Problema enormi li qed inħabbtu wiċċna magħha kuljum fit-toroq Maltin, hi bla dubju t-traffiku. X'qed jikkawża dan, u kif l-istess sewwieqa jistgħu jtaffuh huma stess? Fadal etikett u mogħdrija fis-sewwieqa? Għadna nsellmu meta xi sewwieq ieħor jagħtina d-dritta biex ngħaddu qablu? Kullħadd ressaq dawn it-tliet mistoqsijiet lill-Pulizija, lil Transport Malta u lil sewwieq. Dawn huma t-tweġibiet tagħhom. Il-Pulizija: Il-ġarr ta' inġenji miġbudin minn żwiemel huma regolati mill-Liġi Sussidjarja 499.66, fosthom hemm ir-regolament 25 li jittratta l-ħinijiet iktar ikkonġestjonati, kif ukoll it-tielet skeda li tispeċifika liema huma dawk it-toroq li ma jistgħux jiġu wżati minn żwiemel f'dawk il-ħinijiet. Stanley Agius minn Transport Malta: Fejn jidħol l-użu fit-triq ta' żwiemel (fil-forma ekwina) u vetturi miġbudin minnhom, dawn ilhom minn Frar ta' din is-sena ma jistgħux jiċċirkulaw f'toroq arterjali f'kull ġurnata bejn is-sebgħa u d-disgħa ta' filgħodu u bejn l-erbgħa u s-sitta ta' filgħaxija. F'każ ta' vetturi kbar kummerċjali, il-Gvern ipprova jdaħħal miżura simili iżda sab oppożizzjoni mill-GRTU. Id-diskussjonijiet għadhom għaddejjin. Abigail Psaila Mamo, Kap Eżekuttiv tal-GRTU: Il-kwisjtoni tat-traffiku f'pajjiżna l-GRTU ħaditha b'mod serju ħafna. Għaqqdet gruppi ta' operaturi differenti li jiddependu mit-toroq biex jagħmlu n-negozju tagħhom, fosthom ix-chauffeur driven cars; kumpaniji li x-xogħol tagħhom jagħmlu tqassim lin-negozji; tal-kowċis u r-retail outlets li l-interess tagħhom hu li titwasslilhom il-merkanzija għall-konsumaturi tagħhom. Fuq sentejn, bejn wieħed u ieħor, il-GRTU tat ammont ta' proposti. Fosthom kien hemm sottomissjonijiet għall-baġit tas-sena l-oħra; sottomissjoni għall-istrateġija tat-trasport li ħareġ il-Gvern; fuq il-Kappara Junction u għalhekk ipprovdew numru ta' soluzzjonijiet, li min-naħa tagħhom, bihom jista' jittejjeb it-traffiku. Il-Gvern, bħalma jiġri ħafna drabi, ma jarax fil-problema dak li jista' jagħmel hu iżda dejjem idur fuq in-negozji u jisħaq kif jistgħu jsolvu l-problemi huma. Fil-verità n-negozji mhumiex il-problema tat-traffiku, iżda huma dawk li rridu ngħinu u nappoġġjaw anki fejn jidħol it-traffiku u nagħtuhom libertà biex ikunu jistgħu jaħdmu, ħalli jibqgħu jmexxu l-ekonomija tagħna 'l quddiem u ma jkollhomx problemi fil-kompetittività. Din is-sena l-Gvern ħa xi proposti milli għamlet il-GRTU, bħal dik tal-private collective transport, iżda hemm kwistjoni li żgur taffettwa t-traffiku u din hi dik tal-iskejjel, li ma ħadux miżuri fuqha biex jindirizzaw il-problema tat-traffiku ġġenerat mill-iskejjel. Billi l-GRTU ma qablitx ma' dik il-proposta tal-Gvern, tatu numru ta' proposti li jista' jattwa. Issa l-GRTU tistenna li dawn il-proposti ma jibqgħux fuq l-ixkaffa, iżda għandhom jiġu implimentati minnufih. Mario Attard, sewwieq: F'pajjiżna qishom li l-liġijiet, bħall-kmandamenti, isiru biex jinkisru. Għax hi ħaġa li tidher ta' spiss, matul il-ġranet