Soċjetà Sant'Andrija — Villa Lija A.p. Iżjed ma nikbru fl-età, iżjed naraw iż-żmien igħaddi malajr. Il-Festa qisu kienet il-bieraħ, u l-Festa reġgħet magħna. Ngħidu 'grazzi' lil Kristu Salvatur li għoġbu jagħtina sena oħra. Hekk bqajna nagħmlu aħna, kważi l-istess ħames anzjani: ta' kull nhar ta' Ħadd, wara l-Quddiesa tad-9.30 a.m.: niltaqgħu fil-bar tas-Soċjetà Sant'Andrija, ġeneralment fuq l-istess mejda fir-rokna ta' taħt it-televixin. Fil-waqt li nkunu nixorbu xi ħaġa, mitlufin f'xi diskursata, kliemna dejjem jaqa' fuq żmien tfulitna, ta' bejn is-sittin u sebgħin sena ilu. Ħwejjeġ tal- għaġeb, dejjem insibu fuqhiex nitkellmu, fuq xi ġrajja li qatt ma konna tkellimna fuqha qabel. Mhux l-ewwel darba li mirejna lil xulxin, tassew li darbtejn insiru tfal. Xi żgħażagħ ta' kultant jersqu lejna u jieħdu gost jisimgħu fuq dak li għadna niftakru. Kull meta niltaqgħu ma' xi diffikultà, dejjem nirrikorru għand Monsinjur Dun Ġużepp Fenech, għax għandna fiduċja kbira fih u jaf ħafna dwar ir-Raħal tagħna. Danl-aħħarbdejnanaraw kemm minna jiftakru dwar saċerdoti li kienu twieldu jew kienu joqogħdu fi Triq Sant'Andrija. Jien ma stajtx ma niftakarx f'Patri Ġann Camilleri, Ġiżwita, li kien assista għaż-żwieġ tiegħi ħamsa u ħamsin Bari Ġann Ġamiliet sena ilu fil-Kappella tal-Kulleġġ San Alwiġi, Birkirkara. Bdejt nirrakkonta lil sħabi dak kollu li ftakart dwaru. Komplejt nistaqsi u naqra dwaru u ddeċidejt li din is-sena nikteb dan l-artiklu għar- rivista li s-Soċjetà Sant'Andrija toħroġ fl-okkażjoni tal-Festa tas- Salvatur. il-Familja Tiegħu Patri Ġann twieled fit-8 ta' Frar 1916 minn Mosċ Camilleri u Pawla nee' Mifsud fid-dar numru 3, Sqaq numru 3, Triq Sant'Andrija. Kellu tliet ħutu: Antonia, li 'kienet reliġjuża ' mas-Sorijiet tas-Sacred Heart, li għamlet aktar minn tnejn u tletin sena fi Florida, l-Istati Uniti tal-Amerika u serviet bħala infirmiera u għalliema; Feliċ li kien miżżewweġ lil Nina nee Kind, u oħtu oħra Filomena, li mietet ftit snin ilu l-Ħamrun, għand il-'Lirtle Sisters of the Poor''. Missierhom Mosċ kien miet meta wliedu kienu għadhom żgħar. Mix-xellug għal-lemin: Sor Antonia, Fr John, iċ Camilleri, lomena (Mena) Minn ċkunitu Patri Ġann beda juri l-ġibda li kellu lejn is-saċerdozju. Kien iħobb jilgħab bil-knisja żgħira li kellu ġo armarju fil-ħajt tal-kamra tas-sodda tiegħu. Ġugarelli ma kinux jeżistu għalih. Din il-knisja baqa' jarmaha anke meta kiber. Meta kellu xi tlettax-il sena, darba qal lil ommu, li kienet iz-zija tiegħi, li kellu x-xewqa li jsir Ġiżwita. Din l-aħbar ommu laqgħetha b'ferħ kbir, u lanqas laħaq sebaħ l-għada li ma marritx il-quddiesa tal-5.00 a.m. biex twassalha lill-Kappillan, Dun Anton Buhagiar. Dan għamel li seta' biex jgħinu, daħal mal-Ġiżwiti u dawn bagħtuh jistudja fi skola sekondarja fi Sqallija. Studja barra minn Malta Għalkemm dan iż-żagħżugħ kien l-uniku Malti f'din l-iskola, u ftit li xejn kien jaf bit-Taljan, fi ftit żmien tgħallem sewwa u malajr beda jikteb komponimenti sbieħ b'dan l-ilsien. Il-vaganzi kien jiġi jqattagħhom hawn Malta mal-familja, mal-vapur ''Lubiana'. Il-vjaġġ kien jiswielu Lira, madwar 2.33Ewro tal-lum. Imma dak iż-żmien dik kienet il-paga ta' ġimgħal Iżda għal dawn l-ispejjeż, iż- żewġ zijiet tiegħu, Peppi (il-Bilf ) u Salvu (l-Landier), kienu jagħmlulu tajjeb. In-Novizzjat u l-Ewwel Voti Meta kellu biss sittax-il sena beda n-novizzjat tal-Ġiżwiti f'Bigheria, fi B —i Sqallija, u minn dakinhar' il