Segwi l-festa permezz ta' Radju T Live streaming bil-kameras fuq t Il-Via Sagra fil-Knisja tat-Trinità Qaddisa fil-Marsa L-insara dejjem kellhom imħabba lejn il- passjoni u l-qawmien ta' Ġesti Kristu. Sa mill-ewwel sekli tal-kristjaneżmu kienu jmorru jżuru l-postijiet marbuta ma' din il- ġrajja kbira tas-Salvazzjoni tal-bnedmin. Mit- tnax sal-erbatax-il seklu kienu diversi li żaru l-Art Imqaddsa u semmew it-Triq tas-Salib u l-indulġenza marbuta magħha. Fl-1342 il-Franġiskani ġew afdati f'idejhom il-postijiet Imqaddsa u kabbru d-devozzjoni lejn l-istazzjonijiet tal-passjoni jew il-Via Dolorosa kif inhi magħrufa hemmhekk. Il- kelma 'stazzjon' bdiet tissemma wara l-1458 Is-Salib tal-Via Sagra meta William Wev ta tagħrif dwar il-mixja mill-kalvarju sad-dar ta' Pilatu fil-Palestina li wara bdiet issir bil-kontra. Iżda tul iż- żmien, minħabba diversi raġunijiet, fosthom il-vjaġġi twal, il-mard, l-inkwiet u l-ħbit tal- Musulmani, il-pellegrini ma baqgħux iżuru l-Art Imqaddsa. Għalhekk sabu mezz ieħor f'pajjiżhom stess. Hekk ġara fil-monasteru ta' San Stiefnu f'Bologna meta nbnew grupp ta' kappelli żgħar li jfakkru l-passjoni u bdew jissejħu 'Hierusalem: , Fl-1520 il-Papa Ljun X ta l-indulġenza lil kull MORĠ ki zow 'à sett tal-Via Sagra. L-istazzjonijiet mhux dejjem A AW i EN kienu erbatax iżda ġieli ħafna iżjed jew inqas. Ni Fl-1584 ħareġ ktieb minn Adrichomices li juri tnax-ilstazzjon. Fl-1726 il-Papa Benedittu XIII It-XII-il stazzjon ta l-privileġġ lill-Franġiskani Minuri biex f— iwaqqfu l-erbatax-il stazzjon tal-passjoni f fil-knejjes tagħhom u fl-1731 il-Papa Klement XII fetaħha għall-knejjes kollha, basta jitwaqqfu taħt il-ħarsien tagħhom. Il-Via Sagra bdiet tiġi skolpita u mpittra f'ħafna knejjes, inkluż fil-gżejjer Maltin. Fil-knisja parrokkjali tat-Trinità Qaddisa fil-Marsa nsibu li l-ewwel Via Sagra kienet tħallset mill-benefatturi Lorenzo u Marija Carmela Balbi. Din kienet tal-forma komuni u xi ftit żgħira għall-knisja. Wara nġabet Via Sagra bi gwarniċi kbar iżda għal xi raġuni ma kinitx intgħoġbot. Tnax mill-gwarniċi llum jinsabu fis-Sagristija bil-pittura tal-appostli waqt li l-pitturi li kellhom jinsabu fi djar Is-sett li naraw illum fil-knisja kien inxtara mill-knisja ta' Portu Salvu (San Duminku) il-Belt Valletta mill-prokuratur Patri Rafel Hockev, Kapuċċin. Il-Via Sagra għandha gwarniċi skolpiti fl-injam u ndurati bid-deheb. Din inħadmet u tpittret fl-1873 u fil-fatt fl- ewwel kwadru, fil-ġenb isfel, insibu d-data 1873 u l-firma R.C. Interessanti li l-pittura hija fuq l-istess tpinġijiet ta' Johann Friedrich Overbeck, artist importanti li jifforma parti f mill-grupp ta' artisti tan-Nazzareni. Għalhekk fi il-pittur tal-Via Sagra li nsibu fil-knisja tal- Marsa. ffirma l-inizjali ta' R.C. kif kienu fiż jiffirmaw l-istess artisti msejħa Nazzareni. Skont ir-riċerkatriċi li għamlet studju fuq K il-Via Sagri fil-parroċċi Maltin, is-Sinjura Georgina Pavia, din tal-Marsa sabet li hija tal-pittur