S. Pawl kien iben il-Lhud, imnissel mit-tribi ta' Benjamin tal-partit tal- Fariżej. Fiċ-ċokon tiegħu kienu rab- bini Lhud li għallmuh is-sisien tat- tagħlim ta' missierijiethom fl-iskola ħdejn is-sinagoga fil-Getto ta' Tarso, il-belt li fiha twieled. Meta sar żagħ- żugħ Pawlu mar Ġerusalemm, iċ- ċentru spiritwali u ewlieni tal-Lhud u hemm studja taħt il-kbir għaref Lhudi Gamaljel. Fl-aħjar ta' ħajtu Pawlu kien rabbi magħruf kemm għat-tagħlim li wiret minn għand l-imgħallmin tiegħu, kif ukoll għall- imħabba u ħerqa li kellu mkebbsa f'qalbu lejn it-tradizzjonijiet ta' missierijietu. Anke meta kkonverta u sar wieħed mill-akbar Appostli tal-Knisja ta' Ġesi, Pawlu baqa' igħożż ħafna mit- tagħlim li fih kien trawwem u trabba. Bħala Lhudi, Pawlu ma kellux ħlief jipperfezjona t-tagħlim tat-Testment il-Qadim b'dak ta' Ġest. L-imħabba lejn Jahwe, Alla tal-Lhud, wara l-kon- versjoni fit-triq lejn Damasku komp- liet issaħħet u ssaffiet fil-qalb ta' Pawlu. Hekk ukoll il-qima lejn il- Kotba Mqaddsa, il-Kelma t'Alla u l-għożża ta' kull Lhudi, ħadet dawl ġdid mit-tagħlim ġdid ta' Ġesu. Bħala nisrani, Pawlu kellu jgħaq- qad mal-kotba mqaddsa tat-Testment il-Qadim il-kliem u t-tagħlim ta' Ġest li jinsab fit-Testment il-Ġdid. Lil dawn il-kotba iżda Pawlu baqa' jqim b'dik l-imħabba li biha kien imkebbes minn ċkunitu. Fl-ittri tie- għu huwa mhux biss wera qima l-aktar kbira lejn dawn il-kotba, iżda għallem ukoll li huma oġġett sagru, kitba tassew imqaddsa; u dan it- tagħlim Pawlu ssokta jżommu sa l- aħħar ta' ħajtu. k IL-QDUSIJA TAL-KOTBA MQADDSA FIT-TAGHLIM TA' MISSIERNA SAN PAWL Meta jitkellem fuq it-Testment il- Qadim, S. Pawl itenni dak li kienu jgħidu fuqu l-Lhud u jsejjaħlu grafai agiai, Kitba Mqaddsa (Rom. 1, 2); jew ta iera grammata, Ittri Mqaddsa (2, Tim. Dawn. il-kotba li fuqhom jitħaddet l-Appostlu San Pawl huma t-Torah, in-Nebihim, u l-Ketubim, i.e, il-Kotba kollha tat- Testment il-Qadim 'imqassam f'dawn it-tliet diviżjonijet. It-Torah jew il- Liġi, li tħaddan l-ewwel ħames kotba tal-Bibbja, li hija l-Kitba Mqaddsa per eċċellenza għax miktub minn Mosċ l-Leader tal-Lhud, kif ġiet mogħtija minn Alla nnifsu. In-Nebi- him huma l-Profeti, il-kolossi tar- reliġjon Lhudija li żammew dejjem sħiħ it-twemmin safi f'Alla u ħejjew il-miġja ta' Ġest fid-dinja. Għalhekk huma wkoll kotba verament im- qaddsa. Fl-aħħar jiġu l-Ketubim, kotba li fihom tagħlim tassew għoli u reliġluż. S. Pawl igħid ukoll għaliex dawn il-kotba għandhom jiġu msejjħin im- qaddsa. Huma mhux bħal kotba li fihom insibu xi tagħlim sabiħ, xi għaqda ta' liġijiet biss jew xi storja nterressanti. Iżda huma l-istess kel- ma t'Alla. Alla baqa' jgħix u jitkel- lem magħna permezz ta' dawn il- kotba. Għalhekk Pawlu jlaqqamhom ta logia tou Theou, Il-Kliem t'Alla. L-Appostlu jissokta jfehmna kif Alla tefa' l-kelma tiegħu f'dawn il- kotba u b'hekk għarrafna aħjar għa- liex huma msejjħin Imqaddsa. Il- Bibbja kollha, jgħid fit-tieni ittra tiegħu lil Timotju (8, 16) hi ħaġa qad- disa għax hija n-nifs t'Alla. Dan ifis- ser li meta