Għasfur ta' San Martin L i Birdlife Il-maġażin ta' Klabb Ħej Ħuttaf Dan l-aħħar kont ma' grupp studenti f'Foresta 2000 u kellhom karta biex jiktbu fiha x'annimali jaraw. Wieħed mill-istudenti wara li ħares ftit madwaru qalli 'M'hawn xejn, ser, tal' Din mhix l-ewwel darba li nismagħha. Forsi dan l-istudent kien qed jistenna li ħa jara xi ċerva ħierġa minn qalb is-siġar b'erba' Ipup jiġru Ma nagħtihx tort sa barra, għax aħna meta Il-biċċa l-kbira. : i : ĦA : ni ; : tal-annimali ngħidu 'annimali' is-soltu nimmaġinaw annimali kbar. tad-dinja Ninsew li hemm ukoll ħafna annimali żgħar madwarna. Fil-lezzjonijiet tax-xjenza nitgħallmu li l-annimali huma parti mill-katina tal-ikel (food chain) u li kollha għandhom bżonn lil xulxin. Id-daqs tal-annimal mhux importanti, ħanfusa daqs rossa (bħal dik ta' paġna 11) li tgħix midfuna fil-ħamrija għandha postha fin-natura daqs blue whale. Jekk dik il-ħanfusa tispiċċa mill-ħabitat tagħha tkun inqatgħet ħolqa mill-katina tal-ikel. U katina maqtugħa x'tiswa2 Għalhekk meta tkunu mixjin fil-kampanja ftakru li n-natura hija ħafna iktar sinjura milli naħsbu. Imma n-natura spiss tilgħab noli magħna u allura rridu nfittxu biex insibuha. X'hemm taħt dik il-ġebla2 Dik il-werqa għalfejn għandha tarf irrumblat2 X'inhi dik it-toqba tonda f'dik il-fergħa2 U dawk il-ħjut f'dik ir-rokna2 X'inhuma dawn it-tikek ħomor f'nofs dil-lelluxa2 Dak il-biċċa ZOkk niexef kif f'daqqa waħda qed jimxi72 U dik il- werqa kif rabbiet il-ġwienaħ u taret2 Fittxu u ferkxu u żommu għajnejkom miftuħin għall-irqaqat u titgħallmu ħafna sigrieti tan-natura. U dak l-istudenti Ħeħe dak spiċċa tella' lista listun u kelli nagħtih karta oħra biex ikompli fuqhal cC- Victor Falzon L-Editur Għasfur ta' San Martin (common kingfisher) Wieħed mill-iktar għasafar kuluriti li naraw f'Malta. Xi waħdiet jgħaddu x-xitwa f'pajjiżna f'postijiet fejn isibu kenn u ikel, bħar-riservi naturali tal-Għadira u s-Simar. Aqbżu s'hemm f'xi tmiem il-ġimgħa forsi tarawh. Ritratt ta' Denis Cachia Il-Qarsu hija pjanta aljena għax kienet iddaħħlet Malta mill-Afrika t'Isfel. Issa ilha xi 200 sena parti mill-kampanja tagħna, u kważi nistgħu nibdew insejħulha Maltijal ila fel Plul-feuiif(i Get telf Is-silla tal-mogħoż Attività Għasafar Xitwin Kemm inkwiet Il-Qanfud Wied il-Miżieb Il-Munxar Ċentrali Klabb Ħuttaf huma l-membri żgħar u żgħażagħ (-18vrs) ta' BirdLife Malta. Il-Klabb jorganizza ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, ħarġiet bil-lanċa u attività ambjentali. LT Cl l ja a(o ae gel l-magażin Il-Ħuttafa 2 jgm 5 d-dar bil-posta. Q Sħubija fil-klabb hija Birdlife €10 fis-sena. Kuntatt imejl infoOobirdlifemalta.org imejl tal-magażin il-huttafa C birdlifemalta.org websajt www.birdlifemalta.org Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop Il-Ħuttafa 132 : Frar 2016 : p3. Ftit ġimgħat ilu fir-riserva naturali tal-Għadira kien hemm gurlin (Eurasian curlew Numenius arquata) Dam xi ftit ġimgħat fl-inħawi u kull min rah ħa gost, għax il-gurlin mhux għasfur