Każin tal-Banda San Gabriel - Ħal Balzan A. 1920 Wiedi il-Lunzjata Il-Kavallier Joe Attard Hekk kif wieħed iħalli l-knisja u l-kunvent tal-Patrijiet Agostinjani fil- Belt Victoria u jħalli warajh ukoll l-Oratorju Don Bosco, mill-ewwel jaqbad in-niżla bejn ħitan tas-sejjiegħ li twasslek lejn il-Wied tal-Lunzjata li jiġi 8 taħt ir-riħ tar-raħal ta' Kerċem. F'dan il-Wied issaltan il-ħemda u tidher l-Id setgħana tal-Ħolqien li toffri s-sbuħija tan-Natura fl-aqwa tagħha. Dan il-Wied ħa ismu mill-Kappella antika li tiddomina dan il-post li jsaħħar, (2 iddedikata lit-Tħabbira tal-Anġlu Gabrijel lill-Madonna. Il-Madonna hija dik il-kreatura li ġiet imħabbra (annunzjata) li kellha ssir Omm il- Feddej. Biż-żmien il-kelma 'annunzjata' saret u daret għall-kelma 'Lunzjata' u baqgħet ġejja sal-lum. Naħseb li ġara l-istess lill-kelmiet bil-Latin li kien darba qal Pilatu dwar Ġesti wara li dan kien ġie fflaġellat u muri lill-poplu: 'Ecce Homo'. Illum din ix-xbieha ta' Kristu tant daret u nbidlet fil-kliem li saret 'L-Aċċjomu' l Intant il-festa f'din il-Kappella 'tal-Lunzjata' ssir fil-25 ta' Marzu, propju disa' xhur qabel it-tifkira tat-Twelid ta' Ġesti Bambin fl-għar ta' Betlem (il- Milied). Dokumenti qodma juru li din il-kappella ċkejkna kienet diġà teżisti fl-1347. Stemma jew aħjar arma tal-familja li kienet tidher fil-faċċata, kienet tgħid li l-kappella kienet benefiċċju rjali mwaqqaf mis-Sinjura Sibilla d'Aragona. Billi meta mietet din is-Sinjura ma kellhiex tfal, il-Kappella waqgħet f'idejn l-Istat u r-Rettur allura kien jintagħżel mill- Viċi Re ta' Sqallija u wara, mill-Gran Mastru. Il-bini u l-forma tal-Kappella tal-lum imorru lura lejn it-18-il seklu, għalkemm wara t-Tieni Gwerra Dinjija, parti mill-faċċata u s-sagrestija kienu reġgħu nbnew. Uħud jaħsbu li xi għerien li nsibu wara din il-kappella kienu xi darba katakombi Insara. Il-pittura tat-Titular hija xogħol Fra Luca Garnier tal-Ordni ta' San Ġwann. Skrizzjoni fuq irħama li għadha tidher fuq il-faċċata tal-Kappella bil-kelmiet: Non Gode l'Immunità Ecclesiastica tixhed li din il-Kappella ma kinitx tgawdi d-dritt bħalma kienu jgawdu oħrajn — jiġifieri li l-Liġi jew l-Awtorità Ċivili ma kellha l-ebda dritt fuq Id-daħla għall-Wied tal-Lunzjata f'Għawdex min ifittex kenn f'Kappelli bħal din. Ta' min jgħid hawnhekk li l-Gvernatur Sir Frederick Ponsonbv (1827-1836) kien neħħa dan id-dritt fl-1828. Matul Marzu naturalment din il-Kappella tkun it-tokk ta' tant Għawdxin li l-ewwel iżuruha fil-festa ta' San Ġużepp fid-19 ta' Marzu u mbagħad fil-jiem ta' wara li jwasslu għall-festa tat-Tifkira tat-Tħabbira tal-Anġlu lil Marija, fil-25 ta' Marzu, meta jinżel ukoll hawnhekk biex jiffunzjona l-Isqof Djoċesan. Illum din il-Kappella tinsab armata sew u għandha diversi benefatturi, fosthom, għal ġieħ l-Istorja, missieri, Alla jaħfirlu, li ħadem tista' tgħid l-injam kollu li nsibu mill-għatba 'l ġewwa, kif ukoll Rettur