Kunsilli Lokali: Dak li tilfu u dak li rebħu l-Partit Laburista u l-Partit Nazzjonalista fl-aħħar snin fil-lokalitajiet tagħna u l-previżjonijiet ta’ dak li jista’ jiġri f’Mejju bbażat fuq ix-xejriet politiċi fl-aħħar tliet elezzjonijiet lokali... Dan huwa t-tielet artiklu illi fih din il-gazzetta qed tagħti ħarsa lura u xi ftit ta’ ħarsa ’l quddiem lejn l-elezzjonijiet tal-Kunsilli Lokali. Għalkemm kull lokalità għandha storja differenti, ix-xejriet tal-aħħar tliet elezzjonijiet jagħtu indikazzjoni aktar ċara ta’ fejn jinsabu u fejn probabbilment sejrin dawk il-lokalitajiet, politikament. Kull previżjoni qed issir fil-kuntest tar-riżultati elettorali fl-elezzjonijiet ġenerali u allura l-burdata politika fil-pajjiż. L-ILLUM tefgħet ukoll kull elezzjoni fil-kuntest ta’ għażliet oħrajn fl-istess jum mal-elezzjoni lokali, jiġifieri jekk ma’ dik l-elezzjoni lokali kienx hemm elezzjoni ġenerali, elezzjoni tal-Parlament Ewropew jew inkella referendum. Kull wieħed minn dawn, ġeneralment, iżidu n-numru ta’ nies li jipparteċipaw f’elezzjoni lokali. F’dan l-artiklu, il-gazzetta ILLUM qed tagħti ħarsa lejn l-aħħar grupp ta’ lokalitajiet fin-naħa ta’ isfel ta’ Malta, kif ukoll dawn ‘ta’ wara l-mina’ (iż-Żurrieq, l-Imqabba, il-Qrendi...) kif ukoll lejn is-Siġġiewi, aktar fit-Tramuntana tal-pajjiż. Hawnhekk inkomplu naraw il-kisbiet konsiderevoli tal-Partit Laburista, anke f’lokalitajiet fejn il-PN kellu xi ftit ta’ vantaġġ. Ħal Qormi: iż-żewġ partiti jżidu l-voti iżda l-PL jiġri fuq quddiem Ħal Qormi hija lokalità fejn il-Partit Laburista dejjem kellu appoġġ qawwi. Anke jekk il-Partit Nazzjonalista żied il-voti fl-aħħar tliet elezzjonijiet lokali, il-Partit Laburista jibqa’ jgawdi appoġġ b’saħħtu. Fl-2007, sena biss qabel l-elezzjoni ġenerali li rebaħ il-Partit Nazzjonalista, il-Partit Laburista rebaħ il-kunsill lokali b’distakk ta’ 2,288 vot.  Fil-fatt, dik is-sena, il-Partit Laburista rebaħ 5,429 vot, filwaqt li l-Partit Nazzjonalista ġab 3,141 vot. L-elezzjoni lokali li kien imiss f’din il-lokalità kbira saret fl-2012, ukoll sena qabel elezzjoni ġenerali li din id-darba rebaħ b’maġġoranza kbira l-Partit Laburista. Il-Partit Laburista ma kellux problema biex iżomm f’idu dan il-kunsill tant li żied il-voti u kiseb 5,947 vot filwaqt li l-Partit Nazzjonalista żied ftit ukoll biex kiseb 3,246. L-aħħar elezzjoni tal-kunsill f’din il-lokalità saret mar-referendum tal-kaċċa tal-2015 u jidher li dan wassal biex il-Qriema joħorġu aktar bi ħġarhom biex jivvutaw, tant li ż-żewġ partiti żiedu mhux ħażin fil-voti tagħhom. Fil-fatt, il-Partit Laburista żied 753 vot biex kiseb 6,700 vot, filwaqt li l-Partit Nazzjonalista żied 672 vot biex kiseb 3,918-il