12( Sena — Tifkiriet u ħidma Patri Ġużepp Vella ofm Din is-sena tfakkarna fi tliet anniversarji għeżież li huma mniżżla b'ittri tad-deheb fil-ġrajja tal-knisja tagħna u ta' tas-Sliema. Dawn huma: 1. It-tberik u l-ftuħ tal-knisja. Il-wasla tal-vara tal-Madona tas-Sacro Cuor fil-knisja. Il-miġja tal-Patrijiet f'tas-Sliema. Dawn it-tliet ġrajjiet ġraw fl-1881. It-Tberik tal-Knisja Sa mill-1872 Dun Pawl Vella kien ilu jħabbrek ħalli jibda jibni l-knisja tagħna. Hu ried li jiddedikaha lill- Madonna tal-Qalb ta' Ġest. Wara ħames snin ta' taħbit, l- Arċisqof Carmelo Xikluna, ta l-permess fis-16 ta' Mejju 1877. L-ewwel ġebla tqegħdet fit-3 ta' Ġunju ta' l-istess sena. Il-knisja kellha titqies bħala monument tal-Maltin lill-Papa ta' dak iż-żmien (illum Beatu) Piju IX. Għaddew erba' snin mimlija diffikultajiet u qtiegħ il-qalb sakemm il-knisja kienet lesta biex tibda tintuża għall-qima tal-fidili. Kien nhar is-26 ta' Ġunju 1881. meta l-knisja tagħna ġiet imbierka u miftuħa mill-Arċisqof Carmelo Xikluna. Iċ-ċerimonja tat-tberik saret kmieni fis-6.00 a.m. Wara t- tberik l-istess Arċisqof qaddes l-ewwel quddiesa u tqiegħed is-SSmu Sagrament fit-Tabernaklu ta' l-Altar maġġur. Dakinhar ukoll Dun Pawl Vella ried jagħmel l-ewwel festa titulari fil-knisja l-ġdida. Fid-9.00 a.m. Dun Pawl Vella qaddes sollennement bil-mużika tal-Mro. Huwa niseġ l-ewwel paneġierku mill-ktieb tal-Kronaki: 'Għażilt dan il-post biex qalbi tibqa' tgħammar fih għaż- żmenijiet kollha.' Filgħaxija kellha tinġieb il-vara titulari fil-knisja. Il-Wasla tal-Vara Il-vara tal-Madonna tas-Sacro Cuor kienet lesta f'Awissu 1879. Għal sentejn sħaħ inżammet fil-knisja ta' Sant'Ursola. Fil-25 ta' Ġunju nġiebet mill-Belt u tqiegħdet ġo villa Falzon li kienet Via Misida (illum The Strand). Fil-5.00 p.m. bdiet ħierġa l-purċissjoni mill-knisja, għaddiet għal Triq San Ġwann Battista, Triq Marina għal Via Misida. Ħadu sehem il-Fratellanza tad-Duttrina mwaqqfa fil-knisja tal-Pieta, il-Fratellanza tad-Duluri ta' Stella Maris, il- Fratellanza tal-Bon Pastur tal-knisja tal-Vitorja, l-Belt, u l-Konfraternità tagħna tal-Madonna tal-Qalb ta' Ġest. Fl- aħħarnett imxew għadd kbir ta' saċerdoti. Meta kulħadd wasal quddiem Villa Falzon tkanta l-innu popolari 'Viva Dejjem'. Wara beda miexi pellegrinaġġ devozzjonali bit-talba tar-Rużarju. Minn Villa Falzon mexa lejn ix-Xatt u dar għal Prince of Wales Road, għal Triq San Ġwnn Battista għall-knisja. It-toroq ta' l-inħawi kienu mżejna bil-liedna tal-ħaxix u bnadar. Minn kull fejn għaddiet il-vara tal-Madonna ġiet milqugħa bil-fjuri miftuħa mill-gallariji u l-bjut. Wara li l-vara daħlet fil-knisja sar diskors ta' merħba mir-Rev. Tkantat il-Litantija u l- Antifona, it-Te Deum u l-Barka Sagramentali. Il-mużika kienet b'xejn mis-Surmast Antonio Nani. Kien hemm il- baned, logħob tan-nar u