Patri Ġużepp Vella OFM 125 Sena ta' Devozzjoni lejn il-Madonna tas-Sacro Cuor Miċ-Cenni Storiċi li ħallielna Dun Pawl Vella nafu li d-devozzjoni lejn il-Madonna tas-Sacro Cuor xettlet l-għeruq tagħha f'Tas-Sliema nhar it-3 ta' Ġunju 1877. Dakinhar tqiegħdet l-ewwel ġebla tal-knisja tagħna taħt L-għada ta' din iċ-ċerimonja Dun Pawl qiegħed kwadru mdaqqas tal- Madonna, taħt dan it-titlu, fil-maħżen li kien bena f'nofs l-għalqa biex il- ħaddiema jkollhom fejn iqiegħdu l- għodda tagħhom u jiltaqa' l-kumitat. Fih huwakien ilaqqa' t-tfal għat-tagħlim tad-duttrina, u jirrakontalhom xi storja fuq il-Madonna. In- nies bdiet tmur f'dan l-oratorju biex titlob quddiem ix-xbieha tal-Madonna. L-Innu Viva viva la Signora beda jidwi ma' l-inħawi kollha. Dun Pawl kiteb hekk: Il-kwadru kien ikun ħuġġieġa waħda bix-xema' u bit-tazzi taż-żejt u mżejjen bil-fjuri flimkien ma' wegħdi oħra prezzjużi. Saħansitra kien talab il-permess biex iqaddes fih kull nhar ta' Hadd i imma l- permess kien miċħud. Sa mill-1878, f'dan il-maħżen, bdiet tiġi ċċelebrata l-festa tal-Madonna Nostra Signora fl-ewwel Ħadd ta' Ġunju f'għeluq id-devozzjonijiet ta' matul ix-xahar ta' Mejju li fih kien jingħad ir-Rużarju kuljum.' Tul dawn l-erba' snin, sakemm inbniet il-knisja, servew biex id- devozzjoni lejn il-Madonna tal-Qalb ta' Ġesii xxetlet, kibret, issaħħet u bdiet tagħti l-frott tagħha. In-Nostra Signora saret il-faraġ u l-għajn ta' kull grazzja għal kull min kien jirrikorri lejha. Wara l-Ftuħ tal-Knisja Mal-miġja tal-vara devota tal-Madonna fil-knisja tagħna, missirijietna, mill-ewwel issaħħru mill-ġmiel u Vsdonzs ssa uar-sinms Pasżu 3006 7 s-sbuħija tagħha. Ħafna devoti tal-Madonna, taħt dan it-titlu, kienu ssieħbu fil-konfraternità tagħha li kien waqqaf Dun Pawl. Għalhekk id-devozzjoni tagħhom mill-ewwel daret lejn din l-istatwa ġdida li sahħret lil kulħadd. Għall ħames xhur il-knisja kienet immexxija mill-konfraternità2:— Meta l-patrijiet ħadu t-tmexxija tal-knisja kienu fid-dmir li jkomplu jikkoltivaw id- devozzjoni lejn in-nostra Signora għax fiha raw il-bidu ta' kull inizzjattiva b'riżq l-erwieħ. Id-devozzjonijiet komplew jikbru u jaħsbu għal ħafna ħtiġijiet tal-knisja li kienet għadha art u saqaf. Bil-permess ta' Ruma xi wegħdi ta' deheb ġew mibjugħa biex jagħmlu tajjeb għall-ispejjeż li kellha bżonn il- knisja. Il-ġrajjiet tal-knisja, bla dubju ta' xejn, huma frott tad-devozzjoni li 1 ketlhom id-devoti Slimiżi. Min illum ) jidħol f'dan it-tempju jara fih bidla kbira minħabba l-pittura, damask ġdid u opri dekorattivi oħra. Kollha huma frott tal-ġenerożità tas-Slimiżi u ta' tant devoti oħra, imxerrda ma' Malta, u ta' diversi emigranti Maltin. Irnexxielna li dan is-santwarju jkun tassew jixraq lil dik li fis-sema tinsab fuq l-aqwa tron. Il-Vara Devota Il-vara tagħna kienet l-aħħar xogħol ta' l-artist Ġlormu Darmanin' Ħallielna statwa maestuża u li tnissel fik devozzjoni kbira. Il-ħarsa umli tagħha ġġegħelna niffukaw il-ħarsa tagħna lejn il-qalb li għandha f'idha — il-Qalb ta' Binha Ġest. Qisha qiegħda tgħidilna ''Din il-qalb li tant ħabbitkom ersqu lejha u agħmlu dak li jgħidilkom Ibni.7 Veru għandha ħarsa tal-ġenna. Matul is-snin, il-Madonna, xerrdet grazzji kbar fuq id-devoti tagħha. Xhieda ta' dan huma l-ex-voto ta' dehebijiet li ngħataw