Ir-rapport tal-Awditur Ġenerali dwar l-art tal-Löwenbräu, f'Ħal Qormi, juri kif id-'deal' li sar kompla jaġevola lil dawk b'geddumom fix-xgħir. Fuq l-art li fuqha kien hemm birrerija, illum hemm kumpless ta' stabbilimenti differenti. Stabbilimenti li, li kieku mhux għal 'deal' li l-Awditur Ġenerali ddeskriva bħala xempju ta' nuqqas ta' governanza, ma setgħu jinbnew qatt. Għax marbut mal-kirja tal-art kien hemm bosta kundizzjonijiet fosthom li kellha tintuża għal skop industrijali u għall-esportazzjoni. KullĦadd janalizza kif żviluppa dan il-każ u l-konklużjonijiet ewlenin ta' dan ir-rapport. Fl-1990, art f'Ħal Qormi fejn ill um hemm il-Lidl u l-Burger King fost oħrajn, ingħatat b'allokazzjoni diretta lil Löwenbräu Ltd., aktar tard LBM Breweries Ltd. Dan fuq bażi perpetwa għall-produzzjoni ta' xorb. Fl-2009, il-kumpanija fdiet iċ-ċens għal €465,875 filwaqt li l-Gvern ikkanċella l-kundizzjonijiet imposti fuq l-art. Aktar tard, dan kien meqjus bħala li sar kontra l-liġi u ġie kkorreġut permezz ta' kuntratt ta' skambju fl-2012, meta ġie stabbilit li l-valur liberu tal-art kien ta' €706,400. Il-ftehim tal-2009, dak meqjus bħala kontra l-liġi, kien sar mingħajr ma kien jaf il-Kummissarju tal-Artijiet li wara kollox kien l-iktar wieħed importanti. Xi ħaġa li żvela l-Ministru għall-Ġustizzja iktar kmieni din il-ġimgħa waqt ONE NEWS Breakfast. B'hekk, ma' kull dettall li joħroġ ikomplu joħorġu d-dubji. Mhux ta' b'xejn li l-mod li bih it-talba għall-fidi taċ-ċens u l-kanċellazzjoni tal-kundizzjonijiet gravanti fuq l-art f'Ħal Qormi ġiet proċessata mid-Dipartiment tal-Proprjetà tal-Gvern (GPD) qajjem diversi mistoqsijiet. Ta' tħassib għall-NAO kien il-fatt li dan il-proċess beda mingħajr kopja tat-talba fil-fajl relevanti tal-GPD. L-awtorizzazzjonijiet sussegwenti kienu konklużi f'ġurnata waħda, mingħajr kunsiderazzjoni xierqa jew konsultazzjoni dwar il-merti tal-każ. Fatti li qajmu s-suspett ta' dan l-uffiċċju u li tqiesu indikattivi ta' pressjoni f'dan ir-rigward. L-NAO stabbilixxa li d-Dipartiment naqas milli jikseb l-awtorizzazzjoni ministerjali u pproċeda bil-kuntratt l-għada. Fil-fatt proċess li s-soltu jieħu xhur, jekk mhux is-snin, din id-darba ingħalaq f'jumejn. Ma kien impost l-ebda ħlas għall-kanċellament tal-kundizzjonijiet li kellhom tal-Marsovin u l-azzjonisti kollha. Kundizzjonijiet li Nazzareno Vassallo, li kien qed jinnegozja l-art, ma ridhomx. U minkejja l-fatt li dan neħħa kwalunkwe limitazzjoni fuq l-użu tal-art u għalhekk żied il-valur tal-art għall-kumpanija ma ntalab l-ebda ħlas iktar. Fl-konklużjonijiet tal-NAO, ir-renu nzja gratwita mill-Gvern kienet intrinsikament skorretta u rrappreżentat nuqqas serju fil-ħarsien tal-interessi tal-Gvern. Interessi li kellu jħarishom Jason Azzopardi bħala l-bniedem politikament responsabbli. Piż ta' madwar tmien miljun ewro l-Awditur ippoġġih fuq dahar Jason Azzopardi. "F'dan il-każ partikolari li kien mimli b'anomaliji u ċertament wieħed li nġib għall-attenzjoni tal-Ministru, dan l-uffiċċju huwa tal-oponjoni li l-Ministru kellu jistaqsi dwar il-valur tal-art. F'dan il-kuntest il-Ministru jġorr element