L-Isqof Emanuel Galea… u Birżebbuġa Conrad D'Amato - Segretarju Għaqda Storja u Kultura L-Isqof Emmanuele Galea hu deskritt minn dawk l-individwi li jiftakruh mill-qrib bħala persuna qaddisa mimlijja ħlewwa u umilta'. Persuna żgħira (għax kien magħmul qsajjar) li ħalliet ġid kbir fost il-poplu Malti, fejn bil- mod sempliċi tiegħu kien jaħdem fil-moħbi sabiex iwassal il-kelma t'Alla bl-għemil u bl-eżempji tajba tiegħu. Meta tiltaqa' ma' xi ħadd li kien jafu (- mill-qrib u ssemmi ismu, l-ewwel ħaġa li tisma' hi 'dak kien bniedem f qaddis''. Mhux ta' b'xejn li fil-24 ta' Ġunju tal-2003 beda uffiċjalment il- proċess fil-Kawża tal-Kanonizzazzjoni tiegħul Għal din is-sena ħassejt li jkun xieraq li nippublika ftit informazzjoni dwaru u r-rabta diretta li kellu ma Birżebbuġa b'mod patikulari mal-Każin tal-Banda San Pietru. Twieled nhar l-10 ta' Marzu tal-1891 ġewwa l-Isla u kien l-iżgħar wild tal- kopja Gużeppi u Carmena neċ Camilleri. Wara li temm l-istudju fl-iskola primarja daħal il-liċeo fejn hemm studja bejn l-1903 u l-1909. Kien propju hawn li wera x-xewqa li jiddedika ħajtu għall-poplu t'Alla permezz tas- saċerdozju u għalhekk fl-1910 daħal is-Seminarju Maġġuri u l-Universita' Irjali ta' Malta. Hu temm b'suċċess l-istudju tiegħu fejn iggradwa fil- baċellerat fil-letteratura u fil-liġi Kanonika, fejn aktar tard sar anke Duttur fuq il-kunċett tad-Divinita' ta' Alla. Huwa kien ingħata ċertifikat ta' unur mill-Fakulta' tat-Teoloġija. Ġie ordnat saċerdot flimkien ma ħuh Francesco nhar it-18 ta' Diċembru tal-1915 fejn flimkien ma ħuhom l-ieħor Salvatore kienu jiffurmaw it-tliet saċerdoti li ħarġu minn din il-familja mbierka. It-tagħlim hu l-għajn ta' kull għerf, u għalhekk kien isib l-hena tiegħu jgħallem id-duttrina lit-tfal iż-żgħar u anke lill-adulti. Fl-1917 kien ġie appuntat kanonku teoloġiku fil-kollegjata ta' l-Isla. Wara li ntemmet l-ewwel gwerra dinjija, fl-1919 kompla l-istudju tiegħu fl-Universita' Gregorjana ta' Ruma fejn irnexxielu jakkwista id-dottorat fil-liġi Kanonika. Hekk kif irtorna Malta hu ġie maħtur Prefett ta' l-Istudju u professur tal-letteratura Latina fis-Seminarju. Fl-1930 insibuh professur tal-ligi Kanonika fl-Universita' ta' Malta. Aktar tard sar Monsinjur tal-kapitlu tal-Katidral u fl-istess żmien l-Arċisqof Mauro Caruana ħatru segretarju ġenerali tal-kurja. Peress li l-Arċisqof Mauro Caruana kien qed jikber fl-eta', il-gvern Ingliż kien ilu jinsisti mal-Vatikan sabiex dan jingħata l-għanjuna fit-tmexxija tal-poplu Malti. Wara korrispondenza li ħadet ftit fit-tul il-Vatikan talab il-parir tal-Arċisqof Caruana fejn dan irrikomanda lil Monsinjur Emmanuele Galea sabiex isir Awżiljarju tiegħu. Fid-9 ta' Ġunju tal-1942 il-Papa Piju XII ħatru Isqof Titulari ta' Tralles (fl-Asja) u Isqof Awżiljarju għal Malta. Nhar il-5 ta' Lulju tal-1942 kien ġie kkonsagrat Isqof fil-Katidral ta' l-Imdina. Kien żmien ikraħ fejn Malta kienet qed issofri kontinwament l-attakki mill-għadu tat-tieni