vot. Wieħed jistenna li meta x-xahar id-dieħel l-elezzjoni tal-kunsill se ssir ma’ dik tal-Parlament Ewropew, aktar Qriema se joħorġu jivvutaw u x’aktarx li ż-żewġ partiti jżidu fil-voti tagħhom. Madanakollu meta wieħed jikkunsidra s-sondaġġi u d-distakk bejn il-partiti ta’ 2,782 (tal-elezzjoni lokali tal-2015), il-Partit Laburista għandu rasu mistrieħa mill-belt Pinto. Is-Siġġiewi: distakk żgħir bejn il-partiti li jista’ jiswa ħafna Is-Siġġiewi. L-unika lokalità fis-sitt distrett fejn il-Partit Nazzjonalista jista’ jieħu ftit tan-nifs, iżda fejn jekk mhux se joqgħod attent, se jissogra li jitilfu wkoll. Bħal fil-każ ta’ Ħal Qormi, l-aħħar tliet elezzjonijiet lokali f’dan ir-raħal saru fl-2007, fl-2012 u fl-2015, bid-distakk bejn il-partiti jonqos għal ftit voti biss. Fl-elezzjoni lokali tal-2007, li magħha ma saret l-ebda elezzjoni oħra, il-Partit Nazzjonalista rebaħ 2,486 vot filwaqt li l-Partit Laburista ġab 1,818 vot. Dan kien ifisser distakk ta’ 668 vot bejn il-partiti. Fl-elezzjoni lokali tal-2012, li wkoll saret waħedha, il-Partit Nazzjonalista naqqas il-voti biex kiseb 2,325 filwaqt li l-Partit Laburista żied il-voti u kiseb 2,119. Dan ifisser li d-distakk kien ta’ 206 voti biss. Fl-2015, id-distakk żdied għal 309 voti, forsi anke għax aktar Siġġiwin ħarġu jivvutaw mhux biss għall-kunsill lokali, iżda anke għar-referendum tal-kaċċa. Fil-fatt, iż-żewġ partiti żiedu mhux ħażin fil-voti. Il-Partit Nazzjonalista kiseb 2,902 voti, filwaqt li l-Partit Laburista kiseb 2,593 vot. Din is-sena, bħall-2015, x’aktarx li s-Siġġiwin ukoll se joħorġu aktar bi ħġarhom biex jivvutaw minħabba li l-elezzjoni tal-kunsill se ssir ma’ dik tal-elezzjoni tal-Parlament Ewropew. Meta erba’ snin ilu, aktar nies ħarġu jivvutaw, il-Partit Nazzjonalista żied il-voti u d-distakk. Madanakollu, wieħed ma jistax ma jinnotax li f’dan ir-raħal, il-voti tal-Partit Laburista żdiedu f’kull elezzjoni. B’distakk żgħir ta’ 309 voti, u bil-PL li donnu dejjem qed jissaħħaħ, il-miżien jista’ jxaqleb lejn kull naħa. Ħal Luqa: fortizza qawwija Laburista bil-PN bilkemm jiċċaqlaq Ħal Luqa. Hija waħda minn dawk il-lokalitajiet fejn ftit li xejn jista’ jkollok dubju dwar kif se tmur l-elezzjoni lokali ta’ Mejju li ġej. Huwa raħal imdaqqas li jista’ jkun meqjus bla tlaqliq bħala fortizza Laburista u fejn il-Partit Nazzjonalista ftit li xejn irnexxielu jimxi ’l quddiem. Fl-elezzjoni tal-2007, il-Luqin taw 2,297 vot lill-Partit Laburista u 1,086 vot lill-Partit Nazzjonalista. Fl-2012, meta bħall-2017, kien hemm l-elezzjonijiet lokali biss, il-Partit Laburista żied bi ftit u kiseb 2,312-il vot, filwaqt li flok ’il quddiem, il-Partit Nazzjonalista kiseb 1,039 vot. L-aħħar