L-ISTRINA ATT SOĊJALI N.B. Ħadd ma jista' jaħdem fuq il-palk jew ixandar dan l-Att Soċjali mingħajr is- sensja bil-miktub ta' l-Awtur. Stampat fid-Dar ta' San Ċużepp— Ħamrun, Apprezzament ta' l-awtur mibgħut lill-Kumpannija 'RI- BALTA'' swara l-ewwel vappreżentazzjoni ta' ''L-ISTRINA', li saret fir-'Radio Cit Opera House' fit-12 ta' Marzu, 1948, bħala reċta ta' Benefiċenza b'riżq il-7 General. 'L-ISTRINA ' hija r-raba' produzzjoni tiegħi li l-kumpan- nija 'RIBALTA' għoġobha tirrappreżenta. F''Dr. PACEU kien hemm min ħabat jeżaġera; fil-'QANPIENAT' irvinawlu l-final u kien hemm element skadenti; fil-'FORTRESS OR- DERSU kien hemm min ma jafx il- parti tiegħu; fl-'ISTRINA' l-eżekuzzjoni kienet perfetta. mill-bidu sa' l- aħħar u saret kif kont noħlomha jiena, NINETTE' Biċazza, PAWLINA Bencini, u l-MAĠIS- TRAT Ghirlando kienu tajbin ferm, kważi lussu għall-partijiet ċkejkna tagħhom; il-kummiedja kienet impernjata. fuq it-tliet PISANIJIET : Bisazza, Bugeja u Azzopardi Preziosi; min kien l-aħjar fosthom jiena ma nafx, naf biss li, għalija, huma ħarġu minn l-isfera ta' dilettanti u daħlu f'dik ta' artisti. Dana ma ngħidux jiena biss iżda jgħiduh ukoll is-silenzju impressjonanti li waqa' fis-sala, l-applawsi a scena aperta u l-prosit li qalgħu minn għand kulħadd mhux taħt forma ta' kumpliment bħas- soltu iżda, aktarx b'entużjażmu . Sabiex inkun ġust, iżda, nixtieq ingħid li għalkemm iż- żewġ primatturi rġiel ittrasportaw lill-pubbliku għar-realtà u ġagħluh jibki u'jentiiżjażma riħu him kellhom favur tagħhom il- parti li' jieh ktibtilhom u li rrendithom ċinipatiċi' tr'erojċi, fil- waqt li l-primattriċi għarfet 'tilliaq l-istess Tivell 'drtistiku tagħ- hom b'parti xejn simpażika u xi daqqiet odjuża. Il-paraguni jiena qatt ima ħmilthom, iżda, l-ISPRINA, issir minn għand min issir, ma, tistax tkun eżegwita aħjar milli kienet eżegwita; hija appuntu saret kif immaġinajtha jiena, It-tliet partijiet iż-żgħar kienu tajbin ferm; it-tliet PISA- NIJIET kienu kbar f'kull kelma, f'kull pawsa u f'kull pass li għamlu. L-ISTRINA ATT SOĊJALI JIEĦDU SEHEM: VIRĊINJA, martu 30/35 —;; NINETTE, binthom 5/8 MI Il-Maġistrat MALLIA 62 1 ĠILARDU PISANI A 65/7053 i PAWLINA, seftura , Ni 20/30: 5: IL-LUM: IL-BELT, : l IX-XENA TURI: : L-Uffiċċju privat fid-dar ta' l-Avukat PISANI. Bieb fil-fond, fin-nofs li jagħti għal barra; bieb ieħor f'kull lat. li jagħti għall-kmamar ta' ġewwa. Skrivanija, bil- kxaxen jinfetħu, poġġuta: b'mod li-min ikun jikteb fuqha ma jarax lil min jidħol mill-bieb tal-lemin; libre- rija, vażetti tal-fjuri vojta, tieqa fil-fond tax-xena b'gaġġa b'kanarin ġewwa fiha fuq .stand quddiem: it- tieqa, eċċ., eċċ. . Pawrina (T kun tfarfar u tkanta togħedha—wara ftit iċentpel, il-bieb ta' barra; tmur tiftaħ u, wara ftit, tarġa' tidħol mal-) MAĠISTRAT fli. għad li xwejjaħ, għadu eleganti ħafna, irpużat fi kliemu i jidher serju għad illi 'lin-nisa għadu jħobbhom kif kien iħobb- hom. fiż-żgħużija tiegħi i—f idu, barra l-bastun, għandu kaxxet- ia tal-kartun b'pupa ta' iti pied u nofs ġewwa. fiha) X'ħin qalu- lek li għandhom jiġu' PAWLINA Ma qaluli xejn, Sur Maġistrat. (tkompli dejjem tfarfar). MAĠISTRAT : Huma ħarġu flimkien 7, i PAWLINA Let L-Avukat ħareġ qabel u. s-sinjura marret ma' Ninette biex jixtru l-fjuri: ..