Is-Sibt 28 ta' Jannar 2017 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA Kif naħseb li nnutajtu, kull personaġġ li jien in- tervistajt tatna l-istorja kif jiftakarha hu bis-sabiħ u l-ikrah tagħha. Madanakollu, nerġa' ntenni, li dawn l-intervisti m'għandniex: neħduhom bħala vanġelu u naċċettaw dak kollu li jingħad fihom huwa korrett u ġraw eżatt kif intqal, la fejn jidħlu dati, ismijiet ta' qaddiefa, ekwipaġġi jew ta' opri li jkunu ġerrew bihom — biss ikolli naċċetta l-fatt li f'xi wħud minnhom. insibu siltiet fejn it-tagħrif mogħti fihom huwa preċiż u ta' min joqgħod fuqu. Personalment, waqt dawn. l-intervisti smajt b'tagħrif li kien ġdid għalija, u kif għamilt dejjem, inda- gajt dwaru ma' persuni oħra — dan hu is-sabiħ ta' dawn l-intervisti. Ma ninsewx li l-maġ- ġoranza tal-persuni interv- istati kienu kollha qabżu sew is-70 sena u xi wħud it-80 sena wkoll, u kull wieħed minnhom: kien qed jitkellem fuq episodji li ġraw ħafna snin qabel, u anke fuq persuni li ħadu se- hem f'diversi edizzjonijiet tar-Regatta li saru fi żmienu u qablu wkoll. Fl-aħħar artikli semmej- na l-ewwel snin tar-Regatta Nazzjonali ta' wara l-gwer- ra, u xi wħud mill-intervis- tati tkellmu dwar il-kwist- joni li kienet inqalgħet fuq id-dgħajsa Fancv (ħafifa) li kellhom l-Isla, u li qabel il-gwerra, id-distretti ta' Bormla, Birgu u Marsamx- ett kellhom waħda bħalha. Iddeċidejt li: nkompli ngħaddilkom aktar tagħrif dwar din. il-kwistjoni, b'intervista oħra li kont għamilt lil Charlie Row li kien ex-membru tal-kumi- tat tar-Regatta tal-Isla u seg- retarju tal-każin S.A.S.C. Qabel l-intervista staqsej- tu jgħidli x'jiftakar fuq it- tiġrijiet ta' qabel il-gwerra, iżda hu saħaq li jkellimni fuq il-kwistjoni li kienet inqalgħet fuq id-dgħajsa Fancv ta' l-Isla mad-dwa- na: 'Tien niftakar xi tiġrijiet li saru qabel il-gwerra b'mod speċjali meta l-Isla kienetar- mata tajjeb b'dgħajsa ta' bl- Erbgħa - fil-fatt aħna kellna I L-ORIZZONT IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (26) Aid Il-qaddiefa Sengleani Leli Micallef, Charles Caruana, Lorrv Caruana u George Caruana jippożaw għar-ritratt fuq id-dgħajsa 'Vitorja' wara s-suċċess tagħhom fl-1938 żewġ ajjes armati tajje' erra. espert fl-opri tal-baħar), u rebħet il-maġġoranza tal- ġ dgħajj i tajjeb pert fl-opri tal-baħar) bħet il-maġġ l - b'waħda minnhom kienet mibnija mill-imgħallem Leli Pulċ tal-Kalkara. 'Minn dawn. iż-żewġ dgħajjes nixtieq ngħid, għax proprju fuq id-dgħajsa li bena Pulċ kienet inqalgħet kwistjoni mad-dwana wara l-gwerra. Fl-1951 reġgħet bdiet is- sir ir-Regatta, u l-Isla kienet armata tajjeb f'kull korsa. F'dik l-edizzjoni (1951) kienu saru żewġ tiġrijiet ta' bl-Erbgħa. Dak iż-żmien lilna kienu jgħajruna li kon- na nġerru waħedna, iżda min jitkellem b'dan il-mod aktarx li ma kienx segwa t-tiġrija għaliex fiha barra l-Isla, ħadu sehem il-Marsa, il-Birgu, u f'xi koros Mar- samxett u Bormla, ir-Raħal Ġdid u l-Kalkara. 'F'dik l-epoka, minbarra l-Isla, kemm il-Marsa kif ukoll il-Birgu kienu armati tajjeb iżda mhux daqsna. Għalkemm aħna rbaħna kull edizzjoni mill-1951 sal-1957, madankollu ma nistgħux ngħidu li ġrejna bihom. ''Huwa veru li l-qaddiefa tagħna fid-dgħajjes tal-Mi- dalji ddominaw din il-korsa għal seba' snin, iżda taħsibx li nkun qed nesaġera meta ngħidlek, li kieku dawk l- erba' qaddiefa għadhom jaqdfu, ma nafx min seta' jgħaddihom . issemmi lil ħadd … dak l-ekwipaġġ kien l-aqwa wieħed li qatt rajna fil-kanal wara l-gw- 'Tifhimnix ħażin. Jien m'iniex qed ngħid li Bormla jew il-Birgu m'għandhomx qaddiefa tajbin, anżi naħseb, li Ilum aktar minn dari, kull distrett huwa armat tajjeb fil-korsi tal-Midalji u ta' bl-Erbgħa, minħabba li f'dawn l-aħħar snin daħlet id-drawwa li ż-żewġ dgħajjes jarmawhom bl-is- tess ekwipaġġ. 