kottazatar MA ZJ LI aqħ a A) Birdlife JQl- L: Klabb Ħafna nies meta jisimgħu l-isem BirdLife jiġi quddiem għajnejhom grupp ta' nies jargumentaw mal-kaċċaturi. Veru li l-BirdLife għaddejja f'battalja kontinwa biex tiddenfendi l-għasafar minn dawk li jridu joqtluhom jew jaqbduhom. Imma tagħmel ħafna iktar minn hekki Għax l-għasafar mhux lill-kaċċaturi u lin-nassaba biss għandhom problema. L-ikbar problema li għandhom l-għasafar — u miljuni ta' speċi oħrajn madwar id-dinja — hi li qed jispiċċawlhom il-ħabitati fejn jgħixu. Dan qed jiġri minħabba l-iżvilupp u t-tniġġis tal-bniedem u minħabba l-bidla fil-klima. F'Malta dil-problema teżisti wkoll. F'pajjiżna wkoll il-ħabitati naturali naqsu ħafna. Għalhekk fil-BirdLife naħdmu wkoll ħafna fuq dil- problema. Dan nagħmluh b'żewġ modi… — Billi PA ħsieb ħabitati rari li għad baqa'. Ħabitati li tlifna: MI Billi noħolqu mill-ġdid Desirċe Falzon Biex isir sew dax-xogħol jieħu ħafna sforz, pjanar, żmien u spejjeż. Imma l-aqwa li fl-aħħar ħa jgħin lin-natura u lill-għasafar. U lin-nies li jgawduh. U dan mhux kollox tafuxl Il-BirdLife tagħmel ħafna iktar affarijiet imma dwar dawn nitkellmu xi darb'oħra. Sadattant nawguralkom Milied sabiħ u nixtiqilkom sena ġdida mimlija ferħ, daħq u natura. Victor Falzon L-Editur Il-buttuniera (sweet alison Lobularia maritima) hija pjanta komuni. Tikber baxxa, tagħmel ħafna fjuri u ssibha tikber kullimkien. B'xorti ħażina ħafna jqisuha 'ħaxixa ħażina' u jaqtgħuha jew joqtluha bil-bexx. S'intendi l-friefet u n-naħal ma jaqblu xejn ma' danl Ritratt ta' Desiree Falzon nagħmlu — ia , fis-Simar u ..kif qed nagħmlu f l-Għadira. IŻ 8 BirdLife MALTA Editorjal 2 Aħbarijiet 3 Fil-ħamrija 4-5 L-aljeni 6 Qed ifaqqas il-faqqiegħ 7 Irrid insir berdwoċerl 8-9 Ix-Xagħra tal-Kortin 10-11 Ix-xatt tagħkom 12 Martin Austad, Sean Bonello, Elisabeth Conrad, Desirċe Falzon, Victor Falzon Klabb Ħuttaf huma l-membri żgħar u żgħażagħ (-18vrs) ta' BirdLife Malta. Il-Klabb jorganizza ħarġiet fil-kampanja, żjarat f'riservi naturali, ħarġiet bil-lanċa u attività ambjentali. Kull xahrejn noħorġu l-magażin Il-Ħuttafa li l-membri jirċievu d-dar bil-posta. It-taqsima tal-membri li għalqu t-13 tissejjaħ Falko. Sħubija fil-klabb hija €10 fis-sena. imejl infoObirdlifemalta.org imejl tal-magażin il-huttafa O birdlifemalta.org websajt www.birdlifemalta.org VO/0052 G BirdLife Malta, Diċembru 2016 Disinn u produzzjoni Victor Falzon Stampat għand Poulton's Print Shop jAħen Ftaħna Kif jiġri kull sena, ir-riservi naturali tal- u s- kienu magħluqin għas-sajf. xhur isir ħafna xogħol: nirranġaw, niżbru, niżbgħu, inħawlu, nibdlu, innaddfu, eċċ. Insomma dejjem naraw x'nivvintaw biex nagħmlu dawn il-postijiet iktar interessanti għan-natura