F'Għeluq l-20 Sena minn Mewtu €Wiefied mill-ftit bnedmin verament tar-ruli li kelli l-grazzja kbira li naf mill-qrib' — Francis Ebejer Tifkiriet minn Pawlu Aquilina Dun Anton Vella twieled Is-Siġġiewi nhar it-22 ta' Settembru, 1907. Studja fil-Kulleġġ San Alwiġi Birkirkara u f''St Paul's Schoof' (wara ssemmiet UFlores College' u Ilum ''St Albert the Great College'') il-Belt Valletta. Fl-Università Gregorjana (Kulleġġ Franċiż) Ruma, minn fejn iggradwa S.Th.D., u wara Ph.D. Ordnat saċerdot nhar id-19 ta' Settembru, 1931. Miet fid-dar tiegħu tiegħu: 1, Triq il-Knisja l-Qadima, Is-Siġġiewi, nhar it-28 ta' Lulju, 1987. Waħda mill-grazzji sbieħ li Alla għoġbu jagħtini fi tfuliti kienet dik ta' meta ltqajt - jew aħjar Hu għoġbu Jiena kelli 7 snin u Dun Anton kellu 29 sena. Kont għadni kif għamilt il-Griżma ta' l-Isqof u Dun Anton kien qaddes 5 snin qabel, jiġifieri fl-1931, meta kellu 24 sena. Wara li qaddes, Dun Anton, li ġa kellu d-Dottorat fit-Teoloġija (S.Th.D), kompla jistudja fl-istess Università Gregorjana ġewwa Ruma fejn ħa d-Dottorat fil-Filosofija (Ph.D.) fil-qasam tal-pedagoġija - qasam ta' studju li għenu ħafna biex ikun edukatur eċċellenti tat-tfal u taż-żgħażagħ. Għalhekk, kif ġie lura minn Ruma fl-1933, huwa beda jaħdem biex iwettaq il-ħolma sabiħa tiegħu, ħolma li fir-realtà kien raha sseħħ fl-Italja tul is-seba' snin li dam hemm, dik ta' Ċirkolu ta' l-Azzjoni Kattolika fis-Siġġiewi. L-ewwel kien jeħtieġ il-post, id-dar fejn seta' jiġbor it-tfal u ż-żgħażagħ wara li jkunu għamlu l-Griżma ta' l-Isqof u jispiċċaw mill- Mużew. Il-post sabu, bil-kooperazzjoni tal-kappillan ta' dak iż-żmien, wara Monsinjur, Franġisku Saverju Mangion. Kienu jsibuh bħala 'l-lok tal-knisja'; fih kienu jinżammu ħafna affarijiet, fosthom it-tankijiet ta' l-aċitelena fil-bitħa, li fihom kien isir il-gass li bih kienet tinxtegħel il-faċċata tal-knisja u l-pjazza fil-jiem tal-festa ta' San Nikola, qabel is-snin tletin. Dan il- post għadu sa llum iċ-Ċirkolu ta' l-Azzjoni Kattolika fil-Parroċċa. jlaqqagħni - ma' Dun Anton Vella. Bil-għajnuna ta' rġiel u żgħażagħ, dak il-post irranġah u biddlu mil-lejl għan-nhar u beda jiġbor fih it-tfal u ż-żgħażagħ, l-ewwel aspiranti u juniores ta' l- Azzjoni Kattolika. Imbagħad, fl-1937, sar it-tesserament uffiċjali u b'hekk iċ-Ċirkolu ngħaqad mal-Federazzjoni Ċentrali ta' l-Azzjoni Kattolika, li kienet għadha fil-bidu tagħha f'Malta. Jiena kont wieħed minn dawk it-tfal u ż-żgħażagħ Siġġiwin ta' dak iż-żmien, is-snin ta' qabel u ta' wara l-gwerra, u li gawdejna mill-ħidma u mill-frott ta' dan is-saċerdot kariżmatiku u żagħżugħ, mimli enerġija fiżika u spiritwali li ried jimla lilna bihal Dun Anton kien jiffurmana spiritwalment u ċivilment. Kull filgħodu, aħna l-aspiranti konna nisimgħu l-quddiesa tiegħu li kien iqaddes regolarrment fis-sitta, fil-kappella li tinsab fis-sular ta' fuq tad-Dar tas-Sorijiet Franġiskani tal-Qalb ta' Ġesi, fi Triq il-Kbira. Konna ninġabru daqs kwarta qabel biex, kif xtaq hu, nagħmlu għaxar minuti meditazzjoni, li ġeneralment kienet issir minn fuq il-ktieb 'Tħejjija għal-Mewt' ta' San Alfons Maria De Liguori, f'waħda mill-kmamar jew klassijiet li s-sorijiet kellhom isfel. Kif jasal Dun Anton konna nitilgħu fuq warajh; min minna kien jixtieq iqerr, kien iqarru u wara joħroġ iqaddes. Kienu jgħinuh il-quddiesa