Fil-bidu kien il-verb… u l-verb kien Malti: il-ġenesi tal-letteratura bil-Malti u l-identità nazzjonali IA tal-letteratura bil-Malti bħala fenomenu konsistenti jikkoinċidi ftit jew wisq mal-bidu tal-perjodu kolonjali Ingliż: Madankollu, ir-rabta tal- kolonjaliżmu Ingliż ma' dan il-fatt dejjem ġiet spjegata fl-istorja tal-letteratura tagħna bħala aspett li kkontribwixxa marġinalment għall-iżvilupp tal-letteratura Maltija f'dan il-perjodu, u ġeneralment b'mod pożittiv: it-tolleranza għar- refuġjati Taljani tar-Risorġiment, il-libertà tal-istampa u l-bidu tal-edukazzjoni pubblika. Naturalment dawn kollha kienu fatturi li ħallew effett dirett fuq il-kultura f'Malta u għalhekk anki fuq il-letteratura. Meta nagħmlu dan it-tip ta' raġunament iżda, inkunu qed inħallu barra n-naħa l-oħra tal-munita: l-effetti ripressivi tal-kolonjaliżmu u r-reazzjonijiet tal-Maltin għalihom. Id-diskors li nixtieq niżviluppa huwa marbut mal-ideat tal-kolonizzaturi Ingliżi dwar il-popli kkolonizzati minnhom, għaliex naħseb li minn hemm irridu nibdew nifhmu r-reazzjonijiet ta' dawk fost il-Maltin li setgħu jirreaġixxu għall-istat kolonjali tagħhom. Desmond Gregorv, fil-ktieb tiegħu Malta, Britain, and the European Powers, jirrakkonta episodju oskur li seħħ lejn il-bidu tal-ħakma Ingliża f'Malta. F'Lulju tal-1806 sploda maħżen tal-munizzjon fil-Birgu. Fl-inċident mietu mitejn ruħ, fosthom tmien suldati Brittaniċi u erbgħin suldat Malti. Għandi nifhem li l-bqija tal-vittmi kienu nies pajżana, li nqabdu fid-diżastru bla tort. Il-kobor tad-diżgrazzja jidher aħjar minn dan l-artiklu, milli jidher miktub minn xi Ingliż stazzjonat f'Malta li kien preżenti meta seħħet l-isplużjoni, li deher f'The Gentleman's Magazine ta' Lulju 1806: Malta, Julv 18. putrijied. Fil-bidu kien il-verb… u l-verb kien Malti Mill-inkjesta li saret ħareġ li l-isplużjoni seħħet waqt li s-suldati kienu qed iġorru l-isplużivi u kienet ikkawżata mit-traskuraġni. Imma fuq kollox, il-porvlista qatt ma kellha titqiegħed fil-qalba tan-nies bħalma kienet. Minbarra li ndarbu xi mitt ruħ oħra, ħafna minnhom nisa u tfal, bl-isplużjoni ġġarrfu wkoll xi djar kbar fil-belt. Il-biċċa l-kbira tal-vittmi kienu diġà foqra qabel it- traġedja, u wħud kienu investew kulma kellhom biex jibnu jew jixtru djarhom.$ It-tiġrif li kien seħħ fis-swar issewwa malajr, imma meta Alexander Ball, il- Gvernatur Ingliż, talab lit-Teżor Ingliż £30,000 biex jingħata kumpens lil min kien tilef lil niesu jew il-propjetà, it-tweġiba kienet li min joqgħod f'fortizza jgawdi mill-vantaġġi tagħha imma għandu wkoll ir-riskji li jiġu magħha. Biex ikompli jgħaxxaqha, is-Segretarju tal-Kolonji, Lord Castlereagh wieġbu wkoll li min kien qiegħed f'perikli bħal dawn messu xtara polza tal-assikurazzjoni. Dan meta f'Malta lanqas il-banek ma kienu jeżistu u ħadd ma kien joħlom li jassigura d-djar, mibnijin mill-ġebel, kontra n-nirien. inċident bħal dak qatt ma kien seħħ, lanqas tul il-ħakma tal-Kavallieri. 