l-kittieb sagru kiteb, hu mhux biss ġie mgħarraf, imdawwal u mqanqal minn Alla biex jikteb, imma aktar minn hekk hu kien l-is- trument f'idejn Alla biex dak kollu li jikteb ikun tassew l-istess kelma t'Alla nnifsu. Mela l-iskrittura hi bħan- nifs t'Alla li nefaħ fil-kittieb sagru waqt li kien qed jikteb u la darba hu hekk, l-Iskrittura hi qaddisa bħal Alla, għax ħarġet minnu. La darba l-Iskrittura hi opra qad- disa, hija wkoll meħtieġa ħafna għall- insara biex jimxu 'l quddiem fil-qdu- sija. Fiha nsibu, fost ħwejjeġ oħra, il-kliem tal-Profeti li pprietkaw lill- poplu magħżul t'Alla fi żmienijiet koroh u mwiegħra, Meta l-Lhud kienu fil-periklu li jħallu 'l Alla u jmorru wara allat foloz biex isibu l- kumdità tal-ħajja, il-Profeti wrewhom li bogħod minn Alla mhemmx hena. Il-Profeti għallmu l-imħabba lejn is- safa', is-sabar, it-tgħakkis u lejn il- virtujiet kollha. Fiż-żmien tal-periklu u tat-tbatija huma xandru t-tama f'Alla u taw il-kalma u l-konfort. Il- Kotba tal-Makkabej imbagħad jgħall- mu l-imħabba lejn il-patrija u jnisslu l-qawwa fil-qlub biex jiġu mħarsa drawwiet reliġjużi. Hekk jgħallmu l-kotba l-oħra kollha . tal-Bibbja. Għalhekk S. Pawl kiteb lil Timotju (2 Tim. 3, 14-17) u talbu biex iżomm iebes fit-tagħlim kollu tal-Kotba Mqaddsa għax permezz tagħhom jagħraf imexxi l-merħla għażiża tie- għu bħala veru Isqof. Tabilħaqq, hekk għamlu l-Isqfijiet u s-saċerdoti matul kważi elfejn sena ta' storja fil- Knisja ta' Kristu. Fl-Iskrittura Mqaddsa l-Knisja sabet dawl qawwi li bih xejnet id-dalma tal-vizzji, mex- xiet il-merħla li f'idejha fdalha Ġesi, għallmet l-imħabba u seddqet il- ħaqq. Fl-Ittra lir-Rumani (15,4) S. Pawl jgħidilna li l-qdusija ta' l-Iskrittura tgħallem lin-nisrani x'inhi l-vera ħajja. L-Antik Testment ħabbar kif kellha tkun il-personalità ta' Ġesu. Il-Messija kellu jiġi biex ibati u hekk ġara. Kristu ġibet fuqu d-dnu- biet tal-bniedem biex ipatti għalihom u fih inaddaf l-erwieħ. Issa l-ħajja tan-nisrani jeħtieġ li tkun bħal dik ta' l-Imgħallem, ħajja ta' tgħakkis u ta' tpattija. Imma kif l-Iskrittura ħabbet is-sofferenzi ta' Ġest u l-glorja Tiegħu, hekk ukoll fis-slaleb tagħna l-Bibbja ttina s-sabar u l-wens. F'dan is-sabar aħna nsibu t-tama dik it-ta- ma li jum għad nitħallsu għas-soffe- renzi, tagħna fil-hena tas-sema. Kemm hi sabieħa d-duttrina ta' Msisierna S. Pawl. Nidraw mela naq- raw l-ittri tiegħu, li huma wkoll jif- furmaw parti mill-Kotba Mqaddsa. Fihom insibu kliem ta' faraġ, ta' tama, ta' mħabba, li jagħtuna saħħa ġdida biex nissuktaw telgħin it-tel- għa lejn is-sema. TEL-AVIV GĦALQET ĦAMSIN SENA Il-belt Lhudija ta' Tel-Aviv, li tfisser: ''Il-għolja tar-Rebbiegħa għam- let ħafla jew festa biex tfakkar il-ħamsin sena ta' ħajjitha. Dak li ħamsin sena ilu deher donnu ħolma ħafifa ta' ftit Lhud, issa sar ġrajja mill-isbaħ. Tel-Aviv hija l-akbar belt għax-xogħol tal-Lhud fil-Palestina. Fiha jgħam- mru aktar minn erba' mitt elf (400,000) ruħ, u għal ġmiel ta' bini u tul u wisa' ta' triqat,tħabbatha ma' l-akbar bliet ġodda ta' l-Ewropa. S. Pawl