Parroċċa San Publju ( IN ANAL sk Tletin sena ilu ġejt magħżul Arċipriet tal-Furjana Waħda mill-isbaħ ġranet fil-ħajja pastorali tiegħi kienet dik tas-sbatax ta' Jannar 1960 — il-gurnata tal-pussess tiegħi bħala Arċipriet tal-Furjana. Minn dakinhar bdejt il-ħidma tiegħi f'Parroċċa li jiena ħabbejt u għadni nħobb ħafna. Il-Furjaniżi huma nies mill- iżjed simpatiċi. Bejniethom ma jeżistux firdiet ta' partiti, Il- Festa ta' San Publju tqajjem fil-qalb ta' kull Furjaniż sens ta' briju ferrieħi. Matul ic-ċelebrazzjonijiet liturġiċi, li jsiru f'konnessjoni mal-Festa, il-knisja tkun ippakkjata bin-nies. Mument sabiħ ta' jiem il-festa hu dak tal-ħruġ tal-vara ta' San Publju min-niċċa. Furjaniżi li ħallew il-Parroċċa biex isibu dar xierqa f'inħawi oħra tal-Gżira jħossu qisu xi ħaġa x'tiġbidhom lejn il-Knisja Parrokkjali li fiha tgħammdu u, għal ħruġ tal-vara, wieħed jiltaqa' ma' mijiet ta' uċuh li jkun ilu ma jiltaqa' magħhom żmien. Hemm dawk li jaraw fiċ-ċ irkostanza tal-ħruġ tal-vara elementi ta' profanazzjoni tat- tempju t' Alla. Dan minħabba ċ-ċapċip li jtarrax malli titfaċ- ċa l-istatwa ta' San Publju. Jiena ma nħarisx lejn dil-ġrajja minn dan il-lat. Fl-opinjoni tiegħi hi ħaġa tajbali n-nies jibqgħu magħqudin mal-festa tal- belt u raħal tagħhom. Il-Qaddisin huma triq li twassalna lejn il-Mulej u għaldaqstant sakemm ma jkunx hemm piki fin- nofsu sakemm jinżamm ordni fil-knisja tradizzjonijiet ta' din l-għamla ma hemm ebda raġuni li jiġu maqtugħa. Kemm hi ħaġa sabiħa tilmah ġenituri b'uliedhom ċkejknin f'idejhom, jerfgħuhom 'il fuq biex jaraw u jsellmu lill-Protettur magħżul lilhom mill-provvidenza biex iħarishom. Ir-rabta tal-Furjaniżi mal-Knisja parrokkjali ma hijiex limitata għall-festa biss. Ta' erwieħ li jifhmu l-importanza tar-reliġjon fil-ħajja umana l-Furjaniżi, kemm il-kbar kif iż- żgħar, kemm in-nisa kif l-irġiel jimlew ta' kuljum il-knisja għall-quddies. Jiena li, bħala Vigarju Ġenerali, kelli l-opportunità li nżur tista' tgħid il-knejjes kollha ta' Malta għandi ċertezza li l- Parroċċa tal-Furjana għandha tiġi magħduda mal-grupp ta' l- aħijar parroċċi tal-Gżira. Hi dil-ħajja verament nisranija tal- Furjaniżi li ġġagħlni nħoss ruħi fortunat għax missietni x- xorti li nkun l-Arċipriet tal-Furjana. L-GĦAŻLA TIEGĦI BĦALA ARĊIPRIET Il-mod li bih jiena sirt Arċipriet tal-Furjana jurini b'liema għożża l-Mulej dejjem ħares fuqi. Kien il-Ħadd, 22 ta' Marzu, 1959. Jiena flimkien ma' numru ta' ġuvintur oħra tal-Par- roċċa tal-Kalkara ġejna sal-Furjana nieħdu kafe għand il- London Confectionerv. Meta dħalna għand ta' Londraniftakar li ltqajna mal-figura dejjem sorridenti ta' Karmenu Darmanin u dan ingħaqad