Innijiet ad unur San Gejtanu (4) Innu lil San Gejtanu Astratt: Kif rajna diġà, hemm għadd sabiħ t'Innijiet li nkitbu f'ġieħ San Gejtanu minn poeti magħrufin Maltin. Kif rajna wkoll, għadd minnhom ġew saħansitra mmużikati minn surmastrijiet bħalm' huma Nani u Camilleri. Fost dal-innijiet insibu wkoll wieħed mill-pinna tal-Kanonku Dun Ġużepp Camilleri li kien deher fil-ktieb tal-festa li ħarġet il-parroċċa fl-1987 u li jinsab f'paġna 23. Permezz ta' dal-artiklu l-Innu qed jiġi ppreżentat mill-ġdid lill-qarrej, iżda mhux fil-forma poetika tiegħu, imma bħala xogħol li jista' jkollu wkoll il-valur intrinsiku tiegħu. Kliem muftieħ: San Gejtanu, Ħamrun, Innu lil San Gejtanu, Dun Ġużepp Camilleri, Parroċċa San Gejtanu (Ħamrun), Għaqda Każini tal-Banda, Għaqda tal-Mużika San Gejtanu (Ħamrun), Għaqda Mużikali Immakulata Kunċizzjoni (Ħamrun), Soċjetà Mużikali San Ġużepp (Ħamrun). Nota biografika dwar l-awtur: Il-ftit tagħrif li stajt niġbor s'issa fuq il-qabbiel ta' dal-innu huwa dan li ġej: Dun Ġużepp kien jiġi ħu l-kbir ta' Dun Frans, il-magħruf poeta u ritrattista kbir tan-natura, u allura jiġi wkoll iben Ġanni Camilleri u Ġużeppa Barbara. Ta' min jgħid li, missieru Ġanni kien magħruf bħala ''Tal-Isqof' peress li kien xufier ta' Dun Mawru Caruana, Isqof ta' Malta, u għamel xi żmien ukoll jaħdem fil-Kurja Arċiveskovili tal-Furjana. L-aħwa qassisin kellhom ukoll oħthom Bice li kienet miżżewġa lil ħu l-Professur Ġużċ Aquilina, kittieb u studjuż mill-iprem. Dun Ġużepp kien Kanonku f'B'Kara u għallem il-Latin fil-Liċew. Bejn sunetti u poeżija vera: Għal Dun Anton Xiberras (1922-2006), qassis-poeta Naxxari tampar Dun Frans Camilleri, ħafna mill-hekk imsejħa għanjiet u innijiet mhumiex għajr sunetti li soltu kienu joħorġu bil-gzuz għall-okkażjoni ta' xi festa beltija/raħlija. Skontu, dawn kienu aktarx jinkitbu għan-nies li ma jifhmux fl-arti tal-kitba u li fihom kien jiddaħħal ħafna tifħir żejjed fuq il-qaddis/a jew belt/raħal twelidhom biex mingħalihom juru kemm jafu jqabblu fl-istrofi u b'hekk jaqilgħu l-prosit mingħandhom. Iżda għal Dun Anton Xiberras, 'il-poeżija vera hi dik magħmula minn versi b'ritmu sħiħ u mexxej, bla kliem żejjed li jtaqqal u jfixkel, bil-ħsieb ewlieni li jaħkem mill-bidu sat-tmiem'.1 Dun Frans 2006), qassis-poeta Naxxari Camilleri huwa tal-istess fehma meta fil-kelmtejn qabel tal-ktieb 'Innijiet' (1948) jgħid li dawn 'iridu jkunu sempliċi kemm fit-tifsir tal-ħsebijiet kif ukoll fil-għażla tal-kelma li trid tkun ukoll popolari'. Nisħajjel li xi ftit jew wisq Dun Ġużepp qagħad fuq dak li kellu x'jgħidlu ħuh Dun Frans qabel mal-Innu tiegħu mar għall-istampa. 'Innu lil San Gejtanu' ismu miegħu, għax hu poeżija fil-forma t'innu għal biex jitkanta. Dan għaliex wara kull strofa nsibu r-ritornell. Iżda, jekk qattx dejjem dal-innu ġie mmużikat, mhux magħruf min seta' kien dak il-kompożitur li ħoloq il-melodija fuq dal-versi. B'kollox, l-innu fih disa' strofi bil- vers tat-tmienja (ottonarju) u s-soltu rima a-b-ċ-b. Il-kant tal-istrofi huwa mbejjen bir-ritornell li min-naħa tiegħu jħaddem il-vers tas-sitta (senarju). Mużikalment, dal-Innu huwa magħdud b'wieħed strofiku peress li l-strofi aktarx jitkantaw kollha fuq l-istess