komuni. Il-gurlin faċli jingħaraf għax kif taraw mill-istampa għandu munqaru twil ġmielu u mgħawweġ ' l isfel ukoll. Dak il-munqar huwa biċċa għodda stupenda biex iferkex fil-ħaxix jew fl-ilma u jaqbad gambli, dud, insetti u ħniex daqs li kieku bl-aqwa pinzetta. Xi għasafar jingħataw isem skont l-għajta tagħhom, speċjalment jekk tkun għajta tispikka. Bil- Malti dan l-għasfur huwa gurlin, bl-Ingliż curlew, bit- Taljan chiurlo u bil-Franċiż courlis. Dawn l-ismijiet jixxiebħu għax ilkoll jippruvaw jimitaw l-għajta sabiħa tal-gurlin 'kuuuurli… kuuuurii' Jien ngħid daħal f'ħajt u tgħawwiġlu munqaru. X'taħseb7 Jien ngħid qagħad quddiem il-ħiter u dablu. O Għax is-siġar joffru kenn GS ann Għax il-bini madwar jilqgħalhom d, 4 b Għax qalb il-bini tkun iktar sħana milli juigfe ewjjoni :EQIBOMI. beraħ. Sodod għal aħbarijiet Biex tisma' l-għajta u l-għanja tal-gurlin u għasafar oħrajn mur fil-websajt www.xeno-canto.org Fil-Belt Valletta hemm pjazza speċjali jisimha Pjazza Assedju (dik ta' quddiem il-qorti). X'għandha speċjali2 Forsi għax qiegħda ħdejn il-famuż konkatidral ta' San Ġwann. Mhux għalhekk biss. F'dik il-pjazza hemm xi siġar kbar tal-fikus, u f'dawn is-siġar kull filgħaxija fil-ħarifa u x-xitwa jiġu jorqdu eluf ta' għasafar żgħar bojod, suwed u griżi b'denbhom twil u jagħmlu ċizikk/ ċizikkl meta jtiru. Dawn huma zizka bojod, li jżuruna fix-xhur il-friski u jgħaddu x-xitwa magħna. Iz-zizka bojod iħobbu jorqdu fi gruppi għax hekk iħossuhom iktar protetti. Għalhekk kull filgħaxija jibdew jinġabru bil- gzuz minn Malta kollha u jidħlu f'siġar kbar biex jorqdu flimkien. Pjazza Assedju fil-Belt hija l-ikbar 'dormitorju' taz-zakak abjad f'pajjiżna, u dan nafuh għax il-BirdLife ilha 30 sena tmur tgħoddhom kull sena. Dis-sena kienet l: iktar minn kemm jgħixu nies il-Belt. /: rekord għax għoddejna 10,786 zakakli Il-Ħanex Ħadran għandu raġun. Il-popolazzjoni umana tal-Belt Valletta qiegħda xi 6400 ruħ. Il-kara hija alga li tagħmel friegħi twal li minnhom joħorġu xniexel bħal swaba' minn kull għaksa. Għandha riħa qisha tal-basal u tvarja ħafna fil-forma. Il-gamblu tal-għadajjar huwa kannella ċar, twil xi 2ċm, imma jidher ħadrani jekk ikun kiel algi mikroskopiċi. 3 Jgħum fuq dahru u għandu 11-il par saqajn biex jaqdef. Il-gamblu tal-qoxra kull ma fih iIċm u għandu qoxra lli tgħattilu ġismu kollu. Jiekol annimali u pjanti żgħar li jsib fit- tajn tal-qiegħ. Il-wirdiena tal-ilma hija ħanfusa kbira li tħobb għadajjar fondi fejn tistaħba qalb il- friegħi tal-pjanti. Il- mara tbid ġol-friegħi u meta l-frieħ ifaqqsu jieklu annimali żgħar li jaqbdu mill-għadira. Jekk tħares fl-ilma u tara tikki ċari xi 1mm jgħumu b'ħafna skossi x'aktarx ikunu kopepodi tal-għadajjar. Dawn l-annimali: jaqdfu bl- antenni filwaqt li b'saqajhom jaqbdu pjanti u annimali żgħar mill-ilma. l il-Ħuttata 132 kl ie A iu l l l l id A hi jj L-imqass tal-ilma jgħum fuq dahru. Għandu par saqajn minnhom twal ħafna li jużahom bħala mqadef. Itir tajjeb u MNNMAR Tà meta l-għadira tibda tinxef Ħġ jitlaq