Is-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija f'Ħad-Dingli:p it-twaqqif ta' qasam bil-ħidma ta' erwieħ qaddisa Antoine Azzopardi Ħajr lis-Superjur u s-Soċji tas-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija M'hemmx dubju li jekk fir-raħal tagħna hawn żerriegħa li kibret u baqgħet ixxettel u tagħti l-frott fis-skiet iżda b'impenn, hija dik li aħna nafu bħala il-M.U.S.E.U.M., is-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija. Din il-ħidma tassew sabiħa inżergħet fir-raħal tagħna wkoll, wara xi rħula oħrajn, ftit snin wara l-ewwel gwerra dinjija u nistgħu ngħidu li għadha tagħmel ħafna ġid u troddilna frott anke f'Ħad-Dingli. Meta wara l-ewwel gwerra, xi żgħażagħ Dinglin kienu daħlu apprentisti fit-tarzna, kienu sikwit jiltaqgħu ma' xi ħaddiema Hamruniżi u Bormliżi li kienu kultant jitħaddtu dwar għaqda ġdida li kienet iffurmat. Fost dawn id-Dinglin insibu lil Salvu Azzopardi li kien għamel ħbieb ma' ċertu Ġiġi Vidal, superjur minn Bormla. Dawn it-tnejn kellhom delizzju komuni bejniethom, il-kaċċa u għalhekk kienu jgħadduha flimkien. Iżda l-kaċċatur Bormliż kien sajjied tal-Mulej u għamel minn kollox biex jistad ħuta prima Dinglija. Peress li f'pajjiżna dak iż-żmien kien hawn nuqqas kbir ta' servizzi tat-trasport, id-Dinglin bħal ħafna oħrajn ma kenux jitilgħu lura r-raħal wara x-xogħol, u allura s-Sur Vidal kien iħajjar lil Salvu jibda' jattendi l-qasam tal-M.U.S.E.U.M. ta' Bormla. Azzopardi mar għall-ewwel darba f'Settembru 1921, kompla jattendi biex fil-Milied tal-1922 inkorpora bħala soċju tas-soċjetà. Meta l-avvanz fil-pajjiż għamel it-trasport xi ftit aktar fre- kwenti, Salvu u sħabu kienu jitilgħu d-dar wara x-xogħol u allura Azzopardi beda jattendi l-qasam tar-Rabat meta nfetaħ fl-1933. Dan bħal qisu kompla jkabbar ix-xewqa f'qalb Dun Ġorġ Preca, il-fundatur, li f'Ħad-Dingli wkoll jinfetaħ qasam tas-subien anke peress li fl-1934 kien diġa' infetaħ dak tal-bniet. Għalhekk sar ftehim mas-Sur Toni Abela biex tinkera dar li kienet ser tittella' propju quddiem il-knisja. Kien għalhekk li f'Jannar tal-1936 sar kors ta' qagħdiet (lezzjonijiet) għall-irġiel u l-ġuvintur biex minnhom jinbtu vokazzjonijiet mużewmini. Dawn il- lezzjonijiet saru fid-Domus tal-Parroċċa billi l-imsemmijja dar fi Triq il-Parroċċa kienet għadha mhix lesta. Kien imbagħad f'Ġunju tal-1936 li bdiet tintuża d-dar il-ġdida u grazzi għall-ġeneroiżta tas-Sur Abela, sid id-dar u ta' xi benefatturi oħrajn, id-dar seta' jkollha xi ftit għamara u tagħmir meħtieġ għal daqsxejn ta' kappella. Għall-bidu l-laqgħat kienu jsiru għall-ġuvintur u l-irġiel sakemm il- Kappillan ħareġ il-permess għad-duttrina tat-tfal fil-bidu tal-1937. l Dun Ġorġ Preca, il-fundatur tas-Soċjetà tad-Duttrina Nis- ranija, żar il-qasam il-ġdid aktar minn darba f'din l-ewwel sena u l-laqgħat tiegħu kienu jsiru fil-knisja. Bħal Dun Il-faċċata tad-dar li serviet bħala l-ewwel qasam tal-M.U.S.E.U.M. fir-raħal tagħna Ġorġ, kienu ta' spiss iżuru l-qasam superjuri tas-soċjetà biex ta' kull nhar ta' ħadd issir l-hekk imsejħa qagħda, mezz ta' tagħlim għall-adulti. Bla dubju, kull soċjetà tara l-frott tagħha meta hija tespandi b'membri ġodda fi ħdanha u din is-soċjetà ċċelebrat l-ew- wel żewġ soċji minn raħalna, proprju fil-Milied