Iż-żwiġijiet f'Birkirkara It-Tnedijiet u l-Atti Matrimonjali huma dokumentazzjoni interessanti ħafna għax jagħtu spjegazzjoni u idea aktar ċara ta' fatti li ġraw fl- istorja soċjali ta' pajjiż partikolari. Ir-reġistrazzjoni taż-żwieġ fil- parroċċa ta' Santa Elena, Birkirkara jmorru lura sa nofs is- Seklu 16.1 Sa l-ewwel nofs tas- Seklu 19 l-uniku reġistrar ta' twelidijiet, żwiġijiet u mwiet kienu jitniżżlu mill-Knisja. L- informazzjoni tkun x'aktarx fuq il-parroċċa u mhux fuq il-lokal. L-Atti Matrimonjali ta' bejn l- 1800 u l-1815, tal-parroċċa Santa Elena ta' Birkirkara, jirriflettu sewwa l-istorja diġa magħrufa tal-gżejjer Maltin. Dawn l-Atti, miktuba bil-Latin, jagħtu informazzjoni sħiħa fuq l-għarajjes u l-ġenituri tagħhom u fuq l-istat tagħhom f'dak iż- żmien partikulari. Bejn l-1800 u l-1820 il-Parroċċa ta' Santa Elena kellha f'popolazzjoni ta' madwar 5,000 persuna.Ż Dak iż-żmien, din il- Parroċċa kienet tinkorpora ukoll il-lokalitajiet ta' l-Imsida, Il- Gżira, Tas-Sliema, San Ġiljan, Santa Venera, San Ġwann u parti mill-Ħamrun… In-numru ta' żwiġijiet bejn l-1810 u l-1820 kien bejn 20 u 52 fis-sena. L- eċċezzjoni kienu is-snin ta' l- 1813 u l-1814, u nsibu li fl-1813 ġie ireġistrat l-inqas numru ta' żwiġijiet (15) u s-sena ta' wara l- akbar numru (79).5 Dan għaliex fl-1813 kienet faqqgħet il-pesta li ħasdet ħafna ħajjiet. Naturalment l-attività fl-irħula naqset ħafna u dan ifisser li ż- żwiġijiet naqsu wkoll- min kien se jiżżewweġ waqt imxija qalila tal-pestal Biss pattiet is-sena ta' wara meta l-pesta kienet waqfet, imma kienet ħalliet ħafna nies romol. il-kultura ta' dak iż-żmien u l- ħajja iebsa ma kinitx tippermetti li wieħed jibqa' armel jew armla. Għalhekk kienu jerġgħu jiżżewġu immedjatament. Dan kollu jiġi ppruvat meta jqis li minn 79 żwieġ li saru fil-parroċċa fl-1814, f'45 minnhom kienu hemm xi ħadd mill-għarajjes li kien armel jew armla.$ Osservazzjoni oħra interessanti fl-Atti Matrimonjali hija ż- żwiġijiet bejn persuni li kienu mill-parroċċa u dawk li kienux. L-Atti jispeċifikaw jekk il-persuni involuti fiż-żwieġ (mill-għarajjes sax-xhieda u anki ġieli sal- qassis li kien imexxi ċ- ċerimonja) jekk humiex mill- parroċċa jew le. Fl-1813 minn ħmistax-il żwieġ, tlieta minnhom kienu bejn għarajjes li xi ħadd minnhom kien minn barra mill-Parroċċa. Kien hemm iż-żwieġ bejn Giovanni Parnis minn Ħal Balzan u Caterina Borg minn Birkirkara fid-9 ta' Jannar, iż-żwieg bejn Marċ Ciappara minn Naxxar u Angela Zammit minn Birkirkara fil-15 ta' Mejju u ż-żwieg ta' Gaetano Cutajar mill-Belt Valletta (Parroċċa San Pawl) armel tal-mejta Bronica mill- Belt ukoll, ma' Concetta Cutajar minn Ħal Qormi,10 It-żwiġijiet bejn l-1813 u l-1815 huma mferrxa kważi bl-istess ammont is-sena kollha. Illum il-ġurnata ħafna żwiġijiet jiġu ċċelebrati bejn April u Ġunju. Fl-1813 l-aktar popolari kien Frar b'7. Fl-1814 l-aktar li kienu popolari kienu April(11), Mejju (12) u Ġunju (17). Ir-Reġistrazzjoni taż-Żwieġ hi minnha fiha interessanti. L- ismijiet Taljani, jew aħjar miktubin bil-forma Taljana, li kienu jingħataw, b'ismijiet fost l- aktar popolari bħal Caterina, Giovanni, Maria, Francesco, Helena, Antonio, Giuseppe. Il- Reġistrazzjoni taż-Żwieġ hi normalment miktuba mill- Prepostu ta' Birkirkara li bejn l- 1813 u l-1815 kien il-Prepostu Francesco Sammut. Fatt ieħor interessanti kien li fost iż-żewġ xhieda dejjem kien hemm wieħed konsistenti, jiġifieri li ssibu xhud kważi f'kull żwieġ li jkun sar f'dik is-sena u anki s-snin ta' wara. Fl-1813 jissemma ħafna bħala xhud ċertu Francesco, iben Giuseppe P. Borg, filwaqt li fl-1814 u l- 1815 jissemma ħafna Giuseppe, iben il-mejjet Antonio Coleiro. F'dawk iż-żminijiet ma kinux jagħtu importanza familjari għax-xhieda. Ħafna drabi x- xhieda kienu jkunu persuni li b'kumbinazzjoni jinzertaw fil- knisja waqt it-tieġ. Ħafna drabi ix-xhieda kienu jkunu qassisin, is-sagristan jew xi persuna li tkun dejjem fil-knisja tagħti