- , . : MAĠISTRAT Pawlina… int il-fjuri tħobbhom 7 : PAWLINA Il-fjuri mhux kulħadd iħobbhom, ingħid jien… Ara: ġa lestejtilha l-vażetti bl-ilma… MAĠISTRAT Issib kull tant lil -xi ħadd li ma jħobbhomx… bħan-nisa, Pawlina, kull tant issib xi raġel li ma jħobbhomx… PAWLINA Imma inti tħobbhom, hux, sur Maġistrat 2 MAĠISTRAT Ehhhl Brikkuna… Il-Bambin lin-nisa ħalaqhom għall-in- ħabba. PAWLINA Ma, nafx kif qatt ma tħajjart tiżżewweġ, sur Bert. MAĠISTRAT U jien issa bdejt nikber… Taf xejn li jien ili diġà kważi sentejn bil-pensjoni7: U l-pensjoni ħaġa serja wisq, Pawlina. Minn banda hija ħaġa tajba għaliex tgħix biha mingħajr ma taħdem, iżda mill-banda l-oħra ħaġa ħażina għax donnha twaħ- ħallek il-fidi tal-magħmudija wara dahrek biex kulħadd ikun jaf li inti għalaqt is-sittin… PAWLINA Billi Iżda għadek iġġibhom tajjeb… MAĠISTRAT X'igħodd9 Imma ħadd ma jitgħabba bija malajr, malajr Imbagħad biex tkompli tagħqad, binti Virġinja għamlitni DANNU… PAWLINA 'Taħseb li kieku trid tiżżewweġ bis-serjetà sejjer ma ssibx min jintriga, hux 7 MAĠISTRAT (B'intenzjoni) Pawlina… kieku int tintriga 2 PAWLINA jien (tidħak) U jien ngħodd għalik, sur Maġistrat 7 MAĠISTRAT Għaliex le7 Xi kemm-il sena għandek Pawlina2 PAWLINA Mhux minħabba l-età l-aktar l MAĠISTRAT Mela għaliex 7 Għax jien kont Maġistrat 9 PAWLINA Mur għid lis-sinjura Verġ li l-papà tagħha se jiżżewweġ seftura 1 MAĠISTRAT X'għandu x'jaqsam Binti ma żżewġetx lil min riedet hija7 PAWLINA U iva, avukat… ma ngħidx il-kuntrarju… avukat minn Ħal Safi. A propositu : missieru ilu xejn ma jiġi 'l- hawn PAWLINA Kumbinazzjoni xi ħames minuti qabel ma ġejt int u qalli li għandu jarġa' jiġi għax rna nafx x'qal li xtara għal Ninette, MAĠISTRAT Naturalment ġibilha xi ħaġa, strina… anki jien, tafx, ġib- tilha l-istrina… Ara x'jidhirlek9 (jiftaħ il-kaxxetta u joħroġ il- pupa) Ara x'pupa dinl PAWLINA (Teħodha f'idejha) Kemm ser tieħu gost bihal Tiġġennen bil-ferħ… MAĠISTRAT Helwa, hux veru/ PAWLINA Ħelwa, ngħid 1 MAĠISTRAT (Jipprova jmellsilha ħaddejha) U imt m'intix ħelwa7 Int m'intix pupa wkoll 9 PAWLINA Mela 1a, aħna, xorta oqgħod bus lil din (tagħtih il-pupa f'idu). MAĠISTRAT (Huwa u jqiegħed il-pupa fil-kaxxa) Bhhh l Brikkuna… (Jinstama' l-bieb ta' barra jinfetaħ) Naħseb li ġew… MAĠISTRAT Tgħidilha xejn lil Ninette ħalli nagħmlilha sorpriża… WIRĠINJA (Tidħol, flimkien ma' Ninette, b'ħafna fjuri f'idejha) Ara l-papil Tlek xejn tistenna 2 NINETTB (Tgħannaq lill-Maġistrat) Nannu Bertl MAĠISTRAT Ninettel Kif inti9 (ibusha). VIRĠINJA Pawlina, inqala' xi ħaġa$ PAWLINA Le, xejn, sinjura… VIRĠINJA Għamilt ilma fil-vażetti 2 VIRĠINJA Is-sinjur ġie7 PAWLINA jħadu… jiena kont sejra nkompli l-kamra ta' ġewwa… VIRĠINJA Iva, tista' tmur… PAWLINA (Titlaq mil-lemin). VIRĠINJA Kif int, papà Għadek ma għidtli xejn… MAĠISTRAT Jiena ma nistax mgħid li jien ħażin. VIRĠINJA U x'ġiebek hawn il-lum7 Għax daż-żmien trid tagħmel wegħda biex narawk… MAĠISTRAT X'ġiebni2 Mela. nsejt li jien in-nannu ta' din il-banavolja (għal Ninette) Ġibtilha l-istrina l NINBITE Fejnha l-istrina Nannu Bert2 MAĠISTRAT Ekkul (jagħtiha l-pupa). (Tbus lill-pupa u, kollha ferħ, tmur turiha til Virġinja) Ara, mamà… Ara, mamà… VIRĠINJA Ihhhl Kemm hija sabiħa f MAĠISTRAT Issa ma ħaqqnix bewsa, Ninette NINETTE (Dejjem imgħannqa mal-pupa, tbus lin-nannu bosta drabi), MAĠISTRAT Braval U x'sejra ssemmiha2 NINETTE Mamà x'insemmuha2 Hux Thelma7 MAĠISTRAT Thelma9 U dan l-isem mnejn sibtu2 VIRĠINJA Għax