Kristu, ftit qabel ma miet, wissa lill- Appostli biex joqogħdu għajnejhom miftuħa. li ma jinqabdux mill-qerq ta' ' dawk li jgħidu li huma l-Messija (Matt. Nafu mill-istorja li kien hemm aktar minn wieħed li qal li hu l-Messi- ja u ġibed warajh ħafna nies (Atti 5, 36. Imma l-aktar wieħed magħ- ruf kien Bar Kokba, li kien miżmum bħala Messija saħansitra minn xi għor- rief kbar Lhud u li kien maqtul fis- sena 135. Dak iż-żmien is-sultan ta' Ruma 7: kien Adrijanu li kien jaħkem ukoll fuq il-Palestina. Il-Lhud, wara l-waq- għa ta' Ġerusalem fis-sena 70, qatt ma qagħdu bi kwiethom. Ħsiebhom kien biss li jeħilsu mir-Rumani u jerġgħu jibnu t-tempju mġarraf u jwaqqfu sal- , tna ħielsa. Iżda qamu ħuġġieġa waħ- da fi żmien Adrijanu, Dan għamel liġi, jew wettaq liġi magħmula qabel, li t-taqtigħ fil-ġisem tal-bniedem hu delitt li kien ħaqqu l-piena tal-mewt. Din il-liġi kienet tmiss il-Lhud ukoll li ' sabu ruħhom ma jistgħux iħarsu aktar il-liġi taċ-ċirkonċiżjoni. Liġi oħra ta' Adrijanu kienet li jagħmel lil Ġerusa- dem belt pagana b'tempju' lil Ġove u bini ieħor pagan.. Għalkemm dawn il- liġijiet kienu jolqtu fil-laħam il-ħaj il- — Lhud u r-reliġjon tagħhom, kemm dam Adrijanu f'dawk l-inħawi, il-Lhud ma 7 tniffsux. Iżda malli tbiegħed minn hemm, il-Lhud qamu tixwixa waħda, li xterdet ukoll barra mill-Palestina kull fejn kien hemm il-Lhud. Mexxej tat-tixwixa kien wieħed jis- 7 mu Xmun u jgħidulu Bar kokba. Il- : Lhud jagħarfuh bħala: Xmun Bar Kożba. Kożba jista' jkun isem mis- .sieru jew isem il-belt fejn twieled, u wara, tbiddel f'Kokba, li tfisser 'kewk- ba' għax iż-żewġ kelmiet għandhom ħoss jixxiebah, u 'kewkba' hu wieħed mill-ismijiet tal-Messija (Num. Billi t-tixwixa ma rnexxietx, .kien hemm min ried ifisser 'kożba' gidba, imma l-Lhud li kienu jweġgħuh qatt ma. kellhom f'moħħhom li jgħajruh 'giddieb'. Fuq il-ħajja tiegħu ma na- fu xejn ħlief ħrejjef li m'humiex min- nhom. Il-gwerra tal-Lhud kontra r-Rumani kienet gwerra ta' ġlied żgħir.. Il-Lhud stkennu fuq l-iġbla u ġol-għerien, fejn ir-Rumani ma kienux jistgħu għali- hom, U minn hemm: kienu jagħmlu ħsara kbira lir-Rumani, Ir-Rumani ma kellhomx hemm forzi kbar, u għal- hekk il-Lhud malajr kienu minn fuq. Ġerusalem ma dametx' ma waqgħet f'idejhom, u Bar kokba beda jistampa l-flus b'ismu. Ir-rebħa ta' Bar kokba kellha ħajja qasira. Ir-Rumani bdiet taslilhom l- għajnuna u l-gwerra ħraxet. Adrija- nu saħansitra bagħat għall-aqwa ġene- ral li kellu mill-Brittanja għall-Pales- tina. Imma l-Lhud kienu għadma iebsa għar-Rumani, Żammew sħiħ kemm felħu. Imma r-Rumani bdew inaqquhom ftit ftit u dejjem inaqqsul- hom is-saħħa. Qatgħulhom it-toroq li kienu jorbtuhom ma' xulxin, u hekk il-Lhud malajr sabu ruħhom neqsin mill-ikel u l-mewt bdiet taħkem fuq- hom. bl-aħrax, (Ġerusalem reġgħet waqgħet f'idejn ir-Rumani, u Bar