Imtella' Awwissu 10, 2021 Rapport: Gaetano Micallef L-impressjoni li għandhom ħafna nies dwar in-nuqqas ta' bram dan is-sajf hija korretta sa' ċertu punt għa għalkemm huwa veru li l-iktar speċi ta' brama komuni ma tantx dehret fl-ibħra lokali ġew innutati speċi oħrajn. tvm.com.mt staqsa lill-Professur Alan Deidun, espert fl-ambjent marittimu, dwar jekk dan is-sajf naqasx il-bram u jekk iva hemmx xi raġuni għal dan. Deidun, li jieħu ħsieb il-kampanja ta' informazzjoni Spot the Jellyfish, qalilna li l-fatt li s'issa ħafna nies qalu li ma tantx kien hawn bram hija korretta sa ċertu punt biss, għax, għal ħafna, meta jgħidu bram ikunu qegħdin jirreferu biss għall-brama r-roża li tniggeż (mauve stinger) billi din hija l-aktar speċi komuni. Deidun sostna li huwa veru li ma kienx hawn minn din l-ispeċi fl-ibħra tagħna f'dawn l-aħħar xahrejn madankollu kien hawn bram ta' speċi ieħor bħall-Mediterranean box jellyfish, ic-'cigar jellyfish' u issa anki l-qassata ('fried egg jellyfish'). Il-brama r-roża jista' jkun li tibda tidher f'pajjiżna fil-ġimgħat li ġejjin "In-nuqqas s'issa tal-brama r-roża tista' tkun attribwita għalnumru ta' fatturi fosthom ix-xitwa kiesħa u xotta li kellna, li wasslet biex din il-brama tirriproduċi aktar tard fis-sena mis-soltu. Jista jkun ukoll każ li l-bram deher f'partijiet oħra tal-Mediterran billi brama tiċċaqlaq mal-kurrenti u mhux tgħum kontrihom. Infatti, tul il-kosta ta' Franza u l-Italja din il-brama dehret f'qatat kbar xorta waħda u jista' jkun li terġa tidher fl-ibħra tagħna fil-ġimgħat li ġejjin". Il-Professur Deidun semma wkoll kif it-tibdil fil-klima kellu impatt sewwa wkoll fuq il-baħar u spjega kif il-baħar jaħdem qisu sponża tas-sħana billi jassorbi ħafna mis-sħana żejda li jkun hemm fl-atmosfera bir-riżultat hu li f'dawn l-aħħar ftit snin it-temperatura tal-baħar żdiedet u waslet biex anki taqbeż it-30 grad sal-aħħar tas-sajf. "L-impatt ta' dan kollu hu li f'postijiet fejn m'hemmx ċirkolazzjoni tajba tal-ilma, bħal ġewwa l-portijiet u f''yacht marinas', il-livell ta' ossiġnu fl-ilma jonqos sew billi ilma sħun iġorr anqas ossiġnu milli ilma kiesaħ u dan għandu impatt negattiv fuq il-kwalità ta' l-ilma u anki fuq popolazzjoni ta' ħut u annimali oħra". Minbarra hekk ħlejjaq li jgħixu mwaħħlin mal-qiegħ u m'għandhomx iċ-ċans li jiċċaqalqu minn posthom jispiċċaw imutu minħabba l-ilma dejjem jisħon aktar. Speċi invażivi qed jgħixu fil-baħar Mediterran għax dan m'għadux jiksaħ bħal qabel Fenomenu ieħor marbut mas-sħana eċċessiva li semma l-Professur Deidun huwa dak ta' l-ispeċi aljeni invażiva li qegħdin jidħlu aktar u aktar ma jgħaddi ż-żmien fil-Mediterran mat-tbaħħir u anki mill-Kanal tas-Suez. Huwa qalilna li dawn għandhom impatti ambjentali kbar billi jikkompetu mal-ispeċi tal-baħar indiġeni, jistgħu jkunu velenużi jew iniggżu u anki jaffettwaw b'mod ħażin is-sajd u t-turiżmu. Fost l-ispeċi li semmilna l-Professur Deidun hemm il-'lionfish', li qegħdin nistennewha Malta, dik li tissejjaħ qawsalla, speċi ta 'pufferfish', u l-granċ il-blu. "Dawn kollha speċi li ġejjin minn ibħra sħan oħrajn bħall-Oċejani Indjan u Paċifiku u anke l-Baħar l-Aħmar u li issa kapaċi jgħixu fil-Mediterran is-sena kollha billi dan il-baħar saħan sew u m'għadux jiksaħ bħal ma kien jiġri qabel", żied jgħidilna l-espert fl-ambjent marittimu.