Każ Nru: K/025 Allegazzjoni: 1. Ksur ta' liġijiet kriminali u tat-traffiku billi injora ordni leġittima tal-Pulizija; li qiegħed membri talistess Korp f'periklu permezz tas-sewqan tiegħu; sewqan traskurat, perikoluż u bla kont; u li baqa' għaddej fuq traffic lights mixgħulin ħomor (l-Ewwel Allegazzjoni). Li saret akkuża fil-midja li Karl Stagno Navarra huwa strument ta' rikatt minn uffiċjal għoli talpulizija (it-Tieni Allegazzjoni). Data tal-Ilmenti: 16 ta' Mejju 2020 (Karl Stagno Navarra) 17 ta' Mejju 2020 (Joe Cardona) 18 ta' Mejju 2020 (Karl Stagno Navarra) Data ta' Dan ir-Rapport: 4 ta' Novembru 2021 L-Ilment L-ilment sar permezz ta' email tas-16 ta' Mejju 2020 (annessa u mmarkata Dokument A) minn Karl Stagno Navarra li talabni ninvestiga aġir li qal li deher f'filmat muri fuq il-programm Pjazza, fuq One Television, nhar il-15 ta' Mejju 2020. L-ilmentatur żied jgħid: Dan il-filmat juri lid-Deputat tal-Partit Nazzjonalista Dr Karol Aquilina jinjora ordni leġittima ta' membri tal-Korp tal-Pulizija li kienu qed jaqdu dmirhom, ripetutament jisfida l-ordnijiet tagħhom, ipoġġi lill-istess Uffiċċju tal-Kummissarju għall-Istandards fil-Ħajja Pubblika, 11, Triq San Pawl, il-Belt Valletta VLT 1210, Malta membri tal-Korp f'periklu permezz tas-sewqan tiegħu, isuq b'mod traskurat, perikoluż u bla kont, u saħansitra jibqa' għaddej fuq traffic lights mixgħulin ħomor. Tali aġir żgur li mhuwiex wieħed li jixhed l-istatus u d-dinjità tal-Kamra tad-Deputati, minbarra li hu illegali u juri attitudni ta' persuna li temmen li hi 'l fuq mil-liġi. Għaldaqstant, qed nitolbok tinvestiga l-aġir tad-Deputat Karol Aquilina u tagħti dawk il-provvedimenti kollha li jidhirlek xierqa fiċ-ċirkostanzi. Dan il-filmat wasal fil-pussess tiegħi ftit ġranet ilu. Sussegwentement b'email tat-18 ta' Mejju 2020 (annessa u mmarkata Dokument B), Karl Stagno Navarra talabni ninvestiga t-Tieni Allegazzjoni, u ċioè li l-Onor. Karol Aquilina akkuża lil Stagno Navarra li huwa strument ta' rikatt minn uffiċjal għoli fi ħdan il-korp tal-pulizija. Fil-frattemp, permezz ta' email tas-17 ta' Mejju 2020 (annessa u mmarkata Dokument Ċ), is-Sur Joe Cardona talabni ninvestiga ċirkostanzi talEwwel Allegazzjoni li jirriżultaw mil-filmat. Is-Sur Cardona qal ukoll: "Milli smajt l-Onorevoli Aquilina meta ġie imkellem mill-pulizija uża l-Immunità Preskrizzjoni L-Ewwel Allegazzjoni tittratta inċident stradali li ġara fit-3 ta' Ġunju 2019. Għalhekk seħħ ftit inqas minn sena qabel ma sar l-ilment. L-artikolu 14(1) talAtt Dwar Standards fil-Ħajja Pubblika (il-Kap 570 tal-Liġijiet ta' Malta, imsemmi bħala "l-Att" fil-bqija ta' dan ir-rapport) jispeċifika li biex jista' jiġi kunsidrat, ilment għandu jsir fi żmien tletin jum ta' xogħol minn dakinhar li fih l-ilmentatur sar jaf bil-fatt li ta lok għall-ilment. Is-Sur Stagno Navarra jgħid li dan ġie a konjizzjoni tiegħu ftit ġranet qabel ma għamel l-ilment. Ma ndagajtx dan hux minnu jew le stante li l-ilment tas-Sur Cardona, li jirreferi għal filmat li ra fuq One News il-ġurnata ta' qabel, jissana dan l-aspett kemm-il darba dak li jallega s-Sur Stagno Navarra dwar meta sar jaf bl-inċident, kellu jirriżulta li mhux minnu. Deċiżjoni li Ssir Investigazzjoni dwar l-Ewwel Allegazzjoni L-Ilmentaturi ma jirreferu għal ebda dispożizzjonijiet ta' xi liġi jew ta' regoli dwar l-etika bħala l-bażi għall-ilmenti