L-ammirazzjoni li jien għandi lejn il-Maġġur Anthonv Aquilina hija kbira u din tidher propju fil-marċ stess li jiena kkomponejt fuq arranġament mużikali ta' Mro. proprju għal dan is-Surmast tal-Marċi Maltin — 'Tislima lill-Maġġur'. Dan mhux biss, għaliex proprju sentejn ilu ppubblikajt bijografija ta' dan l-istess Surmast. Illum qiegħed nikteb dan l-artiklu sabiex fi ftit kliem infakkar lil dan il-persunaġġ li ta kontribut kbir lill-mużika f'pajjiżna. Proprju din is-sena jaħbat il-25 anniversarju mill-mewt tal-Maġġur. Għalhekk tajjeb li nagħrfu nfakkru dan l-anniversarju filwaqt li nsellmu lill-Maġġur Anthonv Aquilina għax-xogħol siewi tiegħu. Bil- marċi tiegħu il-Maġġur Anthonv Aquilina għaraf jifraħ u jferraħ lil ħafna. Għalhekk huwa xieraq li sabiex infakkru dan l-anniversarju, fejn dejjem Festa 20i G Għaqda Mużikali u Soċjali Madonna tal-Karmnu — Fgura hu possibli u speċjalment din is-sena, jindaqqu l-marċi ta' dan is-Surmast. Il-Maġġur Anthonv Aquilina kien u għadu magħruf mill-għadd kbir ta' ammiraturi tiegħu bħala l-Maġġur, li kien ingħatalu meta kien fil-Roval Malta Artillerv. Il-marċi brijużi tiegħu dejjem kienu magħduda bħala ta' livell għoli mill-aqwa baned f'Malta u f'Għawdex. Saħansitra llum ukoll jinħass it-timbru speċjali tiegħu u jżid jgħinhom jispikkaw. Swielu ħafna t-tagħlim li ħa mir-Roval Militarv Academv of Music f'Keneller Hall, qrib Londra, minn fejn kiseb għarfien personali bl-ogħla ġieħ. B'dan it- taħriġ flimkien mal-ħila naturali biex jagħraf jislet l-aħjar mill-Brass Bands u l-melodiji seħħlu jagħti xejra speċjali lil kull marċ. Dan is-surmast kbir ikkompona marċi brijużi li għana lill-baned ta' dawn il-gżejjer li huma parti importanti mill-wirt tagħna. Tagħrif Ġenerali dwar il-Maġġur Anthonv Aquilina Il-Maġġur Anthonv Aquilina, twieled nhar il-25 ta' Lulju 1906, iben Indri Aquilina u martu Filippa, imwielda Bugeja. Tgħammed l-għada, jiġifieri fis- 26 ta' Lulju fil-knisja ta' San Filep, f'Ħaż-Żebbuġ stess. L-ismijiet proprja tiegħu huma Paul, Philip u Joseph iżda kulħadd kien jafu b'Ninu jew Anthonv. Ta' min isemmi li Ninu kellu żewġ ħutu oħra li kienu t-tnejn bniet, Filippa u Marija. Meta dan it-tfajjel beda jitfarfar, nibtu fih żewġ xewqat li dejjem xtaq li jwettaqhom, jiġifieri li jitgħallem idoqq strument tal-banda u wkoll jingħaqad mal-militar. Meta kellu madwar tmien snin, it-tfajjel Toninu tħajjar jingħaqad mal-Banda San Filep, li magħha kellha bħala assistent-surmast lis-Sur Wiġi Said, li mill-ewwel intebaħ li l-alliev li kellu quddiemu barra li kien moħħu tajjeb, kien imżejjen b'talent mużikali aktar min-normal. Ħass li kellu jħarrġu b'dak kollu li jaf hu biex aktar jiinkoraġġih. Seħħlu jitgħallem l-istrument, il- klarinettuta' għaxar snin ħareġ idoqq mal-Banda San PI 50 Sena Statwa Titulari c 25 Sena Kultura Mużikali Filep meta daqq taħt id-direzzjoni ta' Mro. Ma kienx għadda ħafna żmien. Wiġi webblu