'It-trattament tal-Gvern Ingliż kien biżżejjed biex ikompli jirrabja l-popolazzjoni lokali. Meta l-flus tal-kumpens waslu (għall-inqas ftit aktar minn nofshom), kienu għaddew ħames snin u Ball kien diġà mejjet. Għandu jkun ċar li kieku din id-diżgrazzja seħħet fir-Renju Unit, ir-reazzjoni tal-Gvern kienet tkun żgur differenti, u din id-differenza hija marbuta mal-fatt li l-Ingliżi kienu jqisu lill-Maltin bħala razza inferjuri. Anki xi kummentaturi Brittaniċi kienu jirrimarkaw li t-tmexxija Ingliża kienet tittratta lill-Maltin bħal skjavi: Waqt li dan id-diskors iħares lejn il-Maltin b'mod pożittiv, xorta waħda huwa mibni fuq prinċipji razzisti li l-epoka kolonjali kienet tgħum fihom. Dak li qed jgħid Granville Penn, fil-qofol tiegħu, huwa li l-Ingliżi m'għandhomx jittrattaw lill-Maltin ħażin, għaliex bħala razza jixbhuhom, għandhom ftit jew wisq l-istess valuri tagħhom. Lill-oħrajn li ma kellhomx l-istess valuri, naturalment, kellhom id-dritt jittrattawhomkif jidhrilhom xieraq. M' għandniex xi ngħidu, mhux l-Ingliżi kollha kienu jaħsbuha bħalu dwar kemm il-Maltin u l-Ingliżi kienu jixxiebhu. Il-fatt li l-kolonjaliżmu modern kien iġġustifikat f'termini razzjali llum hemm qbil dwaru bejn l-istoriċi u t-teoriċi postkolonjali. Il-kolonjalisti, Ingliżi, Franċiżi u l-bqija, bnew l-imperi tagħhom fuq id-distinzjoni bejn min hu ċivilizzat (il-kolonizzaturi) u min mhux (l-ikkolonizzati). Id-diskors dwar ir-razza, għalkemm mhux maħluq mill-kolonizzaturi, kien utli ħafna biex jagħmel din id-distinzjoni aktar f'saħħitha għaliex ir-razza kienet tinftiehem bħala kategorija li ma tinbidilx u għalhekk tiġġustifika t-trattament differenti ta' nies li jitqiesu razzjalment differenti. Naturalment f'din il-filosofija kien hemm il-kontradizzjoni li fuq naħa l-kolonjaliżmu kien ippreżentat bħala missjoni li trid tieħu ċ-ċiviltà fejn skont l-Ewropej ma kienx hemm, u fuq in-naħa l-oħra l-konvinzjoni li minħabba d-differenzi bijoloġiċi bejn l-Ewropej u l-bqija dan il-proġett qatt ma seta' jitwettaq. Fis-seklu dsatax, l-istudju tal-bijoloġija qiegħed id-diskors dwar ir-razez fuq livell li kien jidher xjentifiku, u għalhekk kien jagħti prova tal-ħtieġa tad- dominazzjoni imperjali li twettqet f'dan il-perjodu. Il-letteratura ''xjentifika' ta' dan il-perjodu tinsisti fuq ġerarkija ta' razez, bil-bniedem abjad fuq nett u l-iswed taħt nett, xi drabi saħansitra 'l barra mit-territorju tal-bnedmin. Ħafna drabi kienu t-teoriji ta' Darwin dwar l-evoluzzjoni li ntużaw biex jagħtu din l-istampa. Il-ħtieġa ta' dan l-argument għall-kolonjaliżmu u l-imperjaliżmu tidher minn kif il-klassifikazzjoni tar-razez skont il-forma tal-kranju u d-daqs jew il-forma tal-fattizzi tal-wiċċ intużat b'suċċess biex tipprova li l-Irlandiżi kienu ta' razza inferjuri li l-akbar qrubija tagħha kienet mar-razza Afrikana, fuq l-indiċi ċefalika li kien ħoloq Andres Retzius