tal-Kodiċi Dan l-artiklu jinqasam fi tnejn. Fl-ewwel parti nagħti ħarsa ġenerali lejn il-qlib tal-kodiċi, bl-Ingliż code-switching, bħala fenomenu li jinsab f'għadd ta' komunitajiet lingwistiċi madwar id-dinja. Fit-tieni parti nippreżenta s-sejbiet ewlenin tal-istudju li għamilt fuq il-qlib tal-kodiċi fi programm televiżiv lokali. IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA - 34 Il-qlib tal-kodiċi, skont Poplack, huwa 'l-alternanza ta' żewġ ilsna fl-istess diskors, sentenza jew kostitwent' (583). Bħalha, Aikio jgħid li l-qlib tal- kodiċi jirreferi għall-użu simultanju ta' iktar minn lingwa jew varjetà lingwistika waħda f'konverżazzjoni (35). Grosjean josserva li l-qlib tal-kodiċi huwa karatteristikau konsegwenza komuni ta' persuna bilingwi (146). l-kodiċi Il-qlib tal-kodiċi jista' jiġi studjat minn tliet angoli ewlenin: mill-aspett soċjolingwistiku, bħala funzjoni konverżazzjonali, u mill-aspett grammatikali. Fil-parti li jmiss nagħti ħarsa ħafifa lejn it-tlieta li huma. L- ċjoli ili B'mod ġenerali, l-istudjużi interessati f'dan l-aspett jistudjaw il-qlib tal- kodiċi f'soċjetajiet differenti. Eżempju ta' dan huwa l-esperiment ta' Gumperz u Blom fin-Norveġja (407-425). Blom u Gumperz sabu li f'din il-komunità magħluqa, in-nies bejniethom jitkellmu d-djalett, iżda meta jaraw lil xi ħadd barrani (bħar-riċerkaturi), jaqilbu mill-ewwel għall-istandard. 35 - IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA Studjużi oħra jistudjaw ir-rabta bejn il-qlib tal-kodiċi u s-sess sabiex jaraw jekk il-qlib tal-kodiċi jseħħx l-iktar mill-irġiel jew min-nisa. Madanakollu, m'hemmx tweġiba ċara għal dan għax is-sess mhuwiex fenomenu fiss. Barra minn hekk, kif jgħidu Chloros u Finnis, is-sess ma jistax jiġi studjat bħala fenomenu 'separat', imma jeħtieġ li jiġi studjat f'rabta ma' aspetti soċjali oħra. il-Funzjoniji konverżazzjonali Il-funzjonijiet konverżazzjonali jippruvaw iwieġbu l-mistoqsija: Għaliex il-kelliem jaqleb il-kodiċi f'konverżazzjoni7 Baker jissuġġerixxi tlettax-il raġuni għala persuna taqleb minn varjetà lingwistika għal oħra waqt konverżazzjoni (88-89): Biex issir enfasi fuq xi punt jew kelma importanti, ngħidu aħna, waqt xi spjegazzjoni. Minħabba nuqqas t'għarfien, persuna tipprova tinqeda bi kliem minn lingwi oħra. Minħabba li ma jkunx hemm il-kelma, jew il-kelma eżatta, fil- lingwa l-oħra. Biex turi l-awtorità jew tagħmel talba. Għalliema jaf tgħid xi ħaġa bħal, Oqogħdu kwieti, tfall Be quiet, children Bħala kjarifika. Wieħed jista' jispjega kunċett b'lingwa u mbagħad jirrepetih b'lingwa oħra sabiex isaħħaħ l-idea jew l-argument. Biex turi ħbiberija u identità komuni, kif ukoll ix-xewqa li wieħed jibda jitqies bħala membru tal-'grupp', ngħidu aħna, grupp turisti mill-istess pajjiż lu jkunu vaganza f'pajjiż ieħor. Biex tirrapporta konverżazzjoni li seħħet b'lingwa oħra. Baker jagħti -eżempju ta' żewġ Spanjoli li jitkellmu flimkien bl-Ispanjol. Biss, meta wieħed mill-Ispanjoli jkellem ill-ieħor dwar