Jesta tas-Salvatur 2012 Grazzi għall-Kappillan Fr. David Gauci, erġajt kelli l-opportunita' li nikteb artiklu ieħor dwar il-ganutell li hemm fil-knisja ta' raħal twelidi għal dan il-ktejjeb tal-festa tas- Salvatur. Naħseb li intom ilkoll taqblu miegħi kemm hi sabiħa l-knisja tagħna, mhux biss ma jonqosha xejn iżda għandha l-aqwa ħaġa, hi tant maħbuba u għandha nies b'qalb kbira jieħdu ħsiebha fil-veru sens tal-kelma s-sena kollha. It-teżori kollha miżmumin. bl-aħjar mod ħalli: b'hekk jidgawdew mhux biss mill-parruċċani ta' Ħal Lija, iżda wkoll minn dawk kollha li jiġu jżuru l-Knisja tas-Salvatur matul is-sena u speċjalment meta tasal dik il- ġurnata tas-6 t' Awwissu. F'dawn il-ġranet it-tiżjin ikun fl-aqwa tiegħu. Il-ħitan miksija bid-damask, is-sopraporti jinkixfu u l-fidda terġa' toħroġ biex titgawda. L-abiti sagri prezzjużi kollha rakkmu tad-deheb ikunu esposti fis-sagristija u l-opri tal-Ganutell sew dawk li għandhom mijiet ta' snin kif ukoll dawk li saru iktar riċenti jerġgħu jsibu posthom fis-sagristija, biex in-nies li jżuru l-knisja jkunu jistgħu jgawduhom fuq l-altari u l-gradenzini jew fil- mużew tal-knisja. Madwar sentejn ilu, eżattament f'Lulju tas-sena 2010, għamilt riċerka dwar l-opri tal-Ganutell f'diversi knejjes u TAGĦR il-ġranet it-tiżjin il fl-aqwa tiegħu ' ' L-ebda kliem ma' jista' jiddiskrivi din l-opra artistika li qed i djar privati u fosthom naturalment fil-knisja tagħna. Domt għaddejja sa' Settembru 2011 u kull darba li mort i fil-knisja ta' Ħal Lija sibt l-għajnuna i ndispensabbli i Cuschieri. i dawk l-opri li hemm fil-mużew tal- i knisja. Ridt li nibda minn dawk l-iktar i antiki biex insir naf aktar kif kienu i jaħdmuh l-ewwel artisti Maltin tal- i Ganutell, x'materjal kellhom u għal i liema skop kien jintuża l-ganutell. i L-ebda kliem ma' jista' jiddiskrivi din i l-opra artistika li qed nurikoml Opra i mill-isbaħ li kienet ingħatat lill-knisja i tal-Madonna tal-Mirakli mifl-Kardinal i Ferretti li kien il-kuġin tal-Papa Piju i IX. Opraoħra teoloġika. Opri teoloġiċi i bħal dawn, sa fejn naf, lanqas biss i għadhom Ikkonsultajt ma' esperti, bħal per eżempju, il-Kan Louis Suban biex nifhem eżatt it- tema ta' din l-opra. Din hija is-siġra tal-ħajja ġo ġnien mimli fjuri (The tree of Life ). Siġra ta' grazzja kollha fjuri li tibda minn fuq u ddur mal- funtana. Funtana li, dejjem kienet tinstab fil-ġonna u li fiha dejjem kien ikun hemm il-green man. Dan kien wiċċ ikrah li minn ġo ħalqu joħroġ l-ilma. Ir-raġel l-aħdar ta' oriġini pagana kien jissimbolizza n-natura u ċ-ċikli tal-istaġuni. Mill-pagani għadda għal għand il- Kristjani u bdew jinkluduh fil-knejjes u fil-katidrali. Dawn id-dettalji huma xiehda li l-artist kien bniedem kolt GĦAQDA FESTI ESTERNI — ĦALLIJA Jesta tas-Salvatur 2012 u aġġornat mal-arti ta' dawk