Dis-sena jaħbat il-ħames ċentinarju lill-mewt ta' San Ġwann minn Cape- strano, wieħed mill-ifjien ġawhar ta' qdusija li għandu l-Ordni tagħna. Il- Qdusija. Tiegħu l-Papa Piju XII fl- Ittra Apostolika, ''Quo asperioribus fluctibus'' li bagħat lill-Patri Ġenerai ta' l-Ordni tagħna, sejjaħ lill-Qaddis t'ħarries qa:b'eni tat-Twemmin Nisrani :::/U għajnuna tal-Papiet''. U bil-ħaqq kollu San Ġwann għadda ħajtu jaħdem għal-ġieħ tal-Knisja Imqaddsa u għal- Qdusija ta' l-ordni tal-Fqajjar t'Assisi. Twieled minn familja nobbli u ta' żagħzuh inxteħet b'ruħu u ġismu għal l-istudju tal-liġi. Meta laħaq avukat u maġistrat, ismu xtered ma' kullim- kien għall-għerf kbir li kien jimiielu moħħu. Laħaq ukoll Gvernatur. tal- belt ta' Peruġija, iżda ġara li darba waqt gwerra bejn il-belt tiegħu u Ri- mini, qabduh priġunier, Tefgħuh f'qiegħ ta' ħabs mudlam, u hemm kellu dehra. Ra quddiemu bniedem liebes iċ-ċoqqa franġiskana u qallu biex jitfa' kollox wara spallejh u jaqdi 'l Alla fl- Istat Reliġjus. Kien San Franġisk ii niżel mis-Sema biex idaħħal fl-Ordni tiegħu bniedem li kellu jagħmel ġieħ lill-Knisja u liċ-ċoqqa fqajra. Daħal patri fil-kunvent ta' Monter- pido. Kellu bħala magħllem tiegħu tat- teoloġija lil San Bernardin minn Siena u bħala wieħed minn sħabu lil San Ġakbu mil-Marki, Imkisser tajjeb fil- qdusija u fil-għerf, il-Qaddis fl-1417 tela' għall-ewwel darba l-Altar Imqad- des. U qalbu żagħżugħa mtliet b'ħeġġa barranija, li qanqlitu biex joħroġ fil- beraħ ixandar il-Kristu mad-dinja ta' żmienu. Ħadem bla heda biex jeqred mill- ĠWANN. Italja l-misħuta setta tal-fratiċelli, kien delegat, flimkien ma' San Lawrenz Ġustinjani, tal-Papa Euġenju IV meta ddefenda. l-Ulied. Spiritwali tal-Beatu Giovanni Colombini, reliġjużi qalbiena li l-ħżiena riedu jixħtu t-tajn fuq isim- hom; kien Nunzju Apostoliku fid-dukat ta' Milan, fis-saltna ta' Sqallija, ' fi jjiżi Dam tmien snin sħaħ imexxi l-Osservanza. bħala Kumissarju Apostoliku u-bosta drabi bħala Vigarju Ġenerali. Għen ukoll ill-Santa Koieta. fir-riforma tas-Sorijiet Klarissi fi Franza. Xandar il-kelma 'Alla mhux biss fl-Italja, iżda ukoll fi Franza, fil-Ġermanja, fl-Austrija, fl- Ungerija, u fil-Polonja. Mexxa l-Qaw- wiet insara kontra s-suldati ta' Maw- mettu II, li kienu waslu fuq il-belt ta' Belgrad. Il-Qaddis bl-istandard ta' -Isem imqaddes ta' Ġest f'idu, ħeġ- ġeġ l-insara sakemm it-Tork waqa' ma l-art mirbuh. Ir-rebħa ta' Belgrade kienet ir-rebħa tal-knisja kontra l-Qaw- wiet tal-ħażen, u dakinhar San Ġwann kiteb innu għal dejjem fil-Ġrajja tal- Knisja. Biex ifakkar dir-rebħa, il-Papa Kallistu III daħħal fil-Knisja l-festa tat-Trasfigurazzjoni ta' Sidna Ġest Kristu, (dik li f'Malta nsibuha bħala -festa tas-Salvatur). Meta snin qabel, l-għedewwa riedu jixlu lil San Bernardin b'eretku għax kien qed ixandar id-devozzjoni lejn Isem ta' Ġest, San Ġwann minn Capestrano: ddefenda ''l-Imgħallem tiegħu'' quddiem il-Papa Martinu V u ġemgħa kbira ta' Kardinali, u l-Qaddis kixef il-qerq ta' l-għedewwa u seraq il-qalb ta' kulħadd. Mhux biss, iżda dakinhar saret purċissjoni mat-triqat ewlenin ta' Ruma, bħala tifkira. tar- rebħa, Fiha ħadu sehem San Bernar- din u San. Ġwann, it-tnejn iżommu f'idhom standard tal-Isem Imqaddes. San Ġwann minn Capestrano rabat ismu ukoll mal-ġrajja ta' l-Art Im- qaddsa. U fuq dan l-aktar li rridu nitkellmu, għax il-Qaddis għamel ġid bla tarf lill-Kustodja, L-Art Imqaddsa tara fih wieħed mill-aktar Ħarriesa taghha. Il-Qawmien għall-ħarsien sewwa tar- Regora Franġiskana, fis-seklu XV kien xtered ma' l-Italja kollha u fil-bqija ta' l-Ewropa. Apostli kbar ta' l-Us- servanza