bħala ringrazzjament. Huma dejjem għamlu ħilithom biex din ix-xbieha tiżżejjen b'dak li kien meħtieġ. Illum narawha b'raġġiera tal-fidda li kienet saret fl-1923.5 Il-kuruna fuq rasha u fuq ras il-Bambin, il- qalb tad-deheb li għandha f'idha, saru wara li l-vara ġiet ipprofanata bis-serqa sagrilega li ġarrbet fid-9 ta' Frar 1949. Din is-serqa sagrilega serviet biex id-devozzjoni lejha kibret iżjed. Fl-1960 bdiet tinħadem bradella ġdida minflok oħra li tfarrket bil-gwerra. Fl-1971 inħadmu erba' vażuni tal-fidda bil-fjuri tal-filugranu għal fuq il- bradella. Is-sħaba taħt riġlejha nksiet bil-fidda fl-1981. Fis-sena 1999 il-vara ġiet irrestawrata u indurata mill- ġdid. Hekk ix-xbieha' tal-Madonna dehret quddiemna aktar sabiħa u devota. Tama u Mħabba Il-poplu Malti minn dejjem kien poplu ta' fidi u fiduċja kbira. Fil-każ tagħna l-Madonna tas-Sacro Cuor kienet il-kenn ta' min resaq lejha. Matul is-snin il-knisja tagħna saret iċ-ċentru ta' din id-devozzjoni lejha. Kienu ħafna l-okkażjonijiet ta' pellegrinaġġi li ġew iżuru lill- Madonna biex jitolbuha xi grazzji jew jirringrazzjawha għal dak li tkun għamlet magħhom. Il-festa titulari ta' l- 1940 saret taħt forma ta' pellegrinaġġ Fin nazzjonali bħala talb lill-Verġni mbierka biex tbiegħed minn Malta l-flaġell tal-gwerra'':— Kien l-għada filgħodu kmieni li waqgħu l-ewwel bombi u ħallew l-ewwel vittmi tal- gwerra.'l-— Wara li għaddew is-snin tal-gwerra pelleginaġġ mill-parroċċa ta' Stella Maris għaqqad lis-Slimiżi biex inġabru għal darb'oħra f'riġlejn il-Madonna tagħna biex jitolbu maħfra lil Binha Ġest: u jwiegħdu mħabbithom lejn ommna Marija. F'April 1974 pellegrinaġġ nazzjonali kien organizzat mill-Appostolat tat- Talb. In-nies inġabru f'Dingli Circus u mxew sal-knisja tagħna bit-talba tar-Rużarju. Sar talb għall-bżonnijiet spiritwali ta' Malta f'riġlejn il-Madonna tagħna.'5 Matul is-snin saru ħafna pellegrinaġġi li ġew minn diversi postijiet ta' Malta u Għawdex biex jitolbu lill-Madonna tidħol għalihom quddiem il-Qalb ta' Binha Ġesii. Meta fl-1959 ġie deċiż li l-festa esterna tibda ssir fl- ewwel Ħadd ta' Lulju bdew isiru s-Sibtijiet bi tħejjija. Meta fl-1970 il-quddiesa tas-Sibt filgħaxija bdiet tissodisfa għall-obbligu tal-Preċett tal-Ħadd, dawn is- Sibtijiet. Tneħħew u bdew isiru l-Erbgħat minn wara l- Għid il-Kbir. Katina oħra li għaqdet lid-devoti flimkien hija n-Novena Perpetwa li ssir kull nhar ta' Erbgħa li fiha jinqraw ftit mill-grazzji li jkunu rċevew id-devoti tagħha. Din bdiet issir fl-1971 flimkien mat-tiġdid tal- konfraternità tagħha. Bħala bnedmin dak li nħossu ġo fina rridu nesprimuh esternament. Missirijietna l-qima u l-imħabba li kellhom Sa mill-1882 xtaqu li jiċċelebraw il-festa titulari b'solennità kbira… Dan għamluh imma mingħajr il-purċissjoni bil-vara. Għaddew ħafna snin imma t-talbiet u l-ġbir ta' firem biex jingħata l-permess saru diversi drabi imma dejjem ġew miċħuda mill-Kurja. Sakemm fl-aħħar tilfu s-sabar u hekk ġrat il-ġrajja ta' nhar id-19 ta' Ġunju 1910 meta l-vara ġiet maħruġa f'dimostrazzjoni spontanja. Il-Ġustizzja kellha tagħmel dmirha u hekk 39 persuna tressqu l-Qorti u ħadu li ħaqqhom.'