Zewġ ġrajjiet imfakkra f'Tas-Sliema din is-sena 2003 don Carmelo Zammit - Salesjan Don Bosco Il-Parroċċa ta' Stella Maris tiċċelebra il-125 sena mit-twaqqif tagħha (1878 - 2003), u s-Salesjani ta' Dun Bosco jiċċelebraw il-100 sena (1903 - 2003) mill-miġja tagħhom f'Malta. Mil-bidu nett tal-wasla tas-Salesjan f'Tas-Sliema, kien hemm rabta kbira mil-qrib bejn St Patrick's u l- Parroċċa, għax sa ftit snin wara t-Tieni Gwerra, St Patrick's kien jagħmel parti mit-teritorju ta' Stella Maris. Meta tbiddlu xi limiti ta' territorji parrokkjali, St Patrick's ingħaqad mal-Parroċċa ta' San Girgor. Il-Knisja ta' Stella Maris bdiet tinbena fis-sena 1853. Wara xi għoxrin sena, hi kienet imkabbra għall-forma li għandha llum. Fl-1878, saret Parroċċa. Fl-1942, fil-gwerra, intlaqtet mill-bombi tal-għadu, u ġarrbet ħsarat kbar. L-ewwel Kawdru Titulari, li Ilum jinsab fis-sagristija, hu xogħol ta' Rafel Caruana, waqt li l-Kwadru Titulari preżenti huwa xogħol ta' Mark Antonio (1583), l-Istatwa Titulari ta' Stella Maris kienet inġiebet minn Pariġi fl-1891. Bejn is-snin 1855 u 1884 kien hemm żewġ saċerdoti jmexxu din il-Knisja: Dun Ġużepp Bezzina u Dun Karm Ġerada. L-ewwel Kappillan kien Dun Franġisk Vinċenz Manche li mexxa l-Parroċċa mill1884 sa l- 1918. Il-Kappillan Manchċ kellu sehem u mertu kbir fil-miġja tas-Salesjani f'Tas-Sliema. Infatti, sa ftit mill-aħħar snin tal-ħajja ta' Dun Bosco (1816 - 1888), xi Maltin kienu jafu 'l Dun Bosco mill-qari tal-Bullettin Salesjan li kien jaslilhom regolarment minn Torin u saħansitra mil-korrispondenza li kien jkollhom ma' Dun Bosco nnifsu; fost dawn kien hemm Dun Isidor Formosa, Annibale Preca, Mons Luigi Farrugia, is-Sur Fons Marija Galea kif ukoll il-Kappillan ta' Stella Maris Dun Vinċenz Manchċ. Dawn kollha, li kellhom għal qalbhom l- edukazzjoni u l-formazzjoni taż-żgħażagħ, b'xi mod jew ieħor, kienu talbu lil Dun Bosco biex jibgħat is- Salesjani tiegħu f'Malta. Sakemm kien għadu ħaj, hu kien iwieġeb li dan kien għadu mhux possibbli minħabba nuqqas ta' Salesjani, iżda kien iwiegħed li 'l quddiem is-Salesjani jaslu Malta u jagħmlu ħafna ġid. Wara l-mewt ta' Dun Bosco (1888), dawn il-benefat- turi u oħrajn, baqgħu jinsistu ma' Dun Mikiel Rua, is- suċċessur ta' Dun Bosco, biex ikompli f'Malta u jibgħat is- Salesjani hawn. Il-wegħda ta' Dun Bosco seħħet fit-12 ta' Novembru 1903, meta wasal l-ewwel grupp ta' Salesjani mill-Italja, b'Fr Patrick O'Gradv (Irlandiż) bħala Direttur ta' St Patrick's. Bil-mod il-mod il-ħidma siewja tas-Salesjani bdiet tikber u tinfirex. Fl-1908, jiftaħ il-'Juventutis Domus', biswit St Patrick's. Għall-ftuħ ta' dan l-Oratorju, b'Dun Antonio Urso (Taljan) bħala Direttur, kien ġie Dun Rua; din kienet it-tieni żjara tiegħu f'Malta. Wara ftit taż-żmien Dun Urso iżda, sfortunatament miet fit-terremot ta' Messina (1908). Fl-1911 is- Salesjani mexxew għal xi sentejn biss, l-Oratorju 'Duminku Savio' ta' Birkirkara, iżda ma setgħux