iż- żminijiet. It-tliet biċċiet boullion tal- fidda jissimbolizzaw l-ilma li ħiereġ minn ħalq dan il-wiċċ. Ilma tax- xmara ta' grazzji ta' Ommna Marija. Dan il-Kardinal kiex jgħix Ħal Lija u kien jogħqod ''tal-Mirakli' Kull jum kien iqaddes ġol-knisja tal-Madonna tal-Mirakli li hemm f'dawn l-inħawi. Bħala ringrazzjment kien offra din l-opra interessanti u fuq kollox prezzjuża lil din il-knisja. Damet tinżamm f'din il-knisja għal ħafna snin, iżda issa tinsab fil-mużew tal-Knisja tas-Salvatur f'Ħal Lija. Għidtilkom li m'għandhiex kliem u dan għaliex ix-xogħol preċiż u ddettaljat li fiha huwa meravilja, biċċa xogħol li ma tirrepeti ruħha qatt. Fjuri magħmulin b'arzell, oħrajn bil-boullion, xinilja maħduma fiċ- ċokon kemm trid, xinilja bil-lahmetta u l-lista tad-dekorazzjonijiet ma tispiċċa qatt. Din l-opra tibda' b'qoffina ħelwa, li qiegħda fuq nett. F'dawk iż- żminijiet opri bħal dawn. kienu dejjem jibdew b'qoffini bħalha. It- teknika li biha kienu jinħadmu hija l-istess waħda li biha jinħadmu d-disinji fil-klosterarbeiten Bavarjan u Awstrijak. Il-qoffa hija magħmula fi tmien partijiet. Kull parti hija biċċa kartonċina tad-deheb maqtuha bil-ponta u miksija bil-lahmetta tad-deheb. Bejn kull parti hemm biċċa kartonċina oħra, din id-darba : miksija bil-ħajt tad-deheb, donnha : biex tgħatti ix-xquq tal-ewwel tmien : Din il-qoffa hi mimlija : b'ħafna fjuri magħmulin bl-arzell : Ċrieki tal-boullion tad- : deheb u weraq żgħar tax-xinilja : jagħtu dehra mil-isbaħ i Skont is-Sur Guido i biċċiet. u x-xinilja. jkomplu lil din il-qoffa. Lanfranco, din l-opra saret bejn is- sena 1800 u s-sena 1850. Din id-dekorazzjoni qiegħda fin- i Ix-xogħol tal- : wire li hemm madwar il-fjuri r-roża, : illum ngħidulu wire wrapping u biex : tagħmlu daqshekk perfettmhuxfaċli. 3 Din it-teknika sibtha wkoll fl-ewwel : fjurett antik fil-Knisja tas-Salvatur li : dwaru nitkellmu aktar 'il quddiem. : Sibtha wkoll fil-fjurett antik fil-knisja : fil-Belt i Valletta u ġo fjurett ieħor fil-Parroċċa : nofs ta' din l-opra. tal-Madonna tal-Karmnu ' Biex tagħmel ix-xogħol tal-wire li hemm madwar il-fjuri r-roża, daqshekk mhux faċli. ' Bambin tax-xema; li ma nafu xejn dwaru, sibt imfisqi u qalb il-fjuri. ' i Aaron neħħa Fin-nofs ta' i din id-dekorazzjoni hemm ġawhra i mdawwra bl-antaċċoli tal-fidda. i Bambin tax-xema', li ma nafu xejn i dwaru, sibt imfisqi u rieqed qalb B'ġenerożita' u b'qalb kbira l-bozza biex inkun nista' nistudjah sewwa. Ix-xema' tal-bambin hija xema' tan-naħal. Ix-xogħol kollu ta' din l-opra huwa identiku mal-ewwel opra li kienet ingħatat lill-knisja tal-Madonna tal- Mirakli, u minn dan wasalt għall- konklużjoni li dan il-Bambin sar fl- istess epoka. Fjuri żgħar tal-ganutell u oħrajn magħmulin minn arżell żgħir daqs naqra. Ħarsu madwar rasu u taraw il-kwantità u ċ-ċokon