"ఇందులో ఏదో ఉంది" – సారంగ
2019 సంచికలుకథాంతరంగంసంచిక: 1 నవంబర్ 2019
"ఇందులో ఏదో ఉంది"
కార్వర్ కథలన్నీ చాలా పరిశీలనతో చదవవలసిన అవసరం ఉన్న కథలు. ఆ కథలని పరిశీలించిన కొద్దీ విశేషాలూ, పాత్రల వ్యక్తిత్వకోణాలూ బయటపడతాయి
రచయిత: రేమండ్ కార్వర్ (Raymond Carver)
(అమెరికన్; 25.05.1938 – 02.08.1988)
లిట్‌హబ్ అనే సాహిత్య పత్రిక రెండేళ్ల క్రితం ఒక చిన్న పరిశోధన చేసింది. ఏ కథలు ఎక్కువగా కథాసంకలనాల్లోకి చేరాయి, ఏ రచయిత ఎక్కువగా కథాసంకలనాల్లోకి చేరాడు అనేది ఆ పరిశోధన. ఆ సర్వేలో ఎక్కువగా కథాసంకలనాల్లోకి చేరిన రచయితల్లో రేమండ్ కార్వర్ ప్రథమస్థానంలో ఉన్నాడు. ఆయన కథల్లో అత్యధికంగా కథాసంకలనాల్లో చోటు సంపాదించిన కథ ఈ 'కెథీడ్రల్'.
కథని ఈ లింక్స్‌లో చదవవచ్చు.
ఇంగ్లీష్ మూలకథ : cathedral
తెలుగు అనువాదం: 02 Cathedral (Raymond Carver)
రేమండ్ కార్వర్
పేదరికంలో పుట్టి, పద్దెనిమిదేళ్లకే పెళ్లిచేసుకుని, ఇరవై ఏళ్లకి ఇద్దరు పిల్లల తండ్రై, చిన్నచిన్న ఉద్యోగాలు చేసుకుంటూ ఇల్లు గడవడమే గగనమైపోయిన పరిస్థితులలో, అసలు రేమండ్ కార్వర్ రాయడమే గొప్ప. తర్వాత ఎలాగో కాలిఫోర్నియాలో బి.ఏ చేసి, ఆ తర్వాత యూనివర్సిటీ ఆఫ్ అయోవాలో రైటర్స్ వర్క్‌షాప్‌కి హాజరైనన్ని రోజులూ ఆర్థికంగా చితికిపోయిన పరిస్థితే. ఆ తర్వాత తాగుడుకి లొంగిపోయి అదే వృత్తిగా తన ముప్ఫైల వయసునంతా దానిలోనే గడిపేసాడు. తన వయస్సు నలభై సమీపిస్తున్న తరుణంలో తాగుడు మానేసినా, చివరికి యాభై ఏళ్ల వయసులోనే లంగ్ కాన్సర్‌తో మరణించాడు. అమెరికన్ కథాప్రపంచంలో తనకంటూ ఒక ప్రముఖ స్థానాన్ని సంపాదించుకున్న కార్వర్ జీవిత విశేషాలు వికీపీడియాలో చూడవచ్చు.
అమెరికన్ చెహోవ్‌గా పేరు సంపాదించిన కార్వర్, డెభైయ్యవ దశకంలో అమెరికన్ కథ పునరుజ్జీవనానికి దోహదం చేసినవాడు. ఇతని కథలు మినిమలిజం (మాటల్లో పొదుపు) స్కూల్‌కి సంబంధించినవిగా ఉంటాయని అందరూ అంటారుగానీ కార్వర్ దాన్ని ఒప్పుకోడు. ఇది కార్వర్ ఒప్పుకోని విషయం కాబట్టి ఇంతకుమించి దానిని విపులీకరించడం లేదు. పాతిక మాటలు వాడే చోట పదిహేనే వాడమని తొలిగురువు జాన్ గార్డ్‌నర్ సలహా ఇవ్వగా, పదిహేను వాడే చోట కేవలం అయిదే వాడాలని మలిగురువు గార్డన్ లీష్ ఆదేశించాడు! రెండు కథాసంపుటాల (Will You Please Be Quiet, Please? [1976], What We Talk About When We Talk About Love [1981]) తర్వాత (గార్డన్ లీష్ అప్పటివరకూ చేసిన తీవ్రమైన ఎడిటింగ్‌ల దశ తర్వాత) ఆరునెలల వ్యవధి తీసుకుని రేమండ్ కార్వర్ రాసిన ఈ కథ, మునుపటి కార్వర్‌ని కొత్తగా చూపిస్తుంది. అప్పటివరకూ తను రాసిన కథలకి భిన్నంగా ఈ కథని ఎన్నుకున్న పద్ధతీ, విపులీకరిస్తూ దానిని నిర్వహించిన పద్ధతీ ఉంటుందని కార్వర్ స్వయంగా ఒక ఇంటర్వ్యూలో చెప్పుకున్నారు (దీనిమీద ఒక విమర్శకుడి చమత్కారం: "పుస్తకాల టైటిల్స్ చిన్నవవుతున్న కొద్దీ, కథలు క్రమంగా కొంచెం పెద్దవవుతున్నాయి!"). కార్వర్ కథల మీనియేచర్ స్వరూపం కొత్త ప్రపంచాలలోకి విస్తరిస్తోందనీ, విఫలమైన పాత్రల జీవితాలలోనుంచి కూడా ఒక ఆశ చిగురిస్తోందనీ ప్రశంసలు లభించాయి. కొన్ని ప్రతికూల విమర్శలు కూడా కార్వర్ గురించి లేకపోలేదు. కార్వర్ కథలు చదవాలంటే భాషాశాస్త్రం పూర్తిగా తెలిసుండాలి అనీ, పాత్రలని దాటి డ్రామా అనేది ఇంకో తలంలో ఎక్కడో జరుగుతుంటుందీ అనీ.. ఇలా అన్నమాట. అవి అర్థసత్యాలే కానీ, ఆ సగం సత్యమే కార్వర్ కథల పూర్తి బలం అని నేను అనుకుంటాను.
కార్వర్ ఒక పాత్రని అర్థం చేసుకుని, దాన్ని కథలో ప్రదర్శించే పద్ధతి చాలా సహజంగానూ, చాలా వేగవంతంగానూ ఉంటుంది. సంభాషణా చాతుర్యం ఉండే పాత్రలు కావు. అవి లోనవుతున్న ఘర్షణలు ఆ గొంతులని నొక్కేసినట్టుగా ఉంటుంది. ఆలోచనలనీ, అలజడులనీ, ఆందోళనలనీ, కోరికలనీ వాటిలోని చిక్కుముళ్లనీ విప్పిచెప్పుకోలేని పరిస్థితులు మనుషుల ప్రవర్తనలని ఎలా నియంత్రిస్తాయో, వాటన్నింటినీ ప్రతిఫలిస్తూ కార్వర్ పాత్రలు ఉంటాయి. కార్వర్ అలాంటివాళ్ల నిశ్శబ్దాల గురించే రాస్తాడు. ఏ హోరూ లేకుండా తటస్థంగా కనిపిస్తూ ఉండే ఉపరితలాల కింద ఉన్న భావోద్వేగాల హింస గురించి పరోక్షంగా చెబుతూవుంటాడు.
కథాస్వరూపం గురించి మాట్లాడుతూ వి.ఎస్. ప్రిచెట్- "… something glimpsed from the corner of the eye, in passing" (కదిలివెళ్లిపోతున్నప్పుడు, కనుకొసల్లోంచి కనబడిన క్షణం) అంటారు. కార్వర్‌కి చాలా ఇష్టమైన వాక్యం ఇది. అందుకేనేమో, అలాంటి క్షణాలని ఒడిసిపట్టుకుని, వాటిని ఎవరూ చూడని దృష్టినుంచి పరిశీలించి, అందులోని డీటెయిల్స్ ప్రకాశవంతంగా కనిపించేలా భాషని అద్ది, వాటిని కథలుగా నిలబెట్టారు. కార్వర్ చేతిలో మామూలు వస్తువు సైతం పాఠకుడిలో భావావేశాన్ని నింపగల శక్తిని సంతరించుకుంటుంది. ప్రతి పదమూ, ప్రతి వాక్యమూ వాటివాటి అర్థాలని తరచి తరచి చూసేలా చేస్తుంది.
రేమండ్ కార్వర్ కథనం: ఒక నమూనా
కార్వర్ కథలన్నీ చాలా పరిశీలనతో చదవవలసిన అవసరం ఉన్న కథలు. ఆ కథలని పరిశీలించిన కొద్దీ అందులోని విశేషాలూ, పాత్రల గురించి మరిన్ని వివరాలూ, వ్యక్తిత్వకోణాలూ బయటపడతాయి. ఈ 'కెథీడ్రల్' కథ ప్రారంభంలో (ఇంగ్లీష్‌) మొదటిపేరాని ఉదాహరణగా చూద్దాం: 'దిస్ బ్లైండ్‌మాన్' అని కథని కథకుడిచేత మొదలుపెట్టిస్తాడు కార్వర్. అంటే, 'ఈ అంధుడు…' అని తెలుగులో అనుకోవచ్చు. ఒక అంధుడు, లేదా ఫలానా అంధుడు అని కథని మొదలుపెట్టలేదు. 'ఈ' అనడంలో ఫలానా అంధుడనే ధ్వన్యర్థం ఉన్నప్పటికీ, అంధుడికీ కథకుడికీ మధ్య ఉన్న దూరాన్ని కూడా ఆ మాట స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది. తద్వారా, ఆ అంధుడిని దూరంగా పెట్టి, చదువరిని తన దగ్గరకి తీసుకుంటాడు. దాదాపుగా చదువరి భుజం మీద చెయ్యేసి మిగతా కథ అతనికే నేరుగా చెబుతున్నట్టు అన్నమాట. దీనివల్ల పాఠకుడు కథని కథకుడి దృష్టికోణంలోనుంచే చూడటానికి ఆదినుంచే బాటలు పరిచినట్టవుతుంది. 'బ్లైండ్‌మాన్' అనే మాటని మొదటి పేరాలో మొత్తం మూడుసార్లు వాడతాడు కార్వర్. రెండోసారి దానిముందు 'ది' అని వాడతాడు. అంటే ఫలానా పైన చెప్పిన అంధుడు అని. మూడోసారి 'ఎ' వాడతాడు- ఏ అంధుడైనా సరే అనే సాధారీకరణలో. ఈ మార్పుల వల్ల నిశితంగా కథని చదివే పాఠకుడికి కథకుడి దృష్టికోణం ఇట్టే అర్థమైపోతుంది! ఒక్క మాటని ఒక్క పేరాలో మూడుసార్లు వాడినప్పుడు వాటికి క్వాలిఫయర్స్‌గా 'దిస్' నుంచి 'ఎ'కి రూపాంతరం చెందటం చాలా సహజంగానూ, తెలీకుండానూ, పాఠకుడిని ప్రభావితం చేసే దిశగానూ జరిగిపోతూ ఉంటుంది. ఇలాంటి విశేషాలు కార్వర్ కథల్లో కావలసినన్ని. అయితే, ఇవన్నీ తెలిస్తేనే కథని ఆస్వాదించగలం అన్న పరిస్థితి ఉత్పన్నం కాదు. ఇవన్నీ గమనించకపోయినా, కథ తాలూకు థీమ్ పాఠకుడిని ఏదో ఒక స్థాయిలో చేరి తీరుతుంది.
సాక్షాత్కారం (ఎపిఫనీ)
ఎపిఫనీ అంటే మామూలుగా కనిపించే వ్యక్తులుగానీ, పరిస్థితులుగానీ, వస్తువులుగానీ అకస్మాత్తుగా ఓ కొత్తవెలుగులో కనిపించడం. ఈ కథ చివర్లో అంతర్వీక్షణాన్ని అనుభూతించడం ద్వారా కథకుడికి అలాంటి సాక్షాత్కారం కలుగుతుంది. కథకుడు కళ్లు మూసుకుని ఉంటాడు. ఇప్పుడు అతని ప్రపంచం విశాలమైపోయినట్టుగా ఉంది. అతని చేతులు రాబర్ట్ చేతులతో కలిసివున్నాయి. ఒక మానవ సంబంధం నెలకొని వుంది. రెండింటినీ కలిపి చూస్తే, ఓ మానవసంబంధం తోడుగా అతను హద్దుల్లేని ఈ సువిశాల విశ్వంలోకి మొదటిసారిగా అడుగుపెట్టాడు. అతను ఇప్పటివరకూ గీస్తున్న బొమ్మ అతని కళ్లముందు సాక్షాత్కరించింది. అతను ఇప్పుడు దాన్ని దాని పరిమాణంలో సవిశేషాత్మకంగా చూడగలుగుతున్నాడు. ఈ సంఘటన అతనికి ఇరుకు ప్రపంచాన్ని విస్తృతీకరించి ఒక కొత్తలోకాన్ని పరిచయం చేయడమే కాకుండా, అతనిలో ఒక కొత్తచిగురుకి ఆరంభం అయింది. సాహిత్య భాషలో చెప్పాలంటే ఇప్పుడు అతని దృష్టికోణం మారింది. జీవితాల భాషలో చెప్పాలంటే, అతనిలో సహానుభూతి అనే విశేషం అంకురించింది. కథలో ఉపయోగించిన సాదాసీదా భాషవల్ల పాఠకుడు కూడా ఆ ఎపిఫనీని పాత్రతో పంచుకోగలుగుతాడు. నిజానికి పాఠకుడికి ఆ భాషే కొత్త ఎపిఫనీ. అంత గొప్ప భావాన్ని పొదిగిన ఆ అతిసరళమైన వాక్యాలు బహుళ అర్థాలతోనే కాకుండా ఒక వింత ప్రకాశంతో పాఠకుడికి కనిపిస్తాయి!
ఈ కథలోని ఎపిఫనీకి మరో విశిష్టత ఉంది. ఎపిఫనీని పొందుతున్న కథకుడు, ఎలాంటి ప్రయాసా పడకుండా అలాంటి జీవితసత్యాన్ని తెలుసుకునే స్థితికి చేరుకోవడం! ఇది మామూలుగా కథల్లో కనిపించే మూస పద్ధతులకి భిన్నమైన నడక.
కథ చివరి వాక్యం ("ఇందులో ఏదో ఉంది," అన్నాను.). ఆ 'ఏదో' ('something') ఏమిటో కథకుడు విశదీకరించడు. విశదీకరిస్తే, కథంతా చెప్పి కథ చివర్లో సందేశం రాసినట్టు అవుతుంది. మనసులో భావాన్ని సరీగ్గా వ్యక్తం చేయలేని అతని అశక్తతకి తార్కాణంగా ఆ వాక్యం ఉంటుంది. అదే సమయంలో ఆ 'సమ్‌థింగ్' గురించి పాఠకుడే ఆలోచించుకోవాల్సిన అవసరమూ కలగజేస్తుంది.
