KORZZONI LETTERATURA Il-Ħamis 10 ta' Awwissu 2017 19 IL-POETA RUZAR BRIFFA (4) L-imħabba u l-illużjonijiet li ġġib magħha Ikompli mill-ġimgħa l-oħra Hu ma jħossux barrani biss fil-kotrta imma wkoll quddiem ix-xbieha tal-Ma- donna. F''Il-Għanja tal-Im- nikket' huwa mdejjaq għax iħossu għeri quddiem il- Madonna għax m'għandux x'joffrilha: 'Jiena biss kont il-barrani / Mingħajr ward u deh'b il-għani, / Jiena bissi'. Hu m'għandux x'joffrilha ħlief 'ix-xewk minn qalb ix- xagħri / U għollieq, marrad, musfari'. Briffa jħossu inqas minn ħaddieħor anki qud- diem il-Madonna iżda din ma tiġġudikahx. B'hekk il- poeżija tagħlaq b'volta għax il-Madonna serrħet 'lill- qalb għajjiena' tal-poeta. Il-malinkonija tiegħu ġieli taqleb għall-aħjar hekk kif juri bidla fil-ħsieb malinkon- iku għal wieħed ta' tama. Dan jidher f' 'Ix-Xita Nieżla' fejn jippreżenta lix-xita bħala l-element naturali li jġib id-diq miegħu. Juża x- xita bħala dan l-organu min- ħabba. s-simboliżmu tas- smewwiet jibku mal-biki tan-nies. Din il-poeżija tit- tratta lill-poeta solitarju li huwa għajjien minħabba l- ħsibijiet tal-ħolm li ma jseħħ qatt u r-rutina tal-ħajja fil- waqtli qiegħed jimxi fit-triq. Briffa jirrepeti ħafna l-kelma 'waħdi' biex jisħaq fuq il- patetiċità u l-fissazzjoni ma- linkonika. Huwa saħansitra juża r-raba' vers għal din il- kelma biss. L-aħħar strofa turi t-tama tal-poeta fil-ġej- jieni u din tasal tegħleb id- dwejjaq u l-bikja tiegħu: Imm' għada riħ ieħor Jonfħilna fuq l-art, U għada riħ ieħor Ikeċċi lill-mard. Iktar ma l-poeta jisfa miċ- ħud min-nies u mill-im- ħabba, iktar jinqata' għalih u elitista. L-elitiżmu jidher f''Lil FS. Caruana' fejn jir- rispondi l-ittra ta' sieħbu li tħasseb dwaru għax kien ilu ma jara xogħol minn tiegħu. Briffa jagħtih risposta li l- poeżija hi l-unika ħaġa li ġġiegħlu jħossu ħaj u li kieku kellu jiskot minnha kien jitlef il-ħolm tiegħu. Il- poeżija hi li tagħmlu aħjar mill-bnedmin l-oħra u tbie- għdu minnhom għax huma kollha l-istess. mingħajr ħolm: Int taf, Saver, li nżomm il-ħajja bħala fiergħa U aktarx li jien sirt ma nemmen f'ħadd, 'mma. x'jibqa' fija jien, jekk niċħad ħolmti U nisfa' bniedem…hekk… bħal mhu kulħadd2' Il-ħolm tiegħu jgħinu jgħix fl-illużjoni tas-sbuħija tal-ħajja mqar għal ftit għax inkella jispiċċa bniedem ko- muni li jeżisti bla skop fil- ħajja. Jagħlaq l-ittra billi jit- lob lil Saver li jekk xi darba għad tmut il-ħolma tiegħu u veru jneħħi ħajtu, inaqqaxlu fuq il-qabar li 'hu miet għax le ma xtaq ikun mal-qtajja' '. Il-ħsus tiegħu huma. xi drabi mħawdin għax ġieli jibki biex ikun parti mill- kotra u ġieli jgħajjar lill-kot- ra għax hi aljenata u tgħix ħajja assurda. Il-kotra dej- jem ċaħditu u huwa jsib il- wens fil-poeżija li toffrilu l- ħarba fil-ħolm. L-imħabba għal Briffa ma kinitx hienja imma kienet esperjenza li kkaġunat id- dwejjaq. Il-ħolm dwar l- imħabba safja huwa biss il- lużjoni u jwassal biex dak li jkun jiġi tradut u diżapp- untat. F''Tfajla, Toħlomx' jindirizza tfajla mbikkma u javżaha biex ma toħlomx dwar