L-ART IMQADDSA Rivista Biblika li toħroġ kull tliet xhur mill-Kummissarjat ta' l-Art mqaddsa tal-Provinċja Franġiskana Maltija Twannv Chircop OEM Kummissarju ta' -Art Imqaddsa ABBONAMENT: € 10 fis-sena € 15 jew aktar Sostenitur Kummissarjat ta' l-Art Imqaddsa 8, Triq Santa Luċija, Valletta, VLT 1188 Malta. Il-Materjal kollu li jidher f'din ir-Rivista huwa Copvright O tal-Kummis- sarjat ta' l-Art Imqaddsa u l-Edizzjoni TAU, 2009 LAQGĦA TAL- KUMMISSARJI FRODI Il-Kummissarji ta' l-Art Imqaddsa ta' l-Italja, Svizzera, Malta, Polonja, Slovenja, Slovakkia, Kroazja u Bosnia-Herzegovina ltaqgħu IO B Oi aZal fat tt Te A preżenti flimkien ma' Fra Lorrie Zerafa biex Meta għebet l-Istilla - Betleħem nirrappreżenta l-Kummissarjat ta' Malta. IQtEBata ia Zo fl KOK KoŻa El Pawlu ta' Tarsu (7) Franġiskana ta' l-Art Imqaddsa, li fil-gżira ta' l Rodi hi rrappreżentata minn Patri John Luke F'relazzjoni Ħajja ma' Kristu Ġesii Gregorv, Franġiskan Ingliż minn Sheffield, Bi eteta o Co Il El Ħarsa lejn il-Vanġeli Sinottiċi B Tota G ta f B EJ OZO To JoJU minn żewġ knejjes f'Rodi, jiġifieri l-Knisja a' Santa Maria della Vittoria u l-Knisja ta' San Franġisk. It-Tabib Luqa u Ġesii Il-Konverżjoni ta' San Pawl ot TANI B POETI jikkordina dawn il-laqgħat, spjega li l-iskop Il-Misterju tat-Trinita (5) a' dan il-kungress annwali tal-Kummissarji hu wkoll dak li jagħtu kuraġġ lill-missjunarji Franġiskani tal-Kustodja ta' l-Art Imqaddsa, specjalment lil dawk li, bħal Patri John Luke, jaħdmu waħedhom fil-periferija al-Kustodja. Patri John Luke hu l-uniku sacerdot Kattoliku fuq il-gżira ta' Rodi, fejn il-maġġoranza hi Griega Ortodossa. Hu ilu jla l ta IIIA a' l-Iskrittura fli 'Studium Biblicum Franciscanum' ta' Ġerusalemm. Patri Manns tkellem dwar it-tema tal-preżenza a' San Pawl f'Ġerusalemm, fl-okkażjoni FORT a ta za ta Manns hu espert tal-Ġudaiżmu u ppubblika wkoll ktieb dwar l-oriġini Lhud ta' Sawlu Laqgħa IT i koni MEŻŻI ta' Tarsu u l-importanza tal-formazzjoni biblika u rabbinka li l-Appostlu rċieva f'Ġerusalemm f'riġlejn Rabbi Gamaljel. Patri Manns tkellem ukoll dwar l-importanza tas-siti arkeoloġici fit-Turkija li huma marbutin mal-vjaġġi missjunarji ta' San Pawl. Hu regolarment jakkumpanja pellegrini u studenti fuq vjaġġi lejn il-postijiet marbutin ma' San Pawl fit- Turkija u fil-Grecja, li kienu ċentri kbar ta' l-Imperu Ruman u li San Pawl kien evanġelizzahom, bħalma kienu Efesu, Tessalonika, Ateni u Korintu. Bħala riżultat dirett tal-konferenzi ta' Patri Manns aħna l-Kummissarji ddecidejna li l-laqgħa tas-sena d-dieħla, 2010, tkun ddedikata lil pellegrinaġġ li aħna nagħmlu fit-Turkija fuq is- siti marbutin mal-preżenza ta' San Pawl. Aħna l-Kummissarji ltqajna wkoll mal-Kustodju ta' l-Art Imqaddsa, Patri Pierbattista Pizzaballa ofm, li ta' kull sena jkun preżenti għal dan l-appuntament annwali mal-grupp tal-Kummissarji ta' lingwa Taljana, kif ukoll jattendi laqgħat simili minn gruppi oħrajn lingwistiċi ta' Kummissarji. Il-Kummissarji wkoll marru jduru l-gżira storika ta' Rodi, li mill-1310 sa l-1522 kienet fortizza ta' l-Ordni Sovran Militari Ospedalier ta' San Ġwann ta' Ġerusalemm, Rodi, Il-Kavallieri ta' San Ġwann, kif nafuhom popolarment, kellhom iħallu l-gżira ta' Rodi, imkeċċijin mis-sultan Selim fl-1522, sakemm waslu f'Malta fl-1530. F'Rodi l-Kavallieri kienu jqimu ikona antika tal-Verġni Marija fis-santwarju ta' Filermos. Huma ġarrew din l-ikona prezzjuża magħhom f'Malta, fejn kienet ivvenerata fil-kappella tas- sagrament tal-Konkattidral ta' San Ġwann sa l-1798, meta mbagħad il-Kavallieri ħaduha magħhom meta ħallew gżiritna. Il-Kummissarji żaru wkoll il-bajja pittoreska ta' Lindos fuq il-kosta tax-xlokk ta' Rodi. Din il-bajja hi marbuta mal-vjaġġ li San Pawl kien għamel fi triqtu lejn Ruma. L-Appostlu kien għadda wkoll minn Rodi hu u jirritorna mit-tielet vjaġġ missjunarju tiegħu. Naturalment għalina f'Malta ċ-ċelebrazzjonijiet tas-sena ddedikata lil San Pawl se jkomplu wkoll fl- 2010, meta niċċelebraw l-1950 anniversarju mill-wasla ta' l-Appostlu tal-ġnus fi gżiritna. Fuq is-sit Terrasanta. saret lill-Arcisqof Pawlu Cremona dwar iż-żjara tal-Papa Benedittu XVI biex jikkomemora dan l-anniversarju. Fost affarijiet oħrajn l-Arcisqof semma' l-ħidma tal-Kummissarjat ta' l-Art Imqaddsa u qal li kellu esperjenza li refgħetu fl-ispirtu meta, għal darbtejn, ħa sehem f'pellegrinaġġi djocesani li saru s-sena li għaddiet u din is-sena lejn l-Art Imqaddsa. Kliem li jimlina bil-kuraġġ u li juru l-apprezzament ta' l-Arcisqof għas-servizz li l-Kummissarjat jipprova joffri lill-Knisja f'Malta. 4. ġ L-ART IMQADDSA $t OTTUBRU - DIĊEMBRU 2009