il-ħrafa orali u l-identità tal-mara Maltija Ġorġ Mifsud-Chircop l-ewwel daqqa ta' għajn it-tema ta' dan is-seminar donnha tiftiehem mill-ewwel. Imma wieħed irid joqgħod attent: kemm jista' jitkellem fuq ċil-kultura' b'reqqa jekk jinqeda kif ġa smajna, għax m'hemmx mod ieħor, bid-dokumentazzjoni storika Nitkellmu nistgħu, imma fuq ''waqtiet' kulturali magħżula u dan b'kawtela kbira għax neqsin għalkollox mid-dokumentazzjoni sħiħa tal-kuntestwalità. Irridu jew ma rridux ikollna nammettu li l-kultura, jekk tabilħaqq hi biċċa mill- bniedem, hi ħajja, u la ħajja tinbidel minn individwu għal ieħor, bħal-lingwa, fl-istess familja, minn familja għal oħra, minn komunità għal oħra anki fiċ-ċokon tagħna minn post għal ieħor u minn Malta għal Għawdex, minn Għawdex għal Malta, u minn Malta u Għawdex għal Kemmuna, u minn żmien għal ieħor. Wisqaktarjekkimbagħad il-kelma 'il-kultura' tikkwalifikaha bil-kelma 'orali'1 F'pajjiżna ftit li xejn għadu sar stħarriġ bir-reqqa fuq il-kultura orali fid- diskursività tagħha, u dan jgħodd ukoll għall-kultura orali tal-lum. X'inhuma l-karatteristiċi ġenerali tagħha7 Kemm hija kumplessa r-rabta tat-test mal-kuntest kulturali tiegħu u bejn il-karatteristiċi testwali u l-għażliet interpretattivi u l-istrateġiji involuti fl-interpretazzjoni2 X'inhuma l-karatteristiċi individwali tan-narratur7 Kif ivarja minn waqt għall-ieħor7 Kif tinħoloq it-tifsira) X'sehem għandha l-improvviżazzjoni, anki f'sitwazzjonijiet meta l-eżekutur ('performer') ikun ħejja u studja t-test tiegħu u/jew ta' ħaddieħor imqabbad jew mhux imqabbad minnu minn qabel, bħal fil-każ tal-għana tal-fatt2 Min hi ħarġa LXXXIV 2012 l-udjenza7 X'sehem għandhom mhux biss l-irġiel (subien, adulti, xjuħ) imma n-nisa (bniet, xebbiet, adulti)7 U bosta mistoqsijiet oħra. It-test hu sabiħ biex tanalizzah, imma ma nistgħux nibqgħu biss studjużi tat-test waħdu waħdu u nibqgħu kuntenti, anki jekk ma jaqgħalniex f'moħħna, li nippreżentawh mitruħ għax inwarrbulu minnu jew ninsewlu għalkollox il- kuntest fis-sens dejjaq u fis-sens wiesa' li seħħ fih, li tah il-ħajja u l-identità unika tiegħu ta' dak il-waqt u li f'waqt ieħor f'kuntest differenti jikseb ħajja ġdida, identità ġdida u implikazzjonijiet ġodda għax ikun hemm udjenza differenti, b'vuċijiet u b'reazzjonijiet differenti mill-udjenza kollettiva daqskemm minn individwi differenti, nisa u rġiel, qassisin u mhumiex, xebbiet u ġuvintur, bniet u subien. Wisq aktar imbagħad jekk nagħtu kas il-medjum imħaddem mhux biss illum imma anki fl-imgħoddi. U fejn tidħol il-kontinwità2 Għalhekk, ir-rakkont ma fihx narrazzjoni, imma r-rappreżentazzjoni tar- rakkont fiha u tagħtih id-dinjità tan-narrattiva tiegħu. Mela, biex insemmi eżempju wieħed mill-bosta teoriji u interpretazzjonijiet akkademiċi u interessanti fuq hekk, jagħmel sens il-mudell ta' bi tlieta ta' Gċrard Genette: mal-histoire (l-istorja) hemm ir-rċcit (in-narrattiva) u n-narration (in-narrazzjoni).' Fil-qosor ta' din it-taħdita ma nistax nidħol aktar fil-fond, imma nissuġġerilkom biex tħarsu lejn din it-tabella rappreżentattiva fuq il-karatteristiċi ewlenin tal-paradimmi strutturalisti għan-narratoloġija u dawk il-ġodda li ġew wara, 'il-postklassiċi' kif sejħilhom David Hermann fl-1999:2 in-Narratoloġija In-Narratoloġiji l-Ġodda Strutturalista (il-Klassika) (il-Postklassiċi) e tiffoka fuq it-test e orjentati favur il-kuntest l-iskop ewlieni: in-narrattiva (il-Żangue narrattiva) tiffoka l-aktar fuq sistemi magħluqa u xogħlijiet statiċi l-iskop ewlieni tal-istudju: ċil-karatteristiċi' / il-kwalitajiet distintivi tat-test l-analiżi minn isfel għal fuq preferenza bħall-binariżmi (reduttivi) enfasi fuq it-teorija, fuq id-deskrizzjoni formalista u l-klassifika tat-tekniċi narrattivi l-iskop ewlieni: in-narrattivi (il-parole narrattiva) tiffoka l-aktar fuq proċessi dinamiċi u miftuħa l-iskop ewlieni tal-istudju: id- dinamiċità ta' kif wieħed jaqra l-proċess (l-istrateġiji, l-għażliet interpretattivi, ir-regoli preferenzjali) is-sintesi minn fuq għal isfel preferenza għall-interpretazzjoni kulturali u ħolistika u ''deskrizzjonijiet fil-fond' enfasi fuq l-applikazzjoni, l-istħarriġ tematiku u l-evalwazzjonijiet skont l-ideoloġiji li jkun hemm il-MALTI e twarrib ta' kwistjonijiet e jiffokaw fuq kwistjonijiet etiċi u morali u tal-produzzjoni tat-tifsira kif ikun innegozjat id-djalogu bejn it-tifsiriet differenti e. tistabbilixxi grammatika e l-iskopijiet ewlenin jiffokaw tan-narrattiva u poetika tal-fittizju dejjem fuq l-analiżi tal-interpretazzjoni e. paradimmadeskrittivistauformalista. interpretattiva e. orjentazzjoniastorika u sinkronika. e. orjentazzjoni storika u dijakronika e tiffoka fuq karatteristiċi e tiffoka fuq forma waħda u fuq