Il-mejda tal-mogħdija ddeċieda li jħalliha barra fit-triq. Xi proxxmu jaħsibha tajba u jiġborha. Ġieli kien ra, fi triqtu lejn id-dar filgħaxijiet, xi biċċa għamara mħallija f'kantuniera. Sa filgħodu kienet tkun telqet. Tefa' fuqu kowt irqiq, niżel isfel u ħareġ barra biex ipoġġi l-mejda mal-ħajt. Iżda kif xiref barra bil-mejda, jilmaħ lill-ġar ta' taħtu qed jipparkja, b' galbu, il-Fiat Panda, u sellimlu. X'seta' jagħmel) Jekk jerġa' jidħol ġewwa kien jaqtgħu ta' miġnun. Min joħroġ barra, fid-disgħa ta' billejl il-Ħadd filgħaxija, b'mejda tal-mogħdija biex imbagħad jerġa' jidħol biha7 U ovvja li mhux se jħalliha mserrħa mal-ħajt ladarba kien rah il-ġar. F'tebqa t'għajn qatagħha li jimxi bil-mejda sa tarf it-triq u fil-kwiet tat-tarf, iħalliha hemm. Sellem lill-ġar, li kien għadu qed jiddritta l-karozza, u telaq b'pass mgħaġġel, bħallikieku taħt abtu, flok mejda, kellu ktieb. Mexa l-kumplament tat-triq, dar il-kantuniera, niżel ftit metri tul rue de la Source u ma' ħajt li fih ma kienx hemm twieqi jew bibien serraħ il-mejda. U kien se jdur, qisu ma ġara xejn, lura lejn id-dar, meta rrealizza li eżatt quddiemu kien hemm almenu għaxar appartamenti mixgħulin u ċ-ċans li kien hemm xi ħadd iħares minn wara purtiera minnhom kien kbir. Forsi dan ix-xi ħadd kien ħa jeħodlu ritratt jew jiġbidlu biċċa video bil-mobile u jurih lill-pulizija. Fassal malajr pjan — jinżel għarkupptejh jaqfel il-lazz u b'dik il-mossa juri r-raġuni għala kien serraħ il-mejda mal-ħajt. Iżda għarkupptejh irrealizza li lazz x'jaqfel ma kellux għax kien ħareġ kif kien — bil-qalziet tal- piġama u bil-papoċċ tas-sodda li kien jilbes biss fid-dar. Qam, qabad il-mejda u kompla nieżel mat-triq, fid-direzzjoni tal-għadira — fejn kien hemm skipp kbir fejn wieħed seta' jarmi l-fliexken tal-ħġieġ. Kellhom ħabta jmorru kull tant ġimgħat, meta martu kienet għadha f'sikkitha, u jbattlu basket jew tnejn. Il-mejda seta' faċilment iħalliha hemm. Iżda ħdejn l-iskipp il-karozzi kienu għaddejjin waħda għal waħda u ma riedx id-dinja li waħda minnhom tinzerta tal-pulizija. X'jaqbad jagħmel Raġel iswed, m'ogħla hawn u liebes ġakketta ħoxna, għadda minn ħdejh u xengel rasu bi tbissima. Mhux it-tbissima li titbissem għax tkun twelidt orrajt. Iżda t-tbissima li titbissem lil xwejjaħ miġnun li ma jkunx jaf li ħareġ mid-dar bil- mejda tal-mogħdija taħt abtu. Għaddielu minn moħħu li jdur u jaqsamhielu fuq rasu u jħallihom it-tnejn hemm, ħdejn l-iskipp, iżda l-ħsieb kien fjakk u miet fuq ommu. Issikka l-mejda taħt driegħu u kompla miexi lejn l-għadira. Daqt naslu, qal lill-mejda. Kien nesa l-aħħar darba li mexa ma' martu b'dak il-mod u iżjed ma qorob lejn l-għadira iżjed ħass l-affinità mal-mejda tikber. Siegħa qabel, wara li tmejlet għal fuqu f'nofs mogħdija bil-ħadida tikwilu idu, kien stkerrahha. Żlugata u mserrħa ċċassata mal-ħajt