ta' fjuri li għandu. Id-drapp tal-fisqija huwa ''ottoman' fin aħmar. Il-ganza li għandu mgerba miegħu hija tad- deheb u mżejna bil-fjuri ta' l-arzell. Barra milli l-bambin huwa mfisqi, huwa mlibbes b'libsa bajda tal-ħarir. Madwar għonqu għandu kullana tal-ġawhar u madwar il-polz għandu żewġ brazzuletti pariġġ. Qiegħed mindud taħt ċelu jistrieħ fuq erbgħa kolonni kollox iddekorat b'sengħa kbira u b'materjal mill-ifjen. Dan il-fjurett, wieħed mit-teżori tal-Ganutell li għandha din. il- knisja, tant hu artistiku u tant hu mimli dettallji li għall-ewwel ma stajtx nasal biex nieħu deċiżjoni min seta' kien l-artist ta' din l-opra meraviljuża. Ċertament li min għamlu ried iħalli kapulavur. Fih minn kollox u kull fjura li tinsab f'dan il-fjurett hija ddettaljata għall-aħħar. Fjuri tal-molla, fjuri bil-prepared thread, fjuri tax-xinilja (tal-maqtugħ), fjuri tal-lewlu, narċis, id-dalja, il-qronfla, id-dud tal-boullion, weraq tal-molla u GĦAQDA FESTI ESTERNI — ĦALLIJA Jesta tas-Salvatur 2012 tal-lewlu u fuq kollox il-pensjeri. Dan il-fjurett tond qiegħed f'qoffa unika, li żgur ħadd m'hu lest jew aħjar kapaċi jagħmel waħda bħala. Qoffa magħmula b'mijiet ta' square petals tal-wire tal-fidda jibdew minn daqs naqra u jispiċċaw madwar żewġ ċentimetri. Il-petali huma maħdumin. bil-lahmetta mrembla fuq il-magħżel. Kieku kelli niddiskrivi xi wħud mill- fjuri li għandu dan il-fjurett, u nagħti d-dettal ta' dawn il-fjuri jkolli bżonn kapitlu sħiħ. Minn naħa l-oħra ma jistax ikun li ma nurikomx imqar din il-fjura partikolari. Il-petali tal- molla li għandha din il-fjura, barra li huma mimlijin b'żewġ kuluri ta' ħajt, bl-aħmar u bl-abjad, il-frames tal-petali huma mmewwġa. Minn qalb il-petali ħierġa xinilja safra. Din il-fjura għandha bejn wieħed u i ieħor sittax —il petala. Maż-żaqq tal-qoffa hemm disinn i magħmul bil-basic petals imżejnin i bil-boullion tad-deheb u mwaħħlin flimkien biex jiffurmaw kaxxa. F'din i il-kaxxa hemm forma ta' X magħmula i li din l-opra b'lewlu abjad u mżejjna bl-istess : petals : ikomplu jaċċertawni li din l-opra i hija biċċa xogħol oħra tas-sorijiet ta' Dawn. il-basic Il-ħidma ta' dawn il- petali u ta' dawk li jiffurmaw il-qoffa, ġ l-isquare petals, hija bħal ħidma tax- xogħol li għandhom dawn is-sorijiet : fil-monasteru tagħhom. ' Dawn il-basic petals jaċċertawni hija biċċa xogħol oħra tas-sorijiet ta' Santa i Meta jien kont mort inżurhom, Sor Mikelina kienet iddiskrivitli kif kienu jagħtu l-forma lil kull petala fuq i subgħajhom. i Il-meravilja ta' din il-qoffa hija kif din is-soru rnexxiela torbot dawn il-petali : flimkien biex għamlet din il-qoffa. Il- i fosos kuluriti jagħtu dehra sabiħa lil ' jl-meravilja din l-opra. ta' din il-qoffa i hija kif din is- soru rnexx- dawn il-petali flimkien biex għamlet i Bambin ieħor tax-xema' tan-naħal. i