"Jekk kulħadd jagħmel il-bażiku hemm ċans li r-rata tat-tixrid tonqos" Matthew Tonna Gillford, persuna li għandu Cystic Fibrosis, jitlob għar-responsabiltà ta' kulħadd Miktub minn Maria Azzopardi "Suppost f'dan il-pajjiż kulħadd matur biżżejjed biex iwarrab ir-rgħeba u l-egoiżmu u jieħu ħsieb tiegħu nnifsu u ta' ħaddiehor. Qabel naraw x'jistgħu jagħmlu l-awtoritajiet tas-saħħa, aħjar naraw x'nistgħu nagħmlu aħna biex nipprevenu t-tixrid tal-virus. Jekk kulħadd jagħmel il-bażiku, dak li ilna nisimgħu sena, hemm ċans li r-rata tat-tixrid tonqos, u min jaf forsi xi darba l-uffiċċju tiegħi ma jibqax il-kamra tas-sodda." Dan kien il-messaġġ prinċipali ta' Matthew Tonna Gilford, raġel li għandu Cystic Fibrosis, li hija kundizzjoni li tista' tikkawża ħsara kbira lill-pulmuni, lis-sistema diġestiva u organi oħra fil-ġisem. Sena ilu, eżattament fl-4 ta' Marzu 2020, għal Matthew kienet l-aħħar darba li ħadem mill-uffiċċju. Dan hekk kif pajjiżna, bħall-kumplament tad-dinja, ilu sena jikkumbatti kontra għadu inviżibbli u għall-persuni b'xi kundizzjoni u li huma vulnerabbli, dan il-virus jista' jkun terminali. Ma' dan is-sit, Matthew qasam l-istorja tiegħu. "Sena ilu, fl-4 ta' Marzu 2020, kienet l-aħħar darba li ħdimt mill-uffiċċju. Minħabba li jien persuna li nbati minn Cystic Fibrosis, kundizzjoni li twelidt biha u li għall-grazzja t'Alla rnexxieli ngħix biha sal-lum, minn żmien għal żmien ikolli bżonn li nirċievu treatment f'Mater Dei. Bħal daż-żmien sena ħassejt il-bżonn li nidħol għal dan it-trattament, u wara li ġie kollox preparat min-naħa tat-tobba tiegħi, fil-5 ta' Marzu kont ġejt ammess biex nibda dan it-trattament. F'moħħi kelli li fi żmien ħmistax jien kont se nkun barra, f'saħħti mill-ġdid biex inkompli bir-rutina ta' ħajti, xogħol filgħodu u filgħaxija u li billi konna fi żmien ir-Randan, provi tad-Dramm tal-Passjoni li kellna ntellgħu ġimgħa qabel l-Għid." "Sakemm kont għall-kura sirt naf li fis-sular ta' fuqi kien hemm persuni li nstabu pożittivi" Osserva li konna ilna nisimgħu fuq il-virus li kien ħakem iċ-Ċina u kien resaq lejn l-Italja. Żied jgħid li kien għamel żmien fejn kien kważi ċert li lilna ma jolqotnix, bħalma ma kienux laqtuna imxiji oħrajn. "Din id-darba kont żbaljat, u sakemm kont qed nirċievi l-kura sirt naf li fis-sular ta' fuqi kien hemm persuni li nstabu pożittivi għal dan il-virus. Mill-ewwel ġew ridotti l-ħinijiet tal-viżitaturi, xi ħaġa li nammetti li ma tantx niżlet tajjeb imma li biż-żmien drajt ukoll. Biss it-tensjoni bdiet dejjem teskala. Sħabi, li dejjem kienu warajja, bdew jgħiduli 'Matt ibqa' l-isptar kemm tista' għax hemm qiegħed safe'," qal Matthew iżda qal li mill-banda l-oħra kien jaf li ma kienx sigur. "Infurmawni biex ma noħroġx mid-dar għax jekk nibla l-virus għalija jaf ikun terminali" Żied