Minn Ġrajjiet Beltna: 57 EWĠENJU BORG: IS-SENGLEAN LI TIEGĦU BDIET IL-KAWŻA TAL-BEATIFIKAZZJONI Żgur li kienet ġurnata ta' ferħ għall-Maltin kollha meta, fit-12 ta' Marzu 1997, l-Arċisqof Ġużeppi Mercieca ħareġ l-editt li bih għarrafna li se jibda l-proċess tal-Beatifikazzjoni u l-Kanoniżżazzjoni ta' Ewġenju Borg. Ma setgħux ma jifirħux xi ftit iżjed in-nies ta' l-Isla għax Ewġenju twieled f'din il- belt fl-24 ta' Lulju 1886 minn Salvu Borg u Karmena (Mirabelli). Ta' tmien snin, il-familja tiegħu ġarret lejn il-Ħamrun. Imma, xorta waħda, hu jibqa' l-ġieħ ta' din il-belt li tatu t-twelid. Dwar Ewġenju, hemm wisq x'wieħed jgħid. Imma jiena nara fih fuq kollox tliet kwalitajiet: i) kien strument f'idejn Dun Ġorġ, ii) kellu l-moħħ ta' mexxej, u iii) kien mogħni b'sempliċità li tiġbdek. Xi drabi, bniedem ikollu ideali kbar li għalihom ikun lest li saħansitra jagħti ħajtu. Imma, jekk ma jsibx min jagħtih daqqa ta' id, il-ħidma tibqa' ma tiżviluppax u forsi qatt ma tieħu r-ruħ. Dawn il-ħsebijiet jiġu quddiem għajnejja meta naħseb f'Ewġenju li qatt ma sibtha bi tqila li nsejjaħlu ċkbir'. Imma hu qatt ma ħaseb li kellu xi ħaġa speċjali. Ewġenju sar strument providenzjali f'idejn Dun Ġorġ Preca, il-Fundatur tas-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija (Museum). Bħala lajk u nisrani b'impenn, Ewġenju ħabb lil Dun Ġorġ u ssaħħar għal warajh. Min-naħa l-oħra, ħadd daqs Ewġenju ma deher adattat biex ikun superjur ta' soċjetà li kienet qed titwieled. Dun Ġorġ ra fih dawk il-kwalitajiet li xtaq li ma jonqsu qatt f'superjur. IS-SUR EWĠEN Iż-żgħażagħ kienu mitluqin għal riħhom. Ħadd ma kien imexxihom. Kienu jagħmlu dak li jfettlilhom. Is-seminarista Ġorġ Preca ntebaħ b'dan u ried isalvahom. Dawk tal-Ħamrun kienu jiltaqgħu fuq iz-zuntier tal-knisja jew f'xi għalqa biex joqogħdu jirrakkuntaw xi ċajtiet lil xulxin. Kienu jaraw kif jgħaddu ż-żmien. Imma, fosthom, kien hemm ukoll xi żgħażagħ puliti u li jilbsu b'mod eleganti. Wieħed minn dawn, bl-istess imġieba tiegħu, kien donnu l-kap tagħhom. Dan kien Ewġenju Borg. Kienu joqogħdu għal kliemu. Darba waħda, dawk iż-żgħażagħ fettlilhom jiftħu każin, u lil Ewġenju għamluh president. Għall-istima li kienu jġibulu, kienu jsejħulu 'is-Sur Ewġen'. Dan kien lejn is- sena 1906, meta hu kellu 20 sena. F'dak iż-żmien, is-sigaretti kienu rħas. Ewġenju kien fost dawk li jdaħħnu bla waqfien. Is-seminarista Ġorġ Preca ried jara x'jagħmel għalihom. Hu nduna li Ewġenju kellu xi kwalitajiet li fl-oħrajn ma kenux. Billi ftit kienu miġbudin għat-tagħlim u għall-Knisja, Ġorġ Preca ġibidhom billi ħadhom għal xi għawma f'Sa Maison jew għal xi logħba b'xi ballun taċ-ċarruta. Imma, b'sorpriża għal Ġorġ Preca nnifsu, Ewġenju kien iħajjar lil dawk iż-żgħażagħ biex jagħmlu xi ċaħdiet. Ġie li stedinhom jieqfu mit-tipjip għal xi ġimgħa. Huma kienu juruh li kienu kapaċi jagħmlu dan. Kienu joqogħdu wkoll għall-kelma tiegħu. Ġie li fettlilhom jagħmlu mħatra biex jaraw kenux kapaċi jgħaddu xi ġranet bla ma jitkellmu. Kważi b'ċajta bejniethom, huma kienu jiltaqgħu u joqogħdu jkellmu lil xulxin bis-sinjali. Imma Ewġenju, fi żmien l-ewwel laqgħat mas-seminarista Preca, ħajjar lil sħabu biex imorru jagħmlu qrara tajba u jibdew ħajja aħjar. Is-seminarista Preca ġie ordnat saċerdot fit-22 ta' Diċembru 1906. Lil dak iż-żagħżugħ, hu baqa' josservah, u ma setax ma jinġibidx lejh b'imħabba speċjali. 