Il-Lirika tal-Brikkuni Introduzzjoni Fl-istorja tal-letteratura tal-Punent, kien hemm żmien meta l-kanzunetta kienet titqies bħala letteratura. Il-poeżija taf il-bidu tagħha lill-mużika, għaliex bdiet tinkiteb biex takkumpanja l-mużika tal-lira (Cooper 135), iżda biż-żmien, din ir- relazzjoni bdiet tiddgħajjef. Dan l-istudju jistħarreġ ir-relazzjoni bejn dawn iż-żewġ dixxiplini llum, permezz ta' analiżi letterarja ta' xi kanzunetti tal- grupp lokali Brikkuni. BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — SEPHORA FRANCALANZA : 23 Il-lirika ħaqqha l-Premju Nobel għal-Letteratura2 Il-kwistjoni tar-rabta tal-lirika tal-kanzunetta mal-poeżija tqajmet fuq livell internazzjonali mal-aħbar tar-rebbieħ tal-Premju Nobel għal- Letteratura tal-2016, il-kantawtur Bob Dvlan. Min-naħa l-oħra, fost dawk li kkritikaw din l-għażla, kien hemm il-kittieb Irlandiż Irvine Welsh, li stqarr li dan il-premju tilef xi ftit minn valuru meta ngħata lil mużiċist (Gilmore). Dvlan mhuwiex kantawtur u mużiċist kwalunkwe. Tul il-karriera tiegħu esperimenta bis-sħiħ, u esplora stili varji li jixhdu l-influwenza letterarja tar-Romantiċi bħal Blake u Coleridge, tal-Modernist Franċiż Arthur Rimbaud, u tal-poeti tal-ġenerazzjoni Beat ta' żmien Dvlan stess, bħal Jack Kerouac u Allen Ginsberg (Gilmore). Bħall-kantawturi Taljani, huwa għanna favur it-titjib ta' ħajjet il- bniedem, kanzunetta paċifista li ħarset lejn temi universali imma wkoll lejn is- sitwazzjoni tan-nies komuni fl-Istati Uniti tal-Amerka ta' żmienu. L-oġġezzjoni ta' bosta kummentaturi hija msejsa fuq il-fehmali l-lirika hija inferjuri għall-poeżija. Għalihom hemm distinzjoni ċara bejn id-dinja tal-arti għolja u d-dinja tar-rock 'n' roll li m'għandhiex il-preġju u ma tgawdix ir-rispett li tgawdi l-poeżija. Jien ma naqbilx ma' din l-oġġezzjoni għaliex, minkejja li ma jeżistix il- Premju Nobel għall-Mużika, il- anzunetta mhix forma artistika inferjuri għal-letteratura. Barra minn hekk, il-kanzunetta wkoll kapaċi ġġib idla sinifikanti f'ħajjet il-bniedem, tittraxxendi l-parametri konvenzjonali u toħloq djalogu dwar kwistjonijiet urrenti. l-fehmiet lokali fuq is-suġġett ivarjaw, b'Mario Vella, il-kantawtur tal-Brikkuni nnifsu, jinsisti li l-Tirika HIX poeżija u viċiversa' L-awtur Antoine Cassar ma jaqbilx miegħu, għaliex f'diskussjoni pubblika fuq sit soċjali, huwa qal li bħal fil-każ ta' Bob Dvlan, Mario Vella huwa kantawtur 'Dwar li lirika mhix poeżija u viċiversa … naqbel li mhumiex l-istess ħaġa, imma jagħlfu 'l xulxin. Hemm irika poetika, lirika inqas poetika, u irika li mhi poetika xejn. U Mario Vella7 Se tgħidilna li poeta m'intix7 Ikun sinjal jgħidlu Cassar bi tbissima, 'ta' umiltà bira, iżda falza' (A. Cassar, Kumment uq artiklu). Il-pożizzjoni tal- antawtur veteran Manwel Mifsud hi 24, : BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — SEPHORA FRANCALANZA li l-poeżija u l-kanzunetta jgħammru fi mkejjen kemxejn differenti. Hu jqis il-kanzunetta bħala sfida ikbar mill- poeżija, partikolarment minħabba l-limitu tagħha fit-tul u l-ħtieġa li tinftiehem minnufih mill-udjenza (M. Mifsud, intervista). Il-Ħbula