L-A kd e RA a erwieħ—aħta—maħtara l Et peċiif ap prdad l-Omm— safja; EE Beta l-istess-Oiim—AtlaHfil-Għar-—tal-Massa- fil-ħajja tagħha moħbija H għaddiet-ġewwa DRIEGH IL-MULEJ FL-ISTORJA TAL-GENS LHUDI Wara l-mewt ta' Salamun kien laħaq sultan ibnu Roboamu, li dan, billi ma kienx ried inaqqas it-taxxi minn fuq spallejn il-poplu, għaxar tribu'. telqu minn taħt il-ħakma tiegħu u għarrfu b'Sultan tagħhom lil-Geroboamu. B-hekk inħolqot is- saltna l-ġdida ta' Israeli, mifruda minn dik ta' Ġuda, u li din, wara il- firda, baqgħet taħkem fin-naħiet ta' l-għarb b'Ġerusalemm, belt ewlenija tagħha, Ġeroboamu, biex ineħħi kull ħajra min-nies tiegħu li jerġgħu jmorru taħt is-saltna ta' Ġuda, wet- taq firda jew xiżma reliġuża u pull- tka, billi flok it-Tempju, ħoloq żewġ għoġol tad-deheb, bħala għelm tal- qawwa ta' Ġeova, 'l wieħed f'Bethel u l-ieħor f'Dan. Din ix-xiżma fost ulied Ġakobb damet sas-sena 721 Q. K. Bejn dawn iż-żewġ saltniet, ta' Ġuda u ta' Israeli, l-ġlied ma qata' xejn, sakemm laħaq Sultan Akab, bin Amri, li tħabbeb u x-xierek ma' dawk tan-nisel ta' David (KT. II 12-16-28), Għalkemm miz-zatax il-sultan li ħakmu fuq Iżraeli, ebda wieħed minnhom ma kien fidil lejn. Alla, iżda Alla, sabiex dawk it-tribi xismatiċi ma jaqgħux u ma jħaddnux il-qima ta' l-allat qarrieqa, ħolqil- hom u bagħtilhom il-profeti biex iwis- hom u bagħtilhom il-profeti biex iwis- hom fil-qima ta' Alla wieħed. L-aqwa profeti ta' dik il-ħabta kienu ELIJA u ELIŻEW. Mill- Bollandisti Elija jiġi msejjaħ: ''Pro- digiosus Tesbites'' (Act. Mill-bqija, id-dehriet tiegħu qsar u fil-bogħod il-bogħod, il-ħeġġa u l-qawwa li wera fir-rebħiet tal-għaġeb li ġieb fuq il-qerq u l- ħażen, il-mixi li terraq sa fuq is- Sinaj, l-għeġubijiet li wettaq, l-estasi tiegħu sa fuq is-sħab, id-dehra tiegħu fuq l-għolja tat-Tabor, dawn kollha, ma' dak li igħid minnu l-Kittieb tal- Kotba tas-Slaten, jagħmlu minnu bniedem ta' kobor bla qies. L-akbar ħidma tiegħu hi fi żmien is-sultan 'Akab, ftit il-fuq m'd-900 sena Q.K., u li aħna nistgħu naqrawha fil-Kotba tas-Slaten, III. Aħna hawn natuha kif inhi bil-malti fil-ktieb C'Żmien il-Profeti, ta' 'l Alla jtieh il-Ġenna, il-Kommendatur Sur Fons Galea, mitbugħ għand G. Muscat, fl-1924. 1- Is-Sultan Akab u l-Profeta Elija. Akab, sultan ta' Iżraeli, dineb quddiem Alla meta ħa b'martu lil Ġiżabel, bint Etbal sultan ta' Sajdun u waqa' għaliha x'ħin rieditu jqim l-allat tal-frugħa tagħha Baal u Astarot. U Elija, profeta t'Alla, mar isibu u jnebbħu, u iċanfru għalli għamel, u heddu li Alla ma jdumx ma jagħmel il-ħaqġ minnu u minn niesu, jekk kemm-il darba jwebbes rasu u jibqa' fi dnubu. €L.artijiet taħt il-ħakma tiegħek ', mar qallu Elija, ''ma jarawx u la xita u anqas nida għal żmien twil sakemm ma ngħid jien. Qed inwissik fl-isem tal-Mulej, jien il-qaddej tie- U tul ta' tliet snin, u la xita u l-anqas nida ma niżlu fuq dawk l-inħawi. U Elija sama' leħen Alla meta fis- sirlu jitlaq u ġ'tbiegħed mil-belt u jinħeba f'xatt l-ilma ġieri ta' Karit ta' biswit ix-xmara: tal-Ġordan, fejn iċ-ċawl kienu jwasslulu ħbejża u laħam ta' kull filgħodu u ta' kull fil- għaxija. Imma, wara żmien, l-ilma ġieri ta' Karit, mnejn kien imur jix- rob, nixef għal kollox, għax ix-xita qatgħet u l-art ma żeditx rat ilma, Mbagħad Alla qal lil Elija: Issa jibqa' sejjer lejn Sarebta ta' Sajdun, u hemm tiltaqa' ma' waħda armla li taħsiblek għall-ħajja''. U Elija sama' minn Alla u telaq minnufiħ u baqa' sejjer lejn Sarebta. X'ħin wasal qrib dik il-belt, lemaħ waħda mara tiġbor il-ħatab, Se'ħil- ha u talabha timlielu daqsxejn ilma ġewwa żir biex jaqta l-għatx. U fil- ħin reġa' dar lejha u talabha tnew- willu kisra ħobż: ''Għax għandi l- ġuħ f' qalilha. Wegħġbitu bil-ħniena dik l-armla, għad li pagana, u kienet fqira għall- aħħar. Ikun imbierek Alla. tiegħek; jiena ħobż ma 'baqagħlix; qabda dqieq fadalli f'qieh ta' nħasa u qasba żejt f'daqsxejn ta' kus. Kont bi ħsiebi ninġabar f'dari b'dawn l-erba' nitfiet ta' friegħi niexfa li sibt inlaq- qat, insajjar id-daqsxejn ta' dqieq għalija u għal ibni, biex ladarba nkunu trejjaqna għall-aħħar darba, ma jibqalniex aqwa mill-mewt' l Wegħġibha l-Profeta: ('M'għan- dekx, le, mniex taqta' qalbek, oħti; mur f'darek, agħmel dak li int kel- lek fehma tagħmel: iżda, qabel xejn, aħseb xawwatli ftira għalija, u mbagħad aħseb għalik u għall- ibnek. Inġabret id-dar dik l-imsejkna armla uu semgħet minn kliemu: u Elija kiel dak li ħejjietlu dik il-mara l-ħanina, u warajh kielet hi u niesha. U minn dak inhar sa Alla bagħat ix- xita fuq l-art, qatt ma ġie nieqes id-dqieq mill-inħasa u anqas iż-żejt ma naqasha: fil-kus l U ġara' wkoll li żmien wara, bin l-armla marad u naqaslu n-nifs sa ruħu ħarġet; u l-imsejkna ta' mara ma kienitx taf fen tagħti rasha, tbikkmet u marret ħaditha ma' Elija u waħħlet f'moħħa li ħtija ta' dnu- bietu li binha miet. Elija, fuq hekk, ħadilha l-binha minn ħoġorha u mar meddu fuq soddtu u nxteħet fuqu għal darbtejn tlieta jitlob 'l Alla jroddlu l-ħajja: '('Muleja, iddew qajmu mill-imwiet lil dan it-tfaj'el F' U ruħu reġgħetlu f'ġismu, u dlonk it-tifel tħarrek u stejqer; u Elija reġa' refgħu u wasslu għand ommu. U tul ta 'tliet snin u nofs, anqas qatra ilma jew ndewwa ma waqgħet fuq wiċċ dawk l-artijiet, u l-ġuħ għakkishom lin-nies ta' Iżraeli, u anqas x'jiraw ma kienu jsibu l-mer- ħiliet