L-Oriġini tal-Ħobż ta' San Nikola Mill-ġrajjiet ta' ħajjet San nikola ħareġ ċar l-attribut sabiħ ta Qaddis tal-providenza', li tul sekli sħaħ, għadd kotran ta' devoti minn kważi kull nazzjon dejjem żammew f'qalbhom b' għożża kbira dan l-attribut li mliehom b'fidi u tama kbira u servihom bħala solliev f'dan il-wied tad-dmugħ ta' din id-dinja. Minn din il-ġrajja storika tal-miraklu tat-tkattir tal-qamħ minn San Nikola, mal-medda taż-żmien issawru leġġendi mill-iktar. simpatiċi u nħolqu użanzi devozzjonali fit-tradizzjonijiet popolari f'ħafna pajjiżi. It-tberik u tqassim tal-ħobż ta' San Nikola f'lejliet jew nhar il-festa solenni tiegħu, hi waħda minn dawn l-użanzi devozzjonali, li: għadhom lum. Din l-użanza daħlet hawn Malta minn Sqallija. F'din il-gżira daħħlitha l-miġemgħa Nisranija tar-rit Grieg- Albaniż sekli ilu. Dawn il-leġġendi simpatiċi miktuba fuq sfond u f'ambjent lokali ta' kull pajjiż ifiehmu sew il-ġenerożità u l-qalb ħanina ta' San Nikola u kemm għandna ngħożżu l-qamħ li minnu jsir il-ħobż tant meħtieġ għal għejxien il-bniedem. Għalhekk, sa minn waqt l-għaġna tal-ħobż, jingħadu x'invokazzjonijiet — f'taqbiliet. kważi poetiċi biex xogħol il-furnar jitbierek u jitħares minn San Nikola. Hekku fil-fatt in-nisa Sqallin li jagħġnu l-ħobż darbtejn fil-ġimgħa — is-Sibt u t-Tnejn —u qatt nhar ta' Ħadd, għax San Nikola ma jridx, isejħu l-għajnuna ta' San Nikola bi kliem b'xeħta ritmika, fejn b'kull vers id-djalett Sqalli jgħidu din it-talba u awgurju: ''Santu Nicola, crsci —comu Diu ti benedisci;…7 Din l-invokazzjoni tirrepeti ruħha wkoll huma u jdaħħlu l-aħħar sitt ħobżiet fil- forn u jagħmlu wkoll is-sinjal fuq bieb il-forn, qabel ma jagħlquh. Fi kliem ieħor, jitolbu lil San Nikola iberkilhom il-ħobż u jkattarulhom. Ħobżii jsir għall-Festa ta' San Nikola fis-Siġġiewi Fi Sqallija l-festa liturġika ta' San Nikola tas-6 ta' Diċembru, issir b'solennità kbira fil-parroċċi ta' Palermo, f'Salaparuta (TP), f'San Filippu t'Agira (MS) f'Mezzojuso (PA) u f'Contessa Entallina (PA) fejn hawnhekk issir bir-rit Grieg- Albaniż. F'lejlet il-festa, waqt ċerimonja fil-knisja jitbierku u jitqassmu biċċiet ta' ħobż normali lil dawk kollha preżenti. Nhar il-festa filgħodu, in-nies tieħu l-ħobż ta' San Nikola fil-knisja u wara li jitbierek, iqassmuh lid-devoti tal-Qaddis tagħna. Dari, kien imur qassis idur il-familji fi djarhom biex iberkilhom dan il-ħobż, li tkompli f'paġna 59 GĦAQDA TAN-NAR SAN NIKOLA SIĠĠIEWI tkompli minn paġna 57 parti minnu kien jittiekel u l-kumplament kienu jżommuh għad-devozzjoni, għax fehmu li hu mirakoluż fit-tifi tan-nar, biex jeħlishom minn xi periklu, jagħti l-fejqan lill-morda u biex jiskanshom minn xi sajjetta waqt xi maltempata qalila. L-istudjuż etnoloġiku Sqalli, Ġużeppi Pitrċ jirreferina għall-jum tas-17. ta' Novembru 1714, meta qabad nar fil- maħżen tal-armi u munizzjon tas-Senat ta' Palermo u l-ħuġġieġa ntfiet wara li b'talb