Malti Raffaele Caruana. $ Dan ikkonfermah it-tutur tagħha, is- Sur Mark Sagona, li sab referenzi meta d-Dumnikani kienu qabdu lil ċertu Caruana biex ipitter l-erbatax-il stazzjon tal-Via Sagra. Referenza oħra ssemmi li Raffaele Caruana tħallas żewġ liri u żewġ JÀ xelini għal kull pittura. Raffaele twieled ħ Huwa studja l-Akkademja ta' San Meta ġie Malta beda jpitter ( ( kwadri għall-knejjes u fosthom insibu ġ l-adorazzjoni tal-Maġi fil-knisja ta' San ĦISTOSI Ċ 7) Il-XI-il stazzjon - Pittura ta' Raffaele Caruana, 1873 Duminku l-Belt, it-tlugħ fis-sema ta' Ġesi fil- knisja ta' Lapsi f'San Ġiljan u l-Madonna ta' Loretu fil-knisja ta' Santa Libertà l-Kalkara. Huwa miet fl-1886. Meta nxtrat, Patri Rafel Hockev kien għamel akkwist tajjeb għall-knisja tagħna għalkemm tħallset somma kbira għal dak iż-żmien. Wieħed mill-istazzjonijiet, li huwa n-numru ħdax (XI) fejn naraw lil Ġest jiġi msallab, kien ġie mibdul aktarx għar-raġuni li Ġesu qed jiġi msallab bilwieqfa. Illum dan il- kwadru jinsab ikkonservat fil-mużew tal- parroċċa. Minfloku kien tqabbad il-pittur Ġużeppi Marija Caruana li pitter il-pittura tal-ħdax-il stazzjon li juri lil Ġest jiġi msallab mimdud fuq is-salib. Fil-ġenb, 'l isfel tal- kwadru, hemm il-firma tiegħu u d-data 1931. Il-pittur Ġużeppi Marija Caruana twieled iż-Żejtun fl-24 ta' Diċembru 1899, iben Francesco Saverio: Caruana u Marianna Bonnici. Huwa studja l-arti tal-pittura taħt il-pitturi Lazzru Pisani u Ġużeppi Duca. Ġużeppi Marija Caruana pitter diversi xogħlijiet tal-arti f'ħafna knejjes. Huwa miet nhar l-14 ta' April 1964. Fil-gwerra, xi wħud mill-kwadri ġarrbu ħsarat fil-gwarniċi meta bomba laqtet il- faċċata tal-knisja f'April 1942. Madankollu, b'xorti tajba, l-ebda kwadru ma ntilef. Il-Via Sagra ġiet restawrata bejn l-1992 u l-1994. Ix-xogħol ta' restawr fl-iskultura tal-gwarniċi sar minn Bro. Charles Azzopardi, Kapuċċin, waqt li x-xogħol tal-induratura tagħhom sar mid-ditta Darmanin tal-Belt Valletta. B'kollox tħallset is-somma ta' 5,920 lira Maltin. Il-Via Sagra hija mżejna bi brazzi tar-ram, bokkinibifjurettiu girlanda tonda tal-ganutell mas-salib ta' kull stazzjon. Fir-Randan issir il-festa tal-Via Sagra b'riflessjonijiet fuq kull stazzjon. Dari kien jintrefa' s-salib skolpit bis-simboli tal-passjoni u t-torċetti minn żgħażagħ libsin iż-żimarri vjola tal-bellus. Għal xi żmien il-Via Crucis bdiet issir ukoll fit-toroq f'xi żona tal-parroċċa u kienet L-XIV-il stazzjon : Festa 2018 Q tinġarr l-istatwa ta' Ġest inkurunat bix-xewk magħrufa bħala Ġesti Nazzarenu, maħduma mill-istatwarju Wistin Camilleri mir-Rabat Għawdex. B'hekk tajna ħarsa ħafifa lejn din l-opra sabiħa tal-arti li qed tkompli ssebbaħ il-knisja tagħna anki fi żmien il-festa. Fuq kollox importanti li l-Via Sagra twasslilna l-messaġġ tat-tbatija u l-passjoni tal-Mulej Ġesti u meta nieqfu nħarsu lejha nirriflettu fuq dak li naraw impitter quddiemna. It-VILI stazzjon Id-IX stazzjon L-X stazzjon It-XIII-il stazzjon