Minn Ġrajjiet Beltna: 38 L-ARĊISQOF MAWRU CARUANA F'GĦELUQ IL-50 SENA MILL-MEWT TA' ISQOF LI DAĦAL FL-ISTORJA TA' L-ISLA Fid-19 ta' Diċembru 1943, wara marda li fl- aħħar żmien kidditu ħafna, miet l-isqof Mawru Caruana, li kien ukoll Arċisqof titulari ta' Rodi. Tul din is-sena li tfakkar il-ħamsin anniversarju mill-mewt tiegħu, bil-kemm għadda minn moħħ xi ħadd biex jitkellem jew jikteb fuqu. Madankollu, bosta huma l-għaqdiet jew parroċċi ta' Malta li kellhom rabtiet miegħu. Jistħoqglu li. jitfakkar iżjed. B'sens ta' gratitudni, l-Isla tiftakar f'dan l- Arċisqof li ħabbha, u li daħal f'ċelebrazzjonijiet li ma ntesew qatt. Is-Supplika għall-Inkoronazzjoni Il-benedittin Dom Mawru Caruana ġie kkonsagrat Isqof ta' Malta fl-10 ta' Frar 1915, fil- bażilika Rumana ta' Santa Maria in Trastevere, mill-Kardinal Raffaele Merrv Del Val. Malli ħa f'idejh it-tmexxija tad-djoċesi ta' Malta, fiż-żmien diffiċli ta' l-ewwel gwerra dinjija, malajr ħafna mill-Isla bdew imorru għandu biex jitolbuh jaqbeż għalihom ħalli l-istatwa għażiża ta' Marija Bambina tiġi nkurunata. Kien żmien l-Arċipriet Dun Ġużepp Adami. Imma kien diffilċi li l-Isqof jgħinhom. Sakemm damet sejra l- gwerra, ma kienx possibbli li jaħsbu bis-serjetà f'din is-supplika. Imma d-devozzjoni lejn Marija Bambina fi żmien il-gwerra kienet iżjed kbira. Madankollu, l-istatwa ma kenitx qed toħroġ purċissjoni lanqas nhar il-festa. Il-festi kollha kienu sospiżi. Ftit wara li spiċċat il-gwerra u l-ħajja bdiet ġejja għan-normal, l-Arċisqof Caruana nnifsu għamel is-supplika lill-Papa Benedittu XV biex dik l-istawa tiġi nkurunata. Kien hemm fl-Isla dak li titlob il-Knisja għall-Inkoronazzjoni: qedem ta' l-istatwa, devozzjoni li kienet ilha s-snin, u fil-knisja l-istawa kienet meqjuma bil-qima kollha li tixirqilha. Fl-Isla għall-Qari tad-Digriet Is-supplika saret fl-1920, u ntlaqgħet malajr. Kulħadd baqa' mistagħġeb. Id-digriet ta' l- Inkoronazzjoni jġib id-data tal-1 ta'Mejju 1920. Wasal Malta fis-7 ta' Mejju. Il-Ħadd, 23 ta' Mejju, l-Arċisqof Caruana ġie l-Isla biex, fil-preżenza tiegħu, inqara solennement dak id-digriet. Id-digriet inqara minn fuq il-pulptu minn Mons. Manwel Vassallo. Wara diskors mill- Monsinjur, l-Arċisqof Caruana ntona t-Te Deum bħala radd il-ħajr lil Alla. Fil-Ġieh tal-Bażilka Bis-saħħa tal-benedittin Dom Mawru Inguanez u ta' Dun Goffred Lubrano, l-Isla kienet qed ikompli f'paġna 17 L-ISLA — Ħarġa Speċjali 15 (Ikompli minn paġna 15) titħabat ukoll għall-ġieh ta' Bażilika. L-Arċisqof Caruana wegħedhom li kien se jagħti l-appoġġ tiegħu fir-rikors li kien se jsir lis-Santa Sede. Fil-fatt, fis-27 ta' Settembru 1920, l-Arċisqof laqa' minn idejn id-delegazzjoni tal-kapitlu r-rikors ħalli hu nnifsu jibagħtu Ruma, u jżid miegħu relazzjoni ta' Apprezzament dwar il-Knisja Parrokkjali u Kolleġġjata ta' l-Isla. Nafu li d-digriet tal-Bażilika ħareġ fit-3 ta' Tannar 1921. Id-Delegat għall-Inkoronazzjoni L-Inkoronazzjoni tal-Bambina ma hix bħala dik ta' xi kwadri ta' l-aħħar żmien. Ma saritx sempliċement b'dikjarazzjoni ta' Isqof. Id-digriet ħareġ f'isem il-Kapitlu tal-Vatikan. Il-Vatikan iddelega lill-Arċisqof Mawru Caruana biex ikun hu li jqiegħed il-kuruna tad-deheb fuq ras Marija Bambina. Dan kien se jkun fl-4 ta' Settembru 1921. Dak in-nhar ta' l-Inkoronazzjoni, l-Arċisqof ġie akkumpanjat proċessjonalment minn San Filippu għall-Bażilika biex, filgħodu, iqaddes fil-parroċċa. L-omelija tiegħu f'dik il-għodwa kienet mimlija