Nhar il-Ġimgħa li għadda l-President Amerikan Barack Obama uża l-veto tiegħu biex jimblokka liġi li tista' tagħti l-opportunità lill-familji tal-vittmi ta' attakki terroristiċi bħal dawk tal-11 ta' Settembru 2001 illi jfittxu bil-qorti lill-gvernijiet, jew uffiċjali tagħhom, li allegatament kellhom xi tip ta' konnessjoni ma' dan l-attakk. X'tgħid il-liġi? Fil-qosor, din il-liġi, magħrufa bħala l-Justice Against Sponsors of Terrorism Act (JASTA), temenda l-kodiċi ġudizzjarja federali biex tnaqqas il-firxa ta' immunità li jgawdu entitajiet barranin sovrani billi tawtorizza lill-qrati Amerikani jisimgħu każijiet li jinvolvu talbiet kontra stati barranin li jinvolvu korrimenti, mewt, jew ħsarat li seħħew fl-Istati Uniti b'konsegwenza ta' atti li jinkludu t-terroriżmu, kommessi kemm mill-istat inniffsu jew l-uffiċjali tiegħu. Hija temenda wkoll il-kodiċi kriminali federali biex tippermetti talbiet ċivili kontra stat barrani jew uffiċjali tiegħu għal korrimenti, mewt, jew danni minn att ta' terroriżmu internazzjonali. Barra minn hekk, il-liġi tawtorizza qrati federali li jeżerċitaw l-ġurisdizzjoni personali u jimponu responsabbiltà fuq persuni li jikkommettu, jaġevolaw, jew jinċitaw att ta' terroriżmu internazzjonali kontra ċittadini Amerikani. Aktar problemi milli soluzzjonijiet Din il-liġi ġiet ippreżentata lil Obama għall-approvazzjoni fit-12 ta' Settembru wara li għaddiet b'mod komdu mis-Senat u l-Kungress. Madankollu, il-President għażel li jimblokka r-riforma. Fl-istqarrija li huwa ħareġ biex jispjega d-deċiżjoni tiegħu, Obama sostna li huwa jissimpatizza ħafna mal-familjari li sofrew b'konsegwenza tal-attakki tal-11 ta' Settembru u japprezza d-determinazzjoni tagħhom li jfittxu ġustizzja. Huwa fakkar li l-amministrazzjoni tiegħu dejjem kienet kommessa li tgħin lil dawn il-familjari jilħqu l-għanijiet tagħhom. "Konsistenti ma' dan l-impenn, matul dawn l-aħħar tmien snin, jiena ddiriġejt lill-amministrazzjoni tiegħi biex tiġri bla waqfien wara al-Qaeda, il-grupp terroristiku li ppjana l-attakki ta' 9/11. L-isforzi eroiċi tal-militar u s-servizzi ta' kontra t-terroriżmu tagħna kważi qerdu għalkollox it-tmexxija ta' al-Qaeda u qatlu lil Osama bin Laden," tenna Obama. Il-President Amerikan għamel ukoll referenza għad-diversi inizjattivi legali u politiċi li ttieħdu minnu biex toħroġ il-verità dwar dawn l-attakki u biex is-superstiti jieħdu għajnuna medika xierqa. Huwa saħaq li, minkejja dak kollu li sar, l-amministrazzjoni tiegħu tibqa' determinata li tkompli tkun ta' appoġġ għall-familjari tal-vittmi u se tagħmel li tista' biex attakki ta' din ix-xorta ma jerġgħux iseħħu. "Madankollu, il-promulgazzjoni ta' JASTA, la se tipproteġi lill-Amerikani mill-attakki terroristiċi u lanqas se ttejjeb l-effettività tar-reazzjoni tagħna għal attakki ta' din ix-xorta," sostna Obama. "JASTA tkun ta' detriment għall-interessi nazzjonali tal-Istati Uniti b'mod wiesa, huwa għalhekk li jien se nibgħatha lura mingħajr l-approvazzjoni tiegħi." Speċifikament, il-president Amerikan esprima t-tħassib tiegħu li r-riforma kienet se tnaqqas l-effettività tal-interventi tal-gvern kontra t-terroriżmu għaliex kienet se tieħu kwistjonijiet ta' sigurtà nazzjonali minn idejn l-esperti ta' dan is-settur u dak tal-politika barranija u tpoġġihom f'idejn litiganti privati u l-qrati. Barra minn hekk, Obama sostna li JASTA se tħarbat prinċipji internazzjonali stabbiliti li għandhom x'jaqsmu