Il-Fondazzjoni OASI Laboratorju Soċjali għall-benefiċċju tal-oħrajni Il-Fondazzjoni OASI taf il-bidu tagħha lil esperjenza pastorali, wegħda ta' saċerdot qrib sodda ta' missier li kien moribond u preokkupat li kien se jħalli lil martu u 'l uliedu warajh minn kmieni. Il-wegħda tas-saċerdot kienet li hu se jagħmel l-almu tiegħu kollu biex jekk il-Mulej verament isejjaħlu lil dak il- missier is-saċerdot kien se jsostni l-familja. Ftit jiem biss wara li dal-missier telaq għal ħdan il-Mulej, dan is-saċerdot induna li iben dal-missier daħal fin-nassa tad-droga. Kienet is-sena 1987 fil-bidu tagħha, meta Dun Manwel Cordina beda jterraq b'dal-ġuvnott lejn Malta u lura regularment għax hawn f'Għawdex ma kien hawn ebda għajnuna, ebda servizz għal każijiet ta' abbuż mid-droga. Anzi, kien għad hawn il- konvinzjoni li l-problema tad-droga kienet 'il bogħod minn xtutna u għalhekk tirrigwardja biss pajjiżi barranin u forsi xi ftit lil Malta… imma Għawdex ma setax ikun li jkollu din il-problema. Wara li Dun Manwel kien ilu ġimgħat ifittex għajnuna għal dan il-ġuvnott bi problema tad-droga peżanti, żgħażagħ oħra, bħall-għekierex, jew aħjar kif isejħulhom il-Maltin, bħal bebbux wara l-ewwel xita, bdew ħerġin bl-istess problema tad-droga u talbuh jgħinhom bħalma kien għen lil dak l-ewwel ġuvnott tal-istorja. Fi ftit ġimgħat ħarġu għall-beraħ ħdax-il każ ieħor ta' abbuż mid-droga eroina, dan f'Għawdex fejn is-soċjetà kienet għadha taħseb li l-inkwiet tad- dinja ma jinteressahiex għax lilha ma jolqothiexi Dun Manwel ma kellux għażla ħlief li jgħinhom ukoll. Sadanittant għadda ż-żmien u daħlet is-sena 1988. Dun Manwel beda jħoss li hu ma jistax jerfa' waħdu L-Għajn il-Kbira dan il-piż ta' dawn iż-żgħażagħ, li l-għadd tagħhom beda jiżdied aktar ma jgħaddu l-ġimgħat, apparti li kollox kien isir fis-skiet u s-satra. Imma malajr il- pulizija għokrithom għajnhom u bdew jissuspettaw li hemm xi ħaġa stramba wara l-mawriet ta' Dun Manwel lejn Malta u lura jġorr miegħu dawn it-tipi ta' żgħażagħ li kienu fil-mira tagħhom. Allura Dun Manwel għamel f'rasu li jmur u jkellem lill-Isqof ta' dak iż-żmien, E.T. Mons Nikol Ġ. Cauchi fejn infurmah bl-esperjenza li kien għaddej minnha u talbu japprova u jbierek l-impenn li hu kien lest jieħu fuq spallejh biex jgħin lil dawn iż-żgħażagħ milqutin minn dan il-flaġell tas-seklu, il-marda tad-dinja moderna. Wara ftit ħin ta' skiet wara li wissieh bis- sħiħ biex joqgħod attent, b'ferħ u sodisfazzjoni kbir għal Dun Manwel, Mons. Isqof Cauchi tah il-barka tiegħu. Dak iż-żmien Għawdex kien għaddej minn trasformazzjoni kulturali, ċivili u kummerċjali kbira. Fuq kollox Għawdex kien għadu kemm beda l-esperjenza ġdida tal-ħolqien ta' Ministeru għal Għawdex. Il-Ministru għal Għawdex ta' dak iż-żmien, is-Sur Anton Tabone kien medhi bil-ħsieb li jibdel lill-gżira f'destinazzjoni għat-turiżmu domestiku. L-idea kienet li wieħed iħajjar lill-Maltin jitilgħu u jqattgħu l-vaganzi tagħhom hawn Għawdex f'ambjent nadif, sabiħ u pjaċevoli flok ma jitilgħu jonfqu flushom fi Sqallija. L-għajta kienet li jaqbillek titla' sa Għawdex tefgħa ta' ġebla biss 'il bogħod minn darek, fejn l-ambjent naturali għadu mhux mimsus u fejn is-sigurtà soċjali hi garantita fuq gżira fejn in-nies għadhom iħallu l-muftieħ fil-bieb ta' barra ta' djarhom u fejn il-ħajja donnha waqfet fis-skiet tal-widien ħadrana bejn l-għoljiet pittoreski tal-ġżira tat-tliet għoljiet. Intant, wara li tkellem mal-E.T. Mons. Isqof Cauchi, Dun Manwel mill-Kurja baqa' sejjer dritt lejn il-Ministeru għal Għawdex u mingħajr ebda appuntament ħabbat il-bieb għat-tieni darba u rrakkonta l-esperjenza tiegħu lill-Onorevoli Ministru Anton Tabone li meta sema' x'kellu jgħid Dun Manwel ħabat sa jinkwieta. Wara ftit ta' skiet stqarr li din kienet aħbar inkwetanti għalih li f'nofs kampanja promotorja biex jagħmel lil Għawdex destinazzjoni domestika għat-turiżmu intern, aħbar bħal din ma tantx tgħin. Dun Manwel serraħlu moħħu li ma kenitx l-intenzjoni tiegħu li jfixkel il-pjan tal-Ministru imma pjuttost li jikkumplimentah billi l-Ministru jgħinu u Dun Manwel b'mod diskret u prudenti jieħu ħsieb dawn iż-żgħażagħ ħalli l-problema ma tikbirx u tinfirex u ssir aktar allarmanti. Lill-Ministru għoġbitu l-proposta u aċċetta u fil-fatt ftit wara għażel lil Dun Manwel biex jirrappreżenta l-Ministeru għal Għawdex fuq il-Kummissjoni Nazzjonali kontra l-Abbuż tad- Droga u t-Tixrid Tagħha (ICADAIT) li kienet għadha kemm ġiet imwaqqfa f'Malta taħt ir-responsabbiltà tal-Ministeru għall-Politika Soċjali. Kif kien miftiehem mal-Isqof Cauchi, Dun Manwel ma damx ma laqqa' grupp ta' studju magħmul minn numru ta' lajċi ħbieb tiegħu u magħhom iddiskuta l-qagħda tad-droga f'Għawdex u x'jista' jsir, u wara ftit laqgħat fis-sala tas-Seminarju Maġġuri t'Għawdex tlesta dokument li tressaq quddiem l-Isqof u l-Ministru għal Għawdex. Fih kien hemm proposta li titwaqqaf organizzazzjoni speċjalizzata u responsabbli minn dan il-qasam soċjali. Biex isaħħaħ il-proposta mressqa mill-grupp ta' diskussjoni Dun Manwel fassal ukoll statut proviżorju u ressqu lill- Isqof għall-kunsiderazzjoni tiegħu. Sadanittant bil- għajnuna tal-Kummissjoni Nazzjonali u l-finanzjament mill-Ministeru għal Għawdex u mill-Ministeru għall- Politika Soċjali nfetħet għall-ewwel darba f'Għawdex, f'April 1989 klinika ta' ditossifikazzjoni fl-Isptar Ġenerali t'Għawdex. Ma kenitx faċli biex Dun Manwel jikkonvinċi lill- awtoritajiet bit-twaqqif f'Għawdex ta' organizzazzjoni b'servizzi ta' dan it-tip billi l-affarijiet kienu għadhom mhux ċari u għax naturalment kien hemm investiment finanzjarju involut fi proġett ta' din ix- xorta. Barra minn hekk ma tantx kien hemm interess min-naħa ta' Malta li tinfetaħ organizzazzjoni bħal din f'Għawdex. Imma l-fortuna u l-providenza riedu li fl- istess perijodu li fih l-awtoritajiet tal-Knisja f'Għawdex u tal-Ministeru għal Għawdex kienu għadhom jirriflettu fuq il-proposta ta' Dun Manwel, ġara li ġiet Malta delegazzjoni