tagħhom. Biss, fl-ewwel ilment tiegħu s-Sur Stagno Navarra indirettament jirreferi għall-Kodiċi ta' Etika talMembri tal-Kamra tad-Deputati ("il-Kodiċi"), li jinsab fl-ewwel skeda tal-Att. Lartikolu 1 ta' dan il-Kodiċi jgħid: Membru tal-Kamra tad-Deputati għandu f'kull waqt, sew jekk ġewwa sew jekk barra l-Kamra, iġib ruħu b'mod li jkun jixhed l-istatus u d-dinjità tal-Kamra tad-Deputati. Kwantu ghall-Ewwel Allegazzjoni, u ċioè dik li tirrigwarda l-inċident marbut mas-sewqan, din tista' tiġi kkunsidrata fil-kuntest tal-artikolu 1 talKodiċi, jew inkella fil-kuntest tal-artikolu 22(1) tal-Att, li jittratta dwar ksur ta' "xi dmir statutorju [...] kif previst taħt dan l-Att jew kull liġi oħra". Mhuwiex l-għan tal-Att li kull allegat ksur ta' xi liġi da parti ta' deputat parlamentari jew persuna oħra li taqa' taħt l-Att jiġi kkunsidrat minni, u li b'hekk jiena nassumi l-irwol tal-pulizija eżekuttiva jew ta' kwalunkwe awtorità statali oħra li jkollha l-inkarigu li tiddetermina jekk sarx l-allegat ksur. Anzi, bħala regola ġenerali, ilment li jaqa' fil-kompetenza ta' xi awtorità oħra għandu jiġi investigat minn dik l-awtorità fl-ewwel istanza. Jekk dik l-awtorità ssib li lilment huwa ġustifikat u kien hemm ksur tal-liġi, jiena imbagħad nista' niddetermina jekk dan il-ksur jirrappreżentax ksur ta' dmir statutorju għallfinijiet tal-artikolu 22(1) tal-Att. Iżda m'għandix nassumi l-irwol ta' awtoritajiet statali oħra billi niddeċiedi minflokhom każijiet li jaqgħu fil-kompetenza tagħhom. Barra minn hekk, la l-artikolu 1 tal-Kodiċi u lanqas l-artikolu 22(1) tal-Att ma jfisser li jien għandi ninvestiga azzjonijiet ta' deputati parlamentari li huma purament privati u mhumiex relatati, anki indirettament, mal-irwol tagħhom bħala deputati. Per eżempju, x'aktarx li ma ninvestigax każ ta' deputat li jkun qed jaqdi qadja personali bil-karozza privata tiegħu u jkun involut f'inċident stradali. Biss, il-każ taħt konsiderazzjoni huwa differenti għaliex parti mill-Ewwel Allegazzjoni hija li l-Onor. Aquilina invoka l-immunità parlamentari meta ġie avviċinat mill-pulizija dwar il-każ. Jekk deputat parlamentari tassew jipprova jinqeda bl-istatus tiegħu bħala deputat biex jevita l-konsegwenzi tal-azzjonijiet tiegħu, anki jekk dawk l-azzjonijiet ikunu purament privati kif indikat filparagrafu preċedenti, potenzjalment ikun qiegħed jitfa' dell fuq il-Parlament u jmur kontra l-artikolu 1 tal-Kodiċi. Għaldaqstant l-Ewwel Allegazzjoni timmerita investigazzjoni fid-dawl ta' dan l-artikolu tal-Kodiċi. Għandi nippreċiża li f'dan l-istadju qiegħed niddiskuti l-ammessibilità talEwwel Allegazzjoni. Miniex nesprimi ġudizzju dwar jekk din l-allegazzjoni hix fondata jew le. Billi l-ilment tas-Sur Cardona daħal wara dak tas-Sur Stagno Navarra u jittratta l-istess mertu tal-Ewwel Allegazzjoni, iddeċidejt li nittrattahom flimkien f'rapport wieħed. Deċiżjoni li ma Ssirx Investigazzjoni dwar it-Tieni Allegazzjoni Is-Sur Stagno Navarra talabni ninvestiga xi allegazzjoni li jgħid li għamel lOnor. Aquilina fis-sens li Stagno Navarra huwa strument ta' rikatt minn uffiċjal għoli tal-Pulizija. Is-Sur Stagno Navarra talab li din l-allegazzjoni "tkun investigata separatament mill-ilment oriġinali". Biss, billi hija relatata mill-viċin mal-ilment oriġinali, iddeċidejt li nikkunsidraha bħala parti mill-istess każ. Mhuwiex kompitu tiegħi li nidħol