.td_uid_2_6102bce0aa7c1_rand.td-a-rec-img{text-align:left}.td_uid_2_6102bce0aa7c1_rand.td-a-rec-img img{margin:0 auto 0 0} Il-Bord tal-inkjesta pubblika fuq l-assassinju ta' Daphne Caruana Galizia kkonkluda li l-Istat għandu jerfa' r-responsabbiltà għall-qtil tal-ġurnalista billi ħoloq atmosfera ta' impunità. Ir-rapport ta' 437 paġna, li l-Prim Ministru Robert Abela ħabbar li se jiġi ppubblikat illum, jgħid li filwaqt ma rriżulta li kien hemm l-ebda prova li l-Istat kellu xi rwol fl-assassinju li seħħ fl-2017, l-Istat għandu jinżamm responsabbli. Intqal li l-atmosfera ta' impunità nħolqot mill-ogħla livelli fil-qalba tal-amministrazzjoni f'Kastilja, u "bħal qarnita" nfirxet għal entitajiet oħra bħal istituzzjonijiet regolatorji u l-Pulizija li wassal għall-kollass tas-saltna tad-dritt. Minħabba din l-atmosfera, intqal li l-Istat m'għarafx kif kellu jagħraf ir-riskju reali u immedjat għall-ħajja ta' Daphne Caruana Galizia, u naqas milli jieħu miżuri li kienu mistenni minnu biex jipproteġiha. Lil hinn minn dan, il-Bord huwa konvint li l-assassinju tal-ġurnalista seħħ b'rabta max-xogħol investigattiv tagħha dwar irregolaritajiet u abbużi amministrattivi fit-twettiq ta' proġetti ta' żvilupp maġġuri, li fihom kien hemm elementi ta' negozju kbir. Muscat ħati li żamm lil Schembri u Mizzi Il-Bord identifika r-responsabbiltà tal-eks Prim Ministru Joseph Muscat għal dak li ġara, anke jekk mhux diretta, għad-deċiżjoni tiegħu li ma jiħux passi serji kontra ċ-Chief of Staff tiegħu Keith Schembri u l-Ministru Konrad Mizzi, meta dawn issemmew fil-Panama Papers. Inżamm responsabbli wisq aktar meta ġiet ippubblikata l-istorja ta' 17 Black, u Schembri u Mizzi żammew il-poter. Il-Bord spjega li filwaqt li Muscat seta' jiġġustifika d-deċiżjoni tiegħu li jżomm lil Mizzi u lil Schembri wara l-aħbar tal-Panama Papers bħala "deċiżjoni politika żbaljata," hu ma setax jagħmel dan fil-każ ta' 17 Black, "fejn saret allegazzjoni ta' aġir kriminali serju li timplikahom it-tnejn." Fil-fehma tal-Bord, dawn id-deċiżjonijiet ta' Muscat saħħew il-kultura ta' impunità li fiha kienu jaġixxu l-persuni kollha involuti fl-attivitajiet ta' intriċċi bejn amministraturi politiċi u negozjanti kbar li dwarhom kitbet Daphne Caruana Galizia. "Impunità li straħu fuqha l-elementi ta' kriminalità organizzata, kienu min kienu, u li ċertament iffaċilitat l-assassinju," ikkonkluda l-Bord. "Ċirku ristrett ta' politiċi, negozjanti u kriminali" saħħaħ il-kultura ta' impunità Fil-konklużjonijiet tiegħu, il-Bord spjega li l-kultura ta' impunità ma kinitx estiża biss għall-uffiċjali għolja fl-amministrazzjoni pubblika, inkluż il-persons of trust, imma "għal ċirku ristrett ta' politiċi, negozjanti u kriminali." Il-Bord fisser li r-rabtiet bejn il-politika u n-negozjanti l-kbar dejjem kienu jeżistu, iżda dawn laħqu l-milja tagħhom fil-politika ddikjarata tal-Gvern minn qabel