gwerra dinjija. Iċ-ċerimonja kienet waħda sempliċi bil- katidral literalment imneżża minn kollox u kien propju waqt din iċ-ċelebrazzjoni li bomba ta' l-għadu waqgħet wara l-katidral u splodietl Iċ-ċelebrazzjoni tmexxiet mil-Arċisqof Mauro Caruana li kien assistit mil-Isqof Mikiel Gonzi. Wara l-mewt għal għarrieda ta' Monsinjur Gużeppi De Piro, L-Arċisqof Caruana talbu sabiex isir direttur ta' l-istitut ta' Ġesu' Nazzarenu ġewwa ż-Żejtun, kariga li baqa' jaqdi b'imħabba kbira lejn it-tfal ċkejkin u l-foqra sama miet. Tul dan iż-żmien huwa kien jiddedika ħafna ħin għall-qrar fil-parroċċi ta' L-Isla, iż-Żejtun u anke Ħal Tarxien fejn kien mar joqogħod meta ħuh Dun Salv kien kappillan hemm. Huwa kien jagħti sehem kbir fix- xogħol siewi li kienet tagħmel il-'Missjoni iż-Żgħira' permezz tat-tagħlim tal-kelma t'Alla f'diversi parroċċi u knejjes madwar Malta kollha. Tul il-kariga tiegħu hu ħa sehem f'diversi sessjonijiet tal-Konċilju Vatikan it-tieni li sar f'Ruma bejn l- 1962 u l-1965. Kien ħa sehem ukoll f'diskussjoni internazzjonali dwar ir-rwol tal-Knisja Kattolika fil-dinja moderna. Huwa kien isib l-hena tiegħu iżur il-parroċċi madwar Malta sabiex jamministra s-sagramenti l-aktar dak tat-tqarbin. Kien jattendi u jmexxi iċ-ċelebrazzjonijiet tal-pussessi tal-Kappillani u Arċiprieti ġodda fil-parroċċi diversi u kien jieħu sehem f'diversi ċelebrazzjonijiet liturġiċi waqt ħafna festi titulari f'diversi parroċċi. Kien isib l-hena tiegħu jagħmel diversi priedki ta' żmien ir-Randan kif ukoll jikteb diversi artikli qosra b'temmi marbuta mat-tagħlim Kattolku u soċjali tal-knisja. Fl-okkażjoni tal-ħamsin anniversarju mil-ordinazzjoni saċerdotali tiegħu fl-1965, fuq rakkomandazjoni ta' l-Arċisqof Gonzi, il-Papa Pawlu VI ħatar lill-Isqof Emmanuele Galea assistent tat-tron papali. Huwa miet fiż-Żejtun nhar il-21 ta' Awwissu tal-1974. Peress li l-Isqof Galea kien idur ħafna parroċċi madwar Malta allura f'Birżebbuġa ma naqas li jigi. Naraw li kienu diversi l-okkażjonijiet li huwa niżel f'Birżebbuġa kemm sabiex immexxi xi ċerimonja ta' meta laħaq kappillan ġdid u anke għall-festa titulari ta' San Pietru. Kien propju l-Isqof Galea li qaddes l-ewwel quddiesa fil-knisja parrokkjali ta' San Pietru nhar il-Ħamis 29 ta' Mejju tal-1937 fejn dak inhar kienet ġiet imbierka l-ewwel parti tal-knisja parrokkjali li sa dak iż-żmien kien għadu għaddej il-bini fuqha. Tajjeb li ngħidu li f'dak iż-żmien kien għadu ma sarx Isqof. Ta' interess li nsemmu li meta leħaq Isqof fl-1942 huwa għażel lil Dun Ġużepp Minuti bħala l-kappillan tiegħu fejn dan ta' l-aħħar baqa' jservih sal-1949 meta leħaq kanonku penitenzier f'Bormla. Dun Ġużepp Minuti aktar tard leħaq Kappillan ta' Birżebbuġa u għalhekk kienet xi ħaġa naturali li għall- festa titulari ta' San Pietru l-Isqof Galea kien jiġi jikkonċelebra l-festa dinjituża li kienet tiġi ċċelebrata f'dik l-epoka. Id-drabi li niżel huma ħafna tul il-parrokkat ta' 24 sena tal-Kappillan Minuti u ta' dawn