భూకంపాలు – E-Knowledge hub: 10th, Polytechnic, Intermediate, JEE, NEET, Career, Guidance ,food recipes and health Email: yanamtakshashila@gmail.com
17 Jun 2020 24 Jun 2020 rajuviswa	GENERAL_SCIENCE
భుకంపనలకు కారణాలు అనేకము అవి రాళ్ళు బీటలు వారడం వలన, అగ్నిపర్వత చర్యల వలన, పెద్ద పెద్ద బండలు జారి పడటం వలన, (మైన్లు) గనులను పేల్చడం వలన , న్యూక్లియర్ ప్రయోగాల వలన ఇలా అనేక కారణాల వల్ల ఈ భూకంపాలు వస్తాయి. నిజంగా ఈ భూకంపాలు ప్రమాదమే. అక్కడ ఉన్న జీవులు మనుష్యులు ఆ దాటికి తప్పించుకోవడం కష్టం.
ముఖ్యంగా మూడు రకాలయినటువంటి భూమి బీటలు వారడం అనేవి భూకంపాలకు కారణాలు అవుతున్నాయి : అవి సాధారణం, వ్యతిరేకం(త్రస్ట్), , స్ట్రైక్-స్లిప్. సాధారణం , వ్యతిరేకంగా భూమి బీటలు వారడాలు డిప్-స్లిప్‌కి ఉదాహరణలు…
బీటలు వారిన భూమి డిప్ వైపుకి స్థానభ్రంసము చెందివుండునో , నిలువు భాగము చుట్టూ కదలికలు యేర్పడును. సాధారణ భూమి పగుళ్ళు ముఖ్యంగా ఎక్కడైతే భూమి పైపోరలుసాగబడి వుంటాయో అనగా వ్యాప్తి చెందిన సరిహద్దులు దగ్గర సంభవిస్తాయి. భూకంపాలు కూడా తరచుగా అగ్నిపర్వత ప్రాంతాలలో సంభవిస్తుంటాయి, , అగ్ని పర్వతాలలో టెక్టోనిక్(ఫాల్ట్) లోపం లవలన , (మాగ్మా) భూమి లోపల ద్రవీకరించబడిన రాతి పదార్ధాల వలన ఈ భూకంపాలు వొస్తుంటాయి.
భూకంపాల వలన డ్యాములకు హాని కలగితే వరదలు సంభవించును. భుకంపముల వలన ఒక్కొక్కసారి కొండలు విరిగి నదుల వద్ద వున్నా డ్యాముల పై పడడము వలన అవి కూలి పోయి వరదలకు కారణమవుతాయి. నదుల లోని జలము పొంగి భూమిపైకి రావడాన్ని వరద అంటారు. ఒక నది లో కాని చెరువు లో కాని దాని యొక్క సామర్ధ్యానికి మించి నీరు చేరినపుడు, ఆ నీరు దాని మామూలు సరిహద్దు బయట ప్రవహించి వరదలకు కారణమగును.
జాతీయ భూభౌతిక పరిశోధన కేంద్రం (ఎన్‌జీఆర్‌ఐ) పరిశోధకులు 'న్యూక్లియేషన్‌ టెక్నిక్‌'గా పిలిచే పరిజ్ఞానం తో మహారాష్ట్ర లోని కోయినా ప్రాంతం లో భూకంపాలు సంభవించడానికి ఐదు రోజుల ముందుగానే గుర్తించారు. ఇలా వాళ్ళు ఈ భూకంపాల వంటి సమస్యలని వాళ్ళే కనిపిట్టి చెబుతారు.
భూకంపాలని ఎలా కంట్రోల్ చెయ్యాలి:
మానవ కార్యకలాపాల ద్వారా ప్రేరేపించబడిన భూకంపాలు యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు ప్రపంచంలోని అనేక ఇతర దేశాలలో నమోదు చేయబడ్డాయి. జలాశయాలు, ఉపరితలం మరియు భూగర్భ త్రవ్వకం, ఉపరితలం నుండి ద్రవాలు మరియు వాయువును ఉపసంహరించుకోవడం మరియు భూగర్భ నిర్మాణాలలో ద్రవాలను ఇంజెక్ట్ చేయడం వంటి అనేక కారణాల వల్ల భూకంపాలు ప్రేరేపించబడతాయి. చాలా ప్రేరేపిత భూకంపాలు చిన్నవి మరియు ప్రస్తుతం ఉన్న చిన్న ప్రమాదం అయితే, పెద్ద మరియు సంభావ్యంగా మానవ నిర్మిత భూకంపాలు గతంలో సంభవించాయి.
మానవ నిర్మిత భూకంపాల వల్ల కలిగే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం ద్వారా లేదా కొన్ని సందర్భాల్లో భూకంపాలు సంభవించే చర్యలను ఆపడం ద్వారా తగ్గించవచ్చు. ఉదాహరణకు, కొలరాడో, ఒహియో మరియు అర్కాన్సాస్‌లలోని లోతైన బావులలో మురుగునీటిని పారవేయడానికి సంబంధించిన భూకంపాలు ఇంజెక్షన్ నిలిపివేయబడిన తరువాత సంభవించాయి.
