Il-ġimgħa li għaddiet kienet waħda storika għal pajjiżna; immarkata l-aktar bis-summit tal-Unjoni Ewropea (UE) u l-mod kif se tkun trattata l-problema enormi tal-migrazzjoni irregolari. Kienet storika wkoll għax il-famuż pastizz Malti kien kważi fl-aħbarijiet daqs is-Summit! Apparti ċ-ċajt! Wieħed mis-suġġetti diskussi u li kien hemm qbil fuqu bejn il-mexxejja tal-pajjiżi tal-UE kien il-migrazzjoni. Dwar dak maqbul fil-konfront tal-problema tal-migrazzjoni irregolari ngħad ħafna. Kien hemm, u għad hemm, ottimiżmu u kien hemm u għad hemm xettiċiżmu dwar dak maqbul. Dak li hu żgur huwa li llum l-Unjoni Ewropea waslet biex tifhem li l-problema tal-migrazzjoni irregolari hija problema ta' kulħadd. Veru li l-UE bdiet tirrealizza dan ħafna tard. Għax jekk xejn, is-Summit ta' Malta serva biex l-UE toħroġ solidali. Għax ngħiduha kif inhi, kienet tistona l-pożizzjoni li dejjem ittieħdet fi ħdan l-UE, dik li flok ħidma kollettiva kien hemm pajjiżi li dejjem żammew lura primarjament għax huma ma kinux milqutin direttament. Kienet pożizzjoni li dgħajfet bis-sħiħ il-prinċipju tas-solidarjetà. Il-problema tal-migrazzjoni irregolari ma bdietx ilbieraħ. Sfortunatament il-pożizzjoni li dejjem ittieħdet fi ħdan l-UE kienet li primarjament, jekk mhux unikament, din kienet problema tal-pajjiżi milqutin minnha l-aktar u direttament. Pajjiżi bħalna, bħall-Italja, bħal Spanja u bħall-Greċja. Il-pajjiżi li għandhom parti mill-fruntieri tagħhom imissu mal-Mediterran, b'pajjiżna kompletament imdawwar minn dan il-baħar. Ma jridx ikollok memorja ta' iljunfant biex tiftakar dan li qiegħda ngħid. Kien sar ħafna daqq ta' trombi meta kien intlaħaq il-ftehim tas-suppost burden sharing, fejn kull pajjiż kellu jġorr biċċa mill-problema. Niftakru ministru wara ieħor u anke lill-eks Prim Ministru Gonzi jaslu lura Malta ferħanin b'tali ftehim, mingħajr ma jingħad li l-burden sharing kien fuq bażi volontarja. Jekk trid tagħmlu u jekk ma tridx ma tagħmlux. Ħafna ma għamluhx! Kien ftehim li ma jiswiex il-karta li inkiteb fuqha. Aktar kienu ħadu refuġjati l-Istati Uniti milli ħadu l-pajjiżi kollha f'daqqa li jiffurmaw l-UE. Issa, dan il-ftehim, grazzi għas-Sur Trump, spiċċa wkoll! Sadattant bdew jintilfu l-eluf ta' ħajjiet fil-Mediterran filwaqt li eluf fuq eluf bdew jitwasslu fuq ix-xtut Taljani u joħolqu kriżi f'dak il-pajjiż. Madankollu, l-pożizzjoni tal-UE baqgħet l-istess sakemm faqqgħet il-kriżi Sirjana u bdejna naraw eluf kbar ta' Sirjani u oħrajn jaħarbu lejn it-Turkija biex minn hemm jaqsmu għal pajjiżi fl-Ewropa, primarjament il-Ġermanja. Sadattant beda influss ieħor qawwi wkoll mill-baħar lejn il-gżejjer Griegi. Konsegwentament faqqgħet il-kriżi Torka u bdew anke litteralment jittellgħu l-ħitan. Il-pajjiżi tal-UE issa bdew jifhmu li l-problema nfirxet u bdiet tolqot pajjiżi li sa ftit tas-snin ilu ma kinux joħolmu li jintlaqtu. Tul dan iż-żmien kollu bdiet tiżdied il-pressjoni minn pajjiżi bħalna u bħall-Italja li ma setgħetx tibqa' l-attitudni li kienet qiegħda taġixxi biha l-UE. Ikun inġust, hu min hu u għal-liema skop ikun, min jipprova jċekken il-ħidma kbira u kollettiva li għamlu fil-konfront tal-migrazzjoni irregolari l-Prim Ministru Joseph Muscat u l-eks Prim Ministru Taljan Matteo Renzi. Huwa fatt magħruf li l-ħidma klandestina u kriminali tat-traffikar uman fil-Mediterran kibret wara li b'xi mod ngħalqet ir-rotta mit-Turkija. Tkattret il-ħidma klandestina mil-Libja, pajjiż sfortunatament imfarrak u mifni bi problemi interni. Il-Libja fil-verità hija eżattament kif ġiet deskritta: passatur. Minnha jgħaddi kulħadd u bl-addoċċ. U allura jagħmel ħafna sens li l-problema tkun miġġielda qabel it-tluq tal-migranti irregolari mil-Libja. Idealment m'għandux ikun hemm sitwazzjonijiet fejn minn pajjiżi diversi jaħarbu l-miljuni ta' ċittadini. Imma dak huwa l-ideali u mhux l-attwali. Bil-ftehim tas-Summit ta' Malta l-UE kkommettiet miljuni kbar ta' ewro biex jittejbu l-kampijiet tal-migranti fil-Libja u biex ikun hemm sorveljanza u kontroll aktar effikaċi fuq il-kosta Libjana. Dan filwaqt li jkun għaddej il-proċess għall-ħolqien ta' kurituri umanitarji biex ikun hemm migrazzjoni regolari u fl-istess ħin tingħalaq l-ingassa m'għonq il-kriminali li qegħdin jistagħnew minn fuq din it-traġedja umana. Però personalment xtaqt ukoll li l-mexxejja tal-UE jagħmlu aktar enfasi fuq il-bżonn li ngħinu lil dawn in-nies f'pajjiżhom stess. Nindirizzaw il-problema qabel ma jitilqu. Qabel ma jkollhom bżonn jaħarbu minn pajjiżhom. Jekk ma nagħmlux hekk il- problema se tibqa' hemm ad aeternum! Issa, x'konna qed ngħidu fuq il-pastizz.....?