F'inqas minn xahrejn, tilfet darha, it-tarbija li kien baqalha biss ġimagħtejn biex jitwieled, lil żewġha, u d-dawl t'għajnejha. Din hija l-istorja ta' Christiana Kavi, mara ta' 33 sena min-Niġerja, li qattgħet l-aħħar xahrejn fl-Isptar Mater Dei wara li kellha tidħol Malta għall-kura medika. Il-mara kienet tgħix in-Niġerja flimkien ma' żewġha u l-erbat itfal bniet tagħhom ta' 12, 10, 8 u 6 snin. Hija kienet waslet fl-aħħar tat-tqala tagħha b'dak li kellu jkun il-ħames wild tal-koppja, li kien se jkun ukoll l-ewwel tifel għalihom. Flimkien ma' żewġha ddeċidew li jmorru l-Libja u minn hemmhekk jaqsmu lejn Lampedusa bit-tama għal ħajja aħjar. Għax in-Niġerja raw minn kollox sa anke l-ħtif tagħha. Bħalma jiġri f'dawn il-każijiet, il-prijorità tingħata lin-nisa u t-tfal. Għaldaqstant, wara li ħallew darhom, il-mara telqet fuq dgħajsa mal-erbat itfal tagħha. Tħares lura lejn żewġha b'sens ta' tama li se jkunu jistgħu joffru ġejjieni aħjar għal uliedhom. Qajla għaddielha minn moħħha li hekk kif iddawwar wiċċha kellha destin ieħor jistennieha. Qajla għaddielha minn moħħha li dik kienet se tkun l-aħħar darba li qatt se tara lil żewġha. Bejn sema u ilma, ftit 'il bogħod mill-ibħra Maltin, ġisem Christiana ma felaħx għall-vjaġġ, bit-tarbija ġo ġufa tmut mill-ewwel. Xi ħaġa li wasslet għal attakk respiratorju fuq il-mara, biex waqt operazzjoni ta' salvataġġ mill-Forzi Armati ta' Malta ddaħlet fit-Taqsima tal-Kura Intensiva fl-Isptar Mater Dei. Dak il-ħin il-mara ntilfet minn sensiha u bdiet tara mċajpar... kienet dgħajfa, u għall-dawk li assistewha l-prijorità kienet ħajjitha. Mal-gazzetta KullĦadd spjegat kif dik kienet l-ewwel daqqa ta' stallet għaliha. "Ma kinitx faċli għalija li nħalli lit-tfal warajja. It-tfal huma ħajti. Imma dak il-ħin ma bdejtx nara u ħadd ma beda jifhimni. It-tarbija kienet diġà mejta, imma ħadd ma kien għadu ma jaf, u l-prijorità kienet li niġi l-Isptar biex isalvaw kemm lili kif ukoll lit-tarbija." Wara diversi jiem fit-Taqsima tal-Kura Intensiva fl-Isptar bdiet tiġi f'sensiha. Bdiet tipprova taqbad lil żewġha biex tara x'sar minn uliedha, iżda kien kollu għalxejn. Bħal donnu t-telfa ta' binha Smile ma kinitx biżżejjed, ftit wara skopriet li d-dgħajsa li żewġha kellu jkun fuqha, qatt ma telqet. Ħabib tal-familja li kellu jkun miegħu fid-dgħajsa rnexxielu jagħmel kuntatt ma' Christiana, u qalilha li lil żewġha ħatfuh fil-Libja, u biex jeħilsuh talbu ħames miljun dollaru Amerikan. Somma li ħadd ma seta' joħroġ, u sfortunatament qatluh. "Qatluhuli. Ħatfuh u qatluh. Ma kontx kuntenta, imma għall-inqas dak kollu li kelli bżonn sibtu f'Malta. Diversi nies fl-Isptar ma tawx każ li jiena sewda, jew li jiena immigranta jew refuġjata, ma taw każ xejn ħlief li jieħdu ħsiebi. Jekk kelli bżonn inċempel biex nipprova nsib lil uliedi dejjem tawni mowbajl. Ħadu ħsiebi tajjeb ħafna," tgħid il-mara. Il-kumplikazzjonijiet li ġabet magħha t-telfa ta' binha