Mill-attakk ta' Charlie Hebdo fi Franza reġgħet infetħet il-ġerħa ta' terrur li d-dinja kienet ilha ma tħoss minn wara l-attakki fuq it-Twin Towers tal-2001. Għalkemm il-ġerħa tagħha qatt ma kienet għalqet madankollu moħħ il-bniedem kien qabad jinsa s-sogħba li jħalli fuq l-umanità attakk ta' dan it-tip. Mhux għax ma kienx hemm oħrajn, fosthom f'Londra u Madrid, iżda donnu minn Pariġi regħet bdiet katina t'attakki terroristiċi bil-għan li jitterrorizzaw id-dinja globalment. Għalkemm fil-verità d-dinja xorta baqgħet miexja u ftit kienu l-attakki li rnexxielhom iwaqqfu partijiet minn pajjiżi milli jiffunzjonaw għal xi ġranet, it-terroristi fid-dinja tal-lum xorta qed jiksbu l-importanza meħtieġa biex jiksbu ċertu kontroll fuq s-soċjetajiet f'pajjiżi madwar id-dinja. Dan ukoll meta tqis il-fatt li permezz tal-manuvri terroristiċi tagħhom qed jiddeterminaw ukoll l-aġenda politika ta' bosta nazzjonijiet. F'din ix-xena l-Istat Iżlamiku kif ukoll il-gwerer fis-Sirja, bit-terrur tagħhom qegħdin ikomplu jsaħħnu l-qiegħa biex kull ma jmur il-konfrontazzjonijiet jiħraxu. Mill-virtwali għad-dmija fit-triq L-attakki virtwali tal-Istat Iżlamiku kienu fundamentali biex jinbet u jinbena fuqu l-pjan tal-istess stat. Dan għaliex biex seta' jibda l-pjan tiegħu l-grupp kellu bżonn isib mod kif isieħeb miegħu estremisti minn madwar id-dinja. Dawn l-attakki saru primarjament permezz ta' filmati li jbeżżgħu u jissensazzjonalizzaw lil min jarahom. Għalkemm dawn l-attakki ma kinux b'xi użu ta' bomba jew armi oħrajn, l-infiltrazzjoni ta' videos fis-siti soċjali fuq l-internet kienu pedina importanti fl-istrateġija tal-Istat Iżlamiku. Dan hekk kif kien l-ewwel attentat li jħajjar estremisti madwar id-dinja li jissieħbu magħhom. Madankollu, xi ħaġa li żgur ma kinitx prevista kien li permezz ta' dawn il-videos l-Istat Iżlamiku rnexxielu jirbaħ is-simpatija ta' żgħażagħ ribellużi li telqu minn pajjiżhom għax ħasbu li dan il-grupp kien se joffrilhom xi sens t'avventura. Madankollu li għamel il-kampanja onlajn ta' suċċess kien il-fatt li meta ma swewx biex tintrebaħ is-simpatija, ħadmu biex jiżirgħu l-biża'. Dan fil-waqt li dawn l-istess filmati bdew jintwerew fuq it-televixin u l-aħbarijiet u b'hekk irnexxielhom jinfirxu iktar, lil hinn mis-siti soċjali fuq l-internet. Madankollu hawn bosta li jaħsbu li l-mod ta' kif inbidel il-ħsieb tal-filmati u l-propoganda f'dawn is-sentejn turi kif l-Istat Iżlamiku fil-verità mhux qed jirnexxi. Dan għaliex fil-bidu l-filmati kienu indirizzati primarjament biex inisslu biża' f'pajjiżi l-bogħod minn arthom. Madankollu l-filmati issa donnhom għandhom messaġġ pjuttost differenti, wieħed li juri l-kobor tal-estremiżmu Musulman. Dan jista' jkun minħabba l-fatt li l-estremisti qed iħossu l-effetti tal-attakki fuqhom mill-Gvern Sirjan, dak Russu u r-ribelli tal-post. Madankollu l-filmati dejjem kellhom żewġ appelli prinċipali, dak biex in-nies jingħaqdu magħhom jew