CASSOLA BĦALA AWTUR DRAMMATIKU IL Bertu Cassola jien dejjem qistu fost l-ewlenin awturi dram- matiċi Maltin għall-oriġinalità u għan-naturalezza tiegħu: hu għandu sengħa. speċjali li biha jagħti sura u xejra lir-xogħlijiet teatrali tiegħu u li minħabba f'hekk ingħażlu minn dawk ta' aw- turi oħrajn; b'dan ma rridx infisser biss l-istil ta' Cassola, għax kull awtur għandu l-istil tiegħu għalih, iżda dan l-awtur żagħżugħ għandu xeħta tiegħu waħdu, xeħta li tnissel ħajja u ħrara fis-suġ- ġett u fl-azzjoni tal-produzzjonijiet tiegħu. Cassola għandu pinna ħarkiena u moħħ fertili, u hu jaf inqe- da b'dawn iż-żewġ għotjiet ħalli jsawwar xogħlijiet skond ma tit- lob is-sengħa drammatika moderna. Il-lum spiċċa dak iż-żmien. meta awtur drammatiku kien jagħmel isem billi jagħti libsa ġdida lil persunaġġi qodma; il-palk modern irid biss oriġinalità u sem- pliċità u ma jikkuntentaz bi tqanżiħ, sentimentaliżmu u frugħa. Fl-aħħar kwart ta' dan is-seklu saret tibdila ġdida fl-arti dramma- tika. Wara l-konkoffenza qawwija tal-films u tat-talkies, kien jinħtieġ li l-palk jitnaddaf sewwa mill-għanqbut tal-konvenzijo- naliżmu u mill-għabra tal-konswetudini u, biex jitwettaq dan, kellha ssir tferfira ta' ħeġġa u tqanqila ta' ħrara, imseħbin ma' ħila u ma' rieda fost il-kittieba; hekk issawret għamla ġdida u ori- ġinali ta' xogħlijiet drammatiċi li setgħu jiġbdu b'qawwa WI dawk li jħobbu jmorru t-teatru. Dan sar l-aktar bis-saħħa ta' oriġinalità u sempliċità, u l-lum produzzjonijiet neqsin minn dawn iż-żewġ ħtiġijiet, ma għandhom l-ebda effett fuq l-udjenzi u ma jiksbu l- ebda ġieh lill-awtur. Bħalma għidna, l-opri ta' Cassola jolqtu lil min jaqrahom fi ktieb u lil-min jarahom fuq il-palk, għax huma oriġinali, iżda l- awtur hu mħarreġ tajjeb ukoll bħala attur u għalhekk hu jsensel it-teknika ma' l-arti biex isawwar komposizzjoni metxejja, sabiħa u interessanti. F'din il-biċċa xogħol li sa jaqra, il-qarrej iħoss bħal ħarira satirika li ddomm il-ġrajja kollha mill-bidu sat-tmiem, imma l-aw- tur ma jorbotx fuq l-effett satiriku biss biex jogħġob lill-qarrej, imma jinqeda wkoll bil-parodija, jinbex b'xi daqstejn ta' umoriż- mu u fuq kollox ilaqqa' sitwazzjonijiet li jiġru kuljum u jikteb kliem li jgħidu kulħadd, biex jagħti bixra ta' attwalità; b'hekk, għalkemm ix-xena tiġri f'post ideali li ħadd ma rah, (u nittamaw li ħadd minna ma għad jaraħl), iċ-ċirkostanzi tal-ġrajja hu- ma maqlugħin u mfissra bi kliem u b'għemil mgħżula mill-ħajja ta' kuljum u għalhekk ma jistgħux ma jinteressawx lil kulħadd. Minn hekk titnissel il-popolarità ta' l-opri teatrali u għalhekk il- produzzjonijiet ta' Cassola huma, bil-ħaqq kollu, wisq popolari. ĠUŻE' GALEA.