Il-Festa ta' Marija Bambina - Il-Mellieħa - 2017 Il-Viżta Pastorali tal-20 ta' Ġunju 1717 u l-Editt tal-25 ta' Mejju 1719 tal-Isqof jJacobus Cannaves Viżta Pastorali, 20 ta' Ġunju 1717 Meta nhar il-Ħadd 20 ta' Ġunju 1717 l- u Reverendissimu Sinjur Frater Jacobus Cannaves, Isqof ta' Malta u Prijur tal-Ordni tal-Kavallieri ta' San Ġwann, għamel Viżta Pastorali fil-Knisja Matriċi taħt it-titlu ta' Marija Divina tal-Melleha, huwa ħallielna ħafna tagħrif dwar l-istess Santwarju. Isemmi li kien hemm l-obbligu li jitqaddsu għoxrin quddiesa fis-Sibtijiet matul is-sena u li tingħad l-Antifona 'Salve Regina'' bl-orazzjoni u s-Salmi ''De Profundis' skont l-intenzjoni tal-mejjet l-Illustrissimu Sinjur Klawdju De Sales, Kavallier ta' San Ġwann ta' Ġerusalemm.' Obbligi oħra kienu li jiġu ċċelebrati: fil- festi ta' San Ġwann Battista, jinxtegħel il-lampier fis- Sibtijiet u fil-festi matul is-sena, skont il-fondazzjoni li ħalla l-mejjet Ġirolamo Xerri min-Naxxarż. issir quddiesa letta fil-festa ta' Qtugħ ir-Ras ta' San Ġwann Battista, skont il-fehma tal-mejjet Sinjur Klement Scerri. Obbligu ieħor kien li tiġi ċċelebrata l-festa tal-Appostli Xmun u Ġuda, bl-għasar u l-kant lejlitha, u quddiesa letta quddiem il-kwadru miġjub minn dik il-knisja antika li kienet ipprofanata u li kienet iddedikata lill- istess qaddisin u li tinsab fl-istess limiti tal-Wardija. Quddiem l-istess kwadru ta' San Xmun u San Ġuda għandha tiġi ċċelebrata quddiesa oħra u jinxtegħel lampier kull nhar ta' Sibt Tagħrif ieħor mogħti f'din il-Viżta Pastorali jgħidilna li s-Santwarju kien jippossiedi ġardin b'diversi siġar u artijiet oħra quddiemu stess, tliet mandriet flimkien fil-viċinanza tiegħu, mandra żgħira qrib l-imsemmi ġardin,$ biċċtejn art qrib il-baħar li waħda minnhom tmiss mal-art imsejħa 'Ta' Conflans'$ Jidher ukoll li dawn il-beni kollha kienu mogħtija qbiela lil Dumink Vella, servjent fis-Santwarju, bi ħlas fis-sena ta' 47 skud u 6 irbiegħi. Aktar tagħrif jgħidilna li s-Santwarju kellu dħul ta' 4 skudi u 6 irbiegħi fis-sena fuq art li qiegħda Wied Inċita, taħt Ħ'Attard, 5 skudi u 6 irbiegħi oħra fuq l-art imsejħa 'Ta l-Ebuar' ukoll fil-kontrada ta' Wied Inċita. '2 Kellu wkoll id-dritt dominju tal-propjetà b'ċens ta' 30 skud fis-sena fuq djar fil-Borgo del Castello, il-belt ta' Għawdex' kif ukoll dħul ta' 5 skudi fis-sena mhollija mill-mejjet Illustrissimu Sinjur Fra Klawdju de Sales bil-piż ta' 20 quddiesa fis-sena. L-Editt tal-1719 L-Isqof Jacobus Cannaves kien devot kbir tal- Madonna tal-Mellieħa u, sforz l-imħabba li kellu lejn il-Madonna, sentejn wara, meta fis-Santwarju kien qiegħed isir ħafna xogħol biex jiġi rranġat u mkabbar ħalli jkun jista' jilqa' l-għadd kbir ta' pellegrini li dejjem kien qiegħed jiżdied, huwa ħareġ editt, jew amar. Kien nhar il-Ħamis, 25 ta' Mejju 1719 meta huwa ordna hekk: 'Aħna li nixtiequ naraw jitlesta l-bini tal-Knisja Matriċi tagħna tas-Sinjura Tagħna della Melleha, fl-antik parroċċa, għandna xewqa kbira li din l-opra, mibdija b'tant u tant fervur, issir bl-akbar .perfezzjoni, kemm fit-tkabbir tagħha kif ukoll fil-bini ġdid ta' diversi kmamar fil-viċin tat-tnejn ta' fuq, barra dawk ta' taħt li issa ġew