il-pupa ta' Rosie, din ta' quddiemna, jisimha Thelma. Hux veruŻ NINETTE Iva, Thelma, bħal pupa ta' Rosie. (Tmur fit-tieqa u tibqa' hemm tilgħab bil-pupa). MAĠISTRAT U Anton, kif inhuwa2 VIRĠINJA (Tibda tirranġa l-fjuri fil-vażetti) Tajjebl Ma tarawx lil xulxin il-Każin 7 MAĠISTRAT Din il-ħabta, ngħidlek is-sewwa, ma tantx qiegħed immur il-każin ta' spiss. Bix-xogħol imħabbat xejn7 V'IRĠINJA Jista' jonqos7 MAĠISTRAT L-ewwel Pawlina kienet qiegħda tgħidli li ġie missieru u li għandu jarġa' jiġi… VIRĠINJA (Imdejqa) Ufif… meta jiġi ma jibbastax jinqala' aktar… MAĠISTRAT Fortunatament, perċ, ma tantx jiġi spiss… WVIRĠINJA Hawn ma għandux għal fejn jiġi… anqas ħaqq min jarah dieħel… MAĠISTRAT U int imbagħad… wara kollox Ġilardu, miskin, mhux xi assassin.., WIRĠINJA M'inhix ingħid li huwa assassin, anzi, il-kuntrarju… idej- jaqni narah quddiemi ma jafx igħid kelma… MAĠISTRAT Is-suġġestjoni… ma għandniex xi ngħidu, qatt ma għa- milha, ma' ċerti nies, ' VIRĠINJA Allura jibqa' Ħal Safil MAĠISTRAT Imma billi jiġi kultant jara lil ibnu… Wara kollox Anton huwa ibnu… ' VIRĠINJA Ma nafx 2 Mhux kulħadd jaf Anton ma jħallih nieqes minn xejn… ma' l-aħħar tax-xahar arah ġej għas-salarju… MAĠISTRAT U iva… darba fix-xahar… ' VIRĠINJA Imbagħad meta jiġi) Jew meta jkolli n-nies jew meta nkun se noħroġ; u jiċċappas bil-qiegħda, donnu statwa, ma jaf igħid xejn u ma jinqalax qabel ma tagħtih il-grokk tal-ġnibru… MAĠISTRAT (Bi tbissima) Mela tista' tferragħlu wieħed għax dal-waqt tarah ma' wiċċek… VIRĠINJA Hawnx ta' quddiemna fil-gallarija7 (tagħti daqqa ta' għajn mil-tieqa) Għax donnu bil-qaddis: kull meta jiġi huwa arahom lesti fil-gallarija jarawh dieħel l MAĠISTRAT U din x'fiha WIRĠINJA U x'fha9 Papà, ħadd ma jieħu gost juri lin-nies li missier ir-raġel tiegħek huwa skarpar. MAĠISTRAT Binti… l-ewwelnett il-lum Ġilardu ma għadux skarpar u t-tieni billi kien skarpar mhux xi diżunur… VIRĠINJA Nanqas hu pjaċiri MAĠISTRAT Nuf li, miskin, ħadem u stinka u għamel lil ibnu avukat u int iġġennint għalih u żżewwiġtu… VIRĠINJA Jiena ma jien ngħid xejn kontra Anton… MAĠISTRAT U lanqas għandek għalfejn tgħid kontra missieru, 'VIRĠINJA Jiena qiegħda ngħid xi ħaġa kontra missieru7 Iżda Anton irnissu jifhem li fil-pożizzjoni tiegħu jmissu jaddatta ruħu għaċ- Ġirkostanzi… MAĠISTRAT X'jiġifieri li għandu jistħi jkellem lil Ġilardu għax bu sar avukat u missieru kien skarpar2 'VIRĠINJA Papà, għax qiegħed titkellem hekk9 Jidhirlek li l-bniedem għandu jibqa' dejjem fl-istess livell li jkun7 Mhux kulħadd ifittex li jitla' 'l fuq kemm jista' 7 MAĠISTRAT U Anton ma telax 'il fuq biżżejjed Sar avukat …daħal fl- aħjar soċjetà… maħbub minn kulħadd… VIRĠINJA Mhux biżżejjed… Mhux biżżejjed… Inti ma tafx kollox. Bid-darba kultant li tiġi hawnhekk tarana, ma tistax tkun taf kollox… MAĠISTRAT S'intendi jien ma nistax inkun naf kollox… VIRĠINJA U jiena, biex ma ninkwetakx, qatt ma ridt ingħidlek xejn… MAĠISTRAT Virġinja, minn kliemek donnu hemm fin-nofs xi ħaġa ser- ja… Xi ġralkom $ 'VIRĠINJA (Bi tnehida) Kieku ma kienx għal missier Anton, kieku jien l-aktar mara feliċi li hawn fid-dinja… MAĠISTRAT Minn dejjem kont ftit u xejn eżaltata… Mhux għax irrid inżomm ma' żewġek, imma int lil missier Anton kont tafu qabel iżżewwiġtu. ViRĠINJA Papà meta tkun għadek xebba fid-dar tiegħek ħaġ'oħra. Ikollok seba' mitt sena sabiex tiżżewweġ lil dak