l j 4—01 l f AT zin ta Klabb Fluttar l azin ta il-magazii 120/i(o1g EU ri Aħbarijiet K) X'nista' nara tgħid2 K) Life gelluiEI L Hemm baħar jaqsam 5 Xemx, xita, mixi u elf Ewrol 6 Jagħtul rà Attività f) Intervista ma' Fjura f) Għaram tar-Ramel 9 Agħti kulur qle Arti u Ritratti qle Tgħidx ħmerijietl illi Ntietef tan-Natura 6 11 il-kumitat il-kuntatt Ta' Xbiex XBX 1120 imejl tal-magażin Malta għall-membri ta' taħt it-18-il sena. variz 7 KE; lanċa, u nagħmlu wkoll xogħol ambjentali. $ Ag ) Pu. Kull xahrejn noħorġu wkoll il-magażin Il- a id 4 Vi L Ħuttafa li l-membri jirċievu d-dar bil-posta. ; Kol Bħalissa fil-Klabb qegħdin xi. OBirdLife Malta, April 2011 Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop Il-Ħuttafa 103 : April 2011 : p3 U ġriet l-aħbar mill-qalba tas-Simar.. Tliet ġrajjiet riċenti mir-riserva naturali tas-Simar. Ringer huwa studjuż li jaqbad l-għasafar, ilibbishom ċurkett u jerġa' jitlaqhom ħalli jitgħallem fuq il-passa. Il-Blonġun… Dari l-Blonġun Żgħir (Little Grebe) konna narawh biss fix-xitwa. Imma bis-saħħa tas-Simar, issa għandu GĦ kd L ż ..tt-Tiġieġa… Bħall-blonġun, it-Tiġieġa tal-Baħar (Common Coot) ukoll sa ftit snin ilu kienet għasfur tax-xitwa biss. Dan Fjorentin (Great Tit), għasfur komuni fl-Ewropa, anke fil-ġonna. Imma f'Malta rarissmu, u dan għaliex il-Fjorentini ma jpassux, allura ma wkoll post fejn ibejjet. U dis-sena ma ħalliniex bix-xewqa, għax reġa' fis-Simar bdiet tbejjet ukoll, u dis- sena donnha jiġux f'pajjiżna. z bejjet. Forsi hemm iktar minn par qed terġa', 9 ħafna, jitfaċċa wieħed. F'Marzu li wieħed ukoll, imma diffiċli tgħid għax għax ftit ilu $. — għadda, ir-ringer Joseph Mangion il-bejtiet ikunu moħbijin fil-qasab folt. rawha ġġorr qabad wieħed. F'Malta dan l-għasfur Imma frieħ dehru mill-inqas erbgħa. xi zkuk. kien ilu ma jidher… 36 senal X'Nista' Nara Tgħid2 F'Marzu li għadda dehru xi qtajjiet tal-Paletta, għasfur li mhux soltu narawh f'daqshekk numri f'Malta. L-istorja spiċċat fl-aħbarijiet peress li l-kaċċaturi sparaw u qatlu numru minnhom hekk kif dan it-tajr resaq lejn l-art. Il-Paletta hija għasfur kbir, abjad silġ bi ftit isfar fuq sidru, ftit iswed mat-truf tal-ġwienaħ u saqajh twal u suwed. L-iktar li jolqtok fih huwa l-munqar twil qisu żewġ mgħaref fuq xulxin, u li minnu dan l-għasfur ħa ismu. Meta jtir iżomm għonqu stirat 'il barra. Minbarra fl-Ewropa, ibejjet ukoll f'partijiet tal-Afrika u l-Asja. L-ambjent favorit tal-Paletta huma l-għadajjar tal-ilma ħelu jew salmastri. Hemm iqatta' ħafna ħin fl-ilma baxx, b'munqaru fl-ilma filwaqt li jħarrek rasu minn naħa għal oħra biex isib