il-Ħuttafa ' il-magażin ta' Klabb Ħuttaf IŻ ja EJT BirdLife tal-bejt Ta IL-74 mal-faċċata'2 ġ ritratt ta' l-A EIolII Tiftakru fuq il-qoxra tal-aħħar ħarġa ta' Il-Ħuttafa ġibna ritratt ta' serp2 Mela dan l-aħħar ratni waħda mara li rċiviet il- magażin, ġiet fuqi u qaltli: 'Int qed tiġġennen, sur Editurl Fuq faċċata ta' magażin iġġib stampa ta' serp2 Minn tant annimali sbieħ għażilt dik il-ħaġa kerha2 Mela trid tgerrex il-membri jew2' Jien ma nafxl Intom tgerrixtu2 Twerwirtu2 Waqajtu fl-art mitlufin minn sensikom2 Għamiltu ġimgħa tqumu bil-lejl twerżqu b'qalbkom tħabbat sitta sitta Veru li hawn nies li jibżgħu mis-sriep. Imma aħna ta' Klabb Ħuttaf xogħolna hu eżattament li nneħħu dal-ħafna ħmerijiet mill-imħuħl Jekk il-povri sriep għandhom fama ħażina, mela iktar irridu nistinkaw biex nuru kemm is-sriep huma annimali sbieħ u affaxxinanti. Is-sriep huma patti mill-bizzilla varjata tan-natura. U wara kollox, dal-biża' mis-sriep huwa kollu fil-vojt, għax is-sriep Maltin mhumiex perikolużi. Insomma, jien lil dik li ġiet tkellimni ppruvajt nispjegalha, u naħseb fehmitni. Fl-aħħar biex niċċajta għedtilha li darb'oħra ħa nġibu ritratt sabiħ ta' wirdienal Ħeħe kważi ħassha ħażinl :) :):) :) Ċaw ċaw ħbieb, u komplu gawdu l-vaganzi u l-baħar. Daqshekk baqa' xhur biex jispiċċa għal dejjem Iinlafjleħiet l-għasafar nisa Eli EĦ (supposti) Kif għadhom qatt ma ġabu wirdiena fuq il- faċċata hux2 L-Għasfur tal-Bejt (Spanish Sparrow Passer hispaniolensis) jaf bih kulħadd għax komuni ħafna u faċli tarah għax mhux imgerrex min-nies. Imma billi komuni xorta huwa għasfur sabiħ. Speċjalment daż- żmien tas-sena, l-irġiel ikun bil-libsa tas-sajf u r-rix iswed u kannella jkun jispikka iktar. In-nisa u l-frieħ ikunu griż fil-kannella. ritratt ta' Denis Cachia Dan jgħidulu bomblu (bumblebee Bombus terrestris), naħla kbira u sufija bit-tarf ta' żaqqha abjad. Hawnhekk il-bomblu qed jixrob minn fjuri tal-lantana. Il-lantana mhix proprja pjanta Maltija, imma pjanta tal-Amerka Ċentrali. Perċ l- insetti Maltin xorta jiġġennu għaliha -— ħeqq, għalihom dan xorb X'għandna72 i Aħbarijiet Mid-dinja X'nista' nara tgħid2 L-iSkrepbuk tal-Fjuri Attentil.— Il-Ħolm ta' Ġeremija Is-Safsafa l-Kbira Meta Morna… Ambjentalist f'xatt il-baħar It-Tajga Nilagħbu tikka 10 Gallerija 10 Qatt innutajt2 11 Il-kumitat ta' Klabb Ħuttaf im Kathleen Mamo (kap) 7 Jason Aloisio e Matthew Borg Cardona 2 Desirċe Falzon e Victor Falzon 7 Angele Pulis kuntatt im indirizz BirdLife Malta 57/28 Triq Abate Rigord Ta' Xbiex XBX 1120 tel 21347644 / 21347645 / 21347646 imejl info birdlifemalta.org imejl tal-magażin il-huttafa 0 birdlifemalta.org websajt www.birdlifemalta.org Klabb Ħuttaf Klabb Ħuttaf huwa t-taqsima ta' BirdLife Malta għall-membri ta' taħt it-18-il sena. Għall-membri tal- Klabb nagħmlu ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, mixjiet, ħarġiet bil- lanċa, u nagħmlu wkoll xogħol ambjentali. Kull xaharejn noħorġu dal-magażin Il- Ħuttafa li nibagħtuh lill-membri d-dar bil- posta. Bħalissa fil- ma Klabb qegħdin iktar JW BirdLife EŻ Sħubija fi Klabb Ħuttaf hija €7 fis-sena. 6 Publikazzjoni BirdLife Malta, Awwissu 2008 Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop invażjoni ta' Kif tafu, fir-rebbiegħa li għaddiet, l- għasafar li ġew Malta ma sabux is-soltu armata kaċċaturi lesti biex joqtluhom. Għalhekk ħafna għasafar baqgħu ħajjin u komplew itiru lejn l-Italja u nħawi oħrajn tal-Ewropa. Fost dawn kien hemm ir- saqajh Munqar ġwienaħ Imma dis-sena xi runduni ddeċidew li flok ma jkomplu l-passa tagħhom jibqgħu hawn Malta u jbejtu. U mhux par wieħed jew tnejni U mhux f'post wieħed jew tnejnli Das-sajf il-berdwoċers tal-BirdLife qegħdin b'seba' għajnejn biex isibu l-postijiet kollha fejn qed ibejtu r-runduni. S'issa hemm ċans tajjeb li qed ibejtu fi tliet postijiet: Tas-Sliema, San Ġiljan u l-Mellieħa. Dehru wkoll iktar minn darba f'post fil-Mosta u anke mal-iSptar Mater Dei… Ir-rundun ibejjet fi xquq dojoq fil-ġnub ta' bini wieqaf. Għalhekk dan l- għasfur ibejjet fl-ibliet, speċjalment fejn hemm bini għoli bħal xi torri jew kampnar ta' knisja. Din l-ewwel darba li bejjet ir- rundun f'Malta2 Le, kien bejjet mitt sena ilu fl- 1909. Imbagħad wara kważi 90 sena reġa' bejjet il- 1997. Minn dik is-sena 'l hawn kien hemm forsi xi waħdiet… Imma żgur mhux daqs dis-senal Dażgur li lel Forsi o Ewropej għandhom mijiet ta' runduni f'Malta o jbejtu fil-qalba tagħhom. wkoll 2 0 qd l Xi snin ilu l-kaċċaturi talbu lill-Gvern ikollna. —— biex iħallihom jisparaw fuq ir- popolazzjoni rundun, għax qalulu 'Ehhl Dak tajjeb sabiħa ta' għall-ikell' B'xorti tajba ħadd ma ta Aħna nisperaw li r- runduni li qed ibejtu protett bil-liġi. għasfur żgħir u ku r-rundun huwa Il ma jiżen xi 40g. f'Malta dis-sena jerġgħu jiġu s-sena d-dieħla u jiġu wkoll uliedhom, u jerġgħu jbejtu u jkomplu jinfirxu mal-pajjiż. B'hekk it-twerżiq ħelu tar-rundun isir wieħed mill-ħsejjes sbieħ sajfin hawn Malta wkoll. Rondin ta' moħħoki Bl-Ingliż jgħidulu swiftl Aħna n-naturalisti ir-runduni ħajjin… ħa tagħmel minnu nippreferu naraw flok moglijini Ir-rundun tant dejjem tarah itir u tant għandu saqajh żgħar li fl-antik kienu jaħsbu li lanqas biss għandu saqajn. Fil-fatt l-isem xjentifiku tiegħu huwa apus li tfisser proprju… bla saqajni Kwart tal-ħut kollu ), li jinqabad fid-dinja jinqabad bi żball u jintrema lura l-baħar. Qed ngħidu xi 27 miljun N i l unnellata ħut fis-sena. N It-traġedja hi-li ħafna ; minn-dal-ħutimut ' xorta. X'ħasra Waħx il-ħniexl L EE $T o L ħniex mill-ħamrijal Din stramberija għax il-bugħeriewen is-soltu jieklu Life A PAT BA Te TTIE Tel