ran Fiika) ġ MAL) IŻ IL OI WwS ; JL- Il-kult reliġjuż magħġun mat-tradizzjonijiet ta' pajjiżna daħal fil-ħajja ta' kuljum, dari iżjed mil-lum. Bosta drabi fl-imgħoddi l-kalendarju liturġiku kien jimxi pass pass mal-ġranet u x-xhur tas-sena b'rabta ma' ismijiet ta' qaddisin jew xi għamla ta' twemmin popolari. Waħda mir-raġunijiet setgħet kienet li parti kbira tal-popolazzjoni la kienet taf taqra u lanqas tikteb. Hekk li l-istess ġranet missirijietna kienu jagħrfuhom skond il-qima li kellhom għall-qaddis jew qaddisa, milli bl-isem tal-ġurnata. Biex nislet eżempju wieħed, il-jum ta' l-Erbgħa kien u għadu jissemma bħala 'Tal-Karmnu'. Ix-xhur ukoll kienu jġibu titlu reliġjuż bħal 'Awwissu, ix-xahar ta' Santa Marija', 'Settembru, ix- xahar tal-Vittorja', 'Ottubru tar-Rużarju' u 'Novembru, ix-xahar ta' l-Erwieħ'. Iżda għan-nies taż-Żejtun u ż-Żurrieq, meta wieħed kien jistaqsihom f'liema xahar twieldu, jekk dan ikun Novembru t-tweġiba aktarx kienet tkun 'twelidt fix-xahar ta' Santa Katarina'. L-istess dawk tal-Birgu kienu jagħrfu x-xahar ta' Awwissu bħala x-xahar ta' San Lawrenz. Il-bdiewa wkoll kellhom imexxuhom il-ġranet u x-xhur tas-sena bħal ngħidu aħna l-25 ta' April, jum San Mark, li jekk dak inhar tagħmel ix-xita dan kien ifisser ħsara kbira lir-raba': 'Ix-xita f'San Mark, nar fl-art'. Dwar qwiel oħra agrikoli li jqiegħdu lil Santa Katarina fl-isfond ta' dan it-twemmin, għandna litanija sħiħal Min ma jafx bil-qawl popolari 'jekk toħroġ is-seftura toħrog is-sinjura' — riferenza għat-temp nhar il-25 ta' Novembru, il-jum liturgiku ta' Santa Katarina. Dan il-qawl kien ifisser li jekk ikun temp sabiħ u bla xita u toħrog il-purċissjoni bil-vara ta' Santa Katarina, wieħed seta' jserraħ moħħu li toħroġ ukoll il-vara tal- Kunċizzjoni (is-Sinjura) ta' Bormla nhar it-8 ta' Diċembru. Mill-ġabra ta' qwiel fil-folklor ta' pajjiżna jolqtuni dawn li bqajt niftakar: 'Ma. Santa Katarina lesti x-xbiek għal ġol-kantina' bit-tifsira li sat-tielet ġimgħa ta' Novembru l-passa ta' l-għasafar tkun għaddiet għal kollox. Il- kejl tal-ġimgħat qabel il-Milied jitqabbel ukoll mal-jum tal-25 ta' Novembru: 'Fl-Għid ta' Katrini l-Milied jibqagħlu xahar ġentili'. U l-istess fil-qawl l-ieħor agrikolu ' F'Santa Katrini l-qamħ bit-tiben u t-tgħam jagħtinf' jiġifieri li l-qamħ li jinżera' nhar Santa Katarina jagħti l-qmuħ, il-ġwież u l-għalf kif jixtieq il-bidwi. Qawl ieħor li fih jemmen il-bidwi għandu x'jaqsam mal-ful: 'Iżra' l-ful f'Santa Katrini biex jagħmel bla finf',tifsira. li wieħed jifhimha mill-ewwel, bħall-qawl l-ieħor li jixbhu li jitkellem dwar iż-żara': 'F'ta' Katrini iż-żara' jrodd it-tgħam (żrieragħ ta' xtieli li jittieklu) bla finf'. Il-qwiel jgħaqqduna mal-fehmiet u t-twemmin li wkoll daħlu fil-folklor ta' pajjiżna. Kien hemm żmien meta fil-jum tal-25 ta' Novembru l-ħaddiema tax-xogħol kollu li kellu x'jaqsam mar-roti kienu jieqfu mill-ħidma tagħhom. F'Malta, l-imtieħem tar-riħ li dari kellhom sehem kbir fit-tħin tal-qamħ u li kienu mxerrdin ma' Malta u Għawdex, dak inhar tal-festa ta' Santa Katarina kienu jieqfu mit-tħin għaliex fil-fehma ta' bosta, id-dawrien tar-raddiena kien ifakkar fil-martirju tal-qaddisa li tħejjiet għall-martirju tat-tħin, imdawra ġo raddiena bix- xfafar. Jingħad li fi żmien l-Ewwel Gwerra Dinjija kien hemm mithna li taħdem b'magna ta' l-istim fl-inħawi Sta, TKolarina JIM, Għaqda Mużikali Beland e Żejtun : Festa 2005 