7 snin tgħaw ruħhom, L-IMKEJJEN IMQADDSA Il-Palestina, jew kif nafuha aktarx il-lum, l-Art Imqaddsa, kienet minn dejjem art ta' twegħir u ġlied. Donnu li ġewwa fiha hemm xi nar jaqbad moħbi taħt ir-rmied li minn żmien għal żmien, meta jsib x'jaħraq, itajjar xra- 7 Ta u dix-xrara. tqabbad ħuġġieġa. Bħalma n-naħa tal-Baħar il-Mejjet, fil- Palestina, minn ġewwa x-xquq tal-blat ' jidher. ħiereġ id-duħħan, u kull meta jidhrilha tagħmel tehżiża kbira u twaq- qa' ħafna bini u toqtol: ħafna nies, hekk ukoll l-istorja tal-Art Imqaddsa hija storja ta' theddid ta' ġlied, u drabi, tagħqad taqtiegħa, li ġġib magħ- ħa qerda ta' nies kbira. Imma fost dan l-għelt kollu, fost il- mibgħeda; u t-tgħajjir, fost il-ġlied u — t-tixrid ta' dmi'a, bħala għelm ta' sej- ħa għas-sliema, tidher tperper fuq il- bjut tal-knejjes il-bandiera, bajda b'ħa- — mes slaleb ħomor, tar-Rħieb Franġis- kani tal-Art Imqaddsa. Dawk li m'hux biss għal snin, imma għal mijiet ta' saħħithom u għerfhom, u kull ma fiha ħajjithom, biex jiġbdu lejn il-Merħla ta' Kristu u idaħħlu fiha, lil-Lhud u 'l-Misilmin, li jgħixu f'dik in-naqra ta' art, l-art tat- Twemmin u tal-Imħabba, li hija l- Palestina. h Għalhekk b'din il-kitba, irridu nqegħidu quddiem l-Insara ta' Malta l- problemi kbar u l-ħidma tal-akbar fej- da li de'jem għandha fi ħsiebha l-Kus- todja. Franġiskana tal-Art Imqaddsa, —biex il-Maltin ukoll, bħall-Insara ta' — għan tal-ħedma ta' din il-glorjuża Ku- stodia, u bħal jieħdu sehem fil-ħajja 7 U l-problemi tagħha. L-ART TA' KRISTU Il-Palestina hija l-Art tat-twemmin ta' Alla: l-Wieħed, U taħt din. id- dehra. jħarsu le'ha l-Lhud, il-Misilmin u l-Insara. Għal hekk il-Palestina hija l-Art Qaddisa, u l-belt il-kbira tagħha min-nies tal-pajjiż tissemma il-Qodos, jiġifieri, ''Il-Qdusija''. Fl-imgħoddi l-Mulej tkellem mal- bnedmin fuq din l-art. Patrijarki u Porfeti, ġabru n-Nifs tar-Rieda t'Alla. Nibtu wara xulxin, u taħt il-ħteġijiet taż-żmien, bi kliemhom, f'dik l-art im- bierka u bit-tnebbih tagħhom għarrfu u xennqu l-qlub għal dik it-tama ta' ħelsien mill-jasar tax-xitan, li l-bnie- dem, imwaqqa fid-dnub, kien jisten- na, Wisq kienu n-nies qaddisin li bi kliemhom u turithom f'dik l-art Im- qaddsa hejjew it-triq għall-Messifa li kellu jiġi. U fl-aħħar il-Kelma t'Alla saret Bniedem. U fuq dik l-art ġiet tgħammar fostna: Et habitavit im nobis. Betlehem rat lil Ġest jitwieled. Il-Galilija kollha ratu jiġġerra minn raħal għall-ieħor u minn belt għall-oħra, jgħallem lill- ġemgħat, fil-knejjes, fit-toroq, fuq xatt il-baħar u fix-xaqliba tal-għoljiet. Tfeijaa il-morda, isabbar il-foqra, jitma lill-ġugħanin, jeħodha mal-Farisin u mal-kittiebin, u igħallem it-triq t'Alla lit kull ħadd. Ġerusalem ratu dieħel fiha riekeb fuq ħmara, fost il-ferħ tal- noplu imma le ma għarfitu. Jissielet fit- Tempju mal-aqwa egħdewwa. tiegħu, li ma setgħux jagħlbuh la bis-sewwa anqas bil-qerq u bit-tnassis. Ġesti jit- laq it-Temmju u jithejja għall-mewt. Tħalli Ill-bnedmin l-Akbar Tifkira tie- għu, ġewwa l-għorfa ta' Sijon. Tmur