jiekol. Munqaru jżommu ftit imbexxaq mA SAW) u kif iħoss annimal żgħir (gambli, dud jew ħut Tg żgħir), jaħtfu u jibilgħu. LT Ta EL: u It-tpinġija meħuda mill-ktieb Għasafar Madwarna, li huwa miktub — ħaa) apposta għat-tfal. Dal-ktieb jiswa €5 u tista' tixtrih mingħand il- L M'EĦ Birdlife jew billi żżur ir-riservi naturali tal-Għadira jew Is-Simar. minn BirdLife Malta u Bank of Valletta Prosit, issa x'ħa nagħmlu' Fit-Tanżanija se jgħaddu ħajwej minn nofs wieħed mill-iktar parks famużi tad- dinja: is-Serengeti, medda kbira (kważi 50 darba daqs Malta) ta' grasslands, foresti u għoljiet. Fis-Serengeti jgħixu eluf kbar ta' wildebeest, żebri u antilopi. Kull sena mat-tliet miljun minhom (jet l To TE (o EU Reserve fil-Kenja, u magħhom imorru wkoll mijiet ta' iljuni, ċita, jeni u karnivori oħrajn. Imma ftit ieħor dawn il-vjaġġaturi se jsibu r-rotta bblukkata bi triq wiesgħal Dit-triq se tisfratta passa li ilha ssir eluf tas- Pin l AT to WT ot Tll-jot ja e LA a To dinja. Il-gvern tat-Tanżanija donnu qed jaqa' u jqum minn dan kollu, għax it-triq irid jagħmilha. Nisperaw li l-mexxejja tat-Tanżanija jiftħu għajnejhom u jwaqqfu dil-ġennata, bħalma għamlu l-mexxejja tal-Kambodja (ara isfel). U SIvvtl- Wisdom huwa l-isem ta' F— albatross speċjali ħafna. X'għandha speċjali2 Din l-albatross għandha iktar minn 60 sena u ftit ilu… kellha fellus ġdidl Wisdom hija mill-ispeċi Lavsan Albatross. Phoebastria immutabilis u tgħix ma' eluf minn 41 sħabha fuq Midwav, grupp ta' gżejjer żgħar fl-Oċean Paċifiku. Bis- saħħa ta' ċrieket apposta, l-istudjużi jagħrfu dawn l-għasafar minn xulxin. Lil Wisdom kienu rringjawha fl-1956 u dik is-sena kienet diġà qed trabbi fellus. Minn dak iż-żmien 'l hawn, Wisdom rabbiet iktar minn 30 ferħ. Kos, dawn l-għasafar ma jiqfux jgħaġġbunal Il-Ħuttafa 103 : April 2011 p4 Trid tkun veru bla ruħ biex tispara fuq annimal bħal L-iStati Uniti kważi dejjem b'xi aħbar ħażina għan-natura. Ħa nżidu oħral Il-gvern Amerikan għadu kemm neħħa l-Lupu mil- lista ta' annimali protetti. Jiġifieri issa l-Amerikani ħa jkunu jistgħu jerġgħu jikkaċċjaw u joqtlu dan l-annimal tal-ġenn. Ir-raġuni vera hili l-gvern irid jingħoġob mas- sidien sinjuruni ta' 'renċijiet tal-baqar. Ma tonqosx ukoll il-fissazzjoni bl-armi li għandhom f'dak il-pajjiż. Ħafna kaċċaturi Amerikani għadhom jaħsbu (u jixtiequ) li qed jgħixu fi żmien il-kawbojs. Istħi USAI F'Il-Ħuttafa 102 konna ġibna li fil-Kambodja se titħaffer barriera enormi: fil-Cardamom Mountains, proġett li kien se jirvina medda kbira foresta u jipperikola ċ-ċaqliq ta' annimali bħal iljunfanti. Issa smajna li l-gvern