l-artiklu annwal tas-sena l-oħra kont tajt tiegħi ppubblikat fl- ħarsa lejn ir-rappreżentazzjonijiet ikonografiċi ta' Sant'Anna u San Ġwakkin li nsibu fil-festa u l-knisja tal-Mosta. Minħabba li dawn ix-xbihat huma ta' natura reliġjuża nagħmlu sew jekk naraw fihom tifsira aktar profonda mill-estetika li tpaxxi l-għajn. Għalhekk kont tajt deskrizzjoni ta' x'tagħrif għandna dwar il-ħajjiet ta' dawn iż-żewġ qaddisin. L-artiklu ta' din is-sena jkompli fuq l-istess linja billi jagħti deskrizzjoni tal-istatwi ta' anġli li jiffurmaw parti mill-armar ta' barra tal-festa tal-Assunta fil-Mosta u jagħti informazzjoni dwar ir-rwol tal- anġli fit-twemmin tagħna b'enfasi fuq l-arkanġli San Mikiel u San Gabriel. L-anġli min huma' Il-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika jgħidilna li l-anġli huma ħlejjaq ta' natura spiritwali mogħnija b'intelliġenza u rieda tajba. Fir-rwol tagħhom ta' qaddejja u messaġġiera tAlla, huma jiżbqu fil-perfezzjoni lil kull ħlejqa viżibbli. Kien fil-fatt Ġesti Kristu stess li qal li huma 'dejjem jaraw wiċċ Missieri li hu fis-smewwiet''. L-anġli jissemmew f'għadd ta' kotba mqaddsa. Sa mill-ewwel ktieb, jiġifieri dak tal-Ġenesi, nsibu li Alla 'qiegħed il-kerubini n-naħa tal-Lvant tal-ġnien iħarsu t-triq għas-siġra tal-ħajja''. Aktar 'il quddiem, fl-istess ktieb insibu żewġ anġli li jipproteġu lil Lot (in- neputi ta' Abraham) minn folla ta' nies inkurlati li riedu jħebbu għalih u għall- familja tiegħu fil-belt ta' Sodoma'. Il-festa tal-Assunta fil-Mosta: mit-tiżjin għat-tagħlim (2) Meta Abraham kien ser joffri lil ibnu Iżakk bħala sagrifiċċju lil Alla 'sejjaħlu l-anġlu tal-Mulej mis-smewwiet' u waqqfu minn dak li kien ser jagħmel'. Kien ukoll anġlu ta' Alla li għamel il-qalb lil Hagar meta kienet tinsab mitlufa ma' binha Ismael fid-deżert ta'Birsaba'. Lil hinn mill-ktieb tal-Ġenesi naraw li l-anġli kellhom sehem f' diversi kotba oħrajn tar-Rabta l-Qadima. Ta' min isemmi fost l-oħrajn l-anġlu protettur li Alla wiegħed lill-poplu tiegħu fid- deżert tas-Sinaj biex iħarsu u jmexxieh sal-art. imwegħda'. Fil-ktieb tal- Imħallfin naraw imbagħad is-sejħa li Alla għamel lil Gidgħon permezz tal- anġlu tiegħu, sabiex jeħles lil Iżrael minn idejn il-Midjanin'. Aktar tard, Alla jibgħat l-anġlu tiegħu lill-mara ta' Manulha li kienet sterili u jħabbrilha li' 'se titqal u tiled iben' li 'jibda jeħles lil Iżrael minn id il-Filistin''. Fil-ktieb ta' Isaija nsibu dehra li permezz tagħha Alla jagħmel is-sejħa tiegħu lil dan il-profeta. Hawnhekk naraw li s-serafini li kienu jinsabu ''il fuq mit-tron ta' Alla' kienu 'jgħajjtu u jwieġbu lil xulxin 'Qaddis, Qaddis, Qaddis hu l-Mulej tal-eżerċti', kliem li jfakkarna f'dak li aħna ngħidu f'kull quddiesa qabel il-konsagrazzjoni'. Jekk imbagħad induru lejn il- kotba tar-Rabta l-Ġdida nsibu li l-anġli jissemmew f'diversi episodji evanġeliċi. Hekk naraw li l-anġli huma ħabbara tat-twelid u l-qawmien