irranġati — għall-kumdità tan-nies li, bl-akbar ħniena reliġjuża, f'dak kollu li jkollhom bżonn kemm pubbliku kif ukoll privat, bla ma jaqtgħu xejn jirrikorru lejn dak is-Santwarju mirakoluż biex jaqilgħu mingħand il- Ħniena Divina grazzji ta' ġid għalihom. Mhux dak biss, iżda biex quddiem id-daħla tal-istess knisja, li diġà għandha forma ta' Clausura, issir pjanura jew pjazza mdaqqsa. U peress li ma nistgħux naqtgħu din ix-xewqa qaddisa tagħna mill-ġbir tal-elemożina mingħand il-fidili, minħabba l-faqar kbir tagħhom, għalhekk b'dan l-Editt tagħna — qegħdin nordnaw li, nhar il-Ħadd li ġej fil-quddies kollu, ir-Reverendi Arċiprieti, Kappillani, Retturi u Vigarji tal-knejjes kollha taħt il-ġurisdizzjoni tagħna, dawn għandhom bl-akbar fervur speċjali jirrakkomandaw lin-nies taħt il-ħarsien tagħhom li jagħtu elemożina abbundanti ta' qamħ, maħlut, xgħir, jew flus kontanti b'fiduċja qawwija li jirċievu mingħand Alla l-Imbierek bl-interċezzjoni tas- Santissima Ommu Marija Verġni l-ħlas li jixirqilhom. Għal dan il-għan kull arċipriet, kappillan, rettur u vigarju għandu jqabbad saċerdot addattat biex imur idur l-inħawi kollha biex bil-galbu u l-ġentilezza kollha jagħmel dawn il-ġabriet. Wara li jkun sarraf u biddel kollox fi flus kontanti għandu jikkonsenja kollox lis-saċerdot Don Gio Maria Bartoli, Prokuratur tal-istess knisja'. Maħruġ mill-Palazz Episkopali Tagħna fil-Belt Valletta, illum 25 ta' Mejju 17195 Żewġ dokumenti verament importanti għall-istorja tal-Mellieħa; l-ewwel wieħed għax jurina dak kollu li kien isir mil-lat reliġjuż u dak kollu li kien jippossiedi s-Santwarju 300 sena ilu, waqt li t-tieni jagħtina tagħrif importanti dwar it-tkabbir u l-iżvilupp tal- bini tal-kumpless tas-Santwarju. Infatti jurina eżatt meta nbnew il-kmamar tal-pellegrini ta' fuq li hemm faċċata tas-Santwarju fil-kjostru ta' ġewwa waqt li jgħidilna wkoll li l-kmamar ta' isfel, dawk li hemm fi Triq il-Marfa u li kienu jintużaw mill-pellegrini, kienu diġà jeżistu kif ukoll il-ħajt ta' fuqhom li kien jagħlaq il-bitħa quddiem is-Santwarju forma ta' kjostru. Dawn il-kmamar ġodda kienu qed jinbnew quddiemu u jinkorporawh bħala l-ħajt ta' wara tagħhom. Ma ninsewx insemmu hawn li l-ħames loġoġ, li minnhom illum baqa' erbgħa, kienu nbnew madwar Il-Festa ta' Marija Bambina - Il-Mellieħa - 2017 A LS'sen.w'Ħażj Pi 10 Moratia i jpiteri Mikagħeaj £ Ħabba affari aalk jin lj Ad iet Id-dokument isemmi wkoll li għandha titwitta -art quddiem id-daħla prinċipali tas-Santwarju, li dak iż-żmien kien għadu jasal sa fejn illum hemm il-kampnar, biex issir pjazza komda għall-kumdità a' tant u tant pellegrini li kienu jżuru 'l-Madonna u għalhekk inħareġ l-editt biex jinġabru l-flus. Għalhekk il-kitba hija sabiħa, għax tibqa', allavolja jgħaddi ż-żmien. Tibqa' tfakkarna dak li jkun għadda u minnha nkunu nisiltu tagħrif fuq dak li għaddew minnu dawk ta' qabilna ħalli nitgħallmu minnu. Arkivju Parroċċa Mellieħa.13. f.70.kap.63 Fra Antonio de Conflans kien avallier tal-Ordni ta' San Ġwann li kien ingħata dik il- biċċa art kbira mill-Università ta' Notabile fl-1651. Din testendi minn ħdejn iċ-ċimiterju militari sat-triq li tieħu ejn Popeve Village (ix-Xquq).