13:28, 28 సెప్టెంబరు 2020 నాటి కూర్పు
311 bytes removed , 1 సంవత్సరం క్రితం
వికీకరణ - రెండుసార్లు వచ్చిన వాక్యాల తొలగింపు
12:16, 28 సెప్టెంబరు 2020 నాటి కూర్పు (సవరించు)
చి (ప్రభాకర్ గౌడ్ నోముల (చర్చ) దిద్దుబాటు చేసిన కూర్పు 3042460 ను రద్దు చేసారు)
13:28, 28 సెప్టెంబరు 2020 నాటి కూర్పు (సవరించు) (దిద్దుబాటు రద్దుచెయ్యి)
(వికీకరణ - రెండుసార్లు వచ్చిన వాక్యాల తొలగింపు)
'''ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం''' (జ. 1946 జూన్ 4 - 2020 సెప్టెంబరు 25) గా పిలవబడే '''శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం''' నేపథ్య గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, నటుడు. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ లాంటి భాషల్లో సుమారు 40 వేలకుపైగా పాటలు పాడాడు. అభిమానులు ఆయనను ముద్దుగా '''బాలు''' అని పిలుస్తారు. ఈయన 1946, జూన్ 4 న తిరువళ్ళూరు జిల్లాలో కోనేటమ్మపేట గ్రామంలో జన్మించారు. తండ్రి హరికథా కళాకారుడు కావడంతో బాలుకు చిన్నప్పటి నుంచే సంగీతం మీద ఆసక్తి ఏర్పడింది. తండ్రి కోరిక మేరకు మద్రాసులో ఇంజనీరింగ్ కోర్సులో చేరారు. చదువుకుంటూనే వేదికల మీద పాటలు పాడుతూ పాల్గొంటూ బహుమతులు సాధించారు. 1966 లో పద్మనాభం నిర్మించిన [[శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న]] చిత్రంతో సినీ గాయకుడిగా ఆయనఅతని ప్రస్థానం ప్రారంభమైంది. తర్వాత మరిన్ని అవకాశాలు తలుపు తట్టాయి. మొదట్లో ఎక్కువగా తెలుగు, తమిళ చిత్రాల్లో పాటలు పాడే అవకాశాలు వచ్చాయి. చాలా మంది నటులకు వారి హావభావాలకు, నటనా శైలికి అనుగుణంగా పాటలు పాడేవారు.
1969 లో మొదటిసారిగా నటుడిగా కనిపించిన ఈయన తర్వాత కొన్ని అతిథి పాత్రల్లో నటించారు. తర్వాత అనేక తమిళ, తెలుగు చిత్రాల్లో సహాయ పాత్రలు పోషించారు. [[ప్రేమ (1989 సినిమా)|ప్రేమ]] (1989), [[ప్రేమికుడు]] (1994), [[పవిత్ర బంధం (1996 సినిమా)|పవిత్రబంధం]] (1996), [[ఆరో ప్రాణం]] (1997), [[రక్షకుడు]] (1997), [[దీర్ఘ సుమంగళీ భవ]] (1998) మొదలైనవి ఆయన నటించిన కొన్ని సినిమాలు. బాలు డబ్బింగ్ ఆర్టిస్టుగా అనేకమంది కళాకారులకు గాత్రదానం చేశారు. [[కమల్ హాసన్]], [[రజినీకాంత్|రజనీకాంత్]], [[సల్మాన్ ఖాన్]], [[విష్ణువర్ధన్(నటుడు)|విష్ణువర్ధన్]], [[జెమినీ గణేశన్|జెమిని గణేశన్]], [[గిరీష్ కర్నాడ్]], [[అర్జున్ సర్జా|అర్జున్]], [[నగేష్]], [[రఘువరన్]] లాంటి వాళ్ళకి గాత్రదానం చేసాడు.
