Il-Ftuħ tal-150: Sena mit-twaqqif tal-Banda; San Ġorġ ta' Bormla Kitba ta' Sunnv Aquilina Is-sena d-dieħla, 2012, sejra tkun sena speċjali għas-Soċjetà Filarmonika San Ġorġ ta' Bormla billi tagħlaq 150 Sena mit-twaqqif tagħha. Nafu fuq it-twaqqif tal-Banda ta' Bormla mill-Minuti tas-Seduta Ġenerali tal-Bandisti Proprjetarji li saret nhar it-28 ta' Ottubru 1931 fejn insibu li Gio. Batta Dalli, li kien il-Kaxxier qal; Is-Soċjetà ilha mwaqqfa mill-1862 u għadha sal-lum ma għandha miktuba ebda storja, pero hu diġà sab kuntratt magħmul għand in-Nutar Salvatore Scifo bejn il-Banda u l-ewwel Surmast li kien fundatur tal- banda, Lorenzo Grima. ' Dan l-ewwel Surmast nifhmu li beda jagħti l-lezzjonijiet tal-mużika fil-każin u kien ukoll jgħallem il-mużika fejn illum hemm Cafċ Riche. Huwa kien ukoll jikkomponi u fl-1871 ikkompona innu għal-lirika ta' GR. Busuttil fl-okkażjoni tal-Ġublew tal-Papa Piju IX. Il-bidu, l-isem, u l-għanijiet tas-Soċjetà L-ewwel isem li ngħatat il-banda meta twaqqfet kien 'La Banda dei Cospicuani' — Il-Banda tal-Bormliżi' u wara għal ftit żmien kienet magħrufa bħala 'Isouard'. L-isem inbidel għal 'Società Filarmonica Nazionale Cospicuana San Giorgio' fl-1880 ftit wara li l-President, in- Nobbli Giorgio Crispo Barbaro ngħata t-titlu ta' Marchese di San Giorgio wara l-mewt ta' missieru. L-ewwel programm mużikali tal-banda bl- isem 'San Giorgio' sar fi Pjazza Santa Margerita, Bormla, il-Ħadd 14 ta' Novembru, 1880 taħt id-direzzjoni tas-Surmast C. Abela Farrugia. Sa dan iż-żmien il-Banda ta' Bormla għadha magħrufa 'Il-Banda San Ġorġ' u l-għanijiet tagħha huma li 'tqanqal u xxerred l-istudju u l-kultura tal- mużika, issaħħaħ it-twaqqif tal-banda f'Bormla u tħeġġeġ kull attività immakulata Kunċizzjoni 637 Leħen il-Banda San Ġorg CETA 24 ta' Ottubru, 1926: Il-Banda San Ġorġ fit-Teatru Rjal waqt programm taħt id-direzzjoni tas-Surmast Antonio Polento soċjali u kulturali fl-istess belt. Il-każin iservi wkoll għar-rikreazzjoni tal-bandisti u s-soċi.' $ Dawn l-għanijiet is-Soċjetà dejjem ħadmet biex tilħaqhom l-aktar bit- tagħlim tal-mużika, l-għoti ta' strumenti b'xejn lill-allievi u bl-esekuzzjoni ta' programmi fil-Belt Cospicua u f'bosta bliet u rħula f'Malta u Għawdex fejn ġibdet bosta ammiraturi. Kitba li nsibu ma' ritratt antik tgħarrafna li fis-17ta' Diċembru, 1893 sar il-'Marching Out' minn madwar 130 persuna barra oħrajn li akkompanjawhom. Minn Bormla telqu lejn Birżebbuġa, fejn qaddes quddiesa r-Rev. S. Penza, li kien jagħmel parti mis-Soċjetà, imbagħad marru Bengħisa, Birżebbuġa, iż-Żejtun u reġgħu lura lejn Bormla. Il-promutur u Direttur ta' dan id-divertiment kien Vincenzo Faure. Dan il-Marching Out baqa' jsir kull sena u l-anzjani kienu jgħidu li kienu jiġu lura Bormla bid-dwal tal-fanali