ġdida għax-xjenza u tawh l-isem , għax huwa abjad. Fih daqs Malta 20 darba u qiegħed fi Florida (USA). Fl-Everglades jgħixu ħafna annimali, fosthom l-alligatur Amerikan u l-puma. Hemm ukoll ruxxmata għasafar tal-ilma bħal irsieset u agretti. Matul is-snin l-Everglades tnaqqar u ċċekken, tnixxef u tniġġes u ħafna minnu ngħata għall-biedja. Imma issa smajna li kumpanija li tipproduċi z-zokkor se żżarma minn hemmhekk u l-gvern Amerikan ħa jixtri lura l-art biex tingħaqad mal-park. Hija biċċa art ta' 75,680 ettaru (— darbtejn u nofs daqs il-Gżejjer Maltinl) Din l-aħbar tellgħet l-ambjentalisti l-ġenna bil-ferħ, għax dan jet A o Te ET l iI fot Tl TT għalqet kumpanija li kienet qed tniġġes l-ilma tal-park. Għandhom raġun jifirħu. U aħna nifirħu magħhom. Ħa jkolli iktar fejn inċafċaf Jason Aloisio jgħidilna fuq ħasfur li nistgħu naraw daż-żmien tas-sena IET pr rosa Sa xi 15-il sena ilu, il-fjamingu kien diffiċli ferm li tarah f'Malta għax lanqas kien jidher kull sena. Imma ftit ftit beda jiżdied u Ilum sar jidher regolarment, ġieli anke fi qtajjiet kbar. Timliex rasek li sar faċli biex tarah, imma ċ-ċans illum żgur li hu ikbar minn qabel. Biex tara fjamingu trid il-paċenzja u ftit tax-xorti. Ħafna minnhom jgħaddu minn fuq il-baħar u għalhekk bħalissa hu żmien tajjeb biex forsi tinzertah. ltiru spiss f'serbut wara xulxin, u f'dawl tajjeb taf tara l-kulur bajdani fir-roża tagħhom. Mill-qrib m'għandekx f'hiex titfixkel biex tagħraf fjamingu. Bħall-irsieset itir b'saqajh stirati lura, imma għonqu (li hu twil ħafna) jżommu stirat 'il quddiem flok milwi lura bħall-irsieset. Il-fjamingu rari jieqaf jistrieħ f'pajjiżna. post adattat għalih fejn jista' jistrieħ u j riserva ta' l-Għadira, fejn minn wieħed sa tnejn ġieli . qattgħu xi jiem hemm. L-istampa meħuda mill-ktieb Għasafar Madwarna: Dal-ktieb qiegħed għall-bejgħ €4.60. kitba ta' Jeffrev Sciberras Arbuxxell imdaqqas iperennju li jikber sa xi 2.5m għoli. Probabbli huwa l-ikbar arbuxxell Żendemiku fil- -Gżejjer-Maltin Il-weraq huma żgħar, ħodor ċari;-Ssukkulenti-u-qishom Il-fjuri huma-żgħar:u jiftħu fis- sajf. Fil-ħarifa toħroġ żerriegħa waħda minn kull fjura li tkun saret frotta żgħira. Iż- żerriegħa għandha qishom ġwienaħ biex tkun tista' tinfirex minn post għal ieħor. 0 Komuni fl-irdum tal-Punent u n-Nofsinhar t'Għawdex u fuq l-għolja taċ-Ċittadella. skarsa imma mifruxa f'kull irdum. Frekwenti fl-irdum ta' Kemmuna, Kemmunett, Filfla u l-Ġebla tal- Ġeneral. enn pjanta li ma ix wara sta W a tibqa' ħajja għal diversi snin, per eże Zendemiku - speċi li ssibha tgħix biss f'post wieħed - ix-xebb huwa endemiku għax jikber biss f' isukkulent - pjanta li tkun taħżen l-ilma f'partijiet minnha, is-soltu fil-weraq jew fiz-zokk. pju Dħas-s Ma noqtlux fkieren bit- traskuraġnil Meta narmu borża u skart