universali tan-narrattivi kollha l-effetti ta' narrattivi partikulari e dixxiplina (ftit jew wisq) unita e: proġettinterdixxiplinarju bi trattamenti eteroġenei Il-karatteristiċi ewlenin tan-narratoloġija strutturalista/ Klassika kontra n-narratoloġiji l-ġodda/Postklassiċi, skont Niinning' Germuda Żermuda jew Ċiklemfusa — ATU 510B: It-tema taż-żwieġ għandha sehem speċjali fl-assjoloġija, is-semantika u s-sintagmatika tal-ħrejjef tas-seħer. ''Germuda Żermuda' jew ''Ċiklemfusa' jew 'Ċaqlemfusa''' hija ħrafa fuq in-nisa. L-eroina hija attiva, tantli tgħammex lill-prinċep bi ġmielha u bi ħwejjiġha. Bħala l-eroina li trid tirbaħ lill-prinċep tidher b'dehra pożittiva, tant li n-narratriċif tiddeskriviha li hi sabiħa wisq. —Ta' ġewwa' u ''ta' barra' Hija biċċa xogħol ''realistika' għalkemm ippreżentata fil-fantasija: trid tirnexxi f'qagħdiet mhux realistiċi li s-soltu ma jiġrux fil-ħajja ta' kuljum tal-komunità. Madankollu, iż-żwieġ bl-ipergamija huwa l-qofol tal-aħħar episodju, il-finalu l-klajmaks fl-iżvilupp tat-tema u r-riżoluzzjoni tagħha. Il-qabża ''mirakoluża' mill-grupp ''ta' ġewwa' għall-grupp 'ta' barra'' hija normali għax toqgħod man-normi tal-esogamija f'Malta. Din il-ħrafa metaforikament tinterpreta t-taqtigħa mtawla bejn 'ta' ġewwa' u ''ta' barra' ta' żagħżugħa li trid tħabbatha ma' nisa oħra li moħħhom ukoll qiegħed fil-prinċep, fosthom ommu stess, u din, fl-aħħar ikollha ċċedi kontra qalbha l-parti tagħha li tieħu ħsiebu allavolja suppost li għandu l-età tiegħu, li kiber u hu indipendenti. L-imħabba romantika għandha sehem ewlieni fin- namur. Lir-raġel u lill-mara tgħinhom biex jegħlbu l-biża' u d-differenzi ta' ħarġa LXXXV 2013 L-eroina talterna bejn iż-żewġ qagħdiet tal-ġmiel u l-kruha, imma tant tasserixxi ruħha li tolqtu lir-raġel li għad irid jiżżewwiġha. Tirnexxi bħala eroina ''attiva'': dejjem tkun hi li tieħu l-inizjattiva, mimlija tattika u diskrezzjoni' billi tmur għat-tliet ballijiet u tiddeċiedi kif jidhrilha hi (Testi 2a, 2b), ġmielha jisboq lil tan-nisa l-oħra — 'Ohl Din xebba sabiħal Magħha niżfent' —, tant li l-prinċep magħha jiżfen, u fit-tielet ballu jsaqsiha bl-edukazzjoni kollha l-mistoqsija personali '('KI jogħġbok, għidli fejn toqgħodi'' B'hekk jimplika x-xewqa kbira tiegħu li tkun il-maħbuba tiegħu. Anzi fit-tieni lejla n-narratriċi tgħid li 'meta raha … dieħla, iġġennen bil-ferħ, għax reġgħet ġiet '' Id-djamant li jagħtiha dakinhar fih l-aqwa xhieda ta' mħabbtu lejha u għandu l-funzjoni (mal-biskuttini) tar-rabta waħdanija bejniethom biex imbagħad jagħrafha u r-relazzjoni tagħhom twassal għaż-żwieġ. L-ironija tas-sitwazzjoni qiegħda li bla ma jaf hu stess jistqarrilha mħabbtu għax ma jafx li Germuda Żermuda u dik ix-xebba huma l-istess bniedma: Hu u dieħel, mar fil-bieb tal-kantina u qallha: 'Reġgħet ġiet dik il-ġuvna kemm (hil sabiħal Tajtha dak id-djamant li kelli f'sebgħe, għax irrid noħodha b'għarusa tiegħil' L-identità moħbija tal-eroina. Fit-tliet lejliet tkun hi wkoll li tiddeċiedi fejn u xħin se titlaq. Ngħidu aħna fl-ewwel lejla: Metta' kien baqa' ftit, biex jispiċċa l-ballu, ħaditlu b'idu u qaltlu: 'Jena sejra, għax il-papà igħajjat miegħil' Test 2a. Xħen kien baqagħlu xi kwarta, biex (jjispiċċa l-ballu, qaltlu: Jena sejra. ' Id-Diskursività L-ispazju u ż-żmien It-tliet liveili f'din il-ħrafa huma l-meraviljuż, l-uman u l-ispazju ta' bejniethom. L-eroina hija nuffara antropomorfika, il-'pupa taċ-ċraret', li jkollha tbati biex tgħix il-ħajja reali ta' kuljum. Biex tidħol fid-dinja tal-meraviljuż fejn hemm fost l-oħrajn id-dar tal-prinċep, ikollha taċċetta li hu u ommu jiżżuffjettaw biha — kif tgħidlu ommu, ''Tiha daqqa ta' sieq u gerbibha ġol-kantina' Is- soltu ħadd ma jitħalla jidħol fil-palazz, wisq aktar tant 'il ġewwa fejn jitkellmu bejniethom bl-akbar intimità l-prinċep u ommu. Imma l-eroina għandha karatteristika importanti: il-persistenza u d-determinazzjoni tal-mara. Sa mill-bidu tan-narrattiva hi tgħannilu lill-prinċep: 'Jen għad neżżewweġ bin is-sultanf' U minkejja kemm jinkiha hu, Germuda Żermuda tgħidlu kull darba Ma jimpoltanif' U meta kull darba t-tnax-il raġel jiġru warajha biex isiru jafu fejn toqgħod, hi twaqqafhom, l-ewwel bl-aljenazzjoni tal-flus ,u t-tieniu t-tielet darba tidher aggressiva għax titfgħalhom it-tabakk u l-bżar f'għajnejhom. Saħansitra fl-aħħar waqtiet delikati tal-ħrafa, meta Germuda Żermuda tkun kważi waslet biex tingħaraf l-identità tagħha, xorta tibqa' l-persekuzzjoni qawwija kontriha: omm il-prinċep malli tisimgħu jgħajjat minn fuq tissuspetta fiha li kienet ħalliet xi xagħra taqgħalha fit-taħlita tal-biskuttini: Ħa wieħed (mill-biskuttini) u qasmu w isib iċ-ċurkett tafd-Jdjamantfih. ''Mamàl Mamàl' Il-mamà m'nn isfel: 'EkT