ekk qatt kien hemm xi dubju illi l-orkestra taż-Żejtun mwaqqfa minn Mro. issa mhux biss għeb, imma għandna f'idejna provi mill- aktar ċari ta' dan. Dawn l-idejn esperti ma kienu ta' ħadd ħlief ta' Mro. Michele DeFerraris, Surmast u Kompożitur magħruf, li Mro. GioBatta Diacono kien ġab iż-Żejtun minn Milan sabiex jgħinu jirriforma l-orkestra billi jikkomponi, jirriduċi, jistrumenta u jikkopja għall-istess orkestra. Is-Sur Robbie Mifsud Bonnici fil-ktieb tiegħu 'Ġrajja ta' Baned f'Malta u f'Għawdex' l-Ewwel Ktieb meta jittratta l-istorja tal-Banda Beland f'paġna 39 jgħid illi għalkemm skond Castagna 'Storja ta' Malta' l-orkestra taż-Żejtun kienet teżisti fl-1832, 'f'manuskritt qadim sibna, li din l- orkestra kienet teżisti wisq qabel l-1832'. Dan l-argument ireġi wkoll għaliex l-istess Robbie Mifsud Bonnici fin-Noti u Dokumenti pag. 46 jgħid illi fl-1829 Mro. DeFerraris kien diġa jgħix hawn Malta. GioBatta Diacono, li kien neguzjant magħruf tal-qotnina, twieled fil-belt Taljana ta' Livorno fil-baħar Ligure u permezz ta' dan in-negozju kellu ħafna kuntatti kemm fl-Italja kif ukoll hawn Malta fejn jidher illi kellu ħafna ħbieb. Biex jahdmu dan in-negozju il-familja Diacono kellhom skuna bl-isem ta' Despatch. Dan l-isem baqa' l-laqam tal-familja Diacono. B'xorti kbira għalina dan GioBatta iżżewweġ u gie joqgħod iż-Żejtun. Għalkemm id- data taż-żwieġ tiegħu għad ma ġietx stabbilita, pero' nafu żgur illi l- ewwel tarbija tiegħu twieldet iż-Żejtun fis-sena li raħal twelidna gie mgħolli għad-dinjita' ta' belt Beland mill-G.M. Hompesch fl-1797. DeFerraris kien diġa jgħix fostna fl-1829, huwa kien jgħammar f'dar bi ġnien kbir li kienet bejn Ħal Għaxaq u ż-Żejtun u li kienet propjeta' ta' l-istess GioBatta. Bħala ħlas kellu skud kuljum, ikel frank u flixkun rum fil-ġimgħa. Aktar minn hekk ftit li xejn nafu fuq il-persuna ta' dan il-kompożitur Taljan u għalhekk sa issa għadu ftit persunaġġ misterjuż għalkemm qed nagħmlu r-riċerki meħtieġa sabiex inkunu nafu aktar fuqu. Anke f'dawk li huma kompożizzjonijiet ftit li xejn konna nafu dwarhom għajr għal xi xogħolijiet żgħar li għandna fl-arkivju tas-Soċjeta' tagħna. Xogħolijiet mużikali - Dokument importanti ħafn: Is-soċjeta' tagħna tibqa' grata lejn i l-familja jAGOHO Wara li s-Sena l-Għra għAġobha tirregalalna l-arkivju tat- mas TE, : tal-banda li kien jinkludi fost l-oħrajn, numru sostanzjali ta Għaqda Wijikali Beland 9 Fedċta Santa Ratanina 2000 Issa għalhekk wieħed jista' jhares lejn dan il-kompożitur b'lenti oħra u jagħraf il-kapaċitajiet kbar tiegħu. Sirna nafu wkoll bis-sehem kbir tiegħu fit-twaqqif tal- banda u x'tip ta' mużika kienet tindaqq. Hekk per eżempju insibu diversi marċi (passo doppio), quadriglie, polki, galoppi, valzi, cavatini, siltiet minn opri b'riduzzjoni tiegħu stess kif ukoll riduzzjoni għall-banda ta' opri sħaħ. Interessanti ħafna huma kompożizzjonijiet oriġinali għall-banda bħal 'Pezzo di musica ideale per banda' li huwa kkompona fit-28 ta' Novembru 1866, kif ukoll Antifona ta' Santa Katarina ''a 3 voci per strumenti di fiato'' konposta fl-1865. Insemmu wkoll kompożizzjoni reliġjuża għall-banda u kor 'Christus' miktuba fil-11 ta' Marzu, 1873. Minn dak li għandna f'idejna jidher illi din hija l-aħħar kompożizzjoni tiegħu almenu hawn Malta. Dan ukoll jindika illi Mro. DeFerraris żamm il-konnessjoni diretta tiegħu maż-Żejtun u l-familja Diacono ta' lanqas mill-1829 sal-1873 jiġifieri 44 sena. Huwa nteressanti l-fatt illi Mro. DeFerraris kien jiffirma x-xogholijiet tiegħu kif ukoll iniżżel id-data u s-sena. Dan għamel ir-riċerka tagħna aktar faċli u kredibbli. Barra dawn ix-xogholijiet għall-banda insibu ukoll numru sewwa A i ta' kompożizzjonijiet orkestrali u £ e Me , ———T—s reliġjużi. Dan kollu jsaħħaħ l-argument il : A - i illi l-banda u l-orkestra kibru flimkien. Pero' l-aktar kompożizzjoni mportanti li tikkonferma dan kollu li qed insostnu, huwa l-metodu tat- tonalitajiet għall-orkestra u l-banda imfassal mill-istess DeFerraris u approvat mir-Reviżur S.a, Ecc. Kontra tal-kompożizzjonijiet l-oħra tiegħu, dan il-metodu ghad li jgib il-firma tiegħu ma jinkludix id- data, iżda pero' hemm miktub li kien propjeta' ta' GioBatta Diacono (Mangion). Mangion kien il-kunjom tat-tieni mara tiegħu. Dan GioBatta miet fit-8 ta' Diċembru tal-1849 u allura dan il-metodu għall-banda u orkestra ma jistax ikun li ġie kompost aktar tard minn din is-sena. Din hija evidenza dokumentata mill-aktar ċara li l-banda u l-orkestra anke fl-aktar forma bikrija tagħhom twieldu u trabbew flimkien sakemm fl-aħħar il-banda ssuperat lill-orkestra. Min jaf għaliex meta lil xi ħadd kont tgħidlu li inti miż-Żejtun hu kien iwieġbek: 'Mela inti ta' Santa Katarina Żinn Żinn Żinn'. Tgħid dan li għidna għandu xi rabta speċjali ma' dan l-għidut7 U allura għaliex Santa Katarina u mhux xi qaddis jew qaddisa ta' xi parroċċa oħra'7 Min jaft Forsi bħalma qed naslu biex niskopru l-oriġini vera tal-banda tagħna għad naslu wkoll biex infissru sewwa dan l-għidut, li wara kollox jinteressana ħafna mill-qrib. Dan kollu jagħmilna kburin għaliex is-Soċjeta' tagħna mhux biss għandha storja kbir u glorjuża, iżda għaliex matul dawn is-snin kollha dejjem tat kontibut mill-aqwa fin-nisġa soċjali u kulturali ta' pajjiżna. IŻ ZL -LAILA L all a ħlkl gaaħ kdh