lee EG ċċ mhux fuq ix-xatt, dan jista' jtir u jmur fil-baħar. Fil- baħar jgħixu l- fkieren, li m'għandhomx NIGRET IC fekruna tara lefo eż GIE taħsibha brama u tikolha… Din waħda mill-bram li naraw Malta. Jisimha riżostoma. Qed noħlom li kull raħal f'Malta jsib biċċa art viċin tiegħu u jibdilha f'park. Imma mhux park b'ħafna imbarazz ta' arbli u ċangaturi u siment u żrar u konok u ġebel u tabelli u lampi u funtani u ħadid u ċnut u gradi u plakek u gażibi u latrini u rixtelli u konkos u tarmak u monumenti u statwi… Le, xejn XEJN minn dani Jien qed noħlom b'park kollu siġar sbieħ Maltin, siġar li jagħmlu d-dell li tant għandna bżonnu fis-sajf. U mogħdija dejqa li tgħaddi minnu, forsi b'xi ftit bankijiet sempliċi tal-injam. is-Safsafa l-Kbira Is-Safsafa l-Kbira hija siġra Maltija, imma hija wkoll rarissma. Is-safsaf jgħix f'postijiet fejn hemm l-ilma, bħal xtut ta' xmajjar, għadajjar u bwar tal-ilma ħelu. Eluf ta' snin ilu l-klima Mediterranja kellha aktar xita u s-safsaf kien iktar mifrux f'pajjiżna. Imma maż-żmien il-klima nixfet u f'Malta naqas l-ilma ġieri. Illum fil-Gżejjer Maltin xmajjar u għadajjar ma għandniex u ftit issib postijiet bl-ilma ħelu s-sena kollha. Anke xi nixxigħat żgħar li baqa', ħafna drabi dawruhom il-bdiewa biex jieħdu l-ilma għat-tisqija. B'hekk il-ftit imkejjen fejn is-safsafa setgħet tgħix, illum saru raba'. Fil-fatt f'pajjiżna dis-siġra waslet f'xifer il- Safsafa xiħa ħafna Is-Safsafa l-Kbira tista' tikber siġra ġmielha. Il-weraq tagħha huwa dejjaq u tawwali (5-10ċm), forma ta' lanza bit-truf serrieq u b''magħseb qasir. Il-weraq huma ħodor skuri minn fuq u minn taħt ċari u miksijin pil abjad. Il- friegħi żgħażagħ għandhom qoxra ħamra skura. Il-weraq żjoħrof fix-xitwa, flimkien ma' ħafna friegħi irqaq. Minn nofs ix-xitwa jiftħu l-Skatkni, u mis-siġar irġiel itir it-trab tad-dakra. Il-ħasra hi li dat-trab hawn Malta jinfirex għalxejn għax fjuri nisa x'idakkar mhux se jsibl Dan għaliex is-siġar nisa tas-Safsafa l-Kbira kollha nqerdu minn Malta. U tafu kemm baqa' safsaf irġiel fis-selvaġġZ WAĦDA BISSI Qiegħda f'post jismu Ġnien il-Kbir, ħdejn il-Buskett. Għall-inqas l-aħħar li mort xi 10 snin ilu kienet għadha hemm. Illum ma nafx… Biex nippruvaw insalvaw din l-ispeċi milli tintilef għal BL-GĦERUQ u x-XNIEXEL Ħarsa lejn siġar Maltin daqshekki Post għall- kwiet fejn intomil- f bnedmin tkunu kollox minn pajjiżna, ħadna biċċiet mis-safsafa ta' Gnien f , il-Kbir biex bihom tħawwel safsaf ieħor f'postijiet bħal Ez mA a ; Wied Fiddien u r-riserva tas-Simar. Tħawlu wkolloħrajn 'Isssafsaf jissemma' ħafna fil-ħrejjef u fil- tistgħu tmorru biex isserrħu ftit għajnejkom mid-dinja ppakkjata bini li tgħixu fiha. Immaġinaw post bħal dan ħdejn kull raħal. MMUT kuljumbil-mixi ġodda proprju minn bidwi fi Ġnien il-Kbir stess, wara