DUN ĠORĠ PRECA U S-SIĠĠIEWI Fl-okkażjoni ta' l-Ewwel Ċentenarju mit-twelid ta' Dun Ġorġ Preca (1880-1980), is-Sur Salvu Cassar, membru anzjan fis- Soċjetà tal-MUSEUM, jagħtina l-impressjoniijet tiegħu dwar: Dun Gorġ Preca pillors kellu relazzjoni intima mas-Siġġiewi, għaliex kellu min jiġi minnu minn dan ir-Raħal. Kunjom ommu ta' xbupitna Kien UEravo1o, waqt ll Ta MISSIErU, naturalment, kien Preca u ghainekk ma inseax nghid jekk Il-qraba tieghu Klenux min-naha ta ommu jew ta' missieru. imma tost il-qraba tiegnu ghandu l-ramilja Vassano, Tal-Fieres — tiisser rikkieb iż-żiemel jew kavallier. Prova 1a' din ir-rabta ghaudna ili missieru u ommu huma midfunin hawn ir-raħal fil-qabar tal-Parroċċa, li kien tal-ramilja Vassallo, Dan il-qabar kien numerat 56 u kien qiegħed fil-korsija fejn in-navata ta' quddiem l-artal tal-Karmnu ma- ġenb il-pilastru maġġur. Missier Dun Gorġ miet fil-5 ta' Diċembru 1917 u peress li kienet lej- liet il-festa, ġie midrun 'l għada tal-festa. Dun Ġorġ ma ġiex jakkumpanja lill-ġenituri fil-fun- eral tagħhom għaliex ma kienetx id-drawwa f'dak iż-żmien u għalhekk huwa ma kienx jaf fejn kienu midfunin. Darba ġie hawnhekk u saqsa jis-sagristan ta' dak iż-żmien, 1i kien jismu Ġużeppi Cutajar, biex jurih fejn kienu midfunin. Tant reraħ meta s-sagristan urih il-qabar li Dun Gorġ beda jgħannaq lil Ġużeppi u dan tant staha min-nies li kienu qegħdin jarawhom. Dun Ġorġ kien jiġi fil-Knisja ta' San Nikola u xi drabi jqaddes ukoll, Nikola Cilia, li kien Superjur ta' Haż-Żebbuġ u ta' l-interni, darba kien qed jgħinnu l-Quddiesa hawnhekk u wara l-Quddiesa, Dun Ġorġ qallu li sal-Pretazju kien qed jisma' krib ta' mara u wara l-Kon- sagrazzjoni lemaħ bħal ruħ liebsa l-abjad tiela' lejn is-sema. Aneddotu ieħor kurjuż jixdu Anġu Schembri li darba waħda kien qiegħed jarma l-baldakkin flimkien ma' Peppi Vassallo għall- Festa ta' Corpus. Għall-għarrieda daħal Dun Ġorġ, u kif resaq ħdejhom, Peppi li kif ġa għedt kien jiġi minnu, qallu: ''Dun Ġorġ, urihieina l-pjaga li għamillek Ġesul Dun Ġorġ wieġeb hekk: ''Pepp, naf li inti tħobb tiċċajta, pero l-pjaga ser nurihilkom'' u fil-pront tella' ftit il fuq il-pulzier tas-suttana u f'qiegħ il-pala ta' idu urihom pjaga li kienet tidher tajjeb. Din ix- xhieda iffirmha l-istess Anġlu Schembri u jien bgħattha lil Patri Alessandru Bonnici. Dun Ġorġ ġie li ippriedka, fil-beraħ fuq dak il-parapett ta' ħdejn l-ispiżerija fejn dari kien hemm siġra kbira li għad hawn min jiftakarha sewwa. Ġie ħafna drabi fil-Qasam tal- Museum tas-subien u waħda mara xiħa minn tal-Fieres kienet tiġi tkellmu, Dun Ġorġ kien strett ħafna fuq il-klawsura ta' l-Oqsma u għalhekk kien iżommha barra u jkellimha fuq l- għatba. Meta huwa. kien jiġi s-Siġġiewi, ir-raħal kien jitqanqal. Ġeneralment, wara li kien jin- viżta l-Knisja, kien l-ewwel imur igħallem lill-bniet u wara lix-xebbiet tal-Museum u mbagħad igħaddi ftit għand Dun Anton Vella u fl-aħħar jiġi fil-qasam tagħna. Kien jitrejjaq bi ftit kafe' iswed, u wara li jagħti lezzjoni liż-żgħar, kien ikellem lilna l-kbar sa tard filgħaxija. Meta xi ħadd minna kien ikun fuq ix-xwiek minħabba fih, huwa kien igħid: 'Jiena mitluq għal kollox f'idejn l-provvdenza t'Alla'. Pero xi ħadd dejjem kien iwasslu sal-Hamrun. Ċikku Callus għamel żmien iwasslu bil-van tiegħu u għalhekk Dun Ġorġ kien isejjaħlu ix-xufier itegħi'. Meta kien jiġi fil-Qasam kien jistaqsi lis-Superjur jekk għandux ħelu għat-tfal. Dan kien ikun diġa' ippreparah fuq gabarre' u Dun Ġorġ wara li kien ibierku u jpoġġi jdejh fuqu, kien igħid lis-Superjur biex iqassmu lit-tfal u dawn kellhom jeħduh id-dar għall-mard; imma naħ- seb li qajla kienu jħallu minnu sa jaslu. Darba kienet il-gwerra u Dun Ġorġ ġie jqaddes fis-Siġġiewi u billi kien hawn xi suldati stazzjonati fl-inħawi, ġie fizzjal biex jisma' l-quddiesa tiegħu. Dun Ġorġ li kien jaf li Ħin dan il- fizzjal hu limitat sejjaħlu qallu: 'Tsma'l Jiena nqaddes bis-slow motion tafx'. Dun Ġorġ kien midħla sewwa ta' Dun Anton Vella u mhux l-ewwel darba li marru sa l-Għajn l-Kbira jew lejn il-Fawwara; xi drabi kienu jirkbu xi karettun. Niftakar li darba dħal- na lejn il-Fawwara u dak in-nhar barra minn Dun Ġorġ u Dun Anton, kien hemm ukoll Mons. Azzopardi u Dun Ġużepp Camilleri, Viġendarju tal-Fawwara u għadni qed narahom qishom f'Konċilju jitkellmu bejniethom u fuq t-terrazzin. Ħassejtni nitpaxxa bihom dawk is-saċerdotil Nitlob lil Dun Ġorġ ikompli jberikna mis-Sema.