mibgħuta mill-Ġnus Magħquda (UNDPF) biex tiddiskuti mal-gvern ta' dak iż-żmien u mal-Kummissjoni Nazzjonali li semmejna hawn fuq, sabiex jitħejja pjan nazzjonali ta' prevenzjoni, kura u rijabilitazzjoni kif ukoll ta' kontroll ta' dwana, qrati u nfurzar tal-liġi mill-pulizija. Dan il-pjan kellu jkun ffinanzjat minn fondi ġejjin mill-Ġnus Magħquda. F'dan il-kuntest, Dun Manwel daħħal il-proposta tiegħu u din ġiet approvata mid-delegazzjoni u għall-ewwel darba ngħataw il-flus, 20,000 dollaru Amerikan, biex jitwettaq il-pjan ta' ħolqien ta' organizzazzjoni f'Għawdex taħt it-tmexxija ta' Dun Manwel biex tieħu ħsieb il-qasam tal-prevenzjoni, kura u rijabilitazzjoni mill-abbuż u d-dipendenza mid- droga. Wara dan il-pass, l-awtoritajiet aċċettaw it-twaqqif tal-Fondazzjoni OASI kif kien hemm imfisser fil- proposta mressqa lilhom. Huma wegħdu l-appoġġ tagħhom lil din l-organizzazzjoni ġdida li kellha tieħu l-isem ta' Fondazzjoni OASI. Il-Kurja wegħdet li toffri proprjetà minn tagħha, post bħala kwartieri għall- organizzazzjoni u l-Ministeru għal Għawdex offra li jerfa' l-piż tar-restawr ta' parti mill-bini u għotja (sosteniment) annwali ta' Lm5,000. Il-Ministeru għall- Politika Soċjali daħal ukoll sieħeb u offra Lm10,000. B'dan ir-riħ fil-qalgħa, il-Fondazzjoni OASI twaqqfet uffiċjalment fis-sala tal-konferenzi fil- Lukanda Ta' Ċenc nhar is-26 ta' Ġunju 1991 (ara ritratt), fil-Jum Dinji Kontra l-Abbuż tad-Droga mniedi ta' kull sena mill-Ġnus Magħquda. Għaċ-ċerimonja tat-twaqqif tal-OASI kienu mistiedna l-aqwa awtoritajiet lokali Għawdxin u Maltin. Dakinhar fl-4.00pm sar l-iffirmar tal-Att tal-Kostituzzjoni tal- Fondazzjoni u l-għoti uffiċċjali tal-Istatut minn l-E.T. il- President ta' Malta, Dr. Ċensu Tabone, l-E.T. Isqof ta' Għawdex Mons. Nikol Ġ. Cauchi, Maġistrat Dr. David TWAQQIF TAL-F Scicluna Chairperson tal-Kummissjoni Nazzjonali ICADAITT, mill-Fundatur Dun Manwel Cordina u Dr. Michael Grech bħala delegati tal-Bord tad-Diretturi u Dr. Michael Refalo li quddiemu bħala Nutar Pubbliku dehru u ffirmaw isimhom dawn kollha imsemmija hawn fuq. L-Ewwel Bord ta' Diretturi kien iffurmat ukoll b'att notarili minn Dun Manwel Cordina, Delagat uffiċjali tal-Isqof u mill-Ko-Fundaturi l-oħra Dr Marlene Attard, Joseph G. Azzopardi, Joseph Borg, Carmel Camilleri, Dun Manwel Cutajar, Dr. Michael Grech LLD, John Magro, Perit Saviour Micallef u Maria Micallef. Il-Fondazzjoni l-ġdida mill-ewwel ingranat sewwa fil-ħidma soċjali afdata f'idejha u ġimgħa biss wara l-iffirmar u r-reġistrazzjoni tal-kostituzzjoni tagħha tellgħet l-ewwel seminar nazzjonali dwar id-droga fil- lukanda Calvpso f'Marsalforn u li għalih attendew 'il fuq minn 300 persuna bejn professjonisit mill-oqsma tas-Saħħa, Edukazzjoni, Soċjali, Knisja u mill-pubbliku. Minn dakinhar 'il quddiem, il-Fondazzjoni OASI ma qatgħet qatt taħdem u tistinka biex tagħti lill- pajjiż u lil Għawdex in partikolari bl-aqwa servizzi edukattivi, soċjali u ta' kura għall-benefiċċju