ifittex x'imkien ieħor. a L N 1 Ġ ku JA si A aw ie TP Ka a e ħdu Desirċe Falzon, F Make bra qa 2, Instabu fossili tal-gamblu jux tal-elmu li għandhom 200 miljun senal Dat-tip ta' annimali jgħidulhom living fossils. Gamblu kbir u rarissmu, kk il-gamblu tal-elmu huwa Fil-kampanja għandna ħafna blat ff wieħed mill-eqdem speċi ta' fil-wiċċ u meta tagħmel ix-xita annimali fid-dinja. Ftit ħafna fix-xitwa l-ħofor fil-blat jimtlew sie l asil bl-ilma. Fejn il-ħofor ikunu ftit i l-qerda tal-ambjent (Bl fondi jew wesgħin jiffurmaw bl-iżvilupp fil-kampanja qed għadajjar — bħal din fix-xagħri ikomplu jagħmluh iktar rari. fl-inħawi Tal-Providenza — li jafu jdumu anke xhur, speċjalment jekk tagħmel xita sew. Kif iħoss l-ilma, il-bajd ta' annimali żgħar ifaqqas mit-tajn tal-qiegħ. L-istess iż- żerriegħa ta' xi pjanti, li jinbtu F wara li jixxarrbu. Il-ħajja f'dawn 7. Iċ-ċfolloq tal-ilma tispikka l-għadajjar hija speċjali għax fi ħafna. fl-għadajjar. tal-blat. żmien qasir trid tikber u tagħmel Għandha fjuri ħelwin bojod A MA Pġaġ Ea u sofor li jittawlu dritti 'l fuq iċ-ċiklu kollu tal-ħajja: l-annimali KT mk : ) minn wiċċ l-ilma. Din il-pjanta jbidu l-bajd u l-pjanti jagħmlu xl għandha żewġ tipi ta' weraq, ż-żerriegħa. L-annimali u l-pjanti , tip ċatt li joqgħod fil-wiċċ jmutu imma l-bajd u ż-żerriegħa ; u tip bix-xniexel li joqgħod 'jorqdu' għal żmien twil fil-qilla mgħarraq fl-ilma. tax-xemx f'daqsxejn tajn niexef, sa tna terġa' tagħmel ix-xita. Reġgħet waslet il-mixja mixjuni Ħa nieħdu l-iktar rotta popolari mal-membri, jiġifieri mir-Rabat sax-Xemxija. Din ir-rotta ġ tgħaddina minn kampanja sabiħa fl-inħawi tal-Fiddien, Id- Dwejra, Binġemma u San Martin. Il-mixja hija twila 10km. Jidhru forsi ħafna imma fil-fatt hija kważi kollha għall-wita jew għan-niżla. Waqt il-mixja nagħmlu żewġ waqfiet u xorta fi tliet sigħat inkunu lesti. Għal din l-attività hija d-drawwa li niġbru xi ħaġa tal-flus. B'dawn il-flus aħna mbagħad nixtru affarijiet għal xi proġett tal-BirdLife. Pereżempju bil-flus tas-sena l-oħra għamilna bird tables biex jitqassmu fl- iskejjel. Din is-sena bi ħsiebna nkomplu nagħmlu iktar bird tables għall-iskejjel. Nisperaw li narawkomli Iva, dawn il-bird tables qrajt fuqhom f'Il-Ħuttafa tal-aħħar Ħa jkollna trasport lura (€1) mix-Xemxija għar-Rabat. DATA Il-Ħadd 13 Marzu 2016 ĦIN 8.30am (il-mixja tibda fid-9am) NILTAQGĦU Quddiem il-Mużew tal-Istazzjon tal- Ferrovija, ħdejn l-Imdina (ara l-mappa) - jekk ma tafux fejn, morru ħdejn il-Villa Rumana u jidderiġukom minn hemm. MERĦBA Membri', familja, ħbieb u skejjel € I Klabb Ħuttaf Mużew tal- Istazzjon 'Tfal ta' taħt it-8 snin irid jiġi magħhom xi ħadd kbir (18-r). 