ Vella ħu Johnnv tar-ritratti, Mons. Pantaleone Orland eks Arċipriet, Toninu Żammit 'ta' Piju s-Surġent', Ġużeppi Tabone 'ta' Bezzina' u Ġużeppi Grech 'l- għoqdi' li kien ukoll sagristan tal-knisja parrokkjali fost oħrajn. Il- kor kien kompost minn tfal u adulti maqsuma fi Primi u Sekondi bl-adulti maqsuma f'Tenuri u Baritoni. Filwaġt li l-orkestra kienet tiffunzjona biss għas-servizzi ġewwa d-Domus, mill-banda l-oħra l-iScola Cantorum kienet tagħti s-servizzi wkoll fil-knisja parrokkjali bħal festa tal-Via sagra fl-ewwel Ħadd tar-Randan, il-festa tal-Qalb ta' Ġest u f'dik tal- Madonna tad-Duttrina, fin-novena tal-Madonna tal-Bon Kunsill u fil-festi titulari ta' Marsaxlokk, Bormla, Ħal Għaxaq, il-Gudja u Ħal Kirkop. Frankie Diacono jiġi jgħallimna l-kant is-Sibt filgħodu. Il-provi tal-kant kienu jsiru fil-kamra ta' biswit il-kappella. Niftakar ukoll li morna nkantaw fil-Prima Messa ta' Dun Karm Gatt ġewwa Ħaż-Zabbar. Din l-orkestra kienet tieħu sehem ewlieni fil-Gara Katekistika li kienet tiġi organizzata ta' kull sena ġewwa d-Domus, avveniment imfittex ħafna. Carlo Diacono kien jikkomponi siltiet mużikali biex jindaqqu mill-orkestra tad-Domus f'din l-okkażjoni importanti. L-għan tad-Domus kien biex ikun ta' formazzjoni spiritwali u reliġjuża kif ukoll dik rikrejattiva. Klassijiet tad-Duttrina ma naqsux. Saħansitra Ġużeppi Grech, l-għoqdi, kien jgħallem lit-tfal kif jgħinu l-quddiesa bil-Latin kif kienet dak iż-żmien. Jgħidu li Gużeppi kien għal qassis. Id-Domus kellu l-kamra tal-lettura li kienet dik ta' wara l-intrata. Hemm kont tara soċi anzjani jaqraw xi ktieb jew il-Leħen is-Sewwa jew xi qari ieħor spiritwali. Meta kienet issir l-ewwel tqarbina jew il-Preċett, is-subien fosthom jiena kienu joħorġu proċessjonalment mid-Domus fis-6:30 għall-knisja għax il-quddiesa tal-preċett kienet tkun fis-7:00 am. Kien ikun hemm min jieħu ħsieb it-tfal għax mhux darba jew tnejn ġieli ħasshom ħażin peress li dak iż-żmien ma konna nistgħu nieħdu xejn minn nofs il-lejl sakemm nitqarbnu. Hekk kienet il-liġi tal-knisja dak iż-żmien. Fost dawk li kienu jieħdu ħsieb it-tfal kien hemm Leli Attard 'tal-ġdida'. Dan Leli kien organizza l-iscouts tad-Domus. Niftakar kemm lil Leli kif ukoll lil ċertu Marmara' magħruf bħala 'l- umpappa' jimmarċjaw bl-uniformi tal-Iscouts b'dak il-qalziet shorts u bil-kalzetti sa taħt l-irkoppa u b'dak il-kappell stilt al-fundatur Baden Powell. Niftakar ukoll lil Vincent L-għan tad-Domus kien biex ikun ta' formazzjon spiritwali u reliġjuża kif ukoll dik Għaqda Mużikali Beland 7 Żejtun e It-30 Pubblikazzjoni e 2012 L-Isqof E. Galea waqt il- quddiesa tal-Festa. Rapreżentazzjoni Teatrali fit-Teatru tad-Domus. Żammit 'ta' l-Ajkla', Ramiro Scicluna u lil Ċensu Vella 'ta' Gallali'. L-Iscouts u l-Girl Guides għadhom jagħmlu parti mid-Domus sa llum. Id-Domus kien ukoll pijunier fejn jidħol il-Milied bl-introduzzjoni ta' Father Christmas. Kien fl-1960 li bdiet din l-inizjattiva b'karru slitta. Kien Ġużeppi Galea 'tal-pexux' li silifhom xi inġenji biex fuqha jarmaw din is-slitta u fuqha Father Christmas kien joħroġ iqassam ir-rigali lit-tfal. Darba niftakar li Father Christmas ġie bil-ħelicopter u niżel fil- bitħa fejn illum hemm il-Junior Lvceum Carlo Diacono. Din kienet inizjattiva ta' Johnnv Vella li kien impjegat