Rapport ippubblikat mill-European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions (Eurofound) wera li Garanzija għaż-Żgħażagħ li introduċa Gvern Laburista mhux biss qiegħda tħalli l-frott mixtieq, imma qed isservi ta' eżempju għall-Ewropa kollha. Fil-fatt, dan l-istudju sab li fl-2014 il-qgħad fost iż-żgħażagħ ta' bejn il-15 u d-29 sena kien biss ta' 8.9%, ikkumparat mal-medja ta' 17.5% fost l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (UE). Ir-rapport, intitolat Exploring the Diversity of NEETs, jispjega li s-suq tax-xogħol taż-żgħażagħ f'Malta huwa differenti mhux ħażin mill-medja tal-bqija tal-pajjiżi Ewropej. L-akronimu NEET ifisser Not in Employment, Education or Training, jiġifieri żgħażagħ li la qegħdin fis-sistema edukattiva u lanqas qegħdin jaħdmu jew jitħarrġu għal xogħol. Mir-rapport, fost oħrajn, jispikka l-fatt li l-persentaġġ ta' żgħażagħ li huma ekonomikament attivi hija partikolarment għolja, 28.6% meta mqabbla mal-medja tal-UE ta' 20.2%. Bl-istess mod, ir-rata ta' attività ta' 65.3% hija ferm aktar mill-medja tal-UE, li hija ta' 56.4%. Barra minn hekk, ir-rata tal-impjieg fost iż-żgħażagħ f'Malta hija 10 punti perċentwali aktar mill-medja tal-UE, jiġifieri 59.6% meta mqabbel ma' 46.5%. Filwaqt li, kif semmejna qabel, ir-rata ta' qgħad fost iż-żgħażagħ hija inqas minn nofs id-daqs ta' dak li ġie osservat fil-livell tal-UE, ir-rata ta' NEETs f'Malta kienet ta' 12.5% ikkumparat ma' 15.3% fil-UE. Fost l-aqwa fl-Ewropa Il-gazzetta KullĦadd ħadet il-kummenti ta' Dr Massimiliano Mascherini, wieħed mill-awturi ta' dan ir-rapport, biex tifhem aħjar x'inhuma l-aspetti li qegħdin jagħmlu l-Garanzija għaż-Żgħażagħ ta' Malta tispikka daqshekk fost programmi simili li ġew introdotti f'pajjiżi oħra. Mascherini spjega li, meta mqabbla ma' ħafna pajjiżi Ewropej oħra, il-prestazzjoni ta' Malta f'termini ta' impjiegi fost iż-żgħażagħ u NEETs hija relattivament tajba ħafna. "Fil-fatt, u minkejja l-kriżi, il-qgħad fost iż-żgħażagħ f'Malta huwa ferm inqas mill-medja tal-UE u r-rata ta' NEETs ukoll baqgħet taħt il-medja tal-UE minkejja l-kriżi ekonomika." Huwa tenna wkoll li, filwaqt li f'pajjiżi bħal Spanja, il-Greċja u l-Italja, il-qgħad fost iż-żgħażagħ sploda fejn laħaq anke l-40%, fl-2015 f'Malta r-rata tal-qgħad fost iż-żgħażagħ kienet ta' madwar 11% – livell simili għal dak rreġistrat fid-Danimarka. Mascherini nnota li Malta għamlet sforz partikolari biex tifhem aħjar x'kienu l-problemi li qegħdin jiffaċċjaw in-NEETs. Fil-fatt, pajjiżna kien l-unika wieħed fl-Ewropa li għamel ċensiment fost din il-kategorija – ħaġa li għamel fl-2015. "Dan l-eżerċizzju kien estremament importanti u essenzjali għal tfassil aħjar tal-politika relevanti kif ukoll biex tadatta aħjar il-Garanzija għaż-Żgħażagħ għall-persuni kkonċernati," sostna r-riċerkatur Taljan. Mistoqsi x'effetti soċjali u ekonomiċi jkollu l-qgħad