L-importanza tal-volontarji f'kull qasam u f'kull settur hija bla limitu. Jekk tanalizza diversi setturi, tara li dawn irnexxielhom jibqgħu għaddejjin minn seklu għall-ieħor, apparti bil-ħidma ta' awtoritajiet u ta' entitajiet uffiċjali, imma wkoll permezz ta' ħidma volontarja minn persuni li għandhom interess f'dak is-settur partikolari. Insibu volontarji li jaħdmu fis-settur soċjali u umanitarju; saħħa u diżabilità, edukazzjoni, żgħażagħ u sport, ambjent, ħarsien tal-annimali, lista ma tispiċċa qatt. Anki fis-setturi tal-arti u l-kultura. Hemm diversi eżempji ħajjin ta' kull tip u għamla. Jekk biss biss inħarsu lejn ix-xogħol tal-idejn, naraw fost oħrajn li l-bizzilla tradizzjonali Maltija, tant imfittxija kemm mill-Maltin kif ukoll mill-barranin li jżuruna, baqgħet ħajja billi t-teknika tagħha għaddiet minn ġenerazzjoni għall-oħra, min-nanna, għat-tifla, għan-neputija. U għalhekk is-sengħa ma ntilfitx u għadha ħajja sal-lum. It-tradizzjoni tal-bini tal-presepju Malti, kienet mgħoddija b'għożża u b'mod volontarju, tant li baqgħet ħajja u llum issib għaqdiet u individwi li qed ikomplu jippromwovu dan it-talent Malti. Niftakru fis-suċċess li qed ikollu l-presepju Malti li s-sena li għaddiet rajnieh armat fid-daħla tal-Belt Valletta, imma wkoll fil-pjazza tal-Vatikan u fil-pjazza ewlenija ta' Betleħem. Huwa fatt magħruf ukoll li kien permezz tad-dedikazzjoni u x-xogħol volontarju għal snin kbar li llum għadhom magħna l-baned Maltin u l-logħob tan-nar. Żewġ oqsma li huma parti intrinsika mill-ħajja kulturali tagħna. Ix-xogħol volontarju huwa rikonoxxut minn dan il-Gvern. Tant li jagħti appoġġ sħih lil dawk li jaħdmu fis-settur tal-volontarjat. Appoġġ li jingħata mhux biss bħala sostenn finanzjarju, imma rajna wkoll għaqdiet li jaħdmu fil-volontarjat jingħataw saħansitra bini biex ikunu jistgħu jwettqu x-xogħol volontarju tagħhom fih. Anki fil-qasam kulturali. Fil-fatt, fi Frar li għadda, anki bħala legat ta' Valletta 2018, twaqqfet Voluntiera Malta, programm li jitmexxa mill-Kunsill Malti għas-Settur tal-Volontarjat. Voluntiera Malta bdiet il-ħidma tagħha fil-qasam kulturali taħt l-isem "Tal-Kultura" u llum espandiet ukoll f'setturi bħall-ambjent, is-settur soċjali u setturi oħra. "Tal-Kultura" kien programm tal-volontarjat għal Valletta 2018, immexxi minn SOS Malta bil-għan li jimmobilizza ċittadini attivi u jinbena network ta' persuni mis-setturi kollha tas-soċjetà interessati li jgħinu b'mod volontarju għall-programm kulturali ta' dan l-avveniment u fl-istess ħin ikunu qed jieħdu l-esperjenza fil-qasam. Dan il-programm kien ġibed interess kbir. U dawk li ssieħbu fih kellhom opportunitajiet kbar li jieħdu sehem fil-programmi kulturali, jiltaqgħu ma' artisti lokali u barranin u jieħdu esperjenza kbira fil-qasam, li se tiswielhom għall-futur tagħhom. Permezz tal-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali, il-Gvern qiegħed jirrikonoxxi bis-sħiħ lill-volontarji. Fis-snin li għaddew tnedew skemi u ddaħħlu miżuri li qed jgħinu luralil dawn l-oqsma ikomplu jimirħu