Stirati tal- Kanzunetta Mario Vella feġġ fix-xena letterarja Maltija bil-poeżiji tiegħu li dehru fil- ġabra ta' ħames poeti, Ħbula Stirati, fl-2007. Għalkemm inkluda lilu nnifsu ma' dawn il-poeti li kellhom ix-'xenqa espliċita li jdaħħlu mill-ġdid is-sogru fis-sengħa tal-vers;' huwa ttratta dawn il-vrus mill-bidu nett bħala lirika tal- kanzunetti li oriġinarjament inkitbu sabiex jitkantaw' (Vella Mario et al). Uħud mill-poeżiji ta' Vella li jinsabu fil-ġabra Ħbula Stirati kantahom fit-tnedija tal-ktieb u eventwalment tfaċċaw bħala kanzunetti fl-ewwel żewġ albums tal-grupp Brikkuni, Kuntrabanda fl-2008 u Trabokk fl-2012. Vella juri x-xewqa li l-kanzunetta Maltija timraħ fil-ħsieb u fl-istil. Fl- 2016, huwa appella lil gruppi simili tal-Brikkuni sabiex ma jħossuhomx ristretti f'dak li jdoqqu: 'Tl-mużika li tinterpretaw ma tibdiex u tispiċċa man-noti li ddoqqu iżda mal-fehmiet, xewqat u ideoloġiji li kibru magħkom. Huma inseparabbli u s-separazzjoni tagħhom ma tħalli xejn warajha għajr xogħol insipidu u materjal li l-kwalità tiegħu ma twassalx lil hinn mit-teknika. Nibqa' noħlom li għad jisbaħ jum meta tistejqru mir-raqda tagħkom, u tifhmu kemm għandkom saħħa, u kemm tistgħu tieħdu r-riedni f'idejkom — jekk imqar tridu, jekk imqar fadlilkom qalb li għadha tħabbat għal xi ħaġa li għadha mhix mittiefsa mill-kompromessi politiċi li jeżistu f'kull qasam, inkluż dak mużikali' (Brikkuni, Facebook). L-istraordinarjetà tal-Brikkuni tinsab proprju hawn, li ħadu r-riedni 'idejhom u ma ħallewx il-kanzunetta tagħhom tinħakem mill-atmosfera tal-festivals, il-kanzunetti sterjotipiċi i Immanuel Mifsud jiddistingwihom minnhom billi jsejjaħ il-kanzunetti tal-Brikkuni 'poeżiji maħdumin, li min kitibhom fortuntament nesa li -pop Malti tradizzjonalment illimita ruħu għat-tradizzjoni tal-inħobbok u tal-għalfejn-tlaqtni u tal-kif-se- mmiut-mingħajrek' (I. Mifsud, 'Meta -Imqarbin Ikunu Bravi'). Huma u jwettqu manuvri mużikali u letterarji il-lingwa Maltija li rari twettqu qabel, il-Brikkuni jużaw l-idjoma tagħhom iex jissensibilizzaw udjenza wiesgħa. Il-lirika ta' Mario Vella hija xhieda tal-fatt li l-għeruq tan-naturau BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — SEPHORA FRANCALANZA : 25 d-dinamika tal-metafora jinsabu fil- lingwaġġ ta' kuljum, għax il-bnedmin jużawha l-ħin kollu u inkonxjament: 'metaphor (that is, cross-domain mapping) is absolutelu central to ordinaru natural language semantics/ u l-istudju tal-metafora letterarja huwa estensjoni tal-istudju tal- metafora fil-ħajja ta' kuljum (Lakoff 1). Il-metafora ta' Vella ħafna drabi għandha l-għeruq tagħha fil-metafora komunili tinstab fil-lingwaġġ ta' kuljum, pereżempju fl-idjomi Maltin, li huma mimlija metafori. Il-metafori konċettwali konvenzjonali, li jinsabu fil-ħsieb u l-lingwaġġ komuni, huma għalqa kbira li fiha l-awturi letterarji u liriċisti bħal Vella jfittxu l-materja prima għall-kreazzjonijiet metaforiċi tagħhom. It-titlu nnifsu tal-kanzunetta 'Ix- Xewk u x-Xwiek,' pereżempju, huwa devjazzjoni mill-espressjoni idjomatika 'fuq ix-xwiek' li l-Maltin jużawha biex ifissru meta xi ħadd ikun eċċitat. Permezz