IL-QDUSIJA FIL-KTIEB TAL-APOKALISSI Kuntrarju għall-interpretazzjoni tradizzjonali tal-Apokalissi, numru ta' studjużi jargumentaw li, il-problema ewlenija li kienu qed jaffaċjaw il-komunitajiet Insara, li għalihom inkiteb dan l-aħħar ktieb tal-Iskrittura, ma kinetx il-persekuzzjoni uffiċjali min-naħa tar-Rumani, L-ART IMQADDSA '$' JANNAR- MARZU 2020 $e 33 għalkemm xi oppressjoni 'lhawn u 'l hemm aktarx li kienet possibbli. Minflok, l-akbar theddida għall- maġġoranza tal-knejjes li għalihom jiġi indirizzat dan il-ktieb kienet it-tentazzjoni li joħolqu kompromess mal-kultura dominanti Rumana li kienet marbuta mal-kult imperjali ta' diversi allat tradizzjonali. Minħabba f'hekk, l-awtur tal-Apokalissi, identifikat bl-isem ta' Ġwanni, kien meħud fis-sema ħalli jara d-dinja mill-perspettiva tal-ġenna. Din il-viżjoni profetika ta' Ġwanni li fiha jara l-qaddisin fis-saltna bla tmiem ta' Alla ma sservix biss biex turi t-tama tal-knisja għall-ħwejjeġ li kien għad iridu jseħħu, imma wkoll biex tati lill- komunitajiet ekkleżjali alternattiva oħra tad-dinja li s'issa kienet qed tingħata mill-perspettiva imperjali. F'dan l-artiklu ħa naraw kif permezz tal-ġeneru letterarju apokalittiku, il-Ktieb tar- Rivelazzjoni, jiżviluppa b'mod straordinarju t-tema tal-qdusija kemm dik ta' Alla, kif ukoll dik ta' dawk li jemmnu fih. Il-ktieb tal-Apokalissi, magħruf ukoll bħala l-Ktieb tar-Rivelazzjoni, ma jippreżentax il-qdusija bħala xi ideal etiku, iżda pjuttost bħala l-istess l-identità u l-karattru ta' Alla. Il-Knisja hija qaddisa biss għax hija f'relazzjoni ma' Alla li hu qaddis. L-Apokalissi jenfasizza l-qdusija ta' Alla permezz tad-dehra ta' Ġwanni li fiha ra t-tron fis- sema kif naqraw fil-kapitli 4 u 5 ta' dan il-ktieb. Wara din id-dehra, il-kumplament tal-ktieb jesprimi l-qdusija ta' Alla permezz tal-ġudizzju tiegħu fuq id-dinja midinba u adultera. Dak Alla li issa jiġi muri fuq it-tron, huwa l-Qaddis u li l-ġudizzji tiegħu huma vera u ġusti. Mal-figura ta' Alla, l-awtur tal-Apokalissi jurina wkoll il-persuna ta' Kristu Ġesu gglorifikat, li qed jaqsam l-istess karattru tal-qdusija ta' Alla. Kristu għalhekk ikellem lill-Knisja ta' Filadelfja bħala 'Il-Qaddis, il-Veru' (Apok 3:7). Huwa jidher b'dija kbira u b'dehra meħuda mill-ktieb ta' Danjel bħala gwerrier Divin li jiġġudika l-ħażin u li jiġġieled bil-ġustizzja. F'dan id-dawl, il-messaġġ tal- Apokalissi huwa wieħed ċar: ladarba Alla qiegħed fuq it- tron, Ċesari mhuwiex Alla. Il-poplu ta' Alla għalhekk għandu jagħżel lil min irid jaqdi u jqim. Jekk Alla hu qaddis, dan jitlob li l-poplu tiegħu wkoll ikun qaddis. Il-qdusija tal-Insara hawnhekk hija murija permezz ta' lingwaġġ u xbihat meħud mit-Testment il-Qadim u li jiġu applikati għall-Knisja bħala l-poplu l-ġdid ta' Darbtejn, pereżempju, fl-Apokalissi l-Knisja hija identifikata bħala 'saltna' u 'qassisin; linwaġġ li jintuża biex jesprimi l-Patt li Alla għamel mal-poplu tiegħu kif naqraw f'Eż 19:5-6. F'dan il-Patt, il-Mulej Alla jagħżel għalih lil