Imtella' Frar 4, 2021 - Aġġornata 4 Ta' Frar, 2021 7:55pm Rapport: Ruth Castillo Fil-Jum Dinji kontra l-Kanċer id-Deputat Prim Ministru Chris Fearne ħabbar li mil-lum fuq il-Formularju tal-Gvern żdiedet il-mediċina Everolimus li tintuża għall-kanċer avvanzati u tiswa' 'l fuq minn tlett elef ewro fix-xahar għal kull pazjent. Qal li fl-aħħar tliet snin u nofs żdiedu tnax-il mediċina ġdida għall-kanċer bi spiża ta' 17-il miljun ewro fis-sena, li qabel kienet toħroġ mill-Fondazzjoni Malta Community Chest Fund. Intant, l-Unjoni Ewropea għadha kemm nediet pjan biex jingħeleb il-kanċer, li Malta kellha sehem fit-tfassil u l-implimentazzjoni tiegħu. Id-Deputat Prim Ministru u Ministru għas-Saħħa, Chris Fearne, qal li t-tendenza madwar id-dinja żviluppata hija li r-rata tal-kanċer tkompli tiżdied. Fil-jum dinji dedikat għall-kanċer, il-Ministru Fearne qal li Malta kellha sehem fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-Pjan tal-Ewropa biex jingħeleb il-kanċer. "Ħafna minnha tibbaża fuq il-prevenzjoni jiġifieri li nnaqqsu t-tipjip, inaqqsu l-alkoħol, l-istil ta' ħajja li allura ħa tagħmel differenza. Waħda mill-ikbar fatturi, li wieħed m' gaħndux kontroll fuqha hija l-età, jiġifieri iżjed ma jkollok popolazzjoni li qiegħda tikber fl-età, iżjed tikber ir-rata tal-kanċer." Żied jgħid li Malta qed tagħfas biex ikun żgurat li jitħallas prezz ġust għall-mediċini l-ġodda tal-kanċer u jkun hemm trasparenza kif dawn il-prezzijiet jiġu stabbiliti. Qal li l-pandemija kienet ta' mudell biex il-pajjiżi Ewropej jinnegozzjaw flimkien il-prezzijiet għal dawn il-mediċini l-ġodda. Il-Ministru Fearne qal li bħalma seħħ f'pajjiż oħra, fil-bidu tal-pandemija Malta waqqfet l-iscreening għall-kanċer tal-musrana, tal-għonq tal-ultru u tas-sider. Qal li mindu reġa' beda jsir l-iscreening f'Ġunju li għadda, saret ħidma biex jiġu rkuprati x-xhur li ntilfu. Żied jgħid li twaqqaf 'call centre' minn fejn qed jiġu kkuntattjati wieħed wieħed il-persuni kollha li jkollhom appuntament għall-iscreening tal-kanċer. Dan wassal biex żdied l-għadd ta' nisa li jaċċettaw li jagħmlu l-iscreening tas-sider u minn madwar 60% qabel il-pandemija tela' għal 71%. Qa li sax-xahar li ġej, l-infermiera li jimxu pass pass mal-pazjent mid-dijanjosi tal-kanċer 'il quddiem – imsejħa nurse navigator – se jitilgħu għal tmienja. Il-Ministru semma wkoll l-importanza tat-telemedicine li bdiet tintuża matul il-pandemija u li se tintuża anke mal-pazjenti tal-kanċer. Il-Ministru fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru, Carmelo Abela, li huwa responsbabli mill-implimentazzjoni tal-Manifest Elettorali, qal li l-Ministeru tas-Saħħa wettaq 71 fil-mija tal-proposti elettorali f'dan il-qasam. Qal li din is-sena żdiedet in-nefqa tal-Gvern fuq is-servizz tas-saħħa li tammonta għal 14.5% tan-nefqa totali tal-Gvern. Qal li 22 miljun ewro huma vvutati għat-trattament tal-kanċer. Sadanittant, il-President George Vella, fisser kif meta pazjent jingħata l-aħbar li għandu kanċer tinbidillu ħajtu. F'konferenza diġitali organizzata min-National Cancer Platform, il-President Vella tkellem dwar l-impatt tal-pandemija, b'mod partikolari dawk li kellhom imorru għall-kura barra minn Malta u fakkar kif dawn ikollhom kollox imħallas mill-Gvern, bil-Fondazzjoni Malta Community Chest Fund tħallas it-titjira tal-persuna li takkumpanjahom u l-kontijiet tal-ikel u vjaġġar minn u lejn l-isptar. Qal li waqt li l-ispiża totali naqset, għaliex intbagħtu barra anqas pazjenti, dawk li ntbagħtu ras għal ras ġew iqumu ħafna aktar minħabba li damu aktar barra minħabba ż-żmien li kellhom jagħmlu kwarantina. Fi stqarrija, il-Partit Nazzjonalista esprima solidarjetà mal-pazjenti kollha li għaddejjin bil-kura għal din il-marda. Il-kelliem Stephen Spiteri qal li hawn bżonn aktar sapport psikoloġiku speċjalizzat għat-tfal li jkollhom il-kanċer, u appoġġ lit-tfal li xi ħadd mill-ġenituri tagħhom ikollhom il-kanċer.