li spjegajtlu l-importanza tagħha. Minkejja dan għadna bla siġar nisa u għalhekk żerriegħa għad m'għandniex. Minħabba l-klima dejjem tisħon u tinxef; is-Safsafa l- leġġendi għax iz-zkuk tagħhom kienu jużawh is-sħaħar għal ħafna affarijiet, per eżempju biex jagħmlu l-ixkupi li jtiru fuqhomi Fil-ktieb (u fil-film) Lord of the Ħmmmm, possibli tgħid2 Ma tridx ħafna ħsieb u ma jiswiex ħafna flus. Kull ma tridu hu li titgħallmu tagħtu post lin-natura fil-ħajja tagħkom. Għax lanqas tafu kemm għandkom bżonnhal Kbira f'Malta dejjem se tibqa' f'xifer l-estinzjoni. Rings hemm safsafa xiħa li taqbad lill- hobbits u tkun se tiblagħhoml il-masġàr Charles F. Grech tmagħseb - zokk irqiq li jgħaqqad il-werqa mal-fergħa tal-pjanta. żjoħrof - meta s-siġra twaqqa' l-weraq; jew meta l-għasafar ibiddlu r-rix; jew meta l-mammiferi jwaqqgħu s-suf. 7/ ikatkni - għenieqed ta' fjuri żgħar li jikbru minn xi siġar, u li spiss jiddendlu 'l isfel; bl-Ingliż jgħidulhom catkins. Cafċifa maċ-GCiet Nhar is-Sibt 26 Lulju 2008 saret l-attività tant mistennija minn ħafna membri ta' Klabb Ħuttaf. Din kienet dawra bil-lanċa miċ- Ċirkewwa sa l-irdumijiet ta' Ta' Ċenċ. Bdejna ninġabru għal xi l- 5.30pm u f'xi s-6pm ż-żewġ laneċ mimlijin bil-membri u l-familjari bdew il-vjaġġ tagħhom. Il-baħar ma tantx kien kalm minħabba li kien daqsxejn riħ imma dan ma tellifx l-entużjażmu tagħna milli nkomplu naraw bit-trombi nilmħux xi ċiefa. Għal xi s-6.45pm dehret l-ewwel ċiefa tittajjar fuq il-baħar. Sakemm beda jbexbex, il-lanċa li kont fuqha resqet lejn il-Forti Chambrav. Rajna xenarju tassew sabiħ tal-kosta Għawdxija imma x-xenarju kompla jisbieħ meta bdew jinġabru rafts ta' ċief fil- baħar. Ma rajniex rafts kbar daqs tas-sena l-oħra perċ wħud miċ- ċief kienu mansi u bdew itiru viċin tagħna. Kull min kellu kamera ntefa' jiġbed ritratt wara l-ieħor u josserva dawn l-għasafar tant sbieħ bit-tromba. Ma konniex tant iffurtunati li nilmħu denfil imma xorta kienet attività suċċess. Il-ħin malajr tar u wara xi tliet sigħat sibna ruħna lura ċ-Ċirkewwa. Kienet tassew attività tal-ġenn u nispera li sena oħra terġa' ssir u niltaqgħu ma' aktar membri ġodda. f'Malta jbejtu xi. f 10,000 pari ta' (i ċiefi ) għall-ħarġa tal- , Klabb kont tara elf waħdal CCieRUNUEI għaliex bl-Ingliż Ill MI la EI shearwater- għax ittir kważi tħokk a ma' l-ilma. f'xatt il-bahar Jekk issib bebbux tal-baħar, tiħdux miegħek. Ħafna granċijiet żgħar jgħixu fil-qxur vojta tal-bebbux. Jekk hemm żnażan iduru, mhux biex iniggżuk ġew imma għax sabu xi karti tal- ġelati, u t-togħma togħġobhoml Jekk tara pjanti jikbru fir-ramel, tagħmlilhomx ħsara. Ħafna pjanti tax-xtut ramlin, bħal Pankrazju u Xewk ir-Ramel, saru rari u rridu nibżgħu għalihom. Tikolx rizzi, tikolx imħar. X'vizzju ikrah li għax xi ħaġa forsi tittiekel