Israel minn fost in-nazzjonijiet l-oħra u jsejħilhom 'nazzjon qaddis' Dan kollu issa jseħħ mhux permezz tal-ħelsien mill- jasar tal-Eġittu kif ġara fit-Testment il-Qadim, iżda permezz ta' ġrajja oħra - il-ħelsin mid-dnub mixtri permezz tad-demm ta' Kristu, il-Ħaruf tal-Għid. Il-ktieb tal-Apokalissi jitkellem ukoll mill-Insara bħala dawk li ġew stampati bis-siġill u bl-isem ta' Alla fuq ġbinhom. Dan il-ġest jissimbolizza mhux biss il-protezzjoni ta' Alla fuqhom, imma wkoll li dawn issa jappartjenu lilu biss. L-awtur jesprimi l-qdusija tal-knisja bl-użu tal-kelma 'il-qaddisin' (bil-Grieg: hagioi), kelma li tatina t-tifsira tal-Knisja vera f'dan il-ktieb. Għall-awtur ta' dan il-ktieb, 'il-qaddisin' mhumiex biss xi numru partikulari ta' individwi qaddisin jew martri meħuda minn grupp akbar ta' Nsara. Minflok, il-qaddisin huma l-insara li baqgħu fidili, b'mod illi jistgħu jieħdu sehem mill-qdusija ta' Alla. Filwaqt li ngħidu dan, irridu nżidu li l-ktieb tal-Apokalissi mhuwiex nieqes minn nozzjoni tar- L-ART IMQADDSA '$' JANNAR- MARZU 2020 $e 35 relazzjoni individwali ma' Alla jew mill-qdusija ta' xi individwi partikulari. Kristu Rxoxt jista' jkellem biss lil 'ftit persuni' (litteralment: 'ismijiet') fil-Knisja ta' Sardi 'li ma tebbgħux ilbieshom' (Apok 3:4). Il-Knisja bħala Saltna għad issaltan ma' Kristu, iżda dawk l-individwi fil-komunitajiet li jemmnu jeħtieġ 'jirbħu' sabiex jaqsmu miegħu is- Saltna tiegħu. Hekk naqraw f'Apok 2:26-27 'Imbagħad lir-rebbieħ, lil dak li jħares sa l-aħħar l-opri tiegħi, nagħtih setgħa fuq il-ġnus, biex imexxihom b'xettru tal-ħadid bħal min ifarrak il-bwieqi tal-fuħħar, l-istess kif jien ukoll ħadt is-setgħa mingħand Missieri' QDUSIJA FIL-PRATTIKA Ħafna mill-argumenti li jippreżenta l-ktieb tal- Apokalissi għandhom il-għan sabiex igħinu lill-qarrejja jirreżistu kompromess mal-qawwiet tad-dinja filwaqt li jitgħallmu jgħixu fil-fedeltà u fl-ubbidjenza lejn dak li Alla jitlob minn dawk kollha li jemmnu fih. Fil-kapitlu 2 u 3 għalhekk, insibu numru ta' messaġġi profetiċi li Kristu Ġesu jagħti lill-knejjes billi jitkellem permezz tal-Ispirtu li jaf l-għemejjel ta' kull Knisja b'mod individwali. Il-qaddisin li jirrappreżentaw il-poplu veru ta' Alla jiġu msejħin bħala dawk li 'jħarsu l-preċetti ta' Alla u l-fidi f'Ġest'' (Apok 14:12) u bħala dawn li se jkunu jifilħu jieqfu lill-bhima. L-awtur iqis lil dawn l-Insara bħala armata kbira ta' 144,000 meħlusa mill-Ħaruf. Dawn jiġu ppreżentati bħala suldati 'li ma tniġġsux man-nisa' (Apok 14:4). Hekk kif is-suldati Lhud kienu jiġu mitluba jħarsu l-purità ritwali billi jastjenu minn relazzjonijiet sesswali qabel il-gwerra, hekk il-Knisja kellha tkun nadifa sabiex tirbaħ fuq l-għedewwa tal-Ħaruf. Minbarra hekk, dawn l-insara li kienu miexja wara l-Ħaruf, huma mitluba biex ikunu mingħajr qerq: 'Minn fommhom qatt ma ħarġet gidba; bla tebgħa L-użu tal-lingwaġġ ta' 'bla tebgħa' hawn (bil-Grieg: amomoil, huwa misluf mil-lingwaġġ tat-Testment il-Qadim fejn insibu referenzi