inkella jkollhom ibaxxu rashom quddiem il-qilla tal-Istat li se twassal biex "ixxarrab l-Ewropa kollha bid-dmija". Varjazzjoni fl-attakki Meta tħares lejn l-attakki li saru f'pajjiżi Ewropej u dawk tan-naħa ta' Fuq l-attakki varjaw fil-mod ta' kif bdew jiġu mwettqa. Jekk tħares lejn l-attakki li jsiru f'pajjiżi tal-Lvant, l-attakki f'pajjiżi bħall-Eġittu u Afganistan baqgħu jiġu mwettqa bl-istess mod. L-attakki li saru f'dawn il-pajjiżi tul din is-sena tinduna li bosta ġew imwettqa permezz ta' bombi fit-toroq u bombi suwiċida. Meta tħares lejn l-attakk bil-bombi fit-triq nhar is-26 ta' Frar, li qatlu sitt persuni fosthom ġurnalista prominenti Shifa Gardi ġewwa Mosul fl-Iraq, ma tistax ma tqabblux mal-attakki bl-istess mod ta' nhar l-10 ta' Marzu ġewwa Arish fl-Eġittu li ħallew żewġ pulizija mejta u erbgħa oħra midruba. Mod ieħor popolari f'dawn il-pajjiżi hu permezz ta' karozza bomba. Attakk ta' dan it-tip kien dak f'Baghdad fl-Iraq ta' nhar is-sittax ta' Frar li ħalla 59 persuna mejta filwaqt li 60 oħra tħallew midruba. Dan il-mezz huwa popolari ħafna f'din il-belt fejn din is-sena seħħew għadd t'attakki oħra ta' dan it-tip, fosthom dawk tas-16 u l-21 ta' Frar li b'kollox ħallew 25 persuna mejta u l-attakk tal-20 ta' Marzu li ħasad il-ħajja ta' 23 ruħ. Il-bombi suwiċida wkoll jibqgħu mezz mill-aktar popolari. Dan anke minħabba l-fatt li l-Istat Iżlamiku għandu anke skejjel fejn iħarreġ lit-tfal kif iwettqu dat-tip t'attakki. Eżempji t'attakki ta' dan it-tip insibu dik ta' ġewwa s-Sehwan ġewwa l-Pakistan tas-16 ta' Frar u dawk tas-6 ta' Marzu ġewwa Aleppo fis-Sirja. L-attakk fil-Pakistan kien wieħed mill-ikbar tal-Istat Iżlamiku fejn ħalla 88 persuna mejta u darab 250 persuna oħra. Tkellimna mad-Direttur tal-Akkademja Mediterranja tal-Istudji Diplomatiċi, il-Professur Stephen Calleya li tkellem fuq il-fatt li dawn it-tip t'attakki għalkemm huma kbar ma nisimgħux daqsekk fuqhom. "Illum tant qed isiru attakki li l-mezzi tal-midja qed ikollhom diffikultà biex, biex ngħid hekk, ilaħħqu mal-ġrajjiet li jkunu għaddejjin. Sintendi mingħajr ma trid imbagħad dak li jkun jagħmel xelta editorjali li jiffoka fuq attakki li l-ewwel nett ikunu aktar ġeografikament qrib ta' fejn tkun inti u ġeneralment jew fl-Ewropa, jew fl-Istati Uniti, fid-dinja tal-Punent kif konna nsejħulha, id-dinja żviluppata. It-tieni nett li wkoll kemm għandhom relazzjonijiet mill-qrib, fejn ikunu qed isiru dawn l-attakki mal-pajjiż li inti tkun ġej minnu. Meta wieħed iqabbel dawn l-attakki ma dawk li saru fl-Ewropa, wieħed jinnota li l-mod ta' kif jiġu mwettqa l-attakki huwa wieħed pjuttost differenti minn dawk tal-pajjiżi tal-Lvant. Wieħed mill-iktar attakki pjanati kien dak ta' 2015 f'Pariġi li kien ukoll l-ewwel wieħed mill-Istat Iżlamiku f'pajjiżi Ewropej. L-ippjanar tal-attakk sar permezz ta' komunikazzjoni sħiħa mal-mexxejja estremisti tal-Istat lil hinn mill-Ewropa. L-attakk ħoloq l-effett mixtieq