u għan-nies li jżuru. wwissa li s-sajf għadda r-riservi naturali reġgħu fetħusF'Ottubru nfetħu għall'iskejjel; kif jafu diversi t klassijiet li diġà kellhom ħarġa għal hemmsusmmai 7 'f'Novembru nfetħu għall-publiku. ML: L: tal-Baħar Moħbi qalb is-siġar fil-Buskett hemm razzett li ftit L-Għadira tiftaħ is-Sibt MFI ISk - jafu bih. Jismu r-Razzett Tal-Bosk u sa ftit snin Is-Simar jiftaħ il-Ħadd. - — ilu kien imwaqqa' u mitluq. Issa li rrestawrat ħa Ħin mill-10am:sa.4pm. jintuża mill-ġdid imma mhux iktar bħala razzett. M'għandkomx bżonn tibbukkjaw, aqbdu u morru. Se tużah il-BirdLife għal diversi affarijiet, fosthom attivitajiet li għandhom x'jaqsmu man-natura U bħal dejjem, erba gibuha.- Jien it-tromba dejjem tal-Buskett. Se jkun ukoll ċentru għall-kura ta' dħul bla ħlas. l inġorrha miegħi. għasafar feruti sakemm dawn ifiqu u jerġgħu fc jinħelsu. Ir-Razzett jiftaħ ukoll għall-publiku QC à (GO Sibtijiet u Ħdud mill-10am sa nofsinhar. il-faqqiegħ f'paġna7. Il-bugħarwien ta' Malta huwa wieħed mill-annimali li jagħti servizz ta' riċiklaġġ lin-natura meta jiekol ħaxix u weraq niexef. p Huwa endemiku għal: 7 Malta u Sqallija. l Wara x-xita nibdew ninnutaw il-faqqiegħ. Dawn huma parti żgħira mill-fungu li jgħix fil-ħamrija fil-forma ta' eluf ta' ħjut irqaq. Ix-xini tal-ħamrija huwa predatur. Jikber sa 15ċm u jserrep qalb ik-ħamrija jfittex ħniex u insetti żgħar għall-ikel. Il-ħanex tal-ħamrija jgħix f'toqob li jħaffer huwa u għaddej mill-ħamrija. Joħroġ biss bil-lejl biex jiġbed xi weraq minn wiċċ il-ħamrija għall-ikel. Il-Ħuttafa 137 : Diċembru 2016 : p5 Il-ħażżien iswed jgħix D f''kolonji ta' eluf ta' hi A : nemel f'bejta li taf tkun Il-bombli jagħmlu l-bejta ġ kbira, b'ħafna b'toqob f'ħofra fil-ħamrija fejn jgħixu jinfdu għall-wiċċ minn f'kolonja. Kull sena jagħmlu $ fejn iġorru żrieragħ u bejta ġdida li fiha jrabbu XN jsorruh taħt l-art. l-frieħ sa ma dawn jikbru. h Il-ħamrija hija ħabitat prezzjuż għall-ħajja tad-dinja. ta' annimali jgħixu fiha u ħafna proċessi li tiddependi minnhom il- ħajja jsiru fiha. Wieħed minn dawn huwa r-riċiklaġġ tal-ikel: meta pjanti u annimali jmutu, jew meta narmu f'dalijiet ta' ħaxix, jew meta s-siġar iwaqqgħu l-weraq, dawn 79. x-xitwa taħt il-ħamrija bħala kollha jitmermru u jsiru kompost: — amgd Sfosdqa. Fir-rebbiegħa toħroġ il- jew jinbidlu f'sustanzi, li mbagħad baħrija lesta, kbira u ikkulurita. Fil- jerġgħu jintużaw minn pjanti ħarifa tbid fuq pjanti tat-tengħud ġodda. Dil-ħaġa ma ssirx bil- ħalli x-xagħat isibu x'jieklu.. maġijal Fil-ħamrija jgħixu ħafna ħlejjaq oħrajn, fosthom ħafna imikroskopiċi, bħall-bakterja. MI il-busewdien tat-terriċċj Dawn jieklu l-materjal mejjet u jgħix qalb il-weraq li jiksu jbiddluh f'ħamrija