fl-Ordni kienu il-Qaddisin Bernardin minn Siena, Ġwanni minn Capestrano, Ġakbu mill-Marki u l-B. Albertu minn Sarteano. Kienu l-erba' kolonni li fuqhom kella timbena l-Os- servanza, U l-qaddis tagħna ried ukoll li fl-Art ta' Ġesti tidħol xejra ta' ħajja li l-għan tagħha kien wieħed — tħares ir-Regula tal-Fqaijar t'Assisi, sewwa u bla, dispensi xejn, l-aktar f'dak li hu FAQAR, li San. Franġisk kien qigħed bħala sisien ta' l-Ordni Tiegħu. Għal- hekk il-Papa Ewġenju IV bagħat bħala Kustodju ta' l-Art Imqaddsa lill-vene- zjan P. Ġakbu Delfino, patri ta' ħajja qaddisa, minn ħdan l-Osservanza. Dam erba' snin imexxi l-Art Imqaddsa. Warajh ġe maħtur Fr. Noccolo minn Osimo, iżda dan irrinunzja. Il-Papa Eugenju IV għamel minfloku lil Fr. Gandolfu minn Agrigento. Mal-wasla ta' dan il-Kustodju l-ġdid beda l-għawġ. Xi wħud li xejn ma kellhom għal qalbhom il-Qawmien ta' l-Osser- vanza. fl-Ordni ta' San Franġisk, bdew jagħmlulu minn kollox biex ifixkluh. U l-qagħda kienet imwegħra. Ġeneral ried jara kif iwarrab it-tfixkil kollu u bagħat għalhekk lil San Ġwann minn Capestrano, bħala delegat bis- setgħat kollha, Għall-kelma tal-P, Ġeneral, il-Qaddis bilġri erħiela lejn l-Art imqaddsa. Wara jiem ta' tbaħħir wasal Ċipru, fejn qatta xi jumejn u mbagħad erħiela lein Ġerusalemm. Il-Kustodju laqa' l-Qaddis b'idejh miftuha. Fih ra l-bniedem ta' l-azzar li għal kelmtu sħiħa kollox jissewwa u jerġa' mill-ġdid għalli jkun. U l-Kus- todju ma tqarraqx. Il-Qaddis wera ruħu qalbieni. Neħħa min-nofs lil min kien ħtija tat-tfixkil u ġigħed lil kull patri ta' l-Art Imqaddsa jwiegħed ub- bidjenza lill-P. U b'hekk irnexxielu jwaqqaf fuq sisien qawwija l-Osservanza. fl-Art ta' Ġest, u iaraha ukoll f'ħajtu tieħu xejra ġdida, tikber fl-imħabba u fil-ħidma. Wara li temm ix-xogħol li ħallielu f'idejh il-P. Ġeneral ta' l-Ordni, il- Qaddis żar is-Santwarji kollha tal- Palestina. Minn kull fejn għadda ħalla warajh eżempji ta' tjeba u ta' qdusija. Xandar il-kelma t'Alla lill-Ewropej u wera il-kobor tad-Din nisrani 'l dawk li kienu għadhom fid-dlamijiet u fil- qerq. Lill-patrijiet ħutu, imxerdin fil- kunventi tal-Palestina, ħeġġiġhom biex igħixu r-Regola franġiskana kif xtaqha u riedha Missierna San Franġisk. Fl- Arkivju tal-Kunvent tas-Santissmu Salvatur ta' Ġerusalemm għadha tin- żamm bl-akbar għożża daqsxejn ta' ittra mibgħuta. mill-Qaddis lill-Kustodju ta' l-Art Imqaddsa, Fr. Gandolfu minn Agrigento, fil-5 ta' Settembru 1443. Il-Qaddis miet fil-Kunvent ta' Villaco 23 ta' Ottubru 1456. Il-lum Viliaco jis- sejjaħ ILLOK u jagħmel sehem mill- Ungerija, Fis-sena 1690, il-Papa Ales- sandru VIII għollieh fil-glorja tal- Qaddisin. Dis-sena, għażiża għall-qalb ta' kull Franġiskan, tidher quddiem għajnejna x-xbieha tal-qalbieni San Ġwann minn Capestrano, f'idejh il-bandiera ta' l-Isem Imqaddes u fuq fommu l-kel- miet ''KRISTU JIRBAĦ' U l-Ordni dis tagħna, għamlet ġieħ lill-Knisja. tal-Patrijiet Minuri jinżel għarkubtejh ta' Kristu, Ibnu, quddiem Alla u jiżżih-ħajr talli ċ-ċoqqa P. MARJAN VELLA, O.F.M., fqajra ta' Missierna li xedd fuqu l-Qad- Surmast tan-Novizzi. 1 1 jeħel jski ikkn3 imniżżel l-mini il ħi jekk—tiftaħ etħer ja għax taqla kelma, il-għartis jew il-għartsa; ikoltt NA OAea i saħmel id-daj Late tie Ħa aċefiswil. fejn-iena—sidi—i—rrid-ien—sir-d-dar Fitved sibna b EA vari PL i i għa a ka, 2 il-irrissietu—qabel-kollex —4fittex—eħa- i ia—Meta—asal il-ħin talbitu tal tajies-eħal-tiliedit-fost-il-araba,d-aktar għons omii—t—missietil-għattis—a' tost-niied-ħutir-iew-miied-but il-mara Ġemz tegħtr—4t għal hekk il-eħadd-l-kbir ties6mortitd-dat-tal-għattisa-biex-iġt-