Laqgħa Ġenerali — 24 ta' Frar, 1974. META ippreżentajt l-ewwel rapport amministrattiv tiegħi, f'isem l-Akkademja tal-Malti, tliet snin ilu, kont għidt F. n-nota karatteristika, minn vers għall-ieħor, kellha tkun waħda ottimista. Dan l-iżjed, mhux għax fi ħdan l-Akkademja kienu twieldu ġrajjiet li għamlulna ġieh iżda għaliex l-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti setgħet tara li dak li nżera' ħamsin sena Ilum rabba għeruq qawwija. L-ortografija ta' l-Għaqda u Lsienna mhux biss daħlu fil-qalb u r-ruħ tas-Soċjeta' Maltija iżda l-istess kittieb Malti beda jsib ukoll in- niċċa tiegħu fost il-poplu, u ma jingħaddux il-kittieba ġodda li ħarġu jwarrdu fi ġnien artna b'xogħlijiet li qatt daqs dan l-aħħar ma raw il- bibljotekti tagħna. Iż-żmien ikreh kien għadda u t-taqtiegħa biex il-Malti jitgħam- med bħala Isien uffiċjali u magħruf mill-Awtoritajiet issa kienet in- temmet. Dan għaliex il-poplu li wirtu riedu. B'riżq ħażin iżda, il-folja tidher li nqalbet: dan l-aħħar intbaħna (forsi ftit tard) li ħtija l-injuranza u n-nuqqas ta' tagħlim, l-egħdewwa ewl'ena tagħna issa saru l-mezzi ta' komunikazzjoni li qed jilħqu l- poplu b'teoriji oħra. Għax għalkemm il-Malti daħal kullimkien, l-orto- grafija li rebħet l-għarfien tal-kbar qed tistaħba fid-dell tal-progress u l-idjoma Maltija hi mkaxkra bil-qari ta' ġenerazzjoni ġdida l. għallmuha taqra u taħseb b'ilsien barrani. Dawn il-problemi ħassbu bis-sħiħ 'il-Kunsill il-ġdid li daħal biex ikompli l-ħidma ta' l-ewwel mexxejja ta' l-Akkademja fosthom il- mibki Ninu Cremona u waħda mill-ħidmiet Ken is-Seminar għall-Ġur- nalisti dwar 'Il-Malti' fil-Ġurnaliżmu' li fih ġiet imfissra l-qagħda tal- Malti llum fil-ġurnaliżmu u x-xandir u kif dawn jistgħu jgħinu biex l-Ilsien Malti jasal iżjed Malti għand il-Maltin, Dan is-seminar kellu jkun l-ewwel minn sensiela ta' laqgħat biex tarġa wara tarġa nerġgħu nerfgħu Ilsienna fuq il-pedestall li jixraqlu. RAPPORT AMMINISTRATTIV 39 Ta' min isemm', hawnhekk, li l-aħħar ħidma ta' dan il-Kunsill kienet it-tħejjija għal-laqgħa oħra li torbot ma' ta' qabilha. Sadanittant, il- membri akkademiċi kellhom l-okkażjoni jiltaqgħu flimkien, f'laqgħa ġenerali li saret iżjed km'eni dan ix-xahar biex jaraw iżjed mill-qrib il- problemi dwar il-kitba tal-Malti illum, b'riferenza speċjali għall-orto- grafija u l-vokabularju. Kollox ma' kollox ma nistgħux ngħidu li kemm l-ewwel seminar kif ukoll il-ħidmiet l-oħra F' l-Akkademia fasslet u xerrdet f'dawn l- aħħar sentejn ta' dan il-Kunsill ma wrewx imqar merżuq ġdid ta' tama għal ġejjieni isbaħ. Forsi wieħed jithenna ikun jaf għalkemm għall- oħrajn dan mhux sigriet, li uffiċjali tal-Kunsill u membri oħra ta' l-Ak- kademja qegħdin jaħdmu tninn wara l-kwinti biex isewwu dawn l-għel- tijiet fl-oqsma kollha u nistgħu ngħidu b'wiċċna minn quddiem li din il-ħidma qiegħda tagħti frott. Uffiċjalment, imbagħad, l-Akkademja tgawdi l-fiduċja ta' l-Awtori- tajiet Ċivili li jqisuha kif jixraq, il-korp akkademiku li għandu f'idejh il-ħarsien ta' wieħed mill-ilsna ta' l-Istat kif tgħid l-istess Kostituz- zjoni. Dan l-għarfien ġie msaħħaħ bil-pubblikazzjoni ta' dan il-Kunslil fil-Gazzetta tal-Gvern u b'rappreżentanza m'Il-Akkademia f'Kumitati u Bordijiet Governattivi, fosthom dak għall-għoti ta' premijiet għall- aħjar kotba bil-Malti tas-sena. Ta' min iżid ukoll li l-Akkademja qed tieħu sehem ukoll fil-Kunsill tas-Soċjetà ''Din l-Art Ħelwa' biex tħares l-interessi ta' Lsienna, Fuq l-isfond ta' għarfien uffiċjali, nieħdu pjaċir inniżżlu fid-djarju ta' dawn l-aħħar sentejn l-ewwel riċeviment mogħti mill-E.T. il- Gvernatur