7 e raLiife MALTA L-Għaqda għall-Għasafar 8 5 8 iż £ 2 à Ħa ngħidilkomi Qed nisma' li skoss nies qed jerġgħu jibdew jonsbu għall-pitirrossi, vizzju li bis-saħħa tal- BirdLife kien naqas ħafna. Min jaqbad il-pitirrossi jmissu jistħi. Dan huwa vizzju speċjalment tas-subien - donnhom il-bniet iktar għandhom sens f'dani Prosit, bniet, ibqgħu hekki Imma ħej, mhux is-subien biss. Hemm ukoll irġietti jgħallmu u jħajru lit-tfal tagħhom jaqbdu dal- vizzju misħut. Ma nafx kif bniedem għandu l-wiċċ jgħid li huwa raġel meta jmur jaqbad il-pitirrossi, META JAF LI DAWN SE JMUTULU KOLLHAI Min jagħmel dan huwa kattiv, bia qalb, egoist, stupidu, buli u t-titli l-oħrajn kollha li nista' nimmaġina' Ħbieb, jekk taraw xi ħelu li jżomm il-pitirrossi tgħidulu xejn, tidħquluxi Jekk joffrilkom xi wieħed għidulu grazzi, ħuduh u ħarrbuh mill-ewwel. U TIXTRUX pitirrossi, lanqas biex tħarrbuhomi Meta tixtru tkunu qed tħajru lil dak li qabadhom biex jerġa' jmur jaqbad, ħalli jerġa' jbigħl imbagħad agħmlu biċċa xogħol: Ċemplu waħda lill-pulizija ta' l-ALE fuq 240707 (jew għidu lill- ġenituri tagħkom biex iċemplu). Dawn il-pulizija imorru għand dak li jkun, jeħdulu l-pitirrossi, iħarrbuhomlu kollha, jagħtuh tbeżbiża u forsi jwaħħluh xi multal Forsi Editorjal paġ 2 jitgħallemi Forsil Dinja Waħda paġ 2 Imsomma, ħbieb. Reġgħet għaddiet sena oħra u Aħbarijiet ta' Malta paġ 3 reġa' wasal il-Milied. Għalhekk nispiċċa billi nixtieq X'għandna mid-Dinja2 paġ4 lilkom u lill-familji tagħkom kull ma tixtieq qalbkom, u Kompetizzjoni 35 paġ 4 awguri għall-bidu tat-Tielet Millennju. Nittrumbjaw fuq… il-Pflirross paġ 5 U ara qis li tiġu l-PARTVIN 6 ittri paġ 6 Attività u Avviżi paġ7 Aktar Attività paġ 9 Editur Ħatra Ġdidal paġ 9 Enerġija (2) paġ 10 DINJA WAĦDA bija proġett għall- Ħuttafa tas-Sena paġii iskejjel, li Birdlifegħadba kemm bdiet Daħħal Membru paġiti fil-Primarja ui s-Sekondarji. Mill-Ġenna paġ 12 proġett intom l-istudenti tagħmlu attivitajiet u itellgħu punii għall-iskola tagħkom. Fl-aħħar tas-sena l-iskola li Pipistrell ttella' l-iktar punti tingħata premji u DINJA WAĦDA buwa wieħed mill- Millennium Projects tal-Birdlife. Working Group ta' Klabb Ħuttaf Jason Aloisio, Audrev Chetcuti, Norman Chetcuti, Desirċe Falzon, Victor Falzon, Chris Pulis, Justin Vassallo. Klabb Ħuttaf huwa t-taqsima ta' BirdLife Malta għall- L membri ta' taħt is-sittax. Norganizzaw ħarġiet fil- Ritratt ta' Quddiem 5 kampanja, żjarat f'riservi naturali, lejliet kraft u anke Ż im , nagħmlu xogħol ambjentali. Noħorġu l-magażin Il- 8 finġ Ħuttafa kull xahrejn għall-membri, u nagħmlu i ji f ħendawts u logħob għal waqt l-attivitajiet. Painted Frog Discoglossus pictus Sħubija