L-IMĦAR Adrian Mallia L-imħar jagħmel parti minn grupp kbir ta' annimali bla sinsla li jis- sejħu molluski. Bħal ħafna mill- molluski l-oħra, l-imħar għandu qoxra iebsa li jużaha biex jipproteġi ruhu mit-taħbit tal-mewġ mal-blat, kif ukoll minn annimali oħrajn li jitħajru jippruvaw jikluh. Il-qoxra ta' l-imħar hija differenti ħafna mill-qxur ta' molluski oħra bħalma huma l-bebbux u l-gan- doffli. Għandha forma ta' tarka jew plattin maqlub, b'għamla ċatta u lixxa. Dan biex il-mewġ ma jkunx jista' jaħkimha u jaqlagħha minn mal-blat. L-annimal innifsu jinsab fuq in-naha ta' taħt tal-qoxra. Il- parti l-kbira ta' l-annimal tikkon- sisti f'sieq li għandha għamla ta' waħħala (sucker). Dan jgħin lill- annimal iqabbad sew mal-blat, tant li meta wieħed jipprova jaqla' mħara minn mal-blat isibha diffiċli ħafna u ġieli anki tinkiser il-qoxra jew tinqala' mingħajr l-annimal. L-imħar jgħix fuq il-blat ta' xatt il- baħar, l-iżjed fejn iħabbat il-mewġ. Fil-gżejjer Maltin għandna tliet speċi ta' mħar li jgħix f'xatt il- baħar: l-Imħara tas-Samma, l- Imħara l-Kaħla u l-Imħara tal- Furħan. It-tliet speċi ta' mħar, għalkemm kollha jistgħu jinstabu flimkien fuq l-istess blat, jokkupaw partijiet differenti ta' dan l- ambjent: min ikun viċin ħafna ta' l- ilma (l-Imħara l-Kaħla u dik tal- Furħan) u min iżjed 'il fuq fejn jintlaħaq mill-mewġ biss meta l- baħar ikun imqalleb (l-Imħara tas- Samma). L-imħar ta' Malta ma L-IMĦAR — għandu qoxra forma ta' tarka li tipproteġih mill-qilla tal- mewġ. jinstabx fil-gżejjer Maltin biss, iżda fil-Mediterran kollu u ġieli nstabu wkoll fuq xtut ta' pajjiżi Ewropej li jagħtu għal fuq l-Atlantiku. Fejn ikun imwaħħal l-imħar iħalli marka tonda mal-blat li turi eżatt il- forma ta' qoxortu. X'aktarx li din il-marka tonda tgħin lill-imħar jeħel aħjar mal-blat peress li l- qoxra toqgħod eżatt fuqha. Din il- marka tifforma meta l-qoxra ta' l- imħar togħrok mal-blat, li biż- żmien jitħaffer. L-imħar tax-xatt jimxi biss distanzi żgħar minn fejn ikun imwaħħal. Waqt dawn il-mixjiet qosra fuq il- blat, l-imħar ifittex l-ikel li jikkon- sisti f'algi mikroskopiċi li jikbru fuq il-blat tax-xatt. L-imħar, bħall- molluski l-oħrajn, għandu Isien twil miksi b'ħafna snien żgħar, qisu raspa. B'dawn is-snien l-imħar jig- ref il-wiċċ tal-blat u jneħħi l-algi li jkunu qed jikbru fuqu, u jikolhom. Huwa interessanti ħafna li dawn l- annimali, wara kull dawra żgħira li jagħmlu fuq il-blat, x'aktarx illi jerġgħu lura lejn il-marka tonda li jkunu għamlu huma fuq il-blat. L-imħar forsi huwa fost l-iktar an- nimali magħrufin ta' xatt il-baħar, u f'pajjiżna jinħaqar ħafna, speċjalment fix-xhur tas-sajf. In- fatti, dawn il-molluski jinqalgħu minn mal-blat kull sena sabiex jit- tieklu. Ġieli wkoll jinbiegħu għal dan il-għan. Dan ikun jidher ċar min-numru kbir ta' marki fuq il- blat li wieħed jiltaqa' magħhom fuq ix-xatt matul is-sajf. B'xorti ħażina, dan qiegħed ikollu impatt negattiv fuq dawn il-ħlejjaq, tant li wieħed ftit għadu jsib imħar ta' ċertu daqs fuq ix-xtut tagħna, speċjalment fi nħawi mfittxin ħaf- na min-nies matul is- sajf. B'dan it-teħid, l-imħar kull ma jmur qiegħed dejjem jonqos, u b'hekk l-imħar il-kbir, jiġifieri dak li l-aktar jista' jirriproduċi u jżid fin-numru, qiegħed jitneħħa mill- popolazzjoni kull sena. B'hekk sew il-għadd u sew id-daqs ta' l-imħar dejjem qiegħed jonqos minn fuq ix-xtut tal-gżejjer tagħna.)