minħabba l-mod ta' kif twettaq. Dan għaliex il-fatt li f'temp ta' ftit sekondi seħħew bosta attakki seperati kkonċentrati f'Pariġi. Irnexxielu joħloq fin-nies sens ta' insikurezza u biża' li attakk seta' jseħħ fi kwalunkwe post f'kull ħin. Stephen Calleya tkellem fuq il-possibilità li jkollok attakki kkordinati. Hu qal, "Forsi hemm xi ħadd ukoll qed jagħmel kordinazzjoni, mhux bniedem wieħed imma bħal meta nsemmu moviment terroristiku u jkun qed iħajjar u nafu li hekk qed isir, ikun qed iħajjar nies biex dat-tip t'attakki jiġu segwiti." F'din is-sena wieħed jista' jħares lejn l-attakk fi Stokkolma fejn persuna saqet trakk għal fuq stabbiliment tax-xiri u ħalla erba' persuni mejta. Dan l-attakk jixbah ħafna lil dawk li saru ġewwa Nizza fi Franza nhar l-14 ta' Lulju 2016 li kien ħalla 86 persuna mejta, u dak ġewwa Berlin tad-19 ta' Diċembru 2016 li kien ħalla 12-il persuna mejta. Calleya qal ukoll li hemm possibilità oħra li qed tkompli taġevola lit-terroristi tal-Istat Iżlamiku. Calleya saħaq, "Meta tara dan it-tip t'attakki illi jew hemm xi copycat.. li bniedem jara attakk, u jikkupjah, nafu li sar attakk ġewwa Londra ftit ġimgħat ilu u għalhekk għandek ħafna nies li qed jagħmlu copycat, fis-sens li qed isibu l-okkażjoni li jaħsdu lin-nies meta jaħsbu li jkun hemm mument li jistgħu jagħmluh." Dat-tip t'attakki rajniehom anke ġewwa Istanbul fejn persuna waħedha attakkat permezz ta' sparaturi ġewwa diskoteka waqt iċ-ċelebrazzjonijiet ta' lejlet l-ewwel tas-sena. Madankollu, kif spjega Calleya l-għan tat-terroristi hu li bin-nuqqas ta' previdibbiltà tagħhom jirnexxilhom inisslu fin-nies ċertu biża' li twaqqaf ħajjet in-nies. Fi kliemu, "M'hemm ebda dubju li qed ngħixu f'mument ta' tensjoni qawwija. Mument ta' tensjoni qawwija għax dak li jkun, irid jew ma jridx, jara li dawn it-tip t'attakki qed juru li jistgħu isiru meta jridu, fejn iridu u kif iridu u ħlief il-fatt li bniedem ibiddel ħajtu u ma jkunx daqshekk ħabrieki, ħabrieki fis-sens li jmur għall-avvenimenti, joħroġ, imur anke għall-quddiesa, imur jivvjaġġa, jipparteċipa f'ħafna attivitajiet. Jekk hemm bniedem li mhux lest li ma jagħmilx dawn l-affarijiet, sintendi naħseb m'hawn ħadd li hu lest li ma jagħmilhomx, ftit hemm li tista' tagħmel f'mument bħal dan. Qed naraw tensjoni kbira madwar id-dinja u l-indikazzjonijiet huma li dawn it-tip t'attakki se jkomplu." Terroriżmu min-nazzjonijiet Dan l-aħħar rajna mhux biss attakki mill-Istat Iżlamiku iżda wkoll attakki li nazzjonijiet qed jagħmlu fuq persuni innoċenti. Eżempju ċar ta' dan huwa l-attakk li s-Sirja għamlet bl-użu ta' kimiċi. Wara dan l-attakk il-President Trump ordna attakk fuq il-bażi Sirjana minn fejn beda l-attakk kimikali. L-attakk qajjem bidu ta' kunflitt bejn Putin u Trump. Dan wassal biex Putin iwiddeb lil Trump li jekk jattakka lir-reġim t'Assad se jkun qed jaffaċċja konsegwenzi negattivi. Calleya qal, "Ħadd ma stenna li se nerġgħu naraw xeni bħal