Fiż-żminijiet tal-lum, kulħadd tellieqa waħda mal-ħin, bil-missirijiet u l-ommijiet jaħdmu anki b'xiftijiet. Numru sew ta' ġenituri jisħqu li wliedhom jattendu l-lezzjonijiet tal-privat wara l-ħin tal-iskola. Oħrajn jesiġu li jibagħtuhom għal xi forma ta' żfin jew mużika. Il-jiem għal dawn it-tfal jidhru mballati bħal bajda... Kelliema għas-Soċjetà tal-MUSEUM – Il-pass tal-ħajja llum, tassew huwa wieħed mgħaġġel. Għalhekk biex wieħed ilaħħaq miegħu importanti li jara x'inhuma l-prijoritajiet fil-ħajja tiegħu u tal-familja sabiex jalloka ħin adekwat għalihom. Dawk il-punti li huma 'l fuq fil-lista tal-prijoritajiet allura jingħataw l-attenzjoni u l-ħin li jistħoqqilhom. Ngħidu aħna l-omm jew il-missier isibu ħin biex isajru għalihom u għall-familja għax hi prijorità li nieklu tajjeb biex inkunu b'saħħitna. Hekk ukoll il-formazzjoni fil-fidi. Il-ġenituri għandhom l-ewwel dmir li jiffurmaw lill-ulied fil-fidi Nisranija. Dawk il-ġenituri li jagħtu prijorità lill-ħajja Nisranija u l-formazzjoni fil-fidi, żgur li jagħtu ħin xieraq għall-ħajja tat-talb, tas-sagramenti u tal-formazzjoni tagħhom. B'hekk il-familja ssib ħin li titlob flimkien u ħin ukoll għall-katekeżi tat-tfal. Il-ħtieġa tat-tagħlim reliġjuż hija importanti għal kull persuna ta' kull reliġjon. Kif jista' wieħed jipprattika dak li jemmen fih, jekk ma jafux? Fr. Renè Camilleri Vigarju Episkopali għall-Evanġelizzazzjoni – Aħna bħala Knisja nifhmu l-esiġenzi kbar tal-lum fuq il-ħin kemm tal-ġenituri kif ukoll tat-tfal. Iżda minkejja t-tellieqa mal-ħin, xorta nemmnu li t-tfal, l-adolexxenti u ż-żgħażagħ, mal-affarijiet u l-impenji kollha li għandhom hu importanti li jibqgħu jsibu spazju għall-formazzjoni tagħhom fil-fidi Nisranija. Illum fostna diġà jeżistu u qed jiżviluppaw forom oħra u differenti ta' kif din il-formazzjoni tingħata. Hemm fejn baqgħet kif kienet tradizzjonalment, darbtejn fil-ġimgħa, nofs siegħa kull darba. Iżda hemm fejn qed isiru esperimenti interessanti fejn din il-formazzjoni tingħata f'kuntest ta' attivitajiet oħra u saħansitra wkoll bl-involviment tal-ġenituri. Ovvjament kif il-Musulmani jiffurmaw it-tfal tagħhom hija kwistjoni differenti u probabbli għandhom metodi differenti. Fr. Karm Debattista MSSP – Forsi wasal iż-żmien li niskopru modi oħra ta' kif inwasslu t-tagħlim lit-tfal tagħna u kif ngħarfu li t-tfal tagħna għandhom sens sħiħ ta' kemm qegħdin jifhmu mit-tagħlim li qed ngħaddulhom fid-duttrina. Mhix kwistjoni ta' attendenza biss, għax jekk għad għandhom ħin għal affarijiet oħra, hu importanti jifhmu ukoll l-importanza tat-tagħlim Nisrani, iżda hu aktar għall-mod kif qegħdin isiru l-affarijiet. Li nafu nagħtu risposti bl-amment tal-mistoqsijiet mhux bilfors hu l-aħjar metodu ta' kif tassessja lit-tfal. Id-differenza tat-tagħlim Kattoliku u dak Musulman mhux biss fl-informazzjoni tal-formoli ta' fidi iżda forsi aktar fil-mod kif iħares lejn Alla u lejn l-esperjenza tiegħu fil-ħajja tagħna. Mhumiex biss l-espressjonijiet tal-fidi li jagħmlu dawn id-differenzi, iżda aktar fid-differenza li Alla jagħmel fil-ħajja aħna u nikbru miegħu. Mario Mallia-Milanes, Ġenitur – Din hi kwistjoni ta' prijorità. Sfortunatament tingħata ħafna importanza għal affarijiet temporali, u l-ispiritwali ma jiġix apprezzat daqstant. Ikollna ħin għal mitt ħaġa, bħal futbol, ballet, u mużika, iżda għall-formazzjoni ta' ruħna dan narawh żejjed. Sfortunatament għal uħud, it-tagħlim tal-katekiżmu hu biss ċavetta għall-pass li jmiss