Il-ġimgħa li għaddiet il-Ministru Michael Farrugia indirizza konferenza f'Malta b'rabta mal-liġijiet tal-familja u l-protezzjoni tat-tfal minn pajjiż għall-ieħor. Tema ewlenija diskussa f'din il-konferenza kienet il-ħtif internazzjonali tat-tfal mill-ġenituri tagħhom. Forsi jkun hemm min jistaqsi: kif inhu possibbli li ġenitur jisraq lil uliedu? Madankollu, huma komuni l-każijiet ta' tfal li jittieħdu barra mill-pajjiż minn ġenitur wieħed mingħajr il-kunsens tat-tieni ġenitur. Dawn huma meqjusa wkoll bħala każijiet ta' ħtif. Kemm ikollna minn dawn il-każijiet ta' ħtif kull sena? X'azzjoni jieħdu l-awtoritajiet Maltin, u b'liema mod jikkoperaw ma' dawk barranin? Kif jistgħu jiġu affettwati t-tfal maħtufa? Il-Kummissarju għat-Tfal, PAULINE MICELI, u d-Direttur tad-Dipartiment tal-Ħarsien Soċjali, CARMEN BUTTIGIEG, jitkellmu mal-KullĦadd dwar din il-pjaga internazzjonali. 57 każ ta' ħtif tat-tfal mill-ġenituri f'ħames snin Il-Kummissarju għat-Tfal, Pauline Miceli, tispjegalna li bejn l-2010 u l-2015 f'Malta kien hemm 57 każ ta' tfal li jkunu ilhom jgħixu f'pajjiżna jew f'pajjiż ieħor u li, b'inizjattiva ta' ġenitur mingħajr il-kunsens u spiss minn wara dahar il-ġenitur l-ieħor, ittieħdu lejn Malta jew xi pajjiż ieħor. "Jidher li dawn il-każijiet huma inqas frekwenti f'Malta milli huma ġeneralment f'pajjiżi oħra," tisħaq Miceli. "Madankollu, ebda statistika ma tista' tfisser it-tbatija li jgħaddu minnha tfal li jisfaw vittmi ta' dan l-aġir irresponsabbli tal-ġenituri." Issostni li punt ewlieni hu li dan isir mhux biss mingħajr il-kunsens tal-ġenitur l-ieħor iżda spiss ukoll mingħajr il-kunsens tat-tfal stess. Għalkemm, skont il-liġi, it-tfal mhumiex maturi biżżejjed biex jiddeċiedu waħedhom għall-ġid tagħhom u għalhekk għandhom bżonn l-awtorità tal-ġenituri biex jieħdu d-deċiżjonijiet, madankollu t-tfal xorta waħda għandhom id-dritt li jesprimu ruħhom u jinstemgħu minn kull awtorità li tieħu deċiżjonijiet għalihom. Miceli tispjega li huwa proprju dan id-dritt li jkun qed jiġi mittiefes meta tfal jinħatfu minn ġenitur lejn pajjiż ieħor. Tfal imċaħħda mid-dritt fundamentali għal identità Il-Kummissarju tisħaq li, b'dan l-att ta' ħtif, it-tfal ikunu tqaċċtu mill-għeruq soċjali u kulturali li jkunu rabbew matul is-snin li jkunu għexu f'pajjiż. B'mod iktar konkret, it-tfal jitilfu dak il-kuntatt dirett u ta' kuljum mal-familja, il-ħbieb, l-iskola, d-dar u l-lokalità tagħhom. "Billi r-rabta tat-tfal ma' dawn l-elementi hija waħda intima, it-tfal ikun iċċaħħdilhom id-dritt fundamentali għal identità, li jinkludi d-dritt li jkunu jafu u jittrabbew mill-ġenituri tagħhom," tfisser Miceli. Apparti minn hekk, fuq livell psikoloġiku, il-mod goff kif spiss issir din is-separazzjoni, fejn it-tfal ma jkunux ġew ippreparati għaliha, ikabbar it-tbatija tat-tfal. "It-tfal mhux biss iħossu sens qawwi ta' nostalġija għall-għeruq tagħhom, iżda jħossuhom ukoll mitlufin fil-kuntest soċjali u kulturali ġdid li jkunu tpoġġew fih, li fih ikollhom ftit li xejn għeruq u li jaf ikun differenti ħafna mill-kuntest li kibru fih." Fl-aħħar nett, it-tfal ibatu b'riżultat tal-konflitti li jkun hemm bejn il-ġenitur qabel u speċjalment wara l-ħtif, f'liema konflitti t-tfal ġieli jintużaw bħala arma biex jiġi attakkat il-ġenitur l-ieħor. L-iktar każijiet diffiċli huma ta' pajjiżi mhux firmatarji tal-Konvenzjoni AJA Mistoqsija dwar id-diffikultajiet biex it-tfal maħtufa jiġu rkuprati, Miceli tgħid li l-ikbar ċans li tfal maħtufa minn jew lejn Malta jirritornaw pajjiżhom hu meta l-pajjiż l-ieħor ikun Stat Membru tal-Unjoni Ewropea. Dan għax f'dawn il-każijiet jiskatta l-mekkaniżmu legali tal-hekk imsejjaħ Regolament Brussels II, li l-pajjiżi kollha tal-UE huma marbuta bih. Iżżid li meta l-pajjiż l-ieħor ma jkunx parti mill-UE, wieħed jittama li jkun fost l-94 pajjiż li bħal Malta ffirma l-Konvenzjoni tal-AJA tal-1980 dwar l-Aspetti Ċivili tal-Ħtif Internazzjonali tat-Tfal. Tispjega li permezz ta' din il-konvenzjoni, numru ta' każijiet ta' ħtif internazzjonali ta' tfal jiġu solvuti fuq livell amministrattiv bejn l-awtoritajiet