li tkun tħobb; għalik ebda ostakolu ma jkun ħaġa serja… tknn taħseb li l-im- ħabba sejra tissupera kollox u tagħlaq għajnejk u tidħol, kollok entużjażmu, għal ħajja ġdida… iżda, meta jibda jgħaddi ż- żmien… MAĠISTRAT L-iżjed ħaġa naturali… VIRĠINJA .:- Meta tibda tikber u ssir omm u tibda taħseb fl-avvenir ta' l-unika tifla li jkollok… MAĠISTRAT X'inhuwa jbeżżgħek, insomma Siena proprju ma nistax nifhmek… VIRĠINJA Minn hawn u ftit ieħor Ninette tibda tmur l-iskola : is-sori- jiet jibdew jitħadtu fuqha bejniethom… it-tfal jistaqsu lil xul- xiu ħafna domandi… MAĠISTRAT U x'inti taħseb7 Żgur sejrin jitolbuk l-arblu tar-razza .. VIBĠINJA iKważi b'disperazzjoni) Papà, emminni, nixtieq li dak il- mument ma jasal qatt… MAĠISTRAT Liema mument 2 Li tibgħat lil Ninette l-iskola 7 VIBĠINJA Li nibgħat lil Ninette l-iskola weħidha; suġġetta għal kull domanda li jistgħu jagħmlulha fuq nannuha… int forsi ma tem- minnix… taf li meta noħroġ ina' Anton u nara, lin-nies iħarsu lejnu naħseb li jkunu qegħdin igħidu f'qalbhom : Din insiet min hu tnissier ir-raġel tagħha 7 MAĠISTRAT Iżda dan tiegħek huwa inkubul Din fissazzjoni l VIRĠINJA Veru… veru… jiena marida… ma nistħix ingħidlek li lan- qas ma' Pawlina ma nabbuża ngħolli l-leħen tiegħi bil-biża' li tista' tgħidli xi ħaġa li biha toffendini. MAĠISTRAT Iżda jiena qatt ma kont nissopponi li inti wasalt f'dan il-grad ta' eżaġerazzjoni… VIRĠINJA Inħossni infeliċi… infeliċi, papà… MAĠISTRAT U r-rimedju 2 VIRĠINJA Ma nara ebda rimedju. (Iċempel il-bieb ta' barra) Ġiel NINETTE (Li tkun ratu mit-tieqa) Mamà ġie Ġilardu… ħalli niftaħ- lu… (tmur mill-bieb tal-fond biex tiftaħlu). : MAĠISTRAT (Jidħak) Ġilardu 9 Tisma' lilek naturalment issejjaħlu hekk, u hija ssejjaħlu bħalek… WIRĠINJA Xi tridha ssejjaħlu Nannu Ġilardu 7 MAĠISTRAT Almenu taf li huwa nannuha bħali 2 WIRĠINJA Mhux żgur… MAĠISTRAT Virġinia, jiena ma jidhirlix li Anton jixraqlu dan it-trat- tament… VIRĠINJA Uffl Papà kemm sirt demokratiku' (Ma tippretendix li għandi nibda minn issa nħammar wiċċ Ninette, hux 7 MAĠISTRAT Biżżejjed… ' ĠILARDU (Jidħol kolu ħiemed ma' Ninette—f'idu jkollu pakkett ċkej- ken) Bonġornu… MAĠISTRAT i Bonġornu Ġilard… Kif int2 , ĠILARDU Ara s-sur Maġistrat 2 Kif int sur Maġistrat 7 MAĠISTRAT : Jien mhux ħażin sa barra… Int tidher tajjeb ukoll… ĠILARDU (Ibus is-sema) Niżżu-ħajr 'l Alla… Virġinja tidher tajba. VIRĠINJA (Xotla) Tajba, grazzi. MAĠISTRAT U n-nies tar-raħal7 Il-Kappillan kif inhuwa 2 ĠILARDU Tajjeb ngħid… għadu jiflaħ daqs gendus… Taf min wasal biex iħallina, sur Maġistrat, naħseb li int tafu: in-Nutar Curmi… MAĠISTRAT Iva2 Fonsu Curmi Nafu ngħid; konna s-Siminarju flim- kien. U dak mas joqgħod Ħal Safi2 ĠILARDU Le… ġie xi erbat ijiem għall-arja għand oħtu, is-Sinjura Klara… MAĠISTRAT U x'għandu 2 ĠILARDU Igħidu li għandu d-Dijobeta, iz-zokkor ngħidulu aħna… (lil Ninette) U Nina tagħna kif inhija2 Bdiet tmur l-iskola 2 VIRĠINJA Għad. Kif kien ġejt tarana l-lun, Ġilardu 7 ĠILARDU Ma tafx int7 Qorbot l-Istrina… Għidt bejni u bejn ruħi : ħalli mmur nara lil Ninu tagħna u neħdilha xi ħaġa… NINETTE Jiena Ninette mhux Nina. ĠILARDU (lill-oħrajn) Għax aħna r-raħal dawn l-ismijiet ġodda ma jdurx ilsienna għalihom… Jien bl-Ingliż ma nafx… NINEFITE (Turih il-pupa) Ara n-Namnu Bert kemm ġiebli pupa sa- biħa… ĠILARDU (X'aktarx mistħi) B'kumbinazzjoni jien ukoll ġibtlek