għall- offerti sagrifikali, u li issa jikkaratterizza l-purità morali tal-qaddisin. Il-bżonn tal-purità tal-Knisja u l-istedina biex il-Knisja ma titniġġisx joħroġ tajjeb ukoll minn espressjonijiet marbuta mal-ilbies li juża l-awtur. Hekk Kristu jordna lill-Knisja f'Sardi u jgħidilha: 'F'Sardi għandek ftit uħud li ma tebbgħux ilbieshom; huma għad jimxu miegħi lebsin l-abjad, għax jistħoqqilhom. Hekk ukoll ir-rebbieħ, għax ixidd fuqu ilbies abjad; u jiena mhux talli ma nħassarlux ismu minn ktieb il-ħajja, imma nistqarrlu ismu quddiem Missieri u quddiem l-anġli tiegħu' (Apok 3:4-5). Aktar tard, imbagħad, l-awtur jara numru kbir ta' qaddisin - 'dawk li ġejjin mit-taħbit il-kbir, u l-ilbiesi tagħhom ħasluhom u bajduhom fid- demm tal-Ħaruf' (Apok 7:14). Il-Knisja tiġi murija bħala għarusa verġni, imlibbsa bi ħwejjeġ nodfa, ileqqu u minsuġa mill-għemejjel tajba tal-qaddisin. 'Nifirħu u nithennew u nagħtuh glorja, għax wasal it-tieġ tal-Ħaruf, u l-Għarusa tiegħu ħejjiet ruħha, u lilha ngħata li tilbes għażel fin jgħammex l-għajnejn — għax l-għażel fin ifisser l-għemejjel tajba tal-qaddisin' (Apok 19:7- Dawn it-testi juruna kif f'dan il-ktieb, l-ilbiesi bojod jissimbolizzaw il-karattru morali tal-Knisja. Fid-dawl ta' dan kollu malajr nindunaw kif it- teoloġija ta' dan l-aħħar ktieb tal-Iskrittura hija marbuta ħafna mal-kuntest soċjali li fih l-awtur kien qed jikteb. Fi żmien meta nkiteb dan il-ktieb, il-kult lill-Imperatur Ruman ma kienx sempliċiment xi ħaġa reliġjuża imma att marbut mal-politika u l-ekonomija Rumana. Il-kult Ruman kien iservi ta' propaganda kbira b'mod illi kull fejn tħares, kont issib messaġġi minquxa fil-ġebel u l-metal bħala 'aħbar tajba' Li tirrifjuta li tqim l-allat pagani, kien ifisser tradiment u ereżija għall-Imperu Ruman. Huwa f'dan l-isfond li rridu nippruvaw nifhmu r-referenzi li l-ktieb tal- Apokalissi jagħmel għall- bhima li hija marbuta mal-qima tad-dinja kollha fl-Imperu Ruman. 'Min hu bħall-Bhima, u min għandu ħila jitqabad magħha'' (Apok 13:4). Kif kellhom l-Insara jwieġbu għall- pressjoni kontinwa tal-forza ta' Ruma' Il-ktieb tal- Apokalissi joħloq barrikati jew marki bejn il-Knisja u d-dinja, bejn l-imperu u l-komunita li temmen f'Ġesu. L-awtur għalhekk iwissi lill-Insara biex joħorġu mill-Babilonja: 'Oħroġu L-ART IMQADDSA '$' JANNAR- MARZU 2020 $e 37 minnha, poplu tiegħi, biex ma jkollkomx x'taqsmu magħha fi dnubietha, u biex mill-kastigi tagħha ma tiħdux sehem' (Apok 18:4). L-eżodu tagħhom ma kellux ikun ħruġ minn xi belt fiżika, iżda mill-gosti, mis-sistema tal-idolatrija u l-inġustizzja tal-imperu. Dan kellu jsir mhux billi l-insara jirtiraw u jistaħbew ġo xi rokna iżda bix-xhieda tagħhom li l-ewwel u qabel kollox, kellha tikkonsisti fix-xhieda verbali għall- verità u l-qdusija ta' Alla, kif ukoll fl-ubbidjenza lejn il-kmandamenti tiegħu. Dan kellu jsir fuq l-eżempju 'tax- xhieda ta' Ġesti' Dan kien se jitlob tbatija mill-insara fuq l-eżempju ta' Ġesu li spiċċa msallab mas-salib. Ix-xhieda tal-Insara wkoll