kokba kellu jistaħba f'Bittir, l-aħħar furtizza. li kien baqalu, 7 mili bogħod minn Ġerusalem, fejn kien mirbuħ u maqtul fl-ewwel xhur tas-sena 135. Din il-gwerra. lir-Rumani swietilhom telf kbir ta' nies, imma għal- l-Lhud kie- net qerda tal-biża'. Skond ma jgħar- rfuna xi kittieba l-Lhud mejtin kienu 580,000, u aktar kienu dawk li mietu bil-ġuħ u bit-tbatijiet tal-gwerra, l-il- siera mibjugħa. kienu bla għadd. Wara. dil-gwerra l-ħsieb ta' Adrija- nu sehħ. (Ġerusalem reġgħet inbniet kif ried hu, belt pagana. Flok it-tem- pju ta' Alla veru nbena tempju ta' Ġove, u fejn kien mislub Kristu nbena tempju lil alla Afrodite. Il-Lhud kie- nu mkeċċijin minn Ġerusalem; il-belt qaddisa tagħhom, u min kien jirfes fiha kien jieħu l-piena tal-mewt. L-isem ta' Bar kokba nstab m'ilux f'ittra miktuba. minnu stess u misjuba flimkien ma' manuskritti oħra f'għar ta' Wied Murabbagħat li jibda mil- lvant ta' Betlehem u jispiċċa fil-Baħar il-Mejjet, L-ittra hi din: 'Minn Xmun bin Kosba lil je- xugħa bin Gilgola u lil sħabu: is- sliem. Insejjaħ is-smewwiet b'xhud kontra tiegħi li, jekk inti-ma taq- IR-RAĠEL LI tagħhiex minn mal-Galilin, li int ħlisthom kollha, jien: nitfgħek. il- fiabs bħalma għamilt lil bin Għaflul. Xmun bin Kosba, Prinċep ta' Israel. ' Minn din l-ittra naraw li l-isem veru kien Xmun bin (jew bar li jfissru l-is- tess) Kosba. Kokba hu laqam mogħ- ti lilu meta kien magħruf bħala. Messi- ja, jew 'il-kewkba'. Kożba hu taħsi- ra ta' Kosba. Jexugħa kien wieħed mill-fizzjali tal-gwerra. Il-Galilin ak- tarx li kienu nsara li ma redux jindaħ- lu fil-gwerra, għax mar-Rumani, pop- lu pagan, ma setgħux jingħaqdu u mal-Lhud ima setgħux jissieħbu għax ma. setgħux jagħarfu lil Bar kokba bħala Messija. Għalhekk aktarx li kienu ħarbu fuq l-iġbla biex ma jin- daħlu ma' ħadd, Jexugħa jidher li kien iżomm magħhom. Bar kokba jheddu li jekk jibqa' jgħinhom iħal- lasha qares, XEJN MA JOGĦĠBU. Kien hemm wieħed raġel li kull ma tagħmel il-mara kollox kien jgħidilha li hu ħażin. daż-żmien kollu 2 għod tħit, jgħidilha : jgħidilha: ''Jiena laħam ridtl' lum biċċa ħuta kelli qalbi'' Darba x'ħin ġie biex jorqod qalilha: Jekk meta jiġi jsib id-dar nadifa jgħidilha: Mela. ħsibt li ġejjin il-mistednin2''' Jekk ma tnaddafx u toq- — ''Issa jekk jagħti ħass ħażin, lilek jew lili, u jiġi t-tabib, — b'liema wiċċ nilqgħuh, id-dar maħmuġa donnha maqjel) '' U jekk issajjarlu l-laħam, jgħidilha : Ma. nistax norqod bis-sħana l'' ''Għal fejn qagħadt taħli Jekk issajjar il-ħut, 'Il ''Għax ħallejt it-twieqi magħluqa. n- Firxitlu fuq il-bejt,-u wara ftit għajtilha u qalilha li ma satax jorqod billi kien hemm id-dawl tal-qamar, /U U issa dal-kliem sar qawl. ''Sewwa qiegħed tgħid. Il-mara bdiet tibki u qaltlu: t'Aħfirli, jaħasra, aħfirlil Il- iewx xi ħadd ma jkun jogħġbu xejn, i Il-qamar insejt nitfihulek('