mixgħela bil-fjakki. Dun Pawl Vella kiteb li eluf kbar ta' nies ġew tas-Sliema biex jaraw il-knisja l-ġdida u l-vara artistika. Hekk intemmet l- inawgurazzjoni tal-knisja u l-ewwel festa esterna titulari. Minn dakinhar sal-lum il-Madonna baqgħet taħkem fit- tempju ddedikat lilha. Il-Miġja tal-Patrijiet Fl-1865 il-Patrijiet tagħna kellhom stedina biex iwettqu l-appostolat tagħhom fil-Knisja ta' Stella Maris. In- negozjant Ġużeppi Galea ried jibnilhom kunvent ħdejn il- Knisja. Ġara li l-kundizzjonijiet kienu xi ftit iebsa għal dawk iż-żmenijiet. Għalhekk il-Patrijiet ma setgħux jaċċettaw l-istedina. Imma l-Madonna riedet lill-Patrijiet jiġu f'tas-Sliema. Dun Pawl Vella kien Terzjarju Franġiskan u midħla tal-Patrijiet tagħna. Fil-kumitat ma' Dun Pawl kien hemm ukoll in-negozjant l-istess Ġużeppi Galea (li ħallas l-ispejjes tal-vara titulari) u negozjant Michele Angelo Bor li kien ir-raġel ta' oħt P. Tonin Cesal OFM. Huwa kien Kustodju Provinċjali li kellu interess li jibni kunvent f'tas-Sliema. Għalhekk P. Tonin Cesal, permezz ta' dawn it-tliet persuni, setgħet titwettaq ix-xewqa tiegħu. Għalhekk P. Tonin Cesal OFM., f'Diċembru 1880, iltaqa' ma' Dun Pawl Vella u l-Kumitat tal-Kofraternita kif ukoll ma' l-Arċisqof. Megħluba l-ewwel diffikultajiet il-Patrijiet bdew jgħinu lil Dun Pawl fil-ġbir tal-flus għall- bini tal-kampnari. P. Tonin beda jfittex l-art biex ikun jista' jibni l-kunvent. Inqalgħu ntoppi kbar u kważi kien sfratta kollox. Imma l-Madonna kienet qegħda tmexxi hi, mis- sema, biex il-Patrijiet tagħna jiġu tas-Sliema. Wara tliet xhur li nfetħet il-knisja Dun Pawl beda jħossu għajjien u kellu xi nkwiet ma' sħabu. Għalhekk huwa ddiċieda li jirriżenja minn Rettur tal-Knisja u tal- Konfraternità. Huwa mar għand l-Arċisqof biex joffrilu r- riżenja. Dan qallu biex joqgħod ftit ieħor għax kien kważi wasal fi ftehim mal-Patrijiet Franġiskani. Infatti kien nhar it-13 ta' Novembru 1881 meta, filgħaxija, Dun Pawl Vella u l-Kunitat kollu laqgħu lil P. Tonin Cesal u l-Patrijiet fix-Xatt ta' tas-Sliema. Minn hemm imxew flimkien sal- Knisja tagħna. Dun Pawl għamel diskors ta' merħba u bħala delegat ta' l-Arċisqof ta' l-imfietaħ tal-knisja, bħala ġest simboliku, li l-knisja ġiet mogħtija lill-Patrijiet. P. Tonin Cesal wieġeb b'diskors ieħor imqanqal ta' ringrazzjament u appella biex il- poplu jkun ġeneruż mal-Patrijiet li se jahdmu fosthom. Ġiet kantata l-Antifona ta' San Franġisk u t-Te Deum. Wara, ġiet mogħtija l- Barka Sagramentali. Minn dakinhar il-Patrijiet bdew il-ħidma fejjieda ta' paċi u ġid fost is- Slimiżi. Għall-ewwel tliet snin il-Patrijiet għexu fid-dar nru. 43 Triq San Ġwann Battista. Nhar l-10 ta' April 1883 beda jimbena l- kunvent. Dan kien lest u ġie mbierek nhar l-4 ta' Mejju 1884. Dakinhar stess il- Patrijiet daħlu jgħammru fih. Hekk il-ħajja