Għaqda Mużikali Imperial - il-Mellieħa Akkomodazzjoni lil-Refuġjati Maltin fil-Mellieħa fl-Ewwel Ġranet u Ġimgħat wara li faqqgħet it-Tieni Introduzzjoni Mill-għodwa tal-11 ta' je Ġunju 1940 'il quddiem, 4 a kju twil ta' trakkijiet, ka- - ka rozzi u karettuni qabdu t-triq għal postijiet iktar sikuri, bħall-Mellieħa, Il-problema kienet biex lill-evakwati ssibilhom akkomadazzjoni u tit- magħhom. Ħafna minnhom ftit li xejn kellhom il-possedimenti tagħhom magħhom. Minħabba f'hekk, ħafna minnhom sabu kenn għand il- qraba jew il-ħbieb tagħhom. Dawk li ma sabux min jgħinhom ingħataw kamra żejda fi djar privati u istituzzjonijiet privati. Il-kappillani taw l-assistenza billi offrew knejjes u kappelli dekonsagrati bħala xelters temporanji. Kien hemm min saħansitra waqqaf id-dar tiegħu f'għerien fil-blat bl-għamara li kellhom fuqhom. Il-wasla tar-refuġjati Malt Il-Gvern beda jorganizza ċentri tar-refuġjati fi skejjel, garaxxijiet u bini ieħor fi stat tajjeb li ma kienx qed jintuża, L-iskejjel kienu l-ewwel post ta' rifuġju, wara li kienu għalqu f'Mejju 1940, u dawn ipprovdew ċentri ta' emerġenza, fejn ir- refuġjati Maltin f'ħafna każi ħadu ħsiebhom l- għalliema, F'qasir żmien il-Protection Officer tal- Kuratur- Mużew Nazzjonali tal-Gwerra Mellieħa waqqaf ċentri ta' stabbiliment tar- refuġjati fejn kull refuġjat li ma setax isib akko- modazzjoni xi mkien ieħor kien imħajjar jap- plika. Dawk li kienu qegħdin jgħixu fiċ-ċentri tar-refuġjati kienu qegħdin jieħdu ħsiebhom il- pulizija, Special Constables u l-għalliema, kap- pillani u membri tad-District Committees. Sal- aħħar ta' Ġunju 1940, il-Protection Officer kien stabbilixxa li kollox kien miexi sew u taħt sigurtà stretta, saħħa, u l-welfare tal-evakwati.2 Fit-18 ta' Ġunju 1940, il-Protection Officer tal- Mellieħa għamel stħarriġ ta' kemm-il akko- modazzjoni tista' tintuża mir-refuġjati Maltin li ġew wara l-ewwel attakki fuq Malta tal-11 ta' Ġunju 1940. Minn ittra mibgħuta mir-Regional Protection Officer il-ġurnata ta' wara, nafu li l- Protection Officer tal-Mellieħa f'dawn il-ġranet kien is-Sur F. Caruana Galizia, li kellu r- responsabiltà tal-Marfa u l-Mellieħa. Sadanittant, eluf ta' nies ħarbu min-naħat tal- Kottonera u l-Belt Valletta u rħewlha lejn postijiet iktar sikuri, fosthom il-Mellieħa. Skont dan iċ-ċensiment, jekk nistgħu nsejħulu hekk, jingħad li ma kienx hemm iktar akkomodazzjoni fi djar privati, Li ġejjin huma postijiet ta' akko- modazzjoni li nstabu sa dik il-ġurnata: Djar li setgħu jiġu akkomodati refuġjati Maltin, 18 ta' Ġunju 1940 77,78 Triq il-Kbira 67, 68 Triq il-Kbira (li fiha kien hemm forn mhux użat) Tnejn fi Strada Ingraw 41,42 Triq il-Kbira 19, 20 Triq Sant'Anna Mezzanin, Triq Francis Zahra (kien stmat li fih joqogħdu 90 persuna) Skejjel Skola Elementari tas-Subien Skola Elementari ta' Tfal ta' Età Żgħira Stima ta' akkomodazzjoni 80 Każini tal-Banda Każin Każin tal-Banda Imperial Jidher li t-total ta' akkomodazzjoni li seta' jsir użu minnha fil-Mellieħa kienet tlaħħaq madwar 5,000. Kien hemm ukoll l-użu ta' garaxxijiet tal- karozzi tal-linja li ma kinux qegħdin jintużaw. Din li ġejja hi informazzjoni meħuda minn rapport fuq lukandi u djar fil-Bajja tal-Għadira