L-Innu Ewkaristiku ta' Caruana Astratt: Fil-ktieb tal-festa tas-sena l-oħra kont ktibt artiklu fuq l-'Innu Popolari lil San Filippu D'Aġġira', versi tal-Poeta Nazzjonali Malti, Mons. Dun Karm Psaila, immużikat minn Mro. Għal dis-sena wkoll, ħsibt li nitkellem fuq innu ieħor li ħareġ mill-pinna rispettiva tagħhom, l-Innu Ewkaristiku, 'Nadurawk ja Ħobż tas-Sema', li ndaqq għall-ewwel darba waqt funzjoni reliġjuża nhar il- 25 t'April, 1913, fl-okkażjoni tat-XXIV Kungress Ewkaristiku Internazzjonali li kien inżamm f'Malta. Minnu li nkiteb ħafna dwaru, iżda tagħrif analitiku dwar il-mużika tiegħu xejn. Għaldaqstant, l- dal- artiklu se jkun qed jagħti ħarsa ħafifa lejn dal-Innu mill-aspett mużikali b'tali mod li l-qarrej ikun jista' jifhem u japprezza s-sbuħija tiegħu, speċjalment f'dik li hi melodija, kif kien jaf jinsiġha tant tajjeb Caruana. Kliem muftieħ: Ħaż-Żebbuġ, Innu Ewkaristiku, T'Adoriam, Ostia Divina, Nadurawk, ja Ħobż tas-Sema, Host Divine, We Bow in Worship, Mons. Dun Karm Psaila, Mro Ġużeppi Caruana, Universitv of Malta Junior College, Għaqda Każini tal-Banda, 12th Mav Band and Social Club (Żebbuġ) Profil: Ġużeppi, Belti, twieled fl-ewwel ta' Ġunju 1880 minn Ċensu Caruana u Lunzjata Callus, u kien il-kbir fost erbat aħwa. Mill-iskola ta' Pawlin Vassallo tgħallem sewwa l-pjanu u l-kant — kellu vuċi tenorili mill- aqwa u kien ikanta f'ħafna mill-korijiet, bi wħud minnhom jitmexxew minn Vassallo stess. Minn hemmhekk tgħallem jikteb il-mużika wara li kors intensiv fl-armonija, il-kuntrapunt, u l-istrumentazzjoni. Tajjeb ngħidu hawnhekk, li fost sħabu li kellu miegħu fil-klassi, u li aktar tard iddistingwew ruħhom fl-arti mużikali lokali, insibu lil Ġużeppi Abdilla, Duminku Anastasi, Carlo Diacono, Lorenzo Gonzi, Paolo Nani u Josie Mingħand l-istess Vassallo, Caruana tgħallem jagħraf (Mro Giuseppe Caruana (1880-1931), l-awtur tal-Innu Ewkaristiku jagħżel ukoll bejn mużika sagra u dik profana, u bħalu wkoll, kien minn tal- ewwel li ħaddan ir-riforma fil-mużika ekkleżjastika kif riedha il-Papa Piju X. Wara li spiċċa mingħand Vassallo, Caruana waqqaf mill-ewwel orkestrina b'xi Aktar tard, waqqaf ukoll ieħor kbir ta'l fuq minn mitt korist, bl-ewwel eżekuzzjoni minnu ssir proprju waqt il-Kungress Ewkaristiku. Biż-żmien, Caruana laħaq ukoll maestro di cappella t'għadd kbir ta' parroċċi, fosthom ta' Ħal Lija, tal-Marsa, tal-Mellieħa, tal-Mosta, u ta' Ħaż-Żebbuġ, kif ukoll tan- Nadur, Għawdex. F'dal-knejjes parrokkjali kollha kellu l-opportunità sħiħa li jsemma' xogħlijietu, bil-poplu jitrawwem fl-idjoma mużikali tiegħu, b'dik 'il- vina melodjuża, fejn id-disinn jinstema' armonjuż, ċar u għani fil-formazzjoni, b'funzjoni mill-aqwa biex isieħeb lill-kant'.T Barra s-servizzi fil-knejjes, Caruana kien jagħti wkoll xi privatijiet, u jgħallem il-kant u l-mużika fl-iskejjel 1 -Mill-Kompożizzjonijiet ta' Ġużeppi Caruana (1880-1931), p. 9 (Ġorġ Mifsud: Pubblikazzjoni Buġelli, 1981). Tul il-ħajja qsajra tiegħu, Caruana kkompona għexieren kbar ta' mużika aktarx sagra, bi wħud żgħir ħafna minnhom jiġu ppubblikati, u ammont ħafn'ikbar minnhom iddestinati għad-dlam tal-kexxun. Fost xogħlijietu forsi l-aktar popolari tiegħu nsibu sett t'innijiet li ġew ikkummisjonati minn Monsinjur Ferris, li dak iż-żmien kien Ministru tal-Edukazzjoni, biex jitkantaw fl-iskejjel. Hu kien qabbad lil Dun Karm u lil Caruana biex jidħlu għal dil-biċċa xogħol sabiħa wara li għaraf il-ġenju ta' dat-tandem, grazzi għas- suċċess kbir li kienu kisbu bl-Innu Ewkaristiku. Ħafna mill-mużika sagra tiegħu kitibha f'daru stess, fi Triq San Nikola, il-Belt. Hu kien miżżewweġ lil Elena Laspina, u minnha kellu sebat ulied. Miet lejlet il- festa liturġika ta' Sta Ċeċilja, nhar il-21 ta' Novembru 1931. L-Innu Ewkaristiku jaf il-bidu tiegħu daqs sena qabel ma sar il-Kungress f'Malta f'April tal-1913, meta