FL-ANTIPODI IL-MILIED MALTA U FIL-PAJJIŻI TAĦT SAQAJNA (ANTIPODI) Kulħadd jaf li d-dinja hi għamla ta' ballun jew, biex nit- tehmu afijar, xebh ta' larinġa, li din għandha żewġ għamliet ta' dawran. Bl-ewwel wafida, iddur fuq il-fus tagħha, dawra sħifia kull erbgħa-u-għoxrin siegħa; u bl-ofira ddur madwar ix-xemx u hekk, mill-imkien minn fejn tibda, sa terġa' tiġi minn fejn telqet: tnax-il-xahar sewwa. Għalhekk il-ħin, ingħidu aħina ta' Malta, mhux il-ħin ta' l-Ingilterra, anqas, tar-Russja, ta' l-Afrika ta' isfel, la ta' l-Amerka u lanqas ta' l-Awstralja. It-tieninett l-istaġuni, jiġifieri : is-Sajf, ix-Xitwa, il-Ħarifa, ir-Rebbiegħa ta' Malta, ma humiex dawk ta' pajjiżi otira, bħall- Kanada jew l-Awstralja. Kieku li ma kienx meħtieġ illi fid-dinja jkun hemm ftehim fuq il-jiem u fuq ix-xhur, kieku l-jiem u x-xhur kienu jkunu wkoll xort'oħra, ingħidu alina, meta Malta jkollna l-ewwel tax-xahar, f'Honolulu jkollna s- sittax tax-xahar, meta hawn ikollna. Diċembru, fil-pajjiżi ta' tafitna (l-Antipodi) ikollna x-xahar ta' Ġunju. Iżda kieku li kien dan, kien ikollna Babeli ofira, u ma niftehmux ma' dawk li qegħdin bil-Pol ta' Fuq jew ta' Isfel. Għaldaqstant kien hemm bżonn li jsir ftehim biex il-jum tal-lum mad-dinja kollha jibqa' jissejjaħ, kif jissejjaħ f'Londra; u x-xahar ininn l-Eskimiżi jissejjali ukoll kif insejħulu alina. iżda fil-fatt mhux hekk. il-għaliex jekk alina f'Diċembru qegħdin fl-aqqal tax-xitwa, hemm ħaddieħor li fil-25 ta' Di- ċembru qiegħed fl-aqwa tas-sajf. Safrattant aħna Diċembru, ingħidu li qegħdin fix-xitwa, u Ħaddieħor f'Diċembru jgħid li qiegħed fl-aqqal tas-sajf: Mela Diċembru u Ġunju: Xitwa— Ġunju u Diċembru: Sajf. Din hi r-raġuni li għamlet il-bżonn illi fil-waqt ji l-Istaġuni jitbiddlu, il-ġranet u x-xhur ma jitbid- dlux. Iżda hekk dan il-ftehim seta' jsir: mal-bnedmin, dan il- ftehim mma satax isir m'Alla l-Imbierek, li ħalaq id-dinja u għa- milha kif ried Hu, u għamlilha liġijiet li ħadd ma jista' iflassarhom. Wara dan it-tifsir tal-bidu, jidhirli li hi ħaġa wisq ħafifa, biex wiefied jifhem dak li sejjer ingħid fuq il-Milied f'Malta u fil- spajjiżi ta' taħt (l-Antipodi). Nistħajlu H d-dinja hi larinġa ta' kobor li ma bħalu. jekk wieħed jista' jkun jikseb splengun, u minn Malta jinfed id-dinja sa taħitha, dan l-isplen- gun, iniffed il-pajjiż imsejjaħi Honolulu, ti hi l-belt ewlenija tal- Gżejjer Haiwai, li jinsabu fin-North Pacific Ocean. Jekk l-is- plengun matematku li aħna bih ninfdu lil Malta, indeĦfsuh f'nofs n-nhar sewwa, hemmhekk: tsib l-arloġġi qegħdin jimmar- kaw nofs il-lejl bid-dimiż. Nerġgħu għat-tieni darba. Kieku nirkbu ajruplan li bih il-lum minn Malta sa hemm, nistgħu naslu f'sebat ijiem, x'insibu7 Insibu li tlaqna minn Malta f'xitwa qalila, u wasalna hemm f'nofs is-sajf, u minflok silġ u bart insibu xemx tiżreġ u sħana l-iżjed qalila. Mela fil-waqt li aħna nkunu fil-Milied qegħdin nisimgħu l-quddiesa ta' nofs il-lejl, u qegħdin, flimkien ma' l-Anġli tas-sema, ingħannu s- sabifi Innu, Gloria in Excelsis Deo: l-innu tal-paci u tal-ferħ; in-nies ta' dawk l-infiawi, il-quddiesa ta' mofs il-lejl kienet bikrija iżjed minn ta' Malta trax-il-siegħa; u għalhekk issa qegħdin fuq il-mejda jieklu d- dundjani, iqassmu l-Xwas Padding, u jixorbu għalanija bis-saħħa ta' Kristu Tarbija. Iżda x'differenza l Afina biex morna l-knisja għall-quddiesa ta' nofs il-lejl, aktarx li sibna jktemp alirax, xita, silġ, borra… Morna. miefiliin