Svetlana Micallef – tfajla li għadha kemm ingħaqdet fis-Sagrament taż-Żwieġ u li rebħet il-marda qerrieda tal-kanċer permezz ta' terapija intensiva, iżda wkoll permezz tal-qawwa tal-isport speċjalment il-basketball, li rawwem fiha karattru sod biex tegħleb kull ostaklu fil-ħajja, fosthom il-mard. Kif kienet it-tfulija tiegħek u kif bdiet l-imħabba tiegħek lejn il-basketball? Kelli tfulija normali bħal kulħadd u l-isport minn dejjem kont inħobbu. Kont nieħu sehem f'diversi dixxiplini fosthom in-netball, il-high jump, l-atletika u ovvjament il-basketball. Fl-aħħar mill-aħħar għażilt il-basketball għax rajtu sport li jgħodd għalija. Kont ma' diversi klabbs u l-aħħar li lgħabt kelli 29 sena. Inċidentalment ir-raġel tiegħi Malcolm jilgħab il-basketball u għalhekk immorru naraw il-logħob ta' xulxin. Illum il-ġurnata ma nistax nilgħab aktar minħabba l-operazzjoni li għamilt li xejn ma kienet faċli. Semmejt l-operazzjoni. Kif bidlitlek ħajtek? Bidlitli ħajti ta' taħt fuq. Kelli mmur l-Ingilterra sabiex nagħmel din l-operazzjoni minħabba li Malta ma ssirx. Sfortunatament it-tobba qaluli li ma stajtx inkompli nilgħab u għalhekk dan kollu xejn ma kien faċli għalija. Filli kont immur għat-taħriġ filli ma stajtx inkompli nilgħab basketball. Wara dan it-tumur li tfaċċali fl-għadma tal-koxxa u li eventwalment tneħħieli b'din l-operazzjoni, il-konsolazzjoni hi li nista' naħdem, nimxi u nsuq. B'kollox domt erba' ġimgħat. Kif wasalna hemmhekk dħalt mal-ewwel l-isptar u jumejn wara għamilt l-operazzjoni. Bdejt inħaddem sieqi ftit ftit u kien ikolli ħafna sessjonijiet mal-fiżjoterapisti sabiex bil-mod jirregolawli sieqi. Bla dubju li ma kienx xi żmien faċli. Ir-raġel tiegħi Malcolm tela' miegħi u ma konniex nafu kemm se ndumu. Hu kellu jieħu l-leave mix-xogħol u ma kienx jaf jekk kienx se jservih dan iż-żmien barra l-post tax-xogħol. Għalhekk xi membri tal-familja kienu lesti biex jitilgħu minfloku. Kif tħossok li llum il-ġurnata fiqt għalkollox? Ovvjament li tħossok tieħu r-ruħ speċjalment wara li rċevejt ir-riżultat. Kif wasalt Malta komplejt is-sessjonijiet tal-kimoterapija għax il-professuri riedu jkunu ċerti li l-kanċer ikun telaq għalkollox. Dawn l-istess professuri ħadu ħsiebi ferm għax bidluli l-irkopa u għamluli plate minflok l-għadma. Kelli għajnuna mhux biss mit-tobba iżda anke mill-ambaxxata Maltija f'Londra. Kelli wkoll appoġġ mill-Community Chest Fund u appoġġ ieħor morali mill-Assoċjazzjoni Maltija tal-Basketball. Jien kont eżattament fiċ-ċentru tal-ortopedija ta' Oxford u dan l-appoġġ kien importanti għalija. Kemm taħseb li għenek l-isport biex bnielek karattru sod biżżejjed biex tirbaħ din il-marda? Ifhem il-karattru sportiv jgħin ħafna. Waqt logħba int trid tibqa' tiġġieled sal-aħħar sekondi. U l-istess il-marda, anke li kont fiżikament tajba għeni ħafna. Fil-karattru tiegħi l-fatt li niġġieled sal-aħħar hi xi ħaġa fundamentali. Fil-verità bqajt ukoll inżomm f'moħħi kliem il-kowċ Adrian Mifsud. Darba kien hemm finali ta' taħt it-23 sena u kienu rebħuha. Adrian ġie jgħannaqni u qalli li jien kelli nibqa' niġġieled sal-aħħar bħalma kont nagħmel fil-court. Dan il-kliem baqa' mnaqqax ġo moħħi u għeni sabiex naffronta xi sessjonijiet tal-kimoterapija b'ċertu kuraġġ. Kif indunajt li kellek kanċer? Ifhem