't'Skejjel għandhom jibbukkjaw billi jċemplu 21347645/6 jew b'imejl lil education birdlifemalta.o/8 7 ġa JG: hi D SAN PAWL IL-BAĦAR — nżel mal-lemin ta-Villa Rumana. Il-Ħuttafa 132 : Frar 2016 : p6 Intervista ma' fjura Bonġu, f'jura sabiħa. L-għodwa t-tajba lilek ukoll. Għaliex jismek silla7 Għax jien kuġina tal-pjanta li jgħidulha silla. Aħna familja kbira ħafna, u anke l-ful u l-piżelli kuġini tiegħi. Aħna Ikoll nagħmlu ż-żerriegħa tagħna f'imżiewet. U għaliex 'tal-mogħoż'2 Ma nafx ta, forsi għax il-mogħoż iħobb jikolni. Ħaħa, mela ħafna fjuri jmissu jisimhom 'tal-mogħożl Ħaħa veru. Isma', għaliex qed tħares lejn il-qiegħ taż-żarbun7 Għax qed inxomm riħa ta' qatran, naħseb weħlitli xi biċċa mit-triq. Ħaħaħaħal Ġib idek u obrom Ga. werqa minn tiegħi. Bil-mod eh… Ġ Il-aħwa x'riħa ta' qatranl Mela minnek ġejja… Dik hi r-riħa tal-weraq tiegħi. Kos, nikber u nitgħallem. Mela mela, u għalhekk f'ismi bl- Ingliż għandi l-kelma 'pitch'. Il-fjuri wkoll għandhom riħa2 Xejn speċjali imma l-insetti xorta jżuruni. U issa aħjar twarrab għax hemm naħla tidher interessata fija. Mela ħa nħallik. Saħħa silla. Ċaw ċaw. Ara tiżloq fil-qatran :) Il-Ħuttafa 132 : Frar 2016 p7 X'jisimhom dawn l-għasafar li naraw fix-xhur il-friski 2 Minn dak li hemm fis-sentenzi għandek tinduna. il-blonzan sekona gandu ġieżnejh ħomor: Il- wwija rasha kannella jkollha Mmunqar afimar. Il-kapinera raġel ikollu bħal beritta sewda. Fix-xitwa l-isfurnell ikollu tkafa tikek bejod. Il-pespus ikollu t-tikek fuq, sidru. Il-pAWrocc dondu sidru oranġjo: Il- vjolin tax-xitwa għasfur Madroni, Dawn l-għasafar ikunu magħna ID SU EN 2 ia EA IEEE) li tagħmel fl-Ewropa ta' fuq u fir-Russja. Kif terġa' tibda tisħon il-ġurnata, jerġgħu jmorru lura f'arthom biex ibejtu. Sensiela ġdida fuq problemi ambjentali Ħafna minnkom smajtu bil-g/obal warming, imma tafu eżattament x'inhi u x'qed jikkawżaha7 Global warming hija żieda fit-temperatura tad-dinja li b'riżultat qiegħda kompletament tbiddel il-klima tad-dinja. X'qed jikkawża l-global warming72 Skont studji li saru, hemm diversi raġunijiet li jikkawżaw il-global warming pero l-ikbar kaġun hi l-ħruq ta' fjuwil ġol- fabbriki, power stations, u vetturi etċ. Dawn kollha jarmu ħafna carbon dioxide fl-atmosfera li bis-saħħa tiegħu qed iseħħ l-effett serra. X'inhu l-effett serra2 L-effett serra huwa meta s-sħana tax-xemx tinqabad fl- atmosfera tad-dinja, u s-sħana tibqa' hemmhekk mingħajr ma tkun tista' terġa' toħroġ. Din is-sħana qiegħda tkun il- kaġun tal-bidla fil-klima. L-impatt tal-g/obal warming huwa vast u negattivi. Dan mhux biss qed jaffettwa lilna l-bnedmin imma wkoll l-ambjent, inkluż l-għasafar. Pereżempju hemm iżjed nixfa f'artijiet mistagħdra (wetlands) u ħabitati oħrajn bl-ilma. Dan qiegħed iwassal għal tibdil drastiku fir-rotot li l-għasafar jużaw fil- passa, u anke l-postijiet fejn ibejtu madwar l-Ewropa. Il- bdil fil-klima qed jaffettwa wkoll is-sors tal-ikel għall-insetti u annimali oħra, u dan jaffettwa l-ikel disponibbli għall- għasafar u annimali oħrajn. X'nistgħu nagħmlu72 Aħna nistgħu nagħtu sehemna biex innaqqsu l-problema tal- global warming. Dawn huma sitt suġġerimenti: Naqqas u rriċikla Iġġenera skart mill-inqas, u fejn hu possibbli rriċikla l-iskart li toħloq. Taħlix dawl artifiċjali Meta toħroġ minn kamra itfi d-dawl. Fejn tista' uża dawl naturali billi tiftaħ twieqi