Wadab : f'sbandota', 1-Sam 17, 40; 23-29. Xieb, ixib; bħal sieb, isib: f'xagħru bjad'. Fi 1 Sam 11, 2 'iiena xjeħt u xibt'' ifisser ''jiena xjeħt u xagħri bjad''. Id-Diz- zjunarji jħawwdu dil-kelma ma' xħieb li tfisser xagħru beda jib- jad, beda jiżżewwaq bl-abjad. Ixheb hu l-lewn griż. Xiegħeb: ''keskes wieħel għall-ieħor'. Ngħidu demmi xe- għibni' jiġifieri ''qanqalni, ma ħallinix kwiet'. Mid-Djarju Tiegħi Il-Ħadd, 16 ta' Marzu, 1941. Il-lejlu qattajt siegħa shiba nħares lejn ġemgħa tfal jilgħabu tas-suldali. : Minn kemm ilha li bdiet il-gwerra l-hawn, it-tfal li jgħixu l-Belt u qrib il-fortizzi, u li ma jarawx ħlief kanuni u dak kollu li' jmiss mal-ħajja tas-suldat, ħadu d-drawwa li jilgħabu tus-suldali. U erħilhom idawru rokon u mkejjen oħra bil-ġebel imfar- rak, bil-laned jew bl-ixkejjer, iwaħħlu biċċa lasta ma' l-art u wagħhha jtellgħu bandiera ; u jitkellmu bħalma jitkellmu s-sul- dati bejniethom fuq il-kanun. F'kelma waħda, itennu ħaġa b'ħaġa dak kollu li jaraw lis-suldati jagħmlu, Xi hlewwa l It-tfal għandhom mill-għasafar. Jimxu wieħed wara l-ieħor u jagħmlu bħalma jaraw lil ħaddieħor jagħmel. U għalhekk dawk li jridu l-gwerra, biex jikbru u jistgħanew, jib- qgħu jsibu dejjem kotra ta' żgħażagħ mimlija ħeġġa biex jit- qabdu u jmutu għalihom; għaliex it-tfal — u ż-żgħażagħ, li huma. kemm kemm akbar mit-tfal — dejjem kien mingħalihom li l-gwerra hi xalata kbira, jew li hu sabiħ li tilbes u tilgħab tas-suldat jew tiġri minn art għall-oħra u tiltaqa' ma' xbejbiet sbieħ; u terġa' lura wara l-gwerra, iejn artek, mimli midalji u mimli ġieh. Jaħasra l… Kemm qerq u bluha, li ż-żgħażagħ jibqgħu ma jarawhom qatti U tgħidilhom kemm tgħidilhom, ma jemmnukx. Ma jifhmux li qegħdin jinqdew bihom bħallikieku tgħam għall- kanuni; u għal xejn aktar. F'hekk twassal — f'qabar bikri biss — il-ħolma mdehba tas suldat żagħżugħ. U l-kbar iħarsu lejn iż-żgħar jilgħabu tas-suldati; u jidħku- lhom. U jħeġġuhom biex jissuktaw, Iżda x'ħim jidlam u t-tfal igħajew, u mal-għaja jaqa' n- nagħas. jarawha bi tqila wisq li tqajjimhom u tiġborhom mie- għek f'xelter, x'ħin is-suldati l-kbar ixammru nm jerfgħu l-kanuni 'l fuq biex jilqgħu lil min jiġi fuqna ta' sikwit u jinqeda bid- dlam. biex ikissirna u jfarrakna. Hekk ġara l-lejl li għadda, x'ħin, għal xi s-siegħa ta' fil- għodu, daħlu fuqna kemm-il ajruplan u waddbu mal-ħamsin bomba. Fbda. tifel milli rajt fix-xelter, rieqed qisu kelb jew jingħi ma' djul ommu, ma kien baqagħlu ħrara biex f'dak il-waqt, jissokta jilgħab tas-suldati, U x'ħin it-twerdin tal-makni beda joqrob lejna, u bdiet tinstema' t-tisfira tal-bombi niżlin fil-qrib; u t-tiri tal-kanuni. bdew itarrxu lil kulħadd; u l-ommijiet bdew jixhru u jitolbu ħniena, it-tfal stenbħu mwerwin. U fuq wiċċhom rajt ix-xbieha tal-waħx li ġġib magħha l-logħba l-kbira tas-suldati, 9 . ep e Zieda ta' Kliem u Tifsir f Jorħot ma' ''Leħen il-Malti', Għadd 208-210) ĊNETTA—Ġebla ma' l-art, imdaqqsa, tawwalija u mgerrba. Taħt ċnetta jsib il-bejta n-nemel il-kbir l-iswed minn lewn iż-żift, minnu dak li jġorr il-qamħ. ĠURCARA—EŻ, Nieżel l-ilma ċurċara. COVI—Ti jitboq għal kollox jew isodd fejn ikun qiegħed. Fiż. Il-bank tal- mitħna joqgħod ċovi ġol-kanal tiegħu. ĊUPLAJS—Għodda tal-mastrudaxxa H biha igħawwġu s-snien tas-srie- raq u l-imnaxar. Igħidu ċuplajs hu qlajja' ta tan għax dan biex jinbex lil San Ġużepp darha jgħidu għawwiġlu s-snien tas- srieraq waħda 'l hawn u oħra 'l hinn u San Ġużepp sab li b'hekk is-snien jidħlu aktar u jaqtgħu tajjeb. Ħoloq għalhekk għodda li