"Għażiża ommi, dan rigal għalik. Huwa frott ta' din l-art. Ġebel: l-isbaħ fost dawk li tawni. Qaluli li huma għalik. Għid Ave Marija għalija. Ninsab tajjeb. Ibnek, Ezechiele". Fl-24 ta' Lulju 1985, fl-Istat ta' Rondonia, fil-Brażil, inqatel b'tiri t'arma tan-nar, il-missjunarju Kombonjan, P. Ezechiele Ramin, ta' 32 sena. Bil-fażi djoċesana għall-ftuħ tal-proċess tal-beatifikazzjoni tiegħu imnedija fis-sena 2016, din hija l-ġrajja tiegħu fil-qosor. Ezechiele Ramin Imwieled ġewwa l-belt ta' Padova fl-Italja, nhar id-9 ta' Frar 1953, Ezechiele Ramin kien ir-raba' wild fost sitt itfal ta' koppja modesta. Iffrekwenta l-Collegio Vescovile Gregorio Barbarigo, fejn għall-ewwel darba f'ħajtu, ġie wiċċ imb wiċċ mar-realtà tal-faqar, b'dak li seħħlu jara fil-madwar, esperjenza li ma damitx ma ġegħlitu jissieħeb mal-moviment karitattiv Mani Tese, bil-ħidma tiegħu tinkludi ġbir ta' fondi biex jipu appoġġjati proġetti żgħar relatati mal-assoċjazzjoni. Ta' dsatax-il sena ssieħeb mal-Missjunarji Kombonjani tal-Qalb ta' Ġesù, istitut reliġjuż imwaqqaf minn San Daniele Comboni (1831-1881) fl-1 ta' Ġunju 1867, bil-għan li jevanġelizza l-Afrika. Ta' min jgħid li Comboni, kompla t-tali ħidma missjunarja fuq il-passi ta' prelat Malti, Mons. Annetto Casolani (1815-1866), li ġie appuntat l-ewwel Vigarju Appostoliku tal-Afrika Ċentrali fl-età bikrija ta' tletin sena, seħħlu jasal sal-belt ta' Khartoum, fis-Sudan, akkumpanjat mill-Ġiżwiti Maximilian Ryllo, Ignatz Knoblecher u W. Reintheler. Eventwalment ħalla l-Afrika għal Malta fejn serva ta' isqof awżiljarju tad-djoċesi sakemm miet ta' 50 sena. Ħidmietu fil-kontinent Afrikan kompliehom Comboni, li seħħlu mhux biss jissokta bil-ħidma missjunarja fil-post, imma wkoll iwaqqaf il-kongregazzjoni li ġġib ismu, li l-preżenza tagħha llum tinsab imferrxa f'erba' kontinenti, bi 328 dar u mal-1,803 membru. Mibgħut jistudja Firenze, Venegono Inferiore u aktar tard ġewwa Chicago, Ramin iggradwa mill-Catholic Theological Union fl-aħħar belt imsemmija. Kemm dam fl-Istati Uniti tal-Amerika, wettaq ħidmiet umanitarji f'South Dakota u aktar tard f'Baja California fil-Messiku. Lura Padova, kien ordnat saċerdot fit-28 ta' Settembru 1980 u assenjat f'parroċċa ġewwa Napli, imnejn f'dik l-istess sena, kien mibgħut San Mango sul Calore biex jassisti l-vittmi terremotati ta' Irpinia, li laqat ir-reġjun fit-23 ta' Novembru. Assenjat b'ħidma missjunarja fil-Brażil, mal-wasla tiegħu fil-pajjiż, għadda perjodu ta' studju fil-belt kapitali Brasília, sakemm f'Lulju 1984 għadda għal Rondônia. Is-sitwazzjoni f'Cacoal kienet waħda prekarja għall-aħħar u għall-bidu ħabat ser jaqta' qalbu. Madankollu f'ittra li kiteb ftit wara l-wasla tiegħu niżżel: "Jekk Kristu jeħtieġni, kif nista' nirrifjuta?". Fil-lokal kien hemm preżenti bosta bdiewa, oppressati għall-aħħar, mis-sidien tagħhom u mill-istess azzjonijiet li suppost ix-xogħol tagħhom kien proprju dak li jħarsuhom. Quddiem din ir-realtà kiebja, P. Ezechiele ħass li ma kellux iżomm sieket. Ispirat mit-tagħlim ta' Dietrich Bonhoeffer (1906-1945), it-teologu Luteran imneħħi mir-Reġim Nażista fl-aħħar perjodu tat-Tieni Gwerra Dinjija, minkejja l-periklu li ċertament kien jaf