Fl-ewwel nofs tal-2017 Malta se tibda tuża s-sistema Amber Alert li se tippermetti lill-Pulizija tagħmel użu minn arranġament strutturat, effiċjenti u rapidu biex tgħarraf lill-pubbliku meta jkun hemm il-biża' li tifel jew tifla maħtufin jew neqsin ikunu f'periklu imminenti. B'hekk, in-nies se jkunu f'pożizzjoni aħjar biex jgħinu lill-Pulizija biex f'każi bħal dawn it-tfal jinstabu kemm jista' jkun malajr. Kull sena fl-Unjoni Ewropea jiġu rrappurtati neqsin 250,000 tifel u tifla. F'76% tal-każijiet ta' tfal li jinħatfu u jinqatlu, il-qtil iseħħ f'temp ta' tliet sigħat minn mindu jsir il-ħtif. Fi ħdan il-Korp tal-Pulizija għaddejjin diversi tħejjijiet. Tkellimna mal-Ispettur Paula Ciantar li fissret aħjar x'inhi din is-sistema. "L-Amber Alert hija simili għal meta aħna noħorġu fil-midja appell lill-pubbliku biex jagħtina tagħrif. Bdiet fl-Istati Uniti għax kien hemm tifla bl-isem ta' Amber Hagerman u wara ftit taż-żmien instabet mejta. Ommha bdiet tinduna, mill-affarijiet li bdew jgħidu l-ġirien li rawha riekba r-rota jew f'ċertu post, li kieku kisbet dik l-informazzjoni qabel setgħet sabet it-tifla iktar malajr u qabel ġiet fil-periklu," spegat l-Ispettur Ciantar. "Jiġifieri, bħala kunċett dak hu, li meta jkollna tfal fil-periklu, persuni vulnerabbli, noħorġu dik li tissejaħ Amber Alert," qalet l-Ispettur. Bil-għan li dan isir hemm bżonn kollaborazzjoni ma' bosta entitajiet. Fl-Ewropa hija Amber Alert Europe li toffri pjattaforma biex jiġu salvati t-tfal u network tal-Pulizija dwar it-tfal neqsin li tistabbilixxi s-sistema u tikkollabora ma' dik ta' Stati Membri oħrajn tal-UE. Permezz ta' dan, titjieb il-koperazzjoni transkonfinali bejn il-Pulizija, u l-pubbliku jkun mgħarraf aħjar biex ikun jista' jgħin ħalli jiġu salvati l-ħajjiet tat-tfal neqsin. Malta qiegħda wkoll tikkunsidra attivament tipi oħrajn ta' koperazzjoni fil-livell Ewropew f'dan il-qasam għax, fil-preżent, it-tiftix għal tfal neqsin li jkunu f'periklu imminenti spiss jitlef il-momentum tiegħu malli jasal mal-fruntieri interni tal-UE. Iżda, x'jiġri? "Aħna nkunu għamilna risk assesment tal-persuna u nkunu rajna ċ-ċirkustanzi tagħhom. Permezz tal-Amber Alert, fejn naraw li hemm periklu ċar għall-ħajja tal-persuna, noħorġu l-Amber Alert u l-pubbliku jkun jaf li huwa każ li jitlob ċertu bżonn li tinħadem ta' malajr. Meta tinħareġ, huwa sinjal ċar li tinħtieġ azzjoni immedjata," qalet l-Ispettur, li fissret kif dan mhux se jsir f'kull każ. B'kollox hemm 17-il Stat Membru tal-UE li stabbilixxew sistema ta' allert dwar tfal li jkunu f'periklu imminenti. Malta se tkun ir-raba' pajjiż li se tagħmel użu mis-sistema tal-Amber Alert ipprovduta minn Amber Alert Europe, wara l-Olanda, is-Slovakkja u l-Lussemburgu. Is-sistema tagħmilha possibbli biex, bla ebda telf ta' żmien, pajjiż jinvolvi lill-pubbliku fit-tiftix għal tfal neqsin bl-użu ta' għażla ta' mezzi bħat-televiżjoni, ir-radju, it-tabelli tat-toroq b'avviżi li jinbidlu, it-trasport pubbliku, il-messaġġi bil-mowbajl, l-emails, l-istrixxuni fuq is-siti elettroniċi, l-iscreens tar-reklamar fil-pubbliku, messaġġi li jitilgħu meta l-iscreen