Gran Croce Kappillan Konventwali 'ad honorem' ta' l-Ordni Militari ta' San Ġwann Il-Mużika fil-Medda tas-Snin Naħseb li tkun ħaġa tajba li fil-jiem tal-Festa wieħed jirrifletti ftit fuq il-mużika li tindaqq fil- Knisja Parrokkjali kif ukoll fil-mużika li tindaqq fuq il-palki tal-banda u fit-toroq waqt il-marċi brijużi. Meta ġie f'moħħi li nikteb dwar is-suġġett tal- mużika ridt nibda bejn wieħed u ieħor mill-oriġini tal-mużika bħalma ngħidu: 'Liema kienu l-ewwel strumenti li kienu jintużaw 77 Mużika fit-Testment il-Qadim Fit-Testment il-Qadim insibu dawn l-istrumenti: iċ-ċetra, it-tamburlin, l-arpa b'għaxar kordi, it- trombi, iċ-ċimbali, is-sfafar u t-trumbetti. Naqraw siltiet mis-salmi li fihom insibu x'uħud minn dawn l-instrumenti tal-mużika: €Ħa jfaħħru biż-żfin l-isem tiegħu u bid-daqq tat-tnabar u taċ-ċetra' Salm 149. tFaħħru l-Mulej bid-daqq taċ-ċetra, għannulu fuq l-arpa b'għaxar kordi ' Salm 32. F'dan is-salm insibu osservazzjoni li d-daqq għandu jsir kif għandu jkun: ''Doqqulu bis-sengħa'. (ibid.cit.) 'Tela' Alla b'għajat ta' ferħ, il-Mulej bid-daqg tat-trombi. 'Qum, ruħ tiegħi, qum, arpa u ċetral Ħa nqajjem sbieħ il-jum 7: Salm 56. €Faħħruh bid-daqq tat-tromba, faħħruh bl-arpa u ċ-ċetral. Faħħruh bit-tanbur u biż-żfin, faħħruh bid-daqq tal-kordi u tas-sfafarl Faħħruh bid-daqq qawwi taċ-ċimbali, faħħruh bid-damdin taċ-ċimbalil Kull ma jieħu n-nifs, ħa jfaħħar lill-Mulejf' Salm 150. tJifirħek id-daqq tal-kordi'' Salm 44 ĊGħollu l-leħen ta' l-għana, doqqu t-tnabar, doqqu ċ-ċetra ħelwa ma' l-arpa, doqqu t-tromba mal-qamar ġdid, mal-qamar mimli f'jum il-festa tagħna. Mons. Ġwann Dimech €Fuq l-għaxar kordi u fuq l-arpa, u bid-daqq taċ-ċetra.' 'Il-għannejja quddiem, l-istrumenti wara, fin- nofs it-tfajliet bit-tamburlini' Osservazzjoni oħra: hawn naraw il-pożizzjoni kif kellhom jimxu waqt il-marċ. Għannu lill-Mulej biċ-ċetra, biċ-ċetra u bil- ħlewwa ta' l-għana, bit-trombi u bid-daqq tat- trumbetti, għajtu bil-ferħ quddiem il-Mulej is- Sultan. €F'xatt ix-xmajjar ta' Babel, hemm qgħadna bil- qiegħda u bkejna aħna u niftakru f'Sion. Mas-siġar tal-luq tagħha dendilna ċ-ċetri tagħna.' Mużika Lhudija Il-mużika Lhudija, kemm dik reliġjuża kif ukoll folkloristika nsibuha sa minn żmien it-Testment il-Qadim sal-lum, b'temi Lhud u b'kompożituri Lhud. Il-mużika Lhudija nsibuha tindaqq kemm waqt funzjonijiet reliġjużi kif ukoll f'okkażjonijiet ta' inkurunazzjonijiet u ċelebrazzjonijiet oħra kbar. Il-melodiji wżati fit-tempju waqtċelebrazzjonijiet liturġiċi kienu bbażati fuq skala ta' erba' noti. It- testi liturġiċi kienu jiġu kantati mill-qassisin, u orkesta ta' strumenti msemmija hawn taħt, kienet takkumpanja l-kant tal-qassissin jew kor. Il-kant kien ikun alternat bejn il-kor u l-kongregazzjoni. It-ritmu kien ħafna drabi mfassal fuq is-sillabi tal- kliem. Strumenti użati fil-mużika Lhudija Il-Lhud kienu fl-antik jagħmlu użu minn strumenti bil-kordi. L-istrumenti l-aktar karatteristiċi kienu l-kinnor jew ċetra, l-istrument li kien juża r-Re David. Strumenti oħra tal-kordi: in-nevel jew l-arpa, lasor jew iż-żither. Strumenti bħall-ugab jew il-fifra u l-ħalil jew l-obwe. Il-ħasora jew it- trumbetta jew is-shofar jew il-qarn tal-bodbod, kienu l-istrumenti użati fit-Tempju u f'konnessjoni ma' ċelebrazzjonijiet irjali; is-shofar għadu jindaqq waqt ċerimonji tal-Lhud. Fost l-istrumenti tal-perkussjoni — nsibu t-tanburlini li jdoqquhom. in-nisa, il-palamon, il- qanpiena U l-msiltavim jew iċ-ċimblu. Mużika Griega Primarjament il-mużika taċ-ċiviltà antika tal- Greċja nsibuha fl-aqwa tagħħa fis-snin bejn 450 u 325 qabel Kristu. F'dawk iż-żminijiet kienu ta' kull sena jsiru festivals u kuntestazzjonijiet tal-kant u tal-mużika. L-istrumenti prinċipali kienu żewġ kwalitajiet ta' ċetri u l-kithara; l-obwe doppju, u l-aulos (il-flawt). Dawn l-istrumenti kienu jintużaw b'mod solo biex jakkumpanjaw il-kant u r-reċitazzjoni. L-istrumenti tal-korda kienu assoċjati l-istrumenti tan-nifs (wind instruments) kienu użati fil-qima lejn Dijonisju u fid-drama. Il-filosfi Griegi antiki kienu jgħidu li l-oriġini tal- mużika kien divin. Kienu jżommu li l-mużika kellha s-setgħa li permezz tagħħa tinżamm l-armonija u l-ordni fl-univers. Dawn il-filosofi Griegi kienu jżommu wkoll li l-mużika kellha setgħa fuq l-emozzjonijiet u l-imġiba tal-bniedem. Mużika Ewropea Ruma pagana kienet iżżomm l-istess teoriji dwar il-mużika l-istess bħal dawn li kienu jżommu l-pagani Griegi. Insibu biss li ma' l-istrumenti mużikali li kellhom il-Griegi, ir-Rumani żiedu strumenti tar-ram bħalma huma t-trumbetti li kienu jużawhom waqt il-battalji u waqt il-marċi militari. Aktar tard insibu li kienu r-Rumani li bdew jagħmlu użu mill-orgni bħala strument ta' akkumpanjament. Mużika Medjevali (sas-sena 1450) F'dan iż-żmien, meta l-Imperu Ruman kien qed jonqos, il-Knisja Kattolika ġewwa Ruma bdiet taddatta l-kant li aktar tard sar magħruf bħala l-Kant Gregorjan. Dan il-kant ħa l-isem tal-Papa ta' dak iż-żmien li kien il-Papa Girgor I, il-Kbir u li x'uħud jaħsbu li kien żied xi partijiet minn dan il-kant huwa stess. kellha tkun aktar eleborata f'ċerti partijiet. Għalhekk żdiedet il-polifonija. Fis-seklu XII il-kant beda jsir bi tlieta jew erba' vuċijiet. Fis-seklu XIV beda l-kant bħala ars nova (arti ġdida). Mużika Rinaxximentali (1450 — 1600) Kienu bosta l-kompożituri li fil-bidu tas-seklu 15 ippreferew stil ta' mużika aktar sempliċi minn dik ta' qabel. Iż-żmien tar-rinaxximent ta spinta fil- kompożizzjoni tal-mużika tal-Quddies li ma jibqax jinkiteb fuq ir-ritmu tal-kant Gregorjan, iżda fuq melodiji sekulari. Fi żmien ir-rinaxximent insibu żewġ Quddisiet: dik ta' Josquin Desprez Missa Pange Lingua u l-oħra ta' Giovanni Pierluigi da Palestrina Missa De Beata Virgine. Mużika Barokka (1600 — 1750) Fl-aħħar tas-seklu sittax, meta l-polifonija rinaxximentali kienet qed tiddomina, fl-Italja beda jsir żvilupp ieħor fl-istruttura tal-mużika. Bosta kompożituri Taljani bdew jiċċaqalqu mill-istil polifoniku u bdew jersqu lejn il-mużika klassika Griega. Il-mużika strumentali bdiet aktar tissaħħaħ fis-seklu sbatax. Hawn ta' min isemmi l-Concertos ta' Johann Sebastian Bach u l-Oratorju Messiah ta' George Frederic Handel. Mużika Klassika (1750 — 1820) Xi kompożituri żgħażagħ għal xi l-1720 bdew jaraw li l-kontrapunt fil-mużika Barokka kien riġidu u intellettwali wisq. Dawn il-kompożituri riedu l-espressjoni mużikali tkun aktar spontanja. Għalhekk dawn il-kompożituri bdew jippreżentaw xogħlijiet ta' mużika kif xtaqu huma. X'uħud minn dawk il-kompożituri kienu: Wolfgang Amadeus Mazort li fl-1788 kiteb għadd ta' sinfoniji; Joseph Hvdn li fl-1790 ikkompona u mexxa għadd ta' sinfoniji; Ludwig van Beethoven li kiteb bosta mużika fosthom l-Eroica. Mużika