Julian Bezzina Il-melodija sabiħa tal-kompożitur ingliż W.Ketelbv: ''BBells across the Meadow' ispirata mid-daqq ta' l-Ave Marija f'inżul ix-xemx f'Għawdex ħajritni biex nikteb fuq il-qniepen. Il-qniepen fl-għamla li nafuhom illum għamluhom għall-knejjes insara fir-raba' seklu wara Kristu meta l-Knisja kellha l-liberta' li tibni l-knejjes tagħha. L-iskop prinċipali tagħhom kien li jsejjħu n-nies għat- talb. Maż-żmien bdew jiżdiedu u jsiru wkoll settijiet ta' qniepen. Bdew jindaqqu fil-festi l-kbar tal-Knisja u biex ifakkru xi avveniment kbir bħall-ħatra tal-Papa. Il-qniepen bdew jindaqqu wkoll fin-niket biex iħabbru l-imwiet u jagħtu l-aħħar tislima lill-bniedem qabel id-difna. L-eqdem qanpiena f'Malta ġabuha magħhom il-kavallieri minn Rodi fl-1530. Din illum tinsab fil-kampnar tal-Katidral ta' San Gwann. Din il-qanpiena ġiet magħmula fis-seklu erbatax. Il-kavallieri meta ġew Malta ġabu magħhom il-funderija li kienet imħaddma mill-familja Trigance. F'din il-funderija kien jinħadem ix-xogħol kollu tal-bronz, bħal kanuni, qniepen, xogħol tal-bronz meħtieġ għall-flotta ta' l-ordni ta' San Gwann. L-aktar li jissemmew huma Frangesco Trigance (1660-1737) li għadda l-funderija lil ibnu Giuseppe (1710-1785) u dan għaddiha liż-żewġ uliedu,li kienu Frangesco li twieled fl-1748 u Giacchino Trigance, li twieled fl-1746. Dawn ta' l-aħħar għamlu żewġ qniepen għall-parroċċa tagħna. Il-qanpiena l-kbira 1782 u l-fostanija 1793. Barra dawn il-brunzara, kien hawn ukoll Salvatore u ibnu Ġulju Cauchi li għamlu ħafna qniepen f'Malta. Ġulju Cauchi hu l-aktar malti magħruf għall-qniepen tiegħu. Forsi ftit jafu x-xogħol li jsir biex tiġi magħmula qanpiena. Wara li jsir il-ftehim, li ġeneralment ikun kuntratt li jkun fih il-mod tal-ħlas, it-toqol u d-dettalji tad-disinn u l-iskrizzjoni,il-bunzar jagħmel qanpiena tax-xema jew tat-tafal. Din tkun ezatt bħall- qanpiena li jkun se jagħmel u jaħdimha fuq il-forma ta' ġewwa li tkun magħmula b'materjal li jiflaħ is-sħana. Meta tinxef sewwa isaħħan kollox biex ix-xema' tiddewweb u toħroġ mill-forma u tħalli post għall-bronz. Il-forma mbagħad tintradam u fl-art biex ma jkunx hemm periklu meta timtela bil-bronz imdewweb. Il-bronz tal-qniepen hu taħlita ta' żewġ metalli fi proporzjon ta' tlieta u nofs partijiet ram aħmar ma parti landa. Wara li l-forma timtela bil-bronz, din it-taħlita tiksah sewwa biex imbgħad jibda it-tħaffir u tkissir tal-forma biex toħroġ minnha il-qanpiena. din tintiżen minn piżatur pubbliku u jiġi ikkalkulat il-prezz. Jekk ikun hemm bżonn ta' xi ntontura, il-brunżar inaqqas il-ħxuna tal-qanpiena minn naħa ta' ġewwa. Għalkemm din is-sistema tal-forma tal-qanpiena magħmula fuq qanpiena tax-xema' hija l-aħjar u l-eqdem waħda, hawn min juża' it-tafal biex issir il-kopja ta' qanpiena. Iżda bħal ma qalli wieħed manifattur tal-qniepen taljan, l-aħjar qniepen ġew magħmula fuq qniepen tax-xema'. Wara aktar minn mitt-sena li kienet inbniet il-Knijsa Parrokkjali tagħna, jiġifieri fl-1743, inbniet il-faċċata tal-knisja mill-ġdid, biex b'hekk din ikollha l-kampnari. Fihom insibu sett ta' sitt qniepen. It-tnejn il-kbar kif diġa semmejna huma tal-funderija ta' Trigance u qegħdin fil-kampnar tax-xellug. Fl-istess kampnar hemm żewġ qniepen zgħar. Fil- kampnar tal-lemin hemm tnejn oħra, waħda kienet inxtrat minn Ħal-Safi. Fuq din il-qanpiena hemm il-kliem bil-latin li jfisser; 'It-tjieba tal-poplu għamlitni; Qaddis Alla, Qaddis Qawwi; Qaddis Immortali, henn għalina. Fis-sena tal-Mulej 1827. Il-qanpiena l-oħra saret l-Italia fl-1981 u ndaqqet l-ewwel darba fl-1 ta' Novembru ta' l-istess sena. Din ħadet post qanpiena oħra li kienet magħmula fl-Isbona, il-Portugal minn Giacintu u Antonio Alves Guerria fl-1810. Fuq dawn iż-żewġ qniepen idoqq l-arloġġ magħmul fl-1756, li min jaf kemm il-darba meta ma stajniex norqu qagħdna nisimgħuh idoqq u nkunu nafu l-ħin f'dik il-ħemda tal-lejl. Iċ-ċerimonja tat-tberik ta' qanpiena nsejjħula magħmudija għax din tingħata isem, ikollha il-parrini, titbierek bl-ilma, u tiġi ikkonsagrata biz-zejt tal-Grizma li jintuża fil- magħmudija.