Imtella' Frar 20, 2021 - Aġġornata 20 Ta' Frar, 2021 4:55pm Rapport: Daphne Cassar Il-Ministru Carmelo Abela qal li se jkun propost kodiċi għall-mezzi awdjoviżivi dwar l-użu tal-ilsien Malti biex jitħares bis-sħiħ l-użu tal-Malti fix-xandir. Il-Ministru Abela kien qed jitkellem waqt konferenza li ttrattat l-użu tal-ilsien Malti fix-Xandir. Bħalissa qed jitfassal abbozz ta' kodiċi dwar l-użu tal-ilsien Malti għax-xandara tat-televiżjoni, radju u dawk li jħaddmu l-lingwa Maltija online. Dan tħabbar mill-Ministru fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru Carmelo Abela, f'seminar dwar l-ilsien Malti fix-Xandir, li ġie organizzat lejlet il-Jum Internazzjonali tal-Lingwa Nattiva. Il-Ministru Abela qal li dan se jiggarantixxi li l-Malti jitħaddem kif xieraq skont kodiċi maqbula mal-Awtorita' tax-Xandir u mal-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti. "Ħalli ngħinu biex il-lingwa Maltija tkun użata b'mod aħjar. Qed infasslu dan il-kodiċi flimkien beix inkunu nistgħu ngħinu biex il-lingwa tagħna tkompli tkun użata naturalment iżda meta nużawha nużawha b'mod tajjeb." Il-Ministru Abela rrefera għat-twissijiet tal-esperti li jistmaw li kull erbatax-il jum hemm xi lingwa li tmut u qal li jekk il-Malti jgħaddi minn dan id-destin, tkun qed tintilef it-ruħ tal-pajjiż u għodda kommunikattiva unika li tirrifletti l-istorja, il-kultura u t-tradizzjonijiet tal-poplu Malti. L-awtur u lettur tal-Malti Trevor Zahra spjega li l-mezzi teknoloġiċi qegħdin iwasslu għat-tħaddim u l-kitba ħażina tal-Malti ewlenin fosthom bl-użu tal-mezzi tal-midja soċjali, li qal saru wieħed mill-iżjed mezzi popolari kif wieħed jikseb l-informazzjoni u jiddeverti ruħu. Qal li minflok ma jkun hemm reżistenza għall-iżviluppi teknoloġiċi, wieħed għandu jużhom bħala mezz kif isaħħaħ il-lingwa Maltija. "Meta jkollna progress bħal dan ma rridux niġġieldu kontrih imma rridu ngħixu bih jiġifieri jista' jkun aħna ħafna drabi biex nikkomunikaw anki meta nibgħatu messaġġ li l-lingwa infarrkuha imma ejja nkunu konxji li hemm differenza, il-lingwa għandha l-livelli tagħha u r-reġistri tagħha". Appella biex it-tfal ikunu mitkellma b'Malti u b'Ingliż tajjeb, u mhux b'Malti-Ingliż li jkisser iż-żewġ lingwi. "Jew kellimhom bil-Malti l-ħin kollu, imbagħad kellimhom bl-Ingliż il-ħin kollu it-tfal kapaċi jitgħallmu l-Malti u l-Ingliż flimkien imma li nħawwduhom. Nagħnmlu biċċa minn hawn u biċċa imma hemm, dak huwa taħwid, nerġa ngħid it-tfal kapaċi jkunu jafu iż-żewġ lingwi anki tlieta u erbgħa" Fil-konferenza saru diversi interventi minn esperti fil-qasam u l-pubbliku u b'mod partikolari sar aċċenn għall-użu tal-lingwa Maltija fix-xandir mill-ġurnalisti u l-preżentaturi, it-tagħlim tal-Malti lix-xandara u l-ġurnalisti, l-użu tal-lingwa tas-sinjali fix-xandir, it-tħaddim korrett tal-Malta fost ix-xandara tal-isport, u l-importanza li jitħarsu d-djaletti Maltin fix-xandir.