Ħbieb tal-Klabb' Ambjenti Ambjenti AMBJENTI X'għidt, ambjent7 Iva, ambjenti Kulħadd isemmi l-ambjent… mit-tfal iż-żgħar sal-Prim Ministrul Kulħadd iħobb l-ambjent, kulħadd irid jara l-ambjent sabiħl Imma fil-verità… NAFU x'inhu dan l-imbierek ambjent7 Veru nħobbuh daqskemm ngħidu7 Veru qegħdin nieħdu ħsiebu7 Ħafna jaħsbu li l-ambjent jiġifieri żżomm it-toroq u l-pjazez indafi Li ma tarmix karta fl-art, li tiknes kinsal Orrajt, importanti ħafna li nżommu dawn il- postijiet indaf. Imma l-ambjent… huwa IKTAR minn hekk. L-ambjent jiġifieri l-inħawi fejn tgħix u li minnhom tieħu l-affarijiet li għandek bżonn biex tgħix b'saħħtek. L-ambjent ta' i-ors polari huwa l-beraħ inġazzat ta' l- artiku u l-baħar mimli foki bninit L-ambjent tal-ħanex huwa l-ħamrija niedja u mudiama mimlija sustanzi. Kulħadd bl-ambjent speċjali tiegħu. Il-bniedem huwa annimal intelliġenti ħafna, u għalhekk tgħaliem jgħix f'ħafna ambjenti differenti: deżert, savana, ġunġgla, silġ, bliet… fejn jonqos insemmi21 Imma b'danakollu aħna l-bnedmin xorta annimali għadna, u bħal kull annimal għandna bżonn nieklu, nixorbu, nieħdu n-nifs eċċ. L-ikel, ix-xorb u l-arja jridu jiġu minn x'imkien, inkella mmutu. U l-postijiet minn fejn jiġu dawn l-affarijiet huma wkoll Aħbarijiet paġ 3 Kompetizzjoni bi Premju paġ4 Mid-Dinja paġa4 Nittrumbjaw fuq…il-GAWWI paġ5 ittrittrittrittrittri.. paġe ART Gallerv paġ7 Naturalment paġ 7 Attività u Rapporti paġ 8 Gruppi Lokali pag 9 PROĠETT- Roost paġ 10 Jeddijiet ta' l-Annirnalli paġll Ritratt Messaġġ Faċċata ta' Quddiem Ċinju Mutu Ġmiel ta' tajra, kemm jekk taraha ttir u anke jekk taraha żżiġġ fl-ilma qisha ġifen bil-qlugħ miftuħ. Ħasra li hawn eluf ta' rġiel li jippreferu joqtluha, jibbalzmawha u jżejnu d-dar bil-mumja tagħha (ara paġ'3)I parti mill-ambjent tagħna. U mhux hekk biss: dan l-ikel, dan ix-xorb u din l-arja jridu jkunu ta' kwalità tajba, inkella xorta mmutul X'jiswa li tiekol ikel kollu veleni, li tixrob ilma mniġġeż, li tibla' arja kollha dħaħen7 B'xorti ħażina ħbieb Ħuttaf, bħalissa hekk eżatt qed isir fid-dinja, u anke f'Malta: - se Ħamrija mimlija kimika, likwidi u kull xorta ta' imbarazz li nivvintaw, taparsi biex il-ħxejjex jikbru iktar b'saħħithom : Baħar kollu veleni mill-fabriki, drenaġġ u żjut mill-vapuri. :- Arja miżbla ta' dħaħen mill-fabriki, pawer stejxins u mill-karozzi. Jekk tispiċċa l-ħamrija għammiela, l-ilma pur u l-arja safja, ma tkunx biżżejjed l-intelliġenza kbira tagħna l-bnedmin biex issalvanal U lanqas l-ixkupa u l-palal Working Group Klabb Ħuttaf Silvana Agius, Isabella Borg, Robert Borg, Audrev Chetcuti, Norman Chetcuti, Desirġe Falzon (Cer), Victor Falzon, Margaret Muscat. Klabb Ħuttaf huwa t-taqsima tal-BirdLife Malta MOS għall-membri ta' taħt l-14-il sena, Il-Klabb jorganizza ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, taħdidiet, video-shows