sakemm kont qed nilgħab il-partiti tal-basketball, kollox kien normali. Kienet il-ġimgħa tal-Milied tas-sena 2015 meta beda jdejjaqni wara rkoppti waqt li kont qed nilgħab. Jien f'qalbi kont ngħid li m'għandi xejn u li kollox se jgħaddi. Madankollu dan kollu baqa' għaddej anke fil-jiem ta' wara meta kont nittrenja u ma nbidel xejn minn din l-iskumdità. Iddeċidejt li nara fiżjoterapista u xi professjonisti oħra iżda għall-bidu bdew jaħsbu li għandi xi infjammazzjoni. Meta l-uġigħ beda jiggrava u jien mort għand il-professur tal-ortopedija dan issuġġerili li nagħmlu MRI. Jien lanqas biss immaġinajt li kien se jgħidli li kelli kanċer. Minn hemm bdejna nagħmlu sensiela ta' testijiet u saritli anke biopsy sabiex ikunu ċerti x'għandi eżatt. Wara ħames ġimgħat tawna risposta u kellna nibdew il-kimoterapija Malta. Imbagħad kien bagħat għalija min-naħa tad-dipartiment tal-onkoloġija Dr Refalo u komplejna l-proċeduri kollha li kien hemm bżonn. Kif ħadtha din l-aħbar? Ma kinitx aħbar faċli. Meta mort wara l-ewwel MRI, il-professur tal-ortopedija qalli li ried ikellimni u fl-istess ħin ried jibbukjali testijiet oħra. Hemmhekk jien ħadt l-ikbar xokk għax bil-mod il-mod bdejt ninduna li kienet xi ħaġa serja. U peress li fuq it-telefown ma setax jitkellem kellna mmorru l-għada u hemmhekk kompla jgħidli li kelli nagħmel aktar testijiet. Għaliex mort l-Ingilterra? Jien mort l-Ingilterra għall-operazzjoni minħabba li hawn Malta ma ssirx. Din kienet operazzjoni kkumplikata minħabba li qatgħuli parti mill-għadma tal-koxxa. Ma titħajjarx tilħaq kowċ jew inkella tidħol fil-kumitat ta' xi tim tal-basketball? Le ma nitħajjarx. Jien xorta għadni nitla' nara l-logħob u nieħu pjaċir. Għalija kienet diffiċli ħafna li kelli nieqaf hekk ħesrem. Kif spiċċajt il-kimoterapija kont ninżel mat-tim fuq il-bank. Għalija kienet diffiċli immens iżda kont immur nissapportja lit-tim bħala team manager tad-Depiro. Madanakollu din is-sena ddeċidejt li nara l-logħob u daqshekk. Lir-raġel tmur tarah jilgħab? Dik kienet xi ħaġa li għamilna emfasi fuqha li ma nitilfux logħba waħda ta' xulxin. Minkejja li jien m'għadnix nilgħab, xorta bqajt immur narah. Kien proprju l-basketball li laqqagħkom flimkien hux hekk? Malcolm kien jilgħab mad-Depiro u meta jien mort ma' dan it-tim hemmhekk sirna nafu lil xulxin. Meta mort hemm bdejna nitkellmu u mhux l-ewwel darba li attendejna għal xi laqgħat soċjali bħala tim irġiel u nisa. Imbagħad waqt waħda minn dawn il-laqgħat, tkellimna, inġbidna lejn xulxin, bdejna noħorġu flimkien sa ma żżewwiġna. X'fisser għalik dan iż-żwieġ? Wara dak kollu li għaddejna minnu din kienet ġurnata speċjali għalina t-tnejn. Qabel dan kollu lil Malcolm kont ngħidlu li l-għada ma kontx ħa nqum għax ma kontx qed niflaħ aktar. Kelli biża' kbir li seta' jiġri xi ħaġa. Meta kont nagħmel il-kimoterapija veru li kien jinqered il-ħażin iżda anke ċ-ċelloli tajbin u tħallik bla saħħa. U għalhekk dan iż-żwieġ kien l-inkurunazzjoni tat-tbatija kollha li għaddejna minnha. Ħaġa tal-iskantament iżda fi tliet xhur għamilna kollox u sibna l-knisja u s-sala. Fil-ġurnata tat-tieġ konna rilassati ħafna. Għalkemm kien il-maltemp u x-xita però għalina kienet ġurnata li mhux se ninsew. Waqt il-marda, kellek biża’ li stajt tmut? Iva bħal kulħadd