konverżazzjoni ma' terza persuna li tkun saret l-Ingliż, jaf ikun hemm qlib għall- ngliż. Bħala interjezzjoni jew sabiex xi ħadd jidħol fil-konverżazzjoni 'mod 'pulit' billi jinterrompi permezz tal-bidla fil-lingwa. Biex titnaqqas it-tensjoni u jiżdied -umoriżmu. Minħabba d-distanza soċjali. Żewġ persuni jiltaqgħu u jitkellmu bil- ingwa tal-maġġoranza, iżda meta jsiru jafu iktar lil xulxin jaqilbu għall-varjetà reġjonali. Biex wieħed jeskludi lil persuni oħra mill-konverżazzjoni, speċjalment jekk is-suġġett ikun personali. Minħabba bidla fl-attitudni jew bidla fir-relazzjoni. Baker jagħti l-eżempju ta' persuni li jsellmu lil xulxin bil-lingwa tal-minoranza imma jiddiskutu n-negozju bil- lingwa tal-maġġoranza. Xi suġġetti f'ċerti pajjiżi huma konnessi ma' lingwa partikolari. Baker isemmi l-eżempju ta' xi Spanjoli li meta jitkellmu dwar il-qasam finanzjarju għandhom tendenza jaqilbu mill-Ispanjol għall-Ingliż. L-Aspett grammatikali L-istudjużi jistudjaw il-qlib tal- kodiċi fil-lingwa (internament). Insibu tliet tipi ta' qlib tal-kodiċi: il-qlib ekstrasentenzjali (bl-Ingliż extrasentential switching jew tag switching), il-alib intersentenzjali u l-qlib intrasentenzjali. Il-qlib ekstrasentenzjali jseħħ meta kelliem li jkun qed jitkellem b'lingwa partikolari juża xi fillers jew tags minn lingwa oħra. Skont Sciriha, 'hux' u 'hux hekk' huma tags li jintużaw sikwit meta persuna Maltija titkellem bl-Ingliż (119), u forsi magħhom jistgħu jiżdiedu 'ta' u 'mela'. Fi kliem Brincat, permezz ta' dawn it-tags il-kelliema donnhom ikunu qed jikkjarifikaw li, minkejja li jkunu qed jitkellmu bl-Ingliż, huma xorta Maltin (206). Mill-banda l-oħra, il-qlib tal-kodiċi jkun intersentenzjali meta l-bidla tkun fl-aħħar tas-sentenza u allura l-kelliem jibda s-sentenza li jkun imiss b'lingwa oħra. Sciriha tagħti dan l-eżempju: Iva jekk jogħġbok. But just a little please, li fih il-kelliem ilissen l-ewwel sentenza bil-Malti u t-tieni waħda bl-Ingliż (120). L-aħħar tip, l-intrasentenzjali, huwa qlib li jsir fi ħdan sentenza waħda. IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA - 36 Sciriha tagħti l-eżempju: Għax il- flowers jekk ma tpoġġihomx sew ma jkunux nice (120). Skont Bullock u Toribio, dan it-tip ta' qlib tal-kodiċi huwa l-iktar tip kumpless għaliex jagħti informazzjoni profonda dwar il-grammatika u l-istruttura tal-lingwi konċernati, kif ukoll ta' kif dawn iż- żewġ lingwi jaħdmu flimkien (3). Mhux dejjem faċli tagħżel il-qlib tal- kodiċi mis-self lingwistiku, il-proċess li bih element lingwistiku (bħal ħoss, kelma jew binja grammatikali) minn lingwa jidħol u jintegra f'lingwa oħra. Sabiex tipprova tispjega d-differenza bejn il-qlib tal-kodiċi u s-self lingwistiku fil-każ tal-Ispanjol u l-Ingliż, Poplack tuża l-kriterji tal- fonoloġija, il-morfoloġija u s-sintassi (584-585). Poplack tqis bħala alib tal- kodiċi kliem Ingliż li (a) jaddatta għas- sintassi Spanjola biss imma jżomm morfoloġija u fonoloġija Ingliża; (b) jaddatta