kien iben il-Lhud, imnissel mit-tribi ta' Benjamin tal-partit tal- Fariżej. Fiċ-ċokon tiegħu kienu rab- bini Lhud li għallmuh is-sisien tat- tagħlim ta' missierijiethom fl-iskola ħdejn is-sinagoga fil-Getto ta' Tarso, il-belt li fiha twieled. Meta sar żagħ- żugħ Pawlu mar Ġerusalemm, iċ- ċentru spiritwali u ewlieni tal-Lhud u hemm studja taħt il-kbir għaref Lhudi Gamaljel. Fl-aħjar ta' ħajtu Pawlu kien rabbi magħruf kemm għat-tagħlim li wiret minn għand l-imgħallmin tiegħu, kif ukoll għall- imħabba u ħerqa li kellu mkebbsa f'qalbu lejn it-tradizzjonijiet ta' missierijietu. Anke meta kkonverta u sar wieħed mill-akbar Appostli tal-Knisja ta' Ġesi, Pawlu baqa' igħożż ħafna mit- tagħlim li fih kien trawwem u trabba. Bħala Lhudi, Pawlu ma kellux ħlief jipperfezjona t-tagħlim tat-Testment il-Qadim b'dak ta' Ġest. L-imħabba lejn Jahwe, Alla tal-Lhud, wara l-kon- versjoni fit-triq lejn Damasku komp- liet issaħħet u ssaffiet fil-qalb ta' Pawlu. Hekk ukoll il-qima lejn il- Kotba Mqaddsa, il-Kelma t'Alla u l-għożża ta' kull Lhudi, ħadet dawl ġdid mit-tagħlim ġdid ta' Ġesu. Bħala nisrani, Pawlu kellu jgħaq- qad mal-kotba mqaddsa tat-Testment il-Qadim il-kliem u t-tagħlim ta' Ġest li jinsab fit-Testment il-Ġdid. Lil dawn il-kotba iżda Pawlu baqa' jqim b'dik l-imħabba li biha kien imkebbes minn ċkunitu. Fl-ittri tie- għu huwa mhux biss wera qima l-aktar kbira lejn dawn il-kotba, iżda għallem ukoll li huma oġġett sagru, kitba tassew imqaddsa; u dan it- tagħlim Pawlu ssokta jżommu sa l- aħħar ta' ħajtu. k IL-QDUSIJA TAL-KOTBA MQADDSA FIT-TAGHLIM TA' MISSIERNA SAN PAWL Meta jitkellem fuq it-Testment il- Qadim, S. Pawl itenni dak li kienu jgħidu fuqu l-Lhud u jsejjaħlu grafai agiai, Kitba Mqaddsa (Rom. 1, 2); jew ta iera grammata, Ittri Mqaddsa (2, Tim. Dawn. il-kotba li fuqhom jitħaddet l-Appostlu San Pawl huma t-Torah, in-Nebihim, u l-Ketubim, i.e, il-Kotba kollha tat- Testment il-Qadim 'imqassam f'dawn it-tliet diviżjonijet. It-Torah jew il- Liġi, li tħaddan l-ewwel ħames kotba tal-Bibbja, li hija l-Kitba Mqaddsa per eċċellenza għax miktub minn Mosċ l-Leader tal-Lhud, kif ġiet mogħtija minn Alla nnifsu. In-Nebi- him huma l-Profeti, il-kolossi tar- reliġjon Lhudija li żammew dejjem sħiħ it-twemmin safi f'Alla u ħejjew il-miġja ta' Ġest fid-dinja. Għalhekk huma wkoll kotba verament im- qaddsa. Fl-aħħar jiġu l-Ketubim, kotba li fihom tagħlim tassew għoli u reliġluż. S. Pawl igħid ukoll għaliex dawn il-kotba għandhom jiġu msejjħin im- qaddsa. Huma mhux bħal kotba li fihom insibu xi tagħlim sabiħ, xi għaqda ta' liġijiet biss jew xi storja nterressanti. Iżda huma l-istess kel- ma t'Alla. Alla baqa' jgħix u jitkel- lem magħna permezz ta' dawn il- kotba. Għalhekk Pawlu jlaqqamhom ta logia tou Theou, Il-Kliem t'Alla. L-Appostlu jissokta jfehmna kif Alla tefa' l-kelma tiegħu f'dawn il- kotba u b'hekk għarrafna aħjar għa- liex huma msejjħin Imqaddsa. Il- Bibbja kollha, jgħid fit-tieni ittra tiegħu lil Timotju (8, 16) hi ħaġa qad- disa għax hija n-nifs t'Alla. Dan ifis- ser li meta