ilaħħqu minħabba l- ħidma tagħhom f'tas-Sliema. Fl-1914, Dun Pawl Albera, li fl-1920 kien laħaq Rettur Maġġur wara Dun Rua, żar Malta. Fl-1921, infetaħ is-St Alphonsus college, b'Dun Vincenzo Allegra bħala Direttur. Din l-iskola tat ħafna vokazzjonijiet salesjani, reliġjużi u djoċesani. Matul l-ewwel għoxrin sena, insibu għadd ta' Diretturi — Il-Kappillan Manche li kien wieħed mill-ewlenin Taljani, billi l-Oratorju kien jagħmel parti mill-Provinċja ta' li rsista sabiex jinġiebu s-Sależjani f'Malta. Sqallija. Iżda malli faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija, l-Oratorju ngħaqad mal-Provinċja Ingliża. Fl-1947, jinfetaħ l-Oratorju ''Dun Bosco' fir-Rabat Għawdex. Fis-sena 1965, is-Salesjani kellhom jirtiraw minħabba nuqqas ta' ''personnel'. Il-'Past Pupils' ta dawk l-ewwel snin għadhom jiffurmaw l-Għaqda tal- fpast pupils' tallum. Fl-1949, beda joħroġ il-'Dun Bosco f'Malta' u li 'l quddiem sar magħruf bħala l-'Bullettin Salesjan' u issa sar il-'Ħajja Salesjana'. Fis-sena 1954, ġie Malta r-Rettur Maġġur Dun Renato Ziggiotti u kien bierek l-ewwel ġebla tat-tkabbir ta' St Parick's. Fl-1956, jinbena ''Savio College', illum skola mfittxija minn ħafna, u li matul is-snin ħarġu minnha wkoll ħafna vokazzjonijiet salesjani. Fis-sena 1978, tinfetaħ fi Triq Rudolfu - Tas-Sliema - id-dar 'Osanna Pia Vouth Hostel', imħollija lis- Salesjani, mis-Sinjura Osanna Pia Bell, għall-użu minn żgħażagħ fil-bżonn ta' kenn. Bdejna din il-ħidma u oħrajn f'għeluq il-mitt sena mill-mewt ta' Dun Bosco. Il-Hostel kien inawgurah ir-Rettur Maġġur Dun Egidio Vigan, waqt li l-Arċisqof Mons. Ġużeppi Mercieca kien bierek il-post. Fl-1987, tinfetaħ il-'Librerija Tagħlim Nisrani', bi ħwienet f'Ħad-Dingli, Tas-Sliema u l-Belt. Is-sena 1987 hi data importanti għas-Salesjani ta' Malta, b'missjoni ġdida afdata lilhom mis-Superjuri, b'dar-skola f'Manouba-Afrika, bħala twettiq tal-'Proġett Afrika' fil-ħolma ta' Dun Bosco. Din, fil-qosor hi l-mixja li s-Salesjani, bil-presenża tagħhom, għamlu fil-gżejjer tagħna f'dawn il-mitt sena. Inroddu ħajr lil Alla u lil ommu Marija — Għajnuna ta' l-insara għall-ħarsien tagħhom fuq il-ħidma Salesjana. Inħossuna grati lejn il-benefatturi u lejn is-Salesjani li ħadmu bil-Kariżma ta' Dun Bosco. Insellmu l-ħafna tfal u żgħażagħ li għaddew mid-djar Salesjani f'dawn il-mitt sena u sara ċittadini onesti u insara tajbin. Hemm xi attivitajiet ipprogrammati għal matul din is-sena ċentenarja. Fil-31 ta' Jannar, festa liturġika ta' Dun Bosco diġà saret Quddiesa solenni fil-Parroċċa ta' San Sebastjan f'Ħal Qormi, li fiha ħadet sehem il- Familja Salesjana kollha. Il-Konċelebrazzjoni tmexxiet minn Dun Luc Van Loov, il-vigarju ta-Rettur Maġġur. Se tkun organizzata wkoll safra, fis-sajf, bi żjara tal-postijiet fejn twieled, għex, ħadem u miet Dun Bosco. U fil-festa ta' l-Immakulata - 8 ta' Diċembru, se jkollna fostna lir-Rettur Maġġur Dun Pascal Chavez għall- għeluq taċ-ċentenarju.