Uħud mill-Ġrajjiet Importanti fl-Istorja tal-Isla e Fi żmien il-Gran Mastru d'Omedes inbena l-Forti San Mikiel — li kellu l-bidu tiegħu fil-jum li jfakkar lill- Arkanġlu San Mikiel, nhar it-8 ta' Mejju tal-1552. Kien intgħażel l-arkitett Pedro Pardo. e. Qabel, fl-1539 niltaqgħu mal-ewwel knisja fl-Isla, dik ta' San Ġiljan li għamel tajjeb għaliha l-kavallier Fra Diego de Malfreire. Knisja li għal xi żmien kienet isservi ta' Viċi-Parroċċa. e Aktartard, fl-1554, fi żmien il-Gran Mastru Claude de la Sengle nbeda l-bini tas-swar madwar l-Isla. Gran Mastru li aktar tard il-belt tal-Isla ssemmiet għalih. U minħabba s-sehem li kellha fl-Assedju l-Kbir tal- 1565 l-Isla kienet kisbet il-ġieħ ta' Città Invicta — Qatt Mirbuħa. e Fl-1580, imbagħad bdiet tinbena l-knisja b'tifkira tar- Rebħa tal-Assedju, Monument Insinji tal-Vittorja u fl-1581 saret parroċċa maqtugħa mill-Birgu. Filwaqt li fl-1596 inbniet il-Knisja ta' Santa Marija tal-Porto Salvo. e Fl-1601 l-Ordni ħeles lin-nies tal-Isla mill-ħlas taċ-ċens fuq l-art bħala radd ta' ħajr u gratitudni għas-sehem kbir li tat din il- belt biex tinkiseb ir-Rebħa tal-Assedju l-Kbir. Fl-1618 seħħet. il-miġja providenzjali tal-istatwa tal-Bambina fl- Isla. Dati oħra ta' importanza storika: il-Knisja Parrokkjali fl-1768 tingħata l-ġieħ ta' kolleġġjata u fl-1921 kabbret L-inkurunazzjoni tal-istatwa tal-Bambina fix-Xatt tal-Isla nhar l-4 ta' Settembru 1921. a ż g Bażilika ta' l-Isla. Fiha nsibu miktub mhux biss it-tifkira tal-oriġini tal-belt mill-Gran Mastru Claude De La Sengle, Il-Gran Mastru l-Gran Mastru imma wkoll ir-radd il-ħajr tal-Isla lill-Kavallieri ta' San Juan D'Homedes Claude De La Sengle Ġwann talli għoġobhom jilqgħu t-talba tagħhom u jeħilsuhom miċ-ċens fuq l-art. dan il-ġieħ meta saret Bażilika. F'Settembru tal-istess sena wkoll rat l-ewwel inkurunazzjoni ta' statwa f'dawn il-gżejjer bl-inkurunazzjoni tal-Bambina. e Fl-1813tfaqqa'l-pestaiżda fl-Islama kinux irrapportati mwiet. Saret il-wegħda tat-tliet purċissjonijiet: Santu Rokku, il-Bambina u r-Redentur b'radd il-ħajr tal- ħelsien minn dik il-marda. e. Fl-1903 il-Banda tal-Isla 'La Vincitrice' tingħata l-isem 'Queen's Own' għar-Reġina Alexandra tal- Ingilterra li kienet tħobb iżżur l-Isla. It-tiġrif tal-Bażi e Aktar qrib lejna, fi żmien l-aħħar gwerra — ix-xahar ta' Jannar tal-1941, ra l-agħar bumbardamenti fuq l-Isla, b'ħerba kullimkien u telf ta' ħajja u t-tiġrif tal- Bażilika. e. Fl-1943, ir-Re Ġorġ VI akkumpanjat mill-Arċipriet Em. Brincat għażel li jżur l-Isla, fost it-tiġrif ta' djar u ħerba fit-toroq kullimkien. U t-tmiem tat-Tieni Assedju ġie nhar il-festa tat-Twelid tal-Madonna, fil-jum sabiħ tat-8 ta' Settembru. Waqt li l-Bambina kienet għaddejja fil- purċissjoni, u kienet waslet ix-Xatt, waslet l-aħbar li l-Italja kienet ċediet. e. Fl-24 ta' Awwissu tal- . 