żewġ aspiranti, li jinbidlu kull tant,u li jkunu tgħallmu Is-Siġġiewi Ġunju 2007 sewwa l-' għajnuna tal-quddiesa' bil-Latin, u bl-akbar devozzjoni, kif kien għallimna u jrid minna Dun Anton. Wara l-quddiesa konna noħorġu Ikoll miegħu sa ma nitferrxu u mmorru lejn djarna biex nitrejqu - konna nkunu ilna sajmin minn nofs il-lejl kif kien l-obbligu dak iż-żmien — u nitħejjew għall-iskola li kienet tibda fit-8a.m. Filghaxija, kuljum fiċ-Ċirkolu; immorru miegħu nagħmlu viżta lil Ġesti: Sagramentat u wara lura ċ-Ċirkolu biex flimkien miegħu ngħidu r-rużarju quddiem l-istatwa tal-Madonna, imżejna sajf u xitwa bil-ward u x-xema' tixgħel Kien ukoll jgħallimna l-kant liturġiku biex inkantaw fl-Ora Santa li kienet issir kull nhar ta' Ħamis. kif ukoll għal xi quddiesa kantata speċjali, bħal ma kienet dik ta' l-Ewwel tas-Sena, li kien Jum it-Tesserament tal-membri kemm qodma kif ukoll ġodda fl-Azzjoni Kattolika. Kull nhar ta' Hadd kien joħroġna passiġġata miegħu fil-kampanja u erħilu jsir tifel u bħalna jilgħab magħna l-ballun jew itajjar xi tajra. Kien jirrakkontalna stejjer tassew sbieħ li kien ikun ipprepara b'xi tagħlima għalina. Konna nieqfu quddiem xi niċċa tal-Madonna li niltaqgħu magħha fit- triqat tal-kampanja biex inpoġġulha xi fjuri u nkantaw is-Salve Regina bil-Latin. Fi triqitna lura lejn ir-raħal konna ngħidu r-rużarju. Kull tant żmien kien jeħodna ħarġiet jew 'xalati' madwar Malta f'postijiet sbieħ u ta' kultura, bħal meta ħadna naraw u tellagħna fil- Fanal ta' Delimara biex naraw kif jaħdem. Meta mbagħad minn aspiranti nsiru juniores jew żgħażagħ, kien isir l-akbar u l-aqwa gwida spiritwali tagħna. Kien ikun dispost għalina l-ħin kollu, kemm fiċ-ċirkolu kif ukoll fid-dar tiegħu. Kien il-gwida u l-missier tagħna Ikoll. Ħdejn il-Palazz ta' Selmun Ġunju 2007 Is-Siġġiewi U x'ingħidu għall-irtiri regolari ta' kull xahar, li kienu jsiru fis-skiet u l-ġabra ta' xi kappella, bħal dik ta' Ħal Xluq, Tal-Providenza, Tal-Għolja u Tal- Karmnu fil-Fawwaral Tassew, Dun Anton kien edukatur tagħna ż- żgħażagħ fis-sens wiesa' tal-kelma. Għaġinna b'edukazzjoni nisranija u ċivika u għamilna rġiel. Tana formazzjoni spiritwali u hejjiena għall-ħajja. Għallimna kif inħarsu 'l quddiem, inqassmu jew nipprogrammaw l-istudji, ix-xogħol, il-ġurnata kollha kemm hi minn x'ħin niftħu għajnejna filgħodu sa ma niġu biex norqdu. Lili ħeġġiġni biex nagħmel l-eżami għas-seminarju u minn hemm qabbadni t-triq li ħadd ħliefu ma qabbadni. Għalhekk dejjem sejjaħtlu t- tieni missier tiegħi għax fejn ma kinux jafu jmexxuni missieri u ommi, u fejn ma mexxewnix l-għalliema tiegħi, mexxieni hu. Bħal ma għamel miegħi, Dun Anton għamlu wkoll ma' tfal oħra. Alla beda jbierek kmieni l-ħidma sfiqa tiegħu bil-vokazzjonijiet saċerdotali: Patri Baskal Delia Kapuċċin illum Fr Frank - Dun Danjel Farrugia, Dun Karm Tonna, Patri Pawl Aquilina u Patri Ġużeppi Schembri it-tnejn marru bħala Ġeżwiti missjunarji fl-Indja, Patri Marcellino Scicluna Karmelitan, il- Fratelli/Brothers Ġiżwiti Nikola Vassallo, Philip li Ikoll kienu jfittxuh għall-gwida spiritwali. Ħafna żgħażagħ li ma sarux saċerdoti saru missirijiet ta' familji, mibnija fuq il-prinċipji li għallimhom. Lil dawn, Dun Anton baqa' jgħożżhom u jħobbhom ilkoll, sa ma miet ta' 80 sena, fit-28 ta' Lulju 1987. Ma' dan ix-xogħol kollu kien Direttur