magħna jieħu kafe. Waqt it-taħdita li kellna bejnietna jiena ħriġt bl-osservazzjoni li l-Kalkara ma kontx lest li nibdilha ma' ebda Parroċċa oħra. Iżda — komplejt ngħid — li kieku qatt kellha tiġi offerta lili l-arċipretura tal- Furjana t-tentazzjoni żgur tegħlibni. id-diskursata ta' bejnietna Apos., Vigarju Ġenerali Emeritus għaddiet u kulħadd insiha; aktar u aktar li l-Arċipriet tal- Furjana, il-mibki Dun Anton Debono, kien għadu fil-£jur ta' l-età u wiefied qatt ma kien jobsor li l-parrokat tiegħu kien sejjer jispiċċa tant ħesrem. Kienu għaddew sew sew ħames xhur minn dik il-ġrajja meta dak li kont qed ngħid għand ta' Londra bla ebda ħsieb ta' xejn sar realtà. Is-Sibt, 8 ta' Awissu kont qiegħed fil-kon- fessjonarju inqarar u ħin bla waqt rajt lil Dun Spir Tabone ġej għal fuqi. Il-bixra tiegħu kienet dik ta' wieħed mibluh. Għamilli sinjal biex ikellimni u jiena qomt mill-konfessjon- arju u ersaqt lejh. Bħal berqa fost il-bnazzi Dun Spir tani l- aħbar li l-Arċipriet tal-Furjana miet sobtu. Tlabna flimkien b'suffraġju ta' ruħu u wara komplejt bil-ħidma tiegħi fil- konfessjonarju. Mons. Arċisqof Gonzi kien ta' karattru spiċċattiv ħafnau bilkemm kien għadhom għaddew jumejn mill-mewt ta' Dun Anton meta kien diġa' ddeċieda li jimla l-post vakanti. Kienet il-festa ta' San Lawrenz. Għall-ħabta tas-6.00 ta' fil- għaxija l-Arċisqof ċempilli u qalli li ried ikellimni. Meta ltqajna, bi tbissima fuq xufftejh, Mons. Gonzi qalli li l-lejl ta' qabel kellu dehra mill-Ispirtu s-Santu u li matulha ssuġgerielu ismi bħala s-Saċerdot li għandu jkun Arċipriet tal-Furjana. Mons. Gonzi kellu rabta kbira mal-Kalkara u kien qalli aktar minn darba li mill-Kalkara ma kien sejjer iħallini nitqanqal qatt. Għalhekk l-offerta tiegħu ħassejtha bħala waħda mill-aqwa sorpriżi ta' ħajti. Iżda hu kien deċiż u jiena kont imħajjar ġmieli biex nilqa' l-offerta. Ma' l-'Iva' tiegħi, l-Arċisqof kiteb is-Santa Sede u rrikmanda ismi. Kif jaf kulħadd l-Arċipriet Debono miet f'Ruma u minħabba f'hekk in-nomina tas-suċċessur tiegħu kienet riservata lill-Papa. Il-Kodiċi tad-Dritt Kanoniku ta' qabel dak attwali per mezz tal-kanoni 1435 para 2 jippreskrivili l- uffiċċji li jkunu okkupati minn saċerdoti li jmutu f'Ruma għandhom jiġu mimlija b'nomina tas-Santa Sede. Il-każ tiegħi kien wieħed minnhom. La darba l-kariga ta' l-Ar- ċipriet Deboni vakat waqt il-qagħda ta' Dun Anton f'Ruma, saret is-Santa Sede l-organu kompetenti fl-għażla tas-suċċ essur tiegħu. Il-ġranet bdew għaddejjin ġmielhom u n-nomina dehretli sejra tieħu fit-tul. Perd Mons. Gonzi ma damx ma sar jaf li x-xitan ried idaħħal denbu fin-nofs. L-Arċisqof kien għadu fl-aħjar tiegħu u