Rużar Briffa: Poeta-Tabib Diskors li sar nhar l-Erbgħa, 22 ta' Frar 2006 mill-Professur John Rizzo Naudi fuq il-karriera medika ta' Rużar Briffa fl-okkażjoni taċ-ċentinarju mit-twelid tiegħu fl-1906. Id-diskors kien parti minn programm speċjali li sar fiċ-Ċentru Robert Samut, il- Furjana. UWA UNUR U BIPJAĊIR KBIR TIEGĦI LI NGĦID XI KELMTEJN fuq it-tabib Rużar Briffa, poeta Malti u wieħed mill- fundaturi ta' l-Għaqda tal-Malti — Università. Qabel kollox, nixtieq nibda billi nagħti tislima speċjali lil Louisette Briffa l-armla ta' Rużar Briffa li qasmet mat-tabib Rużar l-aħħar għaxar snin ta' ħajtu u membri tal-familja ta' Rużar preżenti hawn magħna llum. Irrid nistqarr li ma nħossnix kompetenti li nitkellem fuqu bħala poeta għalkemm napprezza ħafna l-poeżiji li kiteb matul ħajtu u li kienu tant jesprimu s-sentimenti profondi, l- emozzjonijiet u l-ħsibijiet tiegħu fil-fażijiet kollha ta' ħajtu. Għalhekk nixtieq nitkellem dwar il-karriera sabiħa tiegħu ta' tabib, speċjalista tal-ġilda u venereoloġija u wkoll l- ewwel leprologu Malti. Rużar Briffa kien jgħallimni u kien eżaminatur tiegħi u l-memorja li għandi tiegħu hija li kien speċjalista bravu ħafna uli kien dedikat għall-ispeċjalità tiegħu. Kien pjuttost introvert u serju u jħoss ħafna għall-marid. Bħal ħafna rġiel ta' dawk iż- żminijiet kien ipejjep ħafna. Bħala student kien minn ta' quddiem u dan jixhdu l-fatt li għandu l-grad tal-B.Sc li f'dawk iż-żminijiet kienet tingħata lil dawk l-istudenti li jkollhom Grade A fl-eżami tar-raba' sena tal-kors fl-anatomija u l-fiżjoloġija. Rużar Briffa kien ġie l-ewwel fid-dermatoloġija. għadd 31 Leħen il-Malti kien mar jistudja u jaħdem fl-aqwa sptarijiet tad-dermatoloġija f'Londra fil-London School of Dermatologv wara li rebaħ l- iStrachan Travelling Scholarship, jiġifieri f'St. Thomas's Hospital u St. John's Hospital for the Skin, f'Londra. Fl-ittri li kien jibgħat Malta huwa kien jesprimi l- entużjażmu u d-dedikazzjoni tiegħu għall-ispeċjalità li kien għażel. Beda jitgħallem juża apparat ġdid bħall-Woods light u l-Quartz lamp u oħrajn li ma kellniex hawn Malta. Jidher, minn kliemu, li Malta f'dawk iż-żminijiet kienet għadha nieqsa ħafna minn apparat neċessarju għall-kura tal-mard tal-ġilda. Huwa ħadem f'St'Thomas Hospital bħala Clinical Assistant fejn kien juri l-kapaċità tiegħu f'ċertu mard bħad- 'Duda tar-Ras' li Malta kellna ħafna minnha. Meta ġie lura Malta huwa beda jaħdem bħala Resident Medical Officer u Voluntarv. Assistant fid-Dipartiment tad-Dermatoloġija u Venereoloġija fl-Isptar Ċentrali l-Furjana. Fl-1936-37 kien hawn Epidemija tal-Pesta li daħlet Malta permezz ta' ġrieden infettati bil-Pesta. Insibu lil Rużar jaħdem fil-Lazzarett ma' dawn il-morda bil-pesta. Rużar Briffa għamel l-istess fil-pesta ta' l-1945-46. Fl-1936 is-servizz mediku u tas-saħħa u l-kura tal- lebbra kienu riorganizzati mit-tabib Bernard. Fl-1937 kien ġie speċjalista Malta, it-tabib Joseph Naudi, mis-servizz kolonjali Ingliż fin-Niġerja sabiex jagħti pariri lill-gvern fuq il-kura tal- lebbra f'Malta. F'dak iż-żmien fl-isptar