RAPPORT ANNWALI 2019 MINISTERU GĦALL-AMBJENT, IT-TIBDIL FIL-KLIMA U L-IPPJANAR L-Uffiċċju tas-Segretarju Permanenti L-Ambjent u Tibdil fil-Klima Indiċi Paġna L-Uffiċċju tas-Segretarju Permanenti Matul l-2019, l-Uffiċċju tas-Segretarjat Permanenti kompla jaqdi l-funzjonijiet wesgħin tiegħu f'dak li jirrigwarda s-superviżjoni tad-dipartimenti li kienu jaqgħu taħt il-portafoll tal-Ministeru għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima. Dan sabiex jassigura t-twettiq fil-ħin u b'mod effettiv tal-objettivi u l-miżuri stabbiliti, mhux l-inqas il-miżuri mħabbra mill-Gvern fid-diskors tal-Budget. Fost l-oħrajn, matul l- istess perjodu saret enfasi ikbar fuq il-miri tal-iżvilupp sostenibbli bil-għan li l-ħidma tal-Gvern tkun iffukata b'tali mod li jintlaħqu dawn il-miri. Ħidma oħra li wettaq dan l-uffiċċju matul l-2019 kienet tirrigwarda l-komunikazzjoni strateġika u ssarrfet sabiex fuq medda ta' tnax-il xahar ġew organizzati diversi attivitajiet u inizjattivi edukattivi relatati mal- ambjent u mas-settur agrikolu u tas-sajd. L-iktar magħrufa minn dawn l-inizjattivi kienet il-kampanja 'Saving Our Blue' li saret għall-ewwel darba fis-sajf tas-sena 2019. Din kellha l-għan li tqajjem għarfien u li teduka dwar l-impatt negattiv tar-rimi tal- iskart fuq il-bajjiet u l-użu ta' prodotti single-use. B'hekk il-pubbliku ġenerali seta' jsir aktar konxju tal- għemil tiegħu fir-rigward tal-ambjent u jkun iktar proattiv billi jagħżel prodotti alternattivi li huma iktar sostenibbli u li jistgħu jerġgħu jintużaw. Il-kampanja sajfija inkludiet attivitajiet fuq il-bajjiet li matulhom dawk preżenti għenu sabiex jinġabar skart bħal single-use plastic u loqom tas-sigaretti. Barra minn hekk saru sessjonijiet edukattivi mat-tfal waqt Skola Sajf. Il-kampanja Saving Our Blue kienet estiża wkoll għal żmien il-Milied fejn għal darb'oħra twassal messaġġ kontra l-użu ta' prodotti li tużahom darba u tarmihom. Bħala parti mill-programm ta' komunikazzjoni strateġika tal-Ministeru, ittellgħet ukoll l-attività Earth Hour li matulha, f'diversi postijiet madwar id-dinja, jintfew id-dwal ta' postijiet prominenti għal siegħa sħiħa. F'Malta din l-attività ttellgħet fil-Belt Valletta sewwasew biswit il-bini tal-Parlament u kienet tinkludi mixegħla bix-xemgħat tal-logo 60+, simbolu tas-sittin minuta kemm idum mitfi d-dawl. Din l-attività għandha l-għan li twassal messaġġ favur l-użu bil-għaqal tal-enerġija u kontra l-ħela tar-riżorsi, liema ħela hija kawża ewlenija għat-tibdil fil-klima u t-telf tal-bijodiversità. Fl-istess ġurnata, ġew organizzati wkoll avvenimenti t'edukazzjoni u għarfien fit-toroq tal-Belt Valletta. Attivitajiet oħra li ttellgħu matul l-2019 u li fihom tat sehemha t-Taqsima għall-Komunikazzjoni Strateġika kienu jinkludu l-Valletta Green Festival li sar f'Mejju u l-European Sustainable Development Week li ttellgħet fl-ewwel ġimgħa ta' Ġunju. Fil-qasam tal-Komunikazzjoni Strateġika kellha sehem ewlieni fl- organizzazzjoni ta' open day fiċ-Ċentru Nazzjonali għar-Riċerka fl-Agrikoltura fl-Għammieri. Din l-attività ttellgħet fl-aħħar ta' Settembru bħala parti mill-Ġimgħa għas-Servizz Pubbliku u, fost l-oħrajn, kellha l-għan li tressaq il-pubbliku ġenerali lejn il-qasam tal-agrikoltura u li tippromovi l-konsum ta' prodotti lokali, anke bħala miżura favur l-ambjent. Matul l-open day wieħed seta' jsib stalls informattivi, jara makkinarju li jintuża mill-bdiewa, jikseb kopji ta' riċetti tradizzjonali Maltin u jkun mgħarraf dwar il-funzjonijiet tal-Għammieri. Attivitajiet oħra kienu jinkludu l-festa tradizzjonali tal-Imnarja fil-Buskett, l-International Bee Symposium Matul l-2019, fuq intervent tas-Segretarjat Permanenti, bdew isiru l-ewwel tħejjijiet sabiex, fl- 2020, tittella' għall-ewwel darba l-Fiera Agrikola ta' Malta. Din il-fiera għandha l-għan li sservi ta' pjattaforma għall-prodotti agrikoli lokali. L-Ambjent u t-Tibdil fil-Klima Matul l-2019, iż-żieda fl-għarfien tal-pubbliku ġenerali dwar il-politika ambjentali u dik li tittratta l-azzjoni klimatika tat spinta ġdid lill-ħidma tal-Gvern f'dawn l-oqsma. Riżultati pożittivi jintlaħqu meta s-soċjetà ċivili kollha tħaddan prinċipji favur l-ambjent u l-użu effiċjenti tar-riżorsi sabiex tinbeda tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkulari u dekarbonizzata. Sabiex tkompli titqajjem din il-kuxjenza, ittellgħet, fost l- oħrajn, il-kampanja "Saving Our Blue" li l-iskop tagħha kien li jgħarraf dwar l-impatt ħażin tal-plastik li jintuża darba biss u li ħafna drabi jispiċċa fl-ibħra ta' madwarna. Id-Direttorat