u fidi kbira tefgħu l-ħobż ta' San Nikola lin- nar. Żgur li kienet evitata diżgrazzja kerha bl-interċessjoni tal-Qaddis tal-Mirakli: San Nikola. F'kull belt jew raħal, fejn id-devozzjoni ta' San Nikola ilha teżisti s-snin il-kbar, wieħed għandu jsib xhieda dokumentata ta' ġrajjiet mirakolużi, kemm bl-użu tal- ħobż ta' San Nikola, kif ukoll bl-użu tal- Manna tieghu. Il-ħobż ta' San Nikola li jagħmlu n-nies tal-parroċċa ta' Mezzojuso (PA) għandu għamla ta' panini tondi xi ftit ibsin minn dawk normali. Fuq naħa waħda tal- panina, b'timbru tal-injam jittimbraw xi ittri bil-Grieg: 'IC-Iseous, XC-Christos, NIKA, dawn flimkien ifissru, Ġesti Kristu Jirbaħ 7: Fuq in-naħa l-oħra tal-panina jittimbraw ix-xbieha ta' San Nikola qed ibierek. Qabel ma jaħmuhom, jagħtuhom pinzellata bl-isfar tal-bajd, biex meta jsiru, jieħdu l-kulur sabiħ: isfar dehbi. Ta' kull sena fiċ-ċerimonja tat-tberik tal-ħobż ta' San Nikola, jibdlu t-tliet ħobżiet qodma ma' oħrajn friski, li jkun hemm f'id ix- xellugija tal-istatwa tal-Qaddis Patrun tagħhom. Ħaġa kurjuża, fi Sqallija, San Nikola huwa protettur ta' dawk li jaħdmu fid-deheb folja folja biex ikun jista' jintuża' fl-indoratura u tal-arġentiera. Filwaqt li l-Qaddis Patrun tal-furnara u dawk li jaħdmu fil-ħelu, huwa San Filippu t'Agira. San Nikola hu magħruf mad-dinja kollha li pprovda tliet boroż muniti tad- deheb bħala dota għat-tliet xebbiet foqra. Hawn Malta, ta' kull sena, fil-festa ta' San Nikola, il-Papas tal-Griegi kien imur iqaddes fil-kappellun tagħna fil-knisja tal- Erwieħ tal-belt Valletta u hawn, f'lejlet il- festa, il-Papas kien ibierek ukoll il-ħobż ta' San Nikola. Dan kien ikun magħmul f'għamla ta' tliet ġellewżiet imwaħħlin ma' xulxin, hekk li jifformaw ħobża tonda żgħira. Illum f'din il-knisja sal-belt u fil- knisja tal-Madonna tas-Samra— l-Ħamrun, fuq l-artal ta' San Nikola jużaw pannini jew ħbejżiet żgħar. Hawn fis-Siġġiewi, il-ħobż ta' San Nikola għandu għamla ta' ħbejża żgħira magħmula minn seba' ġellewżiet żgħar tal-għaġina imwaħħlin ma' xulxin u dejjem kienu jitbierku mill- kappillan jew l-arċipriet waqt l-ewwel għasar ta' lejliet il-festa titulari. Missirijietna sa mill-eqdem żminijiet, mhux biss ħassew sew l-effetti tajbin tal- ħarsien qawwi tal-Qaddis Patrun tagħna San Nikola, f'kull tiġrib u inkwiet li dallam fuqhom, iżda wkoll kien jipprovdilhom il- ħobżna ta' kuljum. Bħala xhieda dejjiema u bħala att ta' grattitudni lejħ is-Siġġiwin, fl-1732 waqfulu f'nofs misraħ raħalhom, monument imponenti bi statwa kbira u artistika maħduma fil-ġebla Maltija mill-iskultur Qormi Pietru Felici, u bl- iskrizzjoni ta' quddiem fil-pedestall, bil- Latin jitolbuh hekk: 'Bierek bil-leminija, O Nikola, l-għelieqi u qassam lill-poplu t-TLIET ĦOBŻIET li għandek fix-xellugija biex hekk jasal il-ħarsien qawwi tiegħek fuq kullimkien u l-ġemgħa fil-bżonn ikollha l-faraġ ħelu tiegħek.' GĦAQDA TAN-NAR SAN NIKOLA SIĠĠIEWI