tas- saħħa taċ-ċittadini. Infatti meta nfetaħ uffiċjalment iċ-Ċentru OASI, bħala l-kwartieri tal-Fondazzjoni OASI nhar il-25 ta' Ġunju 1992, fl-għeluq l-ewwel sena mit-twaqqif tal-istess Fondazzjoni, il-Ministru għal Għawdex Anton Tabone awgura li din il-Fondazzjoni OASI tkun għal Għawdex laboratorju soċjali. Illum l-OASI, minbarra t-Taqsima tal-Amministrazzjoni tal-Fondazzjoni tmexxi wkoll u ssostni tliet Dipartimenti li joffru servizzi professjonali ta': e Edukazzjoni Preventiva fl-iskejjel, fuq il- postijiet tax-xogħol, fiċ-Ċentri lokali, fuq il-medja u l-komunikazzjoni soċjali, inklużi r-radju, televiżjoni u l-karta stampata, mat-tfal, żgħażagħ, ġenituri, għalliema u edukaturi b'kull mezz edukattiv bl- aħjar u l-aħħar mezzi u modi pedagoġiċi possibbli; e Intervent Immedjat permezz ta' counseling u terapija ma' individwi, tfal, żgħażagħ u kbar, koppji inkella familji li jsibu ruħhom f'diffikultà jew kriżi. L-Għajn il-Kbira e Kura u Rijabilitazzjoni għal dawk il-persuni li jaqgħu u jinqabdu fix-xibka tad-droga, alkoħoliżmu u dipendenzi oħra. Biex taqdi din il-missjoni l-Fondazzjoni OASI matul l-20 sena li ilha mwaqqfa investiet mijiet ta' eluf ta' ewro kull sena li l-ammont tagħhom illum jgħodd il-miljuni fl-investiment għat-tkabbir tal- faċilitajiet u strutturi tac-Ċentru OASI, impjieg ta' staff professjonali biex jaħdmu u jmexxu programmi ta' prevenzjoni miftuħa 24 siegħa kuljum matul il- ġimgħa kollha, taħriġ tal-voluntiera, organizzazzjoni ta' seminars u konferenzi edukattivi għall-pubbliku, attivitajiet ta' divertiment alternattiv u ta' interess kulturali, artistiku u ta' talent għat-tfal u żgħażagħ, stampar ta' kotba u fuljetti li jitqassmu b'xejn fid- djar kollha ta' Għawdex għall-avvanz tal-familji Għawdxin u laqgħat regulari għall-ġenituri biex jikber dejjem aktar fihom l-aġġornament fit-tagħlim edukattiv u l-għarfien tal-qasam soċjali b'dak kollu li jġib miegħu u tant ħidmiet utli oħra għas-soċjetà tagħna. Diffiċli li tniżżel kollox dwar dak li l-Fondazzjoni OASI wettqet għall-ġid tas-soċjetà Maltija u Għawdxija matul dawn l-aħħar 21 sena. Kienu eluf kbar dawk li ibbenefikaw mit-tagħlim u l-għajnuna wiesgħa li taf tagħti din l-organizzazzjoni. Dan kollu sar bil-għajnuna tal-ħanin Alla, tal-entużjażmu ta' dawk kollha li id f'id mal-Fundatur tagħha Dun Manwel Cordina ħadmu u għadhom jaħdmu mill- qrib mal-Amministrazzjoni tal-istess Fondazzjoni. Hawn ta' min jirringrazzja lil dawk kollha impenjati fil-ħidma tal-OASI, fosthom lid-Diretturi, Staff, voluntiera, benefatturi u tant familji li dejjem urew fiduċja fil-ħidma tal-QASI u rrikorrew għas-servizzi tagħha. Grazzi lill-Amministrazzjonijiet u awtoritajiet tal-Istat u tal-Knisja li dejjem kienu hemm bil-għajnuna u s-sostenn materjali u morali tagħhom. Fuq kollox, grazzi lil dawk li ma għadhomx magħna imma li sakemm baqgħu fostna kienu but u bastun għal min kien u għadu jmexxi din l-opra qaddisa. Agħtihom o Mulej il-mistrieħ ta' dejjem fil-Glorja tiegħekl