IT-TNISSIL ŻEJTUNI TAL-FAMILJA CAMILLERI CAUCHI Kitba tal-Kan. e Minn Bormla għaż-Żejtun, miż-Żejtun għal Għawdex. e Il-koppja Żejtunija, ġenituri ta' Wistin Camilleri. e Wistin Camilleri twieled f'Għawdex. e. Il-Każin Beland u l-Familja Camilleri Cauchi. in iżur is-swali ta'-fuq tal-Każin Beland, M speċjalment fil-ġranet sbieħ tal-Festa-ta' Santa Katarina, żgur li/jara l-opri'artistiċi li jżejnu dan il-lokal. Fost dawn'l-opri hemm diversi xogħolijiet tal-artisti Għawdxin, l-aħwa Pawlu u Alfred Camilleri Cauchi. Kemm hawn iżda min jaf li l-Familja Camilleri Cauchi, li tat lill-Gżejjer Maltin mhux' anqas minn erba' aristi mill-aktar popolari f'dawn l-aħħar snin, hi ta' oriġini Żejtunija27Qabel ngħaddu biex neżaminaw fil-qosor il-kontributtagħhom fil-qasam ta' arti b'rabta maż-Żejtun, b'mod speċjali fejn jidħol il- Każin Beland, ejjew naraw kif l-antenati ta' dawn l- artisti Għawdxin ħarġu miż-Żejtun. Ġużeppi Camilleri kien Żejtuni Nhar is-6 ta' Ġunju, 1885, iż-Żejtuni Ġużeppi Camilleri żżewweġ liż-Żejtunija Katarin Bonnici, bint Feliċ Bonnici u Gratia mwielda Mifsud (1). Ġużeppi Camilleri kien twieled fiż-Żejtun 28 sena qabel u kien iben Ferdinando Camilleri, li għalkemm kien twieled f'Bormla, kien trabba fiż-Żejtun, fejn ukoll iżżewweġ lil Giovanna Farrugia fl-1825. Giovanni Camilleri, missier Ferdinando, u allura n-nannu ta' Ġużeppi Camilleri, kien Bormliż li fl-1765 kien iżżewweġ f'Bormla lil Gra- tia Fenech. Mill-koppja Żejtunija Ġużeppi Camilleri u Katarin Bonnici hi mnissla l-familja ta' l-artisti Għawdxin li sememjna. Forsi wieħed jistaqsi, 'Iżda x'rabta hemm bejn Bormla, iż-Żejtun u Għawdex2 Kif u għaliex kien hemm dan il-moviment kollu, mhux biss minn parroċċa għal oħra f'Malta, iżda wkoll minn gżira għal oħra7' Nibdew mill-bogħod. Għal xi raġuni jew oħra, il-Bormliżi Giovanni Camilleri u martu Gratia, wara t-twelid ta' binhom. Ferdinando f'Bormla;zġew joqogħdu fiż-Żejtun snin qabel il- qawmien tal-Maltin kontra l-FranċiżiT' Fiż-Żejtun kellhom-numru. ta'. ulied oħra: Wenzu' (1792), Tumas (1795), Rosa Mara (1798), Maria. (1799),U Ġużeppi (1802). Mn'Alla. li fir-reġistrazzjoni tal- magħmudija. ta' Maria fl-1799, il-Kappillan taż-Żejtun (li kien. Bormliż) niżżel lil-ġenituri tat-tarbija kienu minn Bormla, iżda li joqogħdu fiż-Żejtun, għaliex kieku m'għamilx hekk, kienet tkun tqila biex insibu Ferdinando Camilleri li hu mportanti għall-istorja tagħna/fejn twieledi Fiż-Żejtun Ferdinando Camilleri u martu Giovanna kellhom ħafna wlied, fosthom Gratia (1825) li kienet l- ewwel tarbija. Iżda lilna l-aktar li jinteressana huwa s'intendi Gużeppi li twieled fis-7 t'Ottubru, 1830 u Wenzu li twieled fit-28 ta' Diċembru, 1832, għaliex dawn it-tnejn kienu l-pijunieri li miż-Żejtun ħadu l- Familja Camilleri ġewwa Għawdex. Sinjifikanti hu l- fatt li l-parrinu ta' Wenzu kien Vincenzo Camilleri minn Bormla. Ir-rabta bejn iż-Żejtun u Bormla tidher spiss fil-membri tal-Familja Camilleri. Ferdinando Camilleri, il-Bormliż li għex