L-ewwel żewġ persunaġġi li kitbu fuq dan il- qaddis kienu San Mattew u San Luqa. Skont San Mattew, San Ġużepp ġej mir-razza ta' David. Fil- fatt vers skont Luqa jgħid hekk- 'Ġużeppi, bin David, xejn la tibża' tieħu lil Marija b'martek. Hawn skont San Luqa, jidher ċar li Ġużeppi kien ġej minn din ir-razza. (ta' David). Huwa evidenti li missieru huwa kif qal San Luqa, Għeli, (Speċi ta' laqam tar-razza fuq in-naħa ta' David) għax dan qaluh in-nies ta' Ġerusalemm stess. (Ġerusalemm il-Belt il-Qaddisa). San Ġużepp kien il-Kustodju msejjaħ minn Alla biex jieħu ħsieb lit-tarbja Ġesti u lil Marija. Kien raġel żagħżugħ vera qaddis u mhux xiħ kif huwa ppreżentat f'ħafna stampi u statwi tiegħu.. imma.l Għalkemm kienu miżżewġin, it-tnejn baqgħu verġni. Huwa kien Missier legali ta' Ġest. La Marija hija ommu verġni, hekk ukoll Ġużeppi huwa Missieru Kast, Fil-fatt San Ġużepp jissemma wkoll meta mar ma' Marija l-Eġittu biex isalvaw lil Ġest u meta Ġesii ntilef fit-tempju u wara tlett ijiem sabuh. Il-Vanġelu jesprimi l-qdusija ta' dan ir-raġel b'kelma waħda li kien ''ġust' (skont San Mattew) Iż-żwieġ ma kienx isir bħalma nafuh illum. Iż- żwieġ kien jinvolvi prinċipalment lil missirijiet tal- għarajjes. Jekk il-missier ikun mejjet, jiġi involut l-iben il-kbir. (Għad baqa' postijiet fid-dinja b'dan ir-rit) Ir-rabbi jiffissa l-età minima li fiha wieħed dwar San Ġużepp u d-Devozzjoni tal-Maltin lejn San Ġużepp Minn Loreto Dalli Q) seta' jiżżewweġ. Tnax-il sena għall-bniet u tlettax għas-subien. L-għarajjes kienu jitlaqqgħu mill- ġenituri taż-żewġ naħat aktar tard. L-Istorja tad- Devozzjoni Fl-ewwel tliet sekli tal-Knisja, San Ġużepp intesa jew twarrab xi ftit mill-kittieba biex jispikka aktar Ġesti. San Ġużepp reġa' beda jissemma fir- raba' seklu minn San Ġwann Griżostmu u San Ġilormu u Santu Wistin. Santu Wistin tkellem fuq il-qdusija u ż-żwieġ tiegħu. Id-devozzjoni lejh bdiet mill-Insara Kopti fl- Eġittu. Iżda fil-Punent San Ġużepp reġa' twarrab fis-sekli ta' wara, u kien propju fit-13-il seklu meta reġa' ssemma minn San Tumas, li kiteb fuq iż- żwieġ qaddis ta' Ġużeppi u Marija u fuq il-Verġinità tagħha. L-Arċisqof ta' Chambrai kien għamel trattat fuq it-12-il Glorja ta' San Ġużepp fl-1495. San Bonaventura, il-kittieb Franġiskan tant magħruf, kiteb fuqu wkoll. San Bernard ta' Siena(ikkanonizzat fil-24 ta Mejju ta' 1450 ġewwa Ruma) għamel studju wkoll billi ħa ħsieb jgħaqqad il-kitbiet ta' qabel biex it-tagħlim jinġabar fi ktieb wieħed. Isidoro Isolari għamel trattat ta' Teologija Ġużeppina fis-seklu ħmistax: 'Summa de Donis SJoseph'. Fl-1621, il-Papa Girgor XV għamel il-festa ta' San Ġużepp fid-19 ta' Marzu bl-obbligu tal- quddies. Nhar it-8 ta' Diċembru 1870, San Ġużepp ġie iddikjarat Patrun tal-Knisja Universali u d-19 ta' Marzu ntgħażlet biex tkun