fil-Klabb hija Lm1.58 fis-sena. iż-żrinġ ilkoll nafu bih. Limhux kulħadd jaf huwa li ż- PA żrinġ qed jispiċċa minn Maltal il-widien nidjin fejn jgħix is Tag Riġard Ta' XHax MSD 12 qegħdin jinxfu għax il-bdiewa qed jippumpjaw wisq Tel 347646 Fax 343239 emali bimGorbit.nat.mi ilma għat-tisqija. Barra dan, hemm il-problema l-oħra hi Nm weldonet net mibirdife fissemma' isem il-maqażin u tinbagħat tal-familji li fil-Ħdud joħorġu fil-kampanja armati bil — kopja tal-materja H Klabb Huttal fl-indirizz fhawn fuq g 9 vażetti għaż-żrinġijiet u l-imrieżep… Stampat għand Poulton's Print Shop, Novembru 1989 jif i-Ħuttefa 38 e Novembru - Diċembru 199 8 il-ġaja Birds of Europe ta' Lars Jonssor, 1996 ii ji Stampa meħuda m Żiemei bil-ġwienaħ Waqt mixja f'Ta' Ċenċ f'Għawdex, grupp berdwoċers tal-BirdLife ħadu somriża sabiħa. Huma u jammiraw spanjulett (kestre) ivenven 'l hawn u 'i hemm, wieħed minnhom ra għasfur żgħir inaqqi qalb it-tuliier u l- widnet il-baħar taħt xifer l-irdurr. Mad-daqqa t'għajn xejri speċjali, imma f'daqqa waħda dan il-berdwoċer (minkejja li għandu 60 senaljbeda jaqbeż qisu l- miġnuni imma kellu raġun jaqbeż. Dak l-għasfur kien żiemel ta' l-alpi (alpine accentor Prunella collaris), speċi li kienet ilha 14-il sena ma tidher f'Maltal Kit forsi rajtu mill-gazzetti iew mit- televixin, il-BirdFest ll għamilna fil- Buskettidenet suċċess. is-sena d-dieħla probabbli nerġgħu nagħmluha. Desirċe Falzon 1 l Wara sajf qalil u nixfa vili, iserva għażiża tagħna reġgħet fetħet. Issa ii reġgħet ix-xita, l-Għadira qed terġa' tieħu l-ħajja u fil-fatt diġà hemm xi borok interessanti. Kif tafu, l-Għadira tiflaħ matul il-ġimgħa għat-tfal ta' l- iskola, u fltmiem il-ġimgħa tiftaħ għal kulħadd. Għalhekk jekk tixtiequ tmorru, ġennu lill-ġenituri tagħkom biex jeħdukom xi Sibt jew Ħadd. Jew jekk għandkom l-età tagħkom aqbdu xi żewġt iħbieb interessati u kaxkruhom magħkom. OFFERTA SPEĊJALI: Bħalissa l-Għadira l-BirdLife għandha SKOSS KOTBA ĠODDA ii qed inbigħuhom B'NOFS PREZZI Hemm ukoll STOKK ĠDID ta' affarijiet bħal F-shirts, brieret, rigi u basktijiet speċjali ta' l-Għadira. , Fikilem ieħor, jekk tridu tixtru xi rigal għall-Milied, aslu ài 1 wasla s'hemm l-ewweli ' B $ ena TESTA ġed jitwieldu 130 000 000 (mija u tleti L-iljun) persuna ġdida, jiġifieri iktar mitin. erbat itfal kull eee A IT efeefo lezjoni Ie jagħquda kkalkulat li fit-12 ta' Ottubru 1999; il-popolazzjoni il-Home Depot ta' l-Amerika hija l-ikbar kumpanija Do-it-Vourself li hawn fid-dinja. Dan l-aħħar din il-kumpanija ddeċidiet li tibda tixtri l-injam tagħha kollu minn foresti mħawlin, u mhux iktar minn foresti verġni. Din hija aħbar tajba ħafna għall-kwantità kbira