— Tliet Saċerdoti tas-Seklu XVII Li taw is-servizz tagħhom fil-Kolleġġjata u l- l-Parroċċa Elenjana hija waħda mill-eqdem parroċċi tal-Gżejjer Maltin; ilha żgur teżisti sa mill-1402(1). B'hekk il-ħajja parrokkjali fir-raħal ta' Birkirkara tagħlaq żgur 600 sena fis-sena 2002. Matul dawn l-aħħar 598 sena, mijiet ta' saċerdot taw is-servizz tagħhom fiha, l-ewwel fi ħdan il-parroċċa (1402-1635), u wara fi ħdan il-parroċċa kolleġġjata (1635-1950) u matul dawn l-aħħar ħamsin sena fil- Parroċċa Elenjana Parroċċa Kolleġġjata u Bażilika. F'dan l-artiklu għażilt li nitkellem dwar tliet saċerdoti; Dun Andrea Galea, Dun Ġwann Battista Zarb u Dun Ġwann Maria Zahra, li matul xi żmien fis-seklu XVII taw is- servizz tagħhom fil-Kolleġġjata u parroċċa Elenjana, u tnejn minnhom wara li spiċċaw mill- Kapitlu Elenjan taw is-servizzi tagħhom fil-Katidral ta' l-Imdina. Dun Andrea Galea (iż-żgħir) Kien il-kuġin tal-fundatur tal- Kolleġġjata Dun Filippu Borġ, u ġie minnu nominat bħala wieħed mill- ewwel kanonċi tal-Kolleġġjata Elenjana (2) . Ħa l-pussess ma' l- ewwel kanonċi fl-10 ta' Mejju 1635. Lawrjat fit-Teoloġija, minħabba l-merti tiegħu, fl-20 t'Ottubru 1639 ġie nominat Arċipriet tal-Katidral u Kappillan tal-Knisja ta' San Pawl tar-Rabat, mill-Isqof Balaguer(3). L-Arċipriet Galea ħa sehem fis-Sinodu ta' l-Isof Balaguer u fl-1646 ġie nominat Imħallef u Eżaminatur Sinodali(4). Fl-1654 l-Arċipriet Galea ġie maħtur Pro-Vigarju fl-Imdina(5). Huwa miet fis-16 ta' Diċembru 1654, u ġie midfun fil-Knisja Parrokkjali ta' San Pawl tar-Rabat (6). Dun Ġwann Battista Zarb. Vigarju Perpetwu Meta bil-Bolla tal-5 ta' Diċembru 1630 twaqqfet il-Kolleġġjata fil-Knisja Parrokkjali ta' Birkirkara, l-uffiċċju tal- Kapillan tneħħa u l-kura ta' l-erwieħ tħalliet f'idejn il-Vigarju Perpetwu, li ma kienx membru tal-Kapitlu. L-ewwel Vigarju Perpetwu kien l-istess fundatur tal-Kolleġġjata Dun Filippu Borġ, li baqa' jeżerċita din il-kariga Għaqda Mużikali Sant' Elena, Birkirkara 7 FESTA 2000 Warajh ġie maħtur Dun Ġwann Battista Zarb minn Ħal Balzan (8). Huwa għammed l-ewwel darba fil-Kolleġġjata fl-10 ta' Marzu 1644 (9). Dun Ġwann, li kien lawrijat fil-liġi, ġie deskritt bħala bniedem ta' għerf kbir u ta' esperjenza kbira fil-qasam ta' l-amministrazzjoni (10). Fl-1660 ġie maħtur assessur tal-Kurja Veskovili, kariga li huwa baqa' jżomm sa Diċembru 1663(11). Reġa ġie maħtur Assessur fl-1664, mill-Vigarju Kapitulari Kan Attard, u kkonfermat f'din il-kariga mill-Isqof Buenos fl-1667, u mill-Vigarju Kapitulari Kan. Fl-1667 insibu wkoll li ħa sehem fil-Viżta Pastorali ta' l-Isqof Buenos (13). Il-Vigarju Perpetwu Zarb miet fid-dar tiegħu f'Birkirkara fis-26 ta' Awissu 1677, u l-għada ġie midfun fil-Kolleġġjata Elenjana (14). Dun Giovanni Maria Zahra Deskritt bħala 'Sacerdote di ottimi costumi' fl-1649 ġie unanimament elett kanonku tal-Kolleġġjata Elenjana mill-Kapitlu (15). Għall-ħabta ta' l-1658, ġie nominat Kanonku tal-Katidral '(prebenda San Ġakbu) u nsibu li nhar il-21 ta' Settembru 1658, wara l-matutin għamel il-professjoni tal-Fidi quddiem il-kapitlu (16). Fl-1660(17), wara rakkomandazzjoni tal-Gran Mastru Rafel Catanev, is-Santa Sede ħatritu Kantur ta' l-istess Katidral (18). Bejn l-1666 u l-1667, kien Prokuratur tal-Katidral elett mill-Kapitlu (19). Fl-1668 ħa sehem fis-Sinodu ta' l-Isqof Buenos li ġie maħtur Testimonio Sinodale (20). Il-Kantur Zahra miet fis-17 ta' Frar 1695 (21). 6 A(rkivju) K(atidral) M(alta) Misc 169 p 101 7 V. Buhagiar Tagħrif fuq il-Parroċċa Kolleġġjata u Bażilika ta' Santa Liena Birkirkara (Malta 1984) pp 12, 77, 81, 82 9 A(rkivju) P(arrokkjali) B(Kara) Libro Ill Battesimo 1642-1701, fejn insibu li f'dak il-jum għammed lil Duminku, iben Ġwanni Maria u Isabella Mifsud 14 APB Libro Il Morte 1644 -1679 taħt id-data 26. 18 LNM A(rkivju) O(rdni) M(alta) 1437 tal-ran Mastru R. Cotoner Ii-ricevitur Verospi Ruma 23-1-1661 Għaqda Mużikali Sant' Elena, Birkirkara 7 FESTA 2000