fil-ħajja, il-Preċett. Il-ħtieġa għat-tagħlim reliġjuż tiddependi fuq il-kultura li hi msejsa fuqha. Kull denominazzjoni reliġjuża, hi x'inhi, tenfasizza l-bżonn ta' tagħlim, jew aħjar formazzjoni. U ngħiduha kif inhi, il-formazzjoni hi neċessarja. Biss ħafna għadhom iqisu dawn bħala drawwiet. Kelliema għas-Soċjetà tal-MUSEUM – Qabelxejn, iktar milli tagħlim tad-duttrina, ikun aħjar li nitkellmu dwar katekeżi jew formazzjoni Nisranija. It-tagħlim tad-duttrina jwassal biss biex wieħed ikollu iktar informazzjoni dwar Alla, dwar Ġesù, il-Knisja u t-tagħlim tagħha. Il-katekeżi għandha għanijiet iktar wiesgħa. L-iskop ewlieni tal-katekeżi mhux biss li tintroduċi lill-bnedmin mal-persuna ta' Ġesù Kristu, iżda wkoll li tgħinhom jingħaqdu miegħu b'mod intimu. Il-katekeżi twassal biex min jirċiviha jsir jaf min hu Ġesù u jimxi warajh. Din il-mixja wara Ġesù twassal lin-Nisrani biex jgħin, jaħfer u jħobb lill-oħrajn. B'hekk in-Nisrani tassew ikun il-melħ tal-art jew il-ħmira fl-għaġna. Il-Knisja għandha d-dmir li toffri l-opportunità ta' katekeżi u formazzjoni lil kull Nisrani. Għalhekk kull katekist u katekista qed jaqdu ministeru importanti fil-Knisja u qed iwettqu l-istess opra tal-ħniena li għamel Ġesù, jiġifieri li tgħallem lil min ma jafx. Persważi li dan hu li jsir f'kull ċentru ta' katekeżi, f'kull parroċċa. Kull ċentru li joffri katekeżi jkollu karatteristiċi partikulari li jirriflettu l-formazzjoni u l-ispiritwalità tal-katekist. Dan ikun jinħass iktar fejn ikun hemm xi kongregazzjoni li tkun responsabbli mill-katekeżi. Hekk ngħidu aħna, wieħed jistenna li jħoss l-influwenza tal-ispirtwalità Sależjana meta l-katekeżi tingħata mis-Sależjani. Bl-istess mod il-katekeżi li tingħata fil-MUSEUM wieħed jistenna li jkollha l-karatteristiċi partikulari li joħorġu mill-ispiritwalità ta' San Ġorġ Preca. Fr. Renè Camilleri Vigarju Episkopali għall-Evanġelizzazzjoni – Sa ftit taż-żmien ilu f'Malta l-oqsma tad-Duttrina mmexxija mill-membri tal-Museum kienu mifruxa sew mal-parti l-kbira tal-parroċċi. Illum fejn m'hemmx Museum, il-parroċċa tieħu ħsieb torganizza hi b'ċentri attrezzati apposta u b'katekisti voluntiera li anke jingħataw il-preparazzjoni meħtieġa għal dan il-ministeru hekk importanti. Din hija esperjenza li f'ħafna parroċċi tat spazju lil ħafna nies biex b'bosta sagrifiċċju u impenn jagħtu ħinhom f'qasam li hu hekk vitali għall-komunità nisranija. Fr. Karm Debattista MSSP – Jien wieħed minn dawk li qatt ma mort Mużew biex għamilt il-Preċett u l-Griżma għax fejn kont ngħix jien, il-Museum kien 'il bogħod. Kull katekist għandu jiġi ppreparat biex jgħallem lit-tfal. M'għandix dubju li l-membri tas-Soċjetà tal-MUSEUM huma ppreparati sew għal din il-missjoni li hi prinċiparjament tagħhom. Allura jekk il-volontiera l-oħra fiċ-ċentri tal-Knisja huma ppreparati sew ma narax diffikultà marbuta mal-ħidma tagħhom fit-tagħlim tal-katekiżmu. Jista' jkun li hemm bżonn li jsir studju dwar dak li qed jiġri iżda jien napprezza ħafna din il-ħidma li qed issir kemm mill-membri tal-MUSEUM u kemm mill-voluntiera l-oħra. Mario Mallia-Milanes, Ġenitur – Ir-realtà hi dik li hi illum: hemm anqas nies li lesti jikkommettu ruħhom għall-ħajja reliġjuża. Għalhekk, aktar ma jgħaddi ż-żmien, il-Knisja qiegħda tiddependi fuq lajċi biex taqdi s-servizzi tagħha. Lajċi qegħdin jiġu involuti aktar u m' hemm xejn ħazin billi dawn jgħallmu d-duttrina. Wara kollox qegħdin ngħixu f'komunità waħda. Basta dawn il-lajċi jkunu mħarrġa sew fit-tagħlim, fil-katekiżmu