ta' annimali u pjanti li jgħixu fil-foresti qodma. Aħbar tajba ħafna, meta tqis li l- Home Depot weħidha tixtri xi 10 fil-mija ta' L-edituri ta' 35 magażin fi Sverige (l-iSvezja) iddeċidew li jistampaw ir-rivisti tagħhom fuq karta li ġejja minn foresti mħawlin. B'nekk jiġi ffrankat qtugħ minn foresti o/d growih, foresti liqatt ma nqażgħu, u li għadhom fl-istat naturali oriġinali. Foresti bħaldawn huma importanti għall-bijodiversità (varjetà ta' ħajja). l- injam kollu fid- sAinjal Qed tinħali issa ma baqax dubju. L-Antartika, il-kontinent tas-silġ, qiegħda tinħaliiix- xjenzati qegħdin iqabblu ritratti mis-satellita ta' l-Istess Inħawl tal-kontinent, B u minn sena għall-oħra qed jinnutaw li iktar u Iktar silġ qed jinħall. Did-darba għandkom Tisiiba li t-tweġibiet tagħha ssibuhom mill-ħarġiet tal-Ħuttafa li għaddew (Nru 33 u 34). Ibagħtu t-tweġibiet flimkien ma' isimkom, indirizz u membership number, mhux wara 31 Diċembru 1999. F'idejkomi U tqattgħux il-magażin. 10 'Bil-…….. 11 Fil-11 Settembru kien hemm 47 fil-Buskett. il-Gvern ta' Qusensland fl- Awstralja żamm il-wegħda li għamel xi xhur ilu, u ddeċiedali ma jkomplix jeqred il-foresti antiki li hemm fir-reġjun. Queensland għandha l-ikbar meded ta' foresti li hemm fl- Awstralja. Nisperaw li fil-bqija ta' l-Awstralja jieħdu l-eżempju u jagħmlu l-istess. ( Puzzier Ġiszzjar) 4 Fit-28 Novembru se norganizzaw 7 Jidħol mal-lejl fuq Fitfla. Ma jistgħu jattendu l-ġlied tat-toru. ' ktieb ġdid tal-BirdLife L-industrija tal-……qed iġġib wiċċ Malta qisu ġobon tat-toqbal Riżors li qed joħloq problemi. Għandu nejbiet kbar. Jista' jkun bil-leħja. il-parlament Skoċċiż irid jaqta' l-moħarija ta' dan l-annimal. Rawha huma u jaqsmu minn Malta għal Għawdex. Ir-rebbieħ jingħata l-ktieb ġdid tal- BirdLife Bil-Bejta. Ir-rebbieħa ta' Kompetizzjoni 34 hija Rachelle Cassar min-Naxxar. Rachelle tista' tmur tiġbor il-ktieb li rebħet miċ-Ċentru BirdLife f'Ta' Xbiex, mit-Tnejn sal-Ġimgħa (9am-12.00). Importanti li tieħu magħha t-tessera (membership card). ĠA Malti Pitirross Ingliż Robin Xjentifiku Erithacus rubecula Jekk hemm għasfur lijaf bih kulħadd, dan huwa ' żgur il-pitirross… Fl-Ewropa l-pitirrossi spiss ibejtu fil-ġonna tan- nies, ġieli anke fi żraben jew ktieli mormijin f'xi roknal Xi ftit jibqgħu hawn anke fis-sajf, u joqogħdu s-soltu f'widien jew f'postijiet bis-siġar. Mal-wasla tagħhom, il-pitirrossi jwaqqfu territorju, jiġifieri jsibu biċċa art b'xi ftit siġar fiha u jagħmluha 'tagħhom'l Kull pitirross ikollu t-territorju żgħir tiegħu fejn jiekolu jistrieħ. Dan it-territorju l-għasfur jiddefendih billi jgħanni u jittajjar 'l hawn u 'l hemm fih u juri sidru b'dak il-ġmiel ta' oranġjol