X'aktarx li l-ewwel ħjiel ta' tagħrif fuq Santa Tereża ta' Ġesti f'Malta kien ġewwa Ħaż-Żebbug. F'vista Pastorali li kienet saret ġewwa l-Knisja Parrokkjali ta' Ħaż-Żebbug fi tmiem is- seklu sittax, jiġifieri ftit snin wara il-mewt tal-Qaddisa tissemma 4 fost l-oħrajn ittra awtografa ta' din il-Qaddisa Spanjola tas- seklu sittax. Din l-ittra x'aktarx intilfet, imma fil-kappellun tal-Madonna tar-Rużarju ġewwa l-istess Knisja Arċipretali ta' Ħaż-Żebbug għad hemm kwadru laterali li jirrappreżenta lil Santa Tereża ta' Ġest. Kienu iżda l-Patrijiet Karmelitani Skalzi li xettlu u xerrdu l-vera devozzjoni lejn din il-qaddisa Kbira li għexet għal aktar minn kwart ta' seklu ta' soru Karmelitana fil-kunvent tal- 4 Inkarnazzjoni barra s-swar ta' Avila fi Spanja tas-seklu sittax, hekk li l-istess esperjenza tagħha tal-ħajja Karmelitana mlietha bl-ispirtu qawwi tal-Profeta Elija u dak Marjan tal-Karmelu, biex imbagħad setgħet tidħol għal biċca xogħol daqshekk iebsa li tirriforma l-Ordni Karmelitan. L-Isqof ta' Malta Baldassare Cagliares flimkien mal-familja tiegħu l-aktar ta' oħtu Beatriċe kellhom ikunu l-ikbar benefatturi tal-Karmelitani Skalzi f'Malta. L-Att pubbliku li kien ippubblikat fil-kurja tal-Isqof il-Belt Ż$ Valletta fil-11 ta' Diċembru 1625 juri li l-Isqof innifsu għas-spejjeż tiegħu xtara mingħand il-Kavallier Fra Claude De Coasse Dumesnil, biċċa art kbira flimkien ma' xi djar u ġonna oħra ġewwa Burmula u tahom lill-Karmelitani Skalzi …sabiex ikunu jistgħu jibnu Ċentru 19 ta' Novembru 1944 Bormla 375. sena tal-Kwadru titulari u 60 sena taldIsatwa titulari monasteru u knisja ddedikata lil Alla li jista' kollox, lill-Imqaddsa Verġni Marija tal- Karmnu u lis-Serafika Santa Tereża ta' Ġest għal qima lil Alla u għal ġid spiritwali tal-poplu ta' dawn il-gżejjer. Il-biċċa art li fuqha kellhom jinbnew il-Knisja u l-kunvent ġewwa Burmula kienet dak iż-żmien fil-limiti tal-Parroċċa ta' San Lawrenz tal-Birgu, fejn kienet għadha qed tifforma belt ġdida li llum nafuha bħala Bormla jew Cospicua. Sar xi tibdil fuq il-bini li kien diġà jeżisti fil-post u twaqqfet ukoll kappella proviżorja. L-Isqof Cagliares innifsu ċċelebra l-ewwel quddiesa Solenni tiegħu f'din il-kappella nhar id-9 ta' Jannar 1626. Konxji tal-fatt li kellhom jiddedikaw il-knisja ġdida tagħhom lill-Madonna u lill- Santa Tereża ta' Ġesii, il-patrijiet għażlu bħala suġġett għal kwadru titulari fuq l-artal Maġġur tal-Knisja, l-estasi ta' Santa Tereża, li kienet ġrat nhar il-festa tal-Assunzjoni tal- Madonna fis-sema tas-sena 1661 fil-knisja tad-Dumnikani ta' San Tumas ta' Avila. F'dan il-kwadru kbir impitter mill-Kavallier Fra Lucas Garnier li kien attiv f'Malta f'nofs