Dun Ġwann Barbara Mitejn u ħamsin sena ilu miet Dun Ġwann Barbara, wieħed mill-aqwa benefatturi tal-knisja tagħna — wieħed minn dawk li b'ġidu għamel il-knisja dik li nafuha llum. Min hu midħla tal-knisja parrokkjali u dak li jżejjinha sikwit tisimgħu jgħid 'dik ta' Barbara'. F'din l-okkazjoni ta' min jagħti xi tagħrif dwar dan il-benefattur u l-opri li saru b'ġidu. Dun Ġwann twieled. fid-19 ta' Mejju 1670: 87 sena wara l-firda ta' Ħal Tarxien mill-parroċċa ta' Birmiftuħ. Trabba Ħal Tarxien. Irnexxielu jeħles mill-pesta tal-1675-76 li £'9 xhur qerdet 145 ruħ mir-raħal tagħna. Meta tfarafar wera xewqtu li jsir qassis u qaddes fil-5 ta' Ġunju 1694 fl-eta ta' 24 sena. Billi ismu jidher f'kull vista pastorali wieħed jikkonkludi li qatt ma warrab minn Ħal Tarxien. Miet fil-11 ta' Settembru 1759 fl-għomor ta' 89 sena u tmien xhur fid-dar li kellu fi sqaq wara l-knisja, illum Sqaq ir-Repubblika nru 1. Kif għedna aktar qabel Dun Ġwann twieled u trabba f'parroċċa pjuttost żagħżugħa u allura fqira mill-opri li kellhom il-knejjes viċini tal-Kottonera. Forsi dan wasslu biex jaħseb li b'ġidu jibdel il-bixra tal-knisja tagħna minn waħda tal-kampanja, fqira minn kull lussu, għal waħda tixbaħ lil tal-ibliet. Fit-testment tiegħu Dun Ġwann ħalla bħala werrieta universali lill-knisja parrokkjali ta' Ħal Tarxien bil- kundizzjoni li din tagħmel il-legati piji li ħalla b'sufraġju għal ruħu u l-erwieħ tal-membri tal-familja tiegħu kif ukoll tliet sigħat espożizzjoni tas-Ssmu. Sagrament wara nofsinhar fit-tlett ijiem tal-karnival b'għoxrin xemgħa, orgni u qassisin fil-kor bid-dritt ta' 2 tari (3 ċenteżmi) kull wieħed. Rabat ukoll il-wirt mal-kundizzjoni li jsiru dawn l-opri: , sagristija tal-knisja parrokkjali bħala tifkira tal-benefattur. e Armatura damask aħmar imberfla bil-gallun tal- ħarir biex tiksi l-ħitan tal-knisja kollha. e Armatura abiti sagri tal-brukkat minsuġ bid-deheb. (Din kellu jkun fiha ħames pjanti, ħames kapep, tliet tuniċelli, 3 pjuvjali, tużell għall-artal maġġur u ieħor għall-artal tal-kor.) e Artal maġġur ta' rħam bl-iskannell. e Lampier tal-fidda għal quddiem l-artal maġġur bil-kundizzjoni li l-lampier li kien hemm (li kien imħolli minn ħuh Dun Andrea) iservi għall-artal tal-kor. e Żewġ lampieri oħra tal-fidda wieħed għall-artal tal-Madonna tal-Karmnu u l-ieħor għall-artal tal- Kurċifiss (illum tal-Madonna tar-Rużarju). e Opri oħra li jogħġbu lill-esekuturi mir-renti li jinġemgħu jew li jifdal wara li jkunu lesti dawn l-opri u mwettqin l-obbligi. Biex seta' jitwettaq dan kollu hu ordna li jinħatru 3 amministraturi li flimkien kellhom jesegwixxu xewqatu. Bħala l-ewwel amministraturi u esekuturi hu nnifsu ħatar lir-Rev. Dun Giomarija Hagius, Dun Pietru Mallia u Dun Mikiel Anġ Dalli. .