iddedikata lilu. Dan sar mill-Beatu Papa Piju IX. Fuq San Ġużepp kitbu wkoll San Piju X, Papa Benedittu XV, Piju XI u Piju XII. Fl-1955 il-Papa Piju XII iddedika l-ewwel ta' Mejju lil San Ġużepp bħala Patrun tal-Ħaddiema. Il- Beatu Papa Ġwanni XXIII, (il Papa Buono) għażel Lil San Ġużepp G Iż-Żagħżugħ ta' dejjem. lil San Ġużepp bħala Patrun tal-Konċilju Vatikan Il f'ittra tiegħu tad-19 ta' Marzu 1961. Id-Devozzjoni tal-Maltin lejn San Ġużepp, fil- gżejjer Maltin Id-devozzjoni lejn San Ġużepp hija mxerrda sew fil-gżejjer Maltin. Dan narawh fid-diversi knejjes li hawn iddedikati lil dan il-patrun, u d-diversi festi li jiġu ċċelebrati ad unur tiegħu. Il-knejjes prinċipali ddedikati lilu jinsabu fl-Imsida, fil-Manikata, fil- Kalkara, fil-Qala Għawdex, f'Birkirkara u fir-Rabat Malta. (Il-qofol tad-devozzjoni Maltija) Kważi f'kull knisja f'Malta nsibu xxi statwa, artal jew fratellanza li huma iddedikati li San Ġużepp. Fost l-artali b'devozzjoni qawwija lejn San Ġużepp insibu dak tal- mewt tal-istess qaddis ġewwa l-knisja tal-Parroċċa Arċimatriċi u Arċipretali, tal-Gudja xogħol il-pittur Domenico Bruschi ta' Perugia. Id-Devozzjoni lejn San Ġużepp ix-Xiħ tar-Rabat (tal-Imdina) Fir-Rabat insibu statwa Inkurunata magħrufa mir- Rabtin u l-Maltin bħala San Ġużepp ix-Xiħ għaliex hija l-eqdem xbieha f'dawn. il- gżejjer. F'din is-sena ġiet restawrata għand id-ditta ta' Atelier del Restauro fi Triq Marco Montebello tal-Mosta.'. L-oriġini ta' din l-istatwa kienet bħala dekorazzjoni fuq xini tal-ordni ta' San Ġwann mal-Karrakka Sant'Anna. Skont it-tradizzjoni din l-Istatwa ġiet regalata lill-Arċikonfraternità ta' San Ġużepp mill- Ewwel Gran Mastru ta' Malta Philippe Villiers de L'Isle Adam. (li l-banda Ġużeppina ġewwa Rabat iġġib ismu) Maż-żmien kibret id-devozzjoni lejha. L-Istatwa ħarġet f'bosta pellegrinaġġini meta kien ikun hawn nuqqas ta' xita, li f'dan il- kas kienu jlibbsuh kapozza għaliex waqt jew wara l-pellegrinaġġ kienet tagħmel ix-xita. (din is-sena għandna bżonn kbir tagħha) Meta Malta kellha l-marda tal-Pesta (F'żewġ dati dik ta' 1676 u 1813) u l-Kolera l-poplu rrikorra bi ħġaru jitlob l-interċessjoni ta' San Ġużepp. Matul il-bidu tas- seklu 20 bdiet tinħass il-ħtieġa għall-Inkurunazzjoni tal-Vara Devota u Mirakoluża ta' San Ġużepp ix- Lil San Ġużepp L-Altar ta' San Ġużepp fil-Parroċċa Arċimatriċi tal-Gudja Xiħ. Dan il-proċess wassal għall-Inkurunazzjoni tal-Vara ta' San Ġużepp fit-3 t'April 1949. (minn issa 'l quddiem sa niltaqgħu ma' ħafna dati, ta' kuraġġ u taqtigħ il-qalb, kif ġej) F'Konsulta — Ġenerali Strordinarja — tal- Arċikonfraternità ta' San Ġużepp, li saret fl- Oratorju tal-istess fratellanza fil-Knisja ta' Santa Marija ta' Ġesti fir-Rabat ġie mħabbar mir-Rettur ta' dak iż-żmien, Mons. Dun Giuseppe Vassallo, biex tinħatar