l-2013, li l-amministrazzjoni pubblika kellha tkun "business friendly." Il-Bord sostna li li tkun "business friendly" m'għandu qatt ifisser li tkun "money friendly." Issokta jgħid, "L-amministrazzjoni pubblika obbligata tħares is-saltna tad-dritt u m'għandha qatt tippermetti li l-kilba għall-flus u profitt għan-negozjant jew uffiċjal pubbliku ttappan il-korrettezza u l-governanza tajba." Ikkummenta anke fuq proġetti kbar li spiċċaw taħt il-lenti tal-Awditur Ġenerali u ta' inkjesti maġisterjali, fost l-oħrajn, billi dawn kienu ffaċilitati minn din il-qrubija bejn min imexxi u n-negozjanti. Il-Bord kompla jgħid li biex wieħed jifhem kif żviluppaw dawn ir-rabtiet, tajjeb iqis il-figura taċ-Chief of Staff tal-Prim Ministru Keith Schembri, persuna li tgħaqqad fiha l-ogħla livell amministrattiv pubbliku u n-negozjant il-kbir. Kumment ieħor tal-Bord kien li l-użu ta' aġġettivi bħal 'in-No.1', 'ix-Xiħ' u 'l-King' juru l-kunfidenza ta' dawk involuti fl-assassinju meta jirreferu għal Keith Schembri bħala Chief of Staff u għal Joseph Muscat bħala l-Prim Ministru. X'punti oħra elenka l-Bord? Il-Kabinett għandu jerfa' r-responsabbiltà kollettiva għax ma ħax passi wara l-pubblikazzjoni tal-Panama Papers u dawk dwar 17 Black; Għandhom responsabbiltà wkoll il-membri tal-Grupp Parlamentari Laburista; L-eks Prim Ministru Joseph Muscat għandu responsabbiltà għal dak li ġara għax saħħaħ il-kultura ta' xejn mhu xejn; Ir-rapport isemmi b'isimhom u b'mod negattiv lil Joseph Muscat, Keith Schembri, Konrad Mizzi u l-eks Kummissarju tal-Pulizija Lawrence Cutajar; Daphne Caruana Galizia nqatlet minħabba l-investigazzjonijiet dwar abbużi fuq proġetti kbar li kienu jinvolvu big business; Il-politika ta' business friendly kienet mibdula f'politika ta' money friendly fejn il-kilba għall-flus tappnet il-governanza tajba; Kampanja ta' diżumanizzazzjoni, mibegħda u tgħajjir immexxija mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru; Kien hemm intriċċi kbar bejn politiċi, anke f'Kastilja mal-big business; Organi tal-Istat fosthom il-Pulizija raqdu u ma investigawx allegazzjonijiet serji ta' ksur tal-liġi; Dawk li ppjanaw u wettqu l-assassinju kellhom jew kienu jħossu l-assigurazzjoni li kienu protetti; Il-korruzzjoni dejjem kienet teżisti – qabel kienu jittieħdu passi, issa le; Malta mhux stat mafjuż, imma kienet issir kieku ma seħħx l-assassinju. Mhux eskluż li l-investigazzjonijiet li għadhom għaddejjin, jinvolvu persuni oħra jew linji ta' investigazzjoni oħra. Aqra r-rapport sħiħ Niżżel Aktar dettalji dalwaqt. X'qal il-PM illum? Inkjesta pubblika: Il-PM se jippubblika r-rapport illum Ir-reazzjonijiet Repubblika trid ir-riżenja tal-membri tal-Kabinett Editorjal ta' Fr Joe Borg Inkjesta li għandha tixxokkja lill-pajjiż .td_uid_3_6102bce0aaa82_rand.td-a-rec-img{text-align:left}.td_uid_3_6102bce0aaa82_rand.td-a-rec-img img{margin:0 auto 0 0}