kelli dik il-biża’ li seta’ jiġri xi ħaġa kerha. Bdejt ngħid wara dak ix-xogħol kollu tal-post u l-ħafna preparamenti li għamilna ma kienu se jiswew għalxejn. Waqt il-kimoterapija tlift xagħrek ukoll? Fil-fatt għandi ritratti fuq Facebook bla xagħar. Min jafni sew, jaf li jien dejjem inħawwad f’xagħri. Daqqa jkun blu, xi kultant roża jew aħdar u peress li xogħli hairdresser, xagħri kien ikun daqqa twil u daqqa qasir. Niftakar li lil Dr Refalo kont saqsejtu jekk hux se nitlef xagħri u xħin qalli li iva ddeċidejt li nqaxxru. Ħadtha b’mod tajjeb għax lil sħabi kont ngħidilhom li xi darba xtaqt inqaxxar xagħri u bis-saħħa t’hekk ġieni ċ-ċans. Niftakar li sħabi ta’ Depiro kienu ġew is-salon bħala sapport u eventwalment qaxxartu xagħri. Meta ħadtha l-aħbar tal-fejqan? Meta ġejt lura Malta, kienu jkellmuni t-tobba u jinfurmawni b’dak kollu li kien qed jiġri. Huma qaluli li l-ġisem kien qiegħed iwieġeb ħafna. Wara l-operazzjoni, il-professur qalli li t-tumur nixef u li neħħew kollox. Tista’ taħseb kemm kont ferħana wara dak kollu li għaddejt minnu. Xorta kelli nkompli ftit kimoterapija minħabba li riedu jkunu ċerti li telaq kollox. Issa ili sentejn li fiqt. Xorta għadu jkolli check-ups kull tliet xhur. Qabel it-tieġ kelli l-aħħar riżultati u mnalla mort għax ħadt aħbar tajba. Waqt il-marda ġieli kellek rabja lejn Alla jew staqsejt għaliex kellek tkun int? Iva kont ngħidha. Kont nistaqsi lili nnifsi: "Imma jien x’għamilt ħażin biex kien ħaqqni dan kollu?" Għall-ewwel sakemm tniżżilha tbati ħafna, iżda mbagħad kont għedt m’hemmx x’tagħmel u ridt naffaċċja dan kollu. Issa jien dejjem qgħadt attenta x’niekol u apparti check-ups regolari, kont għadni kemm nagħti d-demm. Fil-verità waqt il-marda staqsejt ħafna domandi għax tgħaddi minn mument verament iebes. Int temmen f’Alla? Kelli ħafna talb. L-ewwel ftit kelli ħafna rabja imma mbagħad għaddieli. Bdejt ngħid lili nnifsi: "Ejja mmexxu ħalli nfiqu!" Sakemm tawni r-riżultati kont nibża’ iżda t-talb qatt ma waqaf u għall-inqas it-tumur tneħħieli. Barra l-isport kif tarah il-karattru tiegħek? Jien bniedma allegra ħafna u ma nagħmel xejn bi kbir. Kif jgħid il-Malti jien tip ta’ persuna li mad-daqqa niżfen. Ċerti affarijiet ma jkollokx kontroll fuqhom. Anke t-tieġ tiegħi nzerta li kien il-maltemp imma ma qgħadtx ngħaġġibhom. Għedt flok joqogħdu barra, in-nies jintasbu ġewwa. Xorta ħadna pjaċir wara kollox. Taqbel miegħi li din l-esperjenza għamlitlek aktar karattru b’saħħtu? Iva nikkonferma. Issir bniedma li mbagħad ma tibqa’ tinkwieta għal xejn għax ċertu problemi huma biss ċuċata ħdejn marda sejra bħal dik. Fix-xogħol tiegħi nisma’ ħafna nisa jgergru għax mhux se jlaħħqu jagħmlu ċerti affarijiet u f’qalbi ngħid dawn huma ċuċati ħdejn affarijiet iktar serji. Hawn ħafna nies li qed ibatu u jiġri x’jiġri llum il-ġurnata ma tantx għadni nħabbel rasi. Nixtieqek tgħaddi messaġġ ta’ kuraġġ għax dawk il-persuni li għaddejjin minn xi tip ta’ problema bħalma għaddejt int. L-ewwel u qabel kollox l-isport jgħin f’kollox. Jekk ikollok il-familja proprja tiegħek u l-ħbieb, se jkollok sapport kbir. Meta mbagħad jinqalgħu dawn l-affarijiet, trid tibqa’ tiġġieled sal-aħħar. U ħaġa oħra tal-aħħar. Toqogħdux tgergru fuq iċ-ċuċati għax ħdejn mard serju, il-problemi żgħar mhuma xejn.