għall-Iżvilupp tal-Politika u Implimentazzjoni ta' Programmi Xogħol id-Direttorat għall-Iżvilupp tal-Politika u Implimentazzjoni ta' Programmi hu li jikkordina t-tfassil u r-reviżjoni ta' politika relatata mal-portafoll tal-Ministeru u li jissorvelja l-implimentazzjoni ta' proġetti kofinanzjati mill-Unjoni Ewropea. Barra minn hekk, id-Direttorat huwa responsabbli wkoll għall- monitoraġġ u l-iżvilupp ta' dossiers ta' politika li jiġu diskussi fl-Unjoni Ewropea u f'fora Fir-rigward tad-dossiers dwar l-Ambjent fil-livell tal-UE, id-Direttorat segwa u assista fuq dawn li internazzjonali. ġejjin: - Preparazzjoni għall-Azzjoni dwar l-Ekonomija Ċirkulari futura mill-Kummissjoni Ewropea; - Preparazzjoni għat-8 Programm ta' Azzjoni Ambjentali (EAP); - Preparazzjoni tal-pożizzjoni nazzjonali fuq id-dossier tar-Regolament LIFE; - Diskussjonijiet dwar il-Patt Globali għall-Ambjent; - Diskussjonijiet fil-livell tal-UE dwar dossier tal-Forestrija; - Diskussjonijiet bi tħejjija għal laqgħat internazzjonali bħall-Konferenza tal-Partijiet, il-Grupp ta' Ħidma dwar l-EIA/SEA, it-18-il Konferenza tal-Partijiet għas-CITES, l-14-il Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni ta' Basel, il-21 Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni ta' Barċellona (u Protokolli relatati); - Preparazzjoni għal-laqgħa tad-Direttur Ġenerali dwar l-Ambjent; - Preparazzjoni għall-Workshop ta' Livell Għoli dwar l-EAP tal-Futur; - Preparazzjoni għall-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar id-Djalogu Bilaterali dwar in-Natura; - Preparazzjoni għal diskussjonijiet bilaterali fuq iż-Żona tal-Kontroll tal-Emissjonijiet tal-Kubrit (SECA) fil-Mediterran; - Xogħol ta' kordinazzjoni mal-UE bi tħejjija għas-Semestru Ewropew (Novembru 2019). F'ċerti każijiet, uffiċjali tad-Direttorat ġew mitluba jattendu l-laqgħat tal-Grupp ta' Ħidma u tal-Grupp ta' Esperti sabiex jimmonitorjaw l-iżviluppi tal-politika u d-diskussjonijiet fuq dossiers differenti. Fir-rigward tad-dossiers tal-Bidla fil-Klima fil-livell tal-UE, id-Direttorat segwa u assista: - Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew (HoState/Gov) rigward it-tibdil fil-klima (Marzu, Ġunju, Ottubru u Diċembru) - Negozjati dwar CO2 Heavy Duty (Regulation (EU) 2019/1242) u CO2 Light Duty Vehicles (ir- Regolament (UE) 2019/631), u sussegwentement iż-żewġ dossiers approvati - Tħejjija tal-Istrateġija fit-tul tal-UE dwar it-tibdil fil-klima - Preparazzjoni għal-laqgħa tad-Diretturi Ġenerali dwar il-Klima u l-Enerġija - Preparazzjoni għall-Konferenza tal-Oċeani dwar il-Klima (Brussell) - Diskussjonijiet fil-Konferenza dwar it-Taxxa fuq il-Karbonju tal-Avjazzjoni (The Hague) - Parteċipazzjoni b'mod attiv f'diversi laqgħat u konferenzi li kienu jittrattaw it-tibdil fil-klima - Preparazzjoni għall-intervent fl-14-il Konferenza tal-Partijiet fil-Konvenzjoni tan-NU għall-Ġlieda kontra d-Deżertifikazzjoni (l-Indja) - Diskussjonijiet fil-Konferenza dwar il-Bidla fil-Klima (Abu-Dhabi) - Formulazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni Nazzjonali bi tħejjija għas-Summit dwar il-Klima (New York) - Preparazzjoni għall-21 Konferenza tal-Partijiet fil-Konvenzjoni ta' Barċellona - Preparazzjoni għar-raba' Assemblea Ambjentali tan-Nazzjonijiet Uniti - Negozjati dwar id-Direttiva (UE) 2019/1161 dwar il-promozzjoni ta' trasport nadif u effiċjenti fl- enerġija. Matul is-sena 2019, kienu proċessati erbgħa u tmenin dokument (Explanatory Memoranda) dwar proposti maħruġa mill-Kummissjoni u li kienu jinkludu regolamenti, direttivi, deċiżjonijiet jew rapporti li kienu jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Ministeru. Dwar l-oqsma tal-agrikultura, is-sajd, is-saħħa tal- pjanti, il-veterinarja, l-akkwakultura, il-ħarsien tal-annimali u żoni naturali rikreattivi, ġew trattati erbgħa u sebgħin dokument. Kien hemm ukoll ħamsa dwar it-tibdil fil-klima u ħamsa oħra dwar kwistjonijiet ambjentali. Kien hemm ukoll numru ta' explanantory memoranda li ġew finalizzati mill-Ministeru u li ntbagħtu lis- Segretarjat tal-Unjoni Ewropeja fi ħdan il-Ministeru tal-Affarijiet Ewropej u Ugwaljanza sabiex dawn jiġu sottomessi għall-kunsiderazzjoni tal-Kumitat Interministerjali. Minn dawn kien hemm wieħed u erbgħin dokument li ntbagħtu għall-iskrutinju tal-Kumitat Permanenti tal-Parlament dwar l-Affarijiet Barranin u Ewropej, u erbgħa u tletin minnhom ġew approvati wara li sar l-iskrutinju meħtieġ. Implimentazzjoni ta' Programmi Parti ewlenija mir-responsabbiltajiet ta' dan id-Direttorat hi l-funzjoni effettiva