L-EKONOMIJA U L-MARA TAD-DAR Ta' sikwit tkun f'xi ħanut u tisma' 'l min igħid li jrid jagħmel l-ekonomija. Iżda, forsi, it-tifsira li nagħtu til din il-frażi hi limitata wisq. Il-kelma 'ekonomija' ma tfissirx biss li għandna niffrankaw l-flus bħall-mara li taħżen il-frott u l- ħaxix meta dawn jorħsu fi żmienhom biex b'hekk nlaħħqu ma' spejjeż oħrajn; iżda tfisser li għandna fuq kollox nagħmlu l-aħjar użu mir- riżorsi li għandna. L-ikbar riżorsi li għandha l-mara tad-dar huma l-ħin u t-talenti tagħha. U l-mara trid tiddeċiedi kif l-aħjar tutilizza ħinha biex waqt li tgħin lil żewġha u 'l uliedha tkompli tiżviluppa t-talenti u l- personalità tagħha u ma tħosshiex sfruttata. llum, mgħejjuna mill-iżviluppi li saru fit- teknoloġija, il-mara tad-dar għandha ħafna għa- jnuna. Għadna ma wasalniex fejn waslu xi nisa Amerikani li mlew djarhom b'robots program- mati biex ifarfru din jew dik il-kamra fit-tali ġur- nata, jew li jġibulna l-kafċ fis-sodda fil-għodu. Din il-ħajja għalina għadha biss ħolma. Iżda l- mara Maltija llum ma tridx taħli ġranet sħaħ taħsel il-ħwejjeġ b'idejha bħal dari. La darba għandha iktar ħin liberu l-mara trid tiddeċiedi kif l-aħjar tuża dan il-ħin. Fin-Norveġja grupp ta' nisa mmexxija minn Berit As, membru. tal-Parlament, malajr sabu x'jagħmlu b'ħinhom. Ħadmu bis-sħiħ biex bidlu dar se taqa' fil-belt ta' Loten f'Universita' għan- nisa. Din l-Universita' toffri korsijiet f'suġġetti di- versi, fosthom il-kant, il-letteratura, korsijiet fuq is-sbuħija u s-saħħa, u xjenza politika. F'Malta ma hawnx Università għan-nisa u f'dik li hawn ma nsibux opportunitajiet għall-mara tad- darl Biss fil-ġurnali spiss tara reklamati korsijiet varji li jinteressaw nisa b'talenti differenti. Per eżempju, kumpaniji joffru korsijiet fil-ħjata, kemm f'livell elementari kif ukoll avanzat, fuq ħwejjeġ tan-nisa u tal-irġiel u dan l-aħħar anke 'uphol- sterv'. Dehru avviżi għall-korsijiet fuq 'hairdres- sing', tagħlim u taħriġ fil-lingwi bħat-Taljan, Franċiż, u Ġermaniż; kura tal-qsari ta' ġewwa, xogħol tal-bizzilla, arranġamenti ta' fjuri, intro- duzzjoni għall-kompjuters, kif ukoll korsijiet ta' tagħlim reliġjuż jew politiku. Xi wħud minn dawn il-korsijiet isiru fil-għodu u jkun aktar faċli għall-mara tad-dar li tattendi jekk tippjana x-xogħol tagħha sewwa. Korsijiet oħrajn, iżda, isiru fil-għaxija u hawnhekk il-mara tħabbat wiċċha ma' diffikulta sakemm żewġha mhux less li jifhem li martu, bħalu, hi individwu li għandha d-dritt u d-dover. tiżviluppa l- personalita' tagħha. Għalhekk irid ikun hemm ooperazzjoni sħiħa bejn il-mara u r-raġel, kemm uq it-trobbija ta' l-ulied u x-xogħol tad-dar, biex il-mara tkun tista' tattendi xi kors minn żmien għall-ieħor. Li nintaqgħu sikwit huma ma' nisa li jattendu 'cot- ee mornings' u 'high teas' organizzati mill- għaddiet. Il-fatt li n-nisa joħorġu minn darhom hu pass pożittiv; tajjeb, pero, li ma naħsbux biss biex nieklu u nixorbu. L-għan ta' min jorganizza dawn l-attivitajiet ma għandux ikun biss finanzjarju, iżda għandu jkollu skop varjat u edukattiv. Inkella minflok tuża ħinha u tiftaħ l-orizzonti tagħha — minflok tagħmel ekonomija mill-ħin — il-mara jkollha skuża biex tberbaq il-ħin u flusha u la hi,la -familja u l-anqas is-Soċjeta' ma jiggwadanjaw. Għan-nisa li jaħdmu, il-ġurnata trid tiġi program- mata b'aktar għaqal u l-kooperazzjoni bejn il- mara u r-raġel f'każ bħal dan forsi tinħass aktar. Iżda għalkemm il-ħin għat-tagħlim jonqos, ta' min jara kif, u meta hu l-aħjar żmien, biex il-mara tipparteċipa f'attivitajiet kulturali u soċjali weħidha jew flimkien ma' żewġha. Dawn l-attivitajiet joffru opportunitajiet lill-mara li tinteressa ruħha jew biex issir tinteressa ruħna 'suġġetti ġodda. B'hekk mhux biss issir soċjevoli u kolta li jgħin lilha bħala persuna iżda wkoll issir 'asset' għall-familja u għas-soċjeta' sew jekk tid- deċiedi li toħroġ taħdem sew jekk tippreferi tgħin f'għaqdiet filantropiċi jew soċjali. B'hekk il-mara tkun tkattar l-iskopijiet fil-ħajja, tħossha utli għall- familja u għas-soċjeta', u tkun qed tagħmel ekonomija mill-ħin u t-talenti li għandha.