il-Ġeteemni biex il-Lhud jaqbduh. jeħduh marbut fid-dar ta' Qafas, minn hemm għal għand Pilatu, li jib- għatu għat-tislib. Ġest jmut fuq il- blata. tal-Golgota, fost il-għajb tiegħu u l-ferħ tal-egħdewwa. Wieħed ħabib jieħdu u jidfnu fil-qabar u minn hemm jarġa' jqum, bil-qawwa tiegħu n-nif- su, u minn fuq Ġebel iż-Żejtun jitla' quddiem l-Ixirka tiegħu, fis-smawwiet. ''Inġiel tal-Galilija'', qalu l-Anġli lill-ixirka, 'tħarsux aktar lejn is-sema. Erfgħu għal darb'oħra dal-ħars tagħ- kom. Għax bħal ma. rajtuh tiela' hekk, jiġi jum, li tarawh nieżel, jagħ- mel ħaqq għall-ħajjin u għall-mejtin. '' U l-Appostli tferrxu mad-dinja, u bis-saħħa ta' Ruħ il-Qodos, xandru l- aħbar tal-Iben t'Alla u l-Magħmudija tat-Tewba f'Ismu, għall-maħfra tad- dnubiet; u l-qawma mill-imwiet u l- ħajja hienja ta' dejjem, IMĦABBA U MIBGĦEDA It-tagħlim ta' l-Appostli laqat il-qalb ta' wisq Lhud u' Pagani li emmnu bl- Isem ta' Ġest u hekk għaqdet l-ewwel xirka tal-Insara. F'Ġesti, Alla u Bnie- dem, imsallab, mej'et u mqajjem mill- mewt. sabu s-serħ tal-qalb li għal xejn kienu ilhom ifittxu fil-għaxqiet tad- dinja, u hekk kisbu l-mili tal-ħajja u l-qdusija. Kelma waħda tiġbor fiha t-tagħlim kollu tal-Appostli, it-Teolo- ġija ta' San Pawl u t-tagħlim u t- twemmin kollu tal-knisja: Ġesk, u dan imsallab. U dan l-Isem il-lum ukoll iqajjem it-tama, jgħaqqad rab- tiet qalbiena, ifarraġ id-dwejjaq tal- qlub imnikkta, għax fih biss jinsab is- sabar fil-hemm ta' did-dinja u t-tama tal-ħajja ta' dejjem fl-oħra. Għal. hekk kif jista' jkun li n-nies tal-Palestina, dawk li ħabbewh u ġrew warajh b'ġibda ta' għaxqa, u dawk li bagħduh u ġrew ukoll warajh b'xew- qa ta' vendetta, ma baqgħux jiftakru fih u fl-imkejjen ta' egħmilu tna' tu. il-mogħdija tiegħu minn fuq din l-arti Liema qima, fit-tajbin u liema sketrih fil-ħżiena. ma. kienux inisslu l-Għar ta' Betlehem fejn twieled, il-ħanut ta' Na- zaret fejn trabba, Kafar-Nahum fejn xandar saltnatu, u fuq kollox il-Gol- gota u l-Qabar, f'Ġerusalem, fejn miet u qam fil-Glorja 2 Sa mill-ewwel żmenijiet tal-Knisja l- Insara' kienu jmorru jagħtu qima lil Bniedem-Alla f'dawk l-imke'jen li fi- hom għamel xi ħaġa ma' tul ħajtu biex itemm il-Fidwa. Origenes, Ew- sebju u San Ġlormu jixhdu fil-kitba tagħhom il-kotra ta' żawwara. li kienu jmorru jżuru l-Imkejjen Imqaddsa fi żmienhom, Wara dawn il-qima. tal- Imkejjen Imqaddsa aktar kibret bis- saħħa tal-Imperatur Kostantinu u om- mu Santa. Fuq dawn l-Imke- jen Imqaddsa mill-ħbieb ta' Ġest nbnew knej'es u mill-egħdewwa kienu mġarrfa. U mill-ġdid, mill-ħbieb mib- nija, meta. fil-Medju Evu Ġerusalem ittieħdet mill-Insara. L-Insara ' na- għalbu mill-Misilmin u tkeċċew, imma. minn flokhom: daħlu l-Franġiskani. Għebet il-korazza tal-azzar tal-gwer- rier Salibi, u dehret mnin bdielha ċ- ċoqqa. samranija: u l-ħabel bil-għoqod tal-Franġiskan kiebi. Dak li ma sarx bil-qilla tal-ġlied, sar bil-ħlewwa tas- sliema; dak li ma seħħx bil-herra tax- xabla, seħħ bil-benna tal-lsien.. Ħafi u xuxa, il-Fqir Raħeb Franġiskan