ĊERIMONJA TAL-GHOTI TAL-MIDALJA ĠUZE' MUSCAT AZZOPARDI Fl-aħħar jum ta' l-istess xahar fit-Teatru ta' l-Università ngħatat għall-ħames darba il-Midalja Ġużċ Muscat Azzopardi. Din id-darba unanimament il-Ġurija għażlet lill-Prof, Ġ. Fil-11 a.m, it-Teatru kien għoddu mtela kollu, Fuq il-palk kien hemm il-Prof, Ġ. Galea Pres. ta' l-Akkademja tal-Malti, il-Prof, Feliċ Cremona, Aġent Viċi Kanċellier ta' l-Università, l-Onor. Dr, Ġ. Felice, Aġent Prim Ministru, l-Eċċ. T. Mons. Gonzi, is-sinjura Anna u żewġha Gino Muscat Azzopardi, Malli wasal l-Aġent Gvernatur-Ġensrali Sir A. Mamo bdiet iċ- ċerimonja b'kelmtejn tas-Sur Gino Muscat Azzopardi li fisser l-iskop tal-midalja. Wara s-sinjura Anna ippreżentat il-Premju tal-Matrikola H 100 IL-MALTI , tal-Malti ta' £17, li jġib isimha, lis-sinjorina Jovee Savdon miż- Żurrieq. barranin jonoraw il-letterati tagħhom b'midalji, premjijiet u ġieh ' ieħor. F'Malta riedet tkun il-Familja Muscat Azzopardi biex twaqqaf : midalja u premju għall-Malti u ta' dan mhux biss l-Akkademja imma : l-poplu Malti kollu għandu jkun grat lejn dil-familja. ' Il-Prof. F. Cremona stqarr li hu ġieh kbir għalih li kellu jirrap- preżenta lill-Università f'ċerimonja bħal din, għax Aquilina kien : Għawdxi bħalu u kien wieħed mill-ewwel studenti li kellu meta sar professur, Għalhekk din kienet għalih ferħa doppja u mal-ferħ tiegħu żied ukoll dak tal-professuri kollegi ta' Aquilina, li jammiraw fih studjuż kbir tal-Malti. Sir Anthonv Mamo bi kliem mirqum u meqjuż li jagħmel tassew ġieh lill-karika għolja tiegħu u lill-Ilsien tagħna fisser kif hu u Aqu'lina kienu fl-istess żmien l-Università, it-tnejn fil-Għaqda tal- Malti, u kif il-Malti stagħna bil-ħidma tal-professur tal-Malti. Fl-aħħar hemeż fuq sider il-Prof, Aquilina l-m'dalja tad-deheb Ġużċ — Muscat Azzopardi u tah id-diploma relattiva. Iċ-ċerimonja għalqet b'riċeviment fl-Aula Concilii li għalih attendew l-ogħla awtoritajiet, professuri, imħallfin, membri tal- Akkademja u mistednin distinti. L-organizzazzjoni li kienet f'idejn kommissjoni apposta magħ- mula mill-Prof. Ġ. Galea, G. Zarb Adami, V. Apap u Ġ. , ħaqqha kull tifħir tas-suċċess ta' kollox. Diskons TAL-PROFESSUR ĠUże' GALEA. Kull poplu f'kull żmien ħass il-ħtieġa li jonura 'ill-mertu, In-nies jagħtu ġieh lil min jiddistingwi ruħu f'xi ħaġa li hi xierqa, li hi sewwa, li hi tajba jew li hi sabiħa għax jafu li meta jagħmlu hekk ikunu . qegħdin jagħtu ġieh mhux biss lil dak li jkun, iżda wkoll lil art twelidu. Hemm ħafna manjieri kif wieħed jista' jiddistingwi ruħu u jogħla '1 fuq mill-kotra: hemm min jagħmel isem bħala gwerrier, hemm — min jaqla' ġieh bħala amministratur, hemm min jiddistingwi ruħu fl-arti jew fix-xjenza; iżda jiena jidhirli li ħadd ma jistħoqqlu ġieh .: daqs-dak li