fil-veraċità o meno ta' allegazzjonijiet li jagħmlu d-deputati parlamentari tagħna. Iċ-ċittadin għandu r-rimedji li tagħtih il-liġi ordinarja. Żgur li la qatt kien intiż li l-Kap 570 jagħtini din is-setgħa, u lanqas ma hemm xi provvediment fl-Att għal dan il-għan. Għaldaqstant iddeċidejt li m'hemmx lok li tiġi investigata t-Tieni Allegazzjoni. Proċedura tal-Investigazzjoni tal-Ewwel Allegazzjoni L-Onor. Aquilina deher quddiemi fuq talba tiegħu stess (ara skambju ta' emails annessi u markati Dok D) fit-22 ta' Mejju 2020 fejn irrakkonta l-verżjoni tiegħu tal-inċident. F'din il-laqgħa huwa spjega d-dinamika tal-inċident fejn insista li ma għamel xejn ħażin u fejn spjega li huwa rrapporta l-każ immedjatamant lill-Ispeaker stante li l-inċident seħħ meta kien fi triqtu għal seduta tal-Parlament. Huwa ġie informat minni li kemm-il darba kienu ser jittieħdu proċeduri kriminali kontra tiegħu in materja, allura l-investigazzjoni kienet tiġi sospiża. Fid-29 ta' Mejju 2020 ktibt lill-Aġent Kummissarju tal-Pulizija Carmelo Magri (kopja tal-ittra annessa u mmarkata Dok E) billi fil-frattemp ukoll ġie rappurtat fil-midja li s-Sur Stagno Navarra talab lill-Pulizija biex jinvestigaw ilkaż, f'liema ċirkostanza jien, skont il-liġi, kelli nissospendi l-investigazzjoni tiegħi. Fit-2 ta' Ġunju 2020 l-Aġent Kummissarju Magri irrisponda b'ittra annessa u markata Dok F fis-sens li denunzja tas-Sur Stagno Navarra fir-rigward ta' dan il-każ kienet qed tiġi investigata. Għalhekk issospendejt l-indaġini tiegħi ai termini tal-artikolu 13(3) talAtt. Fil-fatt irriżulta li ttieħdu passi kriminali kontra l-Onor. Aquilina, li ġew fi tmiemhom fid-29 ta' Settembru 2021 b'sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Nicholas Vella) v. Karol Aquilina. Fis-26 ta' Ottubru 2021 l-Onor. Aquilina kitibli (ittra annessa u mmarkata Dokument G) u informani li din is-sentenza ma ġietx appellata u għalhekk saret definittiva. Jiena ivverifikajt dan direttament mal-Aġenzija dwar is-Servizzi talQrati (korrispondenza annessa u mmarkata Dokument H) u għaldaqstant komplejt nikkunsidra l-każ. Konsiderazzjonijiet Mis-sentenza imsemmija jirriżulta s-segwenti: i. li l-imputat l-Onor. Aquilina ġie liberat minn kull akkuza dwar sewqan ħażin, li fl-opinjoni tal-Qorti "assolutament ma jirriżultawx"; ii. li l-filmat muri fuq One News, u li fuqu gie mibni l-każ u r-rapporti, kien "editjat" u ma kienx l-oriġinali li ġie mgħoddi lill-Pulizija missid tal-vann (privat) tal-iskorta; iii. 	li l-Onor. Aquilina jidher li osserva r-regoli kollha tat-traffiku inkluż li waqaf fuq stop sign, li kien qed isuq b'veloċità normali, u li għamel l-indikazzjonijiet neċessarji meta kien ser jaqleb minn karreġġata għall-oħra; iv. 	li "kien l-aġir tal-pulizija partikolarment il-manuvrar ripetut minn karreġġata għall-oħra u skambjar ta' pożizzjonijiet tagħhom (iżjed u iżjed meta l-ebda persuna ma kienet qed tiġi skortata iżda kienu qed jiġu skortati biss vetturi [...]) aġir ripetut li addirittura huwa reminixxenti ta' wirja tal-piloti tar-Red Arrows fuq l-art, kien xi ftit sproporzjonat u seta' ħoloq perikolu bla bżonn għassewwieqa li kienu għaddejjin mit-triq". L-Ewwel Allegazzjoni tinqasam f'dawn l-elementi: i. li l-Onor. Aquilina "jinjora ordni leġittima ta' membri tal-Korp talPulizija li kienu qed jaqdu dmirhom" u "ripetutament jisfida lordnijiet tagħhom" (Karl