u anke xogħol ambjentali. Il-Klabb jippublika n-newsletter-magażin 'il-Ħuttafa' kull xahrejn għall-membri, u jipproduċiħendawts u logħob għal waqt l-attivitajiet. Il-Klabb għandu wkoll 5 Gruppi Lokali fil-pajjiż. Sħubija fi Klabb Ħuttaf hija Lm1.50 fis-sena. Pubblikazzjoni tal-BirdLife Malta MOS Materjal mill-magażin Il-Ħuttafa jista' jiġi kkupjat dment li jissemma' s-sors. Stampat għand Poulton's Print Shop, Frar 1996 Tard f'Novembru li għadda, fir-riserva ta' l-Għadira niżel Kuluvert Aħmar (Ruddv Shelduck - Tadorna terruginea). Għasfur interessanti mhux biss għax kbir u sabiħ, imma għax rarissmu għal Malta: f'mija u ħamsin sena ta' studju ta' l-għasafar f'pajjiżna, il-Kuluvert Aħmar intlemaħ inqas minn 10 darbiet, u l-aħħar li deher wieħed kien fl-19801 Naturalment il-kaċċaturi semgħu b'din iż-żjara speċjali, uminjafkemm minnhom kiluhomidejhom biex jaqbduh. Wieħed anke pprova jidħol għalih fir-riserva stess, imma gerrxu l-woċmen. Nawguraw li mar f'pajjiżi fejn in-nies jistmawkh ftit aħjar minna l-Maltin. il-Muti jmutu Kmieni f'Jannar intlemħet qatgħa ta' xi 12- il Cinju Mutu (Cvgnus olor- Mute Swan), għasafar rari għal Malta. Kollha sparawlhom, u kollha qatluhomi Meta morna ngħoddu. Fis-6 ta' Jannar, grupp Leaders ta' Klabb Ħuttaf marru jgħinu biex issir roost count. Roost count jiġifieri tgħodd l-għasafar huma u deħlin jorqdu f'ċertu post, Studjużi ta' l-għasafar spiss jagħmlu attivitajietbħal dawn, w u f'paġna 10 Robert Borg jurikom kif tistgħu Igħnu fi Speċi: Baliena ta' Cuvier (Ziphius cavirostris- Cuvier's Whale) Data: 3 Diċembru 1995 Speċi: Denfil Geddumu Qasir (Tursiops truncatus- Bottlenose Dolphin) Data: 8 Jannar 1996 Stat: Mejjet Speċi: Denfil ta' l-Istrixxi (Stenella coeruleoalbus- Striped Dolphin) Data: 15 Jannar 1996 Post: Magħluq ta' Marsaxlokk Stat: Mejjeti X'qed jiġrilhom il-balieni u d- dniefel, dawk il-kuġini tagħna tant sbieħ u intelliġenti7 Għaliex qed imutu7 Jew min qed Ħajr lil Max Farrugia. tal Dniefel jgħumu kuntenti. mma mhux f'Maltal Mela dawn il-leaders marru jgħoddu l-għasafar tal-bejt u l-isturnell li daħlu jorqdu f'roqgħa siġar ta' l-Ewkaliptu li hemm ħdejn Kennedv Grove, u tafu kemm daħlu għasafar f'temp ta' nofs siegħa2 . Għasafar tal-Bejt 6314 Sturneli— 71390 Totali 7704 Grazzi lil-Leaders Agnes, Audrev, Desirċe, Norman u Victor, lill-Ħuttaf Steve Scicluna u Simon Mizzi, u lil-Dr Walther u Ulrike Thiede, iż-żewġ esperti Ġermaniżi li skoprew din ir-roost ġdida U mexxew din l-attività. Għandkom tnax-il tqasqisa minn ħarġiet 9,10 u 11 ta' Il-Ħuttafa. Aqtgħu x'inhuma l-istampi u mlew it-tisliba. Imbagħad ikkupjaw jew ħudu fotokopja tal-kompetizzjoni (min iqasqas mill-Ħuttafa niskwalifikawhi) u ibagħtuha lil KOMPETIZZJONI IL-ĦUTTAFA 12 BirdLife Malta MOS : POBOx498 : Valletta CMR 01 Żmien sal-31 ta' Marzu. Anke