Tislima lil Marija B'dedika lil Mro. Joseph Fenech — mużiċista Naxxari Astratt: L-Ave Maria hi mhux biss it-talba lill-Verġni mill-aktar komuni fost l-insara, iżda wkoll waħda mill-għanjiet l-aktar popolari fost il-kompożituri magħrufin Maltin u barranin, speċjalment dawk li jħobbu jiktbu mużika ta' xeħta sagra. Fost dat-talin insibu lil Mro. Joseph Fenech li jifforma parti mid- Dal-artiklu niddedikah lilu li kien tant devot ta' Marija Bambina - liema festa tiġi ta' kull sena iċċelebrata fin-Naxxar nhar it-8 ta' Settembru. Kliem muftieħ: Gudja, Marija Assunta, Naxxar, Marija Bambina, Ave Maria, Għaqda Mużikali Marija Assunta, Mro. Fl-Evanġelu nsibu li l-Anġlu San Gabriel intbagħat minn Alla biex imur għand Marija min-Nazaret u iħabbrilha li kellha ssir Omm mill-Ispirtu s-Santu. Malli daħal f'darha qalilha dal-preċiżi kelmiet: 'Is-sliem għalik, ja mimlija bil-grazzja: il-Mulej miegħek, imbierka inti fost in-nisa'. Iżda malli Marija semgħet dal-kelmiet tħawdet għax ma setgħetx tifhem l-aħbar li kien għadu kemm tgħarrfilha. Imma l-Anġlu kompla jgħidilha: 'La tibżax, Marija: int sibt ħniena quddiem Alla: inti tnissel f'ġufek u trodd iben u ssemmih Ġesu'. Għal dil-aħbar, qalb Marija faret bil-ferħ u bla telf ta' żmien, flimkien ma' Ġużeppi l-għarus tagħha, erħitilha lejn il-muntanja tal-Ġudea għand Eliżabet, li wkoll kienet qiegħda tistenna tarbija. Marija lanqas laħqet waslet għandha li Eliżabet ma laqgħethiex b'dal-preċiżi kelmiet: 'Imbierka inti fost in-nisa u mbierek il-frott tal-ġuf tiegħek'. Sa mis-seklu erbgħa jew ħamsa wara Kristu, daż-żewġ passaġġi qosra minn fomm l-Anġlu u Eliżabet rispettivament, kienu ġa ngħaqdu flimkien biex jiffurmaw Antifna. Ħafna aktar tard, il-Papa Urbanu IV kien żied l-isem ta' 'Ġesu' fi tmiem daż-żewġ passaġġi. Għall-ħabta tas- seklu sittax imbagħad, din it-talba żdiditilha t-tieni parti kif nafuha DOMINUS TECUM llum. Missieru miet meta kellu ħames snin filwaqt li ommu kienet tiġi bint is-Surmast Vitor Scerri (1858-1942) — bniedem mogħni b'diversi talenti, fosthom il-mużika. L-ewwel tagħlim tiegħu ħadu mingħand nannuh stess. Tant kien jipprometti, li fil-festa taċ-Ċentinarju tal-konsagrazzjoni tal-1929 fin-Naxxar nannuh kien fdalu d-daqq tal-orgni meta kien għad għandu 12-il sena — ġrajja li tfakkarna f'Verdi meta kien laħaq organista tal-knisja ta' Le Roncole fl-età ta' tmien snin. Minbarra li bħala karriera kien għalliem mal-Gvern, Joseph għamel żmien twil ukoll bħala organista. Għal xi żmien qasir fi żmien il-Gwerra kien ukoll organista l-Mosta. Mar-ritorn ta' zijuh l-organista Dun Karm Scerri minn Franza, bil-għajnuna tiegħu Joseph iddeċieda li jwaqqaf in-Naxxar u ta kemm-il kunċert fl-MCI' u l-BIŻ u akkumpanja bosta kantanti u strumentalisti ta' fama. Kien ukoll jazzista tajjeb, kemm bħala solista, kif ukoll ma' kumplessi tal-jazz bejn l-1940-55. Kiteb għadd ta' xogħlijiet sagri, fosthom il-Missa Sancte Joseph (1980). Ingħata 'Ġieħ in-Naxxar' fl-1997. Kien miżżewweġ lil Rożina ('Ta' Manni') u minnha kellu tlitt itfal. Miet fl-età avvanzata ta' 93 sena. L-Ave Maria in Lab Maġġuri ta' Fenech hi għal Tenur liriku, kor b'erba' vuċijiet u orkestra da camera. Inkitbet fl-1941 waqt