Qaltilha (lil Germuda Żermudaj: ''X'waħeda din7 Sab xi xagħraf' Talgħet, qaltlu: 'Xi trid, ibni7' Test 3. Il-persekuzzjoni kontra Germuda Żermuda tibqa' għaddejja sal-aħħar Kif ġa wrejt fl-istudju tiegħi 'Il-Ħrafa Maltija 'Is-Seba' Tronġiet Mewwija' (ATU 408),' in-narrattiva fuq l-eroina hija aktar importanti minn tal- prinċep. Imma kontra 'Ix-Xebba tat-Tronġiet,' Germuda Żermuda tbatiha l-persekuzzjoni, imma taf tipprotesta bl-istil tagħha kontra l-persekuzzjoni tal-prinċep tant li tasal biex teħles lilha nfisha bil-ħażen ta' moħħha. Il-ġr: a i Il-ġrajji 9 ija i tidher bħala nuffara li dendilha wieħed raġel ta' għalqa tal-qamħ: ''Tgjħamel pupa taċ-ċraret u dendilha fis-siġra, biex bir-riħ titbandal w il-għasafar jibżgħow'. Imma l-ħrafa tiżviluppa u tagħlaq fid-dinja tal-meraviljuż bil-palazz tal-prinċep ħarġa LXXXV 2013 u bis-sala tal-ballijiet. L-awtorità, miġbura fil-figuri tal-prinċep u ta' ommu, titħaddem fil-palazz (il-kamra tal-prinċep, il-kċina u l-kantina). L-għeġubijiet jixbhu l-affarijiet u l-annimali reali. Hawn ħafna oġġetti fid-dinja meraviljuża u fid-dinja umana tal-ħrafa, imma fl-ewwel dinja xorta jintużaw bħal fid-dinja realistika, bħall-ġewża, il-lewża u l-ġellewża tas-seħer, l-ilbiesi, il-karozza b'erbat iżwiemel, il-bieb tal-kantina, il-boroż tal-flus, id-djamant, it-tabakk, il-bżar, is-sodda tal-prinċep, il-biskuttini u t-taħlita tagħhom, il-kċina, il-forn u l-furnara. Imma l-ġewża (għal darbtejn) ,il-lewża u l-ġellewża qegħdin fix-xifer tad-dinja umana u l-irġiel tal-prinċep u l-prinċep stess kapaċi jirraġunaw (Fig. 1). findividwali/ /soċjali/ ''Kisret lewża; ħarġet karozza … IGermuda Żermudal …marret il-ballu ' /l-ispazju dinamiku/ /M-ispazju statiku/ (iċ-ċaqliq) (l-ispazju) Il-ispazjalità/ Eżempju tat-temporalizzazzjoni u tal-ispazjalizzazzjoni f'''Germuda Żermuda' ig. Eżempju tat-temporalizzazzjoni u tal-ispazjalizzazzjoni f'''Germuda Żermuda Il-mikronarrattiva tagħna fiha żewġ kwalitajiet ta' żmien: l-uman u l-meraviljuż. Fil-bidu tal-ħrafa l-eroina tgħix fid-dinja tal-bniedem bħala nuffara u fiha l-ħin miexi bir-ritmu tas-soltu. Imma malli jaraha l-prinċep u tibda tgħannilu u hu stess jeħodha fil-palazz tiegħu, il-ħin isir kollu meraviljuż. L-eroina għandha l-età tagħha bħalu biex tiżżewweġ kif jidher minn kliemha u minn għemilha bl-imħabba kbira li għandha għalih. Is-Semantika Diskursiva It-tematizzazzjoni In-narratriċi tiffoka fuq id-deċiżjoni tal-eroina li tibdel il-qagħda tagħha fis- soċjetà bis-saħħa ta' ħilitha stess. Ġmielha ma tqisux bħala parti essenzjali u intrinsika minn ħajjitha —issir sabiħa meta tilbes l-ilbiesi tas-seħer. Madankollu, fil-livell tematiku-narrattiv l-oġġetti tas-seħer li jgħinuha, bħall-ilbiesi, il-karozzi u ż-żwiemel huma pożittivi, għalkollox kontra r-rigali negattivi tat-tagħjir, tal-umiljazzjoni u tar-ripressjoni mill-prinċep u minn ommu. Għandha wkoll il-funzjoni implikata tal-medjatriċi fakultattiva: hi trid tkun biex toħloq il-pont bejnil-prinċep li għadu ma mmaturax għax baqa t-tifelt'ommu li malli jinqala' l-intopp jidħol fis-sodda u saħansitra jibki u hu mxennaq għall-fsied t'ommu, u l-prinċep li jwarrab il-ħakma t'ommu minn fuqu u lil Germuda Żermuda jistqarrilha mħabbtu u jiżżewwiġha. Germuda Żermuda tasal għal livell soċjali ogħla bis-saħħa ta' sottoprogramm narrattiv li fih twarrab il-qagħda baxxa tagħha. L-enfasi fuq l-erba' lbiesi u fuq il-mezzi tat-trasport jixhdu l-/fama/ u s-/sinjurija/ tagħha: il-postijiet li jissemmew direttament huma minn banda l-palazz tal-prinċep u s-sala tal-ballu, li mill-banda l-oħra jikkuntrastaw mas-siġra fejn kienet imdendla u l-kantina fejn imbagħad bdiet toqgħod wara. Dawn l-ispazji jaqblu mal-livell soċjali tal- atturi fil-ħrafa, il-prinċep u Germuda Żermuda. Figurattivament dawn jixhdu l-oppożizzjoni bejn l-/umiljazzjoni/ vs. l-/istima/ u l-/faqar/ vs. s-/sinjurija/ li tingħeleb bis-saħħa tar-rabta taż-żwieġ. Il-figurattivazzjoni Il-mara u r-raġel għaddejjin mill-uġigħ u d-dubji tal-imħabba, It-tensjoni u i-konfrontazzjoni jiżviluppaw fin-narrattiva meta l-eroina (S,) taħbi ġmielha għax hi trid li l-prinċep (S,) jaraha kif u meta tiddeċiedi hi, u hu jimrad bid- dwejjaq kbar li għandu fihu li juru d-dikotomija li qed iġarrab bejn il-passjonijiet tal-istennija għall-imħabba u l-passjonijiet tan-nostalġija għal imħabbitba—ma ħarġa LXXXV 2013 jistax isib (u jiżżewweġ) il-mara li jħobb. Moħħu jhewden li hu ta' min ikun hemm xi mara li tħobbu — dan figurattivament huwa rrappreżentat bl-isforzi tiegħu li jagħmilha man-nisa sbieħ u mhux koroh bħal Germuda Żermuda. Għalhekk jgħajjarha għal darba darbtejn li 'Ma niħdokx miegħi, għax inti kerhal' U fil-lejla tat-tielet ballu jgħidilha b'insistenza: ''Sejjer, ma