Illum l-Italja tivvota fuq pjan ta' riformi kostituzzjonali. Dan f'referendum li jmur fejn imur ir-riżultat tiegħu se jkun qiegħed jibdel il-ġejjieni politiku tal-Italja għal ħafna snin. Jekk il-pjan li qed ipoġġi 'l quddiem il-Prim Ministru Matteo Renzi jgħaddi, ikun ifisser li l-pajjiż jibda jadotta stil ta' demokrazija mġedded. Iżda jekk le jkun ifisser li x'aktarx l-Italja se jkollha Prim Ministru ġdid. Dan għax Renzi qal li jirriżenja jekk ma jgħaddux il-bidliet li qed jipproponi. Bidliet maħsuba biex fl-Italja ma jibqax l-istatus quo. Jingħad li l-"le" qiegħed fuq quddiem. Għalkemm l-aħħar stħarriġ tal-opinjoni pubblika sar fit-18 ta' Novembru għax fl-Italja ma jistax isir stħarriġ ta' dan it-tip fil-ġimagħtejn ta' qabel il-vot. Dakinhar kien għad hemm 25% tal-votanti indeċiżi. Votanti li jixhdu kemm l-għażla hija waħda kumplessa u li fi kliem Renzi huwa dan il-kwart ta' votanti li se jiddeċiedi r-referendum. Dan ir-referendum huwa maħsub biex tonqos kważi għal kollox is-saħħa tas-senat u minflok ikun hemm kamra (senat) ta' rappreżentanti reġjonali li jkollhom inqas saħħa milli għandu s-senat illum. Ir-riformi proposti jaffettwaw madwar 30% tal-Kostituzzjoni Taljana. Ta' min jgħid li ż-żewġ kmamar tar-rappreżentanti fl-Italja, dik tad-deputati u dik tas-senat, għandhom l-istess saħħa u leġiżlazzjoni trid il-qbil ta' tnejn biex isseħħ. Xi ħaġa li mhux darba u tnejn ittawwal l-affarijiet. Jekk nieħdu eżempju magħżul minn The Guardian, liġi biex tfal li twieldu barra miż-żwieġ jingħataw l-istess drittijiet tat-tfal oħra ħadet 1,300 jum biex tkun approvata. Xi ħaġa li tidher ovvja. Iżda, mhux daqstant meta tinqabad fil-burokrazija tal-Parlament Taljan. Il-Gvern qed jipproponi li jieħu wkoll f'idejh ċerti poteri li bħalissa qiegħed għand ir-reġjuni. Din ir-riforma ta' Renzi għandha l-appoġġ tal-Parlament, iżda mhux iż-żewġ terzi meħtieġa biex tinbidel il-kostituzzjoni. B'riżultat ta' dan Renzi kellu jsejjaħ referendum. Referendum li jista' jagħti riżultat negattiv għal żewġ raġunijiet. Kritiċi tar-rifromi proposti minn Renzi jgħidu li dan jimmina salvagwardji favur id-demokrazija li daħlu wara t-Tieni Gwerra Dinjija biex jipprevjenu li jkun hemm xi figura li tiddomina l-Italja. Iżda, f'pajjiż fejn riformi kostituzzjonali ilhom mixtieqa żmien u fejn l-instabbiltà politika hi qawwija x'aktarx ma tkunx dik ir-raġuni ewlenija wara vot le. Ħafna mistennija jivvotaw le b'mod partikolari bħala vot ta' protesta kontra Renzi li għalkemm huwa mexxej li ġab bidliet importanti għadu jbati biex iqajjem l-ekonomija Taljana. Għax anke jekk l-ekonomija Taljana kibret fi żmien Renzi għall-ewwel darba wara seba' snin, it-tkabbir kien wieħed minimu ħafna. Iżda, lil dawn Renzi jgħidilhom li din l-aqwa opportunità għall-Italja biex tħares lejn il-ġejjieni. "Jekk nirrifjutaw li nitilgħu fuq il-ferrovija din id-darba, se jkollna nistennew deċenji," qal Renzi f'waħda mil-laqgħat tal-massa li kellu dan l-aħħar. Jekk jitlef il-le Renzi x'aktarx imur għand il-President Sergio Mattarella u joffrilu r-riżenja. Jista' jkun li Mattarella jitolbu jerġa' jaħsibha minħabba l-istabbiltà fil-pajjiż. Hemm min jargumenta li Renzi jaf jibqa' sakemm is-sena d-dieħla ssir elezzjoni madwar sena qabel żmienha. Iżda, il-President jaf isejjaħ għal xi teknokratiku jew figura istituzzjonali bħall-ispeaker biex imexxi gvern. Min-naħa l-oħra jekk Renzi jgħaddi r-riformi li hemm bżonn hemm min jgħid li xorta waħda jmur għall-elezzjoni. Din id-darba b'saħħtu u bit-tama li jirbaħ mandat ġdid. Iżda, nies qrib tiegħu kienu kwotati jgħidu minn Reuters li hemm wisq xogħol xi jsir biex il-mexxej Taljan jieħu din id-direzzjoni. Fost oħrajn, fl-Italja se jiltaqa' l-G7 u s-summit tal-Unjoni Ewropea. Jekk jirbaħ Renzi jsib ruħu b'saħħtu wkoll fuq livell Ewropew. Bi Franza u l-Ġermanja ffukati fuq elezzjoni lokali, Renzi jaf isib vojt biex jimbotta l-messaġġ kontra l-awsterità fi Brussell. U filwaqt li Renzi jħokk rasu dwar fejn jista' jmur il-ġejjieni tiegħu stħarriġ tal-opinjoni pubblika juri li l-Partit taċ-Cinque Stelle jinsab fuq quddiem u għalhekk qiegħed f'vantaġġ biex jirbaħ l-elezzjonijiet ġenerali jekk isiru fl-immedjat. Hawn min iqis dan il-partit bħala dak tal-kontra famuż establishment għalkemm analisti politiċi oħra jgħidu li jekk hemm xi ħadd kontra l-establishment huwa Mattero Renzi. Dan għax huwa hu li qed jipprova jbiddel sistema li ilha s-snin. Saħansitra se jkun qed jitfa' mitejn-il senatur "'il barra" filwaqt li l-moviment taċ-Cinque Stelle hawn irid iħalli kollox kif inhu. Xi ftit ironika, le? Kontra Renzi u r-rifromi tiegħu hemm erba' eks Prim Ministri u eks President tal-Qorti Kostituzzjonali. Però jekk tinqala' elezzjoni ċ-Cinque Stelle jista' jkun li jiffaċċjaw riforma elettorali li ma tiffavorihomx u jekk niġu f'dan allura jkun hawn li tassew ikunu qed jinħonqu mill-establsihment. Establishment li ħafna drabi tidher parti minnu l-Unjoni Ewropea bil-vot le jista' jfisser ukoll tħassib għall-blokk ekonomiku u politiku li diġà qed jiffaċċja l-isfida Brexit. Għax fl-Italja wkoll diġà hemm moviment favur li jkun hemm referendum dwar l-ewro. Jekk bl-effett tal-inċerteza li ġġib rebħa tal-le, tikber il-kriżi ekonomika allura ċ-ċans li f'referendum titlef l-Unjoni Ewropea jkun ikbar.