Tajjeb wieħed jibda billi jsemmi wħud mit-terremoti li kkaġunaw il-mewt ta' numri kbar ta' nies u qerdu rħula sħaħ. Fl-1556 sar terremot kbir f'Shaang, iċ-Ċina, li qered għalkollox ħafna rħula u qatel mat-830,000 ruħ (kważi d-doppju tal-popolazzjoni ta' Malta). Fl-1976, f'Tangshan, iċ-Ċina wkoll, seħħ terremot ieħor u qatel 255,000 ruħ. Fl-1755, fil-Portugall sar terremot qawwi li baqa' jissemma fl-istorja ta' dan il-pajjiż Ewropew, u li kawża tiegħu mietu mal-140,000 ruħ fi ftit sekondi. Min ma jiftakarx dak it-tsunami fl-2004, ikkaġunat minn terremot taħt il-baħar li kien sar f'Andaman f'Sumatra? Mewġ kbir kien kaxkar miegħu mal-275,000 ruħ. F'Ottubru tas-sena ta' wara, u mhux wisq bogħod, terremot ieħor laqat il-Pakistan u qatel 40,000 ruħ. Ħafna mit-terremoti li jsiru jħallu ħerba sħiħa u ħafna mwiet warajhom. Skont ma jikkalkulaw ix-xjentisti, f'sena biss isiru mal-500,000 terremot li minnhom jinħassu 100,000, u mal-elf oħra jikkaġunaw ħsara li taf tkun żgħira kif ukoll kbira. Studju fuq il-qoxra tad-Dinja Bit-teknoloġija tal-lum wieħed jista' jagħti spjegazzjoni għala jsir terremot. Il-moviment tal-art waqt it-terremot isir orizzontali. Fl-1960, grupp ta' xjentisti għamlu studju kbir fuq il-qoxra tad-Dinja, fejn sabu li din tikkonsisti minn saffi ta' blat iebes bi ħxuna ta' 64 kilometru (40 mil). Meta tinħoloq forza qawwija opposta fuqu, dan il-blat iċedi u jidħol taħt xulxin. Dan iċ-ċaqliq iseħħ l-aktar f'qiegħ il-baħar jew qrib xi vulkan jew qalb il-muntanji. Biex forsi jnaqqsu mill-qawwa ta' dawn it-terremoti, ix-xjentisti qegħdin jesperimentaw u jippruvaw diversi affarijiet. Waħda minnhom, u li jaħsbu li hemm ċans li tirnexxi, hi li jitħaffru kwantità ta' ħofor fondi u dawn jimtlew b'ilma ppressat. F'każ li jkun hemm ċaqliq, l-ilma f'dawn il-ħofor iservi biex, minflok il-blat jiċċaqlaq f'daqqa, dan jiżżerżaq aktar bil-mod u jikkaġuna inqas ħsara. Il-qawwa tat-terremot Il-qawwa tat-terremoti jitkejlu b'żewġ skali differenti: Mercalli u Richter. Giuseppe Mercalli (1883-1902) ħoloq skala bbażata fuq l-ammont ta' ħsara li jagħmel it-terremot, maqsuma fuq 12-il grad u kull grad isarraf id-daqs ta' ħsara kkaġunata. Jekk terremot ikun tant żgħir li ma jinħassx, jitqies bħala tal-ewwel skala, filwaqt li jekk jagħmel ħerba sħiħa li l-ebda ġebla ma tibqa' waħda fuq l-oħra u l-art tinqasam, jitqies bħala terremot ta' skala tnax. In-numri tal-iskala Mercalli jinkitbu b'ittri Rumani, minn I sa XII Charles Francis Richter (1900-1985), bl-għajnuna ta' Beno Gutenberg, fl-1935 ivvinta skala differenti minn dik ta' Mercalli, imqassma fi tmien gradi, fejn kull grad jirrappreżenta s-saħħa taċ-ċaqliqa. Jekk iċ-ċaqliqa tkun żgħira u li ma tinħassx, tinqara bħala grad wieħed u, jekk tkun kbira li l-ġebel jinqala' minn postu, tingħata grad tmienja. L-apparat li jaqra l-vibrazzjoni tal-art jissejjaħ siżmografu. Dan l-istrument jikkonsisti f'ċilindru tal-karti li jdur bil-mod b'magna ta' arloġġ. Ma' dan iċ-ċilindru jkun hemm speċi ta' pinna bil-linka li tkun imwaħħla ma' molla sensittiva ħafna li, mal-inqas moviment, il-pinna tiċċaqlaq u timmarka. Iktar ma l-vibrazzjoni tkun kbira, iktar it-terremot ikun qawwi. Minħabba li dan l-apparat ikun imqabbad ma' oħrajn simili f'diversi postijiet oħra permezz ta' apparat elettroniku, wieħed jista' jkun jaf fejn seħħ eżatt it-terremot; jiġifieri l-epiċentru. Minbarra li qed isir studju kbir fuq dan il-fenomenu fuq l-art, qiegħed isir ukoll studju mill-ispazju bl-għajnuna ta' satelliti li huma mgħammra b'apparat sofistikat li josserva kull moviment li jsir fuq il-wiċċ tad-Dinja bħall-għargħar, valangi, irwiefen u kull ħaġa oħra. Dan l-istudju ġie msejjaħ GESS (Global Earthquake Satellite System). Illum, bl-għajnuna tat-teknoloġija, jistgħu jikkalkulaw il-movimenti li jseħħu fuq l-art sal-inqas ċentimetru u għalhekk jistgħu jbassru l-periklu minn qabel. Nevitaw it-traġedji Fl-inħawi fejn seħħ it-terremot fl-Italja dan l-aħħar, spiss jinħassu terremoti żgħar imma qatt ma ħasbu li, jekk isir wieħed kbir bħalma fil-fatt sar, id-djar tagħhom jistgħu jiġġarrfu. Il-bini li ġġarraf kien antik u mibni b'soqfa tal-injam u l-lavanja. Id-djar li kienu msaqqfa bil-ġebel u l-konkrit ftit li xejn ġarrbu ħsara. Jekk hemm il-ħsieb li jerġa' jinbena mill-ġdid il-bini li ġġarraf, dan għandu jsir b'mod li jirreżisti ċ-ċaqliq tat-terremoti; b'hekk biss ma jerġgħux jintilfu daqshekk ħajjiet ta' nies. Fil-Ġappun hemm bini għoli li hu mibni fuq il-lastiku rrinfurzat biex, f'każ ta' terremot, il-bini jibqa' stabbli.