fost iż-żgħażagħ fuq il-pajjiżi rispettivi tagħhom, Mascherini spjega li huwa normali li ż-żgħażagħ ikunu qiegħda għal żmien qasir fit-tranżizzjoni mill-iskola għax-xogħol. Madankollu, nuqqas ta' impjieg fit-tul jista' jagħmel il-ħsara lill-possibbiltajiet tagħhom li jsibu xogħol – stat ta' fatt li jżid ir-riskju ta' esklużjoni soċjali. "Din hija problema mhux biss għall-individwu, iżda anke għas-soċjetà kollha kemm hi. Eurofound ikkalkolat li l-ispiża li qiegħda tirriżulta min-numru kbir ta' NEETs fl-Ewropa kienet €162 biljun fl-2013. Barra minn hekk, f'pajjiżi fejn hemm numru kbir ta' NEETs, dan id-distakk kien qed jieħu konnotazzjoni politika hekk kif forzi populisti kienu lesti li jisfruttaw in-nuqqas ta' kuntentizza taż-żgħażagħ," spjega Mascherini. Però, huwa saħaq li minħabba l-persentaġġ baxx ta' NEETs u żgħażagħ bla xogħol, dan ir-riskju jidher aktar baxx għal Malta hekk kif pajjiżna rnexxielu jerġa' jintegra liż-żgħażagħ malajr fis-suq tax-xogħol u fl-edukazzjoni. Iż-żgħażagħ qed ifittxu għajnuna? Minkejja l-bosta aspetti pożittivi li ħarġu mir-rapport, fir-riċerka kien innutat li f'pajjiżna ż-żgħażagħ ma tantx jirrikorru għall-għajnuna ta' servizzi magħrufin bħala Public Employment Services (PES). L-ekwivalenti f'Malta ta' dawn is-servizzi huwa Jobsplus, li sa ftit ilu kien magħruf bħala l-Employment and Training Corporation (ETC). Għaldaqstant, staqsejna lil Mascherini jekk dan l-istat ta' fatt jindikax nuqqas ta' fiduċja fil-konfront ta' dawn is-servizzi jew xi realtà oħra. Fil-fatt, huwa sostna li bosta NEETs f'Malta ma jirreġistrawx ma' PES għax ħafna żgħażagħ se jibdew xogħol dalwaqt jew inkella huma inattivi. Ir-ri-attivazzjoni ta' min hu inattiv u strateġija biex jintlaħqu l-aktar każijiet diffiċli hija possibbiltà li għadha tkun ikkunsidrata skont Mascherini. Hawnhekk, huwa sostna li ċ-ċensiment dwar in-NEETs li għamlu l-awtoritajiet Maltin kien pass importanti ħafna biex tiġi indirizzata din l-isfida. Din l-inizjattiva, fil-fehma tiegħu, ipprovdiet "teżor ta' informazzjoni dwar kif jerġgħu jintegraw NEETs fis-suq tax-xogħol jew lura għall-edukazzjoni u, b'mod speċjali, enfasizzat liema huma l-karatteristiċi u l-ħtiġijiet ta' NEETs Maltin." Malta qiegħda fuq it-triq it-tajba Mistoqsi hemmx aktar inizjattivi li jistgħu jittieħdu biex l-awtoriatjiet Maltin ikomplu jiġġieldu l-problema tal-qgħad fost iż-żgħażagħ, Mascherini sostna li pajjiżna diġà qiegħed fuq it-triq it-tajba u għandu bżonn biss li jkompli jibni fuq it-tajjeb li sar s'issa. "Il-prestazzjoni ta' Malta fil-qasam tax-xogħol fost iż-żgħażagħ hija tajba ħafna meta mqabbla ma' dik ta' pajjiżi oħra Ewropej, speċjalment dawk tal-istess żona ġeografika. It-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ, kif sar tajjeb matul dawn l-aħħar snin, se tippermetti lil Malta li żżomm u ttejjeb din il-prestazzjoni," temm jgħidilna Mascherini.