Qabel l-aħħar elezzjoni ġenerali, il-Partit Laburista kien wiegħed li, ladarba jingħata l-fiduċja se jkun qed jagħmel riformi kbar fis-settur tal-edukazzjoni fejn il-kapijiet tal-iskejjel u l-għalliema kien se jkollhom aktar libertà jipprattikaw il-professjoni tagħhom u jużaw il-kreattività. Kuntrarju ta' kif kien jiġri qabel, dan il-Gvern żamm mal-wegħda tiegħu meta ftit tal-ġimgħat ilu tħabbar proċess ta' konsultazzjoni li se jwassal għal riforma fil-liġi dwar l-edukazzjoni. Dwar x'qed ikun propost u x'bidliet se jkunu qed isiru, AYRTON MIFSUD tkellem mal-Ministru għall-Edukazzjoni u Xogħol, EVARIST BARTOLO. It-tema magħżula dwar il-proċess ta' konsultazzjoni fuq ir-riforma tal-Att dwar l-Edukazzjoni hija 'Lejn Edukazzjoni għas-Seklu 21'. Fejn taħseb li amministrazzjonijiet preċedenti naqsu milli jieħdu dan is-settur 'il quddiem? Irrid ngħid li sar xogħol ta' ġid matul is-snin, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam ma' inklussività. F'elementi oħra biddilna l-pożizzjoni fuq numru ta' miżuri. Fejn qabel kellek kostruzzjoni ta' skejjel kbar, aħna morna għal skejjel iżgħar biex ikun hemm iżjed sens ta' komunità. Biddilna l-aspetti wkoll ta' kif id-direttorati u l-Ministeru ma jibqgħux l-influwenza totali li kien hemm taħt gvernijiet ta' qabel iżda saħħaħna l-influwenza tal-istudenti, il-ġenituri u l-edukaturi fl-iskejjel tagħna. Huwa proprju dan il-pass li jmiss f'dan il-proċess ta' demokratizzazzjoni tal-iskejjel. Intqal li r-riforma fil-liġi dwar l-edukazzjoni għandha l-għan li tilqa' sfidi godda f'dan is-settur. X'inhuma l-isfidi ewlenin f'dan il-qafas? Kull skola u l-komunità ta' madwarha għandha r-realtaijiet tagħha. Aħna nemmnu li minflok ikollok sitwazzjoni ta' one-size-fits-all, jagħmel iktar sens li d-direzzjoni ta' fejn trid tasal skola partikolari għandha tittieħed mill-edukaturi tal-iskola bl-għajnuna tal-awtoritajiet. Il-prijoritajiet ta' kull skola huma differenti u huwa proprju għalhekk li kull skola għandu jkollha pjan edukattiv li wara dan il-proċess ta' konsultazzjoni se jkun iżjed effettiv u responsabbli, bit-tibdiliet li qed nipproponu. Waħda mill-miżuri li ħadet prominenza kien il-kunċett ta' tagħlim mid-dar (homeschooling). Tista' tagħti lill-qarrejja stampa ċara dwar kif ħa tkun qed taħdem din il-proposta u fuq kollox min ħa jkun qed jibbenefika minnha? Il-homeschooling f'pajjiżna diġà jeżisti. Hawn numru ta' tfal li minħabba raġunijiet ta' saħħa jieħdu l-edukazzjoni tagħhom mid-dar minflok mill-iskola. Dawn l-istudenti jkollhom għalliema responsabbli u jimxu id f'id mal-bżonnijiet edukattivi tat-tfal. Irrid ngħid li din il-miżura mhux se tkun għal ħafna studenti iżda n-numri li qed naraw għaliha huma baxxi u interessanti. Ix-xogħol jibda meta ġenitur jippreżenta l-każ tiegħu billi japplika għal proċess ta' skrutinju mal-Kummissjoni Nazzjonali tal-Edukazzjoni. It-tieni pass ikun li l-ġenitur jispeċifika xi pjan edukattiv se jiġi amministrat u min se jkunu l-edukaturi