har il-Ħadd 26 ta' Ottubru ġriet l-aħbar mhux mistennija tal-mewt ta' Patri Michele Piccirillo OEM, Arkeologu ta' fama internazzjonali u professur ta' l-istorja u ġeografija biblika fil-Fakultà tax-Xjenzi Bibliċi u Arkeoloġija ta' li eStudium Biblicum Franciscanumv f'Ġerusalemm. F'età żagħżugħa ħafna daħal fl-Ordni Franġiskan bħala membru tal-Kustodja Franġiskana L-ART IMQADDSA $ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 $e 33 34 $ L-Anr IMQADDSA $t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 ta' l-Art Imqaddsa, fejn fl- 1961 għamel il-professjoni reliġjuża u fl-1967 ġie ordnat saċerdot. Wara l-istudji tiegħu fl-Iskrittura u l-Arkeoloġija Patri Piccirillo mill-1974 ingħata b'ruħu u ġismu għat-tagħlim ta' ħutu l-Franġiskani ġo eStudium Biblicum Franciscanump ta' Ġerusalemm. Fl-istess żmien hu beda l-karriera li kellha tagħtih fama internazzjonali bħala arkeologu li ta ġieħ lill-Ordni Franġiskan u lill- Kustodja ta' l-Art Imqaddsa. Bl-għajnuna ta' diversi patrijiet u kollaboraturi oħrajn, matul medda twila ta' kważi erbgħin sena, Patri Michele Piccirillo ħa ħsieb ikompli diversi kampanji ta' skavi arkeoloġiċi li kienu bdew Franġiskani arkeoloġi qablu. Baqa' famuż l-aktar għall-ħidma tiegħu ta' tiftix arkeoloġiku fil-fdalijiet ta' l-epoka Biżantina (4-7 sekli) fil-Ġordanja. L-isem ta' Patri Michele jibqa' marbut ħaġa waħda mal-Memorjal tal-Profeta Mosċ fuq il- muntanja Nebo, fejn hu xtaq li jiġi midfun, kif fil-fatt ġara nhar l-1 ta' Novembru, wara li kienu saru l-funerali tiegħu f'Livorno, fejn miet, fil-bażilika ta' l-Università Pontifiċja Sant'Antnin f'Ruma, u fil-belt ta' Amman, preseduti mill- Kustodju ta' l-Art Imqaddsa, Patri Pierbattista Pizzaballa, u mill-Patrijarka Latin ta' Ġerusalemm Mons. Fouad Twal. Is-santwarju tal-muntanja Nebo kien il-mimmi ta' għajnejn Patri Michele. is-santwarju jinsab midfun ukoll il-pijunier ta' l-iskavi arkeoloġiċi ta' dan is-sit, Patri Jerome Mihaic, li kien xtara bil-flus tal-Kustodja ż-żewġ qċaċet tan-Nebo, jiġifieri l-Mukhavvat u s-Sivagha, fl- 1933. Kien fuq is-Sivagha li nstabu l-fdalijiet ta' kumpless ta' monasteri u bażilika biżantina ddedikata lil San Mosċ. L-arkeologu Patri Svivester Saller imbagħad organizza tliet kampanji ta' skavi arkeoloġiċi fl-1933, 1935 u 1937. Imma kien Patri Michele Piccirillo li ta spinta lill-iskavi tan-Nebo, megħjun minn numru kbir ta' kollaboraturi u arkeoloġi. Għall-funerali tiegħu fuq in- Nebo kien hemm preżenti Patri Ġwann Abela, li għal dan il-perjodu twil ta' żmien kien ta' kull sena jieħu sehem fl-iskavi arkeoloġiċi li saru fuq il-muntanja Nebo u f'żoni arkeoloġiċi oħrajn fil- Ġordanja. Fil-Ġordanja Patri Michele kien magħruf saħansitra mill- familja rjali Ħaxxemita, u kellu ħbieb personali fl-ogħla gradi tal-gvern. Kien hu li skopra u ħeġġeġ biex jiġi żviluppat is-sit oriġinali tal-magħmudija ta' Ġesu fuq ix-xaqliba Ġordana tax-xmara Ġordan, f'post jismu Al-Maghtkas, fejn il- Papa Ġwanni Pawlu II mar fuq pellegrinaġġ fis-sena 