Skejjel u Intriċċi f'Ħal Kinkop fil-Bidu tas-Seklu Għoxrin Riċerka u kitba ta' Charles J. Farrugia jeb 3 BA(Hons), PGDipRM (N'Castle), MA, MA(Lond) Ikolli ngħid li fit-13-il sena li ilni Editur ta' din il-pubblikazzjoni, ftit inzertajt artikli intriganti bħal dan t'hawn taħt. Charles beda jikteb dwar is-suġġett tal-bidu tal-Edukazzjoni Primarja f'Ħal Kirkop, iżda mal-mixja tar-riċerka, iltaqa' ma' fatti oħra li hu jsejjaħ intriċċi, kif fil-fatt huma. Dawn l-intriċċi wassluna biex qed naraw ukoll tweġibiet għal diversi mistoqsijiet li kien hawn fil-vojt tal-istorja ta' Ħal Kirkop, u għad irid jitkompla dan l-istudju, għax proprju lejn tmiem dan il-kontribut letterarju, Charles qabad tarf ieħor li min jaf fejn ser iwassalna. 7 Dan hu s-sabiħ tar-riċerka msejsa fuq bażi soda u dokumentata/ Nieħu l-opportunità biex nirringrazzja lis-Sinjuri Michelle, Carmen u Lourdes Spiteri talli ġentilment għaddewlna informazzjoni u ritratti esklussivi li qed jidhru għall-ewwel darba f'din il-ħarġa. Bil-ħidma tal-kittieb u tas-Sinjuri Spiteri, qed nitfgħu aktar dawl fuq il-ħajja soċjali tal-Koppin lejn tmiem is-seklu 19 u l-bidu tas-seklu li għadda. tifel u 36 tifla jattendu l-iskola f'Ħal: Kirkop. jinbidlu minn sena għal oħra iżda dejjem jibqgħu fil-limiti ta' L-analiżi tal-istorja tal- skola ta' billejl. edukazzjoni f'Malta hi p Tajjeb li biex niżvolġu interessanti ferm għaliex (f. Wi l-argument ta' dan l-artiklu, tixħet dawl fuq il-ħajja soċjo- hd Si nfakkru l-qafas li fih kienu ekonomika tal-poplu Malti Bl N: joperaw l-iskejjel primarji f'Ħal matul is-snin. Kien hemm A N Kirkop. diversi xogħlijiet dwar dan minn JB R L-ewwel ċifri. reġistrati ġ diversi kittieba li speċjalizzaw MB 8) ta'ammonti ta' studenti fl-Iskola 8 dwar l-istorja edukattiva kemm , N ta' Ħal Kirkop imorru lura B8 mill-lat pedogoġiku kif ukoll / N għas-sena 1879. Iċ-ċifri fil-Blue minn dak storiku. l RI, Books huma maqsuma bejn Aktar. ma qed ikollna JQ 9. subien u bniet kif ukoll totali. aċċessiblità — għas-sorsi tar- 4 ġ Dik is-sena kien hemm 30 riċerka, aktar qed isir possibli li nħarsu lejn stampa dettaljata ta' x'kien qed jiġri fl-irħula tagħna, u kif dak li l-politiċi u Alfonso Maria Spiteri — L-ewwel Surmast tal-Iskola Primarja ta' Ħal Kirkop fl-1892. L-ammonti jig l-edukaturi kienu jaħmu mill- pożizzjonijiet tal-poter tagħhom kien jaffettwa l-ħajja tan-nies. F'kitbiet f'dan l-istess Programm tal-Festa ta' San Ġużepp ta' Ħal Kirkop kien hemm diġà xogħlijiet dwar dan il-qasam. Fl-2002 il-kollega Carmen Lia kienet kitbet dwar is-surmastrijiet li kienu fit-tmexxija tal-iskejjel ta' Ħal Kirkop. Fl-2008 jien ukoll kelli artiklu bl-isem 'Skola ta' billejl jew skuża għal Ftuħ ta' Każin7' U proprju r-riċerka ta' din is-sena, filwaqt li tkompli timla dan il-kwadru edukattiv b'dettalji mill-aktar