l-kittieb sagru kiteb, hu mhux biss ġie mgħarraf, imdawwal u mqanqal minn Alla biex jikteb, imma aktar minn hekk hu kien l-is- trument f'idejn Alla biex dak kollu li jikteb ikun tassew l-istess kelma t'Alla nnifsu. Mela l-iskrittura hi bħan- nifs t'Alla li nefaħ fil-kittieb sagru waqt li kien qed jikteb u la darba hu hekk, l-Iskrittura hi qaddisa bħal Alla, għax ħarġet minnu. La darba l-Iskrittura hi opra qad- disa, hija wkoll meħtieġa ħafna għall- insara biex jimxu 'l quddiem fil-qdu- sija. Fiha nsibu, fost ħwejjeġ oħra, il-kliem tal-Profeti li pprietkaw lill- poplu magħżul t'Alla fi żmienijiet koroh u mwiegħra, Meta l-Lhud kienu fil-periklu li jħallu 'l Alla u jmorru wara allat foloz biex isibu l- kumdità tal-ħajja, il-Profeti wrewhom li bogħod minn Alla mhemmx hena. Il-Profeti għallmu l-imħabba lejn is- safa', is-sabar, it-tgħakkis u lejn il- virtujiet kollha. Fiż-żmien tal-periklu u tat-tbatija huma xandru t-tama f'Alla u taw il-kalma u l-konfort. Il- Kotba tal-Makkabej imbagħad jgħall- mu l-imħabba lejn il-patrija u jnisslu l-qawwa fil-qlub biex jiġu mħarsa drawwiet reliġjużi. Hekk jgħallmu l-kotba l-oħra kollha . tal-Bibbja. Għalhekk S. Pawl kiteb lil Timotju (2 Tim. 3, 14-17) u talbu biex iżomm iebes fit-tagħlim kollu tal-Kotba Mqaddsa għax permezz tagħhom jagħraf imexxi l-merħla għażiża tie- għu bħala veru Isqof. Tabilħaqq, hekk għamlu l-Isqfijiet u s-saċerdoti matul kważi elfejn sena ta' storja fil- Knisja ta' Kristu. Fl-Iskrittura Mqaddsa l-Knisja sabet dawl qawwi li bih xejnet id-dalma tal-vizzji, mex- xiet il-merħla li f'idejha fdalha Ġesi, għallmet l-imħabba u seddqet il- ħaqq. Fl-Ittra lir-Rumani (15,4) S. Pawl jgħidilna li l-qdusija ta' l-Iskrittura tgħallem lin-nisrani x'inhi l-vera ħajja. L-Antik Testment ħabbar kif kellha tkun il-personalità ta' Ġesu. Il-Messija kellu jiġi biex ibati u hekk ġara. Kristu ġibet fuqu d-dnu- biet tal-bniedem biex ipatti għalihom u fih inaddaf l-erwieħ. Issa l-ħajja tan-nisrani jeħtieġ li tkun bħal dik ta' l-Imgħallem, ħajja ta' tgħakkis u ta' tpattija. Imma kif l-Iskrittura ħabbet is-sofferenzi ta' Ġest u l-glorja Tiegħu, hekk ukoll fis-slaleb tagħna l-Bibbja ttina s-sabar u l-wens. F'dan is-sabar aħna nsibu t-tama dik it-ta- ma li jum għad nitħallsu għas-soffe- renzi, tagħna fil-hena tas-sema. Kemm hi sabieħa d-duttrina ta' Msisierna S. Pawl. Nidraw mela naq- raw l-ittri tiegħu, li huma wkoll jif- furmaw parti mill-Kotba Mqaddsa. Fihom insibu kliem ta' faraġ, ta' tama, ta' mħabba, li jagħtuna saħħa ġdida biex nissuktaw telgħin it-tel- għa lejn is-sema. TEL-AVIV GĦALQET ĦAMSIN SENA Il-belt Lhudija ta' Tel-Aviv, li tfisser: ''Il-għolja tar-Rebbiegħa għam- let ħafla jew festa biex tfakkar il-ħamsin sena ta' ħajjitha. Dak li ħamsin sena ilu deher donnu ħolma ħafifa ta' ftit Lhud, issa sar ġrajja mill-isbaħ. Tel-Aviv hija l-akbar belt għax-xogħol tal-Lhud fil-Palestina. Fiha jgħam- mru aktar minn erba' mitt elf (400,000) ruħ, u għal ġmiel ta' bini u tul u wisa' ta' triqat,tħabbatha ma' l-akbar bliet ġodda ta' l-Ewropa.