Id-Devozzjoni Lejn Santa Katerina V.M. Fis-sena 1343, il-Papa Ġwanni XXII ried li fil-knejjes tal-Punent għandha ssir il-festa ta' Santa Katerina ta' Lixandra. Iż-żewġ parroċċi: ta' Malta li huma ddedikati lil Santa Katerina Verġni u Martri, kienu dawk taż-Żurrieq u dik taż-Żejtun li għalkemm saru parroċċi qabel l-1436 ma' tmienja oħra, dawn iż-żewġ knejjes huma mill-eqdem li nsibu hawn Malta. Naturalment bħala bini ma kinux dawk li naraw issa iżda oħrajn aktar qodma. Skont l-istorja nsibu li l-isem ta' Santa Katerina kien għażiż anke hawn Malta. Naraw dawn fil-ħafna artijiet li kienu jmissu lill-Kantur tal-Katidral tal-Imdina u minn dawn id-dokumenti jirriżulta li kienu msejħa 'Il-Prebenda ta' Santa Katerina'. Din il-prebenda mhix ħaġa tal-jiem tagħna. Hija ħaġa qadima u għadha minn meta fis-sena 1090 il-Konti Ruġġieru wara li keċċa s-Serraċini mill-gżejjer Maltin ġedded il-knisja tal-Katidral u addottaha b'ħafna raba'. Din il-prebenda kienet tmiss lill-Kantur. Mela jekk dan l-isem għażiż magħżul għall-prebenda tal-aqwa kanonikat hekk kmieni fis-sena 1090, dan juri bla ma ħadd ma jista' jmeri li l-isem ta' Santa Katerina ta' Lixandra kien ġa magħruf u meqjum mix-xjuħ tagħna. Juri wkoll illi ġa kien hemm artijiet msejħa għaliha u billi l-artijiet ma kinux f'dawn iż- żminijiet jissejħu għall-qaddis jew qaddisa bla ma fihom jitwaqqaf lok biex fih jingħata ġieħ lill-istess qaddisa, nifhmu illi ġa kien hemm post iddedikat lil Santa Katerina V.M u dan iġibna fejn qegħdin ngħidu, illi l-qima tal-Maltin lejn Santa Katerina speċjalment fil-parti t'isfel tal-gżira kellha bidu wisq aktar kmieni minn meta l-Konti Ruġġieru waqqaf mill-ġdid il- katidral tagħna li kien l-uniku parroċċa għall-gżira kollha. Minjista' jiċħad jekkf'dawkil-ħofrietimħaffra taħt l-art mill-insara; dawk li aħna nsejħulhom katakombi, kienx hemm xi kappella ddedikata lil din il-verġni u martri2 Postijiet bħal dawn imsejħa għall-qaddisin martri niltaqgħu magħhom fil-gżira tagħna. Nafu li kien hemm wieħed il-Gżira, fil-Bajja ta' San Tumas u ieħor f'Misraħ Strejnu. Dan juri li din kienet drawwa għalhekk aktarx li x-xjuħ tagħna, l-aktar dawk taż-Żejtun u taż-Żurrieq, illi n-nisel tagħhom baqa' wisq b'qalbu marbuta ma' din il-qaddisa, fi żmien illi kellhom jinħbew taħt l-art, offrew kappelli għal Santa Katerina. Ma rridux ninsew li ż-Żejtun kellu l-port tiegħu ta' Marsaxlokk li kien il-port l-aktar kenni u kummerċjali f'dawk iż-żminijiet u kien hawn abitazzjoni numeruża. Tas-Silġ kien hemm belt ta' diversi żminijiet. Xrobb l-Għaġin kien hemm tempju mdaqqas għall-qima lejn l-allat ta' dawk iż-żminijiet. Minn dan it-tempju hemm xi ħaġar skolpit fil-Mużew tal-Arkeoloġija fil-Belt Valletta. Hemm ħafna fdalijiet f'Hal Ġinwi u f'Borġ in-Nadur, fil-bajja ta' San Ġorġ f'Birżebbuġa u f'ħafna postijiet oħra li jinsabu madwar iż-Żurrieq bħall-Imnajdra, Haġar Qim u postijiet oħra.