Il-Kelma "Proms" għal kull min isegwi t-teatru Ingliż, għandha rabta kulturali enormi mat-teatru tar-Royal Albert Hall. Dan it-teatru ra wirjiet ta' kull tip, minn musicals għal kunċerti. Bini li kieku l-ħitan tiegħu jitkellem, minjaf kemm-il storja għandu ta' atturi qabel ma joħorġu fuq il-palk, stejjer ta' meta l-maniġer tal-palk jagħmel xi xenata u joħroġ 'il barra, stejjer ukoll ta' artisti li marru rashom mimlija għal xi audition u ħarġu diżappuntati. Dance Proms ilu jokkupa l-palk ta' dan l-istess teatru mill-2011, u hu deskritt bħala ċelebrazzjoni internazzjonali ta' żfin, taż-żeffiena, u tal-għalliema taż-żfin. Hawnhekk, mijiet ta' żeffiena minn kull rokna tad-dinja taw il-wirjiet rispettivi tagħhom fuq dan il-palk, minn ballet għal ballroom, min tap għal tango. Din is-sena, Centre Stage Dance Academy minn Għawdex, se tkun qed taqsam il-palk ma dawn iż-żeffiena internazzjonali nhar it-30 t'Ottubru li ġej. Akkademja mmexxija minn Natalie Sciortino, waħda miż-żeffiena għal din is-serata. Sciortino ilha tiżfen għal dawn l-aħħar 23 sena, fil-ġeneri ta' ballet, jazz, u tap. Ta' tmintax-il sena, fetħet Centre Stage Dance Academy wara li studjat f'Londra, biex tagħti l-opportunità lil ċkejknin oħra li għandhom il-ħolma taż-żfin. Sabet iċ-ċans tkellimna bejn il-provi tal-wirja li l-akkademja se tesibixxi f'Londra, wirja kemxejn kurjuża, għaliex għalkemm mhux assoċjata ma' pajjiżna, is-27 żeffien qed jagħtiha sinifikat liema bħalu. Min hu midħla tat-teatru jew tal-kultura Ingliża, malli jisma l-kelma "Proms" moħħu diġà jmur għall-wirjiet tipiċi Ingliżi jew għal wirjiet li ta Joseph Calleja fir-Royal Albert Hall, imma Dance Proms, x'inhu, u għalfejn daqshekk importanti għaż-żeffiena? Dan huwa avveniment annwali fejn mijiet ta' żeffiena internazzjonali u anke Ingliżi juru t-talent tagħhom fir-Royal Albert Hall. Ħafna minnhom jidħlu wara li jkunu għaddew minn skrutinju ta' video audition li jarawh numru ta' persuni li jiffurmaw ġurija. Hawnhekk iż-żeffiena mhux biss qed jagħtu spettaklu lill-udjenza imma wkoll qed jiltaqgħu ma' żeffiena professjonali, jitkellmu magħhom u jiżfnu quddiem esperti fil-qasam. Ma tistax tgħid lil min se tolqot jew ma' min se tiltaqa'. Fost żeffiena oħra din is-sena naf li hemm il-ballerina Ingliża Darcey Bussel, il-korjografu Arlene Phillips, Matt Flint, u l-grupp famuż Flawless. Intom għażiltu ż-żifna Havana Tropicana. Għalfejn din il-kanzunetta partikolari? Ridt nieħu ċans b'korjografija mexxejja ħafna. Havana Tropicana hija żifna bi stil Kuban, ferriħija u għandha dak l-element "tongue-in-cheek" fil-lirika tagħha. Naħseb diska li tnissel tbissima fuq fomm l-udjenza dakinhar. Fassalt korjografija kif immaġinajt li se tingħoġob mill-ġurija, u fil-fatt hekk kien! Nimmaġina li kellhom xi struzzjonijiet mill-organizzaturi dwar il-korjografija. Iva, l-iktar rigward it-tul ta' ħin taż-żifna, li ovvjament kull grupp jew żeffiena riedu jirrispettaw. Il-bqija kollha affarijiet loġistiċi, bħal dħul u ħruġ mill-Arena għal ġor-Royal Albert Hall. Kif għażilt liż-żeffiena tiegħek? Din iż-żifna kienet diġà saret f'wirja ewlenija ta' Centre Stage Academy. Żammejt xi żeffiena li diġà kienu parti minnha u saru xi auditions biex ngħaqqad sebgħa u għoxrin żeffien biex jitilgħu miegħi Londra. Fadal biss ġimagħtejn u nista' nimmaġina l-emozzjoni li qed ikun hemm waqt il-provi. Għandek xi mod partikolari ta' kif taħdem? Il-provi sejrin tajjeb ħafna ifhem, niltaqgħu xi darbtejn f'ġimgħa biex ovvjament il-korjografija tagħna tirfina. Però xejn intensiv iżżejjed. Li qed nagħmlu wkoll huwa li nipprattikaw il-finali tas-serata ta' Dance Proms. L-organizzaturi bagħtu silta b'korjografija lil kull grupp u kull min hu