kummissjoni mill-istess Fratellanza, sabiex taħdem ħalli jkun jista' jinkiseb. il- permess meħtieġ mis-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti, biex l-istatwa antika ta' San Ġużepp tiġi inkurunata. Din l-aħbar ġiet milqugħa b'akklamazzjoni kbira u b'ċapċip kbir mill-membri preżenti li kienu ilaħħqu 'l fuq minn mitejn ruħ. (Ġużeppini) dan seħħ fl-1 ta' Ġunju 1949. Fil-laqgħa li kienet saret fl-Oratorju ta' San: Ġużepp fil-Knisja ta'Santa Marija ta' Ġest, iltaqgħet għall-ewwel darba l-Kummissjoni tal- Inkurunazzjoni biex din tagħmel it-talba tal-Arċikonfraternità ta' San Ġużepp, tal-poplu tar- Rabat, tal-Imdina u tal-Poplu Malti kollu biex tiġi inkurunata l-Istatwa ta' San Ġużepp. Fl-10 ta' Diċembru 1949 (jum il-festa tal-Madonna taħt it-titlu ta' Loreto), fil-laqgħa li kienet saret fl-Oratorju ta' San Ġużepp. fil-Knisja ta' Santa Marija ta' Ġesti ġie deċiż li għandha tintbagħat petizzjoni lill-Qdusija Tiegħu l-Papa mill-Arċikonfraternità ta' San Ġużepp tar-Rabat ta' Malta f'isem il-poplu Malti iffirmata minn Mons. Arċisqof Mikiel Gonzi. 10 ta' Jannar 1950: fil-laqgħa li saret għall- membri tal-Kummissjoni tal-Inkurunazzjoni, fl- Oratorju ta' San Ġużepp fil-Knisja ta' Santa Marija ta' Ġesu. Il-President tal-imsemmija Kummissjoni n-Nobbli Kavallier Alexander dei Marchesi Apap Bologna, stieden lir-Rev. Patri Mro. Benedetto Pirotta O.S.A.biex jaqra' l-petizzjoni li kien ħejja, biex din wara li ġiet iffirmata mill-membri tal- imsemmija Kummissjoni, intbagħtet lis-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti fuq rakkomandazzjoni ta' Mons. Arċisqof Mikiel Gonzi. Fil-fatt din il-petizzjoni ġiet mibgħuta fit-data tat-12 ta' Jannar 1950. 30 ta' Marzu 1950: F'laqgħa li saret għall- membri tal-Kummissjoni tal-Inkurunazzjoni, fil Knisja ta' Santa Marija ta' Ġesu. Il-President tal- imsemmija Kummissjoni, qara l-ittra tat-18 ta' Marzu 1950, maħruġa mis-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti, li ġiet mibgħuta lill-Mons. Arċisqof Mikiel Gonzi, b'risposta għar-rikors li kienet għamlet l-Arċikonfraternità ta' San Ġużepp. Fejn fl-imsemmija ittra, il-Kongregazzjoni tar-Riti, ċaħdet it-talba tal-inkurunazzjoni tal-Istatwa ta' San Ġużepp. 30 ta' Novembru 1950: Reġa' sar tentattiv ieħor biex it-talba tal-Arċikonfraternità ta' San Ġużepp u tal-Poplu Malti sabiex tiġi inkurunata l-istatwa ta' San Ġużepp, tiġi aċċettata mis-Sagra Kongregazzjini tar-Riti. Dan kellu jsir permezz tal-Wisq Rev. Patri Provinċjal Anġeliku Azzopardi O.FM. flimkien mal-Mastru Ġenerali tal-istess Ordni, il-wisq Rev. Patri Pacifico Perantoni, bil- permess tal-Kummissjoni tal-Inkurunazzjoni. 28 ta' Diċembru 1950 il-Kongregazzjoni tar- Riti, fid-data msemmija reġgħet ċaħdet it-Talba tal- Inkurunazzjoni. 