Rapport mill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Meteoroloġija qed ibassar li l-2016 se tkun 1.2 grad iktar sħuna mill-2015, sena li diġà qabżet kull rekord f'dik li hija żieda fit-temperatura. L-Organizzazzjoni tħares lejn l-andament tal-klima b'mod regolari, u dan li ħabbret fl-14 ta' Novembru kien ippubblikat fid-dawl tal-konferenza dwar it-tibdil fil-klima li qed isir fil-Marokk din il-ġimgħa. Ir-rapport jindika b'mod ċar li jekk Novembru u Diċembru ma jarawx tnaqqis drastiku fit-temperatura, l-2016 ikollha r-rekord għall-iktar sena sħuna. Sa issa għad hemm 90% ċans li dan isir u li jinqabżu ċ-ċifri tal-2015. Dan jirrifletti ukoll f'pajjiżna. Skont rapport mill-uffiċċju meteoroloġiku ta' Malta, Ottubru jispjega kif il-fenomenu ta' ċiklun Mediterranju wassal biex l-aħħar jiem ta' dan ix-xahar kienu mifnijin bix-xita u maltemp. Madanakollu Ottubru 2016 kien iktar xott min-normal u iktar sħun milli antiċipat, bl-ogħla temperaura tlaħħaq il-31 grad , u b'total ta' 24mm ta' xita biss. L-inqas temperatura kienet ta' 17-il grad fl-aħħar ġurnata tax-xahar meta ċ-ċiklun laqat lill-pajjiżna. WMO iqabblu l-klima ta' kull sena ma' perjodu ta tletin sena bejn l-1961 sal-1990, fejn il-medja kienet 14-il grad. L-2015 rat żieda fil-klima ta' 0.77 grad, filwaqt li l-2016 rat żieda ta' 0.88 grad. Dan ifisser żieda ta' kważi grad f'sena waħda biss. Skont Charles Galdies, lettur tal-Immaniġġjar tal-Ambjent fl-Universita ta' Malta, iż-żieda ta' grad wieħed fil-klima Dinjija hija riżultat ta' numru kbir ta' emissjonijiet tal-gassijiet serra, il-greenhouse gases, bħal ngħidu aħna carbon dioxide, methane, u emissjonijiet mill-friġis. Galdies qal li din iż-żieda għandha tinteressana bħala ċittadini globali, "Ħafna drabi din hija ħsara irriversibbli. Speċjalment bit-tekonoloġija li għandna bħalissa ma nistgħux inneħħu l-carbon dioxide mill-atmosfera. Forsi għandha xi mitt sena oħra biex nagħmlu dan jekk it-teknoloġija tipperemetti." Ir-rapport tal-WMO isemmi l-proċess naturali El Nino bħala kontributur għal din iż-żieda. Galdies qal li filfatt dan ikkontribwixxa għal mhux inqas minn 8% ta' dawn iċ-ċifri. "Dan huwa proċess naturali li jsir fil-Paċifiku, 'il bogħod ħafna minna imma sensittiv ħafna għall-andament tal-klima u jintuża bħala indikatur ta' kemm il-klima hija instabbli. Meta jseħħ iħalli konsegwenzi koroh fuq pajjiżi fil-Paċifiku bħall-Awstralja jew l-Amerka Latina. Ikun hemm nixfa kbira jew għargħar fl-inħawi. Fl-estremità tiegħu, jista' jaffettwa t-temp dinji inkluż estremitajiet fl-Ewropa." Galdies għamel referenza għal frażi li ilna nisimgħu għal dawn l-aħħar snin: it-tibdil fil-klima. Għalkemm illum hawn iżjed għarfien li din teżisti, meta wieħed jiġi biex jattwa miżuri, isibha diffiċli. Galdies tenna li azzjoni kontra t-tibdil fil-klima għandha tkun azzjoni globali u mhux pajjiż wieħed biss jaddotta a green economy. "Il-problema hija