Is-Sibt 10 ta' Diċembru 2016 MILL-ISTORJA TAT-TIĠRIJA TAL-VITORJA -intervista tal-lum se tlaqqagħna ma' Kieli Degiorgio - esk- president tal-Kumitat tar- Regatta, ex-membru. ta' l-Assoċjazzjoni tar-Regatta u Qdif ieħor u wieħed minn ġemgħa ta' ħabrieka Seng- leani li wara l-gwerra organ- izzaw mill-ġdid id-distrett tal-Isla. Din l-intervista nista' ngħid li saret biċċa biċċa, fi żminijiet differenti għaliex kull darba li kont niltaqa' miegħu, dejjem konna nit- kellmu fuq aspetti differenti, iżda b'xi mod jew ieħor kliemna finalment kien jaqa' dwar is-sehem tiegħu fir-Re- gatta Nazzjonali. Min segwa din is-sensiela ta' intervisti, naħseb osserva li Kieli l-Favett jissemma' kemm id-darba għaliex bar- ra li ta sehem kbir lill-Isla fit- Tiġrija tal-Vitorja, kien ukoll wieħed mill-pijunieri ta' l-Assoċjazzjoni tar-Regatta, flimkien ma' Mattv Grima, Anton Cassar, Nazju Grima u oħrajn. Mill-intervista ta' Kieli Degiorgio se nislet ftit siltiet fejn huwa jitkellemu dwar is-sehem tiegħu u tal-Isla fir-Regatta Nazzjonali. Meta staqsejt lil Kieli jekk jiftakarx tajjeb it-tiġrijiet ta' qabel il- gwerra, ħares lejja, u wara pawsa qasira rrispondini hekk: 1. dażgur li niftakar, u jien ħadt sehem fihom … niftakar li l-Isla ta' kull sena kienet tkun armata tajjeb f'kull tiġrija, u li dejjem tat sfida qawwija lil Bormla u lil Birgu fis-snin 20 u 30, meta dawn iż-żewġ distretti kienu fl-aqwa tagħhom … niftakar ukoll li qabel il-gwerra, kont għandi tfal ħadt sehem ma' zijieti fil-Ferilli. Iz-zijiet tiegħi kienu dilet- tanti tad-dgħajjes, u peress f'dawk iż-żminijiet ma kienx hemm kumitati bħal-lum, huma kienu jieħdu ħsieb jorganizzaw id-dgħajjes kollha tal-Isla u jieħdu ħsieb il-preparamenti tagħhom għat-tiġrija. 'Tien kont inġerri fil-Feril- li, fiż-żmien meta tagħna kienu jġerru weħidhom — korsa li wara l-gwerra ppru- vajna. nerġgħu nagħtuha l-ħajja mill-ġdid, iżda sfor- tunatament : ma. sibniex koperazzjoni mid-distretti l-oħra. 'Fis-snin 30 aħna bdej- na nissaħħu … kien żmien meta Bormla kienet fl-aqwa tagħha, u kien hemm xi sena fejn kienet rebħet il-paljijiet kollha … l-uniku distrett li kien jisfidahom fl-opri l- kbar f'dik l-epoka kien il- Birgu, li kien armat tajjeb fl-opri l-kbar, speċjalment fid-dgħajjes ta' bl-Erbgħa .. U meta qed issemmi lil Birgu, wieħed ma jridx jin- sa jgħid li kienu l-qaddiefa tal-Birgu, li fil-korsa ta' Bl- Erbgħa kienu waqfu lid- dgħajsa 101 ta' Marsamxett, li kienet tirbaħ kull sena … ħadd ma kien jissemma' dak iż-żmien ħlief Marsamxett .. imbagħad daħlet Bormla, - lil dawn ħadd ma kien jirbħilhom, issemmi lil ħadd - huma kienu l-aħjar, iżda kif għedtlek, qabel Bormla u l- Birgu kien hemm Marsamx- ett. 'Rigward l-Isla, kif għedt llek, aħna konna armati tajjeb, tant hu hekk li ġieli La ażat Id-Dgħajsa tal-Midalji tal-Isla tidher quddiem id-dgħajjes tal-Marsa u l-Birgu fl-1952 ħadna sehem bi tliet dgħajjes tal-Midalji, bi tliet Ferilli u b'numru ta' Kajjikki twal .: il-Kajjikki żgħar, dawk li jissejħu tal-kopp, aħna kon- na nġibuhom minn Marsa- xlokk, iżda Bormla kellhom bil-gzuz minnhom … Semmejtli l-Kajjikki … tif- takar f'xi inċident partikolari li int kont involut fih7 'Iva … kif għedtlek, aħna konna tajbin ħafna f'din il-korsa u konna ppikati ħafna mal-ġirien tagħna .:: imma din il-pika kienet biss fit-tiġrija u xejn aktar .: jien niftakar każ fejn fih jidher ċar l-irġulija li kienet tispikka fost il-qaddiefa ri- vali … mela, biex ikun ġust fi kliemi, Bormla kienu taj- bin daqsna, bejna u bejnhom ma kienx hemm differenza -— niftakar, kelli xi 14-il sena jew ftit aktar, meta l-Kajjikk tagħha daħal ras imb'ras ma' dak ta' Bormla — illum ngħidu Photot Finish, iżda aħna konna għaddejnihom bi ftit — niftakar li l-poppier tagħna kien ċertu Karmenu li kienu jgħidulu l-Nikta . dak iż-żmien il-paljijiet kienu jittieħdu minn fuq il- lanċa, u tlajt jien għall-palju peress li dħalna l-ewwel, iżda wara ftit reġgħu sejħuli, ħaduli l-palju u tawni ieħor, imbagħad sejħu lil ta' Bormla u tawh lilhom …iżda dan il- qaddief instema' jgħid- dan il-palju mhux tana, u qabad il-palju u tefgħu fil-Kajjik tagħna … dik irġulijalll … Allura f'dak iż-żmien id-dis- trett ta' Marsamxett ma kienx armat tajjeb7 'Fis-snin 30, id-distrett L-ORIZZONT MINN FOMM IL-QADDIEFA U D-DILETTANTI (20) ta' Marsamxett ħa daqqa lura … kien jarma kull opra, iżda mhux daqsna ….. kif għedtlek, Marsamxett kien tajjeb fis-snin 20 u qabel, u bejna u bejnhom kien hemm rivalità kbira fil-Ferilli … fis- snin 30, Marsamxett kom- pla jiddgħajjef, iżda aħna l-kuntrajru, bl-ekwipaġġi li kellna komplejna nissaħħu b'tali mod, li fl-aħħar sentejn ta' qabel il-gwerra konna diġà qegħdin niddominaw il-korsa ta' bl-Erbgħa … il- gwerra waqqfet ir-Regatta, iżda meta reġgħet bdiet fl- 1951, aħna komplejna b'do- minanza assoluta tista' tgħid f'kull tiġrija … Kiel, int qed tgħidli li wara l-gwerra l-Isla bdiet tiddomi- na kull Regatta. Iżda huwa fatt magħruf li fis-snin 50 ma kinux jieħdu sehem id-distretti kollha …. l-Isla kienet fortu- nata li salvat xi opri tat-tġrija, waqt li distretti l-oħra tilfu tagħhom fil-gwerra. — Għidli, kif irnexxielkom torganizzaw mill-ġdid id-distrett u għaliex intom issemmu s-snin 50 bħala snin ta' glorja għall-Isla, meta inti taf li: l-parteċipazzjoni tad-distretti fir-Regatta Naz- zjonali kienet waħda fqira meta tippargunaha mat-tiġrijiet ta' qabel il-gwerra 'Meru li aħna salvajna xi opri waqt li distretti oħra tilfu kollox, iżda tinsiex li fl-ewwel edizzjonijiet tar- Regatta wara l-Gwerra aħna ma ħadniex sehem weħidna Magħna kienu ħadu se- hem sħiħ il-Marsa u l-Bir- gu, kif ukoll Marsamxett li pparteċipa f'xi tiġrijiet. 'Mill-1951 sal-1954, fiż- żmien l-Aggregate Cup, ir- Regatta kienet issir fuq bażi individwali. Wara li ġiet in- trodotta x-Shield, id-distrett l-oħra, tal-Kalkara, Bormla u aktar tard Marsamxett orga- nizzaw id-distrett mill-ġdid u bdew jieħdu sehem f'kull tiġrija tar-Regatta Nazzjon- ali. 'Iżda ejja għal mument ninsew id-distretti l-oħra u nitkellemu fejn tidħol Isla… wara l-Gwerra aħna konna armati tajjeb … kellna ħafna qaddiefa, u għalkemm ma nistax ngħid li kellna kumi- tat uffiċjali, aħna tal-Ponta, kif kienu jħobbu jsejħulna ta' fuq il-Vitorja, ħadna ħsieb norganizzaw. mill-ġdid id- distrett. 'Hawnhekk tajjeb li in- semmixiwħud mill-ħabrieka — li taw sehmhom, fosthom liz-ziju tiegħi Ġużeppi For- mosa (In-Niger) li ħadem u stinka kemm felaħ biex it- tiġrija terġa' tibda ssir wara l-gwerra, u saħansitra kien hu li kien ifittex lill-qaddie- fa biex jinżlu jaqdfu, Salvu Mizzi (il-Pajsu) li għalih it- tiġrija kienet l-akbar festa, Ġużeppi Formosa (is-Suss) li kien imgħallem tal-opri tal- baħar u ħadem ħafna fil-ma- nutenzzjoni tad-dgħajjes li kellna biex l-Isla terġa' tieħu sehem. f'kull korsa, Gustu Cachia (Battajola) li għalih l-Isla kienet kollox u kien jaf jorganizza, is-surmast Ċensu Borg, Pawlu Gaffarena ( Gi- doni), Salvu Grech u f'ħafna oħrajn li Ikoll xtaqu li l-Isla turi qawwietha. fit-Tiġrija tal-Vitorja — li aħna s-Seng- leani minn dejjem qisniha li hi tagħna.' (Ikompli f'ħarġa oħra)