Spiss ikollu jiġri ġirja wara xi pitirross ieħor li jkun daħallu fl-art tiegħu. Minn studji bir-ringing, il-BirdLife sabet li pitirross kapaċi jżomm l-istess territorju għal diversi snin. Dan ifisser li l-istess pitirross jerġa' jsib l-istess roqgħa żgħira tiegħu sena wara sena. Ħaġa inkredibbli, meta taħseb ftit kemm eluf ta' kilometri jkun qasam dak il- pitirross biex wasall Ħafna pitirrossi li jiġu Malta mid- dehra jiġu mill-Ewropa tal-Lvant (eż. l-Estonja) u anke mir- Russja. Jiġifieri pitirross kapaċi jtir bejn Malta u r-Russja darbtejn fis-sena u dejjem isib l-istess nitfa arti Bla ma juża boxxla jew mappa jew radar jew satellita jew kompjutersi Kif isibha t-triq7 Kif ma jintilifx 2 S'issa ħadd ma jaf kif. Il-pitirross fidil ħafna u bilkemm għandek bżonn tromba biex tosservahi Kull ma trid tagħmel huwa ti toqgħod ix-kwiet u tistennih jiġi lejk. Anzi jekk trid tarah aħjar, arma bird table fil-ġnien jew fil-bitħa72 Ftit X'mistħija, kulħadd jitkellem Imma f'Malta l-pitirross jiġi biss fil-ħarifa u x-xitwa biex jaħrab il-kesħa tan-Nord. Narawh l-aktar bejn Ottubru ::) frak tal-kejk jew xi rummiena maqsuma, u tarah ġejl Il-kotba jgħidu li l-pitirrossi jieklu dud u insetti. Veru, u mn'Alla għax bis-saħħa tal-pitirrossi jonqos il-bżonn li nbexxu l-pjanti. Imma ħej, xi gallettina jew qagħqa mfarrka jiġġennen għaliha wkolll Mela qis li żżomm dik il-bird tabie stokkjata b'affarijiet interessanti, u l- pitirross jeħel fil-ġnien tiegħek bħal kalamita. Biex ipattilek, il-pitirross jibda jfaqqagħiek l-għanja tiegħu filgħodu biex inti tqum frisk għall-iskolat Ħeqq, aħjar minn xi żveljarin elettronikul Sa ftit snin ilu ħafna tfal kienu jaqbdu l-pitirrossi bit- trabokki (trabokk hija nassa apposta biex taqbad il- pitirrossi). Din hi veru ħaġa bla sens — għasfur li jkun ġie fostna wara titjira bħal dik, biex imbagħad jinqabad u jmut wara ftit ġraneti Dan mhux sew, u l-BirdLife ilha ħafna snin tagħmel kampanji biex dan il-vizzju jinqata'. Min jaf kemm mijiet ta' eluf ta' stikers qassamna fl-iskejjel matul is- snin, u kemm posters u fuljettil Imma ma kienx sforz għalxejn - l-insib għall-pitirrossi naqas sew. Forsi ma ddumx ma tasal dik il-ġurnata meta fiha jitkisser l-aħħar trabokki Għażiż Editur, Għal nofs Ottubru, fix-Xiendi sibt hames frieħ taċ- ċiet lit-toroq qrib il-baħar. Dawn kienu ħajlin. Ġbarthom u żammejthom sa x'ħin issaħħu. Kont nagħlifhom il-ħut. lima ġati ma sqolthor, tgħid għamilt ħażin' : Tista' igħidii għaliex il-frieħ taċ-ċief waqgħu ilt- toroq bla ma felħu jerġgħu jittajru għal ġol-bejta jew għal ġol-baħarr Vera li ċ-ċief qali ma jorqdu' Bgħattiek żewġ ritratti tagħhom, Grazzi ta' ll tagħmlu biex