L-Isqof Alpheran de Bussan iżur il-Parroċċa tal-Gudja fl-1745 (Ir-Raba' Parti) Wara li fis-snin li għaddew, rajna flimkien parti sew mill-Vista Pastorali ta' l- Isqof Alpheran de Bussan fil-Gudja, din is-sena se nerġgħu naraw parti oħra minn din il-Vista li fiha għandna l-qagħda tal-knej- jes żgħar tal-Gudja li kienu .l-filjali ta' din il-Parroċċa. L-Isqof beda billi żar il-knis- ja tal-Lunzjata li, Dun Ġwann Barbara kien bene- fattur kbir tagħha. Hu jibda biex jgħid li, l-knisja għandha altar tal-ġebel imżejjen sabiħ u komplut b'dak kollu li kien meħtieġ għas-sagrifiċċju tal-quddie- sa. Fuq l-altar kien hemm pittura li kienet tirrap- preżenta l-Annunzjazzjoni. Din kienet fi gwarniċ tal- injam indurat. Quddiem din il-pittura, kien mixgħul il- lampier li kien jinxtegħel kull nhar ta' Sibt. Dwar il-festi, l-Isqof Al- pheran jgħid li din kienet tiġi ċċelebrata bil-kant tal- vespri u bil-quddiesa kan- tata. Kienet ukoll id-drawwa li jqassmu xi ikel lill-foqra. Wara, l-Isqof tkellem dwar ċerti obbligi li kienu marbuta ma' xi ċele- brazzjonijiet ta' quddies bħal m'hi, dik li kienet tiġi ċċel- ebrata kull nhar ta' Ġimgħa. Din kienet imħollija minn Marija Sciberras fl-atti tan- nutar Ludovico Fava, per- mezz ta' biċċa art li tinsab fl-inħawi magħrufa bħala ta' 'Ras il-Wied'. Matul ix-xahar, kienu wkoll jiġu ċċelebrati żewġ quddisiet imħollija minn Alessandro Falzon, fl-atti tan-nutar Matteo Bonnici tal-11 ta' Ġunju 1648. Per- mezz ta' dan l-att notarili, Falzon kien ħalla biċċa art fl-inħawi magħrufa bħala 'Ta' Żebbuġija' li kienet tin- sab fl-inħawi tal-Gudja. L- Isqof Alpheran jgħid ukoll li, matul ix-xahar kienu jiġu ċċelebrati żewġ quddisiet. Dawn kienu jsiru f'jum is- Sibt. Bennard Farrugia ħalla biċċa art magħrufa bħala 'tal-Brolli' biex mill- qbiela tagħha, jitħallsu dawn il-quddisiet. Dawn jid- hru mniżżla fl-atti tan-nu- tar Ġwann Domenico Gatt tal-15 ta' Lulju 1670. Wara l-Lunzjata, l-Isqof Alpheran żar il-knisja par- rokkjali l-qadima ta' Bir Miftuħ. Din hi ddedikata lit- Tlugħ fis-Sema tal-Madon- na u serviet bħala Parroċċa sal-1676, meta nbniet il- knisja parrokkjali preżenti tal-Gudja. Minn dan ir-rap- port nafu li, din il-knisja kienet fi stat tajjeb u fiha, kull sena kienet għadha tiġi ċċelebrata l-festa tal-Assun- ta fil-15 ta' Awissu. L-Isqof osserva li, mal-knisja ta' Bir Miftuħ kien hemm ukoll ċimiterju li fih kienu jinsa- bu bosta mill-vittmi li mi- etu bil-pesta tal-1676. Il-festa ta' l-Assunta f'din il-knisja kienet għadha tiġi ċċelebrata bil-kant tal- Għasar u b'Quddiesa letta nhar il-festa filgħodu. F'din il-festa kienu jitqassmu sitt porzjonijiet ta' ikel lill-fqar tar-raħal, ieħor lill-kappil- lan u ieħor lis-sagristan. Interessanti li wieħed josserva li, barra din il-fes- ta, f'din il-knisja kienu jiġu ċċelebrati festi oħra tal- Madonna u ssir Quddiesa letta. L-ispejjeż għal din il- festa kienu jitħallsu minn legat, imħolli minn Agostina, armla ta' Lawrenz Farrugia u l-proprjetà marbuta ma' din iċ-ċelebrazzjoni, kienet tinsab fl-inħawi ta' San Nikola 'Ta' Brolli'. Din il- propjetà kienet marbuta permezz ta' kuntratt magħmul għand in-nutar Mikiel Bonavia li sar fis-6 ta' Frar 1690. Tmint ijiem wara din il- festa, kienet tiġi ċċelebrata festa oħra tal-Madonna, dik ta' l-Isem Imqaddes ta' Marija. Iċ-ċelebrazzjonijiet kienu bħall-festa l-oħra u, kien jitqassam l-ikel lit-tnax-il fqir mill-Gudja. Kien ukoll jingħata porzjon lill-kappil- lan tal-Gudja u wkoll lis- sagristan li kien jieħu ħsieb il-knisja. Għal din l-okkaż- joni, kien ukoll jinxtegħel il-lampier ta' quddiem il- kwadru tal-Madonna. Festa oħra Marjana ċċel- ebrata f'din il-knisja kienet dik tal-Visitazzjoni li, kienet ssir fit-2 ta' Lulju. Kien isir il-għasar u l-Quddiesa nhar il-festa filgħodu u, kien ukoll jitqassam il-ħobż lill- Il-Kappella ta' Bir Miftuħ. Il-Kappella tal-Lunzjata L-Isqof Cocco Palm- ieri kien diġà kkummenta dwar din id-drawwa fl-eww- el viżta pastorali tiegħu f'din il-knisja. L-aħħar festa li tkellem dwarha l-Isqof Alpheran, kienet dik tal-Preżentazzjoni tal-Madonna. Din kienet tiġi ċċelebrata permezz ta' legat imħolli minn Marija Ellul, marbut ma' propjetà li kienet tinsab fl-inħawi ta' 'Wied il-Knejjes', f'Ħal- Luqa. L-Isqof Alpheran temm iż- żjara f'din il-knisja billi libes l-ispellizza u l-istola, bierek l-oqbra ta' dawk midfuna fiha. Ħaxix Frisk Kuljum