Imtella' Novembru 8, 2020 - Aġġornata 8 Ta' Novembru, 2020 7:03pm Kien għeb minn Malta iżda daqs tmien snin ilu reġa' daħal. Fl-aħħar xhur bosta rrappurtaw żieda fil-preżenza ta' bagħal taż-żunżan fl-abitat, li hu l-ambjent li jħobb. Dan l-insett ibeżża' lil ħafna nies u tingiża tiegħu hi perikoluża. Marbuta ma' hekk huma appelli li qed isiru lil min jagħlef l-annimali fuq barra, bħall-qtates. L-oriental hornet jew bagħal taż-żunżan, hu speċi ta' żunżan imdaqqas. Fih mat-tliet ċentimetri. Fl-aħħar snin il-popolazzjoni tiegħu kibret ħafna u fi kliem Arnold Sciberras – konsulent fl-immaniġġjar ta' insetti li jeqridu oħrajn u pjanti – il-bagħal taż-żunżan għamel ħsara lil speċi oħra, fosthom in-naħal. "Fejn hemm il-bejtiet tan-naħal slavaġġ jew anki mmexxija min-naħħal f'postijiet urbani għamel ħsarat kbar li qered l-industrija ta' dak l-individwu," qal is-Sur Sciberras. Is-Sur Sciberras qal li l-bagħal taż-żunżan jista' jkun ta' periklu għall-bniedem, iżda mhux se jattakkah sakemm iħallih bi kwietu u ma jipprovokahx. "L-isfortuna hija li dan l-insett iħobb ħafna postijiet urbani. Ma jbejjitx ġos-siġar, ibejjet f'postijiet fejn hemm il-fili, bricks miftuħin, ventilaturi, toqob tal-ac's allura qed jiġi viċin ħafna l-bniedem. Peress li huwa protettiv ħafna għall-bejta tiegħu, jispiċċa jkollu kunflitt man-nies li jgħaddu viċin l-bejta tiegħu." Bħal żnażan oħra, anki l-bagħal taż-żunżan jagħti x-xewka. It-tingiża tiegħu hija b'saħħitha ħafna u wieħed irid ifittex trattament mediku malajr speċjalment jekk ikun tniggeż aktar minn darba. Waħda mil-lokalitajiet fejn dan l-aħħar ġiet innutata żieda f'din l-ispeċi ta' żunżan hi r-Rabat. Is-Sur Sciberras appella lil min jitma' l-annimali ta' barra, bħall-qtates, biex inaddfu wara għax l-ikel li qed jingħata lil dawn l-annimali qed iservi ta' għalf għal bagħal taż-żunżan. Hu tal-fehma li dawn iż-żnażan qed jiżdiedu tant għax qed jiġu mgħejjuna artifiċjalment. "Peress li jagħlfu, dawn huma karnivori u kull tip ta' laħam jiekluh. Issa jkollok platt mimli wet cat food, dak qed isostni bejta fil-viċin u tinduna għax kulħadd jilmenta li fejn hemm l-ikel ta' dawn l-annimali aktar hemm minn dawn iż-żnażan milli qtates. Min se jiekol l-aktar u malajr. Ġieli kien hemm pets li ntlaqtu u kellhom bżonn kura veterinarja." Temm jgħid li meta xi ħadd jiltaqa' ma' bagħal taż-żunżan, ma jersaqx qrib tiegħu, u jekk jinnota bejta f'post viċin fejn jgħix jirrapporta lis-sanità biex din tkun tista' titneħħa. Ara x'kellhom xi jgħidu Rabtin li sabu ma' wiċċhom lil dan iż-żunżan: