Min Għażel lil Min2 Diskors Kommemorattiv minn Mons. Anton Gouder waqt Akkademja Mużiko-Letterarja fil-Kolleġġjata Bażilika tal-Isla fl-Okkażjoni tar-Raba' Ċentinarju mill-Miġja tal-Istatwa ta' Marija Bambina 13 ta' Mejju 2018 Kultant ikolli okkażjoni nkun f'ċirkostanza fejn koppja tagħlaq 60/70 sena miżżewġin. Kważi dejjem jagħmlulhom l-istess żewġ mistoqsijiet, anke meta jintervistawhom fuq il-midja: a) Kif'iltqajtu) u b) Min minnkom avviċina lill-ieħor jew l-oħra2 Illejla qegħdin hawn biex niċċelebraw mhux żwieġ bejn raġel u mara, kif ħalqu Ala, imma, relazzjoni ta' mħabba intima differenti: bejn Marija Bambina ta' veru u din ix-Xbieha għażiża, fuq naħa u s-Sengleani, fuq in-naħa l-oħra. Wara kollox, Alla l-Imbierek stess, fit-Testament l-Antik, kemm-il darba qabbel ir-relazzjoni Tiegħu mal-poplu Tiegħu bit-tixbiha taż-żwieġ. Relazzjoni ta' mħabba intima mhux għal 60/70 sena; Imma għal 400 sena jew iżjed. 400 sena ta' mħabba, ta' preżenza, ta' ħarsien, ta' Omm, ta' fedeltà, żgur min-naħa tagħha, mhux daqshekk leali min-naħa tagħna. U, LASSEDIDJE B BATTERTA —-DIELFISĠEA, DI SIN-MCHELEABI XIVIIT- (it rEzzi INMAĠIMANDOSI IN ċista Il-Belt mibnija mill-Gran Mastru Klawdju l De La Sengle. Se nagħmel il-mistoqsija li ssir lill-kopji anzjani: Kif iltaqgħu l-Bambina u l-Isla Min għażel lil min2 Il-Bambina għażlet lill-Isla, jew l-Isla għażlet lill-Bambina2 Jiena għandi tweġibiet għal dawn il-mistoqsijiet. Għandi t-tweġiba tal-FIDI. Imma għall-okkażjoni tal-lejla, se nippreferi nħalliha ftit fil-ġenb, u nfittex it-tweġiba TAL- ISTORJA. Fl-1554, il-Gran Mastru Claude De La Sengle waqqaf belt ġdida, ir-raba' waħda wara l-Imdina, il-Birgu u ċ-Ċittadella. Ried jagħtiha ismu, u sejħilha SENGLEA. Waqt li l-Maltin baqgħu jsejħulha ISLA, il-Kavallieri, fil-korrispondenza tagħhom, bdew isejħulha SENGLEA.' Il-faċċata l-antika tal-Kolleġġjata-Bażilika tal-Isla. Issa, minn post tad-divertiment jew ta' mistrieħ għall-kavallieri, saret belt ċkejkna għall-Maltin. Ħdax-il sena biss wara, kellna l-Assedju l-Kbir. Matulu, din il-Belt Ġdida kitbet bosta paġni sbieħ fl-istorja tagħha. Fosthom, ingħatat titlu ieħor ta' ġieħ: Città Invicta (Belt mhux Mirbuħa). Mhux l-iskop ta' dan id-diskors li nidħol fid-dettalji ta' dawn il-paġni. Imma l-aħħar paġna tal-istorja tal-Assedju l-Kbir, hija importanti ħafna biex inwieġbu l-mistoqsija li għandna quddiemna. Francesco Balbi li kien iżomm djarju fil-jiem tal-Assedju, fit-2 ta' Settembru, 1565 jikteb li qassis kien indarab fil-forti S. Mikiel, u dan ridt iwassal messaġġ lil Gran Mastru La Valette. Il-messaġġ kien jgħid hekk: ''Malta ma kinitx se ġġarrab telfa, jum il-Festa ta' Marija Bambina, li tant kien fil-qrib, kien sejjer ifawwar qalb kulħadd bil-hena. '' U