tal-ġimgħa, li fil-ħinijiet li mhux suppost jinstaqu ż-żwiemel f'ċerti toroq, għadek tarahom għaddejjin, għax is-sidien tagħhom jistgħu jirraġunaw li oriġinarjament, it-toroq saru għalihom. Jien m'għandix kontra ż-żwiemel jew annimali oħra, iżda nemmen li fiċ-ċirkustanzi preżenti ta' ġġammjar tat-traffiku, l-aktar li nkun nixtieq insib quddiemi hu xi żiemel li jkun għaddej iċeklem biċ-ċlikki ċlikki. U dawn mhumiex l-uniċi li qed iżidu fil-konġestjoni. F'ċerti ġranet, minn kmieni filgħodu, fit-triq tiegħi għax-xogħol, niltaqa' mad-distributur tal-gass, ma' trakkijiet kbar li jfornu l-ħwienet, mat-trakkijiet tal-ġbir tal-iskart u saħansitra mal-karozzi tal-linja. L-ewwel tlieta jaqbdu u jieqfu kull fejn iridu f'nofs ta' triq biex jaqdu lill-klijenti, u jiġu jaqgħu u jqumu mis-serbut li jħallu jistenna warajhom. Tal-gass jaf ikollu jtella' ċ-ċilindri f'indani ta' turġien u jagħti l-bqija; tat-trakkijiet li jissupplixxu lil tal-ħwienet, ġieli wkoll jipparkjaw fejn isibu u jagħlqu l-aċċess għat-traffiku, waqt li tal-iskart jieqaf fejn ġie ġie sakemm ir-raġel li jkollu qed jiġbor il-boroż jiġborhom kollha fit-trakk. Dan kollu mhux sew. La hu sew li jsir hekk fil-ħinijiet tax-xogħol u aktar minn hekk meta niftakar żmien fejn kien hemm xi regola li tgħid li tat-trakkijiet għandhom jipparkjaw f'post tajjeb u jġorru l-prodotti u l-provvisti fuq karrijiet apposta. Anki tal-iskart għandu jipparkja sew u l-ġabbar ikollu xi speċi ta' karretta biex ma jostakolax it-traffiku. L-istess għall-karozzi tal-linja. Fit-toroq prinċipali għandhom immarkat fejn iridu jieqfu u l-maġġoranza tagħhom, jieqfu f'nofs it-triq biex itellgħu u jniżżlu lill-passiġġieri. Dawn ukoll qed jostakolaw. Il-Pulizija: Skont il-Liġi Sussidjaraja 65.11, ħadd ma jista' jieqaf madwar roundabout u anqas ma jista' jipprova jieħu prijorità fuq dawk il-vetturi li diġà qegħdin iduru mal-imsemmijja roundabout. Uffiċjal tal-infurżar jista' jħarrek lil min jikser dawn id-dispożizzjonijiet, kif ukoll kull ċittadin jista' jagħmel rapport lill-Pulizija fuq l-infrengement li jinkludi: id-data, il-ħin, il-lok u ċ-ċirkostanzi tal-każ u l-identifikazzjoni tal-vettura użata. Min jagħmel dan ir-rapport ikun irid jixhed kontra min kiser dawn id-dispożizzjonijiet. Stanley Agius minn Transport Malta: In-nies tagħna u l-Pulizija, li qed ikunu fil-junctions prinċipali fl-eqqel ħinijiet tat-traffiku filgħodu, jagħmlu li jistgħu biex imexxu t-traffiku u ma jħallux lil min jimblokka 'l ħaddieħor. Abigail Psaila Mamo, Kap Eżekuttiv tal-GRTU: Din ukoll taħraqni. Hu minnu li min ikun qed idur mar-roundabout għandu d-dritta, iżda r-raġuni ma tridx forza. Jien iva, f'ħafna każi niltaqa' ma' din is-sitwazzjoni. Roundabout f'salib it-toroq; mar-roundabout iduru karozza tmiss ma' oħra u ħadd ma jkollu d-diċenza li jħalli spazju biex min irid jaqsam għat-triq l-oħra (li tkun bla traffiku) jkun jista'. Dan nesperjenzah mar-roundabout ta' Dingli Circus, iżda żgur li mhux