Ġeneralt u Ladv Mamo, għall-kittieba Maltin. L-E.T. kien f'kuntatt u f'konsultazzjoni mal-President u s-Segretarju ta' l-Akka- demja dwar l-istedina lill-kittieba tal-Malti u għal tagħrif dwar il-ħid- miet tagħhom. L-Akkademja ġiet mistiedna wkoll mid-Dipartiment ta' l-Edukaz- zjoni biex tara l-manuskritti bi tħejjija għall-kotba tal-Malti fl-Ediz- zjoni ġdida li ħierġa għall-istudenti tal-iskejjel tal-Gvern, Is-Sur F.X. Mangion f'isem l-Akkademja ressaq rapport dwar is-siwi letterarju tal-kitbiet li ser jidhru. Sehem ieħor siewi kellha l-Akkademja fit-twaq- qif tal-Kunsill Ċentrali tal-Malti u fuq xewqa 1a' l-istess Għaqdiet, il- President tagħha għandu r-riedni f'idejh. Meta niġu għall-ħidmiet li saru f'dawn it-22 xahar li fihom il-Kun- sill iltaqa' 26 darba, wieħed iqiegħed mal-bqija ġa msemmija: il-Kon- kors Nazzjonali tad-Drama H tnieda bil-għajnuna finanzjarja tad-Ditta Rothmans ta' Pali Mall u li nistgħu ngħidu kixef orizzonti ġodda fil- qasam tad-dramm Malti u għen biex il-kittieb tagħna jitla' tabilħaqq 40 IL-MALTI fuq il-palk Malti; il-Laqgħat ta' Qari minn membri akkademiċi li saru fit-Teatru Manoel; u fl-istess Teatru wkoll sehem l-Akkademja fil-Pro- gramm li fakkar gheluq il-50 sena mill-kitba ta' l-Innu Nazzjonali, L-organu ta' l-Akkademja 'Tl-Malti' ra wkoll titjib għall-aħjar u b'ħidma wtieqa irnexxielna n'bdew ngħadduh lill-qarrejja iżjed qrib iż- żmien ta' kull ħaraġ minn dari. B'danakollu, fil-mixja li terraqna f'dawn ix-xhur ma rridux ngħidu li Itqajna biss ma' oqsma jfewħu bil-ward. Ix-xewk u l-għollieq nibtu wkoll. Il-qagħda finanzjarja, b'ex insemmu wħud, għalkemm tjiebet bil-ħidma tal-Kunsill u bl-għainuna siewja tat-Teżorier, kif wieħed jista' jara mir-rapport tiegħu, l-Akkademja għadha ma rċevitx is-sus- sidju ta' £M30 li kien jagħtiha l-Gvern fl-imgħoddi, u li dwaru għadna fi. trattattivi mal-Min'stru; u bl-stess problema u n-nuqqas ta' fondi f'moħħna, inżidu li l-Kunsill kellu iżjed minn darba jfakkar fid- dmir tal-membri dwar il-ħlas tas-sħubija. Dieqa oħra li ġarrabna kienet it-telfa ta xi membri akkademiċi, għaliex għalkemm ingħaqdu magħna wħud mill-aħjar kittieba magħ- rufa għall-pinna tagħhom u sehemhom fis-soċjetà fosthom l-Onor. Min- istru Pawlu Xuereb, il-mewt ħasdet minn fostna tnejn minn sħabna; is-Sur Emanuel Anthonv Scalpello Borg, kittieb anzjan u s-sur Pawlu Cachia li: b'ħeġġa kbira għadni niftakru jieħu l-kariga ta' Segretarju Propaganda f'dan l-istess Kunsill. Qegħdin ngħixu f'dinja ta' kuntrasti u għalhekk it-tiżwiq ta' del- lijiet u dija f'dan il-kwadru ta' ħidma kulturali issa jeħduna lejn ilwien isbaħ. Ħassejna d-dmir li nressqu għall-għotja tal-midalja tal-mertu mogħtija mill-Konfederazzjoni tal-Kumitati Ċiviċi, lill-President li għal dawn l-aħħar 32 sena kien fir-ras ta' l-Għaqda. Il-ġieh li ngħata lil Prof. Ġuze' Galea kien ċert'fikat sabiħ għall-Akkademja tal-Malti li tatu l-okkażjoni jaħdem fil-mergħat wiesgħa ta' jedd il-Malti. F'egħluq dan ir-rapport ma nistax ukoll ma nroddx ħajr lilu għat- tmexxija għaqlija ta' l-Għaqda; lill-Kunsilli li tani l-għajnuna kull meta kont neħtieġha u l-iżjed lill-Ass'stenta Segretarja, is-Sinjorina Marv Rose Gatt, li meta dmirijiet oħra begħduni għal xi żmien mill-kariga tiegħi daħlet fil-post tiegħi b'ħila kbira. Dan ir-rapport huwa mera ta' dak fi ġara f'dawn l-aħħar sentejn. Meta wieħed iħares lejh jista' jilmaħ xbihetu — bis-sabiħ u l-ikrah li għandna. Hemm iżda tama qawwija li l-ġejjieni għad juri xbihat isbaħ li għandhom ikomplu huma x-xogħol fejjiedi li nbeda mill-ftit 50 xitwa ilu. CHARLES COLEIRO Segretarju Onor.