irridu bilfors inżarmaw xatt, qisna qed immutu bil-ġuħl naturali li fih tgħix flora u fawna tar-ramel. Tħallix skart Jekk taż-żibel (jew sibtha imburġata) ħu l-iskart miegħek. Jekk l-iskart itir u jmur fil-baħar, jista' joqtol il-fawna tal- baħar. Skart fix-xatt iħammeġ u jġib il-ġrieden u l-wirdien. Wara l-baħar ħu doċċa mhux banju. Doċċa taħli ħafna inqas ilma minn bajnu. ħarġa se nitkellmu fuq it-tajga. Il-kelma ġejja mir- Russu, u dan jagħtina l-ewwel Li EL CW Li To ET ambjent. Imma t-tajga ma ssibhiex biss fir-Russja, anzi hija waħda mill-ambjent li l- LAG e te ieli AT L EB Iż-żoni fejn issib it-tajga huma postijiet fejn is-sajf ikun sħun bix- xita, u fejn fix-xitwa jagħmel bard kbir. Għal sitt xhur fis-sena t- temperatura tinżel sa -60EC, bi ftit xita, għalkemm tagħmel il-borra wkoll. Minħabba l-mod kif id-dinja xxaqleb lejn ix-xemx, l-iljieli xitwin ikunu twal ħafna, sa 20 siegħa dlam. Kif jasal is-sajf pero, id-dinja tat- tajga tinbidel. Jinħall is-silġ, tagħmel ix-xita u jitwalu l-ġranet, anke sa 20 siegħa dawl. Tibda titfaċċa l-ħajja, speċjalment insetti u għasafar li jiġu mill-passa. Fis-sajf it-temperatura tista' titla' anke sa 40ĊC. Il-ħajja f'dan l-ambjent trid tkun kapaċi tadatta għal dawn il-varjazzjonijiet kbar, Siġra normali titgħabba Il CI ET GĦU piramidali ħalli borra tiżżerżaq minn fuqho minn bard kiefer fix-xitwa sa sħana qalila fis-sajf. Allura t-tajga x'ambjent fiha7 It- tajga hija tip ta' foresta li fiha jikbru siġar li ngħidulhom koniferi. Il-koniferi ma jagħmlux fjuri imma minflok jipproduċu l-prinjoli (bl-Ingliż cones), biż-żerriegħa fihom. Ħafna koniferi huma wkoll idejjem-ħadrana. Il-koniferi huma adattati sew għal dan l-ambjent. Il-weraq ikunu dojoq biex ma tantx jevapora ilma minnhom - mhux billi tagħmel ix-xita, għax fit-tajga l-art u l-ilma li jkun hemm fiha jkunu ffriżati għal ħafna xhur. Il-weraq tal-koniferi jipproteġu wkoll kontra l-irjieħ kesħin, u huma ħodor skuri biex is-siġra tassorbi kemm tista' sħana mix-xemx. It-tajga m'għandhiex diversità kbira ta' flora għax l- ambjent t'hawnhekk mhux faċli għall-pjanti. F'xi nħawi s-silġ qatt ma jinħall għal kollox, u jkun hemm dak li ngħidulu permafrost. Il-weraq li jwaqqgħu idejjem-ħadrana - siġar li jkunu bil-weraq is-sena kollha. Bl-Ingliż ngħidu evergreen. Kif taraw mil-mappa, it-tajga mhix imqassma bl-addoċċ, imma tifforma faxx kontinwu fit-tramuntana tad-dinja. inavja (Ewropa) 4 Siberja (Russja) s-siġar huma aċidużi, u għalhekk il- ħamrija hija wkoll aċiduża. Ftit pjanti jifilħu għal din it-tip ta' ħamrija. U rridu nqisu wkoll il-varjazzjoni kbira fit-temperaturi li l-pjanti jridu jissaportu. Minħabba dawn l-affarijiet, ftit huma l-ispeċi ta' siġar u pjanti li jkampaw f'dan l-ambjent, imma ( Il-weraq tal- dawk li jkampaw jikbru fi one ma a ira