IL-MALTI QARI LI TOĦROĠ ĠUNJU L-AKKADEMJA TAL-MALTI - 1967 Meta l-Qdusija Tiegħu l-Papa Ġwanni XXIII fl-1962 sejjaħ l-Insara kollha għall-Konċiżu Ekumeniku u ta bidu għal dik il-laqgħa tal-Mexxejja tal-Knisja, hu wettaq. ġrajja li wegħlet id-dehen u qanqiet il-qlub tan-nies tad-dinja kollha. Din il-ġrajja kienet waħda mill-aktar li kellhom effett fuq l-umanità għax tolqot il-popli kollha, Kattoliċi u mhumiex, tnissel fihom. ġibda biex jersqu lejn xulxin u jifhmu aktar lil xulwin. L-iskop ewlieni tal-Konċilju ħien il-għaqda ta' dawk kollha li jimxu wara Kristu u jietiequ jseddqu bit-tagħlim Tiegħu. Il-Konċilju ma ltaqaw biex aħna l-Kattoliċi nqandru ma' l-erbat irjieħ tad-dinja kemm aħna nies sewwa, li ma hawna aħjar minna, li ħadd sma jegħlibna għat-tjubija u għal-qdusija u li għalhekk l-oħrajn għandhom jagħmiu bħalna u joqogħdu għalli ngħidulhom aħna. Mluw din kienet il-fehma tal-Papa Ġwanni u tal-Papa Pawlu li laħaq warajh. Dawn iż-żewġ Kapijiet tal-Knisja tagħna mhux darba jew tnejn qalu li l-ħsieb tal-Konċilju kien li jressaq len qulxin ir- Reliġjonijiet Insara u jlaqqgħuhom ħalli jitkelmu flimkien u jaqbdu d'alogu li fih kulħadd ifisser il-fehma, ix-xewqa u r-rieda tiegħu. Dawn. id-djalogi ma kenux bi skop li kulħadd iħaqqaq it-tagħlim tal- Fidi tiegħu, imma bi skop li wieħed 'intebah u jara t-tajjeb li hemm fil-Fidi ta' ħaddieħor, għax f'ku'l Reliġjon għandu wieħed isib wi ħaġa tajba u ta' fejda għalkemm is-sewwa hu fir-Reliġ'on Kattolika. Din kienet wejra ġdida; wejra ta' ħbiberija, ta' mogħdrija, ta' ħniena; tliet sentimenti li jressqu l-bnedmin lejn xulwin u jnisslu paċi u ftehim. F'dan il-Konċilju nfetħet folja ġdida fl-istorja tal-Knisja, fol'a bajda u safja biew fiha tinkiteb l-aħbar imqaddsa li xandru wera studju profond, il-Kapijiet tal-Knisja mnebbhin mill-Ispirtu s-Santu. Dik l-aħbar ġriet minn ġens għal ieħor, issemmiet fil-Parlamenti, daħvet fid-djar, messet il-qlub, xegħlet l-imħuħ u nisslet xewqa għal ftehim u tama fiż-żmien l ġej; imma fuq kollom ġiegħlet lin-nies tad- dinja jaħsbu u jikkontemplaw fuq il-ħajja spiritwali u ma ħallithomx medhijin biss fuq il-ħa'ja materjali. Hekk tnissel l-ispirtu ekumeniku fost il-ġeneru uman; u l-għaqda tal-knefes ġibdet magħha xewqa għal rabta fost il-ġnus. Dawn il- qawmiet spiritwali u materjali nħassu mhuw biss fost il-ġnus, iżda wkoll 34 i IL-MALTI fost kull wieħed jew waħda li huma għajenin mit-twegħir. tal-ħajja tal-lum, li xebgħu mill-qerq, mill-għira u mill-qilla li qegħdin jaħkmu fuq l-imġiba tal-kotra, u għalhekk dawn in-nies ħassew li għandhom jinqdew b'din it-tqanqila meraviljuża biex jagħtu lill-ħajja xejra ġdida u lid-dinsa sura ħanina. Mela dan hu l-ħin li jistedinna biex infarfru l-bruda minn fuqna, u dan hu l-waqt li fih għandna mmiddu idejna lejn xulwvin b'sinjal ta' ħbiberija; imma għandna nagħmlu hekk mhux biss ma' dawk li huma magħna u jaħsbu bħalna, iżda wkoll ma' dawk li huma mifrudin minna u l-ħaġa ma jifhmuhiew bħalna. Din ix-xejra ta' paċi u fiduż'a tgħodd għal kull ġens ta' poplu u għa: kull. klassi ta' nies, tgħodd għalina tal-Akkademja u għall- għaqdiet u xirkiet oħra. S'issa b'worti ħażina, ħafna ma fehmuniex u għandna mnejn aħna anqas għarafna x'kien sewwa l-ħsieb tagħhom; huma għandhom. it-tajjeb tagħhom bħalma aħna għandna t-tajjeb tagħha u din il-tjubi'a tal-inejn imissha sservi ta' kalamita bie bġbidna lejn wulwin. Mela nħallu t-tgemgim, nieqfu mit-tmaqdir, nagħarfu lilna nfusna, nemmnu fil-ġid u s-sewwa li għalihom qegħdin inħabirku aħna u l-oħrajn bħalna, u hekk nixeierku flimkien u nimpru 'l-quddiem bil-qawwa u bil-għaqal, lejn l-ideal komuni; ir-riżq u l-barka ta' Malta u l-ilsien tagħha.