Il-Marċ 'Willard' ta' Mro Willie Attard Astratt: F'dal-artiklu għażilt li nlaqqagħkom ma' wieħed mill-marċi sbieħ ta' wara l-Gwerra ta' Mro Willie Attard (1899-1970), bl-isem ta' WILLARD, li kien indaqq għall-ewwel darba fl-1950 fil-festa ta' San Gejtanu tal-Ħamrun waqt programm mużikali li dari kien isir ħdejn il-knisja parrokkjali. Flimkien ma' dal-marċ se nagħtikom ukoll lista ta' marċi li hu kiteb minn wara l-Gwerra sa ma rtira fl-1957 minħabba saħħtu. Fl-istess artiklu wkoll, se nagħtikom xi tagħrif u deskrizzjoni ta' dal-marċ, li hu għammed bismu u kunjomu, flimkien ma' xi eżempji mużikali. Ħajr 'il-Kaptan Mro Twannv Attard, iben is-surmast, talli għoġbu jislifna l-partitura oriġinali ta' dal-marċ mill-pinna ta' missieru biex stajt ninseġ dal-artiklu. Kliem muftieħ: Mellieħa, Mro Willie Attard, marċ brijuż, Willard, Universitv of Malta 'Ġ.F. Abela' Junior College, Għaqda Każini tal-Banda, Soċjetà Mużikali 'San Ġużepp' (Ħamrun), Società Filarmonica 'La Vittoria' (Mellieħa), Soċjetà Filarmonika 'Leone' (Victoria, Għawdex). ki 77 Mill-programm tal-festa' tal-Patrijarka San Gejtanu ta' Tiene (1480- t hati 1547), Qaddis tal-Providenza u patrun tal-knisja parrokkjali tal- IP banint B, p-ft Ħamrun, insiru nafu li l-marċ brijuż 'Willard', tas-surmast Ħamruniż iġib ismu stess, għax Will(ie) 4 (Attjard, u deher għall-ewwel darba fil-programm tal-marċi li l-banda Ġużeppina Ħamruniża — li magħha Attard dam ħafna snin — daqqet nhar il-festa titutari ta' San Gejtanu, il- Ħadd, 13 t'Awwissu tal-1950. Kien żmien, meta l-marċi ta' filgħodu kienu jibdewlek fit-8:00 a.m. u ma tafx meta se jidħlu lura. Ħafna snin wara għamilt xi ftit snin indoqq bil-klarinett mal-istess banda, u niftakarni li qabel l-4:00 p.m. jew l- 4:30 p.m. ma konniex inżarmaw. U wara marċ interminabbli, kien ikollna bilfors ninżlu għajjenin mejtin bil-mixi bl-istrument mikxuf Minn hemmhekk imbagħad, konna rridu L-ewwel paġna tal-partitura oriġinali tal- J noqogħdu bil-paċenzja kollha nistennew il-karozza tal-linja tgħaddi marċ brijuż 'Willard' (Ħajr lil Kap. Mro : AL: ELL- - Twannv Attard) biex twassalna tlikki tlikki lura għan-Naxxar, raħal twelidna. U dan minkejja s-sħana tremenda li kien ikollna fuqna, u b'wiċċna aħmar nar wara tmien sigħat daqq f'xemx tisreġ, fejn kultant ħin qasir kienu jwaqqfuna biex nieklu xi felli oħxon dulliegħ sħun milli konna nilħqu naħtfu, u nibilgħu d-dħaħen u t-tvenvin ma jaqta' xejn ta' gzuz ta' sfafar jinħarqu wieħed f'wieħed. Għax tajjeb wieħed ikun jaf, li eżatt wara li kienu jispiċċaw l-aħħar battuti tal-innu-marċ t' Attard, ir- rassa eżaġerata tan-nies, aktarx mitlufa f'dellirju ta' ferħ festiv, u ma tarax art bis-sħana jew bis-sokor, jonkella bit-tnejn, li kienet tinġema' . . i ; Fir-ritratt nidher jien qed indoqq il-klarinett għarqana xraba, l-ewwel quddiem l-bieb tal-każin, u mbagħad tinfirex f. fil-Ġimgħa l-Kbiln bil-barjota Tani (e. 1972) fuq ġewwa fin-naħa t'isfel kollu tiegħu, u bil-bottegin maħnuq bil- l Dak iż-żmien, il-ktieb tal-festa tal-parroċċa tal-Ħamrun kien jinbiegħ żewġ soldi. partitarji akkaniti, iċekċku l-fliexken tal-birra kiesħa bejniethom, ma kienx jagħmilhielna possibli li mqar nitilgħu ġirja sa fuq biex inġibu l-kaxxa tagħna tal-istrument. mil-8 ta' jilg ssu (jum il-Festa) Programm tal-MARĊI li 'l-Banda ċ S. Ġużepp sejra tagħmel nhar il Fil-lista ta' marċi brijużi li ndaqqew dakinhar tal-festa tal- 1950 insibu wkoll il-Marcia Fantastica t'Attard, bl-isem ta' 'Climax'2, u m'għandniex xi ngħidu, l-Mno Marcia 'San Gaetano', fuq versi ta' Carlo (Karlu) Satariano' (2-7), li kien iżżanżan proprju fil-festa ta' tliet snin qabel, fl-okkażjoni ta' meta l-parroċċa tal-Ħamrun, dak iż-żmien taħt il-parrokat ta' Dun Nerik Cordina Perez (1895-1956), kienet iċċelebrat ir- raba' ċentinarju mill-mewt tal-Qaddis.' JMANOLA' VALWAVS GAV' à BT-) Aktarx li ta' kull sena, wara li ntemmet il-Gwerra tal-1939-45, 'LAREDO' dil-Banda kienet toħroġ żewġ marċi ġodda mill-pinna t' Attard: IGHEZ-MON Misra ngħidu aħna, għall-festa tal-11 t'Awwissu 1946 ħarġet il-marċi Gur Loiihb Spanjoli 'Our Feast' u 'Aureola'', li wieħed minnhom aktarx VANTHONW' men spiċċa l-innu-marċ 'San Gejtanu'$ is-sena ta' wara; il-Marcia Dħi TLIQ MALL Orientale 'Progess', kif ukoll il-Marcia 'Rebba' u l-Marcia 'Madrid' għall-festa tat-8 t'Awwissu 19487; il-Marcia Orientale 'Xokohama'$, il-Marcia Caratteristica 'Marv CasV, u l-Marcia Spagnola, b'arranġament t'Attard, 'Sevilla' ta' Jose Migova, għall- festa tas-7 t'Awwissu 1949. Programm bil-marċi brijużi tal-festa li ndaqqew mill- banda Ġużeppina Ħamruniża fl-1950 Fil-1951 imbagħad, ħareġ il-Marcia 'Marlena' u l-Marcia Orientale 'Market Scene' għall-festa tat-12 t'Awwissull: il-Marcia 'Cesidiano' u l-Marcia 'Agnesina' għall-festa tal-10 t'Awwissu 19521; il-Marcia 'Queen Elisabeth IP u l-Marcia 'Hindoo-Song' għall-festa tad-9 t'Awwissu 19532; il-Marcia 'Maria Dolores' u l-Marcia 'Ġużeppini' 5 għall-festa tas-7 t'Awwissu 19551; il-Marcia 'Tiene'lS u l-Marcia 'Il-Famuża Koppla''$ fil-festa tat-12 t'Awwissu 19561, fl- okkażjoni tal-inawgurazzjoni tal-koppla l-ġdida tal-knisja parrokkjali tal-Ħamrun; Mro Attard (1899-1970), l-awtur ta' 'Willard' 2 Dal-marċ indaqq għall-ewwel darba waqt il-programm mużikali tal-Ġimgħa, 11 t'Awwissu, li soltu kien isir ħdejn il-knisja parrokkjali tal-Ħamrun, dejjem taħt il-bakketta t'Attard. Il-marċ kien indaqq eżatt wara l-Innu Solenni ta' Miruzzi. L-istess żewġ marċi ġodda, 'Willard' u 'Climax' naturalment indaqqu wkoll waqt il-marċ brijuż li jsir wara l-programm. Il-għala Attard semma dal-marċ tal-aħħar hekk hi mbagħad storja oħra li għad trid tinkiteb. 3 Carlo, jew Karlu bħala isem, u Satariano, jew Satarjanu bħala kunjom kollha jirreferu għall-istess persuna. Kunjomijiet oħrajn li kienu dehru f'xi ġurnali bħalma huma, Sataljano (L-Orizzont, 8.8.1970) u Satalino (It-Torċa, 9.2.2003, p. 26 u 'Għamlu Isem': it-Tielet Ktieb ta' Joe Julian Farrugia, p.146 (KKM, 2017) huma għalkollox skorretti. 1 Dwar dal-innu-marċ ara artiklu tiegħi tas-sena l-oħra, 'Inni-marċi mill-pinna ta' Mro Willie Attard'. $ Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1946. (N.B. Il-ktieb tal-festa tal-parroċċa tal-1947 m'għandix kopja skannjata tiegħu). 7 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1948. $ Isem tat-tieni l-akbar belt fil-Ġappun, li tinsab fin-Nofsinhar tal-belt kapitali, Tokvo. Dal-marċ orjentali kien indaqq l-ewwel darba waqt il-programm mużikali tas-Sibt, 6 t' Awwissu. 9 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1949. 