Il-baġit tas-17 ta' Ottubru 2016 se jkun it-tielet wieħed ta' Gvern Laburista. Il-messaġġ f'kull wieħed minnhom kien ċar: dan hu Gvern li bir-riżultati qed iwassal lil Malta lejn l-aqwa fl-Ewropa bi Gvern probusiness li għandu kuxjenza soċjali. Fl-aħħar tliet snin rajna miżuri li jippremjaw lil min hu bieżel, li ġġieldu l-abbuż biex jieħu min verament ħaqqu, filwaqt li mexxa eluf ta' persuni minn fuq il-benefiċċji soċjali għall-post tax-xogħol. Il-faqar fil-pajjiż beda jonqos wara tant snin u qrobna biex nibbilanċjaw il-kontijiet tagħna. Fil-pajjiż hawn sens ta' ottimiżmu u atmosfera pożittiva ta' 'iva, se naslu fid-destinazzjoni li għażilna', iżda ninsabu konxji li l-ġid għadu ma laħaqx lil kulħadd u familji fil-faqar jew f'riskju ta' faqar huma realtà u mhux perċezzjoni. Dawn li ġejjin huma ħames sfidi li din l-amministrazzjoni għandha fl-immedjat u li jridu jiġu indirizzati f'dan il-baġit, kemm fl-analiżi tal-Ministru Scicluna u, iktar minn hekk, ġimgħa wara, fid-diskors viżjonarju tal-Prim Ministru Muscat. L-ewwel: Aspettattivi. Diġà kienu kbar l-aspettattivi tal-poplu Malti għall-Gvern Muscat. Is-suċċess ekonomiku li ksibna u li qed ngħixu m'għenux biex dawn l-aspettattivi jonqsu; anzi, żdiedu. Ir-riżultati kulħadd jaf jaqrahom u l-klima pożittiva tinħass. Pajjiżna ma jinsabx f'orbita waħdu, iżda f'dinja fejn madwarna hemm pajjiżi li għadhom mhumiex jaraw tkabbir, industriji li qed isibu diffikultajiet finanzjarji kbar u ħafna nies, fosthom mijiet ta' eluf ta' żgħażagħ, li jinsabu bla xogħol. Il-messaġġ irid jasal ċar li dak li għandna ma jissarrafx f'talbiet li, jekk indirizzati, iħottu dak miksub. It-tieni: Konsistenza. Dak li ksibna rridu nżommuh bil-ħsieb li r-riċetti li rnexxew s'issa mhumiex garanzija għall-klima ekonomika ta' għada. Ifisser li l-Gvern irid iżomm ir-ritmu ta' investiment barrani dirett li rajna fl-aħħar snin, konxju li ċertu dħul marbut ma' setturi li fuqhom hemm battalji legali fuq livell Ewropew, jew dħul marbut ma' skemi ta' ċittadinanza, mhuwiex għal dejjem. Il-Gvern diġà beda jħares lejn setturi oħra, fosthom dak marittimu, tal-loġistika, turiżmu mediku u oħrajn. Filwaqt li hemm bżonn li niddiversifikaw l-ekonomija lokali, irridu nieħdu dan il-pajjiż fuq livell ieħor, kemm fejn tidħol infrastruttura (u hawn jidħol it-trasport lokali) iżda wkoll l-indafa u l-ambjent ta' madwarna. Min qed jinvesti fil-proprjetà jrid jifhem li jrid jinvesti wkoll fi spazju pubbliku ġdid. Ebda kompromessi. It-tielet: Ħiliet tan-nies. L-uniku riżors li għandna rridu nkabbruh u nikkultivawh. Tajjeb naraw kontinwazzjoni ta' miżuri bħal in-work benefit u tapering biex iktar nies jidħlu fis-suq tax-xogħol, inqas persuni jistrieħu fuq benefiċċji soċjali u azzjonijiet pożittivi biex ħadd ma jaqa' lura. Hekk jaħdem gvern soċjalist, iżda biex dan isir irridu wkoll naraw li l-abbuż minn dawn il-benefiċċji jonqos u li persuna bla xogħol, sakemm tista', trid tkun qed tistudja jew titħarreġ. Pajjiżna għadu jrid jara wkoll skemi ċari ta' retraining biex il-poplu Malti jikkwalifika f'ħiliet u setturi ġodda li jwasslu għal pagi aħjar u mobbiltà soċjali. Il-kwalità tal-edukazzjoni f'pajjizna se tkun iċ-ċavetta biex nilħqu l-isfidi ekonomiċi ta' għada. Ir-raba: Kera. L-influss ta' ħaddiema barranin huwa pożittiv għax huwa l-ossiġinu ġdid u addizzjonali li kellha bżonn l-ekonomija ta' pajjiżna. Iżda dan wassal ukoll biex fil-kuntest tas-sitwazzjoni tal-kirjiet xejn feliċi f'pajjiżna, numru ta' familji esperjenzaw żieda sostanzjali fil-kirjiet ta' djarhom. Qed niltaqa' ma' ħafna familji li mhumiex ilaħħqu mal-ħajja b'kirjiet li l-medja tagħhom hi ta' €500 fix-xahar. Għalija dan hu inaċċettabbli meta dawn il-familji għandhom dħul ta' paga minima. Għadni m'iniex konvint li kontroll fuq il-prezzijiet mhuwiex l-aħjar soluzzjoni. Lanqas ma jien konvint li żieda fis-sussidju li dawn il-familji jirċievu hi s-soluzzjoni. Persważ li l-għada li nżidu s-sussidju, l-ammont addizzjonali jiġi factored in minn sid il-kera. Nibqgħu fejn konna. Il-ħames: Immigrazzjoni. Il-kwalita ta' ħajja aħjar ma titkejjilx biss f'termini monetarji. L-istil ta' ħajja, il-madwar, is-soċjetà ta' madwarna u l-ambjent immedjat jilagħbu rwol importanti. Hekk kif dan il-Gvern għamel passi ta' ġgant biex tella' t-tema tal-immigrazzjoni irregolari fuq nett tal-aġenda Ewropea, dak li ġie deċiż fuq livell internazzjonali f'dak li hu burden sharing issa jrid jiġi applikat hawn Malta fuq livell lokali. Ghettos f'pajjiżna huma realtà. Ghettos f'pajjiżi oħra bħal Molenbeek fi Brussell wasslu għal estremiżmu bla limitu. L-integrazzjoni titjieb fuq kull livell jekk ammont limitat ta' persuni immigranti li qed ifittxu ażil jingħataw inċentivi biex jiġu mifruxa madwar Malta u Għawdex. Sal-lum, lokalitajiet bħall-Marsa u l-Ħamrun qed iġorru l-piż weħedhom. Mhux ġust. Dawn huma sfidi ta' Gvern Laburista miktubin fl-ispazju limitat li kelli f'din il-paġna. Fil-ġimgħat li ġejjin se nkun qed nidħol fid-dettall dwar l-isfida ewlenija; jiġifieri kif se jitjieb id-distribuzzjoni tal-ġid. Irridu nkunu kreattivi biex nassiguraw distribuzzjoni tal-ġid aħjar mingħajr ma jinħatt dak li diġà hemm u mingħajr ma nimminaw il-prinċipji li ġew enfasizzati fil-baġits ta' qabel – il-bżulija. Dan kollu abbinat mal-faqar u livell ta' għajxien aħjar u, allura, lejn konsolidament tal-middle class.