Kitba ta' Bryony Bartolo – Segretarja Ġenerali FŻL Trasparenza, effiċjenza u kontabbiltà – tliet kelmiet li f'dawn l-aħħar tliet snin smajna ħafna fuqhom u rajna t-tifsira tagħhom tiġi attwata mhux biss bil-kliem iżda wkoll bil-fatti; xi ħaġa li ma tantx konna mdorrijin biha qabel. Fil-qasam tal-Ġustizzja dawn it-tliet kelmiet huma importanti ħafna. Dan minħabba li dan is-settur huwa wieħed mill-pilastri ta' soċjetà demokratika li jħaddan il-valur ta' trasparenza u kontabbiltà li jwasslu l-pubbliku inġenerali biex ikollu fiduċja sħiħa f'dan is-settur. Huwa settur importanti li joffri bilanċ fis-soċjetà. Huwa għalhekk li f'dawn l-aħħar tliet snin Gvern Laburista ħadem bis-sħiħ favur miżuri li jkomplu jtejbu dan il-qasam. F'dawn l-aħħar jiem, ir-riforma kostituzzjonali kienet waħda importanti ħafna; l-ewwel waħda ta' din ix-xorta wara tletin sena. Permezz ta' din ir-riforma, issa se jkun hemm aktar trasparenza kif jiġu maħtura l-ġudikanti. Dan hekk kif sottokumitat fi ħdan il-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja, kompost minn ħames persuni indipendenti u l-President tal-Kamra tal-Avukati, se jkun qed jagħti parir fuq il-mertu u l-kompetenza ta' kull avukat li jissottometi l-espressjoni ta' interess sabiex jifforma parti mill-Ġudikatura. Għalkemm il-Gvern jista' ma jaqbilx mal-għażla ta' dan il-kumitat, f'każijiet bħal dawn irid jagħti raġuni għaliex mhux se jimxi mal-parir tas-sottokumitat. Dan il-Gvern ħadem ħafna għal aktar kontabbiltà fil-qasam tal-Ġustizzja permezz tal-Kodiċi tal-Etika għall-Ġudikatura. Din il-kontabbiltà se tkompli tissaħħaħ bil-kumitat ta' dixxiplina li se jkun kompost minn imħallfin u maġistrati magħżulin mill-Ġudikatura stess sabiex jieħdu passi dixxiplinarji meta jinġiebu akkużi ta' ksur ta' etika mill-Ministru għall-Ġustizzja jew mill-Prim Imħallef. Dan il-kumitat jista' jieħu diversi miżuri f'każ ta' xi nuqqas, bil-miżuri jvarjaw skont il-gravità tan-nuqqas. Fil-fatt, fejn qabel maġistrat jew imħallef seta' biss jitneħħa wara qbil ta' żewġ terzi tal-Kamra tad-Deputati f'każ ta' inkapaċità biex jaqdi r-rwol tiegħu jew imġiba ħażina, issa, jekk ikun hemm nuqqas żgħir iżda li xorta jmur kontra l-Kodiċi tal-etika, l-imħallef jew maġistrat jista' jingħata twissija jew inkella multa li tammonta għal 10% tas-salarju annwali. Din tawgura tajjeb għal Ġudikatura aktar responsabbli lejn il-Kodici tal-Etika. L-effiċjenza tal-qrati huwa punt ieħor kruċjali f'dan il-qasam; fattur li qed ikompli miexi dejjem għall-aħjar taħt dan il-Gvern. Iżda biex din l-effiċjenza titħares, ġie mniedi charter taċ-ċittadini li jagħmlu użu mill-qrati ta' Malta. Fih jiġbor informazzjoni dwar il-proċess ġudizzjarju fil-qrati u fejn wieħed jista' jagħmel l-ilment tiegħu f'każ li l-istandards ma jintlaħqux. Iċ-charter jinkludi wkoll lista ta' drittijiet li għandu akkużat meta jkun taħt arrest. Dan fid-dawl li, fl-2014, dan il-Gvern kompla jsaħħaħ id-drittijiet tal-akkużat u tas-suspettat fl-isforzi favur iktar trasparenza u kontabbiltà mill-awtoritajiet. L-effiċjenza tal-qrati Maltin qed tiżdied bil-fatti. Fil-fatt, statistika li ħarġet jiem ilu turi kif fil-Qorti Ċivili, fl-ewwel sitt xhur tas-sena 2016, gie ddikjarat l-inqas rata ta' każijiet f'dawn l-aħħar 16-il sena. Barra minn hekk, fil-qrati kriminali wkoll kien hemm titjib hekk kif fl-aħħar tliet snin rajna tnaqqis ta' każijiet pendenti. Meta wieħed iħares lejn is-snin preċedenti jara li saru avvanzi kbar f'dawn l-aħħar tliet snin. Dan ma jfissirx li wieħed jista' jieqaf hawn. Żgur li fadal ħafna xi jsir. Madankollu, dan kollu juri li dan il-Gvern huwa garanzija li fil-qasam tal-qrati u tal-Ġustizzja se jsiru t-tibdiliet meħtieġa għal sistema aktar trasparenti, kontabbli u effiċjenti, kemm għal min jaħdem fiha kif ukoll għaċ-ċittadin li jkollu bżonn is-servizz tal-qrati.