rikki, titfa' aktar dawl fuq l-istorja tal-ftuħ ta' bejn 34 u 76 fil-perjodu li lejh ser inħarsu f'dan l-artiklu, jiġifieri bejn l-1879 u l-1904. Fis-sena li fiha nfetħet l-iskola ta' billejl, jiġifieri fl-1895, l-Iskola Primarja kienet tilqa fiha 59 tifel jew tifla. Minn dan in-numru, 27 kienu subien u 32 bniet. Ta' min jirrimarka li dan ma kienx xi numru kbir. F'dik is-sena kien hemm biss iż-Żebbuġ Għawdex li l-iskola tiegħu kienet tilqa' fiha anqas studenti (56). Irħula oħra żgħar bħall-Imqabba u l-Qrendi kien jilqgħu fihom 124 u 105 studenti rispettivament. Vġeddu Iżda biex nagħtu stampa dettaljata tal-attendenza fl-Iskola ta' Ħal Kirkop, kif ukoll kif din l-attendenza ġiet jew ma ġietx affettwata wara l-ftuħ tal-iskola ta' billejl, ġbart l-istatistika uffiċjali għall-perjodu 1879 u l-1904 u qed nippubblikaha hawn. Skola Ta' Mal-Jum Skola Ta' Billejl Sena Subien Bniet Total Subien 1879 30 36 66 n/a 1880 21 26 53 n/a 1881 26 30 56 n/a 1882 26 30 56 n/a 1883 20 26 46 n/a 1884 19 2 44 n/a 1885 le 24 41 n/a 1886 18 16 34 n/a 1887 17 22) 39 n/a 1888 23 21) 50 n/a 1889 738 30 53 n/a 1890 24 26 50 n/a 1891 20 i 28 48 n/a 1892 25 32 oj n/a 1893 33 34 67 n/a 1894 7 36 40 76 n/a 1895 2) 32 59 n/a 1896 żh 38 65 30 1897 21 40 61 26 1898 16 41 57 85 1899 20 26 55 14 1900 28 20. 57 18 1901 27 33 60 8 1902 28 35 63 20 1903 22 49 71 13 1904 25 19 44 16 Tabella Nru. l. — Ċifri ta' attendenza fl-iskejjel tal-jum u ta' billejf L-iskola fuq l-insistenza tal-Onor. Tajjeb infakkru ftit il-kuntest ta' dan l-avveniment. Ħal Kirkop kien wieħed mill-irħula fid-IX distrett, li minn fuqu Alfons Caruana tal-Imqabba kien elett fil-Kunsill tal-Gvern. Għalhekk ma setax jonqos li fil-ħidma tiegħu ikun hemm ukoll rabtiet ma' dan ir- raħal. Insibu li fit-tieni laqgħa tal-Kunsill tal-Gvern fit-30 ta' Ottubru 1895, Alfons Caruana ressaq żewġ petizzjonijiet: waħda biex tinfetaħ skola ta' billejl fil- Gudja' u oħra f'Ħal Kirkop. F'dik is-seduta, Alfons Caruana qal hekk: Il-petizzjoni ta' Hal Kirkop li konna ppubblikajna qabel hi interessanti ferm. Din kienet iffirmata mill- Kappillan ta' Hal Kirkop Dun Ġużepp Barbara D. D., is-Saċerdot Michele Barbara, il-kjeriku Giovanni Battista Cutajar u sitta u ħamsin ruħ oħra.' It-talba ġiet approvata sabiex issir bi prova għal sitt xhur. L-iskola ta' billejl kellha tkun addizzjonali għall- Iskola Primarja li diġà kienet tiffunzjoni f'din il- lokalità.