jdoqq bħala solista t-terzett mill-opra 'Lombardi' ta' Giuseppe Verdi, taħt id-direzzjoni tas-Surmast Direttur Orlando Crescimanno u mar tajjeb ħafna. Ftit wara, ħajruh jattendi kunċert mal-Banda King's Own. Meta rawh u semgħuh idoqq, kellhom kliem ta' tifħir għalih, minkejja li kien għadu żgħir. Mhux biss, imma s-surmast Awstrijak Mro. Aurelio Doncich, li dderieġa l-Banda King's Own mill-1908 sa l-1930, xeħet għajnejh fuqu għax għaraf il-ħila tiegħu. Xtaq jgħinu jkabbar dan it-talent mużikali kemm jista'. Kien bis-saħħa ta' dan is-surmast li xi snin wara Ninu kiseb postu fl-armata. Daħal bħala Band Bov u dam hekk għal ħames snin. Madankollu għad li kiseb postu fl-armata huwa xorta ssokta bl- istudju tiegħu fuq il-klarinett taħt il-bravu surmast Awstrijak Aurelio Doncich, mal-King's Own, tal- Belt. Lill-ħabib tiegħu Żebbuġi ma warrbux għax xorta baqa' jmur jieħu l-lezzjonijiet għandu. Fis-sena 1926, iż-żagħżugħ Anthonv ntbagħat fuq kors ta' tliet snin, jispeċjalizza fil-klarinett, liema kors kien rebħu, minn fost tliet mitt bandist. Kiseb id-dritt għall-borża ta' studju tar-Roval Militarv School of Music fi Kneller Hall Twiekenham Surrev, fl-Ingilterra. Kien żmien mitqlu deheb għal Anthonv għax seħħlu jitħarreġ kemm fuq l-istrumenti kollha u saħansitra fid-direzzjoni. — Tgħallem ukoll jikkomponi u jagħmel l-arranġamenti għall- orkestra u sintendi għall-banda stess. Kemm dam l-Ingilterra rnexxielu jirbaħ tliet medalji. Fl-1927 kiseb l-ewwel premju fuq id-daqq tal-istrument, il- klarinett u ngħata l-'Cousin's Memorial. Fl-1930 dabbar żewġ unuri oħra, rebaħ l-ewwel post fil- 'Conducting' jiġifieri fid-direzzjoni u seħħlu jġib l-ogħla punteġġ fl-arranġamenti mużikali kemm għall-orkestra kif ukoll għall-banda militari. rritorna Malta, issa bħala Warrant Officer Class Il-korteo fil-Wied ta' Birkirkara. 1, lil Anthonv tawh f'idejh it-tmexxija tal-Banda tar-Roval Malta Artillerv. Bħala surmast-direttur tagħha dam seba' snin. Wara li temm din il-kariga, huwa nħatar bħala President Onorarju. Dan kollu seħħ fil-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija, meta ngħata lilu r-rank ta' Commissioned Officer, fizzjal b'żewġ stilel. Fl-armata baqa' javvanza u meta rtira mill- R.MAA. fl-età ta' 57 sena kellu l-grad ta' maġġur. Waqt li ż-żagħżugħ Anthonv Aquilina kien l-Ingilterra itaqa' mat-tfajla Catherine Ross, Kanadiża, minn Toronto. Meta ngħaqdu fis- sagrament taż-żwieġ, fit-2 ta' April, 1932, fil-knisja tal-Vitorja fil-Belt Valletta, hu kellu sitta u għoxrin sena u għarustu kienet sentejn iżgħar minnu. Frott dan iż-żwieġ kellhom tifel waħdieni li għammduh bl-isem ta' Geoffrev. Kien dħuli kemm trid man-nies. Kien jaf imur ma' kulħadd u t-tbissima fuq fommu baqgħet tiddi tul ħajtu kollha. Kellu qalbu tad-deheb. Imma waqt it-taħriġ tal-banda m'hemmx ċajt għax kien ikun irid kollox perfett. Il-Maġġur Aquilina kien raġel li jżomm ruħu