għall-fonoloġija Spanjola biss imma jżomm morfoloġija u sintassi Ingliża; jew (ċ) la jintegra fonoloġikament, la morfoloġikament u lanqas sintattikament mal-lingwa Spanjola. Mill-banda l-oħra, kliem li jintegra fil-morfoloġija, fis-sintassi u fil-fonoloġija jitqies bħala self lingwistiku. Grosjean (308) ukoll jagħti eżempju minn persuna li titkellem bil-Franċiż 37 — IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA u bl-Ingliż sabiex juri kif f'ċerti każijiet persuna bilingwi tista' tagħżel jew li taqleb il-kodiċi jew li tissellef kelma minn lingwa oħra: Lanqas nista' nemmen li qlibna l-kodiċi daqstant.) l-kelma code-switch fl-ewwel sentenza hija każ ta' qlib tal-kodiċi minħabba li l-persuna tuża terminu ngliż, bi pronunzja Ingliża, u bil- partiċipju passat Ingliż f'sentenza il-Franċiż. Mill-banda l-oħra, fit-tieni aż, il-persuna tuża terminu Ingliż imma bi pronunzja u inflessjoni Franċiżi, u allura tagħmel self ingwistiku, ladarba dan it-terminu jintgħaġen mal-istrutturi tal-Franċiż. adanakollu, il-fonoloġija ma tistax torbot dejjem fuqha. Bħalma josserva ahootian, jekk persuna jkollha aċċent tajjeb daqs kelliem nattiv, tkun diffiċli ħafna sabiex tiddetermina jekk il-persuna tkunx qed tagħmel qlib tal- odiċi jew self lingwistiku. L-istudju tiegħi jittratta l-qlib tal-kodiċi fil-lingwaġġ tax-xandir. L-għanijiet prinċipali huma erbgħa: li nara (a) x'tip ta' qlib tal-kodiċi jokkorri l-aktar (intrasentenzjali, intersentenzjali u ekstrasentenzjali); (b) liema huma l-kategoriji grammatikali l-aktar soġġetti għall-qlib tal-kodiċi; (ċ) liema mill- funzjonijiet li jelenka Baker (ara 1.2.2) huma relevanti għall-Malti; u (d) jekk humiex in-nisa jew l-irġiel li jaqilbu l-kodiċi l-aktar. Biex stajt nagħmel dan, għażilt il- programm televiżiv ta' diskussjoni Teqaf Għoxrin Minuta, li fih dejjem kien ikun hemm żewġ persuni: il-preżentatriċi u mistieden jew mistiedna. Is-suġġetti jvarjaw ġmielhom: mis-saħħa tal-għadam sal-vjolenza domestika, mill-klieb gwida sal-kunjomijiet. L-ewwel pass kien li nittraskrivi bir-reqqa l-biċċiet li fihom il-kelliema jaqilbu mill- Malti għall-Ingliż biex inkun nista' nanalizzahom. Kien f'dan l-istadju li rrealizzajt li mhux kull kelma Ingliża setgħet titqies bħala qlib tal-kodiċi. Kien hemm xi kliem li kien jidher biċ-ċar li kien self, ngħidu aħna tablet u interactive whiteboard (għax, fost l-oħrajn, m'hemmx ekwivalenti bil- Malti għalihom), iżda kien hemm kliem ieħor li ma kienx ċar jekk hux każ ta' self jew ta' qlib tal-kodiċi. Kien għalhekk li użajt żewġ għodod biex jgħinuni nagħmel din id-distinzjoni. L-Ewwel għodda: Id- jizzjunarj Id-dizzjunarju ta' Aquilina (1987- 1990) għenni sabiex nikkonferma liema kliem ta' nisel Ingliż huwa parti mill-Malti modern. Ngħidu aħna, il-fatt li kliem bħal tiċer u bejbi jingħataw minn Aquilina, jixhed li huma integrati sew fil-lingwa Maltija. Ikkonsultajt ukoll id-dizzjunarju l-konċiż ta' Aquilina li ħareġ kważi ħmistax-il sena wara d-dizzjunarju l-kbir, u allura