Kien ix-xahar ta' April 1634. Ix-xtut ta' madwar Malta bdew mill-ġdid jieħdu l-ħajja, għaliex kien riesaq mill-ġdid is-sajf. Min jarma x-xwieni, min jarma x-xniebek biex joħroġ mill-irdoss tal-port u jittrakka ma' xi moll sabiex iħejji għal xi vjaġġ mgħobbi b'xi merkanzija. Is-sinjuri wkoll kienu jħejju sabiex imorru xi mawra sa Sqallija bħala btala jew biex jaqdu l-ħtiġijiet kummerċjali tagħhom. Oħrajn kienu jħejju l-bastimenti tagħhom għall-korsa, li fiha kienu jittantaw li jaqbdu xi skuna jew xambekk tat-Torok. F'waħda mill-isbaħ djar tal-Birgu, f'dawn iż-żminijiet, kienet tgħix il-familja Cassar li kienet magħmula minn tlieta min-nies, ir-raġel li kien jismu Rikkardu, u li kien negozjant tal-affarijiet tal-ikel, il-mara li kien jisimha Anjeże, u tarbija, tifel li kien jismu Luċjanu u li ma kellux aktar minn sena. Kienu sinjuri kbar dawn in-nies u għalhekk magħhom kellhom xi lsira. Kellhom lil Fatima, bħala qaddejja, Abel Halì Merfux, li kien Tork minn Barbarija, u li billi kien tgħammex u tawh l-isem ta' Battista, sar il-qaddej maħbub tas-Sur Rikkardu u s-Sinjura Anjeże. Kellhom ukoll ilsir ieħor Tork, Abdul, li dan qatt ma ried isir Nisrani. Imma għalkemm din il-familja kienet tant sinjura u ma kien jonqosha xejn materjalment, kienet tinsab fi swied il-qalb kbir, għaliex tliet snin qabel, ħu Rikkardu, li kien jismu Vittorju, u li xejn ma kien inqas sinjur minn ħuh, kien ħareġ fuq xambekk idur dawra ma' Sqallija u ma reġax lura lejn pajjiżu. Kien kollu ta' xejn kemm Rikkardu qabbad lil min ifittixlu lil ħuh, għax ħadd ma sar jaf x'sar minnu. Minn meta għeb ħuh, Rikkardu ma setax jistabar. Għalih kull feliċità kienet spiċċat u ma ried jaf b'xejn ħlief li jmur ifittxu huwa stess. Għall-ewwel kien joħroġ bix-xambekk li kien xtara għal tal-apposta, u kien anke jersaq lejn l-Italja, imma lil ħuh qatt ma rah u lanqas ħa aħbaru. Huwa kien jistaqsi għax-xambekk San Lorenz, li fuqu kien jivvjaġġa ħuh, imma n-nies tal-port fejn kien jidħol kienu jgħidulu li lanqas jafu bih. Meta kien jara li riesqa x-xitwa l-imsejken Rikkardu kien jerġa' lura lejn pajjiżu b'qalbu sewda aktar minn meta ħareġ. Għamel karriera jsiefer malli jkun dieħel is-sajf u jirritorna meta tkun waslet ix-xitwa. Permezz tal-Gran Mastru, deher quddiem bosta kbarat barra minn Malta bil-għan li jistaqsi għal ħuh jew għax-xambekk tiegħu, u xi wħud minnhom urew anke interess kbir u fittxuh huma stess. Iżda kien kollu ta' xejn għaliex Vittorju baqa' ma nstabx. Allura, l-imsejken Rikkardu beda jdaħħal f'rasu li ħuh kien waqa' lsir tat-Torok. Kif għedna, mela, kienu għaddew tliet snin minn meta Vittorju għeb u Rikkardu, jum wieħed, intefa' bilqiegħda fuq siġġu jaħseb fuq ħuh. "Hemm bżonn li nsibu lill-imsejken ħija," beda jgħid waħdu Rikkardu. "Imma fejn...fejn nista' naqbad immur biex infittxu?' Wara ftit tal-ħin li kienu ilu jaħseb fuq hekk reġa' qal: "Immur fil-postijiet fejn ikun hemm l-ilsira għall-bejgħ..." Minnufih qam minn fejn kien, fetaħ kexxun u ħareġ minnu mappa u beda jfittex fejn seta' jkun hemm is-swieq tal-ilsira. Għajnejh minnufih waqgħu fuq il-belt ta' Kostantinopli. "Iva," kompla jgħid Rikkardu, "naħseb li l-aqwa swieq tal-ilsira jinsabu f'Kostantinopli. Immur infittxu hemm.' Allura Rikkardu daħħal f'rasu li jmur ifittex lil ħuh f'dik il-belt. U kompla jaħseb kif seta' jagħmel biex iwettaq il-ħsieb ta' rasu. Iżda l-ħsieb tiegħu ma damx ma nqata', għaliex sema' taħbita mal-bieb. "Min hemm?" għajjat Rikkardu. "Jien," wieġbet martu. Rikkardu, li kien sakkar minn ġewwa biex żgur ħadd ma jtellfu, qam u fetaħ il-bieb. "X'għandek bżonn, Anjeże?" qalilha Rikkardu. "Mela m'intix nieżel tiekol?" "U iva, issa ninżel. X'ħin sar?" "Ġa saru s-siegħa...Xi ġralek, Rikkardu, kemm tidher qalbek sewda?" "U ma tistax tobsor, Anjeże? Ħija, l-imsejken Vittorju, min jaf x'sar minnu?" "Imma għaliex sakkart minn ġewwa?" "Għax ma ridtx min itellifni, għax ridt noqgħod naħseb kif sejjer insibu biex insalvah u fl-aħħar iddeċidejt." "Xi ddeċidejt?' staqsietu martu. "Iddeċidejt li mmur infittxu Kostantinopli." Għall-kompetizzjoni b'rabta ma' dan il-ktieb, ara paġna 25 tal-gazzetta KullĦadd