tal-alliterazzjoni u l-konnotazzjoni idjomatika tal- kelma 'xwiek' Vella joħloq metafora konċettwali makakka li tqanqal il-burdata dinamika tal-imħabba, li daqqa tħossok qiegħed fuq ix-xewk —nom bil-konnotazzjoni ta' wġigħ fiżiku, li titniggeż, bid-diwi wkoll tal-kuruna tax-xewk li libbsu lil Ġesti fil-passjoni tiegħu — u daqqa tħossok fuq ix-xwiek, ħerqan jew ħerqana għal li ġej. Il-metafora li hemm fl-idjoma 26 : BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — li tnissel minnufih xbieha f'moħħ is- semmiegħa, għax ħafna idjomi jostru metafora fihom, tgħin biex tlaqqa' s-sors mat-tir, dak li Lakoff isejjaħlu 'target domain' (8), jew l-għalqa li tirċievi. din il-metafora kif jittrattaha Lakoff, insibu żewġ kunċetti fiha: l-imħabba hija wġigħ u l-imħabba hija eċċitament. Il-lirika ta' Vella tegħleb l-isfida li tinġarr mid-diskors stabbilit tal-kanzunetti tipiċi ta' mħabba u minflok toħloq konnessjonijiet akustiċi u semantiċi ġodda. Tip ta' metafora oħra li juża Vella f'din il-kanzunetta hija l-'image-metaphor' ta' Lakoff (25), illum sikwit metafora mejta, bħall-metafora-xbieha tal- qoxra, għaliex nifhmu li tirreferi għall- qoxra, bħal ta' bebbuxu, li l-bnedmin jilbsu bħal maskra, jew b'mistħija, jew biex jaħbu l-identità vera tagħhom. L-istess bħalma meta togħdos fil- baħar, bħallikieku qed tilgħab logħba, tieħu gost li tmiss il-qiegħ, il-qiegħ metaforiku fil-kanzunetta wkoll iġiblu sensazzjonijiet pożittivi lil Vella, sensazzjonijiet psikosomatiċi, għaliex 'Missejt il-qiegħ, u kien hemm ħlewwa / Fil-qiegħ, l-oħla ħlewwa. Dan l-aħħar distiku dwar il-qiegħ li jġib ħlewwa, saħansitra bl-użu tas-superlattiv, jirrappreżenta l-kulminu tas-sensazzjonijiet sesswali meta fl-aħħar tintlaħaq il-milja fil- bnedmin li jitwaħħdu fiżikamentu Filwaqt li, is-soltu, dan il-qiegħ jissimbolizza l-falliment, fil-kanzunetta dan is-simbolu jinqaleb ta' taħt fuq, għaliex Vella donnu qatt ma tela' daqshekk fil-għoli, ma jistax jasal aktar minn hekk. L-għoli, kif jiddiskutu t-teoristi George Lakoffu Mark Johnson fl-istudju tagħhom fuq il-metafora, jitqabbel mal-pożittiv, 'more is up; waqtli 'less is down' (20). Dan hu eżempju ta' 'image- schema' (23), li hi struttura fil-moħħ li tistabbilixxi skemi ta' raġunar u li fil-qafas tagħha tinħoloq il-metafora konċettwali. Is-sovverżjoni ta' dan it-tqabbil Vella jagħmilha permezz tal-metafora. Wara kollox, il-poeżija hija, qabelxejn, esperjenza fiżika li ġejja mill-qiegħ nett tar-ruħ jew tasal f'dak il-qiegħ (xviii); il-poeta Joseph Brodskv jiddeskriviha bħala 'the soul's search for its release in language' (xiii). Dan l-istess ħelsien Vella jsibu fil-qiegħ nett, li għalih jirrappreżenta 'l-oħla ħlewwa' li għadhom kif ġarrbu l-maħbubin flimkien, destinazzjoni f'ruħu li qatt ma żar qabel. Fl-użu tal-metafora fil-lirika tiegħu, Mario Vella jirrifletti l-funzjoni l-iktar radikali tal-metafora, dik li tesplora jew saħansitra toħloq realtajietu esperjenzi ġodda. Ħafna drabi dan jagħmlu bil-metafora konċettwali konvenzjonali li titlaq minn konvenzjoni fis-soċjetà u tinvertiha b'tali mod li bilkemm tibqa' tixxiebah. Il-kanzunetti