(Lil wahdu Xbejba li nafha Ċiejkna) Tu À,C. kont titla ċkejkna, b'dik id-daħka ti kienet issaħħarni. Kont naqbdek minn idek, u inti terħi lir kulħadd, u saħansitra lil omniok u lil-għahek Ji kont tilgħab magħhom, biex tiġi miegħi. Jiena kon: nieħdok biex tara ħafna ħwejjeġ sbieħ : il-Luna Park, (ejn, kont tirkeb fuq 'car' ċkejknu ddur id-dawra tistħajlek qed issuq xi 'car' minn dawk il-kbar itiru bħal vieġeġ mar-toroq, b'idejk iċ-ċkejkna mqabbda mat-tmun, jew titla' titbandal ġew- wa l-benniena. tal-bandla tarak iddur iddur, :ogħla u tinżel, u inti titbissem u tħares lejja biex urini kemm qed tieħu gost, u jien, nitgħaxxaq bik u nieħu sehem fil-Lost tiegħek. Xi żmien kien dak għalina t-tnejni Kif kollox tbiddel għalik u għalija ' imma, l-ikiar li kont tiġi miegħi, u mhux int biss imma huk iċ-ċkejken ukoll, li dlonk: kont sarah. jitħajjar ;iġi magħna. wkoll, meta kien jasal il-jum ta' San. Martin, jew żmien il-Milied, jew l-Ewwel tas-Sena. Ma rridx ninsa l-ferb tiegħek u ta' ħuk meta kontu tarawni mgħobbi idejja t-mejn bi qratas u boroż ġej għandkom, t, malli tiela' t-araġ, tiġu inti u huk tilqgħuni u teħduli kollox minn idejja, u titilqu tiġru ghand id-daddi u l-mamma kollkom ferħanin turuhom dawk il-qratas u boroż mimlijin bil-ġellewż, lewż, tin. larinġ u ħbejżiet u tifirxuhom fuq il-mejda, idduru magħhom u titgħaxxqu bihom. Kemm dik il-qalb ċkejkna kienet dak iż-żmien timtela b'hena u ferħ bix- xejn, li l-lum inti u ħuk l-inqas ħsieb tagħhom i Jasal żmien il-Milied. Ħuk medhi bil-presepju li kont bnejt- lu jdaħħal it-tfal sħabu juraw id-dwal i mill-irkejjen tal- blat u minn ġewwa l-għar fejn henmi il-Bambin bil-Madonna u San Ġużepp, bil-baqra u ħmara tdejh, u r-ragħajja u l-mer- ħla. neżlin mill-mogħdija ta' :uq il-blat, x n-nexxijiet ta' l-ilma jleqqu bħal ħjut tal-fidda, u fuq kollox il-qamar jiddi fix- xena b'sema ikħal mimli kwiekeb tal-karti tal-fidda. Il-qa- imar jiddi bid-dawl ta' daqsxejn ta' xemgħa warajh kienet l-ik- tar biċċa opra li ħuk kien ferħun u mistagħġeb biha, u li għa- liha l-iktar li kien għajjar lil-sħabu jiġu jaraw il-presepji tiegħu. Imma. l-akbar henu tiegħek f'dawk il-ġranet, u l-iktar fl- liwwel tas-Sena, kiene, ikun me:u kont tieħdok mieghi tara i-ġugarelju til-vetrini tal-ħwienet jew tuq l-imwejjed ta' fuq ''Il- monti'. Il-kswwer tas-Sena buk kien jitħajjar jiġi magħna. it-tnejn tarakolm titilquni, tmorru tiġru tħarsu isju il-vetriii tal- hwienet jew tidħlu dritt ġewwia l-ħwienet biex taraw il-ġugarelli. Fil-waqi li inti mu konx tfistex b'għajnejk buiel xi sett tal- ghamara, xi sett tal-kċina. jew xi pupa, għujnejn ħuk kienu alonk jieqtu fuq xi ajruplan, Xi żerrovija, xi inolor egr jew Xi kaxxa seldati taċ-ċomb, imbagħad inti u buk tħarsu b'għajnejn ta' ħniena lejja, tistennew nissaqsikom x'inhu li tixxiequ nix- triikom… U jien inħares lejkom biex nisirgilkom minn għajnej- kom ix-xewqa tagħkonx li qatt ma kien jirnexxili nkun naf sew- wa, għax daqqa turani ħaġa u daqqa ħaġ'oħra…… sakemm, wara ħafnu mistoqsijiet li nagħmel blek u lil-ħuk, inti turini b'sebgħek daqsxejn ta' pupa, wiċċha mfuqqgħa, b'par wardie' homor nir, b'xufftejn lewn il-qroct u b'par għajnejn kbar jin- fetħu u jingħalqu, fil-waqt li ħuk jurini b'sebgħu daqsxejn ta' ċine… Imbagħad erbilkom inti u ħuk, ferħamin ferħanin, sej- rin hia miegħi, iġġorru dawk ir-rigali ta' l-Ewwel tas-Sena (dik il-ħabta l-Ewwel tas-Sena kienet għadha fl-uqwa tagħha d-draw- wa. ta' l-istrejjen