pupa, jmina tiegħi mhiex kbira… (lill-oħrajn) Tafu intom : id-dar ċkej- kna, iżda l-qalb kbira… (jagħti lil Ninette il-pupa tiegħu). NINETTE (Tieħu l-pupa ta' Ġilardu f'idejha, tħares lejha u twaddabha fuq pultruna—turih il-pupa tal-Maġistrat) Din iżjed sabiħa l VIRĠINJA Isa, Ninette… x'għandek tgħidlu 7 : NINETTE Grazzi, Ġilardu… iżda jien lil din inħobb, MAĠISTRAT (Wara ftit) Tfal huma l ĠILARDU Ma nafx7 Darba, niftakar, meta kont żgħir, kienu ġibuli żugraga ta' bil-lejl u wara ma 'kontx irrid inħares lejn żgajjar oħra. VIRĠINJA (Biex tibdel id-diskors) Imbagħad tifla kapriċċuża bħal dik naħseb li ma hawnx oħra.. A Maċisrnar Tfal huma l Isma', jiena sejjer inħallikom. Virġinja, sellili għal Anton. (Lit- tifla): Ninette, jiena sejjer: ma tagħtinix bewsa 7 (Tbusu ħafna f'daqqa). MAĠISTRAT Braval Saħħa Ġilard… IĠILARDU Saħħa, sur Maġistrat, u li jkollok bżonn serv tiegħek dej- jem… NINETTE Bve-bve Nannu Bert… Bre-bre… MAĠISTRAT Bonġornu… (jillaq mill-fond). VIRĠINJA Oqgħod bil-qiegħda, Ġilard… ĠILARDU (Ipoġġi) Huwa jien dal-waqt immur ukoll, Intant, Anton tiegħi kif inhu7 Tajjeb7 VIRĠINJA Tajjeb… ĠILARDU Hekk irridkom. Jekk ma nilħaqx narah, agħtih is-Sena t- tajba u għidlu li Saver bagħat iselli għalih ħafna. VIRĠINJA Saver min huwa 7 ĠILARDU 'Tibżax… Anton jafu… Għidlu Saver tas-Smina, huwa jit- hmek; ċjuċ, ċjuċ kulħadd bagħat iselli għalih, iżda. Saver, mis- kin, għamilli impremura ħafna… VIRĠINJA (Sarkastika) Forsi dan Saver xi ħabib tal-qalb, hux veru7 ĠILARDU Ma tafx int7 Meta kienu żgħar kienu jgħinu l-Quddies flim- kien. Darba, għall-festa, kont għamiltilhom żarbun ta' l-alakka kull wieħed… ma kienx żarbun għalija… VIRĠINJA Ġilard, qalbek baqgħet marbuta mas-sengħa li kellek… ĠILARDU Ma tafx int7 F'dik in-nitfa ta' toqba kienu jiltaqgħu n-nies tar-raħal kollha; kienet saret donnha gażin… jien twelidt fiha u għext fiha u lil Anton, għamiltu avukat, tista' tgħid, minn hemm ġewwa… Temmen li meta ngħaddi minn quddiem il-bieb ta' dik il-kamra u narah magħluq, ma nafx xi nħoss ġo qalbi WVIRĠINJA Ma, tippretendix, nispera li b'ibnek avukat int kellek tibqa' ssewwi ż-żraben tan-nies tar-raħal 2 ĠILARDU X'jiġifieri Malli Anton qalli nofs ta' kelma, tfajt kollox wara spallejja u willejt kull ma kelli… VIRĠINJA Menumali ĠILARDU Għalhekk għallimtu : biex nagħmlu raġel u fi xjuħiti jmex- xini huwa u, niżżu-ħajr 'l Alla (ibus is-sema) ma għandix x'in- gerger fuqu. VIRĠINJA (Issejjaħ) Pawlinat (lil Ġilardu) Se ngħidilha tagħmillek qatra ġnibru… (tarġa' ssejjaħ) Pawlinall ĠILARDU (Bi tbisstma) Malta qatt ma rruftat qamħ; il-ġnibru tagħ- kom wisq aħjar minn dak ta' Sidor tar-raħal tagħna… PAWLINA (Fuq il-bieb) Sejjaħtli, sinjura 2 VIRĠINJA Pawlina : mur ġewwa u ġib miegħek tazza u l-flixkun tal- Ġin… ĠILARDU Toqogħdux titħabtu, nista' nidħol ġewwa mugħha… toqogħ- dux taqilgħu… 'VIRĠINJA Tajjeb: Pawlina mur lestilu… PAWLINA Tva, sinjura (titlaq mil-lemin). ĠILARDU Dak Sidor irid jaqla' wisq; kull ma għandu mgħammed u mhux ftit… Biex tieħu grokk tajjeb ikollok tmur il-Każin tal- Banda. Inti ma tkomplix miegħi, Virġinja 2 (jinstama' żinfetaħ il-bieb ta' barra) VIRĠINJA Naħseb li Anton wasal… Le, Ġilard, jiena ma nixrobx dal- ħinijiet. ĠILARDU Jiena, ngħid għalija, ma għandix ħinijiet : nixrob kull meta, nsib qatra tajba… : ANTON Jidħol bil-coat fuq idu, ineħħi l-kappell u jwaddab kollox fuq