Kull xirka jeħtiġilha, minn żmien għal żmien, iddur dawra magħha nfisha ħalli tara hijiex tabilħaqq taqdi l-ħsieb li għalih inġabret flimkien. Għax iż-żminijiet jinbidlu u aħna nitħarrku magħhom. 'Tempora mutantur et n0s mutamur in illis' jgħallem it-tiġrib tal-ħajja sa mill-eqdem żmien. Malta rat tqanqila liema bħalha meta t-Tabib Filippo Sceberras sejjaħ Assemblea Nazzjonali fl-1919 fil-'La Giovine Malta', il-Belt, sabiex il-Maltin ifasslu proġett ta' Awtonomija. Din seħħet fl-1921. Kien żmien muftieħ għall- istorja ta' Malta. Ġużċ Muscat Azzopardi, l-ewwel president tal-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti kellu sehem kbir fil-mixja tal-ġrajjiet ta' dik l-Assemblea Nazzjonali. B' għaqlu u b'ħiltu, għaddiet tiegħu fejn jorbot l-ilsien Malti, fi żmien bikri meta l- Malti kien għadu barrani għal kollox fil-ħajja Maltija. Kellu jgħaddi qrib nofs seklu sabiex fl- 1964. Malta Indipendenti tagħraf il-Malti bħala l-Ilsien Nazzjonali ta' Malta. Fl-1920 twieldet Il-Għaqda tal-Kittieba tal- Malti, illum nafuha bħala L-Akkademja tal- Malti. Minn dak in-nhar sal-lum, bit-tiela' u bin-nieżel, ix-xirka baqgħet tgħix. U ħadd ma jista' jiċħad li, għalkemm sa l-1939 il-Għaqda sabet min jinbixha, kif tgħallem l-istorja, madankollu, kemm bis-sabar u kemm bil- għaqal ta' min kellu f'idejh it-tmexxija tal- Għaqda fl-imgħoddi mal-mixja tas-snin, l- Akkademja tal-Malti tnexxielha tagħmel il-ġid u tgawdi rispett. ' IL-MALTI Il-Qoxra: Disinn ta' xebba ta' razza sewda. Willie Apap (1918-1970) Ħajr lill-Kuratur tal- Mużew ta' l-Arti Disinn mill-Koperattiva Qutlook, 1999. Mitbugħ mill-Universitv Press, 1999. Ir-rispett ma jiġix waħdu. Trid taħdem għalih. Il-fatti ta' l-istorja jgħallmuna li, ikollhom ghaqal u ħeġġa kemm ikollhom imseħbin ta' xirka letterarja, il-ħajja tal-lum f'Malta tfakkarna li membri ta' xirka, aktar u aktar xirka kulturali, jeħtieġ ikollhom f'idejhom il-għodda sabiex jaslu għal dak li jiġborhom flimkien, Mhux għajb, jewwilla, li gvernijiet barranin iwennsu u jżommu ħajjin istituti kulturali ġewwa Malta meta ebda gvern Malti mill-1964 sal-lum għadu ma ħaseb ħalli Malta jkollha 'Dar il-Malti' fejn il-kultura Maltija tixxettel, tissaħħaħ, tikber u tixtered7 Ix-xirkiet letterarji tal-Malti jistħoqqilhom isibu min inewlilhom dik ir-rifda ta' spalla li tissarraf f' għajnuna serja u konkreta. Tibqa' mnixxef kif f'dil-gżira — nazzjon li fl- Estmi ta' sena waħda jisboq nefqa ta' Lm650 miljun, għad ma wasalniex ħalli naraw tieqaf fuq . saqajha 'Dar il-Malti'l Għadda żmien biżżejjed mill-1964 sabiex dak li trodd il-Kostituzzjoni tar-Repubblika ta' Malta, Malta troddu lejha nfisha b'fatti bħalma gvernijiet barranin jagħmlu f'Malta għall-kultura lingwistika tagħhom. L-imseħbin ta' l-Akkademja tal-Malti għandhom ukoll id-dmirijiet tagħhom kemm lejn il-ħsieb u l-fehma ta' Akkademja u kemm lejn il- membri l-oħra. Jeħtieġ jaħdmu annuna u jfittxu tabilħaqq il-ġid tal-kitba letterarja bil-Malti. Jekk dan kollu ma jagħrfux jaqduh, ibatu huma u tmur minn taħt il-kultura Maltija. Għax jekk Malta bir- raġun kollu tistenna ħwejjeġ xierqa u ta' ġid mill- politiċi tagħha, daqstant ieħor Malta titlob ħsieb safi u xogħol serju minn kull min iwennes l-ilsien Malti bħala għajn ta' ġid pubbliku. CHARLES BRIFFA L-Awto-Ġudizzju Kliem bil-Malti fi Priedka bit-Taljan Insellmu lil… CARMEL CALLEJA Ewnuki Is-Sewwa Sagrifiċċju OLIVER FRIGGIERI Ħajku P.GALEA CURMI Jesu Dulcis Memoria Ibqa' int Miegħi PATRI MIKIEL FSADNI Priedka bi Kliem u Siltiet bil-Malti Qadim tt Mirqum MANWEL MIFSUD Ir-Regoli tal-Kitba tal-Malti LILIAN SCIBERRAS L-Aħħar Għalqa J.ZAMMIT TABONA Għal Ġorġ Pisani