Ftit jiem qabel il-Milied, l-Awditur Ġenerali ppubblika żewġ rapporti dwar kif il-Gvern mexa fil-każ ta' żewġ propjetajiet b'valur li jaqbeż l-għaxar miljuni. Forsi l-iktar li spikka fir-rapportaġġ tal-midja kien id-deal dwar l-art tal-eks Löwenbräu f'Ħal Qormi, fejn il-valur ilaħħaq it-tmien miljun ewro u hemm l-Awditur Ġenerali kien ċar, li l-eks Ministru Jason Azzopardi għandu r-responsabbiltà x'jerfa' għall-mod kif ftehim fl-2012 sar bi prezz tal-1990. Iżda, ma' din kien hemm deal ieħor li l-Gvern ma tantx mar tajjeb minnu u li ma sarx bil-livelli xierqa ta' trasparenza. Dan kien l-akkwist ta' bini mingħand l-HSBC fil-Belt Valletta, proprju fejn illum hemm il-Ministeru għat-Turiżmu. Dan hu bini li l-Gvern preċedenti kien akkwista bil-għan li fih ikun trasferit l-uffiċċju tal-Awditur Ġenerali u uffiċini oħra li kellhom joħorġu mill-Palazz tal-President. Iżda, dan ma setax isir għax dak li nxtara bħala post biex wieħed jidħol fih mill-ewwel irriżulta li ma kienx f'kundizzjoni tajba. Dan u rapporti oħra wasslu biex deputati tal-Partit Laburista fil-kumitat għall-kontijiet pubbliċi talbu lill-Awditur Ġenerali biex jivverifika jekk il-prinċipji ta' governanza tajba, valur għall-flus, trasparenza u kontabilità kinux rispettati u jekk kinitx eżerċitata pressjoni politika f'dan it-trasferiment ta' bini mingħand l-HSBC lejn il-Gvern. Dan f'deal fejn skont il-kuntratt tal-bejgħ, datat 22 ta' Diċembru 2011, kien ilaħħaq iż-€2,220,000. Filwaqt li l-Gvern kellu wkoll iħallas lill-HSBC subċens annwali ta' €69,071 għall-propjetà, rivedibbli b'10 sa 30 fil-mija kull ħames snin. Fir-rapport aħħari tiegħu l-Awditur Ġenerali wera l-fehma li l-identifikazzjoni tal-propjetajiet ma saritx b'mod trasparenti. Emfasizza li kellu jkun hemm proċess aktar miftuħ ta' akkwist. Saħansitra f'paġna tmenin tar-rapport est ensiv tiegħu, l-Awditur Ġenerali qal li l-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba kienet teħtieġ li jsiru attentati biex wieħed janalizza s-suq u jara jekk kienx hemm propjetajiet simili li jindirizzaw il-ħtieġa tal-Gvern u forsi setgħu jinxtraw bi prezz iktar vantaġġjuż, xi ħaġa li ma kinetx il-każ. F'dan il-kuntest li l-Uffiċċju tal-Awditur Ġenerali kkunsidra l-irwol tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru (OPM) fl-identifikazzjoni inizjali tal-proprjetajiet bħala kritiku u mhux ġustifikat. Fil-fatt, l-eks Prim Ministru Lawrence Gonzi kien fost dawk li xehdu tul is-seduti differenti. Qal li l-Gvern kellu l-għan li jakkwista proprjetajiet il-Belt biex iservu għall-ħtiġijiet diversi li kien hemm. Saħansitra żvela li dan kien proċess li fdah f'idejn is-Segretarju Parlamentari, Jason Azzopardi. Filwaqt li l-Awditur Ġenerali jgħid li f'dan il-każ il-propjetajiet indirizzaw ir-rekwiżiti tal-Gvern, dan ma jiġġustifikax in-nuqqasijiet fir-rigward tal-ippjanar u l-analiżi ta' alternattivi adattati. Dan it-tħassib huwa aċċentwat