il-Festi fagħna 2006: Manafux sew sew meta twieled Missierna San Pawl. Żgur li kien għadu tfajjel meta ħaġġru lil San Stiefnu. Tant hu hekk, li ma ħax sehem fit-tħaġġir, iżda għasses il-ħwejjeġ tal-ħaġġara. Dan ifisser li għal xi s-sena 30 W.K., kien għadu. fl-axijiet, jiġifieri kellu xi ħdax, tnax jew tlettax-il sena. Ngħid hekk għax, jekk Kristu Sidna twieled lejn is-sena 6 QK., sallbuH ta' 33 sena u San Stiefnu kien l-ewwel martri wara li Sallbu lil Ġest, it-tħaġġir ikun seħħ sat-30 W.K. Għidt li Kristu twieled madwar is-sena 6 Q.K., għax meta kkalkulaw il- kalendarju Gregorjan, jidher li għaddew ħażin u bdew jgħoddu minn meta Ġest kellu xi 6 snin. Għad li m'għandux x'jaqsam ma' l-istorja li qed ninseġ, ta' min isemmi li jista' jkun li Ġest, fil-fatt, twieled f'Settembru u mhux f'Diċembru. Dan kollu biex inqiegħed f'kuntest l-għażla arbitrarja tas-sena 6 W.K. mill-għorrief, bħala s-sena tat-twelid ta' Missierna San Pawl. Dan sar biex niċċelebraw l-anniversarji l- kbar tat-twelid ta' Missierna San Pawl. Biżżejjed tiftakar li r-renjanti sikwit ikollhom l-anniversarju veru ta' għeluq sninhom, kif ukoll dak uffiċjali fuq data differenti minn dik li jkunu twieldu fiha. Jekk dawn in-nies li m'huma xejn jiffesteġġjaw għeluq sninhom, kemm jixraqlu iktar Missierna San Pawl li jkollu għarfien, ta' l- inqas, ta' sena uffiċjali bħala dik tat-twelid tiegħu. Mela din is-sena 2006, taħbat it-tieni millennarju uffiċjali mit-twelid ta' Missierna San Pawl. Xieraq iktar mis-soltu li nagħtuh ġieħ. L-aħjar mod biex nagħmlu dan hu b'monument intern ta' ħajja tajba u dixxiplinata, mogħdrija lejn għajrna, stqarrija dejjem, ċara u bla biża' tas-sewwa, maħfra ta' min iregħexna u fidi ghamja fil-providenza ta' Alla. Pittura tal-Matrona Cosmana Navarra magħmula minn Gio. Tinsab fis-sagristija tal-parroċċa. Iżda aħna Ikoll bnedmin u jgħin li nagħtu xhieda esterna ta' kewn intern u moħbi. Din kienet waħda mir-raġunijiet għaliex fl-2006, mill-ftit li għandi xtaqt noffri ġieħ lill-Appostlu San Pawl. Għaddew bosta ħsibijiet: statwa, pedestall, pittura, lampier. Kollha sbieħ. Imma ridt li jkun hemm fiha sens iktar ċar ta' talb. It-talba l-iktar perfetta hi żgur is- Sagrifiċċji tal-Quddiesa. Il-mużika hi pittura bin- noti, skultura bir-ritmi, binja bl-armonija. — Il- mużika, ukoll lajka, hi talba li tfaħħar lil Alla mill-oħla ħolqien Tiegħu, il-bniedem mogħni b'ruħ. Għalhekk qtajtha li nikkummissjona quddiesa f'ġieħ San Pawl. Ma ridtx niddeffes fejn ma jesagħnix u ma xtaqt b'ebda mod infixkel il-festi titulari. Iżda xtaqt li l- Prima Dinjija tingħata fil-knisja tal-Grotta ta' San Pawl tar-Rabat. Dan għax din l-ewwel knisja ta' Malta u minhabba r-rabtiet li għandi mar-Rabtin. Iddiskutejt ix-xewqa tiegħi ma' l-Arċipriet, il- Kanonku Louis Suban, u hu nebbaħni li żgur ma kienet tfixkel xejn fir-Rabat li kieku l-Prima Dinjija ssir nhar