PARLAMENT LI QED JIDDIXXIPLINA AKTAR LILU NNIFSU L-IDENTITÀ TAL-ĠENERU, IL-KODIĊI KRIMINALI U L-AVJAZZJONI FOST L-EWWEL FUQ L-AĠENDA Minn għada se jerġa' jibda jiltaqa' l-Parlament Malti wara waqfa ta' ftit ġimgħat. Il-Parlament waqaf għall-vaganzi tas-sajf fis-27 ta' Lulju li għadda u huwa aġġornat għal għada t-Tnejn 10 ta' Ottubru 2016 fis-6.00.p.m b'aġenda mimlija fosthom il-mozzjoni dwar l-abbozz ta' liġi dwar l-Att ta' Standards fil-Ħajja Pubblika. L-għan prinċipali ta' dan l-abbozz ta' liġi hu biex jipprovdi għal ħatra ta' Kummissarju u Kumitat Permanenti bis-setgħa li jinvestigaw ksur ta' dmirijiet statutorji jew etiċi ta' kategoriji ta' persuni fil-ħajja pubblika. Żorna lill-Ispeaker tal-Kamra Anġlu Farrugia fejn sibnieh għaddej bl-aħħar xogħlijiet u preparamenti. L-Ispeaker Farrugia stqarr li teżisti tendenza mill-pubbliku Malti fejn jaħseb li meta jieqaf il-Parlament għas-sajf, ma jsir xejn, però saħaq li dan mhux minnu għax is-sitwazzjoni fil-bini tal-Parlament tkun l-oppost. Sostna li x-xogħol pjuttost jiżdied matul is-sajf minkejja, li l-vaganzi tas-sajf ifissru li fil-plenarja fejn jiltaqa' l-Parlament ma jsirux seduti. Ix-xogħol tal-Parlament ma jiqafx u l-Gvern u l-Membri Parlamentari jibqgħu għaddejjin bix-xogħol tagħhom. L-Ispeaker spjega li hu bħala President tal-Kamra jagħmel iktar attivitajiet peress li ma jkunx hemm parlament. Qal li dan is-sajf kienu organizzati diversi konferenzi u anke ttellgħu bosta esebizzjonijiet. Qal li saret inizjattiva bil-kollaborazzjoni tas-Segretarju Parlamentari Justine Caruana, fejn ittellgħu korsijiet minnu stess u mill-impjegati tal-Parlament, dwar kif jistgħu jifhmu nies li jkunu qed ibatu mill-kundizzjoni tad-dimensja. Żied jgħid li fost l-attivitajiet li saru fis-sajf kien hemm ukoll l-introduzzjoni ta' diversi kotba, bl-aħħar waħda tkun il-ktieb dwar l-arkitettura kontemporanja f'Malta. Mistoqsi dwar il-liġi importanti dwar l-Istandards fil-Ħajja Pubblika, l-Ispeaker spjega kif id-Deputat Parlamentari Louis Grech se jressaq abbozz ta' liġi importanti ħafna f'pajjiżna, dik dwar l-Istandards fil-Ħajja Pubblika. Qal li pajjiżna se jkollu għall-ewwel darba kummissarju dwar l-istandards pubbliċi li se jkun qed jinvestiga kwalunkwe membru parlamentari jekk ikun hemm xi ksur ta' etika jew anke ksur tad-drittijiet tal-pajjiż. Semma' kif dan il-kummissarju se jkun qed jindirizza direttament il-korruzzjoni. Saħaq li din hija liġi importanti ħafna għax bħalissa ma teżisti l-ebda liġi dwar il-ksur tal-etika. Qal li minn kemm ilu jeżisti l-Parlament Malti sal-lum, madwar 93 sena, qatt ma kien hemm din it-tip ta' liġi li tagħti l-poter lis-Sedja biex tinvestiga. Qal ukoll li qabel, jekk xi ħadd ressaq xi dikjarazzjoni falza dwar l-assi, bħala Speaker qatt ma seta' jinvestiga però, ġaladarba tidħol fis-seħħ din il-liġi, dan se jiġi investigat u b'hekk se tidħol it-trasparenza biex il-pubbliku Malti jkollu aktar fiduċja fil-Parlament u jkun xempju fost il-Parlamenti kollha Ewropej. Dwar x'mozzjonijiet mistennija għada fil-Kamra, l-Ispeaker Anġlu Farrugia semma' kif għada se jiġu ppreżentati tliet mozzjonijiet fosthom il-mozzjoni tad-Deputat Parlamentari Helena Dalli dwar l-identitààà tal-ġeneru li tfisser li se tkompli tintensifika l-identità dwar dawk li jibdlu s-sess biex jiġu rikonoxxuti. Żied jgħid li mozzjoni oħra importanti se titressaq mill-Ministru Owen Bonnici biex jemenda l-Kodiċi Kriminali. Tenna li kollox jindika ċar li għada se jkun hemm qbil unanimu bejn il-Gvern u l-Oppożizzjoni biex ikun hemm liġi partikolari li jista' jmexxi l-Ministru Bonnici dwar il-Kodiċi Kriminali. L-Ispeaker qal li mozzjoni oħra se titressaq mill-Ministru għat-Turiżmu Edward Zammit Lewis dwar ir-reġistrazzjoni tal-inġenji tal-ajru. Spjega li bħalma Malta tinsab fuq quddiem fir-reġistrazzjoni tal-vapuri, issa pajjiżna se jkun qed joffri lok mifrux ukoll lill-operaturi tal-avjazzjoni biex jiġu rreġistrati inġenji tal-ajru. Ġimgħa