Is-Sajf fil-Poe In-natura hi dejjem qrib tal-poeti. Ma jistax jonqos, għalhekk, li l-ambjent ta' gżiritna ġie u jiġi wżat minnhom ħalli joħolqu kemm lilu u sew lilhom infushom. Is-sajf Malti hu staġun twil, mimli stampi u simboli. Bosta poeti pittruh, minn barra u minn ġewwa, biex ngħid hekk. Insibu żewġ poeżiji mill-isbaħ ta' Dun Karm fejn ipinġi t-tifkiriet tiegħu tal-btajjel f'San Pawl il-Baħar u f'San Ġiljan (Otia Aestiva — iu ii): Kif jikber ftit il-jum, tibda mal-plajja / Il-gewġa tal-għawwiema: irġiel unisa/ Xbejbiet u żgħażagħ fl-isbaħ snin tal- ħajja… Fil-baħar kulħadd isib ix-xbiha tal- qagħda ta' ħsiebu. Dun Karm joħloq stampa wara stampa minn filgħodu sa bil-lejl sakemm l-iben tal-lejl, in-Ngħas, bl-irtuba / tas- swaba' bellusin imissli ġbini… Il-lirika tal- Poeta Nazzjonali toħloq kartolina wara l-oħra ta' sajf sempliċi mfawwar ferħ u sliem. Il-ħila enormi ta' Dun Karm fit-tħaddim ta' l-kelma Maltija tidher fiż-żewġ poeżiji Nofs in-Nhar f'Lulju (Mal-ħitan, mal-ħarrub iżarżru qawwi—/ Ħenjin/ — l-urieżaq.) u Nofs il-Lejl Sajfi (Ħiemed il-qamar jiddi / fuq id- djar ħiemda…). Id-deskrizzjoni tal-poeta f'dawn il-poeżiji kollha turi għajn għad-dettal li hi l-essenza ta' l-poeżija u li toħloq b'mod konkret lil ruħu. Rużar Briffa ħoloq ġawhra letterarja f'Nofs in-Nhar Sajfi, fejn it-taħlita ta' ħsejjes u ritmu jaqbdu t-telqa u d-dieqa ta' qillet is- sajf: Barra bis-sħana qiegħda mgħaxxa l- ħajja / taħt xemx li tikwi… Hekk bla taf għaliex tħoss il-qalb tixxabba' / minn kull mhu dwarha… It-tħarrik taż-żunżan, il- ħanfus, il-mewġ u l-qlugħ ma jagħmel xejn ħlief ifannad il-ħemda u l-apatija. Karmenu Vassallo, bir-reqqa tipika żija bil-Malti tiegħu, jaqbad ruħ is-sajf fi Il-Wied taż- Żebbuġi: Ġebel u naqal, ċnut imwaqqgħa, nixfa, / Zkuk ta' bużbież, millieġ u xewk maħruq / Bix-xemx t'Awissu fi tmiem triqtu… Ħemda / Donnha ta' baħħ b'xifer il-Mewt mitluq. Vassallo kiteb ukoll sunett perfett Sajfl, fejn leħnu ċar jeħodna f'qiegħ il-jiem ta' ħedla, għaraq, għeja u fejn Bil-lejl taqlib u nfiħ u ħakk u qris. Poeta ieħor Siġġiewi, Pawlu Aquilina, jispira ruħu mil-lejl sajfi biex jitlaq fuq id- dgħajsa tal-ħolm ta' qalbi ftit wara li jitla' l- qamar iqattar id-demm. Is-sajf hu wkoll l- istaġun tal-ħolm, li jasal waqt siesta jew fiż- żiffa tal-lejl. Għal Aquilina s-sajf iwettaq, bit-tajjeb jew b'inqas tajjeb, 'il-istess ħolm: Kemm kien akbar il-ġmiel / tal-ħawħa / qabel ma rajtha. (Kemm aktar.) L-ambjent sajfi nsibuh f'bosta versi li m'humiex speċifikament dwar is-sajf, għax il-poeti jeħduh biex juru l-burdati tiegħu u tagħhom. Iżda nsibu li kważi kull poeta Malti, xi darba jew oħra, iffoka fuq xi aspett partikolari tas- sajf. Il-frott jispikka f'ħafna poeżiji: L-għeneb mimli tond bl-inbid sakrani… (W. Ph. L-istess il-ħlejjaq tal-baħar u x- xtut, li ħafna drabi jsiru simboli ta' ħajja sħiħa, tenaċi: Par għajnejn żebbieġa… inwaħħdu xbihat minn kullimkien. Mizzi jammira 'l granċ li Bħal min jimxi fuq