TISTA' TIPPJANA L-FUTUR? Miktub minn Alfred Sant Ir-"rebħa" tul l-aħħar erbgħin sena, tas-suq ħieles bħala kunċett li bih l-ekonomiji għandhom jitmexxew, wasslet biex l-ippjanar jitlef il-prestiġju li kellu qabel. Ma jagħmilx sens li tippjana l-futur jekk is-suq se jiddetermina liema ħidma trendi l-aktar. Imbagħad minn hekk, se jittieħdu d-deċiżjonijiet li jkomplu – dejjem skont is-suq – jirromblaw id-direzzjonijiet ta' investiment u impjieg. L-ebda pjan, jagħmlu min jagħmlu, ma jista' jipprevedi dawn l-affarijiet. Wieħed irid jammetti li hemm argumenti validi favur dil-pożizzjoni., speċjalment fil-qafas ta' globalizzazzjoni misjuqa mill-prinċipji tal-kummerċ ħieles. Min-naħa l-oħra, anke f'qafas bħal dan, min qed imexxi impriża, ekonomija nazzjonali jew kontinentali, irid ikollu boxxla għal kif se jidderieġi. Irid jipprevedi kif se jiżviluppaw iċ-ċirkostanzi. Irid iżomm kont ta' x'hemm tajjeb u ħażin fil-"bastiment" li qed jidderieġi. Fuq temp ta' ħames snin jew aktar, irid ikollu rassenja ta' liema miri se jipprova jilħaq. Issejjaħx dan pjan. Il-futur mhux qed jiġi ppjanat meta jsir hekk. Imma ħsieb kordinat dwaru irid ikun hemm! Bid-deċiżjoni tal-President Franċiż Macron li jirtira t-truppi ta' pajjiżu mill-Mali se ssir aktar iffokata l-inizjattiva li għaddejja fi ħdan l-Unjoni Ewropea għall-ħolqien ta' politika komuni għas-sigurtà u d-difiża tal-Ewropa. Sa issa, din ħadet ir-rankatura tagħha mill-appoġġ li Franza dejjem xtaqet li jkollha għall-interventi militari fl-Afrika; mill-ħeġġa ta' xi pajjiżi membri tal-lvant, li riedu spalla fejn jistrieħu mit-tensjoni li kienu jħossu fuqhom ġejja mir-Russja (vera jew le); u riċentement mid-diżgwid li daħħal Donald Trump fir-relazzjonijiet bejn l-Ewropa u l-Istati Uniti. It-tneħħija minn fuq il-mejda tal-kwistjoni maħluqa mill-intervent Franċiż fil-Malti – anke jekk terġa' tqum malli jseħħu rvellijiet Iżlamiċi ġodda fis-Saħel – għandha tiċċara l-għażliet quddiem l-Unjoni Ewropea jekk se tkompli tiżviluppa politika militari – triq perikoluża ħafna. SOPPA TAL-ALFABETT Meta l-President Amerikan Roosevelt nieda l-politika tiegħu tan-New Deal biex joħroġ lill-Istati Uniti mill-istaġnar ekonomiku u soċjali tas-snin 30 tas-seklu l-ieħor, waqqaf għadd kbir ta' programmi u istituzzjonijiet biex imexxu r-riformi kbar li ried iwettaq. Kull proġett kellu l-isem tiegħu bl-abbrevazzjoni magħmula mill-ewwel ittra ta' kull kelma fl-isem. Tant bdew jidhru abbrevjazzjonijiet tal-ismijiet sħaħ tal-proġetti li malajr bdew jiddieħqu bil-proġetti ta' Roosevelt: l-avversarji qalulu li rnexxielu sempliċement iħawwar "soppa tal-alfabett". Ħsibt f'hekk dan l-aħħar meta kont qed nifli ftit proposti ta' ħidma tal-Unjoni Ewropea. Biex nifhimhom sew, kelli ninnaviga madwar dawn l-abbrevjazzjonijiet: U kien hemm oħrajn!