X'kienu jaqraw dawk li ħaduha kontra l-Franċiżi - Il-librerija ta' Dun Mikiel Xerri u l-kotba li kellu Gugliermo Lorenzi Wieħed mill-għorriefa kbar li kien hawn f'pajjiżna fis-seklu tmintax kien il-patrijott Dun Mikiel Xerri li baqa magħruf għas-sehem tiegħu fil-konġura kontra l-Franċiżi. L-għerf tiegħu deher fit-tagħlim li wassal kontemporanju ma' kulleġġi u seminarji oħra fl-Ewropa, fil-bosta priedki li kien imfittex għalihom, u fil-kotba li kellu f'librerija majestuża li turi l-kobor tal-personalità tiegħu. Imwieled Ħaż-Żebbuġ fl-1737 u studja għall-qassis sew fis- seminarju ta' Malta kif ukoll barra,' fejn tħarreġ fit-teoloġija, letteratura u filosofija2 Wara li ha l-ordni sagri, huwa fetaħ skola f'Ħaż-Żebbuġ fejn kien jgħallem il-grammatika u beda jkun magħruf bħala s-surmast Xerri L-għerf ta' Dun Mikiel Xerri kien fil-filosofija u l-matematika, u xhieda ta' dawn huma l-kwantità ta' kotba li kellu f'dan il-qasam. Kien professur taż-żewġ xjenzi u rettur fis-seminarju li fost l- istudenti tiegħu fil-matematika kellu liż-żgħażugħ Żebbuġi Saverju Caruana li wara kellu jilħaq isqof ta' Malta. Wara bosta snin jgħallem fis-seminarju, Dun Mikiel Xerri nħatar professur tal-filosofija fl- università tal-belt. Hawn ħtieġlu jitlaq minn raħal twelidu u jmur joqgħod il-belt f'dar li kien kera fl-1777 mingħand il-patrijiet Karmelitani li kienet tinsab taħt l-istess kunvent tagħhom. Fil-lejl tas-17 ta' Jannar 1799, ftit sigħat biss qabel l-esekuzzjoni tiegħu kien għamel testment fl-atti tan-nutar Giuseppe Bonavita.' Xerri ħalla l-kotba tiegħu inkluż l-ixkaffar, mappep u affarijiet oħra li kien juża għat-tagħlim akkademiku b'titlu ta' legat lis-seminarju b'sens ta' xhieda ta' qima u mħabba li kellu lejn is- Każin Banda San Filep Festa 2005 seminarju. Dan għamlu b'ċerti obbligazzjonijiet u kundizzjonijiet. Fil-fatt, huwa ried li s-seminarju jħallas 80 skud lill-avukat Vincenzo Carbone għas-self li kien taħ, kif ukoll iħallsu lil Dun Pawl Busuttil 'tar-Ramli' għall-kotba li kien ġablu minn Napli fuq talba ta' Dun Mikiel Xerri nnifsu, liema kotba kellhom jinstabu fil-librerija tat-testatur. Xerri ried li f'każ li xi ktieb miġjub minn Busuttil ma' jinstabx, l-istess Busuttil kien awtorizzat biex jieħu ktieb ieħor ta' l-istess valur. Il-librerija ta' Dun Mikiel Xerri kienet tikkonsisti f'509 ktieb li kienu ġew stmati għal 188 skud u 7 tari, ammont żgħir komparat mal-librerija ġganteska li kellu l-kjeriku ħawwadi Nikola Debono minn Ħaż-Żebbuġ li kienet ġiet stmata minn Dun Gioacchino Navarro, l-kustodju tal-biblioteka tal-Ordni ta' San Ġwann f'April 1785, bi prezz li jammonta għal 992 skud 2 tari.