L-ISTUDENT FIS-SOĊJETA mill-Professur Ġ. IX-XEJRA fi żminijietna hi li l-edukazzjoni għandha timxi mal-ħti ġi- jiet tas-soċjetà. Hawn bħal rivoluzzjoni mad-dinja kollha kontra l- edukazzjoni akkademika li ddur fuqha nfisha u tibqa' maqtugħa minn dak li s-soċjetà teħtieġ. Illum, id-dinja hija maħkuma kullim- kien minn idejoloġiji politiċi u għalhekk wieħed ma jridx jibla' dak kollu li jaqra f'gazzetti u kotba ispirati minn idejoloġiji partiġġja- ni. Min-naħa l-oħra, lanqas wieħed ma jrid iwarrab dak kollu li jaq- ra, kotba jew rapporti ta' nies li l-gvernijiet jinqdew bihom biex jagħmlulhom rapport fuq it-tagħlim fil-pajjiż, għax, ħafna drabi, dawn ikunu magħżulin mill-ewwel minn fost studjużi magħrufin għall-idejoloġija politika li taqbel ma' dik tal-gvern. Kull ma qed ngħid, mela, hu li għandna nistudjaw l-ideat ġodda jew qodma li minn żmien għal ieħor il-gvernijiet jinsistu fuqhom. Din l-insisten- za fuq edukazzjoni marbuta mal-bżonnijiet tas-soċjetà qed inħos- suha hawn Malta wkoll u l-aktar l-Università li qiegħda ġġarrab taqliba mingħajr programm. Taqliba tixbah lil taqliba ta' xi ħadd qed iħossu ħażin għax f'daqqa jinqabad bejn l-isfiduċja ta' l-im- għoddi u l-biża' ta' li ġej. Dan jiġti l-aktar meta l-pajjiż ikun nie- qes minn nies ta' intellett għoli, nies formati fi studji u esperjenzi profondi. L-aktar forza qawwija aktarx fanatika li għandna hawn Malta hija dik tal-partiti li mħabba fihom Malta għadha 'l bogħod mill-grad ta' maturità li poplu jilħqu biss meta jkun edukat biżżej- jed biex jista' jgħarbel l-ideat tiegħu u ta' ħaddieħor u jagħżel bejn idea u oħra mingħajr il-ħakma tal-passjoni partiġġjana li ddal- lam il-moħħ. Biż-żmien għad nilħquh dan il-grad ta' maturità, imma s'issa, wara daqshekk sekli ta' kolonjaliżmu, għadna daqsxejn 'il bogħod. F'Malta għandna iktar imħuħ sħan milli mħuħ formati. Fl- aħħar mill-aħħar, is-soċjetà Maltija għadha ssofri l-effetti ħżiena ta' snin kbar ta' kolonjaliżmu meta l-ħakkiema ħallewna lura. L-is- tudent universitarju li, bis-saħħa ta' l-intelliġenza tiegħu, u mhux għax imbuttat minn xi ħadd, jidħol għall-kors fl-Università jista' jagħmel ħafna biex imexxi s-soċjetà Maltija lejn maturità soċjali u edukattiva aktar milli kellna sa issa. Dan jista' jagħmlu b'diver si modi, imma l-aktar billi, wara li jkun eduka lilu nnifsu biżżej- jed, jipprova jeduka lill-poplu, u hekk joħroġ: sehmu minn kmieni għall-formazzjoni ta' soċjetà matura. B'din il-kitba qasira, se nsejjaħ l-attenzjoni ta' l-istudenti għall- analisi ta' prinċipju ideoloġiku li semmejt fil-bidu, jiġifieri li l- edukazzjoni fl-Università għandha tintrabat bilfors mal-bżonnijiet materjali tal-poplu. Bħala prinċipju ġenerali hekk għandu jkun. Min- naħa l-oħra, l-istudent li jixtieq isalva l-Università minn diżastru irid ikun jaf sa fejn jista' jaċċetta dan il-prinċipju u fejn għandu' jibda jagħmel ir-riservi tiegħu u reżistenza. Biex jagħmel dan, irid ikollu qabel xejn idea ċara ta' x'inhi università. Dak li qal Cardi- nal Newman dwar in-natura ta' l-università bħala l-ogħla skola fejn l-intellett ta' studjuż 'jinsann ma' l-intellett ta' studjuż 'ieħor, fejn wieħed jista' jiftaħ u jwessa' toroq ta' tiftix fondamentali (funda- mental knowledge), għadu veru daqs kemm kien veru fi żmienu, u daqs kemm kien veru fis-sekli ta' qabel minn mindu bdew jinfetħu l-universitajiet bħala akkademji ta' tiftix ta' għerf li minnhom ħar- ġu l-akbar intelletti fl-istorja taċ-ċiviltà tad-dinja. Fi kliem ieħor, waqt li jaċċettaw il-prinċipju tar-rabta ta' l-edukazzjoni mal-ħtiġi- jiet materjali tan-nazzjon, jeħtieġ'li l-ismdenti jagħmlu reżistenza qawwija għal kull artentat biex l-edukazzjoni fl-Universià tkun utilitarja biss u ma joqogħdux jitgħammxu b'kull ma jgħidulna es- perti barranin għax dawn mhux dejjem huma għorrief daqs kemm igħidulna, u lanqas ma huma dejjem nies li jirrapreżentaw l-idea ġenerali ta' x'inhi università u ta' kif għandha tkun l-edukazzjoni universitarja. Sfortunatament, anke fost studjużi li jridu jagħmlu karriera politika, issib