ta' Ġesu Kristu, jikkomunikaw ma' San Ġużepp fil-ħolm sabiex jipproteġu lit- Wieħed mill-anġli magħrufin bħala 'tal- kuruna ż-żgħira', li nħadmu minn Vincenzo Cremona. Wieħed mill-anġli li nħadmu aktarx minn Karmnu Mallia armat fil-festa tal-Qalb ta' Ġesi ta' din is-sena fl-okkazjoni tal-festi specjali li saru sabiex ifakkru l-100 sena mill-Kungress Ewkaristiku tal-1913. Ta' kull sena dawn l-anġli jintramaw kemm mal-planċier tal-banda fil-festa kif ukoll mas-sepulkru fil-Ġimgħa l-Kbira. It-tliet anġli ż-żgħar tal-kartapesta, xogħol ta' Karlu Darmanin, li oriġinarjament kienu jintramaw fuq il-fjokk tal-lampier il-prim tal-knisja. tfajjel Ġesti mill-qilla ta' Erodi, jaqdu lil Ġest fid-deżert u jagħmlulu l-qalb waqt il-passjoni fil-Ġnien taż-Żebbuġ. Fil-ktieb tal-Atti l-anġli jissemmew ukoll fit-tlugħ fis-sema ta' Ġesti Kristu fejn jidhru lill-Appostli u jħabbru li 'għad jerġa' jiġi kif rajtuh sejjer '. Il-Knisja Kattolika temmen li l-eżistenza tal-anġli hija ta' benefiċċju għall-knisja kollha. Għaldaqstant issejjaħ l-għajnuna tagħhom f'diversi mumenti bħal fil-funerali fejn titlobhom sabiex iwasslu ruħ il-mejjet quddiem 'Alla l-għoli', u tgħallem li kull Nisrani jingħatalu anġlu kustodju sabiex jipproteġih u jmexxih tul ħajtu kollha''. Rappreżentazzjonijiet ikonografiċi ta' anġli fl-armar ta' barra tal-festa tal-Mosta. Huma bosta x-xbihat ta' anġli li jintramaw fuq il-pedistalli tagħhom sabiexiżejjnu l-pjazza tal-Mosta fil-jiem li fihom il-belt tagħna tiċċelebra l-festa tal-Assunta. Minn idejn l-istatwarju Vincenzo: Cremona (185l-1912) ħarġu l-erba' anġli magħrufa bħala 'tal- Wieħed mill-anġli magħrufin bħala 'tal-kuruna l-kbira', xogħol ta' Karlu Darmanin. kuruna ż-żgħira' filwaqt li s-Senglean Karlu Darmanin (1825-1909) ħadem l-erba' anġli ferm artistiċi 'tal-kuruna l-kbira''. Dawn it-tmien anġli tal- kartapesta kienu magħrufa b'dan l-isem għax dari kienu jżommu f'idejhom il-patallotti tal-kuruni li jinfetħu waqt il-purċissjoni ta' Santa Marija. Mis- snin sebgħin tas-seklu li għadda 'il quddiem dawn l-anġli bdew jintramaw bejn it-trufej tal-pjazza. Għalhekk f'id minnhom narawhom iżommu pilandri tal-metall, u fl-oħra simboli Marjani. Sett t' erba' anġli oħra nħadmu aktarx minn Karmnu Mallia, magħruf bħala l-Lhudi, li kien lavrant ma' Karlu Darmanin'i. Dawn saru sabiex iżejjnu l-kantunieri tal-palk (illum planċier) tal-banda li jintrama fil-pjazza fil-jiem tal-festa. Barra l-funzjoni dekorattiva tagħhom dawn l-anġli jintużaw sabiex idawwlu l-planċier billi f'idejhom iżommu pilandri tal-metall. Sa mill- festa tal-2010 'il quddiem stajna naraw dawn l-anġli fil-ġmiel kollu tagħhom wara li l-Grupp Armar Marija Assunta ħa ħsieb li jirrestawrahom u jaħdmilhom sett pilandri ġodda. Kemm ix-xogħol tar-restawr kif ukoll id-disinn tal-pilandri saru mis-Sur Iż-żewġ statwi tal-anġli ż-żgħar, maħduma minn Vincenzo Cremona, kif bdew jintramaw mill-2011 'il quddiem. Renzo