li hu kien organista tal-Rotunda tal-Mosta fl-1940-3. Oriġinarjament, dil-biċċa mużika kienet inkitbet għal waqt l-offertorju bl-isem ta' Inimicitias ponam. Erbgħin sena wara, l-istess xogħol sar parti minn xogħol ikbar ieħor minn tiegħu - Missa Sancte Joseph. L-okkażjoni kienet il-50 sena mill-ordinazzjoni saċerdotali ta' zijuh l-organista Dun Karm Scerri, u tal-ħatra tiegħu bħala Kanonku tal-Katidral ta' Malta. Il-quddiesa solenni kienet saret fl-ewwel ta' Ġunju tal-1980 fil- Parroċċa Arċimatriċi u Arċipretali tan-Naxxar. L-orkestra, is-solisti u l-kor kienu taħt id-direzzjoni tal- kompożitur stess. Niftakar li jiena u ħija konna daqqejna bil-klarinett fiha anki jekk illum-il ġurnata ma niftakar xejn minnha. Missieri Ninu wkoll, kien saqqaf pjattaforma baxxa bit-twavel li kien ġab mill- ħanut tiegħu biex fuqha setgħet toqgħod l-orkestra biex tiġi rrekordjata live. Għal xi raġuni iżda, jidher li dakinhar inqalgħu xi problemi tekniċi u parti mill-quddiesa kellha tiġi rrekordjata l-għada. Ħafna snin wara li mort noqgħod San Ġiljan bil-:— L familja tiegħi kont tellajt kunċert għall-Ġimgħa Ave Maria Muzika: Jose Fenech Mqaddsa bil-Universitv of Malta 'Ġ.f. Il-kunċert vokali u strumentali, bl- isem ta' Crux Fidelis, sar fil-knisja parokkjali l-Ħadd 28 ta' Marzu 2011. Fih ħa sehem ukoll is-St. Kien proprju hawnhekk li Pio għaddieli l-Ave Maria ta' Fenech biex tindaqq waqt dal-kunċert u xtaq li jkantaha hu. Fil-programm ta' tifkira Pio kellu hekk xi jgħidilna: 'Oriġinarjament, l-Ave Maria nkitbet bħala offertorju għal quddiesa fl-okkażjoni tal-50 sena saċerdozju ta' Dun Karm Xerri fl-1980. Waqt quddiesa ta' tieġ f'Ruma, xtaqt inkanta Ave Maria mhux tas- soltu. Kien hawn li Fenech żied il-kliem fuqha u ttrasportaha apposta għalija sabiex inkun nista' nkantaha.': Minn dakinhar 'il quddiem daqqejtha kemm-il darba mal-orkestra f'kunċerti sagri, saħansitra barra minn Malta. Għamiltilha wkoll transkrizzjoni għall-banda u daqqejtha f'żewġ okkażjonijiet oħra, mal-banda ta' San Ġiljan, fl-okkażjoni tal-85 anniversarju mit-twaqqif tagħha, fil-festa liturġika tal- Qaddis tal-2012, u mal-Banda Ġużeppina Ħamruniża L-ewwel paġna tal-partitura għall-banda tal-Ave Maria tal- kompożitur Naxxari Ġużeppi Fenech Bħal ħafna avermarijiet oħra, dik ta' Fenech hi wkoll strofika għaliex t-talba fiha biss żewġ sentenzi li jistgħu jitkantaw bl-istess melodija. Madankollu, fit-tabella t'hawn taħt, iż-żewġ taqsimijiet xorta 3 Iddebutta mal-Kor ta' San Ġiljan fl-1957 bħala Baxx. Studja taħt is-surmatrijiet Paul Nani u Joseph Gatt, u għal xi żmien ukoll, għand il-professoressa Bulgara, Blagovesta Karnobatlova Dobreva. Ħa sehem f'opri liriċi ġewwa t-Teatru Manoel u t- Teatru Aurora, f'Għawdex, fosthom il-Madam Butterflv fl-1986 fil-parti tal-Imperial Commissioner. Kien jifforma parti wkoll mill-Għaqda Kantanti Liriċi li tagħha kien wieħed mill-membri fundaturi. Ilu jmexxi lis-St. Julian's Choral Group sa mill-2006. waħda mmarkajthom (A) u (B), għax għalkemm fihom l-istess mużika, l-orkestrazzjoni mhix hekk. Ħafna drabi wkoll, għanja bħal mhi din ikollha introduzzjoni qasira u koda fi tmiemha. Taqsim tal-Ave Maria ta' Fenech Taqsima l Battuti I