pulitu eleganti, dejjem nadif xummiema b'leħja mqaxxra friska kuljum, b'ħaddejh lixxi daqs irħama. Kull fejn tarah kien ikun dejjem dritt, wieqaf fuq qaddu, xeħta ta' bniedem li għadda ħajtu fis-servizz militari. Bħala marċi, il-Maġġur Anthonv Aquilina, kitibhom f'art twelidu, aqta' xi wieħed jew tnejn, li kkomponiehom meta kien jistudja l-Ingilterra. L-istil tiegħu tagħrfu mill-ewwel, stil militari, iżda Mediterranju b'laqtiet Spanjoli. Marċi funebri qatt ma kiteb. Ta' bniedem ferrieħi li kien, qatt ma niżlulu l-waqtiet kibja. Bosta mix-xogħol mużikali tal-Maġġur ħareġ fuq tliet long plavs, l-ewwel waħda fl-1979 u għammidha bl-isem ta' Festive Memories, it-tieni waħda fl-1981 ħariġha bl- isem Festive Memories No.2 u t-tielet waħda saret wara li miet u ngħatat l-isem /n Happv Memories. : : ci L-Innu-marċ Preghiera a Sant'Antonio ma ddaħħalx mal-marċi f'dawn il-long-plavs iżda ma' dawk irrekordjati mill-Banda ta' Sant'Antnin. Kien l-uniku innu-marċ li kiteb u kkomponieh meta kien VA is-surmast-direttur ta' din il- Banda Karkariża, bejn l-1983 u l-1985. Ta' min jgħid li bejn l-1946 u l-1956 mexxa l-Banda Duke of Connaught's Own ta' Birkirkara. Ta' min isemmi wkoll li A erba' marċi mill-pinna tal- 7 Maġġur għadhom qatt ma nstemgħu fuq ebda radju u dan għaliex dawn qatt ma ġew Għaqda Mużikali u Soċjali Madonna tal-Karmnu — Fgura Festa 201 0 50 Sena Statwa Titulari c 25 Sena Kultura Mużikali e L-ewwel long plav 'Festive Memories No.t' ħarġet fl-1979. irrekordjati. Dawn il-marċi huma Is-Sur Mizzi li kkomponieh fis-sena 1946. Dan il-marċ huwa msemmi għall-President ta' dak iż-żmien tal-Banda Duke of Connaught's Own, is-Sur Karm Mizzi. Marċ ieħor huwa In-Nakku li kkomponieb fis-sena 1947 għall-ħabib tiegħu s-Sur Carmelo Xuereb filwaqt li l-marċ The Seven Sons ikkomponieb fis- sena 1950. Dan il-marċ ikkomponieh għall-familja Micallef li kienu ħbieb tiegħu. Il-marċ The Two Sisters huwa msemmi għal żewġt aħwa tfajliet, Eileen u Svivia Mifsud, li kienu jkantaw flimkien. Dan il-marċ ikkomponieh fis-sena 1953. Nifhmu li dawn l-erba' marċi l-Maġġur Aquilina kkomponiehom meta kien għadu mal-Banda Duke of Connaugħt's Own ta' Birkirkara minħabba li fl-istess perjodu bejn is-snin 1946 u l-1956 kien is-Surmast Direttur tal-Banda. Għalhekk għandna nifhmu li din il-mużika għandha tinstab fil-każin tal-istess Banda msemmija. Min- naħa tiegħi staqsejt kemm-il darba għal dawn il-marċi lil diversi Karkariżi bit-tama li forsi nsib xi ħaġal Fl-opinjoni tiegħi jista' jkun li forsi dawn il-marċi ma ħarġux fuq il-livell mixtieq mill-Maġġur. Min jaf għala Bħala ammiratur tal-Maġġur Aquilina, hija xewqa tiegħi li xi darba dawn il-marċi jiġu xorta waħda rrekordjati sabiex inkomplu napprezzaw dak kollu li ħallielna l-Maġġur Anthonv Aquilina. Il-ħabib intimu tiegħu, is-Sur Charles Calleja, li ħalliena ta' 62 sena fl-4 t'Ottubru 2009, kien iċempillu ta' kull filgħodu, għall-ħabta