ħabrieki li dejjem sejjer jistinka biex joffri s-servizz u jżomm il-kappella fi stat tajjeb. Insibu wkoll żewġ statwi sbieħ, waħda ta' San Ġużepp u oħra tal-Anġlu qed iwassal lill-Madonna l-aħbar li kellha ssir Omm il-Feddej. Din l-istatwa titulari din is-sena - 2014 — qed tagħlaq 60 sena mit-tberik tagħha u kien ħallas għaliha l-benefattur Ġużeppi Formosa fi żmien ir- rettorat ta' Dun Mikelanġ Grech. Wied il-Lunzjata huwa mżejjen bi ħdura mhux tas-soltu u r-raba' saqwi u kkurat li nsibu hawn, ma ssibux malajr u ta' spiss fi nħawi oħra ta' gżiritna. Iktar 'l isfel mill-kappella niltaqgħu wkoll ma' funtana qadima li kienet inbniet minn Ercole Martino Testaferrata, wieħed mir-Retturi tal- Kappella fi żmien il-Gran Mastru Ramon Perellos fl-1698. Il-Funtana toffri ilma ġieri u sabiħ li minnu Każin tal-Banda San Gabriel - Ħal Balzan A. 1920 Il-Knisja tal-Lunzjata qalb il-blat Dehra ġenerali tal-Knisja minn ġewwa fejn jidher ukoll kwadru tal-Lunzjata tal-Banda San Girgor beda wkoll jorganizza attività kulturali u rikreattiva f'dawn l-inħawi matul ir-rebbiegħa, inkella matul il-ħarifa, li tidher qed tinżel sewwa mal-poplu tagħna. Dan il-Wied li jibqa' sejjer sal-bajja tax-Xlendi kien imfittex sew fi żmien il-Gran Mastri tal-Ordni għall-kaċċa. Illum ukoll inti u għaddej tara tajr u għasafar jittajru b'mod ħieles b'mod speċjali fix-xhur sbieħ ta' April u Mejju meta l-arja tkun mimlija bl-għana ħelu tal-bilbla u l-ispunsun li għandhom id- dritt jgħixu daqs il-kelb, il-qattus jew kwalunkwe kreatura oħra tal-Ħolqien. Fil-friegħi tas-siġar u z-zkuk imxerrda mal-wied isibu l-kenn tagħhom ukoll il- gamiem li jpassu mal-festa liturġika ta' San Ġorġ (23 ta' April), meta jingħad li tgħaddi l-ewwel passa. Wied il-Lunzjata huwa wieħed minn dawk il-ftit widien li bihom għoġobha żżejjen lil Għawdex Ommna n-Natura, wied imfittex ħafna għal xi passiġġata u tislima żgħira lis-Sinjura tas-Sema. F'dan il-wied il-bniedem isib il-mistrieħ tal-ġisem u tal-moħħ u bla ma jrid jerfa' ħsibijietu lejn Sid il-Ħolqien, għax kulfejn tirfes, kulfejn tmiss, kulfejn tħares, ifakkrek Fih. Jalla nibqgħu nibżgħu għalih u ngħożżu dak kollu li fih sabiex jibqa' jistħoqqlu l-isem li kienu tawh l-Għawdxin ta' dari meta sejħulu 'Il-Ġnien tar-Rabat'. B'dawn il-versi li ġejjin ried isellimlu darba fost l-oħrajn il-poeta l-Avukat Ġorġ Zammit:- Is-Sliem għalikl Minn ġenb għall-ieħor, l-għana Jimla, jidwi, fin-nir tas-sema jdub; Tgħanni n-nixxiegħa qalb il-qasab; jgħannu l-għasafar u l-werżieq qalb il-ħarrub' Nagħlaq billi nsellem lill-Balzanin kollha li tant jgħożżu din il-ġrajja li ta' spiss tara n-nies u t-tfal ixarrbu wiċċhom biex: kellha tbiddel mil-lejl għan-nhar il-ħajja tax-xebba jiffriskaw xi ftit wara mixja kemxejn twila biex. ta' Nazzaret u ninsab ċert li b'tant ħerqa jkunu qed tasal hawn. Dawn l-aħħar snin il-Kumitat ħabrieki jistennew il-festa tagħha. Insellmulek O Marija fil-festa tat-Tħabbira…