issalwaw l-għasatar, i Hekk l-litar il tista' tgħin lill-Krestur (Alla), l Xlendi Mimmmmi Tgħid tajba għall-ikel dis-sardinetla7' Għażiż Ronald, , Ħamsa, eh' isma, Roni Mn'Alla sibthom int dawk il-frieħ - ii sabhom ħaddieħor, kien forsi jixżigilhom iriqas ġid milli xtagtilhom inti U nispera li issa tlaqthom. iċ-ċief jgħix ħajja iebsa. Kif taf, ħafna għasatar jgħallmu l-frieħ tagħhom itiru, u kultant anke joassu flimkien. iċ-ċief gi iċ-ċief iħallu lill-frieħ tagħhom kmieni, u dawn ikollhom jitgħallmu jtiru weħidhom) Naturalment, xi frieħ ma jitgħalimux mill-ewwel u jkunu ġishom il-mitlufini Barra minni hekk, jekk ikun rif) kontra isibuha iktar diffiċii biex itiru,u jegħjew malajr. Anke d-dwal tat-toroq filgħaxija (bħal tax-Xiendi) jiixkilhom. Ronald, jien staqsejt espert u qalli dawn l-affarijiet. Jekk lerġa' ssib frieħ, m'hemmx għalfejn toqgħod iżżornmhom id- dar u tagħlifhom int. L-aħjar ħaġa tkun li: 1) tistenna sa ma jidlam (biex sa ma jisbaħ ikunu laħqu tbiegħdu mill-art u mill-periklu tal-bniedemij ż) issib x'imkien ftit il-għoli fuq il-baħar (bħal wara t-torri tax-xatt tax-Xlendi - oj, tersaqx fix-xiferi) 8) titlaqhom bil-galbu (u tawguralhom il-vjaġġ it-tajjeb lejn il-Baħar l-Iswedi) Bilħaqq, iċ-ċief jorqodi U żgur li jorqod - anke fuq il-baħar jorqod. Għażiż Editur, jien dejjem nipprova nwaqqat iiz-żiju tiegħi milli jispara fuq l- għasafar. Jekk jogħġbok tini parir biex ma jisparax iżjed fuq l- għasafar. Grazzi ħafna. Sur Eghur, il-ġimgħa il għaddiet kont miexja l-Buskell meta rajt għasfur ma' l- at, imma klen għadu ħal. den ħadint d-dar u żammejtu sakemm fieq. il-ġurnata ġiet biex Għharkon Agius L-ħiciin nerġa' ntajsu. il-bieraħ Għażiż Charlton, ġjie lura, skantaji. Diffiċli jekk iz-ziju tiegħek jieħu Stagsejt ii nnifsi: pjaċir joqtol l-għasafar, matanix hemm Għalfejn ilsparamihom ċans li tneħħilu l-kilba. Anke jekk jaf li dawn l-imsejkna qed jagħmel ħażin… għasstar/ Dan bħall-vizzju tat-tipjip, jafu ii ħażin imma ma jistgħux jieqfu. X'tista' tagħmel int7 Ipprova siriktar attiv fil-Birdiife, u b'hekk tpatti bit- tajjebi Għażiża Shalane, it-tweġiba ħafifal Għax ħafna nies jaħsbu li 1) n-nies jistgħu jagħmlu li jridu fid-dinja 2) l-annimali ma jħossux uġigħ 3) l-annimali jeżistu biss biex jaqdu lilna 4) id-dinja hija tagħna l-bnedmin biss 5) in-nies huma r-rejiet tad-dinja Xi darba forsi l-folja tinbidel, u n-nies jitgħallmu jirrispettaw in-natura. Bħalma tagħmel inti L-Editur Birdiffe Malta x97/28 Triq Rigord Ta' Xbiex MSD 12 L-Editur it iż uh ; $ ġA 2 eħaltà fjsi 4 j aa) Kemm intakkrukom fil-mixja jA) maratona tal-Ħadd 28 Novernbru 17) 1898I Niltaqgħu fid-9am fil-pjazza l U tar-Raħal Ġdid. WI infakkru