tal-Knisja u jgħixu ħajja, kemm jista' jkun, eżemplari. Kelliema għas-Soċjetà tal-MUSEUM – L-età li fiha t-tfal jirċievu l-Griżma f'Malta u Għawdex żdiedet matul is-snin minn 7 snin għal 10 snin u iktar riċenti għal 12-il sena. Naturalment dan wassal għal perjodu itwal ta' formazzjoni, li żgur hu ta' vantaġġ għaliex joffri opportunità li wieħed jagħraf iktar min hu Ġesù u jissoda iktar fil-mixja tiegħu fil-fidi. Il-ħasra hi li ħafna mhux veru jemmnu fil-bżonn ta' formazzjoni nisranija imma jridu biss "jikkwalifikaw" biex jagħmlu l-Griżma u jaħsbu li l-bżonn ta' formazzjoni jieqaf malli jirċievu l-Griżma tal-Isqof. Ma jagħrfux kemm hu meħtieġ li nibqgħu niffurmaw ruħna tul ħajjitna kollha. Quddiem l-opportunitajiet diversi li llum insibu biex nitgħallmu iktar it-tagħlim ta' Ġesù, permezz ta' bosta pubblikazzjonijiet, konferenzi spiritwali fuq l-internet u oħrajn, hija ħasra li ma napprofittawx ruħna minnhom. Fr. Renè Camilleri Vigarju Episkopali għall-Evanġelizzazzjoni – Din kienet kwistjoni li kienet ilha tiġi diskussa, jekk il-Griżma kinitx tagħmel sens tingħata ta' seba' jew tmien snin. Wara ħafna konsultazzjoni u studju, disa' snin ilu kienet ittieħdet id-deċiżjoni. L-iskop kien li l-Griżma, li wkoll fil-ħsieb tal-Knisja hi sagrament marbut mal-passaġġ mit-tfulija għall-adolexxenza jew għaż-żgħożija, tingħata f'mument meta tista' tiġi iżjed apprezzata. Barra minn Malta, hemm postijiet fejn tingħata wkoll ħafna iżjed tard u mhux eskluż li wkoll hawn Malta għad ikollna nirrevedu l-prassi tagħna. L-insistenza illum hi li l-formazzjoni ma tingħatax esklussivament f'rabta biex wieħed jirċievi sagrament, iżda għall-ħajja u l-maturazzjoni tal-individwu. Illum faċli nifhmu li l-età ta' 14-il sena mhix età ta' tfulija. U proprju f'din l-età hekk delikata u kruċjali hu importanti li nibqgħu nistudjaw kif l-aħjar nikkomunikaw it-tradizzjoni ta' valuri u virtujiet li twassal biex ikollna rġiel u nisa ta' karattru. Fr. Karm Debattista MSSP – Naħseb li kien l-ewwel pass għaqli li sar fit-tagħlim u fil-preparazzjonijiet għas-Sagrament tal-Griżma. Nifhem li qatt ma jkun faċli li jsiru tibdiliet bħal dawn, iżda jekk irridu nifhmu sew is-sens sħiħ ta' dan is-sagrament fejn qiegħed jikkonferma l-għażla li l-ġenituri jkunu għamlu għat-tfal meta kienu trabi fil-magħmudija, jien inħoss li l-età ta' 12-il sena għadha baxxa biex wieħed jifhem il-pass li qiegħed jagħmel f'dik l-età. Il-biża' li tgħolli l-età aktar milli hi (bħal 15-il sena kif inhi fl-Italja) hi li ħafna ma jibqgħux jiġu u n-nuqqas tas-sagrament tal-Griżma għandu konsegwenzi oħra, bħan-neċessità tiegħu għas-sagrament taż-żwieġ. Iżda forsi dan ikun ta' vantaġġ biex dawk li jidħlu bis-serjetà għaż-żwieġ Kattoliku jkunu aktar preparati għal dan is-sagrament importanti fil-ħajja tagħhom. Dan ikun ifisser li dawk li ma jkunux għamlu l-Griżma u jridu jidħlu għas-sagrament taż-żwieġ iridu l-ewwel jikkonfermaw bis-serjetà l-fidi tagħhom qabel jidħlu għall-pass hekk importanti taż-żwieġ Nisrani. Mario Mallia-Milanes, Ġenitur – Naħseb li l-fatt li l-età ttellgħet minn seba' snin għal 12-il sena tista' tidher pass naqra iebes. Biss il-kandidat għall-Griżma tal-Isqof – illum magħrufa wkoll bħala konfermazzjoni – għandu jkun konxju tal-pass li jmiss fil-ħajja spiritwali tiegħu. L-età ta' 12-il sena toffri dan il-mezz għax hemm wieħed ikun wasal biex jibda jifhem u jaċċetta dak li kien mitlub minnu. Ir-rabta tiegħu tkun aktar volontarja milli meta wieħed ikun iżgħar.