$ Dawn il-kotba mpoġġija f'ħames vetrini kienu mqassma f'bosta suġġetti fosthom 366 meqjusa bħala opri jew kotba ta' ċertu valur u daqs. Kellu wkoll 33 ktieb li kienu mfardin u 110 meqjusa bħala operette jew xogħlijiet ta' inqas importanza. Id- daqs ta' dawn il-kotba kien varjat. L-akbar ammont ta' kotba li kellu kienu fil-format ta' octavo (8vo, madwar 20.5 x 28cm) fejn f'dan id- daqs kellu 61 titlu. Fil-qies ta' duodecimo (12mo, 17.5 x 20.5cm) kellu 59 titlu, filwaqt li fil-format ta' quarto (4to, 28 x 33cm) kellu 49 ktieb. Kellu tminn titli li kienu stampati fuq format ta' folio (aktar minn 33cm) u żewġ kotba fil-format żgħir inventarju hemm ħames titli li m'hemmx imniżżel il-format tad-daqs tal-ktieb. Il-kotba fuq l-ixkaffef tal-vetrini li kellu Dun Mikiel ma' kinux hemm biex issebbħu d-dehra tal-kamra bħal uħud minn bosta kollezzjonijiet ta' kotba li kellhom fil-libreriji tan-nobbli. Il- kotba li kellu kienu għal użu ta' kuljum fl-istudju li kien jagħmel għall-prattika tat-tagħlim, kif ukoll kotba ta' natura reliġjuża li kien jikkonsultahom fit-tħejjija għall-priedki u orazzjoni. F'din il-kollezzjoni nsibu numru kbir ta' kotba dwar it-teologija, morali u ligi kanonika. Kellu ġabra komprensiva ta' kotba tat-talb, priedki u paneġierki wħud minnhom miktuba minn professuri Ġiżwiti fosthom l- oratur missjunarju Portugiż Antonio Viecira. (1608-1697) li tiegħu Dun Mikiel kellu żewġ kotba -— Rosa Mistica u Il Saverio addormentato. Fil- Mużew tal-Kolleġġjata ta' San Lawrenz fil-Birgu hemm għall- wiri l-ktieb Prediche del Padre Antonio Vieira. Dan il-ktieb kien stampat bil-Portugiż imbgħad kien tradott għat-Taljan minn membru ieħor tal-istess Ordni Reliġjuż. Din il-kopja kienet mitbugħa f'Milan fl-1689 u fuq il-frontispizju hemm miktub bil- linka li dan il-ktieb kien proprjetà ta' Dun Mikiel Xerri — Michaelis Angeli Scerri ex Casali Zebugi' Kellu wkoll priedki ta' Giovanni Granelli li għex matul is-seklu tmintax, u Gabriel Malagrida (1689-1761) li kien ġie maħruq minħabba l- kompliċità li kellu mal-markisa Leonor ta' Tavora, (mart id-duka ta' Aveiro) li kien il- konfessur tagħha fil-ħsieb li jinqatel ir-Re Ġużeppi I tal-Portugal. Kellu wkoll 14-il volum bil-Franċiż ta' l- edizzjoni l-ġdida Sermons de Bourdalorie li kienu stmati 3 skudi 6 tari. Il-Ġiżwita Franċiż Louis Bourdaloue (1632-1704) baqa magħruf bħala r- 're tal-predikaturi u l-priedki'. Ġiżwita ieħor fil- kollezzjoni li kellu Xerri kien Paolo Segneri (1624-1694) li tiegħu kellu l-opri kollha miġbura f'erba' volumi. Fil-Librerija tal-Kungress fl-Istati Uniti hemm miġbura l-Opere tutte ta' Segneri li kienet mitbugħa ġo Venezja minn Stamperia Baglioni fl-1728. Il-librerija kienet tiġbor ukoll il-priedki, paneġiriki u r-raġjonamenti miktuba minn Francesco Venini (1737-1820), Pietro Antonio Bernardoni (1672-1714), Giovanni Lorenzo Berti (1696-1766), Antonio Valsecchi (1708-1791), Giorgio Rolla, Potenza, Bognati, Lavazzoli, kif ukoll xogholijiet tal-konfessur Ġiżwita Claude Colombiere (1641-1682), u Francois Giroust miktuba bil-Franċiż. Fuq il-ligi kanonika kellu Juris naturalis humanorumque contractuum et censurarum ecclesie moralis… ta' Sebastiano Giribaldi (1643c.