i Min jaf min kien u kemm kien din f'burdata tajba l-artist ta' dan il- il-qoffa. ' bambin boċċu boċċu, mixħut fuq imħadda tal-bellus ħamra f'poża ħelwa u rilassatil Kważi għarwin. Mgħotti biss b'daqsxejn bizzilla miġmugħa, b'kullana tal-ġawhar madwar għonqu. Għajnejh imbexxqin, rieqed taħt kannizzata li fuqha hemm dielja tal-għeneb bil-weraq tal-ħarir, bl-għenieqed ta' l-għeneb u bir-rimji tat-tixbit i ħodor. Il-kolonni li qed iżommu din il- kannizzata huma tal-karta pesta. Dawn il-kolonni huma mdawwrin bi fjuri, li l-petali tagħhom huma perli dekorati bil-boullion. Il-kuluri tal-perli huma bojod, roża, koħol, tad-deheb u kulur il-qroll. Il-weraq huma ħoloq tal-boullon miftuħ. Fuq wara għandu speċi ta' siġra mimlija bil-fjuri roża tal-molla. Il-pompoms tax-xinilja huma kollha mżejnin bl- antaċċoli u bil-lewlu. Fil-vojt ta' bejn il-kolonni tal- ġnub, hemm żewġ siġriet mimlijin pompoms. tax-xinilja roża, sofor, ħomor u koħol dekorati bl-antaċċoli u minflok weraq l-artist jew l-artista reġgħet użat il-ħoloq tal-boullion miftuħ tal-fidda. Dawn iż-żewġ siġriet tal-ġnub ikomplu jagħtu kenn lil Ġesu' Bambin. GĦAQDA FESTI ESTERNI — ĦALLIJA I Jesta tas-Salvatur 2012 Dan il-fjurett, li postu hu fuq l-altar tal-kurċifiss, għandu bejn wieħed u ieħor 150 sena. Mill-irbit jidher ċar li hu xogħol is-sorijiet ta' Sant' Ursola u kkonkludejt kemm għandu żmien minħabba li f'dak il-perjodu kienu isiru fjuri tal-lewlu 15, jiġifieri lewlu daqs ramla, imħallat mal-fjuri tal- ganutell. Dawn il-fjuri huma kollha fuq shades tal-ikħal. L-istat tiegħu ma tantx hu tajjeb, għaliex ħafna mill-molla tal-petali tal-fjuri ssaddet u l-ħajt kważi kollu maqtugħ. Xorta waħda jintuża għal fuq l-altar tal- kurċifiss. F'dan il-fjurett, xi darba, kien hemm l-iżbul tal-qamħ. Fih ukoll l-għeneb li għadhom sħaħ. Ma' ninsewx li ftit wisq huma i dawk l-opri tal-ganutell li għandna i nformazzjoni dwarhom. Għalkemm dan il-fjurett ħadd ma' i jaf xejn fuqu, wara li flejtu sewwa, i indunajt li m'għandux iktar minn i tiegħu i l-istat i tiegħu għadu tajjeb. Jiena naħseb i li dan hu xogħol tas-sorijiet ta' : Santa Katerina. Il-fjura fuq il-molla i hemm. fin-nofs i hija xiehda ċara ta' dan. Jista' jkun : ukoll li ħadmu xi ħadd fuq l-istil : il-ħafna dud tax-xinnilja i ukoll tgħatni x'nifhem li hu xogħol i ta' dawn is-sorijiet. Fih ukoll weraq i bil-basic petals maħdumin bil-wire : Il-materjal mhux daqshekk antik u b'żewġ kuluri li tagħhom. tad-deheb u l-fidda mibrum. Il-fjuri chiusi u mezzo chiusi u l-antaċċoli mżejnin bil-boullion tad-deheb li i tant kienu jħobbu jaħdmu dawn is- i sorijiet, huma abbundanti. ' Dan il- jjurett, li postu hu fuq l-altar tal- kurċifiss, għandu bejn wieħed u ieħor 150 4 Iż-żewġ fjuretti li jkunu ħdejn dan il-qaddis protettur taż- żgħażagħ fiż-żmien tal-festa huma