li ser iqiegħed ruħu f'postu sforz ta' dan l-atteġġjament, il-missjunarju qiegħed lilu nnifsu quddiem nett fi ġlieda għall-ġustizzja, li pprova jwassal lill-awtoritajiet permezz ta' protesta paċifika u mhux b'rivoluzzjoni armata. It-tali pass wassal biex dlonk beda jirċievi ittri ta' theddid u f'bosta ittri mibgħutin min-naħa tiegħu lil niesu, spiss insibuh jistaqsi jekk kienx qatt sejjer jarahom aktar. Delitt infami It-theddid fuq ħajjet il-missjunarju ma damx ma sar realtà mdemmija. Fl-24 ta' Lulju 1985, P. Ezechiele flimkien mat-trejdjunjonista Adilio de Souza, għamel laqgħa ġewwa Fazenda Catuva f'Ji-Paraná, qrib Rondônia, li matulha pprova jiperswadi lill-bdiewa milli jevitaw li jissieltu bl-armi kontra s-sidien tagħhom. F'nofsinhar, waqt li flimkien ma' de Souza kien fi triqtu lura lejn Rondônia, seba' qattiela mikrija, qatlu lill-missjunarju b'aktar minn 50 tir t'arma tan-nar. L-aħħar kelma tiegħu, indirizzata lill-aggressuri, kienet "Naħfrilkom". Il-katavru tiegħu nġabar minn fuq il-post tad-delitt 24 siegħa wara minn xi missjunarji oħra tad-distrett. Hawn tajjeb insemmu li minkejja li kienu sparati mill-qattiela daqstant tiri, de Souza ma ġralu xejn. Dwar dan ikkummenta missjunarju Kombonjan ieħor, P. Piero Settin, li meta iżjed u iżjed skopra li t-trejdjonista spiċċa akkwista ħin bla waqt, biċċa art, żied isostni t-teorija tiegħu li de Souza kien mixtri mill-qattiela biex għenhom jaslu għall-għan tagħhom dakinhar tad-delitt. Imsejjaħ "martri tal-karità" mill-Papa Ġwanni Pawlu II, Dom José Ivo Lorscheiter (1927 – 2007), dik il-ħabta President tal-Konferenza Episkopali Brażiljana, ispirat mill-qtil tal-missjunarju, ħeġġeġ lis-soċjetà Brażiljana biex tfittex tersaq lejn "bidla strutturali". Fl-1988, żewġt irġiel akkużati bid-delitt ta' Ramin, kienu kkundannati 24 u 25 sena ħabs rispettivament mill-qorti ta' Cuiabá. "Padre Lele" kif kien u għadu msejjaħ min-nies tal-post Ezechiele Ramin, kellu ħafna għal qalbu ċ-ċikliżmu u l-futbol u barra minn hekk kien ukoll poeta, artist u fotografu ta' ħila. Ħafna kitbiet tiegħu raw id-dawl f'publikazzjonijiet diversi matul dawn l-aħħar 30 sena u esebizzjoni bix-xogħlijiet artistiċi tiegħu ittellgħet f'Padova, belt twelidu, fis-sena 2010, fejn kien midfun wara li saritlu l-awtopsja minn ħuh Paolo, tabib, u wara ċelebrazzjoni ta' quddiesa funebri fil-parroċċa ta' San Ġużepp mill-ordinarju tad-djoċesi ta' dak iż-żmien, Mons. Filippo Franceschi (1924-1988), assistit minn 70 presbiteru. Kienu l-ġenituri tiegħu li xtaqu li l-fdal ta' binhom jitqiegħed għall-mistrieħ fil-belt li nisslitu. Wara kollox, "fil-Brażil, ħalla demmu kollu", ikkummenta missieru dwar it-tali deċiżjoni. "Il-ħajja sabiħa imma jiena xorta waħda kuntent nagħtiha". Hekk kiteb f'waħda mill-ittri tiegħu P. Ezechiele. Il-figura tiegħu, bħal dik ta' tant martri oħra tas-seklu 20, illum saret ikona meqjuma, fl-Italja u b'mod partikolari fil-Brażil, fejn "Padre Lele", għadu ħaj fil-qlub tan-nies u f'tant oqsma li fil-preżent iġibu ismu. Ma jdumx forsi, ma jkun mgħolli għall-ġieħ tal-artali, eżempju ħaj ta' kelliem għall-paċi fi żmienna, li wassal il-Bxara t-Tajba u l-istedina għad-djalogu, biċ-ċarċir ta' demmu.