Stagno Navarra); ii. li l-Onor. Aquilina "ipoġġi lill-istess membri tal-Korp f'periklu permezz tas-sewqan tiegħu, isuq b'mod traskurat, perikoluż u bla kont" (Karl Stagno Navarra); u iii. li l-Onor. Aquilina baqa' għaddej minn fuq dawl aħmar (Karl Aquilina "meta ġie imkellem mill-pulizija uża l-Immunità Parlamentari" (Joe Cardona). Fir-rigward tal-ewwel element, sewwieq ta' vettura li ma jsegwix ordnijiet tal-pulizija jkun qed jikkommetti kontravvenzjoni. Li kieku l-pulizija kellhom provi biex isostnu tali akkuża, setgħu jipproċedu fuq din ukoll la ħadu passi kontra l-Onor. Aquilina fuq akkużi oħra fl-istess każ. Għalhekk jiena ma nħossx li għandi nikkunsidra dan l-aspett. Is-sentenza tal-Qorti tindirizza t-tieni element direttament: Il-Qorti hija inkredula kif minkejja li l-imputat jidher b'mod ċar illi f'kull ħin u f'kull mument huwa osserva l-liġijiet kollha tat-traffiku, inkluż li jieqaf fuq l-iStop sign u jixgħel l-indicator fejn rikjest, huwa ġie mressaq b'dawn l-akkużi. Dan kollu meta sopra corne bastonate jidher ċar ukoll illi jekk kien hemm manuvra perikoluża din kienet da parti tal-uffiċjal tal-pulizija li mhux biss żamm b'mod esaġeratament viċin mal-vettura tal-imputat, iżda di più qalgħu min-naħa ta' ġewwa proprju fil-punt illi l-imputat kien qiegħed jixgħel l-indicator biex jmur fuq il-karreġġjata ta' ġewwa. Fir-rigward tat-tielet element, il-Qorti tgħid hekk hi u tikkummenta fuq il-filmat li hu l-bażi tal-każ: Maġenb it-traffic lights fuq in-naħa ta' barra jidhru żewġ uffiċjali lebsin high visibility jackets li qed jagħmlu sinjal b'idejhom lejn is-sewwieqa sabiex jibqgħu għaddejjin. [...] Il-vann iswed u l-vettura li minnha qed jittieħed il-filmat jaqilbu għall-karreġġjata ta' ġewwa, jaslu lejn it-traffic lights mixgħulin fuq l-aħmar, u jibqgħu għaddejin. Dan ifisser li l-Onor. Aquilina għadda minn fuq id-dawl aħmar fuq struzzjonijiet ta' persuni (x'aktarx uffiċjali ta' Transport Malta) li ġew segwiti anki mill-vetturi li kienu qed jiġu eskortati mill-pulizija. L-uffiċjali bil-high visibility jackets jidhru ċar fil-filmat jagħmlu sinjali biex is-sewwieqa jibqgħu għaddejjin minkejja li d-dawl kien aħmar. Mhux ċar jekk is-Sur Stagno Navarra naqas milli josserva sew il-filmat tiegħu stess, jew inkella għażel li jinjora din l-evidenza meta allega li l-Onor. Aquilina "saħansitra jibqa' għaddej fuq traffic lights mixgħulin ħomor". Persuna li konxjament tagħmel dikjarazzjoni falza quddiem awtorità pubblika jew rapport falz lill-pulizija kontra persuna oħra tkun qed tesponi ruħha għal akkużi ta' reat kriminali. Is-Sur Cardona jirrepeti l-istess akkuża, iżda miniex niddubita millintenzjonijiet tiegħu għaliex huwa sempliċiment jirrepeti dak li qal is-Sur Stagno Navarra fuq il-programm televiżiv tiegħu. Fir-rigward tar-raba' element, ma jirriżultax mix-xhieda rappurtata fissentenza li f'xi ħin ġie invokat il-privileġġ parlamentari (kif allegat fil-midja u kif imsemmi fl-ilment ta' Joe Cardona) għajr li, skont kif xehed PC 1196 quddiem il-Qorti tal-Maġistrati, meta huwa talab lill-Onor. Aquilina irrifjuta u qallu biex ikellem lill-Ispeaker. Il-kwistjoni tidher li waqfet hemm. F'dan il-kuntest għandi nosserva li deputat parlamentari Malti m'għandux immunità ġenerali minn prosekuzzjonijiet kriminali. Deputat għandu immunità biss minn proċeduri ċivil jew kriminali fir-rigward