tiġix miegħil' L-ekwilibriju tiegħu jinbidel mill-ewforja meta joqgħod jitgħaxxaq biha l-ħin kollu u jmissha huma u jiżfnu fit-tlitt iljieli u meta qabel ma titlaq jieħdu b'idejn xulxin, għad-disforja (l-iskumdità mentali) malli jagħraf li ma sabx fejn tgħammar l-eroina. Il-passjoni qalila li kellu għaliha ġġibu fejn xtaqet hi sa mill-bidu: l-ammirazzjoni li kellu għaliha u l-mard li waqa' fih: ::: IMJar id-dar, xtaħet ġos-sodda, jibki u jiddispjaċih, għax ma raqhax iżjed u ma jafx fej' daħlet. Il-mamà tiegħow qiegħda maġenbu u tgħidlu: ''Xi ġralek, ebni7 … Għidli x'għandekl M'intix qegħed tiekol7' Qallha: ''Xejn, mamà, ma għandi; għax la għandi ma tneħħihulix Il-prinċep fil-proċess tad-disforja. Dan kollu jwasslu biex iqabbilha mal-bqija tan-nisa kollha li kien jaf li kellhom grazzja miegħu u mbagħad biex jiddeċiedi li jew lilha jew lil- ħadd ma jiżżewweġ. Mis-superlattiv relattiv ta' qabel saret għalih is-superlattiv assolut. Fil-perspettiva tiegħu l-karattru tagħha u mġibitha fit-tliet ballijiet għamluha l-mara li tixraqlu. Madankollu, in-narratriċi qiegħda tkun ironika fuq il-passjonijiet tal- possessività u tad-divertiment fil-prinċep. Bħala Germuda Żermuda jridha biss għax-xogħol u biex jgħajjarha; imma fil-ballijiet ikollu jbati biex jasal u joħloq ir-rabta eterna magħha fiż-żwieġ. Man-nuqgas ta' stima lejha, maż-żuffjett ripetittiv tiegħu fuqha ('Ma neħdokx miegħi, għax inti kerhaf'), mat-tqabbil tiegħu magħha tax-'xebba sabiħa li żfent' jew ta' ''dik il-ġuvna … sabiħa' u mad-djamant li kellu f'sebgħu u li jtihulha bħala rigal f'kuntrast mat-tagħjir li jfajrilha fil-palazz tiegħu hemm bħala parallel kemm l-ostinazzjoni u l-krudeltà persistenti tagħha li tibqa' tqarraq bih u ma turihx l-identità tagħha, daqskemm iż-żuffjett kiefer tagħha bih meta twieġbu b'mod enimmatiku fejn toqgħod bil-formula popolari ''Għatba fl-art u bieb mal-ħajti' —u dan bl-implikazzjoni semantikaii għadha qawwija sal-lum ta' 'ma rridx ngħidiek u tistaqsinix aktari' B'hekk kull darba qiegħda tħarraxlu fih l-imħabba u l-għatx tal-passjoni li kellu għaliha. In-narratriċi qed timplika wkoll li meta jimrad il-prinċep ikun qiegħed jistqarr b' mod drammatiku li sar jiddependi għalkollox minn Germuda Żermuda tal-ballu u dan mingħajr ma l-eroina tintrabat li hi wkoll tiddependi fuqul Ir-rebħa tagħha hija kbira għax jirnexxilha ġġib taħt idejha prinċep kburi u li jippretendiha u li bla ma jaf hu stess kemm-il darba kienet regħxitu. Bir- raġun li meta fl-aħħar isib id-djamant fil-biskuttin u titla' fuq ħdejh, jgħidilha: ĊEhP 'Kif kont se toqtonni bil-għali tiegħakl Ejja 'l-hawnl Ħalli ngħannqek u nbusek, għax enti l-għarusa tiegħi l' Test 5. Fiex waslet l-ostinazzjoni u l-krudeltà tal-eroina. Din l-istqarrija (Test 5) Germuda Żermuda kienet ilha tafha f'moħħha u f'qalbha. Għalkemm hi tibqa' ħafna żżomm lura milli turih imħabbitha, juriha għal tliet darbiet il-ġibda tiegħu lejha, u mal-ġibda jitnissel il-ħsieb u l-inkwiet fuqha. Kull qagħda fit-traġettorja tiegħu qabel ma jsib id-djamant tagħti għamla differenti lill-ġibda li għandu lejha: l-ewwel jafdaha ('Ohl Din xebba sabiħal Magħha niżfeni'), imbagħad il-ġibda jħossha delikata (''Germuda Żermuda, dik xebba sabiħa li żfent magħha l-balluf'), imbagħad il-fiduċja ssir possessjoni għax jagħtiha ċ-ċurkett ('iġġennen bil-ferħ, għax reġgħet ġiet. Qala' d-djamant minn sebgħow, u taghulha'') u jiddeċiedi darba għal dejjem li jiżżewwiġha ('… għax irrid noħodha b' għarusa tiegħi). Tant hu hekk li meta reġgħet ġiet l-għada u lemaħha mar jiġri jeħdilha b'idha, u fl-aħħar iġarrab sfiduċja sħiħa bil-possibiltà li xi darba sseħħ ir-rabta tiegħu magħha, jimtela ansjetà, jibda jibki, jiddispjaċih għal li ġralu u jimrad. Bl-imħabba ffrustrata tiegħu jimtela wkoll bl-indeċiżjoni u jħossu mxebba' — żewġ passjonijiet li jdumu sewwa fih u jwassluh biex ibati aktar. Anki l-antroponimi ''il-prinċep' u ''Germuda Żermuda' jew 'Ċiklemfusa'll maħsubin biex joħolqu xi kwalità ta' realtà storika ta' bejniethom. Ir-ripressjoni tagħha tidher fil-figura anormali tagħha ta' ''pupa taċ-ċraret' li timplika d-dgħufija, in-nuqqas ta' identità, in-nuqqas ta' sigurtà u l-irmixk. It-tlitt ilbiesi tas-seħer u l-karozza/karozzella b'erbat iżwiemel metonimikament qegħdin għal min jużahom biex in-narratriċi tipprojetta / livell soċjali għoli/. Għalhekk, l-ilbiesi jridu joħolqu l-illużjoni referenzjali: libsa minn lewn is-sema bil-kwiekeb, libsa minn lewn il-baħar b'ħutu, u libsa minn lewn il-kampanja bil-ħdura. Il-karozza għandha funzjoni doppja biex turi l-livell soċjali għoli tal-eroina daqskemm bħala mezz tat-trasport għaliha. Il- ballu mimli b'ħafna implikazzjonijiet soċjali u b'intimità reċiproka li xxaqleb sew