Ir-Restawr tal-pittura fil-Knisja Parrokkjali Kull bidu mitmum jgħid il-Malti, u l-proċess tar-restawr fil-knisja parrokkjali tagħna tal-pittura: tas-saqaf ta' Giuseppe Cali', mibdi fi żmien il- Kappillan Fr. David Gauci, issa tlesta: Il-Kappil- lan attwali, l-Kanonku Fr. Joe Cilia, għamel ħiltu biex dan il-proġett jitkompla sa' tmiemu bla waq- fien. Meta nbeda l-proġett tar-restawr fl-2001 kien previst li dan ser jieħu fit-tul u li ser jiswa ħafna flus. Bħalma hu magħruf l-ewwel xogħol kien li jsiru dawk it-tiswijiet fl-istruttura tal-knisja li minħabba fihom, in parti, kienet kawżata l- ħsara fil-pittura. Sar ukoll ix-xogħol biex ma jkunx hemm penetrazzjoni tal-ilma tax-xita. Wara bdiet il-ħidma tar-restawr tal-pittura, afdata lil Prevarti Ltd. taħt it-tmexxija ta' Pierre Bugeja. Ir-restawr tal-pittura nqasam f'diversi fażijiet. Ibda biex riedu jinstabu l-fondi biex jagħmlu taj- jeb għall-ispejjeż involuti f'kull fażi. Hawn ta min isemmi l-ġenerożita' tal-poplu ta' Ħal Lija, kif ukoll ta' benefatturi oħra, li mill-ewwel wieġeb bil-kontribuzzjonijiet li saru kull xahar fil-ġabra speċjali għal dan l-iskop. B'dan il-mod TABOR- Rivista Annwali — Festa tas-Salvatur 2018 gie assigurat li fi tmiem tal-proġett l-ispejjeż kollha jkunu mħallsa u l-parroċċa ma jkolliex dejn f'dan ir-rigward. L-aħħar fażi li għada kemm tlestiet, jiġifieri l- pittura. fil-kappellun tar-Rużarju, kif inhu magħruf, ippreżentat diffikulta' li ma kienx hemm fil-partijiet l-oħra tal-knisja. Meta fl-1970 sar ir-restawr preċedenti minn Rafel Bonnici Cali', il-pittura oriġinali ta' Giuseppe Cali' tant kienet fi stat ħażin li ttieħdet deċiżjoni li s-saqaf jinkesa bi struttura tal-injam u l-pittura eżistenti tiġi replikata mir-restawratur fuq it-tila. iż-żmien għaddew tmienja w. erbgħin sena u wieħed ) jista jimmaġinali jekk il-pit- tura ta' Giuseppe Cali' dik- inhar kienet diġa' fi. stat ħażin, aħseb u ara kif saret illum. Minn toqba li kien hemm fis-saqaf tal-injam, permezz tal-endoskopija, seta' jiġi konfermat li l- ħsara fil-pittura ta' Cali' kienet kbira. Għalhekk ġie deċiż mill-knisja li ma jkunx għaqli li wieħed jaqla l-istruttura tal-injam biex jipprova jirranġa l-pittura oriġinali, minkejja li t-teknika tal-kon- servazzjoni u restawr għamlet progress kbir. Il- pittura ta' Rafel Bonnici Cali' ġarrbet ukoll ħsarat konsiderevoli peress li ġiet attakkata mil-moffa kawża tal-infiltrazzjoni ta' l-ilma mis-saqaf. L- induratura f'dawn il-partijiet ġiet mitlufa kom- pletament. Qabel inbeda x-xogħol ġie assigurat li l-istruttura tal-injam kienet għada soda u fi stat tajjeb. Il-pittura ta' Rafel Bonnici Cali' fil-kappellun turi lil San Pietru qed jirċievi l-imfietaħ tal- Ġenna, waqt li l-apside, pittura ta' Ignazio Carlo Cortis, turi lil Kristu jagħmel id-diskors fuq il- muntanja. Ix-xogħol fuq dawn il-pitturi beda fl- aħħar ta' Jannar li għadda. Din id-darba wkoll it-tir kien li x-xogħol jitlesta sa' Mejju biex ikun hemm żmien biżżejjed biex jiżżarma l-armar, u l-pittura tinkixef qabel il-festa titulari. Dan il- għan fil-fatt intlaħaq. Il-ħsarat li kien hemm f'din il-fażi kienu simili għal dawk. tal-fażijiet preċedenti. Il-ħsara ewlenija fuq il-pittura magħmula direttament fuq A A Għaqda Festi Esterni — Ħal Lija - Festa tas-Salvatur 2018 il-ġebla kienet ġejja mill-umdita' kawżata mill- ilma li daħal mis-saqaf. Dan affettwa sew il-pit- tura kemm l-induratura. Din l-umdita' tikkawża tbajja u l-formazzjoni ta' kristalli tal-melħ wara li jinxef l-ilma. Anki: l-verniċ li ġie użat oriġinarjament flimkien mat-trab u l-ħmieġ li ġie depożitat mal-medda taż-żmien irrenda l-pittura mdallma. Il-verniċ li issa ġie użat fir-restawr ma jisfarx u l-anqas joskura biż-żmien; għalhekk il- pittura tibqa tidher sabieħa u friska. Issa li tlesta x-xogħol kollu tar-restawr tal-pit- tura, it-tama tiegħi hi, li waqt li nammirraw is- sbuħija tal-pittura, fl-istess ħin nimmeditaw fuq l-episodji u l-personaġġi mill-Vanġelu li huma rappreżentati fil-pitturi. B'hekk l-arti li ġiet sal- vagwardata, minbarra li sservi biex isebbaħ it- tempju tal-ġebel, tkun mezz ta' talb u ta' qdusija għal kull min jikkontemplaha. Fl-aħħar mill- aħħar din għandha tkun l-akbar xewqa ta' kull nisrani. Aħna tempju tal-Ispirtu s-Santu u jixraq li dan insebbħuh wisq iżjed mit-tempju tal-ġebel. Jalla l-festa li ġejja u kull festa oħra tressaqna dejjem iżjed lejn Ġesu' Salvatur. Il-festa t-tajba lil kulħadd. Pjazza Orvieto, Kercem Tel: 21560490 — Mob:99823706 Email:ziz203(Dhotmail.com TABOR- Rivista Annwali - Festa tas-Salvatur 2018 i