ta' responsabbiltà għall-miżinterpretazzjoni dwar il-valur tal-art," jgħid l-Awditur. Li Vassallo ma riedx l-art b'kundizzjonijiet ikkonfermah ftehim li jkompli jħawwad il-borma. Ftehim li kellu jwassal għat-trasferiment tal-art f'Ħal Qormi u li sar bejn Marsovin Ltd u Agrico Ltd (azzjonisti ta' LBM Breweries Ltd) u Vassallo Builders Group Ltd, qabel il-kuntratt tal-2009. Dan il-ftehim kien jorbot fuq li l-Gvern jikkanċella l-kundizzjonijiet imposti fuq l-art fi żmien seba' ġimgħat li, fl-opinjoni tal-NAO, kien improbabbli ħafna li kieku l-mekkaniżmi legali xierqa għat-transferiment ta' artijiet tal-Gvern ġew imħarsa. Hawn toħroġ xamma kbira li kienet qed issir xi ħaġa ħażina li setgħet inħmiet xi ħaġa korrotta għalkemm dan ma jgħidux l-Awditur Ġenerali. L-Awditur jgħid li l-Gvern kien konxju ta' dan il-ftehim u saħansitra jgħid li għalhekk "possibbilment iffaċilita l-proċess." L-Awditur Ġenerali jinnota l-għaġla kontinwament u jikkonferma kif kollox inħema f'temp ta' ftit jiem. "L-NAO jikkunsidra dan bħala indikattiv ta' pressjoni biex ingħalaq il-kuntratt tal-2009," qal l-Awditur fir-Rapport tiegħu li fisser kif wera bl-iktar b'mod ċar li kien hemm min ried jakkomoda l-fatt li tal-Marsovin u Vassallo diġà kellhom ftehim. Fir-rapport l-Awditur sostna kif l-element ta' pressjoni politika kien ikkonfermat minn Żaren Vassallo. Żaren Vassallo li qal li kien hemm Ministru li kien jaf b'kollox. Għalkemm, minkejja li semma Ministru mgħarraf b'kollox qal li ma jafx min kien il-Ministru. Ta' tħassib ukoll għall-NAO kienet l-azzjoni korrettiva meħuda fl-2012, meta r-rati tal-1990 kienu applikati biex jiġi stabbilit il-valur liberu tal-art. Dan hu meqjus mill-uffiċċju bħala nuqqas fundamentalment żbaljat, li rriżulta f'sit ta' art żviluppabbli ta' 20,000 metru kwadru valutat €706,400. L-NAO jikkunsidra li dan is-sit kien gravament sottovalutat u l-uffiċċju hu tal-fehma li l-kumpens pagabbli lill-Gvern kellu jkun stabbilit bir-rati applikabbli fiż-żmien meta l-kundizzjonijiet ġew imneħħija. L-uffiċċju jikkontendi li l-valur għall-flus ma kienx assigurat, partikolarment in vista tal-fatt li l-valur tal-art fl-2012, kif determinat mill-NAO, kien ta' €7,839,000. L-art kienet trasferita permezz ta' permuta ma' artijiet esproprijati wara li parti mill-kuntratt tal-2009 ġie reċiż. Għalkemm permuta kienet mezz ta' trasferiment legalment validu, fl-opinjoni tal-uffiċċju, din naqset mil-livell ta' skrutinju mistenni li seta' jiġi assigurat li kieku ttieħdet riżoluzzjoni mill-Parlament jew saret sejħa pubblika għall-offerti. Ir-rapport tal-Awditur Ġenerali kien ċar kristall. "Kienet ir-responsabbiltà tal-Ministru li jħares l-interessi tal-Gvern u jassigura li l-GDP jaġixxi ma' dan il-għan." L-Awditur jgħid li l-Ministru kellu jistaqsi għaliex art ta' madwar għoxrin elf metru kwadru kienet se titneħħa b'dan il-prezz. Mistoqsija li tqajjem suspetti kbar. Anke għaliex kif issa huwa sigriet magħruf mid-'deal' aħħari gawda Żaren Vassallo, sostenitur tal-Partit Nazzjonalista. Il-mistoqsija l-kbira hi: Għaliex Jason Azzopardi m'għamilx dak li kellu jagħmel? Ried jakkomoda lil xi ħadd?