jniżżel kliem ta' nisel Ingliż li daħal fil-Malti fid-disgħinijiet u l-bidu tas-snin elfejn. Fost il-kliem li sibt fid-dizzjunarji hemm homework, (Aquilina, Concise Maltese English Dictionaru 167), screen (Aquilina, Concise Maltese English Dictionaru 346) u plaver (ta' dixxiplina sportiva) (Aquilina, Concise Maltese English Dictionaru 279). Fid-dizzjunarju ż-żgħir sibt kliem jew tifsiriet li ma sibthomx fid-dizzjunarju l-kbir. Pereżempju, fil-Concise sibt rekord (eż. 'ir-rekords tal-knisja') mhux fis-sens li tingħata fid-dizzjunarju l-kbir, li jagħti rekord fis-sens mużikali u fis- sens kompetittiv (Aquilina, Maltese English Dictionaru M-Z 1203). It-Tieni għodda: Il- kwestjonarju Permezz tad-dizzjunarju stajt nikklassifika xi kliem bħala każi ta' self u mhux ta' qlib tal-kodiċi. Iżda fil- lista kien fadal xi kliem li, għalkemm jintuża ħafna fit-taħdit, mhux imniżżel IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA - 38 fid-dizzjunarju. Dan il-kliem għandu jitqies bħala qlib tal-kodiċi jew bħala parti mill-Malti li nitkellmu Ilum2 Ħafna kliem, bħal aware, depressionu breakfast, tant huwa komuni - minkejja li għandna ekwivalenti bil-Malti li ħsibt li ma kellix inkun jien li b'mod arbitrarju niddeċiedi huwiex self jew qlib tal-kodiċi. Biex negħleb din id- diffikultà, iddeċidejt li nagħmel studju aktar sistematiku permezz ta' tlettax-il kwestjonarju. It-Tfassil tal-kwestjonarju Sabiex fassalt il-kwestjonarju, dort it-traskrizzjonijiet u slitt il-kliem dubjuż, jiġifieri dak il-kliem li mhux fid-dizzjunarji imma tant jintuża mill- kelliema tal-Malti li ma kontx ċerta li għandi nqisu alib tal-kodiċi. Kull kelma qegħedtha f'sentenza sabiex jingħata kuntest ċar, speċjalment fil-każ ta' kelma b'aktar minn tifsira waħda. Il-maġġorparti tal-kliem kienu nomi (komuni, kompostiu propji). Kien hemm ukoll aġġettivi, ftit verbi, avverbji, u ftit pronomi u prepożizzjonijiet. Iddeċidejt li nqassam il-kwestjonarji lil persuni ta' bejn it-18 u t-30 sena, kollha studenti tal-Università li huma esposti għall- Malti u għall-Ingliż. Kull kwestjonarju fih madwar 29 sentenza u l-parteċipanti riedu jagħżlu jekk is-sentenza kinitx: (a) Kompletament aċċettabbli u naturali; 39 — IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA (b) Aċċettabbli; (ċ) Dubjuża; (d) Mhux aċċettabbli; (e) Kompletament inaċċettabli u mhix naturali. Iddeċidejt li l-kliem kollu li jiġi mmarkat (a) u (b) mill-maġġoranza tal-parteċipanti jitqies bħala każijiet ta' self fil-Malti modern, u kliem immarkat (ċ), (d) u (e) mill-biċċa l-kbira jitqies bħala qlib tal-kodiċi. Ir-Riżultati 4.1. Il-Partijiet tad-diskors Hawn taħt nippreżenta l-partijiet tad- diskors u l-persentaġġ ta' (injaċċettabilità tagħhom. Xi rifl € ee Il-parteċipanti qiesu l-espressjonijiet numerali għall-età, (fiftu six) id- deċennji (eighties) u fl-għadd (eżempju sixteen fis-sentenza 'Ħa ngħoddhom ftit… eħe, hekk hu, sixteen'). bħala aċċettabbli. Frażijiet numerali li kienu meqjusa aċċettabbli