- 1720), u Prompta bibliotheca canonica f'għaxar volumi ta' Lucio Ferrari li għex matul is- seklu tmintax, bl-edizzjoni li kellu Dun Mikiel tkun mitbugħa f'Napli fl-1788 u kienet stmata 8 skudi. Il-ġabra f'dan il-qasam kienet tinkludi wkoll xogħlijiet ta' Jean Pontas (1638-1728) Dictionarium conscientiae fi tlett volumi. Fil- Librerija tal-Kungress hemm l- edizzjoni Venezjana tal-1744 ta' Bartoli, filwaqt li l-edizzjoni ta' Toulouse ta' l-1783 illum tiswa mal-220 Euros. Kellu wkoll numru konsiderevoli ta' kotba teoloġici fosthom żewġ volumi miktuba minn Antonio Genuensis Genovesi (1712-1769), kif ukoll ieħor legali - De jure et officiis…;' seba volumi tat-Theologia Moralis tad-Dumnikan kontroversali Giovanni Vincenzo Patuzzi; ħdax- il volum ta' Henore Tournelv (1658-1729) stmati disa' skudi — l-ogħla ammont stmat fl-inventarju; l-Institutiones Theologiae ta' Juenin Gaspard (1650-1713) li l-edizzjoni Venezjana tal-1772 hemm kopja taghha fil-Biblioteka Maġġuri f'Cordoba fl-Argentina, kif wkoll l-Institutiones theologiae ta' Pierre C. M Collet. It-teologu Ġiżwita Franċiż Paul Gabriel Antoine (1678-1743) li kien rettur fil-kulleġġ ta' Pont-à-Mousson huwa rappreżentat fil- kollezzjoni ta' Xerri bis-sitt volumi tat-Theologia moralis universa, li kienet ippublikata għall- ewwel darba fl-1726 f'Nancv f'daqs ta' duodecima. Kienet ġiet mitbugħa sittin edizzjoni madwar id-dinja u l-edizzjoni ta' Ruma tal-1747 Każin Banda San Filep Festa 2005 ppublikata minn Philip Carbognano, O.M. għandha bosta addizzjonijiet mill-oriġinal fosthom każi riservati u digrieti mill-Papa Benedittu XIV. Fil-fatt, l-interess qawwi li ħa Benedittu XIV f'dan ix-xogħol kien li preskritta l-użu tagħha fil-kulleġġ tal-Propoganda Fide u kienet milqugħa tajjeb minn bosta isqfijiet Franċiżi u Taljani. Dun Mikiel kellu wkoll it- teoloġija morali ta' Edmondo Voit li tidher li kienet imfarda; Theologia Dommatica ta' Capasso u ż-żewġ kotba ta' Gian Vincenzo Gravina (1664-1718) bit-titlu ta' l-Institutiones Canonicae, u ktieb fuq l-orazzjoni. Il-Papa Benedittu XIV (1675-1758) li laħaq Papa fl-1740 u huwa meqjus bħala wieħed mill- aktar Papiet intelletwali fl-istorja tal-knisja, huwa rrapreżentat b'diversi kotba fosthom iż-żewġ volumi tal-Costitutiones selectae; tliet volumi fuq is-Sinodu Djoċesan, u r-ritwal Ruman li ġie ammendat fl-1752 mill-istess Papa. L-aspett reliġjuż fil-librerija ta' Dun Mikiel Xerri nkludiet ukoll il-Brevjar Ruman u l-erba volumi tal-Bevarium Parisiense li skond il- Libraire Guimard f'Nantes Franza huwa kkalkulat li jqum mal-400 Euros (Lm172); u l- istorja tat-Testment il-Qadim u t-Testment il-Ġdid bil-Franċiż ta' Rovaumont. Kellu żewġ edizzjonijiet tal-Missale Romanum, Wieħed ippublikat ġo Venezja fl-1549 u l-ieħor f'Lvon fl-1682. Is-sitt volumi tal-Bibja