S'issa, is-Siġġiewi dejjem irnexxielu jżomm karatteristika partikolari għalih: il- festa tal-patrun issir u hija miġbura, l-aktar, fil-pjazza u madwar il-knisja. Dan ma jfissirx li l-festa tagħna ma tinvolvix il-partijiet l-oħra u t-trufijiet tar-raħal. Anzil Tiskanta kemm in-nies tas-Siġġiewi jħossuhom u jirnexxilhom ikunu magħqudin mal-bqija tal-poplu Siġġiewi. Ħaġa li tassew ittik pjaċir. U mn'Alla, għax li ma kienx hekk, kieku x'festa tkun7 Għal din l-atmosfera ta' kollaborazzjoni u ta' ferħ, fil-fehma tiegħi għandhom irwol tassew importanti dawk kollha li jagħmlu ħilithom biex isir it-tiżjin fil-pjazza, fit-toroq, fuq il-bjut u saħansitra mal-faċċati tad-djar. Ifisser li l-entużjażmu jagħmel bina f'dawk il-jiem. Ewlenija f'dan il-qasam hija, bla dubju ta' xejn, l-għaqda 'Grupp tal-Armar Sitta ta' Diċembru'. Id-drawwa tat-tiżjin fil-misraħ u mal- bqija tar-raħal teħodna lura għal bosta snin. Nafu fiż-żgur li fi żmien il-Gran Mastru Emanuel De Rohan (1775-1797) minkejja l-kesħa u l-maltemp, is-Siġġiwin kienu jiċċelebraw il-festa b'ħafna briju: mużika waqt il-funzjoni fil-knisja kif ukoll barra, fi Pjazza San Nikola, li kienet tiżżejjen bil-bandalori, għalkemm ma nafux jekk kinux jintramaw ukoll xi pilandri. Dan jirriżultalna mir-rendikont tan-nefqa għall- festa li ħallewlna miktub il-kappillani Dun Pietru Decelis (1791-1794) u Dun Salv Curso (1795-1810). Wieħed irid iqis li sa L-Armar minn bosta snin qabel, għall-festa ta' San Nikola, is-Siġġiwin kellhom id-drawwa li jistiednu xi personalità distinta biex b'hekk jgħollu l-prestiġju tal-festa u fl-istess waqt iħajru lil oħrajn jieħdu sehem fil- funzjonijiet. Barra minn hekk, nies distinti dejjem kienu jikkontribwixxu kemxa flus ġmielha u jtaffu ftit mill-ispejjeż. Fost dawn insibu li fl-1686 kien mistieden il-Kavallier Giovanni Fiol, kap kmandant tal-milizja fis- Siġġiewi li barra milli kkontribwixxa għall- festa, ħallas l-ispejjeż tal-inkwadru titulari ta' San Nikola, pittura ta' Mattia Preti'. F'okkażjonijiet bħal dawn dejjem kien isir tiżjin speċjali kemm madwar il-knisja kif ukoll fid-daħla tat-toroq li jagħtu għall- pjazza. Meta mbagħad f'Diċembru tal-1797 il-kappillan Dun Salv Curso, f'isem il- poplu, stieden lill-Gran Mastru Ferdinand Hompesch għall-festa tar-raħal, l-antennati tagħna għamlu kulma setgħu biex jaqtgħu figura mill-aqwa u jiddieħsu mal-Gran Mastru u d-delegazzjoni ta' miegħu, madwar tletin fost l-aqwa nies tal-Ordni. Żejnu l-gallariji u t-twieqi bil-festuni tal- liedna u tellgħu l-bandieri fi Triq il-Kbira mnejn għaddiet l-isfilata u wara nżul ix- xemx, xegħlu l-faċċati tad-djar biex ħolqu atmosfera mill-isbaħ. Fejn it-triq tiltaqa' ma' Sqaq il-Qajjied (illum Triq il-Vittmi tal- Gwerra) waqqfu bħal bieb trijonfali tal-injam bl-istemma ta' Hompesch fil-għoli u kollu Grupp tal-Armar 6 ta' Diċembru dekorazzjonijiet għax kellhom f'moħħhom tir ieħor: li s-Siġġiewi jingħatalu l-ġieħ ta' belt. Il-pjazza, armata bil-pilandri, kienet qisha presepju tlellex bid-dwal ikkuluriti tat-tazzi taż-żejt. U rnexxielhoml Qabel l-aħħar tax-xahar il-Gran Mastru bagħat jgħarrafhom li laqa' t-talba tagħhom'. il-purċissjoni għall-bidu tas-seklu għoxrin. L-armar jidher fih partijiet neqsin. Fis-sentejn ta' wara, is-Siġġiwin ftit li xejn kellhom moħħ il-festa. Bħall-bqija tal- Maltin kienu qed jissieltu kontra l-invażuri Franċiżi. Il-kappillan Dun Salv Curso kien fost il-mexxejja tar-ribelli f'din ir-rewwixta. Meta rnexxielhom iqaċċtu l-Franċiżi minn gżiritna, is-sitwazzjoni