oħra l-baġit Mistoqsi dwar il-baġit ta' din is-sena l-Ispeaker sostna li bla dubju waħda mill-aktar sessjoni importanti se tkun dik ta' bħal għada ġimgħa, jiġifieri nhar it-Tnejn 17 ta' Ottubru fejn, kif diġà tħabbar ftit ġimgħat ilu, se jiġi ppreżentat mill-Gvern il-baġit għas-sena 2017. Spjega li jista' jsir dan wara li l-qari tal-baġit ikun intbagħat lill-Kummissjoni Ewropea għall-approvazzjoni. Jidher ċar li ma kien hemm l-ebda problemi mill-Kummissjoni dwar dan u allura se jiġi ppreżentat fid-data msemmija. Dwar xi tfisser il-Presidenza Maltija fl-ewwel sitt xhur tas-sena d-dieħla, l-Ispeaker qalilna li bla dubju tfisser ħafna aktar xogħol għall-Kamra peress li se jiġu organizzati diversi laqgħat u se jittellgħu bosta konferenzi fil-bini tal-Parlament. Fid-dawl ta' dan qal li pajjiżna jinsab lest għal dan ix-xogħol tal-Presidenza peress li l-preparamenti ilhom li bdew ħafna u allura pajjiżna jinsab trankwill għal din l-isfida hekk kbira. Tkellimna wkoll mal-Ispeaker tal-Kamra dwar x'inhuma l-isfidi l-ġodda fil–Parlament Malti, b'Farrugia jwieġeb b'sodisfazzjoni li għall-ewwel darba f'pajjiżna, matul ix-xhur li għaddew, l-Awtorità tax-Xandir ħarġet il-liċenzja tat-televiżjoni tal-Parlament f'isem l-Ispeaker. Qal li fis-sajf tlesta wkoll l-istudio tat-televiżjoni u fl-istaġun sħiħ ixxandru wkoll diversi seduti rrekordjati. Anġlu Farrugia spjegalna li l-ħeġġa dwar l-istazzjon televiżiv tal-Parlament se jkompli jżid id-demokrazija lill-pubbliku Malti li se jkun jista' jara u jisma' kull seduta li tittella' bħal ma diġà eluf ta' Maltin jagħmlu meta jsegwu s-seduti fuq l-internet. Spjega li f'inqas minn sena, is-sit irreġistra numru rekord ta' aktar minn 800,000 li segwew xi darba jew oħra seduti mill-internet. L-Ispeaker fakkar li wasal ukoll biex jiġi pubblikat il-ħames volum tal-ktieb Is-Sedja Titkellem. Qal li f'dawn il-kotba wieħed jista' jsib ir-rulings kollha li ta l-Ispeaker innifsu b'numru rekord fejn ingħataw aktar minn 90 ruling. Qal li dan l-ammont ta' rulings jaqbeż ir-rulings kollha li ngħataw mit-tliet speakers preċedenti u mhux ta' b'xejn li huwa l-ewwel Speaker Malti li ġie rikonoxxut mill-Commonwealth, fejn qiegħed fl-Eżekuttiv tal-Ispeakers tal-Commonwealth. Qalilna li t-trasparenza fil-Parlament Malti hija l-ewwel importanza u għall-ewwel darba kemm ilu Speaker, beda joħroġ il-ġurnal Mill-Parlament kemm bil-lingwa Maltija u anke b'dik Ingliża, kull tliet xhur. Qal li waslet biex toħroġ it-13 -il edizzjoni fejn il-pubbliku jkun jista' jżomm ruħu aġġornat dwar ix-xogħol tal-Kamra li jkun sar fil-Parlament fit-tliet xhur ta' qabel. App dwar id-domandi parlamentari Semma' wkoll dwar kif ittieħdet l-inizjattiva li ilhom jaħdmu fuqha madwar erba' xhur, biex inbniet app għall-mowbajl, biex id-domandi kollha li saru fil-kamra f'dawn l-aħħar tliet snin u ftit xhur, li kien numru rekord, ikunu kollha fiha. Spjega li "b'hekk kellha ssir analiżi fuq kull domanda parlamentari, kull min saqsieha u kull min irrisponda u din ġiet b'mod simplifikat biex jifmuha iktar in-nies. Saħaq kif din mhux se tkun l-unika applikazzjoni, iżda fil-futur se jinbnew aktar minn dawn l-apps speċjalment fiż-żmien li pajjiżna jkollu l-Presidenza. Episodju ieħor importanti li se jseħħ fil-bini tal-Parlament Malti, l-Ispeaker qalilna li se jkun li għall-ewwel darba f'pajjiżna se jippruvaw itellgħu konferenza bejn il-Parlament ta' Iżrael u dak tal-Palestina biex tiġi diskussa s-sitwazzjoni tal-Lvant Nofsani. Stqarr li b'din l-inizjattiva, pajjiżna se jkun qed iħares b'sodisfazzjon l-interess ta' dawn il-pajjiżi biex tirrenja l-paċi li ftit eżistiet bejn dawn iż-żewġ pajjiżi. L-Ispeaker Anġlu Farrugia temm jgħid li għalkemm jonqos ħafna xogħol xi jsir, jinsab sodisfatt li fi żmien daqshekk qasir, il-Parlament Malti ħa spinta 'l quddiem speċjalment fejn tidħol id-demokrazija u l-pjan waħdieni huwa li nkomplu nimxu 'l quddiem biex il-Parlament Malti jkun ix-xempju ta' dawk Ewropej.