Mikiel kien għadu kif ġie mill-maħżen. Kien iżomm il-kot- baix-Xatt ħdejn ta' Lies, minsub minn filgħodu sa fil-għaxija ġo qatgħa ħidejn il-bieb, donnu żiemel fil-maxtura, fuq siġġu għali tas-sogħda mdawwar b'karti jperpru fl-imsiemer jew imgezzin kif ġie-ġie. Il-maħżen, kienu jgħidulu : is-sur Kelin, għax kien iridha m'hux ftit. Kliem ftit ma' kullħadd u wiċċu dejjem imqarras. Id-dar kellu l-mara, qaddisa żgħira, dejjem sejra lejl u nhar, tafisel, traqqa', tmeslali, u tqies li b' dak li kien jatiha fix-xahar Kelinu ma kien j jonqsu xejn. Dakinhar sabha mbergħina tagfimel il-mejda bil-għaġla. —Għadu mhux lest '— gerger malli neħħa l-kappell. —Għad, Kelin, għax il-lum ħriġt mument sa għand l-avu- kat u żammni siegħa, Taf li l-wirt taz-ziju Pawl wasal 7 —Ħallini mill-wirt, niekol irrid. — Il-lum wasal sa fl-aħħar. L-avukat qalli li għandi mi- tejn lira fis-sena għal għomri u dawn neħodhom tant kull l-ewwel tax-xahar. —Mitejn skud fix-xahar. Ma għabbiekx qaribek — —-Dejjem nieħdu ftit tar-ruħ. Inkun nista' nagħmel biċċa ħwejjeġ u nikri mizzanin suret in-nies. —Hawn aħna, ġa lisibt kif ittajjarhom fir-riħ dal-flus; did- dar ma tesgħekx 7 ilna fiha s-snin, u dal-ħwejjeġ x'tambihom' Int qajla toħroġ. Għandek wiċċ tiddandan ukoll. L a or ġiebet l-ikel fuq il-mejda u l-flus ma semmithomx iżjed. Kelinu kiel u ħareġ. Fit-triq ħass ruħu ħafif u sa wasal il-maħżen ħaseb kif iqassam il-mitejn skud. Fl-ewwel tax-xahar ta' wara, il-flus waslu. L-avukat bagħathom mar-raġel ta' l-uffizzju. Kelinu qabadhom f'idejh u deffishom fil-but. Vitor ħabtet tmidd idha biex taqbad flusha; inkisret mita rat lil żewġha jiġborhom b'dik il-herra. —U jien f—qalet b'nofs leħen. —int dal-flus xi tridhom, s'assa dejjem tajtek kull ma ridt, int tberbaqhom taf il-flus. Il-kaxxa f'idejja. Kelinu farfar il-ġlekk, u telaq il-barra. F'nofs inhar ġieb daqsxejn perżut u flixkun imbid. —Rajt kif naħiseb għalik —Qalla. Vitor ħasset qalbha tingħafas u bil-makiur ixxuttat demgħa. —Billi tibki ma ggibux.—Qal Kelinu. —X'inġib7 M'hux għalih qe'd tnewwali 7 — M'hux fih kont qe'd naħseb. Qalet Vitor.—Qe'd naħseb —Istħi għid li nsejtu lil zijuk Jien, għad li ma jiġi xejn minni, il-ħin kollu naħseh (ih. Dal-perżut li xtrajt minn ħnientu, miskin, u inti ma tiftakarx fih 7 —Taf x'naf7 li bi flusi ma nistàx anqas naqta' biċċa ħwejjeġ. —Arġa' bil-ħwejjeġ. Dan x'tak għal-lbies. Trid turi ruħek. La tosħġoh lili togħġob lil kullhadd u dan it-tiżjin ma għandekx xi tridu. Vitor infexxet f'bikja. Kelinu qam bil-herra u bla sliem telaq il-barra. Ġie lura, kien dalam sewwa, daqsxejn imlaf- laħ u tala' jorqod. Kulljum, Kelinu beda sejjer għal agħarr, igemgem, isab- bat, imur id-dar xurban u ħabba lill-mara ma jerħilhiex f'idha. Il-mitejn skud kien sab tarfhom il-ħali: jisqi lill- ħbiebu, għax ħafna daru miegħu. Vitor rat li kien jeħtiġilha taħseb għal rasha, biex tikseb sehem mill-wirt ta' zijuha. Għodwa waħda ma qamitx mis-sodda. Kelinu resaq lejha. —Ma niflax, inħoss il-mewt fuqi. Jien f'did-dinja ma għandi x'nagħmel xejn. Nagħli għalik. —X'ġara2 —Jekk immut xi jsir minnek 7 Il-flus taz-ziju, kif taf int; jatuhomina sa ma nihqa' ħajja jien, wara mewti jmorru għaad nies iz-ziju Pawl. —Zijuk għall-infern, qabeż Kelinu, mela jien tista' tgħid ma għandi-xejn7: Dan baqa' jonqos tmut. Oqgħod fis-sodda ha' mmur għat-tabib. Ara li ma jfettillekx tinżel. Kelinu kollu ħosbien mar għat-tabib qabel niżel