jekk ma tgħaqqdux it-tisliba kollha, ibagħtu t- tweġibiet xortal Okav7 Premju: KTIEB DWAR IN-NATURA. maħsuba minn Norman Chetcuti N 996 e il-Ħuttafa 12 fi L-Oċejan mill-ġdid Paċifikul Fil-Ħuttafa Nru9 għedna li Franza reġgħet ħolmot bil-bombi fuklejari. il-Franċiżi riedu jisplodu tmien bombi qerrieda taħt il-qiegħ tal-Baħar Paċifiku. Saru ħafna protesti madwar id- dinja kollha, u kważi kulħadd kellu kliem ikrah għal Franza. viċin l-inħawi fejn saru t-testijiet. issa Franza waqqfet dawn it-testijiet. Imma xorta laħqet splodiet 6 . U minnhom min jaf x'ħareġ tal-materjal perikoluż għall-ħajja tal- baħar u tan-nies li jgħixu f'dawk in-naħat. Issa l-mexxej ta' Franza wiegħed li pajjiżu qatt iktar ma jerġa' jagħmel minn dawn it-testijiet, anzi issa se jaħdmu għall-PACH Wara l-ħerba li għamlu il-Ħuttafa 12 0 Jannar/Frar 1996 Fil-Mediterran, inkluż madwar il-Gżejjer Maltin, ma tantx jgħix tajr tal-baħar. Dan għaliex il- Mediterran ma fihx il-ħafna ħlejjaq mikroskopiċi li fihom ibħra oħrajn, u għalhekk il-Mediterran huwa daqsxejn fqir fil-ħajja tal-baħar. Imma -ftitli hemm huwa xorta waħda. interessanti.F'dil-ħarġa ser nagħtu ħarsa lejn familja ta' għasafar tal-baħar: il-Gawwi Il-gawwi kollu għandu ftit jew wisq l-istess forma, u jvarja l-aktar fid-daqs. Anke l-kuluri huma kważi dejjem taħtita ta' griż, iswed u abjad. il-frieħ ikunu x'aktarx fil-kannella, H jvarja ħafna fil-pattern. Munqar il-gawwi huwa b'saħħtu u magħmul apposta biex jistad u jżomm il-ħut bia ma jaqagħlu. Saqajh huma bil-ġilda bejn is- swaba' (bħail-papri) biex jgħinuh fl-għawm. Naraw ftit liema gawwi jidher Malta. Il-Gawwija Prima hija għasfur kbir b'dahar griż ċar u t- tarf tal-ġwienaħ suwed b'daqqiet bojod. Saqajha huma sofor. F'Malta l-Gawwija Prima tbejjet fuq Filfla u ma' xi rdumijiet,u hija wkoll l-ikbar għasfur li jbejjet f'artna. Ftit nafu dwar il-passa tal-gawwi, imma x'aktarx ħafna mill- Gawwi Prim li jitwieled Malta jibqa' magħna s-sena kollha. Minn Ottubru sa Marzu jidhru max-xtut xi erba' speċi oħra ta' gawwi… Il-Gawwija Rasha Kannella, li hija iżgħar sew mill- Gawwija Prima, għandha daharha griż bi strixx iswed fuq il-ġewnaħ. Fix-xitwa rasha tkun bajda b'dabra kannella wara għajnejha. Għal Frar rasha ssir kannella skur. Din hija l-aktar gawwija komuni, u tidher spiss fil- portijiet u nħawi bħal Tal-Pietà u l-iMsida. Il-Gawwija Rasha Sewda tixbah ħafna lill-Gawwija Rasha Kannella, imma hija inqas komuni minnha. Tingħaraf mill-abjad nadif ta' taħt il-ġwienaħ u d-dahar griż ċar. Minn Frar rasha ssir sewda tuta u munqarha aħmar jixgħel. il-frieħ ta' dawn iż-żewġ speċi jixxiebhu sew u trid l-esperjenza (u gwida għat- tajri) biex tagħrafhom. Fis-sajf Gawwija Rasha Sewda Nittrumbjaw fuq… Aktar skarsa hija l-Gawwija Daharha Iswed. Din fiha daqs Gawwija Prima, imma daharha huwa griż skur