Imtella' Awwissu 20, 2021 Rapport: Adrian Spiteri Id-Diaspora Maltija li tinsab mifruxa madwar id-dinja għadha ħajja anki jekk l-immigrazzjoni tal-Maltin lejn pajjiżi barranin naqset tant li kważi spiċċat. Fil-Belt ta' New York il-Maltin għadhom iżommu preżenza b'saħħitha speċjalment biċ-ċelebrazzjonijiet li jagħmlu biex iżommu l-kultura Maltija ta' art twelidhom ħajja f'pajjiżi mbegħda. tvm.com.mt iltaqa' mal-komunità Maltija fi New York waqt waħda mill-ewwel attivitajiet tagħhom wara li battiet il-pandemija tal-Covid fl-Istati Uniti. Jinsabu aktar minn 7,000 kilometru 'l bogħod minn Malta, fil-belt li ma torqodx u li hija mogħnija bil-ġid. Qalbhom iżda għadha marbuta mal-gżejjer Maltin speċjalment mal-gżira Għawdxija minn fejn ħafna minnhom emigraw aktar minn 50 sena ilu. Il-Maltin ta' New York huma komunita ta' 180 ruħ li jagħmlu l-almu tagħhom biex iżommu l-kultura Maltija ħajja. Fost l-attivitajiet li jorganizzaw matul is-sena fil-Maltese Centre li jinsab f'Astoria, f'nofs Awwissu jiltaqgħu minn madwar il-belt ta' New York biex jiċċelebraw il-festa ta' Santa Marija. "Għandna min hu Manhattan, Brooklyn, Whitestone, Queens imma meta torganizza u tavża fuq l-internet kulħadd ikun jaf bl-affarijiet li jkunu qegħdin jiġru. U hekk jiġu u anke jġibu t-tfal bħalma qiegħed tara. Is-soltu jkun hawn aktar żgħażagħ imma fis-sajf imorru Malta. Jiġu hawnhekk jitgħalmu l-kultura, il-kliem, nitħadtu u l-lingwa avolja ma jitkellmuhiex imma jisimgħuha u meta tisma' il-lingwa tkun ħaġa li tibqa' f'moħħok", qalet Rita Grech. Il-Maltin ta' New York qalu li l-pandemija tal-Covid kienet daqqa doppja għalihom għax minbarra li għexu lockdown bogħod minn sħabhom il-Maltin ta' New York, ir-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar fissru li ma setgħux iżuru art twelidhom saħansitra għal sentejn sħaħ. "Tlifna ħafna kuntatti mal-Maltin imma bil-mod il-mod qed jiġu. Fil-Bar-B-Q li kellna ta' Ġunju kellna 'l fuq minn 120. Bħal-lum ikollna nofshom għax ħafna qegħdin Malta. Allovolja bil-problemi tal-Covid xorta niżlu għax kulħadd kien mixtieq li jinżel Malta wara sena u nofs magħluqin", sostna Gino Fenech, Viċi President taċ-Ċentru tal-Maltin fi New York. Waqt li qattgħu l-biċċa kbira ta' ħajjithom fl-Istati Uniti ħafna minnhom ikunu jixtiequ li jqattgħu s-snin tal-irtirar tagħhom fil-gżejjer Maltin. "Listen … pajjiżna … imweldin hemm … nispera li mmut hemm … nispera … issa naraw". Filwaqt li jsibuha diffiċli biex irawmu l-ġenerazzjonijiet il-ġodda fil-kultura Maltija, il-Maltin ta' New York jagħmlu sforz kbir biex iġibu 'l Malta qrib tagħhom kemm permezz tal-lingwa u l-kultura kif ukoll permezz tal-prodotti Maltin.