parti minn dance proms jingħaqad f'din is-sorpriża! M'hemmx għalfejn ngħidu li r-Royal Albert Hall huwa wieħed mill-iktar teatri prestiġjużi. Xi tfisser għalik din l-opportunità? Ovvjament huwa unur kbir, speċjalment meta tqis li din hija it-tieni darba li Centre Stage Dance Academy intgħażlet għall-Proms. Naħseb hekk qed nuru x'livell għandhom iż-żeffiena tagħna, li kapaċi jaqsmu l-palk ma' żeffiena barranin li ħafna minnhom investew snin sħaħ fil-qasam, huwa xogħolhom terġa'. Iva, fil-fatt ħafna huma xettiċi fejn jidħol iż-żfin hawn Malta. Meta naraw xi wirja ta' spiss nisimgħu il-frażi "eżatt bħal ta' barra!" Fi kliemhom, il-Maltin m'għandhomx dak it-taħriġ intensiv li għandhom żeffiena barranin. Kif tirreaġixxi għal dan? Huwa fatt li żeffiena lokali mhux imħarrġa biss fiż-żfin. Irrid ngħid li ftit huma l-Maltin jew Għawdxin li l-ġurnata tax-xogħol tagħhom hija msejsa biss fuq dan il-qasam, sew jekk huma lezzjonijiet u sew jekk huma provi għal xi wirja. Ħafna żeffiena jridu jlaħħqu ma' studju, jew xogħol ieħor. Imma dan ma jfissirx li ż-żeffiena tagħna huma inqas tajbin minn oħrajn madwar id-dinja. Għalkemm m'għandniex is-sigħat twal ta' prattika li jagħmlu studenti barranin speċjalizzati fuq iż-żfin, esperjenza bħal din turi għandna talent kbir. Xorta nafu nagħtu wirja tajba daqs kwalunkwe żeffien ieħor barrani. L-industrija tal-ispettaklu taffaxxina lil kulħadd, imma ta' spiss nisimgħu li pereżempju, kantant jew attur iktar ma jkollux xogħol milli jkollu, għaliex l-ispettaklu u l-palk huwa "a world of rejection". Int li għandek snin twal esperjenza fiż-żfin, taraha tgħodd din il-frażi għall-qasam tiegħek? Għal żeffiena lokali li jridu jaħdmu fuq iż-żfin f'livell professjonali jridu jippreparaw rwieħhom biex iħabbtuha ma oħrajn, għatxana u determinati daqshom għal din id-dinja. Iva, xi drabi ż-żeffiena jgħaddu minn xi audition kiefra u ma jintgħażlux, huwa ċiklu tal-qasam li però, ma għandux jaqta' qalb ħadd. Dan jista' jkun jiġri għaliex iż-żeffien forsi ma ppreparax ruħu biżżejjed allura, irid juża l-esperjenza biex imur u jaħdem iktar. Jekk tkun sensittiv iżżejjed f'dan il-qasam se tbati. Show Business jissejjaħ business mhux b'kumbinazzjoni. Ħa ssib min jappoġġjak u min le, min se togħġbu u min le. Imma ma tistax taqta' qalbek minħabba ftit negattività. Żeffien mċaħħad minn biċċa xogħol waħda jrid juża din l-esperjenza biex tagħmlu żeffien, u fuq kollox persuna, iktar determinat u b'saħħtu. Ma nimmaġinax li kien vjaġġ faċli tiftaħ akkademja għal rasek u tgħin biex ħaddieħor jitħarreġ f'qasam li int tant tħobb. Nimmaġina li kellek toqgħod lura inti minn opportunitajiet ta' żfin biex ħaddieħor jitħarreġ. Jiddispjaċik? Jien ftaħt l-akkademja ta' tmintax-il sena. F'temp ta' ftit żmien kont qed naraha tikber u kellna suċċess kbir bil-wirjiet lokali u annwali tagħna. Din żammitni ftit milli nsegwi l-passjoni taż-żfin barra minn Malta, għaliex kont bieżla mmexxi l-akkademja iktar milli niżfen. Imma issa wara dawn is-snin kollha ma nimmaġinanix nitlaq lill-istudenti tiegħi. Dawn issa parti minn ħajti u minn familti! Ixxurtjata ħafna għax għalkemm ibbażata f'Għawdex, jien u dawn iż-żeffiena tiegħi xorta qed induqu ftit mix-xena internazzjonali taż-żfin! Ta' spiss nismgħu artisti jgħidu li r-reċtar jew il-kant jew it-tpinġija huma t-terapija tagħhom mill-ħajja ta' kuljum. Fejn jidħol żfin, niftakar anke l-iskola kienu jgħidulna li huwa wkoll tip ta' sport li jiddixxiplinak. Għalik, x'inhu ż-żfin: arti, terapija, jew sport? Bla dubju huwa arti. Għandi passjoni kbira lejn il-prattika, kieku ma kontx nagħmel għoxrin sena fil-qasam. Ixxurtjata ħafna anzi li din il-forma ta' arti hija parti mix-xogħol tiegħi ta' kuljum.