MINISTERU GĦALL-EKONOMIJA, L-INVESTIMENT U N-NEGOZJI Ż-ŻGĦAR Rapport Annwali 2016-2017 UFFIĊĊJU TAS-SEGRETARJU PERMANENTI Matul is-snin 2016 u 2017 komplejna naħdmu biex intejbu s-servizzi tagħna kemm lejn il-klijent intern (l-impjegati tagħna) kif ukoll lejn dak estern (jiġifieri l-intraprendituri żgħar u medji kif ukoll l- assoċjazzjonijet li jirrappreżentawhom). Il-kuntatt u r-relazzjoni tagħna mad-dipartimenti u l-entitajiet li jaqgħu fi ħdan il-Ministeru huwa kontinwu għaliex b'hekk biss jirnexxielna li niksbu r-riżultati mixtieqa. Dan il-kuntatt huwa wieħed regolari minn xahar għal xahar tant li jintalab rapport tal-progress li jkun sar fuq it-twettiq tal-miżuri tal-baġit, il-proċessi ta' simplifikazzjoni u l-Manifest Elettorali. Fis-sena 2017 bdejna wkoll naħdmu fuq il-Key Performance Indicators u nissimplifikaw il-proċessi biex apparti li nilħqu l-aspettattiva taċ-ċittadini Maltin, intejbu l-pożizzjoni ta' Malta fil- Competitiveness Report u fl-Ease of Doing Business. Apparti x-xogħol li qed isir fid-direttorati u entitajiet li jaqgħu taħt il-Ministeru tagħna, qed nikkordinaw ma' Ministeri u entitajiet oħrajn. Komplejna ninvestu fil-ħaddiema tagħna billi nipprovdu taħriġ kontinwu u nżommu komunikazzjoni sħiħa mal-impjegati tagħna dwar il-pjanijiet, miżuri u inizjattivi li nkunu qed naħdmu fuqhom matul is- sena. Teambuilding u Social Events Bħala parti mill-kalendarju annwali tagħna, norganizzaw Teambuilding Event għall-membri tal-istaff u apparti l-attività ta' teambuilding li għaliha jkun hemm stennija kbira, tkun ukoll opportunità fejn fiha jkollna taħditiet minn persuni professjonali dwar suġġetti varji imma li huma ta' interess għal kulħadd. Attività soċjali oħra ġiet organizzata lejn l-aħħar tas-sena l-oħra bħala apprezzament tax-xogħol kollu li sar mill-impjegati kollha qabel u waqt is-sitt xhur tal-Presidenza. Equality Mark Wara li l-Ministeru rnexxielu jilħaq il-kriterji stabbiliti, biex ingħatajna l-Equality Mark mill- Kummissjoni Nazzjonali dwar il-Promozzjoni tal-Ugwaljanza (NCPE), qegħdin attenti li dan l- istandard jinżamm. Miżuri tal-Baġit, Simplifikazzjoni u Key Performance Indicators Dan l-uffiċċju wkoll kien il-kordinatur priċipali bejn il-Ministeru u l-entitajiet li jaqgħu taħtu biex stajna nirraportaw progress fuq miżuri mħabbra fil-baġits għas-snin 2016 u 2017. Filwaqt li xi wħud minn dawn il-miżuri kienu relatati ma' inċentivi għall-benefiċċju tal-intrapriżi u negozji żgħar, rajna l-bidu ta' diversi proġetti infrastrutturali kemm bi sħubija mal-Unjoni Ewropea u allura jirrikjedu l-proċess ta' applikazzjoni u tendering u oħrajn finanzjati minn fondi lokali - fosthom il-proġett tal-Crafts Village f'Ta' Qali, iċ-Ċentru għall-Industrija fix-Xewkija Għawdex, kif ukoll il-proġett tal-fibre optic cable bejn Malta u Għawdex. Konna parteċipi f'numru ta'miżuri ta' simplifikazzjoni fosthom li flimkien ma' Malta Enterprise sar eżerċizzju fejn ġiet żviluppata eform li biha persuna tista' tapplika online biex twaqqaf negozju u b'hekk komplejna naqqasna l-ammont ta' ġranet għall-massimu ta' 3 ijiem. B'din il-miżura saħħaħna l- pożizzjoni tagħna f'waħda mill-kriterji li jaqgħu fl-Ease of Doing Business report. Waqt li kien għaddej ix-xogħol fuq l-iżvilupp ta' din il-formola, inbeda x-xogħol fuq key performance indicator oħra dik li jinfetaħ one-stop-shop għan-negozji biex minnu tingħata assistenza lin-negozjanti fuq oqsma differenti però relatati man-negozju. Tajjeb li wieħed isemmi li dan is-servizz kien diġà qed jingħata mill-Malta Enterprise, imma nibtet l-idea li bi sħubija mal-GRTU, il-Gvern għandu jkollu uffiċċju f'post ċentrali b'dehra moderna u b'servizz ta' kwalità. Ġiet identifkata binja fl-Mrieħel u f'100 jum dan il-post ġie rinovat tant li konna f'pożizzjoni li f'Ottubru 2017 s-Segretarju Permanenti Ewlieni li kien qed jagħtina s-sapport kollu biex din il-ħolma isseħħ, seta' jinawgura numru ta' KPI's li ġew attwati minn Ministeri u Dipartimenti oħrajn minn din il-binja ta' Business1st fl-Mrieħel. Il-ftuħ ta' Business1st hija ħolqa oħra minn sensiela ta' ċentri li nfetħu madwar Malta, mmirati li jaqdu ċ-ċittadini taħt il-kappa ta' Servizz.gov, però Business1st huwa l-one-stop-shop tal-intraprenditorjat. Kompetizzjoni – RC 44 Għat-tieni sena konsekuttiva, fl-2016 il-Ministeru assista finanzjarjament, biex ġiet organizzata l-RC44 – tiġrija ta' jottijiet bil-qlugħ. Din il-kompetizzjoni bħal oħrajn ta' din ix-xorta joħolqu interess kemm lokalment u anke internazzjonalment. Ħafna mill-parteċipanti jużaw saħansitra il-private jets tagħhom biex jiġu jieħdu sehem fit-tlielaq li jsiru fuq perjodu ta' ġimgħa. L-avveniment jiġi rrapurtat minn midja internazzjonali u x-xeni tal-Port il-Kbir u anke tal-baħar kaħlani iservi ta' promozzjoni għall-gżejjer tagħna bħala destinazzjoni turistika b'faċilitajiet