Kenny Muscat Segretarju tat-Taqsima Ospitalità u Ikel tal-GWU Il-General Workers' Union permezz tat-Taqsima Ospitalità u Ikel tirrappreżenta numru kbir ta' ħaddiema fil-qasam tal-lukandi u ilha tagħmel dan b'riżultati sodisfaċenti għal diversi snin. Il-fatt li imprendituri u sidien fis-settur tal-Ospitalità mhumiex isibu ħaddiema Maltin saret realtà kurrenti. Din is-sitwazzjoni żdiedet f'dawn l-aħħar snin għal diversi fatturi. Irridu nibdew mill-punt kruċjali li turist iżur Malta wkoll biex jesperjenza l-ospitalità Maltija u dan l-aspett qed jintilef minħabba li s-settur ftit li xejn għadu jattira ħaddiema lokali. Tajjeb li wieħed jifhem, li għalkemm ir-riżultati kienu pożittivi dan ma rriflettiex direttament f'titjib fil-pagi. Is-sena li għaddiet kien hemm kemm żidiet fin-numru ta' kmamar okkupati u wkoll żidiet fil-prezz ta' kemm inbiegħet kamra, iżda ż-żieda fin-nefqa għal kull ħaddiem kienet marġinali. Min-naħa l-oħra l-influss ta' ħaddiema barranin hu indispensabbli għas-sempliċi raġuni li dan is-settur jimpjega eluf ta' ħaddiema li s-suq Malti qatt mhu se jkun kapaċi jissupplimenta. F'dan ir-rigward konvint li għandu jintlaħaq bilanċ. Ramon Francalanza Employment Relations Manager tal-Manifattura, Kummerċ u Turiżmu tal-UĦM L-għażla tal-ġenerazzjonijiet il-ġodda qed ixxaqleb lejn edukazzjoni post sekondarja u għalhekk is-snajja' fil-kostruzzjoni naqsu. Awtomatikment f'dawn l-aħħar snin beda dieħel l-influss tal-barranin u bdew jieħdu x-xogħol li ma ridux ikomplu wlied il-bennejja. Fis-snajja' kollha fejn qed jonqsu l-Maltin, ix-xogħol qed jimtela mill-barranin. L-istess fil-qasam tal-ġbir tal-iskart. Insibu Maltin li għall-paga minima ma jridux jaħdmu, u hawn barranin, li għax iridu l-flus, jagħmlu li jiġi għal idejhom. B'hekk naraw li fejn dari l-Malti kien jiġbor l-iskart mit-toroq, naqas għalkollox. Iżda mbagħad fil-WasteServ, fejn l-unjin tagħna għandha r-rappreżentanza u fejn il-ħaddiema għandhom ftehim kollettiv; mill-500 ħaddiem, il-maġġoranza assoluta huma Maltin. Dan meta l-WasteServ hi wkoll kumpanija li taħdem fis-separazzjoni tal-iskart, iżda hemmhekk hemm paga, sahra u kundizzjonijiet tax-xogħol tajbin. Għar-rigward tax-xogħol fil-lukandi, tkellimt ma' numru ta' ħaddiema. Il-Malti jgħid li fiż-żmien, il-catering kien tajjeb ħafna u jiġbdu, għax kien hemm pagi u kundizzjonijiet aħjar, u kont issib bosta li biex jaqilgħu lira, jmorru wejters f'lukanda. X'ġara? Tul dawn l-aħħar snin saret din il-bidla wkoll. Il-pagi niżlu u jekk qabel kien hemm lukandi li jaħdmu id f'id mal-unjins bi ftehim kollettiv, dawn naqsu; ma ġġeddux il-ftehim, bdew jiddaħħlu l-barranin u f'daqqa waħda, il-Malti fil-lukandi ġie f'nuqqas. Il-kundizzjonijiet għebu u dan juri li fejn m'hemmx unjin, tista' ssib il-prekarjat. Abigail Psaila Mamo Kap Eżekuttiv tal-GRTU Bħala GRTU l-ewwel u qabel kollox irridu ngħidu li aħna kontra kull tip ta' abbuż, u l-liġijiet għandhom dejjem jiġu mħarsa wkoll minn min iħaddem, iżda r-realtà hi li l-livell tal-pagi mhuwiex ir-raġuni għaliex min