29 ta' Mejju 1956: fil-laqgħa li saret għall- Kummissjoni tal-Inkurunazzjoni, inqara d-dokument fejn fih reġgħet saret mill-ġdid it- talba lis-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti, għall- Inkurunazzjoni tal-istatwa ta' San Ġużepp. L-1 ta' Ġunju 1956, l-imsemmi dokument (rikors) ġie ffirmat mill-membri tal-imsemmija Kummissjoni u minn Mons. Arċisqof Gonzi. Wara, dan id-dokument ġie mibgħut mill-Ministru Provinċjal tal-Minuri Patri Alfons Camilleri lill- Prokuratur Ġenerali tal-Ordni, l-Wisq Rev. Patri Ferdinando Antonelli (Konsultur Kwalifikat tal- Kongregazzjoni tar-Riti). Dan id-dokument ġie ppreżentat lis-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti. Fil- fatt ftit jiem wara l-imsemmi rikors ġie aċċettat mill-istess Kongregazzjoni. 27ta' Lulju 1956: Ġewwa Castell Gandolfo l-Q.T l-Papa Piju XII, ħareġ id-Digriet tal-Inkurunazzjoni tal-Istatwa ta' San Ġużepp. Fit-3 ta' Settembru 1956: il-Ministru Provinċjal l-Wisq Rev. Patri Alfons Camilleri O.EM. irċieva l-aħbar mingħand il-Prokuratur Ġenerali l-Wisq Rev. Patri Ferdinando Antonelli OEM., li l-Kardinal Prefett tas-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti kien laqgħa t-talba biex l-istatwa ta' San Ġużepp tiġi nkurunata. Wara t-talba ġiet moqrija quddiem is-Sagra Kongregazzjoni tar-Riti, biex imbagħad il-Papa ta l-approvazzjoni tiegħu u ħareġ id-Digriet taħt forma ta' Brevi.('fnota Papali) 27 ta' Novembru 1956: il-Ministru Provinċjal Patri Alfons Camilleri O.F.M. irċieva d-digriet 'Brevi Appostoliku' mingħand il-qdusija Tiegħu l-Papa Piju XII, li bih, l-istatwa ta' San Ġużepp setgħet tiġi nkurunata. 7 t'Ottubru 1956 fil-Knisja ta' Santa Marija ta' Ġest fl-għaxra u kwart ta' filgħodu il-wisq Rev. Patri Provinċjal Alfons Camilleri O.F.M. qara' l-Brevi Appostoliku tal-Papa Piju XII, quddiem folla kbira ta' nies li nġabret fil-Knisja u wara tkanta 'Te Deum' b'ringrazzjament lil-Alla ta' dan il- Privileġġ hekk kbir. 1 ta' Mejju 1963 l-Arċisqof Mons. Mikiel Gonzi, inkuruna Solennament il-Vara ta' San Ġużepp b'żewġ kuruni tad-deheb fin u ħaġar prezzjuż waħda fuq ras il-Bambin u l-oħra fuq ras San Ġużepp. L-Inkurunazzjoni saret fuq il-Fosos tal-Furjana quddiem folla numeruza ta' mitt elf ruħ. Hawn hekk ġbarna ġrajja ta' 55 sena ilu. Kappelli ddedikati lil San Ġużepp F'Birżebbuġa nbniet kappella ddedikata lil San Ġużepp li għadha tezisti sal-lum, għalkemm mhix aċċessibbli għan-nies għax tinsab ġo dar privata, u għalhekk ftit jista' wieħed jidħol fiha. Minn barra, wieħed jista' jaraha u jagħrafha żgur billi l-kampnar tagħha li hu ta' stil differenti dak Korint li jisboq bini ieħor. Minn ġewwa hija kappella sempliċi u żgħira. Fiha nsibu kwadru li juri lil San Ġużepp bil-Bambin. Mal-bieb ta' barra hemm kitba li tgħid li kull min jgħid Pater, Ave u Gloria quddiem ix- xbieha ta' San Ġużepp li hemm