ħafna, kważi iswed. Mill-ġdid, il-frieħ taż-żewġ speċi jixxiebhu ħafna. L-aktar skarsa hija l-Gawwija Żgħira, li hija ftit akbar minn ħamiema u għandha titjira ħafifa. Tingħaraf faċilment mid-daqs żgħir u mill-bjuda ta' daharha. Il- frieħ huma iżjed skuri. Il-Gawwija Żgħira tkun komuni f'xi snin, imma s-soltu hija skarsa ħafna. Meta tidher, x'aktarx issibha fil-portijiet jew fir-riżerva ta' l-Għadira. Speċi ta' gawwi kemmxejn rari fostna hija l-Gawwija Geddumha Rqiq, li tista' tidher is-sena kollha. Tixbah ħafna lill-Gawwija Rasha Sewda imma għandna munqarha aktar mislut u tawwali. Minn żmien għal żmien jidhru xi speċi oħra ta' gawwi, imma dawn huma rari ħafna. il-gawwi huma ġeneralment diffiċli li jingħarfu minn xulxin, u anke berdwoċers li ilhom snin josservaw l- għasafar ġieli jitfixklu. Imma fil-fatt kulħadd għandu għax jitpaxxa bil-gawwi, anke jekk ma jagħrafhomx. Għax wara kollox li tara għasfur bajdani jissiefaħ mal- mewġ skur tax-xitwa huwa biżżejjed biex tifhem kemm huma sbieħ, u ta' min japprezzahom, l-għasafar. Gawwija Rasha Sewda - Larus melanocephalus, Mediterranean Gull 1 Gawwija Daharha Iswed - Larus fuscus, Lesser Black-backed Gull—; Gawwija Żgħira - Larus minutus, Little Gull j I Gawwija Geddumha Rqiq - Larus genei, Slender-billed Guli I Aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed ikun hawn moħqrija ta' l-annimali. Hawn nies li jxejru anke xi daqqa ta' sieq lil xi kelb. Fl-antik kienu jħalluhom lill-annimali, u kienu joħduhom magħhom għall-kaċċa u anke jieklu magħhom. Tista' tgħidli x'inhi din l-affari, għaliex in- nies qed jobogħdu lill-annimali2 David Spiteri Marsaxlokk Għażiż David, Naħsebli hemm iktar minn raġuni waħda għaliex l-annimali jingħataw daqshekk mill-agħar. Hemm nies li jaħqru lill-annimali għax jaħsbu li dawn ma jħossux uġigħ bħalnal Naturalment, dan huwa raġunar ta' min huwa injorant. Hemm nies li huma mdejqin u jeħel magħhom min mhux kapaċi jiflaħ għalihom. Nies bħal dawn (per eżempju l-kaċcaturi) jinfexxu fl-annimali, li ma jafux ipattu. Naturalment, raġunar ta' min huwa buli. Hemm nies li jaħsbu li d-dinja teżisti għalina l- bnedmin biss, u l-annimali huma bħal ġugarelli ii nistgħu nagħmlu bihom li rridu. Naturalment, raġunar ta' min għandu rasu kbira: Hemm nies li jagħmlu l-flus mill-moħqrija ta' l- annimali, per eżempju l-kummiedji jew il-corrida. Raġunar ta' min huwa egoist. U hemm ukoll nies li jittorturaw l-annimali għax jifirħu jaraw it-tbatija. Raġunar ta' min ma jixraqlux jissejjaħ bniedem. Kliem iebes, Davidi Imma taqbel miegħi li veru. L-Editur Editur il-Ħuttafa l Kiabb Ħuttaf Birdlife Malta MOS POBOx 498 Valletta CMR 01 Jannar/frar 1996 : IL-Ħutafa 12.7 si (Din l-ittra nqalbet mill-Ingliż) Għażiż Editur, Irċivejt minn għandkom it-tagħrif dwar kif tibni bird tabie għall-għasafar. In-nannu tiegħi għamilli