l-Istatwa. Processjonali l-qadima ta' San Mikola fis-Siggiewi Vinċenz Borg 7 D.D., H.E.D., Arch. Ch. L. Professur tal-Istorja Ekkleżjastika fl-Università ta' Malta Fil-kelmtejn li kont għamilt is-sena l-oħra fl-okkażjoni ta' għeluq it-tiett mitt sena mit-tqegħid ta' l-ewwel ġebla tal-knisja parrokkjali l-ġdida tas- Siġġiewi, għedt li ''s-Siġġiewi kienet l-ewwel knisja parrokkjali, lil hinn mill- ibliet tagħna, li kienet mogħnija bi statwa'' proċessjonali u li kont iltqajt magħha għall-ewwel darba fis-sena 1667. llum ser nagħtikom xi tagħrif ieħor qasir dwar dan. Dan il-ħjiel li sem- mejt hawn fuq irriżultati mir-rapport tal-Vista Pastorali li saret fis-Siġġiewi mill-Isqof Luqa Buenos nhar il-11 ta' Diċembru 1667. Ma' l-atti ta' din il- Vista ngħata. wkoll inventarju dettaljat ta' kull ma kellha l-knisja. F'dan l- inventarju ltqajt ma' dan it-tagħrif dwar din l-istatwa qadima ta' San Ni- kola: ''(hemm) ukoll vara bix-xbieha ta' San Nikola bis-suttana tiegħu 'pa- vanozza', stola, amittu u ċinglu u bil-mitra tal-lama bajda mdawra: b'gallun tad-deheb b'bizzilla tad-deheb fil-pendenti tagħha u b'ċurkett' (1), Jidher ċar li din il-vara kienet imlibbsa bi ħwejjeġ tad-drapp kif ukoll ti ġa kienet tinsab fil-knisja parrokkjali l-qadima. Aktar tard, ġiet meħuda fil-knisja l-ġdida, fejn nafu li kienet toħroġ proċessjonalment nhar il-festa ta' San Nikola — festa li kienet issir b'ċerta solennità, bl-ewwel u t-tieni għosrien u quddiesa. solenni bil-mużika u bil-purċissjoni li semmejt (2). Minn tiftix li għamilt fl-atti tal-Vista Pastorali tas-snin 1667-68, irriżul- ta illi, tneħħi l-knejjes parrokkjali tal-Birgu, l-Isla u Bormla, fl-ebda parroċċa ta' Malta, ħlief fil-knisja parrokkjali tas-Siġġiewi, ma kien għad hemm stat- wa proċessjonali, jiġifieri, statwa. li kienet toħroġ fil-purċissjonijiet. Ftit snin wara, bejn wieħed u ieħor, xi għoxrin sena wara, diversi parroċċi bdew idaħħlu l-istatwa tal-Madonna tar-Rużarju. Meta wieħed iqabbel din l-istatwa ta' San Nikola tas-Siġġiewi u dawk li ltqajt magħhom fit-tliet parroċċi li semmejt, tinnota li kien hemm ċertu tixbih bejniethom. Fil-Birgu kien hemm żewġ statwi, waħda tal-Kunċizzjoni u oħra ta' San Rokku (3). Fl-Isla u f'Bormla kien hemm statwa proċessjona- li tal-Kunċizzjoni (4). It-tliet statwi tal-Kunċizzjoni f'dawn il-parroċċi kienu jiġu mlibbsa lbiesi tad-drapp bħal ma kienet imlibbsa l-istatwa ta' San Ni- kola fis-Siġġiewi. Dan kien isir ukoll jekk l-istatwa kienet tkun kollha kemm hi tal-injam anke jekk indurata (5). L-inventarji li semmejt jagħtuna tagħrif dwar dawn l-ilbiesi (6). Wieħed għandu għax jifhem illi kienu, x'aktarx, ilib- bsuhom għall-okkażjoni tal-festa. Meta l-istatwa ma kienetx tkun tal-injam, bħal ma kien il-każ tal-istatwa ta' San Nikola, din kienet tinżamm imlibbsa s-sena kollha, jew inkella tinżamm magħluqa x'imkien u tintrama għall- festa. Jekk l-istatwi tat-tliet parroċċi ta 'madwar il-port tagħna m'għadhomx jeżistu, wieħed jista' jgħid li l-vara qadima ta' San Nikola hija l-aktar stat- wa. proċessjonali bikrija li. għadha teżisti fil-knejjes parrokkjali tagħna. Tgħodd aktar minn tliet mija u għaxar sninl Minħabba f'dan wieħed jara kemm hu ħsieb għaqli u f'waqtu li din l-istatwa tiġi preservata tajjeb u b'mod li tista' titgawda issa u għall-ġejjieni. (3) AAM, Viżta Pastorali Buenos 1667-68, 168r u 175v. Dwar l-istatwa ta' San Rokku fil-Birgu, ta' min iżid igħid illi din ġa kienet teżisti fis-sena 1602, għaxar snin wara l-pesta l-kbira tas-sena 1592. Kienet statwa tal-injam u kienu joħorġuha f'purċissjoni nhar il-festa. Hi l-ewwel statwa proċessjonali li itqajt magħha fl-Atti tal-Viżti Pastorali tal-gżejjer tagħha (AAM, Viżta Pastorali Gargallo 1598-1602, 233r). (4) AAM, Viżta Pastorali Buenos 1667-68, 224r u 255v, (5) L-istatwi tal-Kunċizzjoni kemm dik tal-Birgu u kemm dik tal-Isla kienu tal- injam u ndurati. B'dan Kollu kellhom ukoll l-ilbiesi tad-drapp tagħhom ukoll. 168r u 224r). (6) L-ilbies ta' dawn il-vari jirriżulta mill-istess inventarji li semmejt.