Sagra illustrata kienet stmata żewġ skudi. Inkluża fl-ixkaffef tal-vetrini ta' Dun Mikiel fid-dar tiegħu fil- belt kellu l-ittri pastorali tal- Monsinjur Arċisqof ta' Treves, u d-Duttrina Kristjana tal-Patri Giuseppe Domenico Boriglioni, fundatur tal-Kongregazzjoni tad-Duttrina Kristjana f'Avignone. Kotba tal-Matematika u Filosofija Bħala għalliem tal-matematika fis-seminarju, Dun Mikiel ħtieġlu li jkollu diversità ta' kotba Każin Banda San Filep Festa 2005 tal-matematika u xjenza biex jużahom bħala kotba tat-test. Kellu bosta kotba t'awturi kbar maħruġa f'dik l-epoka u dan ikompli jixhed li t-tagħlim imwassal minn Dun Mikiel lill-istudenti tiegħu kien wieħed kontemporanju ma' dak li kien qed jiġi mgħallem f'seminarji u universitajiet madwar l-Ewropa. Kellu miġbur tliet kotba tal-lezzjonijiet elementari tal-matematika, wieħed minnhom tal- Franċiż Nicolas Louis de la Caille (1713-1762), kif ukoll ta' ċerta relevanza kienu ż-żewġ volumi tal-Corso di Matematica tal-Ġiżwita Franċiż Carlo Bossut (1730-1814), professur tal- matemaika f'Mezieres, liema test kien inħareġ fl- 1787, tlittax il-sena qabel ma' Xerri ġie ffuċċilat. Fuq il-ġeometrija kellu l-Institutiones analvticae ta' Paulini a S. Josepho li edizzjoni minnhom inħarġet minn Gessari (P. Chelucci) f'Napli, fl- 1755. Fuq l-istess suġġett, kellu ż-żewġ volumi tal-Ġiżwita Belġjan Andrea Tacquet (1612-1660) b'noti ta' Guilielmo Whiston, mitbugħ f'Napli fl- 1784. Bil-Franċiż kellu trattat tal-alġebra, volum fi tliet partijiet ta' l-iskular Skoċċiż Colin Maclaurin (1698-1746) li jiġbor fih ir-regoli fundamentali u r-resoluzzjoni tal-ekwazjoni ta' kull grad, kif ukoll l- applikazzjoni tal-alġebra u l- ġeometrija ma' xulxin. ll Dan il- ktieb jidher li kien tpartat ma' ċertu Giuseppe li kellu ħanut tal- merċa.'2 Imfarda kienet l- opra kbira tal-Corso. di Matematica tal-filosofu, matematiku u xjenzat Freiherr von Christian Wolff (1679- 1754), student tal-filosofu Leibniz.: Fit-testment tiegħu, t- testatur kien iddikjara li partat volum mis-serje ta' Wolff ma' ċertu Giuseppe Bonavita, iben Mattew. Ktieb ieħor tal-matematika li kien juża Dun Mikiel fit- tagħlim tiegħu kien dak li jittrata fuq il-logaritmu miktub minn Adriano Vlacq attiv fis-seklu sbatax, bit-titlu Tabulae Sinuum, Tangentium et Secantium. Ta' konsultazzjoni kienu wkoll is-sitt volumi ta' l-Ittri Provinċjali ta' Blaise Pascal bin- noti ta' Vendroch maqluba għat-Taljan. Dun Mikiel Xerri kien skular kbir tal-filosofija fejn kien professur fl-Università fejn bla dubju fil-librerija kellu numru konsiderevoli ta' kotba tal-filosofija miktuba minn awturi magħrufa fosthom Elementa Phvsica ta' Pietro Muschembroek (1692-1761); Metaphvsica ta' Angelo Schiavetti; Altieri Philosophia; Elementa Philosophiae ta' Frederich Christian Baumeister (1709-1785); Elementa Philosophiae rationalis et moralis tal-imħallef