bdiet ġejja għan-normal. Minkejja l-ħakma Ingliża fostna, f'ħafna rħula baqgħet id-drawwa li mal-pilandri jitwaħħlu trofej bl-armi tal- Gran Mastri. Is-Siġġiwin lil Hompesch baqgħu dejjem iħobbuh għax kienu w għadhom kburin bit-titlu ta' Belt Ferdinand. L-istemma tiegħu għadna sal-lum narawha tperper fuq il-bandalori fil-pjazza flimkien mal-arma tas-Siġġiewi. Meta għall-aħħar tas-seklu dsatax Malta rat bidla għall-aħjar, żdied il-kummerċ u kibret il-klassi medja. Bosta Maltin sabu impjieg mal-armata Ingliża. Mingħandhom tgħallmu jdoqqu strumenti tar-ramm u tnabar, filwaqt li twaqqfu l-ewwel baned. Fis-Siġġiewi twaqqfet il-banda Nicolina; żdied it-tiżjin u l-armar, u daħal ukoll il- planċier. Il-pilandri żdiedu fid-daqs u fin- numru: iż-żgħar bdew jintramaw fit-toroq mal-ġnub tal-knisja. il-purċissjoni fl-aħħar tas-snin għoxrin tas-seklu li għadda B'hekk kibret l-ispiża, iżda l-pjazza tagħna ħadet dehra maestuża. Peress li sal-1950 il-festa kienet issir fix-xitwa, bil- maltemp l-armar u l-bandalori kienu jġarrbu ħafna ħsara. Il-manutenzjoni tal-armar tinħtieġ bosta xogħol u flus. Wara tixriba, l-injam isewwes u d-drapp jitmermer, aktar u aktar meta wara kedda jinżamm merfugħ għal sena sħiħa. Terġa' fis-snin tal-gwerra (1939-1943) ħadd ma kien joħlom iżejjen bl- armar, wisq inqas jixgħel xi dwal. Merfugħ ġol-kamrun, l-armar ma setgħetx issirlu manutenzjoni. Fl-artiklu tiegħu 'Il-Mitjar tal-Qrendi'', is-Sur Charles Grech ifissrilna x'dieqa qabdithom lilu u 'l ħbiebu d-dehra tal-pjazza għerja mill-armar, Kien is-sitta ta' Diċembru 1943. Telgħu s-Siġġiewi minn San Niklaw bil-ħsieb tal-festa iżda sabu ruħhom f'raħal mudlam u lanqas fejn tieħu birra. B'xorti tajba s-Sur Grech u sħabu pattew, billi wara erba' snin ma jduqu bħalu, Grupp tal-Armar 6 ta' Diċembru legilgu żewġ tazzi nbid minn ta' Sqallija. Nistgħu naħsbu mela x'għafsa ta' qalb kienu jħossu s-Siġġiwin meta minħabba l-maltemp jaraw il-festa tisfrattalhoml Kien għalhekk li fl-1951, il-festa bdiet issir fis-sajf. Ghalkemm ir-riħ u x-xemx ukoll jagħmlu ħsara lill-armar, tal-anqas ma jixxarrabx u ma jintilifx il-gost. Infatti wara dik is-sena, il-popolarità tal-festa żdiedet kostantament. B'danakollu xorta baqgħu jinqalgħu l-problemi. Sal-bidu tas-sittinijiet kienu jieħdu ħsieb it-tiżjin u l-armar ċertu Karmnu Schembri (tal-Furnar) megħjun minn Karmnu Vella (ta' Bolloq) u xi żewġ ġuvnotti. Ilkoll kienu jaqalgħu l-għejxien tagħhom mill-biedja, iżda fil-jiem tal-festa kienu jitilqu kollox u jintefgħu għall-armar. Kienu jinsġu flimkien festuni tal-liedna u joħolqu forom tal-metall b' girlandi tal-fjuri artifiċjali għal mal-kolonni u l-faċċata tal- knisja. Iżda meta mbagħad kibru fl-età u rtiraw, kien diffiċli jinsab min jieħu ħsieb l-armar, Ta' kull sena kienu jsiru appelli liż- żgħażagħ biex joffru l-għajnuna kemm għar- restawr kif ukoll biex jintrama fil-post'. Żewġ ritratti meħudin nhar il-festa li juru d-differenza fl-armar tal-pjazza. Dan jeħodna għal xil-1970 jew ftit wara. Fl- ieħor ukoll naraw il-misraħ fil-jiem tal-festa iżda għaxar snin wara. Dawn kienu jinbigħu bħala kartolini mill-kumitat tal-festa. Hawn ukoll ninnotaw differenza fl-armar. Żewġ ritratti meħudin nhar il-festa li juru d-differenza fl-armar tal-pjazza. Dan jeħodna għal xi 1970 jew ftit wara, Fl-ieħor ukoll naraw il-misraħ fil-jiem tal-festa iżda għaxar snin wara. Dawn kienu jinbigħu bħala kartolini mill-Kumitat tal- Festa. Hawn ukoll ninnotaw differenza fl-armar. Grupp tal-Armar 6 ta' Diċembru Il-manutenzjoni