L-Ombudsman Anthony Mifsud wissa li l-erożjoni ta' fiduċja fl-uffiċjali pubbliċi twassal għal klijenteliżmu, partiġġjaniżmu, nepotiżmu, u favoritiżmu "li huma ż-żerriegħa tal-abbuż tal-poter u l-korruzzjoni." F'valutazzjoni ħarxa tas-servizz pubbliku, l-Ombudsman iddeskriva l-perikli li maħluqa min-nuqqas ta' fiduċja li dejjem tikber fl-istituzzjonijiet statali u uffiċjali pubbliċi, u qal li dawn ta' spiss kienu kkawżati minn nies f'pożizzjonijiet ta' fiduċja. Fl-Ombudsplan tiegħu tal-2022, Mifsud qal li kull min jokkupa rwol fis-servizz pubbliku "għandu b'mod attiv iżomm lill-Eżekuttiv taħt kontroll billi jagħti pariri u jaġixxi fl-interess tal-ġid komuni u billi jirreżisti l-pressjonijiet kollha, ikunu minn fejn ikunu." B'referenza ċara għall-mewġa ta' skandli ta' korruzzjoni reċenti li effettivament wasslu għar-riżenja tal-eks Prim Ministru Joseph Muscat u l-eqreb alleati tiegħu, inklużi Keith Schembri, Konrad Mizzi, u Chris Cardona, ir-rapport irrimarka li diversi persuni f'pożizzjonijiet ta' fiduċja" emmnu li ma kinux marbuta bir-regoli li japplikaw għall-uffiċjali pubbliċi." "Ħafna minn dawn in-nies (għalkemm mhux kollha), inkluż iċ-Chief of Staff tal-Prim Ministru ta' dak iż-żmien, jew CEOs ta' wħud mill-aktar awtoritajiet pubbliċi importanti, kif ukoll nies fi gradi ferm iktar baxxi, bħal uffiċjali tal-informazzjoni u gwardjani tas-sigurtà, ġew magħżula direttament u maħtura bħala persuni ta' fiduċja, u evitaw il-proċessi ta' għażla kollha," qal ir-rapport. Waqt li kkwota l-inkjesta pubblika dwar il-qtil tal-ġurnalista Daphne Caruana Galizia, l-Ombudsman qal "l-imġieba suspettuża ta' wħud minn dawn in-nies, u l-ħbiberiji dubjużi tagħhom biex jiksbu vantaġġ jew favur personali, kien wieħed mill-elementi li kkontribwew għad-dgħjufija tal-istituzzjonijiet regolatorji fil-pajjiż." Il-promozzjonijiet tal-Armata kienu illegali – L-Ombudsman Riformi radikali biex jissaħħu l-istituzzjonijiet Fl-introduzzjoni tiegħu għar-rapport ambizzjuż, l-Ombudsman irrimarka li l-pajjiż jistenna li l-2022 tkun sena ta' tiġdid wara perjodu ta' inċertezza li wassal għal kriżi fil-governanza. Waqt li tenna s-sejħa għal istituzzjonijiet statali aktar b'saħħithom enfasizzati fir-rapport tal-inkjesta pubika, l-Ombudsman qal li l-uffiċċju tiegħu se jkun għaddej minn reviżjoni biex jiġi żgurat li "d-dritt taċ-ċittadini għal governanza tajba jkun garantit." Is-sejbiet tal-inkjesta pubblika enfasizzaw il-ħtieġa "li jissaħħu l-istituzzjonijiet fdati biex jiggarantixxu r-responsabbiltà u t-trasparenza, inkluż l-Uffiċċju tal-Ombudsman," qal Mifsud. Filwaqt li laqa' r-rakkomandazzjonijiet imressqa mill-inkjesta u l-kunsens politiku biex jiġu implimentati b'mod urġenti, Mifsud qal "matul is-snin, dan l-Uffiċċju enfasizza ripetutament il-ħtieġa għal riformi leġiżlattivi radikali kif ukoll, u forsi aktar importanti, il-ħtieġa għal bidla fil-mentalità." Minkejja l-mantra tal-gvern li 'l-istituzzjonijiet qed jaħdmu,' l-Ombudsman wissa li jekk l-istituzzjonijiet regolatorji ma jissaħħux, il-pajjiż ma jistax jiggarantixxi "amministrazzjoni korretta u nadifa tal-ġid komuni li hija 'l fuq mis-suspett ta' abbuż ta' poter u korruzzjoni." Mifsud issottolinja tliet oqsma ewlenin li kkontribwew għall-ħolqien tal-impunità u li għandhom bżonn jagħmlu riforma sħiħa. Dawn jinkludu lobbying mhux regolat, ħatriet abbużivi ta' 'pożizzjoni ta' fiduċja', u l-fiduċja fis-servizz pubbliku. Inkjesta pubblika: L-Istat responsabbli għall-assassinju ta' Daphne Persuni ta’ fiduċja Hu stmat li l-Gvern Malti jimpjega madwar 700 persuna bħala persuni ta’ fiduċja, individwi maħtura politikament, u konsulenti. Madankollu, il-gvern irrifjuta ripetutament li jwieġeb mistoqsijiet parlamentari u talbiet għal-libertà ta’ informazzjoni dwar kemm hemm persuni impjegati bħala persuni ta’ fiduċja. L-Ombudsman spiss ikkritika l-impjieg ta’ nies minn barra s-servizz pubbliku fuq bażi ta’ persuna ta’ fiduċja, u qal li dan kien jikser il-Kostituzzjoni ta’ Malta. Il-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika kien ukoll kritiku dwar l-impjieg mhux regolat ta’ persuni ta’ fiduċja, u rrimarka li l-liġi introdotta aktar kmieni din is-sena kienet "pass kbir lura." Skond il-kummissarju George Hyzler u l-Ombudsman il-liġi "tikkontesta direttament il-prinċipju, diġà fil-periklu, li l-impjegati kollha tal-gvern għandhom ikunu impjegati fuq il-mertu," u jista’ jiġi kkontestat kostituzzjonalment fil-qorti. L-Ombudsman qal li s-sistema għandha tkun "fil-limiti stabbiliti fil-Kostituzzjoni, in-numru ta’ persuni ta’ fiduċja għandu jkun limitat, il-funzjonijiet tagħhom stabbiliti bil-liġi, u preferibbilment magħżula minn nies diġà impjegati fis-servizz pubbliku jew f’awtoritajiet pubbliċi." Huwa żied li l-liġi li temenda l-Att dwar l-Amministrazzjoni Pubblika sfidat ir-rakkomandazzjonijiet mill-Ombudsman, il-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika, u l-Kummissjoni ta’ Venezja. Waqt li talab għal reviżjoni sħiħa dwar kif huma impjegati persuni ta’ fiduċja, l-Ombudsman qal li filwaqt li l-gvernijiet għandhom ikollhom id-dritt li jimpjegaw nies li jgawdu l-fiduċja, dawn għandhom imorru lil hinn mill-konvenjenza politika. Persuni ta’ fiduċja, qal ir-rapport tal-Ombudsman, għandhom ikunu soġġetti għall-istess regoli, u kodiċi ta’ etika applikabbli għas-servizz pubbliku.