Ġermaniż Johann Gottlieb Heinecci (1681-1741); l-Esame del Fatalismo ta' Francois Andre Adrien Pluquet (1716-1790); u l-Institutiones Metaphvsicae cum Logica f'ħames volumi tal-Ġiżwita Sigismond Storchenau (173 l- 1797) li jidher li Xerri kellu volum nieqes fil- librerija tiegħu. Kellu wkoll Filosofia moral por tesauro, l-uniku ktieb bl-Ispanjol li kellu fil- librerija. Kellu kotba oħra tax-xjenza inkluża dawk fuq l-astronomija nawtika ta' Pierre Louis Moreau del Maupertuis (1698-1759); Ricerche intorno alla natura dello stile, u Scienza della natura ta' Giovanni Maria delle Torre f'żewġ taqsimiet — waħda ġenerali u l-oħra titratta fuq id-dinja terrestra, mibjugħ ġo Venezja fl-1750 u kien stmat skud u 8 tari. Kellu ktieb ieħor ta' ċerta interess. Dan kien Lettere sopra lo elettricismo ta' Carlo Mezzacane maħruġ f'Napli ftit qabel ma' ġiet skoperta l- elettriċità minn Alessandro Volta. Teżawri u kotba Għal bosta snin Dun Mikiel kien għalliem tal- grammatika u bla dubju ma' naqsux kotba tat- test li kien juża fit-tagħlim lill-istudenti tiegħu. Fost il-kotba tal-grammatika, Dun Mikiel kellu l-Grammatika ta' Domenico Maria Manni (1690- 1788); il-Compendium Grammatica Greca Patavina; Grammatica Emanuelis Alvari, l- istudju kritiku fuq il-lingwa Latina ta' Zambaldi; kif ukoll ir-regoli tal-lingwa Taljana ta' P. Salvatore Corticelli. Kellu wkoll l-istudji tal-Latin bl-isem ta' Regia parnassi b'edizzjoni minnhom kienet inħarġet ġo Venezja fl-1745; u l-ortografija Latina ta' Cellari. Ta' ċerta relevanza kien il- Raccolta di prose fiorentine ta' Smarrito (1619- 1675), akkademiku ta' Crusca.t Ktieb ieħor ta' proża kien Poesie toscane ta' Vincenzio da Filicaia (1642-1707), senatur u akkademiku Fiorentin. Barra dawn, Dun Mikiel kien jikkonsulta bosta dizzjunarji fosthom il-Kalepin bil-Latin b'seba lingwi ta' Giacobo Facciolati (1682-1769) mitbugħ f'żewġ volumi u jitqies bħala l-aktar vokabolarju komprensiv fil-lingwa Latina li qatt sar. Facciolati ppubblika edizzjoni ġdida ta' Thesaurus Ciceronianus ta' Mario Nizolio (1498- 1566) li wkoll kien jagħmel parti mit-teżawri li kellu fil-kollezzjoni ta' Dun Mikiel Xerri. Kellu wkoll dizzjunarju mill-Franċiż għal-Latin miktub minn Pierre Danet (1650c-1709) u l-Lexicon Grieg ta' Cornelio Schreveli (1608-1664). Il-kotba ta' Vassalli, F'dik li hija Melitensja, Dun Mikiel Xerri kellu erba' kotba. Il-Ktvb vl Klvm Malti Mfvsser bvl-Latin u bwt-Taljan sive Liber Dictionum Melitensium — Lexicon Melitense kien għadu ġdid li sab postu fil-librerija ta' Dun Mikiel għax kien ilu biss tliet snin fis-suq. Il- Lexicon li huwa meqjus bħala l-aqwa sehem li Vassalli ta lit-trawwim ta' l-ilsien nazzjonali fejn kellu ġabra ta' kliem Malti mfissra bit-Taljan u bil-Latin. Dan kien mitbugħ għand Antonio Fulgoni f'Ruma, fl-1796. Il-Mvlsen Phoenico- Punicum sive Grammatica Melitens kien ukoll mitbugħ għand