tal-pajjiż reġa' bdielu u ħassar il-pjan kollu. Għadhom jjonqsul Fid-dinjakollhabaqa'bissxi4200 Rinoċeronti Ħafna minnhom jgħixu f'parks fl-Afrika t'Isfel, flimkien ma' numru ta' Rinoċeronti Bojod (White Rhino). Iż-żewġ speċi huma mħarsin bil-liġi, imma xorta waħda l-kaċċaturi għadhom joqtlu minnhom g - ' L LT XI L-I sena l-oħra qatlu '' 323 mill-bojod u 10 mis-suwed. ki Li EE tikbru intom ikunx baqa' rinoċeronti fid-dinjal :( :( X( irenċ — medda art li fiha jrabbu l-baqar, is-soltu għall-laħam tagħhom. Fl-Amerka hemm renċijiet (ranches) enormi b'eluf kbar ta' baqar. Il-Ħuttafa 103 : April 2011 : p5 Dil-qatgħa Agretti Bojod għadhom kemm taru minn fuq il-blat max-xatt t'Għajn Tuffieħa biex ikomplu l-vjaġġ lejn l-Italja. Tgħid jaslu kollha qawwijin u sħaħ2 Għandek żball, sur Editurl Wieħed minnhom Agrett tal-Bhejjem. ukoll l-għasafar kollha li jiġu. Jekk għasfur ġej min-naħa tal-Italja jrid itir mill-inqas 80km baħar minn Sqallija; jekk ikun ġej mill-Afrika jrid itir mill-inqas 290km baħar. Bħalissa għaddejjin mill-passa tar-rebbiegħa u ħafna mill-għasafar ġejjin min-naħa tal-Libja jew it-Tuneżija. Mhux ċajta taqsam dak il-baħar kollu. Għal ħafna għasafar il-baħar huwa periklu kbir. Għaliex2 Għax ma jafux jgħumu. Jekk Ħuttafa taqa' fil-baħar tegħreq. Jekk ajkla tegħja u taqa' fil-baħar tegħreq. Jekk seqer jintilef u jaqa' fil-baħar jegħreq. Għalhekk ħafna għasafar jippruvaw jaqsmu l-baħar minn fejn huwa l-iktar dejjaq, jew fejn hemm xi gżejjer li jistgħu jistrieħu fihom. TAB kal għalhel ju ħafna għasafar Dal-Bagħdan Aħmar d jen. qed jiftaħ ġwinħajh u denbu biex jissaqqar (bl-Ingliż soaring). Biex jibqgħu fit-thermal, ghat jbxew ur It-NrikkitassSciencel qishom telgħin garigori , Waqt li fix jigglajdjaw jibdew Fuq il-baħar f . a i-għasfur ikollu L-arja sħuna jaqdef. jitbaxxew. titla' 'l fuq. 4 a Fuq il-baħar ma jiffurmawx thermals Hemm xi tajr li juża trikk tas-Science biex jivvjaġġja bla ma jegħja. Dan it-trikk jużawh għasafar kbar li għandhom ġwienaħ maħ wesgħin, per eżempju ajkli, kuċċard, ċikonji u rsieset. X'inhu t-trikk2 Meta l-art tisħon bix-xemx, l-arja ta' fuqha tisħon ukoll, ST19 B u kif nitgħallmu fix-Xjenza l-arja sħuna titla' 'l fuq. Li jagħmlu l-għasafar hu li jżommu ġwinħajhom miftuħin bħal xugaman du u dak il-kurrent ta' arja sħuna (jgħidulu thermal) itellagħhom fl-għoli (bħal hot air balloonl). Meta jogħlew ħafna, jaqbdu par r-rotta u jigglajdjaw biċċa sew, ukoll bla ma jaqdfu. Meta jkunu tbaxxew sew, isibu thermal ieħor u jerġgħu jitilgħu fl-għoli. U jibqgħu sejrin hekk, u b'hekk jagħmlu vjaġġi sħaħ bla ma jbatu. Il-problemi jinqalgħu