kważi ħajtu kollha fiż-Żejtun, miet fiż-Żejtun nhar il-5 t'Ottubru 1855, fl-etċ ta' 80 senal Ix-xogħol ta' l-imtieħen f'Għawdex X'kienet ir-raġuni li għaliha l-aħwa Ġużeppi u Wenzu Camilleri ħallew iż-Żejtun u marru joqogħdu Għawdex7 Wisq probabbli li marru Għawdex fuq xogħol ta' l- imtieħen tar-riħ (2). F'Għawdex it-tnejn li huma kellhom aktar tfal, sakemm Wistin Camilleri, iben iż- Żejtuni Ġużeppi u Katarina, twieled fir-Rabat, Għawdex fit-2 ta' Mejju, 1885 (3). Wistin irċieva l- Għaqda Mużikali Beland, Żejtun 2 Festa Santa Katarina 2001 edukazzjoni fis-Seminarju t'Għawdex u wara kompla l-istudji tiegħu fl-Akkademja ta' San Luqa, Ruma, taħt Canonico, Pizzardi u Mancini. F'Ruma wkoll studja ma' Ġużeppi Cali u Lazzaro Pisani (4). Fis-sena 1936 iżżewweġ lil Francesca Cauchi mill-Għarb, meta hu kellu 41 sena u Francesca kellha 25. Kien rebaħ l- ewwel premju fil-kompetizzjoni ta' Wemblev fl-1923. Miet nhar l-4 ta' Lulju, 1979, iżda martu Francesca għadha sal-lum (A.D. 2001) mimlija bl-għomor. Ħidma artistika ta' Wistin Camilleri Ix-xogħolijiet ta' l-istatwarju Wistin Camilleri huma numerużi ħafna, iżda lilna l-aktar li jinteressawna huma x-xogħolijiet tiegħu fiż-Żejtun, fejn tiegħu għandna l- istatwi ta' San Mikiel, Kristu nkurunat bix-xewk (Ecce Homo) antik u l-Anġli tal-Monument (Ġimgħa l-Kbira) għal ġewwa l-knisja, u l-istatwi ta' Malta u Santa Katarina, li jintramaw barra fi żmien il-Festa. Tiegħu wkoll kienu s-sett ta' erba' statwi figuri tal-Madonna li dawn kienu jintramaw barra fi żmien il-Festa tal- Madonna tad-Duttrina, u li issa qegħdin jintramaw fil-Festa tal-Madonna tal-Karmnu fil-Belt Valletta. Pawlu, it-tifel-il-kbir ta' Wistin Minnulied Wistin l-aktar li jinteressawna huma Pawlu, Alfred u Michael. It-tlieta li huma saru artisti bħal missierhom u kollha għandhom xogħolijiet fiż-Żejtun. Pawlu; il-kbir; bħal missieru beda l-istudji tiegħu fis- Seminarju t'Għawdex, u'kompla fis-St. S'intendi barra missieru, kellhom influenza fuqu wkoll il-pitturi G.B. Conti, Ġużeppi Briffa u ż-Żejtuni Tuse' Busuttil (5). Rebaħ-diplomi kemm minn Londra, kif ukoll minn Perugia. Għall-ewwel kien impjegat bħala għalliem ta' l-arti fl-iskejjel tal-Gvern, iżda mill-1973 l hawn intefa' biss fuq xogħol ta' pittura fil-knejjes. Hu miżżewweġ lil Marv- Rose, imwielda Bezzina (6). Pawlu Camilleri Cauchi fil-Każin Beland Fiż-Żejtun Pawlu Camilleri Cauchi għandu diversi xogħolijiet, bħall-erba' evanġelisti u ż-żewġ persunaġġi bibbliċi fil-knisja tas-Sinjura u s-sett ta' 12-il Santi Padri li jżejnu l-bandalori ta' Triq Mater Boni Consilii fil-ġramet tal-Festa ta' Santa Katarina. Kien Pawlu wkoll li, fi żmien l-Arċipriet Dun Joe Bugeja żebaħ b'xejn il-korp (wiċċ, idejn u riġlejn) tal-vara ta' Santa Katarina. Fil-Każin Beland Pawlu għandu żewġ kwadri mill-isbaħ. L-ewwel wieħed hu l- Inkurunazzjoni ta' Santa Katarina mis-SS.ma Trinita', li jinsab fis-Sala l-Ħamra ta' fuq u li Pawlu pitter fl-1980. Il-kwadru hu ffirmat. Barra Ġesu', li jidher