Żgur li ħafna minna semgħu mhux għal darba jew tnejn bil-kelma renna (reindeer) fi żmien il-Milied. U probabbilment ħafna minna jafu eżatt kif inhi din il-ħlejqa u jaf anke għandhom xi ġugarell jew dekorazzjoni bħalha d-dar. Imma din il-ħlejqa veru teżisti jew hi fittizja u vvintata sempliċiment sabiex tagħmel żmien il-Milied aktar maġiku? Ir-renni jew aħjar kif inhuma magħrufa bl-Ingliz il-Caribou, huma fil-fatt speċi mammiferi bl-isem xjentifiku ta' Rangifer Tarandus. Fid-dinja hawn madwar 2.5 miljuni minn dawn l-individwi mferrxin f'madwar 20 popolazzjoni differenti madwar l-Artiku jew dak li aħna nafuh bħala n-North Pole. Normalment fi żmien il-Milied ir-renni narawhom itiru flimkien ma' Santa Klaws sabiex iqassmu r-rigali lejlet il-Milied. Hawn fejn wieħed jista' jkollu xi diżappunt għax il-Caribou s'issa għadhom ma żviluppawx il-kapaċità li jtiru. Però tajjeb li wieħed ikun jaf li dawn il-ħlejqiet jimxu mal-5,000 km fis-sena. F'dan ir-rigward ir-rekord jinsab għand il-balena tat-tip Humpback li saħansitra tgħum mat-8,000 km għall-post fejn tbejjet fiż-żminijiet tax-xitwa. Jekk inħarsu ftit lejn il-karatteristiċi fiżiċi ta' dawn il-ħlejqiet, nindunaw li r-renni għandhom tip ta' suf uniku u folt li hu effiċjenti ħafna sabiex iżommhom sħan. Il-postijiet li jgħixu r-renni fihom, fosthom fin-naħa ta' Fuq tal-Ewropa, fl-Amerika ta' Fuq u kif ukoll fis-Siberia, jagħmel ħafna bard u l-klima hi waħda kiesħa. Maż-żmien, ir-renni evolvew u adattaw għal din it-tip ta' klima. Apparti mill-funzjoni li s-suf tar-renni għandu sabiex iżomm it-temperatura ta' ġisimhom stabbli, dan jgħin ħafna wkoll fl-għawm minħabba li jaqbad saff ta' arja oħxon taħtu u b'hekk iżomm lir-renni fil-wiċċ. Ir-renni huma annimali li kapaċi jgħumu u saħansitra anke jaqsmu x-xmajjar u s-silġ tal-Oċean Artiku. Ir-renni kapaċi wkoll jiġru u jlaħħqu veloċità ta' 80 km fis-siegħa. Il-mod kif ir-renni jintwerew fid-dekorazzjonijiet tal-Milied jagħtina x'nifhmu li huma rġiel. Infatti l-ismijiet uffiċjali tagħhom huma Dasher, Dancer, Prancer, Vixen, Comet, Cupid, Dunder u Blixem flimkien mar-Renna Rudolph li ħa postu mar-renni l-oħra fis-seklu għoxrin. Però dan kif jikkuntrasta max-xjenza u l-fatti dwar il-Caribou? Tajjeb inkunu nafu li l-Caribou rġiel iwaqqgħu l-qrun tagħhom fil-bidu ta' Diċembru meta jintemm żmien it-tagħmir. Fl-istess ħin il-Caribou nisa jżommu l-qrun tul ix-xitwa kollha. Mela jew ir-renni ta' Santa Klaws huma speċjali jew inkella dan jagħtina x'nifhmu li fil-verità dawn ir-renni huma nisa. Apparti minn hekk, il-Caribou nisa jżommu madwar 50% tax-xaħam tagħhom tul ix-xitwa kollha filwaqt li l-Caribou rġiel iġorru magħhom biss mal-5% tax-xaħam ġaladarba jkunu tilfu l-kumplament fiz-żmien tat-tagħmir. Kien ikun aktar prattiku għal Santa Klaws li kieku dan għażel tim ta' renni nisa għax jistgħu jilqgħu għall-kesħa ferm aktar mir-renni rġiel. In-numru tal-Caribou fid-dinja dejjem qed jonqos. Ix-xjenza turina li l-akbar popolazzjoni tal-Caribou tinsab fit-Taimyr Peninsula fis-Russja. Fis-sena 2000 kien hemm dokumentati mal-miljun Carbou però sfortunatament dawn waqgħu kważi bin-nofs sal-aħħar tal-2016. Xi riċerkaturi mill-Università ta' Northern Iowa spjegaw li din il-popolazzjoni kienet ilha tiġi studjata kemm permezz tas-satelliti kif ukoll permezz ta' kullari apposta. Ġie nnutat li dawn il-ħlejqiet iqattgħu s-sjuf tagħhom fin-naħa ta' fuq filwaqt li jinżlu aktar 'l isfel fix-xitwa sabiex isibu temperaturi anqas kiefra. Minħabba l-problema globali tal-effett serra u l-bidla fil-klima, it-temperaturi żdiedu b'madwar 1.5 gradi Celsius. Dan huwa biżżejjed sabiex ċerti xmajjar fl-akkwati li jgħixu fihom il-Caribou jinħallu qabel mis-silġ b'konsegwenza li l-Caribou jridu jgħumu sabiex jaqsmuhom minflok jimxu fuq is-silġ. Sabiex jevitaw dan, il-Caribou kellhom itawlu ftit it-triq tagħhom sakemm jaslu fid-destinazzjoni b'temperatura mixtieqa. Ċerta infrastruttura mibnija mill-bnedmin saret ukoll tfixkel ftit lill-Caribou milli jagħmlu dan il-vjaġġ fil-ħin. Jekk lil dawn il-ħlejqiet ngħidulhomx renni jew Caribou, jekk Santa Klaws kellux renni nisa jew irġiel jew jekk ir-renni humiex l-aktar annimal adattat sabiex jgħin lil Santa Klaws iqassam ir-rigali lejlet il-Milied mhux ser tagħmel daqsekk differenza fit-tradizzjonijiet tagħna tal-Milied. Però permezz ta' dawn l-affarijiet u t-tradizzjonijiet jinħoloq għarfien fost it-tfal u l-kbar dwar dawn il-ħlejqiet. Aktar ma wieħed ikollu għarfien, aktar ikun kapaċi jieħu deċiżjonijiet għaqlija f'ħajtu u kollettivament fid-dinja ssir aktar pressjoni pożittiva u titqajjem aktar kuxjenza sabiex dawn l-annimali jitħarsu aħjar sabiex ġenerazzjonijiet futuri jibqgħu jgawduhom.