2000. Jibqa' immortali r-ritratt ta' Patri Michele Piccirillo wieqaf flimkien mal-Papa Ġwanni Pawlu II fuq il-quċċata tan- L-ART IMQADDSA '$$t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 $$ 35 36 se L-ART IMQADDSA '$ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 Nebo jispjega d-dehra li ra b'għajnejh Mosċ qabel ma l-poplu daħal fl-art imwiegħda. Fil-belt qrib ta' Madaba Patri Michele kien il-fundatur ta' l-iskola ta' l-arti tal-mużajċi, il-kMadaba Mosaic School for Mosaic Restoratiom, li fiha ħeġġeġ it-talent lokali biex erġa' titqajjem industrija lokali li kienet ta' prestiġju kbir sa minn żmien il-Biżantini. Patri Michele ma kienx magħruf biss fil-Ġordanja u f'Israel, fejn arkeoloġi ta' fama internazzjonali kienu juruh rispett u stima, u jieħdu interess kbir fis-sejbiet tiegħu. Hu qiegħed li eStudium Biblicum Franciscanumv fuq il-mappa mondjali taċ-ċentri rinomati ta' tiftix arkeoloġiku bl-interessament tiegħu f'siti oħrajn li l-Kustodja Franġiskana għandha, fosthom Kafarnahum u Magdala, kif ukoll fil-kura esperta tal- bini materjali tas-santwarji u t-tisbiħ tagħhom. Fost l-aħħar sejbiet ta' Michele Piccirillo nsemmu mużajċi ta' medda kbira li hu sab qrib Damasku fis-Sirja. Patri Michele ħa sehem jorganizza diversi esibizzjonijiet ta' livell internazzjonali, l-aktar bl- għajnuna ta' enti kulturali fl- Italja. Patri Michele hu awtur ta' bosta pubblikazzjonijiet ta' prestiġju fil-kamp storiku u arkeoloġiku. Fost l-opri tiegħu nsemmu dawn li ġejjin: KChiese e Mosaici di Madaba. L-ART IMQADDSA $$ OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 $ 37 38 4 L-Anr IMQADDSA $t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2008 Patri Michele kien Direttur tal-mużew arkeoloġiku ta' eStudium Biblicum Franciscanumi, Direttur tal-missjoni arkeoloġika tal- Franġiskani tal-Kustodja ta' l-Art Imqaddsa fuq il-Monte Nebo, Umm al-Rasas u Madaba; membru tar-Roval Asiatic Societv ta' Londra u tal- Pontificia Accademia Romana di Archeologia, u konsultur tal- Pontificia Commissione per i Beni Culturali della Chiesa. Patri Michele Piccirillo miet wara marda qasira fl-età ta' 64 sena. Il-vojt li ħalla warajh ġie deskritt bħala cincolmabilev (ma jistax jimtela) minn diversi personalitajiet li huma esperti fil-ħidma arkeoloġika. Il- Kustodja Franġiskana ta' l-Art Imqaddsa u l-Ordni Franġiskan tilfu patri li ta ġieħ lit-tonka Franġiskana fuq ix-xena internazzjonali tad-dinja tal- kultura arkeoloġika. Minn fuq il-quċċata tas-Sivagha, fejn jistrieħ għal dejjem, Patri Michele għandu quddiemu id- dehra li kellu Mosċ qabel miet: (Gilgħad sa Dan, Naftali kollu, l-art ta' Efrajm u Manassi, l-art kollha ta' Ġuda sal-baħar tal- punent, in-Negeb fin-nofsinhar, u l-firxa kollha mill-wita ta' Ġeriko, belt il-siġar tal-palm, sa Sogħam (Dewteronomju 34,1-3). Minn hemm hu jilmaħ faċċata tiegħu l-quċċata ta' l-Għolja taż-Żebbuġ u l-Belt il-Qaddisa ta' Ġerusalemm, fejn għex u studja. l-Mulej jagħtih il-premju li jara għajnejh Ġerusalemm tas-