fl-1844 biex jiddistingwi bejn ir-razez Ewropej. Minn hemm kien pass żgħir ħafna biex iż-żewġ gruppi jitpinġew bħala xadini fl-istampa popolari. Fil-bidu kien il-verb… u l-verb kien Malti Il-Maltin fis-seklu dsatax kienu parti minn dan il-kuntest: poplu b'ħakkiem barrani li kien qed jaħkem ukoll ħafna artijiet oħra fl-inħawi kollha tad-dinja. Il-loġika razzjali kienet tapplika f'Malta bħalma kienet tapplika fil-bqija tal- imperu. Ktieb tal-arkeologu u psikologu R. N. Bradlev tal-1912 juża l-indiċi ċefaliku biex jikkategorizza r-razza tal-Maltin fil-kuntest ta' razezoħra Ewropej u mhumiex . Il-qafas ''xjentifiku' tiegħu jieħdu mit-teorija ta' Giuseppe Sergi, antropologu u studjuż tal-evoluzzjoni li tard f'ħajtu sar wieħed mill-grupp li żviluppa x-xjenza tal-ewġenika, li mbagħad ġietinkorporata fil-proġettrazzjali tal-Faxxisti u n-Nazisti. Għal ħafna żmien, l-Ingliżi ġġustifikaw il-fattli ċaħdu lill-Maltin id-dritt li jmexxu lilhom infushom fuq il-prinċipju li kienu poplu li ma kienx idoneu għal ħaġa bħal din. Kien hemm żmien meta saħansitra proġettawli jikkontrollaw it-twelid b' mod artifiċjali, billi ma jħallux lill-Maltin jiżżewġu f'età żgħira. Għandi nifhem li għall-biċċa l-kbira tal-Maltin dawn l-ideat ma kienu interessanti xejn. Wara kollox il-Maltin dejjem kienu maħkumin minn xi ħadd, u dejjem tqiesu inferjuri mill-ħakkiema tagħhom. Madankollu, dawk fosthom li kellhom edukazzjoni, professjoni, u għalhekk kienu jaraw lilhom infushom bħala mexxejja tal-poplu, bdew jiffurmaw ir-reazzjonijiet tagħhom għal din il-qagħda. Il-memorji tal-imblokk kontra l-Franċiżi meta l-elites Maltin kienu dehru bħala mexxejja denji tal-poplu nimmaġina li għenu biex jinħoloq dan il-kurrent ta' reżistenza. Fid-dawl tat-teoriji razzjali tal-perjodu kien fundamentali li l-Maltin iqiegħdu lilhom infushom f'pożizzjoni li jkunu jistgħu jinnegozjaw mill-aħjar li jistgħu. Hawnhekk jidħolid-diskors dwaril-ħolqien ta' identità jew kuxjenza nazzjonali. Wara Anderson ikollna Ikoll naqblu li l-identitajietnazzjonali mhumiex kunċetti naturali imma jinbnew mill-bnedmin jew jiġu immaġinati.' It-teorija tiegħi hi li l-viżjoni li l-Maltin bnew tagħhom infushom hija primarjament prodott tas-seklu dsatax u speċifikament reazzjoni għall-qagħda kolonjali tagħhom. Mela, nerġa' nibda l-argument mill-bidu. L-identità nazzjonali ma tinbeniex f'iżolament imma f'relazzjoni ma' identitajiet oħrajn. Għall-Maltin, u mill- ġdid qed nirreferi għall-klassijiet ipprivileġġjati, kien ovvju li huma kienu kkolonizzati minn rappreżentanti ta' qawwa Ewropea li kienet tqis lilha nfisha superjuri għall-Maltin f'kull qasam: militari, razzjali, kulturali, storiku, lingwistiku u l-bqija. Bl-istess mod kien ċar għal dawn il-Maltin li huma ma kenux l-uniċi nies ikkolonizzati, la fir-reġjun, u lanqas fid-dinja, u l-biċċa l-kbira tan-nies ikkolonizzati la kienu Ewropej u lanqas, għall-bidu, Insara. F'dan is-sens