kienet fakkritu f'martu. Mela, f'ġieħ il-konsistenza, il-mejda kien jeħtieġ titlaq ukoll. Iżda issa, magħfusa miegħu beżgħana, xi ftit tas-simpatija lejn il-mejda kien beda jħoss. Mhux biss kienet muġugħa — b'riġel maqlugħ minn postu — iżda kienet fi triqtha għall-abbandun finali. Immaġinah qisu raġel dieħel għand veterinarju b'kelb li kien żammlu kumpanija tul ħajtu kollha u li issa kien wasal il-mument li, għal xi raġuni, jeħles minnu. Kien se jaqbeż il-gradilja baxxa li kien hemm madwar l-għadira u kien se jwaddab, b'kemm saħħa seta' jsib, il-mejda fl-ilma. Jekk tegħreq tajjeb, jekk le kien se jevita dawk in-naħat biex lejn il-mejda ma jerġa' jħares qatt. Mexa mal-gradilja biex isib dik il-parti l-iżjed baxxa li ġieli nnota fil-mixjiet li kien jimxi ma' martu nhar ta' Ħadd filgħodu wara li jixtru l-gazzetti, il-fjuri u l-ħobż, meta kelb qed imexmex xi ħaġa fid-dlam ħasdu b'nebħa aggressiva li ma stennihiex. U tant inħasad li dar f'daqqa, qisu attur qed jiskapula tir, u ta daqqa ta' mejda tal-mogħdija lill-bieba ta' Peugeot ipparkjata warajh. L-alarm tal-karozza xegħel minnufih u beda jidwi. Il-ħoss fixlu. Ħass paniku stramb jiġri ġo fih, qisu kien għadu kemm seraq bank u kien jeħtieġlu jistaħba qabel jaqbduh. Ġuvni twil u rqiq, li kien qed jiġri madwar l-għadira, ħabat ġo fih u sakemm ħeles minnu ħarislu b'rabja u, b'nifsu maqtugħ u b'ritmu mħarbat, bagħtu jixxejjer. Ix-xwejjaħ skuża ruħu bi tlaqliq, u bil-mejda issa mhux iżjed taħt abtu iżda f'idejh it-tnejn — qisha Kristu f'idejn id-Duluri — qasam it-triq ħarġa LXXXVI 2014 u qatagħha li jagħmel iċ-ċirku sħiħ lura lejn id-dar, bit-tama li fit-tieni nofs taċ-ċirku jsib post mudlam fejn jerħi l-mejda. Ix-xita, kif tibda f'beltu, bdiet bla wisq twissijiet u sakemm dar il-kantuniera u ħeles mill-ħoss aggressiv tal-alarm, kienet nieżla qawwija. B'rasu mxarrba beda jiġri ma' ġismu ksieħ fin. U kien f'dan il-mument li beda jxomm riħa qawwija miexja miegħu. Ħares lura. Ma kien hemm ħadd. Quddiemu lanqas. Waqaf biex jara jekk ir-riħa kenitx se tieqaf miegħu. U meta ntebaħ li kienet waqfet tistennieh, baxxa rasu u ntebaħ li l-papoċċ tas-sodda mhux biss kien imxarrab bix-xita, iżda kellu fil-qiegħ tiegħu kisja ġmielha ta' ħmieġ ta' kelb. Bil-fixla tal-kelb, tal-alarm u tal-ġerrej, kien rifes il-ħmieġ. Probabbli tal-istess kelb ikrah li kien għamel għalih. Ipprova jidlek il-ħmieġ max-xifer tal-bankina, iżda kull darba kien qed jispiċċa ħafi bil-papoċċ tas-sodda mitfugħ rasu 'l isfel mal-art. Mexa ftit metri 'l fuq biex ibill il-papoċċ fi ftit ilma miġbur fil-vojt li ħallew żewġ briksiet maqlugħa minn fuq il-bankina, u waqt li kien qed ibillu osserva, fuq in-naħa l-oħra tat-triq, dar qed titwaqqa' ftit ftit biex, ħaseb hu, flokha jitla' bini ieħor. U bil-madum aħdar tal- banju tad-dar l-antika issa jidher mit-triq, ħaseb