tal-armar minn dejjem kienet biċċa wġigħ ta' ras. L-ewwel nett, meta jkun ilu merfugħ għal tul ta' żmien, l-oġġett imur lura. Barra minn hekk, bit- tfal u n-nies iduru miegħu, jekk aħna ma nibżgħux għalih, l-armar malajr issirlu l-ħsara. Għalhekk ta' kull sena hemm bżonn gruppi ta' voluntiera biex jagħmlu t-tiswijiet meħtieġa, jirtokkjaw jew jiżbgħu mill-ġdid pilandri u trofej. Minkejja l-isforzi kollha, xi drabi diffiċli wieħed isib nies biżejjed u adatti għal xogħol daqshekk vast u delikat. Sal-1996 l-armar kien responsabbiltà tal- Kumitat Festi Esterni, taħt it-tmexxija tal- arċipriet. Mir-rendikont ippubblikat kull sena f'Ottubru, jirriżulta li kemm-il darba nxtara materjal ġdid biex jinbidlu partijiet mill-armar. Hekk, ngħidu aħna, bejn l-1975 u l-1984 inħietu l-bandalori tal-pjazza b'pittura ta' Ġużeppi Busuttil. Is-Sur Busuttil studja l-arti taħt Emvin Cremona u pitter ukoll bosta pavaljuniċ. Ta' kull sena l-kumitat kien joħroġ mid-dħul tiegħu somma ta' flus li tvarja minn Lm120 fl-1975 għal Lm260 bejn l-1986 u l-1992 (minn €270.00 sa €580.00). Il-kriżi tal-armar laħqet il-qofol tagħha għall-ħabta tal-1995, meta kieku ma kienx għal grupp ta' nies affiljati ma' banda lokali, il-pjazza kienet tibqa' mingħajr armar. Fl- 1997 daħal għal dan ix-xogħol grupp ta' żgħażagħ Siġġiwin u minn hemm sal-lum il-folja nqalbet; twaqqfet l-għaqda 'Grupp tal-Armar Sitta ta' Diċembru'. Kien pass tassew għaqli u providenzjali li r-raħal tagħna jkollu għaqda apposta li tieħu ħsieb l-armar u t-tiżjin fil-festi. Għaqda magħmula minn voluntiera, nies mimlijin ħeġġa li fl- ewwel sena mit-twaqqif tagħha rrestawraw il-biċċa l-kbira tal-armar u f'ħafna każi ħadmu u ħietu mill-ġdid trofej, pilandri, bandieri, bandalori, antarjoli; insomma dak kollu li kien meħtieġ biex is-Siġġiewi jkollu toroq u misraħ imżejnin kif jixraq. Il-Grupp tal-armar, għalkemm xorta għadu taħt it-tmexxija tal-arċipriet, jaħdem b'mod awtonomu biex jiġbor il-fondi neċessarji billi jorganizza attivitajiet għal dan il-għan. Biżżejjed nagħtu ħarsa lejn in-nefqa li saret fl-ewwel snin mindu twaqqaf il-grupp biex nifhmu x'sarrfet din il-ħidma. Fl-ewwel sena tiegħu biss, intefqu Lm2419. Fl-1999/2000 kien hemm nefqa ta' Lm2244. Kollha flus li nġabru bil-ħidma tal-membri tal-grupp'. U nistgħu nibqgħu sejrin: il-litanija ma taqta' xejni Irridu niftakru li, barra milli huwa kollu xogħol volontarju, bosta drabi jsir wara l-ħin, anzi bil-lejl waqt li jiena u int qegħdin mal-familja. Mela GRAZZI MILL- QALB LILL-GRUPP TAL-ARMAR. Ħaġa waħda jeħtieġ inġibu quddiem għajnejna: għandna misraħ li tant inħobbu niftaħru bih (u bix-xieraql), għandna toroq li titpaxxa tgħaddi minnhom, għandna festa li sena wara l-oħra tiġbed nies minn Malta kollha u barranin ukoll; allura għax m'għandux ikollna armar u tiżjin li jagħti ġieħ lill-patrun u jagħmel unur lir-raħal tagħna/7 San Nikola hekk irid jarana, ħabrieka u magħqudin. Ilkoll nistgħu nagħtu s-sehem tagħna billi tal-anqas, bil-kontribuzzjoni żgħira tagħna, nagħmlu kuraġġ lil kull min jaħdem biex il-festa tkun suċċess. ' Nicholas Vassallo-L-inkwadru Titulari ta' S. Nikola , 'Is-Siġġiewi', Ġunju 1985/p43 Leħen il-Kuns Lok. Siġġ./ pll 3 Il-Festa Tagħna s-Siġġiwin, 1994 Każin Banda San Nikola/p50 418 Siġġiewi', Ġunju 1980/pli $ Fuljett tal-festa 1976 — Kelma ta' Kuraġġ/p6; tIs-Siġġiewi', Ġunju 1978/p13 u edizzjonijiet ta' wara. 6 Is-Siġġiewi, Ġunju 1996/p19 7 Ara ''Is-Siġġiewi', Ġunju 1998/p10-11 u Ottubru 2000/p25 Grupp tal-Armar 6 ta' Diċembru