Ta' ĠER. Kull Naplitan iqis il-baħar bħala wieħed minn ta' ġewwa. Kull scugnizzo jqis lill-baħar bħala ħabib, minn xi daqqiet il-ħabib waħdieni tiegħu, u sikwit imur fejn il-baħar, u meta l-ajru jiftel, tarah jorqod fuq il-blat ma' ġenbu, imxaħxaħ minn dawk il-ħsejjes u aktarx mitluq b'idu mdendla għal ġo l-ilma. L-iscugnizzo jkollu ħafra dwejjeq — u din hija r-raġuni li għaliha huwa: scugnizzo—u b'dik l-id fil-baħar huwa jkun qed jafda għommtu lil ħabibu l-baħar. U għalhekk Carlucciello mar ħdejn il-baħar. Jiena rajtu kemm-il darba, kien ta' waħdu, magħlub ferm, dejjem jiġri b'dak ix-xagħar sbejjaħ jittajjar mar-riħ. Kien qisu sallura jiżloq minn idejk u ma terġax taqbdu. Niftakar, darba qgħadt ngħassislu fix-xatt ta' Santa Luċija, mhux 'il bogħod miz-Zi'Tereż, bla ma lemaħni; kien mitluf moħħu fil-baħar. Il-baħar kien qed jagħraxlu wiċċu u jdawwalhulu bid-dija tiegħu. B'xuf- ftejh imbexxqa huwa kien imsaħħar. U għall-ewwel darba rajtu jid- ħak, bħal kieku qed jilqa' ħabib. Għaliex ma ntbahtx li din il-ħbiberija kienet sa tkun fatali — u għaliex ma għaraftx li dik it-tagħniqa tal-baħar kienet sa tagħfsu żżejjed Ħalli ngħidilkom ħafif ħafif: tfajjel mgħarraq instab fuq il-blat ta' Santa Luċija. U x'ħabab għamlu fuqu l-ġurnalil Niskanta l-għala l-ġurnalisti li s-soltu ma jħabblux rashom jekk l-iscugnizzi jgħixux jew imutu, din id-darba kitbu artikli mqanqla fuq Carlucciello. M'għandniex xi ngħidu, it-tirann kien il-baħar u vvintaw dan it- tirann sabiex il-qarrejja ma joqogħdux jitħassbu min kien tassew il- ħati. Ma ntqalitx kelma waħda dwar il-kundizzjonijiet soċjali. Il-kuxjenza ta' Napli qametl L-għassa saret meħtieġa. U l-għarqa ta' Carlucciello ġabet nofs riġment igħasses ix-xtajta sabiex dan l-im- għarraq ta' baħar ma jisraqx tfajjel ieħor Naplitan. In-nies jistaqsu lil xulxin min huwa t-tfajjel'2 'Ta' min hu''2 Ma tawx każ li dak it-tifel kien ta' kull wieħed minna. Dak it- tfajjel kien tagħna, tagħhom, tiegħi u tagħkom. Il-gazzetti ma ħabblux rasħom biex isibu min kienet ommu, jew x'dar kellu u lanqas ippruvaw jifhmu l-problema. Isem Carlucciello ma baqax jidher fil-gazzetti. Wara kollox Car- lucciello ma kienx ħlief scugnizzo, u wara ftit taż-żmien l-għassiesa wkoll twarrbu mix-xtajta. Ejjew ma nagħmlux bħall-ġurnalisti u niftħu l-bieb u bla biża' naraw x'hemm warajħ. Rusella hija mara ta' sitta u tletin sena għad 80 - IL-MALTI li qisha nanna, magħluba, imkemmxa, midbiela u b'sidirha mdendel, Darha, dik li kienet darba d-dar ta' Carlucciello — għar maħmuġ u umdu, xi seba' bi tmien piedi. F'din il-kmajra sodda kienet l-għa- mara kollha li kienet isservi ta' siġġu u ta' mejda wkoll. Bil-lejl ħames iġsma kienu jitgeddsu fuqha, u f'din is-sodda Rusella toqgħod bil- qiegħda tixxengel 'l hawn u 'l hinn rasha meħuda bil-għali u r-rimors tiftakar f'Carlucciello tagħha. Huwa kien wieħed minn dawk l-iscugnizzi mwieled fl-akbar faqar, u l-oħrajn li kienu jgħixu fil-gorboġ miegħu erħewlu jiġġiera 'l barra biex ifendi għal rasu. Jekk tħossu li din hija moħqrija kbira jkollkom it-tieba li ġġibu quddiem għajnejkom il-kundizzjonijiet ta' dar bħal dik, u aħsbu kif dawn jistgħu jħassru kull raġuni u kull sens ta' umanità. Taħsbu intom li xi omm Naplitana trid titlef lil binha2l Għal Carlucciello, kif kien għal rasu, l-affarijiet setgħu kienu aħ- jar u fid-dar ma setgħux kienu agħar: dak kien l-argument kollu. i) ħekk huwa mar għal-libertà tiegħu u għal mewtu wkoll. Il-qrusa tar-rimors tagħha tidher ċar — għad li Rusella m'għand- hiex tort. jien nista' ngħidilkom ta' min hi l-ħtija. Intom Insara li taraw id-dinja bid-dmugħ tagħha mit-twieqi tagħ- kom, li titkellmu fuq il-korruzzjoni morali u ma tagħmlu xejn biex twaqqfuha — intom għandkom sehem fil-qtil tiegħu, u intom li intom għonja biżżejjed li ma tafux b'faqar u li titmeżmżu meta jiġi quddiem- kom. L-awtoritajiet ukoll huma responsabbli bl-apatija tagħhom, bil- mili ta' formoli stupidi biex jinxteħtu fuq xkaffa u jintesew — biex ma ngħidu xejn għall-innoċenza ta' dawk li qed ibagħbsu l-fondi li għandhom imorru għall-karitàl Jekk dawn kollha qatluh — allura jiena wkoll ħati. Għaliex jien ma bdeitx ix-xogħol tiegħi snin qabelf Għaliex kont mitmeżmeż li nilbes imċerċer u norqod fuq il-gazzetti u nissaporti d-dud tat-tfal tat-triq' Għad li għadni żagħżugħ, imissni ilni li bdejt niġbor it-tfal ta' Napli u nibni dar għalihom — u jekk kien jeħtieġ b'idejja stess u żgur li b'qalbi kollha. U 'l Carlucciello, tfajjel ta' disa' snin, il-lum qed inġorru f'dir- għajja għal dejjem. Dan huwa r-rakkont li bih Don Mario Borelli ta' Napli għalaq l-awtobijografija tiegħu, li jisimha ''A Street Lamp And the Stars', li ħareġ din is-sena bil-għajnuna ta' Anthonv Thorne,