Gauci ta' Ħal Tarxien. Dan is- sett t'erba' anġli narawhom ukoll armati bil-pilandri u b'simboli ewkaristiċi, flimkien ma' tnejn oħra li jżommu l-gandilabri, fis-sepulkru nhar Ħamis ix-Xirka u l-Ġimgħa l-Kbira. Fil-wesgħa li hemm quddiem il- bieb tal-Uffiċċju Parrokjali fi Triq il-Kbira jintramaw tliet anġli żgħar tal-kartapesta, magħqudin flimkien, iżommu skrizzjoni li tgħid 'Sultana Mtellgħa s-Sema' u Nome di Maria. Oriġinarjament it-tliet anġli nħadmu minn Karlu Darmanin fl-1902 sabiex jintramaw fuq il-fjokk tal-lampier il- prim tal-knisja. Fl-1974 dawn l-anġli ġew modifikati biex bdew jintramaw fuq barra kif għadna narawhom sal- lum't, Biswit dawn it-tliet anġli u ma' kull naħa tal-ark li jintrama f'tarf Triq l-Oratorju, sa mill-2011 'il quddiem, bdew jintramaw żewġ anġli żgħar oħra li kien ilhom ma jaraw id-dawl tax-xemx għal numru ta' snin. Dawn l-anġli jżommu f'idejhom simboli u skrizzjonijiet meħuda mill-innu tal- Inkurunazzjoni. Anġlu minnhom qiegħed iżomm bukkett fjuri żgħir u tarka li tgħid 'Xerrdu ħienja ward u fjuri', filwaqt li l-anġlu l-ieħor għandu xettru dehebieni u tarka oħra li fuqha hemm imniżżel 'lir-Reġina tas- Smewwiet'. F'restawr li sar fuq dawn l-anġli mill-Grupp Armar Marija Assunta u s-Sur Martin Gatt qabel il-festa tal-2011 instabet kitba fuq il- pedati ta' dawn l-istatwi li turi li dawn inħadmu minn Vincenzo Cremona''. L-istatwi tal-arkanġli San Mikiel u San Gabriel (li bosta kienu jaħsbuh San Rafel) flimkien ma' Sant'Anna u San Ġwakkin jiffurmaw is-sett ta' erba' statwi li jintramaw taħt iz-zuntier tar- Rotunda. Dawn l-istatwi lkoll huma xogħol ta' Karlu Darmanin u saru fl-ewwel snin tas-Seklu Għoxrin'$. Wara li fl-2010 il-Grupp Armar Marija Assunta flimkien mas-Sur Martin Gatt kienu ħadu ħsieb jirrestawraw l-istatwi ta' Sant'Anna u San Ġwakkin, fl-2011 kien imiss l-istatwi ta' San Mikiel u San Gabriel. Il-proċess tar-restawr kien jinvolvi t-tiswija ta' dawk il-partijiet li sofrew ħsarat u t-tneħħija ta' għadd ta' passati ta' żebgħa li l-istatwi ingħataw tulis-snin. Fl-aħħar tal-proċess l-istatwi ġew miżbugħa bi skema ta' kuluri aktar addatata minn dik li kellhom qabel, li kompliet ħarġet is-sbuħija oriġinali tagħhom. Tagħrif dwar San Mikiel u l-istatwa tiegħu L-istatwa ta' San Mikiel li sawwar Karlu Darmanin, turina l-arkanġlu mlibbes bl-armatura tal-gwerra fuq stil Ruman qiegħed b'ċertu serenità jgħaffeġ taħt siequ l-leminija serp oħxon li jissimbolizza x-xitan. Fuq l-armatura ta' lewn fiddien hemm impinġi s-simbolu tal-isem imqaddes ta' Ġest (IHS). F'idu l-leminija l-arkanġlu qiegħed iżomm xabla, filwaqt li fl-id l-oħra għandu raġġiera li f'nofsha hemm il- kliem bil-Latin 'Quis Ut Deus' (Min hu daqs Allaż), li hi riferenza diretta għal isem l-arkanġlu. Taħt l-armatura l-arkanġlu liebes libsa twila sal-irkoppa ta' lewn aħdar, li hu l-kulur assoċjat ma' dan l-arkanġlu, filwaqt li mantar ta' lewn aħmar skur, ilibbes spallejn