tal-imgħaġ u bhejjem l-oħra. Fuq hekk Akab bagħat ifittex il- profeta ma' kullimkien fost il-ġnus l-oħra u s-saltniet tal-qrib tiegħu, iżda ħadd ma kien sama' bih. Fl-aħħar, wara dawn it-tliet snin u nofs, il-Mulej nebbaħ lil Eli/a jitlaq u jibqa' sejjer għand Akab u jfehmu x'għandu jagħmel biex jarġa' jagħti x-xita 'l wiċċ l-art. U Blija sama' minn Alla, u mar ifittex l-Akab fis- saltna tiegħu. L-ewwel ma ltaqa' ma' Abdijas, raġel twajjeb, ħakem f'dar is-sultan u sabu mħabbat jara mnejn jikseb l-ilma għall-bhejjem, ma jafx aktar fejn jagħti rasu, €Mur,' qallu minnufiħ il-profeta, 'mur bilġri għarraf lil sidek li Elija hawn''. qabad jitnikker, għax daħallu f'moħħu li jekk jaħsel jitilqu waħdu, għandu mnejn Alla jaħtaflu lil Elija u jaħbih, u sa jesal is-sultan isibu għosfor, Fuq hekk, qallu Elija: ''Fl-isem t'Alla, ja Abdijas, 'ien nagħtik kelma li dan il-jum is-sultan jara wiċċi. U filwaqt, Abdijas mar għal Akab; u s-sultan u l-profeta sabu ruħhom wiċċ imib'wiċċ. Elija, kif iltaqgħu, qabad minnufih ilumu li hu żamm mat-triq il-ħażina biex jitgħażżaq b'allat ta' martu. U mbagħad qallu lis-sultan: (Issa int ibgħat bandu lill-ulied Iżraeli ħalli jinġabru fuq l-għolja tal-Karmelu, u magħhom jil- taqgħu hemm il-qassisin ta' Baal u ta' l-allat tal-frugħa l-oħra'. U Akab bagħat isejjaħ lill-ulied Iżraeli u lill-qass'sin kollha ta' Baal fuq il- għolja tal-Karmelu. QWIEL TAL- PALESTINA Qadi l-awlàd, xanaq ħdlu. (L-Imħallef tat-tfal, ikkundanna għat- tagħliq lilu n-nifsu), Għax mat-tfal ma ssibx raġuni. Tkellimhom, u taħ- sibhom fehmuk, imma wara ssib li fehmuk ħaġa oħra, jew jagħmlu ta' bir-ruħhom li fehmuk ħażin. Għal hekk jingħad li t-tfal bħal ġrieden: tagħlaqilhom minn hawn, jiftħulek minn hemm. Għalihom ħaġa waħda hemm: sabar. ; Awradd waġgħa, l-waġgħa l-ħadra. (L-akbar uġiegħ, huwa l-uġiegh t'issa). Hekk hu, għax, dejjem tħoss dak li tkun fih, m'hux dak li għadda. Id-dweijaq meta jkunu għaddew, għal kemm ma tinsiehomx għal kollox, ma tibqax tbati bihom. El-ansin, ħakem nefsu. (Raġel hu minn jikkmanda, jaħkem, lilu n-nif- su). Hekk hu ta' bil-ħaqq. Nies, biex ikun jistħoqqlu l-isem ta' nies. irid iliġġem ġibdietu u jagħmel dejjem dak li turih ir-raġuni li għandu jagħmel m'hux, jagħmel dak li jfettillu dak il-ħin bla ma jqisha xej. Ja wċlu li jħibb miħabbet il-għelq l (Mbża minn min iħobbok bl-im- ħabba tas-sangisug l). Għax is-sangisug jaqbad miegħek biex jixrob minn demmek u meta jixba', jitilqek. U hekk jagħmlu xi ħbieb, u. wkoll xi qraba. Iduru miegħek u jfaħħruk u jagħmlulek il-kumplimenti sa kemm tislifhom il-flus u tagħtihom ir-rigali. U meta ma jibqalekx x'jeħdulek, ma tarahomx aktar b'għajnejk.