Kien il-Ministru responsabbli mill-implimentazzjoni tal-IVF f’Malta. Mela għaliex issa kontra? U għaliex issa tkellem? U fejn marret daqstant ħażin ir-relazzjoni bejn Godfrey Farrugia u Joseph Muscat? It-tabib u d-deputat tal-PD u eks Ministru Laburista intervistat mill-gazzetta ILLUM Nhar il-Ħadd, 22 ta' April eluf ta’ Maltin ingħaqdu flimkien u ħonqu t-toroq tal-kapitali b’appell lejn il-Gvern sabiex jerġa’ jikkunsidra l-emendi tiegħu fil-liġi ġdida tal-IVF. Dan l-episodju  kien wirja ċara li din il-kwistjoni li titratta bażi ta’ etika u moralità kkonsolidat ruħha bħala kwistjoni taħraq fid-diskors politiku ta’ din il-gżira. Fost l-eluf ta’ nies li huma voċiferi kontra dawn l-emendi hemm il-Membru Parlamentari tal-PD Godfrey Farrugia, tabib tal-familja, eks sindku indipendenti, eks membru tal-Partit Laburista, eks Ministru tas-Saħħa u eks whip tal-Partit Laburista. L-istess bniedem li bħala Ministru tas-Saħħa taħt Gvern Laburista kien inkarigat sabiex jimplimenta mill-A sa Ż il-proċess tal-IVF f’Malta. Minkejja dan, sitt snin wara issa fuq in-naħa l-oħra tal-kamra u b’idea differenti dwar il-Gvern ta’ Muscat, Farrugia jinsisti mal-gazzetta ILLUM li, “il-liġi li qed jagħmel il-Prim Ministru hija fażulla. Fażulla għax ma tħarisx id-dritt tal-ħajja bl-iffriżar u lanqas l-ekwita meta tagħżel bejn l-embrijuni. Jien qed nitkellem għal min m’għandux vuċi, jien bdejt ħajti bħala embrijun, kull meta daħlet pazjenta tqila ġol-klinika tiegħi, l-ommijiet dejjem staqsewni ‘kif inhi tarbija?’ U jien bħala tabib ma kontx inkun qed neżamina pazjent wieħed, iżda tnejn.” Fost l-oħrajn, l-emendi proposti se jkunu qegħdin joffru s-servizz ta’ IVF lil kull forma ta’ koppja, jestendu l-iffriżar tal-embrijuni u d-donazzjonijiet tal-isperma u tal-bajd se jsiru legali. Fuq din l-affari Farrugia kien pront sabiex jisħaq li hu dejjem kien favur id-drittijiet ċivili u jemmen fid-drittijiet ċivili ‘lajċi’ dwar l-ugwaljanza imma “meta niġu għad-dritt fundamentali tal-ħajja, dan jiġi qabel kull dritt ieħor. bis-sistema preżenti tal-iffriżar tal-bajd u sperma dawn id-drittijiet ċivili jistgħu xorta jiġu segwiti. Id-drittijiet ċivili hekk kif proposti jistgħu jibqgħu u ħadd m’għandu jċaħħad xi dritt lil xi ħadd ieħor,” saħaq Farrugia. Staqsejt lill-membru parlamentari jekk iħossx li bl-oppożizzjoni tiegħu għal din il-liġi hux qiegħed jostakola d-dritt li familji jkollhom it-tfal. Farrugia rrisponda, “jien ħdimt fosthom, nifhimhom u għandi kompassjoni mal-koppji infertili, però dawn diġà għandhom iċ-ċans bis-sistema preżenti jkollhom wild. Issa bis-sistema li qed jipproponi l-Gvern, se nipperikolaw d-dritt tal-ħajja tat-trabi mhux imwielda. U dan għaliex? Biex tiżdied l-indiċi tar-rata ta’ suċċess tal-proċess tal-IVF. Jekk aħna vera stat li nixtiequ niddistingwu l-pajjiż tagħna minn oħrajn fejn tidħol id-dinjità tal-bniedem, dan hu l-mument tal-verità,” tenna Farrugia. Mhux diġà teżisti l-possibbiltà ta’ ffriżar ta’ embrijuni? Fil-liġi preżenti li dwar l-IVF diġà teżisti l-possibbiltà ta’ ffriżar tal-embrijuni però, din hi limitata għal dawk l-okkażjonijiet ta’ emerġenza fejn l-impjantazzjoni tal-embrijun ma tkunx tista' ssir minħabba xi problema li tinqala' fis-saħħa tal-omm