l-arkanġlu u jibqa nieżel minn ma' daharu sal-pedata tal-istatwa. L-ikonografija ta' San Mikiel imlibbes bħala gwerrier li jegħleb lid-dragun jew serp għandha għeruq antiki ferm. Fil-fatt l-ewwel rappreżentazzjoni a' dan it-tip kienet tinsab fil-knisja magħrufa bħala l-Michaelion li imperatur Kostantinu kien bena f'Kalċedonja li tinsab fit-Turkija tal- lum. Din il-pittura, apparti li kellha messaġġ politiku', kienet imsejjsa fuq il-ktieb tal-Apokalissi fejn insibu miktub li 'Mbagħad qamet gwerra fis-sema: Mikiel u l-anġli tiegħu tqabdu mad-Dragun''. Barra minn hekk fit-Testment l-Antik, fil-ktieb ta' Danjel insibu tliet versi li jirreferu għal 'Mikiel' bħala 'il-prinċep il-kbir' li kellu r-rwol ta' protettur ta' Iżrael'. F'rabta ma' dak li nsibu miktub fl- iskrittura l-Knisja Kattolika tqis lil San Mikiel bħala gwerrier spiritwali li jmexxi l-qawwiet tat-tajjeb mhux biss fis-smewwiet iżda metaforikament anke fil-kunflitti interni li kull bniedem jgħaddi minnhom minn żmien għal żmien. F'dal-kuntest, il-Knisja tara ukoll f'San Mikiel il-protettur tagħha kontra t-theddid tal-qawwiet tal-ħażen. San Mikiel għandu wkoll konnessjoni mas-siegħa tal-mewt minħabba li hu kkunsidrat bħala dak l-anġlu li joffri l-aħħar opportunità għall-indiema lill- erwieħ tal-midinbin. F'konnessjoni oħra mal-mewt San Mikiel hu meqjus bħala l-anġlu li jwassal l-erwieħ għall- ġudizzju individwali, u għaldaqstant f'ċertu rappreżentazzjonijiet narawh iżomm il-miżien li jkejjel it-tajjeb u l-ħażin li wieħed ikun għamel f'ħajtu''. Tagħrif dwar San Gabriel u l-istatwa tiegħu L-istatwa ta' San Gabriel li naraw armata taħt iz-zuntier fil-jiem tal- festa turina lil dan l-arkanġlu f'poża L-istatwa ta' San Gabriel, maħduma minn Karlu Darmanin, wara r-restawr li sarilha fl-2011 (Ritratt: Grupp Armar Marija Assunta - Mosta). L-istatwa ta' San Mikiel, maħduma minn Karlu Darmanin, wara r-restawr li sarilha fl-2011. ħelwa bil-piż ta' ġismu jserraħ fuq riġel wieħed u jħares l-isfel, l-istess bħal San Mikiel. Fl-id il-leminija San Gabriel għandu ġilju bajdani, filwaqt li bl-id l-oħra qiegħed iżomm fanal ta' lewn fiddien. Kemm il-ġilju abjad kif ukoll il-fanal huma simboli assoċjati ma' dan l-arkanġlu''. Kif ġie miżbugħ dan l-aħħar, San Gabriel huwa mlibbes b'kuluri li jfakkruna fil-Madonna. Fil- fatt l-arkanġlu għandu libsa bajda twila sal-art u mantar ta' lewn ikħal li jgħatti parti minn sider l-arkanġlu u jibqa' nieżel minn wara dahru sal-pedata tal- istatwa. L-ikonografija Nisranija tagħtina bosta rappreżentazzjonijiet tat-tħabbira tal-anġlu Gabriel lill-Verġni Marija. F'għadd ta' pitturi naraw lill-anġlu Gabriel iżomm f'idejh ġilju bajdani, simbolu tas-safa tal-Verġni Marija. Darmanin ukoll għażel lli jippreżentalna lil San Gabriel bil-ġilju f'idejh biex bħal donnu ifakkarna fil-misteru tal- inkarnazzjoni li propju seħħ fil-ġuf safi tal-Verġni Marija. L-isem Gabriel ifisser 'Alla hu