b'determinazzjoni sħiħa ddeċieda li ma jħallix lil min jilagħbu. Għaldaqstant iddeċieda li jagħmel kuntatti ma' Ruma u ressaq il-każ ta' l-arċipretura tal-Furjana quddiem il-Kardi- nal D, Tardini li f'dak iż-żmien kien Segretarju ta' l-Istat tal- Vatikan. Kardinal Tardini ħa interess fil-kwestjoni u ma damx ma ffirma b'idu stess in-nomina tiegħi bħala Ar- ċipriet. Wara sirtnaf li din ma kenitx il-proċedura no rmali għaliex id-drawwa hi li nomini bħal dawn jiġu ffirmati minn membri oħra tal-Kurja Rumana inferjuri għas-Segretarju ta' l-Istat, Irrid nobsor li għal min jiddelitta bl-Istorja dan it- tagħrif hu interessanti għaliex jitfa' dawl fuq il-fatt li bejn il- mewt ta' l-Arċipriet Debono u l-ħarġa tan-nomina ta' l-Ar- ċipriet ħadet żmien itwal minn dak mistenni. L-IMMA' TA' MONS. In-nomina tiegħi bħala Arċipriet tal-Parroċċa tal-Furjana jidher li ġiet milqugħa b'ħafna ferħ mill-poplu Furjaniż. L- awguri bdew jasluli bil-gzuz. Saruli żjajjar mis-saċerdoti tal-Parroċċa flimkien, minn membri tal-Għaqdiet reliġjużi u ċivili u minn għadd ġmielu ta' Furjaniżi oħrajn. Ma naqsux okkażjonijiet li fihom nies mill-Floriana ltaqgħu ma' Kalkariżi u qalulhom 'Ħadnihulkom'. Dawn il- każi wasluli f'widnejja u weġġgħuni mhux ftit. Jiena lill- poplu tal-Kalkara ħabbejtu u għadni nħobbu għaliex hekk (Ikompli f'paġna 21) Parroċċa San Publju Tletin sena ilu ġejt magħżul Arċipriet tal-Furjana (Ikompli minn paġna 11) titlob l-onestà u l-irġulija. Il-poplu Kalkariż għadu minqux f'qalbi u r-rabta tiegħi mal-Kalkariżi kienet u tibqa' dejjem leali. Jekk jiena l-Kalkara aċċettajt li nħalliha dan għamiltu in parti għaliex bdejt nilmaħ li ż-żmien tiegħi fosthom kien qiegħed itul iżżejjed u li mat-tul, seta' jiġri li tibda tonqosni l-oriġinalità fl-inizjattivi tal-ħajja pastorali tiegħi, bi preġudizzju tal-ġid spiritwali tas-sbejħa Kalkara. Dan ma jnaqqas xejn mill-imħabba tiegħi lejn il-Furjaniżi. Anki l-Furjaniżi għandhom post speċjali f'qalbi u issa li rriżenjajt minn Vigarju Ġenerali qiegħed nipprova li naqdi l- ħtiġijiet tal-parroċċa kull meta niġi mitlub mill-Arċipriet, Il- prerogattiva tas-Saċerdot hi li jħobb lil kulħadd u li jservi lil dawk kollha li jiġu afdati f'idejh mill-provvidenza bl-akbar lealtà. Ir-raġel li jitlaq lil martu u jibdilha ma' mara oħra jkun qiegħed jikkommetti infedeltà. Aħna s-saċerdoti le. Jista' jkollna l-ġibdiet tagħna lejn lokal iżjed minn ieħor iżda f'materja ta' erwieħ hi l-ubbidjenza lejn is-Superjuri li tmexxina. Il-preċiżazzjoni ta' dawn il-punti tfakkarni f'inċident li kelli ma' Mons. Ghigo meta dan ġie jifraħli. Insemmih u bih nagħlaq. Waqtiż-żjara tiegħu jienakellimtu fuq il-Kalkarau