ġewwa l-knisja għal erbgħin jum jaqla' indulġenza. Kappella oħra ċkejkna ddedikata lil San Ġużepp li wieħed ukoll diffiċli jkollu aċċess għaliha hija dik li tinsab ġewwa Wied il-Għajn. Din tinsab ħdejn ix- xatt. Kien bniha ċertu wieħed jismu Wenzu Bigeni għaliex kien devot ta' San Ġużepp u x-xewqa tiegħu kienet li meta jmut jindifen fiha kif fil-fatt hekk ġara. Din il-kappella nbniet fuq il-pjanta tal-Perit Soler. Maż-żmien din il-knisja saret privata u mbagħad inħattet biċċa sew minnha. F'Ħaż-Żabbar insibu knisja, u wkoll istitut li hu ddedikat lil San Ġużepp. Dawn għadhom jeżistu sal-lum u wieħed faċli jkollu aċċess għalihom. L-Istitut u l-knisja jinsabu inti u dieħel Ħaż-Żabbar. L-Istitut kien jintuża biex jilqa' fih bniet iltiema u għadu f'idejn is-Sorijiet Dumnikani. Il-fundatur tiegħu kien Patri Feliċjan Grech li kien Dumnikan. L-ewwel ġebla tiegħu tqiegħdet fit-2 ta' Lulju 1930 fuq il-pjanta tal-Perit Ġużeppi Pace mill-Gudja u x-xogħol intemm fis-7 ta' Novembru 1937. Il-knisja li nbniet ma' dan l-istitut fuq pjanta tal-istess perit, kienet ikkonsagrata mill-Arċisqof Gonzi fl-14 ta' April 1961. Fiha artal wieħed li naturalment huwa ddedikat lil San Ġużepp. Minn ġewwa hija mżejna Lil San Ġużepp b'diversi pitturi sbieħ li huma maħduma mill-pittur Ġużeppi Briffa. It-titular juri lil San Ġużepp… F'San Pawl il-Baħar insibu wkoll knisja ddedikata lil dan il-qaddis. Din ġiet imbierka minn Mons. Mikiel Gonzi u kien ukoll hu li qiegħed l-ewwel ġebla tagħha fis-6 ta' Diċembru 1959. Din il-knisja tellgħuha l-patrijiet Kappuċċini u kienet taħt it-titlu ta' San Ġużepp Ħaddiem. (Xemxija) Il- pjanta saret mill-magħruf Kavallier Ġużċ D'Amato. Il-knisja kellha koppla, għamla ottangonali, b'dijametru ta' 32 metru u kienet mibnija fuq stil modern. Kien fiha tliet artali. Fost l-iktar kwadri popolari kont issib dawk li kienu jinsabu ħdejn l-artal tax-xellug fosthom il-kwadru ta' San Ġużepp bil-Bambin. Minn barra dan il-kwadru nsibu wkoll statwa ta' dan il-qaddis xogħol ta' Wistin Camillieri. Kien sar studju fuq l-art li fuqha nbniet il-knisja u nstab li l-art kienet taflija u kollha xquq kbar, għal daqstant twaqqgħet fl-1988 biex tinbena mill-ġdid. Imbagħad għandna l-parroċċa tal-Manikata, taħt il-ħarsien ta' San Ġużepp. Ir-raħal żgħir tal- Manikata sar parroċċa fl-1975. Il-knisja parrokkjali ddedikata lil San Ġużepp inbniet mill-Perit Richard England li ġie ispirat mill-girna li xi kultant naraw f'nofs xi għalqa li fiha l-bdiewa jerfgħu l-għodod tagħhom. Dan għidtu għaliex, allavolja fiż-żminijiet modern, xorta San Ġużepp huwa fil-qlub ta' ħafna Maltin. (il-knisja tal-Manikata bdiet tinbena fis-Sajf ta'1967.) Il-Bibbja ta' Mons Karm Sant. Arċikonfraternità ta' San Ġużepp… Rabat Malta. Leħen Ħaż-Żabbar. Bijografija ta' Richard England. Lil San Ġużepp