qawwi'. Fil-Bibbja dan l-arkanġlu jissemma' erba' darbiet: darbtejn fil-Ktieb ta' Danjel, fejn huwa jagħti spjegazzjoni ta' dehra li kellu l-profeta Danjel u fejn jagħmel il-profezija messjanika tas-Sebgħin ġimgħa', u darbtejn oħra fl-Evanġelju ta' San Luqa. F'dan l-Evanġelju l-ewwel naraw lill-arkanġlu Gabriel iħabbar it-twelid ta' Ġwanni l-Battista lil Żakkarija fejn jiddikjara għaliex kien mibgħut 'Jiena Gabriel, li qiegħed quddiem Alla. Hu bagħatni ħkellmek u nwassallek din il-bxara t-tajba' Aktar tard l-arkanġlu Gabriel iwassal il-bxara t-tajba lil Marija ta' Nażaret, filwaqt li jsellmilha bil-kliem li għadna ntennu ma' kull Ave Maria: 'Sliem għalik, mimlija bil-grazzja, il- Mulej miegħek' $. Fid-dawl ta' dak li hemm miktub dwar San Gabriel fl-iskrittura. mqaddsa l-Knisja Kattolika tqis lil dan l-arkanġlu bħala l-qaddis patrun tal-messaġġiera u ta' dawk kollha li jaħdmu fil-qasam tal-komunikazzjoni. Il-festa ta' San Gabriel flimkien ma' San Mikiel u San Rafel (ilkoll arkanġli) tiġi ċċelebrata fid-29 ta' Settembru''. Konklużjoni Fil-jiem għeżież tal-festa tal-Assunta l-pjazza tal-Mosta tkun armata b'mhux inqas minn dsatax — il figura ta' anġlu, li bħal donnhom jittrasformaw dan l-ispazju mundan f'estensjoni tal- Ġenna. Dan għandu. jservina ta' għajnuna biex nagħrfu dejjem aktar x'inhu l-iskop veru tal-festa li qed niċċelebraw biex. b'hekk ikollna atteġjament li hu msejjes fuq valuri tassew Insara. Hekk bissinkunu nistgħu ngħidu li għamilna festa kbira kif tixraq lil Ommna Marija. Nawguralkom il- festa t-tajba. Viva Santa Marija, patruna tal-Mostin kollha. ' Katekiżmu tal-Knisja Kattolika - http://wwwwaticanva/archive/ccc css/archive/catechism/pls2c1psS.htm ' Ġenesi 3:24 3 Ġenesi 19 f Ġenesi 23:10 $ Ġenesi 21:17 6 Eżodu 23:20-22 7 Imħallfin 6:11-24 $ Dan l-iben imwiegħed kien Sansun. Imħallfin Kap.13. 10 http://wwwxaticanva/holv father/john paul ii/audiences/alpha/data/aud19860730en.htmifttocAl 1 Katekiżmu tal-Knisja Kattolika - http://wwwwaticanwa/archive/ccc ecss/archive/catechism/pls2e1pS.htm 42 Borg Joseph 2002. 'L-istatwi li narmaw fil-pjazza għall-festa tal-Assunta' artiklu fil-fuljett Mill-Maħżen tal-Armar, Harġa Nru. 3, Grupp Tiżjin Festa Santa Marija, Mosta. 'Tislima lil Karlu Darmanin F'Għeluq il-Mitt sena minn mewtu artiklu fil-fuljett Mill-Maħżen tal-Armar, Harġa Nru. 24, Grupp Armar Marija Assunta, Mosta. 5 Grupp Armar Marija Assunta, Mosta - Fuljett tal-festa 2011. ' 'L-istatwi li narmaw fil-pjazza għall-festa tal-Assunta' artiklu fil-fuljett Mill-Maħżen tal-Armar, Harġa Nru. 3, Grupp Tiżjin Festa Santa Marija, Mosta. U Din il-pittura kienet tfakkar ir-rebħa li l-Imperatur Kostantinu għamel fuq ir-rivali tiegħu Liċinju f'battalja li seħħet qrib Kalċedonja fis-sena 324. Kostantinu kien jara lil Liċinju bħala aġent tax-xitan u kien jassoċjah mad-dragun li jissemma fl-Apokalissi — http:// 20 http://www.catholic.org/saints/saint.phpjsaint id-308