jagħmel li jrid, għax f'imġibtu bla ħjiena għandu bħal seher, Jaqla' tgħajjir. u. swat; jinqatel; u jidħol ieħor minn bidlu, imma bis-saħħa tie- għu l-għassa fuq l-Imkej'en Imqaddsa qatt ma taqta' Il-Franġiskani jieħdu ħsieb l-Insara. fis-sliem, iduru bihom fil-mard; jgħinuhom. fil-faqar, u bil- kelma tagħhom imħeġġa jżommuhom magħquda ma' Ġest. Bis-saħħa tal- Franġiskani l-Insara Ewropej li jmor- ru jżuru l-Art Imqaddsa jsibu ruħhom qishom f'darhom. Huma, jilqgħuhom; huma jmexxuhom; huma jaħsbulhom għal kulll ma jeħtieġu. L-OPRA TA-'TERRA SANTA'' L-Opra tat-Terra Santa, tal-Fran- ġiskani tal-Art Imqaddsa tinsab im- xerrda mad-dinja kollha. F'kull belt kbira jinsab il-Kummissarjat tat- Terra Santa, jew Art Imqaddsa. F'Malta wkoll, minn mijiet ta' snin għandna wkoll il-Kummissarjat tal- Art Imqaddsa fil-Kunvent ta' Ġieżu tal-Belt. L-Opra tat-Terra Santa hija mbierka mill-Papiet u magħrufa minn dawk l- Insara. kollha li jmorru jżuru l-Imkej- jen Imqaddsa. Iż-żawwarin qabel ma jitilqu lejn Ġerusalem, jgħaddu l- Kummissarjat jieħdu karta: minn għand il-Patri Kummissarju biex me- ta jaslu jsibu minn jilqagħhom u jie- ħu ħsiebhom, fi djar għal daqshekk, donnhom lukandi, li l-Patrijiet għand- hom f'kull belt tal-Palestina; djar li jisimhom Casa Nova, jew Dar Ġdida, għax iż-żawwar fiha jsib ruħu donnu f'daru, jew aħjar minn daru, u jiekol u jixrob, b'dan kollu jekk irid jista' ma. jħallas anqas ħabba flus, Il-Franġiskani, biex iżommu kif jix- raq l-Imkejjen Imqaddsa qegħdin iba- tu tbatija kbira. IL-FESTI u lil ħbiebhom. Dan il-Qari iagħti l-Festi t-Tajba lill-qarrejja, lil nieshom Il-Bambin ta' Betlehem jagħtihom Sena Tajba u jxerred il-Barka Tiegħu fuqhom. tiġrib, għax dawk l-artijiet huma, taħt ħakma li ma hix Nisranija: ħakma ta' Lhud u Misilmin, Ngħinuhom mela, mill-aħjar li nistgħu. Inħaffulhom kemm nistgħu t-tagħbija tqila li għand- hom fuq dabiagħoru, Ġest ġie fid- dinja u ħamel xogħol u moħqrija u mewt mill-aqqal għall-ħniena kbira bla tarf tiegħu lejna. Nagħmlu kemm nistgħu biex aħna nuruh li nafuhulu dak li għamel magħna, billi ngħinu lill- Franġiskani li jżommu fil-qima li tix- raq l-imkejjen li jfakkru l-ħalja għa- żiża u l-mewt ħarxa tiegħu. U Ġesh, għad li ta' dan ħallasna minn qabel bit-tixrid ta' demmu, jarġa' jħallas- na mill-ġdid f'din id-dinja u fl-oħra. Dun ĠUŻEPP CAUCHI, (Kappillan ta' San Bastjan) Niżżu ħajr bil-qalb ll Dun Ġużepp Cauchi, il-Kappillan il-ġdid tal-Par- roċċa ta' San Bastjan ta' Ħal Qormi għal din il-kitba sabiħa u fejjieda li bagħtilna… Dun Ġużepp għamel l-is- tudji tiegħu fil-Kulleġġi tal-Franġiska- ni tal-Palestina u dam żmien twil fis- Santwarji u ħa sehem fil-problemi ta' l-Art Imqaddsa b'kitba u b'taħdidiet. Billi hemmekk tgħallem l-Għarbi sata' jindaħal fost in-nies ta' dik l-art u għa- raf tajjeb id-drawwiet tagħhom, u għandu għal qalbu l-egħmil qalbieni tal-Franġiskani li magħhom għammar għal bosta snin. Il-kitba tiegħu mela, m'hux biss fiha tagħrif għall-moħħ, imma wkoll tiġrib għall-ħajja. — Id- Direzzjoni.