lejn il-ġibda sesswali. Kif ġa għedt fi studju ieħor tiegħi, ħarġa LXXXV 2013 L-eroina u l-prinċep jiltaqgħu … il-ballu skont it-tradizzjoni Ewropea, u dan jirrifletti d-drawwa Ewropea tat-taħlit soċjali u ħieles taż-żewġ sessi. Il-ballu huwa l-motif ċentrali tal-ħrafa …. Ir-ripetizzjoni għal tliet darbiet taż-żjajjar tal-eroina jagħtu d-dimensjonijiet epiċi lit-tema.' In-narratriċi, bħan-narraturi kollha, tista' tiftaħ jew tagħlaq il- konfigurazzjonijiet tagħha mingħajr ma tagħmel ħsara lill-istruttura narrattiva tal-ħrafa. Il-mikrounivers tagħna jwarrab għalkollox il-prova preliminarja, li skont Eleazar Meletinskv, 'hi tabilħaqq karatteristika tal-ħrejjef tas-seħer tantli … tasal għall-kisba tal-protettur jew tal-mezz maġiku biex (l-eroj) jirnexxi żgur fil-prova bażika '''5 Ma nafux kif l-eroina kisbet il-ġewża, il-lewża u l-ġellewża tas-seħer' — huma dawn li jwassluha fit-triq tagħha. Fil-ħrafa tagħna hawn korrelazzjoni artifiċjali biss bejn l-ilbiesi u l-erba' laqgħat ( 'conjunctions') spazjali bejn l-eroina u l-prinċep, bl-aħħar waħda magħluqa għall-palazz (mill-kċina — il-kamra tal-prinċep). L-identità inkonjita u l-għarfien tagħha huma korrelatati, għax din tiddependi mill-oħra. L-eroina assoċjata mill-qrib mat-temi li għandhom x'jaqsmu ma' /l-art/, /il-baħar/ u /l-fertilità/ — l-ilbiesi mifqugħa b'simboliżmu qawwi Mediterranju għax għandhom lewn is-sema bil-kwiekeb, lewn il-baħar b'ħutu, u lewn il-kampanja bil-ħdura u mill-ġdid lewn is-sema bil-kwiekeb u kollha jaħdmu fil-proċess maħsub minnha għas- seduzzjoni u … iż-żwieġ. Tip 510 B lis-seduzzjoni/ (il-laqgħa amoruża) L 'il-ballu' (il-laqgħa spazjali) l Vil-libsa' L 'il-ġewża/il-lewża/il-ġellewża' (s ir-rigal moħbi) Tab.2. is-seduzzjoni fil-liveli sintattiku ta' 'Germuda Żermuda' Madankollu, il-kisba temporanja tal-prestiġju soċjali (bis-saħħa tal-ilbiesi fini u l-karozzi biż-żwiemel) ma tagħtihiex ekonomikament il-jedd li tiżżewġu lill-prinċep. Li tiltaqa' inkonjita miegħu fit-tliet ballijiet (fl-anonimità, bl-ilbiesi, bil-karozzi bħala l-ajjutanti attanzjali tagħha) fl-aħħar mill-aħħar għandu funzjoni waħda: il-prinċep jinbena bil-volontàli jiżżewwiġha,u dan jiqliel iżjed fih bl-oppożizzjoni apparenti tagħha meta taħrablu kull darba, bid-devjazzjoni persistenti u bi ħsieb magħmul għall-irġiel tiegħu, u fuq kollox fit-tielet lejl meta ma ttihx wiċċ b'mod arroganti. Iż-żwieġ f'''Germuda Żermuda'' mhu xejn ħlief ir-realizzazzjoni riflessiva tad-deċiżjoni tagħha fil-bidu u li ttennihielu lill-prinċep fl-aħħar fl-istrateġija tagħha biex togħla 'l fuq mill-qagħda soċjali baxxa tagħha. Imma xorta jkollha tistennieh għax fl-aħħar mill-aħħar iż-żwieġ hu frott id-deċiżjoni tal-prinċep biss. Mhux hekk jiġri lill-eroj fil-ħrafa tas- seħer ''Is-Serp tas-Sebat Irjus'' li fiha ż-żwieġ fil-familja rjali jrid isir bilfors biex l-eroj jibda jieħu ħsieb hu tal-pajjiż. Għalhekk, Germuda Żermuda tibqa' tgħix u tistennieh bi mħabbitha moħbija għalih sakemm hu jaqtagħha darba għal dejjem. Fil-livell figurattiv id-deskrizzjonijiet tal-ilbiesi tas-seħer fil-ġewża, fil- lewża u fil-ġellewża, tematikament lil Germuda Żermuda jwaħħduha fl-istess ħin mal-livell iżotopiku ta' /l-art/ u /il-fertilità/. Biżżejjed wieħed isemmi li fil-qasam soċjokulturali Malti minn banda hawn bosta assoċjazzjonijiet fil- livell semiku bejn ''mara', 'sesswalità,' 'fertilità', il-psikoloġija tal-mara, u ''qamar' (implikat fis-sema bil-kwiekeb),$ u ''ġewża/lewża/ġellewża,' 'biskuttini,' 'ċurkett,' ''sesswalità,' 'il-fertilità tar-raġel 'il-ġibda sigrieta tal-imħabba moħbija minn kulħadd,' 'is-sesswalità bejn ir-raġel u l-mara fiż-żwieġ u l-fidi fl-imħabba konjugali' u l-psikoloġija tar-raġel mill-banda l-oħra.' U dan għadu ħadd ma stħarrġu. Wieħed ma jistagħġibx għalhekk meta jsir jaf li il-ħrafa ta' Germuda Żermuda/Ċiklemfusa (bħal fi ħrejjef oħra Maltin tas-seħer) il-qarrejja żgħar tal-lum għadhom isibu l-paradimmi kulturali għalihom, f dik li Holbek isejħilha 'l-udjenza sekondarja'.. L-iżbilanċ tal- bidu jissewwa bit-trasformazzjoni fir-relazzjonijiet soċjali tagħha. Germuda Żermuda hija iżolata fil-familja tal-prinċep mingħajr l-iċken protezzjoni tal-livell soċjali tagħha — l-eroina m' għandha ebda rabta mal-familja tagħha, hi mifruda għalkollox minnha, hi mifruda wkoll mill-postijiet li hi midħla tagħhom, u kull meta titħarrek biex tagħmel xi ħaġa, dejjem tkun fl-iżolament tagħha. Għand il-prinċep qiegħda tkun dejjem sfruttata bħala qaddejja —kif tgħid fuqha ommu, Germuda Żermuda għaliha hi ''waħeda tifla, taħdem għandna, Il-qagħda tissewwa bl-inizjattiva tagħha biex tibni familja ġdida biż-żwieġ mal-prinċep. It-tranżizzjoni tal-eroina mill-qagħda tal-bidu għall-qagħda tal- aħħar fiha