tal-Brikkuni huma miżgħuda bl-intertestwalità: hemm allużjonijiet għal ġrajjiet veri li seħħu f'Malta, bħal f''L-Assedju ż-Żgħir/ taħdit idjomatiku, bħal f''Sigrieti' u riferimenti diretti għall-films, bħal fil- każ tal-kanzunetta 'Aguirre' fl-album Rubal Khali. Minkejja li Vella, fil-lirika tiegħu, juri ċertu antagoniżmu lejn il-Knisja bħala istituzzjoni, donnu ma jistax jaħrab min-nieqa Kattolika li bennitu, u jinqeda b'bosta allużjonijiet bibliċi. Din hi prova tal-punt li għamlu Mikhail Bakhtin u Julia Kristeva fl- istudju tal-intertestwalità, li t-test ma jistax jinfatam mit-testwalità kulturali u soċjali li ġej minnha (Allen 36), u l-kanzunetti tal-Brikkuni donnhom jiddjalogaw ma' dawn it-testi, mhux biss jissellfu xi parti minnhom. Kanzunetta allużiva li aktarx taqa' taħt waħda mill-kategoriji ta' Gerard Genette — il-metatestwalità — hija 'Il-Maħbuba l-Midruba' Dwar il-metatestwalità, Genette jgħid: 'Itunites a given text to another, of which it speaks without necessarilu citing it (without summoning it), L-isem 'Il-Maħbuba BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — SEPHORA FRANCALANZA : 27 l-Midruba' jidwi l-isem tal-ġabra ta' novelli ta' Immanuel Mifsud, Il-Ktieb tal-Maħbubin Midruba, li bħala fattur komuni għandhom ir-rappreżentazzjoni tal-mara bħala vittma, minkejja ċ-ċentralità tagħha fl-istejjer. Il-kanzunetta tissellef dan il-motifukoll. Lill-mara maħbuba tpoġġiha fix-xena tal-kruċifissjoni ta' Kristu, minfloku fuq is-salib. L-ewwel versi 'Pala, zappun u satal/ raddijiet il-ġilji lill-art' diġà huma indikattivi tax-xena li sseħħ fuq il-Golgota, iżda r-referenza tilħaq il-qofol tagħha fil-vers 'xappu l-isponoż fil-ħall li hu kważi identiku tal-vers mill-Bibbja: 'Kien hemm bieqja mimlija bil-ħall; huma xarrbu sponża bil-ħall, waħħluha ma' qasba tal-issopu, u ressquhielu lejn ħalqu' (Il-Bibbja, Ġw 19:29). Il-ġrajja rrakkuntata f'din il-kanzunetta tibda sa mit-tħaffir fl-art għall-qabar jew għas-salib, u tibqa' sejra sa wara mewt il-mara, meta l-ħtija tirrenja fuq il- ħatja, bħalma rrenjat fuq dawk li sallbu lil Ġesu fil-Bibbja, partikolarment fuq is-suldat li nifidlu ġenbu u ħareġ biss demm u ilma minn ġisem Ġesu (Ġw 19:34). 28 - BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — F''Il-Maħbuba l-Midruba' hemm insinwazzjoni oħra li din il-maħbuba qed jifflaġellawha għaliex hi wkoll dinbet, forsi sesswalment, u r-referenza din id-darba hi għall-mara i fl-Iskrittura nqabdet fl-adulterju. l-konnessjoni bejn il-kanzunetta u din il-ġrajja fl-Iskrittura ssir permezz tat-trab, is-simbolu użat fiż-żewġ testi. Fil-Bibbja, Ġesu jikteb fit-trab huu jipprova jinjora lill-Fariżej li qegħdin jikkundannaw lill-mara, u jagħmel -isfida retorika tiegħu: ''Min fostkom hu bla dnub jitfgħalha hu l-ewwel ġebla'' (Ġw 8:7). Fil-kanzunetta, 'il- dal ta' ruħhom offriet l-art/u meta estiet iż-żarbun mesħet mit-trab' t-trab jintuża diversi drabi fil-Bibbja ħala simbolu, pereżempju fil-Ġenesi, 'Għax trab int u fit-trab terġa' tmur' (3:19), u Pawlu Mizzi jagħmel rabta ejn din il-kanzunetta u dan il-vers mill-Bibbja, għaliex il-maħbuba jistħajjilha 'tirrappreżenta