IL-MALTI Ta' KARMENU VASSALLO Kemm kont ħelu u gustuż meta kont tfajjell X'seħer kelli għali-friefet w-għall-ħuttaf l X'baħar ta' ħajr f'daqsxejn ta' xitla, f'rimja l 'Tfuliti k:enet Ġenna: u ma konix nafl Kienet l-għamara tiegħi — u miegħi dik ta' missieri u t'ommi — terran, b'bitħa u b'roqgħa ħamrija, xi mkien ġo San Ġiljan, Dik id-dwejra kennija kienet għal ħajti, f'dawk is-snin bikrija, ġmiel u kobor id-dinia u l-Universl Ommi mill-għatba 'l barra. qajla kienet tħallini nixref fit-triq għall-beraħ, Għajr b'wiċċha u b'wiċċ missieri (li kien jagħmilli xi vapur tal-karti, jixtrili xi kandlier taċ-ċomb, xi xemgħa sabiħa tal-kulur, jonkella f'buti iżerżaqli qajl qajl xi ponn perlini), ijen ma kont naf b'wiċċ ħadd. Dil sħabi u 'l ħbiebi kien jeħtieġli nsibhom fid-dinja u fl-univers li bejn ħitanha, kienet tiġhorli dik id-dwejra, b'bitħa magħha u b'roqgħa ħamrija. b'siġra tal-ħawħ jew tal-berquq tixxabba: minn wara l-ħajt għal ġewwa l-bitħa tagħna, Għadni niftakar sew: kont nistħajjilni ċkejken daqs ħolqa, inżiġġ u ntir u ngħaddi ħafif minn kullimkien ; indaqqas miegħi l-irqaq dud u ħxejiex ; nitwaħħad hieni m'għaġeb il-ħolqien ; inserriplek man-nemel, jew ninżara' u ninbet dik ix-xitla li nkun żrajt; kollni tiżwiq u lwien; issa ndonn li t'għastur rabbejt il-ġwienaħ u fl-għoli, fl-għoli tlajt. Mistrieħ imbagħ'd ġo soddti, ħallih il-Lejl ħolliemi quddiem għajnejja magħluqin jifrixli egħġubijiet li jisbqu 'l ta bin-Nhar : naħal imieflef fil-bellus iżanżan u jsoff l-għasel mill-ward li nżomm fi ħdani; għasafar ħel.va jħaxwxu f'xuxti u jgħannu għanja fuq oħra bl-oħla lsien fuqani; sħab abjad, mieles u ħafif jistorni u jkebbibni ġo fih bħal ġo lżar. U hawn, bil-qtajja' ta' l-eluf, madwari kont iien nilmaħ u nara tfal bħali mwieżna ħelu fuq ġwienaħ bojod bojod tal-ħarir, mgħawma ta' dawl fi xmara li, kull ma jmur, togħla mar-riħ u ttir, Imma l-ħolm ta' tfuliti ina kienx dejjem sabiħ: ġie li dellilli bi ħ'ut koroli suwed li fihom rajt tixxeblek lil-żgħużiti, u ma' din irġuliti, qisba qoxra ta' ġewża. fuq mewġ ta' waħx misjuqa mill-irjieħ, Bħal f'mera kbir, bejn ċar u bejn imgħaj'eb, issa jofrogħ u jimla donnu baħar, issa jobrom u idur donnu degħbien, jien ġie li lmaħt sensiela twila twila ta' wċuh, u fihom ħajjet bniedem ii kont tistħajlu jien: IL-MALTI wiċċ iż-żebliħ u l-faħar; wiċċ it-tiċħid u l-għera maħsul bl-għaraq u d-dmugħ ; wiċċ ta' bniedem magħfus b'tagħbija slaleb, jiġġerra. qalb l-uħux b'nifsu maqtugħ; wiċċ iż-żgħużija mingħajr lewn, midbiela ; wiċċ ħawħa mgħawra ħin bla waqt mid-dud ; wiċċ hieni jilma b'ħajr il-Poeżija, u fl-istess ħin inixxi d-demm, mikdud. Issa, bħal sħaba rqiqa f'sema sajfi, dak il-ħolm kollu benna għadda u mar: għalxejn tibkih, għalxejn tixxennqu qalbi magħsura bħal lumija mill-imrar, Iżda l-ħolm l-ieħor kiebi ta' waħx u qtigħ-il-qalb kien bħal żerriegħa li fejn waqgħet nibtet u rmiet u kotrot… Fija sabiħ u bnin ma baqa' xejni Bi ħsiebi mill-ġdid ma nxettilhomx jiem it-tfulija ; W.anqas ma nsebbaħ waħx il-lum bit-talb Imma x-xewqa ma tmutx w-anqas id-dehra fit-tifkira li ġġedded dik il-ġenna ta' ħajr mgħajba. biż-żmien : id-dawl sabiħ ta' dik ir-Rebħa t'ilu jibqa' sa fl-eqqel dalma tat-Telfien. Għax jien għadni waqtiet inħoss xi jgħidli li jekk f'ċokon l-imgħoddi ivsaltan ma nistax b'kobor il-lum, nista' ma' dlam il-lum bil-jedd inxierek id-dawl tal-bieraħ li jħajjarn: nqum u narġa' biss b'daw'l-versi u b'qalbi magħhom insib dak it-terran li m'ommi u ma' missieri fi tfuliti kont ngħammar fih. xi mkien ġo San Ġiljan,