నిజానికి కథకుడు మరీ అంతగా భాష రానివాడేమీ కాదు. ఆ వాక్యాన్ని అంతకంటే బాగానే చెప్పగలడు. బహుశా ఆ సమయానికి అతడు గురైన భావతీవ్రత అతన్ని తాత్కాలికంగా అలా మాట్లాడేలా చేసివుండవచ్చు. సరీగ్గా ఇక్కడే ఒక అనుమానం వస్తుంది. ఆ 'సమ్‌థింగ్‌'ని కథకుడు అనుభూతించడానికి రాబర్ట్‌తో చేసిన ఆ ప్రయోగమే పూర్తి కారణమా? అప్పటివరకూ తీసుకున్న డ్రింక్స్, తాగుతున్న గంజాయి సిగరెట్ల ప్రభావం ఏదైనా ఉందా? కార్వర్ ఆ విషయం గురించి ఏమీ చెప్పడు. అదీ కార్వర్ అంటే! ఇలాంటి ప్రశార్థకమైన ముగింపుకి కార్వర్ ఎందుకు చేరుకున్నట్టు? బహుశా, మనిషిలో మార్పు రావడం నాటకీయంగా ఒక్క క్షణంలో వచ్చేది కాదు అన్న సంగతి చెప్పటానికా? ఈ మార్పు సంపూర్ణమైనదేమీ కాదు, మహా అయితే ఆ మార్పు కనీసం భార్య, రాబర్ట్‌ల విషయంలో అతని సహానుభూతికి పరిమితం కావచ్చు అన్న సూచన ఇవ్వడం కోసమా? ఇలాంటి సందేహాలు పాఠకులకి కలగడం సహజం.
కానీ, ఈ విషయంలో చాలామంది విస్మరించిన విషయాన్ని ఒక విమర్శకుడు గమనించాడు. కథనాన్ని గమనిస్తే, అది మొత్తం భూతకాలానికి చెందిన కథనం. ఒక కథకుడు, గతంలో ఎప్పుడో జరిగినదాన్ని ఇప్పుడు కథగా చెబుతున్నాడూ అంటే, దానికి ప్రాముఖ్యత ఉందని అతను నమ్ముతున్నట్టే కదా!? లేకపోతే ఈ కథ అసలు చెప్పనే చెప్పడు. ఇంకొంచెం ముందుకెళ్లి ఆలోచిస్తే, గతకాలపు కథని చెబుతున్న ఇప్పటి కథకుడు ఒక కొత్త వ్యక్తి. బహుశా అందువల్లనే ఆ పాతవ్యక్తి కథని అంత డిటాచ్డ్‌గా చెప్పగలుగుతూ ఉండవచ్చు. ఈ అభిప్రాయం ప్రకారం, కథకుడిలో వచ్చిన ఎపిఫనీ తాత్కాలికం కాదు అనే నమ్మకాన్ని కలగజేస్తుంది.
పాఠకుడే సహరచయిత!
'క్లాసిక్ టెక్స్ట్' ఒక సుపరిచితమైన ప్రపంచాన్నీ, తెలిసిన పాత్రలూ సంఘటనలూ పాఠకుడి ముందు ఉంచుతుంది. ఈ తరహా కథనంలో పాఠకుడు కథని చదువుకుంటూ పోవడమే. 'రైటర్లీ టెక్స్ట్' అలా ఉండదు. రచన ఖాళీలతో నింపబడివుండి, ఆ ఖాళీలని పూరించుకుంటూ కథ గురించి ఆలోచించమని చెబుతుంది. పాఠకుడే దానికి అర్థాన్ని సృష్టించే ప్రయత్నం చేయాల్సి ఉంటుంది. పాఠకుడు కూడా సహరచయిత అనే ఒక నిర్మాణాత్మకమైన పాత్ర ధరించాల్సి వస్తుంది. కథని 'రీడర్లీ'గా చదవాలా, 'రైటర్లీ'గా చదవాలా అనేది పాఠకుడు నిశ్చయించుకునే అవకాశం ఉన్నా, ఈ 'కెథీడ్రల్' లాంటి కథలు, 'రైటర్లీ'గా చదవాల్సిన అవసరం గురించి అక్కడక్కడా హెచ్చరికలు చేస్తున్నట్టు ఉంటాయి. స్థూలంగా ఇదంతా రీడర్-రెస్పాన్స్ సిద్ధాంతం. దీని ఆధారంగా చేసే విశ్లేషణే రీడర్-రెస్పాన్స్ విమర్శ.
పాఠకుడి క్రియాశీలకంగా కథలో పాల్గొనేలా చేసే అంశాలు కొన్ని ఈ కథలో ఉన్నాయి.
మొదటిది పరిమిత దృష్టికోణం. ఈ కథకుడికి పేరు లేదు. బహుశా మధ్యవయస్కుడు. శ్వేతజాతీయుడు. సాహిత్యత ఉట్టిపడేలా కవితాహృదయంతో కథని చెప్పగల భాషానైపుణ్యం కథకుడికి లేదు. పైగా కవిత్వం అంటే అసలు చిరాకూ కూడానూ. చాలా సాదాసీదా భాష. అంతేకాదు. చెప్తున్న విషయంలో కూడా చాలా ఖాళీలు ఉండి, వాటిని పాఠకుడే నింపుకోవాల్సి వస్తుంది. అతను ఉత్తమపురుషలో చెప్పే ఈ కథలో దృష్టికోణం పరిమితంగా ఉంటుంది. అంటే, ఇతర పాత్రల గురించి తప్ప తన గురించి తాను ఎక్కడా నేరుగా పాఠకుడికి చెప్పడు. అలా చెప్పకపోయినా, ఆయా సూచనలన్నీ నిశితంగా చదివే పాఠకుడికి పరోక్షంగా చేరుతూనే ఉంటాయి. ఉదాహరణకి, భార్య పెళ్లిచేసుకున్న మొదటి భర్త పేరు కథలో ఎక్కడా చెప్పడు. అలాగే, భార్య పట్ల ఎక్కడా ప్రేమని ప్రదర్శించడు. రాబర్ట్ ఇంటికి రావడం పట్ల అతని అసహనం వ్యక్తం అవుతూనే ఉంటుంది. వీటన్నిటినీ కలిపి చూస్తే, కథకుడిలో అంతర్లీనంగా దాగివున్న అసూయ సంగతి తెలిసిపోతూనే ఉంటుంది. అలాగే, భార్య విసిగిపోయి ఉందన్న విషయం, భార్యాభర్తల మధ్య ఉన్న సంబంధం ఏ స్థితిలో ఉందన్న విషయం నేరుగా ఎక్కడా చెప్పడు. అదీ మనం తెలుసుకోవాల్సిందే. ("ఎట్టకేలకు నా భార్య తన చూపుల్ని రాబర్ట్ మీదనుంచి నావైపుకి మళ్లించింది. కానీ, తను చూసిందేదో తనకి నచ్చలేదని నాకనిపించింది. భుజాలు ఎగరేసాను.")
రెండోది కథలోని ఐరనీ. ఐరనీ అంటే- చెపుతున్న విషయానికి భిన్నంగా దాని అర్థం ఉండటం. రాబర్ట్ అంధుడే. కానీ అతను బలమైన శరీరం, గంభీరమైన గొంతు, మంచి చదువూ, రకరకాల ప్రదేశాలు చూసిన అనుభవం, భార్యతో అన్యోన్యమైన సంబంధం ఇవన్నీ ఉన్నవాడు. అంధుడే, కానీ ప్రపంచంతో తన సంబంధాలు ఎంత ఆరోగ్యకరంగా ఉండగలవో చూసుకోగలిగినవాడు. దానికి భిన్నంగా, కథకుడు చూపున్నవాడే అయినా, తను ప్రపంచానికి దూరంగా ఉండట అనేది స్వయంగా తననీ, భార్యతో తన సంబంధాలనీ, మనుషులని తను చూసే విధానాన్నీ ఎలా నాశనం చేస్తోందో చూసుకోలేకపోతున్న గుడ్డివాడు. రాబర్ట్‌తో కలిసి కారు దిగిన భార్యని చూస్తూ కథకుడు అంటాడు: "చూద్దామని, నా డ్రింక్‌తో సహా లేచి, కిటికీ దగ్గరకెళ్లాను. కార్‌ని పార్క్ చేస్తూ ఉన్న నా భార్య నవ్వుతూ కనిపించింది. కార్లోనుంచి దిగి కారు డోర్ వేయడం చూసాను. ఆ నవ్వు చెరగకుండా అలానే ఉంది- ఆశ్చర్యం! " చూపుకి సంబంధించిన మాటలు ఈ భాగంలో మూడు ఉన్నా, అతను భార్యని ఒక భౌతికమైన రూపానికి అతీతంగా చూడలేడు. అలానే, రాబర్ట్ భార్య బ్యూలాని గురించి చెబుతూ కథకుడు అంటాడు: "అసలు ఆవిడది ఎంత దయనీయమైన జీవితం కదా అనిపించింది. తను ప్రేమించే మనిషి కళ్లల్లోని తన రూపాన్ని తాను చూసుకోలేని స్త్రీని ఊహించుకోండి. రోజులు గడుస్తున్నా ఒక్క మెచ్చుకోలుకీ నోచుకోని స్త్రీ. తన మొహం మీద ఉన్న విచారాన్నో దుఃఖాన్నో చదవలేని భర్త ఉన్న స్త్రీ." ఇవన్నీ కథకుడు వేరే జీవితాలని ఉద్దేశించి మాట్లాడుతున్నప్పటికీ, ఇవన్నీ తన జీవితానికే అన్వయించుకోవాల్సిన పరిశీలనలు. అదీ ఐరనీ!
ఆ పరిమిత దృష్టికోణాన్నీ, ఐరనీని కలుపుకుంటూ చదువుకుంటూ వస్తున్న పాఠకుడు, పాత్రకి కలిగే ఎపిఫనీలో తానూ పాలుపంచుకోగలుగుతాడు. రచయితా, కథకుడూ, పాఠకుడూ కలిసి సాగించిన ఈ సహప్రయాణంలో కొత్త అవకాశాల ప్రపంచం ఆవిష్కారమౌతుంది. ఎరుకలేమి (కథకుడు) దృష్టిలేమి (రాబర్ట్) తో కలిసి చేసే అన్వేషణలో తెలియనిదాన్నేదో తెలుసుకునే ప్రయత్నం జరుగుతుంది. కథ విడివిడి భాగాల మొత్తం కంటే కథ సంపూర్ణార్థం ఇంకా చాలా ఎక్కువ అని అవగతమవుతుంది.
గదులు, లోపలి గదులు: మనోవిశ్లేషణ
మానవుడి వ్యక్తిత్వంలో అంతర్భాగాలైన ఇడ్, ఈగో, సూపర్ ఈగోల గురించి బహుశా అందరికీ తెలుసు. పుట్టడంతోటే ఏర్పడేది ఇడ్- కోరికలు తీరడమే ప్రధానంగా భావించే ఆదిమ స్వభావం ఉండే భాగం, అణచివేయబడ్డ భావనలకీ జ్ఞాపకాలకీ నెలవు. ఇది తప్పూ, ఇది ఒప్పూ అని నైతికతలు బోధించేది సూపర్ ఈగో. ఈ రెండింటి సమన్వయ ఫలితం ఈగో. ఇడ్‌నుంచి శక్తిని పుంజుకుని విజృంభించే ఈగో, సూపర్ ఈగో నియంత్రణలకి గురై ఎప్పటికప్పుడు రేషనలైజ్ అవుతూంటుంది. ఈ ప్రాథమిక విషయాల ఆధారంగా 'కెథీడ్రల్' కథలోని కథకుడి ఈగో ఎటునుంచి ఎటు ప్రయాణం చేసిందనేది ఈ విశ్లేషణ సారాంశం. అంతేకాకుండా, కథకుడు పొందిన ఎపిఫనీని ఆ ప్రయాణం మరిన్ని వివరాలతో మన ముందు ఉంచుతుంది. చాలా విమర్శలు పరిగణనలోకి తీసుకోని కొన్ని కథాభాగాలను ఈ విమర్శ పరిశీలించడం ఇందులోని విశేషం.
మగవాడి ఈగో ఒక కంచుకోటలాంటిది అంటారు. అది కోట అనే భావన పురుషుడికి కూడా ధైర్యాన్నిస్తుంది- ఎలాంటి దాడులనైనా ఎదుర్కోవడానికి అది సిద్ధంగా, దృఢంగా ఉంటుంది కాబట్టి. ఈగో అనే ఈ కంచుకోట నిర్మాణానికి కథలో ముఖ్యంగా మూడురకాల పోలికలు (metaphors) వాడటం జరిగింది. మొదటి మెటాఫర్‌లో ఆ కోట కథకుడి లివింగ్ రూ‌మ్ కాగా, రెండోది పాన్‌ఆప్టికాన్ (Panopticon) అనే ఒక జైలు మోడల్ (జెరెమీ బెంథామ్ ప్రతిపాదించిన ఈ జైలు మోడల్‌లో జైలుగదులన్నీ వర్తులాకారంలో ఉంటే, దాని కేంద్రంలోని ఒక టవర్‌లో కాపలాదారులుంటారు. ఖైదీలు కాపలాదారుల్ని చూడలేరు. కాపలాదారులు మాత్రమే వాళ్లని చూడగలరు. ఖైదీలు ఏమీ చూడలేరు, కేవలం చూడబడతారు; కాపలాదారులు మాత్రం గమనిస్తారు, గమనించబడరు. ఆధునికకాలంలోని సీసీ టీవీల లాగా.) మూడోది కథ చివరి భాగంలో వచ్చే కెథీడ్రల్. ఈ మెటాఫర్స్ కథలో ఎలా ఉపయోగించబడ్డాయో, అవి కథ గమనానికి ఎలా సహకరించాయో చూద్దాం.
కథకుడి విరామసమయం అంతా లివింగ్ రూమ్‌లో గడిచిపోతూ ఉంటుంది. ఆ ఖాళీ సమయాల్లో టీవీ చూస్తూ, గంజాయి సిగరెట్లు తాగుతూ, రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ అక్కడే గడిపేస్తూ ఉంటాడు. ఇలా తను నిర్మించుకున్న ఏర్పాట్లూ, ఆ లివింగ్ రూమే అతని ప్రపంచం, కోట. ఎవరు లోపలివారూ, ఎవరు బయటివారూ అన్న పరిమితుల ఆధారంగా ఈ ఈగో కోటలు నిర్మించబడుతూ ఉంటాయి. ఈ కోట లక్ష్యం బయటివారి దాడులనుంచి తనని తాను సంరక్షించుకోవడం. అలా సంరక్షించుకోవడం కొంచెం ఎక్కువై, స్నేహితులు లేకుండా ఆ లివింగ్ రూమ్‌కే పరిమితమై పోయాడు కథకుదు. కథ మొదట్లోనే రాబర్ట్‌ని దూరంగా ఉంచడంతో అతను బయటివాడు అని కథకుడు నిశ్చయానికి వచ్చినట్టు మనకి తెలిసిపోతుంది. అతనిని పరాయివాడుగా భావించడం వల్ల, బయటి దాడుల పట్ల అతనికి ఉన్న అభద్రతా భావన మనకి అర్థం అవుతుంది: రాబర్ట్ కోట బయటివాడు; దాడికి అవకాశం ఉంది… అనేది ప్రాథమికంగా కథకుడి భయం.