iħaddem mhux isib nies Maltin li lesti jaħdmu. Malta niftaħru mmens li għandna livell baxx ħafna ta' min ifittex ix-xogħol u ta' min hu qiegħed, u fil-verità, din hi l-problema kollha, għax għandna nuqqas ta' ħaddiema li jridu jaħdmu. Barra minn hekk, hemm ċerti setturi u linji tax-xogħol li l-Maltin m'għadhomx iridu jagħmlu. Dan ix-xogħol mhux xi ħaġa straordinarja, iżda jinvolvi ħidma wara ċerti ħinijiet u fi tmiem il-ġimgħa, u ovvjament il-Maltin, peress li hawn il-livell ta' qgħad hu baxx, hawn ammont ta' opportunitajiet ta' xogħol u għalhekk jagħżlu dawk ix-xogħlijiet li jogħġbuhom il-kundizzjonijiet tagħhom. Ir-realtà hi wkoll li Malta hi ċċirkundata minn pajjiżi fejn ir-rata tal-qgħad hi għolja u għalhekk qed jiġu barranin li lesti jagħmlu x-xogħlijiet mitluba. Għalihom, l-aqwa hu li jkunu impjegati. Joe Attard President tal-MAHE Naqbel mal-istqarrija li bħala lukandi qed insibuha diffiċli ferm li nimpjegaw ħaddiema Maltin fl-industrija tal-ospitalità. Ma naqbilx li l-problema hi s-salarju, peress li l-liġi hi ċara ħafna fuq dan l-aspett. Naf li ħafna membri tal-Malta Association of Hospitality Executives (MAHE) huma f'pożizzjoni maniġerjali u għalhekk huma jimpjegaw il-ħaddiema mal-kumpaniji rispettivi tagħhom u joffru pagi ogħla, xi ftit aħjar mill-paga minima nazzjonali. Nassigura li ħafna drabi r-rati li bihom nospitaw lill-klijenti fil-lukandi għadhom baxxi ħafna, anzi nazzarda ngħid li xi drabi, it-tour operators joffru rati li lanqas pizza ma tixtri! Sfortunatament il-perċezzjoni hi li qed naraw numri ta' wasliet ta' turisti, u dan ifisser li l-lukandi qed jagħmlu profitti enormi. F'pajjiżna għandna fis-seħħ il-liġi tal-paga minima nazzjonali u bħala Assoċjazzjoni aħna riġidi mmens u nisħqu ma' kull min iħaddem li m'għandux iħallas b'rata inqas milli tgħid il-liġi, għaliex inkella jkun qed jikser il-liġi u jħaddem bil-prekarjat. Il-MAHE, kemm-il darba kienet ċara mal-membri tagħha fuq hekk, l-aktar meta ċerti ġurnali rrappurtaw abbuż fil-paġni tagħhom. Madankollu, meta bħala Assoċjazzjoni tlabna pubblikament lill-ġurnali li ressqu dawn l-akkużi, biex ningħataw xi dawl fuq l-istess informazzjoni, ħadd ma weġibna u għalhekk ma stajniex ninvestigaw dawn ir-rapporti. Il-MAHE għandha Kodiċi ta' Etika stretti ferm għall-membri tagħha u tistenna li dawn jirrispettawhom, biex jekk xejn, ikattru l-fiduċja tal-ħaddiema tagħhom stess. F'każ li l-MAHE taqbad fil-fatt lil xi ħadd li jħaddem jikser il-Kodiċi ta' Etika, billi jabbuża mill-ħaddiema, titterminalu s-sħubija tiegħu jekk hu membru tal-Assoċjazzjoni. Kenny Muscat Segretarju tat-Taqsima Ospitalità u Ikel tal-GWU Il-General Workers' Union dejjem kienet kommessa li tiġġieled għad-drittijiet tal-ħaddiema kollha u ma tippermetti l-ebda distinzjoni fil-kundizzjonijiet fuq bażi ta' nazzjonalità. Bl-istess mod fejn jidħlu kundizzjonijiet li jkopru l-pakkett finanzjarju, il-General Workers' Union tesiġi li l-ħaddiema kollha fl-istess grad jitħallsu l-istess hekk kif inhu sanzjonat f'kull ftehim kolletiv li aħna