l-imħabba għax. il- ħolm huwa biss gideb. Il- ħolma ''fiergħa'' tingannak għax taħbilek il-hemm tal- ħajja billi tpinġilek kollox sabiħ. Il-poeta jistieden lil din it-tfajla biex tmur għan- du biexjoffrilha mħabbtu: 'U jekk qatt, tfajla, għad jiġrilek bħali, Li emmint kollox u ma bgħadt lil ħadd, Imbagħ'd lagħbuni u kol- lox sfali ħsara, Tant illi qalbi ċaħdet lil kulħadd, Ejja' għandi, tfajla, tkun imsejkna bħali, U bħali, tfajla, tkun ma temmen f'ħadd. ' Din l-istedina lit-tfajla hi xbieha hi meħuda mill-Bib- bja fejn Kristu jistieden lil kull min jemmen biex jimxi warajh biex imexxih fit-triq tas-salvazzjoni. Briffa jaqbad it-tbatija tie- għu u jwaħħadha mat-tbati- ja tat-tfajla biex hekk huma joħolqu mħabba pura. Il- poeta jsejjaħ lit-tfajla ''msej- kna'' u jgħid li hi bħalu. Il-ħolm bħala aġent ta' in- gann u diq jidher ukoll f''Kull Ħolma ta' Sbuħija'. Il-poeta jibda billi jistqarr li l-ħolm mhux imwettaq iġib swied il-qalb'' u l-imħabba 'iġġib magħha diq it-talb'. Il-ħolm u l-imħabba huma biss illużjoni u tama fiergħa. Minkejja dan, fit-tieni strofa tidher bidla fil-ħsieb tal- poeta hekk kif jammetti li ji- ppreferi ibati bħala bniedem sentimentali milli jisfa bnie- dem bla ħsus. Id-dwejjaq u n-niket huma bżonjużi biex daklijkun ikun jaf li qiegħed jgħix. B'hekk il-poeta. jagħlaq bil-ħsieb li l-ħolm mhuwiex fieragħ għax l-uġigħ li jqan- qal fil-qalb huwa tfakkira li huwa ħaj: 'Imm'aħjar bil-qalb maq- suma Tgħix bl-imħabba u bis- sbuħija Milli f'għors il-ħajja fier- għa Tarmi s-snin minn taż- żgħożija. ' Il-ħolm huwa l-ħarba tal- poeta iżda dan jibqa' ħolm biss. F''Ħolm' huwa qie- għed joħlom li jinsab mis- trieħ f'art imbiegħda fejn ebda riħ kiesaħ li jokrob ma jistennieh wara biebu. F'din l-art ix-xmara tgħanni u tir- togħod iżda mhux bil-biża' imma għax hi 'bogħ'd mill- qilla kiefra / ta' min ixerred semm'. Hekk kif ikun mit- luf fil-ħolma, il-karba tal- mewġa ġġib lill-poeta f'sen- sih u huwa jerġa' lura fid- dinja reali. L-ewwel u l-aħ- ħar strofa huma l-istess; l- aħħar waħda hi ritorn għal dak li hu fil-verità. Fl-istrofi ta' bejniethom jesprimi l- ħolma tal-poeta li tibqa' biss ħolma: 'Tlbieraħ smajt il-mewġa U ħsiebi dlonk intilef Fil-ħolm li ma ħlomt qatt.' Il-poeta għamel ħabta jemmen li l-imħabba tista' tifdi d-dwejjaq tal-bniedem. F''Il-Għanja tal-Imħabba', huwa jgħanni lil ċerta Dori- na biex idawrilha l-ħsieb dwar l-imħabba għax din f'qalbha jaħkimha 'l-bard ta' Jannar'. Hu jipprova jikkonvinċiha li l-imħabba hi s-salvazzjoni tagħha iżda Dorina ma temminx f'dan: 'Kull m'hawn f'din id- dinja jitbekka l-imħabba, L-imħabba li tnessi fil- ħajja kull hemm, Li treġġa' ftit hena fil-qlub imbikkija, U tbiegħed mill-bniedem kull deni, kull semm'. Il-poeta jemmen li l-il- lużjoni tal-imħabba hi im- portanti għax minħabba fiha l-bniedem ikollu skop għal- xiex jgħix: ''Imsejken min jitlef it-triq tal-imħabba, Għax. jidħol f'mogħdija mimlija bl-għollieq, Iħalli għal dejjem kull ferħa, kull barka, U qalbu jirhenha għall- biki, għad-diq'. Jissokta d-dieħla