మహాకవి కాళిదాసు ఒకనాడు మండు వేసవిలో మిట్ట మధ్యాహ్నం ఒక కుగ్రామానికి చేరుకున్నాడు. దాహం వేయడంతో కాళిదాసు ఓ గుడిసె దగ్గరకు వెళ్ళి"దాహంగా ఉంది, నీళ్లు ఇవ్వండి"అని అడుగుతాడు....
కాళిదాసు "నేను ఎవరో తెలియకపోవడం ఏంటి? నేను ఓ పెద్ద పండితుడను. ఎవరిని అడిగినా చెబుతారు" అని అంటాడు....
ఆ మాటలు విన్న ముసలావిడ నవ్వి..'మీరు అసత్యమాడుతున్నారు. మీరంత గొప్పవారైతే ప్రపంచంలో *ఇద్దరు బలవంతులెవరో* చెప్పండి’ అంటుంది....
కాళిదాసు కాసేపు ఆలోచించి "నాకు తెలియదు. గొంతు ఎండి పోతుంది, ముందు నీళ్లు ఇవ్వండి" అని బతిమాలుకుంటాడు..
తెల్ల ముఖం పెట్టి మాతా! "నీళ్ళు ఇవ్వండి. లేకుంటే దాహంతో చనిపోయేలా ఉన్నాను" అంటూ ప్రాదేయపడతాడు కాళీదాసు....
"మీరు మళ్ళీ అసత్యం చెబుతున్నారు. ఈ సృష్టిలో అతిథులు ఇద్దరే *ఒకటి ధనం, రెండోది యవ్వనం* అవి ఎప్పుడు వస్తాయో పోతాయో ఎవరికీ తెలియదు" అంటుంది ముసలావిడ...
"ఈ ప్రపంచంలో *ఇద్దరే సహనశీలురు* వారెవరో శెలవివ్వ గలరా" అంటూ...బిక్కమొహం వేసిన కాళీదాసుతో *"ఒకటి భూమి, రెండోది వృక్షం"* అని భోద పరచి" ఇప్పుడు నిజం చెప్పండి మీరెవరు?" అని మళ్ళీ అడుగుతుంది ముసలావిడ....
ఆ అవ్వ నవ్వుతూ" ఇదీ అసత్యమే. ఈ రాజ్యంలో *ఇద్దరే మూర్ఖులున్నారు. ఒకరు ఈ రాజ్యాన్ని పాలించే రాజు. అర్హత లేకున్నా ప్రజలపై పెత్తనం చెలాయిస్తున్నాడు. రెండోవాడు ఆ రాజు మెప్పు కోసం అసత్య వాక్యాలు చెప్పే పండితుడు"* అని అంటుంది....
ఆ అవ్వ సరస్వతీదేవిగా సాక్షాత్కరించింది.* *‘నాయనా! విద్యతో వినయం వృద్ధి చెందాలి, అహంకారం కాదు. కీర్తి, ప్రతిష్ఠల మాయలో పడిపోయిన నీ బుద్ధిని సరి చేయటానికే ఈ పరీక్ష’* అని మంచినీరు అందించి దాహం తీరుస్తుంది.
mahakavi kaalidaasu okanadu mandu vesavilo mitta madhyaahnam oka kugraamaaniki cherukunnadu. daaham veyadamtho kaalidaasu oo gudise daggaraku velli"daahamgaa undi, neellu ivvandi"ani adugutaadu....
kaalidaasu "nenu evaro teliyakapovadam enti? nenu oo pedda panditudanu. evarini adigina chebutaaru" ani antaadu....
aa maatalu vinna musalavida navvi..'meeru asatyamaadutunnaaru. meeranta goppavaaraite prapanchamlo *iddaru balavantulevaro* cheppandi antundi....
kaalidaasu kasepu aalochinchi "naaku teliyadu. gontu endi potundi, mundu neellu ivvandi" ani batimalukuntadu..
tella mukham petti maataa! "neellu ivvandi. lekunte daahamto chanipoyela unnaanu" antuu praadeyapadataadu kaaliidaasu....
"meeru mallee asatyam chebutunnaru. ee srushtilo atithulu iddare *okati dhanam, rendodi yavvanam* avi eppudu vastayo potayo evariki teliyadu" antundi musalavida...
"ee prapanchamlo *iddare sahanasheeluru* vaarevaro selavivva galara" antuu...bikkamoham vesina kaaliidaasutoe *"okati bhoomi, rendodi vruksham"* ani bhoda parachi" ippudu nijam cheppandi meerevaru?" ani mallee adugutundi musalavida....
aa avva navvutuu" idhee asatyame. ee raajyamlo *iddare moorkhulunnaru. okaru ee rajyanni paalinche raju. arhata lekunna prajalapai pettanam chelaayistunnaadu. rendovadu aa raju meppu kosam asatya vaakyaalu cheppe panditudu"* ani antundi....
aa avva sarasvateedevigaa saakshaatkarinchindi.* *nianayaanaa! vidyatho vinayam vruddhi chendali, ahankaram kaadu. keerti, pratishtala maayalo padipoyina nee buddhini sari cheyatanike ee pareeksha* ani manchineeru andinchi daaham teerustundi.