tal-lebbra kien hemm 77 pazjent (55 raġel u 22 mara). Għandi naħseb li wieħed mill- pariri tat-tabib Naudi kien li Rużar Briffa jintbagħat jagħmel kors fuq il-lebbra fl-Indja. Fil-fatt, fl-1938 Rużar intbagħat mill- gvern sabiex jitgħallem u jipprattika fil-Lebbra ġewwa l-Indja fejn ħadem fil-Leprosarji kbar ta' Calcutta School of Tropical Medicine u Ladv Willington Leprosv Settlement, Madras. Leħen il-Malti għadd 31 Meta ġie lura Malta, Rużar Briffa kien maħtur l-ewwel Leprosv Control Officer. F'dawk iż-żminijiet il-Lebbra kienet komuni ħafna f'dawn il-pajjiżi u wkoll hawn Malta. Jien ukoll ftit wara li sirt tabib fl-1953, mort fil-Malesja u għamilt perijodu naħdem f'wieħed minn dawn is-settlements fejn kien ikun hemm madwar 5,000 u 6,000 morda bil-lebbra. Dawn is- settlements kienu jkunu organizzati ħafna fejn kienet issir ħafna riċerka u studju fuq din il-marda. Forsi għalhekk lil Rużar Briffa kont nistmah ħafna u meta kelli l-opportunità fl-1988, kont semmejt il-parti ta' fuq ta' l-Isptar San Vinċenz għalih. Din il- parti ta' San Vinċenz konna għadna kif immodernizzajnieha. Ta' min ifakkar li f'din il-parti ta' San Vinċenz kienu jinżammu l-lebbrużi u fl-1940 (fil-bidu tal-gwerra) issemmiet Sptar San Bartilmew u ġiet separata mill-isptar li f'dik is-sena wkoll kien imsemmi San Vinċenz de Paule. Qabel, dan l-isptar kien jissejjaħ l-Isptar tal-Lebbrużi u l-parti t'isfel Poor house and Hospital for Incurable Diseases (Sptar għall-Fqar u l-Mard Inkurabbli). Tajjeb li nsemmi hawn li San Vinċenz, ftit wara fl-1940, kien evakwat minħabba li kien perikoluż, għaliex kien ħdejn l-ajruport ta' Ħal Luqa. Fil-fatt il-biċċa l-kbira ta' San Vinċenz kienet intlaqtet bil-bombi u ġarrbet ħsarat kbar. Iżda l-lebbrużi ddeċidew li jibqgħu hemm minkejja l-bombi li waqgħu fuq u ħdejn l-isptar. Rużar Briffa waqt il-gwerra kien supretendent ta' l- Isptar Zammit Clapp (sptar ta' l-emerġenza għal San Ġiljan, Tas-Sliema u l-Imsida), perċ Rużar kompla jżur regolarment il- lebbrużi ħdejn Ħal Luqa. Tajjeb hawn li ngħid xi kelmtejn fuq il-marda tal-Lebbra. Fl-1897 il-Kungress Mediku li ltaqa' f'Berlin kien iddikjara li l-marda tal-Lebbra kienet inkurabbli u għalhekk f'dik is-sena l-Gvern Malti għadda The Leprosv Ordinance, Ordinanza Numru VII ta' l-1897, 'An Ordinance for checking the spread of the disease commonlv known as Leprosv' L-effett prinċipali għadd 31 i Leħen il-Malti ta' din il-liġi kien l-infurzar tas-segregazzjoni tal-pazjenti bil- marda tal-Lebbra. Fl-1900 ġiet infurzata għall-irġiel wara li nbena l-isptar, u fl-1912 ġiet infurzata għan-nisa. Fil-bidu kien ikun hemm pulizija għassa mal-lebbrużi li ma jmorrux jaħarbu, u xi pazjent li kien jaħrab kien jikser il-liġi u jintbagħat il-Ħabs. Tajjeb li ngħid hawn li din is-segregazzjoni infurzata ġiet introdotta f'pajjiżi oħra speċjalment fl-Imperu Ingliż. Din il-liġi baqgħet fis-seħħ sa l-1953 meta l-Leper Ordinance ġiet emendata u tneħħiet is-segregazzjoni infurzata. Għalhekk setgħu joħorġu 31 minn 103 pazjent fl-isptar San Bartilmew. Il-maġġoranza ta' dawn