lill-ġenituri biex fi £ 3 / tmiem il-mixja jiġbru lit-tfal f 4. tagħhom minn Birżebbuġa stess (fi Pretiv Bav). erġajna wasalna biex norganizzaw il-PARTV tal-MILIED ta' KLABB ĦUTTAF, j Data: 20 Diċ 1959 Se jkollna wkoll servizz ta' f Post: Skola Furjana 7 tabiba għal li jista' jinqala'l— b Ħin: 6.30prn-8.30pm , Dħul: Lm1.50 (fil-bieb itolbu għal ġurnata b'żiffa Jl l-iktar attività li 3 sabiħa, xemx fietla, sħab qisu ) ien jattenduha membri. tajjar u xita xejni E gMela żommu d-data f'moħħkom, Af li jinġabn, minn dil-miija fa. Żindużaw biex nixkku ib għall- e Għadifà) mal-friġġ, fit-tajmtejbil ta' l-iskola, fejn tridul sta TIFTAKRU, TIBBUKKJAW u N TIĠUI fa ss ġ 8 Biex tibbukidaw ċemplu: H 347646 (Bam-ipm) B X'WAra 15 Diċ 1999 B f int K Pasta għandi aptiti j Fil-programm Zeppeiin (Education Channel kull nhar ta' Tlieta fil-5.45pm) qedikollna lil seħibna John Borg jitkellem dwar il-Birdiiie. John huwa mernbru antik ta' BirdLife Malta, espert ta' l-għasafar u huwa ' wkollil-gwardjan tar-riserva Is- Simar. Grazzi John, u prositi (al (e ĠA $ GĦAN ming L Ċstejie Ralph Agfug — 4 Ferħande 2 (6) ĦU ki - RS) Kaċċatur dej jjaq, minn PhiltpAgius Tpinġix ikbar minn 10x10ċm, uża karta (mhux kartonċina) bajda u tpinġix bil-kulur. Ikteb isem l-annimali jew pjanta u ismek u l-età. Jekk timxi mar-regoli, it-tpinġija tiegħek għad tidher fil-magażin. Ritratt tal-Ħuttat il t' ) attendew il-Kamp tat- 3.) Tajr tal-Priża fil- Busketi. Hawnhekk narawhom wara li ġabru partita skrataċ volta mill-Buskett. kulħadd jaf li l-Buskett l f'Settembru jkun hemm ktar kaċċaturi minn siġari 2 Mobb timxi filgħaxija, għall-kwiet tal-lejl, minn trejqiet ill- $ Ġunu MI ANLQ B kampanja7 Jekk iva, mela DIN l-attività għaliki Se nagħmlu ġ i5 ; najtħajk u senimxu mir-Rabat sa l-Għadira. Kemm sendumu mr £ mixjin ma nafux, imma sa ma jisbaħ inkunu fil- bajja żguri Ta Hawn huma d-dettalji: - ġ Data: — id-11 Diċembru 1999 8 Nittaqgħu: 8.15pm Putirjal jew Jekknasiu l-Għadira xi ftitkmieni, nimmaġina li ikoll ikollna aptit 9pm fil-venda r-Rabat ż.2 histrieħu fuq ir-ramel, Għalhekk idea tajba jekk magħkom Età: Ħuttaf 12vrs- ġ £ iġġibu xi kutra biex jekk ikun il-frisk ikollkom biex titgħattew. 12 Nitkellem mill-esperjenzal Ħaġ'oħra, min biħsiebu jiġi aħjar asa jorqodiftit il-Ġimgħa wara nofsinhar, inkella ssiru biċċa ta' l-arti ġġ Ħatra ġdidal Sir Jason de los Aloisioi F'isem BirdLife Malta jiena naħtrek il-mexxej il-ġdid ta' Klabb Ħuttafi Umilment naċċettal Hemm diversi metodi kif tista' tieħu l-enerġija mix- xemx. Metodu minnhom huwa bl-użu ta' dawk li jissejħu photovoltaic cells. Dawn huma bħal fiġiġiet li jibdlu d-dawl tax-xemx direttament f'elettrikul Hawn ħafna