l-qassis-poeta Żebbuġi ried jikteb xi versi għal dil-okkażjoni unika. Hawn min isostni li kien Caruana stess li mar fuq Dun Karm għall-versi tal- innu biex jitkanta waqt dal-Kungress. Iżda fi kliem il-poeta stess, kien hu li għadda l-melodija permezz tal-għana lil Caruana, li min-naħa tiegħu kien pront ħażżiżha fuq biċċa karta li nzerta kellu f'butu. Skont il-poeta wkoll, il-versi tal-innu kienu ispirati minn għanja kampanjola li spiss kien jisma' ħierġa minn fomm il-bdiewa Żebbuġin waqt il-ħidma tagħhom fl-għelieqi. Iżda, għalkemm l-innu kien inkiteb u lest, l-awturi tiegħu sabu diffikultà meta ġew biex jistampawh, u għad li laħqu ħarġu xi kopji fil-ħin, isimhom tħalla barra. Il-Kungress ta' Malta ġie u mar, u warajh l-innu ġie stampat f ma nafx kemm-il lingwa f'ħafna pajjiżi, iżda ftit huma li jafu min huma l-awturi tiegħu. Dal-innu għadu jitkanta sal-ġurnata tal-lum waqt il-Kungressi Ewkaristiċi Internazzjonali li jsiru minn żmien għal żmien. Dun Karm kien qeleb l-innu, oriġinarjament bl-isem t''T'Adoriam, Ostia Divina', għall-Malti, u għammdu bl-isem ta' 'Nadurawk, ja Ħobż tas-Sema'. Il-Ġiżwita, H. St. Lavin ukoll kien ittraduċieh bl-Ingliż, 'Host Divine, We Bow in Worship'. Analiżi: Għad li f'ħafna kotba tal-innijiet tal-lum l-Innu Ewkaristiku nsibuh miktub in Fa Maġġuri, oriġinarjament dan kien fi kjavi ton 'l isfel. Anki f'dak li hu temp, illum insibuh imniżżel bħala Andante Sostenuto, fejn qabel kien immarkat Larghetto. Mill-banda l-oħra, l-innu żamm l-istess sinjal ta' miżura ta' tliet semiminimi kull battuta. Bħala tul imbagħad, l-innu fih biss 12-il battuta; tmienja għall-istrofa u erbgħa għar-ritornell. Bħala sentenza, l-istrofa hi mqassma f'erba' frażijiet ugwali, u li kollha jibdew in aria, jiġifieri mhux fuq il-parti forti (jew qawwija) tal-battuta. Dal-frażijiet jibnew ritmikament kollha l- istess, bil-karatteristika ewlenija tkun il-kroma bil-punt 1 semikroma fil-bidu. L-istess jingħad għall-bqija tal-valuri l-oħra, ħlief għaż-żewġ semiminimi tal-aħħar, li kultant jissarrfu f'minima waħda. Il-melodija tinbena bis-sistema Readv, steadv, go, fejn l-ewwel frażi tirripeti ruħha għal darba tnejn, kull darba tarġa 'l fuq, u bit-tielet waħda tiżviluppa ruħha mod ieħor. Min-naħa tagħha, ir-raba' frażi wkoll iżżomm l- istess disinn melodiku (Eż. Na-du - rawk ja hobz tas-se- ma, Frott l im-hab- ba l iz-jed bnin, Għa-li lan Ir-ritornell jikkontjeni biss żewġ frażijiet daqsinsew, u bil-qofol tal-innu jintlaħaq fl-ewwel żewġ battuti, fejn hemmhekk insibu wkoll l-ogħla nota (Re), u bl-aħħar frażi tixbah kważi f'kollox 'il-ewwel waħda tal-istrofa. Iżda għall-kuntrarju tal-istrofa, ir-ritornell hu mmarkat li jrid jitgħanna bil-qawwi ħafna (fortissimo). U għad li fil-bidu ta' dil-analiżi qasira għedna li t-tonalità ta' dal-innu hi in Mib Maġġuri, fil- verità, il-melodija hi msejsa fuq serje dijatonika ta' sitt gradi magħrufa bħala eżakorda. Dis-sistema t'oriġini Medjevali, li baqgħet tintuża wkoll fil-mużika Rinaxximentali, u li saħansitra rat qawmien ġdid fil-mużika tas-seklu 20, tagħmel użu minn sitt noti biss, fejn il-gradi, ħlief għar-raba' wieħed, jikkonsistu kollha f'toni. Jekk wieħed jifli ftit l-Innu Ewkaristiku ta' Caruana jsib li l-melodija hi mibnija proprju minn dan-noti: Mib — Fa — Sol — Lab — Sib u Do, li nsibu fir-ritornell. Dan kollu jorbot ma' dak li għedna qabel li jirrigwardja r-riforma fil-mużika ekkleżjastika, u l-effetti pożittivi li din setgħet ħalliet fuq ix- xogħlijiet sagri tal-bidu tas-seklu 20, fosthom dawk ta' Caruana (Eż. a-du-rawk ja hobz tas-se- ma, Fritt l im-hab-ba l iz-jed bnin L-artiklu qed jitwassal lill-qarrejja Żebbuġin fl-okkażjoni tal-festa titulari ta' San Filippu t'Aġġira li ta' kull sena tiġi solennement iċċelebrata f'beltu. Aktar artikli mill-istess awtur jinsabu fuq OAR(DUoM (https://www.um.edu.mt/librarv/oar/)