10 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1951. 1 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1952. 12 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1953. (N.B. Il-ktieb tal-festa tal-parroċċa tal-1954 ma jidhirx li għandi kopja skannjata tiegħu). 1 Fil-ktieb tal-festa tal-parroċċa jidher bl-isem ta' 'Giuseppini'. 4 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1955. 15 Fil-programm tal-festa tal-Banda 'San Ġużepp' jidher bħala 'Thiene'. 16 Fil-programm tal-festa tal-Banda 'San Ġużepp' jidher bħala 'Il-Famusa (sic) Koppla'. 1 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1956. u l-Marcia 'St. Luke's''$ għall-festa tal-11 t'Awwissu 1957.P Tagħrif dwar il-partitura u deskrizzjoni tal-marċ: Il-partitura orġinali ta' 'Willard' fiha 16-il paġna, bin- nomenklatura tal-istrumenti tidher fit-tabella t'hawn taħt. In-numri, bl-isem tal-istrumenti warajhom, qegħdin fl-istess ordni kif jidhru fil-partitura, u li jirrappreżentaw il-varji pentagrammi'' li nsibu f'kull paġna tal-manuskritt: 01 I''Clarinet in Ep'l 07 ) Trombonesż- 02 ) l Clarinet in Bb 08 J Althorn in Bb 03 (271 g 3/1 Clarinet in Bb ( 09 J Euphonium' 04 ( 1.2.3. 05 ) l''Cornetin Bb 11 f Side Drum 06 ( 2'd Cornet in Bb 12 ) Bass Drum £ġ Cvmbal Il-marċ hu in Sib Maġġuri u għandu $/s bħala sinjal ta' miżura' fl-ewwel parti, u jeqleb għal 2/4 fit-Triju, bit-tonalità, kif mistenni, tmur għal Mib Maġġuri. U bħal f'kull marċ ieħor, 'il-'Willard' insibulu varji taqsimiet ewlenin, fosthom tlieta kbar, bit-tielet waħda tkun it-triju. F'dal-artiklu se nagħti biss desrizzjoni mużikali tal-marċ: Taqsima Battuti Deskrizzjoni l-8 Introduzzjoni 9-40 (41) L-ewwel replika B 42-57 (58-60) ( It-tieni replika 61-68 Introduzzjoni ; 2:18 1 69-10O(101) JI L-ewwel parti c Triju b ( 102-117 It-tieni part 118-119 Koda Taqsima A: Fl-intoduzzjoni (b. l-8) għandna stqarrija mużikali ta' tmien battuti, imqassma f'żewġ frażijiet ugwali, bit-tieni waħda twieġeb il-mistoqsija tal-bidu. It-tnejn huma identiċi f'dak li hu ritmu, fejn il-banda kollha tidħol iddoqq bil-qawwi (forte). L-ewwel replika (b. 9-40 (41)) fiha 32 battuta, imqassma f'żewġ sentenzi daqsinsew, b'16-il battuta il- waħda. Fl-ewwel waħda (b. 9-24), il-melodija prinċipali qiegħda fuq ir-ram baxx, jiġifieri althorns, ewfonji u trumbuni (dawn tal-aħħar aktar jassumu r-rwol ta' kantabbli), filwaqt li l-istrumenti tal-injam jakkumpanjawhom ħafif b'akkordji ritmati. Min-naħa tagħhom, il-kurunetti jeżegwixxu skwilli fanfarreski, kif is-soltu jaf jiktibhom Attard (EŻ. 18 Aktarx li dal-marċ kien semmieh hekk peress li kien spiċċa rikoverat fl-isptar St. Luke's wara l-ħass ħażin qawwi li kien tah waqt il-prova tal-Innu Tifħir San Ġużepp. Dal-marċ kellu jkun l-aħħar wieħed li kiteb għal dil-Banda. 19 Ktieb tal-festa tal-parroċċa 1957. 20 Il-ħames linji (u l-erba' spazji ta' bejniethom) li fuqhom tinkiteb il-mużika. 21 Għad li niżżel 1'', fil-fatt kwartin wieħed hemm idoqq. 22 Fuq dil-pentagramma għandna tliet trumbuni: prim, sekond u terz. F'dil-partitura dawn huma mqegħdin fuq l-althorns, meta normalment ikunu bejn l-ewfonji u l-baxxi. 23 Waqt żgħir minnhom, l-ewfonju huma diviżi. 