Trasformazzjoni ta' Komunità - It-Tieni Taqsima Xogħol u Industrija: pFEżS li saret Parroċċa, il-Marsa għaddiet minn perjodu relattivament tajjeb. In-nies kellhom xogħol mhux ħażin minħabba l-kummerċ li kien hemm fil-Port il-Kbir. Kien żmien l-ewwel gwerra dinjija u, għalkemm Malta ma kinitx involuta direttament, kien hemm ħafna kummerċ fil-port li gawdew ħafna minnu n-nies tal-madwar. Malta kienet serviet bħala sptar kbir għal ħafna suldati li kienu midruba fil-ġlied bħal tad-Dardanelli, fit-Turkija. Kienet gwerra twila u iebsa u kien jidher li ħadd ma kien se jirbaħha u l-battalji li kien hemm fil-lvant tal-Mediterran ġabu dan l-influss ta' suldati lejn Malta. Il-Port il-Kbir baqa' mimli attività u industriji ta' servizz li kienu diġà bdew qabel it-tieni gwerra dinjija, bħall-Cable and Wireless, issa kibru sew. Din l-industrija fetħet fergħa ta' skambju (exchange) u uffiċini kbar fit-Telgħa ta' Spencer filwaqt li qribha kibret il-fabbrika tas-silġ. L-imħażen fix-Xatt ta' Pinto kibru wkoll u fin-naħa l-oħra tal-Marsa, 'l isfel mit-toroq Simpson, Derbv u Ross, fetħu fabbriki tal-inbid, dusters u broxkijiet kif ukoll mastrudaxxi. Tul is-snin il-Marsa rat ukoll bosta fabbriki. tad- dqiq jiftħu fl-inħawi ta' Triq is-Salib u Triq it-Tiġrija. Għall-armata Brittanika f'Malta fetħet in-NAAFI (Navv, Armv and Air Force Institutes) li kienet tqassam ikel u faċilitajiet ta' sanità lin-nies tagħha. Kien hemm ukoll bosta Ingliżi, impjegati tan-NAAFI u oħrajn impjegati fis-servizzi anċillari tal-Forzi Armati Brittaniċi li kienu jgħixu fil-Marsa. Irridu ngħidu li dak iż-żmien kiber ukoll il-Marsa Sports Ground li kien inbeda lura fl-1869 imma, ironikament, il-poplu ma setax jidħol fih għax bħal bosta postijiet oħra kien riservat biss għas-servizzi tal-Armv u n-Navv Brittanika. Kien ukoll għalhekk li l-Marsa Sports Ground, għal ħafna snin, kien ukoll magħruf bħala l-Marsa tal-Ingliżi. Min jaf kemm nies innoċentement daħlu hemm u mbagħad qalgħu xi twissija jew anki ċitazzjoni mill-pulizijal Sadanittant, bejn il-Marsa u Ħal Luqa nbnew u bdew joperaw ħafna fabbriki ġodda u minn dan ibbenefikaw xi ftit in-nies tal-Marsa biex isibu xogħol fihom. Ma rridux ukoll ninsew il-Power Station li kibret fil-Marsa, l-ewwel fl-1953, u mbagħad kompliet tikber fl-1967. Fl-aqwa tagħha ħaddmet bosta Il-Power Station tal-Marsa fl-1968. Jekk wieħed josserva sew tidher parti minn karozza tal-linja. Dawn kienu jgħaddu minn din it-triq u Ras Ħanżir u jkomplu l-vjaġġ tagħhom għal Raħal Gdid. Parroċċa Ssma Trinità - Marsa nies minn dawn l-akkwati. Min-naħa l-oħra, ħdejn Albert Town kien hemm skola tas-snajja' magħrufa bħala Skola tal-Port, minbarra li nfetħu biċċerija, fabbriki tal-ikel u tas-silġ, u bosta industriji żgħar. Għalkemm dik iż-żona kellha tkun belt żgħira baqgħet b'popolazzjoni ta' madwar 200 ruħ biss. Biex ngħidu kollox, il-Marsin gawdew mas-servizzi għax ħafna kienu jixtru mill-ħwienet tal-merċa u filgħaxija, speċjalment fi tmiem il-ġimgħa, kien jerħulha għand il-JB Bar fi Triq is-Salib, qrib tan- NAAFI, jew inkella f'xi bars oħra tal-viċin. Jixraq ukoll li nitkellmu dwar din l-ażjenda importanti ferm fl-iżvilupp ta' pajjiżna. Il-Power Station tal-Marsa nfetħet uffiċjalment lura fl-1953 b'impjant taħt l-art, attwalment taħt l-Għolja tal-Ġiżwiti. Kienet inbniet b'fondi mill-Marshall Aid u eventwalment ħadet post il-Power Station li kien hemm taħt it-Telgħa tal-Kurċifiss fil-Furjana li kienet ilha topera sa mill-bidu tas-seklu għoxrin u damet topera sal-bidu tas-snin sittin meta mbagħad ingħalqet għalkollox. Il-Power Station tal-Marsa