Riċerka mill-Ġermanja u l-Italja tissuġġerixxi li players tal-football u atleti oħra jiffaċċjaw riskju partikolari li l-coronavirus jinfetta l-pulmuni tagħhom, iqajjem mistoqsijiet kbar fuq tentattivi biex jerġa’ jibda l-football professjonali. Ir-riċerka, prodotta mill- istudju  tas-sistema tal-immuni u speċjalisti tal-pulmun ibbażati f’istituti f’Ber­lin, Ruma u Verona, tis­suġġerixxi li minħabba eżerċizzju qawwi, l-atleti elite huma aktar probabbli li jneħħu partiċelli tal-virus u jindirizzawhom lejn iż-żoni l-baxxi tal-pulmun. Covid-19, il-marda kkaw­żata mill-coronavirus, tista’ tikkawża ħsara fil-pulmun u kumplikazzjonijiet bħal pnewmonja u, f’każijiet se­veri, sindromu ta’ dwejjaq respiratorju akut (ARDS). Barra minn hekk,  l-atleti bla sintomi jistgħu jagħmlu l-kundizzjoni tagħhom agħar billi jinfettaw il-pulmuni tagħhom waqt l-isforz li jagħmlu. Il-football waqaf fil- kampjonati ewlenin kollha fl-Ewropa u l-ebda wieħed għadu ma reġa’ beda. L-għaqda li tmexxi l-football fl-Ewropa, il-UEFA, stabbiliet skadenza għall- kampjonati fil-25 ta’ Mejju biex jiddeskrivu l-pjani tagħhom biex jerġgħu jibdew. Madankollu, il-kampjonati, il-korpi tat-tmexxija u l-clubs, qalu li se jirritornaw biss meta l-logħob ikun sigur u li se jieħdu pa­rir mediku. Fil-professjonalitá tagħhom: L-Ewwel Mudell Immunoloġiku Komprensiv ta’ Covid-19, Paolo Matricardi, Roberto Dal Negro u Roberto Nisini, iqajmu mistoqsijiet dwar is-sigurtà tal-logħob waqt li l-virus jibqa’ imxerred. Ix-xejra tan-nifs waqt eżerċizzju qawwi tinbidel b’mod drammatiku b’żieda tremenda ta’ ventilazzjoni (jiġifieri: volumi ta’ arja ispiratorja u espiratorja), u b’mod partikolari ta’ ventilazzjoni pulmonari, jiddikjaraw l-awturi. Atleti professjonali hu­ma partikolarment esposti – ħafna iktar minn individwi ta’ popolazzjoni komuni – minħabba l-prattika frek­wenti tagħhom ta’ eżerċiz­zju estrem u li jdum. Ir-riċerkaturi jiddikjaraw li l-pulmuni ideali tal-atleti, waqt li jkunu ta’ għajnuna f’kundizzjonijiet normali, jiffavorixxu b’mod sinifikanti l-inalazzjoni pro­fonda ta’ “aġenti” infettivi. Anke s-SARS-CoV-2 jista’ imbagħad jinfirex aktar faċilment fl-iktar oqsma profondi tal-pulmuni waqt eżerċizzju qawwi, u hemm tibda l-azzjoni aggressiva tagħha, huma qalu. Sindromu Respiratorju Akut Sever Coronavirus-2 (SARS-CoV-2) huwa l-isem mogħti lill-coronavirus ġdid 2019. “Covid-19” huwa l- isem mogħti lill-marda marbuta mal-virus. Mhux b’kumbinazzjoni, proporzjon kbir ta’ players tal-football professjonali sostnew l-avveniment ta’ deni, sogħla niexfa u telqa, u f’xi każijiet qtugħ ta’ nifs, immedjatament wara, jew ftit sigħat wara l-aħħar partita uffiċjali tagħhom, jinnutaw l-awturi. Minbarra l-perikli, ir- riċerka tgħid li l-players li għandhom il-virus iżda ma jurux sintomi, jistgħu jagħ­mlu l-kundizzjoni tagħhom agħar billi jippermettu li l-virus jiċċaqlaq minn fuq il-parti ta’ fuq għall-pajpijiet tan-nifs. Atleti bla sintomi, iżda nfettati, jistgħu jneħħu jew jeliminaw partiċelli bil-bexx tal-bott li jista’ jkun fihom virus li mbagħad jerġgħu jinġibdu man-nifs. Dawn il-qtar jew il-bexx tal-bott jista’ jerġa’ jinġibed man-nifs u jiffaċilitá it-tixrid tal-virus min-naħa ta’ fuq għan-naha t’isfel, jgħid l-istudju. L-awturi jħarsu wkoll lejn ir-riskju li l-virus jiġi trasmess waqt logħba. Fl-isports fejn ħafna atleti huma f’kuntatt mill-qrib, bħal ma huma l-isports tat-timijiet jew il-maratoni, l-istess partiċelli għandhom ċans kbir li jiġu infettati minn atleti oħra, li jiffaċilitaw it-trasmissjoni virali. Li tenfasizza li eżerċizzju qawwi joħloq bżieq ta’ sekrezzjoni ħafna iktar frek­wenti u dan jista’ jikkontribwixxi aktar għat-tixrid ta’ SARS-CoV-2 ambjentali, partikolarment jekk ir-rakkomandazzjonijiet ta’ tbegħid mhumiex strettament segwiti. Studju ġdid separat mill-Università ta’ Aarhus, fid-Danimarka, li ħares lejn kemm espożizzjoni jkol­lhom il-players għal player wieħed infettat fil-ground, wera li, bħala medja, player huwa mqiegħed ġewwa żona ta’ espożizzjoni għal minuta u 28 sekonda waqt logħba. Nhar it-Tlieta, il-World Players Association, li tirrappreżenta madwar 85,000 atleta minn sport differenti f’aktar minn 60 pajjiż, qalet li l-kompetituri m’għandhomx jerġgħu jmorru lura għall-azzjoni bl-għaġġla. Fil-mument hemm ħafna pressjoni mill-kampjonati fuq il-kontinenti kollha biex jerġgħu jibdew, qal id-Direttur Eżekuttiv tal-WPA, Brendan Schwab, lil Reuters f’intervista. Il-players jistgħu jaqblu ma’ dan ir-ritorn biss jekk ikunu jafu li l-interessi tagħhom se jkunu protetti. L-unjoni tal-players globali tal-football, il-FIFPro, ukoll ħeġġet kawtela. “Għandna bżonn gwida u protokolli dwar kif jirritornaw b’saħħithom u b’mod sigur. “Il-football huwa sport ta’ kuntatt u aħna nħossu li huma meħtieġa livelli ta’ protezzjoni għolja ħafna,” qal is-segretarju ġenerali tal-FIFPro, Jonas Baer-Hoffmann.