tal-proġetti dwar programmi kofinanzjati mill-Unjoni Ewropea għall-perjodu 2014-2020 tal-istess Ministeru. Matul is-sena 2019, il- proġetti inkludew: Proġett Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Coastal Site in Park Nazzjonali tal- Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rehabilitation of Wied Għomor Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Fond ta' Koeżjoni Fond ta' Koeżjoni Fond ta' Koeżjoni Fond ta' Koeżjoni Fond Ewropew Marittimu u għas-Sajd Life Baħar ITALIA-MALTA Finanzjament ta' Proġetti u Riċerka Fil-qasam tal-finanzjament tal-proġetti u r-riċerka ssir l-ikbar enfasi fuq il-programm LIFE, madankollu, matul l-2019, bdew isiru sforzi sabiex tinbena kapaċità u tiġi esplorata firxa akbar ta' It-Taqsima tal-Programm LIFE hija responsabbli għall-promozzjoni tal-programm LIFE, li jittratta speċifikament il-qasam tal-ambjent. Bil-ħidma li ssir jiġu identifikati applikanti potenzjali u dawn jingħataw gwida sabiex ikunu jistgħu jissottomettu proposti ta' proġetti. B'hekk it-Taqsima sservi bħala pont bejn applikanti lokali u t-Taqsima LIFE tal-Kummissjoni Ewropea. Sabiex jintlaħqu l-għanijiet tat-Taqsima, ġew organizzati, matul l-2019, sessjonijiet ta' informazzjoni u workshops għall-kittieba fejn ingħatat informazzjoni dwar kif wieħed jista' jissottometti proposti ta' proġetti u best practices oħrajn. Is-sessjonijiet ta' informazzjoni kienu segwiti wkoll b'laqgħat bilaterali sabiex l-applikanti prospettivi komplew jingħataw l-għajnuna kollha li kienu jeħtieġu. Il-Pjan ta'Azzjoni għal Ekonomija Ħadra Wara l-pubblikazzjoni tal-Pjan t'Azzjoni għal Ekonomija Ħadra, il-Ministeru kompla jikkonsulta mal- entitajiet responsabbli biex isegwi l-progress fuq l-azzjonijiet konkreti li kellhom jiġu implimentati sas- Abbażi tar-risposti miġbura mid-Direttorat, il-Ministeru ħejja rapport annwali dwar din it- tema, anke sabiex tintlaħaq miżura tal-Baġit dwar l-ekonomija l-ħadra. Bħala kontinwazzjoni tad- diskussjonijiet li saru fis-sena ta' qabel, il-Ministeru kompla jikkonsulta ma' bosta entitajiet li għandhom rwol importanti sabiex jelevaw u jindirizzaw nuqqasijiet fejn għandu x'jaqsam l-aċċess ta' fondi għal skopijiet ta' investiment f'dan is-settur tant essenzjali. Apparti minn hekk, il-Ministeru ingaġġa l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istatistika (NSO) sabiex iwitti t-triq għat-tieni studju fil-qasam tal- Green Jobs, fejn se jiġi assessjat l-ammont ta' impjiegi ħodor iġġenerati mill-ekonomija. Sussegwentament se jiġu identifikati l-oqsma fejn dawn l-impjiegi qegħdin l-aktar konċentrati sabiex minn hemm tibda t-tieni fażi tal-pjan fejn jiġu identifikati l-kapaċitajiet metħieġa sabiex dawn in-niċeċ ta' attività jkomplu jissaħħu. Studju dwar l-ilma tas-saborra f'Malta Dan l-istudju kompla matul is-sena minħabba li kien għad fadal ammont ta' analiżi pendenti min-naħa tal-kuntratturi li kienu ġew imqabbda biex iwettqu pjan nazzjonali dwar it-trattament tal-Ballast Water f'pajjiżna, u t-tfassil tar-rwol ta' diversi entitajiet li kellhom sehem dirett fl-implimentazzjoni ta' din l- istrateġija. Dan l-istudju kien ippreżentat lill-Ministeru għar-reviżjoni finali tal-istrateġija. u għalhekk il-Ministeru, flimkien mal-Awtorità tal-Ambjent u Riżorsi (ERA) u Transport Malta, qiegħed f'taħditiet biex tibda l-implimentazzjoni ta' din l-istrateġija. Finanzi sostenibbli u l-pakkett ippreżentat mill-Kummissjoni Ewropea Il-Ministeru kompla jikkollabora mill-qrib mal-Ministeru għall-Finanzi dwar teknikalitajiet ambjentali fir-rigward ta' pakkett ta' finanzjamenti sostenibbli li kien il-qofol tar-riforma li riedet il-Kummissjoni Ewropea sabiex tinċentiva aktar fondi privati allokati sabex jixpruna 'l quddiem investimenti ta' natura ambjentali b'saħħithom. Dan kien qiegħed isir bil-premessa li l-investiment ikun imsejjes fuq il-viżjoni tal-Unjoni Ewropea li tilħaq livell ta' carbon neutrality fl-2050. F'dan il-kuntest, uffiċjali mill-Ministeru attendew għal diskussjonijiet fuq livell ta' esperti u segwew mill-qrib l-andament u l-aħħar informazzjoni trażmessa mill-Kummissjoni. Dan wassal sabiex it-Taqsima fformulat proposti li ġew imressqa lill-Ministeru għall-Finanzi għall-Baġit tal-2020. L-Uffiċċju Legali Fil-qasam tal-ambjent u t-tibdil fil-klima, l-Uffiċċju Legali kien involut fit-tħejjija t'abbozz biex jiġi emendat l-Att dwar il-Protezzjoni tal-Ambjent sabiex, fost affarijiet oħra, titrawwem il-bidla lejn l- ekonomija ċirkolari u t-tkabbir u l-iżvilupp tagħha. L-Uffiċċju Legali assista fil-preparazzjoni tal-emendi