Kif bdiet l-imħabba tiegħek lejn il-futbol? Minn dejjem kont inħobb l-isport. Kbirt f'familja li tħobb il-futbol u spiċċajt fanatika tal-futbol. Konna nsegwu t-Tazza tad-Dinja flimkien. Kelli l-familja żżomm mat-Taljani, u minn mindu t-Taljani tilfu mal-Brażil fl-1994 spiċċajt għażilt il-Brażil. Niftakar tant kienu impressjonawni li spiċċajt inżomm magħhom u qisu minn hemm bdejt inħobb sew il-futbol. Kont nara ħafna basketball. Sport eċċitanti ħafna għax il-ħin kollu jiskurjaw. L-iskola kont nilgħab fl-isports li dejjem jorganizzawlna. Fis-sekondarja għamilt tliet snin ġinnastika, wara qlibt għall-volleyball u wara pprattikajt il-karate għal 12-il sena. Bdejtu ta' 19-il sena, età pjuttost kbira sabiex tibda tipprattika sport ġdid. Però f'dawk is-snin li kont nipprattika l-ġinnastika, kelli bażi tajba u ħafna mit-tekniki bażiċi kienu diġà fija.Għalhekk inħobb inħambaq li hu importanti li l-atleti jibdew minn età żgħira biex tibni bażi soda. X'responsabbiltajiet soċjali għandek fl-MFA? X'tagħmlu? Jien nemmen li l-isport għandu s-saħħa li jagħti affarijiet lill-bniedem li fil-ħajja normali tiegħu kieku ma jsibhomx. Jagħtik iċ-ċans biex tħossok aħjar anki f'każ li tkun għaddej minn żmien ħażin. Barra minn hekk il-futbol huwa l-aktar sports b'saħħtu li hawn fid-dinja. Aħna, min-naħa tal-MFA, nixtiequ nuzaw is-saħħa tal-futbol sabiex nagħmlu l-ġid fis-soċjetà tagħna. L-MFA ma tgħinx lin-nies biex tidher sensazzjonali imma għax verament temmen fl-ideali tagħha. Dak kollu li mhux futbol professjonali jaqa' taħt grassroots. Ir-responsabbiltajiet soċjali jaqgħu taħt grassroots ukoll, kif ukoll il-futbol tan-nisa. Lill-bniet f'dan l-aħħar snin ħloqnielhom strateġija aktar fit-tul ħalli b'hekk il-futbol tan-nisa jkollu direzzjoni ċara. Niffukaw biex inżidu l-ammont ta' bniet u li dawn jibdew jilagħbu l-futbol mill-istess età li jibdew is-subien. B'hekk ikunu jistgħu jkollhom il-pedament minn kmieni u jakkwistaw il-ħila mill-ewwel. Jekk wieħed jakkwista din il-ħila meta jikber, ma tkunx l-istess bħal meta wieħed jakkwistaha meta jkun għadu żgħir. Barra minn hekk, f'età akbar ikun jista' jaħdem fuqha u jipperfezzjonaha b'mod naturali. Nagħtu wkoll boroż ta' studju lill-kowċis nisa li narawhom jippromettu, għaliex parti mill-istrateġija tal-futbol tan-nisa tagħna hija li nżidu l-kowċis nisa kif ukoll li ngħollu l-livell tal-coaching. Dawn meta jispiċċaw il-ħajja ta' plejer ma nitilfuhomx imma jibqgħu fid-dinja tal-futbol bħala kowċis jew amministraturi għax la jkunu kapaċi, żgur li jkollhom x'jagħtu lil ħaddieħor. Bħala responsabbiltajiet soċjali fuq is-subien x'tagħmlu mbagħad? Bħala grassroots norganizzaw festivals u tournaments fl-iskejjel li norganizzawhom mal-isport promotion unit ta' Sport Malta. Ilna tmien snin norganizzawhom. Nagħtu wkoll rigal lit-tfal li jippartecipaw bħal T-Shirt, xi basket jew sport bottles. L-iskejjel kollha, talli jieħdu sehem, nagħtuhom apparat tal-futbol. Fil-fatt, l-MFA qed tinvesti somom kbar ta' flus għax nemmnu li, biex huma jaħdmu sew, trid tagħtihom l-għodda meħtieġa. Mhux kulħadd