waħda ta' l-injam. Poġġejna l-ikel fuqha, bit-tama li l-għasafar jiġu jieklu. Għandna pitirross li jiġi kuljum Iħares lejnal John Catania Naxxar Għażiż John, Prosit tal-biċca xogħol li għamilt. Taqtax qalbek jekk għall-ewwel ma jinżlux għasafar. Dan għaliex l- għasafar. jibżgħu jekk jaraw xi ħaġa ġdida. Imma mbagħad , (ġ jidrawha u tibda tarahom niżlin N bil-gzuz fuq il-bird table tiegħek. gi L-għasafar tal-bejt speċjalment - ( dawk żaqqiqin wisqi , v Attenti mapoġgejthiex ten lista' jilħaqha qattus. Jekk xi membri jixtiequ tagħrif kif jagħmlu bird tabie, bħalma għamel John, jiiktbulna. L-Editur Għażiż Editur, Nhar il-Ħadd li għadda mort passiġġata l- iMtaħleb ma' missieri u z-zijiet, u kif konna ġejjin lura jien rajt Ħuttafa mejta ħdejn fejn jisparaw il- kaċċaturi, u kienu qed jikluha n-nemell Andrċ Mangion Mosta Għażiż Andre, B'xorti ħażina, xeni bħal dik li rajt inti għadhom komuni f'Malta, għax ħafna nies għadhom ma tgħalimux iħobbu n-natura. Nispera li l-Maltin il-ġodda, jiġifieri t-tfal ta' l-età tiegħek, jibdew minn issa jifhmu kemm hija ħela li toqtol annimal għal xejn b'xejn. Forsi għada pitgħada la tkunu intom l-irġiel u n-nisa ta' Malta, in-natura Maltija tkun iktar sinjura u iktar mifruxa ma' pajjiżna. L-Editur Għal tagħr u dettalji dwar annimali jew ; pjanti Maltin, iktbu j l lil Robert Borg, Klabb Ħuttaf, BirdLife Malta MOS, Ma'l-ittratagħkom inkludu envelope vojt bl-indirizz tagħkom u b'bolta tal-5ċ imwaħħla bil-lest. Robert imbagħad jiktbilkom direttament. Aw jit iL-Ħuttafa 12 6. jannar/Frar 1996 Żanżarell REŻIEZA Mhux l-ewwel darba li nixtr nonfħuha, noqogħdu nilagħbu biha. Fil-festi u l-fieri jinbiegħu bżieżaq minfuħin b'gass magħruf bħala helium. Dan il-gass huwa eħfef mill-arja, u jekk titlaq l-ispaga, il-bużżieqa taħrablek u tibqa' tielgħa 'l fuq. il-bużżieqa tibqa' ddur fl-arja sakemm titlef il-gass utaga' aktarx fil- baħar, forsi mijiet ta' mili 'lbogħod minn Malta. Ix-xemx u l-melħ iqaxxru l-kulur mill-bużżieqa, tant li ssir trasparenti. U hawnhekk jibda l-gwaj. Fil-baħar jgħixu ħafna ħlejjaq li jieklu l-bram, bħal ħut u fkieren. Il- bżieżaq mifqugħin u trasparenti jixbhu lill-bram, kemm fl-għamla kifukoll fiċ-ċaqliq. Mhux ta' b'xejn li ħafna ħlejjaq lill-bżieżaq jaħsbuhom bram u 1 jikluhom. Meta fekruna tagħmel hekk, aktarx li tifga fil-lastku. Jekk ma tmutx fgata, tmut bil-ġuħ għax il-lastku jimlilha l-istonku u ma tħossx il- bżonn li tiekol. Dan kollu nistgħu nevitawħ billi nżommu l-bużżieqa sew jew norbtu l-ispaga ma' l-arloġġ ta' jdejna. Fejn nistgħu, għandna nevitaw li nieħdu sehem f'attivitajiet li fihom jintelqu mijiet jew eluf ta' bżieżaq fl-ajru. U fuq kollox, għandna nfiehmu lil ħaddieħor bil-ħsara li tista' ssir. Kien partv tal-ġennii Il-partv tal-Milied kien, bħas-soltu, suċċess. Qatt rajtu kif jinġabar il-ħuttaf gzuz gzuz fuq