Mhux soltu nkun tekniku f'din il-paġna imma dan l-aħħar, wara iktar minn 14-il sena fil-Kunsilli Lokali, iltqajt ma' interpretazzjoni ta' parti mil-liġi li fl-opinjoni tiegħi ftit li xejn tagħmel sens. Sabiex nispjega dan kollu u anki għall-benefiċċju ta' dawk li mhumiex daqshekk midħla tar-regolamenti tal-Kunsilli Lokali, nixtieq nibda billi nispjega l-qafas li se nkun qed nitkellem fih. Qafas Legali Il-Gvern Lokali (Kunsilli Lokali) ġie mwaqqaf fl-1993 bl-approvazzjoni tal-Parlament Malti fit-30 ta' Ġunju, 1993, tal-Att dwar il-Kunsilli Lokali (Kapitolu 363 tal-Liġijiet ta' Malta). Din il-liġi waqqfet 67 lokalitajiet (aktar tard saru 68). Aktar minn hekk serviet bħala mekkaniżmu biex tirregola l-operat tal-Kunsilli Lokali. L-Att dwar il-Kunsilli Lokali ġie mfassal fuq il-European Charter of Local Self-Government, li l-Gvern Malti kien iffirma u rratifika. Skont dan l-Att, "Il-Kunsill huwa korp statutorju ta' gvern lokali b'personalità legali bis-setgħa li jagħmel kuntratti, li jħarrek u li jkun imħarrek, u li jagħmel kull ħaġa oħra u li jidħol f'dawk it-tranżazzjonijiet li huma inċidentali jew li jwasslu għall-eżerċizzju u għall-qadi tal-funzjonijiet tiegħu skont dan l-Att". Kif għidt, illum, Malta għandha 68 Kunsill Lokali – 54 f'Malta u 14 f'Għawdex. Fil-21 ta' Diċembru 1999, l-Att dwar il-Kunsilli Lokali ġie rivedut permezz tal-Att tal-Kunsilli Lokali (Emendi) 1999 Att Nru. XXI (1999)ħ. Is-Sitt Skeda Forsi l-iktar parti li għandha tolqot lill-kunsilliera bla dubju ta' xejn hija s-sitt skeda. Dan mhux għaliex il-partijiet l-oħra tal-liġi mhux importanti imma din is-sezzjoni titkellem fuq l-ordnijiet permanenti, il-mod kif jitmexxew is-seduti tal-Kunsill u dak marbut magħha. Din l-iskeda kienet ġiet emendata fis-snin 2005 u 2009. Mhux se nidħol fid-dettalji kollha ta' din l-iskeda u se niġi mill-ewwel għall-parti tal-mozzjonijiet, kif tista' ssir, kif titressaq u d-deċiżjoni tal-kunsill u kif din tista' tinbidel. Mozzjoni X'inhi mozzjoni? Mozzjoni tista' tiġi mressqa kemm mis-sindku, mill-viċi sindku jew kull kunsillier ieħor li jifforma parti mill-Kunsill. Fiha jkun hemm suġġett partikolari li dak l-individwu jkun jixtieq li jiġi diskuss u naturalment, li tittieħed deċiżjoni dwaru. Hemm żewġ tipi ta' mozzjonijiet. Hemm mozzjoni biex tbiddel l-ordni tal-laqgħa minħabba urgenza li tista' tiġi proposta mis-sindku jew minn xi membru ieħor u li fuqha jkun irid jittieħed vot bla ma ssir diskussjoni u hemm mozzjoni li kif għidt qabel, tista' tkun dwar kwalunkwe suġġett li xi membru tal-Kunsill ikun jixtieq jiddiskuti. Però biex dan isir, anki skont l-ordnijiet permanenti, jekk is-suġġett ma jkunx diġà fuq l-aġenda, din trid tasal għand is-segretarju eżekuttiv bil-miktub sa tal-inqas sitt ijiem qabel id-data tal-laqgħa. Dan sabiex is-segretarju eżekuttiv, ikun jista' jinkludiha fl-aġenda u kopja tagħha wkoll tkun tista' titqassam mal-aġenda u dokumenti oħra relatati mas-seduta. Kull mozzjoni trid tkun iffirmata minn proponent u sekondant. Is-segretarju eżekuttiv għandu jniżżel id-data ta' meta jirċievi l-mozzjoni jew rakkomandazzjonijiet oħra u għandu wkoll jinnumera skont l-ordni li jirċivihom meta jaslu għandu. Għandu jinżamm ktieb apposta għal dan fl-uffiċini tal-Kunsill. Jekk mozzjoni ma tiġix speċifikata u msemmija fil-laqgħa, la minn min ikun qed jipproponiha u lanqas minn min ikun issekondaha jew xi kunsillier ieħor, din għandha tiġi meqjusa rtirata. L-ebda mozzjoni ma tista' tittratta suġġett li ma jkunx kompetanti għalih il-Kunsill. Dan ifisser li kull suġġett li dwaru tkun se titkellem il-mozzjoni, irid ikun fir-responsabbiltà tal-Kunsill kif joħroġ mill-obbligi tiegħu fil-liġi. Mhux biss, iżda l-ebda mozzjoni ma tista' tittratta suġġetti li jkunu se jwasslu għal deċiżjonijiet fuq konfini li mhumiex parti minn dik il-lokalità. Emendi għal Mozzjoni Waqt id-diskussjoni ta' mozzjoni, kull kunsillier ieħor jista' jressaq