$ Li hu ta' interess partikolari hu, li għalkemm il-Kappillan Barbara iffirma l-petizzjoni, b'mod kunfidenzjali nforma lill-Awtoritajiet li: l-iskop ta' dawk li ffirmaw il-petizzjoni kien li jkollhom 'Casino' u mhux skola. Hu qal li minkejja li ffirma l-petizzjoni sabiex jingħoġob man-nies tiegħu, hu kien kontra u ma xtaqx li tinfetaħ skola. M'hemmx dubju li f''Alfons Caruana wieħed jista' jara promotur ta' każini ġodda biex minnhom jifrex is-sodda għal suċċess fil-qasam politiku. Dan jidher kemm fil- 726 Jena mit- Swagqif tas-s Joċjetit Petizzjoni għall-Iskola ta' Ħal Kirkop każ ta' Ħal Kirkop, kif ukoll minn riċerka li diġà ppubblikajt fil-każ fl-Imqabba. Ir-Reġistri tal-Iskejjel Biex napprofondixxu t-tagħrif dwar l-operat tal- iskejjel, f'dan l-artiklu qed nippubblika l-listi ta' tfal li daħlu fl-iskejjel ta' mal-jum fl-ewwel snin. Il- ħsieb hu li napprofondixxu fuq dan fis-snin li ġejjin. Ir-reġistri huma sors importanti ferm u jelenkaw l-istudenti li kienu jidħlu fl-iskola. Tal-bnietu s-subien huma serje differenti, b'dawk tas-subien jibdew fl- 1884 u tal-bniet fl-1906. Iddeċidejt li nippubblika l-listi fil-format li jinsabu fir-reġistri (anke fejn jidħol sekwenza bejn kunjom u isem) u li nżomm il-karigi u ismijiet bil-lingwa u format oriġinali — il-maġġoranza bit-taljan jew l-ingliż. Mhux iż-żewg serje ta' reġistri fihom l-istess informazzjoni. Età tad-Dħul L-età tad-dħul tat-tfal f'Iskola kienet tvarja ħafna. L-iżgħar tfal kien ikollhom 5 snin, u wħud kienu jidħlu ta' etajiet kbar anke ta' 10 u 13. Għas-sena 1884, li hi l-ewwel sena li fiha jibda r-reġistru tas- subien, daħlu biss żewġ studenti, Carmelo Ellul u Giuseppe Grima. L-ammont ta' studenti li daħlu fl-ewwel snin għal kull sena kien żgħir ħafna. Fl-1884 daħlu biss tnejn, wieħed fl-1885 u wieħed fl-1886. Hu biss fl-1888 li n-numru jitla b'mod sostanzjali għal 14. Aktar ma jgħaddu snin, aktar isir diffiċli tanalizza r-reġistri, għaliex studenti li jkunu telqu u reġgħu daħlu, jidhru aktar minn darba fir-reġistru. Professjoni tal-Missier Il-professjonijiet tal-missier huma mniżżla fir- reġistri tas-subien iżda mhux f'dawk tal-bniet, għalkemm dawn tal-aħħar huma aktar puliti u organizzati. Fost il-professjonijiet, insibu li l-akbar ammont kien ta' bdiewa. Hemm ukoll ammont tajjeb ta' baqquniera fil-barrieri, segwiti minn burdnara, u nies li jrabbu l-bhejjem. L-ammont ta' pensjonanti jew negozjanti hu żgħir ħafna, bl-ammont. ta' professjonisti kważi xejn jekk wieħed jelimina lil Alfonsu Spiteri li kien is-Surmast tal-iskola. Raġuni għaliex telqu mill-iskola Ir-raġuni li minħabba fiha t-tfal kienu jitilqu l-iskola hi importanti, anke minħabba li waħda mir-raġunijiet li nġabet biex tinfetaħ skola ta' billejl kienet proprju li dawn it-tfal kienu meħtieġa jgħinu fix-xogħol tal- familja. Fil-fatt raġuni prinċipali kkonfermata minn dawn id-dokumenti hi li ħafna mit-tfal kienu qed jinħarġu bir-raġuni biex jagħmlu xogħol fl-għelieqi. It-traskuraġni (carelessness) kienet it-tieni raġuni kkwotata. Hemm imbagħad numru żgħir li avvanzaw għal skola oħra, bl-aktar skejjel li jissemmew ikunu dawk taż-Żurrieq, u Ħal Luqa. Il-każi ta' avvanz edukattiva qawwi huma ftit, b'Giuseppe Grima li jissemma li mar is-Seminarju