Għaqda Mużikali Imperial - il-Me/lieħa Festa 2020 It-telfa ta' xi ħadd li tkun taf, huwa mument ta' diqa, imma meta titlef lil xi ħadd li tkun ilek tafu snin twal, li ssibu qrib tiegħek, onest u ġenwin fil-ħsibijiet u l-pariri tiegħu, u li dejjem xtaqlek il-ġid daqs kemm xtaq lilu nnifsu jekk mhux aktar, id-diqa tat-telfa tkun ħafna u ħafna aktar. B'dan il-ħsieb nixtieq li nsellem il- memorja tas-Surmast Joseph Nazzareno Sammut. L-ewwel darba li ltqajt miegħu kien 'il fuq minn erbgħin sena ilu meta kont mort kunċert flimkien ma' missieri mal-Banda San Pio X ta' Ħal Lija. Niftakar tant tajjeb l-intruduzzjoni ta' missieri, Alla jaħfirlu, 'dan huwa s-Surmast).N. Sammut li kiteb il-marċ numru … li għandna (il- Banda Imperial) fis-sett tal-marċi ta' din is- sena.' Wara numru ta' snin erġajna ltqajna meta dħalt indoqq it-trumbetta mal-Kor u Orkestra Maria Bambina fejn Mro Sammut kien idoqq ukoll it-tuba. Ftit taż-żmien wara li dħalt mal- Kor u Orkestra Maria Bambina, Ronnie Sultana bil-mod tipiku tiegħu, beda jħeġġiġni biex inkompli bl-istudji mużikali tiegħi u kien kellem lil missieri biex mill-aktar fis nibda nieħu l- lezzjonijiet tat-teorija mas-Surmast Sammut. Kien il-bidu ta' ħbiberija ġenwina mas-Surmast Sammut ta' madwar erbgħin sena. Niftakar tajjeb meta flimkien ma' ħafna oħrajn, tani l-kuraġġ meħtieġ biex inkompli ndoqq u nistudja l-mużika f'mument diffiċli meta ġie nieqes missieri għal għarrieda. Ħeġġiġni u inkoraġġieni biex ningħaqad bħala mużiċist mal-Soc. Nazionale La Valette, dak iż-żmien taħt Mro Joseph Sammut (surmast bravu u ddixxiplinat ħafna) biex nikseb esperjenza kemm bħala mużiċista kif ukoll fid- direzzjoni. Kien huwa li tani l-ewwel esperjenza, u bħali lil mużiċisti żgħażagħ oħra Melleħin fit-tieni nofs tas-snin tmenin, li ndoqqu f'ensemble bit-twaqqif Brass Quintetu aktar tard bil-Brass Ensemble. Ma kinitx faċli għalih li jagħmel l-arranġamenti kollha huwa. Xogħol li ħadlu ħafna ħin u enerġija imma li għamlu bil-qalb. Niftakar meta ġejt mitlub biex inkun għalliem Assistent Imperial u aktar tard Surmast tal-istess banda, u tant ieħor meta nħtart għalliem u aktar tard Direttur Mużikali tal-Banda Prekursur tax- Xewkija Għawdex, kont tlabt il-parir tiegħu fost ta' oħrajn. Nistqarr li mhux biss inkoraġġieni, imma offrieli kull għajnuna li jista' jagħtini. Ma kienx diskors fieragħ jew għal kirjanza, tant li kien jiġi jarani nidderieġi programmi mużikali u wara dejjem jagħtini l-opinjoni tiegħu. Meta kien jinduna li kwazi nkun qed negħreq bix- xogħol, minn jeddu kien jiġi u joffrili l-għajnuna, l-aktar jagħmilli l-kopji tal-mużika. Kellu kitba pulita u sabiħa. Qatt ma smajt l-ebda bandist igerger fuq il-kitba tiegħu. Qattajna sigħat twal niddiskutu suġġetti dwar il-mużika, waqt li nkunu sejrin għall-provi jew servizzi, kemm bil-karozza jew waqt it- L-awtur flimkien