għandna f'dan is-settur. Iżda żgur ma nistgħux neskludu li ma hemmx abbużi f'postijiet li l-ħaddiema mhumiex rappreżentati minn Unjin. Jeżistu anomaliji fil-pakkett finanzjarju ta' ħaddiema li jkunu ngaġġati fl-istess lukanda iżda jaħdmu ma kumpanija out-sourced. Dan għax bil-leġiżlazzjoni preżenti, ħaddiem ingaġġat direttament ma' lukanda u ħaddiem li jaħdem ma' kumpanija tal-out-sourcing huma koperti minn wage regulation orders differenti u għaldaqstant kemm il-paga bażika u kemm benefiċċji oħra huma differenti b'dawk tal-ħaddiema tal-kuntrattur ikunu inferjuri. Hawnhekk il-General Workers' Union reġgħet kienet pro-attiva u fil-baġit li għadda ressqet proposta ferm kruċjali biex tilqa' għall-isfidi li r-realtà kummerċjali tal-out-sourcing qed iġġib. It-talba tal-Unjin hi li kull ħaddiem fl-istess grad ta' xogħol ikollu l-istess rimunerazzjoni, kemm jekk hu ħaddiem impjegat dirett u kemm jekk hu impjegat tal-kuntrattur u ingaġġat fl-istess post tax-xogħol. Din il-proposta ġiet ikkunsidrata u se jibdew id-diskussjonijiet mal-imsieħba soċjali fil-bidu tas-sena d-dieħla. Ramon Francalanza Employment Relations Manager tal-Manifattura, Kummerċ u Turiżmu tal-UĦM Tkellimt ma' ħaddiema barranin, iżda sibt element qawwi ta' biża'. Xtaqt ngħinhom, iżda la mhumiex membri, impossibbli. Naċċerta li kien hemm nuqqasijiet kemm fil-ħinijiet ta -xogħol; fir-rati tas-sahra, fil-ħin tal-mistrieħu xiftijiet mhux imqassmin tajjeb. Dan hu kollu ksur tal-liġi tax-xogħol, kif hu ksur tal-liġi wkoll li ħaddiema barranin jingħataw alloġġ u ikel bħala parti mill-ħlas. Safrattant għad hawn lukandi b'kundizzjonijiet tajbin li fihom ħaddiema Maltin. Issa qed jirriżulta li dawk is-sidien li jgergru għax mhux isibu ħaddiema Maltin, f'ħafna każi ma jridux iħallsu sew. Il-Malti kapaċi jaħdem u jrid jaħdem, iżda min-naħa tagħhom il-lukandiera jridu jħajruh jagħmel dan? Illum l-istess lukandiera spiċċaw igergru għax qed ikollhom l-ilmenti mill-klijenti, li jsostnu li ma jistgħux jikkomunikaw mal-waiters u receptionists li jsibu. Joe Attard President tal-MAHE Min-naħa tagħna ma nafu bl-ebda ħaddiema barranin li qed ikunu offruti akkomodazzjoni fil-lukandi biex jaħdmu aktar milli suppost. Madankollu wieħed irid jinnota li jekk min iħaddem joffri alloġġ u ikel lil xi ħaddiem, is-sid jistenna li jkun imħallas għal dawn is-servizzi, għax inkella jinħoloq diżgwid bejn il-ħaddiem Malti, li m'għandux bżonn akkomodazzjoni bħal dak barrani. Fl-istess waqt ma jidher li jkun hemm xejn ħażin, jekk ħaddiem barrani jara li jkun jaqbillu li jħallas tal-ispejjeż b'sigħat ta' xogħol ekstra milli bi flus. Dawn il-prattiċi jinsabu f'pajjiżi oħra barranin u wieħed irid joqgħod tassew attent fuq din it-tema sensittiva. Għax nafu li jkun hawn barranin li jippreferu jkollhom l-ikel u l-akkomodazzjoni u jaħdmu għalihom milli kieku jkunu jridu jikru post xi mkien 'il bogħod u jridu jħallsu għalih u għall-ikel li jieklu. Żgur li l-abbuż mhux aċċettabbli u nikkundannawh bla riservi. Kenny Muscat Segretarju tat-Taqsima Ospitalità