fjuretti antiki li naħseb li saru madwar i L-istatwa ta' San Alwiġi, statwa i ħelwa u fina magħmula i waslet f'din il-knisja fil-bidu tas- i seklu dsatax. Hija statwa fina tal- i kina u għandha xogħol u dettall i mill-isbaħ. Il-festa ta' San Alwiġi hija festa sekondarja u l-istatwa i toħroġ proċessjonalment fil-festa i tat-Trinità Mqaddsa. It-tfal li jkunu i għamlu l-Ewwel Tqarbina, kull i sena jakkuppanjaw din l-statwa i waqt. il-proċessjoni. Iż-żewġ i fjuretti li jkunu ħdejn dan il-qaddis i protettur taż-żgħażagħ fiż-żmien i tal-festa huma fjuretti antiki li i naħseb li saru madwar mitt sena i ilu. Naħseb ukoll li hu x-xogħol i tas-sorojiet ta' Sant' Ursola. Fjura i partikolari hi l-fjura ta' nofs il- i fjurett, fjura tal-molla u għandha i l-frilled petals mimlijin bil-boullion i tad-deheb u fidda. Il-knisja ta' Ħal Lija għandha fjuretti għal fuq l-altari kollha. Dawn huma kollha antiki iżda l-istat tagħhom għadu wieħed tajjeb. Xi wħud minnhom huwa xogħol is-sorijiet u oħrajn huwa xogħol ta' dawk id-dil- ettanti rġiel li kont issibhom dejjem madwar il-Kappilan Lia. Għalkemm dawn. tal-aħħar għandhom. fjuri sempliċi u ta' ftit fjuri bi ftit dettall, wieħed għandu japprezza l-isforz li kien sar biex isiru dawn il-fjuretti kollha. Dan il-Bambin ċkejken li qiegħed taħt din il-bozza sabiħa huwa magħmul mix-xema' tan-naħal u l-anatomija tiegħu hi tant viċin ir- realta'. L-espressjoni ta' wiċċu, l-fattizzi perfetti u l-ħarsa t'għajnejh huma tant ħelwin u ġentili. Għajnejh iħarsu l-isfel u idejh lesti biex jilqgħu lil kullħadd. Liebes libsa ħamra GĦAQDA FESTI ESTERNI — ĦALLIJA Jesta tas-Salvatur 2012 b'faxxa dejqa tad-deheb ma' qaddu u tarf il-libsa mberfel bl-istess faxxa. Ħdejn saqajh hemm l-iżbul tal-qamħ u saqajh iserħu fuq blata mżejna bil- bebbux. Xi ħlewwa ta' id u kemm kienet kapaċi dik l-id li għamlithal Il-fjuri huma indikazzjoni ċara li din l-opra ħarġet żgur minn id soru ġentili u delikata. Fjuri żgħar u nteressanti. Il-fjuri bit-three pointed petals huma mimlija bil-lewlu kif huma wkoll ħafna mill-fjuri li hemm madwaru. Hemm fjuri b'ħames basic petals tal-ħajt mibrum li wħud minnhom huma mżejnin bil-lewlu ikħal u oħrajn bil-lewlu aħmar. Il-weraq huma tal-lewlu u ħdejn riġlejh sitt fjuriet tal-ġawhar naturali, ħomor u ħodor imżejnin bil-boullin tal-fidda. Tafu x'inhuma dawn iż-żewġ ritratti7 Xogħol li qiegħed iżejjen relikwarju mill-isbaħ li qiegħed fuq l-altar tal- kor. Żgur li kien sar mill-istess id li għamlet l-ewwel Bambin u l-opra 'is-Siġra tal-Ħajja' li: l-Kardinal Ferretti kien irregalaha lill-knisja tal- Madonna tal-Mirakli. Żewġ relikwarji bill-isbaħ fis- sagristija tal-knisja parokkjali ta' Ħal Lija insibu ġo fihom sebgħa w għoxrin relikwa ta' qaddisin nisa u riġiel. Fosthom hemm relikwi ta' qaddisin li qatt ma smajt bihom bħal