Għada Malta tfakkar l-40 sena anniversarju tar-Repubblika wieħed minn erba’ anniversarji nazzjonali li tfakkru din is-sena b’ċelebrazzjonijiet speċjali. Il-fotografu Lino Arrigo Azzopardi kien il-fotografu uffiċjali tal-Gvern f’kull waħda minn dawk l-okkażjonijiet mill-indipendenza sad-dħul ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea. Għex l-istorja ta’ Malta mil-lenti tal-fotografu. Kien fl-Arena tal-Indipendenza meta l-Prim Ministru Borg Olivier xejjer l-istrumenti kostituzzjonali; kien il-Palazz fil-Belt meta l-Parlament emenda l-kostituzzjoni u Sir Anthony Mamo sar President; kien Xatt ir-Risq meta l-Prim Ministru Mintoff xegħel it-torċa fuq l-Għolja tal-Ħelsien; u kien Dublin fl-Irlanda meta l-bandiera Maltija ttajret ma’ dawk ta’ 24 nazzjon Ewropew ieħor. Ħafna mir-ritratti ufficjali tal-anniversarji li Malta ċċelebrat din is-sena, inġibdu minn Lino Arrigo Azzopardi, li għal snin twal kien il-fotografu tal-Gvern. Hu ra l-istorja ta’ Malta tinbidel, u t-teknoloġija tal-fotografija tevolvi. Għandu anedotti x’jirrakkonta dwar il-Prim Ministri kollha li ħadem magħhom. Iżda 40 sena mir-Repubblika, l-ewwel wieħed li jiġi f’moħħu hu dwar Mintoff waqt li d-deputati kienu qed jieħdu l-ġurament ta’ lealtà lejn ir-Repubblika. “U Mintoff beda jagħmilli sinjal biex immur ħdejh. U jien għidt ma nistax nidħol fil-kamra tal-parlament. U mbagħad talab il-permess tal-kamra u tawni permess u dħalt hux. U kif dħalt qalli oqgħod hawn. U nżilt għarrkubbtejja taħtu,” irrakonta s-Sur Arrigo Azzopardi. “Dakinhar niftakar li sitta vvutaw kontra. U jien bilqegħda fl-art niġbed ir-ritratti. U Mintoff itina fuq spallti. Iġbidlu lil dan għax ivvutalna. Dan tiġbidlu xejn għax ma vvutalniex,” kompla jirrakonta. Ir-ritratti tal-ġrajjiet storiċi li għaddiet minnhom Malta tul is-seklu 20, u li għadhom jeżistu sal-lum, huma kopji tal-kopji. In-negattivi oriġinali intilfu u lill-fotografu li ġibidhom din tnikktu ħafna. “Per eżempju nsemmi l-indipendenza jien. Id-dar ċentrali tal-Partit Nazzjonalista hemm ritratt ta’ sitt piedi jew tmienja, Gorġ Borg Olivier ixejjer dokument. Dik in-negiattiva ma sibthiex. Sparixxiet. Ir-Repubblika l-istess. Repubblika sibt Mintoff qed jiffirma waqt meta ħa l-ġurmanent imma qed jaqra u dawn l-affarijiet ma sibthomx. Ħafna minnhom ma nafx x’sar minnhom.Issa jew ġew użati u min użahom ma rritornahomx, ma nafx m’m’għandix idea. Imma kienet battikata qawwija biex insib dak li ridt insib,” qal Arrigo Azzopardi. Lino Arrigo Azzopardi jaf żminijiet differenti. Żmien meta t-teknoloġija ma tantx kienet tagħti ċans lill-fotografu jiżbalja. Bil-‘photoshop’ ħafna mill-kopji tar-ritratti li nġibdu 50 u 40 sena ilu jistgħu jiġu manipulati. Iżda bin-negattiva meqruda jew mitlufa qatt ma tista’ tgħid li dak li għandek f’idek hu r-ritratt awtentiku. “Aħna konna naħdmu camera square 6 by 6. U mbaghad qlibna 35mm ukoll. Dakinhar kont tiġbed 12-il ritratt kaxxa magħluqa. Tmur tiżviluppahom u dak il-ħin taf x’għandek. Illum tiġbed ritratt rajtu, daqshekk, m’għandekx inkwiet hux,” kompla Lino Arrigo Azzopardi. Lino Arrigo Azzopardi llum jgħodd 75 sena. It-tifkiriet li erba’ mill-festi nazzjonali jġibu lil dan il-fotografu, żgur li huma differenti minn dawk li jġibu lill-maġġoranza tal-Maltin u l-Għawdxin, li ma kellhomx ix-xorti jgħixuhom minn ftit metri ‘l bogħod bħal ma kellu hu.