quddiem qatt Na ma ħares lura, dejjem kuntent bil-għażla li kien għamel. Ta' 18-il sena, fit-8 ta' Settembru 1934, għamel l-ewwel voti u beda l-istudji tiegħu klassiċi u xjentifiċi. Fl-1937 beda l-filosofija f'Gibal, qrib Catania, iżda ġralu li meta spiċċa b'suċċess, ma setax jerġa' lura Malta għall- vaganzi, għaliex fl-10 ta' Ġunju 1940 l-Italja daħlet fit-Tieni Gwerra Dinjija u kienet kontra tagħna. Għalhekk Patri Ġann, li kien għadu student, flimkien ma' xi erba' sħabu Ġiżwiti Maltin, bagħtuhom fi Chieri, qrib Turin, biex jibdew it-Teoloġija. Iżda l-Awtoritajiet Taljani, biex jevitawlhom li jiġu nternati, reġgħu bagħtuhom fi Sqallija u minn hemm wara telgħu Ruma, fejn bdew it-Teoloġija fl-Università Gregoriana. Ordnat Saċerdot Patri Ġann kien ordnat saċerdot fil-15 ta' Lulju 1943 mill-Kardinal TM Q reŻ/zzzoza Soċjetà Sant'Andrija- Villa Lija A.D. 1880: Maurizio Fosati fi Chieri, Torin u l-għada, jum il- Festa tal-Madonna tal-Karmnu, qaddes l-ewwel quddiesa tiegħu u kellu x-xorti li juża l-kalċi ta' San Ġwann Maria Viannev, il-Kurat ta' Ars. Ħadd mill-familja tiegħu ma attenda għal din l-okkażjoni sabiħa. Wara li fil-Gwerra l-Alleati nvadew Sqallija, fl-1944, Patri Ġannn irnexxielu jiġi Malta u b'ferħ kbir kien milqugħ mill-familjari tiegħu u l-poplu iemamenanmenzna kon ta' Ħal Lija. Wara ftit li wasal kien iċċelebra Sor. Antonia Camilleri l-ewwel Quddiesa solenni tiegħu f'Ħal Lija fost il-ferħ ta' kulħadd. Tul ħajtu kollha dejjem kellu għal qalbu raħal twelidu, għex bħala abbati fil-knisja 1 parrokkjali u baqa' jattendi kull sena għall- Festa tas-Salvatur, l-iżjed billi jieħu sehem fil- Quddiesa solenni u għall-okkażjonijiet speċjali matul is-sena. il-Ħidma tiegħu f'Malta L-ewwel xogħol tiegħu f'Malta kien bħala 1 għalliem fil-Kulleġġ ta' San Alwiġi, Birkirkara, fejn dam ħames snin. Wara mar fin-Novizzjat Tifki bi tal-Ġiżwiti n-Naxxar, fejn kien jgħallem lin- ifkira għażiża hi L, . eg ta' novizzi u l-istudenti f'Lavola House. Għal 34 Fr John Camilleri, 8., 4 Se1a, kien Rettur tal-Knisja ta' San Injazju, Tas- Twieled 8 ta' Frar, 1916 Daħal Ġiżwita 1 ta' Settembru, 1932 Għamel l-Ewwel Voti 8 ta' Settembru, 1934 Ordnat Qassis 15 ta' Lulju, 1943 Għamel l-Aħħar Voti 2 ta' Frar, 1949 Miet 21 ta' Diċembru, 2003 Mulej, agħtih il-mistrieħ ta' dejjem Għal ħafna snin kien ukoll Kappillan tad-Dar ''Sagra Familja' għall-anzjani fin- Fl-istess żmien kien il-presbiteru tan- Neo-Katekuminat fil-Parroċċa ta' San Gwann. Wara din il-ħidma fejjieda li għamel għall- ġid tal-poplu ta' Alla, Patri Ġann mar igawdi lil Kristu Salvatur fil-21 ta' Diċembru 2003 fl-eta' — ta' 87 sena. Kull min kien jafu baqa' jfaħħru għall-ġid li wettaq u għall-karattru ferrieħli i tiegħu. Soċjetà Sant'Andrija - Villa Lija A.p. Aħna l-anzjani tas-Soċjetà ''Sant Andrija' nieħdu pjaċir li ngħaddu lill-poplu ta' Ħal Lija tagħrif dwar dawk li għexu qabilna u li ħallew isem sabiħ lir-raħal tagħna bil-ħidma tagħhom. Min-naħa tiegħi nirringrazzja lill-President tas-Soċjetà, is-Sur Joe Portelli u lill-membri tal-Kumitat, li għal dawn l-aħħar ħames snin ħajruni nikteb xi tifkiriet dwar żmien tfuliti. Nirringrazzja wkoll lill-Monsinjur Ġużeppi Fenech għall-għajnuna li dejjem tani fil-kitba tiegħi. Il-Festa t-Tajba lil kulħadd. F'Nhar il-Festa OSA l jie EPd Ia ser ikunu miftuħin għall-pubbliku bejn is-7.30p.m. Ħu din l-opportunità u ara b'għajnejk is-swali armati il PAT) fl-okkażjoni tal-festa tas-Salvatur