— KLIEM U GHIDUT Il-GEAL (Studju Folkloristiku ta' Ġ. CASSAR PULLICINO) (Jorbot ma' ''Leħen il-Malti' Għadd 182-184) ĠÀ0GO': Logħob tal-ballun. Aktarx li l- kelma ġejja mill-għajta mtennija fgoalf' li bil-Malti tinstema' Ugow', bil-waqgħa ta' l-ittra 1, KOHH : Kelma li biba ma jħallux it-tfal imissu l-ħmieġ. KOPPIPI: Ma nafx li jgħiduha l-lum din il-kelma. KUKKA: Bajda. L-ommijiet isejħu 'l uliedhom biex jieħdu l- bajda hekk ''Fijja għall-kukka L'. KUKKLU: Nokklu. Il-bidla ta' n f'k, fil-fehma tiegħi. taqbel ma' dik li semmejna qabel ta' ġ f'b fil-kelmiet ġobba u bobba. Dil-kelma turi l-għajta tas-serduk, imma tfisser is-serduk stess għat-tfal. Malli s-serduk jid- den i.e. 'jagħmel kukku kukkul' lit-tfal tismagħhom igħidu ''X'għandna nagħmlu f KUKKUŻEJT : Terfa' t-tarbija fuq dahrek, b'idejha m'għon- qok u sieq waħda fuq kull ġenb ta' qaddek. Flok kukku żejt ġie li tisma' qużżużejl. LA-LA : Taħnina ta' l-ommijiet biex iraqqdu liż-żgħar, De Sol- danis (p. 323) jikteb: ' in bocca dei fanċiulli cantandola privatamente tala. LALLALALA : Bonelli jagħti din il-kelma: tat-tfal fid-Dialetto Maltese (Suppl. Glott., Iż. 1907, p. 47) u jfissirha.. bħala bandla. Skond De Soldanis tfisser ukoll ''knisja, qaddis, jew xbieha '. LAM : Dil-kelma jgħiduha l-ommijiet meta jkunu jħannu u jben- nu lit-trabi fuq idejhom. ''Orqod, ibni, orqod, Fil-benniena tal-ħarir. MEJXI : Diminutiv ta' imtwi. Ma' l-ewwel pass li tagħti t-tar- bija, biex jagħmlulha l-qalb tismagħhom igħidulha ''Ejja mejxi għandi f' u jiftħu jdejhom it-tnejn biex jilqgħuha jekk tkun sa taqa'. Caruana (p. 308) jagħti eżempju ''Il- vavu beda jmejxi'. It., 1900, p. 4) igħid li mejxi u bejki biss jieħdu l-forma diminutiva bħala verbi. MIMMI: Uġigħ. Tisma': Għandi l-mimmi, Għandha l-mimmi l-vava, jew, meta jaqbdu xi sikkina eċċ. Dak mimmi. — MUĊĠU : Fenek. i NAJXU : Rieqed, artab, mhux fuq tiegħu. Tisma' wkoll NAĦDU. jew ħaxxu, Mhix kelma tat-tfal biss. NANNU : Kull tallab għat-tfal huwa nannu. Vassalli jagħti dil-kelma u jfissirha bħala voce puerile per imdieare il-gatto (p. 585). NAŻU : Imnieħer. Lit-tfal iħobbu jiċċajtaw magħhom billi jgħidulhom Neħodlu n-nażtt, u taparsi jeħ- dulhom imneħirhom u juruhom l-ewwel sebgħa ta' l-id bejn it-tieni żewġ swaba' bħallikieku kienu qalgħulhom imneħirhom u issa qegħdin juruhulhom. Ara xi ktibt taħt ġuġu, NEJŻU : Caruana (p. 342) jagħti dil-kelma bħala voce puerile li fisser porcellino. Falzon jagħti l-istess kelma imma ma jgħidx li hi kelma tat-tfal (p. 187. NEDDU:: Kelb jew qattus żgħir. Qiegħed inbajja, sta colle mani per terra'', Vassalli taħt 'nbgħajja jikteb carpo- ni, colle mani a terra, a pecorone (p. 586) Flok inbċ ġie li tisma' inbeq, li flimkien ma' beqqi juru ngħaġ. F'waħda mill-ħrejjef li kont nisma' Ħal Luqa meta kont żgħir nif- takar li waħda tifla ġiet mibdula b'seħer f'ħarufa u oħtħa mixħuta biex tmut qalb il-għollieq. Imma meta ġie s- sinjur minn barra, il-ħarufa bdiet tgħajjat : Oħti qiegħda ġo l-għolleq (flok għollieq) Imbuq, imbuq, imbuq l Varjanti oħra tgħid : Imbuq, imbuq, imbuġl Fuq is-siġra minn tal-luq; Rasha 'l isfel, saqajha 'l-fuq l Ara taħt appa. Dan il-verb niltaqgħu miegħu fil-għanja tal- Milied miktuba minn Patri Indri Schembri 8.J., li tibda hekk: . Ninni, la tibkix iżjed, Ninni Ġest Bambin, Ħallih għalina l-biki, Għax aħna l-midinbin. Għadna nisimgħu min igħid ''Bagħtitu l-iskola tan-nuna'' i.e. fejn jibagħtu t-tfal meta jkunu għadhom żgħar wisq biex jidħlu f'tal-Gvern. 