kienu ddikjarati mfejqa u oħrajn li setgħu jkunu iżolati f'darhom, Rużar Briffa kien l-ewwel wieħed li beda kura effettiva fl-1947-48 permezz tal-mediċini ġodda Sulphetrone u Sulphone. Bħala l-ewwel leprologu żgur kellu d-diżappunti fil-bidu tal-karriera tiegħu fis-snin tletin, meta l-kura kienet ħażina u ineffettiva. Iżda wara l-1948 kellu s-sodisfazzjon li jara b'għajnejh l-effetti tal-kura l-ġdida li kienet effettiva u l-pazjenti jfiequ. Hawnhekk nixtieq insemmi xi kummenti miktuba fuq borża tal-karti dwar il-lebbra minn Rużar Briffa (MS 243 — arkivji ta' l-Università). Il-miżuri ta' l-Ordinanza 1897 li bil-liġi l-lebbrużi kellhom ikunu ssegregati kienu kontroproduċenti u fallew. Ir-riżultat ta' din il-liġi kien li ħafna pazjenti u l- contacts tagħhom inħbew. Oħrajn li kellhom xi ħadd fil-familja kienu jibżgħu u ma kinux imorru għall-kura wkoll meta jkollhom xi marda tal- ġilda li m'għandhiex x'taqsam mal-lebbra. Rużar Briffa kien il-membru speċjalista fuq il-Bord tal-Lebbra u għalhekk tħabat sabiex jitneħħa l-infurzar tas- segregazzjoni. Leħen il-Malti għadd 31 Fl-1953, snin qabel ħafna pajjiżi oħra, Rużar Briffa rnexxielu 'jillibera' l-lebbrużi mis-segregazzjoni infurzata. Ħafna lebbrużi ħarġu mill-isptar. Bdew jiġu kkurati fid-dar. In-numru tal-lebbrużi rreġistrati 'żdied' għaliex kienu ħafna lebbrużi li bdew jiġu għall-kura. Rużar Briffa qal — 'Għadni ma qtajtx qalbi li nintroduċu sistema ta' survev u kontroll fil-lebbra' 'Il-marda tal-Lebbra hija marda bħat-Tuberkolosi u li tista' titfejjaq' Beda jgħallem lill-istudenti fuq il-Lebbra u fl-eżami kien ikun hemm dejjem domanda fuq il-lebbra. Beda jgħallem ukoll it-tobba ta' l-iskejjel sabiex iżommu għajnejhom miftuħa, u wkoll l-ispetturi sanitarji. Imbagħad tkellem fuq ir-riabilitazzjoni tal-lebbrużi. Għajnuna diretta finanzjarja jekk il-lebbruż ikun il- breadwinner. Assistenza soċjali lill-familja u għajnuniet oħra. Neħħa r-restrizzjoni fuq xogħol li jista' jagħmel lebbruż jekk ma jkunx ta' ħsara lill-oħrajn (infettiv). Ftit snin wara mewtu fl-1963 fl-età ta' 57 sena, il- problema tal-lebbrużi f'Malta bdiet tiġi solvuta. Fl-1972 bdiet il-Kampanja ta' l-Eradikazzjoni mill-Istitut ta' Riċerka Borstel tal-Ġermanja u l-Ordni ta' San Ġwann. Fis-snin tmenin inbeda l-multiple drug treatment u rreġistraw 201 pazjent għall-kura. Wara nstabu 62 oħra. Illum nistgħu niddikjaraw li l-lebbra ġiet eliminata minn Malta. Nagħlaq bil-poeżija tal-poeta-tabib Rużar Briffa, versi li kiteb fl-1931, fil-bidu tal-karriera tiegħu fejn jidher li diġa għadd 31 Leħen il-Malti kien iddeċieda fuq il-ħajja tiegħu ta' tabib tal-mard tal-ġilda u l-lebbra: Alla ħatrek biex iddewwi L-ikreh mard, Bagħtek l-hena treġġa' lura Fuq il-art. Int bħal Kristu n-nies 'mhux safja' Tmur itfejjaq Itreġġagħhom nodfa, mfejqa Qalb il-ħlejjaq. Tkun imbierekl Għala dejjem Issemmik, Kotra kbira ta' midruba Tmur tibkik; Għax il-qalb bid-diq magħfusa Inti tferraħ, Għax min jogħtor f'għonq it- trejqa Int isserraħ. Naħseb li Rużar irnexxielu f'ħajtu jġib sabar u hena lil ħafna u ħafna morda msejkna.