IL-MATTTI QARI LI TOĦROĠ iL-GĦAQDA ) DIĊEMBRU, TAL-KITTIEBA TAL-MALTI J 1966. GHELUQ is-sena 198U hallejnu srarajna kiradru ta' ġrajjiet li fihom rajna fost ħuejjeġ oħra għeġubijiet ta' progress tax- iża li bihom il-bniedem inqeda sew. għall-ġid ekonomiku tal- hujja kemm ukoll għal skopijiet ta' tehdid ta' qirda fil-ġlieda po- litika ta nazzjon kontra altra; iżda l-ilttar ħaġa li qiegħda żàel- jen dal-kwadlru hija l-qurema għall- emanċipazzjoni ta' nazzjoni- jiet taħt il-madmad tal-Komuniżmir miieġġa mill-ispirtu ta' nies qalbiena li għall-ħelsien ta' arthom mill-ħuqar ta' setgħa stran- ġiera xerrdu demmhom u denanr uliedhom n ħallew ħajjithom fuq l-artal lta' l-Indipendenza. A''hemmu progress nazzjonali fejn m'hemm libertà, L-Is- less letteratura ma setgher. qall bineri 'l-quddiem taħt il-ħakma dittatorjali tan-Nażismi li-kienet (ir l-lum ukoll tal-Komuniżmu) tagħlaq b'sarima l-ħalq tal-killieba u torbothom minn idejhom. bil-katina ta' l-assoluliżmu tagħha. Bħalma. fissret l-istampa diplomatika eieropea l-hawn u 'l hinn is-sena ġdidu jkollha tibda paġna ġdida fl-istorja tal-politika internazzjonali, Il-futur tal-Medilerran u ta' l-artijiet tal-Lvant tan-Nofs sa jkun iktar f'idejn id-diplomazija ta' l-Istati Magħ- qudin fil-waqt ukoll ili LUN.O. jkollha j liwettaq il-ħsieb tagħha b'eżerċitu internazzjonali jew tisfa' fix-xejn bħala qaw- ira politika, F'din is-sena l-ġdida, paji żna iktarx ikollu jaqtagħha sa jkun il-futer tieghu. Mina, fiċ-ċokon tagħna. ta' żvilupp mater- jali u spiritwali, kellna l-liregħir fl-idejiet tal-pajjiż, kellua iżda ci jpatti hafna għan- Nuqqas fil- ħajja ekonomika tagħna. fejn. dik: ta' pajjiżi oħra—kellnu ħafna vantaġġi materjali u morali jiżi oħra ma kellhomu, fosthom ir-rikostru xi tal-ħsarat litilna l-gwerra, il-mezzi biex wielied itaffi l-għaks fost i fqar w-xjul taħt sistema leġislativa ta' ri-organ i u t-tganedija. ta' darek il-mezzi li skond il-progress t Ż mu l-ħajja. ekonomika u jtaffu t-tbatijiet. tal- bniedem fix tas-snajja', ta' l-industrija, tal-kummerċ u fil-bżonnijiet tad-dia fost dawn il-vantaġġi ta' min isemmi l-iżvilupp. fil-qasam tat- tagħlim: popolari li għalih intefqu flejjes kbar biex dan it-l tagħlim 100 IL-MALTI jikber u jseħħ, nefqa li jeġ oħra mitlubin mill-e kul jei iżjed minu dik li s'issa sarel fi ħarej- ġenzi taż-żminijiet tal-lum. Mal-progress fil-tagħlim popolari f'kull fergħa telmika ti lel- tevarja, kif ukoll f'kull tagħlim iehor u informazzjonijiet istril- livi bit-trasmissjonijiet minn juq ir-Rediffusion ', f'kull konfe- renza popolari, u rappreżentazzjonijiet artistiċi, hemm dak. tal- progress tal-Malti, bħala lsien popolari, li ghandu rabta kbira ma' dak tat-tagħlim fl-iskejjel taħt il-metodu tar-riforma fil-kitba Maltija fuq is-sistema tal-'Għaqda'. Aktar ma sikkullienm il-Malti, kif qed nitgħallimuli il-lum. fl-iskejjel primarji u sekon- darji u fl-Università, aktar ma jinkitbu kotbu n rivisti, U jittral- taw fuq materji edukativi, tekniċi, letterarji u saħansitra arlis- tiċi, aktar għandna nsibu illi l-moħħ. tal-ġene da jinteressa ruħu fit-tagħlim li jinħtidġhu. Il-Għaqda, għalhekk, għandha għalfejn tifraħ biha nnifisha għal din. ir-rebħa l-kbira l ikseb mhin sena għal oħra mhi mindu twieldet sal-lum, kif nittamaw. li tibqa' tikseb, Il-Għaqda, bħal kull ħaġ'oħra K ġrat fil-ħajja ta' bull naz- żjon, kellha. t-tiregħir tagħha, iżda sal-lum hija għarfet Legħil- bu bil-perseveranza tal-ħsieb, għaqal u ħidma tagħha. — L-iktar għadu li ħabal imermmel il-qlub tan-nies fl-armata