Imtella' Marzu 28, 2021 Rapport: Nigel Mifsud F'Malta hawn madwar 130 orgni, il-maġġoranza tagħhom fi knejjes. Fl-aħħar 400 sena, dan l-istrument mużikali kumpless inġieb l-aktar mill-Italja, mill-Ġermanja u mir-Renju Unit. Madanakollu, żewġ parroċċi għandhom orgni li nħadem minn Malti – Giovanni Felter. It-tnejn qed jibku għar-restawr. Wieħed minnhom jinsab fil-Knisja Parrokkjali tal-Imsida. Dan hu wieħed minn żewġ orgnijiet li nħadmu mill-Malti, Giovanni Felter. Apparti tal-Imsida, l-ieħor jinsab Ħal Għargħur. L-orgni ilu fuq id-daħla ewlenija tal-knisja tal-Imsida aktar minn 120 sena. Ir-restawratur Noel Gallo qal li mit-tnejn li ħadem Felter dan hu l-akbar u l-aktar wieħed elaborat. Fih aktar minn 1,000 kanna li jvarjaw minn materjali u qisien differenti – l-iżgħar fihom kwart ta' pied waqt li l-ikbar fihom 16-il pied. "Jekk tara l-orgni kif inhu, il-fiżjonomija tiegħu tara li l-orgni huwa mibni fuq stil ta' orgnijiet tal-istess epoka li ssib fuq in-naħa ta' fuq tal-Italja. Għandu affarijiet uniċi wkoll, għandu sett ta' sfafar huma uniċi f'Malta." Is-Sur Gallo qal li l-orgni għandu tastiera waħda bi 58 nota, pedaliera ta' 17-il nota, u 29 registru. Spjega li s-sistema hija kumplessa, kollha mekkanika, fejn kull valv li jikkontrolla l-arja ghal-kanen hu mqabbad direttament b'mod mekkaniku man-noti u r-registri. Dan l-istrument huwa magħluq f'kaxxa tal-ghamara ta' stil Eklettiku. Is-sistema tal-arja hija dik oriġinali, b'pompi manwali li jiġġenerawha għall-orgni kollu. Is-Sur Gallo qal li l-orgni jistà jservi bħala punt ta' referenza għall-istoriċi biex jifhmu t-teknika tal-bennej tal-orgni Malti. Is-Sur Gallo qal li l-orgni għandu diversi ħsarat, l-aktar minħabba s-susa li qed tipperikola l-istabbilita tal-istruttura ġenerali. Dan ukoll qiegħed iwassal għal riskju li xi partijiet minnu jintilfu għalkollox. "Is-susa hija preokkupanti għax hemm susa fl-istruttura tiegħu. Jekk hemm partijiet iserħu fuq l-istruttura hemm riskju li jista' jkun hemm ħsarat oħra. Hemm ħafna susa fil-kanen tal-injam tiegħu. Il-Kappillan Dun Simon Sciberras qal li l-orgni tpoġġa ftit wara li tlesta il-bini tal-Knisja, u jkun ta' għajb jekk jitħalla jitmermer. "Qed nitolbu l-għajnuna ta' min jista' jgħinna ħalli dan il-proġett uniku f'Malta ikun verament rinovat għall-gost u l-pjaċir li jixtiequ jisimgħu. Orgni jintuża f'azzjonijiet liturġiċi fil-knisja u f'affarijiet kulturali tant importanti fil-gżejjer Maltin." S'issa bdew l-ewwel interventi finanzjati mill-Fondi għall-Kawżi Ġusti, iżda għad fadal ħafna x'isir.