il-wajers tad-dawl qabel ma jpassi71 Hekk kienet qisha s-sala ta' l-iskola tal-Furjana dakinhar tilgħaxijai Konna aktar minn 120 ruħ… IVA, ĦBIEBI IL-KLABB QED JIKBERI APPELL LILL-ĠENITURI (Ejja, nafu li ħafna minnkom taqraw Il- Huttafa..u qabel uliedkom ikolli) Għeżież ġenituri, w Nixtieq nappellalkom biex jekk iħossu li b'xi 7 mod tistgħu tgħinu f'xi wieħed mill-Gruppi Lokali, għandna bżonn ħafna ta' din ix-xorta ta' għajnuna. M'hemmx għaljejn ikollkom esperjenza fin-natura: għajnuna u materjal mingħandi, mingħand il-ko-ordinaturi u mingħand il-Lead- 17 ers l-oħrajn issibu ħafna, niggarantilkom. Hija l-mira ta' Klabb Ħuttaf li ftit ftit inxettlu Gruppi Lokali ma' Malta kollba (u ma' Għawdex ukoll). Kollox jiddependi minn kemm insibu għajnuna u dedikazzjoni. Għalhekk toqogħdux lnral Jekk tagħmlu xi , bsieb, żghir kemm bu żghir, ikkuntattjawni fuq Tel: 434703, wara s-6bm. Grazzi. LL (ir JksiĊt T— Desirċe Falzon Leader Co-ordinator xtieq terġa' Għalhekk ejjew ga u immaġinaw Qasqsul Pinġul Dellkul U bħas-soltu għal waqt il- logħob ikollna wkoll x'innaqqru Data: Il-Ġimgħa 23 Frar 1996 Post: Skola Primarja Furjana (ara l-mappa) Ħin: 6pm-8pm Jekk jogħġobkom ibbukkjaw bit-telefon biex inkunu natu kemm se nkunu. Ċemplu l-uffiċju tal-BirdLife Malta fuq 230684/250229 (qabel nofsinhar) mhux aktar tard mill-20 Frar 1996. jamnarFrar 1 996 4 IL- Ħuttata 142 magħġi: Prezz: 50c (fil-bieb) L-affarijiet li tagħmlu waqt X l-Attività Kraft toħduhom magħkom id-dar. U issa jista' dak il- ħelu li qasqasni jerġa' jwaħħalni qabel ma nimbokka riħilU Tfal taħt il-5 snin iridu jkunu ETT e u a TITLI A a Fjura. tal-Fidi —ubfida mill-Ftit ġħri keħal Hi jikbru Malta. iL-Ħuttafa 12 e. Jannar/Frar 1996 Desirċe Falzon lers oħrajn: Marisa Grech. Għandkom ġnien l-iskola : Ġennu lill-għalliema tagħkom i jiddubbaw erba' siġriet żgħar… u ħawluhomi ders oħrajn: Silvana Agius. rdinaturi: Agnes Scicluna u Silvio Scicluna. ers oħrajn: Isabella Borg, Grace Camilleri, tarawni żgur lilil £ TA FI L-għasfur rdinaturi: Mark Gauci u Carmen Vella. sigriet kien iers oħrajn: Justin Vassallo. l Jannar/Frar 1996 s IL-Ħuttafa 12 ii Għinu lil BirdLife Malta fl-istudju ta' l- għasafar. Ingħaqdu magħna fit- tfittxija għar-ROOSTSI Hawn hu ċ-ċans biex intom ukoll tagħtu sehmkom fl-istudju ta' l-għasafar. Hawn għasafar li meta jiġu biex jorqdu jinġabru f'numri kbar u jorqdu viċin ta' xulxin. L-Għammiel tal- Bejt huwa wieħed minnhom. Fiż-żmien meta ma l jkunux bil-bejta, jiġifieri fil-ħarifa u fix-xitwa, jinġabru I f'mases kbar biex jorqdu f'xi grupp siġar folti u għall- kenn. Postijiet bħal dawn bl-Ingliż jissejħu 'roosts'. Ir-roosts huma importanti għal min jistudja l- għasafar, għax fihom tista' tgħodd l- -għasafar faċilment. 