kompliet tiżviluppa hekk kif fl-1966 infetaħ it-tieni impjant magħruf bħala 'Il-Marsa B Power Station'. Din il-Power Station kompliet tikber anki tul is-snin tmenin hekk kif il-popolazzjoni u l-ekonomija u l-kwalità ta' ħajja tal-Maltin komplew jikbru. Il-Power Station ħadet medda ta' art imdaqqsa f'Ta' Ċejlu u eventwalment din l-art ukoll ġiet iktar magħluqa għaliha minħabba raġunijiet ta' sigurtà. Fl- imgħoddi l-karozzi tal- -linja kienu jgħaddu mill-Menqa għall-Power Station, minn ħdejn id-Dwana u jkomplu għaddejjin minn Ta' Ċejlu għal Jetties Wharf u Wells Street, għal Kordin u Raħal Ġdid. Iż-żminijiet verament inbidlul Il-Power Station tal-Marsa ġġenerat ħafna impjiegi u bosta impjegati kienu jgħixu fl-akkwati tal- Marsa, Raħal Gdid, Ħal Qormi, il-Ħamrun, Gwardamangia u l- Furjana. Il-Power Station kellha wkoll kienet taħdem bil-faħam lura fis-snin tmenin. Għad fadal ħafna memorji tal-ħażna tal-faħam fil-Menqa. 25 sena ilu l-faħam ma baqax jintuża imma xorta kien għad hemm problemi biż-żjut, l-iktar minħabba s-sulfati tal-kubrit. Biż-żmien, dawn l-emissjonijiet bdew jonqsu u f'Marzu li għadda l-Power Station tal-Marsa ngħalqet għalkollox. Illum il-benniena tal-ġenerazzjoni tal-elettriku f'Malta hija Delimara. Il-Power Station tal-Marsa bil-mod il-mod qed tiżżarma u din il-medda ta' art kbira issa se tara storja oħra. Żviluppi u Bini Ġdid Il-popolazzjoni fil-Marsa għal perjodu ta' madwar 25 sena kibret u tkattret. Bdew jinbnew l-inħawi ta' Triq Balbi, u Triq is-Salib kibret sew. Triq il- Marsa kienet żviluppat ħafna u fuq in-naħa l-oħra kien hemm ukoll Triq Zerafa u l-akkwati ta' wara l-bini li għalkemm illum jagħmlu mal-Ħamrun insibu wkoll toroq minnhom li jagħmlu ma' din il-Parroċċa. It-tieni gwerra dinjija ġabet ukoll il- ħsara u t-tiġrif fil-Marsa, kif mistenni, għax kienet qrib il-Port il-Kbir. Kienu ħafna Marsin li telqu lejn ir-Rabat jew Birkirkara għall-kenn. Ħafna minnhom ġew wara li ntemm il-ħbit mill-għadu fl-1943. Illum, fi Pjazza Franġisk Abela, insibu mafkar li jfakkar il-vittmi Marsin tat-Tieni Gwerra Dinjija. Fuq binarju ieħor, f'dan iż-żmien kien attiv ħafna San Gorġ Preca. Il-Marsa kellha parti importanti ħafna fil-missjoni reliġjuża tiegħu. Kien hawn li ħdejn is-Salib tal-Marsa deherlu Ġesii fix-xbieha ta' tfajjel li kien qallu jgħinu biex jiġbed karru mimli demel meta kien għadu żagħżugħ. Il-qasam tal-MUSEUM fil-Marsa twaqqaf fl-1909 u kien it-tieni wieħed li twaqqaf f'Malta. Tkattar u xxerred tant li maż-żmien kien hemm ukoll fergħat oħra fil-Marsa, fosthom fi Triq Zerafa u llum fil-Parroċċa Marija Reġina fi Triq Isouard. Il-Menqa ħdejn it-tined tal-patata madwar l-1910 Fis-snin sittin, il-popolazzjoni tal-Marsa kibret għal iktar minn 10,200 ruħ, l-ogħla popolazzjoni li qatt kellha. Kien ukoll għalhekk li nħasset il-ħtieġa li tinbena knisja ġdida u toħroġ parroċċa oħra. Dan seħħ fl-1968 bit-twaqqif tal-Parroċċa tal-Madonna tad-Dmugħ li eventwalment saret magħrufa bħala Parroċċa Marija Reġina. Kibret ukoll l-iskola fi Triq Balbi li kienet ilha mibnija mill-1929 u magħha żdiedet skola sekondarja f'nofs is-snin sittin b'entratura kemm minn Triq l-Iskola kif ukoll minn Triq Simpson. Is-sorijiet li kienu l-Marsa fil-bidu nett tal-Parroċċa Ssma Trinità kienu wkoll żiedu l-istituzzjoni ta' tagħlim tagħhom fi Triq Balbi. Fil-bidu tal-1976, ftit xhur biss wara li tlestiet Triq Diċembru 13, tlesta wkoll Qasam tad-Djar ġdid wara Triq l-Iskola u f'partijiet ta' Triq il-Marsa fejn ġew akkomodati familji mill-Marsa li tilfu djarhom fil-proġett ta' Triq Diċembru 13. Parroċċa Ssma Trinità - Marsa