jiddistingwi ruħu fil-kamp intellettwali, Għax l-opri : intelletwali mhux biss ipaxxu r-ruħ, iżda wkoll iħeġġu l-moħħ a jissodisfaw lill-umanità. i ii Għalhekk in-nazzjonijiet għandhom ħafna unuri, premjijiet u għoti ta' ġieh biex juru rispett u qima lil min jistħoqqlu. Ukoll aħna ĊERIMONJA PREMJU Ġ.M.A. 101. f'din il-Gżira tagħna għandna premju għoli u sabiħ għal min jiddis-- tingwi ruħu fil-kamp intellettwali, anzi l-premju tagħna għandu tifsira speċjali għax jingħata lil min jakkwista mertu f'dik il-ħaġa li hi l-aktar għażiża għalina u li tagħżilna minn ġnus oħra: l-Ilsien Malti, i Dan il-Premju jġib l-isem ta' ''Ġużċ Muscat Azzopardi bħala tifkira tal-Kavalier Ġużċ Muscat Azzopardi, wieħed mill-ġenji intel- Mttwali li żejnu lil Art Twelidna, bniedem għaref u ta' talent li. baqa' jissemma bħala persuna legali, bħala ċittadin prominenti fil- ħajja soċjali u po'itika u fuq kollox bħala kittieb u awtur mill-aqwa ta' pajjiżna. Hu ħadem u ħabrek biex ta sura ġd'da lil-letteratura Maltija u qegħidha fuq ped'sta'l tal-granit l ma jiġġarraf qatt. M'hux ta' b'xejn li hu magħruf bħala ''Missier il-letteratura Maltija''. Din il-Midalja hi mwaqqfa mis-Sur Gino Muscat Azzopardi, bin: dak li għalih hi msemmija. Is-Sur Ġino mexa fit-triq li fetaħ missieru; hu nnifsu hu magħdud fost l-aħjar kittieba ta' Malta; hu bniedem fi jinteressa ruħu fil-ħajja kulturali u dejjem iħabrek biex jara mwettaq l-ideal ta' miss'eru, Is-Sur Gino Muscat Azzopardi hu wieħed mill-ftit ċittadini ta' Malta li jinkoraġġixxi t-talent Malti; hu: Mecenate li jixtieq jagħmel ħila, iħajjar u jgħin lil dawk li għandhom il-ħrara u l-ġenju biex ixerrdu u jgħollu l-ilsien Malti. Hemm kumitat jew ġurija biex tagħżel lil m'n jistħoqqlu l-Midalja Muscat Azzopardi. Din il-ġurija hi komposta mill-President tal- Akkademja tal-Malti, mir-Rettur tal-Università Rjali, mill-Fundatur tal-M'dalja u minn dawk li kienu ippremjati b'din il-Midalja. Din is-sena l-ġurija għażlet unanimament lill-Professur Ġużċ Aquilina. Jiena ma bi ħsiebnix nagħmel paneġirku tal-Professur Aquilina: hu bniedem magħruf f'din il-Gżira u barra wkoll; hu raġel għaref u tal-għaqal li minn ċkunitu wera ħrara u xejra speċjali għall-istudju tal-Malti. Meta kien għadu student fl-1935 indaħal għal konkors ta' rumanzi li kien nieda l-Gvern, l-aqwa konkors letterarju li s'issa kellna f'pajjiżna, u hu ħareġ rebbieħ bir-rumanz t'egħu ''Taħt Tliet Saltniet'' li llum sar klassiku Malti. Imbagħad wara li laħaq Avukat fl-1937, hu kien magħżul Professur tal-Malti u Ilsna Orjentali. fl-Università tagħna; b'din il-ħatra tiegħu ta' Professur tal-Malti, Aquilina sar is-suċċessur tal-famuż Mikiel Anton Vassalli, wieħed: mill-aktar benemeriti ta' pajjiżna, dak li ta xejra xjentifika lill-istudju tal-Malti. Fl-1988 il-Professur Aquilina mar jissokta jitħarreġ fix-xjenza tal-lingwistika f'Londra, u kien wieħed mill-ewwel Maltin li ħa d-Dottorat ta' l-Università ta' Londra. 