69 SIĠAR U ISMIJIET TA' XI RĦULA. Milux ġie jżurni ħabib li għadu kif ġie minn barra, konna mmorru flimkien l-iskola fi żmien il-prefett Dun Mikiel Sevkell u r-rettur Saver Schembri, ara kemm ilul Feraħ bija mhux ftit u tkellimna fuq mitt ħaġa, fuq dak li għadda minn għalina, fuq fejn dawn il-gżejjer marru 'l quddiem u fuq fejn baqgħu lura, Laqtitu wisq, lil ħabibi, dik li f'dawn is- snin kollha ħadd ma ġietu f'moħħu jżejjen dawk ir-rħula li isimhom ġej minn isem ta' xi siġra b'kotra ta' siġar li tfakkar lil kulħadd għaliex ir-raħal ħa l-isem. Nieħdu Ħal-Luqa, issokta jgħid sieħbi, il-Luq, kien igħidilna l-professur Ga- vinu Gulia, hu l-pżoppo bit-taljan-poplar free, bl-ingliż. Dawn is-siġar sbieħi, naħseb li kienu jikbru u jħaddru fuq dawk il-għoljiet minn ewl id-dinja. Ma kienx jixraq li siġar tal- Luq jitrawmu f'misraħ u f'xi toroq ta' dak ir-ranal 7: Sieħbi mar San Ġiljan u, fil-misraħ ta' l-ewwel ramla msejjta Tal-Balluta, ma lemafix balluta walida biex turi mnejn ġej l-isem tar-ramla. Il-balluta hi l-oak £ree bl-ingliż, quercid, bit-taljan, siġra li tikber tajjeb għandna, kif naraw fid-daħla tal-Pwales u fid-dafila tal-wied ta' Birkirkara meta nħallu l-Imsida. Natiseb li kieku ġietu f'moħfuu, il-Markiż Scicluna, kien iżejjen il-misrafi fejn hemm il-għajn bil-ballut. Aħjar hekk inkella jikteb l-isem fuq dak il-ġmiel ta' bini Hi talla' quddiem ir-ramla. Għandna San Ġwann tal-Għargħar bejn tas-Sliema u Birkirkara. Siġra tal-għargħar ( giunipero, juniper tree) kienet tixraq fidejn il-Knisja mill-anqas. U Ħal-Għargħur, li x'iżjed ġej minn għargħar ukoll jixraqlu, nafiseb, ftit siġar tal-għargħar għal ġieħ ismu. U ż-żebbuġ fejn hu7: Dik is-siġra li tagħti dik il-frotta bnina u metitieġa li, magħsura, terħi ż-żejt li bih igħix il- poplu tagħnal Il-għala ma jixxettlux siġar sbieħ taż-żebbuġ fil-misraħ tal-Knisja taż-Żejtun, ta' Ħaż-Żebbuġ, taż-Żebbuġ ta' Għawdex ta' Burżebbuġa 7: Siġra sabiħa mita tkun mi muma tajjeb u magħżula, is-siġra taż-żebbuġ, sieħbi jixtieq jara dawn is-siġar fejn isimhom isejħilhom. Għandna min jieħu Ħsieb ta' dan u jekk il-Gvern ittarraflu xi tiaġa, b'nefqa żgħira, kollox iseħħ. U xi żabbara (le vulgaris) fejn tidher sewwa f'Ħaż- Żabbar m'hux ta' min jaraha 7 Issokta jgħid sieħbi: Għandna Piazza Celsi u Sda. Celsi, mit-taljan Gelso (Morus alba u Morus nigra) it-tuta u ċ-ċaw- sra—siġra magħrufa li dari tinżamm aktarx biex irabbu d-dud tal-ħarir li jiekol il-weraq tagħha biss. Siġra minn dawn f'dik li ngħidulha Piazza Celsi, quddiem l-Aragon, il-Belt kienet, naliseb, tixraq kemm għalina kemm għall-bar- ranin li jsiru jifhmu mnejn huma ġejjin xi ismijiet ta' rħula u ta' toroq. Ġieni f'moħħi nikteb dak li qal sieħbi fit-taħidita li kellna biex, jekk jista' jkun, din ix-xewqa tiegħu sseħti għall- ġieħi ta' dawn il-gżejjer u tal-Ilsien Malti. Hekk għandna nuru l-imħabba tagħna lejn pajjiżna mhux bil-kliem biss; il-poplu jitgħallem u actar jitħaġġeġ lejn il ġrajja ta' dawn il-gżejjer. Naħseb li l-ġurnali tagħna jkomplu ma' dak li xtaq sieħbi u l-biċca sseħili.