calculators li jaħdmu bihom flok bil-batterija. Il-problema ta' dawn hija li trid ħafna minnhom biex ikollok ftit elettriku sew, u mhux biss huma għaljin, irnma jieħdu wkoll ħafna spazjul Madankollu, din Il- forma ta' enerġila għandha potenzjal kbir u dawn ic-cells qegħdin kull ma jmur jagħmluhom dejjem , iżgħar u aħjar. Jintużaw ukoll mirla li jimmiraw ir-raġġi tax-xemx fuq apparat speċjali li jbiddel id-dawl tax-xemx f'elettriku. Jistgħu jintużaw ukoli solar heaters, fejn l-ilma jissaħħan bis-sħana tax-xemx flok bl-elettriku. Kieku kull dar ikollha ħiter tax-xemx fuq il-bejt ara kemm elettriku niffrankawl Ħafna nies jaħsbu li l-enerġija solari hija xi ħaġa għall-pajjiżi sinjuri. Fil-fatt, l-elettriku mix-xemx huwa idejali għall-pajjiżi fqar. F'Sukatani, raħal fil-Java, sa ftitilu ma kellhomx elettriku. Fl-1989 bdew jintużaw solar panels, u Hum in-nies ta' Sukatani qed iħallsu inqas milli kienu jħallsu qabel għall- batteriji u għall- pitroljul Eżempju ieħor huwa Ċipru, gżira bħal tagħna fil-Mediterran. Hemmhekk kulħadd bil-ħiters tax-xemx fuq il-bjut tad-djar. F'Malta din Il-ħaġa bilkemm taraħa, ħlief fuq Il- bjut ta' xi lukandii Għaliex7 Ma tgħidx li ta'għandniex xemxili L-ilma jgħaddi mid-diga u jdawwar it-turbini. Turbini jkunu bħal skrejjen li jduru bil-forza ta' l-ilma u jiġġeneraw l-elettriku. Niwz Novembru Diċembru 1999 s il-Ħuttofa 3$ ka L-enerġija tista' jġibha wkoll mill-ilma ġieri. Ġeneralment dan isir billi jinbnew digi (dams) kbar fuq ix-xmajjar, biex jinħażen l-ilma warajhom. Imbagħad l-ilma jitħalla jgħaddi b'mod ikkontrollat biex jipproduċi l-elettriku kontinwu. Din is-sistema tista' tkun effiċjenti ħafna, għax nadifa, kwieta u kontinwa. Imma tħalli effetti fuq l- ambjent u fuq In-nies li jgħixu fl-inħawi. Dan għaliex l-ilma li jinġabar wara d-digi jgħarraq ħafna art u jifforma għadajjar enormi. Per eżempju fiċ-Ċina qed jinbena t-Three Gorges Darn, proġett enormi li se jgħarraq art li fiha jgħixu. mal-miljun ruħ - naturalment, dawn kollha jridu jsibu pos stieħorfejn igħixul Barra minn hekk, wieħed jista' jimmaġina kemm annimali, pjanti u ekosistemi sħaħ jintilfu taħil-ilmijiet ta' dawn l-għadajjar artifiċjali. U min jat x'katastrofi jekk iċċedi xi diga Soluzzjonigħal dawn il-problemi tista' tkun liflok ma jinbnew digi kbar, jinbnew sistema ta' digi iżgħar li jħallu inqas effett fuq l-ambjent ta' madwarhom. Naturalment f'Malta din il-forma ta' enerġija ħija Impossibli minħabba li m'għandniex xmajjar. (is-sensiela tkompli…) IL-LISTA BĦALISSA. Mhix ir-riżultat finali għax għad irridu nżidu l-punti ta' min ġej il-Mixja Maratona. Ir-rebbieħa ninfurmawhom bil-posta, il-premjijiet jingħataw fil-Partv