Statwi ta' San Ġużepp meqjuma fil-Knejjes Maltin u Għawdxin B-Ċur Mallhew Ġassar Minn din il-ħarġa ta' din is-sena ġejt mitlub mill-bord editorjali biex nibda nagħti ftit tagħrif dwar l-istatwi proċessjonali ta' San Ġużepp, li tagħhom issir festa titulari jew sekondarja, li jinsabu fil-knejjes Maltin u Għawdxin. Dan bil-għan li bħala Ġużeppini nitpaxxew bil-ġmiel artistiku li diversi artisti Maltin u barranin ħallew minquxa f'dawn id- diversi statwi li jinsabu mxerrdin ma' Malta u Għawdex. Illimitajna ruħna għal dawn l-istatwi, għax ma nkunx esaġert jekk ngħid li ma ssib l-ebda knisja fil-gżejjer tagħna li fiha ma ssibx l-immaġini tal- Patrijarka Missierna San Ġużepp, u li kieku kellna nitkellmu dwarhom, ma nispiċċaw qatt. L-Istatwa ta' San Ġużepp ġewwa Ħal Kirkop L-istatwa tal-Patrijarka San Ġużepp taf il-bidu tagħha lill-kappillan Dun Ġużepp Barbara. Dan wara li waqqaf il-fratellanza ta' San Ġużepp fl-1878 intebaħ li issa kienet inħasset il-ħtieġa li din l-istess fratellanza jkollha l-istatwa artistika tagħha. Kien propju s-Sur Giuseppe Agius, mill-Furjana, li kien miżżewweġ Ħal Kirkop, li kien il-benefattur ta' din l-istatwa b'ringrazzjament għall-wegħda li qala' ta' San Ġużepp. Din l-istatwa kienet oriġinarjament destinata għall-Furjana, peress li hu kien Furjaniż, iżda l-mara tiegħu kkonvinċietu biex jirregalha lill-Fratellanza tar-raħal minn fejn kienet, Ħal Kirkop. Din l-istatwa li kienet maħduma mill-ġibs u l-kartapesta ġewwa Franza, b'kollox swiet 25 lira sterlina u waslet ġewwa Ħal Kirkop fis- sena 1884. Tajjeb li wieħed hawn isemmi li kif kienet lesta din l-istatwa, beda x-xogħol fuq il-pedistall u l-bradella tal-vara. Id-disinn tal-pedistall kien ta' Dun Ġużepp Barbara D.D. Ix-xogħol fuq dan il-pedistall sar mill- bravu Giovanni Farrugia, iben l-iskultur Żejtuni, Xandru Farrugia, u ġie ndurat minn Salvatore Filani. Wara l-festa tas-sena 1949, l-induratur Lorenzo Gatt beda mill-ġdid xogħol ta' induratura fuq din l-istatwa li reġgħet lura Ħal Kirkop fl-1950. Kien hawn li nħass il-bżonn li ssirilha bradella ġdida. Propju fis-27 ta' April tal-1975 waslet il-bradella l-ġdida maħduma mis-Sur Ġużeppi Galea, filwaqt li l-iskultura saret mis-Sur Salvu Bugeja. Fl-1984, l-ewwel ċentinarju minn meta waslet din l-istatwa ġewwa Ħal Kirkop, sar ir-restawr u l-induratura mill-ġdid ta' din -istatwa. Is-Sur Horace Farrugia tal-Imdina kien inkarigat minn dan ix-xogħol. Is-Sur Dennis Bennet ħa ħsieb ix-xogħol fuq il- bażi tal-istatwa. L-artist magħruf Għawdxi, is- Sur Michael Camilleri Cauchi, ħa sieb iż-żebgħa u l-karnaġġjon. Fl-1 ta' Lulju 1984, il-Koppini aqgħu lura din l-istatwa ġewwa Ħal Kirkop. Mal-wasla tal- istatwa, Patri Adrijan J. Cachia O.EM., tela' fuq il-bradella u ibbes par sandli tad-deheb lil San Ġużepp u lil Ġesti Bambin u bierek mill-ġdid din l-istatwa. F'Settembru tal-2004, is-Sur Michael Camilleri Cauchi u ibnu Adonai, ingħataw l-inkarigu li jnaddfu l-karnaġġjon tagħha biex b'hekk ikun ikkonservat l-istat meraviljuż ta' din l-istatwa. Sena oħra li tibqa' minquxa f'qalb il-Koppini kienet is-sena 2009 meta kien iċċelebrat il-125 anniversarju mill-wasla tagħha. Fil-Festa Liturġika ta' San Ġużepp, fid-19 ta' Marzu, sar pellegrinaġġ b'din l-istatwa għażiża u devota, li għadu minqux fil-memorja ta' kull Koppin sal-ġurnata tal-lum. Għal dan l-anniversarju sar ukoll pedistall ġdid, li fil-fehma tiegħi hu wieħed mill-isbaħ pedistalli li nsibu fil-gżejjer tagħna. Nistqarr li għalija din hi waħda mill-isbaħ statwi fil-gżejjer Maltin, u kien għalhekk li għażilt li nibda b'dan it-tagħrif dwarha. Il-ħlewwa u l-grazzja li jirradjaw minn wiċċ il-Glorjuż Patrijarka Missierna San Ġużepp ifakkruni bis-sħiħ fil-ġmiel tal-qdusija ta' dan il-qaddis hekk singolari. F'din l-istatwa naraw lil San Ġużepp pjuttost żagħżugħ, xi ħaġa tassew rari meta naraw statwi jew pitturi ta' dan il-qaddis. B'danakollu rrid nistqarr li ma rrid li nnaqqas xejn mill-mertu tal- artisti l-oħrajn li naqqxu l-istatwi tal-Patrijarka Missierna San Ġużepp li dwarhom nissokta nitkellem fil-ħarġiet tas-snin li ġejjin. C H ;MA pl Ritratt bil-kortesija Micallef