siġġu) Virġinja… Ninette… Ara hawn7 Dan x'ġiebek il-lum $ NINETTE (Turih il-pupa tal-Maġistrat) Papà, papà… ara n-nannu lert kemm ġiebli pupa. kbira… ANTON Ibhhhi Kemm hija sabiħa. Brava ħejl (lil Virġinja) Kien hawn il-papa7 Kif inhuwa7 Ilu ma jiġi l-każin… — VERĠINJA Ġie ħames minuti kemm ta lil Ninette dik il-pupa… ANTON (Lil Ġilardu) Il-Maġistrat ma jinsa lil ħadd u ma jinsa xejt… : ĠILARDU (X'aktarx mistħi) Jien ukoll ġibtilha xi ħaġa strina : b'kum- binazzjoni xtrajtilha pupa wkoll; minn għand Ċensina, dik ta' wara l-Għassa. ANTON U dan x'ridtu7 ĠILARDU Ma, tafx int7 It-tfal jieħdu pjaċir. Taf min sella għalik ħat- na, qabel ma ninsa' Saver tas-Smina… ANTON Iva7 Saver7 Bellili għalih. X'inhuwa jagħmel daż-żmien 2 Għadu midħla tal-knisja 2 ĠILARDU Dan żgur… Issa mhux hu laħaq sagristan/7 Mhux kollox f'idejh. Talabni nfakkrek f'dak ir-ritratt li kont wegħedthom għall-Gażin tal-Banda… ANTON Iva, xi mument irrid insibilhom wieħed. VIBĠINJA Ġilard dak il-ġnibru se jisvinta. ĠILARDU Iva, bilħaqq… Anton, sejjer inxarrab ftit griżmejja. NINETTE Ħalli nurik fejn jiena… ĠILARDU ' Brava l U l-pupa li ġibtlek rna neħduhiex magħna f' Le… dik mhix sabiħa… jiena din irrid. ĠILARDU Kulħadd xortih fid-dinja… (jidħol fix-xellug ma' Ninette). i Wara ftib) Qagħad jinqala' mir-raħal biex iġibilha l-is- trina… WIRĠINJA U ma nafx għalfejn ' ANTON (Bla ebda intenzjoni) Għalfejn 12… Biex ikun għamel bħal ħaddieħor… VIRĠINJA : (Li l-eżaltazzjoni tagħha ġġegħilha tifhem ħażin) Jekk qie għed talludi għall-papà tiegħi, hemm differenza enormi bejnu u bejn missieri. ANTON (Sorpriż) Virġinja, dan il-kliem kollu7 Kif daħal il-papa tie- għek7 Jien qatt inqast mir-rispett lill-papà tiegħek7 VIRĠINJA Dan jonqosl ANTON Imma int donnu ġralek xi ħaġa. Forsi x-xiħ tiegħi qal xi kelma9… Dak, miskin, mhux bħalna, tieħux għalih… u jekk qallek xi ħaġa oqgħod żgura li ma kellu ebda intenzjoni li jof- fendik. VIRĠINJA Lili ma qalli xejn… ANTON Allura7 Ma nafx kif qiegħed narak… Lanqas tgħid jiġi hawn ta' spiss jiksirlek rasek. Bid-darba fix-xahar li jiġi… VIRĠINJA U ma nafx għalfejn toqgħod taqilgħu mir-raħal għal dik ix- xi ħaġa li tagħtih fix-xahar, meta tista' tibgħathielu, ANTON X'vuldiri7 Li anqas tridu jiġi hawn jara lin-nepputija tie- għu u lili darba f'xahar9 Fl-aħħar minn l-aħħar jiena ibnu… VIRĠINJA (Sorkastika) Ma nafx7 Mhux kulħadd jaf9 ANTON (igħolli ftit il-vuċi) Ma dan mhux sewwal Ma jidhirlix li dana sewwa l V'IRĠINJA Tgħajjatx għax jisimgħuk minn barra, ANTON Jisimgħunil Tibża' għax jisimgħunif Tistħi mill-ġirien 2 V'ERĠINJA Jiena Jiena ma għandix għalfejn nistħil ANTON U anqas jiena ma għandi għalfejn nistħil Kultant, proprju, ma nafx x'jagħtik… VIRĠINJA (Nervuża) Anton, jagħtini li inti donnok ma tridx tifhimni. ANTON Jaqaw Se nerġgħu nibdew bil-ħmerijiet tas-soltu7 VIRĠINJA Ekku : dak li għalija hija l-iżjed ħaġa serja u li tinkwetani, inti ssejħilha. ħmerijiet ' ANTON Virġinja, nirraġunaw .. (twajjeb mill-aktar) Jiena persważ li inti tirrispettani; ejja nirraġunaw : inti taf li jiena ma nis- tax ingħid lil missieri biex ma jiġix jarani aktar u ma jarax lilek u lil Ninette… jekk ingħidlu hekk, jiena żgur li huwa ma jiġix aktar bla ma jasal biex jifhem il-għala… imma dan int ma għandekx tistennieh minnil Hux veru7 VIRĠINJA Għaliex 7 Jekk huwa ma jeħodhiex b'offiża9 ANTON U għaliex… għaliex… għax jien ma