LIL ĦABIBI DUN KARM' (Mill-Ingliż ta' Ġuże Aquilina) (1). Lil dak li sawwar ġiiel-il-versi tagħina, fielwa tid-daqq imewweġ, daqq ferrietti, ħabbàr il-fidwa t'Artna, s-sebli u l-barka, nixtieq, safja w ħanina minn din qalbi ngħanni l-għanja ta' ħajr. Mhux aktar ħarxa l-art li ma taf il-ħidma, ż-żara dehbi, minn dak l-Ilsien, bla xemx-il-Ħajja fuqu, nieqes mid-dawl, minn kullma tħaddan l-Arti kbira u fejjieda. 'Ma l-Poeta għaraf iħaddem dan l-Ilsien, u jorbot miegħu, f'milja ta' ierħ, fehmtu ta' ġmiel u saħħa. Għax Atla qal, Alla, ħabib l-għannejja, —U s-Sebħ kien jidħak dik id-daħka rżina wil-mewġ ibus ix-xtajta—''Fikom nibgħat gżejjer tas-sliem u l-fwieħa, qaddej tiegħi li f'dehriet kbar iwaħħad Żmien u Beraħ', u kelmtu tgħanni t-tamiet-li jħaddru fil-qawwa ta' t-Twemmin, ġo qalb il-bniedem.' Fostna l-Poċta qiegħed bħala warda € Twieled fis-sena 1871. Għallem għal żmien twil, u wera ruħu sewwa fil-poeżija taljana. Għal erbgħa-u-għoxrin sena sħaħ, ħadem bla heda, b'xejra ta' bil-ħaqq letterarja, għat-tmex- xija 'l quddiem tal- Lsien Malti. Il- poeżija tiegħu, miktuba b'malti safi u mexxej, nistgħu nqegħiduha ħdejn. l-ogħina versi ta' kittieba taljani u ingliżi ta' żmienna. Bħala kittieb tal-poeżija, jidher sewwa fl- Antoloġija U Poeti Maltesi d'oggi' ta' O. F. Tencajoli. Dino Danti f'ġurnal magħ- ruf taljan, kif kien jitkellem minn dan il-ktieb, qal fost kollox illi l-poeżija ta' Dun Karm hi miktuba Ċjn un italiano pu- rissimo' 'b'taljan mill-aktar s: i. Dun Karm, bħala poeta .nalti, jaf l-imħabba nu l-ħajr ta' dawk li jżommu l-Malti bħala Isien f'xejn inqas minn ilsna oħra, iżda, huwa wkoll jaf iċ-ċiera, u l-buri ta wħiud li l-ġiri wara l- barrani Ħassrilhom qlubhom. Tifliir sabili lill Dun Karm mill- barranin, insibuh f'La Parenthċse ta' Diċ. 1934, u Afrigue ta' ta' Nov. u Diċ. 1934. LI, paġ 208. mxebilka bejn l-għollieq li qalbha jweġġa ġmielha jaħibi u ħlewwitha. O żmenijiet, o żmenijiet imwiegħra, tafu l-għadu kemm iħabrek u jgħarrex hawnhekk, fostna. Mhux afina ċħadna dak il-Għannej ħiemed Li Alla nissel f'Artna2: U dak il-Għana, mera ta' min fil-ħidma xejjaħi ħajtu, u ħeġġeġ ruħu b'nar il-għerf u s-Sewwa, — L-Għana li jilma f'dawl ix-xemx ħanina 7 Issa naqax iż-żmien fuq ġbinu r-radda, ir-radda ta' x-xjufiija: xagħru bjad Fost l-imrar li tul-ħajtu xxeblek miegħu, għax aħna, kiefral bl-otila rand libbisna ras il-barrani: lisibnieh għasel kliemu iżda kien frugħa li ġġib għajb u ħsara. Għalhekk mela, Poeta, l-għanja msaħfira li tleħħi f'għajnejk ma' dawl il-ħarsa kbira, sejjer ma nħobb, u flokha naħtar għana tal-barrani, nisel li mhux ta' ġensna 7 Sejjer ma ntik ta' l-ħajr il-kelma bnina issa li qalbek għadha tħabbat fostna 2 Je' nħalli sa ma l-mewt titfa' d-dell tagħha fuq ħsiebek qawwi, u fuq fehmtek sħiħa7 Tad-demm il-mewġa ta' kulljum qed tonqos, u ħarstek f'tarf il-qabar, o Poċta, l-għala mmela ma ntikx ta' l-ġieħ il-kelma qabel ina lefinek safi leħnek filejju— imut ġo qabar fħiemed7 Oh poċma, Int taf imħabbti, w int wassallu l-għanja, Għidlu: ''Ġejja minn wieħed ħabib Malta, ' li bħalek xtaq il-Ħaqq, u għaraf 'l Alla b'għajn ta' kull ġid'. Għidlu li jien ħabbejtu, u tlabt is-sagħtar wis-smewwiet ta' Malta jifirxu triq ta' ġmiel mal-passi tiegħu meta għajjien, jaħasral minn din ħajtu jisfa bla dawl—id-Dawl li kebbes ruħu xħin lemaħ il-Pittur inaqqas ħisiebu fuq tila tħeġġeġ taħt id-dija ħamra ta' nżul ix-xemx; sa ma minn qalbu ħarġet qawwija l-għajta: 'O kemm hi sabiħa is-sengħa tiegħek, iżda iż-żmien itemmha, itemm l-ilwien li d-dehen kien jaf ilaqqa'. Alla mhux hekk l Ix-xemx mitt darba tinżel, mitt darba tgħib fi xmara dawl u dija fost il-ħlewwiet li jxerred dak l-Imsaliħar.' Sellimlu, għanja tiegħi, Hu jaf sewwa l-imħabba li taf tħoss il-qalb żagħżugħa. Ġużi CHETCUTI. Meta, o qarrejj, il-maskarati tara kollha ferħana mit-trieqat għaddejja, ftakar ftit, ftakar f'dawk li bil-ħurħara il-mewt qed jistennew, il-mewt li ġejja l F'qalb dak il-fqir bil-ġuħ li qiegħed jara, (Oh kif inħoss id-demm jitla f'ħaddejja 1) lilek daħkana tiżfen donnok xrara x'qiegħed jitnissel taf int biss Mulejja l Mita n-nar ta' l-imħabba f'qalbek jikbes l ftakar fil-fqajjar minsi minn kullħadd l fil-fqajjar li m'għandux l-anqas biex jilbesl Ftakar li waħda biss mill-ġawhar fin li jkollok f'xagħrek—x'tiswa lilek qatt f'— tista' teħles mill-mewt dak il-miskin l