jinftiehem malajr għaliex ħafna intellettwali Maltin, sa nofs is-seklu għoxrin, kienu jsibuha diffiċli li jħallu warajhom is-sens ta' sigurtà li kien jagħtihom il-fatt li jiktbu bit-Taljan. It-Taljan, biex nisraq espressjoni mil-lingwaġġ politiku ta' xi snin ilu, kien prova tal-kredenzjali Ewropej tagħhom; kredenzjali li ħafna kienu jemmnu li kellhom juru b'mod speċjali lill-mexxejja barranin li mhux dejjem kienu konvinti li l-Maltin kellhom dritt jissejħu Ewropej. Għalhekk, l-intellettwali Maltin tas-seklu dsatax kellhom għażlietli ma kenux faċli. L-ewwel waħda kienet propju lingwistika. Sas-seklu dsatax, il-kittieba Maltin diġà kellhom lingwa, u din kienet it-Taljan, lingwa bi tradizzjoni letterarja li kienet tmur lura għall-inqas sitt sekli. Kienet ukoll waħda mil-lingwi kulturali importanti tat-tradizzjoni Ewropea, u l-lingwa li kienu jużaw l-intellettwali Taljani li kienu sabu kenn fil-gżira waqt ir-Risorġiment. Iżda l-kredu Romantiku li ħafna minn dawn ir- refuġjati Taljani kienu jxandru kien jinkludi l-bżonn li kull poplu jkollu letteratura bil-lingwa tiegħu. Għalhekk bil-mod il-mod, għadd ta' kittieba kkonvertew għal-letteratura bil-Malti. Dawn il-konverżjonijiet kienu mill-aktar iebsa, għax il-kittieba kellhom jissagrifikaw il-parteċipazzjoni tagħhom f'letteratura meqjuma u jagħżlu li jibdew jiktbu b'lingwa li kienet tidher għall-biċċa l-kbira bħala barbara u inkolta. Biex tgħaxxaqha, din il-lingwa kellha relazzjoni intima mal-Għarbi, ilsien non-Ewropew li kienu jitkellmuh l-aktar l-Iżlamiċi. Eżempju tipiku ta' din it-tip ta' konverżjoni kien Ġananton Vassallo, professur magħruf tat-Taljan li ppubblika xogħlijiet akkademiċi bit-Taljan imma li kiteb il-biċċa l-kbira tax-xogħol kreattiv tiegħu bil-Malti. Huwa ċar għalhekk li l-kittieba Maltin kellhom (i) juru li kienu kittieba kompetenti; (ii) jiġġustifikaw l-għażla tagħhom li jiktbu bil-Malti billi juru lill-qarrejja jew udjenzi tagħhom li b'dik il-lingwa setgħu jinkitbu xogħlijiet validi; u (iii) jinkorporaw diskors dwar is-sitwazzjoni politika ta' pajjiżhom sabiex il-kitba bil-Malti jkollha valur fil-komunità. Dawn l-aspetti kollha ddiskutiehom fit-tul Oliver Friggieri fix-xogħlijiet tiegħu'l u għalhekk jien se niffoka fuq in-narrattiva li dawn il-kittieba bnew dwar pajjiżhom, li sa dak iż-żmien ma kienx jeżisti bħala nazzjon. Wieħed mill-istrumenti li fittxew li jieħdu f'idejhom il-kittieba tas-seklu dsatax biex jibnu identità nazzjonali kienet l-Istorja. Dan kien importanti għal diversi raġunijiet. L-ewwel nett, il-letteratura storika popolari tas-seklu dsatax ikkontribwiet mhux ftit biex teduka l-klassijiet il-baxxi. Fin-nuqqas ta' testi storiċi li setgħu jinqraw minn kulħadd, ħafna drabi kienet tkun il-poeżija Fil-bidu kien il-verb… u l-verb kien Malti popolari, id-drama u n-narrattiva li kienet tgħarraf lill-Maltin dwar l-episodji glorjużi tal-passat tagħhom u toħloq miti li setgħu jkunu