jgħid: "Kont tkellimt mat-tobba tiegħi u wrejthom li qed ninkwieta għal fatt li ninsab f'periklu ċert. Fejn is-soltu nieħu 15-il ġurnata antibiotics, din id-darba kont ħriġt mill-isptar wara għaxar t'ijiem. Qabel ħriġt mill-kamra, apparti li tawni l-maskla li lbist għall-ewwel darba, għamluha ċara biex kemm jista' jkun sal-karozza ma mmiss ma mkien. Fost l-oħrajn infurmawni wkoll li minn Mater Dei għandi mmur dritt għad-dar u minn hemm ma noħroġx għax jekk nibla l-virus għalija jaf ikun terminali." "Mat-tieni xahar bdiet tkun veru xi ħaġa tad-dwejjaq" Matthew spjega li minnufih xħin wasal id-dar beda bil-kuntatti mar-Riżorsi Umani u wara li ppreżenta l-karti li kienu tawh mill-isptar, sab koperazzjoni sħiħa mid-Diretturi, kemm tal-Institute fejn jaħdem u anke mill-HR. Qal li għall-bidu kienet komda li filli jqum kmieni filgħodu fil-5.30a.m. biex jibda jlesti għax-xogħol, u issa minn ġos-sodda kemm jaqbad il-laptop u jibda jaħdem. Imma mat-tieni xahar beda jħoss li din bdiet tkun veru xi ħaġa tad-dwejjaq. Matthew qal: "Iż-żmien beda għaddej. Il-ħruġ kien spiċċa għal kollox. Sinċerament ma kontx infittex li noħroġ għax imkien ma kont inħossni sigur ħlief id-dar. L-unika ħruġ tiegħi kien sar l-appuntamenti l-isptar u lura d-dar u kultant xi dawra bil-karozza. F'Lulju, meta l-każi kienu kważi żero, kont tlabt lit-tobba biex nerġa' lura għax-xogħol b'mod normali. Il-parir kien biex nagħti ċans. F'dik l-istess ġurnata, wara ġimghat bla każi, instabu żewġ każi ġodda. Minn dakinhar lil hawn il-każi ma waqfux biex issa għandna tlett elef każ żgur. Illum ngħid li t-tobba kienu qed jaraw b'viżjoni ferm ikbar milli kont qed nara jien." "Tirritani meta nisma għax iż-żgħażagħ ixerrdu l-virus…" Matthew qal li jekk hemm xi ħaġa li tirritah huwa meta jisma għax iż-żgħażagħ ixerrdu l-virus. Sostna li hija insinwazzjoni li fi kliemu ddeskriviha bħala bla sens għax il-virus ixerrdu kulħadd. Osserva li kif hemm żgħażagħ li ma jagħtux każ, qal li hemm anzjani li tarhom fi gruppi ta' nies bil-maskli taħt geddumhom. " Irritanti l-fatt li din il-pandemija saret ballun politiku" Żied jgħid: "Irritanti l-fatt li din il-pandemija saret ballun politiku, meta fil-mument ikun għaqli li jaħdmu id f'id biex isibu l-ġid komuni. Dan qed iwassal biex anki l-partitarji tal-istess partiti jkomplu jġibu l-pandemija ballun politiku." Qal li jemmen li fil-mument, ħadd m'għandu jistenna lill-Awtoritajiet tas-Saħħa biex jieħu l-miżuri u li jkun iktar għaqli naraw x'nistgħu nagħmlu aħna biex nipprevenu t-tixrid tal-virus. Huwa temm billi rringrazzja lil sħabu tax-xogħol tal-paċenzja li ħadu bih fl-aħħar sena u rringrazzja wkoll lit-Tobba u lill-Physiotherapist tiegħu li jaħdmu id f'id biex kemm jista' jkun jibqa' f'saħħtu biex f'dan iż-żmien jevita li jkollu bżonn it-trattament.