Romantika (1820 — 1920) Bosta mill-kompożituri bejn is-snin 1810 u 1820, ħassew li għandhom jibdew jagħtu stil ġdid lill-kompożizzjonijiet tagħhom. Minn dawn il- kompożituri nsibu lil: Franz Hector Berlioz u lil Franz Liszt. il-Mużika terfa' l-ispirtu u hi mezz ta' għaqda Quddiem dan il-kwadru tal-mużika ma tistax ma tiqafx u tirrifletti u tasal għall-konklużjoni u tgħid: 'Tassew il-mużika hija t-tama tagħna li arti hekk nobbli tkompli dejjem iżjed iżżid u terfa' l-ispirtu biex permezz tiegħu, wieħed jasal biex jifhem aktar il-valuri awtentiċi umani u spiritwali li toffri l-mużika. Barra minn dan, il-mużika hija strument ta' għaqda bejn il-bnedmin li twassal biex jiġu mirbuħa kull diskriminazzjoni u biex tasal aktar 'l hinn minn kull fruntiera. Il-Knisja li minnha d-dinja, speċjalment l-Ewropa dejjem ikkontribwiet biex tippromwovi l-kultura u l-arti, tħossha grata lejn dawk il-kompożituri li taw sehemhom għal dan il-għan, speċjalment, meta dan il-għan kien biex jingħata ġieħ lil Alla. Bħal issa qed niftakar f'Johann Sebastian Bach. Dan il-kompożitur kull darba li kkompona xi xogħol mużikali, qabel ma jibda jikteb in-noti, kien iniżżel tliet ittra S.D.G. li jfissru Soli Geo Gloria. Tajjeb li ngħidu li l-mużika għandha kapaċità kbira biex tesprimi t-teżori ta' kull kultura. U mhux biss, għaliex il-mużika min-natura tagħha tista' toħloq ċerti armoniji li jqanqlu emozzjonijiet interni u profondi. Il-mużika tista' bil-melodiji tagħha toħloq forza qawwija li tinfluwixxi fuq il-moħħ kif ukoll il-qalb ta' min jismagħha. Għalhekk, il-mużika, sija jekk tkun qed tgħolli l-kelma tal- bniedem jew tlibbes b'mod melodjuż il-Kelma ta' Alla tasal biex tqajjem fil-bniedem ideali ta' sbuħija, aspirazzjoni lejn armonija perfetta li mhux imfixkla mill-passjonijiet umani, għaliex il-mużika mit- traxxendenza tagħha, hija espressjoni ta' ħelsien. Il-qawwa li għandha l-mużika tasal biex tisboq kull forza ta' l-art u ssir kenn għall-ispirtu b'mod l-aktar indipendenti, anke meta kollox jidher jaqtagħlek qalbek. Għalhekk il-mużika għandha valuri fiha nnifisha ta' interess għal kull bniedem. Għal din ir-raġuni kull kapulavur li l-mużika pproduċiet f'kull żmien u f'kull pajjiż huwa teżor għall-umanità kollha, mingħajr ma ġiet ristretta għal xi individwu jew nazzjon partikulari. Il-Mużika twassal għall- komunikazzjoni bejn l-individwi u bejn il-pajjiżi Il-Mużika: Hi Isien wieħed li bih il-bnedmin jikkomunikaw ma' xulxin. Hiokkażjoni ta' bdiel ta' valuri li jwasslu jifhmu 'l xulxin. Hi setgħa li terfa' l-moħħ u l-qalb tal-bniedem lejn il-Ħallieq ta' kollox. Hi dejjem uriet l-effetti tagħha bħala. il-popli ta' razez, ilsna, kulturi u menta differenti. m- Il-Mużika bħala Isien universali Il-mużika kemm popolari u kemm klas għandha Isien universali li bl-esekuzzjoni tagħ tidħol fl-ispirtu tal-bnedmin u tgħaqqdilhom moħħhom u qalbhom flimkien bħal aħwa. Għandna nħarsu lejn il-mużika bħal mezz iddestinat biex tinnobilizza lill-bnedmin u tippromwovi l-kapaċitajiet kbar tiegħu. Għalhekk hu meħtieġ li kull persuna jkollha faċilità li tersaq lejn l-arti mużikali, sija biex tiddedika nnifsu għall-mużika professjonalment jew biex wieħed jieħu pjaċir jismagħha u japprezza s-sbuħija tagħha. Hu importanti wkoll li wieħed jagħraf il-frott li joħroġ mit-talenti ta' dawk li ddedikaw saħħithom u ħajjithom għall-mużika: kemm dawk li jikkomponu