kburin bihom. Dan l-għarfien, imbagħad, sar aspett importanti fil-ħolqien ta' identità li l-kittieba Romantiċi, flimkien mal-politiċi kienu qed jaħdmu fuqu. Imma hemm aspett ieħor ta' din l-attività letterarja u politika li ħafna drabi ma nagħtux kasu. Billi jenfasizzaw episodji mill-istorja meta l-Maltin setgħu jintwerew mhux biss bħala poplu ċċivilizzat, imma wkoll bħala difensur kuraġġuż tal-fidi Nisranija, il-kittieba kienu qed jagħmlu argument biex pajjiżhom jitqies bħala wieħed Ewropew. Biex nikkwotaw l-argument ta' Fanon, din hija r-reazzjoni tipika tan-nies ikkolonizzati. Sabiex jiksbu l-leġittimità u xi ftit rispett, il-popli kkolonizzati kienu joħolqu ġerarkija ta' popli, bil-kolonizzatur Ewropew fuq nett u d-diversi popli kkolonizzati aktar 'l isfel. L-għan ta' din il-ġerarkija kien li l-poplu li jagħmilha jqiegħed lilu nnifsu kemm jista' jkun qrib il-kolonizzatur, f'termini ta' razza, kultura, u l-bqija. Ħafna jqisu l-Istorja bħala suġġett li huwa Ewropew, li nbena bħala dixxiplina xjentifika fl-istess żmien meta seħħ il-kolonjaliżmu modern, u li ntuża mill-kolonizzaturi bħala 'wieħed mill-istrumenti ewlenija, jekk mhux l-ewlieni, sabiex jiġu kkontrollati l-popli sottomessi.' L-Istorja mhix biss xjenza Ewropea, hija wkoll waħda Ewroċentrika. Tul is-seklu dsatax u ħafna mis-seklu għoxrin, l-aġenda ewlenija tagħha kienet li tiġġustifika s-superjorità tal-Ewropa fuq il-bqija tad-dinja. Għalkemm din l-attitudni ma bdietx fis-seklu dsatax, kien fis-seklu dsatax li bil-ħolqien ta' mod ġdid kif jidher ir-rwol tal- bniedem fl-Istorja, sar importanti li jkollok Storja, u b'konsegwenza loġika ta' dan, min ma kienx Ewropew ġie eskluż mill-Istorja. Hegel iddikjara li L-Afrika kienet baqgħet f…) maqtugħa mill-Istorja,' u Marx innifsu aċċetta li l-kolonjaliżmu kien mod kif id-dinja li mhix tal-Punent issir parti mill-Istorja tal-Punent, premessa neċessarja biex jiżviluppaw il-ġlidiet tal-klassijiet f'dawk in-naħat tad-dinja. Li jkollok Storja kien ifisser li jkollok eżistenza leġittima, u l-Istorja nnifisha kienet inbniet b'tali mod li tilleġittimizza lill-Ewropej u teskludi l-bqija. F'termini prattiċi, dan kien ifisser li l-prattika li tinkiteb l-Istorja fil- Punent kienet, u sa ċertu punt għadha, immexxija mill-bżonn ewlieni li tinħoloq narrattiva li ssaħħaħ l-interessi imperjali. Edward Said wera kif fi nħawi differenti tad-dinja kolonjali nħolqu narrattivi differenti biex ibaxxu lill-popli kkolonizzati. Dawn ma kellhomx Storja, ma kienu tgħallmu xejn mill-Istorja, jew inkella jekk kellhom Storja glorjuża kienu waqgħu f'dekadenza.'