San Eustachii Martri, San Kasti, San Pollikorpo, Santa Eulina, San Plaċidu u oħrajn li smajna bihom i kemm-il darba. Hemm ukoll relikwa i ta' Sant'Anna omm minn mitt sena. Ma' jistax jkun li ma nurikomx id- i dettal, li fih dan ir-relikwaru li hemm i fil-mużew tal-knisja tas-Salvatur. Is- i seba' relikwi qegħdin imwaħħlin fuq i Il-relikwa À tan-nofs hija mdawwra bi quilling i Ma. tarfux i minn filugranul Il-ġmiel ta' fjuri i santa antika tal-bizzilla. tal-fidda mill-isbaħ. il-Madonna. i It-tnejn fihom xogħol mill-isbaħ u : naħseb jien li jgħoddu ħafna iktar i Xi ħlewwa ta'id u kemm kienet kapaċi dik l-id li għamlithal il-fjuri i indikazzjoni ċara li din l-opra ħarġet żgur minn id soru ġentili u delikata. ' Statwa li kienet se' tkun ħafna ikbar minn l-istatwa i tal-perli li fih huma maħdumin bi i preċiżjoni kbira. Fih mijjiet ta' fjuri i żgħar maħdumin bil-boullion tad- i deheb. il-fjuri l-kbar ta' mad-dawra i tal-gwarniċ għandhom fuq l-għoxrin i perla kollha dekorati bil-boullion i tad-deheb u b'fossa kbira madwar i 11 mm fin-nofs, kollha l-istess kulur. i Il-ħoloq tal-boullion tal-fidda reġgħu i ħadu post il-weraq. i Fis-sena 1864 saret waħda mill- i isbaħ statwi li hawn f'Malta. Statwa i li kienet se' tkun ħafna ikbar minn Inħadmet fi żmien il-Kappillan Salvu Parnis mill-famuż Karlu Darmanin. Fis-sena 1926 saret il-bradella minn Vincenzo Vassallo u d-disinn kien tal-perit Alfred Zammit i likien minn Ħal Lija. Din l-istatwa kien i għad ma kellhiex fjuretti u fi żmien il- i Kappillan Dun Karm Lia sar l-ewwel i sett U l-ewwel girlanda. nanna tiegħi Ġużeppina Bianco li qrib il-mitt sena ilu wriet kif jinħadmu l-fjuri tal-ganutell lill-Kappilan Lia. Jingħad li dan is-saċerdot maħbub kien isib l-għajnuna ta' ħafna biex i saru dawn l-ewwel fjuretti. Maż- i żmien dawn il-fjuretti, li għadhom i jinżammu fil-mużew tal-parroċċa, i kellhom bżonn jinbidlu u f'Awwissu i 2001 lestejt il-giralanda mal-istatwa i meraviljuża tas-Salvatur. i Wara li din il-girlanda kienet lesta i bdejt ix-xogħol fuq il-fjuretti. Fjuretti i kbar tondi u ta' għamla unika. Kien i xogħol ta' impenn kbir u biex ġbarna GĦAQDA FESTI ESTERNI — ĦALLIJA l-ispejjeż tal-materjal kont nagħti lezzjonijiet tal-Ganutell — fis-sala parrokkjali lil studenti rġiel u nisa sew minn Ħal Lija kif ukoll minn lokalitajiet oħra madwar Malta. Bl-għajnuna ta' binti Miriam l-ewwel tnejn kienu lesti wara sena. Dik is-sena 2002 ma kienux intużaw sakemm fis-sena ta' wara, l-2003 iżżanżnu l-erba' fjuretti. Is-6 ta' Awissu ta' dik is-sena ma ninsijha qatt. Dan ir-ritratt ta' Reuben Pullicino huwa wieħed mill-ħafna ritratti li għandi għal qalbi li fih jidher tajjeb wieħed mill-erba' fjuretti. Fjurett li fih iktar minn mitt fjura u mijiet ta' weraq li huma kollha maħdumin fuq: il-molla. Fih fjuri bil-ħajt