Spiritwali fl-Iskejjel Primarji, jaħdem fost it-tfal u l-għalliema li tant kien iħobb. Saħansitra kien jitla' bir-rota l-Fawwara biex jgħallem id-duttrina lit-tfal u liż- żgħażagħ ta' xi tnax jew ħmistax-il familja li kienu jghixu hemm. Ħajtu u l-ħidma tiegħu kienu kollha mmirati għall- edukazzjoni u l-formazzjoni taż-żgħażagħ. Il-ktieb tiegħu 'Vade Mecum tal-Katetikista''2 huwa xhieda ta' din id-dedikazzjoni tiegħu. Fil-parroċċa Dun Anton kien jagħti wkoll sehmu bil-qrar regolari kemm ta' nisa kif ukoll ta' rġiel, imma kien imfittex ħafna minn xebbiet u ġuvintur għax il- gwida tiegħu kienet tassew ċara u għaqlija. Għall-bidu Dun Anton kien Assistent Segretarju ta' Mons. Isqof Mauro Caruana u wkoll Kappillan tas- Sorijiet Franġiskani tal-Qalb ta' Ġesti. Xi snin wara kien inħatar Direttur Spiritwali fl-Iskejjel Primarji tal-Gvern. Hawn kien il-qasam tassew għal qalbu. Iż-żjajjar regolari fl-iskejjel li kellu f'idejh u l-kuntatti tiegħu mat-tfal fil-klassijiet ħallew ġid kbir, kif kienu jixhdu s-surmastrijiet u l-għalliema, fosthom is-Sur Francis Ebejer li għamel xi snin surmast ta' l-Iskola Primarja tas-Siġġiewi u li f'artiklu tiegħu li deher fil- magazin tal-festa tal-Banda San Nikola (Ġunju 1993) kiteb li Dun Anton kien ''Wieħed mill-ftit bnedmin verament tar-rufi li kelli l-grazzja kbira li naf mill- qrib'. Kien ukoll jiehu ħsieb il-kappella tal-Lunzjata fuq TaL-Għolja u kien hu li beda, bl-aspiranti, il-mixegħla tal-fjakkoli bil-bottijiet taż-żejt fil-jum tal-Ġimgħa l- Kbira fuq iz-zuntier tal-kappella u madwar is-Salib. Ħaġa kurjuża kien ix-xebh ta' wiċċu ma' wiċċ San Giovanni Bosco, il-qaddis edukatur kbir taż-żgħażagħ. Inżid ngħid li mhux biss fil-wiċċ kien jixbhu imma wkoll fil-manjieri ħelwin tiegħu u fid-dedikazzjoni għall-edukazzjoni totali taż-żgħażagħ. Il-persuna eżemplari tiegħu kienet tiġbed l-ammirazzjoni ta' kulħadd. Dun Anton kien xempju mill-isbaħ tas- saċerdozju. Ħdejn il-Fanal ta' Delimara 1 Din l-istatwa, li kienet mal-livell tal-bitħa u li wara li nbniet is-sala rikreattiva tellajnieha fuq l-istess bieb li ftaħna biex jgħaqqad iċ-Ċirkolu mas-sala, kien ħadimha wieħed mis-soċi jew imsieħba rġiel ta' l-A.K.- Simeone jew Xmun Farrugia — u kif xtaq Dun Anton innifsu. Rajtha ssir biċċa biċċa, b'kollox kien fiha tliet biċċiet - wara żdiedet b'biċċa 'faxxa' oħra 'l fuq minn irkobbtejha biex l-istatwa titwal. Inħadmet fil-kamra tar-razzett li Xmun kellu fit-Triq Ta' Kilpa, fejn ta' sikwit nhar ta' Ħadd kien jeħodna Dun Anton biex narawha ssir. 2 Kotba li ppubblika: Il-Vade Mecum tal-Katekista — 1946; Il-Kredu — 1951; Il-Katekiżmu (Imfisser għall-Iskejjel) L-Ewwel Ktieb — 1954. Dun Mario Mangion u Dun Josef Mifsud flimkien mal-familji tagħhom għandhom il-pjaċir jistednuk għall-Ordinazzjoni Saċerdotali tagħhom fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann, il-Belt Valletta nhar il-Ħadd 1 ta' Lulju 2007, fis-6.00pm u għall-Quddiesa Solenni ta' Radd il-Ħajr lil Alla fil-Knisja Arċipretali ta' San Nikola, Is-Siġġiewi: Dun Josef Mifsud nhar il-Ġimgħa 6 ta' Lulju 2007, fis-6.30pm (fil-5.15pm jitlaq mid-dar fi Triq Lapsi, akkumpanjat miż-żewġ baned tas-Siġġiewi) Dun Mario Mangion nhar il-Ħadd 8 ta' Lulju 2007, fis-6.30pm (fis-5.45pm jitlaq mid-dar fi Triq Profs N. Vassallo, akkumpanjat miż-'Żejtun Scouts Group') Is-Siġġiewi Ġunju 2007