tar-regolamenti dwar l-użu sostenibbli tal- pestiċidi. Dawn l-emendi jinkludu l-projbizzjoni tal-użu tal-erbiċidi f'diversi postijiet inklużi parks u ġonna pubbliċi, grounds tal-isport u tar-rikreazzjoni, artijiet u btieħi tal-iskejjel, bankini f'postijiet Ittieħdet ukoll l-azzjoni neċessarja sabiex jiġu trasposti jew implimentati aħjar għadd ta' direttivi, fosthom direttiva dwar sistema kummerċjali tal-Unjoni Ewropea dwar l-emissjonijiet ta' gassijiet serra għal installazzjonijiet stazzjonarji. L-Uffiċċju Legali kkontribwixxa wkoll fil-preparazzjoni t'abbozz ta' liġi dwar l-istorbju li jipprovdi għall-promozzjoni tal-prinċipju ta' kortesija fost il-ġirien, il-prevenzjoni u l-kontroll tal-istorbju, it- twaqqif ta' qafas għall-ġestjoni ta' lmenti dwar storbju, u għat-twaqqif ta' Kummissjoni għat-Tnaqqis u l-Kontroll tal-Istorbju. Ġew imħejjija wkoll regolamenti li jwaqqfu l-Fond tal-Azzjoni dwar il-Klima skont id-dispożizzjonijiet tal-Att fuq Azzjoni dwar il-Klima. Id-Direttorat tal-Ambjent u Tibdil fil-Klima L-azzjoni favur il-klima Fl-isfond internazzjonali, is-sena 2019 poġġiet fiċ-ċentru tal-attenzjoni l-azzjoni kontra t-tibdil fil-klima b'movimenti ta' żgħażagħ jisħqu għal azzjonijiet aktar tanġibbli mill-gvernijiet dinjija. Dan seħħ f'Malta wkoll u l-Gvern irrisponda billi adotta riżoluzzjoni fil-Parlament li tiddikjara emerġenza tal- klima, li fiha ttieħed impenn b'miżuri speċifiċi. Ewlenija fost dawn il-miżuri hija l-implimentazzjoni tal-istrateġija biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-karbonju. L-iżvilupp ta' din l-istrateġija nazzjonali, magħrufa bħala l-Low Carbon Development Strategy (LCDS), skont ir-rekwiżiti tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Magħquda dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) u l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea, tkompla wkoll matul is-sena 2019. It-tfassil ta' din l- istrateġija nazzjonali għandha twassal għal numru ta' miżuri li jiggwidaw l-iżvilupp ekonomiku ta' pajjiżna bi tnaqqis ta' emissjonijiet tal-gassijiet serra biex nimxu lejn il-miri stipulati fid-Direttivi Ewropej. Wara diskussjonijiet ma' Ministeri oħra li taħt ir-responsabbiltà tagħhom taqa' l- implimentazzjoni tal-istess azzjonijiet, din is-sena nħadem mudell matematiku msejjaħ marginal abatement cost curve li pprijoritizza l-miżuri skont il-fattibilità tagħhom. Saret ukoll evalwazzjoni tal- impatt soċjali ta' dawn il-miżuri u għaddejja wkoll dik ambjentali permezz tal-iStrategic Environmental Din l-istrateġija ser titlesta fl-2020 u ser tindirizza s-setturi tat-trasport, l-enerġija, l-iskart u l-agrikoltura, fost oħrajn, bħala sorsi ta' emissjonijiet tal-gassijiet serra. Fl-2019, dan id-Direttorat ikkontribwixxa wkoll għall-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima flimkien mal-Ministeru għall-Immaniġġjar tal-Enerġija u l-Ilma, liema pjan ġie ppubblikat fl-aħħar jiem tas-sena u ser jiġi revedut wara li titlesta l-LCDS. Bħas-snin preċedenti, Malta offriet ukoll kontribuzzjoni finanzjarja fl-2019 taħt il-Green Climate Fund. Dan jirrifletti l-wegħda li għamel il-Gvern ta' kontribuzzjoni lejn dan il-fond li joffri għajnuna lill- pajjiżi li għadhom qegħdin jiżviluppaw sabiex jieħdu azzjoni fuq it-tibdil fil-klima, kemm sabiex jadattaw għall-konsegwenzi li din iġġib magħha kif ukoll sabiex jieħdu azzjoni li timmitiga dan il-bdil. L-immaniġġjar tal-iskart Minħabba li l-Pjan Nazzjonali għall-Immaniġġjar tal-Iskart, li kien ġiet adottat mill-Gvern fl-2014, jiskadi fl-2020, inbdiet il-ħidma fuq it-tfassil ta' pjan ġdid li jwassal sal-2030. Dan il-pjan ser ikompli jibni fuq dak eżistenti u ser tibqa' l-enfasi kbira għal żieda fil-prevenzjoni, użu mill-ġdid, riċiklaġġ u rkupru tal-iskart. Dan, madankollu, jiddependi fuq it-trasformazzjoni ta' diversi karatteristiċi, mhux l- inqas id-drawwiet attwali tal-popolazzjoni, il-volum ta' skart iġġenerat, il-prattiki u l-infrastruttura għall-ġbir tal-iskart, u swieq għar-riżorsi mill-iskart li jiġu ġġenerati. Id-densità għolja tal-popolazzjoni ta' Malta, l-ispazju limitat tal-art u n-nuqqas ta' massa kritika, flimkien mal-kundizzjonijiet klimatiċi Maltin, jipprovdu sfida biex jintlaħaq dan l-għan. Il-ġbir separat tal-iskart organiku L-introduzzjoni tat-tielet borża għall-ġbir ta' skart organiku wasslet għal separazzjoni ta' dan it-tip ta' skart milli jintrema fil-borża s-sewda u fil-miżbla. Dan jippermetti ġenerazzjoni ta' enerġija rinnovabbli ogħla u aktar effiċjenza fl-impjant tat-trattament tal-iskart ta' Sant' Antnin. Dan