meta jiġu biex jaqsmu l-baħar. Għaliex7 Għax fuq il-baħar l-arja ma tisħonx u thermals ma jkunx hemm. Għalhekk biex jaqsmu l-baħar l-għasafar ikollhom jaqdfu, u jibdew jegħjew. Imnalla tkun Malta għalihom, għax jaslu hawn mifluġin u jkollhom bżonn ħafna jistrieħu. Nhar il-Ħadd 20 Marzu 2011 iltqajna taħt is-Saqqajja fit-8.30am. Konna grupp sabiħ lesti għall-Mixja Maratona, imma wara ftit bdiet tqattar ix-xita. 'U iva għedna, 'issa nibdew nimxu u nħallu x-xita warajnal' Għalhekk wara li nġabru xi flus li kienu faddlu l-membri, ħadna ritratt u bdejna mixjin. Imma dik is-sħaba xita baqgħet miexja magħna sa ma sirna flieles. Imbagħad sibna t-triq mgħarrqa bl-ilma għaddej igelgel. Hawnhekk il-Leaders iddeċidew li l-mixja titħassar, imma ftehemna li nerġgħu nippruvaw il-Ħadd ta' wara. Imxejna lura, tqassmu r-rigali lil min kien ġabar xi flus u kulħadd mar id-dar jinxefl Il-Ħadd 27 Marzu ħareġ bnazzi. Iltqajna xi 75 ruħ u bdejna l-mixja mill-ġdid, u did-darba t-temp ma fixkilniex. L-ewwel parti tar-rotta kienet dritta u f'inqas minn siegħa wasalna fiċ-ċekpojnt, fejn straħna u kilna xi ħaġa. Hemmhekk kellmitna l-leader Desirċe dwar il-berdwoċing u spjegatilna li bil-flus li nġabru mill-mixja, il-BirdLife se tixtri trombi biex jużawhom l-istudenti li jżuru r-riservi naturali tal-Għadira u s-Simar. Imbagħad, bil-leader Rav fuq quddiem, komplejna. Għaddejna minn mogħdijiet fil- kampanja fl-inħawi tas-Siġġiewi. Qbiżna d-Dar tal-Providenza u ftit wara wasalna fit-tieni: ċekpojnt. Hawnhekk. il-leaders qassmulna frott u ilma, u tpaxxejna bil-veduta tal-baħar u ta' Filfla. Imbagħad kellmitna l-leader Kathleen, fejn qaltilna li b'kollox kienu nġabru £€1059. Il-membru li kienet ġabret l-ikbar somma kienet Jacqueline Licari. Jacqueline Licari tilqa' għand Leader Kathleen il-premju rebbieħ għall- membru li ġabret l-aktar flus. Grazzi Jacqi Ewrol Imbagħad komplejna l-aħħar parti tal-mixja. Għaddejna mill- inħawi ta' Ħaġar Qim u ġbidna lejn il-Qrendi. Fl-aħħar, għajjenin imma kuntenti, wara 11km mixi, wasalna l-Maqluba. Hemmhekk sibna liżar kbir jistenniena u ntfajna nagħtuh il-kulur. Ftit wara ġew għalina tat-trasport biex joħduna lura lejn ir-Rabat. Insomma, mixja oħra ta' Klabb Ħuttaf: mixja oħra suċċessl Il-Kumitat tal-Klabb jgħid grazzi kbira lil-leaders Rav Bonnici, Nicolette Falzon, Felix Gerardi u Janet Gerardi, kif ukoll lil Michael Falzon, Geoffrev Saliba, Lara Schranz u Nadja Tschovikov tal-għajnuna tagħhom biex il-mixja tkun suċċess. Grazzi kbira wkoll lill-membri li ġew jimxu u lit-tfal li ġabru xi fondi. Il-Ħuttafa 103 : April 2011 p7 LE a Ta Il-Via