kommunitarja tal-patrijiet setgħet tiġi osservata aħjar. Fl-aħħar Gwerra Dinjija l-kunvent ġie kważi meqrud għal kollox bil-bombi fl- 1 ta' April 1942. Dakinhar miet P. Diego Galdes OFM. u patrijiet oħra sfaw feruti. Għal darb'oħra l-patrijiet sabu ruħhom jgħixu fid-dar nru. Hekk baqgħu jagħtu servizz pastorali anke fl-eqqel xhur tal-gwerra. Fl-1944 beda l-bini mill-ġdid tal-kunvent u kien lest fi żmien qasir. Xogħlijiet fil-Knisja Meta l-Patrijiet ħadu pusses tal-knisja, din, kienet għadha artu saqaf. Kienet nieqsa minn ħafna ħtiġijiet importanti kif ukoll liturġiċi. Il-knisja ma kinitx lesta minn kollox. L-ewwel ma nbniet kienet is-sagristija l-kbira wara il-knisja. Fl-1895 bdew jinbnew il- kappelli tal-ġnub. Maż-żmien f inħasset il-ħtieġa li titkabbar il- l knisja minħabba ż-żieda fil- popolazzjoni. Dan kien jeħtieq li s-saqaf bit-travi u x-xorok isir forma ta' arkati, timbena l-koppla li kienet mibdija u ma tkomplietx u titkabbar il-knisja minn quddiem. Dan ix-xogħol kollu f sar bejn l-1930 u l-1936. Dan kollu seta' jsir bil- ġenerosità tal-poplu u xi benefatturi. Id-destin ried li fit- fi tieni gwerra, nhar l-1 ta' April B 1942, parti sewwa mill-knisja ġġarfet. Għal darb'oħra fl-1944 beda x-xogħol biex tissewwa l- ħsara li saret. Għalhekk kien nhar it-30 ta' Novembru 1950 meta l- knisja setgħet tiġi kkonsagrata. L-ewwel niċċa tal-Madonna L-ewwel Kunvent fi Triq San Ġwann Battista - Sliema mi Fl-1954 beda jitqiegħed paviment ġdid ta' l-irħam għall-knisja kollha. Immedjatament wara, beda x-xogħol taż-żebgħa u l- induratura fl-iskultura kollha. Fl-1961 beda jinħiet damask ġdid għal kullimkien. Fl-1970 inġiebu linef ġodda minflok dawk li nqerdu fil-gwerra. Il-ħolma tal- I pittura fil-koppla u fis-saqaf tal- knisja ġiet imwettqa bejn l-1969 u l-1978. Kull binja jkollha bżonn il-manutenzjoni tagħha. 1 F'Settembru 1994 beda r-restawr tal-faċċata tal-knisja u l- kampnari. Imbagħad f'Mejju 1998 beda r-restawr tal-koppla minn barra. Inbidlu l-istatwi tal- ġebel li hemm mad-dawra. Sar ukoll restawr fuq xi wħud mill-pittura li fiha. F'Jannar 2000 bdiet issir istallazzjoni ġdida ta' l-elettriku tal-knisja. Waqt dan ix-xogħol tkabbar il-presbiterju u l-altar-mejda tressaq aktar 'il quddiem. L-imħabba u d-devozzjoni lejn il-Madonna tas-Sacro Cuor dejjem kienu l-bidu ta' kull inizzjattiva li setgħet tittieħed biex tissebbaħ il-knisja. Wara li fl-1911 bdiet toħroġ il-purċissjoni bil-vara tal-Madonna, fil-festa esterna, il-vara kien jixirqilha pedistall ġdid u li tiġi ndurata u nterzjata. Għalhekk il-vara tal-Madonna kellha tħalli t- tempju tagħha, għall-ewwel darba, minn dakinhar li waslet tas-Sliema. Dak ix-xogħol sar minn wara l-festa ta' l-1912 sal- festa ta' l-1913. Ir-raġġiera kbira tal-fidda inħadmet fl-1923. Wara s-serqa sagrilega li saret fuq il-vara, fid- 9 ta' Frar 