eċċellenti għall-isports tal-baħar. Vjaġġar tal-Ministeru Dan l-uffiċċju huwa responsabbli għall-ivjaġġar kollu tal-uffiċjali tal-Ministeru. Fl-aħħar tas-sena 2017 addottajna s-sistema ġdida online (travel management system) introdotta mill-Ministeru tal-Finanzi, sabiex tissimplifika tali proċessi. Uffiċċju tal-Kabinett / Mistoqsijiet Parlamentari Bejn l-2016 u 2017 ġew sottomessi 60 memo lill-Uffiċċju tal-Kabinett u ġew imwieġba 510 mistoqsijiet parlamentari li għaddew għall-approvazzjoni tal-Ministru qabel ġew ppreżentati. DIRETTORAT GĦAS-SERVIZZI KORPORATTIVI Id-Direttorat għas-Servizzi Korporattivi (DSK) huwa responsabbli biex jipprovdi servizz ta' appoġġ fil- qasam tal-finanzi, l-amministrazzjoni, riżorsi umani u s-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, lis- Segretarjat tal-Ministru, Dipartimenti u Entitajiet li jaqgħu fi ħdan dan il-Ministeru. Jassisti wkoll fit- twettiq ta' diversi inizjattivi li jiġu organizzati matul is-sena. Finanzi u Amministrazzjoni Ir-rwol l-aktar importanti tad-DSK huwa l-implimentazzjoni b'suċċess tad-diversi attivitajiet organizzati kemm mill-Uffiċċju tal-Ministru kif ukoll tad-Dipartimenti u li n-nefqa ta' dawn l-istess attivitajiet tkun sostnuta bl-allokazzjoni fil-baġit. Responsabbiltà ewlenija tad-DSK hija l-kordinazzjoni tal-istimi tal-Ministeru kif ukoll it-tfassil tal- baġit u business plans. Matul l-2016 u l-2017, sar eżerċizzju ta' kordinament sabiex id-dipartimenti u l-entitajiet kollha jkunu konformi mar-Regoli Finanzjarji. Taħriġ lill-Impjegati Kemm fl-2016 kif ukoll fl-2017 l-impjegati kollha kienu mħeġġa u ngħataw l-opportunità li jattendu korsijiet u seminars organizzati miċ-Ċentru għall-Iżvilupp, Riċerka u Taħriġ (CDRT) li aktar tard matul l-2017 sar l-Istitut għas-Servizzi Pubbliċi (IPS). Id-Direttorat organizza wkoll numru ta' attivitajiet, seminars u sessjonijiet ta' informazzjoni dwar suġġetti varji u li ammontaw għall-40 siegħa u li għalihom attendew madwar 73% tal-impjegati ta' dan il-Ministeru. Inizjattivi Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea fl-2017 Minn nofs is-sena tal-2016, dan id-Direttorat beda bil-preparazzjonijiet b'rabta mal-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea. Id-DSK kien involut bis-sħiħ fil-loġistika tal-attivitajiet li ttellgħu mill- Ministeru b'rabta mal-Presidenza. Id-DSK kien fdat sabiex jippubblika, jevalwa u jaġġudika l-kuntratti rispettivi. Ħaddiema mid-DSK taw is-servizz tagħhom kif u kull meta kien meħtieġ sabiex ikun assigurat is-suċċess ta' dawn l-attivitajiet. B2B Expo (business to Business) Matul it-tieni nofs tal-2017, id-DSK, evalwa u aġġudika l-Espressjoni ta' Interess (EOI) għall-B2B Expo. Din hija attività ġdida li ser tittella' għall-ewwel darba matul 2018. L-għan ta' din l-Expo hu li tlaqqa' flimkien numru ta' intrapriżi żgħar u medji kemm lokali kif ukoll internazzjoniali bil-għan li jkollhom l-opportunità ta' networking u anke biex l-istess intrapriżi jkollhom il-faċilità jesebixxu l- prodotti u/jew servizzi tagħhom. Din hija attività ta' ġurnata li fiha ser ikunu organizzati diversi attivitajiet u ser jiġu mistiedna kelliema internazzjonali biex jiġu diskussi suġġetti b'temi differenti dejjem relatati mal-intraprenditorija. Kisbiet fl-Effiċjenza Bħala parti mir-riforma fid-Dipartiment tal-Kummerċ, id-DSK ingħata r-responsabbiltà li jamministra is-Servizzi Korporattivi kollha li sal-2016 kienu jaqgħu fi ħdan id-Dipartiment tal-Kummerċ. L-iskop ewlieni kien li titnaqqas il-burokrazija u użu aħjar tar-riżorsi umani. Matul l-2016 u l-2017, l-uffiċċju tas-Segretarju Permanenti Ewlieni introduċa numru ta' riformi u direttivi sabiex tiżdied t-trasparenza, l-effiċjenza u l-kontabbiltà fis-Servizz Pubbliku. Għaldaqstant kien dan id-Direttorat li ħa l-miżuri neċessarji sabiex jibdew jitħaddmu dawn id-direttivi. ID-DIRETTORAT GĦALL-IŻVILUPP TAL-POLITIKA U L-IMPLIMENTAZZJONI TAL- PROGRAMM Id-Direttorat dwar il-Politika u l-Implementazzjoni tal-Programm huwa amalgamazzjoni ta' tliet sezzjonijiet.- jiġifieri li jmexxi proġetti ffinanzjati mill-UE, Politika tal-Intrapriża, u l-Att dwar l- Intrapriżi Żgħar u medji. Proġetti ffinanzjanti mill-Unjoni Ewropea Id-Direttorat huwa punt ta' kuntatt bejn il-Project Leaders, id-Diviżjoni għall-Ippjanar u l- Kordinazzjoni tal-Prijoritajiet (PPCD) u partijiet oħra involuti biex ikun żgurat li l-proġetti iffinanzjati minn fondi tal-Unjoni Ewropea jiġu implimentati bl-aktar mod effettiv. Dan id-direttorat jaħdem mill- qrib ukoll ma' Ministeri u Dipartimenti oħrajn dwar possibbiltajiet li jinkisbu fondi mill-Unjoni Ewropea biex jitwettqu proġetti varji. Huwa wkoll il-kollaboratur prinċipali bejn l-entitajiet, PPCD u d-Dipartiment tal-Kuntratti biex jara li l-infieq u l-ipproċessar tal-pagamenti isiru skont l-iskeda. Il-proġetti li kienu