Fulgoni fl-1791, ħames snin qabel inħareġ il-Lexicon.'' Il-qies tagħhom kien ta' quarto u ż-żewġ volumi kienu stmati għal skud u 8 tari. Kellu wkoll Della descrittione de Malta Isola nel mare… tal-Viċi Kanċillier tal-Ordni Ġian Franġisk Abela (1582-1655) mitbugħ Malta minn Paolo Bonacota fl-1647.1' Kien ta' daqs ta' folja u jiġbor fih mal-573 pagna. Dan kien stmat għal 2 skudi 6 tari. Il-Malta Illustrata kellha l-edizzjoni ta' Giovanni Antonio Ciantar (1696-1778) mitbugħa minn Giovanni Mallia fl-istamperija tal- Palazz fl-1772. Kotba oħra… Kotba oħra fil-librerija ta' Dun Mikiel Xerri jinkludu żewġ xogħlijiet ta' Ludovico Antonio Muratori (1672-1750), librar u storiku li għex Każin Banda San Filep Festa 2005 matul is-seklu tmintax. Muratori kiteb fuq aspetti storiċi u suġġetti kanonikali fejn ukoll kien attakkat bl-aħrax mill-Ġiżwiti fuq tagħlim eretiku. Fl-1752, lis-stampatur Joannis Baptist Pasquali ta' Venezja ppubblika l-Laminidi Pritanii ta' Muratori, filwaqt li erba snin qabel kellu mitbugħ f'Lucca l-ktieb Della pubblica felicita oggetto de' buoni principi…, li Illum huwa kkunsidrat li jqum 58 Euros (Lm25). Interessanti kienu wkoll iż- żewġ volumi ta' siltiet li huma mera ta' l- elokwenza Pieces d'eloquence. Dan huwa stmat 90 Euros (Lm39) mill-ħanut tal-kotba antiki ta' Caroline Massart - Gil- Ecrire — f'Aurillac fi Franza. L-istorja tal-Konċilju tat-Trento ta' Paolo Sarpi (1552-1623) kien evidenti f'kull librerija ekkleżjastika komprensiva bl-ewwel edizzjoni bit-Taljan ta' dan il-ktieb ħarġet f'Londra fl-1619. Fl-inventarju hemm ukoll inkluż l-istorja tal- Imperu Ruman ta' Willem Hendrik Nieupoott; Les beaux arts reduits à un mċme principe ta' Charles Batteux (1713-1780); l-enċiklopedija ta' personaġġi għorrief Franċiżi Esprit de Encvclopedie; l-Historia et Concordia Evangelica mitbugħ f'Pariġi; Bilancia della verità ta' Bonaventura Attardi (1679-1760); u żewġ xogħlijiet klassiċi ta' Disederio Erazmu — il- Colloquia selecta li kien impoġġi fl-index tal- Librorum Prohibitorum, u l-Adagia bi studju ta' Paolo Manuzio (1512-1574). Bħal kull akkademiku ieħor, Dun Mikiel Xerri kellu ġabra ta' kotba klassiċi bħal Omeru, Orazju, Plato, l-kummentarji ta' Ċesare, u t-tlett djalogi fuq Ċiċerun. Barra kotba, Dun Mikiel kellu numru mdaqqas ta' karti ġeografiċi u globi. Kellu wkoll bosta kitbiet li fl-istess testment imsemmi riedhom li jiġu mogħtija wara mewtu lis-Sur Ġużeppi Galea, bin il-Baruni Giovanni Galea. Il-kotba tal-Kurunell Gugliermo Lorenzi u dak li nstab għand 'ta' Nurata' Patrijott ieħor li ġġieled kontra l-Franċiżi u miet ma' Dun Mikiel Xerri kien il-Kurunell Gugliermo Lorenzi minn Korsika li kien kursall fuq il-baħar fiż-żmien l-Ordni ta' San Ġwann f'Malta. Wara kien daħal ma' l-armata tal-Kżar Pawlu I tar-Russja. Il-Kżar li ried jieħu lil Malta Każin Banda San Filep Festa 2005 taħt idejh kien inqeda