il-festa tal-Konverżjoni ta' Missierna San Pawl, il-25 ta' Jannar 2006. Wara, kull fejn seta', għinni u inkoraġġini. B'din il-quddiesa xtaqt ukoll infakkar f'eroj Maltin Rabtin li, ta' ingrati li aħna, insejna. L- ewwel fosthom Ġużeppi Callus, dak l-eroj Malti b'rabtiet ukoll mal-Knisja tas-Simblija, li La Valette qatel xi tliet snin qabel l-assedju ta' l-1565. Qatlu, għax Ġużeppi Callus iddefenda l-parlament Malti, l-Università, dik l-Università li kienet ikkonfermata lilna fil-Magna Carta minn Fonzu l-Manjanmu ta' Aragona fl-1928. Ġużeppi Callus miet jiddefendilna d-drittijiet tagħna u nsejnieh. nobbli ma ħamlitx meta l-kavallieri ħatfu ul-Grotta ta' San Pawl mingħand il-Knisja Maltija u bnew fuqha knisja li xejnet dik eqdem tal-Knisja Maltija li kienet maġenba. Minn butha, ħattet din il-knisja antika ta' qabel u flokha bniet it-tempju maestuż li għandna llum u għanietu b'rikkezzi liema bħalhom. Fl-aħħar, għax il-borma fuq tlieta toqgħod, ridt infakkar lin- Nutar Emanuele Vitale li, b'kuraġġ, mexxa l-Maltin fir-rewwixta kontra l- xhur qabel il-kavallieri kienu ħarbu jiġru minnhom. Hemm iżjed, imma l- oħrajn sensilthom biss billi ftakarthom bħala dawk il-Maltin l-oħra li bħalhom għarfu jħobbu u jaqdu lil pajjiżhom. Għax naf li r-Rabtin tassew iħobbu u jifhmu fil- mużika, fittxejt kompożitur mill-aqwa, l-ewwel Malti b'PhD fil-kompożizzjoni, Jesmond Grixti. Dan kien ħariġni ta' nies meta sentejn qabel ikkummisjonatu jikkomponi kunċert għall-kitarra u orkestra għall- kunċert ċelebrattiv ta' l-ergħin anniversarju ta' l- Indipendenza ta' Malta. Għażilt ukoll żewġ vuċijiet mill-aqwa, il-Mezzo Sopran Claire Massa u l-baxx Noel Galea u bħala Surmast lil Alan Chircop li għandu esperjenza internazzjonali. Fehemt lil Jesmond x'ridt: quddiesa għall- orkestra ta' daqs li kien tipiku għal dan it-tip ta' Il-maskra tal-wiċċ mejjet ta' Cosmana Navarra, merfugħ fil-Mużew tal-parroċċa Il-kappella Medjevali tas-Simblija xogħol fis-sbatax u t-tmintax-il seklu, għal mezzo sopran u baxx. Iżda ma ridtx ngħodd lir-Rabtin b'nies li japprezzaw biss iz-zinnannati tas-soltu. Kelli fiduċja li, ta' nies li tassew japprezzaw il- mużika, ir-Rabtin kienu jagħrfu kompetizzjoni ta' kwalità f'idjoma moderna u hekk tlabtu. Sikwit, mużika għall-quddiesa tista' tindaqq ukoll bħala kunċert u mhux waqt quddiesa li tkun inspirata. Iżda ma seta' qatt ikun, kif min ma jifhimx seta jgħid, li mużika għall-quddiesa tista' tkun tajba biss għall-kunċert u mhux waqt il-quddiesa li tkuninspirata. Ma kelli qatt dubju li, din il-mużika kellha tindaqq waqt is-sagrifiċċju tal-quddiesa. Jesmond Grixti, ġentilment għaddieli l-ewwel abbozzi vagi li għoġbuni u mxejna. Mhux se niġbidha fit-tul dwar id-diffikultajiet tat-triq li konna qbadna. Malli tlabt lill- ħabib kbir tiegħ, l-Eċċellenza Tiegħu, il-President Emeritus Ċensu Tabone jekk jaċċettax li tindaqq