Imtella' Ottubru 3, 2021 Rapport: Tony Dimech 'Tieqa fuq l-Istorja' huma sensiela ta' wirjiet li qed jgħinu lill-pubbliku jkun familjari aktar ma' dak li ġara fil-gzejjer Maltin fis-sekli li għaddew. Waħda minn dawn il-wirjiet tiġbor fiha numru ta' elmi li bħalissa jinsabu esebiti taħt Couvre Port fil-Birgu qabel wieħed jidħol fil-Mużew 'Malta fil-Gwerra'. Il-Fondazzjoni Wirt Artna qed tagħti opportunità lill-pubbliku jara diversi wirjiet li qed jittellgħu matul is-sena mingħajr ħlas f'postijiet pubbliċi fil-miftuħ. Waħda mill-wirjiet li qed tittella' bħalissa fil-Birgu tesponi aktar minn 30 elmu li jirrappreżentaw żminijiet u pajjiżi differenti. Dawn l-elmi huma magħmula minn diversi materjali, fosthom il-ġilda, ir-ram, bronż u ħadid, filwaqt li jvarjaw fil-forom tagħhom. Fl-1915 l-elmu beda jintuża fuq skala ferm akbar sabiex is-suldati jkollhom protezzjoni akbar kontra l-qawwa tal-għadu. "Hawnhekk għandna kollezzjoni ta' elmi militari u ċivili li jmorru lura sal-gwerra l-kbira. Dawn ġejjin mill-kollezzjoni ta' riserva tal-Fondazzjoni Wirt Artna u qed ikunu esposti f'din il-wirja msejħa 'Tieqa fuq l-Istorja' fil-Mużew Malta fil-Gwerra' fil-Birgu, li l-pubbliku jista' jara b'xejn mit-triq. L-elmi li għandna hawnhekk ikopru varji nazzjonijiet, iż-żewġ gwerer dinjin u anke l-perjodu ta' wara t-tieni gwerra dinjija, u bejniethom joffru spettru sħiħ tal-evoluzzjoni tal-elmu tal-ħadid," spjega Mario Farrugia, Kap Eżekuttiv tal-Fondazzjoni Wirt Artna. Is-Sur Farrugia qal li din il-wirja ser ddum miftuħa sal-aħħar ta' Novembru biex f'Diċembru tibda oħra li ser tesponi numru kbir ta' sunetti li l-Fondazzjoni Wirt Artna għandha fl-arkivji tagħha. "Kienu jiġu stampati fis-seklu 19 u anke prattikament sa nofs is-seklu 20. Dawn kienu pubblikazzjoni popolari li jinbiegħu għal ftit soldi u fihom kien ikun hemm jew stejjer dwar krimini li jkunu ġraw dak iż-żmien jew novelli, affarijiet bħal dawn." Din il-wirja ser tkun fl-istess post fejn hemm dik tal-elmi fil-Birgu u ser iddum miftuħa bejn Diċembru ta' din is-sena u Frar tas-sena d-dieħla.