tal-Qabar-a—Krsti. i baża at lil-Kuwmemissarjii ġentiia' l Ġieżti kien. xleta. dar, ; Rhieb bil : hija. bi-fiża Hawijiet H 51070 (Jorbot mal-ħarġa ta' qabel, faċċata 30) Fi ktieb jgħidulu Codex Bezae, li jinsab f'Cambridge, l-Ingilterra, fil- Bxara ta' San Luqa, k. VI v. 4 hemm miktub li darba Ġesti ra raġel jaħdem fil-għalqa, nhar ta' Sibt, 'Resaq fuq il- ħajt u qallu: Raġel, jekk taf x'int tagħmel, ikun imbierek; imma jekk ma tafx X'int tagħmel, tkun misħut. Ried ifisser Ġesu, li jekk dak ir-ra- ġel kien jaħdem għal xi ħtieġa, biex is- Sibt minn bdiel ġid, kif irid Alla, ma jisfalux ta' deni, kien imbierek, għax għamel raj Alla; imma jekk ħaseb li b'xogħlu kiser is-Sibt, kien misħut, għax li kien dnub, kieku għamlu xor- ta. waħda. Qawl ieħor ta' Ġesu, li fih wisq fej- da. għal min itegħmu, ħadtu minn ktieb Ingliż (Sweet Scented Leaves) miktub minn mara Kattolka Ingliża (Violet O'Connor), li ma nafx minn fejn tennietu. Ġesti darba ra kelb mejjet mormi fit-triq. Kif rah qal: il- għaġ (avorju) ma hux aktar abjad minn snienu. Il-Lhud li kienu miegħu stagħġbu. Qalu: ''Min hu dan li sa- ħansitra f'kelb mejjet isib xi ħaġa x'ifaħħar2'': Donnu ried Ġest b'dal- kliem jagħtina turija li għandna nsem- mu l-ġid li naraw f'ħadd jeħor, imqar kien qajla, aktar mid-deni tagħhom, imqar ikun wisq. Kemm nonqsu ta' kull jum f'din il-ħaġal: Kemm nies m'humiex għajr imaqdru lill-għażrhom biex jgħattu xturhom, jew biex juru n-naqra ta' ħajr li jistħajjlu li għand- hom huma l Fi ktieb qadim miktub mill-ewwel insara, lii jitħaddet fuq il-Mewt ta' Ġest, miktub dan li ġej, li mill-bixra tiegħu jidher li aktanx hu minnu. Me- ta Ġesti kien quddiem Pilatu, u resqu l-Lhud iqassu fuqu u jixluh, il-Ħakem Ruman qallu: (Tisma' x'inhuma jgħidu fuqek2 Int xi twieġeb U Ġesti għal dal-kliem qal lil Pilatu: Kull ħadd għandu s-setgħa fuq fom- mu, li jgħid il-ġid jew id-deni. Ja- raw huma. Jiġifieri, m'hux kull ma jgħidu n-nies għandu jkun minnu. Daqs kemm bniedem jista' jgħid is- sewwa, daqs hekk ieħor jista' jgħid il- gideb. Jekk min jitkellem ikun ħabib, jew għadu; jekk għandu xi qliegħ, xi fejda, jew xi mikseb, aktarx li jgħaw- weġ is-sewwa. Jekk dak li jkun ma jkunx ra b'għajnejh, is-sewwa ma għandux jaqta' li jafha qatt. Dan il-qawl li ġej ukoll insab mik- tub fuq il-weraq tal-bordi ġewwa qa- bar tal-Insara fil-Masar. Darba Ġesii daħal fil-Maqdes tat-Tempju ta' Ġe- rusalem, mal-ixirka tiegħu: Rahom wieħed mill-Farisin u qal lil Ġest: UMa tistħux, tidħlu fil-Maqdes neġ- sin, mingħajr ma tinħaslu u tbiddlu 2'' Wieġbu Ġest: Jewilla int, li qiegħed hawn, safi7- Wieġeb l-Ifras: ''Jiena safi, għax qabel ma dħalt inħsilt u ndlikt bil-misk.'' Raġa' wieġeb Ġest: Imsejkna intom. il-Farisin, għomja li ma tarawx, Int inħsilt fl-ilma