అయితే, ఈ ఈగో కోటకి మరో బెడద కూడా ఉంది. అది, కోట లోపలనుండే జరగగల విధ్వంసం. పురుషుడిలోనే అంతర్లీనంగా ఉండే స్త్రీ స్వాభావికత (femininity) కి చెందిన లక్షణాలైన సాధుతనం, జాలి, ప్రేమ, కరుణ లాంటి వాటి వల్ల, ఈ ఈగో కోటకి విధ్వంసం జరగగల ప్రమాదం ఉంది. కథని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, బయటివారితో సంబంధాలు లేకుండా వాటికి అతీతంగా కథకుడు బతుకుతున్న ధోరణి యొక్క ప్రభావం, తన భార్యతో ఉన్న సంబంధం మీద కూడా ఉంది. ఉదాహరణకి, భార్య గతంలో ఒకసారి ఆత్మహత్యకి ప్రయత్నించిందన్న విషయాన్ని అతను ఎంత అభావంగా చెబుతాడో చూస్తే ("కానీ, చావడానికి బదులు ఆవిడ సిక్ అయింది.") వాళ్లిద్దరి మధ్య ఉన్న సంబంధం ఎంత పెళుసుగా ఉందో మనకి అర్థం అవుతుంది. ఈ అభావం వెనక కరుణ లేకపోవడం ఉంది. ఒక ప్రేమాస్పదమైన భావం లేకపోవడం ఉంది. కవితాత్మక స్పందన లేకపోవడం ఉంది. అన్నీ కలిపిచూస్తే, స్త్రీ స్వాభావికమైన ఏ లక్షణమూ లేకుండా కథకుడు ప్రవర్తిస్తున్నాడు. అంటే, తన ఈగో కోటకి రాగల అంతర్గత బెడదల నుంచి తనని తాను కాపాడుకుంటున్నాడన్నమాట!
ఈ రెండురకాల రక్షణలతో తన కోటని కాపాడుకుంటున్న కథకుడి కోటలో నిజానికి శూన్యం తప్ప మరేమీ లేదు. అతను చేస్తున్నదంతా ఆ శూన్యాన్ని సంరక్షించుకుంటూ రావడం. అదీ ఐరనీ! ఈగోకి స్వతస్సిద్ధంగా ఎలాంటి శక్తీ, లైంగికతా ఉండవు కాబట్టీ, అది వాటిని సమకూర్చుకోవడానికి సుషుప్తచేతన (unconscious) లోని ఇడ్ మీద ఆధారపడాలి. అంతర్గత దాడులనుంచి తనను తాను సంరక్షించుకుంటున్న కథకుడికి ఆ సుషుప్తచేతనతో ఎలాంటి సంబంధమూ లేక, అక్కడినుంచి సంపాదించిన ఆ కాస్త శక్తీ పీడకలల రూపంలో నిర్గమమార్గాన్ని ఎన్నుకుంటుంది. అందుకే, ఏ అపరరాత్రో ఏదో ఓ పీడకలలోనుంచి ఉలిక్కిపడి మేలుకుంటూ ఉంటాడు కథకుడు. ఈ లివింగ్ రూమ్ అనే మెటాఫర్ ద్వారా కథకుడి పరిపూర్ణ ఏకాంతవాసం, తనతో తనకి గల దూరం ప్రతిపాదించబడగా, తరువాతి మెటాఫర్ – పాన్‌ఆప్టికన్ – కథకుడి చూపు, దృష్టికోణాల మీద మరింత సమాచారాన్నిస్తాయి.
బయటివారందరూ దాడిచేయగలిగిన అవకాశం ఉన్నవారే అని ఈగో భావిస్తూ ఉంటుందని పైన చెప్పుకున్నాం. అయితే, కథకుడికి ఈ అంధుడి విషయంలో ఆ అవకాశం మరింత హెచ్చింది. ఎందుకంటే, ఈ అంధుడు గతంలో తన భార్యతో సన్నిహితంగా మెలిగినవాడు. ఈ పెరిగిన ప్రమాదస్థాయిని అతని ఈగో గుర్తించింది కనకనే, అంధుడి ప్రస్తావన వచ్చిన తక్షణమే అతని గురించి తనకేమీ తెలియదని చెప్పటం, అతని రాక గురించి తనేమీ ఎదురుచూడటం లేదని చెప్పడం, అంధులమీద కొంత విముఖతని ప్రదర్శించడం, అసలు అంధులెవరూ తనకి తెలీదని చెప్పడం జరుగుతుంది. మానసిక విశ్లేషణ భాషలో ఇది నిరాకరణ (denial). అంధత్వం గురించి కథకుడికి ఇంత భయమెందుకు? అతనికి అంధత్వంలో నచ్చని అంశం ఒకటుంది. మనం గమనించకుండా ఉంటే అవతలి వ్యక్తులు మన కంట్రోల్‌లో ఉండరూ అనేది అతని భావన. రాబర్ట్ భార్య బ్యూలా గురించి చెబుతున్నప్పుడు, ఆవిడ ఏం వేసుకున్నా చెల్లిపోతుందనీ, రాబర్ట్ దేన్నీ గమనించలేడనీ అంటాడు. ఆ భాగంలో అతను బ్యూలా మీద జాలి చూపిస్తున్నట్టు కనిపించినా, చూపు ద్వారా కంట్రోల్ చేయకపోతే మనుషులు పట్టుజారిపోతారన్న భయం ఉంది. పాన్‌ఆప్టికాన్ నమూనాలో మాదిరి దూరం నుంచి చేయగల సమగ్ర పరిశీలన తరహాలో అతనికి ఆ చూపు, దృష్టి, కంట్రోల్ కావాలి. అలాంటి దృష్టికి మంచి ఉదాహరణ అతను తన భార్య ఆత్మహత్యా ప్రయత్నం గురించి చెప్పడం. అందులో కథకుడు ఎంత దూరంలో ఉన్నాడో మనం గమనించవచ్చు. సన్నివేశంలో ఉన్న భార్య, మొదటి భర్త ఇద్దరూ బంధితులలాగా, ఖైదీలలాగా ఎక్కడో గతంలో సుదూరంగా ఉండి వాళ్లు కథకుడి కళ్లకి కనిపిస్తున్నారు. తను జైలర్! కానీ ఇదంతా ఇరుకు వ్యవహారం. ఒక పరిమిత చట్రం. ఎలాంటి చట్రం అంటే, ఖైదీలే కాకుండా జైలర్ కూడా ఒక రకంగా బంధితుడే. అన్నీ గమనించడం ద్వారా కంట్రోల్ సాధించాలనుకునే కథకుడి ఈగో ఇప్పుడు మరో రకం కోటలో ఇరుక్కున్నట్టు లెక్క.
కథ మొత్తం మూడు భాగాలుగా ఉంది కదా! మొదటిభాగంలో కథకుడి ఈగో ఎలా ఏకాంతానికి గురి అవుతున్నదీ విడమర్చగా, ఆ ఈగో తన ప్రయాణదిశని మార్చుకోవడం అక్కడినుంచి కనిపిస్తుంది. తన ఊహల్లో ఉన్న గుడ్డివాళ్లకి భిన్నంగా రాబర్ట్ ఉన్నాడని గమనించుకున్న కథకుడు రెండోభాగంలో "…మీ కంపెనీ ఉంది కదా, సంతోషంగానే ఉంది," అంటాడు. రాబర్ట్ గురించి పాజిటివ్‌గా కథకుడు స్పందించడం అదే మొట్టమొదటిసారి. అటుతర్వాత, కెథీడ్రల్ గీయడం అనే ప్రాజెక్ట్‌ని కథకుడు నిర్వికారంగా మొదలుపెట్టినా, దానినుంచి ఒక కొత్త ఉత్సాహాన్ని కొనితెచ్చుకొని "…నేను మా ఇంట్లో ఉన్నాను. నాకు ఆ విషయం తెలుసు. కానీ నేను దేనిలోపలో ఉన్నట్టుగా నాకనిపించడం లేదు," అనుకునే స్థాయికి ఎదుగుతాడు. కథకుడి ఇల్లూ, లివింగ్ రూమ్ అతని ఈగోకి ప్రతీకలుగా కథ మొదట్లో ఉన్నా, కథ చివరికి వచ్చేసరికి ఆ బందిఖానా నుంచి విముక్తి చెందిన క్షణాలని కథకుడు ప్రకటిస్తాడు. కెథీడ్రల్ గీయడం అనేది, అతని పురుషత్వానికి సంబంధించి మరో కొత్తనిర్మాణం (మునుపటి లివింగ్ రూమ్, పాన్ఆప్టికాన్‌ల కంటే భిన్నమైనది) చేయడానికి ప్రతీకగా మారింది. ఈ మార్పు జరగడానికి కొన్ని సూక్షమైన అంశాలు దోహదం చేసాయి:
కథకుడు, రాబర్ట్ కలిసి టీవీ చూస్తున్నప్పుడు స్పెయిన్‌లో జరుగుతున్న ఒక ఉత్సవం – హుడ్స్ ధరించిన మనుషులని, అస్థిపంజరాల డ్రస్సులు వేసుకున్న మనుషులు హింసించడం – వస్తూవుంటుంది. అలానే కెథీడ్రల్ బయట "…రాక్షసుల్లాంటి బొమ్మలు బయట చెక్కబడి ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు దేవతలూ, స్త్రీలూ కూడా…" ఉంటాయి. ఇవన్నీ ప్రతీకలే. వెలుతురుకీ చీకటికీ, మరోలా చెప్పాలంటే చేతనావస్థ (conscious)కీ, సుషుప్త చేతన (unconscious)కీ మధ్య సంఘర్షణలు ఇవి. కొత్త (కెథీడ్రల్) నిర్మాణంలో "రాక్షసుల్లాంటి బొమ్మలు" అనివార్యమని కథకుడికి గ్రహింపు కలుగుతుంది. చీకటిని (unconscious) గుర్తించక తప్పదని కథకుడికి సూచన అందినట్టవుతుంది. సుషుప్త చేతనని నిరాకరిస్తుంటే, అదేమో పీడకలల ద్వారా బహిర్గతమవుతున్న దశలో కథకుడికి ఈ ఎరుక చాలా అవసరం. కోటలోపలి శత్రువులతో అనవసరమైన యుద్ధాన్ని ఈ ఎరుక నివారిస్తుంది.
కథకుడు నిరాకరిస్తున్నది unconscious ఒక్కదాన్నే కాదు. చావుని నిరాకరించడం కూడా కొత్తనిర్మాణానికి ఒక అవరోధమే. అలాంటి అవరోధం రాబర్ట్ విషయంలో లేదు. అతను అంతకుముందే భార్య మరణాన్ని చూసాడు; "అస్థిపంజరాలా, నాకు వాటిగురించి తెలుసు," అని కూడా అంటాడతను. వీళ్లు చేస్తున్న కొత్తనిర్మాణంలోనికి ఈ అవగాహనని తీసుకురావడానికి రాబర్ట్‌కి ఉన్న అనుభవం సహాయపడుతుంది. ఈ కొత్త జ్ఞానం వల్ల కథకుడు భౌతికప్రపంచాన్ని కొత్తదృష్టితో చూడగలుగుతాడు.
పై రెండు అంశాల వల్ల, తన లోపలి ప్రపంచంతోనూ తన బయటి ప్రపంచంతోనూ యుద్ధాలు చేయడం కంటే, వాటితో "కనెక్ట్" కావడమే అవసరమన్న భావన కథకుడికి కలుగుతుంది.
ఈ కోటలని విస్మరించడానికి, బయటి ప్రపంచంలోని మనుషులు కేవలం దాడిచేయడానికే కూర్చుని ఉన్నారన్న భయాన్ని జయించగలగాలి. దీనికి సంబంధించిన సూచన కథలో వస్తుంది. టీవీలో కెథీడ్రల్స్ చూస్తున్నప్పుడు, మొట్టమొదటిసారిగా సహానుభూతి అనే భావనకి కథకుడు లోనవుతాడు. "కెథీడ్రల్ అంటే మీకు ఐడియా ఉందా? అంటే, ఎలా ఉంటుందీ అని? నేనడిగింది అర్థమైంది కదా? కెథీడ్రల్ అని ఎవరైనా మీతో అంటే, వాళ్లేం అంటున్నారో మీకు తెలుస్తుందా?…" అని రాబర్ట్‌ని అడిగిన కథకుడు, పక్కమనిషి గురించి ఈమాత్రం ఆలోచించడం మొదటిసారిగా చేస్తున్నాడు! ఇలా ఆలోచించడం నేర్చుకున్న కథకుడికి ఇప్పుడు బయటివాళ్లు దాడిచేసేవాళ్లుగా అనిపించడం ఆగిపోతుంది. పై ప్రశ్నకి రాబర్ట్ ఆసక్తికరమైన సమాధానం ఇస్తాడు: "…కొన్ని తరాల కుటుంబాలు వాటిమీద పనిచేస్తాయని తెలుసు […] పని ప్రారంభించి ఓ జీవితకాలాన్ని అంకితం చేసేవాళ్లు, అది పూర్తవడం చూడలేరు…". ఓ కొత్తనిర్మాణానికి మానవసంపర్కం అనేది ఎంత ముఖ్యమో రాబర్ట్ చెబుతున్నాడు కథకుడికి. ఆ నిర్మాణంలో ఉత్ప్రేరకంగా, ఉత్తేజకరంగా రాబర్ట్ ఉండాలని కథకుడు కోరుకున్నాడంటే, "…సపోర్ట్ అవసరమవుతుంటుంది. అంటే […] నిటారుగా ఉండటం కోసం అన్నమాట. ఈ సపోర్ట్‌లని బట్రెస్‌లంటారు." మనుషులకిగానీ, కెథీడ్రల్స్‌కి గానీ ఈ సపోర్ట్స్ అవసరం ఏమిటి? ఎందుకంటే, "అవి చాలా పైదాకా ఉంటాయి. పైకి. చాలా పైకి. ఆకాశం వైపుకి. […] ఆ పాతరోజుల్లో ఆ నిర్మాణాలు చేస్తున్నవాళ్లు దేవుడికి దగ్గరగా ఉండాలనుకునేవాళ్లు. ఆ పాతరోజుల్లో దేవుడు అందరి జీవితాల్లో ఒక ముఖ్యమైన భాగం…" ఒక ప్రత్యామ్నాయ పురుషత్వాన్ని నిర్మించడానికి మతం/ఆధ్యాత్మికత కోణాలున్న ఈ కెథీడ్రల్ అనే ప్రతీక, వాటి అవసరాలని పరోక్షంగా సూచిస్తుంది. అయితే అవి ఉండితీరాలన్న నియమం ఏమీ లేదు. రాబర్ట్ విషయమే తీసుకుంటే, అతను చర్చ్ పెళ్లి చేసుకున్నాడంటే దానికి కారణం అతని స్వంత విశ్వాసాలు కావు. "బ్యూలాకి పెళ్లి అలా చేసుకోవాలని కోరిక."