1949, inħadmu żewġ kuruni tal-fidda, maħsulin bid- deheb u l-qalb ġdida għall-idejn il-Madonna. Il-kuruna tal- Bambin kienet lesta sal-festa ta' l-1949. Dik tal-Madonna tlestiet għall-festa ta' l-1950. Fl-1961 bdiet tinħadem bradella, tal-ġewż Afrikan, minflok dik li nqerdet fil-gwerra. Wara l-festa ta' l- 1970 bdiet tinbena niċċa ġdida għall-vara tal-Madonna bil- bradella sħiħa. Fis-sena 1971 inħadmu erba' vażuni tal-fidda bil-fjuri tal- filugranu. Is-sħaba ta' taħt riġlejn il-Madonna ġiet miksija bil-fidda fl-1981. Għall-festa titulari ta' l- 1988 iżżanżnu sett ta' sitt lampieri, żgħar, tal-fidda biex jinxtegħlu matul is-sena quddiem ix-xbiha tal-Madonna. Wara l-festa ta' l-1998 il-vara tal- Madonna kellha, għat-tieni darba, terġa' tħalli l-knisja tagħna. Kien wasal iż-żmien li jsir xi restawr fuq il-vara u l- pedistall. Kellu jsirtindif l-induratura tal-vara, interzjar mill-ġdid f'xi partijiet u karnoġġ ġdid għall-wiċċ il- Madonna u l-Bambin. Il-pedistall reġa' ġie indurat mill- ġdid. Il-vara reġgħet lura fil-knisja għall-festa ta' l-1999. Kien nhar it-23 ta' Ġunju meta l-vara ittellgħet mix-Xatt bit-talba tar-Rużarju u d-daqq ta' l-innijiet marjani mill- Banda Ċittadina Sliema. Ħadu sehem kwantita kbira ta'nies. Ix-xogħol li sar twettaq b'sengħa kbira. Ġie apprezzat u mfaħħar minn kulħadd. Ħidma Pastorali Kif il-Patrijiet meddew riġlejhom f'tas-Sliema mill- ewwel bdew il-ħidma fejjieda b'risq l-erwieħ. Fl-ewwel snin twaqqaf it-Terż Ordni Franġiskan li malajr qabad għeruq tajba. Id-devozzjoni lejn il-Madonna tas-Sacro Cuor, flimkien mal-Konfraternità tagħha, sabet art tajba sa mill-1877. Għalhekk il-patrijiet għamlu ħilithom biex jissuktaw ixerrduha. Għal snin twal ix-xahar ta' Mejju kien xahar ta' devozzjoni speċjali. Fl-aħħar ta' Mejju kienet tiġi ċċelebrata l-festa liturġika titulari. Id-Devozzjoni tan- Novena Perpetwa, kull nhar ta' Erbgħa, tħalli frott kbir billi d-devoti jikbru aktar fl-imħabba u devozzjoni lejn il- Madonna. In-numru ta' quddies li jsir kuljum u kull nhar ta' Ħadd, il-qrar kontinwu, it-tqarbin tal-morda u l-assistenza mal- moribondi ġibdu l-ammirazzjoni tas-Slimiżi, għax fil-knisja tagħna sabu dawk il-kumditajiet meħtieġa għall-qadi ta' dmirijiethom bħala insara. Għalhekk sa mill-1892 saret l- ewwel talba lill-Kurja biex il-knisja tagħna ssir Parroċċa. Fl-1909 kien twaqqaf Kumitat biex jaħdem għal dan il- għan. Il-popolazzjoni kienet qiegħda tikber b'ritmu mgħaġġel. Il-knisja ġiet iddikjarata bħala t-tieni Parroċċa ta' tas-Sliema, fid-29 ta' Settembru 1918, mill-Arċisqof Dom Mauro Caruana O.S.B. Din ġabet dmirijiet ġodda fuq il-patrijiet lejn il-parruċċani. Twaqqfet il-Konfraternità tas-SSmu Sagrament. Il- kappillan kellu d-dmir li jorganizza t-tagħlim tad-Duttrina għat-tfal bniet. Għat-tfal subien kien diġà nfetaħ il-Qasam