SURMASTRIJIET TAL-BANDA L'ISLE ADAM Dirkors li sar nhar it-Tlieta, 25 ta' Santa Marija ta' Ġesu', ir-Rabat li ilu miktub l-Innu ''Popule Meus', ta' Marzu 1986, fil-Knisja Franġiskana ta' l-Imdina, fl-okkażjoni tal-100 sena li jitkanta mit-tfal flimkien mal-Banda L'Isle Adam, fil-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira. Missier Lorenzo Gatt kien jismu Ġanpatist, mużiċista magħruf u kien organista tal-Kattidral għall ganista ta' l-istess Kattidral ta' 214 il-sena, wara mewtu laħaq or- Malta, ibnu Lorenzo fl-eta' żgħira ta' 20 sena. Lorenzo Gatt twieled f'Ħaż-Żebbuġ fit-18 ta' Settembru u m'nn ċkunitu trabba r-Rabat ta L-istudju tiegħu ma' kienx ħafif u kellu ħafna sagrifiċċji biex tagħllem il-mużika. Hu kien imur darbtejn jew tlett darbiet fil-ġimgħa, mir-Rabat għall-Birgu bil-mixi, xemx jew xita, jew kultant kien isib xi rikba fuq xi ħmar tat-tagħbija, biex imur għand Dun Alwiġ Fenech tal-Birgu u għand Ġużepp Spiteri Fremond, meta kont isemmi lil dawn l-Agostinjan Patri it-tnejn mitt sena ilu, kont qisek semmejt lill Perosi għal Ruma, Il-ħajja tas-Surmast Gatt, w'eħed jista' jaqsama' fi tlieta, Organ'sta, Direttur u Kompożitur: u l-ewwel ma nġibuh quddiem għajnejna bħala organista, Mela kif diġa' għidna, li ta' eta' 20'senà ġie magħżul or- ta' żgħira ta' ganista tal-Kattidral waħdieni Malta. Ma kinetx ċajta li tkun orga- nista tal-Kattidral, f'dawk iż-żmeni- jiet, għax barra li s-sena kollha trid tmexxi ċ-ċelebrazzjonijiet li kienu ħafna, l-organista kien ikun ukoll marbut li jrid jikkomponi tant mużi- ka fis-sena, bħal: Quddies għal ċertu festi, xi quddies: tal-mej- tin, antifoni u mużika ċloħra, Iżda meta l-Isqof ta' dak iż-żmien, li kien Mons, Pace Forno kien jaf bl-għażla tal-Kapitlu, ħabba l-eta' żgħira, imma meta sem- għu bla ma kien jaf is-Surmast Gatt, l-Isqof malajr biddel fehemtu, bierku u approva l-għażla tal-Kapitlu, fejn Lorenza Gatt baqa' jgawdi din il- kariga għall-41 sena sħaħ, wara l- mewt ta' missieru, Hu miet fid-9 ta' Marzu 1926, sa sena qabel, marid fis- sodda ikkompona l-famuża ''Regina Coeli', Is-suċċessur ta' Lorenzo bħala or- ganista tal-Kattidral issa nsibu lil ibnu Manwel Gatt li wkoll għamel xi 483 sena oħra organista, jiġifieri l-fa- milja Gatt għamlet il-fuq minn 100 sena jservi lil Kattidral fl-arti anġe- lika, Dun Ġużepp Tonna li kien Surmast tal-Kor tal-Kattidral, u kien mem- bru fil-Fratellanza ta' San Ġużepp', tgħallem ikanta għand is- Surmast Gatt, kien jgħid; li s-sur- mast tiegħu, kien bħal Mikiel Anġelo Bonarrotti meta kisser l-opra tiegħu ta' Mose' għax ma tkellimx, u s-sur- mast Gatt mhux l-ewwel darba li kien jitkellem ma' l-orgni hu u jdoqq, għax kien jidhirlu li l-orgni għandu jwieġbu. Kienet użanza li meta ġo xi knisja kien jiżżanżan xi kienu jistiednu diversi orga- xejn ma ħa gost min- tagħna nisti biex idoqquh, bla dubju kont tara lis-surmast Gatt mistieden minn ta' quddiem, iżda l-orgni kien idoqqu l-aħħar wieħed, biex tibqa' l-aħjar togħma, Bħala Direttur tal-Baned, insibu lis- Surmast Lorenzo Gatt jidderieġi lill- Banda ta' San Ġużepp ta' Ħaż- Żebbuġ fl-1849, kien