għedtlu: ''Jiena nħobb il-Kalkara imma…' Mons. Ghigo ma ħallinix nispiċċa s-sentenza u intervjena bl-osservazzjoni: ''Anki l- Furjana għad tħobbha ħafna imma…' Mons. Ghigo waqaf mal-kelma 'Imma' u għadda għal ħwejjeġ oħra. Meta sibt ruħi waħdi qgħadt nirrifletti u ntbaħt li Mons. Ghigo ħaseb li bejni u bejn il-Kalkariżi kien jeżisti xi 'imma' fis-sens li kien hemm xi ħaġa li qed tagħmilli l-qagħda diffiċli fil- Parroċċa. Fil-fatt il-każ hu għal kollox differenti. Anki lil min jistaqsini dwar x'jidhirli mill-parrokat tiegħi tal-Furjana ngħidlu: ''Kont kuntentissimu fil-Furjana imma… Perd l- 'Imma' dwar il-Kalkara għandu jitkompla bil-kliem: 'Imma bdejt nara li ż-żmien tal-qagħda tiegħi fosthom qiegħed jitwal u li kien ikun aħjar li jkollhom 'new blood'.' Għal kuntrarju l-'Imma' tiegħi fil-każ tal-Furjana jkun jonqsu li wieħed iżid warajh: ''Imma l-parrokat tiegħi fil-Furjana kien qasir iżżejjed u b'sogħba kbira kelli ħafna proġetti oħra għal Parroċċa li ma stajtx inwettaghom.' Daklli jikkonslani hu li kemm meta ħallejt il-Kalkara kif ukoll meta tlaqt mill-Furjana kienet il-volontà tas-Superjuri tiegħi li qiegħda tmexxi. Rendikont tal-Festa ta' San Publju, 1988 ĦRUĠ Spejjeż Bank Programm $. Mgħoddija lill-Knisja Lill-Grupp Pittura Koppla Spejjeż generali Festa Żgħażagħ Baned:Żabbar 250.00.0 Mellieħa 250.00.0 Gudja 200.00.0 Tas-Sibt 114.50.0 Get Together helpers Parroċċa LUWARJI Programm $. Rigal fost il-kontributuri 15.00.0 Kappisti/Tridu/Paniġierku, eċċ, 196.00.0 Trasport ċelebranti 18.00.0 Ħasil konfratiji 32.50.0 Refreshments fil-Knisja 49.50.0 Xemgħa 158.20.0 Ħġieġa Dr Mark Farrugia 3.50.0 Mużika Festa 642.00.0 Reklami fil-Gazzetti 63.40.0 DĦUL Warali ġew mgħoddija Lm1000.00.0 lill-Knisja, kien baqa' Bilanċ Festa '87 409.98.2 Offerti ġenerali 30,00,0 Offerti ta' kull xahar 1670.00.0 Attivitajiet soċjali 1175.77.0 Tombli 1225.30.0 Offerti ta' kull ġimgħa 845.49.0 Programm S. Publju '87 446.25.0 Gozo Tour/Ħarġa Għadira 32.82.0 Ġabra marċ tas-Sibt 55.74.0 Programm $. Publju '88 766.25.0 Bejgħ Souvenirs 99,05.0 Niċċa $. Publju 15.35.5 Offerti fl-Eżerċizzi 62.32.6 Offerti Knisja tas-sulfarini 29.28.0 Offerti nhar il-Festa 187,14.4 Offerti waqt ħruġ il-vara 106.96.0 Offerti fl-Envelopes 1189.69.2 Boroż fil-ħwienet 65.56.8 Bazaar 23.55.0 Dħul: Lm8436.52.7 Ħruġ: 8378.66.8 Bilanċ: Lm 57,85.9 Dan ir-Rendikont żgur li jagħmel kuraġġ lill-Gruppi ta' Ħidma fil-Parroċċa. Huwa fuq kollox sinjal tal-ħidma flimkien ta' dawk kollha li jgħinu fil-Parroċċa u tal-ġenerożità tal- Furjaniżi. Minn qalbi, f'isem sħabi s-saċerdoti tal-parroċċa, grazzi tal-għajnuna u prosit tassew lil kulħadd. DUN KALĊIDON VASSALLO Arċipriet