informazzjoni dwar il-ħajja ta Giovanni Battista Gagliardi magħruf aktar bħala Giovanni Gagliardi hija pjuttost limitata. Huwa twieled f'Ruma fl-1838, misisieru kien jismu Agostino u ħa dixxiplina fl-arti tal-pittura mid-ditta ta' zijuh Pietro Gagliardi (1809 — 1890). Giovanni kien l-awtur ta' suġġetti reliġjużi fejn anki esprima f'xogħlu bijografiji ta' qaddisin, skont l-ikonografija tradizzjonali u akkademika. Huwa kien ukoll artist tajjeb f'dawk li huma ritratti. Agostino 1856 — 1869 insibu li huwa għen lil zijuh Pietro meta dan kien qiegħed jaħdem fuq id-dekorazzjoni ta' din il-knisja. l-affreski ta' anġli u qaddisin ta' l-Ordni Agostinjana fit-troll tan-navi ta' din il- knisja. Fl-1865 huwa pitter zewġ ritratti tal-Ġiżwiti Alexandre de Rhodes u ta' Jean Lorin. Dawn jinsabu fil-Musċe di Avignone, li kien ukoll ikkummissjona dawn iż- żewġ pitturi. Bejn l-1878 u l-1879 huwa għamel xogħol fis-saqaf tal-oratorju tas- Salib Imqaddes li nsibu ġewwa Ruma fejn insibu it-Trijonf tas-Salib, l-arma tal-konfraternità tas-Salib Imqaddes, u l-arma tal-Papa Ljun XI11 — il-Papa li ried li jsir restawr u tisbih ta' din il- knisja. Il-firma ta' Gagliardi narawha wkoll flimkien ma' dik ta' ħuħ Franġisku f'irċevuta li ġġib id-data 1913 (Balduini, 1984, p. 101) li tivverifika li kien sar ħlas ta' elefejn lira Taljana minn Eulalia Moroni għall-erba kwadri impittra minnhom għal fuq l-altari tal-Knisja Benedittina ta' $. Dawn jirrapreżentaw lil San Benedittu iqajjem tifel, San Benedittu u Totila, San Benedittu eremita u transitu ta' San Benedittu. Hekk ukoll f'Corneto Tarquinia ġewwa l-knisja ddedikata lill-San Mark fost l-arti nsibu xogħol ta' Giovanni, il-pittura tal- artal maġġur iddedikata lill-San Mark, kif ukoll kwadri oħra ovali fuq l-altari. Fl-1885, ġewwa. l-knisja ddedikata lill-Maddalena delle Scuole pie di Frascati, iffirma abbozz ta' lunetta li xogħol fuqu kien baqa ma sarx. Huwa għamel ukoll: diversi suġġetti sagri għall- kappella tal-kulleġġ tan-Nazzarenu ġewwa Ruma. Fuq l-inkorraġġiment tal-Papa Ljun XI11 biex tkun iddekorata l-Knisja ta' 5. Gioacchino in Prati (1891-98), Giovanni kien fdat fid-dekorazzjoni tal-affresk fil- kappella tal-Irlanda ddedikata lill-San Patrizju, fejn fost l-oħrajn pitter diversi immaġini tal-qaddis kif ukoll fis-saqaf tagħha esprima l-glorja tal-qaddis. F'dan ix-xogħol Giovanni żgur ma ħadmix fid-dell ta' zijuh minħabba l-fatt li Pietro miet fid-19 ta' Settembru 1890. Fid-Dar Ċentrali tal-Freres ġewwa Ruma insibu diversi xogħlijiet li juru partijiet mill- ħajja ta' San Ġwann Battista De La Salle magħmula bejn is-snin l-1901 u l-1906. F'żewġ kappelli li nsibu fil-knisja ta' Santu Rokku f'Ruma pitter biż-żejt, iffirma kif ukoll niżżel is-sena l-1912 fil- pittura li tirrapreżenta lil San Ġużepp u l-Bambin. Il-pittura l-oħra li nisbu hija dik tal-Immakulata u kienet imqiegħda fl-1895. Fl-1908 għall-kappella ta' $. Gregorio Illuminatore li hemm fil-Knisja ta' San Nikola ta' Tolentino pinġa, iffirma u poġġa ukoll