iċ. ġi Ma dġewiu, qalgħu las- kri—it-żariiew-tatebit-trtiitiet- biex idħhi fir-rokna H semmejna fiq- Haxew—biċċa—żmielha—etn-dikir-rokain b Ara i-rġlt ħali b daħħal f'Tal l-Għażżenin. Ta' l-Għażżenin ħabtil ; għax il-baħar bexx hafna il-ġifen inkali i—beħid—mill-a—itiita—bi- għajnti tal—għadd—kbir—a' Malti H ġew fuq ix-xatt fil-ħaddema tal- Ħakem—ta'—Malta—għax—hemm—kella r-raba ĦHegħti, telgħu kollha l-art, iikejimeant U l-Malti h jek jepti eg B ħatab 4 pal tal-bajtar Ħiexet H mi d il — tit; fil-ħofra, jan 3 A LA ża ħi a fa kk ġa di si ek ie A TA $ 1 gal i ia bĦ—4— U Fa ix-stta—i—-ksiet Hekk, iil-Sam—Pawl, il-Kbarat 4 tah-s-saħħa. Min7jat-igħima—i—-aa—maatx—-4if It-taħfir u l-kixfiet ta' l-għaġeb li saru. f'dawn l-aħħar snin fil-Palestina qajjmu t-tifkira ta' xirka qadima ta' rhieb li kienu jgħidulhom Esseni. Billi m'ilux kixfu f'Ħerbet Qumran, in-naħa tal-punent tal-Baħar il-Mejjet, is-sisien ta' dejr kbir tagħhom, ingħidu kelmtejn fuqhom, fuq il-ħajja tagħhom u fuq ix-xebħ bejnhom u bejn xi persunaġġi kbar imsemmijin fil-Vanġelu. Sa minn xi żmien qabel Kristu, il- Lhud kienu maqsumin f'żewġ qasmiet jew setet kbar, il-Farisin u s-Sadduqin. Il-Farisin kien moħhom fil-Liġi ta' Mosċ u fit-tifsir u l-irqaqat kollha li nibtu madwarha matul iż-żminijiet u li kienu jgħidulhom 'it-tagħlim tal- missirijiet. Minn għalihom il-qdusija tal-ħajja kienet ir-reqqa li biha kienu jħarsu dawn l-irqaqat. Kristu kien iċan- farhom għax kienu jħarsu l-irqaqat bla ma jqisu xejn il-preċetti kbar tal-liġi morali, u ma kienux jilqgħu t-tagħlim ta' Kristu biex iżommu mat-tagħlim tal-missirijiet, Is-Sadduqin, bil-maqlub, kienu jżommu mal-kelma tal-liġi bla ma jqisu t-tagħlim tal-missirijiet. Imma ma kienux jemmnu fil-qawma minn bejn l-imwiet u anqas bl-anġli. u Sadduqin imsemmijin bosta drabi fl-Evanġelju. Il-kittieba Lhud, Josef Flavjus u Filon, li għexu fl-ewwel seklu wara Kristu, u kittieba oħra qodma jsemmu wkoll l-Esseni bħala xirka oħra tal- Lhud. X'kienu dawnż L-isem tagħ- hom Lhudi ma nafuhx. Bil-Grieg im- semmijin Essenoi u xi drabi Essaioi. — Filon isensel dan l-isem mal-kelma Griega hosios 'raġel tajjeb, devot'. Jekk hu hekk, l-Esseni kienu xirka ta' nies tajba. Iżda oħrajn ifissru l-isem xort'oħra. Josef Flavjus jagħtina ħafna tagħrif fuqhom. Kienu jgħammru fil-Palestina, l-aktar in-naħa tal-punent tal-Baħar . il-Mejjet, Il-ġid li kellhom kien ta' kulħadd u ħadd ma kellu xejn tiegħu, u għalhekk fosthom la kien hemm faqar u anqas għana żejjed f'idejn il- ftit. L-ilbies kienu jbiddluh meta jeqdiem u jitqatta'. Meta jsiefru, ma jieħdu