It-tweġiba tiegħi għall-mistoqsija li tifforma t-titlu ta' din il-kontribuzzjoni hija waħda ċara daqs il-kristall: le, għadna ma wasalniex! Fadal ħafna xi jsir f'dan ir-rigward biex ikollna l-ugwaljanza tal-ġeneru u r-rispett lejn il-mara. Qed nitkellem minn perspettiva dinjija għalkemm huwa ovvju fejn il-varjazzjoni bejn kontinent u ieħor, bejn pajjiż u ieħor, f'dan ir-rigward hija sinifikanti ħafna. Ngħid dan għax anke jekk tgħix f'pajjiż Ewropew, bħalma aħna aħna, fejn xorta għadna nħossu li l-ugwaljanza tal-ġeneru għadha ma ntlaħqitx kompletament minkejja li sar ħafna f'dik id-direzzjoni, xħin tħares lejn il-mara f'ċerti kontinenti oħrajn jaqbdek il-biki. Tara affarijiet li lanqas biss toħlomhom. Tara li l-mara hija meqjusa biss bħala oġġett u xejn aktar. Tużaha kif u xħin trid u meta jfettillek twarrabha. Tarmiha. Drittijiet tan-nisa fl-2016: Wasalna? kienet it-tema ta' attività organizzata mill-uffiċċju tiegħi bħala Membru Parlamentari Ewropew ftit tal-jiem ilu. Kien ta' sodisfazzjon kbir għalija li tellajna attività bħal din. Il-kontribuzzjonijiet li kien hemm u l-interventi li saru b'riżultat tagħhom kienu ta' livell għoli ħafna. Ħajr għal dan. Waqt li int qed taqra dan l-artiklu, xi mkien fid-dinja hemm nisa li qegħdin jirreżistu li jħallu x-xorti jew lil ħaddieħor tikkontrollalhom id-destin tagħhom u tal-familji tagħhom. F'dan il-mument għandek nisa li qegħdin iwelldu; irabbu lil uliedhom; imexxu kumpaniji u azjendi; imexxu pajjiżi. Eżempju klassiku għandna lil Hillary Clinton, bħalissa f'kampanja elettorali li tista' twassalha biex f'Novembru li ġej tingħażel biex tmexxi potenza daqstant kbira bħalma hija l-Amerika. Nisa bħal Hillary Clinton huma għalija l-mexxejja moderni tas-soċjetà tagħna. Imma mbagħad għandek eżempju klassiku ieħor fejn għandek pajjiżi fejn il-mara ma tistax issuq karozza. Fejn il-missier jiddeċiedi hu ma' min bintu tiżżewweġ. Fejn il-bniet ma jitħallewx jitgħallmu l-iskola. Fejn il-mara hija biss biċċa għodda. Fejn leħen il-mara ma jinstemax. Fejn ħajjitha hija mistura minn għajnejn id-dinja. Fejn il-problemi u l-isfidi għad-drittijiet tagħha huma enormi. Huwa għal nisa bħal dawn li għandna nsemmgħu leħinna. Imma ejjew ma nħallux li għajnejna jitgħammxu u naħsbu li fil-Kontinent Ewropew kollox huwa faċli għall-mara. Huwa minnu li l-mara Ewropea ma tħabbatx wiċċha mal-problemi li semmejt qabel. Huwa minnu wkoll li d-dritt ta' trattament ugwali għall-mara u r-raġel huwa fundamentali fl-Unjoni Ewropea. Imma fil-verità l-ugwaljanza bejn is-sessi għadha bogħod minna. Aktar minn nofs il-popolazzjoni tad-dinja hija ffurmata min- nisa, madankollu huwa meqjus li jridu jgħaddu 30 sena oħra biex tintlaħaq il-mira tal-Unjoni Ewropea li 75% tan-nisa jkunu fid-dinja tax-xogħol. Iridu jgħaddu 70 sena oħra biex fir-realtà l-mara tkun qed titħallas l-istess paga tar-raġel għall-istess xogħol. Iridu jgħaddu mill-inqas 20 sena oħra biex ikun hemm ugwaljanza fil-parlamenti nazzjonali. Fi ftit kliem, jekk l-affarijiet jibqgħu kif inhuma, iridu jgħaddu aktar minn 70 sena biex fl-Ewropa ssaltan l-ugwaljanza tal-ġeneru. Qegħdin nitkellmu dwar l-Ewropa! Dan mhux aċċettabbli. Fl-isfond ta' dan kollu, pajjiżna fejn jinsab f'dawn ir-rigwardi? Ma nistax ingerger fejn jirrigwarda membri parlamentari Ewropej! Minn sitt membri qegħdin erba' nisa! Ma nistgħux ngħidu li – u dan mingħajr ebda sens ta' partiġġjaniżmu politiku – ma sarux avvanzi tul dawn l-aħħar tliet snin fejn jirrigwarda progress favur in-nisa. Il-Gvern introduċa miżuri li permezz tagħhom għamilha aktar faċli għall-mara li tibqa', jew tibda, fid-dinja tax-xogħol. Is-servizz ta' ħarsien tat-tfal b'xejn kien miżura mill-aktar strumentali, tant li f'qasir żmien ġiet irreġistrata żjieda ta' 6% fir-rata tan-nisa jaħdmu. Il-leave tal-maternità kien ostaklu enormi għall-avvanz tal-mara f'kull xorta ta' karriera. Min iħaddem kien ċertament jikkonsidra din l-eventwalità meta quddiemu kien ikollu għażla jekk jimpjegax mara jew raġel. L-introduzzjoni ta' fond tal-maternità, irrispettivament jekk l-azjenda għandhiex jaħdmu magħha rġiel biss, għenet bil-kbir biex tkun minimizzata kemm jista' jkun din id-diskriminazzjoni kontra n-nisa. Wasalna? Imxejna ħafna imma wasalna le! Għad jonqosna, imma fl-istess ħin ma nistgħux ngħidu li m'aħniex mixjin fit-triq it-tajba. Nerġa' lura lejn l-attività organizzata mill-uffiċċju tiegħi ftit tal-jiem ilu bit-tema t'hawn fuq. Irrid pubblikament nirringrazzja lill-Ministru għad-Djalogu Soċjali, Affarijiet tal-Konsumatur u Libertajiet Ċivili, Dr Helena Dalli; lis-Sa Lorraine Spiteri, Chairperson tal-Konfederazzjoni Maltija tal-Organizzazzjonijiet tan-Nisa; lil Dr Marceline Naudi, Senior Lecturer fl-Università ta' Malta u li tmexxi d-Dipartiment tal-Istudji tal-Ġeneru fil-Fakultà tas-Social Wellbeing; u lil Dr JosAnn Cutajar, Direttriċi Cottonera Resource Centre, għall-kontribut siewi tagħhom fl-attività. L-isfidi li tikkonfronta l-mara mhumiex żgħar. Nispiċċa billi nikkwota tfajla ta' 17-il sena li jien nammira ħafna: Malala Yousafzai, tfajla li l-ġlieda tagħha għall-ugwaljanza kważi switilha ħajjitha: "Ngħolli leħni – mhux biex ngħajjat, imma biex dawk li m'għandhomx vuċi jinstemgħu. Mhux se naslu jekk nofsna qegħdin jinżammu lura.''