iż-żjarat insibu diversi referenzi kemm fl-arkivju tal-knisja kif ukoll fl-arkivju tal-Banda San Pietru. Hawn nistħajjel li xi whud jistaqsu; imma l-Banda San Pietru kif kellha x'taqsam ma' dan l-Isqof twajjeb7 Meta fl-1960 il-membri ta' din is-soċjeta' Petrina ddeċidew li jagħmlu standard ġdid irrakmat bil-ħajt tad-deheb, huma xtaqu li ċ-ċelebrazzjoni ta' l-inawgurazjoni tiegħu tkun waħda dinjituża u li tibqa' tifkira sabiħa tul is-snin. Għalhekk fuq xewqa tal-membri l-kumitat talab lill-Kappillan Minuti sabiex f'isem il-parroċċa kollha (peress li f'dak iż-żmien il-Banda San Pietru kienet l-unika banda f'Birżebbuġa) jistieden lill-Isqof Emmanuele Galea sabiex jiġi u jbierek l-istandard li f'dak iż-żmien kien qam is-somma ġmiela ta 73 lira. L-Isqof min-naħa tiegħu aċċetta din l-istedina bil-qalb u għalhekk nhar is-Sibt 6 ta' Awwissu, lejliet il-festa titulari, huwa ġie jmexxi t-tranżulazzjoni u l-funzjoni ta' lejliet il-festa. Hekk kif intemmet il-funzjoni fil-knisja, il-Banda San Pietru bdiet marċ minn quddiem il-każin li dak iż-żmien kien fil-Bajja s-Sabiħa (fejn hemm il-każin tas-St. Peter's FC) bl-istandard quddiem, u hekk kif waslet il-pjazza, il- Banda telgħet fuq iz-zuntier fejn hemm sabet jistenniha l-Isqof Galea flimkien mal-Kappillan Minuti u l-kleru kollu tal-Parroċċa. Wara l-Isqof Emmanuele Galea qal it-talb skond ir-ritwal Ruman u bierek l-istandard quddiem folla kbira li dakinhar ħonqot kull rokna taz-zuntier. Kienet ċelebrazzjoni li tibqa' mfakkra tul is-snin għaliex permezz tagħha dan l-Isqof twajjeb rabat ismu ma' dan l-istandard u allura mal-Banda San Pietru. Jekk Alla jrid is-sena d-dieħla dan l-istandard ser jagħlaq ħamsin sena u għalhekk nieħu ħsieb sabiex nippublika rakkont dettaljat dwar l-istorja tiegħu fejn anke nidħol fid- dettall dwar il-benefatturi tiegħu u x'ġara dakinhar tat-tberik tiegħu. Dan il-persunaġġ twajjeb illum għandu l-kawża għall-qdusijja tiegħu miftuħa, proċess delikat li jieħu żmien twil. Dak li għamel dan l-individwu ma nafuħx kollu għaliex żgur li għamel ħafna affarijiet li baqgħu mistura tul is- snin. Ippermettuli nikwota dak li kiteb Dun Pawl Camilleri fil-Mument tal-14 ta' Diċembru tal-2008 dwar L-isqof Galea ''Jekk jiġi iddikjarat qaddis, ma jkunx sar qaddis dakinhar tal-Kanonizzazzjoni, imma f'ħajtu, li rnexxielu jgħixha moħbi, għalkemm kien persuna pubblika. Jekk jiġi dikjarat qaddis, imbagħad ma jkunx jista' jinħeba iżjed. Ikun inħeba biżżejjed. Għax Alla jħares lejn iċ-ċokon tal-qaddejja tiegħu u jagħmel magħhom ħwejjeġ kbar.': Ma naħsibx li fadalli xi nżid ma dak li kiteb Dun Pawl dwar dan l-Isqof twajjeb. J' Alla li jekk fil-futur il-kawża tiegħu tispiċċa kif spiċċat dik ta' San Ġorġ Preca, il-poplu Malti jaraf li f'pajjiżna ukoll jeżiżtu nies li taw u għadhom jagħtu ħajjithom għal ħaddieħor. L-Isqof Emmanuele Galea żgur li mis-sema fejn qiegħed, kontinwament jitlob għal dan il-poplu ċkejken sabiex il-Mulej jagħżel aktar ħaddiema għall-ħsad tiegħu.