l- għajnuna. Ir-Reġistrazzjoni taż-żwieg tagħtik stampa ċara tal-familja ta' l-għarajjes u kif sar iż-żwieg. Ħekk li kważi kważi tista' tistampah quddiem wiċċek. Barra li jissemew l-ismijiet ta' l- għarajjes, tal-ġenituri u minn fejn kienu jkunu, tingħata wkoll informazzjoni ta' jekk xi ħadd mill-għarajjes ikunx diġà miżżewweġ darb'oħra. Id- deskrizzjoni ta' l-għarusa bħala verġni hu diġà biżżejjed biex jindika li qatt ma kienet miżżewwga. Biss meta xi ħadd mill-għarajjes ikun armel jew armla, jitniżżel ukoll fir- reġistrazzjoni taż-żwieġ isem l- ewwel mara jew raġel, minn fejn kienu jkunu, u anki isem il- ġenituri tagħhom. Ir-reġistrazzjoni taż-żwieg ħafna drabi ukoll tinkludi l-isem tal- qassis li żewweġ lill-koppja u ġieli anki d-data ta' meta ser issir il-quddiesa, meta r- reġistrazzjoni ma tkunx saret dak in-nhar tat-tieġ stess. Għalhekk ikun xieraq jekk nagħlaq dan l-artiklu billi nikkwota jew aħjar ninterpreta bil-Malti mil-Latin, tliet reġistrazzjonijiet taż-żwieg, għal idea aktar ċara ta' kif kienu jkunu miktuba b'ċerta preċiżjoni: Fil-21 ta' Frar 1814 il-Prepostu Francesco Sammut irreġistra ż- żwieġ ta' bejn l-għarus Paolo Mifsud, iben leġittimu u naturali tal-mejjet Giovanni Mifsud u Caterina mwielda Mallia. L- għarus kien armel tal-mejta Caterina bint Tomaso Bugeja u Teresa mwielda Dingli, ilkoll mill-parroċċa; u l-għarusa Caterina Grech, bint leġittima u naturali tal-mejjet Giuseppe Grech u Maria mwielda Borg. L- għarusa kienet armla tal-mejjet Injazju, iben Girolamu Scicluna u Anna mwielda Zammit, ilkoll mill-Parroċċa. Ix-xhieda kienu Dun Giuseppe Scicluna u Giuseppe, iben il-mejjet Antonio Coleiro, ilkoll-mill-parroċċa.' Il-Prepostu Francesco Sammut fil-11 ta' Mejju 1814 irreġistra iż- żwieg ta' bejn Andrea Calleja minn Ħal Qormi (Citta Pinto), iben leġittimu u naturali ta' Michele u Rosa Vassallo. L- għarus kien armel tal-mejta Gratia, bint Giorgio u Caterina Ellul; u l-għarusa Elena Borg, bint verġni, leġittima u naturali ta' Lorenzo u Anna Frendo mill- Parroċċa. Ix-xhieda kienu Dun Giuseppe Grech u Giuseppe, iben il-mejjet Antonio Coleiro, it-tnejn mill-Parroċċa. Iċċelebra Dun Michele Borg.' 1 Nistgħu ngħidu li din il-parroċċa kienet waħda minn ta' l-ewwel li implimentat l-istruzzjonijiet maħruga mill-Konċilju tat-Trentu li ordnat li ż- żwigijiet jiġu irreġistrati. 2 X'aktarx ma jkunx hemm distinzzjoni bejn Birkirkara, San Ġiljan, Tas-Sliema u l-bqija, għax dawn kollha kienu jaqgħu taħt il-parroċċa ta' Santa Elena qabel ma saru parroċċi għalihom. 3 W. Zammit, Birkirkara fis-Seklu XIX, (Union Print, Malta, 1995), pg. 7 F'Birkirkara mietu 280 persuna li kienu $.396 tal- popolazzjoni lokali.; P.P.Castagna, Storja ta' Malta bil-Gżejjer Tagħha - Volume 1, (Malta, 1888), pg. Fl-1813 minn 15 kien hemm 3 bejn romol u fl- 10 Dan l-aħħar żwieġ imsemmi sar bejn żewġ Fl-14 t'Awissu 1815, il- Prepostu Francesco Sammut irreġistra iż-żwieg ta' bejn Tomaso Bonett minn Ħal Lija, iben leġittimu u naturali tal- mejjet Giuseppe u Teresa mwielda Pisani; u l-għarusa Anna Zammit, bint verġni, leġittima u naturali ta' Pietro u Rosa mwielda Borg mill- Parroċċa. Iċċelebra Dun Paolo Aquilina. għarajjes li l-familji ta' ħadd minnhom ma kien mill- parroċċa. Din hi indikazzjoni li fi żmien il-pesta kien hawn nies mill-Belt u l- Kottonera li meta feġġet il-pesta fil-portijiet, sabu refufju fil-kampanja. 11 Il-pesta damet minn Mejju 1813 sa Frar 1814 meta fl-istess periodu saru tmien żwiġijiet, filwaqt li minn Marzu sa Diċembru 1814 saru 75 żwieġ.; P.P. Castagna, op. cit.; E.B. Vella, Storja ta' Birkirkara bil-Kolleġġjata Tagħha, (Empire Press, Malta, 1934), pg. 22; J. Zammit, Storja ta' Birkirkara, (Unpublished, Birkirkara, 1992), Ppg.26; Matrimoniorum Librorum 1800-1850, op.cit. 12 Biss darba ir-reġistrazzjoni taż-żwieġ bejn Xavier D'Amato u Rosa Debono fil-15 t'Ottubru 1814 sare mill-Kanonku Giuseppe Debono.; Matrimoniorum Librorum 1800-1850, op.cit.