It-tilqim kontra l-COVID-19 beda Ir-Renju Unit japprova u jibda programm nazzjonali bil-Pfizer… Ir-Russja bl-iSputnik V u ċ-Ċina bis-Sinopharm Minn – CARMEN CACHIA Dawn l-aħħar ġranet huma kkaratterizzati bl-aħbar tant mistennija li nstabet tilqima effettiva u sigura kontra l-Covid-19, il-virus li oriġina miċ-Ċina li wassal għal pandemija globali b'miljuni ta' nies infettati u aktar minn 1.5 miljun li mietu. Nanna Ingliża kienet l-ewwel persuna fid-dinja li ngħatat it-tilqima tal-kumpanija Pfizer bħala parti mill-programm nazzjonali tar-Renju Unit. Ir-Renju Unit mhuwiex l-uniku pajjiż li beda jlaqqam liċ-ċittadini tiegħu fejn fil-fatt, minkejja li m'hemmx approvazzjoni uffiċjali, ir-Russja diġà bdew ilaqqmu lil dawk vulnerabbli bit-tilqima li pproduċew huma – "Sputnik V", mentri fiċ-Ċina kważi miljun persuna ħadu tilqima tal-emerġenza kontra l-Covid-19 immanifatturata mill-Grupp Farmaċewtiku Nazzjonali Ċiniż – Sinopharm. Fl-Istati Uniti, għalkemm ħafna kienu dawk li qalu li mhumiex se jieħdu t-tilqima kontra l-Covid-19, esperti fil-qasam tas-saħħa jemmnu li dan is-sentiment se jinbidel u mhux talli mhux se jkun hemm min jeħodha, talli se jkun hemm "ġlied" għal min se jeħodha l-ewwel. F'dan il-pajjiż id-distribuzzjoni tat-tilqim minn Pfizer u Moderna mistennija jibdew f'nofs dan ix-xahar. Min-naħa l-oħra, l-Amministrazzjoni għall-Ikel u l-Mediċina (FDA) qiegħed jikkritika t-tilqima tal-Università ta' Oxford – AstraZeneca, minħabba dewmien fl-ittestjar kliniku u nuqqas ta' effiċjenza tant li se jipposponuha. "L-isbaħ rigal għal għeluq snini…" Margaret Keenan, li se tagħlaq 91 sena l-ġimgħa d-dieħla, qalet li t-tilqima li ngħatat hija l-aqwa rigal mogħti mill-quddiem għal dan għeluq sninha. Hija ngħatat l-ewwel doża minn 800,000 dożi tat-tilqima minn Pfizer/BioNTech li se jintużaw fil-ġimgħat li ġejjin. Sa erba' miljun doża oħra huma mistennija li jingħataw sa tmiem dan ix-xahar. L-infermiera May Parsons li taħdem fl-Isptar Universitarju ta' Coventry, tat din it-tilqima "storika". Keenan qalet li tħossha pprivileġġjata li hija l-ewwel persuna li ġiet imlaqqma kontra l-Covid-19 u li dan huwa rigal kbir għaliha minħabba li fl-aħħar se tkun tista' tqatta' ħin ma' qraba u ħbieb wara li ilha sena sħiħa waħidha. "Il-parir tiegħi huwa li kull min jiġi offrut li jieħu t-tilqima, jeħodha. Jekk jiena li għandi 90 sena nista' neħodha, allura kulħadd jista' jeħodha," sostniet l-anzjana. It-tieni persuna li ħadet it-tilqima f'Coventry kien William Shakespeare, anzjan ta' 81 sena minn Warwickshire li qal li huwa kuntent li ngħata d-doża u li l-ħaddiema fl-isptar kienu qalbhom tajba ħafna. Tul l-ewwel jum ta' tilqim fir-Renju Unit għadd ta' pazjenti u ħaddiema fis-settur tas-saħħa ta' aktar minn 50 sptar, ingħataw din it-tilqima. Soru f'Belfast, Joanna Sloan kienet l-ewwel persuna mlaqqma fl-Irlanda ta' Fuq; Craig Antkins f'Wales; u t-tabiba Katie Stewart kienet fost l-ewwel nies li ħadu t-tilqima konra l-Covid-19 fl-Iskozja. Għadd ta' ċentri fir-Renju Uniti qegħdin ilaqmu l-persuni li għandhom 'il fuq minn 80 sena, kif ukoll għadd ta' ħaddiema fis-settur tas-saħħa u impjegati fid-djar tal-kura tal-anzjani. Sors tal-NHS qal lil BBC li fil-bidu ta' din il-ġimgħa diġà kienu ngħataw eluf ta' tilqim kontra l-Covid-19. "Il-jum li fih bdejna niġġieldu lil dan l-għadu komuni" Il-Ministru tas-Saħħa Matt Hancock qal li dan il-pass jimmarka jum ta' rebħa u huwa grazzi għax-xogħol bla heda li sar fil-kamp xjentifiku, għall-intelliġenza umana u għax-xogħol bla waqfien ta' ħafna nies. "Illum huwa l-jum li fih bdejna niġġieldu lura lil dan l-għadu komuni li għandna – il-Coronavirus," iddikjara Hancock. Il-Prim Ministru Boris Johnson, li kien fuq żjara fi sptar f'Londra biex jara n-nies jieħdu din it-tilqima, sostna li meta persuna tieħu t-tilqima, dan jagħmel ġid għalih u għall-bqija tal-pajjiż, mentri l-Ministru Skoċċiża, Nicola Sturgeon tenniet li f'dan il-jum fl-aħħar nistgħu nitbissmu, iżda huwa importanti ħafna li nibqgħu noqogħdu attenti u nimxu mal-miżuri kurrenti. Ir-Renju Unit kien l-ewwel pajjiż fid-dinja li beda juża t-tilqima Pfizer wara li ġiet approvata l-ġimgħa l-oħra. It-Tlieta li għadda l-awtoritajiet Amerikani kkonfermaw li din it-tilqima hija 95% effettiva u din il-karatteristika għenet biex tkun approvata għall-użu ta' emerġenza. Minkejja li issa qiegħda tintuża tilqima ta' emerġenza biex tkun ikkontrollata u idealment tintrebaħ din il-pandemija, kemm l-awtoritajiet Ingliżi, kif ukoll il-mexxejja kollha tal-pajjiżi rispettivi tagħhom u l-Għaqda Dinjija tas-Saħħa (WHO) qegħdin iwissu li t-triq għadha twila u kulħadd għandu jibqa' jimxi mal-miżuri ordnati mill-awtoritajiet tas-saħħa.