tal-Għaqda hija l-Bruda u ma' din in-nuqqas tas-solidarjetà u tal-ko-operaz- zjoni. Jisgħobbinu nistqarru li din ħabtet taħkem fuq dawk il- membri wkoll li minnhom il-Għaqda stenniet. l-akbar għajnuna sew anaterjali kemm spiritwali. Niftakru li mingħajr il-koope- razzjoni muterjali u morali tal-membri. tagħha, il-Għaqda ma tistax tineei l-quddiem, mhuma talli dan, iżda jkun hemm il- periklu li ħin bla waqt. tisfa' fix-xejn. Is-sagrifiċċju li l-Għaq- da titlob mill-membri n mseħbin tagħha hija ħaġa wisq żgħira fejn is-sagrifiċċji li jsiru sabiex isseħħ ri impriża oħra. ta' inlc- ressi oħra li ai mindaqqiet huma ta' mogħdijiet taż-żmien jew ta' ħwejjeġ fiergħa. Niftakru li l-interess tagħna għall-progress u seħħ tal-Malti huwa. kollettiv u ma hu marbut ima' ebda interess personali. Membru jew imsieħeb ma għandux iqis hi jikkoltiva l-Malti u jinqeda bil-Għaqda għall-influwenza. li din. jista' jkollha fit-tit- jib ta' remunerazzjonijiel. fil-qarġ minn fuq ir-Rediffusion jew minn. pubblikazzjonijiet. Il-Għaqda kienet minn ta' l-ewwel biex taqbeż għad-drittijiet ta' l-Awturi u ġabret f'darha. s-soċje- GĦELUQ IS-SENA 101 tajiet kollhu ta' Awturi biex dawn id-drittijiet jitwettqu mill- mwtoritajiet tar-Rediffusion 1 mill-Edituri ta' l-Istampa. Iżda mill-banda l-oħra kull. kittieb li jagħmel. sehem mill-Għaqda, bħala membru jew imsieħeb, ma għandux jinsa d-dmirijiet tie- għu bħala membru jew imsieħeb fl-ovganu tal-Għaqda. M'ilu xejn saret sejħa qaneiriju biex dawk. il-membri u mseħbin f''IL-Marri' li-baqgħu lura fil-ħlasijiet ta' l-abbonu- ment jew h' l-assoċjazzjoni fil-Għaqda, jagħmlu dmirhom u ma jibqgħux lura fir-rati tal-ħlasijiet, għar l-Għaqda ma għandhiex riżorsi li bihom tista' toħraġ ivista tagħha u tagħmel laqgħat letterarji li jitolbu ħafna spej, l-iktar nieta tqis l-għoli tal- karta u ta' l-istampa tal-lum. Iżda jisgħobbina ngħidu illi għal din is-sejħa l-tiċeġiba kienet ta' icaħdiet, Il-bruda, bħalma għidt qabel, hija l-akbar għadu tal-ħajja tal-Għaqda; bħabna l-bruda għal-libertajiet u indipendenza la' pajjiżi hija l-akbar. għadu għall-ħajja. ta' libertajiet. kostilizzzjonali. ta' l-istess. pajjiż — ħaġa. li tħalli l-bieb miftuħ għall-assolutiżmu dittatorjali ta' po- lenza. oħra. Għalhekk inqumu, u nuru ruħna li għadna l-qad- dejja qalbiena u fdili tal-Ghaqda li tgħaqqadna bħal aħwa għall- koltivazzjoni tal-patrimonju għażiż ta' Lsienna, sabier mas-sena l-ġdida. nibdew hajja ġdidu ta' rieda tajba, ħrara, ħidma u ġe- nerożità. L-imghoddi għadda. b'rebħiet sbieħ li s'issa għamil- na, iżda dawn kollha jintilfu u l-ħidma tal-Għaqda ta' 'l-fuq minn. tletin sena tisfa' fix-xejn jekk aħna nibqgħu biss ingaw- tu l-benefiċċj jali li ħalliel lil-qi soħud fl-istat professjo- nali jew grad letterarju tagħhom u dawk il-benefi ji l-oħra fl- i jiż, u nħalluha fl-aqwa ta' l-irġulija tagħha mingħajr l-għajnuna u solidirrjetà tagħma b'mod li ftit ftit tib- qa' tnin-sakemm tmut. L-imgħoddi iħaddu qioKar aa mdeu baqa' tagħna l-frott li ksibna, b'riħet il-pijonjeri ta' qabilna u segwaċi tal-lum, imma l-futur ikun tagħna biss jekk aħna nibqgħu naħdmu b'rieda taj- ba. Iż-żmien. tal-lum huwa. tagħna 41 minnu jiddependi l-futur sabih. jew ikrah. tal-Għaqda. Ma nħallux li l-bruda tegħlibna. Niftakru li kienet dejjem il-bruda u l-apatija li qatlet bosta mis- soċjetajiet akkademiċi Ti kellna f'Malta minn ri mitt sena 'l hawn. Tkun għajb kbir għalina jekk il- Għaqdu jiġrilha l-istess destin. tas-soċjelajiet ta' qabilha irara żmien hekk sabiħ ii s'issa għadda minn fuqhà.