elezzjoni lokali saret mar-referendum dwar il-kaċċa, jiġifieri fl-2015. Il-Partit Laburista reġa’ żied il-voti biex kiseb 2,858 vot jew kważi 72% tal-voti. Forsi għax aktar nies ħarġu jivvutaw, il-Partit Nazzjonalista żied bi ftit il-voti u kiseb 1,131 vot. Din is-sena l-Luqin se jivvutaw kemm għall-kunsill u kemm għall-Ewro Parlamentari u għalhekk x’aktarx li joħorġu aktar nies jivvutaw. Madanakollu meta wieħed iqis biss li fl-2015 f’Ħal Luqa kien hemm distakk ta’ 1,727 vot bejn il-partiti u li mill-2007 sal-2015 il-Partit Nazzjonalista ċċaqlaq biss b’45 vot, kollox jindika li Ħal Luqa se jibqa’ fortizza kbira Laburista. Il-Labour dejjem żied, in-Nazzjonalisti Birżebbuġin ma tantx joħorġu jivvutaw għall-elezzjoni lokali Birżebbuġa, l-aktar lokalità fin-Nofsinhar ta’ Malta, bħal-lokalitajiet kollha tan-Nofsinhar tirreġistra maġġoranza Laburisti, f’dan il-każ il-maġġoranza hija pjuttost kbira. Minn l-aħħar tliet elezzjonijiet li saru, jiġifieri fl-2007 u fl-2012, meta saru biss elezzjonijiet lokali u anke fl-2015 meta sar ukoll ir-referendum, jidher ċar illi hemm ċaqlieq fin-numru ta’ voti Nazzjonalisti. Kuntrarjament għall-vot Laburist, il-vot Nazzjonalist li diġà qiegħed f’minoranza, żdied u naqas. Minn 1,028 fl-2007 għal 926 fl-2012. F’dawn iż-żewġ elezzjonijiet, id-distakk bejn il-partiti kiber; minn 2,014-il vot għal 2,565 vot fl-2012. Il-PL kiseb 3,042 vot fl-2007 u żied il-vot għal 3,494 fl-2012. Fl-2015 u allura l-unika darba f’dawn l-aħħar 12-il sena li l-Birżebbuġin ma vvutawx għall-elezzjoni lokali biss, id-distakk naqas bi ftit għal 2,106 bil-PN jikseb 1,604 voti u l-PL jikseb 3,710. Bejn għax Birżebbuġa qed tikber bħala lokalità u b’mod speċjali għaliex dik ta’ Mejju se tkun l-ewwel elezzjoni lokali ma’ waħda nazzjonali fl-aħħar 12-il sena, il-voti mistennija jiżdiedu. Peress li l-vot Laburista dejjem żdied u dak tal-PN żdied biss meta kien hemm ir-referendum tal-kaċċa wieħed jista’ jasal għal previżjoni li f’Mejju, meta l-Birżebbuġin se jivvutaw għal elezzjoni nazzjonali wkoll, il-vot Nazzjonalista se jiżdied. Dan jista’ jfisser li jerġa’ jonqos xi ftit id-distakk favur il-Labour, għalkemm b’maġġoranzi li jlaħħqu s-70% hija kważi ċertezza li l-Partit Laburista se jibqa’ jkollu vantaġġ komdu f’Birżebbuġa. Kandidat Koppin indipendenti jnaqqas id-distakk bejn il-PN u l-PL Ħal Kirkop huwa wieħed mill-irħula li nafuhom bħala ta’ wara l-mina, fejn il-PN tilef ħafna mill-ftit saħħa li kellu. F’Ħal Kirkop il-Partit Laburista dejjem kellu maġġoranza, għalkemm mhux il-maġġoranzi ta’ bliet u rħula bħal Ħal Għaxaq. Fil-fatt fl-aħħar tliet elezzjonijiet il-PL dejjem naqqas il-voti; minn 974 fl-2008, għal 910 fl-2012 għal 785 