Ħalla miktub li kull meta jonqos wieħed minn dawn, it-tnejn l-oħra jinnominaw ieħor minn floku bl-approvazzjoni tal- ep Il- karilie u l-prokuratur tal-knisja ma setgħux — jindaħlu fl-amministrazzjoni. Kull sentejn l-esekuturi kellhom jagħtu rendikont tal-amministrazzjoni lill-Isqof. Kienu wkoll obbligati /q li jagħmlu inventarju u jżommu jk l-kotba sewwa. Waral-mewttal-fundaturl-esekuturi bdew jaħsbu biex jagħmlu l-opri li kienu ordnati fit-testment. F'Ġunju tal-1761 qalgħu l-fakolta mill- awtoritajiet ekkleżjatiċi li jagħmlu l-opri kollha. Bdew bid-damask fi u l-apparat (jew Ponżificale) għax kienu l-aktar meħtieġa billi, kif jidher mill-kontijiet tal-prokura tal- 4 knisja ta' dak iż-żmien, id-damask kienu jikruh mill-Isla jew minn Bormla. Biex tagħmel armatura damask għall-knisja kollha kienet biċċa xogħol li riedet somma kbira ta' flus. Għalkemm il-benefattur ħalla eredità ġmielha l-esekuturi ħasbu biex iqassmu l-flus li kellhom fuq l-opri l-aktar importanti u wara, bir-renti li daħħlu mill-kirjiet u l-qbiela, komplew l-opri l-oħra. Fil-bidu tas-sena 1761 sar ftehim mal-kummissjonant Ġwakkin Berard biex minn Livorno iġib drapp għad- damask u minn Lvon, Franza jixtri d-drapp meħtieġ għall-apparat tal-brukkat. Biex jibda tawh 1000 skud. Feliċ Żahra għamel pjanta tal-knisja li ntbagħtet lill- fabrikant Nicola Maria de Filippi ta' Livorno biex ikun jista' jinseġ id-damask fuq il-qisien meħtieġa. Il-brukkat L-arma ta' Barbara maħduma fl-irbam f'panew tal-ġenb tal-artal maġġur. għall-apparat (minsuġ bil-ħajt tad-deheb skont ix-xewqa tal-benefattur) ġie ordnat f'Lvon. Fil-15 ta' Awwissu d-drapp telaq minn Ġenova fuq il-brigantini Ssmo. Intbagħtu 4,160 xiber damask ta' qisien diversi u l-brukkat għall-apparat. Jidher li d-drapp tad-damask serva għall-korsija għaliex aktar tard reġgħu saru arranġamenti biex inxtara d-drapp għall-kappelli u n-navi. Fl-1821 sar ftehim mad-ditta Busuttil biex jinġiebu 565 xiber damask bil- prezz ta' 2,533 skud. Dan serva biex inksew il-kappelli tal-Kunċizzjoni u tar-Rużarju (llum tal-Kurċifiss). Fl-1841 l-imgħallem M. Ellul kejjel kemm kien hemm bżonn damask biex jinksew in-navi. Kien hemm bżonn 186 qasba. Ħadu ftit żmien 89 biex ordnaw dan i-drapp li ordnawh l f'Mejju tal-1845. Reġgħet kienet id-ditta Busuttil li ġabet id-drapp. B'din l-aħħar żieda l-ħitan kollha tal-knisja kienu miksija bid-damask għajr. għall-madwar il-bibien iż- żgħar. Meta lejn l-aħħar tas-seklu dsatax saru tibdiliet fil-knisja u tneħħiet l-iskultura ta' madwar. l-artali, kemm dawk tal-kappeluni kif ukoll dawk. tal-kappelli ż-żgħar inkixfu partijiet. mill-ħitan. Fl-1913 inxtraw 126 qasba damask biex inħietu l-fondijiet madwar l-artali tal-kappelluni. Ta' min jgħid, li dan kien id-drapp li serva l-anqas għax kellu jinbidel fil-bidu tas-seklu preżenti anqas minn mitt sena wara li nxtara. Fl-istess żmien inbidlu wkoll il-pavaljuni tal-arkati prinċipali. Għal dawn il-bidliet li swew madwar 5,000 lira, il-Fundazzjoni Barbara ħarġet 1,000 lira u l-bqija nġabru mingħand il-poplu. L-artal Maġġur tal-Irħam Meta kienet lesta l-ewwel fażi tad-damask taw bidu biex Fid-19 ta' Novembru 1775 fl-atti tan-nutar Aloisius Bonnici għamlu kuntratt ma' Antonius Nicholas mill-Isla biex jaħdem l-artal maġġur, il-medalji tal-konsagrazjoni u l-irħama għal fuq il-qabar tal-benefattur. L-artal kellu jkun magħmul minn mensa, skannel u ġilandra. B'hekk żammew l-idea oriġinali tal- jagħmlu l-artal maġġur. artal li kellu tron għall-espożizzjoni fuq it-tabernaklu. Il-marmista kien marbut