mal-immunità sovrana li, jekk applikati fuq livell globali, jista' jkollhom implikazzjonijiet serji għall-interessi nazzjonali tal-Istati Uniti. Hawnhekk huwa fakkar li l-Istati Uniti għandha preżenza internazzjonali ferm akbar minn ta' kull pajjiż ieħor u l-prinċipji tal-immunità sovrana jipproteġu lin-nazzjon Amerikan, il-Forzi Armati, uffiċjali u professjonisti ta' assistenza, minn proċeduri fi qrati barranin. Dan għax it-tneħħija tal-immunità min-naħa Amerikana tista' twassal biex pajjiżi oħra jagħmlu l-istess fil-konfront tal-Istati Uniti, żvilupp li jista' jesponi lil bosta ċittadini Amerikani għall-prosekuzzjoni barra minn xtuthom minħabba sempliċi allegazzjoni. Din il-kwistjoni wasslitu għall-aħħar motivazzjoni wara l-oppożizzjoni tiegħu fejn tenna li l-każijiet li jistgħu jinfetħu permezz ta' JASTA tista' tikkomplika r-relazzjonijiet internazzjonali tal-Istati Uniti. Fil-fatt, huwa sostna li numru ta' pajjiżi alleati tal-Istati Uniti diġà għamlu kuntatt miegħu biex jesprimu t-tħassib tagħhom għall-konsegwenzi li jista' jkollha din il-liġi. B'mod partikolari, jidher li numru ta' stati qegħdin jibżgħu li jiġu assoċjati mat-terroriżmu sempliċiment għax xi terrorist għadda minn jew tħarreġ fit-territorju tagħhom. Obama iżolat? Id-deċiżjoni ta' Obama ma tfissirx li l-Justice Against Sponsors of Terrorism Act hija mejta. Is-Senat u l-Kungress Amerikan għandhom id-dritt li jannullaw il-veto presidenzjali permezz ta' vot konġunt jekk jinkiseb l-appoġġ ta' mill-inqas żewġ terzi tal-membri ta' dawn il-kmamar. Din l-eventwalità tidher li hija possibbli ħafna hekk kif il-liġi kienet għaddiet b'faċilità kbira meta tpoġġiet quddiemhom għall-konsiderazzjoni tul ix-xhur li għaddew. Din il-konvinzjoni kienet espressa mill-Ispeaker tal-Kungress Paul Ryan stess illi sostna li għandu indikazzjonijiet li hemm blokk ta' voti kbir biżżejjed biex id-deċiżjoni tal-president tiġi annullata. Anke membri tal-Partit Demokratiku, li jagħmel parti minnu Obama stess, sostnew li ma kinitx se tgħaddi tal-President. Ewlenin fost dawn kien hemm is-Senatur Chuck Schumer, wieħed mill-co-sponsors ta' din il-liġi, illi tenna li l-liġi mistennija tgħaddi mingħajr dewmien. L-istess pożizzjoni ħadu l-kandidati presidenzjali taż-żewġ partiti. Fuq naħa, Hillary Clinton iddikkjarat diversi xhur ilu li hija tappoġġja l-inizjattivi ta' Schumer u kull inizjattiva li tista' tgħin lill-vittmi ta' atti terroristiċi u l-familji tagħhom jieħdu ġustizzja. Min-naħa l-oħra, Donald Trump dawwar il-kanuni direttament fuq il-President Obama fi stqarrija li fiha ddeskriva l-veto bħala att tal-mistħija li se jibqa' mfakkar bħala wieħed mill-aktar punti baxxi tal-presidenza tiegħu. Għaldaqstant, Trump tenna wkoll li, jekk ikun elett bħala president, huwa jkun lest li jagħti l-kunsens tiegħu biex il-liġi tidħol fis-seħħ. Konsegwenzi L-argumenti taż-żewġ naħat naturalment iwasslu għal bosta dubji hekk kif it-tnejn għandhom punti validi. Minkejja li wieħed japprezza x-xewqa tal-vittmi u l-familjari ta' atti terroristiċi li jieħdu ġustizzja, l-argument ta' Obama – li jistgħu jinħolqu preċedenti li jkollhom konsegwenzi legali u diplomatiċi serji – huwa validu ferm. Sfortunatament, dawn il-konsegwenzi joħorġu fil-beraħ biss meta l-liġi tkun għaddiet u stati barranin jibdew jiddeċiedu li jirtiraw bosta mill-protezzjonijiet diplomatiċi li bħalissa jgawdu l-uffiċjali Amerikani li jkunu fit-territorju tagħhom.