10 L-ISLA — Ħarġa Speċjali F'PASSIĠĠATI JEW FUQ IL-KAMPNAR Ewġenju kien għadu nieqes ħafna mit-tagħlim. Dun Ġorġ, min-naħa l-oħra, kien jittama li permezz tiegħu jilħaq ħafna oħrajn. Ewġenju nnifsu ġie li rrakkonta b'dawn il-kelmiet: 'Dun Ġorġ fuq il- kampnar tal-knisja kien jgħallimni l-att ta' l-indiema u r-rużarju. F'waħda minn dawk il-laqgħat ta' fuq iz-zuntier tal-knisja tal-Ħamrun, Dun Ġorġ tafa' fuq dawk iż- żgħażagħ ħarsa mhux tas-soltu. Hu ħares lejhom biex, minn fosthom, għażel lil Ewġenju. Lilu qallu: Int, nhar il-Ħadd, ejja passiġġata miegħi'. B'ton ta' familjarità Dun Ġorġ beda jsejjaħlu Ġeġċ. Din il-kelma ħadet post ismu fis-Soċjetà li kienet sejra titwaqqaf. Dun Ġorġ u Ġeġċ ftiehmu li jieħdu magħhom il- Bibbja, kisra ħobż, basla, biċċa ġobon, u flixkun inbid. Irħewla lejn ir-raba' fl-inħawi ta' Santa Venera, lejn fejn kien hemm l-istazzjon tal-ferrovija. Daħlu f'għalqa, fittxew il-kenn taħt siġra tal-ħarrub, u ntefgħu fuq blata ħalli jistrieħu. ; Bi tqanqil ta' mħabba spiritwali mill-iżjed kbira, ewjenju Barapartikafar jaħan piikura ta' Dun Ġorġ lil Ġeġċ beda jfissirlu xi passi mill-Bibbja. Ġeġġ kien jirrakkonta li Dun Gorġ qallu li l-ewwel kapitlu ta' l-Evanġelju ta' San Gwann kien tqil. ĠEBLA LI SSIR PEDAMENT Sa mill-ewwel żmien, lil Ġeġċ Dun Ġorġ tah x'jifhem li riedu jkun bħal 'ġebla': jiġifieri l- pedament ta' bini spiritwali li kien qed iħejji. Donnu Ġeġċ kien għal Dun Ġorġ dak li San Pietru kien għal Kristu. Hekk bdiet sensiela ta' passiġġati. Jekk lil Ġeġċ, Dun Ġorġ riedu jkun bħala blata, kien meħtieġ li hu jkollu mis-saħħa tal-blat. Kien hemm bżonn li jibnih fuq is-sod ħalli jkun jista' jsaħħaħ lill- oħrajn. Madankollu, minn dejjem kien hawn l-ilsna ħżiena. Kien hawn min saħansitra xerriedha li Dun Ġorġ u Ġeġċ kienu jiltaqgħu ħalli jiftiehmu għal xi kuntrabandu. Għalhekk, il-passiġġati nqatgħu. Sa hawn, is-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija kienet għadha ma twaqqfitx. Imma, f'għajnejn Dun Ġorġ, fl-1907, dak iż-żagħżugħ ta' 21 sena kien diġà qed jidhirlu bħala wieħed ideali biex jafdalu f'idejh opra kbira. Hu beda jitgħallem malajr. Beda jidher dejjem iżjed kemm kien ta' ħila biex imexxi oħrajn, u fl-istess ħin jiġbidhom lejh. Ewġenju Borġ innifsu lanqas biss kien qed jintebaħ li l-istess sempliċità tiegħu kienet qed tagħmel minnu mexxej ideali. Kien qed isir jaf jagħti parir. Imma qatt ħadd ma baża jitkellem miegħu. Dun Ġorġ innifsu, aktar ma sar jafu aktar ħabbu, u ntebaħ li kellu f'idejh ġawhra prezzjuża. Dun Ġorġ qatt ma nidem talli lil dak iż-żagħżugħ fdalu f'idejh soċjetà li kienet sejra tikber ħafna. Ewġenju daħal għall-ħidma b'responsabbiltà kbira u qatt ma ried imeri lil Dun Ġorġ. Lill-Fundatur tal-Museum, Ewġenju baqa' jarah id-dawl ta' ħajtu f'konsagrazzjoni ta' ħajja mogħtija għat-tagħlim tat-tfal. Farka mill-opra ta' Ewġenju Borg għall-ħidma favur it-tfal tista' tidher f'kitba oħra. Materjal ħafna iżjed jinstab fil-kitba tiegħi: Dun Ġorġ Preca: Ħajja, Xiehda, Dokumenti, v. 1 (1880). Kitba oħra tajba hi ta' Ġorġ Borg, Ewġenju Borg, P.E.P., (1986) L-ISLA — Ħarġa Speċjali 11