nieġes, li fih intefgħu klieb u ħnieżer. U dlikt ġismek bil-misk bħal ma jagħm- lu n-nisa tad-dnub biex jingħoġbu u jqanqlu xewqat ir-rġiel. Intom indaf u lfuħu minn barra, imma minn ġew- wa mimlijin bil-qżież u l-intiena. Im- ma jien u l-ixirka tiegħi, li int tgħid li aħna neġsin, aħna misfijin fl-ilma li ħiereġ minn (Maqgħad Alla). Kemm imissu kull ibniedem, meta jara xi nuqqas f'għajru, qabel ma jis- tagħġeb bih u jgħid fuqu u jsawwru bi lwien koroħ, isaqsi lilu nnifsu l-mis- toqsija li saqsa lil dak l-Mras, Ġest: ''Jewilla jien, li qiegħed nistagħġeb b'dan, safiż'7. U kemm ftit nies jis- tgħu bi dmithom kollu jwieġbu li iwa. U minn dawn il-ftit kemm l-iwa tagħ- hom ikun taċ-ċajt, bħal ma kien ta' dak l-Ifrasl: Jekk għadek ma wqajtx f'dik il-ħtiżra bħal flien li tistagħġeb bih, jewilla tgħodd ruħek b'aħjar min- nu' Qatt sibt ruħek f'dak it-tiġrib bħalu u ħriġt b'wiċċ il-ġidd Mela, qajla qajla, għax kieku sibt ruħek bħa- lu ma tafx kontx tagħmel agħar minnu; Fi ktieb qadim, jgħidulu Didascalia hemm miktuba dil-kelma ċara ta' Ġe- si: Ħadd m'hu magħruf, jekk m'hux imġarrab. Biex. bniedem jingħaraf jekk hux tajjeb jew ħażin, irid l-ewwel jgħaddi mill-magħsar tal-hemm u d- dwejjaq. Il-ħajja ħafifa, bla tiġrib, ma. tfisser xejn. ' Fil-għaks. u fil-moħ- qriża joħroġ mill-bniedem dak li għan- du f'qalbu. Fi ktieb ieħor qadim tal-ewwel Insa- ra hemm miktub ukoll dal-qawl: sa- biħ ta' Ġest: Min hu dgħajjef, għan- du jgħix bis-saħħa ta' min hu qawwi. Hekk għandu jkun, jaħasra, tal-an- qas bejn l-Insara. Min għandi n-nie- qes, m'hux bi ħtijietu, għax m'għan- dux jgħix ma' min għandu ż-żejjed2 Imma bosta jagħmlu bil-maqlub ta' dal-qawl ta' Ġesti,.u jinqdew: bid-da- għaf, biex jagħsruhom u jistagħnew minn. fuq demmhom. Fi ktieb. tal-Bxara qadim li nsab m'ilux wisq fil-Masar, fil-k. XVI v. 14 ta' San Mark hemm din iż-żjieda, li miktub li qaluha l-ħdax: l-Appostlu, m'hux li qalha Ġesti, meta ċanfarhom għax ma kienux emmnu fil-qawma tie- għu: Dan iż-żmien li aħna fih qiegħed f'idejn ix-xitan, li bis-saħħa tal-erwieħ ħżiena. tiegħu, ma jħallix lil min jif- hem is-sewwa t'Allal. Għal hekk Int, Mulej, dawwlilna moħħnal Dak iż-żmien li semmew l-Appostli, raġa' ġie fuqna, milli jidher. Issa wkoll, donnha li d-dinja tinsab taħt idejn ix-xitan, li bis-saħħa ta' ħafna nies ħżiena, jaħdem dejjem biex inaq- qas u jneħħi għal kollox it-twemmin fid-dinja l-oħra, ħalli kull ħadd jixxala f'did-dinja u jitgħrrar fid-dnubiet. U aħna wkoll jaqblilna. nitolbu t-talba li l-Appostli talbu lil-Ġest, li jdawwlilna mgbħħna, imsejkna. nies tad-dinja, ħal- li narawvu nifhmu l-għajb li fih ninsa- bu; u nagħmlu t-tewba, qabel ma nsibu ruħna fid-dagħbien tal-aħħar telfa, li minnu ma jkunx hemm ħel- sien, għal dejjem, FRA NIKOL.