xejn magħhom, għax kull fejn imorru huma milqugħin minn sħab- hom. Kienu jistmellu ż-żwieġ, mhux għax kienu jqisuh ħaġa ħażina, imma għax il-mara kienu jżommuha bħala għajn ta' żina li aktarx ma żżommx ir-rabta ma' żewġha. Kull xirka kellha s-superjuri tagħha li kienu jieħdu ħsieb l-ikel.u l-ħtiġijiet tal-ħajja, iqassmu x-xogħol u jiġbru l-frott tax-xogħol. Kienu jqassmu l-jum hekk: Qabel tlugh ix-xemx ma kienu jgħidu l-ebda h keima ħlief jitolbu biex ix-xemx titla'. tlugħ ix-xemx jibdew jaħdmu, aktarx fir-raba u, bard iew sħana, Ka jibqgħu jadmu sal-ħdax. Fil-ħdax ki vinħasiu ġisimhom kollu fl-ilma kiesaħ, ibiddlu ħwejjiġhom u jinġabru għall- ikel, li għalihom kien bħal ħaġa qad- disa. Qabel it-talb ħadd ma kien jista' jduq xejn. Wara l-ikel, li kien ikun dejjem fis-skiet, kienu jiżżu ħajr 'l Alla, imbagħad jilbsu l-ħwejjeġ tax- ' xogħol u jaqbdu jaħdmu sa fil-għaxija. Is-Sibt kien jum imqaddes. Is-sajran ta' l-ikel kien isir il-jum ta' qabel; u ma kienu anqas biss iħarrku ħaġa minn post għall-ieħor. Kienu jinġem- għu għall-qari u t-tagħlim tal-Kotba l Mqaddsa. i ; Biex wieħed jidħol f'din ix-xirka ka jeħtieġlu jagħmel novizzjat ta' tliet L-ewwel sena jgħix bħalhom, 7 għalkemm ikun għadu barra mix- xirka. Jagħtuh libsa bajda, ħżiem u mannara żgħira. Ward sena. jidħol aktar 'il ġewwa fil-ħajja tax-xirka, jis- saffa magħhom bl-ilma tat-tisfija, imma ma jkunx jista' jgħix magħhom qabel ma. jgħaddu sentejn oħra li fihom jagħti xhieda li hu qawwi biżżejjed biex jidħol għal dik il-ħajja. Wara t-tliet snin ikollu jaħlef li jħobb 'l Alla, li jagħmel ħaqq mal-bnedmin, li ma jagħmel deni lil ħadd, li jobgħod dej- jem il-ħażin u jgħin it-tajjeb, li jobdi lis-superjuri tiegħu, li jħobb is-sewwa u jċanfar lil dawk li jigdbu, li jaħrab is-serq u' l-qliegħ bid-dnewwa, li ma jaħbi xejn lil sħabu u ma jikxef xejn lill-barranin, anqas jekk iħalli ħajtu. Jekk wieħed jinqabad f'xi dnub kbir, jitkeċċa mix-xirka. it-tagħlim tagħhom kien dan: il-ġi- sem jitherra u jintemm, imma r-ruħ, magħmula minn arja rqiqa kemm jis- ta' ikun, ma tintemmx. Ir-ruħ tidħol fil-ġisem qisha f'ħabs u fil-mewt toħ- roġ mill-ġisem u titla' fil-għoli. L-er- wieħ it-tajba imorru l-bogħod, il-bo- għod fejn ma jħossu u la bard u lan- qas sħana; imma l-erwieħ tal-ħżiena imorru taħt l-art f'post kiesaħ u mud- jam u kollu tbatija. Kienu jħabirku biex igħixu ħajja tajba, jobogħdu t- tlellix u jrażżnu l-għadab u jfittxu dej- jem l-indafa bil-ħasil ta' sikwit. Sa- kienux imorru. Donnhom kienu jqimu x-xemx, għax kull fil-għodu kienu jitolbuha biex tfittex tidher. Fuq