సహజ భూకంపాలు సంభవించకుండా మేము నిరోధించలేము కాని ప్రమాదాలను గుర్తించడం, సురక్షితమైన నిర్మాణాలను నిర్మించడం మరియు భూకంప భద్రతపై విద్యను అందించడం ద్వారా వాటి ప్రభావాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. సహజ భూకంపాలకు సిద్ధపడటం ద్వారా మనం మానవ ప్రేరిత భూకంపాల ప్రమాదాన్ని కూడా తగ్గించవచ్చు.
bhukampalu – E-Knowledge hub: 10th, Polytechnic, Intermediate, JEE, NEET, Career, Guidance ,food recipes and health Email: yanamtakshashila@gmail.com
17 Jun 2020 24 Jun 2020 rajuviswa	GENERAL_SCIENCE
bhukampanalaku kaaranaalu anekamu avi raallu beetalu vaaradam valana, agniparvata charyala valana, pedda pedda bandalu jaari padatam valana, (mainlu) ganulanu pelchadam valana , neuclier prayogaala valana ilaa aneka kaaranaala valla ee bhukampalu vastaayi. nijamgaa ee bhukampalu pramaadame. akkada unna jeevulu manushyulu aa daatiki tappinchukovadam kashtam.
mukhyamgaa moodu rakalayinatuvanti bhoomi beetalu vaaradam anevi bhookampaalaku kaaranaalu avutunnaayi : avi saadhaaranam, vyatirekam(thrast), , strick-slip. saadhaaranam , vyatirekamgaa bhoomi beetalu vaaradaalu dip-slipke udaharanaluna
beetalu vaarina bhoomi dip vaipuki sthaanabhramsamu chendivunduno , niluvu bhagamu chuttu kadalikalu yerpadunu. saadhaarana bhoomi pagullu mukhyamgaa ekkadaithe bhoomi paiporalusaagabadi vuntayo anagaa vyaapti chendina sarihaddulu daggara sambhavistaayi. bhukampalu kuudaa tarachugaa agniparvata praantaalalo sambhavistuntaayi, , agni parvataalalo tectonic(falt) lopam lavalana , (magma) bhoomi lopala draveekarinchabadina raati padaardhaala valana ee bhukampalu vostuntaayi.
bhukampala valana dyaamulaku haani kalagithe varadalu sambhavinchunu. bhukampamula valana okkokkasaari kondalu virigi nadula vadda vunna dyaamula pai padadamu valana avi kuuli poyi varadalaku kaaranamavutaayi. nadula loni jalamu pongi bhoomipaiki raavadaanni varada antaaru. oka nadi loo kaani cheruvu loo kaani daani yokka saamardhyaaniki minchi neeru cherinapudu, aa neeru daani maamuulu sarihaddu bayata pravahinchi varadalaku kaaranamagunu.
jaateeya bhuubhoutika parisodhana kendram (neagearee) parisodhakulu 'neucliation technicke'gaa piliche parignaanam thoo maharashtra loni koina praantam loo bhukampalu sambhavinchadaaniki aidu rojula mundugaane gurtinchaaru. ilaa vaallu ee bhukampala vanti samasyalani vaalle kanipitti chebutaaru.
bhookampaalani ela control cheyyali:
manava karyakalapala dwara prerepinchabadina bhukampalu unaited states mariyu prapanchamloni aneka itara deshaalalo namodu cheyabaddayi. jalaasayaalu, uparitalam mariyu bhugarbha travvakam, uparitalam nundi dravaalu mariyu vaayuvunu upasamharinchukovadam mariyu bhugarbha nirmaanaalalo dravaalanu inject cheyadam vanti aneka kaaranaala valla bhukampalu prerepinchabadataayi. chala prerepita bhukampalu chinnavi mariyu prastutam unna chinna pramaadam ayithe, pedda mariyu sambhaavyamgaa manava nirmita bhukampalu gatamlo sambhavinchaayi.
manava nirmita bhukampala valla kalige pramaadaanni tagginchadam dwara leda konni sandarbhaallo bhukampalu sambhavinche charyalanu aapadam dwara tagginchavachhu. udaaharanaku, kolarado, ohiyo mariyu arkaansaasselalooni lotaina baavulalo muruguneetini paaraveyadaaniki sambandhinchina bhukampalu injection nilipiveyabadina taruvaata sambhavinchaayi.
sahaja bhukampalu sambhavinchakundaa memu nirodhinchalemu kaani pramaadaalanu gurtinchadam, surakshitamaina nirmaanaalanu nirminchadam mariyu bhookampa bhadratapai vidyanu andinchadam dwara vaati prabhaavaalanu gananeeyamgaa tagginchavachhu. sahaja bhookampaalaku siddhapadatam dwara manam manava prerita bhukampala pramaadaanni kuudaa tagginchavachhu.