il-proġett kien ġie varat fuq skala nazzjonali fl-aħħar t'Ottubru 2018. Il-kampanja edukattiva fuq il-mezzi kollha tax-xandir, bit- titlu Sort it Out, ħejjiet lill-poplu Malti għal din il-bidla fil-mod kif jiddisponi mill-iskart tiegħu ta' Fl-2019 inġabru 'l fuq minn 27,000 tunnellata ta' skart organiku separat li qabel kien jitħallat fil-borża s-sewda u kien jintrema fil-miżbla. Żdiedet ukoll is-separazzjoni tal-iskart riċiklabbli bħala konsegwenza ta' din l-inizjattiva u ta' aktar għarfien dwar l-immaniġġjar tal-iskart. Tranżizzjoni għall-mudell reġjonali fil-ġbir tal-iskart Flimkien mad-Dipartiment tal-Gvern Lokali u l-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali, ħdimna biex fassalna pjan għat-tranżizzjoni tal-ġbir tal-iskart minn bażi lokali għal waħda reġjonali biex inżidu l-fattibbiltà tal-ġabra. L-ewwel azzjoni li ttieħdet kienet ir-reviżjoni fl-Att tal-Gvern Lokali li għadda r- responsabbiltà lir-reġjuni permezz ta' emendi legali. Din il-bidla ser tidhol fis-seħħ fl-2022. iridu jitfasslu sejħiet għal kuntratti ġodda tal-ġbir tal-iskart. Pjan u proġett pilota biex jiġi regolat l-iskart kummerċjali Wara li ġie indirizzat l-iskart domestiku, komplejna nfasslu pjan ta' azzjoni biex nirregolaw l-iskart kummerċjali. Ħafna mill-istabbilimenti kummerċjali, li jinkludu dawk tal-ikel u x-xorb, uffiċċji u oħrajn, qed jagħmlu użu mis-servizz tal-ġbir tal-iskart tal-Kunsilli Lokali li huwa intenzjonat għar- Wara diskussjonijiet mal-Kamra tal-Kummerċ, mal-GRTU u l-MHRA biex nidentifikaw l- aħjar mudell operattiv, tfassal pjan ta' azzjoni li tiegħu qed nevalwaw l-impatti fuq is-settur kummerċjali għaliex dan ser iġib miegħu bidliet sostanzjali. Dan il-pjan ser iwassal ukoll biex jiddaħħlu obbligi legali ġodda fuq l-immaniġġjar tal-iskart minn dan is-settur. Sar proġett pilota li involva diversi stabbilimenti tal-ikel u x-xorb ġewwa Marsaskala biex tinġabar informazzjoni dwar l-ammonti ta' skart organiku, riċiklabbli u residwu. F'diskussjonijiet mas-sidien ta' dawn l-istabbilimenti rajna x'inhuma l-ostakli li rridu nindirizzaw biex il-mudell operattiv ikun wieħed ta' suċċess. Ma ffukajniex biss fuq is-separazzjoni tal-iskart u l-ġbir tiegħu għar-riciklaġġ iżda wkoll fuq il-prevenzjoni permezz ta' miżuri bħall-varjetà tal-ikel fuq il-menù, il-kobor tal-porzjonijiet, u l- metodi tal-ħażna tal-ikel. L-akkwist pubbliku ekoloġiku Wara t-tnedija tat-Tieni Pjan Nazzjonali għall-konsultazzjoni pubblika fl-2018, l-Uffiċċju tal-Akkwist Pubbliku Ekoloġiku fi ħdan it-Direttorat iffoka fuq il-kriterji tax-xiri pubbliku li ġew mibdula mill- Kummissjoni Ewropea. Dawn il-kriterji jirrigwardaw it-trasport li permezz ta' direttiva dwar vetturi nodfa issa ser issir obbligu nazzjonali, kif ukoll dwar id-dwal fit-toroq, l-indafa u ż-żebgħa. Konsultazzjonijiet mal-industrija wasslu għal analiżi profonda fuq l-impatti tas-suq. Dawn il-kriterji ġew reveduti wkoll fit-Tieni Pjan Nazzjonali. It-taħriġ lill-awtoritajiet konċernati kompla jiżdied matul l-2019. B'kollox tħarrġu mitejn uffiċjal pubbliku biex ikunu jistgħu jaqdu l-funzjoni tagħhom fl-uffiċċji tax-xiri pubbliku. Il-kordinaturi tal- akkwist pubbliku ekoloġiku, li minnhom hemm wieħed f'kull ministeru, ġew imħarrġa minn esperti barranin permezz ta' sħubija fi proġett Ewropew. Dan it-taħriġ kien jittratta l-impatt tal-akkwist pubbliku ekoloġiku fit-tranżizzjoni għal ekonomija aktar ċirkulari. Dan kollu filwaqt li pproċeda x-xogħol ta' vvettjar ta' tenders b'mod kostanti biex nassiguraw li l- kriterji tal-GPP (green public procurement - akkwist pubbliku ekoloġiku) iddaħħlu kif xieraq biex jinxtraw prodotti u servizzi li jħallu impatt ambjentali anqas. Matul l-2019, Ambjent Malta kompliet b'xogħlijiet ta' tisbiħ f'għadd ta' ġonna u parks pubbliċi, bl- implimentazzjoni tal-management plans tas-siti Natura 2000, il-manutenzjoni ta' parks nazzjonali u xogħlijiet ġewwa diversi widien, kif ukoll bis-superviżjoni tat-tisbiħ li jsir mill-Environment Landscapes Consortium (ELC) fil-ġonna pubbliċi u t-toroq. Il-kuntratt tal-Public Private Partnership (PPP) maqbul bejn il-Gvern u l-ELC għalaq f'Diċembru 2019. Ambjent Malta bdiet taħdem fuq tender ġdid biex jieħu post il-PPP iżda billi l-proċess tat-tender huwa wieħed laborjuż, Ambjent Malta flimkien mal-Ministeru ħadmu sabiex isir ftehim ta' sena mal-ELC. Matul l-2019, tlesta u ġie inawgurat Ġnien l-Għarusa tal-Mosta. Dan wara li tqiegħed pavimentar ġdid u saret l-installazzjoni tal-għamara kollha tal-ġnien bħal bankijiet, reċipjenti tal-iskart u lampi tad-dawl. Ġew