u purtieri matul il-jum. Is-siġar jeliminaw ħafna carbon dioxide mill- arja, speċjalment huma u jikbru. Barra minn hekk il-weraq tagħhom jagħmel id-dell u jżomm il-frisk. Sib roqgħa ħamrija, ħawwel siġra lim ġa l jet għal ftit sjuf. Uża ilma skont il-bżonn u evita l-ħela. Jekk għandkom bir użaw l-ima tiegħu biex taħslu l-art, karozza, biex issaqqu, eċċ. Ftakar li ħafna mill-ilma tal-vit jiġi mill-impjanti tar- reverse osmosis li jaħlu ħafna dawl. Fejn tista' għaqqad grupp biex tmorru Lal x'imkien b'karozza waħda flok ħafna. UV ta' distanza qasira tistgħu wkoll timxu flimkien mal-membri tal-familja u ħbieb. Qajjem kuxjenza un attiv/a biex tqajjem kuxjenza fuq global Spjega lil ta' madwarek, familja, ħbieb u ġirien dwar kif jistgħu jagħmlu sehemhom wkoll. Jekk hemm xi suġġett ambjentali li tkunu tixtiquna niktbu dwaru f'din ir-rokna, ibagħtulna imejl fuq il-huttafa Obirdlifemalta.org $ f ġ r) $ KI) 6 Jekk trid tara, qanfud oħroġ imxi fil-kampanja fejn hemm l-arbuxxelli x'ħin x-xemx tkun nieżla. Taf issib il-qanfud f'ġonna, pubbliċi kbar ukoll, bħal Ta' Qali. Il-qanfud mhux kullimkien huwa komuni u postijiet imdawlin jevitahom. Għalhekk iktar hemm ċans tara, wieħed f'tarf ir-raħal viċin l-għelieqi milli fil-qalba tal-belt. Il-qanfud huwa annimal . Bi nhar jorqod taħt arbuxxelli folti u joħroġ biss filgħaxija u bil-lejl. Fi ġranet kesħin jew fix-xita ma,joħroġ xejni Il-qanfud huwa mammiferu fi grupp magħruf bħala, . Dan għaliex dawn l-annimali jieklu fil-biċċa l-kbira insetti. Membri oħra f'dan il- grupp huma l-bugeddum (shrew) u t-talpa (mole). Ix-xewk tal-qanfud huwa magħmul mill-istess materjal ta' xagħarna,u Kemm ħ j ikollu xewk qanfud 9 Tħallix skart fil-kampanja. Meta l-qniefed isibu fdal tal-ikel tagħna jduru Minħabba li jikkaċċja insetti, dud u bebbux bil-lejl, il-qanfud jisma' u jxomm ħafna imma, m'għandux vista tajba. Juża mnieħru, li huwa twil, biex iferkex fil-weraq u l-ħamrija, għall-priża. landa mormija Meta tkunu qed issuqu filgħaxija fil- kampanja għid lis-sewwieq isuq bil- mod ħalli jekk il-qanfud jirrombla u jsir ballun tax-xewk. B'hekk predatur ma, jkollux minn fejn jaqbdu. Imma s'intendi dan it-trikk ma jaħdimx meta, l-periklu tkun karozza, ġejja, 'gassdawn'l Għalhekk ħafna qniefed jispiċċaw mgħaffġin. Jekk tmur skola primarja, ħajjar lill- għalliema biex tagħmlu ta' Dinja Waħda, li hija Imiss nitkellmu fuq Wied il-Miżieb. Dan huwa sit Natura 2000 pjuttost żgħir u li forsi mhux magħruf daqs, ngħidu aħna, il-Buskett jew Kemmuna. Hemm ukoll min jitfixklu ma' sit ieħor li wkoll jismu l-Miżieb, masġar kbir fuq għolja fil-qrib li jintuża għall-kaċċa tal-għasafar. Popolazzjoni ta' għargħar … L-iktar li huwa importanti dan is-sit huwa minħabba li hemm popolazzjoni mdaqqsa ta' għargħar, siġra mill- familja taċ-ċipress. Għalkemm din l-ispeċi hija pjuttost komuni f'xi pajjiżi tal-Afrika ta' Fuq, fl-Ewropa nsibuha biss f'Malta u f'post wieħed fi Spanja. X'aktarx li fil-passat din is- sigra kienet ħafna iktar komuni f'Malta, imma