entużjażmu. In-nies ta' l-Isla semgħu lill-Arċisqof Caruana jirrakkonta kif, għalkemm imwieled il-Furjana, kien għadda tfulitu ġo l-Isla. Kien fl-Isla li Alla wrieh li kien qed isejjaħlu biex jidħol fost il-benedittini. Minn din il-belt, hu siefer lejn l-Iskozja biex jibda l- ħajja kkonsagrata 'l Alla bħala reliġjuż. Żgur li ma kienx joħlom li kellu jerġa' lura lejn Malta, u Alla jagħtih dik il-grazzja li jkun iddelegat mill-Papa ħalli jinkuruna lill-Bambina. Kuruna fuq ras il-Madonna Fl-4 ta' Settembru, wara nofs in-nhar, l-Arċisqof Caruana mexxa l-purċissjoni mill-Bażilika sax-xatt ta' l-Isla. Assistit mill-Isqfijiet Giovanni Camilleri u Angelo Portelli, l-Arċisqof qiegħed il-kuruna fuq ras il-Bambina, b'xhieda ta' l-imħabba li l-maltin u fuq kollox is-sengleani għandhom lejha, u b'wegħedha li jibqgħu jqimuha bħala r-reġina tagħhom. L-Arċisqof bies il-bambina u għamel id-diskors ta' l-okkażjoni. , Iżjed tard, sar altar biex jitqiegħed quddiem il-Bambina meta tkun armata fil-knisja. L- Arċisqof Caruan ma kienx favorevoli li fuq dak l-altar isir il-quddies. Ma ntlaqgħux ir-rikorsi tal- 1935 u 1936. Imma, wara rikors ieħor tal-1937, is-senglean Mons. Emmanuele Galea, bħala segretarju djoċesan, weġibhom li l-Arċisqof Caruana qatgħalhom xewqithom. Il-quddies baqa' jsir dejjem fuq l-altar ta' quddiem l-istatwa. Fl-aħħar żmien ta' ħajtu L-Arċisqof Caruana deher kemm-il darba l-Isla għall-okkażjonijiet diversi. Kien jigi jamministra s-sagrament tal-Griżma lit-tfal. Kienu jarawh għal xi funzjoni fi żmien il-Bambina. Fl-1931, il- Kungress Ewkaristiku parrokkjali għalaq fis-7 ta' Ġunju permezz ta' purċissjoni mmexxija mill- Arċisqof. Ingħatat il-barka sagramentali minn taħt tribuna armata fi triq il-Vitorja. Il-missjoni popolari tal-1932 għalqet, fil-31 ta' Jannar, b'diskors li sar mill-Arċisqof. Fl-1940, l-Arċisqof Caruana għażel, għall-aħħar darba, l-Arċipriet għall-parroċċa ta' l-Isla. Madankollu, xi ftit problemi kien hemm ma' l-Arċisqof Caruana. Hu kien id-delegat tal-Papa biex jesegwixxi wkoll l-ittri appostoliċi tal-bażilika. Imma, għalkemm il-bażilika ta' l-Isla ġiet mogħtija l-privileġġi kollha li jgawdu l-bażiliki Minuri ta' Ruma, l- Arċisqof Mawru Caruana ma esegwiex din il-parti tad-digriet għaliex beża' li jinqala l-inkwiet ma' Kolleġġjati oħra. Jibqa' fatt ċert li l-Arċisqof Caruana ħabb tassew lill-Isla. Dan utieħ b'ħafna modi. Mhux biss daħal fiċ-ċelebrazzjonijiet l-iżjed kbar ta' dan is-seklu, imma tul l-episkopat tiegħu għażel lill- ikompli paġna 19 L-ISLA — Ħarġa Speċjali 17 (Ikompli minn paġna 17) aħjar membri tal-kleru ta' l-Isla biex jibgħathom bħala rgħajja ta' għadd ta' parroċċi ta' Malta. Insemmu biss li, bħala segretarju djoċesa, hu poġġa fil-qrib tiegħu lil Dun Manwel Galea, u lil dan is-sengelan maħbub minn kulħadd, l-Arċisqof Caruana pproponieh lil-papa Piju XII biex jagħtihulu bħala awżiljarju tiegħu fit-tmexxija tad-djoċesi. L-Isla kellha l-ġieh li tgawdi lill-isqof Galea għaliex dan sar Isqof fl-1942, bil-proposta ta'l-Arċisqof Caruana. Għalhekk, anki jekk Malta ftit jew xejn ftakret f'dan l-Arċisqof li mexxieha fi żmenijiet diffiċli, jixraq li l-isla ma tinsiehx għax hu ħabbha tassew. Ġina) Ordna issa l-video u ritratti b'fotografu professjonali għall-tiġijiet, griżma, preċetti ukull okkażjoni oħra. Barra minn bekk fil-ħanut issib kull ma tinħtieġu bħal: affarijet għall-iskola, ħwejjeġ, ġugarelli, fwejjaħ u ħafna u ħafna affarijiet oħra. L-ISLA — Ħarġa Speċjali 19