nħossx li għandi nagħ- millu din l-azzjoni. Tlbes ftit il-libsa tiegħi; idħol fil-pożizzjoni tiegħi: xi tħoss kieku ngħidlek tgħid lill-papà tiegħek sabiex ma jiġix aktar hawnhekk$ WIRĠINJA U x'għandu x'jaqsam7 Hemm differenza enormil ANTON (Serju) Virġinja, jiena ma nagħmel ebda differenza l (Deċiż fi kliemu) Jekk bejn it-tnejn hemm xi ħadd li għandu biex jif taħar, dan ix-xi ħadd huwa missieri l VIRĠINJA ' (Bi tbissima qarsa) Qiegħed titkellem bis-serjetà 9 ANTON (Qawwi) Bl-akbar serjetà l Nannuk kien avukat u għamel lil ibnu avukat… Maġistrat anzi… kellu min jirsistilu, kellu isem, kellu min jimbuttah, u missierek għallem lilek bla ebda tbatija, bla ebda sagrifiċċju… Missieri le, Virġinja, missieri le. Nannuwi ma kien xejn, missieri ma kien xejn, iżda. għaraf jaħ- dem u jistinka, għaraf jishar taħt id-dawl tal-lampa sabiex igħal- limni, u flok għamilni bħalu, għamilni avukat… V'IBĠINJA Is-solita storja… ANTON Is-solita storja li inti ġġagħalni nirripeti u li jien ma nis- tħix nirripetiha u li nihqa' nirripetiha għax inħoss li tagħmilli UU, VIRĠINJA Taħseb 2 ANTON (Iżid dejjem) Konvint. Konvintissimutl U jeħtieġlek tif- hem darba għal dejjem li sakemm missieri jibqa' ħaj jiena. fl- ħsiebni nibqa' nagħtih dika l-imħabba u r-rispett kollu li jis- tħoqqlu… Ni VIRĠINJA Jiena ma għidtlekx biex tonqsu mir-rispett. ANTON Iżda għidtli narmieh bħal lumija magħsura. Għidtli nagħ- laqlu f'wiċċu l-bieb tad-dar tiegħi… imma jiena dana ma nagħ- mux. Jiġri x'jiġri, jiena dana ma nagħmlux… VIRĠINJA . Anton… : ANTON U nispera li dina tkun l-aħħar darba li tkellimni fuq din l-affari. (Jissokta) Tiddispjaċini li ma għandix toroq x'nagħżel : ma għandix quddiemi ħlief triq waħda u fiħsiebni ngħaddi min- nha… anki jekk int ma tridx, jien fiħsiebni ngħaddi minnha. : l VERĠINJA Tinsiex. almenu 'l-avvenir ta' bintek. ANTON Binti7 L-avvenir tagħha nagħraf nassigurah bi kwalunkwe sagrifiċċju kif missieri, b'sagrifiċċji. li ma bħalhom għaraf jas- sigura l-avvenir tiegħi. Ninette għadha ċkejkna, iżda la tikber, irrid nispera li tkun rikonoxxenti lejn nannuha ta' Ħal Safi daqs kemm tkun rikonoxxenti lejn nannuha l-Maġistrat. Il-lum Ni- nette għadha żgħira, hija għadha ma tafx tiddistingwi x'tiswa l-pupa. sabiħa li ġibilba, n-nannu tal-Belt u din (jieħu f'idejh il- pupa ta' Ġilardu) il-pupa l-oħra li ġibilha missieri. Iżda int imissek tifhem x'tiswa waħda u x'tiswa l-oħra. Il-fatt biss li qagħad jinqula' mir-raħal tiegħu, li forsi ċċaħħad minn xi ħaġa biex jixtrilha din il-pupa, igħallimna kemm imissna nġibulu ris- pett ilkoll kemm aħna… VIRĠINJA Forsi dik il-pupa ma kenitx ħlief skuża… ANTON (Fl-aqwa) Skuża9 Xi trid tinsinwa) Tkellem Xi trid tin- sinwa/ż Dan huwa l-grużzi li tafu tagħtu lil min xtaq jurikom qalbu/7 Dan huwa l-grazzi tagħkom 792 (isabbat il-pupa ma' l- art) Phhbu' Lanqas aħna denji nżommuha fid-dar tagħna l (Taqa' sikta perfetta — wara ftit jidħol Ġilardu mix- relluq ma' Ninette, dejjem. mgħannqa. mal-pupa l-kbira.) ĠILARDU (Meta jara l-pupa mfarrka fl-arl) Aru… Din mhix il-pupa tiegħi 7 Xi ġralha 7 (jitbaxxa biex jiġbor il-bċejjeċ). ANTON (Iżommu ftit bil-herra) Erħilhom… Dak mhux xogħlok… Issa tiġborhom is-seftura. ĠĦARDU (Dimess) Żelqitli minn idejja… tort tiegħi… ĠILARDU Ma kenitx bix-xorti… u ma nistax nixtrilha oħra malajr, milajr… NINETTE : : Tibżax, jiena għandi din tan-tannu Bert. . dik