mid-drammi huwa l-mod li bih l-awtur joħroġ in-nisġa tad-dramm mibaija fuq il-kuntrast tal-karattri. Hekk naraw li f'Adam u Eva il-kuntrast qiegħed mhux bejn persuna u oħra iżda bejn l-istess bniedem f'etajiet differenti. F'Il-Fortuna tal-Bakkaljaw il-kuntrast qiegħed bejn Spiru t-tallabu Tonina w uliedha. Dawn ilkoll fqar, iżda Spiru kuntent u kwiet bil-ħajja li qed igħix u l-oħrajn, bil-maqlub tiegħu, dejjem moħħhom iħabbat sitta sitta jhewdnu fuq il-flus li m'għandhomx..Jekk inkomplu nistudjaw id-drammi l-oħra wieħed wara l-ieħor naraw li kollha huma mibnija fuq dan il-kun- trast. L-awtur jidher li ħoloq formula li fuqha sejjes id-drammi tiegħu kollha, iżda b'effett differenti kull darba għax użat fuq problemi u kar- attri li ma jaqblu xejn bejniethom, u għalhekk l-ebda wieħed ma jtellef lil ieħor, BERNADETTA DDOQQ IL-PJANU Ma jitkellmux il-fjuri Imma fil-qalb joħolqu l-armonija. Ma titkellimx għalissa Dil-warda — Bermadetta — Imma tġanqal fil-qalb daqq ta' sbuħija Xi ħlewwa għasslitli f'qalbi l-lum fis-siegħa Li rajtha, t Li smajtha, B'libsitba bajda kollha ward irqiq, Issul, b'id waħda Mistrieħa mal-banketta, U bl-oħra fuq il-pjanu tfaqqa' sfiq, U bit-tbissim iddawwar lejja lura Ir-rwejsa sbejħa xmejxa, bewsa, fjura, Sabiex — ta' daqqha ħlejju Għaliha, Għalija — Ferħba mkabbar turini U flistess ħin, taf jew ma tafx, tagħtini, NGĦANNILEK, BINTI. (Il-lejla u drabi oħra). Il-LEJLA bdejt ngħannilek. llba l-mamma f'nuqqas versija għalik tfakkami b'dehwa ta' talb mill-qalb. Poeta ieħor għannielek, 'mma le l-papa', le lilek li jistħoqqlok fuq li jistħoqqlok, xemx ta' bint irżina. Il-lejla qed ngħannilek. Le ma nwaħħal ft għeja tax-xogħol u fin-nuqqas ta' siegħa kwieta u miġbura, L-lejla ninsa kollox u fik niftakar biss, fik li jum tingħi għaddejt mindu dal-għodu ħadt titqiba kontra l-mard kiefer li ma tafx bi ħjielu f'did-dinja fejn tinsab, tarbija safja. U xħin intemm ngħannilek niġi ħada il-marqad ċkejken tiegħek u nittawwal lilek fir-raqdali f'dal-ħin serrħitek, u waqt li nħares lejk inġibek b'moħħi mill-ġdid f'dirgħajja li għafastek bihom il-lum ma' sidri bi tqanqil mill-akbar ta' mħabba w ħniena ta' papa'. F'dirgħajja ukoll għaraxtek biex imbissmek w għedilek fawra ta' kliem li jfaħħrek, bħallikieku ħsibt li tifbimni w, bħala tfajla, ngħo ġbok u, fl-għoġba tiegħek, indarrilek. F'wiċċek lewn ħawħ il-bitħa li dil-ħabta taħtu tqiegħdek il-mamma ħelwa bħalu w bħalek dal-waqt inbusek niġi, Bemadetta, u, Bernadetta, xħin ħafif inbusek tbissimli waħda, trid/, tbissimli l-għaxwa li taf tagħtini w ibqa' rieqda sħuna fit-telqa tas-serħan w ofrogħ fil-ħemda. BERNADETTA TONFOĦ FLAWT Bernadetta ċ-ċkejkuna Qagħdet bil-qiegħda fl-art bi flawt tal-plastic U bħal Indjana bdiet iddoqq weħedha U saħħret Mhux serp bla ħlewwa, iżda l-Gost li ħarken Jara, jisma' w jitgħaxxaq. Ma nafx għaliex jekk tas-serduq jien nisma', fid-dlam tal-lejl, fil-ħemda, il-leħen kiebi, u naħseb fil-Ħaqq, fit-tmiem ta' jiemi… Mulej, bħal siġra, f'dal wied tad-dmugħ ħawwalini sabiex frott tajjeb nagħti tul ħajti… Għaddew il-ġranet… tat-frott sabib din ruħi… Nibża', nirtogħ'd, Mulej, għax Ħakem int tas-Sewwa… Dal-leħen tas-serduq, dal-leħen kiebi jinfed lil qalbi u naħseb fid-dnub ta' Pietru, naħseb f'ħtijieti… Dal-leħen li bil-lejl jinfed lid-dalma, jinfed lil ruħi Ħniena, Mulej, … Maħtur kont jien mil-tjieba tiegħek rażul, qassis ta' Mħabbtek, xbieħa ta' Kristu, noffri l-Quddies, inbierek, naħfer dnubiet il-ħati, fl-imħabba l-qlub inżewweġ, l-erwieħ fit-tmiem tal-ħajja inwassal ġo Ħdanek… L imxejt, Mulej, tul Bajti fl-imħabba, t-tjieba, d-dmir Mulej Ħanin, Int maħfra ta' dnubieti… Infed, serduq, Infed lil ruħi, b'leħnek hekk kiebi, bħal Pietru, nibża', nirtogħ'd P. ĠUsE CREMONA O.F.M.