fil-qasam tagħhom. Il-Gvern qed jgħin lura lil diversi setturi fil-ħidma volontarja tagħhom f'oqsma bħall-baned kif ukoll it-tradizzjoni tal-logħob tan-nar. Il-Baned Minn meta feġġet l-ewwel banda Maltija madwar l-1860, dik li tissejjaħ il-Banda ta' Indri, minħabba li kien ċertu Indri Borg li għaqqad din il-banda f'Ħaż-Żebbuġ, l-istorja tal-baned kibret u llum il-ġurnata dawn huma parti integrali mill-ħajja kulturali u wkoll mill-ħajja tagħna ta' kuljum. Ħadd ma jimmaġina Festa Nazzjonali, festa tal-patrun jew avvenimenti oħra mingħajr il-ħoss tal-banda Maltija. Il-baned baqgħu ħajjin permezz tal-interess u tal-ħidma volontarja ta' individwi li maż-żmien ingħaqdu flimkien biex twaqqfu l-Każini tal-Baned u s-Soċjetajiet Mużikali li minnhom insibu f'kull Belt u raħal tagħna. Illum nafu li dawn iservu bħala ċentri kulturali essenzjali ta' attività u li għandhom rwol importanti fil-ħajja tal-komunitajiet lokali tagħhom. Mhux biss iservu bħala skejjel tal-mużika bla ħlas, imma wkoll jorganizzaw attivitajiet kulturali matul is-sena kollha li jgħinu biex iħarsu u jippriservaw it-tradizzjonijiet kulturali tagħna. Minnhom ħarġu ismijiet kbar li għamlu unur lil pajjiżna. L-aħħar skema mnedija Il-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali, permezz tal-Kunsill Malti għall-Arti b'kollaborazzjoni mal-Għaqda Każini tal-Banda, nedew fond ġdid li huwa mmirat għax-xiri ta' strumenti mużikali tas-Soċjetà tal-Banda Maltija. Il-fond se jkompli jsaħħaħ ix-xogħol li jagħmlu s-soċjetajiet mużikali, biex tiġi promossa aktar il-mużika fil-komunitajiet tagħna, filwaqt li ngħinuhom biex jixtru u jrawmu aktar l-edukazzjoni fuq l-istrumenti. Din hija wkoll wegħda elettorali oħra mwettqa. Wegħda li tirrikonoxxi l-ħidma tas-Soċjetajiet tal-Banda Maltija u l-ħidma tagħhom għal dawn is-snin kbar. Dan il-fond huwa għall-kofinanzjar ta' strument li jinxtara għall-użu minn bandist/i reġistrati mas-soċjetà li qed tapplika. Il-fond jista' jkopri sa 85% tal-ispiża totali tal-proġett u l-proposta trid tinkludi programm edukattiv dettaljat u realistiku u tinkludi l-isem u l-esperjenza tal-għalliem, flimkien ma' dak li mistenni li jkun it-tagħlim proġettat. Il-lista ta' strumenti eliġibbli taħt din l-iskema huma l-piccolo, oboe, cor anglais, bass clarinet, bassoon, baritone saxophone, eflat trumpet, flugelhorn, bass trombone u d-double bass. Il-bandist/i reġistrati jrid ikollhom minn tal-inqas sentejn esperjenza fid-daqq ta' strument tal-istess familja mużikali li qed jiġi propost kofinanzjar fuqu u/jew tliet snin jekk tkun se tinqaleb it-tip ta' strumentatura. Il-bandist hu mistenni li jidher quddiem panel ta' esperti għal smigħ biex jiġi ddeterminat il-livell tajjeb ta’ kompetenza. Il-proġett propost irid ikollu xejriet innovattivi, professjonali u kreattivi fejn jidħol it-tagħlim u l-implimentazzjoni tiegħu. L-applikazzjoni trid ukoll tikkunsidra s-sostenibbiltà fit-tul tal-proġett kif ukoll l-iskop u l-benefiċċji. Il-proposti jridu jitressqu fuq www.vofunding.org.mt sat-3 ta’ Diċembru f’nofsinhar. Fond