fil-perjodu bejn dak il-ħin li l-bajda ttieħdet, tiġi ffertilizzata u jitqiegħed l-embrijun fil-ġuf. Huwa f’każijiet eċċezzjonali biss l-embrijun jiġi ffriżati u dan sakemm l-omm tirkupra. Farrugia spjega li “fil-liġi preżenti l-iffriżar qiegħed hemmhekk biex jipproteġi lill-embrijun” u għal meta jinqalgħu każijiet bħala dawn biss. Bil-proposta tal-emenda fil-liġi ser nagħmlu l-proċedura b’regola. “Xjentifikament il-punt tat-tluq, huwa li l-embrijuni huma ġenetikament uniċi, bioliġakment umani, iżda barra minn hekk għandhom direzzjoni kemikali, biex jiżviluppaw u jikbru tul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħna, sat-tmiem tal-ħajja. Fihom hemm ‘blueprint’ kimika ta’ kif bniedem uman se jgħix u jikber tul ħajtu, allura jien meta nħares lejn id-dritt tal-ħajja, inħares lejn dritt universali, u l-qofol joħroġ mid-dinjità tal-bniedem stess.” Farrugia kompla jgħid li “biex tirrikonoxxi drittijiet ċivili trid bilfors tirrikonoxxi id-drittijiet tal-ħajja. Għax għidli inti jekk fl-ewwel ċiklu se jiġu ffertilizzati tliet embrijuni biex jiġu ffertilizzati u fit-tieni ċiklu se jkun hemm ħamsa u jintgħażlu tnejn, jien min jien biex nagħżel li dawn it-tnejn jiġu impjantati u jitwieldu u nħalli lil ħuhom jew oħthom jiġu ffriżati, meta l-proċess ma jiggarantix li żgur jgħixu?” staqsa t-tabib. Id-deputat kompla jgħid li “jekk jiena nqis ruħi ambjentalista kif jista’ jkun ma nkunx favur il-ħajja b’mod assolut? Favur il-ħajja trid tkun b’mod assolut, għax kompromessi ma jeżistux f’dan ir-rigward. Jien favur il-proċess tal-IVF,” insista Farrugia, “kont jien stess li implimentajtu bħala Ministru tas-Saħħa. Però jien favur is-sigurtà tal-ħajja u l-proċess komprensiv li hu wkoll favur id-drittijiet għal min m’għandux vuċi.” L-iffirżar tal-embrijuni. . . se jwassal għad-dħul tal-abort f’Malta? Is-sena l-oħra, f’intervista oħra ma’ ġurnal lokali Farrugia kien stqarr li ladarba l-iffriżar tal-embrijuni jkun permess dan kien se jwassal għad-dħul tal-abort f’Malta. Fid-dawl ta’ dan il-ħsieb staqsejt lill-Farrugia jekk għadux tal-istess fehma Hu kien pront jgħid “dik hi r-roadmap ta’ Joseph Muscat. Fl-2016 meta jien kont fis-sodda tal-mewt niġġieled mal-marda tal-kanċer, kont ktibtlu ittra daqsiex dwar l-iżball li se jagħmel meta ħareġ jitkellem pubblikament favur l-iffriżar tal-embrijuni. Ma kien tkellem ma’ ħadd; qabad u għamel fattih, minkejja li hu jaf li kulħadd kontra, anke l-maġġoranza tal-poplu kontra,” saħaq Farrugia. It-tabib kompla jsostni li ”jien kontra kull forma ta’ abbuż fuq in-nisa, l-abbuż u d-dominanza minn ċertu rġiel fuq il-mara, bħala tabib esperjenzajtha f’din il-kamra u qsamt id-dulur ma’ ħafna u ħafna nisa hawnhekk.” F’kelma waħda jien favur id-drittijiet u l-emanċipazzjoni tal-mara. “Joseph Muscat mhux qiegħed ikun sinċier,” kompla jakkuża Farrugia, ”għax hu jaf fiċ-ċert li xħin jidħol l-iffriżar tal-embriju pass pass se jidħol l-abort  b’mod legali minn drittijiet imposti mill-Qorti tal-Ewropa. Il-liġi ser tidħol f’Malta mill-ventilatur.” Il-grupp parlamentari Laburista fl-aħħar ġimgħat wera l-appoġġ tiegħu għal-liġi li qed iressaq il-Gvern Laburista b’mod assolut anke jekk kien hemm vuċijiet mill-istess partit li esprimew