ffinanzjati taħt il-Programm Perjodu 2007-2013, u li kienu qed jiġu implimentati matul din l-aħħar sena huma:-  Setting up of a Life Sciences Centre b'nefqa ta' €25,093.88;  The Development of a Digital Hub b'nefqa ta' €108,664.92;  Aid Schemes to SMEs b'nefqa ta' €51,007.32;  Upgrading and Embellishment of Industrial Estates b'nefqa ta' €173,876.04; u  Development of Safi Aviation Park b'nefqa ta' €1,768,544.41 + €1,085,778.15 (fl-2017). B'kollox in-nefqa totali għal 2016 ammontat għal €2,127,186.57. Wara li matul l-2016 ġew approvati żewġ proġetti, dak tal-MIP taħt il-Programm Perjodu 2014-2020 (Ir-riġenerazzjoni tal-Villaġġ tas-Snajja f'Ta' Qali, u l-bini ta' garaxxijiet u Ċentru ta' Kummerċ fiż- żona industrijali tax-Xewkija Għawdex), beda x-xogħol amministrattiv biex wassal għall-istadju ta' implimentazzjoni matul l-2017. Il-Ministeru bbenifika wkoll minn fondi tal-programm COSME fejn organizzajna konferenza matul il- Presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea. Madwar 300 delegat iltaqgħu f'Malta biex jiddiskutu t-tema ta' Trasferiment tan-negozju u kif jistgħu jitjiebu l-liġijiet, l-politika u l-prattiċi biex dan it-trasferiment jiġi ffaċilitat. Provdejna assistenza sabiex il-Malta Enterprise tibbenefika wkoll minn fondi oħrajn tal- COSME u Horizon2020 bl-iskop li jiffaċilitaw l-ambjent li fih joperaw l-intrapriżi żgħar u medji, b'mod speċjali fil-qasam tar-riċerka u l-innovazzjoni. Il-Ministeru assista wkoll f'applikazzjonijiet li ġew sottomessi mill-Malta Life Sciences Park taħt Priority Axis 1, biex isiru diversi Ċentri ta' Kompetenza fejn riċerkaturi u akkademiċi jistgħu jaħdmu flimkien bil-għan li nżidu r-riċerka u l-innovazzjoni f'oqsma differenti. Organizzajna wkoll żewg sessjonijiet t'informazzjoni biex l-entitajiet tal-Ministeru jingħataw informazzjoni biex ikunu jistgħu japplikaw għall-fondi diretti mill-Unjoni Ewropea. Politika tal-Intrapriża Id-Dipartiment tal-Politika tal-Intrapriża jikkontribwixxi għall-ambjent amministrattiv u legali favur l- intrapriżi żgħar u medji sabiex dawn jiġu sostnuti ħalli jkomplu jikbru u jiżviluppaw. responsabilita' ta'dan id-direttorat li jara, li l-politika tal-intrapriża u l-industrija jimxu id f'id mal- politika ekonomika tal-pajjiż, jiġifieri favur l-interessi tal-kumpaniji żgħar u medji u għalhekk jassigura li Malta jkollha politika aġġornata favur l-intrapriżi żgħar u medji li tkun taqbel mal-politika industrijali. Għaldaqstant, tingħata l-opinjoni u pożizzjoni fuq aspetti ta' politika Ewropea relata mal-intrapriża biex nippromwovu l-intraprenditorija u naraw kif noħolqu aktar opportunitajiet f'dan il-qasam u dan isir kemm għall-Ministeru tagħna kif ukoll għall-Ministeri oħrajn. Att Dwar l-Intrapriżi Żgħar L-Att dwar l-Intrapriżi Żgħar (SBA Malta) jiggarantixxi li Atti leġiżlattivi ġodda li jappartjenu intrapriżi żgħar u medji ma jxekklux l-operat u jtaqqlu proċessi eżistenti b'obbligi ġodda. Bejn l-2016 u l-2017, dan il-Unit ħa ħsieb:-  35 avviż legali li kellhom bżonn noti ta' spjegazzjoni u linji gwida;  3 SME Tests; u  Diversi konsultazzjonijiet ma' min jilleġiżla Kunsill Konsultattiv tal-Intrapriżi L-Att Malti għall-Intrapriżi Żgħar (SBA Malta) jistipula li jitwaqqaf il-Kunsill Konsultattiv tal- Intrapriżi b'rappreżentanti tal-Gvern u oħrajn mis-settur privat. Il-kunsill huwa ppresedut mill-Ministru tal-Ekonomija, Investiment u Intrapriżi Żgħar u jiltaqa'4 darbiet fis-sena kif huwa stipulat fl-istess Att. L-għan ta' dan il-Kunsill huwa li:-  Jagħti rakkomandazzjonijiet lill-Gvern dwar affarijiet li għandhom x'jaqsmu mas-settur tal- intrapriża; Jagħti rakkomandazzjonijiet lill-Gvern fuq il-formulazzjoni ta' politika fil-qasam tal-intrapriżi żgħar u medji; Jaħdem lejn titjib fl-ambjent tal-operat ta' intrapriżi żgħar; Jirrevedi, jiddiskuti u jipprovdi pariri fuq proposti leġiżlattivi li jkollhom impatt sinifikanti fuq is- settur tal-intrapriżi; Isegwi l-implimentazzjoni xierqa tal-politika tal-Gvern; u Jinkoraġġixxi riċerka, iwettaq moniteraġġ, jivvaluta u jmexxi miżuri għal ambjent li jwassal għal livell għoli ta' provvista ta' servizzi; SME Week L-SME Week hija attività li ssir kull sena u toffri opportunità lil dawk interessati li jsiru intraprendituri jew lil sidien ta' negozji li jridu jkomplu jkabbru/jespandu l-intrapriża tagħhom. Matul ix-xhur ta' Settembru u Ottubru 2016 u 2017 ġew organizzati 18 -il attivita bħala parti mill-SME Week. Dawn kienu jitrattaw temi varji li għandhom x'jaqsmu b'xi mod man-negozju fosthom dwar mezzi t'assistenza, għodda għas-suċċess, opportunitajiet għall-intrapriżi Għawdxin, id-diġitizazzjoni, riċerka u innovazzjoni, l-artiġjanat, ir-rwol tal-mara fin-negozju u l-problemi soċjali li qed jimpattaw l- intrapriżi. Skema edukazzjoni fl-Intraprenditorija Ilu jinħass il-bżonn li s-sistema edukattiva tagħna