u l-Marfa, Akkomodazzjoni għar-refuġjati fil-Bajja tal- Għadira u l-Marfa Mellieħa Bav Hotel Din il-lukanda kellha erbat ikmamar tas- sodda, kamra tal-pranzu, bar u spazju għal entratura, kċina u kamra żgħira fejn jinżammu merfugħa oġġetti tal-ikel u għodod tal-kċina, kamra fejn taħżen, toilets adekwati u telefown. Il-lukanda ma kellhiex xelter fil-binja, perd l- Gvern kellu kamra, magħrufa bħala l-Kamra tas-Sajjieda, li setgħet tiġi rranġata bħala xelter għal kontra l-attakki mill-ajru, mhux biss għal- lukanda, imma wkoll għall-abitanti tad-djar ħdejn il-lukanda. Din il-kamra ma kinetx mikrija u fil-fatt il-bieb ma kienx jissakkar. Djar quddiem il-Mellieħa Bav Hotel Is-sid, is-Sur Agius, kellu dar b'erbat ikmamar tas-sodda. Kellha akkomodazzjoni sanitarja tajba. Il-Każin Imperial kien stmat li jista' jilqa' fih 60 refuġjat Malti. (Sors: Kollezzjoni tal-Awtur) Stima ta' akkomodazzjoni 60 90 Is-sid, is-Sur F. Scicluna mill-Mosta: kellha tlett ikmamar tas-sodda u entratura. Kellha akkomodazzjoni sanitarja tajba, Is-sid, Fiorini Lowell: kellha żewġt ikmamar u toilet. Dawn id-djar kollha kellhom il-bir tagħhom. Id-djar l-oħra kienu mikrija. Sular terran — Żewġt ikmamar kbar bil- kmamar tas-sodda u toilet użati mis-sid, il- familja tiegħu u l-qraba. Kamra minnhom kienet mikrija lill-Awtoritajiet Militari. Is-sala kbira tad-dħul setgħet tintuża bħala dormitorju, għalkemm il-ħġieġ tat-twieqi kbar kienu inkonvenjent. Sular ta' fuq — Kellha erbat ikmamar kbar u erbat ikmamar żgħar, apparti kamra żgħira fid- dħul u sala tal-pranzu u spazju kbir fuq l- entratura, li setgħet issir sala tal-pranzu, waqt li s-sala tal-pranzu preżenti setgħet issir kamra tas-sodda. Waħda mill-kmamar il-kbar kienet riservata għall-Kappillan Militari matul l-iljieli ta' kull nhar ta' Sibt u fil-fatt l-ispazju kbir fuq l- entratura kien jintuża biex tiġi ċċelebrata l- quddiesa kull nhar ta' Ħadd. Kien hemm ħafna akkomodazzjoni sanitarja. Il-provvista tal-ilma kienet inadekwata, perċ setgħu jsiru arranġamenti mas-Sur: Mortimer, Senior Il-Każin Società Filarmonica La Vittoria kien stmat li jista' jilqa' fih 90 refuġjat Malti. (Sors: Kollezzjoni tal-Awtur) Engineer tas-Servizzi tal-Ilma, peress li kien hemm tank fuq il-bejt jesa' 19,000 gallun. Ir-Reġjun tat-Tramuntana Il-Mellieħa matul il-gwerra kienet taqa' taħt ir-Regional Protection Officer tar-Reġjun tat- Tramuntana. Skont ċirkulari li ntbagħtet mill- Uffiċċju tal-Logotenent Gvernatur E. St. J. Jackson fid-29 ta' Lulju 1942 lir-Regional Protection Officers, District Commissioners, Protection Officers u Assistant District Commissioners, nafu min kienu l-membri tal- istaff tar-Reġjun (murija hawn taħt). Protection Officers Il-Markiż Barbaro of St. George li kien Regional Protection Officer tar-Reġjun tat-Tramuntana. Reġjun tat-Tramuntana Il-Markiż Barbaro of St. George Regional Protection Officer F. Gollcher, LL D Protection Officer Il-Mosta Is-Sur Anthonv Valletta Protection Officer In-Naxxar Is-Sur F. Wettinger Protection Officer Hal Għargħur Is-Sur J. A. Cilia Protection Officer L-Imġarr Is-Sur Joseph Ruggier Protection Officer San Pawl il-Baħar Is-Sur Louis Bartolo Protection Officer Il-Mellieħa $