'Roost count' hija attività li minn żmien għal żmien jagħmluha l-ornitoloġi biex jaraw jekk l- għasafar ikunux qed jonqsu jew jiżdiedu (ara paġ3) F'Malta nafu b'numru ta' roosts ta' l-Għammelin tal-Bejt. L-ikbar roost.qiegħda fit-Tokk tar-Rabat mt ħa - — f'Għawdex, fejn darba għoddejna 32,000 għasfurll Membri ta' Klabb Ħuttaf waqt roost count fl-Istazzjon ta' Birkirkara Issa aħna żguri li jeżistu roosts oħrajn li għadna ma nafux bihomi U hawn ħsibna fikom. Bl-għajnuna tagħkom il-Ħuttaf aħna ċerti li Fm nsibu roosts ĠODDA. c L-aħjar ħin biex tindunaw b'roost huwa IC Sjilbit Roosti. a l-ħin li fih l-għasafar jidħlu jorqdu. F'daż- żmien tas-sena, il-ġirja għas-sodda ssir f'xi ħin bejn l-4pm u l-5pml Għalhekk, kif El Età: Telefon: — - — I-- Sibu x'imkien fejn tistgħu taraw sewwa 4 Data: I: s-sema- ġnien, bitħa, gallerija, bejt, gl IT-T ab q I- għalqaeċċ. g Tip ta' post: ' Pjazza Ġnien publiku c Żommu għajnejkom (ta' seqer) miftuħin. Jekk tibdew taraw għasafar Fl Ġnien prvat LI. Tal kampanjal I- għaddejjin qtajja' qtajja' mgħaġġlin, dawn gi Isem il-post (jekk għandu): I- ikunu bla dubju sejrin jorqdu. zl MM TA Ibqgħu segwuhom b'għajnejkom. Jekk żi i maħal H aear I- tarawhom deħlin sparati f'xi grupp siġar, a je kal: ——— ll anke jekk dawn is-siġar ikunu f'nofs xii Numru ta' siġar: 10( 1087) I- pjazza qalb l-istorbju tat-traffiku, mela sl d L I- HEMM hija r-roost tagħkoml xji Iżjed tagħrif2:000000000000 A : £I IMI Jekk jirnexxielkom issibu roost Aa— II imlew dil-formola u ibagħtuhielna ' Din il-lista importanti tfasslet mill-Kunsill ta' l-Ewropa, li mhijiex xi erbgħa min-nies imġienen, imma għaqda kbira li tlaqqa' l-mexxejja tal-pajjiżi kollha ta' l-Ewropat Naraw minn dan kemm verament l-annimali jistħoqqilhom l-imħabba tagħna. KEMM MINN DAWN IL-JEDDIJIET QEGĦDIN AĦNA L-MALTIN NISIRQULHOM LILL-ANNIMALI2 ig L-annimali kollha huma mwielda ħielsa u 7 għandhom l-istess jeddijiet għall-ħajja. Kull annimal għandu l-jedd għar-rispett. Il- ff bniedem, bħala razza ta' annimal, ma jistax jestermina annimali oħrajn jew jikser il-jedd imsemmi hawn fuq billi jistruttahom; huwa ja għandu d-dmirli jinqeda bl-għarfien tiegħu biex jU jingħata servizz lill-annimali. ) Kull annimal għandu l-jedd għall-attenzjoni, għall-kura u għall-ħarsien mill-bniedem. WK Ebda annimal m'għandu jkun suġġett għal 1 trattament ħażin jew għal atti ta' moħqrija. Fejn il-qtil ta' annimal hu meħtieġ, dan għandu jkun istantanju, bia tbatija u bia ma jġib twegħir. i Kull annimal ta' razza selvaġġa għandu l-jedd li ji jgħix ħieles fl-art, fl-arjajew fl-ambjent tal-baħar naturali tiegħu, u li jirriproduċi. Kull tiċħid tal- libertà, imqar għal għanijiet edukattivi, jeħodha jii kontra dan il-jedd. ki Kull annimal ta' razza li tradizzjonalment tgħix $ f'rabta mal-bniedem għandu l-jedd li jgħix u jikber fir-rata u fil-kundizzjonijiet tal-ħajja u l- libertà proprji għal dik ir-razza. Kull bidla f'din ir- rata