b'Lorenzi u bagħtu jaħdimlu minn taħt hawn Malta. Hawn wera ħbiberija mal-poplu Malti u fdawh f'kollox. Fiż-żmien l-Imblokk tal-Franċiżi, Lorenzi rnexxielu jidħol il-belt u hemm għamel ħabib ma' Dun Mikiel Xerri. Hemm ġabar madwaru xi Maltin oħra fosthom qasis ieħor Żebbuġi Dun Bartolomeo Zarb 'ta' Nurata' u ftehmu biex jagħmlu konġura li kellha teqred il-Franċiżi. Iżda l-pjan ta' Dun Mikiel Xerri, Lorenzi u sħabhom inkixef, ġew arrestati u xkubettati mis-suldati Franċiżi. Fl-inventarju tal-mobbli u oġġetti prezzjużi li kienu fid-dar ta' Gugliermo Lorenzi nsibu li kellu ftit kotba li kienu ta' valur importanti għall- professjoni tiegħu. Għalkemm l-inventarju ma' jagħtix deskrizzjoni sħiħa tal-kotba li kellu Lorenzi, inkluż hemm il-ktieb ta' l-Istorja tal- Italja ta' Francesco Guicciardini (1483-1540) li tiffoka fuq il-perjodu kollu mill-mewt ta' Lorenzo de' Medici fl-1492 sa l-era tal-Papa Klement VII fl-1534, l-aktar żmien diżastruż għall-istorja glorjuża ta' l-Italja fejn tixhed it-telfa tal- indipendenza tan-nazzjon. Fis-sala prinċipali tad-dar tiegħu kellu wkoll tliet volumi tal-poeta, drammaturgu u librettista Pietro Metastasio (1698-1782) li meta kien intagħmel l-inventarju, dawn il-kotba kienu nstabu fuq mejda żgħira. L-inventarju jiġbor ukoll il-kwantità ta' karti u kotba oħra, kif ukoll strumenti tal-matematika li kien juża fuq il-baħar. L-element marittimu kien jidher ukoll f'diversi kwadretti li kienu jirrapreżentaw il-battalji tal- Muscoviti. Fil-mezzanin ta' Dun Bartolomew Zarb fi Triq il-Punent il-belt ma' nstab xejn ħlief ftit għodda ta' mastrudaxxa dilettant li kien juża Zarb. Jidher li fil-25 ta' Jannar 1799 meta żewġ uffiċjali fosthom is-segretarju tal-kummissjoni tal-propjetà pubblika marru biex jagħmlu l-inventarju tal- propjetà ta' Zarb sabu li xi ħadd mhux magħruf kien daħal mill-gallerija ċkejkna u seraq dak li sab li kien ta' ċerta valur 7 Il-librar Salvatore Russo Fost in-numru kbir li ġew xkubettati fir- rewwixta tal-Maltin kontra l- f Franċiżi nsibu ċertu Salvatore Russo mill-belt li kien librar fil- kummerċ tal-kotba libraro''9' Fl-1792, Salvatore Russo kien applika biex jillega l- kotba ''alla francese'' u jimporta kotba minn diversi pajjiżi 'per leggali e vederti al publico in un bottega'' 2 Dwar Salvatore Russo ma nafu xejn dwar x'kotba kellu fid-dar tiegħu. Dan huwa l-inventarju tal-kotba li kellu Dun Mikiel Xerri li kien intgħamel fis-6 t'Awissu 1799, Għalkemm fil- passat inkiteb xi tagħrif dwar dan l-inventarju f jidher li qatt ma' ġie ppubblikat. Għalhekk, għall-ewwel darba qed tiġi stampata l-lista sħiħa ta' kotba li kellu dan il-patrijott. Fil- kolonni ta' ħdejn it-titlu u l- awtur tal-ktieb, hemm imniżżel id-daqs tal-ktieb, il-volumi f'dak it-titlu, u l-prezz kemm kienu ġew stmati. Każin Banda San Filep Każin Banda San Filep Festa 2005 Epistolae 8va 1 6 tari 02: (Carlo) Mazzacane. 