tal-ful). Iżda kemm kontu ddumu tifirħu bilom dawk ir-rigaliż — ġ'mgħu, ġimgħatejn, xahar, u l-iktar. xahrejn… imbagħad, bħalma. jiġri dejjem, alb tat-tfal tibred bħal tagħna l-kbar, mn maż-żmien bdejtu tixiiequ ħwejjeġ ġodda li jgħoddu għall- istaġun ta' ħajjirkom. Hekk hija l-ħajja. Kollha mimliża b'xew- qat imżewqa. Intom dawk il-ġrgareili, wara żmien xbajtu minn- hom…… , kissirtuhbom iew xħettuhom f'rokna. Aħna wkoll xi mindaqqiet nagħmew wara xi ħaġa, u. wara żmien nixbgħu minnha… u nixtiequ ħaġ'oħra. Il-qalb tal-bniedem qatt ma tista' timtela, tagħtiha igħtila: qatt ma thoss ruħha xeb- għana… dejjem tħossha vojċu. Issa li kbirtu t-tnejn xejn ma tixtiequ bwejjeġ bħal dawn. Tnti, 'Pereżina, ma għadekx tixtieq il-pupa, iżda naħseb jien li jkun jogħżbok iktar xi fizzjalett kollu spalletti u glalen tad- deheb, jew xi. ġuvnott pulit pulit, fuq ruħu. li jħobb iż-żfin, it-fenmis u l-pienies, jew xi student ta' din ix-xeħtu:; mill-ban- da l-oħra, huk Ton'nu, mhux sa joqgħod jedħa iżjed bil-makna ċkejkna taċ-ċine, u lanqas jieħu seħem miegħek, fil-logħob u. 106 IL-Marri tlok dik il-pupa li kellek u li kien iħobb jaraha f'ħoġrok u jit- għuxxaq biha, ghax jistħajjilha oħtu ċ-ċkejkna, tiltaħ u tagħlaq għajnejha, il-lem jitħajjar iktarx ihures lejn xi pupa oħra, li mhux biss ciftaħ u tagħlaq għajnejha, imma pupa li timxi u titkellem miegħu, tħures lejh bid-duħku, tagbdu labranzettà, 'i tueliqu l-fus. Hekk sejru d-dinja, Tereżina għażiża tieghi. Il-lum li kbirt dana sarah bħali. Nixtiequ, nitħabtu biex niksbu dak kollu li nixtiequ, U, wara li nkunu ksibnieh min jal b'kemm taqcigħ ta' tjalh, urana nixbghu minu, u aktar ma nikbru fiż-żmien il- qalb tibred għal ħafna affarijiet li konna ngħożżu meta. konna għadna ċkejknin, u bi l-lum narawhom frugħa, u xejn iżjed ħiiel bluha. Qalbna, skond iż-żmien, li fih. ngħixu, dejjem tixtieq Iwejjeġ oħra biex ngħixu aħjar fil-hena li, wara kollox, id-dinja ma tista' tagħtina qat, l-iktar me dawn il-ħwejjeġ imissu aktar lill-ġisem milli Ir-ruħ. L-iktar hena li nsibu fl-imħabba tal-familja, u l-iktar tat-tfal innoċenti, bbalma kontu inti u ħuk, meta kontu ċkejknin, u li għalikom, missierek u ommok, għexu mill-ġdid sakemm rabbewkom, u raw li intom il-lum tis- tgħu tifhmu xi ftit bħalhom 1minn dak Hi jinħtieġ biex igħix fil- paċi, fil-hena tar-ruħ, b'dik id-daħka helwa u innoċenti l b'riħet it-trobbija tajba baqgħet fuq fonmkom… Hekk sejra d-dinja. Inti u ħuk kbirtu, u iktar mi sikbru iktar tibdew tifhmu għaliex jien, meta kontu ċkejknin, kont inħobb infittex lilkom u nedha mughkom… fil-logħob… F'dak kollu li kienet il-ġenna tagħkom f'dak iż-żerniq sabiħ ta' ħaj- jitkom… Lmii, 'Tereżina, bqajt hekk tħares lejja… b'dik ir-tbis- sima li jiena biss nifhem għaliex ma tbiddlet qatt minn dak iż- żmien ta' meta kont ċkejkna… Il-lum tifhimni iżjed, u tifhem x'kienet l-hena tiegħi meta kont nieħdok il-Luna Park, nix- trilek il-ġellewż ta' San Martin, u l-pupa fl-iżwwel tas-Sena, il-figolla tal-Għid……… tifhem x'kien il-gost tiegħek u. tie- għi.. il-lum hi kbirt u sirtli xebba ġmielek. Ibqa' għożż dak iż-żmien, Tereżina, ta' qalbi… ibqa' f'akar, għalkemm dak iż- żmien ma kontx tifhem sewwa, meta inti biex naqtagħlek xewq- tek kont tħares lejja… b'għajnejk imberrqa…… u jien inħares lejk, nitgħaxxaq b'dik il-ħarsa ċassa li kienet bla kliem tgħidli dak. li tixtieq qalbek…… u jien ngħannqek u nagħtik bewsa ti bid-daħka ngħidlek: Iva, Tereżin, ta' qalbi, nagħtik… nagħtik