Minn Familja ta' Barklori Tradizzjoni Ħajja Ġewwa l-Port il-Kbir x'jaqsmu mal-baħar partikolarment mal-Port il-Kbir. Fil-Fatt missierhom Toni kien barklor, ħaġa li dak iż- żmien kienet komuni ħafna ġewwa il-Port tagħna għal ħafna raġunijiet ewlenin fosthom storici għall-fatt illi kienu l-ħolqa tal-attivita kollha sew kummerċjali, sew bħala mezz ta' trasport għal dawk l-għeluf ta' suldati u baħrin li kienu jżommu il-Port tagħna mimli attivita. Missier Geraldu, Toni kien persuna rispettat ħafna u kien persuna li kien jgħożż ix-xogħol tiegħu. Xhieda ta' dan huma id-dgħajjes impekkabli li kellu. Geraldu stess irrakkuntali episodju partikolari meta missieri kien ikun mibgħut minn persuni distinti sabiex għall-okkazjonijiet partikolari bħal xi avvenimenti u riċevimenti kien itella' d-dgħajsa tal-pass is-St Marv u jeħodha f'nofs ta' sala sabiex tkun l-attrazzjoni prinċipali. Minn dawn il-postijiet fosthom kienet tmur il-kwartieri tan-NATO fejn illum: hemm l-ambaxxata Taljana u kulħadd kien jispiċċa jammira ix-xogħol sabiħ u l-ornamenti ileqqu tar-ram li kont issibilha, insomma kollox perfett. Iżda ejja mmorru għal veru suġġett ta' dan l-artiklu. Peress li jiena ndur spiss il-klabbs minħabba raġunijiet eta ssemmi il-Klabb tar-regatta tal-Marsa varji sew fis-sajf kif ukoll fix-xitwa meta il-klabbs wieħed mill-persuni li jiġu ġo moħħok mill-— ikunu kwieti mit-tiġrijiet, (hawn id-dgħajjes ikunu ewwel huwa xejn ħlief Geraldu Camilleri magħruf a aħjar fostna bħala id-Dajdu. Jekk hawn xi ħadd mill-klabb 3 li għex l-istorja glorjuża 4 tiegħu kif ukoll it-tradizzjoni 9 u l-istorja tal-Port Il-Kbir 3 huwa propju hu. Iżda ejja ħa 1 mmorru ftit lura fiż-żmien u niskopru naqra l-oriġini ta' dan il-persuna. Geraldu twieled nhar is- 27 ta' Frar 1954 minn B B) familja numeruża u sabiħa BI magħrufin bil-laqam tal- Kukla, li dejjem kellhom Pubblikazzjoni 2012 - Marsa Regatta A.D. 1905 l-art u min jieħu ħsieb il-maħżen ikun bieżel jixkatla d-dgħajjes u jagħmel dak kollu li hemm bżonn sabiex jerggħu jintużaw għas-sena id-diehla) innutajt dgħajsa tal-Pass il-ġmiel tagħha ġewwa l-maħżen u saqsejt ta' min hi. Dak il-ħin kien hemm Victor Dingli u qalli li dik hija ta' Geraldu d-Dajdu. Bqajt impressjonat bil- ġmiel u dettalji li fiha, kważi kważi kull biċċa injama li fiha qisa trid tkellmek u għanda storja warajha. Dak il-hin stess saqsejt għalih iżda ma kienx il- maħżen u daħħalta ġo rasi li mal-ewwel ċans li jkolli niltaqgħu miegħu sabiex ikellimni naqra fuqha. Hekk sar u ngħid il-verita ma iddispjeċini xejn għaliex ħareġ rakkont u fl-istess ħin biċċa storja li kif ngħid dejjem ikun għexhom bniedem komuni u li ma ssibhomx fl- ebda ktieb tal-istorja u sfortunatament maż-żmien imutu magħna. l-ewwel ma bdejt kien li saqsejt lill-Geraldu minn fejn B ħ akkwista dan il-ġojjell. Hu mill-ewwel irrispondieni billi qalli li kienet ukoll dgħajsa ta' missieru. Huwa B semmieha TONRIT — imsemmija għal missieru u JB ommu Toni u Rita, għandha in-numru oriġinali it- B Tnejn 2 u ġiet maħduma fl-1951. Kif spjegali din B qisgħa propja t-tewmija tad-dgħajsa tal-pass l-oħra is- St Marv. Geraldu qalli li missieru kien xtra mingħand ċertu Lissie mill-Birgu u fiż-żmien kien imur miegħu 2 fuq xogħol ta' barklor mal-bastimenti inġliżi. Biss B missieru kien jibża ħafna għaliha meta ma jkunx B hemm użu kien idaħħalha ġol-garaxx anki biex ma Er titkabarx u forsi ssirilha xi manutenzjoni. Iżda minn hawn illi tibda il-veru ġrajja ta' din id-dgħajsa. Missier Geraldu kellu ħabib li jismu (ikompli f'paġna 54) Pubblikazzjoni 