il-lasti / fuq saqajk tolza / imqar rasek 'lisfel (Granċ) jew 'il-koċċla li tnisslet mit-tidlika li farfar minn subgħajh il- Mulej/ x'ħin lesta l-ħolqien. (Koċċla). Mill- banda l-oħra Ġorġ Borg jistħajjel mistoqsija ddur u ddur f'qoxret il-bebbux: Min jaf il- mewġ tax-xtajta / hux qiegħed imellisna / jew hux, minflok, jinkina' Każin Banda San Nikola — Festa 2003 Trevor Zahra f'Xi Nħobb jistqarr li jhobb iħares lejn qiegħ il-baħar minn ġo ħġieġa, jogħdos qalb iż-żabri qtajja' qtajja', / jinqalbu jleqqu, jleqqu, /u jżiġġu minn warajja waqt li jaħrab mid-dinja miżgħuda bil-mibegħda. A. Mizzi jitlob lill-baħar Mellisli l-kustilji / mid-daqqiet tal-minkeb… (Għawma). L-istess ħsieb li l-baħar hu ħarba, Wens. Daniel Massa kiteb ħafna poeżiji spirati mill-baħar. Waħda mill-isbaħ hi Delimara fejn, waqt li jistad f'qiegħ il-baħar, iħoss li kien diġà qabel ġarrabt il-fsieqi ta' ġensi, hemm qalb id-dell tal-kannizzati…. Poeżija deskrittiva ħafna dwar is-sajf hi Requiem fuq is-sajf ta' Ravmond Mahonev, li fiha jpinġi tmiem l-istaġun ta' konfużjoni ta' sparar, murtali, klieb u qtates, / qniepen u qubbajt, vari w xalati, u jibqa' biss il-baħar u l-gawwi u jien) Anton Buttigieg ipitter xtieli u kreaturi tas-sajf li, għalkemm mill-fergħat idendel / bħal bċejjeċ tas-sadid, xorta fuq kull torba / hemm elf żerriegħa (Is-Sajf). Is-sajf qisu joħroġ l-ifjen tinqix ta' versi. Joe Friggieri f'Villeġġjatura jgħidilna: Turisti midlukin / biż-żjut u l-fwejjaħ, / minn qalb l-umbrellel / tal-ġelati jsejjaħ. Rena Balzan tistieden 'il- grillu jiskot għax Jistona l-ħoss bla serħ Il-President u l-Kumitat flimkien mas-Surmast u l-Bandisti tal-Każin Banda San Nikola filwaqt li jistidnukom għall-attivitajiet li l-Banda ser torganizza matul il-festa, jawguraw e il-Festa t-Tajba lis-Siġġiwin Kollha . minsuġ bil-kejl / ma' dak tas-sikta ħielsa / li ssaltan mingħajr madmad fuq il-lejl. Ġorġ Peresso jqabbel 'l-għelieqi għatxana jħarsu lejn smewwiet kaħlana miegħu nnifsu: Jien / inħares lejk / u nagħmel l-istess. (Għatx). Waħda mill-poeżiji favoriti tiegħi hi ta' Carmel Attard: ikun fis-sajf jew fix- xitwa: Jien naf li meta mmut / se nsir ħuta mill-ġdid / u forsi nsir gawwija. Din hi l- għaqda mistika bejn il-poeta u l-ħolqien. Oliver Friggieri għandu sensiela ta' ħajku li f'uħud minnhom jislet ironija jew filosofija mis-sajf: Murtal tal-bombal / Qaddis fil-festa mwerwer / jistaqsi x'ġara… Il-mewġa mkabbra/ hi w miexja lejn ix-xtajta / saret ċafċifa. ' Is-sajf Malti hu raddiena ta' ħsejjes u lwien, festa ta' ħajja, bil-ġenn u l-għeja tagħha. Għalhekk jibqa' marbut mal-poeti Maltin u jagħtihom timbru oriġinali daqs id- dawl u d-dellijiet tiegħu. Aħfruli jekk nagħlaq bi ftit vrus tiegħi li ktibt sena ilu: Ma' tmiem il-marċ / xiħ jitwassal lura lambrazzetta / mis-sbejħa neputija; / tifel jieħu l-bandiera miegħu d- dar, / il-ġuvni jipprova jimxi dritt-/ u jien nimla bwiet u l-basket tiegħek / bil-biċċiet imlewna tal-plastik li niġbor.