ukoll direttur ta' żewġ Baned Militari stazzjonat: fl-Imtarfa. Ta' min jgħid li ż-żewġ Kmandanti riduh jingaġġa magħhom bħala Band Master iżda hu qatt ma' ried jaċċetta, għax kellu qalbu w'sq marbuta mal-orgni tal-Kattidral. Minbarra dawn kien Surmas Direttur tal-Banda tagħna, li Hum qed nagħtuh ġieh tal-ħames snin li għamel ma' din il-Banda, u fost l-oħrajn ħalliena tifkira tant sa- bieħa, qed ngħid għal dan l-Innu Popule Meus, li mhux biss aħna tar- Rabat ta' l-Imdina ninsabu wisq kburin b'din il-kompożizzjoni, 'żda ħafna nies jiġu għal purċissjoni tal- Ġimgħa l-Kbira, proprju b'ex jisl- mgħu dan il-famuż Notturn, li jiena l-irġiel tal-lum, meta tar-riġment, ċert li nofs kienu żgħar, xi sena jew oħra, ħadu sehem f'dan l-Innu, U hawn ma nis- tax ninsa' lil dawk in-nies, li b'tant paċenzja u dedikazzjoni offrew il-ħin tagħhom, biex minn tant xhur qabel kienu jiġbruna fil-każin tal-banda biex jgħallmuna dan l-Innu, flimkien ma innu ieħor ''Erem Mancip'o'. Fil-present, għal dawn l-aħħar 28 senz, b'ex jieħu ħsieb jgħallem lill dawn. it-tfal, għandna manuel Stivala, naturalmentt ġieli kellu xi għajnuna ta' oħrajn, Niftakar fi tfuliti, (xi 40 sena ilu), lill Salvu. Giangura, iżjed tard lill Dun Kr'stin Zahra, u dawk ta' qabil- Ġużeppi Micallef, magħruf ma kulħadd bħala Peppu Penza, u min jaf kemm kien hemm iżjed li bl-imħabba li kellhom lejn il- '3anda tagħna, u lejn din il-purċiss- joni H minn dejjem kienet popu'ar' ma' Malta kollha, biex bis-saħħa tagħhom baqa' ħaj dan l-Innu, Is-Surmast Lorenza Gatt kien wisq magħruf għal mużika tiegħu. Is-Sur Robb'e Mifsud Bonn'ci, isemmi di- versi xogħlijiet minn tiegħu, fil- ktieb: Mużiċisti Kompożitur', fost l-oħrajn jgħid: ''Barra mill-mużika sagra, Wenzu kiteb sinfoniji, marċ'- jiet, inni, mużika ballabli, għall-orkestra u l-kant. Dan it-teżor ta' mużika jinsab fl-arkivju ta' ibnu Manwel'. Biċċa arti anġelika tas- Surmast Gatt li hi wisq għal qalb il- poplu, kienet bla dubju ta' xejn il- kant 'a cinque parti' li kienet tit- kanta waqt l-Adorazzjoni tas-Salib nhar il-Ġimgħa l-Kbira fil-Kattidral, li jgħidu li l-Kattidral kien ikun fgat bin-nies. minħabba din il-mużika, na jiftakru lil mużika kien jiġbet ħafna nies ukoll fil-Kattidral s-Surmast Gatt kien idoqq xi Anniversarju tal-mej- tin, jien għadni nisma' lill Mons. Carlo Cortis li kien Arċipret tal- Katidral għal ħafna snin: jgħid li waħda mill-aqwa xogħlijiet ta' Gatt, hi l-quddiesa l-kbira ''de Requiem'' fejn jgħid li hi kapulavur ta' mużika, jekk inkompli lil Robbie Mifsud Bonnici ntawlu ħafna, pero' l-misterju tiegħi hu: kif minn daqs- tant xogħolijiet mużikali ta' dan is- surmast, ftit li xejn stajt nikkwota, għax ma sibtx la fl-Arkivju tal- Banda tagħna, l-anqas ta' baned. cħ- rajn, anzi fl-Arkivju tal-Kattidral hemm ''Sancte Pauli'' Ji hi Antifoni u xi ħaġa żgħira oħra, Ħasra li meta bniedem ħalla ħajtu għal mużika, jispiċċa bix-xogħolijiet tiegħu milt- lufa jew merfugħa għall-għabra u d- dlam, M'callef 28/8/86 Ħadd il-Palm AKKWISTA L-CASETTE BIL-MARĊI ĠODDA TAL-FESTA TA' SAN ĠUŻEPP ferraħ lill-qrabatek emigranti b'din il-festa ta' marċi,