messaġġ kuraġġuż fuq il-mobbiltà soċjali tagħha. Kontra ħafna ħarġa LXXXV 2013 varjanti ta' Germuda Żermuda/Ċiklemfusa f'kulturi oħra f l-eroina Maltija mhix mistħija jew passiva jew sottomesssa jew dgħajfa. Għalkemm m' għandha xejn x'jgħinha ħlief il-kuraġġ tagħha, hi ma temminx fin-normi stabbiliti tal-logħba soċjalif' jew f'xi ħrafa tal-kbar li wieħed jista' jitla' 'l fuq fil-qagħda soċjali tiegħu basta jżomm il-paċenzja u l-kwiet, u ma jitlob xejn. Mhix kuntenta bi ġmielha u daqshekk. Il-ġustizzja fiha teżisti, imma tħoss li għandu jkun dmirha li tieħu l-inizjattiva u tattakka, tisħaq u tiġġieled sal-aħħar. L-inizjattiva u l-ħila aktar milli ż-żwieġ u l-bidla soċjali jidhru bħala l-mezzi biex wieħed joħroġ mill-qagħda soċjali inferjuri li jkun fiha 2 Hawn korrelazzjoni qawwija bejn il-ġewża il-lewża u l-ġellewża li hi tużahom meta tkun fil-bżonn,u l-mobbiltà tagħha: l-eroini fil-ħrejjef tas-seħer ma jiġġildux bix-xwabel bħall-irġiel (ara, 'Is-Serp tas-Sebat Irjus' (ATU 301)$ u ''Balmies' (ATU 314)/77 imma bl- armi li huma tipiċi tan-nisa, f'dan il-każ, il-ġmiel, l-ilbies sabiħ, u l-kelma. Fl-aħħar Germuda Żermuda tinża' l-ambivalenza tagħha u lill-prinċep turih tabilħaqq hi min hi. Madankollu ,hi mara tal-bidu tas-seklu għoxrin,u għalhekk ma tistax tibdilha għal dejjem il-qagħda tagħha fis-soċjetà. Il-prinċep huwa raġel u l-liġijiet soċjali jisħqu li hu bħala raġel hu kapaċi jibdel il-qagħda għalkollox. Sehmu fl-aħħar tal-ħrafa hu li jqum min-nagħsa tiegħu, jagħti l-ħajja mill-ġdid lill- ġibda tiegħu mimlija fiduċja fil-bidu, u bis-saħħa tad-djamant tiegħu mqiegħed fil-biskuttini tagħha mill-eroina stess (hawn simboliżmu aħjar tar-relazzjoni mixtieqa 7) jiskopri lill-eroina fl-istimau l-ħeġġa għal xulxin. U b'hekk jirranġa l-iżbilanċ soċjali li ħoloq din it-tensjoni drammatika fil-ħrafa. Appendiċi GERMUDA ŻERMUDAS Darba jkun hemm raġel, għandu għalqa bil-qamħ, u kuljum imur jittendi/$ għax il- għasafar imorru jikluhulu. Għamel pupa taċ-ċraret u dendilha fis-siġra, biex bir-riħ titbandal w il-għasafar jibżgħow. (sic) Ġurnata waħda jkun għaddej bin is-sultan, qed idur għall-kaċċa. Qal: ''Dik x'inhi, li hemm fis-siġra7' Resaq lejha, isibha pupa talċ-Iċraret. Għannietlu: ''Jen (sic) għad neżżewweġ (sic) bin is-sultanf' Qal: ''Din talċ-lċraret titkellem Qabadha u qatagħha mis-siġra, u għamilha ġol-but tal-ġlekk. U mar ed-dar (sic) t'ommu o ħariġha mill-but. Qallha: ''Mamà, ara x'ġebtlekt' fsic) Qaltlu: 'Din x'inhi7 Ċarruta7' Qallha: ''Dik kienet qiegħda tgħanni u tgħid, li trid tieħoż' bin is-sultanf' €0, murf'8 qaltlu. t'Tiha daqqa ta' sieq u gerbibba ġol-kantinaf' U qegħedha ġol-kantina. Kull felgħodu, (sic) metta jqom is-sultan, imur fil-bieb tal-kantina, igħidilha: € 'Germuda Żermudal Sejjir'' il-ballu. Ma neħdokx miegħi, għax inti kerhaf' Hi tgħid: 'Ma jimpoltamix f'2 U Germuda Żermuda kisret ġewża; ħarġet karrozza b'erba' żwiemel u libsa mill lewn'' is-sema bil-kwiekeb; libsitha u marret il-ballu. Metta raqha'' s-sultan, qal: 'Ohl Din xebba sabiħal Magħha niżfenf' Metta kien baqa' ftit, biex jispiċċa l-ballu, ħaditluS' b'idu u qaltlu: ''Jena sejra, għax il-papà igħajjat'$ miegħil' Is-sultan qabad tnax-il raġel, biex imorru wara l-karrozza, jaraw fejn tidħol. (Germuda Żermuda) xaħtetilhom żawġ boroż$' bil-flus, u qagħdu jiġbruhom; ma rawx fej' daħlet. Is-sultan qallhom: Għandkom raġun7 Ma rajtux fej' daħlet, għax qgħadtu tiġbru bil-flusf'$$ Germuda Żermuda reġgħet marret ġol-kantina. Ġe' s-sultan mill-ballu, mar ġol-kantina, qallha: ''Germuda Żermuda, dik xebba sabiħa li żfent magħha l-ballul' Qaltlu: ''Ma jimpoltanix' L-għada mar is-sultan, raġa' qallha: ''Germuda Żermuda, sejjiril-ballul Ma neħdokx miegħi, għax inti kerhal' €Ma jimpoltanixi' qaltlu. Kisret lewża; ħarġet karrozza b'erba' żwiemel u libsa mill (sicjlewn il-baħar b'ħutu. Libsitha u marret il-ballu. Metta raqba (sic) s-sultan deħla,' iġġennen bil-ferħ, għax reġgħet ġiet. Qala' d-djamant minn sebgħow, u taqhulha '' Reġgħow qabdu jiżfnu flimkien. Xħen' kien baqagħlu xi kwarta, biex (jlispiċċa l-ballu, qaltlu: ''Jena sejra. Mar, ġieb tnax-il raġel, biex imorru jaraw fej' tidħol. Xeħtetilhom ħafna tabakk ġa (sic) għajnejhom, u kollha b'idejhom fuq għajnejhom jibku, għax ma kienu jaraw xejn. Marru għand is-sultan: ''Ara x'għamletinna'$ X'għajnejn għandnaf' Ġie s-sultan id-dar, Hu u dieħel, mar fil-bieb tal-kantina u qallha: 'Reġgħet ġiet dik il-ġuvna'' kemmihil ħarġa LXXXV 2013 sabiħal Tajtha dak id-djamant li kelli f'sebgħe,$ għax irrid noħodha b' għarusa tiegħif' Qaltlu: 'Ma jimpoltanixf' Reġa' l-għada, mar il-ballu, qatlha: ''Sejjer, ma tiġix miegħif' Qaltiu: ''Ma jimpoltanixf' Kisret ġellewża; ħarġet karrozza b'erba' żwiemel u libsa mill (sic) lewn il-kampanja bil-ħdura. Libsitha u daħlet il-ballu. Xħar raha'$ s-sultan, ġie jiġri u ħadilha b'idha'' u qabdu jiżfnu flimkien. Qallha: 'T'KI jogħġbok, $ għidli fejn toqgħodf' Qaltlu: ''Għatba fl-art u bieb fil-ħajti' Qallha: 'Fej' naf, liema bieb'' Ħarġet mill-ballu; u bagħat tnax-il raġel warajha, biex jaraw, fej' tidħol. Xeħtetilhom ħafna bżar f' għajnejhom. Bdew jegħattu fuq wiċċhom:'$ ''Għamietnal Għamietnaf' Marru għand is-sultan: 'Arax'għamletinnal Għamietna,biex ma narawx fej' tidħoll' Ħareġ u mar id-dar, xtaħet'' ġos-sodda, jibki u jiddispjaċih, għax ma raqhax'' iżjed u ma jafx fej' daħlet. Il-mamà tiegħow qiegħda maġenbu u tgħidlu: 'Xi ġralek, ebni2 (sic) Għidli x' għandekl M'intix qegħed' tiekol 7' Qallha: ''Xejn, mamà, ma għandi; għax laS' għandi ma tneħħihulix ' Qaltlu: 'Ebni, se nagħmillek ftit biskuttini; forsi tikolhom' Qallha: 'Kif cogħġbokf'S Niżlet isfel, qiegħda tagħmel il-biskuttini. Daħlet Germuda Żermuda l-kċina. Ersaq 'el hemm''$ Qaltiijiha: 'Mur minn hawn, li ma twaqqagħlix xi xagħral Hu jitqażżeż tant'' Hi ħatfetilha biċċa'f Żermuda Germuda u għamleterba' biskottini; f'wieħed daħħlet iċ-ċurkett tald-Jdjamant li taqha. (sie) Il-mamà lestiet il-biskuttini, qaltilha: 'Ejja, Ċaqlemfusaf'$ U ġiet. Qaltilha: 'Murl ĦodhomliĊ l-biskuttini l-fornf' Qaltilha: 'Jen għamilt erbgħaf' Qaltilha: ''Dawn mnejn ġibthom'' Qaltilha: ''Sraqtlek biċċa. ' 'Ara, ma tħallathomx ma' tiegħi, għax, mur ara, kemm huma maħmuġinf' U ħadithom u marret bihom il-forn. Qaltilha, 'il-furnara: ''Tas-sinjura aħraqhomlha u tiegħi agħmilhom sbeħ $ Qaltilha: 'Sejraf' Qabżet il-furnara, qaltlijlha: 'Let Tmurxi Oqgħo' stenniehom 80 Ħarġethomlha mill-forn: tas-sinjura nħarqu, u ta' Germuda Żermuda ġew sbeħ. Is-sinjura qaltilha: 'Ejt Kif ħarqethom tiegħi, u tiegħak kemm ġowfl sbeħf' U qaltilha: 'Nona,$ 'tih tiegħif' Qaltilha: 'Lel Forsi fihom xi xagħraf' U qaltilha: 'Ġibhom' Imm'ma ngħidlux li minn tiegħakf' Qaltlu: 'Tbni,isa qumi Ara x' għamiltlekl Kemm huma tajbin Ħa wieħed u qasmu w isib iċ-ċurkett tald-Jdjamant fih. 'Mamàl Mamàl' Il-mamà m'nn isfel: 'EhT' Qaltilha (lil Germuda Żermuda): 'X'waħedaS din7 Sab xi xagħraf' Talgħet f' qaltlu: 'Xi trid, ibni7' Qallha: ''Għidli, dawn il-biskottini min għamilhom7' Qallha: 'Mhux tassew li intil Għidli dil-waqt $ min għamelhom'' Qaltlu: 'La tridni ngħidlek, sejra ngħidlek. Għamlithom waħeda (sic) tifla, taħdem għandna ;'66 'Murf' qallha. 'Għidilha tiġil' Germuda Żermuda kisret ġewża, libset tant sabiħ, saret ġuvna sabiħa u telgħet fu'$' ħdejh. 'EhT' qallha. 'Kif kont se toqtonniS6 bil-għali tiegħakl Ejja 'l hawnt Ħalli ngħannqek u nbusek, għax enti l-għarusa tiegħi l' Qaltlu: 'Rajtx, metta kont imdendla fis-siġra, qiegħda ngħanni, li jen għad nieħu (Djalett imħallat) Gċrald Genette, Narrative Discourse: An Essav in method, trad. ħarġa LXXXV 2013 99 Għat-taqsira AT li issa saret ATU, ara Ġorġ Mifsud-Chircop, 'Il-Ħrafa Maltija 'Is-Seba' Tronġiet Mewwija' (AT 408), Svmposia Melitensia 1 (2004) 43,nota 1. Ara nota 1 hawn fuq. Ħrejjef Missirijietna (Malta: Publishers Enterprises Group, 1994) 509-510, Mifsud-Chircop, 'Il-Ħrafa Maltija 'Is-Seba' Tronġiet Mewwija' (ATU 408),' 43-58. Ingliża, Larrv Crist, Daniel Patte, etalii (Bloomington: Indiana Universitv Press, 1983 (1979) 72, hawn ''kuntratt impliċitu u għandu x'jaqsam, fil-livell figurattiv, mad-don tal-kompetenza li tmexxi r-relazzjonijiet bejn il-mandatarju u r-riċevitur … proċedura tat-transfer tal-kompetenza li waqt li turi liema huma l-modalitajiet involuti (ngħidu aħna, li-tkun-taf-tagħmel jew tkun-kapaċi-tagħmel), tagħti lis-suġġett fil-biċċa ċertu limitu ta' awtonomija għall- eżekuzzjoni ' (Fl-oriġinal: 'an implicit contract and is related, on the figurative level, to the gift of competence which governs the relations between sender and receiver … a procedure of transfer of competence which while specifving the modalities involved (knowing- or being-able-to-do, for instance), confers on the subject concerned a certain margin of autonomv for the performance. ') il Il-kelmiet 'Germuda Żermuda' jew aktar 'il quddiem fil-ħrafa 'Żermuda Germuda,' imnisslin mill-verb ''germed /' li, kif intqal fil-ħrafa miġbura minn Hans Stumme stess ''Il-Għasfur le Jgħanni u Jnaqqas Sena mill-Għomor;' Maltesische Studien: eine sammlung prosaischer und poetischer Texte in Maltesischer Sprache (Leipzig: J. C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1904) (n.12), imdellek u/jew imċappas bil-faħam, bil-ħmieġ, bin-nugrufum, u fil-każ ta' din il-ħrafa, imġemmda bil-ġmied u l-ħmieġ tal-kċina,u mill-kelma i tirrima magħha 'Żermuda' .Miż-żewġ lessikografi ewlenin Serracino-Inglott biss, Il-Miklem Malti, vol.3 (Malta: Klabb Kotba Maltin, 1976) 92, isemmi l-ewwel kelma minn iser l-eroina ta' din il-ħrafa fix-xogħol tiegħu. Imma Stumme, kien ilu 'l fuq minn sebgħin sena li fisser sewwa li isimha huwa vvintatu li t-tieni waħda miż-żewġ kelmiet qiegħda biex tirrima magħha: 'mgċrmet: germed … 'sehwarz- od. 