f'kemm nies kienu nħaslu hemm fuq u kemm hi stramba li post li għal tant snin inżamm dejjem magħluq issa kien spiċċa espost b'dak il-mod goff. Imbagħad ħaseb f'martu. Tgħid lil martu kienu se jgħinuha tieħu banju kif kien jgħinha tieħu hu jew se jħalluha weħidha tipprova ssib tarf, qabel tintebaħ li impossibbli7 U kienu se jagħtuha banju sħun jew biex ma ddewwimhomx kienu se jġegħluha tħoss il-bard7 Forsi kienet l-intenzjoni tagħhom li jħalluha tmut bil-mod il-mod. Żgur kien hemm xjuħ oħra li xtaqu jidħlu f'dik id-dar. L-ebda ristorant ma jrid li min jidħol fis-sitta jibqa' mkaħħal sa nofsillejl. U jekk tmut ma kienx se jħoss għall-bqija ta' jiemu t-toqol tal-ħtija li ħalla lil martu tagħmel l-aħħar nitfa ta' vjaġġ twil mitlufa weħidha Messu żammha d-dar. Messu lit-tabib ma qallu xejn bl-istorja li riedet tmur f'dar nannuha dakinhar li sabha tipprova tiftaħ il-bieb f'nofs ta' lejl. Forsi meta mbuttatu fuq il-mejda tal-mogħdija ħass li kienet inqasmet il-fruntiera bejn il-limiti tal-paċenzja u tal-inaċċettabbli. Dik hi, ħaseb. Qatt f'ħajtu ma kien imbuttah ħadd xi mkien. U ried juriha li ma kienx se jittollera mbuttar. Iżda b'għajnejh fuq il-madum aħdar irrigat tad-dar li kienet qed titwaqqa', ħaseb li messu żammha miegħu. Kemm kien qasam linji u hi ma qalet xejn. Messu żammha. Almenu, f'dawk il-mumenti ta' luċidità — rari kemm kienu se jkunu rari — kienet se ssib lilha nfisha f'darha, imdawra bi ħwejjiġha, b'raġel li ħabbet u li ħabbha, bir-riħa tal-butir maħlul fuq il-ħobż mixwi u t-te bil-ħalib. U mhux f'dik il-kamra bla ruħ u kulur, fejn issa kien imur iżurha, bit-tama li tagħrfu. L-aħħar li mar ħasbitu l-pustier. Qaltlu li kienet ilha tistennieh xahar. Iżda meta ratu jpoġġi bilqiegħda f'tarf is-sodda u jistaqsiha kif inhi, bdiet tgedwed weħidha u ntilfet tħares mit-tieqa 'l barra, fejn kull ma stajt tara kienu soqfa tad-djar, bit-tarf taċ-ċmieni fuq il-bjut qishom qsari rashom 'l isfel. U fi triqtu lura d-dar ħaseb f'kemm kienet tkun iżjed diffiċli li kieku jkollu, xi darba, isibha f'sensiha, b'għajnejha jistaqsuh x'kienet għamlet tant ħażin. Żewġ sajjetti xegħlu s-smewwiet u x-xita tqawwiet. Resaq ma' ħajt imdawwal b'bozza qawwija u pprova jistkenn billi għolla l-mejda tal-mogħdija fuq rasu, qisu Sansun ċkejken u xiħ b'idejh jagħfsu fuq is-saqaf tat-tempju. Iżda s-sieq id-difettuża malajr sabet il-vojt u niżlet ċomba fuq imnieħru, li mill-ewwel — bħas-soltu — beda jdenni. Bil-mejda sserraħ fuq rasu, daħħal l-id il-maħruqa, li kienet għadha ttektek, fil-but biex joħroġ maktur iżda ntebaħ li maktur ma kellux. Għafas il-komma tal-kowt ma' mnieħru u pprova jgħolli ftit rasu 'l fuq — kif darba, fi tfulitu, kienet qaltlu jagħmel ommu — biex id- demm jieqaf. Ftakar fi kliemha. Kollox jieqaf, ibni. B'għajnejh issa ffukati fuq il-madum tal-banju, kien ċert li dak il-ħin