u kemm dawk li jesegwixxu l-mużika. Il-Knisja dejjem ippromovit il-Mużika Iva, il-Knisja dejjem ippromoviet il-mużika billi kkultivat l-arti mużikali għaliex sa mill-bidu għarfet l-importanza tagħha fil-ħajja, kemm f'dak li hu spiritwali, kulturali u soċjali tal-bniedem. Fuq kollox, il-knisja tinsisti li f'mumenti l-aktar għolja l-arti mużikali trid tidħol bħala element li biha tingħata glorja 'l Alla bħala espressjoni ta' talb, ta' tifħir u ta' qima. Il-Qdusija Tiegħu, il-Papa li għadu kemm miet, Ġwanni Pawlu II, nhar is-6 ta' Awwissu, 1985 kiteb lill-Mons. Domenico Bartolucci, Direttur tal-Kor tal- Vatikan u President tal-Kumitat tas-sena Ewropea tal-Mużika fl-okkażjoni ta' l-ewwel ċentinarju ta' Johann Sebastian Bach, George Frederic Handel u Domenco Scarlatti u qallu 'As is well known, the Church has alwavs cultivated and promoted music. L-Imqaddsa Verġni Marija u l-Mużika Marija Santissima wara li laqgħet it-Tħabbira ta' l-Arkanġlu Gabriel u semgħet dak li kien seħħ fil- qariba tagħha Eliżabetta, telqet minn Nażaret lejn Għajn Karim. Wara li Eliżabetta qalet lil Marija: ĊĦienja int li emmint' Marija tasal biex minn fommha toħroġ il-kantiku tal-Magnificat. Dan il-kantiku ta' Marija wassal bosta kompożituri biex jesprimuh b'arti mużikali mill- aqwa fosthom Johann Sebastian Bach li għall- Paul Claudel nhar il-Milied ta' l-1886 jidħol għall-kurżità fil-Katidral ta' Notre Dame ta' Pariġi. Dak il-ħin kien qed jitkanta l-Għasar ta' nhar il- Milied. Kif wasal id-daqq u l-kant tal-Magnificat in-nies preżenti bil-wieqfa, Paul Claudel li ma kienx jemmen qam ukoll. Iżda meta sema' u rrifletta fuq il-kliem tal-Magnificat wasal biex ikkonverta. Francois Muriac, bniedem li ftit jew xejn ma kien jemmen, nhar it-28 ta' Frar 1955 mar fil-Katidral ta' Notre Dame, ta' Pariġi biex jattendi għall-funeral ta' Paul Claudel. Fl-aħħar tal-quddiesa Funebri indaqq l-orgni u minflok il-kant tad-Dies Ire indaqq u tkanta l-Magnificat. Fi tmiem ta' l-Eżortazzjoni: Il-Vokazzjoni u l-Missjoni tal-Lajċi fil-Knisja fid-dinja tal-lum il- Q.T. il-Papa Ġwanni Pawlu II jispiċċa b'dawn il- kelmiet: ''Meta l-Knisja ssir Marija, Kristu jitwieled fid-dinja. Meta inti tgħix bħal Marija, il-ħajja tiegħek takkwista tifsira ta' salvazzjoni għalik u għal ħutek fiż-żmien u fl-eternità. Rendikont Finanzarju Festa 2007 mill-1 ta' Ottubru 2006 sat-30 ta' Settembru 2007 DĦUL LM € Ġbir bieb bieb 121700: 2,834.85 Lotteriji 74900: 174470 Ikliet 224600. 5,231.77 Donazzjonijiet 656.50.:—— 1,529.23 Coffee mornings 729.63 1,699.58 Ġbir mill-marċ ta' l-aħħar 52500: 1,222.92 Ġbir mill-marċ King's Own 526.00: 122500 Interessi tal-bank 40.49 94.32 Bejgħ ta' souvenirs 54570. 1,271.14 Ħlas ta' Helium 118,209 275.54 Total — Dħul 7.353.61. /17,129.30 ĦRUĠ LM € Stationerv, posta u envelopes 230.06 535.90 Rigali tar-riċeviment 63.00 146.75 Donazzjonijiet lil tan-nar 100.00 232.94 Sound svstem 105.00 244.58 Induratura armar 280.50 653.39 Ironmongerv 680.23:— 1,584.56 Kor 120.00 279.52 Tenur 40.00 93.17 High up crane drivers 215.00 500.82 Baned mistiedna u tal-post 3,132.00:— 7,295.60 Enemalta Corporation 130.00 302.82 Sigurtà fil-każin 128.69 299.77 Bibita Benefatturi u xorb armar: 655.10:—/1.525.97 Kuruni 22.00 51.25 Stilel tal-Milied 175.00 407.64 Souvenirs 336.50 783.83 Fireworks 303.50 706.96 Helium 118.29 27554 Total — Ħruġ 6,834.89: /15,921.01