2012 - Marsa Regatta A.D. 1905 X Gammari u dan kien itiegħ iż-żebgħa għad-dgħajjes. ) Darba minnhom dan Gammari stiednu sabiex idaħħal id-dgħajsa ġewwa il-garaxx li kellu Bir id- i) Deheb. Wara xi tlett xhur Toni missier Geraldu mar għad-dgħajsa u ma kienx mument li mar għax minflok kienet ġol-garaxx kif suppost kienet ġol- garaxx mgħobbija b'xebgħa travetti tal-ħadid u saba maqsuma minn nofs. Tista taħseb x'inqala hekk kif ra din ix-xena. Kellu jgħabbiha fuq trakk u ġaba lura il-Marsa anzi l-Menqa u ħalliha fejn rixtellu ħdejn Ċikku tal-Mużew. Huwa qala l-pastieri iżda tant kienet imkissra li qata qalbu u abbandunha fil-post fejn illum hemm ta' Falzon. Xi snin wara ċemplu tal-kumpanija Falzon u talbu lill- Pubblikazzjoni 2012 - Marsa Regatta A.D. 1905 FI Geraldu sabiex ineħħiha minn hemm għaliex kienu ser jibnu l-binja tagħhom. Hawn Geraldu mill-ġdid reġa għabbiha fuq trakk u tefgħaħha fit-tined tal-Patata. Reġgħu għaddew xi sena u nofs oħra u Geraldu ddeċieda li jdura dawra tajba li prattikament tiġi tibnieha mill-ġdid. Geraldu talab l-għajnuna ta' ħatnu u l-ieħor meta ra f'liema stat kienet qallu biex aħjar jmur jagħtiha lil tal-forn għall-injaml Iżda Geraldu ma qatax qalbu u l-ewwel m'għamel kien li tefgħa d-dgħajsa fuq l-iskull, f sammarha u beda jżarmaha ftit ftit. Wara li bdiet tieħu il-forma mill-ġdid kien jmiss l-iskultura u l-ornamenti u huwa hawn illi toħroġ is-sengħa u l-isbuħija tagħha. Jekk wieħed iħares lejn il-pastieri dawn għandhom l-iskultura. Fit-tul issib skultura ta' għasfur u serp ma' vleġġa. Fuq quddiem hemm skultura oħra ta' għasfur bil-weraq. Lejn il- pruwa anzi l-kelma eżatta il-'Ħanżira' hemm l-arma tar-Reġina Elizabetta. Sabiex id-dgħajsa tieħu aktar preġju Geraldu ħadha l-Birgu għand ċertu Joe li kien induratur sabiex l-iskultura ta' barra tiġi ndurata bid-deheb. Meta saret din il-biċċa xogħol id-deheb biss ġie jiswa mal-LMS80 (kważi €1400 tal-lum). L-iskalmi saru ukoll tar-ram u l-fanal li hu tar-ram sar fuq il-mudell tad-dgħajsa St Marv. Ta' min isemmi li l-iskultura tal-pastieri saru għand ċertu Joe minn Haż-Żabbar li kien joqgħod ħdejn il-knisja. Ħaġa oħra li tolqtok mill-ewwel hija l-iskultura imponenti li hemm fl-ispallieri fejn tara lill-San Ġorġ joqtol id-dragun. Iżda biex tkompli żżid mal-isbuħija tagħha hemm ukoll diversi bċejjeċ oħra fosthom is- settijiet, it-tamburett u l-laqgħat tal-bardnell huma tar-ram. Tista' taħseb dak il-lewn safrani kemm jispikka mad-dgħajsa u tagħtiha dehra rjali ħafna. Biex tkun kompluta minn kollox il-kuxxinetti huwa tal-bellus. Ħaġa interessanti ħafna huwa l-injam minn xiex hi magħmula. Dan huwa ta' tip magħruf bħala Teak, li wara kollox kien it-tip ta' injam oriġinali tagħha. Illum dan m'għadux jintuża u minfloku l-imgħallmin jużaw l-Iroko. It-TONRIT bija dgħajsa tal-pass ferm apprezzata sew mill-Maltin u wisq iżjed mit-turisti. Spiss il-Maltin jitolbu lill- Geraldu sabiex hekk kif jiżżewġu jkunu jistgħu jmorru darwa biha jew jaqsmu minn parti għall-oħra ġewwa il-Port. Imżejna kif inhi hija l-ġmiel tagħha u meta jkun hemm xi dawra filgħaxija l-fustun imdawwar magħha jġelha tibbrilla aktar. L-aħħar nota tmur għad-dgħajsa oriġinali l-oħra jiġifieri is-St Marv. Din imbiegħet lill-ċertu Frans tal-Lacis li jiġi ukoll minn Geraldu għas-somma ta' LM120 ( €280 tal-lum) bin-numru 485. Wara din reġgħet imbiegħet lill-familja magħrufa mill-Isla li huma tal-Poġġam, familja bi tradizzjoni marbuta sew mal-Port u li għadha għandhom sal-lum il-ġurnata. Pubblikazzjoni 2012 - Marsa Regatta A.D. 1905