Deskrizzjoni Rimarki 01-06 f Introduzzjoni Orkestra biss A 07 - 23 J Sentenza mużikali Tikkorrespondi mal-ewwel sentenza tal-Ave Maria B 24 - 40 J L-istess sentenza mużikali / Tikkorrespondi mat-tieni sentenza tal-Ave Maria 41-46) Koda Orkestra, vuċi sola u kor Introduzzjoni (b.' 01-06): Ġeneralment issibha f'kull arja' qabel ma tidħol tkanta l-vuċi. Fiha, l- orkestra mhux biss iddaħħalna mill-ewwel fil-burdata tax-xogħol f'dak li huwa temp u tonalità, imma anki ttina ħjiel ta' kif se tkun qed tiżvolġi l-mużika permezz tat-tema ewlenija. Fil-każ tagħna, din hi mibnija bis-soltu akkordji, ħlief għat-tieni wieħed biex jagħti lewn aktar skur. Fi tmiem l-introduzzjoni hemm ċeżura' qabel ma jidħol il-kant. A (b. 07-23): Hi magħmula minn tema waħdinija, b'melodija sempliċi u sajfa kif jixraq 'il talba simili. Din hi akkumpanjata l-aktar minn terzini arpeġġjati' u fl-istess ħin legati' min-naħa tal-vjolini, li jfakkruna wisq fl-Ave Maria ta' Schubert; kompożituri li ġew warajh isibuha ferm diffiċli biex ma jinfluwenzax ruħhom minnu. Xogħol l-istrumenti l-oħra hu li jissupplixxu l-akkordji permezz ta' noti twal, u b'leħinhom stess jinsġu armonija estatika (eż. Fl-eżempju t'hawn insibu l-ewwel parti tas-sentenza li hi maqsuma f'żewġ frażijiet daqsinsew t'erba battuti l-waħda, fejn it-tieni waħda twieġeb 'il dik ta' qabilha. F'dawk li huma noti, it-tieni frażi tagħmel użu minn ambitu kemmxejn usa' ta' ottava minn re — re. Jerġa', kull frażi tinqasam fi tnejn iżgħar, fejn l-ewwel waħda miż-żewġ battuti isservi ta' trampolin ċkejken li permezz tiegħu jġiegħel lill-minimi ta' wara jaqbżu minn waħda għall-oħra u b'hekk jinħoloq intervall) ta' żewġ toni u nofs bejniethom. Issa, jekk nieħdu l-ewwel frażi (b. 07-10), insibu li din hi mibnija minn erba' ċelloli li huma differenti minn xulxin: (a) tħaddan l-istess nota u allura għandha moviment oblikwu għax bla direzzjoni; (b) għad li magħmula minn żewġ minimi biss hija kkaratterizzata mill-intervall li għadna kif semmejna, li hu l-aktar preferut fil-mużika Barokka; (ċ) l-aktar waħda movimentata f'dawk li huma noti — tliet semiminimi u par kromi fit-tieni kwart; (d) toffri biss għeluq permezz ta' nota waħda twila (minima bil-punt), segwita minn kwart aspett. Fit-tieni frażi (b. 11-14) insibu l-istess erba' ċelloli mqegħdin fl-istess ordni. Fit-tieni parti tas-sentenza (b. 15-23), jintużaw l-istess ċelloli. Dil-parti wkoll tista' tinqasam f'żewġ frażijiet iżgħar, imma mhux tal-istess tul peress li t-tieni waħda fiha ħames battuti minflok erbgħa kif inhuma t-tlieta li jiġu qabilha (eż. 1 L-ewwel ittra tal-kelma 'battuta' 5 Silta minn xi opra jew xogħol ieħor ta' natura vokali li fiha tkanta vuċi sola għall-akkumpanjament ta' pjanu, jonkella t'orkestra, banda, jew kumpless mużikali ieħor. 6 Pawsa immaġinarja bejn żewġ noti f'nofs ta' frażi. 7 Daqq t'akkordju esegwit min-nota għall-oħra. 8 Daqq lixx tan-noti bil-kontra ta' stakkat. 