melodija, kif wara kollox huma l-biċċa l-kbira tal-innijiet popolari. M'għandniex xi ngħidu li ftit huma dawk l-innijiet miktubin fl-istil hekk imsejjaħ through-composed. Dawn ikun jridu ħafna aktar ħidma għal biex l Frott il-Għaraq': Poeżiji. Ġabra 'Marija Bambina' — 8 (1947), p. 3. Arkivju Parroċċa Naxxar. jintgħallmu mill-popolin, li fil-biċċa l-kbira tiegħu jimxi biss bl-udit u minn dak li tiddettalu l- Ngħaddu issa biex ngħidu xi ħaġa wkoll dwar il-ħsieb tal-poeżija: Strofa 1: Kif mistenni, il-poeta jibda billi jsejjaħ lil San Gejtanu bħala 'Il-qaddis tal-Provvidenza'. Il-membri tat-Teatini kienu għażlu li jgħixu biss 'b'dak li l-Provvidenza tipprovdilhom bil- kontribuzzjonijiet tal-fidili minn rajhom'' Il-qdusija tal-Qaddis tant hi kbira li l-poeta msaħħar ma jistax ma jsellimlux. Strofa 2: Għax għal S. Gejtan l-uniku missjoni f'ħajtu kienet li jogħġob biss 'l-Mulej u li jqawwi s-Saltna tiegħu li Ġesti Feddej ġieb fuq dil-art. Strofa 3: Hi forsi waħda mill-istrofi l-aktar poetiċi fl-Innu kollu bil-vrus bħalm' huma: 'Int stmerrejt l-għana qarrieqi' u 'L-hena fieragħ dlonk kasbart'. Il-Qaddis għażel li jwarrab kull ġid materjali biex ikun jista' jimxi wara Sidu. Strofa 4: Kif nafu, S. Gejtan mhux biss f'Vicenza, raħal twelidu, mar biex ixandar l-Evanġelu, imma dar l-Italja, speċjalment fin-naħa ta' fuq fejn hemm Verona u Venezja, kif ukoll il-belt Strofa 5: Il-poeta jkompli fuq l-istess tema taċ-ċaħda. Bit-twaqqif tal-Kjeriċi Regolari; S. Gejtan issa seta' aktar minn qatt qabel 'jgħaqqad flimkien l-ispirtu ta' ħajja monastika max-xogħol appostoliku tal-ministeru tal-qrar u tal-predikazzjoni' ' bil-għan li jressaq l-erwieħ lejn Alla. Strofa 6: Minn dil-istrofa 'l quddiem, l-innu jieħu ton differenti, u filwaqt li jħalli l-parti storiko- bijografika tal-Qaddis, jieħu xejra aktar spiritwali minn qatt qabel. Infatti, f'dil-istrofa l-poeta jagħraf fil-Qaddis dik il-persuna li tista' tgħallimna kif inħobbu 'l Alla, deskritt bħala 'missier ħanin' u 'li kif jgħajjex lill-għasafar / Jieħu ħsieb tagħna l-bnedmin'. L-aħħar tliet strofi jorbtu ma' xulxin, bl-istess ħsieb jgħaddi minn waħda għall-oħra. Fis-seba' strofa l-poeta jiddeskrivi f'żewġ kelmiet bil-għaqal il- viżjoni mistika li kellu l-Qaddis meta rċieva lill-Ġesti tarbija minn idejn il- 'Verġni Mbierka' dakinhar tal-ewwel quddiesa tiegħu fil-Milied fil-Knisja ta' Sta. Hawn il-poeta bħal jirromantiċizza dal-waqt bil- versi 'Kemm Int ħelu, San Gejtan / B'ħarstek ġwejda, għarkupptejk'. Strofa 8: U kif S. Gejtan ikun bil-Bambin f'idejh, il-poeta jgħidlu biex iħaddnu miegħu u jiftaħ qalbu ma' dak Ġesu li tant ħabb. Jgħidlu wkoll biex jgħid lil Ġesu li t-tbissima tiegħu nessiet lill-Qaddis kull tbatija. Strofa 9: Il-poeta jitlob ukoll biex il-Qaddis jgħid lil Ġesti Bambin li hu, u aħna miegħu, ukoll niġu wliedu, u li l-uniku tama tagħna hi li wara dil-ħajja narawH wiċċ imb' wiċċ. 2 Patri A. Busuttil: Il-Ħajja tal-qaddisin, Vol. Santa sabiħa bix-xbieha tal- Qaddis tal-Providenza Ir-Ritornell hu l-qofol ta' kull għanja u għaldaqstant vrusu jitkellmu weħidhom: Għallimna, Gejtanu, / Kif nogħġbu 'l-Mulej / Għax tiegħu minn dejjem / Kont umli qaddej. Nawgura l-festa t-tajba lill-Ħamruniżi kollha.