ma tinkludix l-intraprenditorija fil-kurrikulu nazzjonali, u b'hekk mhux qed ikun hemm interess biżżejjed minn studenti li jagħżlu l-intraprenditorija bħala karriera sa minn età żgħira. Għalhekk dan id-Direttorat ħadem flimkien mal-Ministeru tal- Edukazzjoni u x-Xogħol u nħarġet sejħa għall-proposti fost l-iskejjel tal-primarja u tas-sekondarja tal- Gvern, tal-Knisja u dawk privati bl-isem 'Edukazzjoni tal-Intraprenditorija'. L-iskema b'fond ta' €50,000 hija mmirata sabiex l-istudenti jiġu mħarrġa b'ħiliet bħal kreattività, bini ta' relazzjonijiet siewja ma' persuni oħra anke barra l-klassi, ippjanar fit-tul, użu tal-flus, teħid ta' deċiżjonijiet u ħolqien ta' ideat, opportunitaijiet u soluzzjonijiet. L-iskema attirat 39 applikazzjoni matul l-2016 u l-2017. Premju għall-Intrapriża Sostenibbli Dan id-Direttorat flimkien mal-Cleaner Technology Centre fi ħdan l-Università ta' Malta nieda t-tieni u t-tielet edizzjoni tal-Premju għall-Intrapriża Sostenibbli. L-għan tal-Premju hu li jirrikonoxxi, jippromwovi u jippremja organizzazzjonijiet tan-negozju li għamlu kontribut sinifikanti għall-aspetti differenti tal-iżvilupp sostenibbli, fejn jiġu applikati prattiċi sostenibbli matul l-attività kollha tagħha; fejn jidħol disinn, żvilupp tal-prodotti u servizzi relatati ma' proċessi tax-xogħol, il-bini u anke proċessi maniġerjali. Għalkemm hija sfida kbira biex teżerċita dan kollu, l-impatt huwa pożittiv ħafna u tiżdied is-sostenibbiltà ekonomika, soċjali u ambjentali tal-intrapriża. Tħejjew linji gwida kif ukoll saret sessjoni ta' informazzjoni sabiex jingħataw d-dettalji abbinati ma' din l-inizjattiva. L-applikazzjonijiet ġew evalwati minn Kumitat magħmul minn esperti f'dan il-qasam, li anke żaru l-entitajiet fuq il-post tax-xogħol tagħhom biex jiġi kkonfermat dak li jkun ġie rrapurtat fl- applikazzjoni. Ir-rebbieħa tat-tieni edizzjoni (2016) li ġew ippreżentati bi trofew maħdum apposta għall-okkażjoni, ċertifikat u bi premju fi flus kienu: L-ewwel premju: It-tieni premju: It-tielet premju: Premju Aċċenn Speċjali: Ir-rebbieħa tat-tielet edizzjoni (2017) kienu: Heritage Homes Ltd L-ewwel premju: Hilton Malta It-tieni premju: It-tielet premju: Borg Cardona & Co. Ltd TAKEOFF Seed Fund Award B'allokazzjoni ta' €100,000 sena wara sena dan id-Direttorat iniedi s-Seed Fund Award. Uffiċjali mid- Dipartiment flimkien mal-Università ta' Malta, jaġġudikaw numru ta' applikazzjonijiet li fil- maġġoranza tagħhom ikunu relatati ma' ideat ġodda jew anke fi stadju ta' proof of concept u li dawn jistgħu jikkonkretizzaw f'intrapriżi innovattivi ġodda. Jingħata massimu ta' €20,000 u peress li japplikaw numru sostanzjali, jintagħżlu dawk l-applikazzjonijiet bl-aktar ideat innovattivi u li jistgħu ikunu ta' kontribut għall-ekonomija Maltija. Il-fondi tqassmu lil disa' parteċipanti fl-2016 u lil seba' fl- 2017. Affarijiet tal-Unjoni Ewropea Din is-sezzjoni hija responsabbli mill-parteċipazzjoni tal-Ministeru fi ħdan l-istrutturi tal-Unjoni Ewropea u għalhekk taħdem mill-qrib mal-Ministeri kollha speċjalment f'kuntatt kontinwu mas- Segretarjat tal-UE fi ħdan l-MEAE, kif ukoll mar-Rappreżentanza Permanenti ta' Malta fl-Unjoni Ewropea. Matul is-sena 2016 kellna r-responsabbilita' li nattendu u nirraputaw fi tlett formazzjonijiet tal-Kunsill Il-Kompetittività mill-aspett tas-Suq Intern u Industrija; L-Affarijiet Barranin fejn jiġu diskussi temi dwar il-Kummerċ; u It-Telekomunikazzjoni, Trasport u Enerġija (il-Ministeru jkopri t-Telekomunikazzjoni); liema responsabbiltà ingħatat lil Ministeru ieħor minħabba li saret reshuffle fil-portafolli tal-Ministeri. L-istruttura tal-Kunsill tal-Ministri tinkludi numru ta' gruppi ta' ħidma li xogħlhom huwa li jiddiskutu fuq livell iktar tekniku, il-proposti u l-politika mnedija mill-Kummisjoni Ewropea. Id-diskussjoni waqt il-laqgħat tal-Kunsill tal-Ministri isiru fuq bażi aktar politika. Bi preparazzjoni għal-laqgħat tal-working groups u tal-Kunsill tal-Ministri, tinġabar informazzjoni mingħand l-entitajiet konċernati fuq numru ta' inizjattivi tal-Unjoni Ewropea kemm leġiżlattivi kif ukoll non-leġiżlattivi, biex imbagħad tinġabar f'dokument u tingħata l-pożizzjoni ta' Malta. Kummerċ Dan id-direttorat jaħdem mill-qrib mal-Economic Policy Department (EPD), dwar numru ta' trattati li bħalissa qed jiġu diskussi l-aktar importanti huwa ftehim bejn l-UE u l-Istati Uniti tal-Amerika (TTIP) u anke bejn l-UE u l-Ġappun u l-Kanada. Diskussjonijiet oħrajn għaddejjin mal-Malta Gaming Authority (MGA) biex Malta jkollha l-aħjar kundizzjonijiet fejn jidħol is-settur tal-Gaming fil-fora Ewropea minħabba l-impatt li dan ikollu fuq id- dħul tal-Gvern Malti. Kunsill tal-Kompetittività (Suq Intern u Industrija) Din is-Sezzjoni hija responsabbli minn inizjattivi ta' l-UE fi ħdan il-Kunsill tal-Kompetittività, li jikkonċernaw is-suq