iżda b'persentaġġ anqas kienu numri f'każ ta' sekwenza, meta l-kelliem ikun ser jagħti diversi raġunijiet (Number one… Number two…). Frażijiet numerali li juru persentaġġi tqiesu kollha bħala aċċettabbli, minkejja li one hundred percent u eighteen percent tqiesu aċċettabbli minn 7590 tal-parteċipanti, filwaqt li ninetu three percent tqieset aċċettabbli minn 87.590 tal-parteċipanti. Parti tad-diskors ioiċikċli Aċċettabbli Aċċettabbli NUmA INuà KE (u iu) (persentaġġ) aċċettabbli aċċettabbli tal- (numri) (persentaġġ) kwestjonarji Nomi Komuni 68 18.04096 81 21.4996 Nomi Komposti 53 14.0696 30 7.9696 Aġġettivi 19 5.0496 25 6.6396 Frażi Numerali 12 3.1896 14 3719 Frażijiet 12 3.1896 32 8.4996 Nom Propji 4 1.0696 3 0.809 Prepożizzjonijiet l 0.2796 2 O.539 Fillers l 0.2796 1 0.2796 Konġunzjonijiet 377 1 0.2796 2 O.5396 Avverbji l 0.2796 1 0.2796 Verbi o O96 l 0.2796 Kliem li juri enfasi o O96 2 0.5396 Kliem Relatat ma' (e) O96 l 0.2796 Matematika Pronomi (el (ex 3 0.80 Esklamazzjonijiet (e) O96 2 0.5396 Partiċipji (ex 5 1.3396 Total 172 45.626 205 54.38960 Mill-banda l-oħra, dati twal bħal għandu mnejn affettwa l-ġudizzju. Il- nineteen seventu eight, two thousand partiċipji kollha li tajt fil-kwestjonarji and twelve, fourteen nineteen tqiesu kollha bħala qlib tal-kodiċi, riżultat li ħasadni kemxejn, peress li l-anni fit-taħdit spiss jingħadu bl-Ingliż, bħan-numri tat-telefown. Jista' jkun li l-fatt li l-parteċipanti raw il-frażijiet miktuba għamel differenza, għaliex meta xi ħaġa tkun miktuba jaf tkun inqas aċċettata milli fit-taħdit, u dan (eż. socialised, knighted) ġew meqjusa bħala inaċċettabbli jew bħala dubjużi. Dan ifisser li għall-parteċipanti, il-partiċipji ġejjin mill-Ingliż ma jinħassux integrati fil-Malti. L-istess ħaġa tista' tingħad għal prepożizzjonijiet (eż. through) u kliem ta' enfasi (eż. again). IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA - 40. Il-kliem kollu mmarkat bħala inaċċettabbli tqies bħala qlib tal-kodiċi. L-iktar tip ta' qlib tal- kodiċi predominanti huwa dak intrasentenzjali, għaliex fit-tnax-il episodju kien hemm 426 każ, segwit mill-qlib tal-kodiċi ekstrasentenzjali/ tag switching (39 każ). L-inqas tip ta' qlib tal-kodiċi preżenti huwa dak intersentenzjali: 30 każ. Minn dawn it-30 każ, f'sebgħa minnhom il-qlib kien mill-Malti għall-Ingliż, jiġifieri l-kelliema rispettivi spiċċaw is-sentenza bil-Malti u bdew oħra bl-Ingliż. Fit-23 każ l-ieħor, il-kelliema spiċċaw is-sentenza bl-Ingliż u ta' warajha bdewha bil-Malti. Għalhekk, 41 — IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA mM Intrasentenzjali 7 Intersentenzjali m Ekstrasentenzjali it-total aħħari huwa 495, li jinqasmu fi tnejn: (a) 472 kelma kif deskritti hawn fuq fit-tabelli, li jinkludu l-partijiet tad-diskors Ingliżi għall- qlib tal-kodiċi intrasentenzjali (426), intersentenzjali (7), u għall-qlib tal- kodiċi ekstrasentenzjali (39); u (b) 23 każ ta' qlib tal-kodiċi intersentenzjali Malti (il-kelliem jibda s-sentenza