tad-disgħa biex jagħtih l-għodwa t-tajba. Dakinhar ċempel bħas-soltu u kif il-Maġġur sema' leħnu raddlu tislima. Hu żied jgħidlu li kien iħossu ma jiflaħx. Charles qallu biex ma jiċċaqlaqx u li kien dalwaqt sejjer ħdejh. Wasal f'kemm trodd salib ġewwa tas- Sliema fejn kien joqgħod il-Maġġur. Kif wasal lemħu bilqiegħda u rah kemmxejn immantar. Il- Maġġur tbissimlu bħas-soltu. Is-sura ta' wiċċu xehdet li xejn ma kien f'sikktu u Charles staqsieh x'kien qed iħoss. Bla ma stennieh iwieġbu, qabad u ċempel lit-Tabib Anthonv Galea Debono, illum Professur. Malajr tfaċċa bħal donnu kien wara It-tieni long plav 'Festive Memories No.2' tnediet fl-1981. Wara li miet il-Maġġur saret it-tielet waħda fl-1987u ssemmiet 'In Happv Memories'. l-bieb. Għamillu t-test tal-ECG li wera li kien attakk tal-qalb qawwi. It-Tabib riedu jmur l-isptar u ħejjielu l-karti meħtieġa. Il-Maġġur ma xtaqx imur bl-ambulanza u ried li jwasslu Charles. Sadanittant Charles mar għall-karozza tiegħu u l-Maġġur mar biex iqaxxar il-leħja. Kienu saru xi l-10.15 ta' filgħodu u malli wasal lura Charles sema' ħoss ġej mill-kamra tal-banju. Daħal ħdejh u sabu fl- art b'wiċċu 'l fuq miksi sapun tal-leħja. Bla telf ta' żmien reġa' ċempel lit-tabib, li ftit qabel kien hemm. Kif wasal, ikkonferma li l-Maġġur kien ħalliena u ħariġlu ċ-ċertifikat tal-mewt. Hawnhekk Charles ma felaħx iżomm iżjed u nfaqa' f'bikja kbira għaliex kien tilef l-akbar ħabib li kellu. Il-Maġġur Anthonv Aquilina ħalliena nhar il-21 ta' Settembru 1985 fil-għomor ta' 79 sena. Għall- funeral tiegħu kien intlaħaq ftehim bejnibnu Geoffrev Aquilina Ross u l-kumitati tal-baned konċernati. Il-funeral kien sar it-Tlieta 24 ta' Settembru 1985 għall-ħatba tas-siegħa ta' wara nofsinhar. F'jum il- funeral il-korteo telaq mill-isptar ta' Gwardamanġa għall-Wied ta' Birkirkara fl-inħawi tal-Każin tal- Għama jew aħjar Duke of Connaught's Own liema banda dam irnexxieha mill-1946 sal-1956. Kien hemm baħar ta' nies jistennew il-wasla tat-tebut. Ilkoll ġew biex jagħtu l-aħħar tislima lill-Maġġur Anthonv Aquilina. F'dik il-folla kbira nġabru wkoll il-Prim Ministru ta' Malta ta' dak iż-żmien, Dr. Karmenu Mifsud Bonnici u diversi membri parlamentari kif ukoll rappreżentanti mill-armata. Kien hemm ukoll diversi rappreżentanti ta' każini tal-baned minn Malta u Għawdex b'ħafna minnhom kienu bl-istandardi tagħhom. Tul il-korteo daqqet il-banda li qabel ħalla din id-dinja kien għadu jieħu ħsiebha. Fil-funeral kien indaqq marċ brijuż fuq xewqa tal-Maġġur stess. Il-marċ li kien ikkompona fis-sena 1958 bl-isem Balfrendozan, li kiensemmieh għal żewġt iħbieb tiegħu mill-Belt, Peppi Balzan u Duminku Frendo. indaqq ukoll l-uniku innu li kkompona bl-isem Preghiera lil Sant'Antnin. il-quddiesa fil-knisja ta' Sant'Antnin ta' Birkirkara u ġie midfun fil-qabar tal-King's Own tal-Belt Festa 201 Q Għaqda Mużikali u Soċjali Madonna tal-Karmnu — Fgura