ġdida. Mingħajr wiċċ il-ħamrija, iġorr u dawn il-ħlejjaq il-materjal kollu jiekol żrieragħ ta' pjanti jibqa' jinġema' f'wiċċ il-ħamrija slavaġ. lħaffer bejta fil- u nispiċċaw nintradmu taħtu. . pammjagenibidiu jħalli Għalhekk importanti nieħdu ħsieb Żoni e d i ż-żgħar. il-ħamrija billi ma nitfgħux veleni u kimiċi fiha u billi ma ngħattuhiex bit-toroq u bit-terrapien (jew bil- baħrija tat-tengħud DOT KOTEJ a GA ae MA, madum fil-ġardinal). Oġġett tant żgħir li trid mikroskopju biex tarah. żkolonja. Annimali li jgħixu u jbejtu flimkien fi grupp. g qed fiegi u ħabitat li ma ngħixux sifosdqa. Fażi fil-ħajja ta' xi insetti, bħall-friefet u l-baħrijiet, meta PG. 7 a mingħajrul l-larva jingħalaq fi speċi ta' qoxra qabel ma jsir adult. L-ikbar problema ambjentali fid-dinja hija l-qerda tal- ħabitat. It-tieni l-ikbar problema hi l-problema ta' speċi aljeni invażivi. Il-mink Amerikan qed jagħmel ħerba mill-fawna kull fejn iddaħħal fl-Ewropa. Kinhi speċi aljenas Speċi aljeni huma annimali jew pjanti li jiddaħħlu f'ħabitat li mhux normali jinsabu fih; fi kliem ieħor, speċi li mhumiex indiġeni ta' dak il-post. Speċi ta' annimali jew pjanti aljeni jistgħu jkunu invażivi, u jħallu impatt ħażin fuq l-ambjent u l-bijodiversità. X'impatt jagħmlu l-aljeni2 Bdil tal-ħabitat Ħafna drabi l-bniedem idaħħal annimal jew pjanta f'post bi skop li jsolvi xi problema, imma bla ma jaħseb x'effetti oħra se jkun hemm. Pereżempju fis-snin 1800 iddaħħal il-marram grass fix-xtut ramlin ta' California, Oregon u Washington. L-iskop kien biex jikkontrollaw iċ-ċaqliq fir-ramel ta' dawn il- postijiet. L-esperiment kien effettiv perċ din il pjanta nfirxet u ħonqot il-pjanti indiġeni ta' dawn l-inħawi; u ħolqot ukoll kenn għal predaturi ta' għasafar tal-baħar. Id-dħul ta' din il-pjanta biddel il-ħabitat u ħoloq żbilanċ fl-ekosistema indiġena. L NN3S36uoOGO0OGO0OS3SO3SOSOOOSO8SO8Ou08OGO0O0O080€0AAÀ Fuq Stephens Island, gżira żgħira fi New Zealand, kienet tgħix speċi ta' għasfur żgħir, is-Stephens Island wren, li ma kienx itir. Fl-1894 mar jgħix hemm wieħed gwardjan tal-fanali u miegħu ħa lil Tibbles, il-qattus tiegħu. Waħdu, dan Tibbles qabad ir-wrens kollha tal-gżira. Peress li l-għasfur kien endemiku, inqered mhux biss minn Stephens Island imma anke mid-dinjal Kollu bis-saħħa ta' qattus wieħedi Kompetizzjoni Bħall-ispeċi indiġeni, l-ispeċi aljeni għandhom ukoll bżonn spażju u riżorsi (speċjalment ikel) biex jgħixu. Ħafna speċi invażivi jiddominaw fuq speċi indiġeni u jisirqu r-riżorsi li s-soltu jintużaw minn speċi indiġeni. Din il-problema wasslet għal tnaqqis ta' speċi indiġeni, speċjalment f'ambjent fejn spazju, ikel u riżorsi huma limitati, pereżempju fuq gżejjer. Problema oħra hi li speċi