ir-riservi tagħhom fosthom, l-eks Ministru tal-Affarijiet Barranin, George Vella u l-eks Deputata Laburista Deborah Schembri. Skont Farrugia din hija kwistjoni etika, ta’ dritt tal-ħajja u għalhekk skontu l-Gvern ma jistax japplika ‘l-whip’ fuqha, “b’hekk qed iġiegħel lil xi membri jivvotaw kontra l-kuxjenza tiegħu,” jallega Farrugia, “meta fil-passat din ma kinitx prassi.” L-eks Ministru Laburista, kompla jgħid “jien dejjem tkellimt fuq il-prinċipji xjentifiċi tal-ħajja u d-drittijiet fundamentali għax il-politika u r-reliġjon ma tidħolx fiha, jien qed nitkellem bħala leġislatur u policy maker. Din mhix kwistjoni ta’ aħmar, blu jew oranġjo. Meta niġu għall-iffriżar, se jkollna problemi kbar fl-adozzjoni tal-embrijuni għax min hu dak il-bniedem dan, li se jgħaddi mill-proċess ta’ IVF hu x’inhu l-ġeneru tiegħu u ma jkunx jixtieq li tintuża ż-żerriegħa tiegħu jew tagħha biex iħossu aktar parti mill-embrijun?” Farrugia qal li skontu “kieku l-Gvern ried veru jgħin lill-koppji u lill-familji kien jara li jagħti l-mediċina b’xejn lill-koppji tal-IVF, attwalment din tiswa bejn €2,000 u €3,000 għal kull ċiklu. Il-kollas s tar-relazzjoni Muscat-Farrugia Fit-13 ta’ Mejju tas-sena l-oħra propju hekk kif il-Maltin kienu qegħdin jagħtu ż-żejt lill-magna elettorali li bdiet qabel il-waqt, Godfrey Farrugia, il-whip tal-Partit Laburista ħasad lil bosta hekk kif tefa’ r-reżenja tiegħu mill-Partit Laburista u fl-aħħar elezzjoni kien kandidat mal-Partit Demokratiku. Mossa politika li finalment reġgħet daħlitu fil-Parlament. Staqsejt lil Farrugia x’kien il-punt deċiżiv li wassal għar-reżenja tiegħu mill-PL. Hu qal li “l-ewwel żvolta kienet meta jien ma aċċettajtx li nibqa' Membru fl-Eżekuttiv. F’dak il-mument irrealizzajt li l-kontabbiltà mhux se tiġi mħarsa fis-settur tas-saħħa u għalhekk jien bgħatt l-ittra tar-reżenja tiegħi mill-eżekuttiv tal-gvern. Għalhekk ukoll meta ħriġt mill-Girgenti (f’laqgħa tal-kabinett) bdejt ngħid lill-ġurnalisti li rridu nħarsu lejn id-dinjità tal-pazjent, u dan għax kont naf li jekk ma titħarisx il-kontabbiltà fis-sistema tas-saħħa tkun id-dinjità tal-persuna li tmur minn taħt.” Apparti minn hekk Farrugia kompla jsostni li “jiena dejjem kont leali, imma mhux leali biss lejn il-partit iżda lejn pajjiżi wkoll għax dan jiġi qabel kull lealtà oħra. Jien ħriġt għall-politika biex inservi, biex nagħti lili nnifsi għal ħajja pubblika. Ħafna huma dawk li jgħidulek il-politika ċċapsek. Jien bqajt ferm bogħod minn hekk. Fl-2013 jien ħriġt mal-għajta Malta tagħna lkoll għax emmint fiha, jien stajt qgħadt komdu hawn naħdem bħala tabib. Ħriġt mal-għajta ta’ Muscat għax ridt inneħħi s-susa u tnawwir li kien hemm fil-PN però wkoll biex nibnu fuq it-tajjeb u neliminaw il-ħażin, biex it-tajjeb ngħidlu tajjeb u l-ħażin ma npinġuhx tajjeb. Huwa propju hawn fejn il-Gvern ta’ Muscat mar ħażin,” saħaq Farrugia. Farrugia kompla jgħid kif “qabel ir-rivelazzjonijiet tal-Panama Papers meta kien ikun hemm l-iċken skorrettezza, Muscat dejjem aġixxa minnufih u f’ċertu każijiet kien hemm anke riżenji.” Minkejja dan skontu “wara l-Panama Papers li kienu żvelati minn ġurnalisti internazzjonali, it-tmexxija nbidlet u l-affarijiet ma baqgħux sejrin fl-istess direzzjoni.”