—Leften iħw. isewwi; — — Is-Sibt, 14 ta' Gunju, Qatt rajtuhom l-Arazzi ta' San Gwann/ Irrid nanseb li l-parti l-kbira tal-Maltin raw- hom, jew fil-Knisja msemmija jew fil-Muże xv. anness magħha. Min għadu ma rahomx għandu okkażjoni sabiħa li jarahom imdend in, sal-aħħar ta' dan ix-xahar, madwar il-kor- sija tal-Knisja, bħala tiżjin l-aktar għani u artistiku għal dik il-Knisja li l-ewwel kienet il-Knisja Konventwali Maġġuri tal-Ordni Glorjuż ta' San Gwann u issa hi l-Knisja Kon- Kattidrali tal-Arċidjoċesi ta' Malta. : Ghal min-rahom u għal min ma Tahomx, illum, tħajq jarna ngħidulhom xi ħaġa fuqnom, dejjem bil-ħseeb li ngħallmu lil niesna l-wirt li ħallewlna missirijietna u nġagħ.uhom jieħdu ħsiebu. IL-GIOTA' TA' PERELLOS Fis-sena 1697, :il-Granmas- iru Ramon Perellos v Roca. ful ried jagħt; (kif kien dmir ta' kull Granmastru malli jilħaq dak il-grad għoli) rigal, jew ''gio'a' kif kienu jsejħulha lill Knisja Konvent- wal; tal-Ordni. 'Liber Conciliorum'' tal-Or. dni, li Perellos ried, mhux biss jaqdi: dmiru u jagħti tan ir-rigal, iżda ried li jagħ: ti r'gal l-aktar sabiħ u prezz- jaż, U taha lill-Knisja dawn l-Arazzi, li f'dak iż-żmien ġamu xejn inqas minn Ir-rigal jikkonsisti 'ħiċċa 'Arazz; skwadri -ta'-pitfuri ' bħalma Foussins. Dawn huma mqas: sm'n hekk: 12 kbar ta' 20 b'20 pied kwadru, l: jidden- dlu mal-arkati tal-Knisja; 3 iżgħar ta' 93 b'20 pied, li jit. waħħlu mal-gallerija, u 12 tawwalin ta' 6 b'20 pied li jiddend'u mal-p'lastri, u 2 ta' 6 bi 18-il pied. Fit tnax il-kbar insibu m'n. suġin dawn is-suġġetti: 't- Twelid ta' Kristu, id-Dħal iieghu f'Gerusalemm, :l-Kro. ċifissjoni, it Twaqg'f tal-Fes- ta ta' Corpus Christi, ir- Rebħa tal-Knisja Kattolika, u T-Rebħa tas-Sewwa (man raħa tal-lemin); l-Adorazz: joni tal-Maġi, l-Aħħar Cena, jiQawmien ta' Gesu', ir Reb. ħa tal-Karita', ir-Rebħa tal- Fidi 'u l-Qirda tal-Erezija (man-naħa tax-xellug), Ilum, minħabba istwes: siegħ tal-gallarij et tal-orgni, iż-żewġ arazzi: tal Kor mhux qed jiddendlu, biex ma jit- kabrux fit-tlugħ u — nżul tagħhom. It-tlieta mdevdlin mal gal- lariia nsibu £ hom minsuġ ir- f'tratt tal-Granmastru Perel- los (fin nofs), l-4 Evanġelisti (il-lemin) .u l-Aanunzjazz- joni (fix-xellug int u ħiereġ), L-erbgħatax arazz l; jid- dendiu mal- l-pilastri, bejn l- arazzi l-kbar, juru t-12 l-Ap- postlu, kif insibuhom imniż- żlin fil-Kanoni Ruman tal- Quddiesa, u figura ta' Kris- 'maħdumin' fuq ' tu u ożra tal-Madonna li jid- dendiu mal pilastri biterju. Filwaqt li l-15 l-arazz kbar huma minsuġin b'ħajt kulurit, l-14 l-oħra żgħar hu- Ma Maħdum'n b'ħajt abjad u oskur, kważ; bla ebda tiż- wieq ta' kulur, Dan ix- xogħol, imsejjaħ en grisaille, jintuża biex iserraħ il-għajn mill-ħafna lwen u jagħżel l- arazzi l-kbar minn xulxin, tal-pres- L-arazzi l-kbar, maħdumin b'ħajt kulurit l-aktar vivaċ', għandhom sura ta' kwadri ġo gwarniċi wsgħin, min. suġin bil-ħajt, Fl-4 rkejjen tal-gwarniċ he mm orna' ment; fil-parti ta' fuq, fin- nofs, hemm minsuġa l-arma ta Granmastru Perellos; f'nofs il-ġhub hemm salib tal-Ordni, imsejjaħ jkoll is- ' Salib tà': Malta — marbut 'fammżi, ji huma Rubens: if-- b'sigarelti' mtajra; ' F'l'parti t'Isfel tal-gwarniċ ħi em'm ktieb, L-aràzzi tawwdlin, kif għidna, għandhom, kull wie- ħed m'nahom, ta' Kri stu, tal-Madonna U tal- Appostf, wieqfa fuq men- sola. Taħt kull mensola naraw marbutin flimk'en, madwar l-arma nobiljari ta' Perellos, kuruna, armi u ibiss tal-gwerra — alabardi, sju', korazzi, tarki, trumbet- ti u bnadar. L-assjem ta' dawn l-arazzi, b'l-Iwen differenti u vivaċi tagħhom, jarmonizza b'mod tal-għaġeb mal-lwien tal-pit. tura tas-saqaf u ma' dawk tal-paviment, Id.disinji tagħ- hom iaqbiu mattiżjin tal Knisja. IR-RESTAWR TA'- L-ARAZZI Dm t'apezzjja famaża nħadmet fi tmiem is-seklu sbatax fil-laboratorju Bel- ġjan ta' Judecos de Vos (isem li jidher minsuġ f'kull arazz), li kien t.tapezzer tal-Qorti Rjali ta' Lwiġi XIV ta' Franza. Kif jiġri lha tad-dinja, maż-żm'en, dawn l-arazz' (i wara kollox m'humiex ħlief drapp min- suġ bil-ħajt tal-ħarir) bdew jitherrew, u mitejn sena wara l-insiġ tagħhom inħas- fil ħwejjeġ kol-' set il-ħtieġa l: jiġu restaw- rati, Ghalhekk, meta, fis- sena 1878, għadda minn Malta l-Professur Lwiġi Pal- mier', speċjalista Naplitan fix-xogħlijiet tal-insiġ, il Gvern ta' dak iż-żmien talbu biex jieħu ħsieb isewwihom, basta fil-bini stess ta' San Il-kuritur ta' San Gwann f'n-naħa tal-lemin inbidel f'laboratorju għal dak. il- ġhan, il nisa iiħarġin il-it- sġ ġew imqabda biex, taħt it-tmexxija ta'-— Palm'eri, jagħm u :-5 v.jiet meħtieġa. Kif dlesta l-ewwel arazz, saret, kritika iebsa kontra l- t'swijief li saru, Għalħekk,. il-Gvern sejjaħ żewġ esperti oħra — Signor Pietro. Gen: tili, arazzier tal-Papa u Dir- ettur tal-Fabbrika tal-Arazzi tas-Sagr: 'Palazzi Apostoliċi, u Mons, A. Darcel, Diretiur (Ikompli fil-paġna 11) 'Leħen is-Sewwa', — Is-Sibt, 14 ta' Gunju, 1975. ARAZZI TA' (Jaqbad mill-paġna 3) tal-'Mobilier Nationaf' fi Franza — biex jeżaminaw ix-xogħol. Dawn faħħru L ħila ta' Palmieri, żiedu xi suġġerimenti oħra mill-es- perjenza tagħhom ' f'dak ix. xogħol, u x'xogħol tkompla. Wara li tlesta, ix-xogħol tfaħħar minn kulħadd. MADAME JARRV Ma niftakarx kemm il-sena ilu, ġiet fostna Madame. . Jarrv, l-assistenta teknika: u artistika :tal-Am- ministratur tal-'Mob'lier National' u tures Nationales de. Gobelins et de Beauvais', mibgħuta: mill UNESCO wara stediriz mill-Gvern Malti. Din tat- fapport dwar l-istat tal-araz. zi ta' San Gwann u tal-Kam:- fa tal-Parlament fil-Palazz. Jarrv qalet. li, ; għalkemm ix-xogħol: tatltis- wijja taħt: il-Prof Palmier: : ma sarx għal kollox kif kien imiss -(forsi minħabba : L mezzi, iż-żm'en u l-post fejn saru—naħsbu aħna), b'dana. kollu Jarrv ammettiet li dik it-tiswija salvat dak it-teżor prezzjuż għal ġejjieni, 'u qalet 1: l-arazzi ta'- San Gwann huma fi stat aħjar minn dawk tal-Palazz. Illum, hemm. żewġ sorijiet Franġiskani. esperti fix- . xogħol, li b'paċenzja kbira jieħdu. ħs'eb li l-arazzi: ma jiddeterjorawx bi traskuraġ- Biċtejn' minnhom, dawk li kienu l-aktar mikdudin — — l-Adorazzjoni tal-Maġ: u l- Qawmien ta' Kristu — ġew taħt it-tmexxija tal-imsemmija Madame Jar- rv, f'Pariġi: 7 ' Dari 'l-Arazzi ta'San Gwann kienu jintwew u jin' trefgħu hekk mitnija fuq xkaffi għal tapposta. perti-qalu li'dik it-tinja kie-:: ;:Det tagħmel ħsara lin-nisġa 'il qud — u: għalhekk, diem, iżjed bdew jitgerbu dwar rombli talinjam . irqaq, u jintrefgħu hekk imgerba. llum; Matul is-sena jin. żammu. . mdendla fil-Mużew ta' San. Gwann u jiffurmaw l-attrazzjoni ewlenija ta' dak 'qegħdn Jinħarġu minn hemm:u jiddendlu fil-Knisja fil-perjodu bejn il-Pentekos- xs od lFesta qa' San Pietru uw San Pawl, u f'xi okkażjon. ijie: speċjaliss'mi. Kif għidna fil-bidu, dal- ġranet l-Arazzi ta' Perellos iżejnu Il-Knisja ta' San Gwann għaż.żewġ festi khar l semmejna u għal fes. ta tà' San Gwann Battista, il-Patrun tal-Knisja. Sew jekk. qatt ma rajtuhom, sew jekk ġa rajtuhom drabijiet 'oħra, wara li tkunu qrajtu dan l-artiklu, erġgħu morru arawhom. Jien Żgur li tieħ. du pjaċ'r tħarsu leżhom ak. tar minn qabel;