MT i IT UI il-kwiet. Fis-Simar hemm ibejtu mal-20 Tistenna (e e) li kultant tinqala' xi kwistjoni , bejn il-ġirienl kellhom xi jgħidu. U fil-fatt ġew TIT f TAI ħa ritratti tal-inċident… Il-Ħuttafa 103 : April 2011 : p8 Intervista ma' Fjura L-Għadira kienet WA Ala naturali ta' Malta'Kienet 44 il-BirdLife li tħabtet biex'dir-roqgħa'natura ma'tintradamx taħt xiltriq jew megaprogett tal-konkrit: U rnexxielha: Illum l-Għadira jgawduha l-għasafar; is-sigar; l-insetti u/r'rettili.JU EL TM KT II L L U LI 1 xi B ' l 4 l Aħna tal-Klabb ilna ftit'ma mmorru s'hemm; għalhekk il- UTILI EEI IL IELI ATT IT BLOI ILI HE CITAT ST CIT OJTI MI IT TA MAMO CTEMII MT QUO tFras-servjent bħar-ritratt'ta' quddiem: Post'fejnihemm'lilma'3 Il- Lellux jkollu/iktar ħajja minn post niexef. X'jismek2 U kif inkunu hemm induru dawra wkoll mal-inħawi. ai Basta ġġib Li JLEEJM Inti lindiġena jew barranija7 To8 €60) 4 data il-Ħadd 8 Mejju 2011 niltaqgħu L-Għadira, fil-venda ħin 9am nispiċċaw xi Tlam ġibu tromba, jekk għandkom merħba membri' tal-Klabb, familji u ħbieb 171 Tfal taħt it-8 snin h irid jiġi magħhom l-Brimba tal- Fjuri, u spiss taraha fuq L Il-poeta Anton il-Lellux. Tvarja Buttiġieġ fil-kulur, daqqa kellu poeżija safra, daqqa jisimha IL- oranġjo, daqqa LELLUXI ħamra. iġġedded Tuta Iab Spisar, NIE Grazzi ħafna. Din hija ( Għandek xi problemi2 l indiġenu — pjanta jew annimal li dejjem kienu jgħixu f'dawk l-inħawi u mhux ġabhom il-bniedem minn art oħra. Il-Ħuttafa 103 : April 2011: po. ambjenti maltin Bħas-sisien u l-irdumijiet li rajna fil-ħarġa l-oħra, l-għaram tar-ramel (bl-Ingliż sand dunes) huma ambjent speċjali. Imma filwaqt li rdumijiet għandna ħafna, l-għaram tar-ramel mhumiex komuni fil-Gżejjer Maltin. Fejn qegdin 2 Ħafna jaħsbu li s-sand dunes xi ħaġa tad-deżert. Pero dawn ma ssibhomx biss fid-deżert, imma anke max-xatt. F'pajjiżna l-għaram tar-ramel huma rari għal żewġ raġunijiet prinċipali. L-ewwelnett ftit ħafna (xi 290) mill-kosta Maltija hija ramlija, u bla ramel mhux se jkollok għaram tar- ramell It-tieni nett, il-ftit ramliet li għandna qegħdin dejjem taħt pressjoni kbira mill-iżvilupp, speċjalment għal proġetti ta' turiżmu u rikreazzjoni, u fil-passat ma tantx taw każ tan- natura f'dawn il-postijiet. Għalhekk diversi siti f'Malta fejn qabel kienu jeżistu l-għaram, illum jew sparixxew jew qegħdin fi statħażin ħafna. Fost dawn hemm l-Għadira, il-Ġnejna, ir-Ramla tal-Bir u r-ramliet fl-Armier. L-aħjar eżempju ta' għaram tar-ramel li għandna f'Malta llum jinsab fir-Ramla l-Ħamra (Għawdex). Hemmhekk għad hemm sistema naturali b'saħħitha li fiha nsibu flora