కథకుడు తన అంతర్లోకంతో సత్సంబంధాలు కలిగివుండటానికి తనలోని స్త్రీసహజమైన మృదుస్వభావాన్ని (femininity) ని నిరాకరించకుండా ఉండటం కూడా అవసరమే! ఈ కోణం కూడా ఇంతకుముందు ప్రస్తావించబడింది. కథకుడు ఈ కోణంలో ప్రగతిని సాధిస్తున్నాడని చెప్పే ఒక ముఖ్యమైన ప్రస్తావన కథని జాగ్రత్తగా గమనిస్తే తప్ప కనిపించదు. అతనిలో నిద్రాణంగా ఉన్న ఈ శక్తిని, ఆ సన్నివేశంలో నిద్రపోతున్న భార్య పాత్ర ద్వారా కార్వర్ చూపించడం ఒక ప్రతిభావంతమైన విశేషం! అంతేకాదు, బొమ్మ గీయడానికి కథకుడికి ఒక పెన్ అవసరమవుతుంది. తనదగ్గర అది లేదు. చివరికి భార్య పెన్‌ని వెతికిపట్టుకోవాల్సి వస్తుంది. ఆ పెన్ కూడా ఎక్కడ దొరుకుతుంది? "ఆమె టేబుల్ మీద ఒక చిన్నబుట్టలో…" చాలా ప్రతిభావంతమైన ఇమేజ్ ఇది. భార్య నిద్రపోతోంది కాబట్టి ఇప్పుడు కథకుడు femininity ని అందుకోవడానికి తన స్వంత ప్రయత్నం మీదే ఆధారపడాలి. పెన్‌ని వెతికిపట్టుకోవడం అతను ఆ మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నాడూ అని చెప్పే సూచన.
కథ చివరిభాగంలో కళ్లుమూసుకుని బొమ్మ గీసిన కథకుడు, "దేనిలోపలో" ఉండిపోయిన పూర్వస్థితి నుంచి చాలా దూరం జరిగాడు. మూసుకున్న కళ్లని "కాసేపు అలానే ఉండనిద్దామని" అనుకున్నాడు. ఇంతకుముందు అతనికి ఉన్న కోట సిద్ధాంతాన్నీ, పాన్‌‌ఆప్టికల్ దృష్టినీ ఇప్పుడు తిరస్కరిస్తున్నాడని స్పష్టం అవుతూవుంది. కెథీడ్రల్ అనే ప్రతీక (metaphor), సాంప్రదాయిక ఇరుకు సంబంధాల చట్రాలకి అతీతంగా కథకుడిని తీసుకువెళ్లగల అవకాశాన్ని కథలో కార్వర్ చూపించాడు.
కథలో ఇదీ సందేశం అని చెప్పకపోయినా, పై విషయాలనన్నింటినీ క్రోడీకరిస్తే ఆ సందేశం తయారవుతుంది. మనిషి తన అంతశ్చేతనకి దగ్గర కాగలిగినప్పుడూ, వాస్తవిక విషయాలని (ఉదాహరణకి మరణం) విస్మరించకుండా ఉండగలిగినప్పుడూ, సాటిమనుషులతో సహానుభూతి చెందగలిగినప్పుడూ, ఆధ్యాత్మికతని ఏదో ఒక స్థాయిలో అంగీకరించగలిగినప్పుడూ, తనలో అంతర్లీనంగా ఉండే మృదుస్వభావాన్ని మర్చిపోనప్పుడూ, మగవాడి పురుషత్వం ఇరుకుచట్రాలకీ, నియంత్రణ ధోరణులకీ భిన్నంగా ప్రకాశించగలుగుతుంది.
కార్వర్ అంతిమంగా చెప్పదలచుకున్నది ఒకటున్నది. ఒక నిర్మాణం అనేది అనివార్యమైనప్పుడు, దానిని భిన్నంగా అందంగా నిర్మించుకోగల అవకాశం అనేది ఒకటుందని గుర్తించగలగాలి. పురుషత్వపు ఇరుకు నిర్మాణాలతో ఇబ్బంది పడుతున్న మగవాళ్లకి ఈ కథ ఒక ప్రోత్సాహకరమైన సూచన.
"This Beats Tapes, Doesn't It?": మీడియాలిటీ, స్త్రీవాద విమర్శ
ఇది కథని చీల్చి చెండాడే విమర్శ అయినప్పటికీ, ఇందులో ఉన్న తార్కికత కారణంగా ఇది పరిశీలించి తీరవలసిన విమర్శ. ఇందులో కొన్ని ప్రతిపాదనలు విడ్డూరంగా అనిపించినప్పటికీ, అవన్నీ నేలవిడిచి చేసిన సాము కాకుండా కథలోని టెక్స్ట్ ఆధారంగా చేసినవే. మన చూపు మరింత నిశితమవడం కోసం మన అభిప్రాయానికి విరుద్ధంగా ఉన్న విమర్శలు కూడా చదవడం అవసరమే!
ఒక సందేశం పంపుతున్నవారికీ, దాన్ని స్వీకరిస్తున్నవారికీ మధ్య ఒక మీడియం ఉంటుంది. సందేశం పంపటం అనే ప్రక్రియ పూర్తిచేయడం మీడియాలిటీ. దీన్ని ఇంకొంచెం విస్తరీకరిస్తే, కమ్యూనికేషన్ సాధనాలే కాకుండా వస్తువులని స్థానచలనం చేయించగల ప్రయాణసాధనాలు కూడా ఈ కోవలోకే వస్తాయి. ఇలాంటి కమ్యూనికేషన్ సాధనాల ప్రసక్తి కూడా రచనల్లో ఉంటుంది కాబట్టి, వీటి ఆధారంగా రచనలని పరిశీలించడం ఈ తరహా విమర్శల ఉద్దేశం. ఉదాహరణకి ఈ కథలోనే, ఒక్క మొదటి పేరాలోనే మీడియమ్‌కి సంబంధించిన 19 ఉదహరణలున్నాయి: Blind man (ఇంద్రియం: చూపు); was on his way (ప్రయాణం: ఒకచోట నుంచి మరో చోటికి); Called (సాంకేతికం: ఫోన్); By train (ప్రయాణం: ఒకచోట నుంచి మరో చోటికి); Trip (ప్రయాణం: ఒకచోట నుంచి మరో చోటికి); Seen him (ఇంద్రియం: చూపు); Blind man (ఇంద్రియం: చూపు); Kept in touch (సాంకేతికం: బహుశా, ఫోన్); Tapes (సాంకేతికం: ధ్వని ముద్రణ); Mailed them back and forth (సాంకేతికం: బట్వాడా); Blind (ఇంద్రియం: చూపు); My idea of blindness (ఇంద్రియం: చూపు); Movies (వినోదం:దృశ్య/శ్రవణ); In the movies (వినోదం:దృశ్య/శ్రవణ); Blind (ఇంద్రియం: చూపు); Led by seeing-eye dogs (ఇంద్రియం: చూపు); Blind (ఇంద్రియం: చూపు); Looked forward to ("చూపు"కి సంబంధించిన శ్లేష). ఇవన్నీ మీడియాలిటీకి సంబంధించిన సూచికలు.
ఇలాంటి మీడియాలిటీ పట్ల ఒక భయం నెలకొని ఉంటే, అది మీడియాఫోబియా అవుతుంది. ఈ అంశాలనూ, ఫెమినిజం అంశాలనూ తీసుకుని చేసే ఈ విమర్శ- 'కెథీడ్రల్' కథని అందరికీ అర్థం అయిన, చాలామంది విమర్శకులు మెచ్చుకున్న పద్ధతిలో కాకుండా ఒక ప్రత్యేకమైన విమర్శనాత్మక కోణంలో చూపిస్తుంది. అన్నిరకాల భావజాలాలకీ చెందిన విమర్శలని పరిశీలించడం వలన కొత్తవిషయాలు తెలుస్తాయి కాబట్టి, ఆ విమర్శ సంగ్రహాన్ని ఇక్కడ ఇస్తున్నాను.
టీవీ ముందు కూచుని కెథీడ్రల్స్ చూస్తున్న ఇద్దరికీ వాటిగురించి ఏమీ తెలియదు. వాటి సామాజిక, మత, సౌందర్య విశేషాల గురించి ఇద్దరికీ తెలియదు. మీకు మతపరమైన విశ్వాసాలు ఉన్నాయా అని అడిగిన రాబర్ట్‌తో కథకుడు, "నాకు దాంట్లో నమ్మకం లేదనుకుంటాను," అంటాడు. పరస్పర అవగాహన నెలకొనగల అవకాశం ఉన్న సంభాషణని ప్రారంభంలోనే కథకుడు తోసిపుచ్చుతాడు. దేన్నీ నమ్మనంటాడు. దీని గురించి వివరంగా తరువాత చర్చిద్దాం.
కథకుడికి ఉన్న అరకొర జ్ఞానంతో, ఇద్దరూ కలిసి కెథీడ్రల్ బొమ్మ గీయడానికి కూచుంటారు. కథకుడి చేతిమీద రాబర్ట్ చేయి వేస్తాడు. ఆ తర్వాత కథకుడు కూడా కళ్లు మూసుకుని గీస్తాడు. ఇలా చేస్తే చివరికి తయారయ్యేది కేవలం ప్లేటో చెప్పినట్టు నకలుకి నకలుకి నకలు! ఎందుకంటే, టీవీలో కెథీడ్రల్ గురించిన చిత్రం రాబర్ట్‌కి డైరెక్ట్‌గా చేరడం లేదు. మధ్యలో చాలా వడపోతలు – మీడియేషన్స్ – ఉన్నాయి. అంటే ఈ ప్రహసనం అంతా ఓవర్-మీడియేటెడ్ అన్నమాట.
ఫెమినిస్ట్ అధ్యయనాల్లో ముఖ్యమైన అభ్యంతరం స్త్రీని ఒక వస్తువుగా చూడటం. ఈ కథలో కథకుడి భార్యకి ఒక వ్యక్తిత్వం ఉంది. ఒక గతం ఉంది. సున్నితమైన అంశాల పట్ల మక్కువ ఉంది. నిజానికి రాబర్ట్ కథకుడిని కలుసుకోవడానికి ఆమే కారణం. డిన్నర్ వరకూ కూడా రాబర్ట్‌తో ఎక్కువగా మాట్లాడుతూ ఉంది కూడా ఆమే. అలాంటి వ్యక్తిని కథలోని ముఖ్యమైన మూడో భాగంలో రచయిత పక్కన పెట్టేస్తాడు. డిన్నర్ తర్వాత ఆమెకి కళ్లు తెరిచి ఉంచుకోవడం (చూపుకి సంబంధించిన మరో సూచిక) కూడా కష్టం అవుతుంది. అంతేకాదు; ఇద్దరు మగవాళ్లూ కలిసి ఆమె గురించి (సూచనప్రాయంగా) శృంగారపరమైన సంభాషణ చేసిన ధ్వని కూడా కథలో ఉంది. బొమ్మ గీసే ముందు రాబర్ట్ పేపర్ బాగ్‌ని తడిమి చూసి, "All right, let's do her," అంటాడు కథకుడితో. ఆ అన్నది కెథీడ్రల్ గురించే కావచ్చు కానీ, ఆమెనీ కెథీడ్రల్‌ని కలిపి అన్నట్టుగా అనిపిస్తుందన్నది తోసిపుచ్చలేం. ఆ తర్వాత కథనంలో వచ్చే కొన్ని వాక్యాలూ మాటలూ పై ఊహని బలపరుస్తున్నట్టుగా ఉంటాయి. "My wife opened up her eyes her eyes and gazed at us. She sat up on the sofa, her robe hanging open"; "Press hard […] you didn't think you could. But you can, can't you? We're going to really have us something here in a minute…". నిద్రలేచి, ఏం జరుగుతోంది అని ఆమె రెండుసార్లు అడిగిన ప్రశ్నకి మొదటిసారి రాబర్ట్ జవాబిస్తాడు. రెండోసారి ఇద్దరూ పట్టించుకోరు! కథ మొదటి భాగంలో అనేక రకాల మీడియాలిటీలకి (కవిత్వం, టేప్స్, రాబర్ట్‌కి సహాయకురాలు) కారణభూతమైన ఆమె, కథ ఈ భాగంలో తనే ఒక మీడియం అయిపోయింది.
ఒక సినికల్ మగవాడు పొందిన అద్భుతమైన ఎపిఫనీ అంటూ విమర్శకులు ఈ కథ గురించి ఎంత చెప్పినా, పై విషయాలన్నీ క్రోడీకరిస్తే, చాలా క్రూడ్‌గా సారాంశం ఇదీ: ఎవరూ తమని గమనించనప్పుడూ (ముఖ్యంగా ఆడవాళ్లు), మాట్లాడుకుంటున్న విషయం మీద ఇద్దరికీ అస్సలు అవగాహన లేనప్పుడూ మాత్రమే ఇద్దరు మగవాళ్ల మధ్య నిజమైన కమ్యూనికేషన్ జరుగుతుంది!
కథలో చాలా భాగం వరకూ ఈ మీడియాలిటీలు ప్రముఖ పాత్ర వహించినా, కథలోని ముఖ్యమైన చివరి భాగంలో వాటి పాత్ర మాయమైపోతుంది. కథలోని ఆ మార్పు చూస్తే, దూరంగా ఉన్న వ్యక్తులు మీడియమ్స్‌ని ఉపయోగించినంతగా దగ్గరగా ఉన్న వ్యక్తులు ఉపయోగించరని అర్థం అవుతుంది. దూరం ఉన్నప్పుడే మీడియేషన్ జరుగుతుంది. టీవీలో వస్తున్న ప్రోగ్రామ్ ఇద్దరూ మొదలుపెట్టిన ప్రాజెక్ట్‌కి కారణమైనప్పటికీ, వారిద్దరి మధ్యా అన్యోన్యత నెలకొనడానికి (దూరాలకి అవసరమైన మీడియేషన్ పరికరాలు ఇప్పుడు అక్కర్లేదు కాబట్టి), చాలా చిన్న చిన్న వస్తువులు – ఓ పెన్ను, పేపర్, రెండు చేతులు – కారణాలయ్యాయి. కళ్లు తెరచి గీసిందేమిటో చెప్పమని రాబర్ట్ అడుగుతున్నప్పటికీ దాన్ని పట్టించుకోకుండా, కళ్లు మూసుకుని ఉన్న కథకుడు అదే స్థితిలో కొనసాగుతూ, కమ్యూనికేషన్ కొనసాగించగలిగిన విధానాలని తోసిపుచ్చి, దాదాపుగా అర్థంకాని తనదైన ఒక కొత్త అస్తిత్వంలోకి ఒదిగిపోతున్నాడు. ప్లేటో చెప్పిన 'అసలుకి నకలు'ని కథకుడు ఇక్కడ నిరాకరిస్తున్నాడు.
పైన మొదటి పాయింట్‌లో చెప్పినట్టు, కథకుడు మొదట్లో దేనిపట్లా విశ్వాసం ఉన్నవాడు కాదు ("నాకు దాంట్లో నమ్మకం లేదనుకుంటాను. ఆమాటకొస్తే అసలు దేనిలోనైనా."). కథ ముగింపు వాక్యం గమనించండి ("ఇందులో ఏదో ఉంది," అన్నాను.). ఏదీ నమ్మనివాడు, ఏదో ఉందని అనుకోవడంతో కథ ముగుస్తుంది. కథకుడు ఒక భౌతికాతీత ప్రదేశానికి చేరుకున్నాడు, బాగానే ఉంది. కానీ, ఈ ఇద్దరూ టీవీలో ఏ యానిమల్ ప్లానెట్ చానెలో చూస్తూ ఏ సింహం బొమ్మో గీయడానికి ప్రయత్నిస్తే అదేరకమైన అలౌకిక స్థితి కలిగేదా? ఇలా కలగడంలో కెథీడ్రల్ పాత్ర లేదా? ఉంటే, ఎలా? ఎందుకు? సమాధానం ఊహించడం కష్టం కాదు.