fl-2015. Il-PN min-naħa l-oħra kellu l-akbar numru ta’ voti fl-2008 meta l-elezzjoni lokali saret mal-elezzjoni ġenerali. Dakinhar il-PN kien kiseb 537 vot li ġie qribhom biss fl-2015 b’488 vot. L-inqas ammont ta’ voti kisibhom fl-2012, meta kiseb biss 394 vot. Ta’ min wieħed iżomm f’moħħu illi t-tnaqqis fil-voti Laburisti fl-2015, jikkoinċidi ma’ kandidat indipendenti li kiseb ammont rispettabbli ta’ voti Koppini: 138. Jekk iżżid dawn mal-vot Laburista jerġa’ jkollok ammont ta’ voti Laburisti simili għall-2008 u l-2012. Dan ifisser allura li r-riżultat ta’ Mejju se jiddependi ħafna fuq il-kandidat indipendenti, jekk dan jerġax jikkontesta u l-appoġġ li jikseb. Jekk ma jerġax jikkontesta hija probabbilità tajba li l-PL iżid sew il-voti hawnhekk. Il-PN jaf iżid il-voti wkoll, hekk kif din hija l-ewwel elezzjoni lokali li se ssir ma’ waħda nazzjonali, u allura l-probabbilità hija li aktar persuni jmorru jivvutaw. Din hija sitwazzjoni simili ħafna għal dik f’Santa Luċija, fejn minkejja maġġoranza komda Laburista kandidat indipendenti wassal biex jonqos id-distakk bejn iż-żewġ partiti. Il-Labour jieħu l-Kunsill f’idejh “bil-kbir” wara żewġ rebħiet ċkejknin favur il-PN L-Imqabba hija lokalità oħra ‘ta’ wara l-mina’, imma fejn il-PN kellu maġġoranza għal numru ta’ snin, anke jekk maġġoranza b’distakk mill-aktar ċkejken. Fl-2005, meta saret elezzjoni lokali biss, il-PN rebaħ bi 22 vot biss hekk kif kiseb 848 vot u l-Partit Laburista kiseb 826 vot. Fl-2008, meta l-elezzjoni lokali saret ukoll ma’ dik ġenerali li rebaħ il-PN bi ftit, il-PN ġab 1,072 vot, bil-PL jikseb biss 40 vot inqas (1,032). Dan il-vot prattikament maqsum min-nofs fl-Imqabba kien sfrattat mill-Partit Laburista meta fl-2013 u allura mal-elezzjoni ġenerali li l-PL rebaħ bil-kbir, żied 200 vot u kiseb distakk ta’ ftit aktar minn 300 vot fuq il-Partit Nazzjonalista li naqqas il-voti tiegħu b’100. X’se jiġri f’Mejju huwa diffiċli ngħidu, għalkemm il-fatt li l-Partit Laburista dejjem baqa’ jżid il-voti huwa indikattiv. Huwa indikattiv ukoll illi meta fl-2013 il-PL rebaħ kif rebaħ l-elezzjoni ġenerali, fl-Imqabba żied il-voti, b’mod qawwi (l-Imqabba hija lokalità żgħira). Il-PL għad għandu l-istess livell ta’ appoġġ fuq bażi nazzjonali (jew iktar) u allura dan mistenni jkun rifless fl-Imqabba wkoll. Maġġoranza ‘żgħira’ Laburista  li saret ‘kbira’ fl-2013 Il-Qrendi huwa raħal ieħor żgħir li prattikament imiss mal-Imqabba. B’differenza iżda fl-aħħar snin il-Qrendi dejjem kellu maġġoranza Laburista, anke jekk mhux tant komda. Hawnhekk kemm il-PN u anke l-PL dejjem żiedu l-voti għalkemm fl-2013, meta saret elezzjoni ġenerali, il-PL kiseb l-aktar maġġoranza komda, jiġifieri distakk ta’ 