waħda ta' tniġġiż", isostni l-lettur, "Emissjonijiet anke mill-vetturi tagħna pereżempju, imorru dirett fl-atmosfera, u dawn jaffettwaw direttament is-saħħa tagħna". Fakkar ukoll fir-responsabbiltà tagħna bħala ċittadini li nikkontrollaw l-emissjonijiet minn pajjiżna. Dan nistgħu nagħmluh billi ninvestu f'double glazing biex nevitaw l-użu tal-air conditions, naraw li ma naħlux enerġija żejda biex insaħħnu l-ilma, u nagħmlu użu effiċjenti mit-trasport. F'Malta, kienu ħafna l-kummenti li dan kien l-itwal sajf li kellna fl-aħħar snin u l-iktar wieħed aħrax. Huwa fatt li aħna bħala ċittadini globali nikkontribwixxu għal dawn l-emissjonijiet kollha, li l-effett tagħhom huwa detriment mhux biss għalina imma għal setturi li Malta tiddependi fuqhom, bħat-turiżmu jew l-agrikoltura. "Meta nitkellmu fuq l-agrikoltura, huwa ħażin ħafna jekk ikollna sena niexfa bħas-sena l-oħra. L-ewwel ma jsofru huma s-siġar tal-frott, u prassi agrikoli oħrajn li jirrikjedu x-xita. Dan iwassal biex ikollna niddependu mill-ilma tal-pjan li mhux sostenibbli u mhux ta' kwalità." Dan biex ma nsemmux l-impatt fuq is-suq turistiku li nilqgħu f'pajjiżna kull sena. Huwa fatt li ħafna turisti mis-suq Ewropew ifitxxu lil Malta minħabba l-klima ideali tagħha. Iżda Galdies ikkonfermalna li minħabba li t-tibdil fil-klima huwa fenomenu globali, pajjiżi fit-tramuntana ukoll qed jisħnu u jsiru iktar komdi. "Jekk pajjiżi bħal Franza jew l-Ingilterra ħa jesperjenzaw temperaturi għoljin mela se jkunu iktar komdi f'pajjiżhom stess. Hawnhekk tkun wisq għolja għalihom u kważi intollerabbli, allura kapaċi jibda jkollna firxa fl-ammont ta' turisti li jżuruna għaliex jonqsu fis-sajf u jiġu f'xi żmien ieħor". Galdies spjega kif l-WMO tagħmel użu kbir mit-tqassim tal-informazzjoni minn kull stat li jgħaddi l-osservazzjonijiet tiegħu lill-organizzazzjoni. Spjega li kull stat huwa obbligat, u huwa ukoll fl-interess tiegħu li jgħaddi din l-informazzjoni biex l-WMO ikollha stampa ċara u tbassar b'mod korrett. "Pereżempju hawn Malta għandek l-MET Office li jagħmel monitoraġġ u jbassar. Ovvjament ma jbassarx skont l-informazzjoni li ħa minn Malta stess imma jrid iħares lejn informazzjoni mill-Italja, mit-Tuneżija u minn Spanja. Jekk dawn il-pajjiżi għandhom arja instabbli jew maltemp, hemm ċans li jersaq lejn xtutna." Il-proċess tal-kompilazzjoni ta' dan ir-rapport huwa wieħed statistiku għall-aħħar riżultat ta' osservazzjonijiet fit-tul. "Dawn isiru kuljum, kull tliet sigħat," spjega Galdies. "Kuljum ikollok medja ta' temperaturi li mbagħad ikunu kkompilati u kkompressati". Meteoroloġisti bassru ukoll li hemm 60% ċans li x-xitwa tal-2017 tkun sħuna daqs l-istaġun attwali, kompla l-lettur. "Pero ovvjament għandek l-andament tal-klima li trid tallaċċjah miegħu. Dan huwa tbassir xejn pożittiv u rridu nippreparaw ruħhna, bħal pereżempju nipproteġu iktar l-ilma li jinżel mix-xita" temm jgħid Charles Galdies.