il- maħżen. Fil-għaxija mar sabu u staqsieh x'jidhirlu mill-mara. — Martek għandha bżonn il-mistrieħ, meta tħossha aħjar għandha toliroġ u ddur u ara li ġġib min idur biha u ara li ma ttihiex xi regħixa għax tmurlek bħal għasfur. . Kelinu rasu saret daqs qartalla, ħalef lit-tabib li martu ma, kellha jonqosha xejn, jekk dan kellu jtawlilha ħajjitha. Jumejn wara, qala' xbejba biex taqdihom u biex iddur b'Vitor. —Vitor oħiroġ dur dawra issa li tħossok afijar. Ħarġet, u l-ewwel żjara kienet għand Saverina tal-ħwejjeġ. Wara jumejn Kelinu sab il-kont. —Ber tibda tonfoq f—Qalilha kollu mbegħren. — Tridni noħroġ bla ħwejjeġ 7 Jekk noħroġ nitjieb qal it-tabib. Ma għaddietx ġimgħa, Kelinu sab il-mara fuq siġġu f'rokna, b'rasha ġo idejha. Ħass rogħda f'qalbu. — X'għandek 7—Saqsiha. —Rasi ser tinqasam jien f'din id-dar ma nistàx noqgħod aktar. irrid il-wisa', irrid id-dawl, se'mmut. —Iva titbaqbaqx, kollox insewwu. Nikrilek,tibżix; għada stess infittex. — Ħallini immut Kelin, titħabatx għalija, mur il-maħżen. Egħluq ix-xahar Kelinu mar ra dar żgħira li Vitor kienet tefgfiet għajnha fuqha żmien ilu. Ftiehem mas-sid, għad li qalbu ħarġet mal-flus tal-kera. Vitor ħadet ir-ruħi, u malli ġarret għamlet ġimgħa żżejjen id-dar il-ġdida. Ftit għamara kellha żżid, għax id-dar kienet akbar. Kelinu ħallas, qarras wiċċu, u gemgem, imma ħallas għax il-mara qalbet għall-aħjar. —Kollox nagħmel biex nara 'l marti b'saħħitha.—Kien igħiid lil fibiebu. Vitor tbiddlet bħal lejl minn nhar. Mita kienet tixtieq xi ħaġa, il-ħass ħażin kien jarġa' jaqa' fuqha u minn xejn togħxa. Kelinu issa jaħseb ħażin u issa jaħseb sewwa, kien fl-aħħiar idaħħal idu fil-but. —Vitor, ibża' għal saħtek. Kien igħidilha u f'qalbu: La dak il-mingħul ta' zijuk ried hekk… Il-għoqda f'qalbha kienet li biex tixtri l-anqas ħabba kellha dejjem titlob lil żewġha; mita, kien ikun bil-buri tajjeb Kelinu igħid iva, u mita kien jiftillu, igħid 18. —Din m'hix ħajja. —Kienet tgħid.—Dawk flusi u rridhom f'idejja. Għodwa waħda ma felfietx iżjed u għamlet f'rasha li teħiles minn dal-jasar. Fl-ewwel tax-xahar mita wasal ir-raġel ta' l-avukat bil-flus tal-wirt, Vitor kienet tħit f'rokna. Malli nfetaħ il-bieb qamet minn mnejn kienet u bla kliem xejn ħaditlu l-flus minn idu. Kelinu kien qam ukoll imma. laħaq tard għax hi daħfilithom f'butha minnufih. Kollox sewwa Vitor, qallha, ħa' nara, aħjar tatini nżomm- hom, għax lilek jistgħu jgħalltuk. : —'Le, Kelin ruħi, issa tara kif naf inżommhom'. Rasset il-flus f'butha u sejħet lill-qaddejja.—Gtiinni, qaltilha, wiżinni fit-taraġ għax għandi bħal tferfir f'qalbi u ħudni nimtedd. Kelinu baqa' b'ħalqu mbexxaq iħares lejn il-mara tielgħa tarġa' tarġa. Kieku xtaq iżommha u jġagħalha tatih il-flus, kieku ma jridx jatiha xi regħxa u jkun kaġun ta' xi għawġ kbir. Malli għabet wara l-ewwel indana ħa nifs twil għax magħha ħass li għab il-wirt taz-ziju Pawl. Ġibed waħda lil dak il-misħut ta' ziju li għoġbu jħalli ġidu lill-mara, u tafa' bejn snienu sigarru bla ma qabbdu. ''Taf x'naf', qal qabel ħareġ; ''Vitor, m'hiex mill-agħar, jekk wieħed jaf imuril- ha, u nafiseb li bil-kelma t-tajha noħroġ il-far mit-toqba. ' Telaq siksnijiet u mar jonfoq dak li kien fadallu fil-but, bit-tama li mita jarġa' l-ura lil Vitor il-ħass ħażin ikun għad- dielha. Imma Vitor żammet jiebes u Kelinu kellu jaqa' għal- ħabba tas-sultan. Ferħa bla temma, il-mitejn skud fix-xahar għalih biss taz-ziju Pawl.