martu kienet imqajma u kienet qed tħares lejn ix-xita nieżla bil-goff minn wara t-tieqa. Kif kienet tħobb tagħmel f'kull lejl tal-ewwel xita. Qisha tifla qed tistenna lil missierha ġej mix-xogħol. Tgħid f'min kienet qed taħseb dak il-ħin7 Fin-nannu li mingħaliha kien qed jistennieha tidħol lura d-dar jew fir-raġel li kienet tilfet jew li ntilef, b'xi mod, xi mkien2 Bix-xita tħabbat b'saħħa fuq wiċċ il-mejda tal-mogħdija u b'purtiera ilma nieżla mal-ġnub tal-mejda, qisha ċarċara, għalaq għajnejhu immaġinah f'ħolma. Kien se jiftaħ għajnejh u jsib ruħu d-dar, fis-sodda ħdejn martu kollha riħa ta' Voltaren, u kienu se jqumu u jgħallu l-ilma għat-te u jixwu l-ħobż u jixegħlu r-radju biex jaraw x'kien seħħ madwar id-dinja tul il-lejl. Hekk rawh minn wara t-tieqa tal-karozza. Xwejjaħ b'daqna ta' tliet xhur, b'wiċċu kollu demm, b'papoċċ tas-sodda u b'qalziet li ħadd f'sensih ma kien se joħroġ barra bih. U b'mejda tal-mogħdija fuq rasu, taħt xita nieżla qliel. It-tipiku raġel li jorqod barra, b'kowt li probabbli kien seraq mill-entratura ta' xi bar, u li issa kien imlieh demm. Ma kenitx iż-żona li s-soltu jiffrekwentaw dawk ta' bla saqaf u ma kien fl-interess ta' ħadd li jidħlu użanzi ġodda. Lanqas setgħu jħalluh hemm, jiżvina fix-xita. U waqqfu l-karozza f'nofs ta' triq, b'żewġ karozzi oħra jieqfu jistennew warajhom. It-tnejn lihuma m'ogħla hawn. Probabbli dak kien l-ewwel ħsieb li għaddielu minn rasu xħin rahom ħerġin mill-karozza u resqin lejh —li f'daqqa waħda jew kien qsar hu jew twal kulħadd ħliefu. U mxew bl-arroganza li jistgħu jimxu biss ħarġa LXXXVI 2014 biha żewġ pulizija rrabjati, taħt xita tlanġas, lejn xwejjaħ liebes qisu karnival, b'riħa taqsam ta' ħara u b'mejda tal-mogħdija fuq rasu. Id-dokumenti'7 Għandi kollox, jaħasra, iżda qegħdin id-dar. Mhux bogħod. Għaxar minuti mixi. Tridx tiġu miegħi7 Nagħmlilkom kafċ wkoll. Jien m'iniex xi miġnun, tafux. X'qed nagħmel bil-mejda tal-mogħdija7 Qiegħed … qiegħed nistenna lil xi ħadd biex nagħtihielu. Lil xi ħadd li forsi m'għandux waħda u jixtieqha. Iż-żejjed ta' wieħed il-lussu t'ieħor, le2 Kulma jrid jirranġalha ftit sieq minnhom. Kont qed ngħaddi meta bħal qisha tqaċċtet. Għadha mikwija. Le, jaħasra, fejn se ddaħħluni7 U le, m'hemmx għalfejn sptar. Mela xi darba d-demm baqa' ħiereġ għal dejjem Kollox jieqaf. U daħħluh fuq in-naħa ta' wara tal-karozza, li mill-ewwel imtliet bir-riħa taqsam tal-ħmieġ ta' kelb li probabbli — dak il-ħin — kien rieqed, bi stonku mimli, taħt saqaf xi mkien. U saqu lejn l-isptar tal-kwartier. Bil-komma tal- kowt imwaħħla ma' mnieħru li kien għadu jdenni, bil-pala ta' idu nirien u b'rasu mdawra lura, qisu tifel qed jara lill-ġenituri tiegħu jxejrulu fi triqtu lejn post li ma riedx iżur mingħajrhom, ra x-xita nieżla bla ħniena. U l-mejda tal-mogħdija, imserrħa ma' ħajt, titbiegħed u tiċkien.