aljeni spiss isiru predaturi ta' annimali indiġeni. Din ġrat fuq Guam, gżira fl-Oċean Paċifiku, fejn kien iddaħħal serp (il-brown tree snake) li qered tliet kwarti tal-ispeċi ta' għasafar indiġeni f'din il-gżira, żewġ speċi ta' gremxul u żewġ speċi ta' friefet il-lejl li jinsabu hemm. Uħud minn dawn l-ispeċi vittmi tas-serp kienu endemiċi, jiġifieri kienu jgħixu hemm biss u mkien iktar fid-dinja. il-problema ġeneralment Ħibridizzar Ħibridizzar (hvbridisation) huwa meta żewġ speċi li jkunu jixxiebħu jitgħammru bejniethom. Ċerti speċi indiġeni għandhom kompożizzjoni ġenetika li jekk titħallat ma' speċi oħrajn tinbidel drastikament. Din tista' twassal għall- estinzjoni tal-ispeċi indiġena. Dan ġara pereżempju meta fi Spanja ddaħħlet ir-ruddv duck (speċi Amerikana) li bdiet titgħammar mal-white-headed duck (speċi indiġena u rari) u ġabitha f'xifer l-estinzjoni fl-Ewropa. Il-problema ta' speċi aljeni tinsab madwar id-dinja kollha u ħafna pajjiżi qed iwettqu pjanijiet fit-tul biex jeħislu min speċi aljeni. Huwa fatt li ladarba speċi tinfirex f'pajjiż isir diffiċli teqridha kollha. Imma bi sforzi u spejjeż kbar kien hemm diversi suċċessi f'ħafna gżejjer żgħar, bħal Kiska (fejn ħelsu mill-volpi), Campbell (ħelsu mill-firien), Baja (firien, qtates, fniek u mogħoż), Santiago fil-Galapagos (mogħoż) u Breaksea (firien). Imma għalkemm dawn kienu suċċess, il- ħsara kienet leħqet saret għax xi speċi indiġeni kienu leħqu saru estinti. Aħna stess min-naħa tagħna għandna dejjem nevitaw li nitilqu fil-kampanja ta' pajjiżna pjanti u annimali li nixtru minn petshops u ħwienet tal-ġonna, għax x'aktarx dawn ikunu aljeni. Għandna wkoll inqajmu kuxjenza ma' kulħadd dwar l-impatt negattiv li jagħmlu dawn l-ispeċi. F'Malta teżisti din il-problema2 Ix-xitwa li għaddiet xita ftit għamlet u n-natura batiet ħafna. Mietu ħafna żrinġijiet, miet ħafna bebbux, mietu anke koċċ siġar, u faqqiegħ ma kiber kważi xejn. Din il-ħarifa mod ieħor, u l-faqqiegħ naħseb ħa jkollu staġun tajjeb. Il-faqqiegħ iħobb id-dell u l-umdu, u jekk tfittex f'xi nħawi fil-ħaxix madwar ve To TA A i GA fuq iz-zokk stess) forsi ssib uħud minn dawn l-għeġubijiet tan-natura. Il-faqqiegħa (mushroom) hija biss parti mill- fungu, il-biċċa l-kbira tal-fungu tkun taħt l-art forma ta' massa ħjut irqaq. Il-faqqiegħa hija biss il-frotta, li tagħmel l-ispori (speċi ta' żerriegħa) L te TIT Dari l-fungi konna ngħodduhom mal-pjanti Tal te LT e a TAI A Għalhekk inħoloq renju (kingdom) ġdid għalihom, IK TO NE I i d o to o o To f NI li għandna mill-inqas 300 speċi (bla ma ninkludu dawk mikroskopiċi) imma għadna lanqas nafu x'jisimhom kollha. Fosthom forsi hemm uħud li huma ġodda għax-xjenza. Għandna bżonn iktar nies li jistudju