tal-Isqof u Carmelo Ellul li avvanza biex jistudja l-lingwa tal-Latin. Oħrajn telqu l-iskola jew minħabba mard, jew għaliex qabdu xogħol partikolari. Fost dawn jissemmew arġentier, skarpan, mastrudaxxa u suldat imħarreġ f'xogħol ta' inġinerija. Is-Surmast li tafa' ħiltu u saħħtu fit-Tagħlim taż-żgħar Fl-artiklu ta' ftit snin ilu kont staqsejt dawn id- domandi: kien hemm verament tentattiv biex jinfetaħ każin7 Jekk le, x'seta kien l-iskop tal-Kappillan biex jilgħab żewġ karti differenti; waħda għall-parruċċani u waħda għall-awtoritajiet2 Il-materjal ta' din is- sena, partikolarment l-enfasi fuq il-Familja Spiteri qed jitfa' dawl ġdid dwar dawn l-intriċċi, għalkemm għad jonqos aktar xogħol biex wieħed jasal għal konklużjonijiet definittivi. Min kienu l-protagonisti2 Fit-tmexxija taż-żewġ skejjel insibu lil persuna li fis-Santa ta' Mewtu li ġrat fit-3 ta' Ġunju 1929 ġie msejjaħ bħala 'missier li rabba 'l uliedu fil-biża t'Alla Surmast li tafa' ħiltu u saħħtu fit-tagħlim taż-żgħar 7 Bi Sburija Njeddi Dah li bnew. Is-Surmast Alfonso Maria Spiteri flimkien ma' martu Vittoria Raġel li ħabb lil pajjiżu u lil għajru kif dejjem ħaseb li kien dmiru' ''. Jidher li l-ħila tiegħu wasslet sabiex l-iskola ta' billejl tibqa' miftuħa anke wara li għadda l-perjodu ta' prova. Insibu li fl-1897 meta fl-Iskola Primarja ta' Hal Kirkop immexxija mis-surmast Alfonso Spiteri kien hemm total ta' 61 student (21 subien u 40 bniet), l-iskola ta' billejl kienet tilqa fiha 26 student. Dawn kienu kollha subien peress li dawn it-tip ta' skejjel kienu jilqgħu fihom biss subien. Spiteri kien jirċievi £16 'for Night School duties'.1' Spiteri kien Żejtuni iżda aktar tard mar joqgħod ġewwa Ħal Kirkop peress li nħatar Surmast ta' din l-Iskola. Il-persuna jidher li kienet rabbiet ċertu rispett ġewwa Ħal Kirkop. Fil-fatt fil-Guida Generale tal-1899 u l-1903 huwa mniżżel bħala segretarju tas- Società Filarmonica San Leonardo. Alfonsu Maria Spiteri miet fl-età ta' 73 sena f'Birżebbuġa. Fl-1 ta' Ottubru 1898 l-Iskola Primarja tal-bniet bdiet tiġi mmexxija minn Antonia Bianchi. Iżda dik tas-subien kienet għadha taħt Alfonso Spiteri.'$ L-istess dokumentazzjoni tgħidilna li f'dik is-sena kien hemm 16-il tifel u 41 tifla fl-iskola ta' bi nhar. L-iskola ta' billejl kienet għadha topera u kienu jattendu fiha 35 tifel. ' Fis-sena ta' wara l-ammont ta' studenti fl-Iskola ta' billejl naqas b'mod drastiku għal 14-il student. Mal-jum, is-servizzi edukattivi f'Hal Kirkop kienu jilqgħu fihom 29 tifel u 26 tifla. $ Fl-1 ta' Jannar 1901 inħatret Kap tal-Iskola tal- bniet Emilia Buccia. Spiteri kien għadu fil-kariga tiegħu.' L-ammonti ta' tfal fl-iskola ta' bi nhar kienu 26 tifel u 29 tifla.'