Għalkemm għal ħafna l-istaġun tas-sajf iservi bħala żmien ta' serħan, mhux l-istess jista' jingħad għall-ħaddiema ħabrieka tad-Direttorat għat-Tindif, fi ħdan il-Ministeru għat-Trasport u l-Infrastruttura, li ta' kuljum jagħmlu sigħat twal ta' xogħol biex pajjiżna jinżamm nadif. Madankollu, mhux kollox huwa ward u żahar f'xi lokalitajiet hekk kif numru ta' kunsilli lokali mhumiex jagħmlu xogħolhom sew, tant li jkollu jintervieni dan l-istess direttorat. Kien għalhekk li GLEN FALZON tkellem mad-Direttur RAMON DEGUARA fuq din il-kwistjoni, kif ukoll fuq il-ħidma tad-Direttorat f'aktar dettall. a) X'inhuma l-isfidi li jiltaqgħu magħhom il-ħaddiema tad-Direttorat tat-Tindif fuq il-lant tax-xogħol ta' kuljum? Ta' kull filgħodu, dawn il-ħaddiema jwettqu ħidma imprezzabbli li, fl-aħħar mill-aħħar, hija obbligatorja li ssir minħabba l-irresponsabbiltajiet li għadna niltaqgħu magħhom. Nistgħu ngħidu li l-ħidma ssir tul is-sena kollha u kull staġun iġib miegħu loġistika differenti ta' xogħol, però jibqa' l-fatt li l-istaġun tas-sajf huwa l-aktar wieħed impenjattiv. Il-ħaddiema jsibu ma' wiċċhom minn kull tip ta' skart, sa anke dak uman, kif ukoll annimali mejta minn kull tip ta' daqs. Il-ħidma tinvolvi prinċipalment ġbir ta' skart, knis ta' toroq u tbattil tal-kontenituri tal-iskart. Matul il-ġurnata waqqafna diversi xifts sabiex inkopru kemm jista' jkun ħinijiet twal ta' ħidma. Matul il-lejl isir ħasil ta' diversi żoni prominenti madwar il-pajjiż. Hemm ukoll il-ħidma tat-tindif tal-bajjiet li ġġib magħha ħidma qawwija matul ix-xhur tas-sajf. Apparti l-influss kbir ta' skart li nsibu, hemm ukoll il-ħidma tat-tneħħija tal-alka, li hija importanti ħafna li ssir peress li, wara ċertu żmien, din tibda trejjaħ ukoll. Il-Ministeru għat-Trasport u l-Infrastruttura huwa responsabbli minn tindif f'żoni tal-gvern ċentrali. Fejn jirrigwarda kunsilli lokali, irrid ngħid li dawn għandhom il-kuntratturi tagħhom li jwettqu t-tindif, imma aħna qegħdin hemm biex nagħtu sapport u f'każijiet ta' emerġenza, sfortunatament, dan mhux iseħħ kif nixtiequ. Hemm diversi kunsilli lokali li mhux qed jaraw li l-ħidma tagħhom tkun effettiva hekk kif tirrikjedi d-domanda tal-lokalità. Qed niltaqgħu ma' każijiet xokkanti li ma jagħmlu l-ebda ġieħ lis-sindki jew lill-kunsilliera eletti f'ċerti lokalitajiet. Nisħaq li kulħadd għandu jerfa' u jwettaq r-responsabbiltajiet tiegħu. Kif qal ftit tal-jiem ilu l-Ministru Joe Mizzi, qed ikollna nintervienu f'żoni fejn ir-responsabbiltajiet huma ċari, li dawn huma ta' entitajiet oħra jew inkella tal-kunsilli lokali. b) Iddaħħlu xi prattiki ġodda fl-aħħar tliet snin sabiex il-pubbliku jkun moqdi aħjar, b'mod speċjali fix-xhur tas-sajf? Nista' ngħid li l-inizjattivi ma waqfux. L-ewwel inizjattiva li ħadna hija li nżidu kemm jista' jkun il-kontenituri tal-iskart. Investejna bil-qawwi fi tliet tipi ta' kontenituri fejn jidħlu toroq, żoni pedonali, kif ukoll spazji pubbliċi. Konna