il-fungi. Ue TA o Taf a Ta fetet tħobb titgħallem dwar in-natura, tħajjar studja ini (eNTai , forsi ssib speċi MA L-E ħ ħ e mi asa i'Tati Ojjl Hawnhekk jk ad MMMMOWA ħniex biss permessi ma Me Martin Austad jagħtina pariri biex insiru berdwoċers. Essenzjali L-ewwel ma jaqbillek tagħmel hu li tixtri tromba. Biex ingawdu l-għasafar tajjeb li narawhom fl-ambjent naturali tagħhom u tajjeb ukoll li narawhom viċin. Imma l-għasafar jibżgħu min-nies, u jekk nersqu viċin tagħhom ingerrxuhom. Tromba hija għalhekk essenzjali għall-berdwoċing. Mhux ġugarell Għalkemm mingħajr tromba xorta tista' tgawdi l-ġmiel u l-għana tal-għasafar fil-kampanja, meta tarahom mit-tromba tibda tinnota ħafna iżjed dettal li jgħinuk tagħraf xi speċi qed tara. Tromba tajba mhix irħisa, għax għall-berdwoċing ma rridux tromba ġugarell bl- lentijiet tal-plastik u xi kulur Il-Ħuttafa 137 : Diċembru 2016 : p8 X'hemm iktar meraviljuż minn kreaturi li jtiru L-għasafar huma fost il-ħlejjaq li jaffaxxinaw l-iżjed lill-bniedem. Hemm diversità, kbira tagħhom, b'ħafna, kuluri u għamliet. Fid-dinja nafu bi kważi 10,000 speċi ta' għasafar. Minn dawn f'Malta dehru s'issa iktar minn 400 speċi u jekk toħroġ tfittixhom tista' tibda ssibhom int ukoll. Biex tagħmel dan l-ahjar li ssir berdwoċer. X'għandek tagħmel7 L-irħis għali, i jiġifieri KIENET skumnikati isfar jgħajjatl Imma jekk tibda tfaddal ftit ftit ikollok biżżejjed. Imbagħad meta takkwistaha, ħu ħsiebha u ddum tgawdi l-għasafar minnha għal ħafna snin. Kemm tkabbar Tipi u għamliet ta' trombi hawn kemm trid. Importanti ħafna li ma tixtrihiex kbira u tqila għax malajr tegħja żżommha m'għajnejk. It- tip roof prism (bit-tubi dritti) huma spiss iżgħar u eħfef minn dawk porro prism (bl-ispallejn). Tromba 7x jew 8x hija tajba ħafna biex tibda l-berdwoċing biha. Dan in-numru jgħidlek il-magnification (7x — tkabbar seba' darbiet, 8x — tmien darbiet, eċċ.) u jkun stampat x'imkien fuq it-tromba stess. Tmurx għal tromba li tkabbar iktar minn 10x għax iktar ma tkabbar iktar ħa tbati biex issib l-għasfur u biex iżżomm it-tromba soda. Minbarra l-magnification ikun hemm ukoll numru ieħor, pereżempju 7x25, 8x30. Dan juri l-wisa' tal- lenti. Numru ieħor li tajjeb tħares lejh huwa l-field of view li idealment ma tkunx iżgħar minn 100m (jew 67). Tajjeb ukoll li t-tromba tkun waterproof jew għall- inqas issiġillata bin-nitroġenu. U jekk inti tuża nuċċali Berdwoċinġ. n. Passatemp fejn tosserva u tgawdi l-ghasafar ħajjin fl-ambjent naturali taghhom bla ma tfixkilhom. Berdwoċer. n. Persuna li tipprattika, dan il- passatemp. (Mill-kelma Ingliża, birdwatching/er). Il-Ħuttafa 137 : Diċembru 2016 : p9 ara li l-eve relief (il-lastku madwar il-lentijiet minn fejn tittawwal) ikun