102 IL-MALTI Wara li raġa' lura f'pajjiżu l-Professur Aquilina ntafa' bil-ħrara u bil-ħeġġa kollha, u bl-entusjażmu taż-żgħoż'ja, għall-istudju, għat- tagħlim u għar-riċerki tal-Malti u tal-Ilsna Orjentali, u biex aktar jista' jiddedika ruħu għall-istudji li kien qabad, hu telaq il-karriera tiegħu ta' Avukat, li kienet tipprometti ħafna, u qabad il-ħajja ta' Professur u ta' Skrittur. Il-Professur Aqu'lina hu kittieb l-aktar pro'ifiku, ippublika għadd kbir ta' artikoli, studji, riċerki, essavs, trattati, brochures 1 kotba bil-Malti u b'ilsna barranin li xterdu mhux b'ss f'Malta iżda wkoll barra din il-Gżira fejn kienu milqugħin bħala xogħlijiet oriġinali u awtorevoli, Bħala kittieb il-Professur Aquilina ħareġ xogħlijiet fil-friegħi kollha tal-letteratura: essavs, proża, poeżija u drama u f'kollha wera ħiltu bħala skrittur kbir u kapaċi, imma barra dawn hemm ukoll il-kotba ta' tagħlim tal-lingwistika li hu ħareġ u li jibqgħu bħala monument tal-ġenju tiegħu: ''Il-Pols ta' Malta'' (1948), ''Il- Muża Maltija'' (1948), ''Studji Kritiċi'' (1950), Storja Taċ-Ċiviltà' (1960), 'Ma' Dwar il-Ħajja'' (1958) huma kotba li ma jistgħux igħaddu mingħajrhom dawk li jistudjaw il-Malti jew li jinteressaw ruħhom f'dan l-ilsien. Hemm ukoll oħrajn li ssemmew b'tifħir kbir mill-barranin, bħal, biex insemmu tnejn, 'Thħe Structure of Maltese'' (1959), ''Papers in Maltese Linguistics (1961). Dawn huma kotba kbar, ikkunsidrati bħala opri awtorevoli u ta' min joqgħod fuqhom. Il-lum hawn xejra mad-dinja kollha għall-istudji tal-ilsna orjentali u għall-kultura semitika, u kull fejn hemm dan l-istudju l-kotba ta' Aquilina huma msemmijin u magħrufin bħala ''books of reference'. Dan l-aħħar The English Uni'versities Press li tippublika s-serje ta' kotba ''Teach XVourselff ħarġet il-ktieb ta' Aquilina ''Teach XVourself Maltese'' (1965) u allura bis-saħħa ta' dan l-aħħar xogħol tiegħu, l-ilsien tagħna daħal fl-isfera ta' ilsna internazzjonali u se jkun magħruf u studjat mad-dinja, għax il-kotba ''Teach Xourself' huma mxerrdin fost il-ġnus tad-dinja kollha. Il-Professur Aquilina ħafna drabi kien magħżul biex jirrap- preżenta din l-Università jew il-Gżira tagħna, f'konferenzi u kungressi internazzjonali barra minn Malta u kull fejn mar għamlina unur għax id-diskorsi tiegħu u r-raġunar u l-loġika tiegħu kienu milqugħin bħala dawk ta' bniedem li hu sħiħ fil-fehma tiegħu u hu awtorità fuq dak li jitkellem. Għal dawn ir-raġunijiet jiena naħseb li kulħadd jaqbel mal- ġurija li għażlet lill-Professur Ġużċ Aquilina għall-għoti tal-Midalja tad-Deheb ''Ġużċ Muscat Azzopardi''.