installati wkoll gazebo, logħob għat-tfal, rubber matting u gradi tas-sigurtà. Matul l-istess sena, inbeda wkoll ir-restawr ta' Ġnien il-Mediterran f'Raħal Ġdid li fih tħawlu siġar u arbuxxelli indiġeni. Tlestew is-sejħiet għar-restawr ta' Ġnien San Filippu fil-Furjana, liema xogħlijiet se jinkludu servizzi ġodda ta' dawl u ilma, bdil tal-pavimentar, restawr tas-swar u installazzjoni tal- għamara tal-ġnien. Sadanittant, fil-park ta' Bengħajsa nbdew xogħlijiet ta' afforestazzjoni u sabiex jinħoloq ukoll spazju rikreattiv għall-familji. Dawn ix-xogħlijiet qed jitwettqu b'kollaborazzjoni mal- Ministeru għat-Turiżmu. Matul l-2019, l-ammont ta' siġar u arbuxxelli indiġeni li tħawlu kien jisboq l-24,000. Dan it-taħwil sar f'siti protetti bħal Kemmuna, il-Forti tal-Madliena, il-Park Nazzjonali tal-Inwadar, il-Park tal-Majjistral Sar ukoll taħwil f'ġonna pubbliċi u parks bħalma huma l-Park Nazzjonali Ta' Qali, Ġnien il-Mediterran, Ġnien l-Għarusa tal-Mosta, il-Family Park ta' Wied il-Għajn u l-Park tas-Salini. Madwar 500 siġra u arbuxxell ingħataw lil diversi skejjel u għaqdiet tal-iscouts filwaqt li b'kollaborazzjoni mal-Kunsilli Lokali tħawlu aktar minn 3,000 siġra u arbuxxell f'diversi żoni urbani. Barra minn dan twettqu proġetti ta' tħaddir fi tmien Kunsilli Lokali f'Malta u wieħed f'Għawdex. kienu l-Furjana, il-Kalkara, Marsaskala, l-Imtarfa, Raħal Ġdid, ix-Xgħajra, iż-Żejtun u n-Nadur. Matul is-sena, Ambjent Malta nediet proġetti ta' tisbiħ f'forma ta' green infrastructures. Dan sar billi ntlaħaq ftehim ma' Infrastruttura Malta sabiex ħajt tal-konkos ta' madwar tliet mitt (300) metru ġewwa l-Marsa-Ħamrun bypass issirlu installazzjoni ta' green wall. Barra minn hekk, b'kollaborazzjoni mal- Malta Industrial Parks se jiġu installati green walls fiż-żoni industrijali tal-Mosta, Kordin u l-Marsa. Intlaħaq ukoll ftehim mal-Kunsill Lokali ta' Raħal Ġdid sabiex f'żona pubblika jiġi installat green wall ieħor. Ix-xogħlijiet fuq dawn il-proġetti se jiġu konklużi fl-2020. Ambjent Malta kompliet bl-implimentazzjoni tal-management plans ta' siti Natura 2000. Twaqqaf sit ġdid għall-ikkampjar ġewwa Tal-Ful f'Kemmuna. Dan wara li s-sit tnaddaf, sar xogħol ta' restawr tal- ħitan tas-sejjieħ, twaħħlu tabelli u reċipjenti u tħawlu siġar indiġeni fil-madwar. B'kollaborazzjoni mal- Korporazzjoni għas-Servizzi tal-Ilma beda x-xogħol sabiex binja eżistenti tiġi kkonvertita f'faċilitajiet sanitarji sabiex tikkumplimenta din iz-żona tal-ikkampjar. Ma' din l-entità ntlaħaq ukoll ftehim sabiex f'Kemmuna jiġi installat impjant li jsaffi d-drenaġġ u li malli jibda jopera se jittratta d-drenaġġ kollu ta' Kemmuna. Xogħlijiet oħra li saru f'żoni Natura 2000 jinkludu l-Magħluq ta' Wied il-Għajn, ir-Ramla tat-Torri, l- Għadira s-Safra, il-Ballut ta' Marsaxlokk u x-Xagħra tal-Kortin. Ix-xogħlijiet kienu jinkludu tindif tas- siti, tneħħija ta' pjanti aljeni u invażivi, kontroll ta' aċċessi għas-siti u monitoraġġ ta' speċi invażivi. Ġiet sottomessa u approvata applikazzjoni taħt il-programm INTERREG sabiex isir tindif tal-ħama mill-Magħluq ta' Wied il-Għajn. Dan ser ittejjeb il-konnettività bejn il-Magħluq u l-baħar. Ix-xogħlijiet ser jitlestew lejn it-tielet kwart tal-2020. Programm ieħor li Ambjent Malta applikat għalih huwa dak Italja-Malta msejjaħ CoCreate Value, taħt il-fondi INTERREG. Permezz ta' din l-inizjattiva, li qed issir flimkien mal-Università degli Studi di Catania, se ssir riġenerazzjoni tal-abitat naturali, inkluż il- protezzjoni tan-naħal, u l-żvilupp ta' turiżmu sostenibbli f'żoni protetti ġewwa n-naħa ta' fuq ta' Malta. Il-Valley Management Unit fi ħdan Ambjent Malta qiegħda twettaq proġett LIFE Integrated Project ta' tmien snin, imsemmi LIFE River Basin Management Plan. Dan il-proġett jinvolvi l-identifikazzjoni u notamenti tas-servizzi offruti minn ekosistemi fiż-żoni idrografiċi ta' Malta u Għawdex. Beda x-xogħol ta' ppjanar u ġbir ta' informazzjoni dwar l-ilqugħ prinċipali tal-ilma tax-xita f'Malta u f'Għawdex. wkoll l-ittestjar relatat mal-użu tal-informazzjoni li diġà nġabret u bdew is-surveys fil-widien, filwaqt li ġiet abbozzata sejħa għall-offerti għat-tħejjija ta' Master Plans. Din it-taqsima hija involuta wkoll fl- implimentazzjoni ta' żewġ proġetti oħra. Il-proġett RainWiin jaqa' taħt il-Cohesion Fund Programme u jinvolvi l-iżvilupp ta' pjan ta' infrastruttura għall-ħażna tal-ilma ġewwa ħames żoni idrografiċi (is- Salini, il-Marsa, Wied il-Qoton, Wied il-Għasel u d-Dwejra) u proġett pilota f'Wied il-Għasel. taħt dan il-proġett ġew ingaġġati Project