507 voti fuq il-PN b’total ta’ 1,231 vot (PN: 724 vot). Jekk wieħed iħares lura jara illi fl-2016, il-PL kiseb 814-il vot filwaqt li l-PN kiseb 582. Fl-2008, meta saret ukoll elezzjoni ġenerali, il-PL kiseb 1,017 il-vot u l-PN 837 vot. Jidher illi bħall-Imqabba, fil-Qrendi hemm riflessjoni tar-riżultat nazzjonali u allura, sakemm ma jkunx hemm xi fatturi strettament lokali jew distrettwali, il-PL mistenni jerġa’ jġib maġġoranza. Id-daqs tal-maġġoranza jibqa’ l-misteru. Il-PL se jżomm l-istess daqs ta’ distakk f’Mejju jew se jmur lura għal differenza inqas ta’ madwar 200 vot. Xi darba kienet lokalità b’maġġoranza Nazzjonalista ... Ħal Safi, bħall-Imqabba, kienet lokalità b’maġġoranza Nazzjonalista, jew għall-inqas kiseb maġġoranza fl-2007, sena qabel elezzjoni ġenerali li l-PN rebaħ bi ftit. Bħall-Imqabba iżda l-maġġoranza kienet żgħira ħafna u sfaxxat sal-2012. Fil-fatt fl-2007 il-PN kien kiseb 630 vot, filwaqt li l-Labour kiseb 566 vot. Dan id-distakk ta’ 64 vot iżda nqaleb fl-2012 meta l-PL kien żied il-voti biex ġab 711, filwaqt li l-PN naqqas madwar 60 vot u kiseb 579 vot. Fl-2015, u allura mar-referendum tal-kaċċa, iż-żewġ partiti żiedu l-voti għalkemm ir-rata ta’ żieda tal-PL kien ferm ikbar bil-konsegwenza li żdied id-distakk għal 220 vot. Il-PL kiseb 836 vot filwaqt li l-PN kiseb 616-il vot. X’se jiġri f’Mejju? Se jerġa’ jieħdu l-PN dan il-Kunsill? Jekk inħarsu lejn ix-xejriet ta’ dawn l-elezzjonijiet jidher ċar illi l-PL dejjem żied il-voti, minn 566 għal 836. Il-PN, min-naħa l-oħra, baqa’ xi ftit statiku, minn 630 vot fl-2007 għal 616. Dan jindika li l-Labour se jibqa’ jżomm din il-lokalità. L-aktar lokalità Laburista ‘wara l-mina’ tibqa’ b’maġġoranza komda Laburista Iż-Żurrieq huwa l-ikbar lokalità fost dawk li huma meqjusin bħala ‘ta’ wara l-mina’. U fil-fatt hija l-iktar lokalità Laburista minnhom kollha, bil-PN isofri daqqiet kbar ’l isfel fl-aħħar żewġ elezzjonijiet. Fil-fatt, iż-Żurrieq saret elezzjoni lokali ma’ oħra, fl-2008. Fl-2008 il-PL kien kiseb 4,691 vot u l-PN 2,313 b’distakk ta’ 2,378 vot. Din kienet l-unika darba li l-PN qabeż l-2,000 vot hawnhekk. Mar-referendum tal-kaċċa l-PL kiseb kważi 5,000 vot u kiseb l-akbar numru ta’ voti mill-2008. Il-PN kien ġab 1,848 vot u allura ftit iktar minn kwart tal-voti. Dan ifisser illi d-distakk fiż-Żurrieq dejjem baqa’ jiżdied minn 2,378 favur il-PL għal 3,100 vot distakk fl-2013. X’se jiġri f’Mejju? Hija kważi ċertezza li l-Partit Laburista se jikseb maġġoranza komda f’din il-lokalità. Minkejja dan jista’ jkun li kkomparat mal-2013 l-istess partit jara tnaqqis fil-voti hekk kif dik ta’ Mejju mhix elezzjoni ġenerali u allura mhux se tiddetermina min ikun fil-gvern.