intern, l-industrija u l-Proprjetà Intelletwali. Il-Kummissjoni Ewropea għandha taħdem biex tiżgura li l-qafas regolatorju fl-Ewropa jassigura li l-operaturi jgawdu mill-benefiċċji tas- suq ħieles għas-servizzi mingħajr ma timponi rekwiżiti li jmorru kontra dan il-kunċett. Dan jgħodd ukoll fejn tidħol il-kompetittività li jkun hemm level playing field fil-kummerċ internazzjonali. Suq Intern -Tkompliet id-diskussjoni is-Suq Intern bit-temi l-aktar importanti huma Geo Blocking u s- Sharing Economy Single Market Information tool u Single Digital Gateway. Il-Presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea Il-preparazzjonijiet għall-Presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea li ospitat Malta fl-ewwel sitt xhur tal-2017 bdew minn kmieni matul l-2016. Saru ammont ta' laqgħat li matulhom ħejjejna l-programm ta' ħidma tal-Ministeru mill-aspett loġistiku u kontenut. Għalkemm hafna mill-preparazzjoni saru internament, kien hemm fejn ntalbet assistenza professjonali f'Malta kif ukoll fi Brussell. Matul is-sitt xhur tal-Presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea saru diversi laqgħat u konferenzi kemm f'Malta u anke fi Brussel fosthom:  Kunsill tal-Ministri dwar il-Kummerċ;  Kunsill tal-Ministri dwar il-Kompetittività;  Konferenza dwar it-Transferiment tan-Negozji;  Konferenza 'Innovative Enterprise Week'; u  Konferenza 'Single Market Forum'. Saru serje ta' laqgħat bil-għan li jintlaħaq qbil fost il-membri stati tal-Unjoni Ewropea fosthom:  Negozjati fuq numru ta' trade agreements u trade related dossiers;  GeoBlocking;     High Level Working Group on Competitvness and Growth. UNIT TAL-IMMANIĠĠJAR TAL-INFORMATIKA Introduzzjoni Il-Unit tal-Immaniġġjar tal-Informatika (IMU) jwettaq l-istrateġija tal-ICT immirata biex jitjiebu l- istandards tas-servizzi tal-ICT. L-uffiċċju huwa l-punt ta' referenza ċentrali Ministerjali tal-ICT, li jipprovdi pariri u appoġġ lid-direttorati u entitajiet li jaqgħu taħt dan il-Ministeru. L-uffiċċju jaħdem f'kollaborazzjoni mill-qrib mal-Malta Information Technology Agency (MITA) dwar diversi temi li għandhom x'jaqsmu mal-ICT skont linji gwida u standards stabbiliti mill-Aġenzija. Din hi lista ta' inizjattivi ewlenin li fihom kien involut l-IMU matul is-snin 2016 u 2017. Kuntratt tas-servizzi ċentrali tal-ICT Il-Kuntratt tas-Servizzi Ewlenin (CSC) huwa obbligu kuntrattwali għall-għoti ta' servizzi prinċipali tal- ICT bejn, il-Ministeru (MEIB) u l-MITA. Sostnejna dan il-kuntratt b'negozjati mal-MITA u ġie ffirmat kuntratt aġġornat li jkopri perjodu ta' għaxar snin. Servizzi elettronici tal-Gvern (eGovernment) Komplejna ntejbu s-servizzi ta' eGovernment li kienu kkummissjonati lil MITA fl-2013. Dawn jinkludu:  Gov 2.0 – Sistema ta' ġestjoni ta' kontenut - Il-provvista, manutenzjoni u appoġġ ta' portali tal-  Soluzzjoni eForms – Il-provvista u l-manutenzjoni ta' soluzzjoni eForms li tipprovdi blokk u infrastruttura ċentrali li tippermetti li servizzi pubbliċi tradizzjonalment mitluba permezz ta' formoli manwali jinbidlu għal verżjoni elettronika. B'hekk l-informazzjoni tiġi pproċessata f'inqas ħin mill- kumdità tad-dar b'aċċess online 24/7 mill-mobile. Żewġ formoli relatati mal-Att dwar in-Negozju tal-Familja u tnejn oħra relatati mal-Bord tal-Koperattivi ġew trasformati għall-eforms. il-pubbliku ġenerali u d- Il-soluzzjoni dipartimenti/entitajiet permezz ta' mailbox ċentrali li hija maħsuba li ssir il-mezz ta' komunikazzjoni uffiċjali tal-Gvern maċ-ċittadin (G2C) u n-negozju (D2B). L-interazzjonijiet jistgħu jinkludu talbiet għall-forniment ta' dettalji ulterjuri lill-applikant u ta' tweġiba finali bħall- għoti ta' awtorizzazzjoni; l-komunikazzjoni bejn tiffaċilita  Soluzzjoni myBills – Il-provvista ta' appoġġ tekniku u l-manutenzjoni tas-soluzzjoni myBills li jipprovdi pjattaforma ċentrali għall-ipproċessar ta' ħlasijiet online. Is-sistema tipprovdi lill- konsumaturi tas-servizzi elettroniċi tal-Gvern metodu ta' pagament singulari li jissodisfa livelli ta' sigurtà tal-industrija għolja u tipprovdi esperjenza omoġenja ta' ħlas lis-servizzi kollha;  E(gov) u M(Gov) – manutenzjoni tal-pjattaforma tas-servizzi elettroniċi tal-Gvern u l- inkoraġġiment ta' proliferazzjoni ta' servizzi elettroniċi – Il-forniment ta' servizzi ta' allinjament ta' pjattaforma tas-servizzi elettroniċi tal-Gvern mad-direttivi tal-UE, ir-regolamenti u pjanijiet direzzjonali. Provvista ta' servizzi relatati ma' eGovernment Benchmarking. Tinżamm is-sistema tal-Gvern Mobbli (mGov). Sensibilizzazzjoni Diġitali Wara li fl-2015 l-MEIB ikkummissjonat lill-MITA biex timplimenta l-programm ta' Sensibilizzazzjoni Diġitali permezz ta' erba' programmi ewlenin, komplejna nsaħħu dan il-programm.  