సరే, కథకుడికి తన ఇల్లే పరిధుల్లేని ఒక కెథీడ్రల్ అయిపోయింది. తను ఇప్పుడు ఎక్కడా ఏ చట్రంలోనూ బంధింపబడిలేనన్న ఒక ముక్తిభావన కలిగింది. కానీ ఇలాంటి భావనకి పరిమాణాలు ఉండకుండా పోవు. దాని మూల్యం దానికి ఉంటుంది. ఆ భావనే నిజమైతే, అతను భార్యతోటీ, రాబర్ట్‌తోటీ, చివరకు తనతో తనతోటీ కూడా బంధాలన్నీ తెంచుకున్నట్టు లెక్క. ఎపిఫనీ ముందువరకూ మీడియేషన్ అవసరమైన ప్రక్రియల ద్వారా నడిచిన కథకుడు, ఎపిఫనీ తర్వాత మీడియేషన్ అవసరం లేని స్థితికి చేరుకున్నాడు. ఇదీ అసలైన మీడియాఫోబియా అంటే. కానీ, ఆ ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి అతనికి నచ్చినట్టుగానే ఉంది. శిల్పపరంగా చాలా మీడియాలిటీలని ఉపయోగించుకుని సాగినట్టు కనిపించి అంతిమంగా – థీమ్ పరంగా – సంఘసంపర్కం అవసరం లేదన్నట్టు చెప్తున్న ఈ కథ మరి విమర్శకుల దృష్టిలో ఆశావహమైన ముగింపు ఎలా అయింది అన్నది అసలైన ప్రశ్న.
ముందే చెప్పినట్టు, కథని ఇది అవతలివైపునుంచి చూసిన విమర్శ. ఈ విమర్శని విశ్లేషిస్తూ చర్చించగలిగిన అవకాశం చాలా ఉంది.
1922లో వచ్చిన డి.హెచ్. లారెన్స్ కథాసంకలనం 'ఇంగ్లండ్, మై ఇంగ్లండ్' లో 'ది బ్లైండ్ మాన్' అనే ఓ కథ ఉంటుంది. యుద్ధంలో గాయపడి కళ్లు పోగొట్టుకొని ఇంటికొచ్చిన భర్తా, అతని భార్యా ఉన్న కుటుంబంలోకి భార్య దూరపుబంధువు వస్తాడు. ఈ బంధువంటే మొదటినుంచీ ఆ భర్తకి పడదు. వీళ్ల సమావేశంలో భర్త ఆ విముఖతనుంచి ఎలా బయటపడ్డాడు అనేది కథ సారాంశం. అందులో కూడా ఆ భర్త, దూరపుబంధువు చేతులని తీసుకొని తన ముఖాన్ని స్పర్శించమనడం ఉంటుంది. ఆ కథలోనూ మూడు పాత్రలు, అందులో భర్త అంధుడు; ఈ కథలోనూ మూడు పాత్రలు, ఇందులో అతిథి అంధుడు. రెండు కథలూ వీక్షణం, అంతర్వీక్షణం మధ్య ఉన్న తేడా గురించే. కార్వర్ ఆ కథని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని ఈ కథని అల్లాడేమో అని అనిపించక మానదు.
దీనిగురించి కార్వరే వివరణ ఇచ్చారు. 1981లో తను ఈ కథ రాసేనాటికి డి.హెచ్. లారెన్స్ రాసిన కథలు వివిధ కథాసంకలనాల్లో ఓ మూడు నాలుగు చదివి ఉంటాననీ, ఈ కథ మాత్రం చదవలేదనీ చెప్పారు. 'కెథీడ్రల్' రాసాక, 'ది బ్లైండ్ మాన్' కథని చదవడం తటస్థించిందట. తనకు ఆ కథ నచ్చిందని కూడా చెప్పారు. నచ్చడం వల్ల, 1982లో సిరక్యూస్ యూనివర్సిటీలోని తన విద్యార్థులు ఆ కథ చదివేలా చేసానని చెప్పారు. (అదే కార్వర్ ఏదో సందర్భంలో తన విద్యార్థితో మాట్లాడుతూ- ఉత్తమ రచయితల్లో లారెన్స్ ఒకరనీ, అలానే చెత్త రచయితల్లో కూడా లారెన్స్ ఒకరనీ, ఈ రెండు పాత్రలూ కొన్నిసార్లు ఒకే కథలో ఆయన ప్రదర్శించగలడనీ అన్నారు!)
కొసమెరుపేమిటంటే, 'అయినా, ఆ కథకీ నా కథకీ పెద్దగా పోలికలు లేవే!?' అన్నారు కార్వర్! కథని కథలా కాకుండా, దాని సూక్ష్మభాగాల సమాహారంగా చూడగలిగినవారికి అలా అనిపించడంలో నిజానికి అసమంజసత ఏమీ లేదేమో!
ఈ వ్యాసం రాయడంలో ఉపకరించిన విమర్శకులు
Arthur M. Saltzman • Chris J. Bullock • Diane Andrews Henningfeld • Jørgen Bruhn • Keith Cushman • Larry McCaffery, Sinda Gregory • Michael Gorra • Michael J. Bugeja • Patricia Schnapp • Peter Middleton • Polly Rose Peterson • Raymond Carver • Robert C. Clark • Steve Mirarchi
నిజానికీ ప్రేమ లేకుండా విప్లవం లేదు.
స్మిత మేడం
Sunkar.gopal says:
అద్భుతమైన విశ్లేషణ
థాంక్స్, గోపాల్ గారూ!
వామ్మో! 😳
కథ సరళంగానే ఉంటుంది. అలా సరళంగా కనిపించే కథ క్లిష్టంగా ఉండటమే ఈ కథలోని విశిష్టత!
ఇందులో చాలా ఉంది
కార్వర్ లాగా చెప్పారుగా! 🙂
మళ్లీ ఒకసారి ఈకథ చదవాలి . అనిపించింది.అద్భుతమైన విశ్లేషణ.అభినందనలు రమణమూర్తి గారు.
Wonderful analysis Rmanaji
ధన్యవాదాలు, చిత్తలూరి సత్యనారాయణ గారూ!
థాంక్స్, సత్యవతి గారూ! చదివిన కార్వర్ కథనే మళ్లీ చదివినా, పాత్రల తాలూకు కొత్త ఛాయలేవో సరికొత్తగా పరిచయం అవుతున్న భావన కలుగుతుంది!
చాలా వివారాంతమయిన విశేషణ . బాగా చేశారు
ధన్యవాదాలు సుబ్రహ్మణ్యం గారూ! ఈ కథని గురించి రాయగల అంశాలు ఇంకా చాలా ఉన్నా, చదువరి సహనాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని చాలా నిగ్రహించుకోవాల్సి వచ్చింది… 🙂
కథా రచయితలకు, విమర్శకులకు, పాఠకులకు మీరొక విశ్వవిద్యాలయం వంటివారు, సర్.
ధన్యవాదాలు మురళీధరరావు గారూ! అభిమానం కొద్దీ మీరలా అన్నా, ఇవి ఇంకా తొలి అడుగులు మాత్రమే మాస్టారూ…
ఏంది రమణమూర్తి సామీ?!
మరీ సత్తెకాలపోడిలా ఉన్నావే. ఇట్టాంటి కాయితాలు తీసుకెళ్లి ఏ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ కైనా ఇస్తే ఓ డాక్టరేట్ డిగ్రీ ఇస్తాడు తెలుసా. ఆ డాకటేర్ అనే పదం పేరుకు ముందట, PhD అనే పదం పేరుకు సివరా తగిలించుకుంటే నలుగురిలో ఎంత గనంగా ఉంటాది. డాకటేర్ డిగ్రీ పటం కట్టించి ఇంట్లో హాల్లో పెట్టుకుంటే వచ్చే పోయే అతిధుల ముందు నీ విలవ మరిత పెరగదా అంట.
అద్సరే గానీ, యీ కార్వర్ ఫోబియా నుండి ఎట్టాగొట్టా బయటపడతా… ఏడేడి గ్రీన్ టీ తాగుతూ, అంతా భ్రాంతి యేనా… జీవితాన వెలుగింతేనా? పాట వింటూ. గానీ యీ ఎ.వి. రమణమూర్తి సామి ఫోబియా నుండి బయటపడె ఉపాయం, సిట్కా వైద్దిగం గురించి మాత్రం నువ్వే సెప్పాల సామి.
నీ మాట ప్రకారవే ముందుగా రేమండ్ కార్వర్ బాబు 'కెథీడ్రల్' కథని ఇంగ్లీసులో సదివి ఆమిటికి నీ థీరీ వ్యాసం సదివినా.
ఏ త్రిపుర తండ్రి వల్ల "ఎపిఫనీ" అనే పదం గురించి విన్నానో ( గుడ్డోడిలా విన్నానే గాని, నా అంతర్ముఖ గ్యాననేత్రం తెరుచుకోలా ) ఆ తండ్రి స్మృతులకు వినమ్రపూర్వకంగా నమస్కరిస్తూ….
1) ఎపిఫనీ ( సాక్షాత్కారం ) An epiphany is an experience of a sudden and striking realization. Generally the term is used to describe scientific breakthrough, religious or philosophical discoveries, but it can apply in any situation. When Jesus was born in Bethlehem of Judea, in the days of King Herod, magi ( the wise men three wisemen Caspar, Melchior, and Balthasar ) from the east brought gifts to the infant Jesus (Matt. 2:1) had experienced the epiphany.
2) 11 సంవత్సరా ల చిన్న వయస్సులో తెలుగు గాయనీమణి… కె. రాణి గారు నాగేస్పరరావు దేవదాసు సినిమా ( 1953 ) కోసం పాడిన పాట వింటూ ( మళ్లీ ఎంటీవోడి లవకుశ సినిమా కు కూడా – రామన్న రాముడు, అశ్వమేథయాగానికి జయము – లాంటి బెమ్మాండమైన పాటలు పాడిందీ యమ్మ )
సాహిత్యాన్ని అభిమానించడం, ఆస్వాదించడం అనే ఆత్మానందాన్ని కొలిచే డిగ్రీలూ, కాగితాలూ లేవనే అనుకుంటాను రామయ్య గారూ! మన పని చదువుకుంటూ పోవడం; కనిపించిన కాస్త మంచినీ నలుగురితో పంచుకోవడం.
కల్యాణి says:
చాలా బాగుంది రమణమూర్తి గారూ, విందు భోజనంలాగా షడ్రసోపేతంగా ఉంది – విమర్శ.
ఆ ఫెమినిస్ట్ వ్యూ పోయింట్, మీడియం గురించిన చర్చా చాలా కొత్తగా ఉన్నాయండీ, ఈ తరహా విమర్శ మరెక్కడన్నా చదివేరా? దానికి సంబందించిన మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోవాలని ఉంది.
థాంక్స్, కల్యాణి గారూ!
మీడియాలిటీ/మీడియాఫోబియా గురించి ఇలాంటి చర్చ నాకు కూడా కొత్తే! ఈ విమర్శా విధానం ఏఏ రచనల మీదకి ప్రసరించిందో నేను కూడా ఇంకా తెలుసుకోవాలి. Jan Christoph Meister సంకలనం చేసిన Narratology Beyond Literary Criticism: Mediality and Disciplinarity లో ఈ టాపిక్ మీద కొంత చర్చ ఉంది.
And yes! Jorgen Bruhn, author of the above mediality criticism also wrote criticisms on few other works: Spring in Fialta (Nabokov), Bullet in the Brain (Tobias Wolff), A Visit from the Goon Squad (Jennifer Egan). His book, 'The Intermediality of Narrative Literature (2016)', contains all these articles.
తెలుగు సాహిత్యంలో వ్యక్తి
గొపాల్ కృష్ణ విద్మహే on జెంటిల్‌మెన్ లవ్కథ సిన్లీ సూపర్బ్ ... " అతను ప్రియాంక ఫోన్ నంబర్...
రాజేంద్ర బాబు అర్విణి on హమ్ సబ్ యాద్ రఖేంగే.."ప్రభుత్వం ప్రజల మీద యుద్దం ప్రకటిస్తే" వలస కూలీలు "పెకిలించిన చెట్ల"...
"indulo edho undi" – saaranga
2019 sanchikalukathaantaramgamuncha: 1 navambar 2019
"indulo edho undi"
carver kathalannee chala pariseelanatho chadavavalasina avasaram unna kathalu. aa kathalani pariseelinchina koddi visaeshaaluu, paatrala vyaktitvakonaaluu bayatapadataayi
rachayita: ramend carver (Raymond Carver)
(american; 25.05.1938 – 02.08.1988)
litehab ane saahitya patrika rendella kritam oka chinna parisodhana chesindi. e kathalu ekkuvagaa kathaasankalanaalloki cherayi, e rachayita ekkuvagaa kathaasankalanaalloki cheraadu anedi aa parisodhana. aa sarvelo ekkuvagaa kathaasankalanaalloki cherina rachayitallo ramend carver pradhamasthaanamlo unnaadu. aayana kathallo atyadhikamgaa kathaasankalanaallo chotu sampaadinchina katha ee 'ketheedral'.
kathani ee linkselo chadavavachhu.
ingleesh moolakatha : cathedral
telugu anuvaadam: 02 Cathedral (Raymond Carver)
ramend carver
pedarikamlo putti, paddenimidellake pellichesukuni, iravai ellaki iddaru pillala tandrai, chinnachinna udyogaalu chesukuntu illu gadavadame gaganamaipoyina paristhitulalo, asalu ramend carver rayadame goppa. tarvaata elago californialo bi.e chesi, aa tarvaata university af ayovalo raiters varkyshaapmeki haajarainanni rojuluu aardhikamgaa chitikipoyina paristhithe. aa tarvaata taaguduki longipoyi adhe vruttigaa tana mupphaila vayasunanta daanilone gadipesadu. tana vayassu nalabhai sameepistunna tarunamlo taagudu manesina, chivariki yabhai ella vayasulone lang kaansaretho maraninchaadu. american kathaaprapanchamlo tanakantu oka pramukha sthaanaanni sampaadinchukunna carver jeevita visaeshaalu vikipeedialo chudavachhu.
american chehovigaa paeru sampaadinchina carver, debhaiyyava dasakamlo american katha punarujjeevanaaniki dohadam chesinavadu. itani kathalu minimalism (maatallo podupu) schoolliki sambandhinchinavigaa untaayani andaruu antaarugaanii carver daanni oppukodu. idhi carver oppukoni vishayam kabatti intakuminchi daanini vipuleekarinchadam ledu. paatika maatalu vade chota padihene vaadamani toliguruvu jan gardener salaha ivvagaa, padihenu vade chota kevalam ayide vaadaalani maliguruvu gardon leash aadesinchaadu! rendu kathaasamputaala (Will You Please Be Quiet, Please? [1976], What We Talk About When We Talk About Love [1981]) tarvaata (gardon leash appativarakuu chesina teevramaina editingle dasha tarvaata) aarunelala vyavadhi teesukuni ramend carver raasina ee katha, munupati kaarvarni kottagaa choopistundi. appativarakuu tanu raasina kathalaki bhinnamgaa ee kathani ennukunna paddhatii, vipuleekaristuu daanini nirvahinchina paddhatii untundani carver swayamgaa oka interviewlo cheppukunnaru (deenimeeda oka vimarsakudi chamatkaram: "pustakaala titils chinnavavutunna koddi, kathalu kramangaa konchem peddavavutunnaayi!"). carver kathala meeniature swaroopam kotta prapanchaalaloki vistaristondanii, viphalamaina paatrala jeevitaalaloonunchi kuudaa oka aasha chiguristondanii prasamsalu labhinchayi. konni pratikuula vimarsalu kuudaa carver gurinchi lekapoledu. carver kathalu chadavalante bhashashastram puurtigaa telisundaali any, paatralani daati drama anedi inko talamlo ekkado jarugutuntundii any.. ilaa annamata. avi ardhasatyaale cony, aa sagam satyame carver kathala puurti balam ani nenu anukuntaanu.
