ir-romantiċi, huwa ma jsir qatt poeta romantiku kif nifhmuh mill-istudju tal-poeżija tas-seklu dsatax, Ġorġ Pisani, minn barra minn fid-drammi soċjali tiegħu, jidher li qatt ma ħabbel rasu bi problemi filosofiċi jew morali, illi llum, f'dinja ta' nkwiet u ta' idejat imħallta, jistgħu jħabbtu mhux lil wieħed u tnejr., iżda lil ħafna u ħafna. illum hemm bżonn illi kulħadd ikun appostlu, u l-arti, bħala parti integra minn ħidmiet il-Bniedem, hemm bżonn li tiġi mħaddna għal skopijiet intelletwali u fejjieda u ta' siwi morali u reliġjuż għal kulħadd. Hemm bżonn li l-artisti tagħna jaħdmu bl-istess sis- tema organizzat ta' dawk l-artisti li mhumiex magħna. Kif l-artisti anti-kristjani u pagani jinqdew bil-ġmiel biex iħassru l-ġenerazjoni li tielgħa, u kif huma jinqdew bl-arti sabiex il-valuri immorali jieħdu post il-valuri morali, sakemm iġibu lill-umanità taħt bandiera waħda ta' materjaliżmu u paganiżmuv, hekk ukoll l-artisti Nsara għandhom jagħmlu appell, bis-sbuħija tal-Arti, lis-sentimenti reliġjużi u morali tal-ġenerazjoni ta' żmienna. i ta' A. Cremona. F'ILOLOĠIJA U STORJA. Forom ta' Nomi mit-Taljan jew Sqalli Nomi tal-forma KVKKv, mhux imnisslin minn verbi, huma iktarx ta' nisel barrani jekk fihom ma jkunx hemm radikali jaringali (tal-gerżuma). Nisel barrani Nisel semitiku Venda Berqa pesta : fergħa ferla rebħa ienza mergħa berġa xewqa mensa sengħa ċerna xemgħa merċa demgħa renta werqa In-nomi ġebla u xewka u xi ieħor huma eċċezzjoni. N.B.—Ħafna minn dawn in-nomi fil-Malti jbiddlu l-ewwel vok. ei, Bż: tinda minn tenda; virga minn verga; lixka minn esea. —i4 — Mudell BORŻA Nisel barrani Nisel semitiku Konka Qoxra forka qotna forma għoqda tomna għoġla morsa għorma ronda ħolqa fonġa roqgħa Assimilazzjonijiet tal-Vokali fi kliem Malti mit-Taljan jew mill-Isqalli, MISTRIEĦ (nom) u MISTRIEĦ (aġġettiv). Il-Prof. Ġ. Aquilina fl-aħħar ħarġa ta' LEĦEN IL-MALTI jagħti xi tagħrif. dwar il-kelma mistrieħ li fil-Malti hija użata sew bħala nom kemm bħala aġġettiv. Bħala żieda ta' dak li fisser il-Prof. Aquilina, xtaqt nagħmel dawn l-osservazzjonijiet dwar il forma morfoloġika ta' dil-kelm fiż-żewġ funzjonijiet tagħha fil-Malti:— Illi l-forma tal-kelma mistrieħ (migtiel, mistqiel jew mis- tqài) issibha sew bħala nom kemm bħala aġġettiv mhix ħaġa eċċezzjonali. Bħala nom ara muftieħ (minn fetaħ) miżien (minn wiżen). Bħala aġġettiv, ara mistgħan (minn għan). L-iktar li taqbel mal-forma mistrieħ, bħala aġġettiv, hija l-kelma mistgħàn, imnissla bħal mistrieħ mill-verb moħfi tal-10 forma. Fil-Malti qajla ssib nomi verbali mill-forma mnissla li jaqblu mal-forma mstrieħ (nom). Bħala nom għandna il-kelma mustardħ fil-Għarbi Eġizzjan li taqbel mal-kelma Maltija mistrieħ, kif ukoll il-kelma mustd- ràħ, imsemmija mill-Prof. Aquilina minn Beaussier, nom mim- mat tal-forma mnissla istargħa (Għarbija) u ta' strieħ (Mal- tija). Il-forma mustarih, jew mostariħ, bħala aġġettiv, li nsibuha sew fil-Beaussier kemm ukoll f'dizzjonarji ta' l-Għarbi, ta' l- Affrika ta' Fuq, ma tinsabx morfoloġikament fil-Malti, imma iva taħt il-forma ta' misrieħ li taqbel morfoloġikament ma seħbitha mistgħan, mibnija fuq il-forma stgħan bħal strieħ, u mnisslin ukoll minn verb moħfi bħal strieħ minn rah. Naraw, għalhekk, li morfoloġikament il-kelma mistrieħ, skizz l-sħana tmiem bħala nomi, taqbel mal-forma Għarbija mustardħ, imma bħala aġġettiv ma taqbelx mal-forma Għarbija mustariħ jew mosta- riħ, imma taqbel biss mal-forma misfgħan, Jista' jkun, wara kollox, li: b'analoġija. tan-nom mistrieħ, il-kelma mustarih, Għarbija, fil-Malti saret fonetikament mistrieħ, A. Il-Kastell Sant'Anġlu fiż-Żminijiet tan-Nofs. Prerogativi tal-Fewdatarji. Fi żmien il-fewdaliżmu f'Malta, Malta kienet maħkuma minn fewdatarji b'titlu ta' Kontijiet jew Markiżi. Id-dar, fejn soltu jgħammar il-fewdatarju, kienet il-Kastell (Castello a Mare), il-lum Sant'Anġlu mibni taħt in-Normanni. Dan il- post magħżul mill-Konti jew Markiż kien juri s-setgħa li dana kellu mir-Re fuq il-baħar (karika li kellu wkoll il-Kastellan u t-Titolari tal-Kappella tal-Kastell b'ħatra mir-Reġina Bianca fl-1409), kif ukoll is-setgħa Komunali, jiġifieri tal-Gvern ċivili tal-Gżira. Il-fewdatarju kien, għalhekk, jippreferixxi li jkollu daru fil-Kastell milli fil-Belt ta' l-Imdina. Din il-furtizza lill-karika tal-Konti kienet tagħtih ċerta indipendenza li twieġeb għat- territorju fewdali tiegħu, bil-karika ta' Ammirall u kariki oħra mogħtijin lilu mir-Re — maqtugħ għalih saħansitra f'dik li hi ġurisdizzjoni spiritwali tal-parroċċa, tas-sobborg. Ma jistax wieħed ikun jaf sewwa b'liema pattijiet il-Konti jew Markiż ta' Malta kien marbut. mar-Re meta dan. tah il- pussess tal-Gżira bit-titlu ta' Konti jew Markiż u x'setgħat kellu għal dawk li buma drittijiet ta' ħaraġ, tassi jew dazji. Iżda, mill-banda l-oħra, jidher li l-fewdatarji, jekk ma kellhomx bi dritt xi setgħat fuq xi risorsi, dan id-dritt kienu iktarx jeħduh b'idej- hom kif naraw mill-protesti u Imenti tal-poplu meta dan talab kemm-ji darba li l-Gżira ma tibqax taħt is-sjied fewdatarji minħabba t-tagħkis ta' ħaraġ, sisa jew taxxi li huma drittijiet tas-Sultan, Qatt ma kien hawn poeta li ma kellux qalbu flokha. — (Emerson) — Għadni qatt ma ltqajt ma poeta li ma kienx jidhirlu li hu l-aqwa wieħed. — (Ċiċerun) — Iċ-Ċivilà mhix rebħa wara oħra fuq in-natura.