$ Għalhekk, meta l-kittieba Maltin kienu jiddikjaraw li għandhom Storja, kienu qed iqiegħdu lilhom infushom fil-mappa. Meta jenfasizzaw il-qrubija u x-xebh bejn il-poplu tagħhom u l-ġirien Ewropej kienu ged jittamaw li jqiegħdu lilhom infushom kemm jista' jkun 'il fuq fil-ġerarkija li semmejna. Madankollu, din l-istrateġija kienet tiddependi fuq l-enfasi li kellha ssir fuq id-differenzi bejn il-Maltin u l-ġirien tal-Afrika ta' fuq u popli oħra 'li ma kenux Ewropej. ' M' għandux jgħaġġibna għalhekk li l-perjodu li jitfaċċa l-aktar ta' sikwit fix-xogħlijiet ta' kittieba tas-seklu dsatax kien iż-żmien meta Malta kienet immexxija mill-Ordni ta' San Ġwann. Għalkemm bosta testi letterarji tas- seklu dsatax juru lill-Kavallieri bħala kolonizzaturi barranin li ta' spiss kienu jittrattaw lill-Maltin ħażin, il-Kavallieri kważi qatt ma huma l-antagonisti fil-letteratura Romantika Maltija u dan minħabba li l-Maltin u l-Kavallieri jintwerew li għandhom għadu komuni: it-Tork. Mhix kumbinazzjoni li t-tliet xogħlijiet fundamentali tal-letteratura Maltija tas-seklu dsatax għandhom it-Torok bħala l-kattivi. Qed nirreferi għal Katerina, l-ewwel dramm bil- Malti li nafu li ttella' (1839), il-poema ta' Ġananton Vassallo Il-Ġifen Tork, li kien l-ewwel tentattiv li tinkiteb il-poeżija serja bil-Malti (1853), u l-ewwel rumanz qasir ta' Ġużċ Muscat Azzopardi, Toni Bajjada (1878). Katerina u Toni Bajjada t-tnejn huma ambjentati fis-seklu sittax, bl-Assedju l-Kbir tal- 1565 bħala element ċentrali tan-narrattiva.1 Il-Ġifen Tork jaqbad episodju li sa fejn naf jien ma jiġix diskuss f'xogħlijiet letterarji oħra. Dan huwa l-irvell li l-ilsiera Maltin wettqu fuq il-Corona Ottomana fl-1760. Minkejja d-differenza fil-perjodu magħżul, in-narrattiva storika u l-protagonisti jiġu ttrattati b'mod li jixbah ħafna lil dawk ta' Rosato u Muscat Azzopardi. Il-Ġifen Tork Il-poema tinqasam fi tliet kanti. Fl-ewwel kant niltaqgħu mal-kobor u l-ġid tal-Ottomani, u speċjalment tal-ġifen tagħhom. Bħala kuntrast għandna t-tbatija tal-ilsiera Maltin. Mill-ewwel versi nsiru nafu li dan ir-rakkont se jkun eżempju ta' kemm il-Maltin dejjem kienu qalbiena. Bil-kontra, l-Ottomani mill-bidu jiġu definiti bħala ħżiena u kattivi. Imbagħad insegwu l-pjan li ħejja lsir xiħ biex jeħduha kontra t-Torok, jieħdu l-ġifen f'idejhom u jbaħħru lejn Malta. It-tieni kant jiddeskrivi l-ġlieda u r-ritorn feliċi lejn Malta, waqt li t-tielet kant jiddeskrivi l-pellegrinaġġ li għamlu l-ilsiera meħlusa l-għada li waslu Malta. Fil-bidu kien il-verb… u l-verb kien Malti Il-valuri li fil-poema tiegħu Vassallo jistabbilixxi bħala tipikament Maltin huma l-qlubija, il-perseveranza, l-għaqda, ir-rabta qawwija mal-familja, u r-reliġjożità —jew aħjar id-devozzjoni għar-reliġjon. Dawn huma l-istess valuri li niltaqgħu magħhom f'Rosato u f'Muscat Azzopardi, u huma wkoll il-qofol tal-poeżija Romantika ta' Dun Karm fis-seklu għoxrin. Bħas-soltu, ir-rappreżentazzjoni tat-Torok hija sterjotipata. Hija karatteristika tal-letteratura Maltija li t-Torok huma intrinsikament ħżiena. Il-biċċa l-kbira tar-rakkonti juruhom joqtlu bla ħniena, jattakkaw in-nies, iħarbtu kulma jsibu u ġeneralment iġibu ruħhom b'mod immorali. Il-biċċa l-kbira tagħhom m'għandhomx sens