llum-il ġurnata, minkejja li hija s-siġra nazzjonali, hija meqjusa pjuttost rari. Il-Ħuttafa 132 : Frar 2016 : p10 Fejn hu7 Wied il-Miżieb (le elite AU ila Il-popolazzjoni ta' għargħar li nsibu f'Wied il-Miżieb hija l-ikbar popolazzjoni li għad baqa' f'Malta u għalhekk dan. is-sit huwa partikolarment importanti għall-ħarsien ta' din l-ispeċi. Minbarra l-għargħar insibu speċi oħra ta' interess hawnhekk. Fost dawn insibu siġar bħall-ħarrub, żebbuġ u tin, pjanti endemiċi bħat-tengħud tax-xagħri u t-tulliera ta' Malta, u speċi assoċjati ma' ambjenti ta' makkja, bħaż- Żiju, id-deru u s-siġra tal-ħarir. Insibu wkoll diversi speċi ta' ħaxix (grasses), kif ukoll speċi assoċjati max-xagħri, bħas-sagħtar u l-berwieq. Ta' min isemmi wkoll speċi bħall- xagħri steppa għelieqi siġar u arbuxxelli rqajja' ta' għargħar Area tas-sit Il-Ħuttafa 132 : Frar 2016 : p11 Natura 2000 hija 3 sensiela ta' postijiet madwar l-Ewropa fejn g/ in-natura hija protetta. BEŻA) B'kollox hemm iktar minn 27,300 sit Natura 2000, u 39 minnhom qegħdin f'Malta. 7 orkida piramidali ta' Malta u l-brimba sewda (li wkoll : hija speċi ta' orkida, mhux brimbal), li t-tnejn huma ' endemiċi u strettament imħarsin bil-liġi. Importanti niftakru wkoll li jkun hemm ħafna 'bijodiversità li aħna ma narawx, ġeneralment għax ikunu żgħar jew moħbijin. F'Wied il-Miżieb, pereżempju, insibu ħafna speċi ta insetti li huma ta' interess għax-xjenzati ambjentali, pero li x'aktarx aħna la nindunaw bihom u lanqas naħsbu wisq fuqhom. Dawn l-ispeċi jistgħu jkunu speċjalizzati ħafna, tant li ħajjithom kollha taf tkun marbuta ma' tip wieħed ta' ambjent partikolari ħafna. Eżempju tajjeb minn dan is-sit hija speċi ta' ħanfusa bumunqar żgħira li hija Zendemika għal Malta. L-isem xjentifiku tagħha huwa Torneuma strictum — għad m'għandniex isem bil-Malti għaliha (kif lanqas għandna għal ħafna speċi ta' insetti oħral). Din l-ispeci ġiet deskritta fix- xjenza l-ewwel darba proprju minn dan is-sit u tgħix biss f'saff Għalhekk meta nħarsu partikolari tal-ħamrija taħt is-siġar tal-għargħar, Jien ngħid l-għargħar — imqar siġra waħda, 'Wsu f'fond ta' 10—-30ċm. Barra din il-ħanfusa hemm aknumana aħseb u ara masġar sħiħ — ukoll diversi annimali oħra żgħar, fosthom speċi l tal-għargħar inkunu qed inħarsu wkoll il- ta' bebbux. bijodiversità (kemm dik li naraw u kemm dik li ma narawx) marbuta mal-ambjent li joħolqu dawn is-siġar. Dan jgħodd mhux biss għall-għargħar imma wkoll għall-pjanti kollha. tbijodiversità. Varjetà ta' ħajja endemika. Ma tinsab imkien iktar ġ l LI LL Te l AT o IT fet el CT let l ETA L 0 o ILL TJ ET EIEICI IL fe g IET To L L To AT To l JI CJ tal-franka li l-bjuda tagħhom tgħammixlek għajnejk. Dal-post fih għaxqa għall-passiġġati 5 fil-kWiet'u l-beraħ u dehriet Sbieħ tal-baħar. Imma issa xi ħadd irid jiżviluppa dawn. l-inħawi. f Dan ifisser proġett ieħor ta' bini li jekk isir ħa jkisser għal dejjem is-seħer tal-Munxar. U Malta tkompli ssir iktar fqira għax, tkun tilfet il-Mtiħxar, ġawhraoħra naturali. GĦAN febġ