taħt il-patroċinju tiegħu, laqa' l-istedina bil-ħerqa u b'entużjażmu. L-istes għamlet is-Sinjura Tabone. Stedint ukoll lill-Eċċellenza Tiegħu, il- Kummissarju Għoli ta' l-Awstralja għall-Malta u s-Sinjura tiegħu, Richard u Helen Palk, minħabba li Jesmond Grixti qed jistudja fl-Awstralja u wkoll għax kien involut meta ngħata l-kunċert tal-kitarra hawn fuq imsemmi. Stedint ukoll lill-Eċċellenza Tagħha, l-ewwel Ambaxxatur ta' l-Awstrija għall- Malta minn żmien il-kavallieri, Dr. Elizabeth Kehrer. Il-kumplament ma stedint lil ħadd. Din kienet festa għar-Rabtin u kollha merħba bihom. Fil-fatt, għad li m'għamilt ebda pubbliċità, il-kelma ġriet u nhar il-Prima Dinjija, ġew kritiċi u bosta nies minn bliet oħra. Il-provi nżammu parti fid-djar u l-ensembles fis-Saint Patrick Hall. Dakinhar tal- Għadd 30) Prima Dinjija, qalbi kienet ittaqtaq xi ftit. Imma Missierna San Pawl ħarisna. Il-quddiesa kienet iċċelebrata mill-Wisq Reverendu l-Arċipriet, il- Kanonku Louis Suban u miegħu r-Reverendi Kanonċi, Mons. Ġwann Azzopardi… Il-quddiesa kantata ngħatat taħt il-patroċinju ta' l-E.T. u s-Sra. Ċensu Tabone u fil-preżenza tal-mistednin distinti hawn fuq imsemmija. Il-mużiċisti kienu: prim vjolin — Antoine Frendo, sekond vjolin — Roberta Attard, vjola — Sarah Spiteri, vjolonċel — Varoslav Miklukho (ON), kuntrabaxx — Lino Cremona (Prim ON), obwe — John MeDonough (Prim ON), tromba — Kevin Abela (Prim ON), perkussjoni — Daniel Cauchi u Emanuel Busuttil. Din il-quddiesa ntlaqgħet tajjeb u kont sorpriż li fl-aħħar il-fidili nfexxew f'ċapċip. Kopja tal-mużika l-Awstralja, il-Gran Brittanja, l-Amerika u l-Italja u dawn kollha qablu mar-Rabtin għaqlin u faħħruha bil-kbir. karatterizzata mill- St Edward Street, Rabat Tel/Fax: 2145 5033 Mob; 9949 4598/7988 0192 L-elementi kewn omoġenju tal-kompożizzjoni. mużikali huma msensla ma' xulxin b'maestrija b'mod li jissinerġizzaw mal-partijiet differenti tal- quddiesa. Kif kont tlabt, il-lingwaġġ mużikali hu kontemporanju u jixhed it-test liturġiku. Il-gravità tonali, hi rappreżentata, jekk mhux ukoll mibdula, minn melodija minimalista, sfumaturi armoniċi u orkestrazzjoni delikata, anġelika u kkulurita. L- assi spiritwali-uman hu mixhud fil-modi differenti, dettaljati u dinamiċi, bħal fil-pietoso fil-Kvrie u fid- dolce cantabile tal-Benedictus. Il-Kvrie, hi devota u ħlejja. Il-Gloria, toħloq bilanċ billi tantiċipa xi mossi mużikali importanti u billi terġa' lura għall-oħrajn u b'mużika partikolari, ippersonifikata fil-linja speċjali għat-tromba. Is- Sanctus hu maestuż u anġeliku. L-Agnus Dei hu msellem, trankwill u paċifikament invokattiv. Grat ħafna li kelli l-opportunità nżid b'xi mod ċkejken l-għana tal-Knisja tagħna. Tkun ħaġa sabiħa kieku terġa' tibda d-drawwa ta' kummissjonijiet ta' quddies għal din il-festa. Jispeċjalizzaw fil-Filugranu 18ct, 9ct, Deheb Abjad u għażla kbira ta' Fidda