$. L-attendenza fl-iskola ta' billejl kienet niżlet għal 18-il tifel… Dan l-ammont kompla jonqos fis-sena ta' wara, meta t-tfal fl-iskola ta' billejl niżlu għal tmienja 7 Jidher pero li l-ammonti kienu jvarjaw qatigħ u mhux għaqli li wieħed jipprova jaqra ferm fihom. Biss sena, wara fl-1902, l-ammont ta' tfal reġa żdied għal 201 Fl-artiklu tiegħi fil-Programm tal-Festa ta' San Ġużepp tal-2008 kont għidt li d-dokumentazzjoni li wieħed isib fl-arkivji tagħna tgħid ħafna. Iżda mhux dejjem tgħid kollox. Kont staqsejt dawn il- mistoqsijiet: X'kien il-biża ta' Dun Ġużepp Barbara D.D. minn din l-iskola ġdida7 Setà kien joriġina minn biża ġenwin li n-nies wara din l-idea kollhom skopijiet ulterjuri): Setà kien xi forma ta' rivalità politika jew personali kontra Dun Alfons li ressaq il-mozzjoni fil-Kunsill tal-Gvern, jew is-Surmast Spiteri li minn dan kollu kien idaħħal kemxa flus extra7: S'issa ma nistgħux ngħidu, pero forsi din il-kitba tkompli tixħet dawl fuq il-ħajja u l-intriċċi soċjo-politiċi u edukattivi tal-Koppin. Illum li qed nidħlu fuq il-lista ta' studenti u ngħarblu r-raġunijiet tat-tluq tagħhom mill-iskola qed inkomplu naħdmu biex inħollu din il-kobba mħabbla. Qed niżvelaw ukoll informazzjoni rikka fuq il-persuna tas-Surmast Alfonsu Maria Spiteri, li żgur kien figura importanti f'din l-istorja kollha. 7 In jiżemtatismi Ulied Alfonsu Spiteri protagonisti tal-partiti f'Ħal Kirkop Salvatore Spiteri kien ukoll Surmast tal-iskejjel ta' je : $ AI tr iŻ B Bugia u ż-Żejtun. LI snja kin ti na Hu deskritt f'ċertu ITLOB. ġiġtUjia GHAZIZA dettal fil-kitba tal-: : Àl-FONSU MARIA SPITERI LI-MIET: TA 73 SENA. Kien BLATA IB proprju dan l-artiklu i. PWEzui Mk wassalni biex nifhem il-kumplikazzjoni ta' żewġ aħwa. attivisti fuq iż-żewġ naħat opposti f'Ħal Kirkop. LL-PAMISU. U LIL'ĠHALRU KIF ġol ae LI'KIEN Asuri R. 1. Is-Santa tal-Mewt tas-Surmast Alfonso M. Spiteri 26 Jena mit- Swaqqif tas- slaġieb Boissevain jispjega kif meta wasal f'Hal Kirkop fis-6 ta' Awissu 1960, waħda mill-ewwel ħwejjeġ li qallu l-Kappillan Dun Pawl Pace, kienet li hu rnexxielu jaqla lil Salvu Spiteri minn Prokuratur tal-Konfraternità ta' San Ġużepp. Biex jagħmel dan u ma jidhirx ikrah, qala' wkoll lil ħuh Anġlu li kien Prokuratur tas- Sagrament. L-istess artiklu jispjega għaliex Salvu kien jappoġġja lil San Ġużepp. Fl-istess kliem ta' Salvu, hu kien midħla ferm tal-Knisja, u kellu xewqa jsir Prokuratur. Il-kelma kienet li hu kien iħobb jaqla l-inkwiet, iżda l-analiżi ta' Boissevain wara li sar jafu ta' veru aktar milli minn ilsien in-nies, kienet li hu kien 'raġel tal-affari tiegħu u li żgur hemm ħafna aktar x'jingħad fuqu' $' Il-Kappillan Dun Franġisk Xuereb kien iddikjara ma' Boissevain li kien għamel minn kollox biex ma jħallix lil Salvu fil-Prokura, pero ta' warajh, il-Kappillan Inguanez kien imur tajjeb ma' Salvu. Jidher li r-raġuni kienet li biex il-Kappillan Barbara jaqta' xewqet Salvu li jkollu prokura (u forsi jsaħħaħ ukoll il-Partit ta' San Ġużepp bi bniedem ta' stoffa) offrielu dik ta' San Ġużepp u Salvu ħadha u daħal għaliha b'ruħu u ġismu. Ma' dan l-artiklu qed nippubblikaw l-applikazzjonijiet għall-passaporti ta' Salvatore Spiteri'ċ u ta' Angelo'$, li għadni kif skoprejt. Joffru ammont ta' dettall interessanti. Salvatore twieled fil- 25 ta' Frar 1903 u kien ta' statura twila (5 piedi u 9 pulzieri) b'xagħar iswed u għajnejn kannella skuri. Meta saret it-talba sabiex hu jsiefer għal Palermo fi Sqallija fl-1929, hu kellu 27 sena u kien diġà miżżewweġ. Kien joqgħod f'numru 5 Triq l-Iskola ż-Żejtun. Bħala professjoni, hu reġistrat bħala għalliem fid-Dipartiment tal-Iskejjel. Punt ta' interess hu li fit-taqsima maħsuba biex wieħed iniżżel ir-raġuni għas-safar insibu l-kliem 'a pleasure trip' u 'medical treatment' it-tnejn miktuba tal-għadu fit-Tieni Gwerra Dinjija. u maqtugħa. Fuqhom hemm il-kliem 'accompanving mv sister. Ta' interess ukoll hu l-fatt li meta ġie biex isib min jiffirmalu — l-applikazzjoni din mhiex mill-Kappillan ta' Ħal Kirkop jew iż-Żejtun kif ħafna drabi kien isir, pero minn Dun Santo Agius li kien joqgħod f'64, Sda Reale l-Qrendi. Għalkemm fis-sena 1929. il-Kappillan ta' Ħal Kirkop kien għadu Dun Ġużepp Barbara D. D. u għalhekk ma setax kellu problemi ma' Salvu, mhux eskluż li peress li dan kien xjieħ ħafna, x-xogħol tal-uffiċċju kien amministrat minn ħaddieħor li ma tantx kien iħares sabiħ lejn Salvu. Ħu Salvu, Angelo kien protagonista ieħor tal- perjodu. Imwieled fis-16 ta' Marzu 1904, Anġlu kien sena iżgħar minn Salvu u bħal missieru Alfonsu kien attivist tal-partit ta' San Leonardu. L-applikazzjoni tiegħu għall-passaport biex isiefer ġewwa Franza u t-Tuneżija fl-1933, tagħtina deskrizzjoni tiegħu. Dak iż-żmien huwa kien ġuvni ta' 29 sena, deskritt bħala ta' tul ta' 5 piedi u 9 pulzieri b'għajnejn kannella u xagħar kannella skur. Kien joqgħod f'numru 18 Strada Maggiore f'Hal Kirkop. Kien għalliem u jidher li l-iskop tas- safar tiegħu kien bħala vaganza. L-applikazzjoni tiegħu hi ffirmata mill-Kappillan ta' dak iż-żmien (u rival ta' ħuh Salvu), Dun : Franġisk Xuereb. Konklużjoni Bħall-istorja tal-bidu tal-każini f'kull raħal ieħor dik ta' Ħal Kirkop għad titlob ħafna analiżi. Hu dan l-aħħar li l-istoriċi bdew iħarsu lejn id-dokumenti primarji 7 u mhux jibqgħu fuq l-għidut tan-nies. Dan jgħin ħafna għal storja awtentika. Dan l-artiklu għandu l-iskop li jpoġġi ġebla oħra f'din il-binja tal-memorja Koppija. Żgur li ser ikollna nibnu aktar fuqu fis-snin li ġejjin. Il-Post li kien iservi bħala l-Ewwel Skola Primarja 5/6 Triq Valletta, devastat bil-ħidma Bs— ZI ka m- OBi Siburġa Ngeddu Missipijietna Appendiċi A — Lista ta' studenti subien fl-iskola ta' Ħal Kirkop bejn l-1884 u l-1900 a. L-ismijiet, kif ukoll l-indirizzi u dettalji