rqaq ħafna kwantitajiet li diffiċli aitomidhar timmaġinahomi Għalhekk l- Għalhekk bl- ambjent tat-tajga huwa tassew hal tnuhon needles. uniku fid-dinja. Fil-ħarġa li jmiss, nagħtu ħarsa iktar fil-qrib lejn il-pjanti u l- annimali li jgħixu fit-tajga. JIPTI V- ni laghbu Ibdel in-numri f'ittri u ssib l-ismijiet ta' ħafna annimali u pjanti li jgħixu fil- Ti ma' baħar madwarna. Jekk għandek il-ktieb Flora u Fawna ta' Malta jew Wildlife Janet u Amv Gerardi fofthe Maltese Islands bb ħafna. Waħda minnhom għamilnihielkom… 27 jiġ i Xena tal-Ġebla tal-Ġeneral --tliet pjanti (sempreviva ta' Għawdex, żigland ta' Għawdex, ġiżi ta' Malta) u erba' friefet (farfett tar-reġina, farfett tas-silla, farfett tal-garġir, farfett tax-xewk). jeffrev sciberras esirċe Falzon Ara dan fejn ġiel Hawnhekk żgħar biss, ħil Qatt innutajt, f'daż-żmien tas- sajf, xi zokk niexef ħiereġ mill-art, Vorrajil mi bit-tarf tiegħu miksi bebbux2 ko Tgħid għaliex jagħmel hekk il- hawn, qali PET k a gabu Qed ifittex veduta tajba ħa jara IN Att x ka ' fejn qegħdin il-pjanti2 A WENS — hadem EE fu EN UI Et bo hemm raġuni interessanti għal din l-istramberija. L-ewwelnett ftakar li bebbuxu għandu ġisem niedi u jekk jinxef, imut. Bħalissa fis-sajf kulħadd ikun mifluġ bis-sħana u mixwi bix-xemx. Allura bebbuxu kif ma jinxifx2 Ħafifal Għax għandu difiża tajba k ' kontra n-nixfa. Meta tkun ġejja s- Irridu k : 7. $ sħana bebbuxu jkabbar ''għatu'' iesezrià 4 qisu plastik irqiq kważi trasparenti i LM LET ja To i Ċel a o fo LAT s-soltu joħroġ minnha. Dan l-għatu jservi wkoll biex iwaħħal il-bebbuxu mal-post fejn jiddeċiedi li jqatta' s- sajf. Peress li l-ilma ma jgħaddix minn dan l-għatu, il-bebbuxu jibqa' niedi. Imma dan mhux biżżejjedi Is-sajf tagħna tant jaħraq, li kieku bebbuxu joqgħod fuq il-ħamrija, xorta jinxtewa bis-sħana, anke jekk ikun magħluq. Allura l-bebbuxu juża trikk ieħorl Jitla' ma' xi ħaġa għolja u b'hekk jiffranka l-qilla tikwi tal- ħamrija u l-blat. Għall-inqas hemm fuq kultant tgħaddi żiffa. l U x'hemm isbaħ minn zokk jew $ arblu għall-villeġġatura2 :) Ma, sejrin ngħumu llum2 Trid tgħid xi Ojl Timbuttaxl jaġa7 U tini ċans ħa ngħaddi, kiesħal Biżżejjed hemm fuql red Il-bebbux aktar huma annimali tal- ilma milli tal-art. Ħafna mill-bebbux tad-dinja fil-fatt jgħix fil-baħar. Dawk il-ftit li tgħallmu jgħixu fuq l-art xorta jridu l-umdità, inkella jmutu. Desirċe Falzon Tridu websajt tal- W ġenn fuq il- e e pjanti merlinlibrarv Mem Morru fil- websajt tal- ħabib tagħna Stephen Mifsud… merlinlibrarv ġir Mountbatten Str. BOV Internet Banking… aċċess faċili għall-finanzi tiegħek e Ħallas il-kontijiet e Ara l-bilanċi e Ara l-kopji taċ-ċekkijiet imsarrfa U ħafna aktarl Mahrug mill-Bank of Valletta p.l.c., 58 Triq Zakkarija, Valletta VLT, 1190 - Malta Impenn lejn is-Suċċess tiegħek