mal-preżentatur ta' 'Marċifest' Daniel Vella u s-Surmast Sammut (Ritratt: Daniel Vella) traġitt bejn Malta u Għawdex. Kien hemm waqtiet li qbilna u waqtiet oħra li ma qbilniex u ġieli argumentajna wkoll, imma dejjem irrispettajna l-opinjoni ta' xulxin. Membri tal- Kumitat u bandisti tal-baned li tagħhom kien Surmast Direttur, jiġifieri tal-Banda San Ġużepp ta' Għajnsielem, Għawdex, u dik ta' Marija Reġina tal-Marsa, ġieli tarrfuli kemm kien jieħu x-xogħol bis-serjetà. Niftakru waqt il-lezzjoni b'daqqa ġentili tipikament tiegħu fuq il-kustilji tal-lemin, jwissini li kulma nagħmel irrid nagħmlu sew, inkella aħjar ma nagħmel xejn. Kien jgħidli li din kienet waħda mill-ħafna tagħlimiet li ħa mingħand il-Brothers ta' De La Salle u mid-Dockvard School fiż-żmien it-Tarzna tal-Ammirall, Minbarra li kien Surmast Direttur ta' żewġ baned u dderieġa kemm -il darba il-Banda tat- Tarzna (fejn kien jaħdem), is-Surmast Sammut kiteb għadd ta' xogħlijiet mużikali, l-aktar kompożizzjonijiet għall-banda. Hemm minnhom diġà ġew esegwiti minn diversi baned waqt li hemm għadd ieħor li għadhom qatt ma nstemgħu. Forsi ftit huwa magħruf li is- Surmast Sammut kien idoqq strumenti oħra minbarra it-tuba. Kien idoqq il-pjanu u l- kitarra, tant li għal numru ta' snin huwa kien membru tal-grupp 'Gira Sole'. Għal snin twal is-Surmast Sammut għallem il-mużika lil għadd kbir ta' studenti, kemm fil- każini tal-banda fejn huwa serva kemm bħala Assistent Direttur Mużikali u Direttur Mużikali, kif ukoll privatament. It-tagħlim tal-mużika kien għal qalbu wisq. Kien jagħmel sigħat twal jgħallem il-mużika kemm fil-każini u kemm privat. Kellu paċenzja enormi. Qatt ma għamel għall-flus, imma l-interess tiegħu kien li kull student jimxi 'l quddiem. Kien ikun kburi immens meta jara l-istudenti tiegħu jirnexxu. Fost l-aħħar studenti li għallem kien hemm it- tifel tiegħi u n-neputi tiegħu Samuel. Wiċċu kien jixgħel meta kien jarah idoqq it-trumbun, waqt li b'nofs ċajta dejjem kien itarraflu kelma ta' ġid. Bħal kull wieħed minna li għażilna karriera mużkali, is-Surmast Sammut fil-karriera mużikali tiegħu, iffaċċja sfidi, kellu għadd ta' suċċessi kif ukoll diżappunti. Wara kollox din hija l-verità ta' kull wieħed minna, li aħna involuti f'dan il-mestier. Għalkemm is-Surmast Sammut għadda għal ħajja aħjar nhar l-4 ta' Marzu 2020, għadna Ikoll ngawdu mill-ħidma mużikali tiegħu. Uħud mill-mużiċisti li huma involuti fit-tliet għaqdiet mużikali Melleħin, flimkien ma' oħrajn kemm Melleħin u kemm mhumiex, jafu l-karriera mużikali tagħhom lis- Surmast Sammut. Għalhekk kienet xierqa t-tislima li ngħatatlu waqt il-funeral tiegħu. Din it-tislima kienet wirja ta' apprezzament ta' dak kollu li s- Surmast Sammut għamel fil-qasam mużikali matul ħajtu, miegħi l-ewwel wieħed. Ta' dan jiena grat ħafna u ħafna lejh. Il-Mulej jagħtih il-mistrieħ ta' dejjem.