u Ikel tal-GWU Primarjament l-obbligu tal-unjin hu lejn il-membri tagħha, iżda dan bl-ebda mod ma jneħħi mir-reponsabbiltà tagħna li nintervjenu jekk inkunu nafu b'xi abbużi. Il-ħidma tal-General Workers' Union hi xprunata wkoll mill-aspett soċjali integrat fil-filosofija tagħha u għaldaqstant kif dejjem għamlet, ħadmet biex tavviċina u tilħaq ħaddiema vulnerabbli biex filwaqt li nfehmuhom l-importanza tal-mudell trejdunjonistiku tagħna, inkunu qed ngħinuhom biex joħorġu minn sitwazzjoni prekarja. Aħna nemmnu li biex jogħla l-livell tal-kundizzjonijiet tal-ħaddiema f'dan is-settur għandu jkollna bażi ta' ugwaljanza u ekwità b'saħħitha biex hekk ma jkunx hemm sfruttar ta' ħaddiema. Ma hemmx għalfejn ngħidu li dan huwa qasam importanti ħafna għal Malta u għalhekk għandu jsir kull sforz globali biex insaħħu dan is-suq. Filwaqt li r-riżultati huma pożittivi, importanti li ma nserrħux rasna u nikkuntentaw ruħna bil-kisbiet li saru. Dan għax għad hemm ħafna xi jsir. Bħala GWU aħna konna dik l-organizzazjoni li ressaqna 'l quddiem l-idea ta' skills passport u dan għax proprju ħassejna n-neċessità li nistrutturaw dan l-ambjent. Din l-idea ilha tiġi diskussa fuq fora Ewropea għal diversi snin fejn aħna konna dejjem parteċipi. Dan għandu jwassal biex jgħolli l-livell ta' din l-industrija u se nkunu attivi ħafna fid-diskussjonijiet biex naraw li l-ħsieb tagħna jiġi attwat. Il-GWU qed tkun pijuniera f'dan r-rigward għax nemmnu li b'hekk inkunu qed nagħtu l-opportunità lill-ħaddiema kollha f'dan is-settur li jtejbu l-kundizzjonijiet tagħhom. Ramon Francalanza Employment Relations Manager tal-Manifattura, Kummerċ u Turiżmu tal-UĦM Il-Maltin qed jiġu affettwati żgur, iżda min qed iħaddem mhux qed jifhem il-problema. Li hu żgur hu li l-barranin iridu jitgħallmu jaqbżu għad-drittijiet tagħhom ukoll, għalkemm jafu jsibu theddid fir-rigward li jekk ma joqogħdux kwieti, jitwaqqfilhom il-kuntratt tax-xogħol u jekk ma jkunux ċittadini tal-Unjoni Ewropea, jitkeċċew mill-pajjiż. F'pajjiżna jeħtiġilhom jaħdmu u qed jieħdu wkoll xogħol bi l-prekarjat. Madankollu, meta jridu, jistgħu jmorru d-Dipartiment tal-Kundizzjonijiet tax-Xogħol u jfittxu drittijiethom. Joe Attard President tal-MAHE Ngħid għalija ma nsib l-ebda problema li ħaddiem (Malti jew barrani) ma jisseħibx f'unjin, għax il-kundizzjoni tax-xogħol u r-relazzjoni mal-management huma tajba. Għax x'raġuni hemm, li nġiegħlu lill-ħaddiema jissieħbu f'xi unjin? Aktar naqbel li għandna nħallu lill-ħaddiem liberu u jagħżel hu x'jixtieq jagħmel. Wara kollox, jekk lill-ħaddiema barranin noffrulhom l-paga bażika tagħna, m'għandu jkun hemm l-ebda problema meta tinħoloq xi vakanza. Iżda nerġa' nsostni li l-MAHE tieħu l-passi kollha neċessarji biex tgħin ukoll lil xi ħaddiem li jisfa abbużat minn min iħaddmu, u ma toqgħodx titlajja' milli tirrapporta hi stess lill-awtoritajiet in kwistjoni. L-MHRA, l-Assoċjazzjoni li tirrappreżenta lill-investituri tal-Lukandi baqgħet ma weġbitx għal dawn il-mistoqsijiet minkejja diversi telefonati u emails.