ikbar minn 15mm. Tikkumplikax Tixtrix tromba b'żum, image stabilisation jew iżjed minn rota waħda biex tiffoka għax b'dawn titlef mid- dawl fl-istampa u ddum iktar biex tiffoka. Tajjeb li tipprova t-tromba għand tal-ħanut l-ewwel, pereżempju fil-ħwienet tan-Nikon f'Malta. Jekk tixtri mill-Internet għandek iżjed għażla, imma trid toqgħod iżjed attent għal trombi ta' kwalità ħażina, għax s'intendi tromba li tixtri onlajn ma tistax tippruvaha qabel. Opticron u Nikon huma żewġ ditti rinomati li għandhom trombi tajbin għal prezz irħas minn ditti bħal Swarowski u Zeiss. Jekk tonfoq bejn €100 u €200 għandu jkollok tromba tajba. Jekk dan hu ħafna tikkonfondix: l-ewwel tromba tiegħi kont xtrajtha tmien liri (xi €20) minn ħanut fil-pjazza tar-raħall Jekk tixtri tromba ta' dan il-prezz u li m'għandhiex ditta speċifika, hu ferm iżjed importanti li tippruvaha qabel tixtriha. Dan tagħmlu billi toħroġ barra quddiem il-ħanut u tiffoka fuq oġġetti f'distanzi differenti. Jekk tara doppju jew it-truf tal-oġġetti mċajprin tixtrihiex. Ibża' għaliha, Tonfoq kemm tonfoq, qis li t-tromba tieħu ħsiebha jekk tridha sservik. Tħallihiex fix-xemx jew fl-umdu (anke jekk hi waterproof), tressaqhiex lejn ramel, tużahiex waqt li qed tiekol, tippruvax iżżarmaha, Taċ-cheapl Biex tittestja tromba ittawwal lejn oġġett dritt u dejjaq;bħal arblu. naddfilha l-lentijiet b'ċarruta apposta u kemm jista' jkun żomm il-lentijiet mgħottjin bl-għotjien tagħhom ħalli tevita grif u trab fuq il-lenti. Ħaġa oħra utli ħafna għall-berdwoċing huwa ktieb speċjali ngħidulu gajd, imma fuq dan nitkellmu f'ħarġa oħra. Il-ktieb li ħarġet BirdLife Malta Historv of Ornithologv in Malta għadu kemm rebaħ il-Premju Nazzjonali għall- Aħjar Produzzjoni ta' Ktieb bl-Isbaħ Dehra għas-sena 2015. Il-ktieb fih 390 paġna, bil-kulur u mimli illustrazzjonijiet u ritratti. Jinsab għall-bejgħ mingħand il-BirdLife u ħwienet tal-kotba. Prezz €49 Għal aktar tagħrif ibgħat imejl fuq infoObirdlifemalta.org jew ċempel 21347645/6 F'din il-ħarġa se nitkellmu dwar sit żgħir fl-inħawi tal-Bajja tal-Mistra, li nafuh bħala x-Xagħra tal-Kortin. Mhuwiex xi sit magħruf ħafna, bħal ngħidu aħna l-Buskett jew id-Dwejra — forsi din l-ewwel darba li smajtu bih intom stessl Ix-Xagħra tal-Kortin qiegħda mal-baħar, b'ambjent pittoresk ta' rdum u xagħri. Ħafna partijiet ta' dan l-irdum ma jintlaħqux faċilment — tista' tasal biss b'diffikultà kbira u jekk tassew tkun avventurużi Forsi għalhekk ma tantx jiġu hawn in-nies, u mnalla. Minhabba li ftit huwa aċċessibbli, in-natura hawnhekk hija pjuttost protetta. Insibu diversi speċi ta' pjanti tipiċi Maltin, inkluż speċi endemiċi, bħal pereżempju il-ġiżi ta' Malta, it-tulliera ta' Malta, is-siġra tal-ħarir, it-tengħud