għandu l-istess faċilitajiet, u għalhekk, fejn nistgħu, nagħtu daqqa t'id. L-MFA ilha tgħin lis-soċjetà billi tgħin lin-nurseries u taħdem id f'id mal-Youth FA. In-nurseries jagħmlu ħafna ġid. Jekk ikunu jafu lil xi ħadd li jixtieq jibda jilgħab il-futbol, anki jekk ikun il-kappillan stess tar-raħal li jissuġġerixxi lil xi tfajjel partikolari, speċjalment jekk ikollhom sfond soċjali diffiċli, in-nurseries jieħduhom għandhom, jinkluduhom mat-tfal u ma jħallsux flus. Il-ħasra hi li n-nurseries mhux dejjem jinfurmawna b'każijiet bħal dawn u allura ma jkunux jistgħu dejjem jibbenefikaw. Kellna każ pereżempju m'ilux fejn l-Aġenzija Appoġġ infurmatna li hemm tifel jixtieq jilgħab il-futbol, u l-ġenituri tiegħu ma jaffordjawx iħallsulu. Kien hemm nursery partikolari li laqgħatu magħha b'xejn u aħna bħala MFA, ħallasnielu l-kit. L-MFA tgħin fejn tista' b'diversi modi, fosthom ukoll b'donazzjoni annwali li tagħti lill-Malta Community Chest Fund kif ukoll lill-fondazzjonijiet oħra ta' karità. Bħala responsabbiltajiet soċjali qed nippruvaw inwasslu messaġġ favur l-inklużjoni. Kemm jekk hi ta' nisa jew irġiel, kemm jekk hemm nies bi bżonnijiet soċjali, u kemm jekk hemm nies li għandhom piż żejjed. Aħna soċjetà waħda u nippruvaw bil-ftit li għandna nippruvaw nużaw is-saħħa li għandu l-futbol biex ngħinu lil kulħadd. Pereżempju noffru taħriġ b'xejn lill-assoċjazzjonijiet u organizzazzjonijiet li jinteressahom li jkollhom futbol training għall-klijenti tagħhom. Kellna lil Dar Kenn għall-Saħħtek (Imtarfa), AWAS u anki l-Caritas. Imorru kowċis kwalifikati u jiggwidawhom huma. Pereżempju jekk hemm sessjoni lil nies bi bżonnijiet speċjali, il-persuna kwalifikata li tmur hija kwalifikata mill-università fuq adapted physical activity. Il-full-time job tagħha hu fuq hekk u hija bniedma li taf x'qed tagħmel. Irid ikollok ċerta umanità jekk taħdem f'dan it-tip ta' xogħol. Apparti li rridu li l-futbol ikun inklussiv u aċċessibbli għal kulħadd, irriduh li jkun safe kemm jista' jkun biex tipprattikah kemm għall-minuri u kif ukoll għall-adulti vulnerabbli. Fid-dinja jeżisti l-ħażen. Ġbarna listi biex kemm jista' jkun nissalvagwardjaw lit-tfal mill-abbużi. Kulħadd irid jagħmel l-almu tiegħu għall-ġid ta' min jipprattika l-futbol u għall-ġid tas-soċjetà. Għalhekk għandna proġett sħiħ ta' safeguarding. Fl-antik il-futbol tan-nisa kien meqjus bħala tabù. Kif tħares lejn dan il-fenomenu hawn Malta llum? Meta bdejt naħdem f'dan is-settur, kienet l-ewwel ħaġa kbira li ridna negħlbu. Mhijiex faċli għax meta għandek soċjetà li taħsibha mod, diffiċli li tbiddlilha l-mentalità. Però ħdimna kemm stajna biex nippruvaw nuru immaġini tajba ta' x'inhu veru l-futbol tan-nisa. Naħsbu li dan it-tabù naqas ħafna, u nemmen li naqas għax fil-prinċipju hekk għandu jkun. F'Malta din tinħass aktar, speċjalment jekk ikun sport aktar fiżiku. Bil-mod, din il-mentalità qed tinbidel. Anki llum... kif inħarsu lejn mara li hi ftit immuskolata tisma' ħafna min jgħid li tidher sabiħa. Kif tqis il-livell tal-futbol tan-nisa f'Malta? Għamilna avvanzi imma qed nittama li sa