Administrator u Project Officer u nġabret informazzjoni fuq il-widien sabiex jiġi żviluppat is-software. Il-Valley Management Unit kompliet b'tindif u manutenzjoni ġewwa diversi widien fosthom Wied il-Fiddien, Wied ir-Rum, il-Wied tal-Ġnejna, Wied Għomor u Wied Garnaw. Ambjent Malta kkontribwiet f'xogħlijiet li saru ġewwa r-razzett tal-Għammieri fil-Marsa. Dan ir-razzett kien miftuħ għall-pubbliku fil-ġimgħa ddedikata lis-Servizz Pubbliku. Fost ix-xogħlijiet li saru minn Ambjent Malta kien hemm ir-restawr tal-faċċata tar-Razzett l-Antik, kostruzzjoni ta' ġnien tal-ħwawar, tiswija u bini ta' ħitan tas-sejjieħ, bini ta' gaġeġ tal-annimali, manutenzjoni ta' diversi strutturi fir- razzett u superviżjoni ta' xogħlijiet ta' toroq ġodda. L-Operat Ix-xogħol tal-operat jinkludi fih is-servizzi korporattivi orizzontali kollha li jkunu meħtieġa fil-ħidma tal-Ministeru, fosthom funzjonijiet ta' riżorsi umani, finanzi, xiri pubbliku, trasport, vjaġġar fuq xogħol, żamma ta' uffiċini, registry u kif ukoll rappurtaġġ u segwiment fuq l-implimentazzjoni tal-miżuri. Id-Direttorat tar-Riżorsi Umani Id-Direttorat tar-Riżorsi Umani kellu rwol importanti t'assistenza u sapport lill-operat tad-dipartimenti u l-entitajiet tal-Ministeru, kif ukoll lill-impjegati individwali fil-ħtiġiet tagħhom, fejn jidħlu servizzi relatati ma' Riżorsi Umani u payroll. Matul il-ħidma amministrattiva tiegħu, id-Direttorat mexxa l- proċessi meħtieġa minnu f'konformità mar-regolamenti, il-proċeduri u l-leġiżlazzjoni relatata. Matul l-2019 id-Direttorat kien involut f'negozjati mal-unions sabiex setgħu jingħalqu żewġ ftehimiet settorali u sussegwentament kien responsabbli wkoll għall-implimentazzjoni tagħhom. Bħala miżura addizzjonali li twassal għal sistemi aktar effiċjenti, id-Direttorat tar-Riżorsi Umani implimenta sistema ta' online vacation leave booking. Din is-sistema kienet intiża wkoll sabiex tnaqqas l-użu tal-karti u l-bżonn tal-istampar. Matul is-sena 2019, dan id-Direttorat ipprovda servizzi kif indikat hawn taħt: Sejħiet għal applikazzjonijiet u ħatriet, dejjem skont l-HR Plans. Ġew ippubblikati mija u erba' (104) sejħiet għal applikazzjonijiet għall-mili ta' pożizzjonijiet fis-Servizz Pubbliku, filwaqt li ġew amministrati wkoll sejħiet fis-Settur Pubbliku skont id-Direttiva Nru 7. Promozzjonijiet, progressjonijiet, eżerċizzji ta' assimilazzjoni u tenures fil-grad. Dawn il-proċessi saru kif meħtieġ u skont ir-rekords li jkunu nżammu f'dan ir-rigward. erbgħa u tmenin (84) progression, sittax-il (16) assimilazzjoni u sitt (6) tenures. Miżuri ta' bilanċ bejn ħidma u ħajja (Work-Life Balance). Saru diversi talbiet ġodda u anke ta' tiġdid jew modifikazzjoni għal teleworking. Fil-fatt, matul is-sena kien hemm 127 ħaddiem li jgawdu minn dan il-benefiċċju. Barra minn hekk ġew ipproċessati talbiet relatati mal-flessibbiltà fil-ħinijiet tax- xogħol (60) u ħidma fuq reduced hours (29). Ġew ipproċessati anke talbiet relatati ma' leave ta' Leave Speċjali u Leave għal Skopijiet ta' Studju. Fl-2019 kien hemm diversi talbiet għal leave speċjali, anke biex wieħed jieħu sehem f'attivitajiet ta' sport u kultura barra minn Malta (8), talbiet sabiex uffiċjali jippruvaw xogħol alternattiv fis-settur privat (28), talbiet għal leave bla ħlas għal skopijiet speċjali oħra (28), u talbiet għar-rilaxx relatat ma' attendenza f'seminars organizzati minn Il-Ministeru għandu wkoll diversi impjegati fi ħdanu li jibqgħu jsegwu programmi ta' tagħlim u żvilupp professjonali u għalhekk jintalab leave għal studju u biex jagħmlu eżamijiet. Ministeru jinkoraġġixxi lil dawk li jitħajru jkomplu jistudjaw. Matul din is-sena ngħatat spinta kbira biex kemm jista' jkun l-appraisals fuq is-sistema awtomatika, anke dawk pendenti minn snin qabel, li minħabba raġunijiet varji ma ġewx konklużi, jingħalqu kif meħtieġ. Permezz ta' dawn l-appraisals, l-impjegat jista' jiżgura ruħu li xogħlu jiġi apprezzat, filwaqt li jiġu identifikati każijiet fejn jeħtieġ training u żvilupp fil-professjoni. Tmiem ta' Impjieg u Saħħa. Dawn ikunu każijiet ta' riżenji, każijiet riferuti lill-Bord Mediku u rtirar minħabba l-età. Id-Direttorat jagħmel id-dokumenti meħtieġa, jirreferi fejn hemm bżonn, jikkalkula l- leave ta' qabel l-irtirar (pre-retirement) u jekk hemm bżonn jagħmel talbiet għal estensjoni tax-xogħol skont il-każ. Matul l-2019 ġew ipproċessati diversi każi f'dan ir-rigward u fejn inħass il-bżonn anke kien hemm referenzi għall-Employee Support Unit. Id-Direttorat joffri kull għajnuna possibbli fl- interess tal-individwu. L-amministrazzjoni