jew f'dawn il-kundizzjonijiet magħmula mill- bniedem għal għanijiet kummerċjali teħodha kontra dan il-jedd. ix Kull annimal li l-bniedem jagħżel bħala sieħeb $ tiegħu għandu l-jedd għal medda ta' ħajja li taqbel mal-medda tal-ħajja naturali tiegħu. iġ L-abbandun ta' annimal hu att krudil u 'ħ' degradanti. iġ Kull annimal tax-xogħol għandu l-jedd għal A limitazzjoni raġjunevoli tas-sigħat tax-xogħol tiegħu u ta' l-intensità tax-xogħol, u għal nutri- ment li jagħtih saħħtu, u għall-mistrieħ. $ L-esperimentazzjoni fuq l-annimali, i li i oħra, li tinvolvi tbatija fiżika jew psikoloġika ma taqbilx mal-jeddijiet ta' l-annimali. Tekniki sostituttivi għandhom jitħaddmu u jkunu żviluppati. Maqlubin għall-Malti minn Oliver Friggieri (minn Sagħtar Nov 1991) 7 medika, xjentifika, kummerċjali u kemm ta' xeħta : i Meta l-annimali huma mrobbijin għall-ikel i ' huma għandhom ikunu mitmugħa, imqegħdin f'posthom, ittrasportati u maqtula mingħajr ma jġarrbu ebda ansjetà jew tbatija. Ebda annimal m'għandu jintuża għal divertiment uman. Wirjiet ta' l-annimali u divertimenti li jinvolvu l-annimali ma jaqblux. mad-dinjità ta' l-annimal. ; kl i Kull att li jinvolvi l-qtil mhux meħtieġ ta' ' annimali huwa bijoċidju, jiġifieri att kriminali kontra l-ħajja. i gi Kullattlijinvolvil-qtilta' għadd kbir ta' annimali ' slavaġ huwa ġenoċidju, jiġifieri att kriminali kontra r-razez. It-taħsir u l-qerda ta' l- ambjent naturali jwasslu. i 7 għal ġenoċidju. f 4 Annimali mejta għandhom ikunu trattati iġi Xeni ta' vjolenza kontra l-annimali huma ' pprojbiti fiċ-ċinema jew fuq it-televiżjoni, jekk mhux għaliex huma maħsuba biex juru theddida għall-jeddijiet ta' l-annimali. ill ' Organizzazzjonijiet li jaħdmu għall-ħarsien u — ' d-difiża ta' l-annimali għandhom ikunu rappreżentati f'livell governattiv. il-jeddijiet ta' l-annimali, bħall-jeddijiet tall- bniedem, għandhom ikunu difiżi bil-liġi. Għalik b'xejn 1) Il-Ktieb Il-Passa ta' l- Għasafar ikun tiegħek b'xejn jekk iddaħħal membru ġdid fi Klabb Ħuttaf, Imla l-formola t'hawn taħt u ibgħathielna flimkien mal-miżata tal-membru ġdid li ddaħħal. Tinsix id-dettalji tiegħeki Minn dis-sena se togħla ttit il- miżata tal-Klabb. Ippruvajna ma ngħolluhiex, imma l-affarijiet saru ħafna iktar għaljin minn meta bdejna bil-Lm1 sitt snin ilu. Biss biss-dan il-magażin iqumilna ħafna flus biex nistampawh sitt darbiet f'sena (minbarra boroż, lejbils, stejpils, posta eċċ). Għalhekk minn lira l-miżata se Dettalji tal-membru l-ġdid Tafu x'jiġifieri dan2 Isem: Jiġifieri tiġikom is-somma Indirizz: fenomenali ta'… l ' B 2C8 l a; fil-ġimgħal l l Dettalji tiegħi — SEM: Member's number MI Newsletter mm l Ma' il-formola qed nibgħar ċekkipostal order/bolli mhux użati b'valur ta' Lm1.50 Ibgħatha lil: Daħħal Membru Ġdid 7 Klabb Ħuttaf : BirdLife Malta MOS 2 POBox498 Valletta CMR01