li se jmexxu dan il-pjan. Jista' jagħti l-każ ukoll li t-tagħlim mid-dar ma jkunx dedikat għal edukatur wieħed ma' tifel jew tifla, iżda iżjed. Apparti minn hekk, tista' tiġi evalwata wkoll il-possibbiltà li l-homeschooling ikun abbinat ma' skola fil-qrib. Iżda fuq kollox il-prijorità assoluta se tkun l-interess tat-tfal u l-Kummissjoni se jkollha d-dover li tanalizza l-applikazzjoni u tiddeċiedi abbażi ta' dan. Nemmen ukoll li t-tfal jitgħallmu mill-fatt li jitħalltu ma' tfal differenti minnhom. Li żżomm lit-tfal f'xi bozza li taħseb hija differenti u superjuri tagħmlilhom il-ħsara. Fi stqarrija l-Kunsill Studenti Universitarji wera t-tħassib tiegħu dwar il-proposta tat-tagħlim mid-dar, fosthom dwar kif se jkun qed jiġi aċċertat li studenti jistudjaw fid-djar se jkunu qed jirċievu b'mod ugwali l-istess livell ta' edukazzjoni fl-iskejjel. X'inhuma l-kummenti tiegħek? Kif għedt qabel, ir-responsabbiltà se taqa' fuq il-ġenituri li juru lill-Kummissjoni li hemm pjan edukattiv serju u li dan se jkun fl-aħjar interess tat-tfal tagħhom. Qrajt ħafna kummenti, anke fuq il-mezzi soċjali, fejn il-kunċett ta' tagħlim mid-dar qed jiġi mqabbel ma' kunċetti, fil-fehma tiegħi, estremisti. Nassigura lil kulħadd li dak it-tip ta' 'edukazzjoni' mhux se jigi aċċettat u, fid-dokument stess, hemm sensiela ta' checks-and-balances li jissalvagwardjaw proprju dawn l-affarijiet. L-għalliema u l-programmi offruti jridu jkunu ta' kwalità daqs dawk fl-iskejjel. "Irrid nagħmel minn kollox biex inġib nies jaħdmu flimkien. Nemmen li l-iżjed li nista' nagħmel ġid hu li naħdem għat-tfal u ż-żgħażagħ tagħna daqslikieku kienu t-tfal tiegħi u bla preferenzi. " Jidher li f'din ir-riforma se tkun qed tintefa' responsabbiltà fuq il-ġenituri, iżda għad hawn minnhom li ma jibagħtux lit-tfal tagħhom l-iskola. B'mod konkret, x'qed ikun propost f'dan ir-rigward? Bħalissa għandna sitwazzjoni fejn, jekk ma tibgħatx it-tfal l-iskola, it-tribunali u l-qrati joħorġu multi li qatt ma jitħallsu. Il-problema hija li, jekk tibgħat lill-ġenituri l-ħabs, l-infern soċjali li jkun qed isib ruħu dak it-tifel jew tifla se jagħmel is-sitwazzjoni ħafna iktar agħar. Il-Gvern jemmen li trid tinstab soluzzjoni. Dawn it-tfal irridu ngħinuhom u mhux inkissru l-ambjent ta' madwarhom minkejja l-iżvantaġġi soċjali. Mhux aċċettabbli li r-reazzjoni tkun qisu xejn mhu xejn. Fl-istess ħin, fuqi u fuq sħabi l-edukaturi u kapijiet tal-iskejjel titpoġġa responsabbiltà akbar li lil dawn it-tfal noffrulhom esperjenza edukattiva relevanti li tgħinhom u tinteressahom. Irridu li niġu f'sitwazzjoni fejn dawn it-tfal jiġu l-iskola u jieħdu l-edukazzjoni tagħhom għax iridu u mhux minħabba deċiżjoni ta' tribunal. Fl-aħħar mill-aħħar inutli tifel jew tifla jiġu fil-klassi ta' bilfors u ma jieħdu xejn lura. Naħseb hemmhekk fejn verament hemm l-ikbar sfida. Qed ikun propost bord li jiddeċiedi f'każ li ma jkunx hemm qbil bejn l-iskola u l-ġenituri. X'poteri se jkollu dan il-bord u