li jkun imiss bil-Malti wara li jkun spiċċaha bl-Ingliż). Il-Partiji -diskor F'Tabella 3, jidhru l-partijiet tad- diskors soġġetti għall-qlib tal-kodiċi. Total minn 472 Persentaġġ e mpaet wi 29.87 9 eż. it's an enclosed space 82 17.37166 Reġistru Speċjalizzat eż. link teacher (reġistru marbut mad-Dipartiment 70 14.8396 tal-Edukazzjoni) Nomi Komposti o eż. policework 4O 8.4896 Aġġettivi l eż. medieval 37 7.8496 Eski jonijiet Peiplij iġjkl 28 5.936 Frażijiet Numerali a eż. six hundred vears 26 5.510 Sentenzi o) eż. thev accept it, two guide dogs on the aircraft 13 2.7596 Partiċipji a eż. knighted 6 1.2796 Avverbji a eż. regretfullv 6 1.2796 €i thex s 1063 Kliem ta' enfasi 9 eż. definitelv b) 1.0696 Konġunzjonijiet Konġunzjonijie k o853 Nomi Propji a eż. Norwav 3 0.6496 Prepożizzjonijiet o eż. through 2 0.4296 Be VA mal-matematika 2 AM eh l 0.2196 Determiners eż. everv l 0.2196 IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA : 42 Fi tnax-il episodju l-kodiċi nqaleb 472 darba. Jidher l-aktar f'kelma waħda (sempliċi jew komposta), imbagħad fil-frażijiet, u finalment fis-sentenzi. L-iktar kategorija soġġetta għall-qlib tal-kodiċi ta' kelma waħda hija dik tan-nomi, li jinqasmu f'nomi komuni (29.87796), komposti (8.4890), u propji (0.6496), u għal darb'oħra hemm qbil mar-riċerka ta' Pfaff (Fi Grosjean 321-3232), ta' Poplack (602-605) u ta' Romaine (125). Dawn ir-riċerkaturi jsibu li n-nomi huma aktar soġġetti għall-qlib tal-kodiċi minħabba li mhumiex daqstant ristretti sintattikament. Minn kampjun ta' tnax-il episodju, jirriżulta li l-irġiel jaqilbu l-kodiċi kemm kemm aktar min-nisa. Minn total ta' 30 qalba tal-kodiċi intersentenzjali, 18 sar minn mistiedna rġiel u 12 minn mistiedna nisa. L-istess jista' jingħad għall- qlib ekstrasentenzjali. Filwaqt li l-irġiel jagħmluh 22 darba, in-nisa jagħmluh 17-il darba minn 39. L-unika differenza hija li, filwaqt li l-qlib ekstrasentenzjali fin-nisa kien varjat b'konġunzjonijiet (so, once), fillers (right), u esklamazzjonijiet (ves, no), frażi (I mean), u kliem ta' enfasi (definitelu, again), fil-każ tal-irġiel kien iddominat minn ves, nou I mean biss. Barra minn hekk, l-irġiel jaqilbu bil- ħafna aktar il-kodiċi f'sentenzi sħaħu fir-reġistru tekniku, kif jidher f'Tabella 4 hawn taħt. Tabella 4: Il-Partijiet tad-diskors skont is-sess Il-Parti tad-diskors L-Irġiel In-Nisa Aġġettivi 9 15 Avverbji 6 o Determiner l o Esklamazzjonijiet 20 8 Fillers o 1 Frażijiet 37 33 Frażijiet Numerali 14 9 Kliem ta' enfasi o 5 Kliem relatat mal-matematika l 1 43 — IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA Konġunzjonijiet o 4 Nomi Komposti 12 10 Nomi Komuni 51 66 Nomi Propji 2 1 Partiċipji 3 3 Prepożizzjonijiet l 1 Pronomi (e) 5 Reġistru Speċjalizzat/Tekniku 43 19 Sentenzi 12 1 Total: 212 182 Għala jinqaleb il-kodiċi2 Il-maġġoranza tal-każi ta' qlib tal- kodiċi li għamlu l-mistednin jistgħu jiġu kklassifikat f'żewġ funzjonijiet konverżazzjonali: il-qlib bħala kjarifika/ripetizzjoni