carver oka paatrani artham chesukuni, daanni kathalo pradarsinche paddhati chala sahajamgaanuu, chala vegavantamgaanuu untundi. sambhashana chaaturyam unde paatralu kaavu. avi lonavutunna gharshanalu aa gontulani nokkesinattugaa untundi. aalochanalanii, alajadulanee, aandolanalanee, korikalanee vaatilooni chikkumullanii vippicheppukoleni paristhitulu manushula pravartanalani ela niyantristaayo, vaatannintinii pratiphalistuu carver paatralu untaayi. carver alantivalla nissabdaala gurinche raastaadu. e horoo lekunda tatasthamgaa kanipistuu unde uparitalaala kinda unna bhavodvegala himsa gurinchi parokshamgaa chebutuuvuntaadu.
kathaaswaroopam gurinchi maatlaadutuu vi.es. prichet- "u something glimpsed from the corner of the eye, in passing" (kadilivellipotunnapa, kanukosallonchi kanabadina kshanam) antaaru. kaarvarniki chala ishtamaina vaakyam idhi. andukenemo, alanti kshanaalani odisipattukuni, vaatini evaruu chudani drushtinunchi pariseelinchi, andulooni details prakaasavantamgaa kanipinchela bhashani addi, vaatini kathalugaa nilabettaaru. carver chetilo maamuulu vastuvu saitam paathakudilo bhaavaavesaanni nimpagala saktini santarinchukuntundi. prati padamuu, prati vaakyamuu vativati ardhaalani tarachi tarachi chusela chestundi.
ramend carver kathanam: oka namuunaa
carver kathalannee chala pariseelanatho chadavavalasina avasaram unna kathalu. aa kathalani pariseelinchina koddi andulooni visaeshaaluu, paatrala gurinchi marinni vivaraaluu, vyaktitvakonaaluu bayatapadataayi. ee 'ketheedral' katha praarambhamlo (inglishe) modatiperaani udaaharanagaa chuddam: 'dis blindeman' ani kathani kathakudicheta modalupettistaadu carver. ante, 'ee andhudu' ani telugulo anukovachhu. oka andhudu, leda falana andhudu ani kathani modalupettaledu. 'ee' anadamlo falana andhudane dhwanyartham unnappatikii, andhudikee kathakudiki madhya unna dooraanni kuudaa aa maata spashtamgaa teliyajestundi. tadwara, aa andhudini dooramgaa petti, chaduvarini tana daggaraki teesukuntaadu. daadaapugaa chaduvari bhujam meeda cheyyesi migata katha atanike nerugaa chebutunnattu annamata. deenivalla paatakudu kathani kathakudi drushtikonamlonunche chudataniki aadinunche baatalu parichinattavutundi. 'blindeman' ane maatani modati peraalo mottam moodusaarlu vaadataadu carver. rendosari daanimundu 'dhi' ani vaadataadu. ante falana paina cheppina andhudu ani. moodosari 'e' vaadataadu- e andhudainaa sare ane saadhaareekaranalo. ee maarpula valla nisitamgaa kathani chadive paatakudiki kathakudi drushtikonam itte ardhamaipotundi! okka maatani okka peraalo moodusaarlu vaadinappudu vaatiki qualifayarsegaa 'dis' nunchi 'e'ki roopaantaram chendatam chala sahajamgaanuu, teleekundaanuu, paatakudini prabhaavitam chese disagaanuu jarigipotu untundi. ilanti visaeshaalu carver kathallo kaavalasinanni. ayithe, ivannee telistene kathani aasvaadinchagalam anna paristhiti utpannam kaadu. ivannee gamaninchakapoyina, katha taaluuku theem paatakudini edho oka sthaayilo cheri teerutundi.
saakshaatkaaram (epifany)
epifany ante maamuulugaa kanipinche vyaktulugaanii, paristhitulugaanii, vastuvulugaanii akasmaattugaa oo kottavelugulo kanipinchadam. ee katha chivarlo antarveekshanaanni anubhootinchadam dwara kathakudiki alanti saakshaatkaaram kalugutundi. kathakudu kallu moosukuni untaadu. ippudu athani prapancham visaalamaipoyinattugaa undi. athani chetulu rabert chetulatho kalisivunnayi. oka manava sambandham nelakoni vundi. rendintinii kalipi chuste, oo maanavasambandham thodugaa atanu haddulleni ee suvisaala vishwamloki modatisaarigaa adugupettaadu. atanu ippativarakuu geestunna bomma athani kallamundu saakshaatkarinchindi. atanu ippudu daanni daani parimaanamlo saviseshaatmakamgaa chudagalugutunnadu. ee sanghatana ataniki iruku prapanchaanni vistruteekarinchi oka kottalokaanni parichayam cheyadame kakunda, athanilo oka kottachiguruki aarambham ayindi. saahitya bhashalo cheppalante ippudu athani drushtikonam maarindi. jeevitaala bhashalo cheppalante, athanilo sahaanubhooti ane visesham ankurinchindi. kathalo upayoginchina sadasida bhashavalla paatakudu kuudaa aa epiphaneeni paatratho panchukogalugutaadu. nijaaniki paatakudiki aa bhashe kotta epifany. anta goppa bhaavaanni podigina aa atisaralamaina vaakyaalu bahula ardhaalathone kakunda oka vinta prakaasamtoe paatakudiki kanipistaayi!
ee kathaloni epiphaneeki maro vishishtata undi. epiphaneeni pondutunna kathakudu, elanti prayasa padakunda alanti jeevitasatyaanni telusukune sthitiki cherukovadam! idhi maamuulugaa kathallo kanipinche muusa paddhatulaki bhinnamaina nadaka.
katha chivari vaakyam ("indulo edho undi," annaanu.). aa 'edho' ('something') emito kathakudu visadeekarinchadu. visadeekariste, kathantaa cheppi katha chivarlo sandesam rasinattu avutundi. manasulo bhaavaanni sareeggaa vyaktam cheyaleni athani asaktataki taarkaanamgaa aa vaakyam untundi. adhe samayamlo aa 'sumning' gurinchi paatakude aalochinchukovaalsina avasaramuu kalagajestundi.
nijaaniki kathakudu mari antagaa bhasha ranivademy kaadu. aa vaakyaanni antakante bagane cheppagaladu. bahusa aa samayaniki atadu guraina bhaavatiivrata atanni taatkaalikamgaa alaa matladela chesivundavachhu. sareeggaa ikkade oka anumanam vastundi. aa 'sumningi'ni kathakudu anubhootinchadaaniki rabarte chesina aa prayogame puurti karanama? appativarakuu teesukunna drinks, taagutunna ganjai sigaretla prabhaavam edaina undaa? carver aa vishayam gurinchi emi cheppadu. adhee carver ante! ilanti prasaarthakamaina mugimpuki carver enduku cherukunnattu? bahusa, manishilo maarpu ravadam naatakeeyamgaa okka kshanamlo vachedi kaadu anna sangati cheppatanika? ee maarpu sampoornamainademi kaadu, mahaa ayithe aa maarpu kaneesam bharya, rabartela vishayamlo athani sahaanubhootiki parimitam kaavachhu anna suuchana ivvadam kosama? ilanti sandehaalu paatakulaki kalagadam sahajam.
cony, ee vishayamlo chaalaamandi vismarinchina vishayaanni oka vimarsakudu gamaninchaadu. kathanaanni gamaniste, adhi mottam bhuutakaalaaniki chendina kathanam. oka kathakudu, gatamlo eppudo jariginadaanni ippudu kathagaa chebutunnadu ante, daaniki praamukhyata undani atanu nammutunnatte kada!? lekapothe ee katha asalu cheppane cheppadu. inkonchem mundukelli aalochiste, gtakalapu kathani chebutunna ippati kathakudu oka kotta vyakti. bahusa anduvallane aa paatavyakti kathani anta detachdega cheppagalugutuu undavacchu. ee abhiprayam prakaaram, kathakudilo vachina epifany taatkaalikam kaadu ane nammakaanni kalagajestundi.
paatakude saharachayita!
'classic text' oka suparichitamaina prapanchaannii, telisina paatraluu sanghatanaluu paatakudi mundu unchutundi. ee taraha kathanamlo paatakudu kathani chaduvukuntu povadame. 'raiterli text' alaa undadu. rachana khaaliilatoe nimpabadivundi, aa khaaliilani poorinchukuntuu katha gurinchi aalochinchamani chebutundi. paatakude daaniki arthaanni srushtinche prayatnam cheyalsi untundi. paatakudu kuudaa saharachayita ane oka nirmaanaatmakamaina paatra dharinchalsi vastundi. kathani 'rederley'gaa chadavala, 'raiterli'gaa chadavala anedi paatakudu nischayinchukune avakaasam unna, ee 'ketheedral' lanti kathalu, 'raiterli'gaa chadavalsina avasaram gurinchi akkadakkada heccharikalu chestunnattu untaayi. sthoolamgaa idantaa reader-respans siddhaantam. deeni aadhaaramgaa chese visleshanhe reader-respans vimarsa.
paatakudi kriyaaseelakamgaa kathalo palgonela chese amsaalu konni ee kathalo unnaayi.
modatidi parimita drushtikonam. ee kathakudiki paeru ledu. bahusa madhyavayaskudu. swetajaatiiyudu. saahityata uttipadela kavitaahrudayamtho kathani cheppagala bhaashaanaipunyam kathakudiki ledu. paiga kavitvam ante asalu chiraakuu kuudaanuu. chala sadasida bhasha. antekaadu. cheptunna vishayamlo kuudaa chala khaaliilu undi, vaatini paatakude nimpukovalsi vastundi. atanu uttamapurushalo cheppe ee kathalo drushtikonam parimitamgaa untundi. ante, itara paatrala gurinchi tappa tana gurinchi taanu ekkada nerugaa paatakudiki cheppadu. alaa cheppakapoyina, aayaa suuchanalannii nisitamgaa chadive paatakudiki parokshamgaa cherutune untaayi. udaaharanaki, bharya pellichesukunna modati bharta paeru kathalo ekkada cheppadu. alaage, bharya patla ekkada premani pradarsinchadu. rabert intiki ravadam patla athani asahanam vyaktam avutune untundi. veetannitinii kalipi chuste, kathakudilo antarleenamgaa daagivunna asuya sangati telisipotune untundi. alaage, bharya visigipoyi undanna vishayam, bhaaryaabhartala madhya unna sambandham e sthitilo undanna vishayam nerugaa ekkada cheppadu. adhee manam telusukovalsinde. ("ettakelaku naa bharya tana chuupulni rabert meedanunchi naavaipuki mallinchindi. cony, tanu chusindedo tanaki nachaledani naakanipinchindi. bhujalu egaresaanu.")
rendodi kathaloni irani. irani ante- cheputunna vishayaaniki bhinnamgaa daani artham undatam. rabert andhude. cony atanu balamaina sareeram, gambheeramaina gontu, manchi chaduvuu, rakarakaala pradesaalu chusina anubhavam, bhaaryatho anyonyamaina sambandham ivannee unnavaadu. andhude, cony prapanchamtho tana sambandhaalu entha aarogyakaramgaa undagalavo chusukogaliginavadu. daaniki bhinnamgaa, kathakudu chupunnavade aina, tanu prapanchaaniki dooramgaa undata anedi swayamgaa tananee, bhaaryatho tana sambandhaalanii, manushulani tanu chuse vidhaanaannii ela naasanam chestondo chusukolekapothunna guddivadu. rabarte kalisi kaaru digina bharyani chustuu kathakudu antaadu: "chuddamani, naa drinkeetho sahaa lechi, kitiki daggarakellaanu. kaarni park chestu unna naa bharya navvutuu kanipinchindi. kaarloonunchi digi kaaru dor veyadam chusanu. aa navvu cheragakunda alaane undi- aascharyam! " chuupuki sambandhinchina maatalu ee bhaagamlo moodu unna, atanu bharyani oka bhoutikamaina roopaaniki ateetamgaa chudaledu. alaane, rabert bharya byoolaani gurinchi chebutuu kathakudu antaadu: "asalu aavidadi entha dayaneeyamaina jeevitam kada anipinchindi. tanu preminche manishi kallalloni tana roopaanni taanu chusukoleni streeni oohinchukondi. rojulu gadustunna okka mechukoluki nochukoni stree. tana moham meeda unna vichaaraanno dukkhanno chadavaleni bharta unna stree." ivannee kathakudu vere jeevitaalani uddesinchi matladutunnappatika, ivannee tana jeevitaanike anvayinchukovaalsina pariseelanalu. adhee irani!
aa parimita drushtikonanni, iraneeni kalupukuntu chaduvukuntu vastunna paatakudu, paatraki kalige epiphaneelo taanuu paalupanchukogalugutaadu. rachayita, kathakuduu, paatakuduu kalisi saaginchina ee sahaprayaanamlo kotta avakaasaala prapancham aavishkaaramoutundi. erukalemi (kathakudu) drushtilemi (rabert) thoo kalisi chese anveshanalo teliyanidaannedo telusukune prayatnam jarugutundi. katha vidividi bhaagaala mottam kante katha sampuurnaartham inka chala ekkuva ani avagatamavutundi.
gadulu, lopali gadulu: manovisleshana
manavudi vyaktitvamlo antarbhaagaalaina id, eego, super eegola gurinchi bahusa andarikee telusu. puttadamtote erpadedi id- korikalu teeradame pradhaanamgaa bhavinche aadima swabhaavam unde bhagam, anachiveyabadda bhaavanalakee ghnaapakaalakii nelavu. idhi tappuu, idhi oppoo ani naitikatalu bodhinchedi super eego. ee rendinti samanvaya phalitam eego. idenunchi saktini punjukuni vijrumbhinche eego, super eego niyantranalaki gurai eppatikappudu rationaliz avutuuntundi. ee praathamika vishayaala aadhaaramgaa 'ketheedral' kathaloni kathakudi eego etununchi etu prayaanam chesindanedi ee vislaeshana saaraamsam. antekakunda, kathakudu pondina epiphaneeni aa prayaanam marinni vivaraalatoe mana mundu unchutundi. chala vimarsalu parigananaloki teesukoni konni kathaabhaagaalanu ee vimarsa pariseelinchadam indulooni visesham.
magawadi eego oka kanchukotalantidi antaaru. adhi kota ane bhavana purushudiki kuudaa dhairyaannistundi- elanti daadulanainaa edurkovadaaniki adhi siddamgaa, drudamgaa untundi kabatti. eego ane ee kanchukota nirmaanaaniki kathalo mukhyamgaa moodurakaala polikalu (metaphors) vaadatam jarigindi. modati metaferelo aa kota kathakudi living roam kaga, rendodi paniaptican (Panopticon) ane oka jailu modal (geremy bentham pratipaadinchina ee jailu modalle jailugadulannii vartulaakaaramlo unte, daani kendramloni oka toverlo kaapalaadaaruluntaaru. khaideelu kaapalaadaarulni chudaleru. kaapalaadaarulu matrame vaallani chudagalaru. khaideelu emi chudaleru, kevalam chudabadataru; kaapalaadaarulu maatram gamanistaaru, gamaninchabadaru. aadhunikakaalamloni cc teeveela laga.) moododi katha chivari bhaagamlo vache ketheedral. ee metafers kathalo ela upayoginchabaddayo, avi katha gamananiki ela sahakarinchaayo chuddam.
