L-effett tad-deċiżjoni tal-poplu tar-Renju Unit li joħroġ lil pajjiżu mill-Unjoni Ewropea nħass bil-kbir fil-jiem li għaddew hekk kif kien hemm mewġa ta' inċertezza u firda li marret lil hinn mill-fruntieri ta' dan il-pajjiż. Wara li kien imħabbar ir-riżultat tar-referendum, il-Prim Ministru David Cameron informa lill-poplu Brittaniku li huwa kien se jwarrab biex jagħti l-opportunità lil gvern ġdid illi jinnegozja l-ħruġ mill-Unjoni Ewropea. Bosta ma ħassewx li Cameron kien obbligat li jagħmel din il-mossa. Però, deher ċar li tal-inqas mingħajru u figuri oħra tal-kamp tar-'Remain', il-Partit Konservattiv kellu possibbiltà akbar li jingħaqad u joħroġ b'pożizzjoni waħda dwar kif u meta kellha tintemm is-sħubija tal-pajjiż fl-Unjoni. Madankollu, din ix-xewqa kienet ferħa bla temma għal ħafna raġunijiet, kif se naraw aktar 'l isfel. Meta? Nhar it-Tlieta li għadda David Cameron attenda dak li probabbilment se jkun l-aħħar summit Ewropew tiegħu bħala mexxej tar-Renju Unit. Fid-diskors prinċipali li għamel huwa informa lill-kollegi tiegħu dwar id-deċiżjoni tal-Gvern Brittaniku attwali li jħalli r-responsabbiltà tal-attivazzjoni tal-istipulazzjonijiet tal-Artiklu 50 tat-Trattat ta' Liżbona għall-gvern suċċessiv. Skont dan l-artiklu, meta pajjiż jagħti notifika lill-Kunsill Ewropew li jrid itemm is-sħubija tiegħu, il-partijiet ikkonċernati jkollhom sentejn ċans biex jinnegozjaw il-ħruġ tiegħu. Meta ħabbar ir-riżenja tiegħu fl-24 ta' Ġunju, Cameron sostna li l-mexxej il-ġdid ta' pajjiżu se jinħatar sa mhux aktar tard minn Ottubru li ġej – ix-xahar li fih se ssir il-konferenza ġenerali tal-Partit Konservattiv. Għaldaqstant, taf tidħol il-ħarifa qabel ma jkun hemm in-notifika formali. Bosta Stati Membri ma ħadux pjaċir bid-deċiżjoni tar-Renju Unit li jħalli l-kwistjoni tan-notifika tkaxkar għal aktar żmien. Però, fil-verità ma jidhirx li għandhom għodod legali biex jobbligaw lill-Brittaniċi jieħdu din id-deċiżjoni f'perjodu partikolari. L-unika ħaġa li jistgħu jagħmlu f'dan l-istadju huwa li jirrifjutaw it-talba tar-Renju Unit li jibda negozjati informali mal-Unjoni hekk kif il-Brittaniċi xtaqu jlestu l-qafas għal dawk formali li jibdew mad-data tan-notifika. Fil-fatt, l-Unjoni diġà ċaħdet din it-talba b'mod kategoriku hekk kif fl-istqarrija tat-Tlieta ngħad li "qabel ma tkun saret din in-notifika ma jista' jkun hemm ebda xorta ta' negozjati". M'għandhomx għażla Id-data tan-notifika ma kinitx l-unika ħaġa li dwarha kien hemm reżistenza min-naħa tal-Istati Membri. Fid-diskors ta' nhar it-Tlieta li għadda, Cameron tkellem ukoll dwar ir-raġunijiet li wasslu lill-poplu Brittaniku biex jivvota kif għamel fit-23 ta' Ġunju. Fost ir-raġunijiet ewlenin li elenka, il-Prim Ministru Brittaniku semma l-biża' tal-poplu tiegħu mill-effetti negattivi li qiegħed iħalli l-prinċipju tal-libertà taċ-ċirkulazzjoni tal-ħaddiema Ewropej. Madankollu, fi stqarrija konġunta li l-mexxejja tal-Istati Membri l-oħra ħarġu wara s-summit, huma għamluha ċara li dan il-prinċipju mhuwiex negozjabbli għax huwa meqjus bħala wieħed mill-erba' libertajiet tal-Unjoni. Ta' min isemmi li dan