1907, p. 21) iqabbilha mal-kelma, Sqallija nunnu, nun- Il-lum aktarx li tfisser bniedem bar- vani, mhux tas-soltu, ngħidu aħna tabib, qassis, ħabib eċċ. OJLEJ: De Soldanis biss iġib din il-kelma tat-tfal. Ma' otta Garuana jagħti Utta, bl- istess tifsira. bħalma jagħmel ukoll Bonelli. PAPPA: Ħobż. Flok tiekol igħidu wkoll pappi. PAQQA : Karrozza. Tit-trabi biex jisktu jgħidulhom Imxi mmor- ru paqqa. Fid-dizzjunarji ma ssibhiex. Kelma tat-tfal ġdi- da li ssawret mad-dħul tal-karrozzi f'Malta, aktarx mill- :ħoss tal-horn. Fil-femminili ngħidu wkoll pejxa, Kelma mqassra biż-żieda tal-vokali u u bit- twaqqigħ ta' l-ewwel sillaba kap-. 1907. p. 22) jagħtiha bħala kelma volgare, imma toqgħod aktar mal-kliem tat-tfal. Flok piff ġie li tisma' puff. , PIPU : Għasfur. De Soldanis u Vassalli jġibuha pipi u 'jfissruba ta' l-ewwel pollami ed. uceelli (p. 411), u tat-tieni uccello qughunque (p. 589). Flok pipi smajt piżi tas-Sliema s-sajf li għadda. PULI: Ħamiem. Isejħulu wkoll bil-kelma mtennija pil-pul jew, kif iġibha De Soldanis (p. 421) puli puli: cost si ehiamano i pollidindi da ehi li governa e gliene du da mangiare, Vas- salli jgħid ukoll li hi vox qua vocatur columbus (p. 560). NISEL IL-KLIEM (Jorbot ma' ''Leħen il-Malti' Għadd 176-178) FELLUS: Kelma li ġietna mill-Affrika ta' Fuq. Destaing fl- istudji tiegħu dwar l-ilsien Berbern jagħti afullis ''cock' bil-plural sħiħ ifullustn ''poules'. Dozv jagħti l-forma eqreb'lejn il-Malti fallis, pl. flàles ''parvus avium'' u fal- (Alcalà : Għarbi Moresk ta' Spanja) ''pou- lette'' (Beaussier: Għarbi ta' l-Afrika ta' Fuq). Il-kelma fellus ġejja mill-Latin pullus, bil-bidla tal-konsonanti ro- manza p fil-konsonanti f. Il-kelma Latina pullus, bil-Mal- ti fellus, hi taqsira ta' puellus—tifel żgħir jew tfajjel, di- minttiv ta' puer, tifel, jew por, din ta' l-aħħar forma qa- dima li ssibha f'xi skrizzjonijiet. Hekk Lucipor, Marcipor li jfissru bin Luċju jew bin Marku, użu li jaqbel mat-twaħ- ħil tal-kelma viteh fl-Islavoniku, bħala. suffiss ta' isem, eż: Mitrovitch , Stepanitch. Il-kelma Latina puer aktarx ġejja mis-Sanskritt putra, li tinsab ukoll fil-Persjan pusr u pois fl-Ispartan. Il-kelma fellus hi waħda mix-xhidiet ta' kemm tibdil iġarrab il-kliem biż-żmien sakemm igħaddi minn il- sien għall-ieħor. QATTUS : Bħal fellus, din ukoll kelma Latina li daħlet għandna mill-Għarbi tal-Magħreb qattus' (t alveolari) fejn daħlet mill-Latin Imwaħħar (Late Latin) catus ''a male cat''. kelma li nsibuha fil-kitba ta' Palladius Rutilius Taurus, li għex xi 350 sena W.K. u f'kittieba oħra. Minn dil-kelma ġejjin ukoll it-Taljan gatto u l-Franċiż chat.