lill-ħajja li ta' kuljum tfakkarna li kollox u kulħadd għad jerġa' jsir trab' ('Tberfil'). Iżda l-vers ta' Vella huwa referenza ċara għall-vers minn Mattew: 'Jekk imbagħad xi ħadd ma jilqagħkomx u ma jismax minn kliemkom, oħorġu 'l barra minn dik id-dar jew belt u farfru t-trab ta' saqajkom' (10:14). Minkejja li l-azzjoni sseħħ darba lejn tmiem il-kanzunetta, hemm ċerta ritwalità fl-att tat-tindif taż-żarbun, bħallikieku hu parti minn rit spiritwali li jixhed id-devozzjoni u d-determinazzjoni tal-fidili. F'dal-każ it-trab, marbut mal-ħmieġ, fir-referenzi bibliċi u anke fil-kanzunetta, jissimbolizza dan il- qtugħ minn dawk li ma jridux jissieħbu fil-komunità ta' dawk li jemmnu. It-trab jimplika li l-għażla tagħhom hi bħallikieku ħmieġ jew mardali l-fidili jridu jagħmlu minn kollox biex ma jittiħdux minnha. Fil-vers b'inverżjoni 'il-fdal ta' ruħhom offriet l-art, l-art u l-mara jitwaħħdu fil-figura mitoloġika ta' Gaea, l-alla tal-univers, għalhekk il-figura anonima femminili tal-aħħar vers, 'u meta lestiet iż-żarbun mesħet mit-trab, x'aktarx hija Gaea, għaliex tiġbor il-protagonisti f'essri wieħed. L-azzjoni ta' Gaea li timsaħ iż-żarbun tagħha mit-trab, tista' tinftiehem bħala l-azzjoni ta' figura li donnha qatgħet qalbha minn uliedha, mill-bnedmin, minn dawk li tkażaw u sallbu lill- maħbuba l-midruba u lil Ġesu qabilha. F'dan il-kuntest, il-kanzunetta donnha tikteb l-istorja tal-kruċifissjoni ta' Kristu mill-ġdid, imma b'tali modli Ġesu, il-vittma, ma jaħfirx dnubiet min sallbu; din id-darba ma jgħidx, €Missier, aħfrilhom, għax ma jafux x'inhuma jagħmlu' (Lq 23:34), imma jaħsel idejh minnhom, bħalma Pilatu ħasel idejh minnu. It-test ma jistax jiżola ruħu minn dak li ġie qablu u dak li ġej warajh, għax ladarba jinkiteb, isib ruħu f'relazzjoni multidixxiplinarja li tisfida l-konfini tal-post u ż-żmien. Permezz ta' din il-kanzunetta u oħrajn, bħal 'Loqom' u 'L-Assedju ż-Żgħir' Vella jqiegħed il-lirika tal-Brikkuni fi kwadru akbar minn dak tax-xena mużikali Maltija billi joħloq djalogu mal-ġrajjietu n-narrattivi tal-kultura Maltija, djalogu li kapaċi jiddestabilizza jew saħansitra jxejjen il-memorja stabbilita ta' dawn il-ġrajjiet billi jaqlibhom ta' taħt fuq, mhux biss bl- intertestwalità, iżda anke bl-għodod ewlenin l-oħra tiegħu, il-metafora u t-ton. Għalkemm fil-maġġoranza tal- kanzunetti Vella jidher li qed jeħodha qatta bla ħabel kontra l-persuni t'awtorità li dmirhom huli jerfgħu r-responsabbiltà tal-pożizzjoni tagħhom u jiggwidaw lill-poplu, huwa ma jippuntax subgħu lejn dawn in-nies biss, imma jħares minn lenti makrokożmika lejn is-soċjetà kollha. F'xi kanzunetti, it-ton jironizza ċerti użanzi u karatteristiċi tas-soċjetà, bħallikieku jixtiegha tqum fuq tagħha, attitudni simili għal ta' Juann Mamo lejn is-soċjetà insulari fir-rumanz tiegħu Ulied in-Nanna Venut fl- Amerka. Kanzunettali tironizza l-ħajja Maltija tar-raħal hi 'Fil-Bar ta' Taħt il-Knisja/ fejn l-ironija fit-titlu tintrifed bil- paradoss li jlaqqa' l-ħajja tradizzjonali BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — SEPHORA FRANCALANZA : 29 sodi mal-ħajja aktar moderna