ta' kliem li jgħid fil-Parlament jew li jikteb f'rapport, mozzjoni jew xogħol ieħor li huwa jressaq quddiem il-Parlament, kif ukoll mill-arrest għal dejn ċivili (basta dan ma jkunx ġej minn frodi jew xi reat kriminali ieħor). Deputat huwa wkoll imħares milli jiġi ostakolat huwa u sejjer lejn jew jirritorna mill-Parlament. Dan ifisser li l-Onor. Aquilina ma kellux dritt jinvoka l-immunità parlamentari f'dan il-każ, kif jixhdu l-fatti li l-akkużi ġew trattati mill-Qorti filkuntest tal-proċess kriminali u li l-Qorti semgħet il-każ. Il-fatt li l-Onor. Aquilina rrifera għall-Ispeaker ma jammontax għall-invokazzjoni ta' immunità parlamentari u dan ma xekkilx il-proċeduri kriminali kontra tiegħu. Dokumenti Annessi Dokument A Email datata 16 ta' Mejju 2020 mingħand is-Sur Karl Stagno Navarra. Dokument B Email tat-18 ta' Mejju 2020 mingħand is-Sur Karl Stagno Navarra. Dokument Ċ Email tas-17 ta' Mejju 2020 mingħand is-Sur Joe Cardona. Dokument D Skambju ta' emails mal-Onor. Karol Aquilina bejn is-16 u l-20 ta' Mejju 2020. Dokument E Ittra datata 29 ta' Mejju 2020 lill-Aġent Kummissarju tal-Pulizija Carmelo Magri. Dokument F Risposta datata 2 ta' Ġunju 2020 tal-Aġent Kummissarju Magri. Dokument G Ittra datata 26 ta' Ottubru 2021 mingħand l-Onor. Dokument H Korrispondenza datata 29 ta' Ottubru 2021 u 1 ta' Novembru 2021 bejn l-uffiċċju tiegħi u l-Aġenzija dwar is-Servizzi tal-Qrati. Subject: Re: TALBA FORMALI GHAL INVESTIGAZZJONI Nirringrazzjak tan-nota ta' konferma dwar l-ilment mressaq minni quddm il-Kummissarju Hyzler. Fl-isfond tal-ahhar zvilupopi matul dawn l-ahhar 48 siegha, fejn l-Onor Dr Karol Aquilina allega pubblikament li jien strument ta' rikatt minn ufficcjal gholi fi hdan il-Korp tal-Pulizija, qed nitlob li din lallegazzjoni wkoll tkun investigata separatament mill-ilment originali. L-Onor Aquilina rrikorra ghal din it-tattika intimidatorja fil-konfront tieghi, kif ukoll permezz ta' stqarrija li fiha ghajjarni giddieb. B'din in-nota, niddijara li jien lest biex nidher quddiem il-Kummissarju u nissostanzja bil-provi kollha li ghandi f'idejja dwar iz-zewg kazi msemmija. Nibqa ghad-dispozizzjoni tal-Ufficcju tal-Kummissarju ghal kull kjarifika. DOKUMENT Ċ Rajt video fuq il-One fejn fih deher Dr Karol Aquilina , MP Nazzjonalista fejn f'mument minnhom deher ghaddej minn fuq Red Light bin-nies lesti biex jaqsmu. Dan il-video deher fuq Pjazza u kif ukoll fl-ahbarijiet tal-One. Kemm nistaqsi li Membru Parlamentari jista jibqa' ghaddej min fuq Red Light ghax jekk jinqabad xi persuna normali nahseb li jispicca jigi imwaqqa mill-pulizija u jignhata citazzjoni> Milli smajt l-Onorevoli Aquilina meta gie imkellem mill-pulizija uza l-Immunita Parlamentari. Mela ghax int MP tista taghmel li trid u tikser ir-regolamenti tat-traffiku? Ma nafx jekk dan jaqa' taht l-ufficcju tieghek? Għażiż Sur Polidano, Grazzi tal-email tiegħek. Nikkonferma li ser inkun qiegħed nattendi għal-laqgħa mal-Kummissarju nhar il-Ġimgħa 22 ta' Mejju 2020 fit-3.00 p.m. Napprezza jekk tkun tista' tibgħatli kopja tal-ilment/i li rċieva l-Kummissarju firrigward tiegħi biex inkun nista' niggwida ruħi. Nirreferi għall-messaġġ tiegħek tas-16 ta' Mejju 2020 lill-Kummissarju għall-Istandards filĦajja Pubblika. Inti mitlub tattendi għal laqgħa mal-Kummissarju fl-uffiċċju tiegħu nhar il-Ġimgħa 22 ta' Mejju 2020 fit-3.00 pm. Inselli għalik,