għajr ilsienu; jaqra u jikteb il-Malti ż-żagħżugħ tal-iskola fet- ħan li jista' jfisser bi lsienu dak li ħaddieħor fisser b'ilsien barrani; jaqra u jikteb il-Malti il-qassis għax jaf li: l-kelma maltija maħiduma bis-sengħa hi biċċa mill-aħjar għodda tax- xogħol tiegħu; jaqra u jikteb il-Malti r-raġel tal-professjoni għax jara fih il-ġmiel u l-qawwa. tal-ilsna barranin; taqra u tikteb il-Malti x-xebba għax tħoss fih il-filewwa ta' qalbha. Il- Malti li żmien ilu kien qiesu għajb li jaqtgħek u jifirdek minn- nies tat-tagħlim, illum sar ġieh li bih iridu jiżżejjnu mqar in- nies tat-tagħlim, għax fl-aħħar mill-aħħar b' għerfhom kollu jħossu li huma Maltin, u xejn iżjed ħlief Maltin. U din il-għaqda ta' qlub f'qalb walida, u din il-għaqda ta' fehmiet f' fehma waħda hi l-qawwa tagħna. Imwettqin b'din il-qawwa li tirbaħ il-blat u l-azzar, afina detilin fit-tielet sena għal xogħol akbar minn tas-snin l-oħra. Il-ktieb tagħna sa jikber u jsir b'16 il-faċċata bla ma jiżdied il-ħlas; bifisiebna noħorġu ktieb, jew aktar, imdaqqas sewwa u niġbru fih l-aħjar bċejjeċ tal-aħjar kittieba; biħsiebna: noħorġu miġburin fi ktieb wielied xi xogħlijiet, bħalma huma l-poċżiji tal-Prof. G. A. Vassallo u oħrajn, mxerrdin kollha f' gazetti u kotba qodma li qajla ssibhom; bifisiebna…… biħisiebna naħdmu u nafilu s-safifia u l-liila tagħna kollha għall-Malti. U ma' dan ix-xogħol kollu rridu nlaħħqu x-xogħol tal- iskola, u għalhekk nitolbu l-imseħbin jagħdruna jekk xi darba nqasniehom, jekk xi darba ddawwarna ma bgħatnielhom Lefien il-Malti jew b'dehwa ta' motiħi insejna u qbiżna lil xiħadd li ma bgħatnielux il-ktieb. Il-koll ħbieb tagħna u għalhekk lil ħadd ma rridu nonqsu. Żommu dejjem sħiħ magħqudin, għax fil-għaqda l-qawwg, u fil-qawwa r-rebħ. : IS-SENA TAL-MEWT TA' KRISTU Fil-għadd 23 faċċ 12 ta' dan il-qari tarraft xi kelma żgħira fuq il-għadd tas-snin mit-twelid ta' Kristu 'l- hawn, u għidt li fis-sena 1933 ikunu għaddew 1940 sena mit-twelid ta' Kristu u għalhekk għamilt dil-mistoqsija: Nistgħu. ngħidu li fis-sena 1933 jagħalqu 1900 sena mill-mewt ta' Kristu Il-kotra l-kbira tan-nies taħseb hekk: Kristu miet ta' 33 sena, mela miet fis-sena 33, għalhekk fis-sena 1933 jaħibat għie- luq id-dsatax-il mitt-sena tal-mewt tiegħu. A Xort'oħra jaħsbu l-għorrief. L-ewwelnett is-sena tal-mewt ta' Kristu ma għandhiex x'taqsam maż-żmien li kellu meta miel, jiġifieri biex inkunu nafu meta miet Kristu mhemmx bżonn inkunu nafu kemm il-sena kellu, iżda nkunu nafu kemm il-sena kellu, jekk inkunu nafu meta miet. Natu mill-Vanġelu mqaddes li Kristu miet nhar ta' Ġimgħa fi żmien il-Għid. Il-Għid kien isir erbatax-il jum wara li jġed- ded il-qamar tax-xahar Nisan (Marzu-April), jiġifieri wara li.- jibda jidher il-qamar ġdid fil-għabex ta' filgħaxija. Il-lum l- għorrief jafu jgħidulek minuta b'minuta meta jġedded il-qamar ta' Nisan ma' tul is-snin kollha u meta jkun jidher il-qamar ġdid ta' dak ix-xahar fil-belt ta' Ġerusalemin. Mela nistgħu nkunu nafu f'liema jum ħabat il-Għid ma' tul is-snin kollha. Issa jekk niefidu s-snin li fihom aktarx. miet Kristu, jigifieri mis-sena 28 sas-sena 34, insibu lil-jum erbatax wara li ġedded il-qamar tax-xahar Nisan ħabat nhar ta' Ġimgħa darbtejn, fis- sena 30 u fis-sena 33. Fis-sena 30 il-qamar ta' Nisan ġedded fit-22 ta' Marzu fil-għaxija, kien jidher jumejn wara, mela l- ewwel ta' Nisan kien fil-25 ta' Marzu, u l-14 ta' Nisan kien fis- 7 ta'April. Fis-sena 33 il-qamar ta' Nisan ġedded. fid-19 ta' Marzu f'xi nofs inhar, l-għada fil-għaxija kien jidher, mela l- ewwel ta' Nisan kien fil-21 ta' Marzu, u l-14 ta' Nisan kien fit- 3 ta' April. Mela skond l-astronomija Kristu miet fis-7 ta' April tas-sena 30, jew fit-3 ta' April tas-sena 33. Liema sena għandna nagħżlu bejn dawn it-tnejn mhix ħaġa li tista' taqtagħha ' ħafif, Il-għorrief ma jaqblux bejnie- thom. Ix-xaqq dawl li jatina il-Vanġelju mhux biżżejjed biex jurina minn liema triq għandna nimxu. Nafu li Kristu beda x-xogħol tiegħu ta' tagħlim meta kellu madwar tletin sena, jigi- fieri xi sena jew tnejn anqas jew iżjed minn 30. Nafu wioll li dik il-ħabta kienet is-sena 15 ta' Tiberju, sultan ta' Ruma. U Tiberju beda jsaltan fis-sena 14, iżda tlett snin qabel, mis- sieru riedu miegħu fis-saltna bis-setgħa ta' Sultan. Mela s-sena 15 ta' Tiberju taltbat fis-sena 20jew fis-sena 26. U jekk Kristu beda x-xogħol tiegħu fis-sena 26 jew 29, u dam igħallem tlett snin u ftit- xhur, mela hu miet fis-sena 30 jew 33. Biex ma niġbedx fit-tul inħalli r-raġunijiet kollha, li jistgħu jmejjluna lejn naħa walida aktar minn lejn naħa oħra, u ngħid biss li kullħadd għandu l-jedd kollu jaħseb li fis-sena 1933 jagħalqu 1900 sena mill-mewt ta' Kristu, iżda bla ma jgħid li.