ta' reliġjon. F'Il-Ġi/en Tork, ir-rajjes jew kaptan tal-ġifen jiġi deskritt b'dan il-kliem: Dana kien raġel xiħ u bosta għani, Ikreh wiċċ ix-xitan, aħrax f'għamilu; Għadu maħluf ta' kull min hu Nisrani, Għalhekk wisq is-Sultan kien iħobb lilu: Jaqbad Nisrani u fuq salib isallbu. Il-letteratura Maltija tas-seklu dsatax hija miżgħuda b'dawn ix-xbihat. Hija wkoll idea mifruxa ħafna li t-Torok huma suwed. F'din il-poeżija hemm referenza espliċita waħda biss għal dan il-fatt (kant 1: vers 141). Fir-rumanzi ta' Muscat Azzopardi ssir karatteristika li fuqha tiddependi l-identità tat-Torok. Fil-fatt, meta Toni Bajjada jkun irid jidħol fil-kamp Tork mingħajr ma jinqabad, kulma jrid jagħmel hu li jiżbogħ wiċċu iswed. Muscat Azzopardi jsemmi diversi modi kif dan jista' jsir: ġmied, sufra maħruqa, qatran. Ix-xbieha li jipprova joħloq hi li t-Torok huma suwed għax maħmuġin, u għalhekk huma b'xi mod inferjuri għall-Ewropej bojod bħall-Maltin. Bħar-reliġjon, ir-razza hija fattur li jifred il-Maltin mill-għedewwa tagħhom u mir-razez inferjuri. L-enfasi fuq is-swidija tal-għadu, u għalhekk fuq il-bjuda tal-Maltin setgħet kienet reazzjoni għall-attitudnijiet Brittaniċi lejn ir-razza f'Malta, imma ma damitx ma saret argument f'idejn il-politiċi Maltin biex jitolbu trattament aħjar minn dak li s-soltu l-Ingliżi kienu jagħtu lill-kolonji tagħhom b'popolazzjonijiet li ma kenux bojod. $ Ir-reliġjon hija argument qawwi ieħor. Lejn il-bidu tal-poema Vassallo jsostni li l-Kavallieri ta' San Ġwann kienu jidhru f'dawl tajjeb quddiem Alla, sakemm daru kontrih. Il-Maltin, naturalment, m'għandhomx din il-problema imma t-Torok, għax Misilmin, huma assoċjati ma' kulma hu ħażin. lill-Maltin narawhom jitolbu diversi drabi, u fil-fattit-tielet kant huma ddedikat lil pellegrinaġġ Kattoliku, it-Torok narawhom il-ħin kollu jidgħu, anki ftit qabel mewthom. Fit-tielet kant it-Torok ma jidhrux għax dan huwa l-mument tal-glorja għall-ilsiera Maltin. Madankollu, fi triqithom lejn il-Mellieħa, il-pellegrini jiltaqgħu ma' serp, li mbagħad jinqatel mill-qassis li jkun magħhom. Is-serp jiġi assoċjat mill-ewwel max-xitan, ''dak li jixtieq id-deni tal-erwieħ, imma jiġi deskritt ukoll bħala 'għadu.' Il-qarrejja ta' Vassallo jaħsbu bilfors fix-xitan, imma jassoċjawh ukoll mat-Torok. Wara kollox, ma kienx Vassallo nnifsu li ddeskriva Tork prominenti wiċċ ix-xitan7' L-Ieħor fil-Letteratura It-Tork fil-letteratura Maltija sikwit jidher bħala l-ieħor, dak li fl-aspetti kollha tiegħu huwa bil-kontra ta' dak li jfisser li tkun Malti: Musulman kontra Kattoliku, ħażin kontra tajjeb, iswed kontra abjad. Toni Bajjada jintemm bl- eroj jiżżewweġ lill-maħbuba tiegħu fl-istess waqt li l-antagonist tiegħu, Tork partikularment aħrax, qed jieħu l-forka. Dak il-lejl ġismu jagħtuh lill-klieb. L-istess dikotomija tidher f' Katerina, fejn il-Maltin u t-Torok, u dak kollu li jirrappreżentaw, jinsabu f'taqbida sal-mewt. Għaliex