'Qabel il-gwerra din id- drawwa ma kinitx teżisti għax kull distrett kellu ħafna barklori minn fejn jagħżel. Dwar l-ekwipaġġ tad-dgħajsa tal-Midalji li għamlet rekord ta' seba' rebħiet konsekuttivi li kien iffurmat mill-qaddiefa Charlie Abela (il-Bormliż), Louis Mallia , Ġanni Ghiller (it-Torta) u Wenzu Schem- bri (it-Tobi), nerġa' ntenni, għadu ma deherx ekwipaġġ ieħor bħalu. 'Il-ħasra hi, li dawn l- erba' qaddiefa li tawna tant suċċessi kienu diġà kib- ru fl-età fis-snin ħamsin, għax kieku l-kontribut tagħhom seta' kien akbar kieku t-tiġrija ma waqfetx għal 13-il sena wara l-gw- erra, imbagħad, fl-1959, minħabba l-Bojkott … Insomma, issa ejja niġu għall-kwistjoni tad-dgħajsa ta' bl-Erbgħa. 'Fl-1951 inqala' argu- ment li d-dgħajsa tat-tiġrija tagħna li kienet inbniet qabel: il-gwerra mill- imgħallem Leli Pule (li kien li aħna konna ġerrejna biha fl-1938 — l-aħħar tiġrija li kienet saret qabel il-gwer- ra. ''Kien kemm persuni d- dwana jew mid-distretti li kienu jipparteċipaw fir- Regatta ta' dak iż-żmien, li sostnew li d-dgħajsa tagħna kienet eħfef mid-dgħajjes l-oħra u għalhekk ma ridux jaqdfu magħna. 'Dan kien argument falzi, Il-Marsa ma kellhomx dgħajsa bħalha, iżda Mar- samxett u l-Birgu kellhom, iżda dawn kienu qalu li tagħhom kienet tkissret fil- gwerra. 'Fil-fatt din id-dgħasa kienet ta' l-għaxra bħad- dgħajjes l-oħra, u għalhekk ma nafx jekk kinitx eħfef mid-dgħajjes l-oħra. 'Fuq din id-dgħajsa jien bħala segretarju tal- Clabb S.A.S.C ktibt ar- tiklu dwarha, u nittama matul din l-intervista inti tagħmel riferenza għalih għax jagħtik stampa ċara dwar din il-kwistjoni. ' Nota: Fil-fatt jien fittixt dan l-artiklu u sibtu: Kien jismu 'F'Ġieħ il-Ħaqq' li jinsab fil-perjodiku — In- victa tal-1953 - Meta qrajt dan l-artiklu ddeċidejt li mal-intervista ta' Charlie Rowe nislet xi siltiet minnu. F'nofs dan l-artiklu nsibu dan li ġej: L-Isla li sa mill-bidu ta' din it-tiġrija ħadet parti attiva fiha bosta drabi, 'Din is-sena ħassew li għandhom jagħmlu dgħajsa biex biha jikkompetu fil- korsa ta' dgħajjes b'Erba' Mqadef (Passenger Boats) 'Billi l-ispiża biex isir dgħajsa ġdida tilħaq 'il fuq minn £120, ġiet irrangata dgħajsa li bħalha qabel il- gwerra kellhom ukoll Mar- samxett, Bormla u l-Birgu, imma li mid-dwana kellha liċenzja 'S' (Sports). ''Saru t-tibdiliet meħtieġa fiha u d-dgħajsa ġiet ip- preżentata d-dwana biex tiġi mogħtija l-permess nhar l-4 ta' Settembru. 'Il-permess ġie mogħti, u n-nies tal-Isla ġew lejn il-Ponta u waħħlu fuq ir- Rota tagħha in-numru 177, il-permess tad-dwana …. 'Dan l-eżami jiġi magħ- mul l-aktar lid-dgħajjes li jikkompetu fit-tiġrija ujsir b'reqqa kbira meta dawn ikunu ġodda. 'Il-perit qabbel il-qisien ma' dawk maħruġin mid- dwana, u wara li sab li dawn huma sewwa ħareġ bil-famuża skuża, li fl- opinjoni tiegħu d-dgħajsa kienet ħafifa u mingħajr ma wiżinha qal li fiha xi dif- fetti oħrajn, imma ma riedx jgħid x'inhuma … insomma f'kelma waħda, fl-opinjoni tal-perit tad-Dwana ma ki- nitx Passenger Boat u ma setgħetx tieħu sehem fit- tiġrija ….7 (ikompli f'ħarġa oħra)