il-punt probabbilment se jerġa' jqum fil-ġejjieni għax fil-verità, minkejja li se jtemmu s-sħubija fl-Unjoni, il-Brittaniċi jaf ikollhom jaderixxu xorta waħda għal dan il-prinċipju. Dan għax pajjiż li jkun irid aċċess għas-suq Ewropew ġeneralment ikun irid jaċċetta li jiftaħ is-suq tax-xogħol tiegħu għall-ħaddiema tal-Istati Membri. Minħabba li l-Brittaniċi minn dejjem għamluha ċara li jridu dan l-aċċess għas-suq, li huwa essenzjali għas-settur kummerċjali u dak finanzjarju, huma jaf ikollhom jaċċettaw li jkomplu jimplimentaw il-prinċipju ewlieni li mmotivahom li jabbandunaw is-sħubija. B'hekk, issa l-ballun se jkun f'saqajn il-mexxej il-ġdid tal-Partit Konservattiv u r-Renju Unit b'mod ġenerali li jrid joffri kompromess li kemm jista' jkun jikkuntenta lill-poplu tiegħu, kif ukoll lill-Unjoni Ewropea. Firdiet interni Kif semmejna qabel, il-ħsieb huwa li t-tellieqa għat-tmexxija tal-Partit Konservattiv iddum għaddejja sa Ottubru. Dan, però, ma jeskludix il-possibbiltà li d-deċiżjoni tittieħed qabel biex il-Konservattivi jevitaw kampanja twila li jista' jkollha effetti diżastrużi fuq il-partit li diġà ilu mifni minn firdiet interni kbar għal diversi snin. Is-serjetà ta' din il-firda ma setgħetx tkun ċara aktar milli kienet din il-ġimgħa. Meta għadda r-referendum ħafna għamluha fatta li l-ewroxettiċi fi ħdan il-Partit Konservattiv kienu se jingħaqdu wara l-kandidatura ta' Boris Johnson li kien il-kelliem prinċipali tal-kampanja 'Leave'. Madankollu, nhar il-Ħamis li għadda s-Segretarju għall-Ġustizzja Michael Gove, wieħed mill-akbar sostenituri ta' Johnson, ħarbat il-pronostiċi kollha meta ħabbar li huwa kien se jikkontesta għal din il-kariga. Huwa qal li ħa din id-deċiżjoni hekk kif deher ċar li Johnson ma kellux l-appoġġ li kellu bżonn biex jgħaqqad il-Partit Konservattiv warajh. Id-deċiżjoni ta' Gove kienet daqqa ta' ħarta tant kbira għal Johnson li ftit sigħat wara l-eks-Sindku ta' Londra ħabbar li se jirtira mit-tellieqa għat-tmexxija. Sadanittant, jidher li bosta mill-Konservattivi li riedu lill-pajjiż jibqa' fl-Unjoni Ewropea, se jingħaqdu wara l-kandidatura tal-Ministru għall-Intern Theresa May. Sitwazzjoni drammatika Jekk il-problemi fi ħdan il-Partit Konservattiv huma serji, dawk fi ħdan dak Laburista huma drammatiċi. Filwaqt li l-Konservattivi tal-inqas għandhom kampanja elettorali bi skadenzi ċari, il-Laburisti għaddejjin bi gwerra ċivili sħiħa li ħolqot sitwazzjoni li qiegħda tkisser lill-partit minn ġewwa. Matul dawn l-aħħar għoxrin sena l-Partit Laburista tar-Renju Unit kellu opinjoni favorevoli ferm lejn l-Unjoni Ewropa tant li ddefendieha bis-saħħa anke f'perjodu meta bosta mill-votanti tiegħu ħasbuha mod ieħor. Għaldaqstant, kien mistenni li dan il-partit joħroġ bis-saħħa favur il-kontinwazzjoni tas-sħubija tar-Renju Unit fir-referendum tal-ġimgħa li għaddiet. Madankollu, il-mexxej tagħhom Jeremy Corbyn huwa magħruf għax-xettiċiżmu tiegħu lejn l-Unjoni. Dan il-fatt kompla jiġi kkonfermat mid-dewmien kbir tiegħu biex jagħti bidu għall-kampanja referendarja tal-Partit Laburista li ddikkjara li huwa favur is-sħubija madwar