is-sena fuq pittura għall-altar maġġur li turi l-laqgħa tal- Papa Silverio ma' $. Dan l-artist ftit li xejn għandu sehem fl-istorja ta' l-arti Maltija, kontra dak li wieħed jista jgħid għal zijuh Pietro Gagliardi, li ħadem ħafna kwadri għall- knejjes u djar privati Maltin. Il-kwadri ta' Pietro kienu popolari u xi knejjes kienu ukoll f'kompetizzjoni ma' xulxin min minnhom se jirnexxielu jakkwista min ikompli f'paġna 7 TAL-ĦAXIX 51, Triq Wisgħet Anġlu Dalli, Gudja Tel: 21696452 Il-ħanut fejn il-mara tad-dar issib kull tip ta' haxix frisk Għall-kumdità tiegħek indur bil-vann fit-toroq It-titular ġewwa l-Knisja tal-Lunzjata - Gudja Giovanni Gagliardi (1871) għandu l-isbaħ kwadru. Il-pittur Cav. Rafel Bonnici Cali jsejjaħ lil Gagliardi (Pietro) bħala wieħed mill-aħjar pitturi ta' l-arti Rumana tas-seklu dsatax. Biss jibqa' l-fatt, madankollu li kien Giovanni u mhux Pietro li ħadem l-ewwel xogħol għall-patruni Maltin. Probabbilment Giovanni Gagliardi qatt ma ġie Malta u l-kuntattġeneralment kien isir permezz tal-korrispondenza li kienet tgħaddi mal-Kanonku Dr. Paolo Pullicino: (1815-1890). — Il-Kanonku Pullicino kien ammiratur kbir tal-arti u waqt iż-żjarat tiegħu f'Ruma, kien imur iżur ta' spiss lil ħbieb tiegħu fosthom l-artisti: Gagliardi. Dan il-Kanonku, imsaħħar bix-xogħlijiet ta' Giovanni Gagliardi kien ikkumissjonah biex ipitter il-pittura titulari li nsibu fil-Knisja tal- Lunzjata ġewwa l-Gudja. Dan il-kwadru xogħol fiż-żejt u maħdum f'Ruma juri t-tħabbira tal-anġlu Gabirjel lill- Madonna, iffirmat flimkien mas-sena li kien impitter fl-1871. Fih naraw xebħ ma dak li nisbu fil-knisja ta' Ħal Tarxien li kien impitter fis-sena 1874 min zijuh Pietro. Fir-reġistru tal-Lunzjata (fil-parti esito) li. nsibu fil-Parroċċa tal-Gudja, insibu li l-Kanonku Pullicino, fl-1871 kien ħallas lill-pittur Giovanni Gagliardi ġewwa Ruma s-somma ta' £25. 7s.10d. (data 20 ta' Mejju 1871). Kien sar ukoll ħlas ta' primjum ta' 3.12 tari għal kull lira fil-ħamsa u għoxrin lira msemmija. Mill-istess reġistru (fil-parti introito) nafu wkoll li l-benefattur ta' dan l-inkwadru kien Giovanni Asphar li kien ħareġ 320 skudi 5 tari u 10 grani li kienu jkopru wkoll għall-ispejjeż involuti (data 23 ta' Mejju 1871). Mastru Rużar Formosa kien tħallas is-somma ta' 7 skudi 10 Tari u 2 grani għall-tmienja u għoxrin pied ta' gwarniċa indurata li takkumpanja lil dan l-inkwadru. Xogħlijiet oħra ta' dan il-pittur li nafu bihom sal-lum ġewwa pajjiżna huma l-kwadru tal-Madonna tar-Rużarju maħdum fl-1864 u li jinsab fil-knisja Arċipretali tal-Furjana, u ritratt tal-Papa Benedittu XIV li kien ikkumissjonat mill-Kanonku Filippu Pullicino qarib tal- Kanonku Paolo Pullicino. Giovanni Gagliardi, żgur li għalina jibqa ħaj bl-unika xogħol titulari li nsibu f'pajjiżna, liema pittura ġibdet lejha diversi devoti u studjużi kemm Maltin kif ukoll barranin. Christian Attard, Giovanni Gagliardi - Programm tal-festa ta' Marija Annunzjata Gudja 2003 Dawret Ħal Għaxaq - Għaxaq Tel: 21 663 245