IL-MADONNA TA' LIBNAN Fiż-żmien li l-Kattolċi tad-dinja kienu qegħdin jitħejjew biex jagħmlu t-tifkira ta' għeluq il-ħamsin sena minn meta l-Papa Piju IX kien xandar id-Domma tan-Nisel Safi tal-Madonna, wieħed Ġiżwita, Fra Lucjanu Kattin S.J., ħareġ bit tinbiha li Libnan kien jixraq li jwaq- qaf mafkar għal dejjem . bħal għe- liema ta' kemm dan il-pajjiż kien mill-qedem mogħti għal qima tal- Madonna, Qal li kien jixraq li titwaq- L-istatwa tal-Madonna. ta' Libnan, fuq ir-riħ tal-belt ta' Harissa. qaf statwa kbira tal-Madonna, li tkun tidher minn bgħid u li jkunu jistgħu jżuruha l-insara kollha, ta' liema ġens u rit ikunu. Id-Delegat Apos- tolku ta' dak iż-żmien, Mons. Karlu Duval O.P., u l-Patrijarka Maronita Monsinjur Tljas Hojek, laqgħu din it-tnebbiha b'ħeġġa kbira. L-ewwel ħaġa kien meħtieġ li jin- għażel l-imkien fejn din l-istatwa kellha titwaqqaf. Kienet magħżula s-seħla jew spjanata imsemmija Bu- kerke, fuq ġebel għoli 580 metru fuq il-baħar Mediterran, fejn jgħammar il-Patrijarka Maronita mis-sena 1880, u fejn hemm ukoll id-Dejr imsejjaħ Halfe fejn joqgħod: il-Patrijarka Sirjan, u Dejr ieħor imsemmi Bu- żummar, fejn joqgħod il-Patrijarka Armen, qrib ta' Harissa. Monsinjur Duval miet fil-81 tas- sena taċ-Ċinkwantinarju, 1904, imma l-aħħar xewqa tiegħu ta' qabel miet, seħħet xorta waħda. Għax inxtrat biċċa art minn għand il-familja ta' wieħed Nisrani, jismu Bxara Junes, bil-għajnuna tal-Insara tal-Parroċċa u T-Rhieb ta' dik in-naħa, u fis-sena 1906, waslet Bejrut minn Franza, statwa kbira tal-Madonna. Issa kien jeħtieġ ''firman'', jiġifieri. permess bil-miktub, uffiċjali, minn għand is- Sultan ta' Kostantinopli (għax dak iż-żmien Libnan kien għadu. taħt idejn it-Torok), biex l-istatwa titqie- għed fi mkienha. L-Imsarraf, jew Ħakem, ta' Libnan, Muzaffer Baxa, dal-permess- qalgħu malajr; m'hux wara xhur, jew ġimgħat jew jiem, imma ħaġa tal-għaġeb, wara' ħames siegħat biss għax. talbu lis-Sultan b'telegrammal Dan kien. tassew l-ewwel: għaġeb li għamlet il-Madon- na, għax is-Sultan ma'kienx dari jagħti ' firmani hekk 'ta' malajr, u mingħajr ma jdaħħal qabel: kemxa kbira sewwa ta' flus, bi ħlas tal-fir- man li jagħti. Imma. t-tqegħid tal istatwa kellu jitħalla għal sentejn wara, għax biex tinbena l-kappella li kellha taqdi bħala pedestall u għal nefqiet oħra, ma kienx baqa' flus. Imma l-Madon- na ħasbet għal dan wkoll, għax wieħed għani Franċiż li baqs' ma riedx juri ismu, ħareġ minn butu 16,000: frank. Hekk, fis-sena 1907 intemm. il-bini tal-kappella. Fil-21 ta' Novembru inġarru fiha l-fdal, (jiġifieri. l-għadam) ta' Monsinjur Duval, li kien ħadem wisq biex dak ix-xogħol seħħ u fit-8 ta' Mejju tas- sena ta' wara 1908, li ħabat l-ewwel Sibt tax-xahar, tqegħdet l-istatwa fuq il-kappella. Dik inhar saret ħafla jew festa kbira, u l-istatwa tal-Ma- donna kienet imbierka minn Monsin- jur Giannini O.F.M., li kien Delegat Apostolku. Qaddes l-ewwel quddiesa kbira ġewwa l-kappella l-Patrijarka Maronita Monsinjur Hojek, u nkixfu żewġ irħamiet miktuba l-waħda bil- Latin u l-oħra bil-Għarbi biex tibqa għal dejjem imfakkra din il-ġrajja. Din l-istatwa hi: twila tmien metri u nofs. Hija tal-bronż u miżbugħa bajda. Magħmula minn sebat ishma, li jindammu sehem fuq l-ieħor, Tiżen ħamsin tunnellata. Wieqfa fuq il-pedestall-kappella, li semmejna l-ewwel, li hu wiesa fil- qiegħ u dejjaq fil-quċċata, għoli 20 metru. Mal-pedestall, minn barra, id- dur telgħa ħafifa, bħal garigor, li twassal għal setaħ żgħir ħada riġlejn ' il-Madonna, Min' jitla hemm fuq (huma eluf kbar in-nies li jitilgħu — kull sena) jara. dehra li ssaħħar: mill-Marsa ta' Guna sa Ras Bejrut. Ġewwa l-pedestall-kappella hemm Madonna oħra żgħira li n-nies tal- pajjiż jgħidulha Omm in-Nur, jiġi- fieri l-Madonna tad-Dawl, maħduma mill għuda taċ-ċedri. Qabel ma nġiebet hemm, dil-Madonna, ittieħdet fil-bliet u r-rħula ta' Libnan kollha, u kull fejn ittieħdet kienet milqugħa b'ferħ kbir mill-Insara, Kattolki u m'humiex. Jieħdu ħsieb dil Kappella n-Nun- zjatura Apostolka u l-Patrijarkat Maronita. Il-quddies ta' kull jum fiha jsir mir-Rhieb Missjonarji Lib- nanin, li jgħidulhom ta' Krejm. li kienu mwaqqfa fis-sena 1866, minn Monsinjur Hanna Habib, li d-Dejr il-kbir tagħhom jinsab ftit bgħid minn Harissa. Dil-Madonna, għad li qegħda f'Harissa, ħadet l-isem ta' ''Madon- na ta' Libnan'', u dik il-kappella hija l-aktar waħda miżura fost il-għadd' kbir ta' knejjes tal-Madonna li jin- sabu f'dak il-pajjiż. Kull lejla, il- l-istatwa, ixerrdu d-dawl tagħhom fuq il-għolja kollha, u juru ċar mill- bgħid il-Madonna, baida - bajda, b'dirgħajha miftuħa. Kif jidħol ftit il-lejl, iċ-ċpar jibda tiela qajl-qajl mill-baħar, jixxabbat 'mal-għolja, u jgħatti lilha u l-kappella; imma tib- qa tidher il-Madonna donnha wieqfa tittajjar fuq is-sħab, bil-kuruna tal- x'ħin jaraha. toħroġ mnin qalbu t- Tislima: ''Sliem għalik, Marija, ta' Libnan Reġina f' P. EwGENJU HOADE, O.F.M.