04: (AdrianijVlack. 132 Każin Banda San Filep Carmini MenckKenii. Lavazzoli. Każin Banda San Filep Festa 2005 bħbioboouwo Każin Banda San Filep Festa 2005 Noti u Referenzi Mons. A. Mifsud jgħid li Xerri studja f'Napli mal-Prof. Mons. Arċid. Caruana Gatto jgħid li Xerri kompla bl-istudju tiegħu fl-Università ta' Montpellier fi Franza. 2 Luret Vella, ''Dun Mikiel Xerri, Dun Mikiel Xerri 1737-1799, (Kunsill Lokali Ħaż-Żebbuġ Malta, 1999), 13-21. jgħid li t-teoloġija studjaha fis-seminarju, filwaqt li l-letteratura u l-filosofija studjahom barra minn pajjiżna. Il-Konti Antonio Ciantar f'Malta Illustrata jikteb li f'Ħaż-Żebbuġ kien hemm tnejn li kellhom skola tal-grammatika. Noel D'Anastas, 'Kollezzjonijiet ta' kotba f'Haż-Żebbuġ matul is-sekli 18 u 19', Festa 2003 Kazin Banda San Filep, Haż- Żebbuġ, pp. 56-61. Vincent Zammit, 'Kollezzjoni ta' Kotba: Mużew tal-Birgu', Fokus, il-Mument, 6 ta' Awissu 2000 p. 21. Genovesi kien professur ta' l-etika u l-filosofija fl-Università ta' Napli u kien figura importanti fl-era ta' l-illuminiżżmu. Il-Brevjar kien ktieb li kull qasis bilfors kellu jkollu biex jista jagħmel il-Liturġija tas-Sigħat. L-edizzjoni Rumana kienet dik użata f'pajjiżna. Illum magħruf bħala Lacaille. It-tieni edizzjoni ta' din il-pubblikazzjoni kienet inħarġet f'Londra fl-1756. Fl-1707, Freiherr von Christian Wolff laħaq professur tal-matematika fl-Università ta' Halle, iżda fl-1723 ġie mneħħi wara bosta argumenti teoloġiċi u rreġa rritorna fl-1740 fejn ukoll kien laħaq kanċillier tal-università. F'dik il-waqfa, għal seba snin kien ukoll professur f'Marburg. Wolff huwa magħruf ukoll li rnexxielu jippopolarizza l-filosofija ta' Leibniz u huwa meqjus bħala l-vuċi tedeska fl-era ta' l-illuminiżmu. Din l-antoloġija oriġinarjament kienet konsidrata minn C.R. Dati u volum minnhom ġie mitbugħ ġo Firenze fl-1661. l-mewt ta' Dati, waqfu l-pubblikazzjonijiet sakemm fl-1716 reġa tkompla minn G. G. Bottari, R. A. Martini u T. Buonaventura fejn ukoll reġa' nħareġ l-edizzjoni tal-1661. 5 Lexicon ta' Mikiel Anton Vassalli bi prezentazzjoni u annotamenti ta' Frans Sammut. 16 Din il-Grammatika reġa ħariġha Malta f'għamla riveduta fl-1827. U Mons. L. Cachia, 'X'kien jaqra Dun Mikiel Xerri', F'Għeluq it-tieni ċentinarju mill-mewt tal-Patrijott Malti u Żebbuġi Dun Mikiel Xerri u ħhabu 1799-1999. (Kunsill Lokali, Ħaż-Żebbuġ, 1999), 32-33. Ħajr: Arkivju Nazzjonali ta' Malta; Arkivju tal-Kattidral, Imdina; L-arċipriet u l-Mużew tal-Kolleġġjata ta' San Lawrenz il- Birgu; Dr. Paul Xuereb, ex-librar ta' l-Universita ta' Malta; Ravmond Saliba; Mario Gauci; Maria Sammut; Marisa Calleja. Dan huwa r-ritratt ta' Dr. Paolo Nani li kellu jidher f'paġna 109 tal- ħarġa tas-sena 2004 minflok dak li kien indikat bħala Dr. Paolo Nani. L-Awtur ta' l-artiklu ma kellux x'jaqsam ma' dan l-iżball. Każin Banda San Filep Festa 2005 135