għat-tisħiħ tal-ħidma kulturali Fl-2017 il-Gvern permezz tal-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali waqqaf fond ieħor għas-Soċjetajiet Mużikali. Għalhekk ippremjati wkoll il-każini tal-banda għar-rwol komunitarju importanti, li joħolqu sens ta’ appartenenza u jservu bħala punt ta’ dħul u impenn fl-arti. Wieħed ma jridx jinsa li dawn il-volontarji maż-żmien ġabru oġġetti ta’ valur storiku marbuta ma’ dan is-settur kulturali fil-binjiet tagħhom. Dan il-fond għandu l-għan li jsaħħaħ dan ix-xogħol billi jappoġġa diversi inizjattivi proposti mill-każini tal-banda nfushom. Dawn jistgħu jvarjaw minn restawr ta’ oġġetti storiċi li jinsabu fil-bini tal-każini tal-banda sa appoġġ fit-taħriġ ta’ kondutturi u għalliema mużikali fil-livell terzjarju. Il-fond għandu wkoll l-għan li jappoġġja kollaborazzjonijiet bejn il-każini tal-banda u l-implimentazzjoni ta’ proġetti innovattivi biex jespandu l-attivitajiet tal-każini tal-banda kemm f’Malta kif ukoll barra. Il-fond huwa amministrat mill-Għaqda Każini tal-Banda u mill-Kunsill Malti għall-Arti fi ħdan il-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali. Ġeneralment l-għotjiet li jingħataw minn dan il-fond ikopru 85% jew 75% tal-ispejjeż tal-proġett rispettivament. Il-proġetti ta’ profitt mhumiex eliġibbli. Dan il-fond jitħabbar perjodikament u huwa miftuħ għall-każini tal-banda kollha f’Malta u Għawdex li huma rreġistrati bħala organizzazzjonijiet volontarji u li huma konformi mal-Att dwar Organizzazzjonijiet Volontarji sad-data tal-għeluq tal-applikazzjonijiet; il-każini tal-baned eliġibbli għandhom ukoll ikunu membri attivi tal-Għaqda Każini tal-Banda skont l-istatut tagħha. Il-każini tal-baned lokali jaħdmu bla heda biex isaħħu l-kultura tal-mużika tal-pajjiż, kif ukoll jissalvagwardjaw it-tradizzjonijiet kulturali tagħna. Dan ix-xogħol kollu jsir fuq bażi volontarja u għalhekk il-Gvern iħoss li dan għandu jkun appoġġjat. Il-Logħob tan-nar Il-logħob tan-nar, jew aħjar is-sengħa tal-piroteknika, hija arti li tmur lura snin kbar u f’pajjiżna għadha ħajja sal-ġurnata tal-lum, indokrata minn għadd sabiħ ta’ volontarji. Din it-tradizzjoni Maltija, f’pajjiżna tmur lura għal żmien l-Ordni tal-Kavallieri ta’ San Gwann, li kienet tiċċelebra avvenimenti speċjali bil-logħob tan-nar, fosthom elezzjoni ta’ Gran Mastru jew ta’ Papa ġdid. Interessanti li nsibu ħafna kliem f’din is-sengħa li addottajnieh, bħal ħafna kliem ieħor, l-aktar popolari forsi, ġigġifogu mit-Taljan gioco di fuoco, u musketterija li żviluppat minn moschettiere, is-suldati li kienu jisparaw salut biex jilqgħu xi dinjitarju fi żmien l-Ordni. Minn hemm l-istorja tal-logħob tan-nar ma waqfitx, imma kibret maż-żmien biex illum il-ġurnata għandha l-istorja rikka u l-popolarità kbira li tgawdi fostna. Il-logħob tan-nar huwa forsi l-aktar assoċjat mal-festi tal-patrun jew patruna tal-bliet u tal-irħula li jżejjen is-smewiet fix-xhur tas-sajf f’pajjiżna, imma huwa wkoll marbut u jintuża wkoll bħala tislima xierqa f’funerali ta’ volontarji ta’ din is-sengħa. Insibuh