f'liema każijiet se jkun qed jintervieni? Bażikament, dan il-bord se jkollu setgħa jiddeċiedi f'każijiet ta' diżgwid bejn il-ġenituri u l-iskola fuq deċiżjonijiet edukattivi. Se jkollu wkoll poteri biex jiddeċiedi meta jkun hemm każijiet ta' diżgwid bejn il-ġenituri nfushom jew meta wieħed mill-ġenituri ma jkunx preżenti fil-ħajja tal-minuri. Il-bord ma jintervenix hu, però ssir referenza għal quddiemu min-naħa tad-Dipartiment tal-Edukazzjoni. Il-Gvern qed iħares li, fl-Att dwar il-Professjonijiet fl-Edukazzjoni, jitwaqqaf Kunsill għall-Edukaturi. X'differenza se jagħmel dan il-kunsill ġdid minn dak li diġà hemm? Il-Kunsill għall-Edukaturi, minbarra li jirregola lill-għalliema, se jkun ukoll qed jirregola l-LSAs u l-KGAs. Bidla oħra hija li l-Kunsill jibda joħroġ il-warrants u l-liċenzji u mhux il-Ministru, kif inhi s-sistema bħalissa. Ladarba qed jiġu msemmija għadd ta' tibdiliet fil-liġi tal-edukazzjoni, taħseb li wasal iż-żmien li l-għotja tal-liċenzji u l-warrants ma jibqgħux f'idejn il-politiċi iżda jiġu deċiżi minn awtoritajiet indipendenti? Huwa proprju dan il-ħsieb fil-proposti li poġġejna. Il-Ministru jrid jiġi anqas influwenti f'affarijiet li nemmnu li l-politiku m'għandux ikollu rwol. Fil-każ ta' istituzzjonijiet postsekondarji, dan diġà huwa hekk. Iżda fil-livell obbligatorju għandek sitwazzjoni fejn id-dipartiment li qed jassigura l-kwalità huwa fi ħdan l-istess livell li qed jipproduci dik l-esperjenza edukattiva. Dan, fl-opinjoni tiegħi, ma jagħmilx sens għax għandek konflitt. L-istess fil-warrants tal-għalliema. Għandek sitwazzjoni fejn il-Ministru jrid jiffirma dawn il-warrants. Jien min jien biex ngħid bniedem għandux jgħallem jew le? Naħseb dak għandu jkun f'idejn entità speċjalizzata li jkun jista' jevalwa aħjar il-kapaċitajiet tal-applikanti u dak huwa li qed nipproponu. "Bidla oħra hija li l-Kunsill jibda joħroġ il-warrants u l-liċenzji u mhux il-Ministru kif inhi s-sistema bħalissa" Xi rwol għandu jkollu l-politiku fis-settur tal-edukazzjoni? Jagħti direzzjoni u jipprova jżomm l-istampa ġenerali u l-isfidi tal-futur fit-tfassil tal-politika soċjali. Ħa nitkellem fuqi: l-għan tiegħi għal dan is-settur huwa wieħed sempliċi u kemxejn umli. Irrid nagħmel minn kollox biex inġib nies jaħdmu flimkien. Nemmen li l-iżjed li nista' nagħmel ġid hu li naħdem għat-tfal u ż-żgħażagħ tagħna daqslikieku kienu t-tfal tiegħi u bla preferenzi. Lill hinn minn din ir-riforma, xi prospettivi personali għandek bħala Ministru għall-Edukazzjoni? Nixtieq nagħmel ħafna bidliet kbar biex ikollna edukazzjoni iżjed umana, pjaċevoli u li tagħmel sens fis-seklu 21, f'dinja li, kuma tmur, qed tinbidel. Nittama biss li nħalli l-affarijiet ftit aħjar milli sibniehom. Irrid li nkunu għamilna imqar dik id-daqsxejn ta' differenza għall-aħjar fil-ħajja tat-tfal u żgħażagħ tagħna. Fadal ħafna xi jsir. Dan is-settur għalija huwa vjaġġ kontinwu li, kulma jmur, dejjem irid jigi aġġorant u mibdul mar-realtajiet tal-ħajja.