mal-Air Force. Darba oħra armaw siġra kbira tal-Milied fil-pjazza ta' wara l-knisja u Father Christmas ġie riekeb fuq żiemel abjad. Ġużeppi Mansueto kien jilbes ta' Father Christmas minbarra li kien ukoll jikteb kummiedji għall-palk. U la qed insemmu l-palk id-Domus kellu żewġ kumpaniji teatrali. Waħda kienet għall- kbar bl-isem ta' San Ġwann Bosco u oħra għat-tfal Domenico Savio. Niftakar l-atturi li kienu jieħdu sehem. Membri bħal Ġużeppi Sammut 'tal-ginger', Disma Gauci, Anġlu Carabott u ħuħ Mikiel 'il-baqwa', George Turban u ħuħ Joe li kien suġġeritur professjonali, 'anni Farruġia 'il-bekkv', Charlie Carabott, ħu l-Mons. Carabott, Ċensu Barbara, , Ġużeppi Bartolo, Freddie Vella ħu t-tabib Ġorġ Vella, Charlie Cutajar 'ta'kaljatu', Ġeneroso Vella li flimkien ma' Joe Turban kien jieħu ħsieb il-kappella u Joe Abela 'ta' l-Ave Maria'. Qabel ma kienx permess li nisa jaħdmu fuq il-palk u dan Joe Abela kien jaħdem il-parti ta' Santa Katarina, dramm miktub minn Clo. Jissemmew ukoll Ġużeppi Spiteri 'il-katutu' u ibnu Ninu, Ċensu Azzoppardi 'kalumba', Salvu Carabott 'ix-xaqra', Carmelo Żammit 'ta'mammenu' u Spiru Żahra. Dan ta' l- aħħar kien kummidjant u kien wieħed mill-ewlenin soċi kif ukoll katekist. Dramm ieħor popolari kien dak tal-passjoni. Difatti l-kumpaniji teatrali tal-Laċċi u dik tad-Domus kienu jippikaw fuq dan id-dramm. Dramm ieħor kien dak dwar id-dehriet ta' Fatima bil-parti tal-Madonna tinħadem minn Generoso Vella. Fuq il-palk tad-Domus inħadmu għadd ta' xogħolijiet: drammi, buzzetti, sketches, fares, kummiedji u vaudevilles. Kontributur speċjali bil-kitbiet tiegħu kien Joe Mansueto. Fid-Domus kien jintwerew ukoll films tal-cowbovs u l-indjani, ta' Charles Chaplin, Laurel and Hardv u George Fombv. Fis-sajf dawn il-films kienu jintwerew 'open air' fil-bitħa. Id-Domus kien jagħti sehemu wkoll fil-festi tal-karnival b'karrijiet trijonfali. Dawn kienu jinħadmu fil-kantina li tiġi taħt id-dar ta' Caruana, 'tat-taffi', fi Triq san Girgor u wara l-karru kien jiġi mmuntat fi Triq San Gużepp. It-truck li fuqu kien jintrema l- karru kien tal-Qutut u misjuq mix-xufier tagħhom Grezzju Busuttil. Involuti f'dan il- karru nsibu lil 'anni Farrugia 'tal-bekkej' Leli Spiteri 'tal-lunjos', Ġużeppi Maniscalco, Konsu Mercieca, 'il-murtal',u Gużeppi Darmanin li kien mar joqgħod B'Buġia u kien jieħu ħsieb it-tpinġijiet u l-kuluri tal-karru. Għal xi snin fid-Domus kien hemm tim tal- futbol tal-amatures bl-isem ta' Zejtun Juventutis. Id-Domus għamel żmien li laqa' fih klassijiet tal-iskola. Dawn kienu ftit ħsibijiet dwar id-Domus fis-sena li qed ifakkar il-mitt sena tiegħu ta' ħajja u ħidma — ħsibijiet li bihom mort lura fiż-żmien. Ma semmejt xejn dwar id-Domus illum, għax ta' Ilum qed ngħixuh. Nagħlaq billi ngħid illi d-Domus kellu wkoll ktieb tat-talb li kien jingħad fid-Domus stess. Kellu wkoll l-innu tiegħu 'Sursum Corda' fuq versi ta' Dun Mikiel Cassar u mużika ta' Mro. U bil-kliem 'Sursum Corda' (Ngħollu Qlubna) lejn il-Mulej biex nirringrazzjawh ta' dawn il-mitt sena ta' ħajja u ħidma tad-Domus. GARA CATECHISTICA AD UNUR TAL K.T. IL-PAPA PIU XI Jihda fil 5.30 p.m. 4. ma kinx ħerem postijet rizervati. 'Fis-sajf dawn il- films kienu jintwerew 'open air' fil-bitħa ' Għaqda Mużikali Beland c Żejtun : It-30 Pubblikazzjoni 9 2012 67