fil-ġuf marru lil hinn minn dawk fl-utru, kif normalment jiġri. Christiana kienet affettwata wkoll f'għajnejha, għaliex tilfet id-dawl t'għajnejha. Dawl li bil-mod il-mod qed tikseb lura, iżda xorta ma tarax ċar. Matul iż-żmien li qattgħet l-Isptar, Christiana misset ħafna qlub, b'waħda minnhom tkun ta' Caroline Agius – infermiera li segwieta mill-qrib fil-vjaġġ tagħha f'Mater Dei, u li ddeskrivietha b'dan il-mod: "Christiana hija mara li tagħtik kuraġġ kbir. Biss biss li telqet minn pajjiżha b'erbat itfal daqshekk żgħar lejn Lampedusa diġà turi li l-mara hija b'saħħitha. Dan trid iżżomm f'moħħok li tilfet id-dar fin-Niġerja, tarbija ta' tmien xhur u nofs tqala fil-ġuf stess, bil-problemi t'hekk tilfet il-vista t'għajnejha u qatlulha lil żewġha fil-Libja, jiġifieri din il-mara f'xahrejn tilfet kollox, ma kien fadlilha xejn." Il-vjaġġ ta' Christiana f'Malta ntemm erbat ijiem wara l-Milied, hekk kif flimkien mal-infermiera (li assistietha minħabba l-problemi fil-vista t'għajnejha) qabdet it-triq lejn Napli fl-Italja. Forsi qed tistaqsu, għaliex Napli? Filwaqt li Christiana għaddiet minn dawn il-problemi kollha, il-Gvern Malti, b'ħidma konġunta u sinerġija ma taqta' xejn bejn id-diversi Ministeri konċernati flimkien ma' dak Taljan, ħadmu mill-qrib biex isiru jafu x'sar minn uliedha, u fejn qegħdin. Wara jiem ta' ħidma u testijiet tad-DNA, kemm ta' Christiana u kif ukoll tat-tfal, sar magħruf li mara li kienet fuq id-dgħajsa magħhom ħadet ħsieb li t-tfal jaslu qawwijin u sħaħ Lampedusa u minn hemmhekk irnexxielha ssib kuntatt ta' oħt Christiana – li tgħix f'Napli, fejn ittieħdu t-tfal aktar tard. Meta ltqajna ma' Christiana kienet l-Ajruport Internazzjonali ta' Malta tistenna biex taqbad it-titjira tal-Air Malta KM612 lejn Ruma. Fost il-ħafna eċċitament b'emozzjonijiet diversi, bejn għax ħa terġa' tara lil uliedha u anki għax qatt qabel ma kienet rikbet ajruplan, issorprendietna bit-tweġiba tagħha. Dan għaliex wara li magħna tkelmet dwar dawn l-esperjenzi u episodji xejn sbieħ f'ħajjitha, u staqsejnieha kif qed tħossha u anki kif tiddeskrivi l-vjaġġ tagħha f'Malta, weġbitna hekk: "Kuntenta. Kuntenta ħafna. Jiena ġejt hawn Malta għarwiena bla ħwejjeġ fuq dgħajsa, nara mċajpar u mitlufa minn sensija. Ma' kull min iltqajt f'Malta dejjem għajnuna tani, u mhux biss materjali imma anki sapport. Qatt ma ħarsu lejja bħala mara sewda li għandi xi ħaġa inqas minn ħaddieħor imma trattawni daqslikieku kont Maltija. Wasalt f'Malta mingħajr dar, flus, ħwejjeġ, tfal u raġel. Se nitlaq minn Malta mhux biss bil-ħwejjeġ imma b'imħabba ta' familja li qatt ma bsart li se nsib. Nirringrazzja ħafna lil Alla ta' dan kollu." Illum Christiana ilha tlett ijiem lura m'uliedha, u għalkemm l-esperjenzi li għaddiet minnhom mhumiex sbieħ biex tisma' dwarhom, aħseb u ara tgħixxhom, żgur li għallmitna ħaġa waħda: li napprezzaw il-ħajja u l-affarijiet li jiġu magħha ... żgħar kemm huma żgħar.