"Inkwetanti"… mill-ħidma fit-toroq spiċċajt għand psikjatra b'eżawriment Minn Victor Vella "Spiċċajt dejjem irrid naħdem aktar. Bdejt b'ammont ta' xogħol u llum spiċċajt qed naħdem ħafna u ħafna aktar. Spiċċajt inbati minn ansjetà kbira". "Dħalt għal dan ix-xogħol biex naqla' xi ħaġa barranija. Minħabba l-pandemija naqsuli l-ġranet ta' xogħol u ddedikajt aktar ħin għax-xogħol ta' twassil ta' ikel. Inħossni ma nistax inlaħħaq aktar. Għajjejt. Bdew jeħlu ma' rasi tal-famailja. Spiċċajt eżawrit". "Il-ħlas fil-bidu rajtu attrajenti. Illum naqas. Għal ammont ta' xhur kelli naħdem ħafna u ħafna aktar. Sirt nervuż immens. Ħadt pariri mediċi u ordnawli nieqaf minn dan ix-xogħol, għax kien qed joħloqli ansjetà żejda. Il-parir tiegħi lix-xufiera li jaħdmu f'dan ix-xogħol hu biex iżommu kontroll tas-sitwazzjoni. Ma jiżbilanċjawx. Ma tistax taħdem bla ma tieqaf. Ma tistax tibqa' fil-mentalità li dejjem trid aktar. Jekk ma tiqafx int, ikun ġismek stess li jwaqqfek għax ma tiflaħx aktar. Jien spiċċajt nieħu kura għas-saħħa mentali". IT-TORĊA tkellmet ma' psikjatra dwar is-sitwazzjoni ta' dawn il-ħaddiema. Enfasizza li "fl-aħħar xhur iltqajt ma' diversi każi ta' ħaddiema li jaħdmu ma' pjattaformi għat-tqassim tal-ikel li ġew għal konsulta fuq problemi ta' saħħa mentali. Nemmen li bħala pajjiż għandna nitrattaw is-saħħa mentali ta' dawn il-ħaddiema. Dawn huma ħaddiem ali qed jaħdmu f'iżolament. Prattikament m'għandhom komunikazzjoni ma' ħadd. Meta tkun taħdem f'iżolament dan hu ta' detrimen għal dik li aħna insejħu l-identità professjonali. L-identita professjonali hi komposta minn diversi komponenti fosthom is-soċjalizazzjoni, għanijiet, l-impenn lejn ix-xogħol, u anke l-ambjent inġenerali fost oħrajn. Dawn il-ħaddiema fix-xogħol tagħhom dawn il-komponenti huma neqsin għax jaħdmu litteralment f'iżolament. Minħabba dan hemm riskju ħafna u ħafna akbar li jiżviluppaw stress marbut max-xogħol, ansjetà, eżawriment u anke dipressjoni. Dawn huma ħaddiema fraġli ħafna. Ikollhom jaħdmu ammont qawwija ta' sigħat biex jaqilgħu ċertu ammont. Dan imbagħad hu ta' pressjoni żejda fuqhom". L-istess psikjatra qalilna li "dawn il-ħaddiema mhux biss ikollhom pressjoni kbira ta' xogħol u ansjetà għax m'għandhom ebda garanzija fuq id-dħul tagħhom, iżda jridu jiffaċċjaw l-ilmenti minn konsumaturi bħal dewmien jew ikel li ma jkunx kif stennewh huma. L-istess psikjatra enfasizza li "nemmen li dawn il-ħaddiema għandhom ikunu protetti. Dan hu xogħol li qed jikber u aktar ħaddiema qed jidħlu fih. Ma nistgħux nibqgħu inqisu dawn il-ħaddiema bħala li qegħdin għal rashom, bla leave imħallas, bla sick leave u bla kundizzjonijiet oħra. Jekk jitkeċċew minn fuq il-pjattaforma xi drittijiet għandhom dawn il-ħaddiema? Jidher li m'hemm xejn x'jipproteġihom għal dan. Nemmen li wasal iż-żmien li dawn il-ħaddiema jibdew jitqiesu li huma impjegati ukoll bid-drittijiet kollha tal-ħaddiema l-oħra". Jikkummenta l-Kummissarju għas-Saħħa Mentali Il-Kummissarju għas-Saħħa Mentali, John Cachia meta mitlub jikkummenta minn dan is-sit qal li "s-sitwazzjoni tal-COVID ħolqot bidliet f'diversi affarijiet fosthom fl-impjiegi u fil-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' diversi setturi. Il-fatt li ħafna nies baqgħu jaħdmu mid-dar u anke hemm min jippreferi jixtri ikliet lesti minflok joħroġ, wasslu biex inħolqot niċċa ġdida ta' xogħol. Il-pjattaformi diġitali li żviluppaw fl-aħħar xhur f'pajjiżna offrew ukoll servizzi u support lil ħafna nies li jgħixu waħedhom kif ukoll dawk morda jew fi kwarantina billi wasslulhom ikel, xirjiet u bosta neċessitajiet oħra. Offrew affarijiet bażiċi għall-ħajja ta' kuljum fi żminijiet li pajjiżna għadda u għadu għaddej minnhom. Waqt li hu tajjeb li wieħed jimxi maż-żminijiet ir-regoli u l-liġijiet li jirregolaw l-impjiegi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol iridu jitħarsu." Tennali "burn-out hi sitwazzjoni li spiss tidher f'relazzjoni ma' postijiet tax-xogħol. Persuna li tgħaddi minn burn-out tista' tesperjenza apatija lejn il-post tax-xogħol, għejja u nuqqas ta' produttività. Burn-out jista' jwassal lil persuna biex tiżviluppa kundizzjonijiet mediċi relatati mas-saħħa fiżika jew mentali. Għaldaqstant sitwazzjoni ta' burn-out għandha titqies importanti u għandu jsir dak kollu possibbli biex ttitieħed azzjoni f'waqtha." Enfasizza li "studju li sar fl-Awstralja wera li ħaddiema li jqassmu l-ikel matul l-2020 kienu fost l-aktar ħaddiema li ffaċċjaw diffikultajiet. Dan minħabba li mhux dejjem jirċievu ħlas ġust għas-servizz tagħhom, l-ingaġġ ta' uħud mhux regolat u għalhekk seta' jitqies li hu xogħol prekarju. Ħafna jaħdmu ħinijiet twal, jiffaċċjaw diffikultajiet fis-sewqan kif ukoll ma jonqosx xi argument ma' xi klijent fost oħrajn. Ħafna huma ukoll beżgħana minħabba l-pandemija li waqt li bosta qed jibqgħu id-dar huma qed ikollhom joħorġu u jispiċċaw jiġru mal-erba' t'irjieħ tal-pajjiż b'riskju dirett għalihom." Sostna li "fil-pajjiż jeżistu diversi liġijiet li jirregolaw tipi differenti ta' xogħol, ħinijiet tax-xogħol u kundizzjonijiet tax-xogħol. Dawn il-liġijiet qegħdin hemm għall-ħarsien tal-persuni u għaldaqstant il-fatt li ħaddiema iħossuhom 'burn-out' ifisser li qed jiffaċċjaw sitwazzjonijiet li qed ikollhom piż fuqhom u fuq is-saħħa mentali tagħhom. Bħala Kummissarju nara dan bħala fatt inkwetanti għax dan ifisser li numru ta' persuni jista' jkun li qed jaħdmu taħt kundizzjonijiet jew sitwazzjonijiet negattivi." Dr John Cachia qal li "l-Malti jgħid li x-xogħol hu salmura tal-ġisem u għalhekk li wieħed ikollu xogħol dinjitiż hu importanti. Ix-xogħol iwassal għal indipendenza finanzjarja u jagħti l-opportunità li l-bniedem joffri l-ħiliet tiegħu b'risq l-oħrajn, li jħossu utli fis-soċjetà u li jiltaqa' u jintegra mal-oħrajn. Ix-xogħol huwa kontributur ewlieni għal benesseri u saħħa mentali aħjar. Fl-istess waqt jinħtieġ li l-kundizzjonijiet ta' impjieg jirrispettaw dejjem u f'kull ħin id-drittijiet tal-ħaddiema u ta'min iħaddem. Tinħtieġ attenzjoni kontinwa li x-xogħol ma jsirx sors ta' stress u ansjeta' li jwasslu għal problemi serji ta' saħħa mentali. Irid jinħloq bilanċ bejn il-ħtiġijiet ta' min iħaddem u ta' min jaħdem dwar kif hu organizzat ix-xogħol, b'arranġamenti ta' flessibilità, ħlas ġust, rispett lejn il-mistrieħ u rosters aktar umani." Kompla jgħid li "s-soluzzjonijiet iridu jiġu kemm minn min iħaddem, mill-ħaddiema u mill-klijenti ta' dawn is-servizzi. Bħala Kummissarju tas-Saħħa Mentali nappella lil min iħaddem jew hu responsabbli li jara li l-impjieg ikun dejjem ġust u dinjituż. Nappella li l-ħlas u l-kundizzjonjiet ikunu skond kif mitlub mill-liġi. Nappella lill-ħaddiema biex jevalwaw il-ħtiġijiet personali tagħhom u jitkellmu ma' min iħaddimhom dwar metodi u prattiċi li jistgħu itejbu l-esperjenza tax-xogħol. Nappella lill-ħaddiema biex ifittxu is-sostenn u s-support ta' ħaddiema sħabhom, ta' ħbiebhom u ta' qrabathom. Għajnuniet oħra jinkludu ħin għal rilassament u passatempi, eżerċizzju, irqad tajjeb u forom diversi ta' meditazzjoni u spiritwalità. Nappella lil min jagħmel użu minn dawn is-servizzi biex jittratta lil dawn il-ħaddiema ħafna minnhom barranin jew żgħażagħ b'rispett u dinjità. Importanti li wieħed jirringrazzja lil min ġablu l-ikel jew wassallu servizz essenzjali ġewwa daru."