ċentrali tal-pajjiżi mingħajr ma l-każ jispiċċa l-qorti. Iżda meta jkollha tintervieni l-qorti ta' pajjiż, din tista' ġġiegħel lill-ġenitur li jkun ħataf lit-tfal iħalli lil uliedu jirritornaw lejn pajjiżhom, irrispettivament minn jekk għandhomx kustodja legali tat-tfal minn qorti ta' pajjiż ieħor. Il-proċess legali bejn qrati ta' pajjiżi li jkunu ffirmaw il-Konvenzjoni jeħfief anke grazzi għan-Netwerk Internazzjonali tal-AJA tal-Imħallfin u l-Kommunikazzjoni Ġudizzjarja Diretta. "Dan ifisser, fost affarijiet oħra, li x-xewqat u l-ħsibijiet tat-tfal jingħataw importanza fid-deċiżjoni finali u li jsir kollox biex jinstab qbil bejn il-ġenituri" Mill-banda l-oħra, ikun diffiċli li każ ta' ħtif internazzjonali ta' tfal jiġi solvut meta l-pajjiż li t-tfal ikunu nħatfu minnu jew lejh ma jkunx firmatarju tal-Konvenzjoni. F'dawn il-każijiet, ġenitur irid waħdu jiftaħ proċeduri fil-pajjiżi fejn it-tfal ikunu qed jinżammu, liema proċeduri jiswew ħafna flus u spiss jeħlu anke fil-proċess ta' rintraċċar tat-tfal. "Anke meta dawn il-proċeduri jitlestew u tinħareġ ordni ta' ritorn tat-tfal, tant ikun għadda żmien mill-ħtif li t-tfal ikunu laħqu integraw ruħhom fil-pajjiż li jkunu nħatfu lejh," issostni Miceli. Il-Kummissarju tesprimi t-tama li n-numru ta' pajjiżi li jiffirmaw il-Konvenzjoni tal-AJA jiżdied. "Għal dan il-għan, ikun tajjeb li Malta u l-Unjoni Ewropea jkomplu jeżerċitaw pressjoni diplomatika fuq dawn il-pajjiżi sabiex jissieħbu mill-iktar fis f'dan in-netwerk ta' koperazzjoni għall-ġid tat-tfal. Finalment, il-Kummissarju ssostni li, fid-dawl tat-trawma u l-abbuż li jsofru t-tfal meta jisfaw vittmi ta' ħtif internazzjonali, jinħass il-bżonn ta' deterrent iktar qawwi fil-liġi ta' Malta kontra dan il-ħtif. "Dan id-deterrent jista' jinħoloq jekk il-ħtif ta' tfal minn ġenitur jitqies bħala reat kriminali u mhux iktar sempliċiment bħala kwistjoni ċivili bejn il-ġenituri." Tistqarr li l-Uffiċċju tal-Kummissarju għat-Tfal jinsab f'taħditiet mal-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali f'dan is-sens. Spiss dawn ikunu każijiet ta' separazzjoni bejn il-ġenituri Mistoqsija b'liema mod id-Dipartiment għall-Ħarsien Soċjali jkun involut f'każijiet ta' ħtif internazzjonali tat-tfal, id-Direttur Carmen Buttigieg tispjega li dan id-Dipartiment iservi bħala l-awtorità ċentrali f'numru ta' konvenzjonijiet internazzjonali mfassla sabiex jipproteġu l-minuri. "Għalhekk il-każ jieħu dimensjoni internazzjonali u hekk jiġi msejjaħ cross-border case." Tfisser li l-konvenzjonijiet internazzjonali illi fihom id-Dipartiment huwa appuntat bħala awtorità ċentrali huma dawk tal-AJA ta' l-1980 dwar l-Aspetti Ċivili fuq il-Ħtif Internazzjonali tat-Tfal, il-Konvenzjoni tal-1993 fuq l-Addozzjoni Internazzjonali, tal-1996 fuq l-Protezzjoni Internazzjonali tat-Tfal, u tal-2007 dwar l-Irkupru Internazzjonali tal-Manteniment. Fil-każ tal-Konvenzjoni tal-1980 dwar l-Aspetti Ċivili fuq il-Ħtif Internazzjonali tat-Tfal, id-Dipartiment għandu r-rwol li jassisti lill-ġenituri li ġeneralment ikunu fil-proċess ta' separazzjoni, li jwassal biex wieħed minnhom ikun irid jitlaq mill-pajjiż. "F'każijiet bħal dawn ta' spiss ikun hemm tilwima bejn il-ġenituri fuq liema liġi hija applikabbli u fejn għandhom jitrabbew il-minuri." Jintuża kull mezz possibbli għal koperazzjoni ma' pajjiżi barranin Mistoqsija kemm id-Dipartiment ikollux każijiet ta' dan it-tip kull sena, Buttigieg twieġeb li normalment ikollhom bejn tlieta u sitt każijiet għaddejjin simultanjament. Dwar il-mod li bih jikkoperaw ma' awtoritajiet minn pajjiżi oħra, Buttigieg tisħaq li d-Dipartiment juża kull mezz possibbli, li jinkludu emails, ittri u telefonati, sabiex jiġu ffaċilitati l-proċessi amministrattivi. Barra minn hekk, isiru wkoll taħditiet bilaterali bejn l-awtoritajiet ċentrali skont il-bżonn. Mistoqsija dwar l-ikbar ostakli f'din il-ħidma, Buttigieg tispjega kif ħafna drabi tidħol il-pika u n-nuqqas ta' qbil bejn il-ġenituri li, sfortunatament, iwassalhom biex ma jarawx id-dritt tal-minuri li jkollhom relazzjoni tajba maż-żewġ ġenituri.