hekk ġara fis-7 ta' Settembru, lejlet il-festa tal-Bambina, it-Torok komplew jitfarrku bejniethom u ma kienx fadlilhom x'jagħmlu ħlief li jaħarbu minn Malta. Fit-8 ta' Settembru, Balbi jerġa' jikteb fid-djarju tiegħu hekk: Ma naħsibx li widnejn il-Maltin qatt intlaqtu minn mużika aktar ħelwa minn dik tal-qniepen tagħna, li lilna ikoll llum qegħdin ifarrġuna. Hu t-tmien jum ta' Settembru, iddedikat għat-twelid ta' Sidtna, il-Verġni Mbierka… Jllum qed idoqqu mill-ġdid biex iħabbrulna li sebaħ jum ta' ferħ kbir $ Allura hawnhekk jiena nara l-ewwel tweġiba għall-mistoqsija tagħna. Kienetil-Bambina li għażlet li tidħol f'din ir-relazzjoni ta' mħabba ma' Beltna. L-Isla kienet għadha b'popolazzjoni żgħira ħafna u foqra.' Kienet għadha mhix parroċċa u kulma kellha kienet knisja żgħira ħafna ddedikata lil San Ġiljan. Jista' jkun li xi wħud jgħidu li dan kien kumbinazzjoni. Jiena ngħid, li ma kinitx kumbinazzjoni, u jekk kienet kumbinazzjoni, kienet kumbinazzjoni sabiħa. U din ma kinitx l-ewwel kumbinazzjoni ġejja mis-Sema li għandna fl-istorja ta' Beltna. Meta D'Homedes kien qed jibni l-forti fuq l-għolja ta' San Ġiljan, dan tlesta fit-8 ta' Mejju. F'dan il-jum kiener tkun ċelebrata l-Festa ta' San Mikiel. Skont l-istoriku Jacomo Bosio li kiteb l-istorja tal-Ordni 50 sena wara, minħabba f'hekk, il-Forti ħa l-isem tal-Forti San Mikiel, flok San Ġiljan, kif kienet tissejjaħ l-għolja li fuqha nbena. Kif jiġri, meta jkun hemm proposta ta' mħabba, biex ir-relazzjoni sseħħ, ikun hemm bżonn tweġiba min-naħa l-oħra. Meta l-Isla wieġbet għall-proposta tal-Bambina7 M' għaddiex wisq żmien, bilkemm għaddew 15-il sena. L-awtoritajiet tal-Knisja riedu jagħmlu lill-Isla parroċċa għaliha. Is-Sengleani dehrilhom li għal din l-okkażjoni, kien jixraq tempju ġdid. Bnew tempju b'tifkira tar-Rebħa tal-1565 u fuqu kitbu MONUMENTUM INSIGNIS VICTORIAE, kif għad għandna miktub fuq din il-knisja sal-lum. Din it-tifkira kienet ta' jum ir-rebħa, 8 ta' Settembru li dak iż-żmien kienet festa sollennità fil-Knisja Universali. Allura kien ovvju għas-Sengleani li l-ebda titlu ma kien jixraq lil dan il-monument ħlief dak tat-Twelid ta' Marija. Bdiet tissejjaħ ''il-Knisja tal-Vitorja' u wkoll il-'Festa tal-Vitorja'.6 Mela issa, għandna l-ewwel proposta ta' mħabba intima u l-ewwel tweġiba. Kif jaf kulħadd, speċjalment il-maħbubin, l-imħabba mhix deċiżjoni ta' darba u daqshekk, imma trid tinżamm ħajja u sabiħa. Kienu għaddew 37 sena mindu l-Isla saret parroċċa taħt it-titlu tal-Bambina. Waslet is-sena 1618. - Bdiet tikber ix-xewqa tas-Sengleani li jkollhom xbieha tal-Bambina. Issa kienu s-Sengleani li qed jagħmlu proposta ta' mħabba lill-Bambina biex tiġi fosthom bħala xbieha. Kif weġbithom Marija Bambina Nixtieq li ħadd ma