L-ART IMQADDSA Rivista Biblika li toħroġ kull tliet xhur mill-Kummissarjat tal-Art Imqaddsa tal-Provinċja Franġiskana Maltija Fortizzi Erodjani fid-Deżert: Makeronte fil-Ġordanja It-Tagħlim ta' San Pawl dwar l-imħabba vera Kif Kristu sar il-Qassis il-Kbir (2) It-Talb u l-Kelma ta' Alla fl-eżortazzjoni appostolika Verbun Domini 28: Il-Lhud fl-Evanġelju skont San Mattew N. 2 Żakkew — Il-maħfra qabel l-Istqarrija Dominus Flevit Il-Post fejn Ġesii beka fuq Ġerusalemm KUMMISSARJI TAL- ART IMQADDSA JILTAQGĦU F'ĠERUSALEM Bejn it-30 ta' Jannar u l-4 ta' Frar li għadda B Ta TA i A TA EE Internazzjonali tal-Kummissarji tal-Art Imqaddsa, li sar fil-kunvent ta' San Salvatur, Ġerusalemm. Dan il-Kungress qiegħed isir regolarment darba kull sitt snin, bl-iskop li l-Kummissarji tal-Art Imqaddsa mid-dinja kollha jiltaqgħu flimkien u jiddiskutu temi IO Of io to BI ata tagħhom favur il-missjoni tal-Art Imqaddsa. Naturalment il-Kungress kien ukoll okkażjoni biex jiltaqgħu personalment mal-Patri Kustodju tal-Art Imqaddsa u mal-Patrijiet Franġiskani li jgħixu f'Ġerusalemm u fid- diversi Santwarji tal-Fidwa. Għall-Kungress ġie mistieden ukoll il- Ministru Ġeneral tal-Ordni Franġiskan, Patri Josċ Rodriguez Carballo ofm, li tkellem dwar importanza tal-ħidma tagħna l-Kummissarji u wera kemm għandu għal qalbu l-missjoni al-Art Imqaddsa, li hi l-ġawhra tal- PS IO a TI ZATZI iegħu mlietna bil-kuraġġ li l-Ordni jimpenja ruħu biex il-missjoni tal-Art Imqaddsa tkun aktar magħrufa, u biex jiġu aktar Patrijiet A IE et g TAK santwarji. L-iskop prinċipali tal-Kungress kien li KIEN zi Bi l ta be TAT (ii i o Ta pirati tana tea tat p ko to b'riżq l-Art Imqaddsa. Hu importanti li -ħidma tagħna tkun ikkoordinata, kemm għaliex illum hu aktar faċli li jseħħ dan bil- Kummissarji i tata (Tale jiltaqgħu f'Ġerusalem mezzi ta' komunikazzjoni, kif ukoll għaliex il-preżenza ta' Kummissarjati tal- Art Imqaddsa fl-Ordni qiegħda tonqos. Hemm żoni fejn provinċji jingħaqdu flimkien jew fejn hemm nuqqas kbir ta' vokazzjonijiet, u għalhekk mhux dejjem hemm il- preżenza ta' Kummissarju. Dan joħloq vojt kbir, għaliex hemm pajjiżi li fihom ma hemmx possibilità li ssir promozzjoni favur l-Art Imqaddsa, jew jiġu organizzati pellegrinaġġi. Tema oħra importanti li ġiet diskussa kellha x'taqsam mal-ġabra annwali li ssir b'riżq il-missjoni tal-Art Imqaddsa fid-djoċesijiet kollha tad-dinja. Hi l-ġabra magħrufa bħala 'tal- Ġimgħa l-Kbira', li f'Malta nafuha aħjar bħala 'tal- Qabar ta' Kristu'. Sa ftit tas- snin ilu kienu l-Kummissarji li kienu jorganizzaw il-ġabra u jibagħtu l-offerti fil- Kustodja tal-Art Imqaddsa, biex bihom jinżammu s-santwarji, l-iskejjel, il- kunventi, l-istituzzjonijiet akkademiċi u dawk karitattivi li l-Kustodja tmexxi fil-parroċċi. Imma f'dawn l-aħħar snin, f'xi pajjiżi fejn ma hemmx Kummissarji, il-ġabra tiġi organizzata mid-djoċesi, u mhux dejjem ikun hemm għarfien sħiħ dwar l-iskop tagħha. Għall-grazzja ta' Alla aħna f'Malta għadna norganizzaw il-ġabra u attivitajiet oħrajn favur l-Art Imqaddsa bir-responsabiltà diretta tal-Kummissarju tal-Art Imqaddsa, u b'kollaborazzjoni tajba ħafna mal-Knisja lokali u mal-isqfijiet tagħna, li anzi jinkuraġġuna fil-ħidma tagħna u jakkumpanjaw 4 $ l-Anr IMQADDSA $ APRIL- ĠUNJU 2012 ukoll pellegrinaġġi