għaxar snin oħra jkun hawn aktar avvanzi. Il-plejers, peress li qed jibdew minn età iżgħar, għandhom fejn itejbu aktar fejn l-MFA qed trawwem il-bniet promettenti fl-akkademja tagħha. Nemmen li l-futur huwa wieħed sabiħ. L-MFA kemm lesta tinvesti biex l-isport tan-nisa jkompli jitjieb u jiżviluppa? F'dawn l-aħħar ħames snin rajna tibdil kbir. Bl-għajnuna tal-UEFA u tal-FIFA, l-MFA qed tgħin fis-sħiħ għall-iżvilupp f'dan is-settur kif ukoll qed tgħin ħafna lill-klabbs. Qabel, għal-logħob kienu jħallsu huma, imma llum, il-logħob jiġi mħallas mill-MFA. Issa qegħdin ukoll jingħataw solidarity funds, kif ukoll nagħtu diversi inċentivi biex il-klabbs ikollhom it-timijiet fil-festivals tal-bniet biex inkomplu nkabbru l-idea li l-klabbs ikollhom tim tan-nisa. Għaliex taħseb li bosta timijiet jiffukaw fuq ir-rebħ tal-unuri u jinsew xi ftit il-livell tal-grassroots? Din qiegħda fil-futbol inġenerali. Ir-rebħ fil-bniedem qisu d-DNA tiegħu... qiegħed ġo fih. Dejjem jixtieq jirbaħ. Veru li f'logħba hemm rebbieħ jew tellief, sakemm ma tispiċċax f'parità, però trid issib kowċ li f'livell ta' grassroots ma jkollux din il-mentalità. Għandna kowċis tajbin li jħaddnu din il-mentalità u jiġu mħarrġa fuq hekk. L-iktar kowċ li għandu xogħol importanti għalija huwa l-kowċ tal-grassroots għaliex qed iħarreġ u jibni l-pedamenti mhux biss għall-futboler jew atleta tal-futur imma qed jgħin bniedem jiżviluppa li ħa jkun ċittadin fis-soċjetà tagħna. Kemm hu importanti l-futbol mill-att soċjali? Il-futbol u l-isport huma parti integrali mis-soċjetà. Jistgħu jagħtuk iċ-ċans li affarijiet oħra ma jagħtuhomlokx, ngħidu aħna li tiżvoga fit-taħriġ biex toħroġ l-istress tiegħek. Dan iwassal biex int, bħala persuna tkun persuna aħjar u tkun persuna aħjar għal familtek. Fit-taħriġ titgħallem affarijiet differenti li forsi mal-ewwel daqqa t'għajn ma tirrealizzax bihom, ngħidu aħna li taħdem fi grupp u li tagħti kas ħaddieħor. Dan l-aħħar qed ninnota ħafna kemm l-egoiżmu żdied. Kulħadd jaħseb li d-dinja ddur madwaru. Kemm jekk tkun miexi fit-triq, kemm jekk tkun qed issuq, u kemm f'ċirkustanzi oħra, tinnota b'ħafna każi ta' egoiżmu. L-isport jgħallmek tnaqqas l-egoiżmu u tirrispetta lil ħaddieħor. Jgħinek tagħmilha man-nies u jgħinek ukoll tinduna kif tista' tagħti daqqa t'id lil min għandu bżonn l-għajnuna. Titgħallem ukoll tqassam il-ħin tiegħek sew. Il-lista ta' vantaġġi li għandu l-futbol u team sports oħra huma ta' barra minn hawn. Ħafna drabi, u hija naturali, il-bniedem jaqdi l-aktar affarijiet fundamentali f'ħajtu, u forsi l-isport ma jitpoġġiex dejjem minn ta' quddiem. Però jiġri li nkunu qed ninsew dawn il-vantaġġi li jġib miegħu l-isport. L-isport jgħallmek ħiliet soċjali li jgħinu lill-bniedem jikkumbatti d-dwejjaq li jkollu ġewwa d-dar. Mhux biss titgħallem tixxuttja ballun imma titgħallem tibni l-karattru tal-bniedem kif ukoll social skills. Importanti li niffukaw fuq l-aspett ħolistiku tal-bniedem sabiex tagħti l-opportunità lil dak li jkun li jkun l-aħjar verzjoni tiegħu nnifsu u jilħaq il-potenzjal tiegħu f'liema ambitu jixtieq.