ġimgħa biss qabel il-votazzjoni. Id-dewmien irrabja lil bosta membri parlamentari Laburisti, speċjalment wara r-rebħa tal-kamp tal-'Leave'. Dan wassal lil bosta minnhom biex iressqu vot ta' sfiduċja fil-konfront ta' Corbyn li allegatament għadda mingħajr problemi. Minkejja dan ir-riżultat, Corbyn żamm postu hekk kif sostna li l-membri tal-partit biss għandhom id-dritt li jneħħuh u mhux il-grupp parlamentari. Id-deċiżjoni tiegħu mhux biss wasslet għal numru kbir ta' riżenji interni, imma anke ħolqot sitwazzjoni velenuża fejn tesserati Laburisti b'opinjonijiet opposti qegħdin saħansitra jibagħtu messaġġi b'theddid fiżiku lil membri parlamentari tal-partit tagħhom stess. Integrità fil-periklu Il-kriżi fi ħdan iż-żewġ partiti prinċipali tar-Renju Unit hija biss parti żgħira mit-terremot politiku kbir li qiegħed jolqot lill-pajjiż bħalissa. Wara r-referendum deher li ċar li anke l-integrità tar-Renju Unit b'mod ġenerali qiegħda fil-periklu. Meta sar magħruf ir-riżultat tal-votazzjoni, fejn deher ċar li l-parti l-kbira tal-Iskoċċiżi riedu jibqgħu fl-Unjoni, il-First Minister tal-Iskozja Nicola Sturgeon iddikjarat l-intenzjoni li din ir-rieda tkun implimentata. Madankollu, it-talba tagħha li tiltaqa' ma' diversi figuri ewlenin fi ħdan l-Unjoni biex tiġi diskussa din l-eventwalità kellha reazzjoni kemxejn imħallta. Dan hekk kif uħud minnhom ħassew li ma kienx il-mument opportun li ssir laqgħa ta' din ix-xorta. Ir-reazzjoni mħallta tal-politiċi Ewropej fil-konfront tal-Iskozja ma waslitx bħala sorpriża għax, biex dan il-pajjiż jibqa' fl-Unjoni, huwa jrid isir indipendenti mir-Renju Unit. Din hija kwistjoni delikata għal bosta Stati Membri hekk kif ħafna minnhom għandhom reġjuni li jixtiequ jitolbu l-indipendenza imma li sabu t-triq tagħhom kemxejn ostakolata minn Unjoni Ewropea li, bħala prinċipju, ma tinkoraġġix żviluppi ta' din ix-xorta ġewwa l-fruntieri tagħha. Anke fl-Irlanda ta' Fuq, fejn ukoll kien hemm vot ċar favur is-sħubija mal-Unjoni, kien hemm xi diskorsi favur it-tmiem tal-assoċjazzjoni mar-Renju Unit. F'dan il-każ, però, it-talba mhix għall-indipendenza, imma l-għaqda mar-Repubblika Irlandiża li wkoll hija membru tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, s'issa għad ma kienx hemm dikjarazzjonijiet ċari min-naħa tal-Gvern dwar l-intenzjonijiet tiegħu f'dan ir-rigward. Implikazzjonijiet serji F'dan il-kuntest politiku wieħed tiġih f'rasu l-espressjoni Ingliża 'when it rains, it pours' hekk kif il-problemi għar-Renju Unit ġejjin waħda wara l-oħra. Barra l-problemi immedjati hemm l-isfidi ekonomiċi kbar li dan il-pajjiż irid jaffronta fis-snin li ġejjin u li matulhom irid jipprova jżomm il-pożizzjoni ta' prominenza globali li ilu jgawdi għal diversi sekli. Però, fil-verità l-problemi jmorru lil hinn mill-fruntieri ta' dan il-pajjiż hekk kif il-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea tefa' dell ikrah fuq il-proġett Ewropew. Diversi Stati Membri esprimew ix-xewqa li jkun hemm perjodu ta' riflessjoni serja dwar dan il-proġett. Dak li joħroġ minnu jaf ikollu implikazzjonijiet li għad isaħħu jew ikissru lill-Unjoni.