u d-daqq tal-istrumenti. Bħala divertiment mill-każini tal-baned tal-Kottonera nsemmu wkoll il- 'Karnival tal-Kottenera' fis-snin tletin u l-Banda Cospicuana minn ħafna snin qabel kellha wkoll it-teatru tagħha. Fl-1894 il-Banda ta' Bormla ngħatat Midaljau Diploma di benemerenza miċ-Circolo Giambattista Vico ta' Napli għal-livell għoli fl-esekuzzjoni mużikali. Fl-1895 il-Banda Bormliża marret u daqqet ġewwa Reggio. Il-banda esegwiet programmi oħra barra minn Malta fosthom wieħed immakulata Kunċizzjoni Leħen il-Banda San Ġorg BIL-GHAN LI T-TIFRIRA TIBQA HAJJA IL-LUM 16 TA DIE L MIA MI Tifkira taċ-Ċentinarju 1862-1962: Kxif tal-Itħama Kommemorattiva mill-President Onorarju l-Maġistrat Serafin Vella Ingħatat tifkiriet u bandalori. Dawn jinsabu flimkien ma' bosta ritratti, trofej, tazzi u tifkiriet oħra fosthom dokumenti u arkivju mimli mużika fil-każin kbir u sabiħ li għandha s-Soċjetà. Dan il-każin inbena fuq pjanta tal-Perit Dom Mintoff li dam mal-50 sena President. Tul il-150 sena ta' storja mużikali u kulturali s-Soċjetà tmexxiet minn uffiċjali, kumitati u Presidenti magħrufa u ta' integrità ibda mill-Markiż G. Crispo Barbaro di San Giorgio u kompli bin-Negozjant G. Bencini, Dott. G. Felice Inglott, Dott. Serafin Vella, il-Prof. Carmelo Mifsud Bonnici tassew magħruf u popolari qabel il-gwerra, il-Prof. J. Ellul, il-popolari Perit Dom Mintoff li kien Prim Ministru ta' Malta għal erba' darbiet kemm dam President, u Dott. J. Cassar Delia li għadu fil-kariga. Kumitat wara l-ieħor ħadmu biex il-każin u l-banda jimxu dejjem 'il quddiem. Naturalment kien hemm żminijiet diffiċli u wkoll żminijiet sbieħ. Surmastrijiet u Grajjiet Il-Banda ta' Bormla tul il-150 sena tagħha dejjem kellha Surmastrijiet mill-aħjar fosthom il-fundatur Lorenzo Grima u l-famuż Prof. Paolino Vassallo, li fost bosta kompożizzjonijiet għandu tliet opri. Il-każin tal- banda u l-pjazza ewlenija li qiegħed fiha huma msemmija għal dan il- 166 G EJ Tiżraq il-Mużika f'Ħidmietha Professur Bormliż, Paolino Vassallo. Fostis-Surmastrijiet, uħud minnhom magħrufa sew, insemmu wkoll lil C. Abela, G. Grech, A. Melilli, C. Diacono li kkompona l-famuża Antifona tal-Kunċizzjoni kif ukoll l-Innu l-kbir 'Lill-Kunċizzjoni' fuq kliem tal-Prof. Surmastrijiet oħra ta' qabel il-gwerra kienu A. Doncich, A. Hare, A. Polento u G. Stivala. Iddirieġew ukoll lill-banda s-Surmast I. Catania, S.Vassallo, G. Compagno u C. Busuttil. Is-Surmastrijiet li kellha l-banda wara l-gwerra kienu F. Bellizzi, P. Gauci, W.J. Worlev, C. Ciantar, C. Vella, W. Abbott, u Rav Sciberras li ilu Surmast mill-1993. Ġieli dderiġew ukoll lill-banda l-Assistent Surmast Vincent Bonnici u Etienne Spiteri. ġ g Il-Banda San Ġorġ tieħu sehem xi EA tis-Sosmiconn San Gioncio— fil-festi ewlenin ġewwa l-Belt ; A te ee Cospicua bħall-Ġimgħa l-Kbira, l-Għid, il-Pentecoste u fil-festa titulari tal-Immakulata Kunċizzjoni li tiġi ċelebrata bil-kbir nhar it-8 ta' Diċembru. Ħadet sehem fi ġrajjiet speċjali bħall-Inkurunazzjoni fl- 1905, meta l-Kardinal Domenico Ferrata poġġa l-kuruna tad-deheb fuq ras ix-xbieha tal-Immakulata fil- kwadru tal-koru fiċ-Ċinkwantinarju fl-1955 meta d-Direttur Spiritwali tal-każin il-Kan. Teżorier Dun Ġużepp Cassar u l-President il-Perit. Dom Mintoff wasslu l-istillarju mill-knisja parrokkjali u Kolleġġjata ta' Bormla sa Pjazza Santa Margerita fejn il-Kardinal Post Card ka a - picuana San Gorġ rgotti nhar il-Ħadd, Federico Tedeschini poġġa l-istilel. ta' Novembru, 1920 taħt id-direzzjoni tas-Surmast ġ ki i 8 jiġ A. Doncich għonja madwar ras il-Kunċizzjoni fil-kwadru diġà nkurunat 50 sena qabel. Il-banda daqqet ukoll f'għeluq il-75 sena mill-Inkurunazzjoni meta sar programm fis-Santwarju għall- ewwel darba, dirett mis-Surmast Carmelo Ciantar u ferm aktar riċenti l-Banda Cospicuana esegwiet programm fis-Santwarju u l-Cantata 'Ave Maria Regina et Mater' kompożizzjoni tas-Surmast Rav Sciberras u Leħen il-Banda San Ġorg lirika ta' Sunnv Aquilina f'għeluq iċ-Ċentinarju mill-Inkurunazzjoni fl- 1905. Kienet okkażjoni unika u memorabbli fis-sena 2005 li fiha l-Banda u s-Soċjetà kif ukoll kull min kellu sehem ħarġu bl-unuri b'xogħol mill- Bormliżi għall-Marija Immakulata u l-Bormliżi b'Ħajr lil Alla. Fis-snin qliel tal-gwerra l-attività kellha tieqaf imma l-Banda, ma' Bormla u l-Bormliżi, ħadet sehem fil-Pellegrinaġġ kolossali tad-19 ta' Novembru, 1944 u f'għeluq il-25 sena u għeluq il-50 sena tiegħu meta fl-1994 iżżanzan l-Innu devot u tassew popolari 'Omm Beltna' . Ma setax jonqos li l-banda ddoqq f'Għeluq l-400 sena mit-twaqqif tal-Parroċċa u wkoll f'okkażjonijiet speċjali tal-Patrijiet Tereżjani. Okkażjoni speċjali u unika kienet meta l-banda daqqet fiż-żjara tal-Papa Ġwanni Pawlu II ġewwa Bormla fl-1990. Il-Banda San Ġorġ ta' Bormla ħadet sehem ukoll meta daqqet f'manifestazzjonijiet Nazzjonali bħall-Indipendenza u Jum il-Ħelsien. Celebrazzjonijiet speċjali tal-Banda Matul il-mixja tagħha hekk twila, il-banda kellha wkoll dawk il-paġni speċjali tagħha li fakkret u ċċelebrat kif jixraq u skont iċ-ċirkostanzi. Ewlenija fost dawn kienu l-ftuħ tal-każin il-ġdid fl-1958 u ċ-Ċentinarju mit-twaqqif tal-banda f'Bormla fl-1962. TĦ VI EE FIJA kI OTTUBRU 2004: Il-Banda San Ġorġ iddoqq fil-Knisja tat-Tereżjani fl-okkażjoni tal-50 Sena minn meta Ġużeppi Caruana (Ta' Marċjol) ħadem l-istatwa tant sabiħa ta' Santa Tereża. Tiżraq il-Mużika f'Ħidmietha Il-Kummissjoni 140 Sena tal-Banda San Ġorġ flimkien mal-Kummissjonijiet oħra mill-Baned Pinto ta' Ħal Qormi, Marija Annunzjata ta' Ħal Tarxien u Peace tan-Naxxar