Imtella' Ottubru 5, 2020 - Aġġornata 5 Ta' Ottubru, 2020 8:26pm Studju xjentifiku li għamlu żewġ akkademiċi mill-Università ta' Malta juri li aħna aktar esposti għal gass tossiku fid-dar milli meta ninqabdu fit-traffiku jew inkunu f'postjiet ta' rikreazzjoni. L-istudju sab ukoll li l-iktar lokalitajiet b'arja mniġġsa huma Birkirkara, Ħal Qormi, San Ġiljan u Tas-Sliema. Dan hekk kif ir-residenti ta' dawn il-lokalitajiet huma l-iktar esposti għad-diossidu tan-nitroġenu li hu gass tossiku regolat minn direttiva tal-Unjoni Ewropea dwar il-kwalità tal-arja. It-tniġġis tal-arja huwa qattiel inviżibbli. Id-diossidu tan-nitroġenu li jiġi l-aktar minn ħruq ta' fjuwil hu fost l-aktar tliet gassijiet tossiċi perikolużi għas-saħħa tal-bniedem tant li hu regolat mid-Direttivi Ewropej dwar il-kwalità tal-arja. Fl-aħħar 30 sena saru ħafna studji internazzjonali fuq is-sorsi ta' dan il-gass tossiku fi bliet kbar u l-effetti tiegħu fuq saħħitna, iżda ma sarx wisq xogħol fuq l-espożizzjoni għalih fil-postijiet li nkunu fihom matul il-ġurnata, speċjalment fid-djar u x-xogħol fejn inqattgħu disgħin fil-mija tal-ħin. Żewġ akkademiċi mid-Dipartiment tal-Kimika u l-Fakultà tax-Xjenza fl-Università ta' Malta, Dr Noel Aquilina u Dr Sara Fenech għadhom kif ippubblikaw studju dwar l-espożizzjoni għal dan il-gass tossiku fiż-żona tan-naħa ta' fuq tal-port il-kbir li fost l-oħrajn jinkludi lil Ħal Qormi, San Ġiljan, Tas-Sliema, San Ġwann, u Birkirkara. B'152,000 resident din hi l-aktar żona popolata f'Malta u fiha l-akbar konċentrazzjoni ta' dijossidu tan-nitroġenu. "Li sibna huwa illi kontra l-perċezzjoni tan-nies, li l-esposizzjoni matul sena sħiħa tan-nies għal dan it-tossiku hija filfatt iktar fid-dar milli fit-traffiku." L-istudju li ġie ppubblikat f'ġurnali internazzjonali rinomati għal riċerka dwar il-kwalità tal-arja analizza ċ-ċaqliq tan-nies f'din iż-żona ta' madwar il-port u sab li wara d-dar, it-tieni l-aktar post fejn huma esposti għal dan il- gass tossiku hu fuq ix-xogħol u t-tielet f'postijiet ta' rikreazzjoni. "Li f'postijiet miftuħa bħal m'għandna l-park warajna u fid-djar li huma fil-viċinanza tat-tossiku jinfiltra ġewwa allura min qiegħed fid-djar jew fil-ħwienet jew fil-postijiet tax-xogħol fir-realtà jkun espost għal tossiku iktar minn sewwieq jew min-nies li jiġu għal qadja għal ftit minuti barra fit-triq." Dr Aquilina qal li l-kwalità tal-arja hi ddeterminata minn taħlita ta' kimiċi u elementi atmosforiċi differenti u kumplessi, speċjalment fid-dar fejn minbarra l-gassijiet tossiċi mit-traffiku hemm ukoll kimiċi li joħorġu meta nużaw il-gass għat-tisjir jew naħarqu l-injam biex insaħħnħu d-dar. Spjega li l-istudju sar bl-użu tal-livelli tad-diossidu tan-nitroġenu ta' kull siegħa li tkejlu fl-2017 mill-istazzjon tal-kwalità tal-arja li għandha l-Awtorità għall-Ambjent u r-Riżorsi, l-ERA fl-Imsida. "L-iktar postijiet li huma esposti huma Birkirkara, Ħal Qormi fiċ-ċentru, San Ġiljan u Tas-Sliema, sa ċertu punt kif mistenni għax hemm għandek nies li jiċċaqilqu ħafna mid-dar għax-xogħol u ovvjament hemmhekk it-traffiku huwa elevat" Dan l-istudju u oħrajn li ż-żewġ akkademiċi għamlu fl-aħħar xhur urew li d-dijossidu tan-nitroġenu mhux jonqos b'mod sinifikanti f'din iż-żona u li dan jista' jonqos b'żieda fl-użu tat-trasport pubbliku jew mezzi oħrajn tat-trasport aktar nodfa. Sostnew li dan l-istudju għandu jintuza bhala gwida meta jiġu ppjanati estensjonijiet fl-iżvilupp ta' lokalitajiet u fl-infrastruttura tat-toroq.