jgħid li din hija kumbinazzjoni: Galjun tfarrak fil-qilla mill-gżejjer tad-Dalmazja. Kaptan mill-Awstrija, b'xini mgħobbi bil-passiġieri, kien qed jaqsam il-baħar Adrijatiku. Kif wasal qrib dawk il-gżejjer, flimkien ma' bċejjeċ tal-galjun, il-kaptan lemaħ statwa' titliegħeb ma' mewġ il-baħar. Kienet tirrappreżenta x-xbieha tal-Verġni Marija. Il-kaptan ġabarha mill-baħar u għamel ħsieb li jagħtiha lil xi knisja tal-ewwel art Nisranija li jidħol fiha. tal-mewġ ma' waħda Dak ix-xini kien qiegħed iqarreb lejn Malta. U fuq dak ix-xini, kien hemm żewġ passiġiera Impressjoni artistika ta' kif kienet l-istatwa tal-Bambina fil-kwadrant tal-poppa tal-galjun li tfarrak. (Ġużeppi Muscat, 2000) mill-Isla, wieħed ċertu Lanzon, li jiġi n-nannu ta' Ġużeppi Lanzon, imlaqqam Ta' Palmett, u l-ieħor kien missier Dimitri Tumbo. Dawn bdew jitolbu b'ħerqa kbira lill-kaptan biex jagħti din ix-xbieha lill-knisja tal-Isla, li kienet għadha knisja ġdida. Meta daħlu Malta, il-kaptan taha lill-Kappillan Dun Cosmo Talavera, li b'ferħ kbir u f'isem is-Sengleani laqagħha fil-Knisja. Din kienet, għal darb'oħra, it-tweġiba ta' mħabba Eżatt dan hu dak li qed infakkru Ilum. Il-jum eżatt mhux reġistrat fl-Istorja. Li hu reġistrat hu li dan il-jum glorjuż kien fis-sena 1618 u li seħħ wara t-28 ta' Frar ta' dik is-sena. Matul dawn l-400 sena ta' storja, hemm bosta aktar ġrajjiet u korrispondenza ta' mħabba bejn il-Bambina u s-Sengleani. Mhux se nsemmihom, għax il-ħin li kelli għadda. Ngħalaq billi nissellef il-kliem tal-qalbieni Arċipriet tal-Isla, Monsinjur Manuel Brincat:/0 Kemm int ħelwa, Kemm int sabiħa. Intennulek aħna lkoll: u sa minn meta konna żgħar … Fuq ħoġor ommna tgħallimna nsejħulek, tgħallimna nħobbuk. Bonnici ALEXANDER, L-Isla fi Ġrajjiet il-Bażilka-Santwarju ta' Marija Bambina, (Parroċċa ta' L-Islġ, 1981), Vol. Bonnici, x'aktarx b'mod mhux preċiż, juża l-kelma ''pulena' flok statwa. U l-imħabba kibret magħna, Fawwritilna qalbna. Viva l-għaxqa ta' qalbna, MARIJA BAMBINA. Fl-1941 is-Sengleani li fi żmien il-gwerra kienu evakwati fir-Rabat ta' Malta, talbu lil Ġużeppi Duca, mir-Rabat, biex ipitter din ix-xbieha tal-Bambina li llum tinsab fl-oratorju anness mal-Kolleġġjata ta' San Pawl, Rabat, Espert marittimu hu tal-fehma li l-għamla tal-istatwa ma setgħetx kienet pulena, imma jew kienet statwa li kienet titqiegħed fil-kwadrat tal-poppa tal-galjun, jew statwa li kienet qed tinġarr mill-galjun li tfarrak (Muscar JosEPH, 'L-Istatwa tal-Bambina', — fil-Programm. tal-Festa 2000 maħruġ mis-Soċjetà Filarmonika Queen $ Own, pp. 75-79). Diskors magħmul fl-4 ta' Settembru, 1941 fil-Knisja Parrokkjali tar-Rabat, fejn il-Kapitlu tal-Isla ċċelebra l-20 Anniversarju tal-Inkurunazzjoni tal-Bambina, fi żmien il-gwerra.