u fawna tipiċi ta' dan l-ambjent. Xigjiikx jilhom 9 Mhux faċli biex pjanti jikbru fuq ir-ramel u daqshekk viċin il-baħar. Ir-ramel ma fihx l-istess nutrimenti li nsibu fil-ħamrija, u ma tantx iżomm ilma. Fis-sajf ir-ramel jisħon ħafna bi nhar (kif żgur taful) u jiksaħ bil-lejl. Il-pjanti tas- sand dunes iridu jkunu jifilħu għal dawn il-kundizzjonijiet kollha, u għall-effetti tal-baħar, bħal mewġ u raxx mielaħ. Il-pjanti t'hawn għandhom mezzi differenti kif inaqqsu t-telf ta' ilma, fosthom għeruq fondi, u weraq jew friegħi 27 'sukkulenti. F'għaram żviluppati sew, iktar ma tersaq 'il ġewwa mill-baħar, tinnota li l-pjanti jinbidlu. Dan għaliex il- kundizzjonijiet jinbidlu ftit ftit, ħaġa li tissejjaħ zonation. F'Malta, fost il-flora tal-għaram insibu Kromb il-Baħar REGA je KA F (li jikber viċin il-baħar), il-Ħaxixa tal-iRmied Xewwikija, il-Pankrazju u Xewk ir-Ramel. Hemm ukoll fawna interessanti, inkluż diversi insetti, bħall-Grillu tar-Ramel, li Fl-għaram tar-ramel, il-pjanti MET MAI Luċllt) JE an kemijfent ILO TIN A ZUT ta o TT TIATI $ k ei F- ġ ka B IE e e u SECTION. huwa rarissmu u li f'pajjiżna jinsab biss f'xi tliet postijiet. ta' oġġetti biex magħhom ikompli jinġabar ir-ramel. Jekk das-sajf tmorru sar-Ramla l-Ħamra jew xi ramlaoħra 7 —- Ir-Ramla kamra fejn baqa' l-għaram tar-ramel, oqogħdu extra attenti li ma A tirisux pjanti bla bżonn, jew timxu fuq l-għaram infushom. GĦAWDEX q Santa Marija Ftakru li dan huwa ambjent rari li diġà tlifna ħafna minnu. ki sal Ir-Ramla tal-Bir Tajjeb nieħdu ħsieb il-ftit għaram li fadlilna. mai Għadira Għajn Tuffieħa ; Ga Il-Ġnejna L-inħawi bl-għaram ila tar-ramel kollha fin-naħa ' ta' fuq qegħdin. Jekk ta. f A) kien hemm xi għaram Bih jf fin-naħa t'isfel ta' Malta, ilhom li spiċċaw. ' sukkulent — pjanta li jkollha l-weraq, iz-zokk jew l-għeruq kapaċi jaħżnu l-ilma fihom. żzonation — żoni ħdejn xulxin li f'kull wieħed tikber flora differenti. Il-Ħuttafa 103 - April 2011 : p10 Agħti kulur lill-istampa. Meta tagħti kulur lil stampa, l-aħjar tibda mit-truf u l-irkejjen, għax dawk l-iktar li jridu paċenzja. Għalhekk ibda bihom għax tkun għadek frisk u tkun għadek ma xbajtx. Il-partijiet il-ħfief ħallihom għall-aħħar. Kartun ieħor ta' Askva Pizzuto 15 llum hawn ħafna kameras diġitali tajbin, irħas u komdi, u bis- saħħa tagħhom il-fotografija qed taqbad fostkom il- membri. lbagħtulna l ki ritratti li tieħdu ħalli ħ A A — nġibuhomlkom Ii WD U DETA f'dir-rokna. Basta Wa LI wl jkunu ritratti ta' natura selvaġġa (mhux pets jew fjuri kultivat), u basta jkunu veru ritratti tagħkom. Ibagħtuhom jpeg fl-imejl t'hawn fuq. Din