u liberali, rappreżentata mis-sineddoke tal-'bar/ post magħruf bħala skandaluż. L-isfond tal-kanzunetta huwa r-realtà, għaliex verament fetaħ bar għall-omosesswali viċin il-knisja tal-Imġarr, ir-raħal ta' Vella (Vella, 'Tislijiet minn Brussell). l-fatt li l-bar hu daqshekk viċin tal- knisja, meqjusa bħala post sagru, jitqies ħala sagrileġġ u jmur kontra l-valuri msemmija, fatt muri fil-paradoss 'Kull dritta ssir milwija. t-ton ta' dil-għanja għall-ġenerazzjoni -ġdida huwa wieħed ta' tkażar falz, għax tinħass ironija qawwija fil-versi i donnhom jidwu s-seksik tan-nies tar-raħal. It-ton jinbidel f'wieħed ta' sfida f'versi bħal 'fuq sider bintek taf issibni hemm; sfida diretta lir-raħlin i aktarx jirreżistu l-bidla fis-soċjetà, nies bħal Ċikku ċ-Ċinkwina u martu Lieni ('Ċikku ċ-Ċinkwina/ Trabokk). l-liriċista jopponi din il-mentalità ujuri ċerta stmerrija lejha u jistqarr la tlaqliq li hu wieħed mill-klijenti tal-bar: 'Naħqar il-pulmun u nbul fuq -intellett' Hawn jitfaċċa n-nuqqas ta' qbil, permezz tal-atti vulgari li jagħmel, li Vella jidher li għandu mhux iss mar-raħlin imma aktar mad-dinja akkademika jew l-istituzzjonijiet tagħha. In-nuqqas ta' rima regolari hu wkoll kumment dwar kif donnha ntilfet -ordni fil-ħajja moderna. 30 : BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — Għall-ewwel, il-kantant jimxi fuq -għajdut tan-nies, 'Jiena noqgħod fuq li smajt imma lejn tmiem il-kanzunetta, wara li jkun magħad dan l-għajdutu interpretah bil-mod tiegħu, jindirizza in-nies: 'Mur u oqgħod fuq li smajt' Din it-tidwira sarkastika fl-indirizz tissimbolizza ċ-ċirku vizzjuż tas-seksik, u l-Maltin tipiċi li jemmnu kulma jisimgħu mingħajr provi, kif tindika -metafora, 'u jekk kuċċarina tleqq ngħadduha b'deheb.' Hawn Vella juża lingwaġġ popolari biex iwassal id-djuq ta' fehmiet ċerti nies. r-rappreżentazzjoni tal-ħajja raħlija tisseddaq minn żewġ metafori li għandhom l-għeruq tagħhom fil ħajja ta' kuljum: fil-versi 'Fil-bar ta' taħt il-knisja/jonxru ħwejjeġ tal mistħija Vella jissellef espressjoni idjomatika Ingliża, 'to wash vour dirtu linen in public/ li tingħad bħala twiddiba lil dawk li jperrċu dakli hu privat. Il-metafora l-oħra hi tal-insib, 'in-nisa jonsbu għan-nisa, li toffri riinterpretazzjoni ta' realtà fis-soċjetà moderna, l-omosesswalità, permezz tal-insib, biex toqgħod aktar fl-ambitu tradizzjonali Malti. Dan il-vers antitetiku ma' ta' qablu, 'L-irġiel ma dan il- jaqbdux nisa u jkompli jqanqal kuntrast bejn qabelu issa, it-tradizzjoni u l-modern, il-morali u l-immorali, u l-ironija tispikka aktar peress li din l-immoralità qed isseħħ fil-bar ta' taħt il-knisja. Il-ħajja matrimonjali tidher donnha xkiel, għax 'Iċ-ċrieket issikkati/ madwar swaba' inkallati': Dawn iċ-ċrieket jindikaw sikkatura żejda fiż-żwieġ, imma l-ħmieġ ta' mas-swaba' donnu jindika l-ħmieġ morali ta' dak li qegħdin jagħmlu f'dal-bar magħruf għat-tbaħrid. Iċ-ċrieket, metafora tar-rabta taż-żwieġ, jibdew jinħallu ftit ftit huma u jerħu ruħhom fiż-żina l-miżżewġin. Barra minn hekk, il-mara f'din il-lirika tal-Brikkuni tidher bħala kreatura inferjuri għal parti mis-soċjetà bil-vers 