• L-UFFIĊĊJU TAL-KUMMISSARJU TAD-DATA INVOLUT FIL-PROĊESS • JINGĦAD LI JEKK IDEJQEK RITRATT JIRRANĠAWULEK • BDEW JIEĦDU R-RITRATTI MILL-BELT VALLETTA Jekk fl-aħħar jiem rajt iddur mal-pajjiż, jew saħansitra fit-triq tiegħek, xi karozza bl-emblema tal-Google u l-kameras fuqha, din tinsab hawn biex tiġbed ritrattti panoramiċi ta' rkejjen differenti madwar Malta u Għawdex. Naturalment, dan biex jispiċċaw online u bħala parti mill-faċilitajiet ta' Google Maps u Google Earth. Il-faċilità jisimha Google Street View u bħall-aspetti l-oħra ta' Google, fejn ir-ritratti ta' postijiet madwar id-dinja qegħdin online, mhux darba u tnejn kienet sors ta' kontroversja. L-iktar minħabba l-privatezza u s-sigurtà. Bdiet fl-2007 fl-Istati Uniti u llum ġibdet bosta bliet u postijiet madwar id-dinja li tista' tgawdihom online b'għafsa biss 'il bogħod. Iżda, dawn tal-Google jaqbdu jiġu hawn Malta u jibdew jiġbdu t-toroq qisu xejn mhu xejn? Mhux il-każ, u dwar il-proċess tkellimna mad-Deputat Kummissarju tad-Data f'pajjiżna Ian Deguara. "Il-Google Street View huwa parti mill-Google Maps. Ovvjament, m'iniex qiegħed hawnhekk għal xi tip ta' promozzjoni. Ir-rwol tagħna bħala uffiċċju hu regolarotju. Konna involuti mill-bidu fil-proċess biex nassiguraw li d-dritt tal-privatezza tal-individwu jkun salvagwardjat. Jiġifieri, Google, peress li hija kumpanija Amerikana, kellmet lill-avukati lokali li huma r-rappreżentanti tagħhom hawn Malta. Huma qegħdin f'kuntatt magħna u aħna qed nawtorizzaw il-proċess kollu. Aħna qegħdin involuti fil-proċess mill-bidu sal-aħħar u l-awtorizzazzjoni ta' dan l-uffiċċju hi li nassiguraw li l-proċess ikun skont il-liġi," spjega Deguara dwar xi ħaġa li kienet xi ftit kontroversjali sa dan is-sajf. Fil-fatt, il-Gvern Indjan irrifjuta għal xi żmien li joħroġ il-permess biex fl-Indja jsir dan il-proċess għax qal li jista' jkun għodda għat-terroristi u li jqajjem kwistjonijiet ta' sigurtà kbar. Deguara fisser kif il-Google kellha episodji fi snin oħra ma' awtoritajiet ta' protezzjonijiet ta' data bħall-Italja, Franza u Spanja. Hawn il-kwistjonijiet kienu marbuta iktar ma' privatezza. "Kienu qed jiġbru informazzjoni żejda u ma rridux li jagħmlu l-istess hawn. Anzi, irridu nassiguraw li kull informazzjoni li qed tinġabar dwar iċ-ċittadini tkun skont il-liġi," spjega Deguara. Mistoqsi jekk tal-Google hux biħsiebhom ikopru kull triq fil-pajjiż, Deguara qal li, mill-informazzjoni li għandu, jidher li se jkunu selettivi. "Bdew mill-Belt Valletta u l-ħsieb hu li jkopru Malta u Għawdex sal-aħħar ta' Ottubru. Però, m'għandix dettalji minn liema toroq se jgħaddu. Qed nassumi li jgħaddu minn toroq ewlenin," żied Deguara. Mistoqsija ovvja hija: x'jiġri jekk wieħed ma jridx li t-triq tiegħu tispiċċa fuq din is-sistema. "Xi proċess burokratiku li ma ssibx tarfu u jaqtagħlek qalbek?" hija l-mistoqsija li jagħmlu ħafna. "Bħala parti mill-awtorizzazzjoni li ħriġna, ingħad li jrid ikun hemm avviż fil-bidu tal-proċess. Dan ħareġ fil-jiem li għaddew u hemm informazzjoni fuq is-sit tagħhom. Però, f'dan l-istadju qed jinġabru l-filmati biss. Qed isir dak li jissejjaħ street imagery. Il-proċess li jmiss huwa li jgħaqqdu l-filmati, jisfukaw b'mod tekniku n-number plates u l-uċuħ, fejn hemm, u jpoġġuhom online. Dik il-fażi se narawha wkoll u se toħroġ awtorizzazzjoni minn dan l-uffiċċju bil-kundizzjonijiet kollha relattivi. Jekk persuna tħoss li s-sistema ma sfukatx biżżejjed xi wiċċ jew number plate ta' karozza, jew iħossu li l-faċċata tad-dar tagħhom tkun tista' titgħatta aħjar, għandhom faċilità li jirrappurtaw il-każ u, ovvjament, Google jikkunsidrawh. Jekk persuna tħoss li ma sarx rimedju magħha tkun tista' tirrapporta l-każ fl-uffiċċju tagħna u ninvestigawh," spjega Deguara. Fl-avviż tagħhom intqal li se jibdew mill-Belt, u jsegwu hemm il-lokalitajiet tal-Ħamrun u Birkirkara. "Però, m'għandix data preċiża ta' meta se jkunu. Ir-raġuni hi minħabba l-kundizzjonijiet tat-temp," żied Deguara, li għamilha ċara li l-Uffiċċju tal-Kummissarju tad-Data huwa dejjem aċċessibbli, għalkemm f'dan l-istadju għadu kmieni. "Għax huma jgħaddu bil-karozzi u jieħdu street imagery kif ikunu għaddejjin. L-istadju l-ieħor se jkun awtorizzat meta dak il-filmat imur online. Filmat qatt mhu se jitneħħa kompletament, però jkun sfukat jew, jekk dar, tkun qisha kaxxa b'kulur statiku. L-imagery prattikament taqta'. Mela meta nirċievu l-awtorizzazzjoni tat-tieni komponent tal-proċess fejn jiġu magħqudin il-filmati, aħna nkunu nistgħu nsegwu aħjar. Però, dan proċess li jieħu xhur," irrimarka d-Deputat Kummissarju tad-Data. Filwaqt li spjega li hemm ditta legali li titkellem kontinwament mal-uffiċċju biex jassiguraw li l-proċess miexi skont il-liġi, id-Deputat Kummissarju qal li jixtieq iserraħ ras il-pubbliku li kollox għandu jsir skont kriterji Ewropej u serji. "Nista' nserraħ moħħ il-qarrejja li bdejna nsegwu l-proċess mill-bidu u se nkomplu nagħmlu hekk. Il-kundizzjonijiet li qed nitolbu aħna huma li jirrispettaw il-liġi u r-regoli li implimentaw l-Ewropej," temm Deguara.