fil-Bitħa tal-Palazz mal-Aġent President Dr Ġorġ Hvzler. u programm li sar quddiem il-każin taħt id-direzzjoni tas-Surmast Pawlu Gauci. Ingħataw tifkiriet lill-kumitat u lill-bandisti u sar kxif ta' lapidi kommemorattivi li jfakkru għeluq il-100 sena tas-Soċjetà u l-Presidenti li mexxew il-każin. Fl-1987 saru ċelebrazzjonijiet f'għeluq il-125 sena, saret ġimgħa attivitajiet fil-każin u Akkademja fil-Kolleġġjata ta' Bormla fejn il-banda kienet taħt id-direzzjoni tas-Surmast Carmelo Vella, li wkoll idderieġa kompożizzjoni oriġinali għall-125 Sena. Mal-banda kanta l-Kor Bormliż 'Tota Pulchra' mmexxi mis-Surmast tal-Kor Walter Tonna. Dan il-Kor jieħu sehem regolarment mal-banda. Kienu ħarġu wkoll cassettes b'marċi brijużi u anke funebri. Wara ħarġu għadd ta' cassettes oħra qabel ma bdew joħorġu d-diski kompatti (C.D.s), li l-Banda Bormliża ħarġet għadd ġmielu minnhom fosthom ta' marċi, Innijiet Marjani, Innijiet tal- banda u Bormliżi. Ta' min isemmi s-C.D. 'Omm Beltna' li ħarġet mal- millennju, tal-Cantata u dawk b'marċi funebri u brijużi fosthom għadd miktuba minn bandisti lokali u Surmastrijiet li kellha l-banda. Mill-1994 bdiet issir nhar l-Erbgħa tat-Tniebri il-'Lejla Funebri' li fiha barra l-mewt ta' Kristu fuq is-salib jitfakkru wkoll personaġġi Bormliżi jew li kienu membri jew uffiċjali tal-każin. Il-Banda ta' Bormla għamlet żewġ programmi ta' tislima lil Dott. Ugo Mifsud Bonnici, President Onorarju, mal-ħatra, u fi tmiemha, ta' President tar-Repubblika ta' Malta. Sar ukoll programm tal-Millennju f'ġieħ is- Surmast Rav Sciberras meta ndaqqet mużika tal-istess Surmast li tinsab fis-C.D. 'Millennium Salute' .F'dan il-programm daqqew it-tliet baned li Leħen il-Banda San Ġorg kien Surmast tagħhom fis-sena 2000; jiġifieri, il-filarmoniċi Madonna tal- Grazzji ta' Ħaż-Żabbar, San Gejtanu tal-Ħamrun u San Ġorġ ta' Bormla. Kien hemm okkażjoni oħra sabiħa meta l-Banda Bormliża daqqet ma' baned oħra bħala banda waħda. Dan kien fl-2002 meta l-banda ċċelebrat il-140 sena kemm bħala banda għaliha kif ukoll mal-baned l-oħra li bħalha twieldu fl-1862. Barra dan il-programm saret quddiesa mill-erba' baned fil-Kon Katidral ta' San Ġwann u marċ mat-toroq tal-Belt Valletta sal-Palazz tal-President. Il-baned huma San Ġorġ ta' Bormla, Pinto (San Sebastjan) ta' Ħal Qormi, Peace tan-Naxxar u Marija Annunzjata ta' Ħal Tarxien. Il-Banda ta' Bormla imbagħad għamlet programm għaliha fis- Sala Sir Temi Zammit fl-Università dirett mis-Surmast Rav Sciberras. Fil-każin hemm lapida li tfakkar dawn il-ġrajjiet tal-140 sena. L-Istorja tal-Banda Tissokta Fl-1969, f'għeluq il-25 sena mill-Pellegrinaġġ tal-1944, b'inizjattiva ta' Louis Spiteri u Costance Magri ħareġ għall-ewwel darba il-fuljett 'Leħen il-Banda San Ġorġ' ta' Bormla li