tax-xagħri, ix-xebb, l-orkida piramidali ta' Malta, il-ħatba s-sewda ta' Malta, l-erika, is-sagħtar, u l-brijonja sewda. Ħafna mill-ispeċi li jikoru hawnhekk mhumiex mifruxin wisq mal-Gżejjer Maltin. Pereżempju l-ġiżi ta' Malta jinsab biss hawnhekk u f'żewġ postijiet oħra f'pajjiżna: f'Għawdex u f'Tal-Miġnuna, sit Natura 2000 ieħor viċin ħafna t'hawn. Diversi minn dawn l-ispeċi huma protetti bil-liġi a Maltija jew qegħdin fir-Red Data Book ta' Malta, ŻA ktieb li fih l-ispeċi li f'pajjiżna huma l-iktar mhedda, u li għalhekk jeħtieġu ħarsien speċjali. L-importanza ta' dan is-sit, perċ, ma tiġix biss mill- preżenza ta' dawn l-ispeċi imma anke mill-kundizzjoni tagħhom. In-nuqqas ta' aċċess faċli serva biex jitħares dan l-ambjent, u għalhekk insibu diversi komunitajiet ta' pjanti li huma fi stat tajjeb ħafna, specjalment meta nqabblu ma' IPSO (e ae el Kortin qiegħda L OM Eu Aeħ fl-inħawi bejn il (Mt Cu ati postijiet oħrajn fejn il-preżenza tal- bniedem tinħass iktar. Pereżempju l-komunità tas-siġra tal-ħarir li nsibu hawnhekk hija meqjusa waħda mill- aħjar eżempji fil-pajjiż. X'tella' l-baħarl F'dan is-sit insibu wkoll xatt żgħir taċ-ċagħaq fil-Qala tal- Mistra. Bħal ma jiġri f'bajjiet oħra, fix-xitwa wara l-maltemp il- baħar spiss itella' fuq ix-xatt meded ta' alka (jew posidonja). Għalkemm mad-daqqa t'għajn jidhru skart jew xi ħaġa li tkerrah ix-xatt, dawn il-munzelli alka (bl-Ingliż banquettes) huma fil-fatt importanti għal diversi raġunijiet. L-ewwelnett, fihom tgħix komunità sħiħa ta' bijodiversità, inkluż bebbux, u ħafna tipi ta' insetti, fosthom ħanfus u dubbien. sa għawn dawn al il-banquettes għandna ga nħalluhom fix-xatt, mhux inneħħuhomu f 89 niftaħru fil-midja B li għamilna Natura 2000 hija sensiela ta' postijiet madwar l-Ewropa fejn in-natura hija protetta. B'kollox hemm iktar minn 27,300 sit Natura 2000, u 39 minnhom qegħdin f'Malta. A i xagħri steppa ti qasab raba' il-banquettes huma ij siġar u bur xatt 1 L B C'4 rdum fi B A A N ; meqjusin fost l-iktar bed Fa arbuxxelli salmastru ċagħqi $ ħabitati importanti . minn hekk, dawn il-munzelli jilqgħu kontra l-qilla tal-mewġ u jipproteġu x-xatt milli jitmermer. F'parti mill-wied li jiftaħ fuq il-bajja tal-Mistra nsibu wkoll medda żgħira ta' bur salmastru, fdal ta' ambjent li darba kien ikbar imma li ntilef taħt l-iżvilupp. Fih ukoll insibu wkoll pjanti li mhumiex komuni, fosthom is-simar niggież. Il-Qala tal- Mistra Area tas-sit Minkejja li s-sit huwa pjuttost inaċċessibbli xorta tista' ssirlu l-ħsara, pereżempju bir-rimi ta' skart. Proprju minħabba li għadu fi stat daqshekk tajjeb, iktar għandna nagħmlu kull 8 ma nistgħu biex nibżgħu għalih ħalli ma jitfaqqarx. Desirċe Falzon Għajn Barrani