kathakudi viraamasamayam antaa living roomlo gadichipothu untundi. aa khaalii samayaallo tv chustuu, ganjai sigaretlu taagutuu, raatri nidrapoye varakuu akkade gadipestu untaadu. ilaa tanu nirminchukunna erpaatluu, aa living roome athani prapancham, kota. evaru lopalivaaruu, evaru bayativaaruu anna parimitula aadhaaramgaa ee eego kotalu nirminchabadutuu untaayi. ee kota lakshyam bayativari daadulanunchi tanani taanu samrakshinchukovadam. alaa samrakshinchukovadam konchem ekkuvai, snehitulu lekunda aa living roomke parimitamai poyadu kathakudu. katha modatlone rabarteni dooramgaa unchadamtho atanu bayativaadu ani kathakudu nischayaaniki vachinattu manaki telisipotundi. atanini parayivaduga bhavinchadam valla, bayati daadula patla ataniki unna abhadrata bhavana manaki artham avutundi: rabert kota bayativaadu; daadiki avakaasam undi anedi praathamikamgaa kathakudi bhayam.
ayithe, ee eego kotaki maro bedada kuudaa undi. adhi, kota lopalanunde jaragagala vidhvamsam. purushudilone antarleenamgaa unde stree swaabhaavikata (femininity) ki chendina lakshanaalaina saadhutanam, jaali, prema, karuna lanti vaati valla, ee eego kotaki vidhvamsam jaragagala pramaadam undi. kathani jaagrattagaa gamaniste, bayativaaritho sambandhaalu lekunda vaatiki ateetamgaa kathakudu batukutunna dhorani yokka prabhaavam, tana bhaaryatho unna sambandham meeda kuudaa undi. udaaharanaki, bharya gatamlo okasari aatmahatyaki prayatninchindanna vishayaanni atanu entha abhaavamgaa chebutado chuste ("cony, chaavadaaniki badulu aavida sick ayindi.") valliddari madhya unna sambandham entha pelusugaa undo manaki artham avutundi. ee abhavam venaka karuna lekapovadam undi. oka premaaspadamaina bhavam lekapovadam undi. kavitaatmaka spandana lekapovadam undi. annee kalipichuste, stree swaabhaavikamaina e lakshanamuu lekunda kathakudu pravartistunnaadu. ante, tana eego kotaki raagala antargata bedadala nunchi tanani taanu kapadukuntunnadanna!
ee rendurakaala rakshanalatho tana kotani kaapaadukuntunna kathakudi kotalo nijaaniki shoonyam tappa maremi ledu. atanu chestunnadanta aa shoonyaanni samrakshinchukuntu ravadam. adhee irani! eegoki swatassiddhamgaa elanti shakti, laingikata undavu cabatty, adhi vaatini samakuurchukoevadaaniki sushuptachetana (unconscious) loni id meeda aadhaarapadaali. antargata daadulanunchi tananu taanu samrakshinchukuntunna kathakudiki aa sushuptachetanatho elanti sambandhamuu leka, akkadinunchi sampaadinchina aa kaasta shakti peedakalala roopamlo nirgamamaargaanni ennukuntundi. anduke, e apararaatro edho oo peedakalaloonunchi ulikkipadi melukuntu untaadu kathakudu. ee living room ane metafer dwara kathakudi paripurna ekantavasam, tanatho tanaki gala dooram pratipaadinchabadagaa, taruvaati metafer – paniaptican – kathakudi chuupu, drushtikonala meeda marinta samaachaaraannistaayi.
bayativaarandaruu daadicheyagaligina avakaasam unnavare ani eego bhaavistuu untundani paina cheppukunnam. ayithe, kathakudiki ee andhudi vishayamlo aa avakaasam marinta hecchindi. endukante, ee andhudu gatamlo tana bhaaryatho sannihitamgaa meliginavaadu. ee perigina pramaadasthaayini athani eego gurtinchindi kanakane, andhudi prastaavana vachina takshaname athani gurinchi tanakemi teliyadani cheppatam, athani raaka gurinchi tanemee eduruchudatam ledani cheppadam, andhulameeda kontha vimukhatani pradarsinchadam, asalu andhulevaruu tanaki teleedani cheppadam jarugutundi. maanasika vislaeshana bhashalo idhi niraakarana (denial). andhatvam gurinchi kathakudiki inta bhayamenduku? ataniki andhatvamlo nachani amsam okatundi. manam gamaninchakunda unte avatali vyaktulu mana controlle undaroo anedi athani bhavana. rabert bharya beula gurinchi chebutunnappudu, aavida yem vesukunna chellipotundani, rabert dennee gamaninchaledanee antaadu. aa bhaagamlo atanu beula meeda jaali chuupistunnattu kanipinchinaa, chuupu dwara control cheyakapothe manushulu pattujaaripotaaranna bhayam undi. paniaptican namuunaaloo maadiri dooram nunchi cheyagala samagra pariseelana tarahaalo ataniki aa chuupu, drushti, control kavali. alanti drushtiki manchi udaaharana atanu tana bharya aatmahatya prayatnam gurinchi cheppadam. andulo kathakudu entha dooramlo unnado manam gamaninchavachhu. sannivesamlo unna bharya, modati bharta iddaruu bandhitulalaagaa, khaidilalaga ekkado gatamlo suduuramgaa undi vaallu kathakudi kallaki kanipistunnaru. tanu jailar! cony idantaa iruku vyavahaaram. oka parimita chatram. elanti chatram ante, khaidile kakunda jailar kuudaa oka rakamgaa bandhithude. annee gamaninchadam dwara control saadhinchaalanukune kathakudi eego ippudu maro rakam kotalo irukkunnattu lekka.
katha mottam moodu bhagaluga undi kada! modatibhaagamlo kathakudi eego ela ekaantaaniki guri avutunnadii vidamarchagaa, aa eego tana prayaanadisani marchukovadam akkadinunchi kanipistundi. tana oohallo unna guddivallaki bhinnamgaa rabert unnaadani gamaninchukunna kathakudu rendobhagamlo "memi company undi kada, santoshamgaane undi," antaadu. rabert gurinchi pajitivega kathakudu spandinchadam adhe mottamodatisaari. atutarvaata, ketheedral geeyadam ane prajecteni kathakudu nirvikaaramgaa modalupettina, daaninunchi oka kotta utsaahaanni konitechukoni "nenenu maa intlo unnaanu. naaku aa vishayam telusu. cony nenu denilopalo unnattugaa naakanipinchadam ledu," anukune sthaayiki edugutaadu. kathakudi illu, living room athani eegoki prateekalugaa katha modatlo unna, katha chivariki vachesariki aa bandikhana nunchi vimukti chendina kshanaalani kathakudu prakatistaadu. ketheedral geeyadam anedi, athani purushatvaaniki sambandhinchi maro kottanirmanam (munupati living room, paancticonnila kante bhinnamainadi) cheyadaaniki prateekagaa maarindi. ee maarpu jaragadaaniki konni suukshamaina amsaalu dohadam chesai:
kathakudu, rabert kalisi tv chustunnappudu spainelo jarugutunna oka utsavam – hoods dharinchina manushulani, asthipanjaraala drussulu vesukunna manushulu himsinchadam – vastuuvuntundi. alaane ketheedral bayata "eraakshasullaanti bommalu bayata chekkabadi untaayi. konnisaarlu devataluu, streeluu kuuda" untaayi. ivannee prateekale. veluturuki cheekatiki, marola cheppalante chetanavastha (conscious)kee, sushupta chetana (unconscious)kee madhya sangharshanalu ivi. kotta (ketheedral) nirmaanamlo "rakshasullanti bommalu" anivaaryamani kathakudiki grahimpu kalugutundi. cheekatini (unconscious) gurtinchaka tappadani kathakudiki suuchana andinattavutundi. sushupta chetanani niraakaristunte, ademo peedakalala dwara bahirgatamavutunna dasalo kathakudiki ee eruka chala avasaram. kotalopali satruvulatoe anavasaramaina yuddhaanni ee eruka nivaaristundi.
kathakudu niraakaristunnadi unconscious okkadaanne kaadu. chaavuni niraakarinchadam kuudaa kottanirmaanaaniki oka avarodhame. alanti avarodham rabert vishayamlo ledu. atanu antakumunde bharya maranaanni chusadu; "asthipanjarala, naaku vaatigurinchi telusu," ani kuudaa antaadatanu. veellu chestunna kottanirmaanamloniki ee avagaahanani teesukuraavadaaniki rabarteaki unna anubhavam sahaayapadutundi. ee kotta ghnaanam valla kathakudu bhoutikaprapanchaanni kottadrushtito chudagalugutaadu.
pai rendu amsaala valla, tana lopali prapanchamtoonuu tana bayati prapanchamtoonuu yuddhaalu cheyadam kante, vaatitho "connect" kavadame avasaramanna bhavana kathakudiki kalugutundi.
ee kotalani vismarinchadaaniki, bayati prapanchamloni manushulu kevalam daadicheyadaanike kuurchuni unnaranna bhayanni jayinchagalagaali. deeniki sambandhinchina suuchana kathalo vastundi. tvlo ketheedrals chustunnappudu, mottamodatisaarigaa sahaanubhooti ane bhavanaki kathakudu lonavutaadu. "ketheedral ante meeku idia undaa? ante, ela untundee ani? nenadigindi ardhamaindi kada? ketheedral ani evaraina meetho ante, vallem antunnaro meeku telustundaa?u" ani rabarteni adigina kathakudu, pakkamanishi gurinchi eemaatram aalochinchadam modatisaarigaa chestunnadu! ilaa aalochinchadam nerchukunna kathakudiki ippudu bayativaallu daadichesevaallugaa anipinchadam aagipotundi. pai prasnaki rabert aasaktikaramaina samadhanam istaadu: "ekonni taraala kutumbaalu vaatimeeda panichestaayani telusu [u] pani praarambhinchi oo jeevitakaalaanni ankitam chesevallu, adhi puurtavadam chudaleri". oo kottanirmaanaaniki manavasamparkam anedi entha mukhyamo rabert chebutunnadu kathakudiki. aa nirmaanamlo utprerakamgaa, uttejakaramgaa rabert undaalani kathakudu korukunnadante, "esport avasaramavutuntundi. ante [u] nitaarugaa undatam kosam annamata. ee saportelani batresslantaru." manushulakigaanii, ketheedralseki gaanee ee suports avasaram emiti? endukante, "avi chala paidaka untaayi. paiki. chala paiki. aakaasam vaipuki. [u] aa paatarojullo aa nirmaanaalu chestunnavallu devudiki daggaragaa undaalanukunevaallu. aa paatarojullo devudu andari jeevitaallo oka mukhyamaina bhagam" oka pratyaamnaaya purushatvaanni nirminchadaaniki matham/aadhyaatmikata konalunna ee ketheedral ane prateeka, vaati avasaraalani parokshamgaa suuchistumdi. ayithe avi unditiiraalanna niyamam emi ledu. rabert vishayame teesukunte, atanu charch pelli chesukunnadante daaniki kaaranam athani swanta vishwaasaalu kaavu. "byoolaaki pelli alaa chesukovalani korika."
kathakudu tana antarlokamtho satsambandhaalu kaligivundataaniki tanaloni strisahajamaina mruduswabhaavaanni (femininity) ni nirakarinchakunda undatam kuudaa avasarame! ee konam kuudaa intakumundu prastaavinchabadindi. kathakudu ee konamlo pragatini saadhistunnaadani cheppe oka mukhyamaina prastaavana kathani jaagrattagaa gamaniste tappa kanipinchadu. athanilo nidraanamgaa unna ee saktini, aa sannivesamlo nidrapotunna bharya paatra dwara carver choopinchadam oka pratibhaavantamaina visesham! antekaadu, bomma geeyadaaniki kathakudiki oka pen avasaramavutundi. tanadaggara adhi ledu. chivariki bharya penni vetikipattukovalsi vastundi. aa pen kuudaa ekkada dorukutundi? "aame table meeda oka chinnabuttaloni" chala pratibhaavantamaina image idhi. bharya nidrapotondi kabatti ippudu kathakudu femininity ni andukovadaaniki tana swanta prayatnam meede aadhaarapadaali. penni vetikipattukovadam atanu aa maargamlo prayaanistunnaaduu ani cheppe suuchana.
katha chivaribhaagamlo kallumuusukuni bomma geesina kathakudu, "denilopalo" undipoyina poorvasthiti nunchi chala dooram jarigaadu. moosukunna kallani "kasepu alaane undaniddaamani" anukunnadu. intakumundu ataniki unna kota siddhaantaannii, paneaptical drushtinee ippudu tiraskaristunnadani spashtam avutuuvundi. ketheedral ane prateeka (metaphor), saampradaayika iruku sambandhaala chatralaki ateetamgaa kathakudini teesukuvellagala avakaasaanni kathalo carver chuupimchaadu.
kathalo idhee sandesam ani cheppakapoyina, pai vishayaalanannintinii krodikariste aa sandesam tayaaravutundi. manishi tana antaschetanaki daggara kaagaliginappuduu, vaastavika vishayaalani (udaaharanaki maranam) vismarinchakundaa undagaliginappuduu, saatimanushulatho sahaanubhooti chendagaliginappudu, aadhyaatmikatani edho oka sthaayilo angeekarinchagaliginappu, tanalo antarleenamgaa unde mruduswabhaavaanni marchiponappuduu, magawadi purushatvam irukuchatraalakii, niyantrana dhoranulakee bhinnamgaa prakaasinchagalugutundi.
carver antimamgaa cheppadalachukunnadi okatunnadi. oka nirmaanam anedi anivaaryamainappudu, daanini bhinnamgaa andamgaa nirminchukogala avakaasam anedi okatundani gurtinchagalagaali. purushatvapu iruku nirmaanaalatoe ibbandi padutunna magavallaki ee katha oka prothsaahakaramaina suuchana.