aktarx li kellha twassal għat-tixrid tad-demm. B'dan il-mod, l-insara kellhom juru li qed jipparteċipaw fir-rebħa tal-Ħaruf fuq ix-xitan. Din kienet l-isfida kbira li dawn l-Insara kellhom jagħtu bħala preżenza ta' komunità żgħira f'imperu kbir u 'saħħtu. L-awtur juri kif it-triq tal-qdusija hija t-triq tas-salib; it-triq tar-rebħa kienet tikkonsisti fit-tbatija. L-Apokalissi jagħtina wkoll dehra ta' Ġerusalemm il-ġdida bħala xbieha tal- Knisja qaddisa. F'kuntrast mal-Knisja ta' issa kif inhi murija fil-kapitli 2 u 3 li għandha bżonn tindem mill- għemejjel ħżiena tagħha, l-awtur ta' dan il-ktieb jippreżenta l-Knisja ideali li hi qaddisa. L-awtur jagħmel dan billi jagħmel użu mill- viżjoni ta' Eżekjel li fiha jara l-belt ta' Ġerusalemm li kellha tiġi, imma bdifferenza kbira. Il-belt il-qaddisa li ra Eżekjel kienet mibnija madwar it- tempju fejn jgħammar Alla. Ġwanni iżda juri belt li 'ebda tempju ma rajt fiha, għax il-Mulej hu t-tempju tagħha, Alla li jista' kollox, l-Ħaruf' (Apok 21:22). Fil-fatt, il-belt ta' Ġerusalemm il-ġdida kollha, issir is-Santwarju mdawwal u mżejjen mill- preżenza ta' Alla. Kull min igħammar fiha hu 'l-qassis il-kbir' li għandu aċċess għas-santwarju; u Ikoll bħal Mosċ jistgħu jaraw lil Alla wiċċ imb wiċċ. Il-purità morali hija l-marka ta' Ġerusalemm il-ġdida u għalhekk hija meqjusa bħala l-kuntrarju tal-istorja ta' dnub li fired il-bniedem mill-preżenza qaddisa ta' Alla. Din il-belt hija murija wkoll bħala l-għarusa tal- Ħaruf: 'U l-Belt il-qaddisa, Ġerusalemm il-ġdida, rajtha nieżla mis-sema mingħand Alla, imħejjija bħal għarusa mżejna għall-għarus tagħha' (Apok 21:2). Hekk ukoll naqraw f'Apok 21:9: 'Imbagħad wieħed mis-seba' anġli, dawk tas-seba' bwieqi bl-aħħar seba' kastigi, ġie jkellimni u qalli: 'Ejja nurik l-Għarusa, mart il-Ħaruf imżejna 'bl-għemejjel tajba 38 ġ L-Anr IMQADDSA $$ JANNAR- MARZU 2020 Huma biss dawk li ħaslu Ibieshom, li huma mistiedna jidħlu mill-bibien tagħha: 'Hienja dawk li jaħslu Ibieshom, sabiex ikollhom is-setgħa fuq is-siġra tal- ħajja u jidħlu fil-Belt mill- bibien' (Apok 22:14). Kuntrarju għal dawn, dak kollu u dawk kollha li mhuwiex ndaf, ma kinux se jitħallew jidħlu quddiem il-preżenza qaddisa ta' It-twissija tal-awtur lill-qarrejja hija waħda ċara: dawk li jippersistu fil-prattika tad-dnubiet tal- 'Babilonja' mhemmx post għalihom fil-belt il-qaddisa; minflok huma se jkollhom jaqsmu l-istess kastig imħejji għall-Babilonjal Il-viżjoni ta' Ġwanni għall-Ġerusalemm il-ġdida, iżda hija xi ħaġa akbar minn sempliċiment esklużjoni tal-ħżiena mill- qdusija tal-ġenna. Din hija stampa tal-bniedem sħiħ, dimensjoni importanti fil-qdusija. F'kuntrast ma' Babilonja l-qadima (Babel), li l-bennejja tagħha riedu jilħqu s-sema bis-saħħa tagħhom, is-sema issa kienet qed tinżel fl-art bħala rigal ta' Alla. Bl-isfond tal-istorja tal-Eden, l-awtur jiddeskrivi l-ħolqien ġdid bħala realtà ta' ħajja u fejqan bl-inklużjoni tax-xmara tal-ħajja u s-siġra tal-ħajja. Il-bibien tal-belt huma aktar miftuħa, u -dija tagħha tiġbed lejha -nazzjonijiet tad-dinja abiex jigglorifikaw lil Alla u jimxu fid-dawl tiegħu. Ġerusalemm il-ġdida tirrivela komunità ta' bnedmin trasformati; hija tissimbolizza l-qaddisin f'għaqda sħiħa ma' xulxin u ma' Alla. Fuq kollox, il- qaddejja ta' Alla (bil-Grieg: douloi) igawdu relazzjoni bla limitu ma' Alla. Dawk li jġibu fuq moħħhom l-isem ta' Alla 'ebda saħta ma jkun hemm iżjed. Fiha jkollha t-tron ta' Alla u tal-Ħaruf, u l-qaddejja tiegħu jaqduh, jaraw wiċċu, u jkollhom ismu fuq ġbinhom' (Apok 22:3-4). Ġwanni jenfasizza l-alternattivi li kellha taffaċja l-Knisja (bil-Grieg: ekklesia) fl-Asja billi jirrakkonta storja ta' żewġt ibliet: il-belt il-qaddisa u l-belt tal-prostituta. Il-kuntrasti morali bejn dawn l-ibliet huma qawwija ħafna. Babilonja hija l-prostituta l-kbira' imlibbsa bl-lussu seduttiv, filwaqt li Ġerusalemm hija l-għarusa safja, imżejna bil-ġustizzja u t-tjieba. It-tlellix tal-prostituta huma riżultat tal-mod kif hija tuża b'mod qarrieq dawk li huma suġġetti għaliha, filwaqt li d-dija tal-għarusa ġejjin mill-glorja ta' Alla f'nofsha. Babilonja tikkorrompi u tqarraq bin-nazzjonijiet tad-dinja, iżda in-nazzjonijiet jimxu fid-dawl ta' Ġersualemm il-Ġdida. Babilonja l-ħażina hija mimlija b'impuritajiet u illużjoni, filwaqt li l-belt il- qaddisa u ġdida tħassar kull falsità u kull ħaġa li mhijiex nadifa. Babilonja l-prostituta tivvalena n-nazzjonijiet bl- inbid tal-immoralità tagħha u bl-idolatrija, filwaqt li f'Ġerusalemm tas-sema tistieden lin-nazzjonijit sabiex jixorbu mill-ilma tal-ħajja u b'hekk jitfejqu mis-siġra tal-ħajja li tikber ħdejn ix-xmara. Il-qarrejja tal-Apokolissi mela, kellhom jaffaċjaw għażla qawwija: liema belt kellha tiddermina l-alleanza tagħhom fil-preżent biex tfassal id-destin tagħhom L-ART IMQADDSA $$t JANNAR- MARZU 2020 $ 39 fil-futurż Li tkun parti mill- poplu l-qaddis ta' Alla fl- ibliet tal-Asja Rumana kien ifisser li tilbes il-karattru u tieħu fuqek il-valuri tal-belt li kellha tiġi, li hija diġà d-dar vera tagħhom. — 'Tibżax minn dak li se jkollok issofri; ara, id- Demonju se jixħet 'il xi wħud minnkom fil-ħabs biex iġarrabkom, u intom tgħaddu minn għaxart ijiem ta' taħbit7 Ara wkoll Apok 3:10 fejn naqraw: 'Talli int ħarist it-tagħlim tiegħi dwar is-sabar, jiena wkoll inħares lilek mis-siegħa tat-tiġrib li ġejja fuq id-dinja kollha biex iġġarrab lil kull min jgħammar fl-art Xi studjużi wrew kif ix-xena tal-kamra tat-tron ta' Alla li nsibu fl-Apokalissi f'xebh maċ-ċerimonji tal-qorti imperjali Rumana, fosthom il-preżentazzjoni ta' kuruni tad-deheb, prostrazzjonijiet, kant ta' innijiet. Fuq dan il-punt Għat-tifsira ta' dawn it-testi ara David A. deSilva, Honor, Patronage, Kinship and Puritv: Unlocking New Testament Culture (Downers Grove, IIL.: InterVarsitv, 2000), 303. Ara Ġen 11:9 Għal lista aktar komprensiva tal- kuntrasti bejn iż-żewġt ibliet ara, Howard Brook u Gwvther, Unveiling Empire, 159-160; Bauckham, Theologxv, 131-132. L-ART IMQADDSA '$ JANNAR- MARZU 2020 $e 41