żviluppa tul is-snin u sar ktieb informattiv li għadu joħroġ kull sena fil-festa tal-Immakulata Kunċizzjoni. Fl-1987, għeluq il-125 sena tal-banda, il-ħarġa ta' dan il-ktieb kienet edizzjoni speċjali, 'L-Istorja tal-Banda ta' Bormla' kitba tal-Istoriku Charles Galea Scannura. Hekk seħħet ħolma oħra. L-istorja tal-Banda Bormliża fil-qosor, kitba ta' Sunnv Aquilina, dehret stampata wkoll fl- ewwel volum ta' 'L-Istorja tal-Każini tal-Baned f'Malta u Għawdex'.' Sunnv ta l-għajnuna bil-kitba tiegħu biex ingħatat l-informazzjoni fuq il-Banda San Ġorġ ta' Bormla fil-ktieb ta' Joseph Grech, 'Il-Każini tal- Baned ta' Malta u Għawdex, standardi, Bandalori u Faċċati'. $ Jekk Alla jrid is-sena d-dieħla jkollna l-Istorja tal-Banda ta' Bormla aġġornata u stampata mill-ġdid b'kitba tal-Istoriku Charles Galea Scannura kif ukoll programm mill-banda b'kompożizzjoni li tittratta l-istorja tal-każin, kitba lirika ta' Sunnv Aquilina u kompożizzjoni tas-Surmast Rav Sciberras fost bosta ċelebrazzjonijiet oħra billi din is-sena qegħdin niftħu l-150 sena mit-twaqqif tal-Banda f'Bormla bil-motto — 'Tiżraq il-Mużika f'Ħidmietha'. Kienu mija u ħamsin sena ta' storja b'impenn mużikali u kulturali li ma qata' xejn għajr għas-snin qerrieda tat-tieni Gwerra dinjija. Insellmu u nagħtu ħajr lil dawk kollha li ġew qabilna u ħadmu biex ħallewlna dan il-wirt mużikali u lil dawk li għadhom jagħtu s-sehem tagħhom illum. Is-Soċjetà Cospicuana għandha storja kbira, Tiżraq il-Mużika f'Ħidmietha Il-Ħadd, 27 ta' Novembru, 2005: Il-Banda San Ġorġ fil-Knisja Kolleġġjata ta' Bormla waqt l-esekuzzjoni tal-Kantata Ave Maria Regina et Mater l-okkażjoni tal-Ewwel Ċentinarju mill-Inkurunazzjoni nieħdu sehem fl-attivitajiet, ngħinu u nkomplu bil-ħidma biex il-Banda ta' Bormla tibqa' miexja dejjem 'il quddiem għax l-istorja tkomplil Nagħlaq dan l-artiklu b'dawn il-versi li ktibt f'għeluq il-150 sena. l Minuti tas-Società Filarmonika San Giorgio, Cospicua; Minuti tas-Seduta Ġenerali (28.10.1931), Vol. 2 Sevchell Armando; tagħrif mogħti lis-Sur Charles Galea Scannura meta dawn it-tnejn u jien konna qegħdin inħejju għall-ktieb fuq l-istorja tal-Banda ta' Bormla. Ara 'Leħen il-Banda San Ġorġ, Bormla' Edizzjoni Speċjali — Nru. 19 p.15 ref. P.15, ara wkoll il-'Corriere', 27.06.1871. P.15, ara wkoll 'Risorgimento', 13.11.1880. 6 Mill-Istatut, 'Skop'. 7 Galea Scannura Charles, 'L-Istorja tal-Banda ta' Bormla' — 'Leħen il-Banda San Ġorġ' Nru, 19, Edizzjoni speċjali; ara wkoll referenza ii. Sunnv Aquilina, 'Il-Banda San Ġorġ ta' Bormla' fil-ktieb, 'L-Istorja tal-Każini tal- Baned f'Malta u Għawdex, Vol.1, pp. 27-41. 'Il-Każini tal-Baned ta' Malta u Għawdex, Standardi, Bandalori u faċċati' PEG 2001. Ara kitba bl-għajnuna ta' Sunnv Aquilina pp.70-76. Leħen il-Banda San Ġorg