"This Beats Tapes, Doesn't It?": mediality, streevaada vimarsa
idhi kathani cheelchi chendade vimarsa ayinappatiki, indulo unna taarkikata kaaranamgaa idhi pariseelinchi teeravalasina vimarsa. indulo konni pratipaadanalu vidduuramgaa anipinchinappatiki, avannee neelavidichi chesina saamu kakunda kathaloni text aadhaaramgaa chesinave. mana chuupu marinta nisitamavadam kosam mana abhipraayaaniki viruddhamgaa unna vimarsalu kuudaa chadavadam avasarame!
oka sandesam pamputunnavaarikii, daanni sweekaristunnavaarika madhya oka meedium untundi. sandesam pampatam ane prakriya poorticheyadam mediality. deenni inkonchem vistareekariste, communication saadhanaale kakunda vastuvulani sthaanachalanam cheyinchagala prayaanasaadhanaalu kuudaa ee kovaloke vastaayi. ilanti communication saadhanaala prasakti kuudaa rachanallo untundi kabatti, veeti aadhaaramgaa rachanalani pariseelinchadam ee taraha vimarsala uddesam. udaaharanaki ee kathalone, okka modati peralone mediyamki sambandhinchina 19 udaharanalunnaayi: Blind man (indriyam: chuupu); was on his way (prayaanam: okachota nunchi maro chotiki); Called (saanketikam: fon); By train (prayaanam: okachota nunchi maro chotiki); Trip (prayaanam: okachota nunchi maro chotiki); Seen him (indriyam: chuupu); Blind man (indriyam: chuupu); Kept in touch (saanketikam: bahusa, fon); Tapes (saanketikam: dhwani mudrana); Mailed them back and forth (saanketikam: batwada); Blind (indriyam: chuupu); My idea of blindness (indriyam: chuupu); Movies (vinodam:drushya/shravana); In the movies (vinodam:drushya/shravana); Blind (indriyam: chuupu); Led by seeing-eye dogs (indriyam: chuupu); Blind (indriyam: chuupu); Looked forward to ("chuupu"ki sambandhinchina shlesha). ivannee medialityki sambandhinchina suuchikalu.
ilanti mediality patla oka bhayam nelakoni unte, adhi mediafobia avutundi. ee amsaalanuu, pheminism amsaalanuu teesukuni chese ee vimarsa- 'ketheedral' kathani andarikee artham ayina, chaalaamandi vimarsakulu mechukunna paddhatilo kakunda oka pratyekamaina vimarsanaatmaka konamlo choopistundi. annirakaala bhaavajaalaalakii chendina vimarsalani pariseelinchadam valana kottavishayaalu telustaayi kabatti, aa vimarsa sangrahaanni ikkada istunnaanu.
tv mundu kuuchuni ketheedrals chustunna iddarikee vaatigurinchi emi teliyadu. vaati saamaajika, matha, soundarya visaeshaala gurinchi iddarikee teliyadu. meeku mataparamaina vishwaasaalu unnaya ani adigina rabarte kathakudu, "naaku daantlo nammakam ledanukuntaanu," antaadu. paraspara avagaahana nelakonagala avakaasam unna sambhaashanani praarambhamlone kathakudu tosipuchutadu. dennee nammanantadu. deeni gurinchi vivaramgaa taruvaata charchiddam.
kathakudiki unna arakora ghnaanamtho, iddaruu kalisi ketheedral bomma geeyadaaniki kuuchuntaaru. kathakudi chetimeeda rabert cheyi vestaadu. aa tarvaata kathakudu kuudaa kallu moosukuni geestaadu. ilaa cheste chivariki tayaarayyedi kevalam plato cheppinattu nakaluki nakaluki nakalu! endukante, tvlo ketheedral gurinchina chitram rabarteaki directega cheradam ledu. madhyalo chala vadapotalu – mediations – unnaayi. ante ee prahasanam antaa ovar-mediated annamata.
feminist adhyayanaallo mukhyamaina abhyantaram streeni oka vastuvugaa chudatam. ee kathalo kathakudi bharyaki oka vyaktitvam undi. oka gatam undi. sunnitamaina amsaala patla makkuva undi. nijaaniki rabert kathakudini kalusukovadaniki aame kaaranam. dinner varakuu kuudaa rabarte ekkuvagaa maatlaadutuu undi kuudaa aame. alanti vyaktini kathaloni mukhyamaina moodo bhaagamlo rachayita pakkana pettestaadu. dinner tarvaata aameki kallu terichi unchukovadam (chuupuki sambandhinchina maro suuchika) kuudaa kashtam avutundi. antekaadu; iddaru magavaalluu kalisi aame gurinchi (suuchanapraayamgaa) srungaaraparamaina sambhaashana chesina dhwani kuudaa kathalo undi. bomma geese mundu rabert paper bagni tadimi chusi, "All right, let's do her," antaadu kathakuditho. aa annadi ketheedral gurinche kaavachhu cony, aameni ketheedralni kalipi annattugaa anipistundannadi tosipuchalem. aa tarvaata kathanamlo vache konni vaakyaaluu maataluu pai oohani balaparustunnattugaa untaayi. "My wife opened up her eyes her eyes and gazed at us. She sat up on the sofa, her robe hanging open"; "Press hard [u] you didn't think you could. But you can, can't you? We're going to really have us something here in a minuteu". nidralechi, yem jarugutondi ani aame rendusaarlu adigina prasnaki modatisaari rabert javaabistaadu. rendosari iddaruu pattinchukoru! katha modati bhaagamlo aneka rakala medialitylaki (kavitvam, tapes, rabarteaki sahayakuralu) kaaranabhootamaina aame, katha ee bhaagamlo tane oka meedium ayipoyindi.
oka sinikal magavaadu pondina adbhutamaina epifany antuu vimarsakulu ee katha gurinchi entha cheppina, pai vishayaalannii krodikariste, chala crudega saaraamsam idhee: evaruu tamani gamaninchanappuduu (mukhyamgaa aadavaallu), matladukuntunna vishayam meeda iddarikee assalu avagaahana lenappuduu matrame iddaru magavalla madhya nijamaina communication jarugutundi!
kathalo chala bhagam varakuu ee medialitylu pramukha paatra vahinchinaa, kathaloni mukhyamaina chivari bhaagamlo vaati paatra maayamaipotundi. kathaloni aa maarpu chuste, dooramgaa unna vyaktulu mediamseni upayoginchinantagaa daggaragaa unna vyaktulu upayogincharani artham avutundi. dooram unnappude mediation jarugutundi. tvlo vastunna program iddaruu modalupettina prajecteaki kaaranamainappatikii, vaariddari madhya anyonyata nelakonadaaniki (dooraalaki avasaramaina mediation parikaraalu ippudu akkarledu kabatti), chala chinna chinna vastuvulu – oo pennu, paper, rendu chetulu – karanalayyayi. kallu terachi geesindemito cheppamani rabert adugutunnappatiki daanni pattinchukokunda, kallu moosukuni unna kathakudu adhe sthitilo konasaagutuu, communication konasaaginchagaligina vidhaanaalani tosipuchi, daadaapugaa ardhamkaani tanadaina oka kotta astitvamloki odigipotunnadu. plato cheppina 'asaluki nakalu'ni kathakudu ikkada niraakaristunnaadu.
paina modati paayintelo cheppinattu, kathakudu modatlo denipatla vishwaasam unnavaadu kaadu ("naaku daantlo nammakam ledanukuntaanu. aamaatakosthe asalu denilonaina."). katha mugimpu vaakyam gamaninchandi ("indulo edho undi," annaanu.). edhee nammanivaadu, edho undani anukovadamtho katha mugustundi. kathakudu oka bhoutikaatiita pradesaaniki cherukunnadu, bagane undi. cony, ee iddaruu tvlo e yanimal planet chaanelo chustuu e simham bommo geeyadaaniki prayatniste aderakamaina aloukika sthiti kaligeda? ilaa kalagadamlo ketheedral paatra leda? unte, ela? enduku? samadhanam oohinchadam kashtam kaadu.
sare, kathakudiki tana illey paridhulleni oka ketheedral ayipoyindi. tanu ippudu ekkada e chatramloonuu bandhimpabadilenanna oka muktibhaavana kaligindi. cony ilanti bhavanaki parimaanaalu undakunda povu. daani moolyam daaniki untundi. aa bhavane nijamaithe, atanu bhaaryathotii, rabartythoti, chivaraku tanatho tanathoti kuudaa bandhaalannii tenchukunnattu lekka. epifany munduvarakuu mediation avasaramaina prakriyala dwara nadichina kathakudu, epifany tarvaata mediation avasaram laeni sthitiki cherukunnadu. idhee asalaina mediafobia ante. cony, aa pramaadakaramaina paristhiti ataniki nachinattugaane undi. silpaparamgaa chala medialitylani upayoginchukuni saaginattu kanipinchi antimamgaa – theem paramgaa – sanghasamparkam avasaram ledannattu cheptunna ee katha mari vimarsakula drushtilo aasaavahamaina mugimpu ela ayindi annadi asalaina prasna.
munde cheppinattu, kathani idhi avatalivaipununchi chusina vimarsa. ee vimarsani vislaeshistuu charchinchagaligina avakaasam chala undi.
1922loo vachina di.hehch. larrens kathaasankalanam 'ingland, mai ingland' loo 'dhi blind man' ane oo katha untundi. yuddhamlo gayapadi kallu pogottukoni intikochina bharta, athani bharya unna kutumbamloki bharya doorapubandhuvu vastaadu. ee bandhuvante modatinunchii aa bhartaki padadu. veella samavesamlo bharta aa vimukhatanunchi ela bayatapaddadu anedi katha saaraamsam. andulo kuudaa aa bharta, doorapubandhuvu chetulani teesukoni tana mukhanni sparsinchamanadam untundi. aa kathaloonuu moodu paatralu, andulo bharta andhudu; ee kathaloonuu moodu paatralu, indulo athithi andhudu. rendu kathaluu veekshanam, antarveekshanam madhya unna teda gurinche. carver aa kathani sphuurtigaa teesukuni ee kathani allademo ani anipinchaka maanadu.
deenigurinchi karware vivarana icharu. 1981loo tanu ee katha rasenatiki di.hehch. larrens raasina kathalu vividha kathaasankalanaallo oo moodu naalugu chadivi untaananii, ee katha maatram chadavaledanee cheppaaru. 'ketheedral' rasaka, 'dhi blind man' kathani chadavadam tatasthinchindata. tanaku aa katha nachindani kuudaa cheppaaru. nachadam valla, 1982loo sirakyus universityloni tana vidyaarthulu aa katha chadivela chesanani cheppaaru. (adhe carver edho sandarbhamlo tana vidyaarthitho maatlaadutuu- uttama rachayitallo larrens okaranee, alaane chetta rachayitallo kuudaa larrens okaranee, ee rendu paatraluu konnisaarlu oke kathalo aayana pradarsinchagaladanii annaru!)
kosamerupemitante, 'aina, aa kathakee naa kathakee peddagaa polikalu leve!?' annaru carver! kathani kathalaa kakunda, daani suukshmabhaagaala samaharamga chudagaliginavaariki alaa anipinchadamlo nijaaniki asamanjasata emi ledemo!
ee vyaasam raayadamlo upakarinchina vimarsakulu
Arthur M. Saltzman • Chris J. Bullock • Diane Andrews Henningfeld • Jurgen Bruhn • Keith Cushman • Larry McCaffery, Sinda Gregory • Michael Gorra • Michael J. Bugeja • Patricia Schnapp • Peter Middleton • Polly Rose Peterson • Raymond Carver • Robert C. Clark • Steve Mirarchi
nijaanikee prema lekunda viplavam ledu.
smita medam
Sunkar.gopal says:
adbhutamaina vislaeshana
thanks, gopal gaaruu!
vammo! u
katha saralamgaane untundi. alaa saralamgaa kanipinche katha klishtamgaa undatame ee kathaloni vishishtata!
indulo chala undi
carver laga cheppaarugaa! u
malli okasari eekatha chadavali . anipinchindi.adbhutamaina vislaeshana.abhinandanalu ramanamurthy gaaru.
Wonderful analysis Rmanaji
dhanyavaadaalu, chittaluri satyanarayana gaaruu!
thanks, satyavati gaaruu! chadivina carver kathane malli chadivina, paatrala taaluuku kotta chayalevo sarikottagaa parichayam avutunna bhavana kalugutundi!
chala vivaaraantamayina visaeshana . baga chesaru
dhanyavaadaalu subrahmanyam gaaruu! ee kathani gurinchi rayagala amsaalu inka chala unna, chaduvari sahanaanni drushtilo unchukuni chala nigrahinchukovalsi vachindi u
kathaa rachayitalaku, vimarsakulaku, paatakulaku meeroka vishwavidyaalayam vantivaaru, sar.
dhanyavaadaalu muralidhararao gaaruu! abhimanam koddi meerala anna, ivi inka toli adugulu matrame mastari
endi ramanamurthy saami?!
mari sattekaalapodilaa unnave. ittanti kaayitaalu teesukelli e university professor kaina iste oo doctorate digri istaadu telusa. aa dacater ane padam peruku mundata, PhD ane padam peruku sivara tagilinchukunte nalugurilo entha ganamgaa untaadi. dacater digri patam kattinchi intlo hallo pettukunte vache poye atidhula mundu nee vilava marita peragadaa anta.
adsare gaanee, yee carver fobia nundi ettagotta bayatapadatay ededi green t taagutuu, antaa bhranti yene jeevitaana veluginthenaa? paata vintuu. gaanee yee e.vi. ramanamurthy saami fobia nundi bayatapade upaayam, sitka vaiddigam gurinchi maatram nuvve seppala saami.
nee maata prakarave mundugaa ramend carver baabu 'ketheedral' kathani ingleesulo sadivi aamitiki nee theery vyaasam sadivina.
e tripura tandri valla "epifany" ane padam gurinchi vinnano ( guddodila vinnane gaani, naa antarmukha gyananetram teruchukola ) aa tandri smrutulaku vinamrapurvakamgaa namaskaristurame.
1) epifany ( saakshaatkaaram ) An epiphany is an experience of a sudden and striking realization. Generally the term is used to describe scientific breakthrough, religious or philosophical discoveries, but it can apply in any situation. When Jesus was born in Bethlehem of Judea, in the days of King Herod, magi ( the wise men three wisemen Caspar, Melchior, and Balthasar ) from the east brought gifts to the infant Jesus (Matt. 2:1) had experienced the epiphany.
2) 11 samvatsara la chinna vayassulo telugu gayaneemani ke. raani gaaru nagespararao devadasu sinima ( 1953 ) kosam paadina paata vintuu ( malli entivodi lavakusa sinima ku kuudaa – ramanna ramudu, ashwamethayaagaaniki jayamu – lanti bemmandamaina paatalu paadindii yamma )
saahityaanni abhimaaninchadam, aasvaadinchadam ane aatmaanandaanni koliche degreeluu, kaagitaaluu levane anukuntaanu ramayya gaaruu! mana pani chaduvukuntu povadam; kanipinchina kaasta manchinee naluguritho panchukovadam.
kalyani says:
chala bagundi ramanamurthy gaaruu, vindu bhojanamlaagaa shadrasopetamgaa undi – vimarsa.
aa feminist vyuu point, meedium gurinchina charcha chala kottagaa unnayandi, ee taraha vimarsa marekkadanna chadivera? daaniki sambandinchina marinni vivaraalu telusukovalani undi.
thanks, kalyani gaaruu!
mediality/mediafobia gurinchi ilanti charcha naaku kuudaa kotte! ee vimarsa vidhaanam ae rachanala meedaki prasarinchindo nenu kuudaa inka telusukovali. Jan Christoph Meister sankalanam chesina Narratology Beyond Literary Criticism: Mediality and Disciplinarity loo ee tapic meeda kontha charcha undi.
And yes! Jorgen Bruhn, author of the above mediality criticism also wrote criticisms on few other works: Spring in Fialta (Nabokov), Bullet in the Brain (Tobias Wolff), A Visit from the Goon Squad (Jennifer Egan). His book, 'The Intermediality of Narrative Literature (2016)', contains all these articles.
telugu saahityamlo vyakti
gopal krishna vidmahe on gentillemen lavkatha sinley superb ... " atanu priyaanka fon nambar...
rajendra baabu arvini on ham sab yaad rakhenge.."prabhutvam prajala meeda yuddam prakatiste" valasa kooleelu "pekilinchina chetla"...