1957, l-Arċisqof Mons. Mikiel Gonzi kkonsagra mill-ġdid il-knisja tal-— Vitorja u sar il-ftuħ uffiċjali tal-Bażilika bil- miġja tal-Bambina. e Fil-21 t'Awwissu 1974 miet l-Isqof Emanuel il-Ka mo Lercaro Galea, it-tielet isqof wara l-isqfijiet l-oħra Senġ Mons. Ferdinando Mattei u Mons. Salvatore Gaffiero: Fl-1988 kien iffurmat kumitat biex jitwaqqaf monument għall-Vittmi tal-Gwerra, xogħol l-iskultur Ġanni Bonnici. Fuq dan il-monument hemm minquxa l-ismijiet ta' 74 persuna li twieldu l-Isla u mietu waqt attakki tal-għadu fit-Tieni Gwerra Dinjija. s riġlejn il-B: ma qegħdilha l-warda tad-deheb. Fl-1971 saru festi kbar biex ifakkru l-Ħamsin Sena mill-għoti tal-Bażilika u l-inkurunazzjoni tal- Bambina. Il-Kardinal Giacomo Lercaro qiegħed warda tad-deheb f'riġlejn l-istatwa, fi: żmien l-Arċipriet, il-Kan. Fl-1996 tfakkar għeluq il-75 sena miż-żewġ ġrajjiet kbar li seħħew fl-1921 — it-twaqqif tal-Kolleġġjata boġisżja a ttidral ta' San Gwann f'Awwissu il-Bambina fil-Kon- tas-sena 1996 fl-okkażjoni tal-75 sena anniversarju mill- Inkurunazzjoni tagħha. a Azopardo, Fundatur tan-Navv tal-Arġentina. u l-inkurunazzjoni ta' Marija Bambina. Fost l-attivitajiet li saru f'dawn il-festi, tibqa' mfakkra l-manifestazzjoni li saret lill-istatwa meta għall- ewwel darba ħarġet mill-Isla u tqiegħdet għall-qima fil-Kon-Kattidral ta' San Ġwann. Fl-għeluq ta' din id-devozzjoni, il-Bambina qasmet il-Port il-Kbir fuq barkun imżejjen, fi spettaklu ta' logħob tan-nar, mużika u kant u reġgħet lura lejn is-santwarju tagħha. e. L-iskop li slitt uħud mill-ġrajjiet li seħħew fl-Isla, mill-ewwel paġni tal-Istorja kien biex il-ġenerazzjoni tal-lum issir aktar midħla tal-istorja sa ftit tas-snin ilu. Tħallew barra ġrajjiet oħra li twettqu wara l-festi tal-1996 f'għeluq il-75 sena taż-żewġ avvenimenti li ssemmew aktar 'il fuq għax il-qarrejja jistgħu jiftakru huma stess il-ġrajjiet li seħħew f'dawn l-aħħar snin. Uħud min-Nies Magħrufa Ulied Din il-Belt e L-esploratur u fundatur tan-Navv Arġentinjana Juan Azopardo e. John E. Marks, pijunier fil-kawża tal-ħaddiema e L-istatwarji Antonio Chircop u l-magħruf Karlu Darmanin Il-pitturi Francesco Zahra u Tommaso Madiona Il-politiku George Mitrovich li ġġieled għad-drittijiet tal-poplu Il-Kan. Ġwann Theuma, Professur tat-Teoloġija fl- Università li miet mirdum fl-aħħar gwerra Mons. Injazju Panzavecchia li tħabat għall- awtonomija ta' Malta Dom Mauro Inguanez, Bibljotegarju ta' fama internazzjonali Mons. Arturo Bonnici, għal xi żmien Segretarju tal- Arċidjoċesi u bħala studjuż tal-Istorja, Fundatur tas- Soċjetà Storika ta' Malta Is-Surmast Francesco Tesoriere li fost ix-xogħlijiet tiegħu nsibu l-Innu lill-Isla fuq versi tal-kompajżan ieħor magħruf, Mons. Carmelo Muscat, Professur tat- Teoloġija, l-Università ta' Malta Ma' dawn inżidu retturi tal-Università, imħallfin, avukati, tobba u professjonisti oħra u politiċi li għadhom ħajjin, personalitajiet minn kull qasam tal-ħajja li taw u għadhom jagħtu kontribut lill-belt twelidhom u lil pajjiżhom