is-seklu 17, fil-fatt huwa pinġa dan il-kwadru madwar is-sena 1640, naraw lill-Madonna qiegħda tpoġġi kullana tad-deheb u ħaġar prezzjuż madwar għonq il-qaddisa bħala sinjal tal-protezzjoni tagħha. San Ġużepp għandu wkoll post prominenti fil-kwadru fejn jidher qiegħed ipoggi mantell ta' bjuda li tgħammex li Santa Tereża nnifisha tiddeskrivi f'din il-viżjoni. Dan il-kwadru kbir kien ġarrab ħsara kbira fi żmien it-tieni gwerra dinjija. Fl-1922 l-istatwarju Karmenu Mallia, imlaqqam il-Lhudi ħadem Statwa fil-kartapesta li tirrapreżenta lil Santa Tereża għall-Knisja tagħna ta' Bormla biex tintuża fl-okkażjoni tat- tielet Ċentinarju tal-Kanonizzazzjoni tal-Qaddisa f'Ottubru 1922. Għal dik l-okkażjoni din l-istatwa kienet intramat fil-knisja fuq il-pedestall u l-bradella tal-istatwa famuża tal-Immakulata Kunċizzjoni ta' Bormla. Sfortunatament din l-istatwa messha l-istess xorti tal-kwadru titulari. Minħabba il-biża tal gwerra, il-patrijiet ħaduha magħhom fejn kienu refuġjati ġewwa Ħaż-Żebbuġ, fejn inqerdet għalkollox waqt attakk qalil mill-ajru nhar id-29 ta' April 1941, dakinhar kienet ġrat it-traġedja tat-tliet studenti Tereżjani fejn tilfu ħajjithom mirduma ġo xelter fejn kienu qegħdin jistkennu. Wara l-gwerra meta l-patrijiet reġgħu lur lejn il-kunvent ta' Bormla ħasbu biex jagħm waħda ġdida, għalhekk ġie mqabbad l-istatwarj Għawdxi Wistin Camilleri biex jagħmel statw: ta' Santa Tereża u li għadha teżisti sallum. Di illum tintrama barra fil-jiem tal-Festa tal-Madonna tal-Karmnu ġewwa B'Kara. Hij statwa medjokri għall-aħħar mingħajr irfinatura u żġur li ma kinetx tixraq li tkun vara titulari għall-Knisja ta' Santa Tereża ġewwa Bormla. L-Istatwa titulari li hemm illum inħadmet mill-Bormliż Ġużeppi Caruana, magħruf bħala il-Marċjol u kienet tbierket mill-Provinċjal ta' dak iż-żmien Patri Wiġ ta' Kristu Re nhar it-3 ta' Ottubru 1954. Hija ) statwa mill-isbaħ maħduma fuq l-oħra li hemm fil-Bażilka tal-Vatikan maħduma minn Filippo Valle. Kienet swiet disgħa u erbgħin lira sterlina. Il- pedestall tagħha nħadem f'Bolzano l-Italja mid-ditta Vincenzo Moroder e Figli Scultori fl-1958 fuq id-disinn tas-surmast Gużeppi Caruana. Il- bradella nħadmet fuq id-disinn ta' Ġużeppi Decelis. Id-dijadema tagħha saret tal-fidda fuq disinn tal-Bormliż Abram Gatt. Kienet swiet tmenin lira sterlina u ħallsuha t-terzjarji irġiel ta' Bormla fl-1922. Il-pinna f'id il- qaddisa u l-vleġġa f'id l-anġlu huma tad-deheb u ħallsithom is-Sinjura Carmela Said Cordina. Is-salib u l-lazz tad-deheb li jintlibsu fil-jiem tal-festa kienu tal-Kanonku. tal- kolleġġjata ta' Bormla Dun Anton Zammit, li kien Terzjarju Tereżjan. Ċentru 19 ta' Novembru 1944 Bormla