tal-M.U.S.E.U.M. fl-1915. Imbagħad fl-1932 infetaħ l- ewwel ċirkolu ta' l-Azzjoni Kattolika għaż-żgħażagħ. Wara l-gwerra twaqqfu 6 Praesidia oħra tal-Legion u 4 ċentri ta' l-Azzjoni Kattolika. Il-Parroċċa kienet waħda minn ta' quddiemha meta, fl-1944 twaqqaf l-ewwel Kunsill Parrokkjali. Mal-mixja tas-snin il-bniedem dejjem irid jaddatta ruħu skond iż-żmenijiet u ċ-ċirkustanzi. Illum kulħadd jaf kemm hija meħtieġa u importanti l-ħidma fost iż-żgħażagħ. Il- Patrijiet ħassew din il-ħtieġa. Kien meħtieġ li tittieħed parti mill-ġnien tal-kunvent biex ikun jista' jinbena dan iċ-Ċentru Parrokkjali. Bil-ħidma ta' P. Vinċenz Galea OFM. kien lest f'Lulju 1966. Il-Knisja dejjem lesta biex tagħmel l- aħjar użu mill-mezzi moderni. Il-Kunsill Parrokkjali reġa' ġie mwaqqaf. Il-Parroċċa sa mill-1964 bdiet tippubblika l-kalendarju u l-fuljett parrokkjali fl-1968. Illum il-ġurnata, l-Parroċċa, hija organizzata skond il-ħtiġijiet tal-lum. Ġew imwaqqfa d-Djakoniji tat-tfal, taż-żgħażagħ, tal-familji u ta' l-anzjani. Insibu l-Kummissjoni Liturġika u l-Animaturi, tliet korijiet, il-grupp ta' l-abbatini, il-Kummissjoni Festi, u l-gruppi ta' l-Ushers u l-Helpers. Tajna ħarsa mgħaġġla fuq il-ħidma mwettqa mill- patrijiet ta' qabilna tul dawn l-120 sena f'tas-Sliema. Il- messaġġ Franġiskan ta' Paċi u Ġid daħal fid-djar mhux biss tal-parruċċani imma wkoll għand ħafna oħrajn. Bħala ulied umli tal-fqajjar ta' Assisi, huma, mxew fuq il-Motto ENon Clamor sed Amor' Mhux ftaħir iżda mħabba'. Dan kien is-sies tal-ħidma tagħhom f'tas-Sliema il-ħeġġa tagħhom għall-aġġostolat pastorali u l-kuraġġ qalbieni li wrew, speċjalment, fl-aħħar gwerra. Ħallew wirt li jagħmel ġieħ kemm lill-Patrijiet infushom u mhux anqas lill-poplu Slimiż. Imiss lilna li ma nkunux ta' għajb għalihom. Kitbet il-kliem ta' l-Innu Popolari tagħna Nhar id-29 ta' April li għadda l-Papa ddikjara ħames Beati ġodda. Fosthom insibu lil Catarina Volbpicelli li kellha devozzjoni kbira lejn il-Madonna tas-Sacro Cuor. Hija twieldet fil-belt ta' Napli fil-21 ta' Jannar1839. Sa minn ċkunita kellha devozzjoni speċjali lejn Ġesti Ewkaristija u lejn il-Madonna. Fl-1870 bniet knisja ddedikata lill-Madonna tas-Sacro Cuor. Hija kitbet il-kliem ta' l-Innu Popolari 'Viva via la Signora del Cuor Sacro di Gesti' Catarina waqfet il-Kongregazzjoni ta' sorijiet imsejħa ''Ancelle del Sacro Cuore.' L-Innu ġie mmużikat Dan l-Innu, bit-taljan, kien beda jitkanta hawn tas-Sliema, permezz ta' Dun Pawl Vella, sa mit-tqegħid ta' l- Ewwel Ġebla tal-knisja tagħna fl-1977. Fil-knisja tagħna, dan l-Innu, baqa' jitkanta bit-taljan sa l-1940. Wara l- gwerra beda jitkanta bil-malti fuq l-istess mużika kif nafuh illum. Il-Beata Catarina mietet fl-età ta' 55 sena fit-28 ta' Diċembru fl-1894 b'fama ta' qdusija. Il-festa tagħha se tibda tiġi ċċelebrata fit-22 ta' Frar.