b'dawn il-kundizzjonijiet: e kellu jlesti kollox fi żmien sentejn u nofs e l-esekuturi setgħu jirtiraw l-ordni tal-medalji jekk ma jkunux lesti u jnaqqsu 150 skud mis-somma. e żammew id-dritt li jbiddlu d-disinn u jħallsu d-danni. e il-marmista ma kienx obbligat jagħmel l-irħam ta' wara l-artal. Il-bennej tal-artal kien GiovanniXerri. Petruzzo Debono ħadem il-ħadid għall-ġilandra. L-iskultura li żżejjen il-ġilandra u l-iskannel ħadimha Gosmano Scolaro u l-induratura saret minn Marchionne Schembri, Mikiel Galdes u Marju Schembri. Giovanni Theuma ħadem il-kaxxa tat-tabernaklu waqt li l-bieba tal-fidda, li skont ma jgħidu serquha l-franċiżi, ħadimha Francesco Arpa. L-artal kien imbierek minn Mons Vigarju nhar id-19 ta' Diċembru 1779. Saret festa sabiħa: quddiesa bil-mużika u sparar tal-maskli. Fil-vista ta' Labini tal-1783 jidher li t-tabernaklu ma kienx għadu lest għal kollox għax insibu nota li tgħid li għamel vista lil Ġesiti Sagramentat li proviżorjament kien qiegħed fil-kappella tan-naħa tal-evanġelju (illum il-kappella tal-kurċifiss) għaliex it- tabernaklu tal-artal maġġur ma kienx lest għal kollox. L-esekuturi ħasbu wkoll biex jagħmlu l-lampier tal- fidda għall-artal maġgur. Dan ġie bil-għawċ. F'Awwissu tal-1789 sar kuntratt mal-arġentier Ġwakkin Rapinett biex isir il-lampier il-kbir. Fuq disinn ta' Rokku Buhagiar dan kellu jkun ta' daqslijmur mal-knisja magħmul minn fidda ta' Ruma. Għalkemm Rapinett għamel il-lampier qam disgwid bejnu u bejn il-fundazzjoni u l-lampier intilef. Lampier ieħor ġie ordnat għand il-konslu tal- arġentiera Marju Schembri fl-1801. fl-1803. Sebgħin sena wara ħasbu biex jagħmlu l-lampieri tal- Dan iżżanżan Id-disinn tiegħu kien tal-istess arġentier. F'Ottubru tal-1874 sar il-konvenju mal- aħwa Alberto u Saverio Cannataci biex jagħmlu dawn il-lampieri. Il-lopop għalihom ħadimhom Pawlu Saliba Tużell u abiti sagri ġodda Iż-żmien dejjem iħalli l-marka tiegħu fuq kollox speċjalment fuq affarijiet tad-drapp. It-tużell oriġinali li sar fis-seklu tmintax tkabar u nħass il-bżonn li jinbidel. Insibu lill-amministraturi jirrapurtaw li 'dak li kien hemm kien qdiem u ma kienx għadu deċenti għall- użu fil-festa tal-Lunzjata'. Fl-1898 iżżanażan it-tużell li nsibu llum. Sar fuq disinn ta' Mikiel Busuttil u qam 5,000 skud. L-apparat tal-brokkat ġie fi stat ħażin u fis- snin 50 tas-seklu 20 inxtara wieħed ħafif biex jintuża floku. Fis-snin sittin tal-istess seklu nxtara apparat tal-lama bir-rakkmu tad-deheb maħdum mid-ditta De Ritis ta' Ruma. Dan fih seba' kapep, tliet tuniċelli, pjaneta, velumerall u sopra leġiju. Bħalissa jintuża fil- ġranet tal-festa tal-Lunzjata u b'użu bil-qies u bil-għaqal tittawwallu ħajtu. L-amministrazzjoni tal-fundazzjoni Barbara llum waqgħet f'idejn il-kappillan. Wieħed jawgura li kif għamlu dejjem l-amministraturi, il-ġid li jidħol mill- patrimonju li ħalla Dun Ġwann jibqa' jintuża biex issir manutenzjoni fuq l-opri li saru fuq ix-xewqa tiegħu. L-informazzjoni f'dan l-artiklu bi mehuda minn 'Storja tal-Fundazzjoni Barbara' li kien ġabar il-mibki Profs. Mons. Dun Karm Sant fl-okkażjoni tal-200 sena mill- mewt ta' Dun Gwann Barbara.