$ P. Marjanu Vella OFM fl-Oratorju, dwar din il-ġrajja kiteb hekk: Ma kienx għemil ta' ħażen Jew saħna ta' kburija, Kienet imħabba mgħaġġla Li ħadet xebħ ta' ħtija. Imqar jekk min ħariġha Qala' l-eħrex ċanfira. Tibqa' dil-ġrajja ħelwa, xhieda ta' mħabba kbira.' Is-sena ta' wara u sewwa sew fit-2 ta' Lulju 1911 saret l-ewwel purċissjoni bil-permess tal-Kurja .20 Ħidma oħra kienet, fl-1909, it- twaqqif ta' kumitat biex jaħdem ħalli l-knisja tagħna ssir parroċċa. Din ix- xewqa kienet ilha tberren fil-qalb u l- moħħ ta' missirijietna sa mill-1899 21 Inġabru ħafna firem li ntbagħtu lil Arċisqof Pietro Pace. Imma kif dejjem ġara kollox waqa' fuq widnejn torox 2 Dan il-kumitat sa wasal ukoll biex jikteb ittra personali lil Papa San Pio X indirizzata al suo sacro tavolino. Bħal kull inizjattiva li ntħadet qabel kienu kollu għal xejn. $: L-Arċisqof Dom Mauro Caruana OSB kellu jistenna l-mewt tal-kappillan ta' Stella Maris biex ħataf l-okkażjoni u b'digriet ta' l-24 ta' Settembru 1918 iddikjara Erigiamo la chiesa di Nostra Signora del Sacro Cuore di Gesi in vera chiesa parrocchiale con tutte le esenzioni, diritti, privileggi e doveri… Il-parroċċa bdiet tiffunzjoni fid-29 ta' Settembru.'' B'hekk ġiet mitmuma mhux biss ix-xewqa tad-devoti tal-Madonna imma wkoll għall-ġid spiritwali ta' l-erwieħ. Il-patrijiet daħlu għal impenji ġodda b'riżq il-fidili afdati lilhom. Il-ħidma tagħhom kompliet bla taqta' anke fl-eqqel snin ta' l-aħħar gwerra 5 Għaddew 125 sena ta' servizz spiritwali li aħna l- Franġiskani tajna lill-poplu Slimiż. Komplejna dak kollu li Dun Pawl Vella ħalla f'idejna. Id-devozzjoni lejn il-Madonna tas-Sacro Cuor ħarġet minn qalb marjana ta' Dun Pawl. Aħna għożżejnieha, kebbisnieha, u wassalnieha lit-tfal tagħna bla mittiefsa. Jixraq li f'dan JISSIL-DDQG. 125 Sena ta' Grazzi l-anniversarju li aħna l-patrijiet, għassiesa tas-santwarju tagħha, nissuktaw fil-ħidma tagħna kif ukoll id-devoti kollha jibqgħu jgħożżu f'qalbhom, b'qima u mħabba speċjali u fuq kollox nirringrazzjaw lill-Madonna għażiża tagħna għal tant grazzji li xerdet fuqna mill-Qalb ta' Binha Ġesii. Jiena ċert li din il-fjamma ta' mħabba u devozzjoni mixgħula minn Dun Pawl Vella mhux se tintefa' qatt. Hija fjamma mkebbsa minn żewġt iqlub li jħabbtu b'ritmu wieħed: il-Qlub ta' Ġesti u Marija. Nixtieq nagħlaq dan il-ħjiel bil-kliem tal-Poeta, Slimiż, Franġiskan, u bħali iben il-parroċċa, P. Marjanu Vella OFM meħud mill-Oratorju li huwa niseġ fl-1985: Quddiem ix-xbieha ħelwa ta' Marija li fuq il-Qalb ta' Binha, bħal sultana taħkem bil-ħlewwa, niftħu l-bieb ta' ruħna biex tidħol Hi, qawwija u setgħana. Kollox jista' jintemml Dil-ġrajja tibqa' quddiemna bħala raġġ ta' dawl ħanin li taħtu nimxu minn triqat imsaħħra, rebbieħa fuq il-qerda u fuq is-snin. Atti Oriġinali Tas-Sliema Vol. P. Ġużepp Vella OFM, Kronaka Parrokkjali 1969-1985, p.14. P. Ġużepp Vella opus cit., p.45. Kronaka tal-Kunvent Sliema Vol. 10 Leħen is-Sewwa 07/06/1940. 12 P, Ġużeppi Vella OFM, 1988, Il-Madonna u Tas-Sliema, p.67. 5 Kronaka Kunvent Tas-Sliema, opus cit., p.69. Raniero Zammit OFM Cap., Leħen il-Banda Ċittadina Sliema,1991, pp.53-58. 2 Atti Oriġinali Kunvent Sliema Vol. 4 P. Ġużepp Vella OFM, 1993, Parroċċa Madonna tas-Sacro Cuor Tas-Sliema — Tagħrif Storiku, p.238. Waqtiċ-(Gelebrazzjonijiet EStETTII; nuru rispett lejn il-Madonna billimibsu b'mod xaeraq MNLIDUTUNMA Sew, Madonna tas:Sacro,€uo0r-Sliema jf/aqir 2006 4