Familji bi dħul medju f'pajjiżi Ewropej ta' spiss jitkellmu dwar id-diffikultajiet li jiffaċċjaw biex ilaħħqu mal-ispejjeż biex jibagħtu lil uliedhom fiċ-ċentri għall-ħarsien tat-tfal. Fid-Daily Mail fl-aħħar jiem familja rrakkontat kif ma tistax tgħix fuq £50,000 fis-sena. Dan biex iħallsu l-ispejjeż ta' żewġ ulied fiċ-childcare biex huma jkunu jistgħu jmorru jaħdmu. Alex u Michelle rrakkuntaw kif, minkejja li għandhom dħul meqjus bħala mhux ħażin, il-ħlasijiet tas-self fuq id-dar flimkien maċ-childcare ma jagħmluhiex faċli biex ilaħħqu mal-ħajja. Madwar l-Ewropa stejjer bħal dawn issib bil-bosta. Iżda f'pajjiżna r-realtà hija differenti. Minn meta l-Gvern nieda s-servizz taċ-childcare b'xejn investa fih €13-il miljun u minnu jibbenefikaw madwar 5,000 tifel u tifla kull sena. Iċ-Chairman ta' Jobs Plus, Clyde Caruana, fakkar kif Malta hija l-uniku pajjiż fl-Ewropa li joffri childcare b'xejn lil min jaħdem jew jistudja. "Familja għal kull wild tagħmel bħala medja użu ta' 100 siegħa childcare fix-xahar. Dan ifisser li din il-familja tiffranka mat-€3,600 fis-sena għal kull wild. Dan ifisser li familja, għal kull wild, tiffranka b'aktar minn €10,000 fuq tliet snin u fl-istess waqt l-omm tkun tista' toħroġ taħdem u żżid id-dħul għall-familja," fisser Caruana. Christopher Deguara, li jmexxi ċ-ċentru tal-ħarsien tat-tfal bl-isem All C'ees Childcare, ikkonferma d-differenza li għamlet l-iskema tal-Gvern. Mal-KullĦadd spjega kif "definittivament kien hemm differenza kbira fir-rispons meta ġiet introdotta s-sistema ta' free child care". "Qabel bdiet l-iskema kont nara li kien ikolli iktar nies bi dħul medju jew għoli, jew ċertu kwalifiki. Jien ma kontx qed nistaqsi kemm għandek dħul, imma llum ninnota nies ġejjin mill-istrati differenti tas-soċjetà. Jekk qabel kelli ġenituri bħal accountants jew nurses li għalihom kienet tkun vijabbli li jħallsu; illum għandi iktar nies u b'impjiegi oħra, fosthom dawk domestiċi," qal Deguara li f'kumment wara ieħor tkellem dwar il-bidla kbira li saret f'pajjiżna. "Għalkemm aħna ftaħna qabel bdiet is-sistema taċ-childcare b'xejn, wara s-sistema tal-free child care kabbarna l-premises tagħna. Kabbarna u ħaddimna iktar nies. Biex inkun sinċier, dan anke minħabba l-kriterji u r-regoli iktar ċari ta' kemm trid carers mat-tfal u affarijiet bħal dawn. Fil-bidu konna sitt ħaddiema u llum qegħdin madwar ħmistax," kompla jispjega Deguara. Minbarra li ċ-ċentru huwa lok mill-iktar importanti għall-ġenituri li jkunu jridu jsibu post fejn iħallu 'l uliedom waqt il-ħin ix-xogħol, il-post joffri wkoll esperjenza eduktattiva mill-aqwa. "Noffru esperjenza edukattiva. Bla dubju bin-numru ta' attivitajiet u programmi li noffru. Il-carers iridu jimxu ma' dak il-kurrikulu. Nara differenza bejn dawk it-tfal li jkunu bdew ta' età żgħira, għax aħna noffru minn età ta' tliet xhur, u dawk li jibdew iktar tard. Il-leadership skills tagħhom juruna differenza kbira. Naraw kif f'ċerti affarijiet iż-żgħar jispiċċaw imexxu lill-kbar," kompla jgħid sid taċ-ċentru għall-ħarsien tat-tfal. Mitlub jikkummenta dwar l-uniku aspett kontroversjali ta' kif taħdem is-sistema, dik meta t-tfal ifallu ħafna u xi ġenituri jintalbu jħallsu xi ħlasijiet, Deguara qal li dawn huma żgħar fejn l-ispiża l-kbira tas-servizz offrut. Iżda żied iktar minn hekk. "Din hija suġġettiva ħafna. Trid mill-aspett egoistiku tas-soċjetà li qed ngħixu fiha. Is-sistema hija ġusta imma hemm l-element li kulħadd irid jiġbed lejh. Wieħed irid ikun responsabbli ta' għemilu u ma nispeċifikahiex għaċ-child care biss. Jekk kulħadd ikun responsabbli ta' għemilu, iva, is-sistema hija ġusta. Ma tistax iġġib ruħek daqslikieku mort f'ristorant u, għax mhux se tħallas int, tordna minn kollox anke jekk ma tiklux," qal Deguara.