Imtella' Awwissu 19, 2021 - Aġġornata 19 Ta' Awwissu, 2021 8:14pm Rapport: Ruth Castillo It-temperaturi għolja u żewġ mewġiet tas-sħana, waħda malli beda s-sajf u oħra li ħriġna minnha fl-aħħar jiem, ħalliet lil kulħadd bla nifs. Imma l-effett ma jħossux il-bniedem biss għax il-minġel tas-sħana niżel ukoll fuq l-uċuħ tar-raba' u saħansitra fuq il-baħar u l-ekosistema tiegħu. Grupp ta' riċerkaturi mid-Dipartiment tal-Ġeoxjenzi fl-Università ta' Malta qed iżommu u janalizzaw it-temperatura tal-baħar li laħqet il-qofol fit-tmiem il-ġimgħa li għadda. Għalkemm fl-2017 it-temperaturi kienu xi ftit ogħla – il-mewġa tas-sħana din is-sena kienet ferm itwal bit-temperaturi bdew neżlin f'dawn l-ahhar jiem. Minn Lulju 'l hawn il-baħar li jdawwar il-gżejjer Maltin għadda mill-itwal u waħda mill-aktar mewġ ta' sħana qliel – bl-ogħla temperatura ġiet reġistrata fi tmiem il-ġimgħa ta' Santa Marija. It-temperatura tal-baħar fl-14 u l-15 ta' Awwissu laħqet it-30.2 gradi Celsius – meta l-limitu għal dan ix-xahar tkun 28.2 gradi Celsius. Il-Professur Aldo Drago, li qed imexxi grupp ta' riċerkaturi mid-Dipartiment tal-Ġeoxjenzi fl-Università ta' Malta spjega li mewġa tas-sħana tal-baħar tiġi klassifikata meta t-temperatura tal-baħar taqbeż il-limitu għal aktar minn ħamest ijiem konsekuttivi. Qal, li fl-2017 it-temperatura tal-baħar kienet kważi 31 grad Celsius imma din id-darba l-mewġa tas-sħana tal-baħar kienet mifruxa fuq perjodu itwal ta' żmien b'impatt negattiv fuq l-ekosistema tal-baħar, li diġà tinsab mhedda minħabba l-attività tal-bniedem. "Dan iġib stress addizzjonali fuq il-ħut fost l-oħrajn l-ossiġnu fl-ilma jonqos bit-temperatura tal-baħar allura inti għandek qisek il-ħut qiegħed kważi fgat. Ikun hemm imbagħad ċertu organiżmi oħra li huma mqabbdin mal-blat bħalma huma coralligenous assemblages – dawn huma habitat għall-bijodiversità sabiħa li għandna fil-Mediterran li qiegħda diġà taħt theddida. Dawn l-organiżmi b'din it-temperatura jieħdu daqqa ta' ħarta kbira." Il-Professur Drago żied li dawn it-temperaturi jaffettwaw ukoll l-akwakultura b'riskju għall-ħut fil-gaġeġ. It-temperatura tal-baħar titkejjel permezz ta' apparat li jinsab żewġ mili 'l barra minn Marsalforn. Adam Gauci mid-Dipartiment tal-Ġeoxjenzi fl-Università ta' Malta. Qal, li l-informazzjoni dwar il-baħar tasal fl-Università kull siegħa. "F'dan il-każ id-data li nġabret kienet ta' kemm hu sħun il-baħar, il-mewġ kemm hu għoli u kif ukoll id-direzzjoni minn fejn ġej. Ovjament il-baga tagħtik id-data f'punt wieħed partikolari u allura din ngħaqqduha mad-data li ġejja minn satelliti apposta biex b'hekk ikollna mappa ċara ta' kif qed tinbidel it-temperatura madwar il-gżejjer Maltin." Dr Gauci qal li l-baga ilha fil-baħar madwar sena bl-informazzjoni qed tintuża għar-riċerka biex ikun hawn għarfien ta' kif qed jinbidlu l-kundizzjonijiet tal-baħar.