Pjattaforma Innovazzjoni tal-ICT – twaqqaf ċentru ta innovazzjoni għal bosta partijiet interessati sabiex joffru inċentivi għar-riċerka u żvilupp fuq l-ICT, l-idea ġenerazzjoni, inkubazzjoni u l- innovazzjoni bil-ħsieb lejn ko-ħolqien u l-innovazzjoni miftuħa; Inizjattivi relatati ma' sensibilizzazzjoni diġitali – jiffaċilitaw u jippermettu aċċess għat-tagħlim tat- teknoloġija biex titnaqqas il-qasma diġitali u jsir xogħol ma' istituzzjonijiet edukattivi u partijiet oħra interessati biex ikunu żgurati l-ingredjenti essenzali fl-edukazzjoni obbligatorja li jistgħu isostnu l-pool bażiku meħtieġ tal-kapital uman filwaqt li joħolqu opportunitajiet edukativi relatati mal-ICT; Inizjattivi relatati ħiliet elettroniċi – Timplimenta portafoll ta' inizjattivi biex jiġu ngaġġati diversi partijiet interessati fil-promozzjoni ta' ħiliet fl-ICT sabiex ikun hemm strateġija fit-tul biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-attivitajiet li jindirizzaw l-isfida eSkills;  Strateġija Diġitali ta' Malta - tikkordina t-tnedija u l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Diġitali ta' Malta 2014 - 2020 u jwettqu l-governanza tal-Istrateġija matul is-snin sussegwenti. Il-Programm Pjazzament Studenti (SPP) Il-Programm Pjazzament Studenti jipprovdi opportunità għall-istudenti li qegħdin jistudjaw l-ICT biex ikollhom esperjenza ta' xogħol fil-prattika kemm fis-settur privat kif ukoll fis-settur pubbliku, inklużi organizzazzjonijiet mhux governattivi. Talbiet għal Servizzi tal-ICT L-Uffiċċju jevalwa, japprova jew jirrifjuta t-talbiet għal servizzi tal-ICT meħtieġa mill-utenti tal- Ministeru u Dipartimenti. L-approvazzjonijiet finali jingħataw biss permezz tal-IMU biex tiġi żgurata governanza u sigurtà aħjar meta jigi mogħti aċċess għal sistemi ta' informazzjoni filwaqt li l-ispejjeż relatati jinżammu taħt kontroll. Żvilupp u implimentazzjoni ta' sistemi ġodda L-IMU amministra u kkordina l-implimentazzjoni ta' sistema ġdida ta' back office għall-patents li tejbet l-proċeduri interni tad-Direttorat tal-Proprjetà Intellettwali fi ħdan id-Dipartiment tal-Kummerċ. Is- sistema tipproċessa patents biex b'hekk telimina kwalunkwe proċessi manwali. Varajna wkoll ir-Reġistru nazzjonali tat-trademarks li hija sistema mobile responsive li tagħti aċċess lill-klijenti biex ikunu jistgħu jaraw t-Trademarks reġistrati, jkunu infurmati dwar il-proċess li jiġu rreġistrati mad-Dipartiment tal-Kummerċ u l-istadju ta' l-applikazzjoni tagħhom. Din is-sistema tagħti faċilità lill-industrija, intrapriżi żgħar, imprendituri u kull min hu interessat sabiex jiċċekkja jekk Trademark hijiex disponibbli jew le. Intranet għall-impjegati tal-MEIB u d-Dipartiment tal-Kummerċ Matul l-2016, ġie varat intranet sabiex jintuża mill-impjegati tal-Ministeru u fis-sena ta' wara din is- sistema bdiet tintuża wkoll mid-Dipartiment tal-Kummerċ. L-Intranet ġie implimentat sabiex jitjiebu l- proċessi, qsim ta' informazzjoni u għarfien mal-impjegati tal-MEIB. L-intranet iffaċilita l- komunikazzjoni bejn l-impjegati tal-MEIB u d-diversi work groups. Simplifikazzjoni tal-formoli kollha tal-Ministeru Saret reviżjoni tal-formoli kollha tal-Ministeru biex ikunu aktar sempliċi u faċli biex jimtlew mill- pubbliku. Pjan ta' Kontinwità tal-Operat (BCP) u Pjan ta' Rkupru minn Diżastru (DRP) Ġew imfassla Pjan ta' kontinwità tal-operat (BCP) u Pjan ta' rkupru ta' diżastri (DRP) li jistabbilixxu kif id-Dipartiment tal-Kummerċ ser jopera fl-eventwalità ta' inċident u kif jistenna li jirritorna għan- normalità fl-iktar ħin mgħaġġel possibbli. Appoġġ u sostenn lid-Dipartimenti L-Uffiċċju tal-IMU jipprovdi appoġġ tekniku u operattiv ġenerali lill-Ministeru kollu. Filwaqt li l- MITA tikkordina tali servizz, l-IMU jipprovdi assistenza speċifika bħal:-  Provvista ta' apparat tal-IT inkluż kompjuters, laptops, photocopiers u scanners, eċċ;  Trasferiment ta' tagħmir informatiku;  Amministrazzjoni tal-infrastruttura tan-network u t-telefonija;  Kordinazzjoni tal-utenti ġodda filwaqt li jamministraw kuntratti relatati mal-ICT;  Assistenza lill-utenti bħal ħolqien ta' posta offline, backups, arkivjar eċċ;  Provvista ta' faċilitajiet ta' video conferencing u telekonferenzi;  Arranġamenti għal telework jew setups remoti;  Parteċipazzjoni fil-bordijiet sabiex jidentifikaw tagħmir mhux servibbli; l-ġdida tan-negozju is-sit dwar l-2017, ġie varat Installazzjoni ta ' software mhux normali;  Assistenza utenti fil-migrazzjoni u l-manipulazzjoni ta' data sabiex ikunu irkuprati rapporti mitluba;   L-ippjanar ta' network drives; u  L-iżvilupp u l-aġġornament ta' sizi eżistenti u oħrajn ġodda; Preparazzjoni tal-Baġit (ICT OPEX/CAPEX) Ta' kull sena isir l-ippjanar tal-baġit Operattiv (OPEX) u Kapitali (CAPEX) tal-ICT għall-Ministeru d- dipartimenti u għalhekk il-Ministeru, d-direttorati u l-entitajiet jintalbu jissottomettu r-rekwiżiti tal-IT. Websites Matul tal-familja il-leġiżlazzjoni (familybusinessact.gov.mt). Dan is-sit jipprovdi informazzjoni dwar l-Att tan-negozju tal-familja, is- servizzi oħra assoċjati bħal applikazzjoni biex tirreġistra n-negozju tal-familja kif wkoll mekkaniżmi biex japplikaw għal inċentivi relatati ma' dan l-Att. Malta Crafts Mobile app (mServizz) Ġiet żviluppata mobile app li ser isservi bħala direttorju li jkun fih il-persuni kollha rreġistrati fl- artiġjanat. Din l-app toffri numru ta' servizzi fosthom tiftix għal persuni ta' sengħa partikolari skont is- settur, isem jew post; iċċekkjar ta' kodiċi QR fuq iċ-ċertifikat mqassam lill-persuni tas-snajja' mill- Kunsill Malti tas-Snajja' sabiex tinkiseb aktar informazzjoni dwar il-profil tal-persuna tas-sengħa partikolari; u l-utenti jkollhom il-faċilità li jiskopru l-post rispettiv tal-persuni tas-sengħa rreġistrati kollha permezz ta' Sistema ta' Informazzjoni Ġeografika (Software GIS). Din l-app tipprovdi notifiki mid-Dipartiment tal-Kummerċ dwar avvenimenti u avviżi oħra. Xogħol fuq Networks Sar xogħol kontinwu fuq in-networks sabiex l-impjegati jkunu jistgħu jagħmlu użu aħjar min-network tal-Gvern. Filwaqt li sar xogħol fuq il-konfigurazzjoni tan-network biex ikun ottimizzat l-aċċess, sar xogħol ukoll fuq installar ta' Wifi hotspots fil-postijiet ta' stennija fid-Dipartiment tal-Kummerċ. Dan sabiex iċ-ċittadini jkollhom aċċess għall-internet b'xejn. Rappreżentazzjoni Uffiċjali fi ħdan l-IMU attendew fora u working groups biex jirrappreżentaw lill-Ministeru f'oqsma relatati mal-Informatika fil-qasam tal-Proprjetà Intellettwali. Eżenzjonijiet u Derogi L-Uffiċċju tal-IMU jevalwa, japprova jew jirrifjuta l-eżenzjonijiet relatati ma' servizzi tal-ICT li jeħtieġu titjib jew modifika mhux koperti mir-regoli u l-proċeduri tal-GM ICT. DIPARTIMENT TAL-KUMMERĊ Proprjetà Intellettwali Koperazzjoni mal-Uffiċċju għall-Proprjetà Intellettwali fl-Unjoni Ewropea  Matul l-2016 u l-2017 intaħaq ftehim ta' assistenza li jkopri attivitijiet ta' help desk, outreach u promozzjoni; Intlaħaq ftehim ta' language check finanzjat mill-EUIP li tkompla fl-2017. B'din s-sistema, uffiċjali fi ħdan id-Dipartiment tal-Kummerċ, ta' kuljum jeżaminaw applikazzjonijiet ta' Trade Marks Ewropej biex jidentifikaw jekk it-trademark għandux tifsira bil-Malti li minħabba fiha l-Uffiċċju għall-Proprjetà Intellettwali fil-Unjoni Ewropea ikun jista' jirrifjuta l-applikazzjoni.  Barra min hekk abbażi tar-riżultat pożittiv f'Malta, uffiċjali Maltin ġew mitluba biex jagħmlu preżentazzjoni lil pajjiżi membri oħra. L-Uffiċċju għall-Proprjetà Intellettwali fl-Unjoni Ewropea qed iħejji sabiex ix-xogħol ta' language check jiġi estiż għall-uffiċċji nazzjonali oħra tal-Unjoni Ewropea.  Ġie imwaqqaf back-office ta' Trademarks u dak tal-efiling module għall-applikazzjonijiet ta' trademarks kif ukoll it-twaqqif ta' sistema għad-disinni. Ġiet konkluża wkoll l-implimentazzjoni ta' servizzi oħra elettroniċi cioè e-filing ta' applikazzjonijiet ta' tiġdid ta' trademarks u disinni, emendi fit-trademarks u reġistrazzjoni ta' assignment ta' trade marks. Dan ikopri madwar 50,000 li jmorru lura sal-bidu tas-seklu għoxrin. Permezz ta' dan il-proġett id-dokumenti ħa jkunu iżjed aċċessibbli għall-uffiċjali mingħajr il-bżonn li jinqala' l-file. Din hija parti mill-miżura favur sistema paperless. Huwa mistenni li l-proġett jiġi ffinalizzat f'April 2018.  Beda jopera ir-reġistru nazzjonali tat-Trademarks diġitali. B'hekk persuna tista' tfittex informazzjoni fuq status tat-trademark tagħha jew ta' ħaddieħor f'kull ħin.  Kemm fl-2016 u fl-2017 saret kampanja ta' għarfien dwar l-importanza tal-protezzjoni ta' disinni kemm permezz tal-midja, bl-involviment tal-istakeholders kif ukoll ta' mail shot diretta lil kull negozju liċenzjat. Koperazzjoni mal-European Patent Office (EPO) Fl-2016 sar ftehim bilaterali ta' koperazzjoni (BCP) mal-EPO li jiġbor fih proġetti varji fil-qasam tal- privattivi, minn attivitajiet biex jippromwovu l-protezzjoni tal-privattivi għall-implimentazzjoni ta' firxa ta' għodod tal-IT relatati mal-privattivi bħalma huma il-filing online tal-applikazzjonijiet għall- privattivi, l-integrazzjoni fid-database tal-privattivi tal-EPO u l-iżvilupp ta' reġistru nazzjonali tal- privattivi onlajn. F'Ottubru 2017, intlaħaq ftehim bilaterali ta' koperazzjoni mal-European Patent Office fejn ġie finalizzat il-proġett ta'diġitizzazzjoni ta' dokumenti u ġbir ta' informazzjoni ta' privattivi nazzjonali li kien beda f'April 2017. Sar progress ukoll, fil-proċess tad-data migration fejn dawn id-dokumenti qegħdin jiġu mtella' fis-sistema elettronika tal-privattivi. Fl-istess ħin f'din is-sistema qed isir il-ġbir ta' informazzjoni relatata ma' privattivi Ewropej li ġew validati f'Malta mill-2007 sal-lum. Fl-2016 daħal fis-seħħ arranġament dwar tiftix tekniku li permezz tiegħu l-EPO ser tieħu l-inkarigu li tagħmel tiftix intensiv in-konnessjoni ma' applikazzjonijiet nazzjonali għall-privattivi, fejn l-EPO ukoll ser tkopri 75% tal-ispejjeż. Inizjattivi oħra  Fl-2016 ġiet implimentata f'liġi Nazzjonali d-direttiva dwar l-immaniġjar kollettiv tad-drittijiet tal- awtur u drittijiet relatati u ħruġ ta' liċenzji multiterritorjali tad-drittijiet f'xogħlijiet mużikali għall- użu online fis-suq intern.  