'Ċiklemfusa' huwa laqam ieħor tal-istess eroina u li Stumme, Maltesische Studien 116, jipprova jissuġġerixxi n-nisel tiegħu. Il-laqam jidher f'varjanti oħra tal-ħrafa. Ħrejjef Missirijietna 509-510. Ara, Mifsud-Chircop, il-Folklor Malti — 1, Kullana Kulturali 56 (Malta: Pubblikazzjonijiet Indipendenza, 2003) 92-95. Bosta jemmnu li t-tnissil tat-tfal aktar hemm ċans li jirnexxi meta l-att sesswali jsir billejl f'qamar sħiħ. Ara wkoll dawn il-proverbji bit-tifsir kuntestwali kif smajtu jien fir-riċerka tiegħi: 'Il-qamar jimla meta l-qalb tkun ħimla' (għax il- qamar sħiħ iħeġġeġ il-passjoni tal-imħabba); 'Il-qamar jekk tfittxu jfittxek; jekk ma tfittxux ma jfittxekx' (il-qamar iqanqal l-aptit sesswali tal-mara, imma jekk toqgħod moħħha f'affarijiet oħra ma jagħmel xejn fuqha l-qamar); u Il-qamar mimli imma le jsellimli' (f'dan hawn il-kuntrast bejn il-qamar sħiħ u t-tnissil li ma jsirx). F'Malta u Għawdex hiħaġa magħrufa li l-'ġewża/iet' iil-'ġellewż/a' ,il-'lewża/iet', u l-'qastna/iet' (f'varjanti oħra tal-istess ħrafa) għandhom ħafna konnotazzjonijiet sesswali għall-fertilità daqskemm u l-aktar għall-partijiet sesswali tar-raġel (it. Ċbajd,' iffigurattivati fi 'msielet'). Dawn il-proverbji bit-tifsir kuntestwali mir- riċerka tiegħi joqogħdu tajjeb f'dan il-kuntest: 'Il-bews bħal-lewż/bħall-ġellewż', għax bħal meta jiekol il-lewż/il-ġellewż, wieħed ikun irid aktar, l-istess meta wieħed ibus 'il xi ħadd darba jkun irid ibusu aktar; 'In-nejja reġgħet ġiet, u l-fawwara għoddha mtliet' (lir. il-qastan nej reġa' qiegħed għall-bejgħ u r-rebbiegħa kważi fl-aqwa tagħha), jiġifieri sakemm il-qastan jerġa' jinbiegħ (figurattivament, ir-raġel jilħaq l-età tiegħu tal-maturità sesswali), l-istaġun tax-xita (fig. in-namur) ikun ġa beda;u ''Meta l-bajd isirimsielet,rasu għan-namurtkun mielet', jiġifieri, fil-pubertà ż-żagħżugħ jibda jħoss il-ġibda għas-sess l-ieħor. Il-varjanti letterarja tiegħi ppubblikata għall-ewwel darba fl-1981 reġgħet inħarġet għal kemm-il darba u nbiegħet bl-eluf — dan rekord f'pajjiżna fejn għandhom x'jaqsmu l-kotba tat-tfal. ħarġa LXXXV 2013 Din il-perspettiva Maltija ma toqgħodx mad-definizzjoni ċara li Aili Nenola-Kallio tagħmel tal-karattri nisa fil-ħrejjef, speċjalment fejn ''anki fil-parti tal-eroina l-mara trid tkun irrappreżentata li mhix kapaċi biex teħles lilha nfisha': ''Il-karattri nisa fil- ħrejjef jirriflettu sewwa l-partijiet tan-nisa fis-soċjetà tal-antik: jekk inti żagħżugħa, intitkun l-ieħor, il-vittma ikkaratterizzata bil-ġmiel it-tjubija il-passività is-sabar, u kultant ikollok xi ftit tal-intelliġenza. Jekk tkun xiħa biżżejjed, tista' tkun attiva, taħdem għall-interessi tiegħek, imma jaħasra, l-interessi tiegħek ikunu dejjem ftit jew wisq negattivi mill-perspettiva tal-kuntentizza tal-oħrajn, tal-komunità żgħira, il-familja, ir-raħal, u l-aktar ikunu diżastrużi mill-perspettiva tal-eroina sabiħa u żagħżugħa.' Miġbura mingħand seftura ta' bla skola ta' erbgħin sena li ddur ma' Malta u Għawdex (x'aktarx minħabba x-xogħol tagħha). Tirrakkontahielu bid-'djalett imħallat' (Mischdialekt), billi, kif jiddefiniha hu, p. 2, mhix marbuta ma' djalett lokali wieħed imma b'lingwaġġ li jużaw in-nies li jkunu ġejjin mill-kampanja u li jitilgħu għax-xogħol il-Belt. Fit-traskrizzjoni tat-test żammejt kemm stajt mas-sistema ta' Stumme. jgħasses, jara b'għajnejh x'inhu jiġri, joqgħod għassa. tieħu. Minn hawn 'il quddiem in-narratriċi tinsa li hu prinċep u ssejjaħlu 'sultan,' għalkemm Germuda Żermuda ssemmi 'l bin is-sultan u hu wkoll jgħidilha hekk lil ommu' jgħidilha. 31 Sejjer. Ma jimportanixl 33 minn lewn. 35 Fl-oriġinal 'ħadittu'. jgħajjat. 37 xeħtitilhom żewġ boroż. tiġbru l-flus. 39 Ġie. dieħla. : 41 tahulha. Xħin. 43 x'għamlitilna. 45 sebgħi. xħin raha. Fl-oriġinal miktubin 'a ħaditha.' Jista' jkun żball tan-narratriċi. Fl-oriġinal, 'eogħġbok'. jgħattu wiċċhom. Il-kelma 'fuq'' tidher li hija żejda, imma jista' jkun li n-narratriċi qalet ''jgħattu u jagħtu fuq wiċċhom' u dan joqgħod ħafna mal-iżvilupp tan-narrattiva s'issa. xteħet. 51 marahiex. qiegħed. 53 li. jogħġbok. 55 'il hemm. mit-taħlita tal-biskottini. Dan il-laqam ta' Germuda Żermuda jidher f'varjanti oħra tal-ħrafa. 59 sbieħ, Oqgħod stenniehom. 61 ġew. fNona/Nuna' li hija l-kelma tat-tfal meta kienu jkellmu b'sens ta' rispett lil xi barrani, jew xiħ, jew qassis, jew sinjur. x'waħda. 64 Telgħet. dan il-waqt, dan il-mument, issa. magħna, f'dan il-post. fuq.