ta' Bir-id-Deheb u qrib mitħna tar-riħ. Waħda mara marret biex titħan il-qamħ nhar Santa Katarina. It-taħħan fakkarha li f'dak il-jum ma kellu ebda ħsieb jagħmel dak ix-xogħol iżda l-mara baqgħet issus warajh biex jitħan u kellu kontra qalbu jqabbad il-magna ta' l-istim. F'daqqa waħda dil-magna qabditilha l-għonnella u skond l-istorja, taħnet lilha wkolll Sid ieħor, din id-darba ta' sienja li ma tantx kellu twemmin reliġjuż u x'aktarx kien jiddiehek bid-drawwa li ma jaħdimx nhar Santa Katarina, malajr biddel fehmtu. Ġara li l-ħmara li kienet iddur mas-sienja f'daqqa waħda waqfet għaliex sfat ipparalizzata f'saqajhal Nies oħra li kienu jħarsu l-jum liturġiku tal-qaddisa huma l-ħajjata, l-aktar dawk li jaħdmu bil-magna tal-ħjata bit-tidwir tar-rota fil-ġenb. Niltaqgħu wkoll ma' ċiklisti ghax kienu jemmnu li fil-ġirja, bid-dawrien tar-roti, kien ifakkarhom fil-weġgħat li setgħet ġarrbet Santa Katarina f'wieħed mill-eħrex martirju mhejji għaliha. Ir- raddiena jew ir-rota daħlet ukoll fil-logħob tan-nar ta' l-art — il-ġigġifoku u l-Ingliżi ghadhom isejhulha 'Catherine Wheefl'. Bi tkomplija mal-qima li tingħata lil Santa Katarina min-nies tas-snajja', il-qaddisa Lixandrina hi magħrufa bħala l-patruna ta' dawk li jaħdmu l-bizzilla, tal-kurdara tal-ħabel, in-nissieġa u l-mastrudaxxi. In-nisa li jibqgħu xebbiet iħarsu lejha bħala xempju tas-safa' u t-tfajliet studenti jitolbuha tnebbahhom il-mestier li jaħsbu jkun ta' ġid għalihom. Fl-għana tradizzjonali tagħna l-Maltin niltaqgħu ma' strofa popolari li mill-ismijiet kollha tan-nisa tieħu dak ta' Katarin biex tgħaqqad ikla tal-ħut: 'Katarin gibtlek lampuka / Katarin kebbes in-nar / Ej iftaħli l-bieb tal- kċina / ħalli joħrog id-duħħan'. Espressjonijiet oħra popolari b'xi varjant jeħduna mal-bejjiegħ tal-pitrolju: 'Peppi tal-pitrolju / kemm iħobbha 'l Katarin / xtralha libsa ħamra / biex jeħodha t-teatrin'l Missirijietna għażlu qaddis jew qaddisa biex ikunu l-patruni tar-raħal jew belt, għalhekk niltaqgħu ma' isimhom f'waqtiet u ġrajjiet tal-lokal, xi drabi wkoll f'mumenti li jnisslu tbissima bhal meta wieħed ilissen 'Viva San Filep la x-xitan irid hekk'l Ma' Santa Katarina għandna wkoll frażi li setgħet instemgħet l-ewwel darba fiż- Żejtun meta s-Surmast Grazio Diacono rawwem orkestra fl-1837 u allura fil-festa beda jinstema' wkoll il- ħoss tal-mużika. Hekk jgħidu li tnisslet l-għajta 'Santa Katarina, zinn zinn zinn'l Charles Coleiro rabat ismu mal-kultura u l-wirt nazzjonali ta' pajjiżu. Huwa magħruf għall-ħidma tiegħu b'riżq l-Ilsien Malti u għas-sehem li tana fit-tixrid tal-kultura fi programmi letterarji l-aktar fuq il-mezzi tax- xandir. Bosta xogħlijiet tiegħu dehru fl-antologiji ewlenin ta' versi u proża. Uħud mill-poeżiji tiegħu inqalbu għall-Ingliż u għat-Taljan. Huwa ko-fundatur u l-ewwel President tal-Moviment Qawmien Letterarju u f'dawn l-aħħar snin membru tal-Kumitat Festi Nazzjonali u tal-Bord tal-Festival Nazzjonali tal-Logħob tan-Nar. L- aktar programmi sinonimu ma' ismu kienu dawk li ppreżenta u pproduċa għat-televizjoni bħal Wirt Artna, l- Għana Malti, programmi dwar il-festi taghna fuq TVM u l-programm 'Forcina' fuq Net Tv. Charles Coleiro huwa fuq kollox ħabib sinċier taż-Żejtun. IX-Xalata Popolari ta' l-Għada tal-Festa mal-Każin Beland Tluq fis-1.00p.m. minn wara l-Knisja Biljetti mill-Każin Beland Sta, (Katarina COM Għaqda Mużikali Beland e Żejtun e Festa 2005