Ħal Tarxien u l-Baħħàara ruċinivuz eżoġ Beleew Meta wieħed ikun sejjer lejn Birżebbuġa, fil-kantuniera qabel idur lejn Bulebel, jilmaħ niċċa bi xbieha ta' Marija Annunzjata. Niċċa, li biex ngħidu hekk, hija landmark li turi l-bidu tal-limiti ta' Ħal Tarxien. Din in-niċċa hija mibnija fuq stil barokk u skolpita minn Salvu Muscat, skultur Tarxiniż, fl-1762. Din in- niċċa, barra l-ħsara li ġarrbet dan l-aħħar u ġiet irranġata, kienet ukoll ġiet irranġata fl-1924, meta sfat milquta minn sajjetta. Biex saret fl-1762, ħallsu għaliha il-baħħàra Tarxiniżi. Dawn kienu jbaħħru minn Malta għal postijiet fil-Mediterran, bħal Spanja u l-Portugal. Kienu jbaħħru ġeneralment fuq xwieni ta' negozjanti Maltin li kienu mdaħħla sew fil-produzzjoni u l-esportazzjoni tal-qoton. Waħda mill-familji, li kienet mhux biss tkabbar il-qoton, imma wkoll tespportaħ bix-xwieni li l-istess familja kellha, kienet dik tal-famuż skultur Tarxiniż - Marjanu Gerada. Din il-familja kellha nies impjegati magħha biex jaħdmu bħala bdiewa biex ikabbru l-qoton, kif ukoll baħħàra biex jesportawh lejn Spanja. Kien bis-saħħa ta' dan, li Marjanu Gerada sar skultur gwapp. Dan ġara, għax darba fost l-oħrajn, iddeċ ieda, li fi Spanja jitgħallem l-arti ta' l-iskutura. Tant sar skultur ta' ħila, li kien skultur għar-Re ta' Spanja. Meta rritorna Malta, huwa ħadem statwi titulari li aħna għadna ngawduhom sal-lum. Fost oħrajn, insibu dik ta' Sta. Marija ta' Ħal Għaxaq, Il-Madonna tal-Grazzja ta' Ħaż-Żabbar, Sta. Katerina taż- Żurrieq u oħrajn. Jekk wieħed jinnota, dawn l-istatwi huma ta'stil Spanjol. Barra minhekk, insibu wkoll xogħol famuż fil-ġebel, ta' dan l- : iskultur, li nixtieq insemmi xi ftit minnhom, fosthom, .dawk iż- żewġ funtani ta' mal-faċċata tal-kon-Katidral ta' San Ġwann u l- arma Imperjali li hemm fuq il-Main Guard, faċċata tal-Palazz Presidenzjali. Meta miet, Marjanu Gerada ġie midfun fil- Kappella tal-Kurċifiss fil-parroċċa Kolleġġjata ta' Bormla. Imma issa ħalli nkompli fuq il-baħħàra. Dawn żgur li f'Ħal Tarxien kienu numru mhux ħażin u bħalma wieħed jimmaġina, dan il- mistier, dak iż-żmien kien mhux biss wieħed iebes, imma wkoll ta' sogru. Għax skond kif ser naraw żgur li kien hemm minn dawn il-baħħàra li għaddew minn xi esperjenza li f' ċerti każi forsi ukoll ħelisha mill-mewt. , Dan qiegħed ngħidu, għax meta wieħed iħares lejn il-faċċata tal-knisja parrokkjali ta' dan ir-raħal u jifli sew il-ġebel fil-livel ta' l-għajn, jilmaħ speċi ta' graffitti (biex ngħid hekk, votivi) ta' xwieni u tip ta' xwieni oħra tal-ġarr. Wieħed isib li hemm numru mhux ħażin minn dawn il-graffitti u hemm xi wħud li ftit baqa' jidher Waħda mill-Graffitti (Xini) mal-Faċċata tal-Knisja saru bi skop votiv (b'wegħda). Hija ħasra li dawn qed jisparixxu, bejn għar-raġuni li semmejt u forsi minħabba xogħlijiet li saru, u peress li ma kinux indunaw bihom saret ħafna ħsara lil dawn il-graffitti. Issa, li wieħed huwa konxju minnhom, hemm bżonn li ssir xi ħaġa u nippriservaw ta' l-anqas dak li baqa' minnhom. Dwar il-baħħàra f'Ħal Tarxien rajna li dawn kienu damu jeżistu għal żmien mhux ħażin, għax bħalma għedt, in-niċċa li mbniet fl-1762 mill-baħħàra, u nibqgħu nsibuhom imsemmija sa żmien l-Ingliżi f'Malta, meta komplew isaħħu l-prodizzjoni u l- espotazzjoni tal-qoton. Barra minhekk, l-oqsma ta' madwar Ħal Tarxien kienu magħrufa ħafna fit-tbakkir tal-qoton. Wieħed minn k dawn l-oqsma, li kien magħruf għal hekk, huwa Wied Garnaw, In-Niċċa tal-Lunzjata fi Triq tal-Barrani, fejn illum hemm Santa Luċija. km Triq San Anard, Tarxien. Għaqda Mużikali Marija Annunzjata — Tarxien ' 31