Meta waqt il-qari tad-Diskors tal-Baġit għal din is-sena smajt lill-Ministru tal-Finanzi l-Professur Edward Scicluna jiddikjara pubblikament li "il-Gvern jinsab f'negozjati avvanzati mal-eksħaddiema tas-Sea Malta biex darba għal dejjem tiġi konkluża l-pendenza li għandhom quddiemi il-Qrati" ħadt ir-ruħ u qalbi ngħafset fl-istess ħin! Ħadt ir-ruħ għax dawn il-ħaddiema kienu ilhom is-snin jiċċaħħdu minn dak li kien tagħhom, imma qalbi ngħafset ukoll għax quddiemi reġa' nfetaħ ktieb bi storja tal-biki għal pajjiżna li jmissha ġġiegħel lil min jaf x'inhi mistħija, jisthi. Qalbi ngħafset ukoll għax kien fi żmien meta għat-tmexxija tas-Sea Malta kont iċ-Chairman tal-Bord jien, u forsi ħadd daqsi ma jista' jgħid kemm kien hemm min fassal speċifikament id-destin kiefer ta' din il-kumpanija. Ma kienx destin konsegwenzjali imma destin premeditat, ippjanat bi skop li din il-kumpanija statali tkun tifforma biss parti mill-istorja marittima ta' pajjiżna. Il-ħolqien tal-linja nazzjonali marittima Sea Malta fis-sena 1972 kien strumentali għal aktar minn ħaġa waħda. Il-vapuri tas-Sea Malta ma servewx biss biex kien faċilitat il-kummerċ ta' gżiritna mal-kumplament tal-Ewropa u ma' pajjiżi min-naħa ta' fuq tal-Afrika. Is-Sea Malta ma servietx biss biex l-industrija u n-negozjant Malti, kemm jekk mill-qasam ta' importazzjoni kif ukoll ta' esportazzjoni, ikollhom assigurazzjoni għall-wasla u t-tluq tal-merkanzija. Is-Sea Malta serviet biex fetħet opportunitajiet ġodda għal għadd kbir ta' żgħażagħ Maltin u Għawdxin biex jibdew karriera marittima f'kull livell: minn baħrin sa kaptani, sa chief engineers mill-aqwa. Personnel li serva wkoll bħala għalliem fil-livell akkademiku u prattiku ta' għadd kbir ta' kadetti Maltin, li kienu jieħdu l-ewwel esperjenzi marittimi tagħhom fuq il-vapuri tas-Sea Malta. Kadetti li maż-żmien laħqu l-quċċata tal-karriera tagħhom billi servew ma' linji marittimi ferm u ferm akbar mis-Sea Malta, il-kumpanija żgħira li serviet ta' benniena, li rawmet u kabbret lil dawn iż-żgħażagħ tagħna. Ried iqarraq min kien jgħid li l-linja marittima tagħna ma kellhiex futur, u ried iqarraq bi skop. Il-verità sagrosanta hija li l-Gvern Nazzjonalista, fuq quddiem l-eks-Ministru Austin Gatt, kien determinat li lis-Sea Malta jagħlaqha. Però, din ma kinetx l-intenzjoni tal-Gvern taħt il-Prim Ministru Fenech Adami u li kien wera xewqa li din il-kumpanija tiġi megħjuna biex tirpilja. Dan kollu nbidel taħt il-Gvern ta' Gonzi u l-Ministru Gatt. Jien naf minn xiex għaddejna bħala Bord ta' Tmexxija tas-Sea Malta. Jien naf kemm il-pjan tfassal mill-Bord ta' Tmexxija tas-Sea Malta u kemm skolli sab kull pjan imressaq. Jien, fost oħrajn, naf kif finanzjament statali għal din il-kumpanija mwiegħed minn Gvern Nazzjonalista fis-sena 2002 baqa' ma wasal qatt. Sa ma finalment is-Sea Malta tgħerrqet malajr malajr fis-sena 2005 – sena, fost snin oħra ta' qligħ, li għamlet aktar minn tliet kwarti ta' miljun ewro profitt. U ġiet mgħarrqa malajr malajr għax ukoll is-sena ta' wara (2006) is-Sea Malta kienet se terġa' tagħmel il-qligħ, u b'hekk kienet se twaqqa' għaż-żufjett, biex ma ngħidx tgiddeb, kliem il-Ministru responsabbli li fil-Parlament Malti ġġustifika t-tkissir tal-linja nazzjonali għax qal "is-Sea Malta mhix kapaċi tagħmel qligh". Ingħalqet malaj malajr għax kien aktar importanti nsalvaw wiċċ il-Minstru milli l-futur u l-impjiegi tal-ħaddiema u l-familji Maltin! Dak li welldet, kabbret u wenset tul 33 sena ħidma, ingħadda fuq platt tal-fidda lill-barrani mingħajr ma dan ħallas ċenteżmu, u hekk tkisser prinċipju fundamentali tal-ekonomija għaqlija li servizz importanti qatt m'għandu jkun monopolju f'idejn il-privat. Veru każ ta' 'only in Malta' ! Kull meta ngħaddi mix-Xatt tal-Marsa, minn quddiem il-binja li kienet isservi ta' Head Office tas-Sea Malta, taqbiżli demgħa. Taqbiżli demgħa għax naf, għax konvinta li dak il-post ma jixraqlux li jkun mitluq u vojt kif inhu llum. Taqbiżli demgħa għax naf kemm tfasslu pjanijiet wara l-bibien ta' dak il-post maħsubin biex ikabbru u jiftħu opportunitajiet għal żgħażagħ Maltin u Għawdxin, kemm konna ta' għajnuna għall-industrija Maltija u kemm kien hemm nies iddedikati u b'esperjenza wiesgħa fil-qasam marittimu li ntremew. Imma le, kien hemm min kien determinat li s-Sea Malta ma tibqax tbaħħar u li xogħolha jieħdu ħaddieħor li, hu min hu u kien min kien, ma seta' qatt iħoss dak li konna nħossu aħna. Aħna konna naħsbu kif se ngħinu fl-esportazzjoni u fl-importazzjoni, kif se ngħinu l-ekonomija ta' pajjiżna, anke jekk mhux bi qligħ daqskemm wieħed forsi jippretendi meta l-għan hu biss kummerċjali. Aħna konna naħdmu b'mod li nservu ta' ħolqa f'katina li l-ġid li toħloq mhux bilfors jispiċċa kollu għandek. Is-Sea Malta taħtna kellha viżjoni nazzjonali; kellha missjoni nazzjonali; kellha obbligu nazzjonali. Meta l-Ħadd li għadda qrajt f'din il-gazzetta li ntlaħaq ftehim mal-eksħaddiema tas-Sea Malta – ħaddiema li kien ilhom 11-il sena jistennew ġustizzja, jissieltu biex jieħdu dak li kien tagħhom, fraħt fuq li fraħt. Ħajr mistħoqq lill-Ministri Bonnici u Zammit Lewis li għarfu jsolvu din il-problema, u lill-Gvern Laburista li żamm kelmtu. U jalla l-flus li ħadu dawk li għaddew minn dan il-kalvarju twil ta' stennija jkunu mberkin. Dan kien l-aħħar att ta' storja pjetuża, ta' kif tkisser kapriċċjożament dak li hu tal-poplu. Almenu att li spiċċa b'wiċċ il-ġid!