ma kenitx sabiħa.. . ĠILARDU Iżda, dnub… jaħasra… NINETTE Ji iena għandi din, Ġilardu… (B' għajta) Ġilardu 19 Ġilardu 19. Min huwa Ġilardu 2 NINETTB Dan ir-raġel… ANTON Dak in-nannu Ġilardul Fhimtni9 In-nannu Ġilardu 11 (U kollu inkwetat imur iħares mit-tieqa), VIRĠINJA (Taqbad lil Ninette minn idha u ġġorrha magħha ġewwa mil-lemin) Imxi ġewwa, għax il-lum. ġejjin ħafna paroli żejda… (titlaq). (Pawsa ftit -u ixejn twila) ĠILABDU (Ikun baqa' bħal mibluh għax jibda jifhem li mħabba fih ġara xi ħaġa) Ġara xi ħaġa7 ANTON (Ma jweġibx.) ĠILARDU Forsi… imħabba fija…… 2 ANTON (Ma jweġibx.) ĠILARDU Anton… ANTON (Għalkemm għadu mdagħdagħ iżda bir-rispett kollu) Għid- li, pa… ĠILARDU Jiena, sejjer… ANTON (Bil-ħatfa) Jien ġej miegħek… (jaħtaf il-coat u l-kappell). ĠILARDU Miegħi fejn7 Jiena minn hawn sejjer dritt ir-raħal tagħna… ANTON Niġi miegħek ir-raħal tagħna… Ngħaddi erbat ijiem mie- għek għall-kwiet… ĠILARDU Ir-raħal tagħna 2 (dejjem sinċier) U Nina7 U Virġinja7 Jiena lanqas għandi fejn inraqqadkom, ANTON Waħdi… waħdi.. ĠILARDU Waħdek7 (wara ftit) Trid tiċċajta… Ibni, ir-raħal tagħna huwa tajjeb għalija li twelidt fih u bqajt fih… Meta wieħed joħ- roġ minnu ma jkunx jista' jarġa' jgħix fih aktar. (Jeħodlu l-kap- pell u l-coat minn idu u jpoġġihom fuq is-siġġu fejn kienu) Ibni, int postok hawnhekka… ANTON (Dimess) Għandek raġun… (jurih il-kanarin) Ara dak il- kanarin f'dik il-gaġġa ċkejkna, ferħan, igħanni, minn għalih li d-dinja kollha tikkonsisti f'dik id-daqsxejn ta' gaġġa tiegħu; jekk joħroġ minnha huwa ma jkunx irid jarġa' jidħol ġewwa fiha… Għandek raġun, missier… Mur, mur… jiena nibqa' hawn… ĠILARDU Sellili għalihom… ANTON (F'daqqa) Pa, aqtagħli kurżità… ĠILARDU Għidli… ANTON Kemm kont infaqt f'dik il-pupa li nkisritli 7 ĠILARDU Infaqt li nfaqt… Kemm kont xtrajtha 9 ĠILARDU Għalfejn trif taf7 Kont warrabt xi ħaġa ċkejkna milli tagħ- tini inti… Ma kenitx tiswa ħwejjeġ kbar… ANTON Għidli… għidli… Tnt għadek ma tistax tifhem x'tiswa għa- lija dik il-pupa… ĠILARDU U x'tiswa2 Tmien xelini ANTON (Jagħtih nofs lira) Ha… ħu din in-nofs lira: agħmilli pja- ċir ixtrili oħra bħalha u ġibhieli hawn… ĠILARDU U dan għalfejn7 Lanqas Nina ma riedet tħares lejha… Ma għandhiex dik tal-Maġistrat 7 ANTON Ixtrili oħra bħalha u ġibhieli għada… ĠILARDU La trid hekk… inti taf… ĠILARDU Tkun imbierek… (jitlaq mill-fond), ANTON (Jibqa' fin-nofs donnu statwa jħares ċass lejn il-frak tal- pupa. Wara ftit jiġbur il-bċ biċċa biċċa u qgħożżhom bħal ħaġa qaddisa, ipoġġihom fi karrun ta' fuq ta' l-iskrivanija tis- għu. Ipoġġi bil-qiegħda fuq is-siġġu ta' l-iskrivanija u jibqa' jħa- res lejhom, kollu mbikkem, donnu qiegħed jadurahom.) (Tidħol tiġri fuqu mibgħuta minn VIRĠINJA li tibqa' fuq il-bieb b'mod li ANTON ma jkunx idraħa.) Papà… papà… ANTON (Jagħlaq bil-ħeffa l-kaerun. ta' l-iskrivanija u jpoġġi lil NI- NETTE fuq irkobbtejh) Xi trid, ruħi9… NINETTE Papà, veru li għada int u l-mamà se toħorġu flimkien u tix- truli pupa kbira 7 ek ANTON Pupa9 Ma għandekx waħda9 Ma għandekx dik tan-nannu Bert2 - NINETTE Le… Il-mamà tatha lil Pawlina biex tagħtiha lit-tfal tas- Sorijiet… ANTON L Veru9 (sorpriż u ferħan) Il-mamà tatha lil Pawlina biex tagħtiha lit-tfal foqra tas-Sorijiet2.—- NINETTE Iva… 2 ANTON . T l-mamà fejnhai (idur u jilmaħ lil Virġinja—iqum, imur jiġri għal fuqha biex igħannagħa) Virġinja… Virġinja…