Tagħrif miġbur minn Publio Agius META L-EPIDEMJA TAL-PESTA LAQTET LILL-FLORIANA Il-ġurnata tat-28 ta' Marzu 1813 ġabet magħha biżà u ansjetà fost il-poplu, wara li fuq brigantin bl-isem ta' San Nicola li daħal fil-Port ta' Marsamxett minn Lixandra fl- Eġittu, instab li kien hemm traċċi tal-marda qerrieda tal-pesta. Din l-aħbar nisslet twerwir u paniku fost il- Maltin ta' dak iż-żmien, u dan peress li din il- marda kienet tista' tgħid twassal għal mewta ċerta. Għalhekk, ittieħdu miżuri prekawżjonarji biex jingħalqu l-postijiet pubbliċi kollha, bħall- Qorti, Dipartimenti tal-Gvern u saħansitra anke l-knejjes kollha. Ta' min jgħid li l-funzjonijiet tal-knisja kienu twaqqfu u naturalment il-festa ta' San Publju f'dik is-sena ma saritx. Il-Floriana, bħala belt iffrekwentata ħafna, speċjalment mifin dawk li kienu fi triqithom lejn il-Belt, kienet esposta mhux ftit għall-perikolu ta' din il-marda. It-tobba kollha kienu taħt skrutinju mill- awtoritajiet biex jirraportaw minnufih kull każ ġdid li kienu jiltaqgħu miegħu. Skond rapport ippreżentat fil-Palazz fit-22 ta' Lulju 1813, fil- Floriana mietu 16-il persuna filwaqt li reġistrati , 6 persuni suspettati. Il-Port ta' Marsamxett Bħala prekawżjoni kontra t-tixrid tal-pesta, il- Gvernatur ordna li dawk il-persuni li jkunu nstabu nfettati, għandhom josservaw - il- miżuri: li kull persuna suspettata li tbati minn sintomi tal-pesta, għandhom jintbagħtu fl- Isptar tal-Kwarantina; matul it-triq il-marid għandu jkun akkompanjat mill-gwardja militari, kif ukoll minn uffiċjal iħabbat fuq tambur biex iwissi sabiex kulħadd iżomm 'il bogħod. Kull persuna li tisma' t-taħbit tat-tambur kellha immedjatament tħalli t-triq minn fejn ikun għaddej il-marid u kull resident jingħalaq ġewwa daru sakemm it-taħbit tat-tambur ma jibqax jinstama' aktar. Permezz ta' editt li ġie ppubblikat fis-17 ta' Novembru 1813 il-Gvernatur ordna li kull ħanut u maħżen fil-Floriana u l-Belt Valletta għandhom jiġu spezzjonati mit-tobba tal- Gvern u uffiċċjali oħra biex jassiguraw li dawn il-postijiet kienu meħlusa mis-sintomi tal- marda. Il-biża' minn din il-marda ġiegħlet bosta familji Furjaniżi jħallu din il-belt biex ifittxu refuġu 'l bogħod fil-kampanja. Fi sforz iddisprat biex jikkontrollaw it-tixrid ta' l-epidemja, l-awtoritajiet ċivili tal-pajjiż ordnaw li l-kalessi ta' kull xorta għandhom jintbagħtu fil-Pjazza tal-Floriana u hemm jiġu spezzjonati mill-ispetturi ġenerali tal-pulizija u jibqgħu fi kwarantina ta' ħmistax-il jum. Kull min jikser l-ordni kien ikollu l-kaless tiegħu konfiskat. Naturalment, l-aktar skrutinju u kontroll kien isir fil-portijiet, speċjalment f'Marsamxett, li kien l-uniku port li seta' jilqa' fih bastiment merkantili għall-kwarantina, fejn feġgħet għall-ewwel darba t-traċċi tal-pesta f'Malta fl-1813. Biex itaffu l-iffullar fl-Isptar ta' Lazzarett, l-awtoritajiet kellhom jibnu tined ta' l-injam fil-fossijiet tal-Floriana. Ta' min jgħid li din il-marda qerdet madwar 4500 persuna u matul it-tieni parti dehret li qed tbatti għal kollox. Skond wiegħda li kienet saret meta laqtitna din il-marda, il-Maltin kellhom jagħmlu tridu u proċessjoni solenni bħala radd il- ħajr lil Alla li biegħed dan il- flaġell. Dan it-tridu sar fil- Kolleġġjata ta' San Pawl Nawfragu fil-Belt. Il-proċessjoni saret wara quddiesa solenni li saret fl-istess knisja u wara nofs in-nhar il-proċessjoni bl-istatwa u r- relikwa ta' San Pawl, telqet għall- Fejn kien l-Isptar ta' Lazzarett knisja ta' San Publju fil-Floriana. Matul it-triq il-proċessjoni għaddiet bejn żewġ fillieri twal ta' suldati fost id-daqq tal-qniepen u sparar mill-artillerija. Għal din l-okkażjoni l-Palazz u bini importanti ieħor fil-Belt ġie mdawwal bi fjakkolata mill-isbaħ. Il-Katalett SAN PUBLJU FIL-ĠRAJJA Malta ta' kultura w storja Mill-eqdem fil-Mediterran, Għalkemm ċkejkna rat bil-bosta San Publju l-Padrun tagħna, : Taqbid is-sewwa kien il-għan. Aħrna l-poplu tal-Floriana Er) Kulħadd jaf x'imħabba nuru, 7 Żewġ sekli għaddew minn fuqna Lil dan l-Ewwel Pajżan tagħna. Meta Alla bagħat lil San Pawl, Jilqgħu sab lill-Prinċep Publju, Issa l-istorja għidniha b Li mid-dlam uriena d-dawl. X'sejrin nagħmlu għal li ġej2 FE. Nibqgħu fit-tagħlim tal-Knisja It-tagħlim li Pawlu tana U ma jkun joqosna xejn. Imsoqqi sew mill-Ewwel Ragħaj, 7 Likien qabel Prinċep tal-Gżira, D. Chetcuti ibqa' jħarisna minn kull gwaj.