tal-Milied, u l-Lista Sħiħa Finali tarawha f'Il-Ħuttafa 36. Jurgen Pavanello 210 Grazzi Jurgen Pavanello talli fuq inizjattiva Sara Jane Cauchi 184 / personali għamilt ġabra għall-bżonnijiet tal- Kenneth Cauchi 181 BirdLife. Jurgen irnexxielu jiġbor is-somma Clavton Borġ 106 sabiħa ta' Lm201 Denise Grima 95 Grazzi Michael Falzon tal-poster holders ta' l- Marion Borg 79 injam li għamiltilna b'tant paċenzja u sengħa. Albin Borg 70 xl Grazzi lill-Familja Cauchi minn Ħ'Attard tax- Arthur Briffa 54 i xogħol li ħadtu biex għamiltu l-ħafna mudelli Kvra Vassallo 53 tal-ġibs li wżajna nhar il-BirdFest. Dawn Costa 52 Grazzi Joanne Tabone tal-battikata biex Alison Gauċi 48 pittirtilna l-game boards tal-BirdFest. Karl Farrugla 46 Grazzi lill-Voluntiera l-oħrajn kollha li tawna Simon Sultana 45 daqqa t'id waqt il-BirdFesti Il-lista twila wisq Matthew Borg Cardona 40 biex insemmuhom kollhalll u lilek ipegħtulek. G Tiiet pitazzi ta' l-għasafar u 0 Stiker bil-kulur ta' għasfur Ħajjar ħbieb, aħwau kuġini jidħlu fi Klabb Ħuttaf, tihom jimlew kopja ta' dil-formola, imla istel id-dettalji tiegħek stess, u ibgħathomina, flimkien mal-Lm1.50ċ tal- membru l-ġdid. Il-pitazzi u l-istiker jaslulek bil-posta f'temp ta' ftit ġranet. Isem u Kunjom isem u Kunjom indirizz — N Novembru - Diċembru 1999 4 IL-Ħuttafa: 35 B Mill-Ġermat Dan l-għasfur huwa l- Blue Bird of Paradise Paradisaea rudolphi,, għasfur tal-ġenn li jgħix fil-foresti tropikali fil-muntanji tal-Papua New Guinea. Minħabba li n-nies qed jaqtgħu dawn il-foresti, dan l-għasfur sar rari ħafna u qiegħed fil-periklu li jispiċċa ;;għal kollox minn wiċċ id-dinja. Il-birds of paradise jgħidulhom hekk għax tant huma sbieħ li qishom niżlin mill-ġennal Fid-dinja hawn xi 1200 speċi ta' għasafar fil-periklu li jinqerdu, u (ħ l-Blue Bird of Paradise Din ħija l- pożizzjoni huwa wieħed mill-isbaħ fosthom. li Żoqgħod ir-raġel $ $ BirdLife Malta għażlet li biex jagħmel ir-reċta tgħin b'mod speċjali a.farta'i lil dan l-għasfur. ja' żmien in-TAMFr mu Fil-fatt għadha kemm tat milli jĦegħex ir-ri għotja ta' flus biex tgħin Le, l-bampa mhix bil -maglubl Tmma l-għasfur IVA) Pawn żewġ pjumi Speċjali forma da spa iet jew antenni li joqgħod fas-sidep ikun ibandalhom u jriegħedhom ġjsuxniexel If jinetk, phjal xkupilja Pluflellex) jitbaħdal jagħmel ħoss a Din il-mara l Ma fl-istudju u l-ħarsien tal- ta tadju gh oxjex i Kollu PS tantx tidhem Blue Bird of Paradise. im pressjonata i Bħala membri fi Klabb Ħuttaf, - intom qed tgħinu wkolli jimpressjona lill-mara ' i aċti fii € L, niġi ki kiġl Ki U AI NA ħi (ji i ta pi 7 ġġ WID Kos, din hija l-aħħar ħarġa tal- Ħuttafa tal-millennju l- antiki Jgħaddi ż- żmieni