iqiegħed il- kuruna fuq ras Santa Katarina, jidhru wkoll il-Missier Etern, l-Ispirtu s-Santu taħt forma ta' ħamiema, il-Ma- donna u anġlu ċkejken iżomm ir-rota tal-martirju. Dan il-kwadru kien irregalat lill-Każin minn sitt benefatturi: Mose' Cassar, Anthonv Mifsud, Sp. Kwadru ieħor kbir ta' l-istess pittur fil-Każin Beland hu simboliku: jirrapreżenta l-għoti tat-titlu 'Beland' liż-Żejtun mill- Gran Mastru Ferdinando Hompesch fl-1797. Barra Hompesch jidher ukoll il-Kappillan ta' dak iż-żmien: il- Bormliż Giacomo Tortella. Dan il-kwadru, li hu wkoll Għaqda Mużikali Beland, Żejtun 7 Festa Santa Katarina 2001 iffirmat, ġie rregalat lill-Każin fit-2 ta' Mejju, 1986 mill- mibki Mose' Cassar - Bormliż ieħorl Stampa sabiħa. ta' dan il-kwadru dehret fil-magazine 'Il-Gran Mastri' u allura tista' tiġi apprezzata mill-istudjużi kollha ta' l- Istorja ta' Malta. Dun Ġorġ Spiteri, Kappillan tal-Każin, għandu kwadru ieħor ta' Santa Katarina, magħmul mill- istess Pawlu, pjuttost fuq stil modern. Hu wkoll iffirmat. Alfred Camilleri Cauchi fil-Każin Beland Alfred, l-ewwel statwarju ħu Pawlu, ukoll għandu xi xogħolijiet fil-Każin Beland. Insemmu l-istatwa kbira ta' Santa Katarina li l-partitarji tagħna joħorġu fil- marċi brijużi tal-Festa u l-bustijiet żgħar tal- mużiċisti li jżejnu l-artikivju sabiħ tas-sala: Il-bustijiet huma ta' Paolino Vassallo; Ludwig Van Beethoven, Giuseppe Verdi u Carlo Diacono. Dawn l-istatwi żgħar saru minn Alfred Camilleri Cauchi fl-1986. S'intendi fiż-Żejtun Alfred għandu bosta xogħolijiet oħra. Hekk ma nistgħux ma nsemmux l-istatwi ta' Kristu Rxoxt u l-Ecce Homo l-ġdid, statwa b'numru ta' persunaġġi. Tiegħu wkoll huma s-sett ta' 13-il-figura. (Ġesu u l- Appostli) li żżanżnu din is-sena (A.D. 2001) fil-Bini Parrokkjali biex jiffurmaw it-tableau, Kristu jaħsel riġlejn l-Appostli fil-ġranet tal-Ġimgħa l-Kbira, kif ukoll Kristu Msallab fil-knisja tal-Madonna tal-Ħniena f'Bir id-Deheb. Alfred esegwixxa wkoll l-iskultura fil- kappella ta' San Ġużepp fil-Knisja Parrokkjali. Mit-tliet ulied artisti ta' Wistin Camilleri, l-inqas li għandu xogħol fiż-Żejtun hu t-tielet wieħed: Michael. Ta' dan għandna biss statwa li saret ftit snin ilu: Santa Katarina tiddisputa mal-filosfi fil-preżenza ta' Massiminu. Din l-istatwa tintrama fi Pjazza Carlo Diacono, mhux il- bogħod minn xogħolijiet oħra ta' missieru Wistin u ħuh Pawlu. Wistin Camilleri twieled f'Għawdex u mhux fiż-Żejtun b'kumbinazzjoni, iżda l-kontribut artistiku tiegħu u tat- tlett uliedu patta sewwa għal dan, għaliex l-opri artistiċi tagħhom huma numerużi ġmielhom f'din il-parroċċa, inkluż il-Każin Beland, u jitgawdew b'mod speċjali fil- ġranet tal-Festa ta' Santa Katarina u tal-Ġimgħa l- Kbira. Wistin kien iqis din l-istatwa bħala l-kapolavur tiegħu. Noti u Riferenzi A Arkivju Parrokkjali Żejtun, Lib. Informazzjoni mogħtija lili mis-Sur Mikelanġ Camilleri, Rabat, Għawdex. Tagħrif meħud mill-kwadru stess. Għaqda Mużikali Beland, Żejtun 7 Festa Santa Katarina 2001