Ix-xniegħa ġriet bħal sajjetta: Ruma kienet f'periklu imminenti li tiġi attakkata għax kienet qamet ribelljoni oħra tal-ilsiera. Fil-passat kienu diġà seħħew żewġ ribelljonijiet kbar li baqgħu stampati fil-memorja tar-Rumani: l-ewwel waħda ġrat fis-sena 135 QK meta madwar 70,000 ilsier qamu kontra s-suldati fi Sqallija, l-oħra seħħet fis-sena 104 QK meta ġemgħa ta' 40,000 skjav attakkaw u serqu kulma sabu fl-irziezet u l-għelieqi tal-irħula Sqallin. It-tnejn li huma xxejnu bi krudeltà kbira. Iżda l-irvell li qam fis-sena 73 QK ma kellu x'jaqsam xejn mat-tnejn ta' qablu. Din id-darba r-Rumani kellhom tassew għaliex jibżgħu għax l-ilsiera li qamu kontrihom kienu gwerriera maqbudin priġuniera u mħarrġin biex saru fost l-aktar gladjaturi feroċi għad-divertiment tal-poplu Ruman. Il-fatt li r-ribelljoni qamet fil-belt ta' Capua fil-provinċja ta' Napli, u għaldaqstant viċin ħafna ta' Ruma, kompla żied mal-biżgħat tar-Rumani minħabba li l-belt kapitali kienet miżgħuda lsiera u allura faċilment setgħu jieħdu r-riħ minn sħabhom ribelli u jfarrku Ruma. Il-mexxej tar-ribelli kien l-ilsir Spartacus li jingħad kien twieled fin-Nofsinhar tal-Balkani, eżattament fuq art Griega jisimha Traki. Dak iż-żmien in-nies ta' Traki kienu Ewropej ta' nisel Persjan u gwerriera superjuri għal kulħadd. Spartacus seta' ttieħed bħala suldat fl-armata Rumana meta dawn rebħu Traki. Probabbilment, spiċċa lsir jitħarreġ fi 'skola' tal-gladjaturi wara li ħarab mill-armata u, flimkien ma' oħrajn, taha għall-assalti u serq fuq ċittadini Rumani; iżda minn dakollu m'hemm xejn żgur. L-unika ċertezza dokumentata hi li ismu flimkien ma' dawk ta' sħabu fit-tmexxija tar-ribelli, Crixus u Oenamus, qanqlu twerwir f'kulħadd. Jaħrab lejn il-Vessuvju Spartacus u r-ribelli ħarbu lejn il-muntanja tal-Vulkan Vessuvju u magħhom ingħaqdu għadd kbir ta' lsiera maħrubin bħalhom. Ir-Rumani bagħtu skwadra ta' 3,000 suldat li, minflok attakkawhom, iċċirkondawlhom il-passaġġ minn isfel bit-tama li jċedu minflok imutu bil-ġuħ. Imma l-ilsiera kellhom mexxejja makakki li ġegħluhom iqaċċtu z-zkuk tad-dwieli mill-għelieqi t'hemm fuq, għamluhom slielem u fis-satra tal-lejl niżlu bihom mill-iktar parti preċipituża tal-muntanja, ħadu lis-suldati Rumani għal għarrieda u mmassakrawhom. Din ir-rebħa fuq is-suldati Rumani ħeġġet aktar ilsiera jingħaqdu mal-armata ta' Spartacus, li issa kienet tgħodd madwar 40,000 ruħ. Iltaqgħu ma' skwadri Rumani u għelbuhom viċin Ercolano u aktar l-isfel f'Lucania. Qabdu suldati priġunieri u sfurzawhom jiġġieldu lil xulxin sal-mewt bħall-gladjaturi. Spartacus kien kuntent b'dan kollu u ħass li lir-Rumani kien umiljahom biżżejjed, issa kulma xtaq kien li jmexxi l-armata tiegħu lejn it-Tramuntana tal-Italja biex jaqsmu l-Alpi mnejn setgħu jsibu l-ħelsien tagħhom. Crixus ma qabilx miegħu għax ried ikompli bl-attakki fuq ir-Rumani; hawnhekk l-armata kbira tar-ribelli nqasmet meta madwar 30,000 ġellied imxew wara Crixus. Crixus, bl-armata tiegħu, telaq lejn Apulia. Is-Senat Ruman, inkwetat b'din il-qasma, pront bagħat żewġ leġjuni kbar warajhom u għamlu attakk għal għarrieda fuq ir-ribelli viċin Gargano. L-ilsiera ġġieldu b'qilla kbira, madankollu Crixus u kważi żewġ terzi tal-armata tiegħu nqatlu f'din il-battalja. Kif sema' b'din l-aħbar, Spartacus beka u ddispjaċieh għal li ġara lil Crixus. Jista' jagħti l-każ li Spartacus ried jivvendika l-mewt ta' sieħbu u kien għalhekk li dawwar ir-rotta tal-armata tiegħu lura fid-direzzjoni ta' Ruma. Issa Ruma nħakmet mill-paniku. L-armata tal-ilsiera gladjaturi kienet kibret għal madwar 120,000 ġellied. Is-Senat kien diġà tilef numru sostanzjali ta' suldati mil-leġjuni stazzjonati madwar l-Italja u għalhekk għadda l-kmand suprem