bix-xalel ma' griżmejna, bil-lbies ofixon, inħokku idejna ma' xulxin għax inġazzati, sniena jċaqċqu……. Fl-Ewropa ta' fuq: Franza, l Ingilterra, il- -Ġermanja, l-Olanda, in-nies til-j jum tal-Milied igħadduh ina 'ġenb iċ-ċum- nija, il- hatab iixqqa' il-Isien tan-nar jitla' 'l-fuq u jsaħħan il- kamra, li fiha huma jinġabru u ma joħorġux il-jum kollu. il- familja, jiġifieri, il-missier, l-omm, l-ulied miġburin u mgeddsin issa jgħannu Ninu, ninu tal-Milied, issa jilagħbu, issa jsajru u jieklu; issa t-tfal iduru mal-Xmas Tree, u fejn hemm ir-risq, mal-friegħi, b'luqhom xema' ta' ħafna lwien jixgħel, isibu mdendla bħala rigali, pupi, karrozzi, vapuri ta' l-art, ajruplani, żwiemel bil-karrettuni, u, insomma, mitt ġugarell ieħor, tal- logħob…. it-tfal fqar ukoll dak in-nhar jiskennu għas-sfiana, tan-nar magħmul mill-ħatab miġbur mill-egħlieqi. Iva Hensel u Gretel dak in-nhar isibu xi rigal, jekk mhux wisq għani, iżda li jogħġobhom, u fost il-hena tal-familja għalkemm iqira, igħaddu dan il-jum imqaddes fiż-żiin u fil-hena. iżda, kemm hu xort'oħra, fil-pajjiżi ta' taħtna. Fil-Milied l-Ingliżi ta' hemm, imdorrijin. l-ingilterra jaraw il-Bambin imdawwar bit-tajjar, taparsi bil-borra, u mdorrijin igħaddu magħluqin f'dik il-Btalu Qaddisa inal familja, fost l- ikbar hena, fidejn in-nar, ma' ġenb iċ-ċummija, nistħajjel illi mhix ġurnata hienja għalihom il-Milied, għax mhux il-Christmas, kif għandu jkun tabilħaqq. Fl- - Awstralja, kemm ii Quċensland, New South Wales, fit-Tasmanta u fil-Western Australia. mill-banda l- waħda, kemm fi New Zealand, Sandwich Island, u fil-Gżejjer tal-Micronesia u tal-Polinesia, nhar il-Milied jaħbat l-aqwa tas-Sajf bħalma għedna iżjed ii fuq. F'dan il-Jum Imqaddes in-nies ma humiex sejrin joqogħdu magħluqin id-dar. Min isofri dik is-sħana 7 Iżda b'nofs ilbies, f'għomma li tifga n- nies, ifittxu l-plajja, imorsu jimirħu jew 'fuq il-ca0es (freġatini) jibborjaw jew igħumu, jew joħorġu barra mill-bliet f'xatt il-baltar bħalima nagħmlu aħna meta, fis-sajf, infittxu iż-żitfa, ta' San Pawl-il-Baħtar, ta' Wied il-Għajn, ta' Birżebbuġa, tal- Għemieri u x'naf, 'It-Tarbija Mqaddsa twieldet,' iħabbarhom il-qassis, fil priedka ta' nofs il-lejl li jaħbat lejlet il-Milied tagħna, ''Gesti twieled imterter bil-bard; f'xitwa l-iżjed qalila, mingħajr ma kellu ftit xarbitelli biex bihom Omm Verġni tgeżwru fihom. il-Għar fejn twieled aktarx iħares lejn il- Punent minn fejn kienet tfewweġ żiif: l-iżjed rieżħa, u l-borra u x-xita jqattru fuq il-maztura fejn l-Omm ħanina midditu'….. Kemm hu f'siktu l-qawl datin li jgħid: Duo cum facieni idem, non est idem. jiġifieri: F'żewġ ħwejjeġ xorta, iżda mingħajr ma huma xorta, L-istess 'dilicd, u l-istess siegħa; il-wieħed f'nois ta' lejl u fix-xitwa, ir l-ieħior f'nofs in-nliar u fis-sajt, Minn dak li s'issa ktibna, walida hi l-konsegwenza li wieħed għandu jiġbed. Kristu, il-bieraż u l-lum, Hu minn dejjem sa dejjem. Għalhekk ser nagħrrel din il-mistoqsija: Kristu twieled fil-25 ta' Diċembru, iżda x'liin twieled sewwa7 F'nofs il-lejl 7 Lel Kristu twieled fil-ħinijiet kollha, u ma' tul il-jum kollu tal-25 ta' Diċembru, min-nofs il-lejl s:- ma wasal nofs-il-lejl ieħor. Simblu tassew tad-Divinità Tiegħu bla bidu u bla tmiem. Meralij juri, meta Malta ddoqq il -Glorja, liema huma l- Pajjiżi li jdoqqu qabel Pajjiżi li jdoqqu — wara Qoccia 1l-ġ.m. Nofs in-nhar tal-24 Diċembru. Nofs in-nhar tal-25 Diċembru Kan.