dawk li rajna, nies jiġu maqtula bl-użu tal-gass, nies innoċenti. Bilfors li dat-tip t'attakk wieħed isejjaħlu attakk terroristiku għaliex anke fi gwerra għandu jkun hemm ċertu linji li wieħed ma jgħaddix minn fuqhom. Fis-sens li nies innoċenti ma jiġux attakkati u ma jridux jiġu attakkati deliberatament, jiġifieri attakkati u ma jkunx hemm l-ebda dubju li dawn kienu fil-mira." Stephen Calleya tkellem ukoll fuq il-fatt li kienu biss erba' pajjiżi li ma qablux mal-azzjoni li ħa l-President Trump. Hu stqarr, "Id-dinja kollha ħlief erba' pajjiżi, ir-Russja, is-Sirja nnifisha, l-Iran u anke jekk m'iniex sejjer żball il-Korea ta' Fuq, naħseb kulħadd laqa' pożittivament ir-reazzjoni ta' Donald Trump u l-Istati Uniti fis-sens li ħadd ma jrid eskalazzjoni tal-gwerra kontra s-Sirja. Iżda fl-istess ħin meta wieħed jara dat-tip ta' xeni bilfors jieħu ċertu azzjoni, imbgħad wieħed jista' jagħmel dibattitu fuq liema tip t'azzjoni. Pereżempju f'dan il-każ Donald Trump iddeċieda li jagħmel limited military action." Malta f'dan kollu Għalkemm dejjem deher li f'pajjiżna fl-ebda punt ma kellna riskju għoli ħafna t'attakk, xorta waħda rajna żieda fis-sigurtà f'pajjiżna. Dan speċjalment meta wieħed iħares lejn is-Summit fuq l-immigrazzjoni fejn anke kellna għajnuna mill-armata Ġermaniża biex pajjiżna ikun wieħed sigur u jkun jista' jilqa' lill-kapijiet ta' bosta pajjiżi f'post wieħed. Għalkemm din il-kobba mħabbla ma tidhirx li ser tinħall malajr pajjiżna xorta waħda qiegħed ikun kruċjali biex tinstab soluzzjoni għal din is-sitwazzjoni kemm jista' jkun malajr. Calleya saħaq kif, "Malta bħalma dejjem għamlet mill-Indipendenza 'l hawn, imma jekk niffukaw fuq il-mument t'issa fil-Presidenza tagħna tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropeja, qed tkun ta' mudell u qed tagħti anke widen għall-kwistjonijiet kollha li għandna madwarna. Qed ngħinu ħafna fil-laqgħat li qed ikollna mal-mexxejja kollha tal-Ewropa biex huma jagħtu kas aktar il-problemi li hawn madwarna u kemm jista' jkun anke jindaħlu bid-diplomazija u l-għajnuna ekonomika biex jippruvaw jibdew jagħmlu bidla fis-sitwazzjoni ta' madwarna. Rajna ħafna laqgħat diġà fl-ewwel ftit xhur tal-Presidenza tagħna tal-Unjoni Ewropeja, kemm dawk li saru hawn Malta kif ukoll dawk fi Brussell, fejn il-mexxejja tal-Ewropa diġà taw widen tal-messaġġ ta' Malta kemm fuq il-kwistjoni tal-Lvant Nofsani, tal-gwerer differenti li hawn madwarna, speċjalment anke fis-sitwazzjoni li għandna ġewwa l-Libja u sintendi anke meta nsemmu s-sintomi ta' dan il-kunflitti, is-sintomu tat-terroriżmu, is-sintomu tat-traffikar ta' nies, ta' refuġjati u ta' nies li qed jitilfu ħajjithom. Naħseb li bħala mudell diġà wrejna li fejn wieħed ikollu r-rieda politika u fejn wieħed ikollu viżjoni ċara li ma tistax tifred is-sigurtà u l-paċi tal-Mediterran minn dik tal-Ewropa, bil-persważjoni u bil-konvinzjoni u sintendi b'ħafna paċenzja tista' tagħmel differenza."