tal-kompjuter jistrieħ, applikazzjonijiet għall-mowbajls, u l-midja tal-kuntatti soċjali. Fix-xhur li ġejjin, il-Pulizija se tkun qed issaħħaħ il-kuntatti tagħha fil-komunità biex tkun f'pożizzjoni aħjar ħalli xxerred informazzjoni li twassalha biex tgħaddi l-messaġġ lill-pubbliku b'mod effettiv f'każ ta' allert. Riċentament, Ciantar kienet fil-Lussemburgu fejn stħarrġet x'inhi s-sitwazzjoni fil-pajjiż. Dawn għandhom popolazzjoni simili għal dik ta' pajjiżna, għalkemm bħala pajjiż huwa ikbar. "Ovvjament, f'Malta għandna l-kuntest u r-realtajiet tagħna. Anke hemm ċerti limitazzjonijiet fis-safar, u dawn huma partikolari għal Malta. Jekk inqabblu ma' pajjiżi oħra, nistgħu naraw jekk hix qed tintuża l-Amber Alert jew kemm-il darba. Però, on the whole, l-Amber Alert hija xi ħaġa pjuttost rari u dan jirrifletti l-gravità tal-każ," qalet Ciantar. MHIX SPISSA Il-mistoqsija li kien imiss kienet sempliċi: allura kemm-il darba tintuża? "Mill-ftit li tħadditt ma' persuni barra minn Malta, l-iktar li tintuża darba, darbtejn fis-sena," qalet Ciantar. Mistoqsija jekk dan jirriflettix fuq każi matrimonjali fejn xi ġenitur jaħrab bit-tfal, l-Ispettur Ciantar spjegat li s-sitwazzjoni hi differenti. "Dak huwa każ daqsxejn tricky. L-Amber Alert tiffoka fuq fejn it-tfal qegħdin f'periklu. Issa t-tfal dejjem huma vulnerabbli. Però, fejn jidħlu l-kustodja u dawn l-affarijiet, dik hija xi ħaġa oħra. Hemm każi fejn nistgħu nieħdu azzjoni ma' entitajiet bħal Interpol u Europol, però hemm każi fejn il-kwistjoni tkun ċivili. Irridu nqisu kull każ fuq il-merti tiegħu," qalet Ciantar. Il-Membri Parlamentari Ewropej Maltin, Miriam Dalli u Roberta Metsola, kienu fuq quddiem nett fost grupp ta' membri tal-Parlament Ewropew li taw bidu għal dikjarazzjoni bil-miktub biex jitwettaq il-pjan ta' ħames punti li ppreżentat l-Amber Alert Europe bl-għan li fl-Unjoni Ewropea jkollna protezzjoni aħjar għat-tfal neqsin li jkunu f'periklu imminenti billi tissaħħaħ il-koperazzjoni transkonfinali f'dan il-qasam. Dan l-aħħar il-Parlament Ewropew approva din id-dikjarazzjoni bil-miktub. Żviluppi oħra mistennija jkunu fiż-żmien li Malta jkollha l-Presidenza tal-Unjoni Ewropea. "Il-Maltin minn dejjem għożżew il-valur tal-benesseri u l-ħarsien tat-tfal," qal il-Ministru Carmelo Abela. "Il-kwistjoni tat-tfal li jinħatfu jew jonqsu dejjem ngħatat l-ogħla prijorità mill-Korp tal-Pulizija tagħna, u tul il-Presidenza tagħha tal-Kunsill tal-UE, Malta se tkun qed taħdem qatigħ għal aktar żviluppi fil-livell Ewropew f'dan il-qasam." Fiċ-ċirkustanzi, l-Ispettur Ciantar temmet tgħid li tħares 'il quddiem biex din is-sistema titħaddem f'Malta. Din tagħti iktar serħan il-moħħ: "Semmejt diġà li hija struttura simili għal dak li nagħmlu diġà meta jkollna persuna nieqsa. Iżda, hija xi ħaġa utli għax, jekk aħna se nedukaw li meta jkun hemm xi ħaġa se jkun hemm ċertu importanza u r-rispons tal-pubbliku huwa importanti ħafna. Li nagħtu deskrizzjoni tajba, li tkun tirrifletti l-persuna u għalhekk huwa importanti biex ma niżvijawx. Se nutilizzaw ir-riżorsi kemm jista' jkun to the maximum. Din se tkun utli ħafna."