tal-1937 u dawn kienu Ġużeppi Tanti u Carmelo Abela. Wara dawn segwew diversi ċerimonji oħra tal-Magħżulin u Kandidati li komplew jimlew bil-ħajja dan il-qasam tas-soċjetà. Is-snin tat-tieni gwerra dinjija raw lir-raħal tagħna jilqa' fi ħdanu tant Maltin oħra bħala refuġjati tal-gwerra. L-għatx għat-tagħlim żdied flimkien mal-popolazzjoni hekk kif it- tagħlim tad-duttrina għal matul iż-żmien tal-gwerra kellu jibda jsir fl-iskola primarja tal-istat fost diversi problemi li l-gwerra kienet iġġib fil-komunità Dinglija. Wara dawn is-snin ta' qtiegħ ta' qalb l-attività tas-soċjetà kompliet tiżdied u kienu aktar dawk li ngħaqdu mas-soċjetà fil- ħidma tagħha. Fl-1951 id-dar tat-tagħlim fi Triq il-Knisja ġiet rekwiżizzjonata għat-tagħlim tal-iskola iżda t-tagħlim tar-reliġjon kompla sejjer fl-istess dar sakemm is-soċjetà kellha dar ġdida fi Triq il-Kbira. Iżda din id-dar il-ġdida kellha tiġi mislufa lis-sezzjoni femminili tal-istess soċjetà peress li din spiċċat bla dar tat-tagħlim. L-istess problema ħakmet lis-sezzjoni maskili fl-1979, ftit snin wara l-mewt tas-Superjur Salvu Azzopardi. Fl-1975 kien diġa sar rikors biex jinbena qasam ġdid ġo Sqaq numru 3 fi Triq il-Kbira. Sakemm ingħatat l-art u saru l-pjanijiet meħtiġa biex jinbena l-qasam il-ġdid tal-M.U.S.E.U.M., it-tagħlim ma setax jistenna u allura kien isir fid-Domus tal-parroċċa, Il-faċċata tal-qasam tal-M.U.S.E.U.M. tas-subien illum kultant fil-knisja u ġieli saħansitra fil-kampnar tal-knisja. M'hemmx dubju li kienu diversi s-sagrifiċċji li kellhom jagħmlu s-soċji Dinglin u dawk li kienu qed iservu fil- qasam hekk kif bosta xogħolijiet fil-bini saru mis-soċji stess u minn dawk li kellhom għal qalbhom it-tagħlim tad-duttrina. Il-bini tal-qasam il-ġdid seta' jilqa' l-ewwel laqgħat f'Ġunju tal-1983 biex f'Settembru saret l-ewwel laqgħa għat-tfal b'quddiesa mill-Kappillan ta' dak iż-żmien, Rev. Dun Vinċenz Cachia. Fil-Milied tal-istess sena saret id-dimonstrazzjoni tal-Bambin ghall-ewwel darba minn dan il-qasam. Kien għad fadal diversi xogħolijiet xi jsiru, fosthom il-bitħa u s-sala li tlestew tul is-snin 1984 u 1985. Dan il-bini ġie mbierek u miftuħ uffiċċjalment fl-1986 meta s-Soċjetà tad-Duttrina Nisranija ċċelebrat il-ħamsin sena mill-ftuħ ta' qasam tagħha f'Ħad-Dingli. Iżda dan kien biss il-bidu ta' ħafna aktar snin ta' ħidma, fejn mhux biss it-tfal iżda aħna Ikoll għandna għajn li minnha nistgħu nieħdu l-ġid għar-ruħ tagħna. Din il-ħidma ta' tant snin li matul is-sena 2011 iċċelebrajna l-75 sena tagħha, hija l-frott ta' ħafna sagrifiċċji iżda fuq kollox ħafna ġenerożità li tingħata l-glorja tagħha f'kull lezzjoni li ssir; f'kull mument ta' rikreazzjoni; f'kull kelma ta' ġid Il-bitħa tal-qasam tal-M.U.S.E.U.M. fi żmien il-festa ta' Santa Marija li titwettaq għall-glorja ta' Alla. Fuq kollox niżżu ħajr lil Alla ta' kull persuna li offriet il-ħajja tagħha għall-ġid tat- tagħlim. Is-sejħa ta' Alla ma tonqosx, iżda t-talba tagħna Ikoll għandha tkun sabiex dawk li huma msejħa għal din il-ħajja mużewmina jagħrfu jkunu għodda siewja f'idejn il-ħallieq biex Ġesti jkun dejjem aktar magħruf u maħbubl L-Isqof Mario Grech imexxi t-transulazzjoni li ssir mill- M.U.S.E.U.M. għall-knisja parrokkjali il-portal tar-raħal tagħna, minn Ħad-Dingli għad-dinja