IL-MALTI QARI LI TOĦROĠ SETTEMBRU L-AKKADEMJA TAL-MALTI 1968 HIDMA TA' L-AKKADEMJA TAL-MALTI Xi ħadd wi drabi jistaqsi: X'inhi tagħmel l-Akkademjat' It- tweġiba hi: ' L-Akkademja qiegħda hemm mhum biex tagħti x'jagħ- mlu lin-nies, iżda biex tagħtihom x'jaħsbu'. L-iskop tagħha hu li tħażjar lill-moħħ u lid-dehen jitqanqlu u jitħeġġu biex inisslu suriet ta' ġmiel, ta' għerf, ta' hena u ta' sliem li jpaxwi qalb il-bniedem u jgħolluh mill-hemm ta' din l-art għas-seħer tas-smewwiet. L-Akka- demja qiegħda biex taqdi lill-ġenju u biew tgħin lill-arti mhux biex issefter lil Mammona. Għalhekk jaħsbu ħażin dawk li jqisu lill- Akkademja bħala Għaqda li taħseb biss fi qligħ il-flus jew fil-foħrija tal-membri tagħha. Illum ħawn għaqdiet li għabirku wara l-interessi materjali tal- Membri tagħhom, u l-kittieba għandhom wkoll wirkiet u għaqdiet biex jaraw li huma jieħdu dak li ħaqqhom għax-xogħol tagħhom, jew li-jkollhom protezzjoni materja'i, iżda l-Akkademża tagħmel ħidma spiritwali u intellettwali li titfa' datol u dija fuq dawk li huma mnebbhin. mill-Musi. Madankollu ma rridux ngħidu li l-Akkademja ma semmgħetw il- kelma tagħha ineta kien jeħtieġ b taqbeż għall-ilsien tagħna jew għall-kittieba tiegħu. Klienet l-Akkademja jew il-SGħaqda'' li smin ilu fehmet lill-Gvern dwar il-ħtieġa ta' ortografija uniformi u wjen- tifika, l-fOrtografija tal-Għaqda'' li, biex ngħidu hekk, fetħet it-triq għal-letteratura moderna Maltija, Kien bis-saħħa tal-fGħaqda'' li l-awturi Maltin bdew jieħdu ħlas weraq għax-xandir tal-kitba tagħhom. L-Akkademja wkoll kienet bagħtet memorandum lill- Gvern meta ġew biex jaqilbu l-liġijiet ta' Malta f'ilsienna, u dan l-aħħar ressqet memorandum ieħor lill-Uffiċċju tal-Prim. Ministru meta kienet ħarġet ċirkulari dwar lista ta' kliem għall-użu fid- Dipartimenti, Is-sena li għaddiet l-Akkademja sejħet laqgħa ta' kittieba, sur- inastrijiet, ġurnalisti, funzjonarji tar-'Rediffustan u tat-SClele- viżjoni', u ta' persuni oħra magħrufa bħala studjużi tal-Malti, Irtaqgħu għadd kbir fid-dar tal-Ġiżwiti, Mount St. Joseph, u damu nofs ta' nhar jistħarrġu u jirraġunaw diwar il-qagħda tal-Malti u jistudjaw il-ħtiġijiet tiegħu kif inhu llum. Bħala riżultat ta' dik l-okkażjoni, l-Akkademja ltaqgħet mal-Ministru ta' l-Edukazzjoni u tkellmet miegħu fit-tul dwar miżuri li għandhom jittieħdu biex 66 - , IL-MALTI jitjieb it-tagħlim tal-Malti. Ftit xhur qabel delegati tal-Akkademja kellhom laqgħa mal-Prim Ministru fl-Auberge D'Aragon u fissrulu x-xewqa tal-Akkademja dwar il-qagħda tal-ilsien Malti f'pajjiżna. Din is-sena li aħna fiha l-Akkademja stiednet l-għaqdiet u -tirkiet kollha tal-Malti biex jieħdu sehem f''Forum'' fit-Teatru tal-Università. Marru delegati u rappreżentanti tal-għaqdiet kollha u bosta kittieba u studjużi tal-Malti ma' ħafna persunaġġi għoljin tal-Gżira. Tkellmu nies ta' għerf u għaqal, nies ta' min joqgħod fuqhom u dak li qalu sewa biew tana d-dawl u wriena t-triq għas- sedqa u l-progress tal-ilsien tagħna. L-Akkademja tikkorrispondi ta' sikwit ma' Akkademji u Ċentri ta' studji mxerrdin mad-dinja kollha għax hi Ilum laħqet (status magħruf u miqjum fost iċ-ċentri kulturali li dlonk jirrikorru lejha biex tagħtihom tagħrif, u huma joqogħdu fuq il-kelma tagħha 6 kwestjonijiet Iimgwistiċi li jolqtu l-Malti. Bis-saħħa tal-Akkademja l-Malti daħal saħansitra fil-British Institute ta' Malta. Forsi ftit hawn mies li jafu sewwa x'qiegħda tagħmel l-Akka- demja għad hi ma tħobba tiftaħar u d-doqq it-trombi, imma mill- fiit li Itibna hawn wieħed jista' jara li l-Akkademja ma hix għaqda bla ħeġġa u bla raj, imma hi għaqda li twettaq ħidma ta' fejda fil- qasam kulturali; bis-saħħa ta' din il-ħidma Malta indipendenti tista' tieħu sehemha mal-pajjiżi ċċvilizzati billi turi lid-din'a li wkoll f'dawn il-Gżejjer tagħna l-ġenju u l-intellett isibu min żagħtihom ġieh u qima.