SANTA ROŻA TA' LIMA (1586 1617) L-Ewwel Qaddisa Amerikana Santa Roża twieldet ġewwa Lima fil-Peru fl-1586, il- ħdax-il tifla ta' familja Spanjola-Indjana. Dak iż-żmien il-Peru kien kolonja Spanjola: Omm Roża, kienet tħobbha ħafna iżda din il-mara F ikinetx taf x'taqbad sta kienet żgħira Roża milli fid-dinja. Għalhekk seta Roża kellha erba' at-tgħallimha taqra u fl- qatgħetq ġranet wara Roża'resqet jejnommia,u qratilha ftit paġni mill-ktieb tat-talb u 'inibagħadrit għall- p jnzzjoni tagħha: Imkabbra bis-sbuħija tat- tifla tagħha, ommha ppruvat tlibbisha bl-aħjar ilbies li kellha; u/ma setgħetx tifhem kif Roża ma kienetx tagħti każ ta' dan. Meta.Roż: kellha tnax-il sena, bdiet tqum il-kwistjoni $. taż-żwieġ. Ommha kienet waħda li tħobb tlaqqa bħal ħafna oħrajn, u hija kienet timmaġina t-tifla ħelwa . tagħha bħala l-isbaħ għarusa ta' Lima. Billi Roża kienet ert l-ommha ma ridetx tagħtiha dispjaċir u f KELB fa kif ser taqbad tfisser lil ommha ——- Fa hi ha lik onsagru' ruħha lil Alla. Difatti — dankien: mġa wiiefeiffieta kienet għadha ċkejkna. Meta f har ombnha aċċ stat dan il-fatt, bdiet taħseb f'dak //ifissarseta' irjiġħi: li Roża tidħol f'kunvent. La ommha u (l lanqaslħadd ima setà— jimmaġina kif din it-tfajla ssir —TerzjarjaDummikandfilwaqtli tibqa' tgħix id-dar. Wara dan-kellhom jiġu żminijiet twal u diffikultużi. Fl-aħħar il-pjan tat- tfajla sar reali, u Roża flimkien ma' ommha id nugħ f' pana jmarretfi knisja tad-Dumnikani eVi l-abitu : ta' San Duminku u r-Regola tal- tifla qalgħet xeba' mingħand ommha: migbur minn ili Loreto ĠGatt- Għaldaqstant hi u wieħed minn ħuta s-subien li kien jismu Ferdinandu bdew eremitaġġ ċkejken fil-ġardin ta' missierhom u hi ppjanat li tgħix hemmhekk. Dan il-post kien tant żgħir li ommha pprotestat biex dan l-eremitaġġ jitneħħa. Iżda Roża weġbitha: ''Huwa kbir biżżejjed biex jesa' lili u 'l Kristu''. U kien hawn li għaddiet il-bqija ta' ħajjitha f'ħajja ta' kontemplazzjoni, u kienet tagħmel penitenzi biex tpatti għad-dnubiet tad-dinja. Meta wieħed jaqra fuq dawn il- penitenzi li kienet tagħmel;:jistagħġeb kif kelha l-ħila twettaq sagrifiċċji bħal dawn. Kienet tħobb ħafna frott, iżda qatt ma daqitu. Qatt ma ħadet laħam. L- ikel ordinarju tagħha kien ftit qxur tal-ħobż, ilma u xi ħaxix morr, matul ir- randan kienet tiċċaħħad-ukall-mill-ħobż. Penitenzi oħra li kienet tagħmetdirril: l qaddisa kienu jinkludu li-kienet tqiegħed fuq is- sodda tagħha frak tal- ġebel u T Barra minnhekk arta Roża ħjenet taħdem biexiżżomm il-familja tagħha. Difatti kienet kapaċi. ħafna fix- xogħol tar-rakkmuri kienet tbiegħu u kienet tbiegħ il-fjur fis- i li kienet dejjem i iżżomm l-artal tal-knisja tad-Dumnikani bl-isbaħ fju Roża Kienet titlob: għall martirju u għall-ħajja misjunarja. Kellha devozzjoni speċjali lejn il-Madonna, u ma kull ċans li kien ikollha kienet tirreċita it-talba tant għażiża tar-Rużarju. Kienu żewġ ħwejjeġ li ma rnexilhiex tikseb. Darba waħda ċ-ċans tal- martirju kien fix-xifer għaliex flotta ta' pirati Olandiżi tefgħet l-ankri ħdejn iviċifi Lima u kulħadd kien iparalizzat bil-biża. Santa Roża marretil- knisja u kienet lesti li tagħti ħajjitha biex tiddefendi s-Santissimu Sagrament. Iżda l-flotta reġgħet lura bla ma għamlet l-ebda fisara, u n-nies ta' Lima stqarrew permezz tar-Rużarju li ġew meħlusa minn dak il-periklu. ħira ta' wieħed u tletin sena, fl-24 ta' Awissu tas-sena 1617: Il-belt-kollhalbk lgħall- mewt ta' din il-qaddisa, għaliex donnhom in-nies'ta' ' kull-klassi kienetobbligati lejha; Indjani u Suwed, li kienet tikkura; kbarat Spanjoli li /bis- saħħa tagħha reġgħu lura għas-sagramenti, u salvatilhom il-ġid u l-fortuna tagħhom, itkoll daru madwar il-katalett tagħha. Ilkoll kienu fehma waħda: Roża iikienet' qaddisd, Il- Knisja kkonfermat din l-opinjoni fl-1671, meta hi għamlitha H —ewwel pjaddisa kanonizzata ta' l-Amerika. Referenzi: Dumnikani Magħrufa paġna 71 ta' Patri Luqa Azzopardi O.P.