Imtella' Mejju 28, 2021 Rapport: Mario Xuereb L-ittra li permezz tagħha Napuljun Bonaparte ta l-ordni biex isseħħ l-invażjoni ta' Malta, u li sena ilu nxtrat minn Heritage Malta, issa nebbħet dokumentarju storiku li se jixxandar fuq Television Malta nhar il-Ħadd li ġej. Kien perjodu qasir ħafna dak tal-Franċiżi f'Malta. Perjodu li għadu mhux studjat fid-dettall u mhux mifhum għal kollox, minkejja li teżisti ħafna informazzjoni u li issa hija aċċessibbli. Kien perjodu li beda b'ittra ffirmata mill-Ġeneral Napuljun Bonaparte mibgħuta fis-sajf tal-1798 u ntemm bil-kapitulazzjoni fis-sajf ta' sentejn wara. L-ittra nnifisha nebbħet dokumentarju bi produzzjoni ta' Heritage Malta u Sharp Shoot Media. Bil-kittieb Liam Gauci, li huwa wkoll kuratur ta' Heritage Malta, isostni ma' Television Malta li d-dokumentarju jipprovdi l-kuntest. "Fi triqtu kien hemm din it-tuffieħa lesta biex jeħodha; Malta. Ippruvajna nagħtu kuntest. Dan qabad ġie hawn u daħal? Fid-dokumentarju ntużat ħafna dokumetanzzjoni storika u esperti storiċi li qasmu l-opinjoni." Id-dokumentarju jimxi lil hinn mill-istorja kif tiġi rrakkuntata b'mod tradizzjonali. Jipprova jwieġeb mistoqsijiet dwar għaliex il-Maltin qamu kontra l-Franċiżi. Min kienu l-Maltin li żammew mal-Franċiżi? Veru r-rwol tal-Knisja? Jew kollox ġara għax bil-Franċiżi f'nofshom kien hemm negozjanti Maltin li tilfu ġidhom? Id-dokumentarju jesplora wkoll it-teżi li dak li seħħ kien gwerra ċivili. "Dan huwa s-sabiħ ta' dan il-perjodu – għadna qegħdin inxommu l-kafe. Tant kemm għandna informazzjoni, jekk aħna naraw dokumenti x'inhuma jgħidulna… ħafna kollegi ħadmu fuq dan il-perjodu. Min ħadem fuq dan il-perjodu fl-istorjografija, dar ħafna dokumenti ċivili, imma x'kien il-kuntest madwar il-Mediterran?" Id-dokumentarju jixxandar nhar il-Ħadd li ġej fuq Television Malta fil-5.00pm