ukoll f’ċelebrazzjonijiet Nazzjonali u qed isir popolari wkoll f’okkażjonijiet ta’ ferħ, fosthom tiġijiet. Tant hija importanti din it-tradizzjoni Maltija, li ħarġet ’l hinn mill-festi, u nsibu wkoll avvenimenti marbuta mal-logħob tan-nar li jiġbru l-folol. Fost dawn bla dubju hemm il-Festival Internazzjonali tal-logħob tan-Nar u wkoll il-Festa Nar, imtellgħa b’tant professjonalità minn 20 kamra tan-nar mill-14-il lokalità fi ħdan ir-reġjun Nofsinhar. Dan kollu huwa possibbli biss permezz ta’ dawk li b’mod volontarju jaħdmu f’dan is-settur! Din l-arti hija waħda ta’ passjoni, li t-tagħlim tagħha jintiret minn ġenerazzjoni għall-oħra, ġeneralment b’membri ta’ familji sħaħ li ssibhom dilettanti u wkoll jaħdmu n-nar f’waħda mill-kmamar li nsibu mferrxin ma’ pajjiżna. U kieku ma kienx għal dan l-entużjażmu, li kieku ma kienx għal dawn id-dilettanti li fil-ħin liberu tagħhom b’mod volontarju, jiddedikaw sigħat sħaħ, li fl-aħħar mill-aħħar il-prodott tagħhom ingawduh aħna u dawk li jżuru pajjiżna – kieku n-nar ilu li nqata’ minn pajjiżna. Il-Fond għall-Kmamar tan-Nar U hawn fejn jidħol il-Gvern permezz tal-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali. Dan il-Gvern dejjem emmen li dak li huwa parti mill-Kultura Maltija, għandu jissaħħaħ, jgħinu jikber u wkoll jieħu ħsieb li jżommu, mhux biss għat-tgawdija tagħna, imma wkoll biex jibqa’ hemm ħalli jitgawda minn dawk ta’ warajna. Kien għalhekk li għall-ewwel darba fl-istorja, il-Ministeru ħass li lill-għaqdiet tal-logħob tan-nar kellu joffrilhom għajnuna finanzjarja biex ikunu jistgħu jkomplu jtejbu l-operat tagħhom. Fil-fatt qabel beda l-istaġun tal-festi tal-2018, tħabbar fond li nħoloq apposta biex jipprovdi għajnuna lill-kmamar tan-nar, fond li huwa mmaniġġjat mill-Kunsill Malti għall-Arti fi ħdan il-Ministeru. Il-fond jaħseb biex jalloka fondi biex il-kmamar tan-nar itejbu l-infrastruttura tagħhom ħalli l-volontiera jkunu jistgħu jaħdmu f’post aktar sigur, kemm waqt il-manifattura kif ukoll waqt il-ħruq tan-nar. Jaħseb ukoll biex il-volontiera jkunu jistgħu jinvestu f’riżorsi li jgħinu biex tittejjeb il-kwalità tal-prodott pirotekniku Malti fejn tidħol sikurezza. Dan il-fond qed jgħin l-iżvilupp ta’ industrija popolari li għandha rwol tant ċentrali fiċ-ċelebrazzjonijiet u l-kultura Maltija. Isir ħafna xogħol minn wara l-kwinti biex ikollna dawk il-wirjiet spettakolari u artistiċi li jixegħlu s-sema tagħna. Permezz ta’ dan il-fond, qed nirrikonoxxu u nħarsu aktar dan ix-xogħol. Apparti minn dan, il-fond huwa fuq l-istess linja mal-għan tal-professjonalizzazzjoni tal-Istrateġija2020 li jisħaq biex inrawmu l-potenzjal kreattiv u nappoġġjaw l-iżvilupp tiegħu f’attività professjonali. Il-logħob tan-nar u l-ħiliet artistiċi li jmorru miegħu huma parti integrali mill-kultura tagħna, u sikwit insibuhom dritt fil-qalba tal-komunità. Flimkien mal-professjonalizzazzjoni, il-komunità hija waħda minn ħames miri strateġiċi tal-Istrateġija2020, il-pjan tal-Kunsill Malti għall-Arti għas-setturi kulturali u kreattivi sal-2020.