24 Fil-partitura, dil-parti hi miktuba biss għall-baxxi in Mib. 235 Das-sinjal insibuh dejjem fil-bidu ta' kull biċċa xogħol mużikali, u jkollu żewġ numru fuq xulxin, b'dak ta' fuq jindika t- taħbitiet, u l-ieħor, ta' taħt, il-valur tagħhom. $/s għandu żewġ semiminimi bil-punt, filwaqt li 2/4 fih żewġ semiminimi mingħajr il-punt. Ewf/Baxxi p Fit-tieni parti tal-ewwel replika mbagħad (b. 25-40 (411), il-melodija tmur għand il-klarini u l-kurunetti, u bl-althorns u l-ewfonji jinsġu l-kontromelodija. Dit-tieni parti tibda tindaqq bil-mod (piano), u f'ħin qasir, permezz ta' krexxend, iżżid fil-volum għal qawwi (forte), u tibqa' hekk sal-ewwel volta, meta mbagħad il-passaġġ kollu jirrepeti ruħu. Fit-tieni parti wkoll, mal-bumm tal-katuba, li qabel kienet qed iddoqq weħidha, issa jiżdied ukoll it-tifqigħ tal-pjatti. Taqsima B: Il-melodija tat-tieni replika jibda in aria'' mit-tieni volta. Dal-passaġġ fih biss 16-il battuta (b. 42-57 (58-60)), u li fl-ewwel nofs tiegħu jilgħab bil-volumi, li jalternaw bejn bil-mod (piano) u bil- qawwi (forte), sa ma fit-tieni parti, ix-xogħol jinstalla ruħu f'dan tal-aħħar. Il-melodija ewlenija tibqa' dejjem fl-istrumenti tal-injam u l-kurunetti, imsieħba dejjem mill-kuntrakant tar-ram, li permezz tiegħu, iż-żewġ partijiet iwieżnu 'l xulxin bħal f'ċaqlembuta, kif titlob l-arti kuntrapuntali. Min-naħa tagħhom, il- katuba u l-pjatti wkoll jibqgħu jilagħbu sal-aħħar il-logħba ta' min minnhom imissu jidħol jew le (Eż. Ewfonji s- Ez.2 : Trumbuni/Baxxi '4 4 f Taqsima Ċ: It-Triju wkoll tidħol għalih permezz t'introduzzjoni, immarkata li trid tindaqq Marcato (b. 61-8), u li għandha ħafna mill-oħra li nsibu fil-marċ 'Il-Famuża Koppla'. Dil-introduzzjoni għandha ħafna wkoll minn fanfarra, bil-kurunetti jimxu f'moviment kuntrarju mal-bqija tar-ram, imsieħba dejjem mit- tanbir militari tat-tanbur, li jimxi skont it-tqassim ritmiku tal-kurunetti. p Kur. ħ ft 3 'TmbjJB 5 Ph , L-eżempju t'hawn fuq juri l-bidu tal-ewwel parti tat-Triju (b. 69-100 (101)), li hi replikata, u fejn il-kurunetti huma mitluba biex jidħlu biss meta din tiġi biex tirrepeti ruħha. Dil-parti fiha 32 battuta, imqassma f'żewġ sentenzi twal ta' 16-il battuta l-waħda, u li min-naħa tagħhom, jerġgħu jinqasmu fi tnejn oħra iżgħar. Fil-partitura oriġinali, it-taqsima tal-perkussjoni hi siekta, u — tħalli 'l-korni, żewġ trumbuni (fl-ewwel nofs tar-replika) u baxxi joħolqu r- 1 ritmu meħtieġ bejniethom. Fit-tieni parti tat-triju mbagħad (b. 102-117), il-banda sħiħa tidħol iddoqq i Sb bil-qawwi ħafna (fortissimo), bis-soltu melodija fdata'l-injam u l-kurunetti fl- ii IE ——— unisonu, u bir-ram iwieġeb lura f'forma ta' kuntrakant. Il-marċ jagħlaq L-aħħar battuti tal-marċ 'Willard', (: b'koda qsajra ta' żewġ battuti kollox. fejn naraw ukoll il-firma t'Attard 26 Mużika li ma tibdiex fuq il-parti forti (jew qawwija) tal-battuta, imma fuq dik debboli (jew dgħajfa). Dal-artiklu qed jitwassal lill-qarrejja Melliħin fl-okkażjoni tal-festa titulari ta' Marija Bambina li ta' kull sena tiġi solennement iċċelebrata f'dar-raħal. Dis-sena jaħbat ukoll għeluq il-120 sena minn twelid Mro Willie Attard, filwaqt li s-sena d-dieħla nkunu qegħdin niċċelebraw il-50 anniversarju minn mewtu. Aktar artikli mill-istess awtur jinsabu fuq OAR (G UoM (https://www.um.edu.mt/librarv/oar/)