min hu lest biex jissagrifika l-idea ta' uni- versità fis-sens storiku tagħha basta jaqdi l-ideoloġija politika tal- gvem. Kieku t-tagħlim fl-Università kellu jkun utilitarju biss, ma kien ikun hemm ebda differenza bejn università u politekniku. Dawk li huma lesti biex jaċċettaw edukazzjoni utilitarja biss iridu jkunu lesti wkoll biex jabbandunaw l-idea ta' università kif uritnieha min- għand il-Granmastru Pinto, minn żvilupp żgħir għal żviluppi akbar u li sata' jkun wisq aħjar, fi tradizzjoni storika ta' università bħa- la post fejn l-istudenti jirċievu formazzjoni intellettwali litifeħilhom moħħhom għall-valuri ċivili u morali u, fl-istess ħin, tqabbadhom it- triq tar-riċerka (research). Mela l-istudent li għandu għal qalbu din l-università, jekk ma jridx jaraha tmut wara ż-żmien ta' l-agonija li għaddejja minnu, jeħtieġlu jinsisti għall-għaqda taż-żewġ funzjo- nijiet tagħha bħala l-akkademja ta' (i) l-ogħla tagħlim u (ii) riċerka anki jekk din ir-riċerka ma tkunx marbuta mill-ewwel ma' riżultati prattiċi immedjati. L-Università tagħna kienet,u għadha, l-aqwa ak- kademja ta' l-ogħla tagħlim fil-gzira, imma għadha ma għamlitx en- fasi biżżejjed fuq ir-riċerka min-naħa ta' dawk li jgħallmu għalkemm din hija obligazzjoni kontrattwali fil-letter of appointment. F'uni- versitajiet Amerikani min ma jippubblikax xogħlijiet ta' valur fuq is-suġġett tiegħu (jekk ma jagħmilx hekk l-istudju jħallih fejn sa- bu), l-awtoritajiet iparpruh 'il barra — Publish or Perish — jingħad f'universitajiet Amerikani. Hawn Malta la darba wieħed ikun laħaq ħa l-pożizzjoni tiegħu fl-Università li hi, fl-istess ħin, impieg għal għomru, u jaf li s-salarju ħa jibqa' dieħel xorta waħda jekk jaħdem il-bare minimum ta' l-impieg daqs dak li jiddedika mħu għar-re- search, u jipproduċi, m'għandu xejn x'iħajru jew iniggżu biex ja għ- mel ir-research fis-suġġett li jgħallem. Biżżejjed wieħed jagħti: daqqa t'għajn lejn lista ta' għalliema ta' l-Università fl-imgħoddi li x'uħud minnhom imlew katedri għal snin twal — għomor ta' bniedem — u madanakollu ma ħallew xejn warajhom li jfakkarli xi darba kienu għalliema fl-Università. Din ma hix sitwazzjoni li wieħed jista' jagħlaq għajnejh għaliha u lanqas jiskot fuqha. Nistaqsu: Għandu d-dritt l-istudent u l-obbli- gu li jinteressa ruħu f'din il-problema7 Għala le7 Mhux l-Università u l-prestiġju tagħha jitilfu meta mingħand min igħallmu l-istu- dent ma jieħu xejn aktar mill-bare minimum fil-klassif Dan huwa argument li forsi qatt ma ġie trartat minn dan il-pont oġġettivament għaliex l-istudent kien meqjus bħala soġġett passiv — jieħu dak li jtuh u jagħlaq ħalqu anke jekk l-ikel ikun ħobż mimgħud (rebashed material). Qed ngħixu fi żmien ta' reviżjoni ta' ideat qodma. L-istudent mhux biss għandu dritt li jidħol f'dan il-proċess ta' reviżjoni, imma għandu wkoll jagħti l-kontribut tiegħu biex isseħħ mill-aktar fis re- viżjoni ta' mentalità li hi ħafna drabi wisq aktar burokratika milli akkademika. Bħal issa qed jiġini punt ieħor — dan hu l-aħjar użu li jista' jsir mill-istamperija ta' l-Università għall-qadi ta' xogħol ta' riċerka qabel kull xogħol li mhux ta' natura akkademika. L-isudent hu kuntent bil-kotba ta' valur akkademiku li ħerġin mill-istamperija ta' l-Università7 Ħerġia kotba biżżejjed li jżommu l-istima għall- Università tagħna fl-opinjoni pubblika7 Qabel nagħlaq irrid inċara punt. Min jaqra din il-kitba bl-ebda mod m' għandu jifhem li m'hemmx x'uħud mill-għalliema ta' l-Univer- sità li qed jagħmlu, u li ilhom jagħmlu, studji ta' riċerka u li huma Lil dawn naqalgħulhom il-kappell, im- ma jibqa' l-fatt li l-Università ta' Malta, minnha nfisha, kif inhi or- ganizzata burokratikament (u kif burokratikamentl) mhix mitfugħa fuq ir-research work (kull Fakultà u kull Dipartiment għandu l-għal- qa tiegħu x'jaħdem) u li dak li jinxteħet għar-research work ħafna drabi jġarrab sens ta' frustazzjoni għax iħoss li l-atmosfera hi indifferenti u ħafna drabi negattiva, biex ma ngħidx li ħafna drabi jaħbtu aħjar dawk li jixterdu u jaħdmu anqas.