9 Huwa qies li bih tkejjel id-distanza bejn nota u oħra. Dan jiġi kkalkulat permezz tal-għadd ta' gradi li jingħaddu minn isfel għal fuq. Intervalli li ma jissuperawx l-ottava jissejħu sempliċi, filwaqt li dawk li jissuperawha jissejħu komposti. c) b) (6). — ċSinkope (b) Wieħed jinnota li bejn iż-żewġ frażijiet il-qosra tal-ewwel frażi (b. 15-18) tinħoloq sekwenza, bit- tieni sett ta' noti jitilgħu grad 'il fuq. Battuti 15 u 17 (bl-ewwel minima msarrfa) għandhom ħafna mir- ritmu movimentat ta' ċellola (ċ), filwaqt li ċellola (b) tibqa' tippersisti f'battuti 16, 18, 20, u 23 rispettivament. Dik f'battuta 20 tibqa' saħansitra żżomm l-intervall ta' tliet gradi bejn iż-żewġ minimi. Il-battuta li tiġi warajha hi l-uniku waħda li tħaddan is-sinkopel' — donnha l-mużika wkoll trid tesprimi dak il-mument li fih Ġesti qabeż bil-ferħ f'ġuf ommu Marija meta din marret iżżur 'il qaribitha Eliżabet. Din kienet ukoll tqila sitt xhur bi Ġwanni l-Battista, u dan tgħidx kemm tħabat f'ġufha biż- żjara tal-Iben t'Alla. L-aħħar żewġ battuti ta' dil-frażi jiffurmaw grupp kadenzjali magħmul mis-soltu żewġ akkordji li bejniethom iġibuha fi tmiemha. Hawn ukoll, l-ambitu tal-melodija jestendi ruħu għal mhux aktar minn ottava'' sħiħa minn mib isfel (b. 19) sa mib fuq (b. 23). B (b. 24-40) hi l-istess bħall-ewwel waħda, speċjalment fit-tieni frażi, fejn it-terzini arpeġġjati jirritornaw. Fl-ewwel nofs ta' dit-taqsima l-kor jidħol ikanta waħdu bl-istess melodija li kellna f'b. 07— 14 (- b. 24-31), biex imbagħad jingħaqad fl-unisonu'' mal-vuċi sola fil-bqija tal-għanja bl-istess melodija ta' b. 15-23 (- b. 32-40). Ma' dħul il-kor, il-mużika titla' għal forte, u l-ħjata mużikali tinbidel għal waħda polifonika ', fejn uħud mill-istrumenti jipproduċu l-kontro-melodija. Minn b. 32 'il quddiem, il-mużika tirritorna bħalma kienet qabel, bit- terżini arpeġġjati b'kollox, u bil-kontrapunt'' jibqa' dejjem preżenti. Il-Koda (b. 41-46): Għall-ewwel robusta (b. 41-44) fuq il-kliem nunc, et in hora mortis nostrae. Imma mbagħad, eżatt wara li kulħadd jeħel ftit fuq il-pawsa (b. 44), dlonk kollox jikkwieta, bil-vuċi sola u l-kor ileħħnu kemm kemm jinstemgħu l-Amen tal-aħħar. L-artiklu qed jitwassal lill-qarrejja Gudjani fl- Pittura ta' Jean-Baptiste Creuze (1725-1805): La Morte) okkażjoni tal-festa titulari ta' Marija Assunta li ta' kull sena tiġi solennement iċċelebrata fil-Gudja, kif wkoll fl-okkażjoni tal-20 anniversarju mit-twaqqif tal- UoM 'Ġ.f. Abela' JC Orchestra A.D. 1998 taħt il-bakketta tiegħi. Aktar artikli mill-istess awtur jinsabu fuq OAR(DUoM (https://www.um.edu.mt/librarv/oar/) 10 Żewġ frażijiet jew aktar li għandhom l-istess disinn melodiku u/jew forma ritmika. Dik, jew dawk li jiġu wara l-ewwel waħda jridu jitilgħu 'l fuq jew 'lisfel b'mod imtarraġ bi grad ta' mhux anqas min-nofs ton. U Kelma li tiddeskrivi daqq bl-iskossi. Dan jifforma ruħu meta nota taħbat b'mod li nofs il-valur tagħha jaqa' fuq il-parti forti u n-nofs l-ieħor fuq id-debboli. Nota tista' ssir sinkopata wkoll permezz tal-legatura. Mod ieħor ta' kif tista' toħloq is- sinkopċ hu billi iddaħħal it-twaqqif jew aspetti fuq il-parti qawwija u n-noti fuq dik dgħajfa, dak li aħna nsejħulu kontratemp. 2 It-tmien nota fuq/taħt bl-istess tonalità. B Daqq tal-istess noti. M It-tleħħin ta' żewġ melodija differenti f'daqqa li bejniethom jibqgħu jaqblu xorta waħda. 5 Għaqda ta' noti b'figuri differenti li permezz tiegħu tinħoloq il-polifonija.