VAĊĊINI BL-IRĦIS Miktub minn Alfred Sant L-amministrazzjoni Biden fl-Istati Uniti ddikjarat li għal xi żmien mhix se tħalli li jiġu ċċarġjati drittijiet tal-patenti fuq il-vaċċini li ġew żviluppati għal kontra l-Covid-19. L-industrija tal-farmaċewtika xejn ma ħadet gost. Din id-deċiżjoni mistennija twassal biex l-ispiża tal-produzzjoni tal-vaċċini tonqos u d-distribuzzjoni u l-prezz li bihom dawn jitwasslu fil-pajjiżi tal-hekk imsejħa "Tielet Dinja" jitħaffu. L-Ewropej kienu bdew jiddiskutu biex jagħmlu xi ħaġa simili u d-deċiżjoni tal-President Amerikan sabithom lura. Mill-ġdid, din il-biċċa uriet li l-amministrazzjoni Amerikana qed tagħti priorità kbira lill-qasam soċjali, u bħal fil-qasam tal-immigrazzjoni bagħet tagħmel hekk anke meta l-inizjattivi li tieħu joħolqulha d-diffikultajiet. Ħafna mhumiex jifhmu kif pajjiż li jagħti l-aqwa importanza lis-"suq ħieles" jista jkollu gvern b'ruħ soċjali. Aktar u aktar minn żmien il-President Reagan li ppromwova bil-kbir it-teżi li m'hemmx aħjar milli s-suq isuq… Mentri l-Istati Uniti għandhom ukoll tradizzjoni twila ta' ideat, movimenti u proġetti soċjali tal-aqwa impenn u oriġinalità. L-Unjoni Ewropea qed tħejji biex tonfoq biljuni kbar ta' ewro fuq proġetti ta' salvataġġ u irkupru ekonomiku fil-pajjiżi membri biex jilqgħu u jpattu għall-ħerba li kkawżat il-pandemija. Sakemm ftehmu fuq il-fondi li se jinħarġu u kif se jinġarru r-responsabbiltajiet finanzjarji, min-naħa ta' dawk kollha involuti ddaħħlu għadd mifrux ta' kondizzjonijiet dwar xi proġetti jistgħu jintgħażlu u dwar kif l-istess proġetti se jitmexxew. Jidhirli li tant dawn il-kondizzjonijiet huma wisq varji u f'ċerti punti strinġenti. Diffiċli tara kif il-fondi mwiegħda għall-irkupru jistgħu jintefqu kollha fil-ħin, minkejja l-premura li ilha ssir dwar kif hemm bżonn ta' sforzi mgħaġġla ħalli l-ekonomiji Ewropej ma jogħtrux. LINJI TAL-AJRU Hemm nuqqas ta' koerenza fil-politika tal-Unjoni Ewropea dwar kompetizzjoni, speċjalment fir-rigward tal-linji tal-ajru. Mhux suppost li jingħataw għajnuniet tal-istat lil dawn il-linji, ħlief taħt ċerti kondizzjonijiet. Biss meta fin-nofs ikun hemm il-qagħda mwiegħra ta' xi linja mill-kbar nett, allura malajr jinstab mezz kif dawn il-kondizzjonijiet ikunu mġebbda. Fl-istess ħin li jintqal li l-linji tal-ajru għandhom jirrispettaw ir-regoli tas-suq ħieles, jintqal ukoll li biex l-Ewropa tkun tista' tikkompeti mal-linji ta' reġjuni oħra, għandha tiżviluppa 3 jew 4 "champions" mondjali tagħha. Kif dan jista' jsir fir-rispett tar-regoli tas-suq ħieles, diffiċli tifhem. Regola oħra li tissemma hi kif il-fondi u għajnuniet Ewropej tal-istat maħsuba biex jissalvgwardjaw lill-impriżi milquta mill-pandemija m'għandhomx iservu biex jaġevolaw lil dawk l-impriżi li qabel il-pandemija kienu diġà finanzjarment f'diffikultà. B'dir-regola, kważi l-ebda linja tal-ajru Ewropea ma għandha tingħata mill-għajnuniet relatati mal-Covid-19.