'Ix-xogħol waħdu jurik. Il-pronom dimostrattiv 'din' fl-anafora 'Din donnha taf xi trid/Din qisha għafrid tal-qiegħ' iwaqqa' l-valur tal-mara wkoll. Din l-anafora tidwi kliem minn fomm in-nies, bħal donnu hemm kor magħmul mill-folla li tintervjeni. Għax il-mara m'għadhiex passiva u 'tafxi trid tixxebbah ma' dimonju, u dan, il- irika tenfasizzah billi tikkwalifika li hu tal-qiegħ; ewfemiżmu għall-infern. Fl-istudju dekostruttiv ta' test etterarju, li fih l-istudjużi jżarmaw it-test mill-interpretazzjonijiet konvenzjonali tiegħu biex jaslu għal interpretazzjonijiet oħrajn, it-ton għandu rwol kruċjali għaliex jinħeba fl-isfond ta' kull għodda letterarja oħra ħala l-pedament li l-mekkaniżmi -oħra jinbnew fuqu. Ebda metafora jew alliterazzjoni ma tirnexxi jekk ma tkunx f'relazzjoni kumplimentarja mat-ton, i jixhed il-qagħda tal-kittieba huma u jiktbu. Konklużjoni inkejja li l-kanzunetta tal-Brikkuni hi miżgħuda b'elementi poetiċi 'saħħithom, nemmen li l-kanzunetta titlef mis-seħer tagħha meta jittiħdilha komponent ewlieni l-ieħor tagħha, il-mużika. Xi testi, bħat-tliet kanzunetti analizzati f'dan l-istudju, jirnexxilhom ikampaw waħedhom fuq paġna, 'kuntrast ma' kanzunetti b'xejra iżjed sempliċi bħal 'Firien/' imma fil-fehma tiegħi, fuq paġna jitilfu mis- sħuħija tagħhom bħala kanzunetta, anke għaliex il-poeżija hija kliem u mużika flimkien, filwaqt li l-lirika tal- anzunetta tistrieħ ukoll fuq il-mużika għall-ħoss u r-ritmu li jipproduċu ħsus. Bħala poeżiji, Ix-Xewku x-Xwiek' hija rikka fil-metafora, 'Il-Maħbuba l-Midruba' tinqeda sew -intertestwalità, u 'Fil-Bar ta' Taħt il- Knisja' tistrieħ ħafna fuq l-ironija, iżda koll huma xhieda tal-ħadma makakka tal-kelma ta' Mario Vella. l-kumplessità fl-użu tal-istrateġiji etterarji li tidher fil-kanzunetta rikka tal-Brikkuni turi li mhux lakemm tinqata' linja ċara bejn il-lirika tal- anzunetta u l-poeżija. 'Il quddiem tista' ssir riċerka fuq għadd ta' elementi, fosthom il-funzjoni tal- antawtur, tal-kanzunetta u tal-poeżija fis-soċjetà, u kif dawn it-tnejn tal-aħħar joqorbu, jekk joqorbu, lejn xulxin, fil- untest ta' soċjetà u mument storiku partikolari. BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — SEPHORA FRANCALANZA : 31 Aċċessat fl-14 t'Ottubru 2017. Għaqda Biblika Maltija. It-Tieni Edizzjoni, 1996. Nixtieq intenni mill-ġdid li l-esklużjoni tagħna mill-Festival tagħkom… Facebook. 9 ta' Mejju 2017, 12:50, www.facebook.com/34271372500/photos/a.1015070438850750149 6755.34271372500/10156190271197501/7tvpe-38theater. Kumment fuq artiklu ta' The Malta Independent, Facebook, 14 ta' Frar 2012, www. facebook.com/antoinecassar/posts/251707674908054. 'Meta l-Imqarbin Ikunu Bravi' Facebook, 2008. www.facebook.com/notes/ brikkuni/meta-l-imqarbin-ikunu-bravi-recensjoni-ta-immanuel-mifsud/36710444279/. 12 ta' Diċembru 2017. Mizzi, Pawlu. 'Tislijiet minn Brussell: Intervista ma' Mario Vella (Brikkuni). Intervistat minn Alex Vella Gera. Imtella' minn ereżija, 14 t'April 2012, www.voutube.com/ 26 ta' Ottubru 2017. Wormser, Baron u David Cappella. 32 : BEJN KANZUNETTA U POEŻIJA, IL-LIRIKA TAL-BRIKKUNI — SEPHORA FRANCALANZA