f'idejn il-Kmandant-Imħallef (Praetor) Marcus Crassus; bniedem għani li kien ġab l-esperjenza militari tiegħu taħt il-ġeneral leġġendarju, Sulla. L-ewwel attakki li saru minn logotenent ta' Crassus fallew anke għall-fatt li wħud mis-suldati Rumani bdew jitwerwru mill-ħruxija tar-ribelli u saħansitra rtiraw minflok avvanzaw; l-imsejkna ħallsu qares għad-dgħufija tagħhom taħt idejn Crassus. Il-kmandant intebaħ ukoll li, qabel ikompli bil-gwerra kontra Spartacus u l-ġellieda professjonali tiegħu, ried iħarreġ lis-suldati Rumani f'tattiki ta' ġlied tal-arena, kif ukoll jaqsam il-leġjun tiegħu f'sensiela ta' riġmenti iżgħar. Ir-ribelljoni waslet Reggio. Spartacus innegozja ma' ħallelin tal-baħar Sqallin u ħallashom bid-deheb biex jisilfuh ix-xwieni biex ir-ribelli jkunu jistgħu jaqsmu lejn Messina. Il-pjan kien li jqanqal ribelljoni fost l-ilsiera ta' Sqallija biex ikompli jsaħħaħ l-armata tiegħu. Il-pirati ħadu d-deheb imma fis-siegħa miftiehma ma tfaċċa l-ebda xini – kienu daħku bihom. Issa l-leġjuni ta' Marcus Crassus kienu qegħdin javvanzaw u l-ġellieda ta' Spartacus sabu ruħhom imrekknin fuq roqgħa art; warajhom baħar miftuħ u xejn aktar. Il-logħba tal-qattus u l-ġurdien Minflok ma attakka lir-ribelli, Crassus ipprefera jilgħab il-logħba tal-qattus u l-ġurdien. Ordna lis-suldati tiegħu iħaffru foss fond u wiesa' xi ħames metri, u ma' tarf minnu bnew ħajt b'injam u ġebel, it-tul ta' xi 32 mil. Crassus kien konvint li x-xitwa, li kienet fil-qrib, sa tagħmillu xogħlu u toqtol bil-mod lir-ribelli bil-ġuħ, kesħa u mard. Ma kienx jaf li Spartacus u s-suldati tiegħu kienu mimlijin ideat għax stennew bil-paċenzja sakemm lejla minnhom, waqt maltempata qalila, il-foss imtela' sax-xfar bis-silġ. Ir-ribelli komplew jimlew parti żgħira mill-foss b'injam, ġebel u zkuk sakemm ħolqu passaġġ sod biżżejjed li jiflaħhom, għaddew bil-moħbi minn fuqu u qabdu t-triq lejn Lucania (Basilicata). Ribelljoni f'livell ta' gwerra Crassus ġera warajhom u rnexxielu joqtol skwadri ta' ribelli li reġgħu nfirdu mill-armata kbira ta' Spartacus. Hawnhekk, is-Senat Ruman sejjaħ lura b'urġenza żewġ ġenerali tiegħu minn Spanja u t-Turkija fejn kienu impenjati jżommu l-ordni f'dawn ir-reġjuni diffiċli ħafna. Pompeius u Lucullus dlonk qabdu t-triq lejn Ruma flimkien mal-leġjuni tagħhom, lesti biex iġibu fix-xejn din ir-ribelljoni li issa laħqet livelli ta' gwerra. Malli semgħu din l-aħbar, Spartacus u r-ribelli tiegħu ppreferew iduru 'l isfel u jivvjaġġaw lejn Brindisi bit-tama li jaħtfu f'idejhom xwieni tal-merkanzija u jħallu l-Italja darba għal dejjem. Mill-banda l-oħra, Marcus Crassus ma għoġbitu xejn il-mossa tas-Senat għax ried itemm ir-ribelljoni waħdu u jieħu l-mertu kollu hu. Sar jaf fejn kien sejjer Spartacus u dderieġa l-leġjuni tiegħu għal warajh. Meta messaġġier wassallu l-aħbar li Lucullus u l-leġjun tiegħu kienu għadhom kemm żbarkaw fi Brindisi mit-Turkija, Crassus ħassu invinċibbli u bl-għajta ta' "Mewt għal Spartacus" niżżel bil-ġirja l-leġjun tiegħu għal wara r-ribelli. Spartacus intebaħ li nqabdu f'morsa u din kienet sa tkun il-battalja finali. Talab biex jinġieblu ż-żiemel tiegħu u qatlu quddiem is-suldati ribelli biex jagħmilhielhom ċara li, rebbieħa jew telliefa, kienu sa jiġġieldu sal-mewt. Spartacus u parti kbira mir-ribelli sħabu nqatlu f'taqtigħa feroċi u mdemmiija. Xi wħud mill-ilsiera rnexxielhom jaħarbu minn fuq il-kamp tal-battalja, madankollu r-Rumani ġrew warajhom sakemm qabduhom u qatluhom. Biex jagħti tbeżbiża lill-ilsiera kollha, is-Senat ta' Ruma ordna li madwar 6,000 mir-ribelli li waqgħu priġunieri jiġu msallbin fuq slaleb matul it-triq kollha li minn Capua kienet tagħti għal Ruma fejn tħallew imutu bil-mod quddiem kulħadd.