djoċesani fl-Art Imqaddsa. Matul il-Kungress kellna x-xorti li nsiru nafu aħjar attivitajiet tal-Kustodja. Rajna b'għajnejna x-xogħol a' manutensjoni intensiva i sar fil-kunvent ta' San Salvatur, fil-kurja kustodjali, -infermerija fejn huma irtirati l-patrijiet anzjani u morda, u fil-biblijoteka -ġdida. Rajna x-xogħol ta' manutensjoni li sar fil- kunvent ta' Betfaġe u l-bini a' bosta appartamenti għall- koppji u familji insara ta' Ġerusalemm. Kellna laqgħat mal-professuri u arkeoloġi al-iStudium Biblicum Franciscanum, li organizzaw għalina anke xi ħarġiet f'siti arkeoloġiċi tal-Kustodja. Naturalment ma naqsux il-mumenti ta' talb liturġiku fis-santwarji. L-aktar mument importanti kien ċertament il-quddiesa li ċċelebrajna fil-Bażilika tal- Qabar ta' Kristu, kif ukoll is-sehem tagħna fil-Via Crucis tal-Ġimgħa wara nofsinhar fit-toroq ta' Ġerusalemm. Kellna quddies li kien iċċelebrat mill-Patrijarka Latin ta' Ġerusalemm, Mons. Fuoad Twal, u min-Nunzju u Delegat Apostoliku, Mons. Antonio Franco, li tkellmu dwar ir-rwol importanti tal-Franġiskani fil-Kustodja tal-Art Imqaddsa f'relazzjoni mal-Knisja lokali kif ukoll fid-djalogu ekumeniku mal- Knejjes l-oħrajn insara li huma preżenti. Għalija l-aktar mumenti sbieħ kienu dawk li fihom aħna l-Kummissarji konna ngħixu flimkien mal- patrijiet fil-kunvent ta' San Salvatur, partikularment il-ħinijiet tal-ikel flimkien u tar-rikreazzjoni fid-divan tal-kunvent. L-ospitalità tal- patrijiet fil-kunvent ta' San Salvatur hi magħrufa minna l-Kummissarji li ta' spiss ngħaddu f'dan iċ-ċentru tal- ħidma kollha tal-Kustodja. Proprju f'dawn l-aħħar ġimgħat irċevejna l-aħbar tan-niket tal-mewt ta' wieħed mill-aktar patrijiet magħrufa fil-kunvent ta' San Salvatur, Fra Ovidio Duefias ofm, li miet fl-14 ta' Marzu fl-età ta' 71 sena. Fra Ovidio kien responsabbli għal aktar minn 30 sena mill-ħanut tal-oġġetti sagri fl-istess kunvent ta' San Salvatur. Fra Ovidio, li kien Spanjol, kien bniedem li jafuh il-Kummissarji kollha. Iddedika ħajtu għas-servizz tal-Kustodja tal-Art Imqaddsa, l-ewwel bħala fra lajk fil-kċina ta' San Salvatur u mbagħad bħala responsabbli tal-oġġetti reliġjużi. Fil-ħanut tiegħu aħna l-Kummissarji u l-pellegrini ma konniex immorru biss biex nixtru ikoni, slaleb, kuruni tal-madreperla, Bambini tal-Milied, xemgħa, u elf ħaġa oħra. Mhux l-ewwel darba li Fra Ovidio kien jirregalalna b'xejn tant oġġetti b'qalb ġeneruża. Imma l-waqfa għand Fra Ovidio kienet tfisser ukoll mument ta' fraternità, li fih dejjem kien joffrilna ikel u xorb filwaqt li jitlobna informazzjoni dwar il-pellegrini tagħna li bosta minnhom kien jafhom. Fra Ovidio kien jinżel ta' kuljum fl-4.30 ta' filgħodu għall-ewwel quddiesa fil- Qabar ta' Kristu. Kien ikun preżenti għall-okkażjonijiet liturġiċi kollha tal-Kustodja fid-diversi festi tas-Santwarji, u kellu għarfien tajjeb ħafna tal-użanzi taċ-ċelebrazzjonijiet tal-Kustodja. Kien bniedem li ħabb il-Kustodja u l-missjoni tal-Art Imqaddsa. Permezz tar-Rivista tagħna nixtiequ nfakkru lil dan il-fra sempliċi imma verament Franġiskan li jibqa' għalina Ikoll ta' ispirazzjoni fil-ħidma tagħna biex il-Kustodja tal-Art Imqaddsa tkun magħrufa u maħbuba minna l-patrijiet u mill-pellegrini u l-ħbieb ta' din il-missjoni qaddisa. L-ART IMQADDSA '$' APRIL ĠUNJU 2012 $ 5