ilna ma naraw din iż-żieda qawwija ta' kontenituri fit-toroq tagħna għal għexieren ta' snin. Apparti minn hekk, għenna lil għadd ta' kunsilli lokali billi pprovdejnielhom dawn il-kontenituri. Dawn kollha ġew iffinanzjati mill-Ministeru għat-Trasport u l-Infratsruttura. Din is-sena wkoll, żidna l-ammont ta' kontenituri b'aktar minn 300. Apparti minn hekk, investejna wkoll f'diversi kontenituri fuq il-bajjiet. Ta' kull sena nżidu l-ammont għad-dispożizzjoni tal-pubbliku b'aktar minn 500 kontenitur. F'dan il-qasam ikollna diversi ħsarat u vandaliżmu. Dawn il-kontenituri mhux qegħdin hemmhekk sabiex xi ħadd jiddisponi l-faħam tal-barbeque fihom. Ma nistax nifhem kif wieħed ma jiġihx ġo moħħu li kontenitur tal-plastik jista' jdub. Inizjattivi oħra li investejna fihom huma l-mezzi ta' komunikazzjoni, fejn wieħed jista' jilmenta jew inkella jagħmel is-suġġerimenti tiegħu. Waqqafna Freephone 1718 fejn, nista' ngħid, dan kien u għadu l-aktar mezz popolari kif wieħed jirreġistra lment jew suġġeriment. Għamilna wkoll sit ġdid, paġna fuq Facebook, kif ukoll mobile apps. Id-Direttorat għat-Tindif huwa wieħed mill-ewwel direttorati li introduċa dawn l-applications. L-użu ta' dawn qed jiżdied b'ammont inkoraġġanti. Matul ix-xahar ta' Lulju rċevejna aktar minn 100 ilment permezz ta' dawn l-apps. c) Kemm-il tunnellata skart inġabar s'issa, minn mindu beda l-istaġun tas-sajf? Aktar minn hekk, ngħidlek kemm inġabar skart mill-1 ta' Jannar sat-tieni ġimgħa ta' Awwissu. Minn dawk iż-żoni, kif spjegajt aktar 'il fuq, inġabru ftit aktar minn 10,000 tunnellata s'issa. Fid-Direttorat inħolqot sistema ta' customer care effettiva ħafna. Matul dawn l-aħħar sentejn irċivejna aktar minn 5,400 ilment li prattikament issolvew 97.5% tal-każijiet kollha. Dawn huma lmenti li jdejqu lir-residenti, u huma weġgħat li, fl-aħħar mill-aħħar, dawn suppost li tnaddfu minn xi ħadd qabel ma intervenejna aħna bħala direttorat. Id-direzzjoni tal-Ministru Joe Mizzi hija ċara. Irridu nsolvu l-każijiet kollha li jidħlulna kemm jista' jkun malajr. Bi pjaċir ngħid li llum għamilna sistemi interni ta' quality control, fejn bosta mill-każijiet minuri jissolvew f'ħin ta' bejn 30 u 60 minuta. Apparti minn hekk, bħala kap ta' dan id-direttorat, rajt li l-link bejn l-uffiċċju tal-customer care u dak tal-operations taħdem bl-aktar mod effiċjenti. d) Fiex kien jikkonsisti l-investiment li sar fuq inġenji differenti u aktar effiċjenti? Hemm pjani biex ikompli jsir investiment f'dan ir-rigward? Id-domanda għal aktar tindif dejjem qed tiżdied u għalhekk il-makkinarju huwa għodda importanti ħafna f'dan is-settur. Ta' kull sena huwa importanti ħafna li nkomplu ninvestu, però dan jiddependi mill-baġit allokat mill-Ministeru tal-Finanzi. Li jkollok vetturi li jiġbru l-iskart moderni huwa importanti immens. L-istess rigward ta' mechanical sweepers, li dawn jagħmlu xogħol importanti ħafna fit-toroq arterjali ta' pajjiżna. Dan l-aħħar investejna aktar f'dak li jirrigwarda pedestrian sweeping, jiġifieri magna mekkanizzata li tiknes żoni pedonali. Investejna wkoll f'dinghy sabiex niġbru l-iskart mill-baħar – pjaga li qiegħda tiżdied kontinwament. Qed naraw żieda fi skart li jintrema fil-wiċċ tal-baħar, dak li ngħidulu marine litter. L-inizjattiva li ħadna hija biss il-bidu, iżda l-ħsieb huwa li nkomplu ninvestu f'dan il-qasam. Matul is-snin saru diversi interventi sabiex jiżdied il-makkinarju, u minn hawn ngħid grazzi lil min ikkontribwixxa sabiex illum nistgħu noffru servizzi ħafna aħjar. Madankollu, irridu nibqgħu ninvestu. Għandna l-Presidenza tal-Unjoni Ewropea li ġejja fix-xhur li ġejjin, għandna l-V18, u għalhekk huwa importanti li jkollna l-makkinarju adattat għad-dispożizzjoni tagħna sabiex joħroġ l-aħjar prodott ta' pajjiżna. Il-pjani tagħna hemm qegħdin, però nirrepeti li dan jista' jitwettaq biss jekk ikollna l-fondi għad-dispożizzjoni. e) X'tip ta' koperazzjoni hemm bejn il-kunsilli lokali u entitajiet governattivi oħrajn? Għaddejjin taħditiet magħhom biex jiddaħħlu xi tip ta' miżuri ġodda biex tinżamm l-indafa? Niddeskrivi l-mument ta' bħalissa bħala wieħed interessanti ħafna. Qed isiru diversi laqgħat sabiex dan is-settur jimxi 'l quddiem u jiġu regolarizzati diversi oqsma. Nista' ngħid li koperazzjoni qed insibu minn kulħadd. Fix-xhur li ġejjin, konvint li se naraw titjib kemm fl-operat ġenerali tal-indafa kif ukoll f'oqsma li jirregolarizzaw is-settur. f) B'mod speċifiku, issir ħidma konġunta mal-forzi tal-ordni biex jitnaqqas ir-rimi ħażin tal-iskart f'pajjiżna? Xi pjani hemm biex ikunu installati aktar CCTV cameras? Il-forzi tal-ordni huwa stakeholder importanti ħafna għalina. Però, tajjeb ngħid li d-Direttorat għat-Tindif m'għandux poter li jinforza. Preżentament, id-Direttorat jgħaddi l-ilment li jirċievi, u l-infuzar isir mill-awtorità kompetenti, allura jkollna bżonn l-assistenza tal-forza tal-ordni. Nista' ngħid li, kull meta tlabna l-assistenza, dejjem ikkoperaw magħna bis-sħiħ. Fil-futur qrib se jkun hemm inizjattiva interessanti li se tqarreb liż-żewġ entitajiet flimkien sabiex inkomplu nikkoreġu lil min għadu qed jabbuża. Min-naħa l-oħra, madwar sena ilu, introduċejna s-sistema ta' CCTV cameras f'diversi żoni fejn jintrema skart illegali. Nistgħu ngħidu li permezz ta' din it-teknoloġija, li tiġi mmonitorjata b'ħaddiema apposta, ir-rimi ta' skart f'dawn iż-żoni naqas għalkollox. Ma ddejjaqna xejn nieħdu passi kontra min inqabad, tant li biħsiebna nkomplu nżidu dawn il-kameras f'aktar żoni. Nista' ngħid ukoll li anke kumpaniji privati, li għandhom interess fis-settur tal-iskart, min-naħa tagħhom ukoll qed jinvestu f'dan ir-rigward. Bħalissa għaddejja azzjoni ta' infuzar min-naħa tal-forzi tal-ordni kontra diversi persuni li nqabdu jiddisponu mill-iskart illegalment f'diversi rħula. h) X'tip ta' koperazzjoni ssir mas-settur privat? Bħalissa għaddejjin b'eżerċizzju sabiex jiġu identifikati l-kuntratturi kollha li joperaw fis-settur. Nemmnu li dawn għandu jkollhom standards ta' kif joperaw, x'tip ta' makkinarju qed jużaw, kif ukoll issir evalwazzjoni tal-ħaddiema li qed jimpjegaw. Mhux aċċettabbli aktar li naraw ħaddiema taħt l-età jiġbru l-iskart. Mhux aċċettabbli lanqas li m'hemm l-ebda forma ta' standards li jikkontrollaw kif wieħed jopera f'dan il-qasam. Qed nitolbu wkoll għajnuna minn għaqdiet internazzjonali f'dan ir-rigward. Il-Ministru Joe Mizzi jisħaq li, min-naħa tiegħi, norganizza laqgħat regolari ma' diversi għaqdiet fosthom il-GRTU, l-MHRA kif ukoll rappreżentanti ta' diversi assoċjazzjonijiet. Dan l-aħħar intervenejna wkoll sabiex nagħtu dehra totalment differenti liż-żona tal-Imrieħel. Wara diskussjonijiet mal-Fondazzjoni għall-Iżvilupp tal-Imrieħel, saret tindifa kif suppost lil din iż-żona; xi ħaġa li qatt ma saret għal diversi snin, u dan għax ma kienx hemm responsabbiltà ċara ta' min suppost inaddaf din iż-żona. Onestament inħoss li bħala gvern ċentrali qed inkomplu nagħlqu diversi grey areas fejn ir-responsabbiltà legali mhix ċara ta' min hi. i) Id-Direttorat għat-Tindif, minn żmien għal żmien, jorganizza kampanji edukattivi. X'hemm għaddej bħalissa? Il-kampanja li għaddejja bħalissa hija 'Għalfejn Tħammeġ Pajjiżek?' u din flimkien mal-ħolqien ta' żewġ karattri sinonimi mal-iskart li jisimhom Garby u Tidy li huma popolari ħafna mat-tfal. Qed immorru f'diversi skejjel statali u privati sabiex inqajmu aktar kuxjenza rigward ir-rimi ta' skart. Nipparteċipaw ukoll f'diversi fieri u attivitajiet f'pajjiżna. Inħossu li, minkejja s-servizzi kollha offruti mill-Gvern, il-WasteServ kif ukoll il-kunsilli lokali, għad baqa' ħafna irresponsabbiltajiet. Apparti l-problema ta' rimi illegali ta' skart, l-akbar problema preżenti hija l-ħruġ tal-borża s-sewda, il-griża jew il-ħadra meta din ma tkunx se tinġabar fil-ġurnata tagħha. Li tinħareġ il-borża tal-iskart fil-ġurnata proprja tagħha u fil-ħin li tinġabar huwa kruċjali sabiex pajjiżna jidher aktar nadif. j) Beda x-xogħol ta' tindif u tħejjija tas-sistemi tal-ġbir tal-ilma tax-xita? Tista' tispjega fiex jikkonsisti dan ix-xogħol? Is-sistemi ta' tindif tal-kanali tal-ilqugħ għall-ilma tax-xita jsir regolari tul is-sena. Matul is-sajf nibdew nippreparaw għall-eventwalità tal-ewwel maltempata u għalhekk il-ħidma tiżdied ukoll f'dan il-qasam. Apparti t-tindif ta' dawn il-kanali, f'dawn l-aħħar sentejn rajna wkoll li jitnaddfu l-pajpijiet li jinsabu taħt il-wiċċ tat-triq li jgħaqqdu dawn is-sistemi. Permezz ta' vacuum u high pressure bowsers naraw li dawn il-pajpijiet jitnaddfu sabiex l-ilma jinżel aktar b'saħħtu f'dawn is-sistemi. F'dan ir-rigward huwa aktar kruċjali li ma jintremiex skart fit-toroq tagħna. Wieħed irid jifhem li meta tagħmel ix-xita, din tkaxkar l-iskart li ssib fit-toroq għal fuq il-gradilji li jinsabu fil-ġnub tat-toroq bil-konsegwenza li l-ilma ma jkunx jista' jgħaddi u b'hekk jinħoloq l-għargħar.