Ktieb Annwali tal-Assoċjazzjoni Publju ta' Malta 2017 Jekk fil-gżira nsibu bosta monumenti, toroq jew kappelli li jfakkruna f'San Publju ċertament li l-Furjana hija l-protagonista ewlenija li żammet ħaj il-kult u d-devozzjoni lejn dan il-qaddis permezz tal-Parroċċa lilu ddedikata. Sa minn żmien bikri r-residenti tal- Furjana apprezzaw u ħadu ħsieb jippreservaw il-kult lejn dan il-qaddis, għalhekk kif inhu xieraq, anke jekk din hi pubblikazzjoni Nazzjonali, il-Prof. Oliver Friggieri ħass il-ħtieġa li b'kitbietu joħloq kuxjenza dwar dan is-subborg li żamm bla mittiefes il-kult lejn dan il- qaddis, Patrun ta' Malta: IL-FURJANA MILL-IMGĦODDI LEJN GĦADA Kitba tal-Prof. aqt li napprezzaw is-sehem li kellha - l-Furjana matul is-sekli fit-tiswir tal-karattru modern ta' Malta, nifhmu wkoll kemm għad jonqos xi jsir biex għallinqas aħna l-Furjaniżi stess niksbu l-minimu ta' tagħrif li hu meħtieġ biex napprezzaw lis-subborg għal dak li kien sa issa. Aħna u nitħassbu dwar il-ġejjieni ta' din ir- roqgħa art tagħna, li donnha saret paradoss fiha nnifisha, inħossu wkoll id-dmir li nagħmlu kulma nistgħu biex dan il-wirt jgħaddi għal għand il- ġenerazzjonijiet ta' għada. Huwa tagħhom ukoll. Il-laqgħa bejn l-Imgħoddi u l-Preżent Bħal kull ċittadin ieħor, il-Furjaniż iħoss is-sejħa li jagħti sehmu biex l-Istorja tkun dejjem il- punt tat-tlaqqigħ bejn il-qedem tal-passat u l-effiċjenza tal-preżent. Il-modernizzazzjoni hi proċess diffiċli ħafna magħmul mit-tlaqqigħ awtentiku tas-sabiħ u tal-utli. Is-'sabiħ' hu msawwar minn dak kollu li lill-Furjana jagħmilha post qadim u ġdid f'ħin wieħed, u li juri kif mill- Kavallieri sal-Ingliżi, kien hemm dejjem grad ta' rispett lejn ix-xejriet naturali ta' din il-parti F'għeluq il-ħames snin mit-twaqqif tagħha - Ktieb Annwali tal-Assoċjazzjoni Publju ta' Malta - 2017 ewlenija tal-pajjiż kollu. L-'utli' hu l-garanzija li l-bniedem isib il-kuntentizza kompleta tiegħu, jiġifieri jgħix 'tajjeb' (materjalment) f'post li ma jweġġagħlux id-dinja interjuri tiegħu, li biha jkun mhux biss komdu imma wkoll 'kuntent' (spiritwalment). Quddiem il-maesta' tal-Ko-katidral ta' San Ġwann, u l-fermezza tas-swar, u l-ħlewwa tal- bereġ, u s-simetrija tal-art kollha, il-Maltin jagħrfu r-rabta tal-Belt Valletta mal-bqija tal- gżira. Il-Furjana, bħala-parti prominenti ta' pjan arkitettoniku sħiħ u wieħed, turi b'liema sens ta' kontinwità u armonija u rispett il-Kavallieri ħolmu u wettqu ħaġa waħda: il-mixja minn kull rokna tal-gżira lejn il-belt kapitali. Kull min jersaq lejn il-Belt Valletta huwa eskortat minn ftit toroq li bejniethom jiffurmaw l-intrata, id- daħla għall-qofol. Hi roqgħa art ta' ftit toroq, marbuta mal-isem ta' Pietro Floriani. Floriani: kunjom Taljan 1i missirijietna kellhom il-ħila jbiddlu fil-kelma Furjana. Fjuri Furjaniżi Passiġġata mill-Furjana sa kull rokna tal-Belt Valletta kienet esperjenza waħda. L-għarfien ta' IL-VERITÀ Tnax-il deskrizzjoni universali din il-kundizzjoni, tipika tal-arkitettura tal-bqija tal-Ewropa minn Sqallija stess 'il fuq, hu frott tal- mod kif nersqu lejn din ir-realtà xjentifikament, b'riċerka li trodd il-konklużjonijiet ippruvati. Iżda, minbarra dan kollu, aħna t-tfal Furjaniżi dejjem qisna l-mixja lejn il-Belt bħala mixja waħda, minn kamra għal oħra fl-istess dar waħdanija tagħna. B'għożża, b'ammirazzjoni, u fl-istess ħin bil-kunfidenza kollha, illum, fil-maturità tal-adultezza nostalġika tagħna mseddqa mill-verità tal-istudju, noħolmu bi żmien ġdid. Żmien ġdid li hu wkoll qadim bħal meta din il-mixja 'twila' waħda mill-Furjana sal- Belt Valletta kienet skoperta waħda ta' 'ġnien' wieħed. Ippruvajt inpinġi dan kollu fil-ktieb tal-memorji tiegħi Fjuri Li ma Jinxfux, volum li bih xtaqt insellem lil niesna tal-imgħoddi. llkoll nixtiequ li l-Furjana tkun fjur li ma jinxifx. Konna għadna żgħażagħ, fi żmien in-namrar, u l-ġonna kienu għadhom l-aħjar post għall- imħabba. Kull ġnien kien ifuħ, u kienet fwieħa waħda. Il-qawmien ta' din il-parti prominenti tar-ruħ ta' nazzjon sħiħ hu eżempju ta' kif poplu jaf jgħaddi minn staġun għal ieħor mingħajr ma jitlef is-sens ta' kulma huwa 'l fuq minn kull staġun. iii Miġbura minn Frans H. Said L-uniċi wħud irrabjati għalik għaliex tgħid il-verità huma propju dawk li qegħdin jgħixu Kompli dejjem għid il-verità. Il-verità hija faċli tifimha ġaladarba tkun skoprejtha. Il-qofol hu li tiskopri l-verità sagrosanta. Il-verità tista' tweġġa' għal xi żmien, imma l-gideb iweġġa' għal dejjem. Dejjem għid il-verità inkella xi ħaddieħor ikollu jistqarr il-verità li inti twarrab. Il-verità ma tqumx flus, imma gidba tista' tiswielek kulma għandek jekk mhux ukoll ħajtek. Billi tiċħad il-verità bl-ebda mod ma jinbidlu l-fatti. L-ebda gidba jew tgħawwiġ tista' qatt tibdel il-verità. Bniedem għaref hu dejjem anzjuż għall-verità, imma l-iblah jgħix fuq il-gideb. Il-verità hija dejjem verità, avolja jkun hemm min jippreferi l-gideb sfaċċat. Kulħadd kapaċi jikkritika, jakkuża u jilmenta, imma trid tkun bniedem ta' stoffa biex tgħid u : Il-verità tibqa' dċjjem verità anki meta ma jkunx hemm min irid jemminha. Fil-qiegħ ta' qalbek int dejjem taf il-verità imma ħafna drabi ma tkunx lest li taċċettaha: