Ta' spiss niltaqa' ma' sajjieda u nies li jqattgħu ħajjithom jaħdmu fuq opri tal-baħar, partikolarment f'Marsaxlokk. Xogħol li jeħtieġ kuraġġ, determinazzjoni iżda wkoll ħafna paċenzja. Mhux l-ewwel darba li smajt b'sajjieda li joħorġu entużjasti u jidħlu lura diżappuntati li x-xorti ma tbissmitilhomx. Iżda l-qabda tal-ħut f'dan ix-xogħol ma saritx kwistjoni ta' xorti biss, u dan joħroġ aktar biċ-ċar meta nitkellem ma' sajjieda li huma akbar fl-età. Kulħadd kelma waħda: il-ħut fil-Mediterran naqas. L-ammont li jsibu llum qas biss jibda ħdejn dak ta' dari. Is-sajjieda saru fost l-ewwel nies li saru japprezzaw aktar il-kunċett tas-sostenibilità. Li jekk illum m'intix se taħseb f'għada, għada jasal u se tbati. F'dan il-kuntest, matul il-jiem li għaddew dħalt nifli bir-reqqa rapport li kellna quddiemna fil-Parlament Ewropew dwar il-kontrolli tas-sajd. Hemm bqajt sorpriża mhux ftit meta sibt l-istatistika konkreta dwar 80% tal-ispeċi ta' ħut fil-Mediterran. Dan mhuwiex ammont żgħir. U jekk verament irridu naċċertaw il-futur tas-sajd fil-Mediterran, partikolarment għas-sajjieda Maltin, irid ikollna stampa ċara ta' x'għandna llum il-ġurnata. Ir-rapport jitkellem dwar is-sitwazzjoni tal-lum u jara kif jista' jkun aċċertat li jkollna sostenibbilità fil-futur biex is-sajd f'Malta u fil-Mediterran ikun jista' jibqa' għaddej, anke għaliex jekk nibqgħu mexjin bil-pass li għaddejjin bih, ix-xogħol tas-sajjieda Maltin jista' jispiċċa. Ir-realtà bħalissa hi li diġà jsiru ċerti kontrolli li ħafna mid-drabi huma ta' uġigħ ta' ras għas-sajjieda, iżda sfortunatament sal-lum il-ġurnata ir-riżultat tagħhom ma jistax jintuża għal skopijiet ta' riċerka xjentifika. Nemmen li jekk is-sajjied qiegħed jagħmel il-parti tiegħu kif jien ċerta li bosta sajjieda jagħmlu, allura għandhom ukoll igawdu mill-isforzi li jkunu qed jagħmlu huma stess. Ir-rapport dwar il-ġbir, l-immaniġġjar u l-użu tal-informazzjoni fis-settur tas-sajd, jassigura wkoll li jkun hemm monitoraġġ xjentifiku fit-tul dwar ir-riżorsi eżistenti fil-Mediterran. B'hekk ħut li qiegħed dejjem jispicca mill-ibħra tagħna jingħata l-protezzjoni li jeħtieġ, qabel ma jkun tard wisq. Mill-konverżazzjonijiet tiegħi mas-sajjieda Maltin diġà jidher li numru konsiderevoli ta' speċi ta' ħut differenti diġà ilhom ma jidhru qrib ix-xtut Maltin meta kkumparat mal-passat, u rridu naġixxu llum qabel għada jekk verament irridu naċċertaw il-futur tas-sajjieda Maltin. Jiena ma naċċettax li s-sajd hu xogħol li jispiċċa mas-sajjieda li għandna bħalissa. Jien irrid nara l-iżvilupp ta' sajd sostenibbli fejn sajjieda żgħażagħ ikunu jistgħu jaqilgħu l-għajxien tagħhom ukoll. Hu evidenti li ma nistgħux nibqgħu f'sitwazzjoni fejn minkejja li ċertu speċi ta' ħut ikun f'riskju li jintilef darba għal dejjem, bastimenti kbar jibqgħu jistadu għalihom. Jekk nibqgħu nkomplu nnaqqsu din ir-riżorsa limitata fil-baħar Mediterran, dan se jħalli effett negattiv mhux biss fuq is-sajjieda żgħar li ma jistgħu qatt jikkompetu ma' min hu ħafna akbar minnhom, imma se jsir ukoll skapitu tagħna li nfittxu prodotti ġenwini Maltin. Jiena nemmen f'sajd sostenibbli fejn naċċertaw li l-ammont ta' ħut jibqa' wieħed b'saħħtu fil-Mediterran ukoll. Fil-fatt aċċertajt ruħi li dak li qed jiġi propost mill-Parlament Ewropew f'dan ir-rapport ma jpoġġix piż ieħor fuq sajjieda li jaħdmu fuq skala żgħira, fosthom il-Maltin. Is-sajjied Malti diġà qed jaffaċċja sitwazzjoni iebsa fil-preżent. Konxja tal-bosta sfidi li dawn il-familji jsibu ma' wiċċhom kull sena. Issa wasal iż-żmien li nassiguraw li bid-deċiżjonijiet tagħna, is-sajjied Malti nassigurawlu mhux biss il-preżenti imma wkoll futur. Dan jista' jsir biss b'immaniġġjar aħjar tas-sajd ibbażat fuq riċerka xjentifika u mhux bl-addoċċ.