jew il-qlib għall- użu ta' termini minn reġistru tekniku. Bħala kjarifika/repetizzjoni Mill-kampjun tiegħi ta' tnax-il episodju, ħareġ li l-iktar funzjonijiet konverżazzjonali popolari huma tal-kjarifika u tar-repetizzjoni. Ħafna drabi l-qlib sar sabiex persuna tipprova tfiehem punt, u tagħmel dan billi taqleb il-lingwa. Fl-ewwel każ hawn taħt naraw kif il-persuna tgħid kelma bl- Ingliż u tikkjarifika bil-Malti, u fit-tieni każ, il-persuna titkellem bil-Malti u tikkjarifika b-Ingliż. L-iktar partijiet tad-diskors ikkjarifikati huma n-nomi, l-aġġettivi, il-frażijiet u l-frażijiet tekniċi (marbutin ma' reġistru partikolari, eżempju tas-saħħa), filwaqt li ma kien hemm l-ebda kjarifika wara partiċipji u sentenzi sħaħ. 'Dak ifisser, ġeneralment, li n-nies ta' madwar il-persuna li għandha d-depressjoni huma stess qegħdin f'denżal, jiġifieri ma jistgħux jaċċettaw li din il- persuna għandha l-kundizzjoni, owkeji' 'Meta nħolqot l-insinwa, dik li ngħidulha l-public registru'. inħal A knil Każijiet ta' kliem jew frażijiet tekniċi mill-Ingliż li ntużaw f'diskors bil- Malti jinkludu endogenous depression, ingrowing toenail, knock knees, (saqajn) criss-crossed, Athlete's foot, wart, recurrent, gruphotic, corn (kallu), foreign bodu, chronic bronchitisu smoker's cough. Skont Baker (88-89), dan it-tip ta' kliem huwa qlib tal- IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA : 44 kodiċi għaliex jagħmel ma' qasam ta' speċjalizzazzjoni marbut ma' lingwa partikolari (f'dan il-każ l-Ingliż). Madanakollu, fil-każ tal-Malti, ma nistgħux ngħidu li kull lingwaġġ tekniku huwa qlib tal-kodiċi. Ngħidu aħna, fil-kwestjonarji, il-parteċipanti ma kellhom l-ebda problema jaċċettaw il-kelma autism u flat feet bħala self Ingliż fil-Malti kontemporanju, allavolja għandna l-kelma 'awtiżmu' u 'saqajn ċatti', rispettivament. Fuq din l-aħħar nota nista' nżid li kien hemm xi drabi li l-mistieden ipprova jagħmel sforz biex jagħti l-verżjoni Maltija. Ngħidu aħna, il-mistiedna tagħti 'difer ġol-laħam' għal ingrowing toenail,u fil-ħames episodju tintuża bronkite kronika' għal chronic bronchitis. 45 — IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA inn dan l-istudju joħorġu tliet osservazzjonijiet ewlenin. L-ewwel nett, l-iktar tip ta' qlib tal-kodiċi omuni huwa l-intrasentenzjali, u -partijiet tad-diskors l-iktar soġġetti għall-qlib tal-kodiċi huma n-nomi. t-tieni, ħafna drabi l-kelliema jaqilbu mill-Malti għall-Ingliż fl-istess tlissina iex jikkjarifikaw xi kelma jew meta jużaw kelma minn reġistru tekniku. It- tielet, jidher li l-irġiel jaqilbu l-kodiċi ħarira aktar min-nisa. Il-qlib tal-kodiċi ekstrasentenzjali fin-nisa huwa varjat 'konġunzjonijiet (so, once), fillers (right) u esklamazzjonijiet (vjes, no), ost l-oħrajn, filwaqt li fl-irġiel hu ddominat minn ves, no u I mean biss. Aċċessat Ottubru 2018. Il-Qlib tal-Kodiċi fil-Lingwaġġ tax-Xandir. Teżina tal-B.A. (Unuri) fil-Malti. Aċċessat Settembru 2018. IL-QLIB TAL-KODIĊI - AMV CALLEJA - 46