mibrum, fjuri tal-molla, fjuri bil-ġawhar u fjuri bil-boullion tad-deheb u fidda. Il-kuluri huma kollha kuluri pastelli għax ma ridtx li dawn il-fjuri jtelfu s-sbuħija tal-vara. Biex saru dawn il-fjuri kollha, li għandhom ħafna dettall, kienet biċċa xogħol kbira, iżda l-irbit ta' dawn il-fjuri kien ferm iktar diffiċli. Bl-għajnuna t'Alla t-tielet sena ta' ħidma għaddiet ukoll u fis-sena 2003 kollox kien lest biex għall- ewwel darba l-istatwa tas-Salvatur kellha 'Ganutelf' ġdid. Kien ix-xahar t'Awwissu 2011, ftit jiem qabel il-festa, meta Aaron ċempilli biex jgħidli li l-altar maġġur kien lest armat minn kollox u li dik is- Jesta tas-Salvatur 2012 sena kien imżejjen bil-fjuretti ġodda li saru minn Carlo Borg Bonaci. Sett ta' erba' fjuretti maħdumin b'imħabba u ġenerożita' kbira. Kuluri delikati, daqs perfett, fjuri mill-isbaħ, preċiżjoni assoluta u armonija mill-bidu sal-aħħar. L-artist żamm mat-tradizzjoni. Uża t-teknika kollha. Fjuri bil-ħajt mibrum, bil- wire mibrum u lixx, fjuri fuq il-molla, fjuri tal-boullion u tal-lewlu, fjuri tax-xinilja, fjuri bil-perli tad-deheb, weraq tal-molla u weraq basic petals maħdumin. bil-wire tad-deheb li bihom għamel disinn madwar iż- żewġ fjuriet prinċipali għan-nofs tal- fjurett. Dan kollu minsuġ flimkien biex ħoloq dan il-kapolavur, Fjuretti li xerqu ħafna mall-gastri tal-fidda bejniet il-gandlieri jleqqu daqs l-kwiekeb fis-sema. Kelli ċ-ċans kollu biex nieħu ħafna ritratti u rnexxieli nieħu dettallji ta' ħafna fjuri biex inkun nista' nurikom kemm huma verament. sbieħ dawn. il-fjuri ta' dawn. il-fjuretti. Nurikom kemm nista' u nipprova nispjega xi wħud minnhom għax kif jgħidu t-Taljani 'vale la pena' li għall-inqas nurikom waħda b'kull teknika. Waħda tal-molla, fjura tal-lewlu, oħra tax-xinilja, fjura bl- isquare petals bil-wire tad-deheb u l-fidda, fjura bil-ħajt mibrum u dawk maħdumin bil-wire lixx. L-ewwel fjura li qegħda kważi fin- nofs tal-fjurett hija din il-fjura r-roża tal-molla tal-fidda. Tliet skali ta' roża. Sitta u erbgħin petala għal din il-fjura. Fossa bajda mżejna biċ- ċriki tal-boullion imdawwra b'disa' petali, teardrop petals, roża skur b'vina waħda. Il-petali tat-tieni laver mimlijin bil-ħajt iktar ċar, għandhom i żewġ vini u dawk tat-tielet wieħed : li jgħoddu tnejn u għoxrin huma i mimlijin b'ħajt roża ċar ħafna u 5 dawn għandhom żewġ vini ukoll. Din il-fjura għandha madwarha mas- sittin basic petals maħdumin bil- Issa jmiss fjura tal-lewlu. Il-fjuri i tal-lewlu ta' dan l-artist huma i verament fjuri sbieħ. Ma' kull fjura : li ħadem kien ġeneruż għall-aħħar i u hekk kien ma' dawn. Lewlu aħmar : u abjad imħalltin bil-boullion tad- Il-fossa ħamra tan- nofs dawwarha bi tmien ċriki tal- i boullion tal-fidda u minnufih rabat i l-għaxar petali żgħar (basic petals) Mill-istess petala ħadem tnax