il-letteratura Maltija fis-seklu dsatax toħloq din ix-xbieha qawwija ta' mibegħda kontra t-Torok 7 It-teorija tiegħi hili billi jiddisprezzaw nazzjonijiet oħrajn li setgħu jintwerew bħala differenti minnhom, il-Maltin setgħu jibnu l-identità fraġli tagħhom, u jużawha biex jikkonfrontaw l-identità li kienu fformaw għalihom il-kolonizzaturi — dik li huma tazza inferjuri. Ir-raġuni ewlenija għaliex il-kittieba Maltin jintroduċu t-tema tar-razza fil-kitba tagħhom hi li kienu qed jippruvaw isiru parti mid-diskors razzjali u razzista li kien wieħed mill-pilastri tal-kolonjaliżmu. B'hekk dehrilhomli setgħu jikkumbattuh. L-argument kollu tiegħi jistieħ fuq it-twemminili l-letteratura għandha l-ħila tintervjeni fuq l-istorja. Doris Sommer, meta tiddiskuti r-rwol tan-narrattiva tal-Amerka Latina fil-proċess tad-dekolonizzazzjoni, titkellem dwar it-twemmin li għandhom kemm il-kittieba kif ukoll il-qarrejja, li ċerti rumanzi ''bnew in- nazzjon. ' Madankollu, dan il-proġett wassal għal reviżjoni minn kittieba li ġew wara d-dekolonizzazzjoni.36 Din ir-reviżjoni seħħet fil-letteratura tagħna wkoll, bil-kittieba ta' wara l-Indipendenza jkunu ġeneralment ħafna iktar kritiċi tan- narrattivi li nħolqu dwar pajjiżhom. Madankollu, ħafna mill-kunċetti li ħolqot il-letteratura fis-seklu dsatax u l-bidu tas-seklu għoxrin sabu post f'oqsma tal-kultura popolari bħall-isports, il-mużika, u agħar minn hekk, fil-politika. Fil-bidu kien il-verb… u l-verb kien Malti Għalkemm insibu eżempji ta' kitba li tista' tissejjaħ letterarja qabel ukoll, qabel is- seklu dsatax ma kienx hemm ħjiel li min qed jikteb bil-Malti kien qed jipparteċipa ma' kittieba oħrajn, f'xi fenomenu li seta' jissejjaħ ''letteratura Maltija' jew 'kitba bil-Malti'. Ironikament, il-kundizzjonijiet għal dan il-fenomenu bdew iseħħu meta s-sistemi amministrattivi u edukattivi kolonjali bdew jagħtu l-frott tagħhom. Diskors ieħor importanti li jrid isir huwa dak li jesplora bis-serjetà l-politika lingwistika Ingliża f'Malta, li b'mod relattivament konsistenti kienet favur l-iżvilupp tal-vernakular f'diversi oqsma tas-soċjetà. Fil-ħarġa t'Ottubru, f'paġna 970, artiklu ieħor, ibbażat fuq sorsi uffiċjali, minbarra li jagħti dettalji tal-Ingliżi mejta, jikkoreġi xi dettalji. Il-post fejn seħħet l-isplużjoni kien il-Birgu, u l-mejta fost il-Maltin ma kinux iktar minn mitejn ruħ. '' Għandna l-pjaċir inżidu li ebda uffiċjal tal-armata jew tan-Navv ma miet jew weġġa'.' (It-traduzzjoni tiegħi). Ikkwotat minn Gregorv 171. L-argumenti l-Irlandiżi kienu eqreb lejn l-Afrikanojdi milli lejn ir-razez Ewropej kien komuni fil-kitba akkademika tas-seklu dsatax fl-Ingilterra, pereżempju f'Matthew Arnold u Robert Knox. Iżda l-aktar espressjoni ''xjentifika' tiegħu tinstab fil-ktieb The Races of Britain tal-1862. Ara pereżempju L-Istorja tal-Letteratura Maltija, L (Malta: K.K.M., 1979), u Il-Kuxjenza Nazzjonali Maltija (Malta: P.EE.G., 1995).