emenda għal dik il-mozzjoni kif preżentata u dan irid isir billi tiġi mressqa mozzjoni dak il-ħin tad-diskussjoni sabiex isiru l-emendi. Meta jiġri hekk, jekk ikun hemm qbil fuq l-emendi mressqa, il-mozzjoni kif emendata tiġi d-dokument li fuqha jkun irid jittieħed il-vot. U għalhekk ma jkunx hemm żewġ votazzjonijiet fuq iż-żewġ mozzjonijiet iżda biss fuq dik emendata. Il-vot għaldaqstant, ikun qed iwassal għal deċiżjoni tal-Kunsill. Bdil ta' Deċiżjoni tal-Kunsill Dan huwa l-qofol tal-argument li rrid nasal għalih. Il-liġi tgħidlek li kull deċiżjoni tal-Kunsill, sew fl-affermattiv jew fin-negattiv, m'għandhiex titħassar sa sitt xhur wara li tkun ittieħdet. Il-liġi tagħti provediment ukoll illi jekk il-Kunsill iħoss li jrid jibdel dik id-deċiżjoni qabel is-sitt xhur, għandha ssir riżoluzzjoni speċjali. Din ir-riżoluzzjoni speċjali, naturalment għandu jkun fiha r-raġunijiet għalfejn għandha tinbidel id-deċiżjoni u kif ukoll għandha tkun (u nikkwota) "miktuba bl-ismijiet ta' mill-inqas żewġ membri tal-Kunsill." Huwa hawn fejn qed jinħloq lok ta' interpretazzjoni. Sa fejn naf jien u konvint li jien korrett, mit-twaqqif tal-Kunsilli sa ftit ġimgħat ilu, dejjem kienet il-prassi li meta ssir riżoluzzjoni speċjali, din tkun iffirmata minn min qed jipproponi t-tibdil u żewġ kunsilliera bħala żewġ sekondanti. Dan hu dak li jagħmel sens loġiku u anki fl-ispirtu tal-liġi nnifsiha li għadni kemm ikkwotajt. Mela filwaqt li mozzjoni trid tkun preżentata sitt ijiem qabel u ssekondata minn kunsillier ieħor, l-hekk imsejħa riżoluzzjoni speċjali trid iġġib l-istess numru ta' firem u l-liġi lanqas biss tirreferi għalihom bħala proponent u/jew sekondant. Mela sewwa, biex nieħdu deċiżjoni, irridu proponent u sekondant u biex nibdlu deċiżjoni irridu riżoluzzjoni speċjali li għad-dirittura jfisser li hija inqas b'saħħitha. U dan biex tibdel deċiżjoni li diġà ħa l-Kunsill. Dan jikkontrasta wkoll mal-parti tal-liġi fejn tgħidlek li kull deċiżjoni tista' tinbidel biss wara sitt xhur li tkun saret. X'inhu l-iskop ta' din il-parti tal-liġi jekk b'notifika sempliċi li ġġib żewġ firem, jien nista' nibdel deċiżjoni tal-Kunsill? Mhux biss, imma din l-istess notifika li l-liġi tirreferi għaliha bħala riżoluzzjoni speċjali, ma tistax terġa' tinbidel imbagħad. Sewwa, mela mozzjoni tista' tinbidel fl-ewwel laqgħa li jkun imiss wara li ġiet diskussa u sempliċi notifika ma tistax. Is-sens komun jgħidlek li biex tibdel deċiżjoni ta' Kunsill għandu jkun hemm mezz li jkun iktar b'saħħtu minn dik l-għodda li tkun wasslet għal dik id-deċiżjoni. U proprju għalhekk li l-prassi dejjem kienet li r-riżoluzzjoni speċjali jkollha bżonn il-proponent u żewġ sekondanti għaliex, kieku għalfejn tissejjaħ speċjali? M'hemmx dubju li din hija anomalija fil-liġi ladarba qed tiġi interpretata b'dan il-mod. M'hemmx dubju wkoll li hemm bżonn li din il-parti tal-liġi tiġi kjarifikata u jekk hemm bżonn isiru l-emendi meħtieġa biex l-ispirtu tal-liġi jiġi rispettat u jkun jagħmel sens. Ċertament li dan mhux l-uniku tibdil li hemm bżonn isir. Għaldaqstant, hemm bżonn li jiġi mwaqqaf working group apposta sabiex jirrevedi l-Att tal-Kunsilli Lokali sabiex ma nibqgħux nagħmlu tibdil kosmetiku (skużani Simon użajtlek il-kelma) kif ilu jiġri sa mis-sena 2009 'l hawn. Għandu jkun grupp iffukat li jasal bi proposti u riżultati fi żmien speċifiku. 23. (1) Deċiżjoni (sew fl-affermattiv jew fin-negattiv) tal-Kunsill m'għandhiex titħassar sa sitt xhur ħlief jew b'riżoluzzjoni speċjali, liema notifikazzjoni tagħha tkun miktuba u ġġib l-ismijiet tal-inqas żewġ membri tal-Kunsill, jew b'riżoluzzjoni mressqa skont ir-rapport jew rakkomandazzjoni ta' kumitat jew sotto-kumitat. Meta riżoluzzjoni speċjali jew xi riżoluzzjoni oħra mressqa skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu (1) ta' din l-ordni permanenti tgħaddi, l-ebda riżoluzzjoni simili ma tista' titressaq fi żmien sitt xhur oħra.