bl-Ingliż jgħidulha Strawberrv Tree 10 2 Ħeħe mela bħaleki (EL Din waħħluha ħażin. Il-Ħuttafa 103 : April 2011 pit $ $ 48 Desirċe Falzon iddur d ' ħmerijiet li Tgħidx ħmerijieti 2, isse jċar sea na nneijet Is-sriep jagħtu l-velenul Din ħmerija mill-kbarl Veru li f'pajjiżi oħrajn hemm sriep velenużi, imma b'xorti tajba f'pajjiżna dil-problema ma teżistix. F'Malta għandna erba' tipi ta' sriep: is-Serp Iswed, is-Serp Aħdar, il-Lifgħa u l-Qattus. Ebda wieħed minn dawn ma jagħti velenu lin-nies. Il-Qattus għandu tikka velenu, imma mhux kapaċi jweġġa' n-nies bih. Il-priża tiegħu hija ferm iżgħar minn bniedem għax ħalqu jlaħħaq biss ma' xi gremxula jew wiżgħa. Is-sriep l-oħrajn f'oniauu m'għandhomx velenu u jaqbdu l-priża billi jigdmuh, jitgerrbu miegħu u jagħsruh ( Qattusss b'ġisimhom sa ma l-annimal jaqta' nifsu u jmut. għamel Minbarra gremxul u wiżgħat, is-sriep jieklu wkoll il-ġrieden. Għalhekk flok bħal tal- ma nibżgħu minnhom, aħjar nieħdu gost meta naraw serp viċin id-dar, għax ; 7 jaf jeħilsek mill-ġriedenl Fil-Greċja, fejn ukoll tinstab il-Lifgha, in-nies a japprezzaw das-serp li jgħidulu spitofido li bil-Grieg tfisser 'is-serp tad-dar. Victor Falzon jagħti ħarsa lejn ħlejjaq żgħar madwarna Il-Pittia Il-Pittma pjanta stramba ħafna, bilkemm temmen li hija pjanta: la għandha weraq u lanqas biss hija ħadra. Jekk taraha taħseb li xi ħadd ħarbitlu kobba suf roża u tħabblitlu ma' arbuxxelli Imma dik mhi kobba xejn. Dawk il-ħafna ħjut huma l-friegħi irqaq tagħha u jekk tosservaha mill-viċin tara li l-ħjut ikunu mwaħħlin mal- i wiesgħa biss friegħi ta' dak il-povru arbuxxell. U ngħidulu povru għax l , Xiżmm. il-Pittma hija parassita: bħal vampir teħel mal-vittma ġ b ġ A /3 Kull fjura hija tagħha u tixorbilha l-meraq. Daż-żmien tidher ħafna fil-kampanja, speċjalment fix-xagħri, iggranfata ma' xi pjanta tas-Sagħtar. Għalkemm weraq ma tagħmilx, fjuri tagħmel, imma jkunu bukketti żgħar ħafna. Tgħid mhux għax tagħmel il-fjuril Tħobb l-għasafar2 Mela żur il- websajt Birding in Malta għal tagħrif u ritratti fuq l-għasafar ta' Malta, u anke postijiet tajbin a KO fejn tista' tmur berdwoċing. Dil- BAENZ ġ Ż websajt ħolquha l-ħbieb tagħna MMA għax il-kuluri Lupi, żgħażagħ berdwoċers u Ż'aNks d a) bħaċ-ċoqqa membri ta' Klabb Ħuttaf. Dil- TTib TUA uta tA Dumnikani. websajt diġà tgħodd mas-700 Black-eared Wheatear (ai p 1 , ritratt, kollha meħudin Malta. aħna ngħinuk tfaddal Faddal permezz tal-BOV voung Savers Account u gawdi minn karus b'xejn meta tkun faddalt €100 fil-kont u rati vantaġġjużi ta' imgħax fuq il-flus li ġġemma'. impenn lejn is-suċċess tiegħek.