mill-fatt li l-akkwist ta' propjetà immobbli mill-Gvern mis-suq miftuħ huwa eżentat mir-regolamenti dwar il-Kuntratti Pubbliċi, li jista' jwassal għal-livell imnaqqas ta' governanza u sorveljanza xierqa. F'dan il-każ, kien rappurtat li d-deċiżjoni rigward l-akkwist potenzjali tal-propjetajiet ġiet diskussa fil-Kabinett. Għalkemm jista' jiġi argumentat li riferiment lill-Kabinett jikkostitwixxi sorveljanza, l-NAO isostni li l-livell ta' skrutinju eżerċitat kien insuffiċjenti. L-Awditur Ġenerali nnota kif imxew ukoll in-negozjati. Qal li dak li sar mill-Grupp tan-Negozjar kien wieħed difettuż minn aspetti varji. L-attenzjoni tal-Uffiċċju nġibdet lejn l-irwol tal-Grupp tan-Negozjar li wassal lill-Gvern biex jaqbel li jakkwista l-propjetajiet fuq bażi tale quale għal €2,360,000. L-Awditur Ġenerali nnota kif saħansitra kien hemm nuqqasijiet fid-dokumentazzjoni li juru nuqqas ta' kontabbiltà u trasparenza mistennija fi tranżazzjonijiet bħal dawn. Saħansitra l-Grupp tan-Negozjar naqas milli jistabbilixxi l-kundizzjoni vera tal-propjetajiet billi qagħad biss fuq dak li ddikjara l-HSBC. "Fl-opinjoni ta' dan l-uffiċċju, dan wassal għal nuqqasijiet serji fil-proċessi tan-negozjati u affettwa b'mod negattiv il-pożizzjoni tal-Gvern fin-negozjati," qal ir-rapport tal-Awditur Ġenerali. Saħansitra rriżulta li wara żjara fuq il-post min-nies tal-uffiċċju tal-Avukat Ġenerali ntqal li dawn esprimew tħassib dwar l-istat li kien jinstab fih il-bini. F'rapport tan-negozjati ntqal li kellu jsir xi xogħol li jlaħħaq bejn it-€300,000 u t-€350,000. Iżda, id-Dipartiment tax-Xogħol u l-Infrastruttura kwota ċifri li jaqbżu is-€640,000. Quddiem dan kollu d-Direttur Ġenerali tad-Dipartiment tal-Artijiet, insisita li l-HSBC kien qed juża l-bini sa ftit qabel bdew in-negozjati u għalhekk kienu f'kundizzjoni tajba li setgħu jibqgħu kif inhuma. Iżda, il-verità kienet li anke l-Gvern irrikonoxxa li kellu jkun hemm xogħol estensiv. Xogħol li saħansitra kien se jibda f'Ottubru 2012 u jispiċċa f'Ġunju 2014. Biex skont l-Awditur Ġenerali anke l-kwistjoni tal-għaġla u l-ħtieġa ta' bini malajr li ġiet fix-xejn. Wissa s-Segretarju Permanenti Fl-opinjoni tal-Uffiċċju tal-Awditur Ġenerali, in-nuqqas ta' din il-ħtieġa bażika u ovvja kkostitwixxa difett sinifikanti fil-proċess tan-negozjati, li kkundizzjona b'mod kritiku u negattiv il-pożizzjoni tan-negozjar tal-Gvern. Dan in-nuqqas serju ġie rifless fit-tħassib tas-Segretarju Permanenti tal-Ministeru għall-Finanzi, l-Ekonomija u Investiment (MFEI), li sostna li dan l-iżball proċedurali kien se jirriżulta fi tranżazzjoni bi prezz ogħla. L-NAO jqis dak affermat mis-Segretarju Permanenti MFEI bħala validu, bin-negozjati jibqgħu żbaljati irrispettivament minn kwalunkwe miżura korrettiva li setgħet tittieħed. Fl-analiżi dwar jekk kienx hemm pressjoni politika, l-Awditur Ġenerali jgħid li kien hemm direzzjoni ċara biex din il-propjetà tkun akkwistata. "Ir-rwol tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru kien ċentrali f'dan ir-rigward, li wassal għal serje ta' azzjonijiet li wasslu biex il-Gvern akkwista l-propjetà. L-identifikazzjoni inizjali kienet segwita minn memorandum mis-Segretarjat Parlamentari għall-artijiet lill-Prim Ministru u lill-Ministru tal-Finanzi," innota l-Awditur. Jirriżulta wkoll li għalkemm intqal li kien hemm diskussjoni fil-Kabinett ma nstabu ebda traċċi li kien hemm xi deċiżjoni tal-Kabinett. L-Awditur ta piż kbir lill-interventi tal-Uffiċċju tal-Prim Ministru u s-Segretarju Parlamentari, Jason Azzopardi li kienu kruċjali biex sar id-deal. "Iżda, is-Segretarju Permanenti tal-Ministeru għall-Finanzi żamm mal-pożizzjoni tiegħu minkejja r-reviżjoni fil-prezz," ikompli jirrapporta l-Awditur li nnota kif is-Segretarju Permanenti nnota li dan ma jfissirx li l-Ministeru u s-Segretarjat Parlamentari ma setgħux jibqgħu għaddejjin bid-deal li kellhom jerfgħu r-responsabbiltà tagħha huma. "Dan l-Uffiċċju jinnota l-fatt li t-tħassib tas-Segretarju Permanenti tal-Ministeru għall-Finanzi kienet tmur lil hinn mill-prezz, imma ffukat fuq nuqqasijiet proċedurali waqt in-negozjati li ma setgħux ikunu rranġati," qal l-Awditur Ġenerali. Rapporti oħra Dawn iż-żewġ rapporti huma l-ewwel tnejn minn erbgħa li ntalab jagħmel l-Awditur Ġenerali. Il-każi l-oħra huma l-każ tal-Fekruna fix-Xemxija u l-każ tal-propjetà ta' Spinola Road, fuq ix-Xatt ta' San Ġiljan propjetà ta' Eighty Two Company Limited. Fiż-żewġ każi kien hemm rapport fil-midja dwar kif il-ftehim li sar ma kienx wieħed li jaqbel lill-Gvern u lil min fil-pajjiż iħallas it-taxxa. Il-KullĦadd tista' tiżvela kif dwar dan il-każ u dak tal-Löwenbräu baqa' ħafna x'joħroġ. Tagħrif esklussiv li għandna f'idejna jgħid li hemm nies x'jitkellmu u dokumenti oħra xi jkunu ppubblikati li saħansitra lanqas biss issir referenza għalihom fir-rapporti tal-Awditur Ġenerali. Dan kollu mistenni jkompli jżid il-pressjoni fuq Jason Azzopardi li sa issa seta' jinħeba għaliex ir-rapport tal-Awditur Ġenerali kien ippubblikat qabel il-festi u għalhekk naqset xi ftit l-attività politika u kienu rari l-postijiet fejn setgħu jsibuh il-ġurnalisti. Jirriżulta li din id-darba fil-Partit Nazzjonalista mhux kulħadd lest jiddefendi bl-aħrax lil Jason Azzopardi kif għamel il-Viċi Kap Beppe Fenech Adami. Qed jingħad minn uħud li jekk il-PN irid juri li beda paġna ġdida għandu jieħu azzjoni f'każ bħal dan. Speċjalment meta wieħed iqis l-azzjoni deċiżiva tal-Prim Ministru, Joseph Muscat, fir-rapport dwar Triq Zekka u l-propjetà akkwistata mingħand Gaffarena. Dan l-argument qed isir fid-dawl li ħafna jqisu r-rapport tal-Löwenbräu bħala agħar minn dak ta' Gaffarena. Intant, anke f'Dissett din il-ġimgħa, Alex Perici Calascione, Teżorier tal-PN kien attent ħafna li ma jidħolx bejn il-basla u qoxritha wara li Robert Abela spjega kemm ta' Ħal Qormi hu każ skandaluż.