kol- lox kienu jħobbu 'l xulxin u jgħinu 'l xulxin f'kull ma jaħtieġu. Dawn kienu l-Esseni li l-ħajja tagħ- hom tixbah ħafna lill-ħajja tar-rħieb tal-ewwel sekli. Ħajja ta' rabta bejn l-aħwa u ta' penitenza, Xi wħud jaħsbu li San Ġwann Bat- tista kien wieħed minn dix-xirka. Iż- da barra milli kien igħix ħajja ta' pe- nitenza fid-deżert San Ġwann ma kien jixbah xejn lill-Esseni. Oħrajn ħolmu ii Kristu wkoll kien wieħed minnhom. Xi wħud qalu wkoll li l-ewwel rħieb tal-Madonna tal-Karmnu kienu Esseni jgħixu fuq ġebel Karmel. Fis-sena 1953 u s-snin ta' wara nkix- fu f'Ħerbet Qumran is-sisien ta' bini kbir li jaħsbu li kienu jgħammru fih l- Esseni. Il-bini kien xi 100 pied wiesa' u 120 pied twil. Aktarzminn darba kien imġarraf, imkabbar, mitluq u mgħammar mill-ġdid. Il-ħajja tiegħu kienet mis-sena 135 q.K. sas-sena 135 w.K. Il-bini kellu fuq u isfel u kien imqassam f'ħafna kmamar, Kamra kbira aktarx li kienet il-kamra tal-ikel; f'oħra sabu ħafna għodda tal-kitba u fiha jaħsbu li kienu jiktbu l-kotba tagħhom; kmamar oħra kienu jservu bħala. kċejjen; kellhom ħafna bjar u ġwiebi għax l-ilma kienu jaħteġuh ħat- na. Sabu wkoll kotra kbira ta' bċej- jeċ ta' ġarar u bwieqi tal-fuħħar li kien jinħadem u jinħema hemm fil- post. Dan juri li għadd kbir ta' nies kienu jinġemgħu u jieklu hemm. Mis-sena 3I sas-sena 4 q.K. il-bini kien mitluq, u għandna provi li x-xir- ka kienet fil-belt ta' Damasku. Meta aħna. nġibu quddiem għajnejna l-ħajja ta' penitenza tal-Esseni u l-ħajja bla ebda rażan tas-sultan Erodi l-Kbir li kien isaltan dik il-ħabta, ma nistagħ- ġbux jekk Erodi xejn ma kien ferħan b'dawn in-nies igħixu tefgħa ta' ġeb- la bgħid mill-palazz tiegħu u jekk l-Es- seni, li nqatgħu mid-dinja biex igħixu aktar skond il-liġi, ħarġu u tbiegħdu minn Qumran u telqu lejn Damasku fejn ma kienx jilħaqhom in-nifs ta' dak is-sultan li kien iħassrilhom u jħaż- żnilhom saħansitra l-arja ta' madwar- hom. Dawn kienu' l-Esseni li t-taħfir fil- Palestina qajjem illum it-tifkira tagħ- hom. GĦID. IL-BXARA H—għ— H HA—4—EH— e H—iibataijet fuq il-bokka ti-—d—għenen. — Maħda b toqaħod—fiha l-Madonna. qist Malti ieħidu-I-iġl-Għid-il-Brars- GĦ Bx g Apt fl ĦIEAN, kit-Brat-sewwa—t-Pbaxsiral b i żkiia AT 1 IPPANSEN, Ġewwa Nazzaret hemm għajn, iil- area S-AOT taa kienet-hemm-ukoll fil-żmien il-Madonna, kit-tahir-miktub-ċarl-Evanġeljitta' u jibqal mieżel taħt il-ħamrija ta' Sam—Luqa (Kap. L w—26-25), il- l-eħelieqi ir-ċewwa—x-xquq-tal-blat sa Bxara-ill-Madonma—ingħatatilha— ġew — kemm jinġabar ir-jinfed-minn—d-miken- wa0—-bel—tal—Nazzajet— ssa 1—ewwel hi : fa hi ġa,