hawn biss isir hekk. Illum b'ħafna webcams, dan l-ardir jista' jintwera fuq il-midja soċjali biex forsi min għandu jieħu passi, joħodhom. Ngħid għalija nkun nixtieq nieħu ċerti numri ta' karozzi u nirrapporta, iżda l-fatt li biex nagħmel hekk, mhux biss ikolli nuri min jien, iżda saħansitra nitlef ġurnata xogħol għall-Qorti, treġġagħni lura. Għax finalment, hawn ħaddiema li xogħolhom u l-paga li jirċievu hi speċifikament għal hekk. Il-Pulizija : Nuqqas ta' osservazzjoni tas-sinjal etika STOP huwa ksur tal-Liġi Sussidjarja 65.05 u fejn qed jiġi nnutat dan il-ksur, il-Pulizija u kull uffiċjal ieħor tal-infurzar qegħdin jirrapurtaw lil min jinstab jikser il-liġi. Biss huma l-ġudikanti li jaraw li dak li jkun jieħu dak li ħaqqu. Mario Attard, Sewwieq: Fuq din ma nagħti tort lil ħadd, avolja suppost li kull sewwieq jieqaf fuq is-sinjal STOP. Iżda min jista' jagħti tort lil sewwieq li jkun ilu ħinijiet twal fit-traffiku u jkun irid jasal ix-xogħol, li kif jara li mil-lemin tiegħu mhux ġej traffiku, ma jaqbadx u almenu jikkapparra parti mit-triq, biex l-oħrajn fil-lane l-ieħor, ikollhom iċedulu? Hu fatt li ma jinnegah ħadd li llum ħadd ma jċedi lil ħadd u jekk tipprova tagħmel dan, ta' warajk jaf jifqgħek bid-daqq tal-ħorn. Illum spiċċat l-etika u kulħadd jinsab mgħaġġel. Nemmen ukoll li parti mit-tort hu li l-maġġoranza tat-toroq saru One Way u b'hekk it-traffiku ma jinqasamx f'toroq differenti. Dan il-fatt jaf ġara minħabba l-ipparkjar tal-karozzi fit-toroq, iżda ngħid jien, il-Gvern ma jistax inaqqas parti minn din il-problema billi f'ċerti nħawi, fejn hemm skejjel tiegħu b'art enormi, ir-residenti jkunu jistgħu jipparkjaw fihom bejn is-sitta ta' filgħaxija u s-sebgħa ta' filgħodu? Hu minnu li f'xi nħawi, f'ċerti toroq bħal mar-roundabout tal-Imsida, fil-by pass li tagħti għall-Isptar Mater Dei u Ħal Qormi qrib dik li kienet il-Lowenbrau, ikun hemm aktar minn membru wieħed tal-pulizija, warden jew tat-Transport Malta, iżda fi nħawi oħra l-baħħ tad-dinja. Insemmi każ wieħed. Triq San Rokku f'Birkirkara, fuq il-pont qrib il-Każin Laburista. Tant kemm ikun hemm staġnar u dħaħen, filgħodu fil-ħin tax-xogħol u filgħaxija kif jispiċċa kulħadd, li tliet kwarti tad-djar jinsabu għall-bejgħ. Dan għax hi l-unika triq li tiżbokka għall-wied miċ-ċentru tal-lokal, u jekk ma jċedilek ħadd biex toħroġ, ma toħroġ qatt. Biex jiżdied il-melħ fuq il-ferita, meta sewwieq jirnexxilu jixref rasu għan-naħa tal-Imsida, ħafna drabi jkollu jerġa' jieqaf u jerġgħu jaqbżuh minħabba li xi ħadd ġietu f'rasu li fil-kantuniera ssir zebra crossing oħra, apparti min-numru enormi tal-pedestrian lights li saru. Niftakar persuna prominenti li kienet qalet li f'toroq prinċipali mhux suppost li kellhom isiru bosta dwal biex jaqsmu individwi, għax triq prinċipali kienet l-uniku mezz għat-trasport pubbliku. U kif jgħid il-Malti: 'dan mhu xejn, dan mhu xejn u dan mhu xejn: u mitt mhu xejn qatel lill-ħmar'. Issa nistennew xi soluzzjonijiet.