Bdiet topera sistema elettronika (back-office) tal-privattivi sabiex il-proċess ta' reġistrazzjoni, tibdil u manutenzjoni ta' privattivi ssir iżjed effiċjenti u ma jibqax wieħed manwali.  Fl-2017, ir-reġistru nazzjonali tat-Trademarks diġitali inqaleb għal web responsive. B'hekk it-tiftix ta' informazzjoni fuq status tat-trademark, tista' ssir minn kull għodda elettronika (komputer, tablet jew mobile).  Fl-2016 beda xogħol sabiex ikun implementat reġistru ta' privattivi diġitali. Huwa mistenni li dan il-proġett jiġi mniedi f'Marzu 2018. Sa nofs l-2018, ser tkun offruta l-faċilità ta' online filing tal- applikazzjonijiet għall-privattivi u anke t-tiġdid tal-privattivi.  Matul l-2016 u l-2017, ġew mnedija il-Malta Innovation Awards 2017 bil-għan li jippromwovu l- innovazzjoni b'€24,000 fi premjijiet. Apparti l-għotja tal-flus, ingħataw ċertifikati u medalji offruti mill-Organizzazzjoni Dinjija għall-Proprjetà Intellettwali (WIPO). Artiġjanat Matul l-2016 u l-2017, id-Dipartiment tal-Kummerċ b'kollaborazzjoni mal-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta ħa sehem fl-akbar fiera ta' artiġjanat fl-Ewropa; L'Artigiano in Fiera, f'Milan b'għadd ta' artiġjana Maltin u Għawdxin. Qed nesploraw il-parteċipazzjoni f'fieri simili f'pajjiżi oħra fl-Ewropa. Kemm fl-2016 u fl-2017, id-Dipartiment tal-Kummerċ iffinanzja inizjattiva tal-UNESCO fejn, matul is-sajf studenti ta' skolasajf għamlu proġett tal-artiġjanat f'Għawdex. Inbeda wkoll xogħol fuq proġett fejn snajja' li qed imutu jkunu rrekordjati u mgħallma lil studenti interessati. Saret l-edizzjoni tal-Premju Ġieħ l-Artiġjanat Malti għall-2016. Din kienet tinkludi esebizzjoni ta' prodotti artiġjanali b'fond ta' premjijiet li laħħaq €47,000. Fl-2017 ġiet mnedija mobile application li permezz tagħha wieħed ikun jista' jsib artiġjani reġistrati mal-Kunsill Malti għall-Artiġjanat u jkun infurmat dwar l-attivitajiet organizzati mid-Dipartiment tal- Kummerċ. Assistenza lil negozji Fl-ewwel tliet xhur tas-sena 2016 sar titjib fis-sistema tal-Licence Management System fejn fost oħrajn, iffaċilitat sew ir-rappurtaġġ fl-istatistika, iddaħħlu sistemi aktar effettivi kif jinħarġu l-avviżi tal-ħlas u r-reminders (fejn dawn bdew jintbagħtu l-ewwel permezz ta' email), rappurtaġġ aktar effettiv u preċiż ta' ħlasijiet dovuti, u avviżi awtomatiċi meta persuna tikkanċella liċenzja. Fl-2016 saru emendi leġiżlattivi biex ġew rilokati s-swieq tal-Belt Valletta u dak tar-Rabat, Għawdex. Wara diversi laqgħat ma' diversi entitajiet kompetenti, inbeda xogħol preliminarju fuq sistema kompjuterizzata marbuta mal-awtorizazzjonijet tal-esportazzjoni. Kemm fl-2016 u fl-2017 ġew organizzati n-National Enterprise Support Awards li ppremjaw l- inizjattivi minn organizzazzjonijiet u Kunsilli Lokali biex jippromwovu l-intrapriża. Ir-rebbieħa ġew nominati għall-European Enteprise Awards li tagħti l-opportunità ta' skambju ta' ideat ma' entitajiet oħra madwar l-Ewropa. Tneħħija tal-maġġoranza tal-liċenzi tal-kummerċ B'seħħ mill-1 ta' Jannar 2017, tneħħew 80% tal-liċenzji tal-kummerċ, u għalhekk ħwienet u postijiet oħra kummerċjali li qabel kienu jeħtieġu liċenzja tal-kummerċ ma kellhomx il-ħtieġa li japplikaw għal din it-tip ta' liċenzja. Permezz ta' din il-miżura, dawn in-negozji qed jiffrankaw bejniethom aktar minn €1,350,000 fis-sena. Simplifikazzjjoni u tnaqqis fir-rati tal-liċenżji kummerċjali eżistenti Fl-2017, ir- rati tal-ħlas tal-liċenzji kummerċjali tal-bejjiegħa fit-toroq u fis-swieq tnaqqsu u ħlasijiet bdew ikunu dovuti kull tliet snin minflok kull sena. Id-Dipartiment ħareġ b'kollox 2,841 liċenzja, valida għal tlett snin. Tneħħa wkoll l-obbligu ta' ħlas ta' €700 biex wieħed jorgannizza fiera. Saret ukoll reviżjoni tal-ħinijet tal-ftuħ tal-ħwienet li permezz tagħha il-ħwienet jistgħu jiftħu nhar ta' Ħadd mingħajr ħlas. Nhar ta' Ħamis, il-Ġimgħa u is-Sibt, il-ħin ġie estiż sal-10pm. Statistika Kummerċ Liċenzji t'importazzjoni Dokumenti ta' sorveljanza Liċenzji t'esportazzjoni Liċenzji t'esportazzjoni ta' oġġetti t'użu doppju u tagħmir militari Liċenzji kummerċjali Proprjetà Industrijali Trademarks reġistrati Tiġdid ta' Trademarks Annwalitajiet tal-Privattivi Validazzjonijiet tal-Privattivi Ewropej Annwalitajiet tal-Privattivi Ewropej (tiġdid) Tfittxija relatata mal-Proprjetà Industrijali Business Care Unit Inkjesti permezz tat-telefon Inkjesti personali (in person) Mistoqsijiet bl-Email