ta' proċeduri tad-dixxiplina, u s-support lid-dipartimenti kollha tal- Ministeru għat-tħaris tas-saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol, huma wkoll fl-inkarigu tad-Direttorat. Rigward dixxiplina, fl-aħħar tas-sena d-Direttorat bagħat rapporti fuq il-każijiet li kien hemm matul is- sena, sew dawk serji jew ta' twiddib kif ukoll każijiet kriminali pendenti. Prattika ta' xogħol għall-istudenti. Id-Direttorat tar-Riżorsi Umani permezz tal-Istitut għal Servizzi Pubbliċi (IPS) kien strumentali biex ipprovda esperjenza ta' prattika ta' xogħol fid-diversi dipartimenti tal-Ministeru, lil diversi studenti ġejjin mill-Universita' ta' Malta (Trainees) u mill-MCAST Hekk l-istudenti, minbarra t-teorija, jkollhom ċans iduqu d-dinja tax-xogħol u titrawwem aktar relazzjoni bejn l-istudent u s-Servizz Pubbliku. Id-Direttorat tar-Riżorsi umani jagħti wkoll kontribut f'diversi oqsma oħra, bħall-ippjanar ta' business plans, estimi, HR Plans, żamma ta' rekords varji u attendenza, informazzjoni biex jitwieġbu l-PQs u FOI requests, u anke dwar xi każijiet tal-Ombudsman. Id-Direttorat jipprovdi għajnuna wkoll lill- entitajiet li jaqgħu taħt l-istess Ministeru u hu punt ta' riferiment kontinwu fuq kundizzjonijiet tax- xogħol. Id-Direttorat tal-Finanzi u l-Amministrazzjoni Loġistika u servizzi ta' appoġġ It-Taqsima tal-Loġistika u Servizzi ta' Appoġġ tgħin lill-Uffiċċju tas-Segretarju Permanenti u lill- Uffiċċju tas-Segretarjat tal-Ministru u d-Dipartimenti li jaqgħu taħt il-Ministeru biex jissodisfaw it- talbiet relatati mal-ivvjaġġar, trasport, inventarju, xiri u manutenzjoni. Matul l-2019, din it-taqsima introduċiet is-sistema korporattiva tal-Gvern għall-ivvjaġġar fuq xogħol bil-ħsieb li x-xogħol kollu jibda jsir permezz ta' sistema elettronika u jitnaqqas l-użu tal-karta u l-bżonn Matul is-sena ġew ipproċessati madwar 550 safra u minbarra l-arranġamenti ta' qabel is- safra, it-Taqsima wettqet ukoll xogħol ta' rappurtaġġ u xogħol relatat ma' talbiet għar-rimborż fejn is- safriet ikunu kofinanzjati. L-istess taqsima kienet responsabbli għall-immaniġġjar tal-flotta ta' karozzi u inġenji tal-Ministeru, li fl-2019 kienet tlaħħaq il-204 vetturi/makkinarju. Minbarra l-immaniġġjar tal-flotta u l-ħtiġiet relatati ma' manutenzjoni u tiswijiet, it-Taqsima bdiet tippjana qalba gradwali lejn vetturi general use li jkunu jaħdmu bl-elettriku. Fl-istess sena, it-taqsima kienet responsabbli wkoll mill-kordinament ta' xogħlijiet ta' manutenzjoni u tisbiħ f'binjiet li jappartjenu lill-Ministeru. It-Taqsima tal-Finanzi hija responsabbli mill-amministrazzjoni ta' fondi allokati fil-voti rikorrenti 32 u 33, u fil-vot kapitali XII. Fis-sena 2019 il-baġit allokat kien ta' €86m, €15.4m u €30m rispettivament. Ir-rwol prinċipali tat-Taqsima huwa li tipproċessa l-pagamenti għad-dipartimenti kollha fi ħdan il- Ministeru, it-trasferiment ta' tranches lill-entitajiet pubbliċi fi ħdan il-Ministeru u r-rappurtaġġ relatat. Fil-kors normali tax-xogħol ikun assigurat li l-approvazzjonijiet kollha huma disponibbli, li l-ammonti mħallsa huma korretti u li ġiet segwita l-proċedura korretta. Matul is-sena 2019 ġew ipproċessati total ta' 20,694 pagament. It-Taqsima tal-Finanzi tikkontribwixxi wkoll għall-abbozzar tal-estimi finanzjarji tal-Ministeru. sar billi l-estimi finanzjarji pprovduti mid-dipartimenti u l-entitajiet li jaqgħu taħt il-Ministeru ġew analizzati u tfassal dokument ħolistiku għas-sottomissjoni lill-Ministeru għall-Finanzi. Matul is-sena 2019, il-Ministerial Procurement Unit ħadet ħsieb ix-xiri ta' dan il-Ministeru permezz ta' sejħiet għall-offerti għal xiri ta' servizzi, materjal u xogħlijiet, ippubblikati fuq is-sit elettroniku www.etenders.gov.mt permezz tas-sistema elettronika tax- xiri (EPPS). (MPU) ippubblikat 152 sejħa għal tenders (bi stimi li varjaw minn €10,000 sa €250,000, VAT eskluża), kwotazzjonijiet (bi stima bejn €5,000 u €10,000, VAT eskluża) u konċessjonijiet. F'dan ir-rigward, matul il-perjodu kurrenti ngħataw 106 kuntratti wara dawn is-sejħiet. L-MPU tassisti wkoll lil diversi entitajiet u dipartimenti fi ħdan il-Ministeru billi tagħti pariri waqt id- diversi stadji tax-xiri minn fondi pubbliċi. Skont il-Procurement Policies maħruġa mid-Dipartiment tal- Kuntratti, waqt l-evalwazzjoni tal-offerti l-MPU tapprova kjarifiki, filwaqt li wara li l-evalwazzjoni tkun tlestiet, tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kumitat dwar il-Kuntratti Dipartimentali (DCC) tal- L-MPU tapprova wkoll talbiet ta' ratifiki fuq kuntratti eżistenti.