oħra i ikbar u fihom iktar lewlu aħmar. ; Ħadem ħadx-il petala oħra bil-lewlu i aħmar ċar fi skala differenti, imma i din id-darba berfilhom bil-boullion : tad-deheb. Dawn il-petali huma i mmuntati bħall-blanzun. : Għall-aħħar saff, petali tal-lewlu i aħmar skur, kemmxejn ikbar mill- i oħrajn u mberflin bil-boullion, ħadem tlettax biex kompla din il- B'kollox ħamsa u erbgħajn i minsuġ flimkien biex ħoloq dan il- 7 tal-lewlu bojod b'daqsxejn aħmar. : kap ' Dawn il-fjuretti huma rigal lill-Parroċċa ta' Ħal Lija Bonaċi 7 i Il-fjura tax-xinilja li qegħda eżatt i taħt il-lilium li bih beda il-fjurett, ; hi maħduma b'żewġ skali ta' kulur, i aħmar skur u aħmar ċar. i sempliċi iżda fjura li tispikka. Fossa i topaz fin-nofs imdawwra b'għaxar i ġawhriet ta' 3 mm mżejnin bil- i boullion i boulliom hemm erbatax-il ħolqa i u dawn huma wkoll madwar il- i fossa. Tmien petali daqsxejn kbar i tax-xinilja, erbgħa ħomor skuri u i l-erbgħa l-oħra aħmar iktar ċar. Fir- i ritratt tistgħu taraw fjura oħra tal- i lewlu u din id-darba lewlu abjad i mħallat mal-boullion tad-deheb. i Il-fossa sabiħa ta' kulur acqua ż i mżejna Attam għana i hija wkoll imdawwra bi tnax-il i perla tad-deheb, kull perla mżejna i bil-boullion tinstab fiċ-ċentru ta' i din il-fjura. Din il-fjura għandha i madwar sittin petala maħdumin i bil-wire tad-deheb lixx u mibrum. i Kull i u. tkompli i aħħar żewġ saffi għandhom iktar i fidda milli deheb u b'hekk jagħtu i moviment lil din il-fjura mportanti i f'dan il-fjurett. petala mibdija bil-fidda. i Xi ħlew ta' fjura roża mħaduma i wkoll bl-isquare petalsi Għalkemm i hi fjura kbira l-artist żamm is- i sempliċita'. i sempliċi, i tal-ħajt biex jagħti l-ħajja lil din il- i fjura. ħallihom l-isfumatura Il-petali uża biss biċ-ċriki tal-boullion tad-deheb. Għall-ewwel saff ħadem tmien petali u kull petala mibdija bil- ħajt mibrum roża skur u kompla bil-roża ċar. It-tieni saff għandu għoxrin petala oħra minn dawn. Din il-fjura hija waħda minn dawk li huma maħdumin bil-wire biss, wire tad-deheb u tal-fidda lixx. Il-petali huma three stem petals, petali kemm xejn kbar. Din il-petala bilfors tiġi daqsxejn kbira iżda il-fjura li jkollok b'din il-petala hija waħda tassew rikka. L-ewwel petali ta' din il-fjura, l-artist għamilhom frilled biex ikun jista' jagħmel il-blanzun tal-fjura, imbagħad dawk tal-aħħar laver ħallihom ċatti u lewa biss il-ponta tan-nofs tal- petala. Kull petala hija mberfla b'żewġ dawriet wire tal-fidda u kull fjura għandha erbgħa w tletin petala. Fjuri sbieħ immens u jekk irrid nista' nibqa, sejra għax il-ġmiel ta' fjuri li għandhom dawn il-fjuretti huwa ta' min ifaħħru. Dawn il-fjuretti huma rigal lill-Parroċċa ta' Ħal Lija minn għand Carlo Borg Bonaċi li ħadihom b'imħabba u b'arti kbir. Prosit tassew Carlol GĦAQDA FESTI ESTERNI — ĦALLIJA