oħra nżammu skont l-oriġinal anke fejn hemm żbalji ovvji Fejn hemm ismijiet ripetuti għaliex l-istudent telaq u reġa' daħal l-iskola inżammet biss l-ewwel reġistrazzjoni. Dan jispjega ċertu numri maqbuża. Battista Cutajar 13: Luigi Gabriele 726 Jena mit- Swagqif tas- Joċjeti 7$66-2077 - Waħh b bnew Missipijietna Water Supplies (Ta' Furti) Appendiċi B — Lista ta' studenti bniet fl-iskola ta' Ħal Kirkop bejn l-1906 u l-1920 a. Il-lista tibda fl-1906. Il-format f'dawn ir-reġistri ma fihx il-professjoni tal-missier u fih ukoll kolonna bil-lista fejn it-tifla marret skola qabel. Id-deċiżjoni li nieqaf fl-1920 kienet waħda arbitrarja u biex iżżomm mas-suġġett tal-artiklu. 1 Piazza Infant Carelessness Jena mil- FJwagqif tas J oċjetit ' Ara fost l-oħrajn Zammit Mangion, J. Education in Malta, 1992. 3 Iċ-ċifri kollha kwotati huma meħuda mill-B/ue Books tal- perjodu. i Arkivji Nazzjonali ta' Malta (NAM), CSG1/7632/1895. $ Arkivju tal-Parlament, Dibattiti, Seduta nru. 2, l-Erbgħa 30 ta' Ottubru 1895, p. 38. Il-petizzjoni tgħid hekk: To His Excellenev, Lt. 7 Iċ-ċifra kwotata ta' numru ta' nies li ffirmaw meħuda mid- dokument tal-Arkivji Nazzjonali. Ta' interess li l-ammont ta' firem fuq dak li ġie ppreżentat fil-Kamra hu iżgħar — 43 biss. Mhux eskluż li hemm firem nieqsa għaliex in-numerazzjoni tad-dokument tal-Kunsill tal-Gvern hi dubjuża. $ Id-definizzjoni li jagħti ta' Night School J. Zammit Mangion fil-ktieb tiegħu Education in Malta (1992), p. 546 hi, 'the name given to adult evening education (mainlv literacv classes) right up to the 1950s; later changed to evening classes (klassijiet ta' fil-Għaxija)'. 9 Radd-il-ħajr lis-Surmast. tal-Iskola ta' Ħal Kirkop tal- kooperazzjoni tiegħu meta sar ix-xogħol arkivistiku fuq il- kollezzjoni tar-reġistri. 19 Santa tal-mewt ħajr lil Angelo Schembri u Carmen Spiteri. Alfonso Spiteri inħatar fil-kariga ta' surmast tal-iskola ta' Ħal Kirkop fl-1 ta' Marzu 1892 u dam ammont konsiderevoli ta' snin f'din il-kariga. Fl-iskola primarja tal-bniet kien hemm fit-tmexxija Maria Camilleri li nħatret bħala School-mistress fid-9 ta' Jannar 1888. 2 Guida Generale, 1899 u 1903 L-istess volum jgħati ċ-ċifri ta' studenti fl-iskola primarja bħala 27 tilef u 33 tifla (p.N2). It-tfal fl-iskola primarja kienu jgħoddu 28 tifel u 35 tifla. (p. N2). 22 Informazzjoni mgħoddija mis-Sur Angelo Schembri f'e-mail bid-data tal-4 ta' Frar 2011. Schembri jkompli li bint Salvu Victoria kienet Madam tal-iskola taż-Żejtun ukoll. In-neputija li tiġi bint Ninu li jisimha Michelle preżentament hija Head Mistress tal-Iskola Primarja tal-Birgu. Dan ifisser li l-familja Spiteri pproduċiet erba' ġenerazzjonijiet ta' Kapijiet ta' Skejjel Primarji. 'Salvu Spiteri — is-Surmast' fil-Programm tal- Festa ta' San Ġużepp — Ħal Kirkop 2005, p. 45. gġea (ll ħ Missirijietna