బాలుకుఅతను భారతదేశ కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి 2001 లో [[పద్మశ్రీ పురస్కారం|పద్మశ్రీ]] పురస్కారాన్ని, 2011 లో [[పద్మభూషణ్ పురస్కారం|పద్మభూషణ్]] పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుంచి 25 సార్లు వివిధ విభాగాల్లో నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు. ఇంకా తమిళనాడు, కర్ణాటక రాష్ట్రప్రభుత్వాల నుంచి కూడా పలు పురస్కారాలు అందుకున్నారు. 2012 లో ఆయన నటించిన మిథునం సినిమాకు గాను నంది ప్రత్యేక బహుమతి లభించింది. ఈయన 25 సెప్టెంబర్ 2020 న చెన్నయ్ లోని ఎంజీఎం ఆసుపత్రిలో మరణించారు. <ref>{{Cite web|url=https://www.eenadu.net/cinema/newsarticle/legendary-singer-sp-balasubramaniam-passed-away-/0210/120112594|title=సుప్రసిద్ధ గాయకుడు ఎస్పీ బాలు కన్నుమూత|website=www.eenadu.net|language=te|access-date=2020-09-25}}</ref>
బాలసుబ్రహ్మణ్యం 1946, జూన్ 4 న తిరువళ్ళూరు జిల్లాలో కోనేటమ్మపేట గ్రామంలో జన్మించారుసాంప్రదాయ శాఇవ తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందిన [[శ్రీపతి పండితారాధ్యుల సాంబమూర్తి]], శకుంతలమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.<ref>{{Cite web|url=https://www.eenadu.net/cinema/latestnews/sp-balasubrahmanyam-actor-to-singer-life-journey/0201/120112193|title=బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి..ఎస్పీబీ|website=www.eenadu.net|language=te|access-date=2020-09-25}}</ref> ఈఅతని స్వగ్రామం గ్రామం మొదట గోల్కొండ పాలకుల ఆధీనంలో ఉండేది. ఆ తరువాత 1825 నుండి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భాగమయ్యింది.<ref>{{Cite web|url=https://tiruvallur.nic.in/about-district/|title=Ab klout District {{!}} Tiruvallur District {{!}} India|language=en-US|access-date=2020-09-25}}</ref> ఈయన ఒక సాంప్రదాయ శైవ తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబములో జన్మించారు. బాలుఅతని తండ్రి సాంబమూర్తి, పేరొందిన హరికథా పండితుడు. తల్లి శకుంతలమ్మకళాకారుడు. ముగ్గురు కుమారులు, ఐదుగురు కుమార్తెలు కల పెద్ద కుటుంబములో బాలసుబ్రహ్మణ్యం రెండవ కుమారుడుగా జన్మించారుజన్మించాడు. తండ్రి భక్తిరస నాటకాలు కూడా వేస్తుండేవారువేస్తుండేవాడు. సాంబమూర్తితో ఇంట్లో పండితులు, కవులు భాషా, సాహిత్య పరమైన చర్చలు జరుపుతూంటే విని విని బాలసుబ్రహ్మణ్యానికి బాల్యం నుంచే భాషపై ఆసక్తి పెరిగింది. {{sfn|ఈటీవీ (మార్గదర్శి) బృందం|2013|loc=3:55 ని - 4:38 ని|p=}} తండ్రి హరికథా కళాకారుడు కావడంతో బాలుకు చిన్నప్పటి నుంచే సంగీతం మీద ఆసక్తి ఏర్పడింది.
ఐదేళ్ళ వయసులో తండ్రితో కలిసి భక్త రామదాసు అనే నాటకంలో నటించారునటించాడు. ప్రాథమిక విద్య [[నగరి]] లోని మేనమామ శ్రీనివాసరావు ఇంటిలో ఉంటూ పూర్తి చేశారుచేశాడు. శ్రీకాళహస్తిలోని బోర్డు పాఠశాలలో స్కూలు ఫైనలు చదివాడు. చదువులోనే కాక, ఆటల్లో కూడా మొదటి వాడుగా ఉండేవాడు. శ్రీకాళహస్తిలో[[శ్రీకాళహస్తి]]<nowiki/>లో చదివేటప్పుడే జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం అనే ఉపాధ్యాయుడు [[చెంచులక్ష్మి (1958 సినిమా)|చెంచులక్ష్మి]] సినిమాలో [[పి.సుశీల|సుశీల]] పాడిన ''పాలకడలిపై శేషతల్పమున'' అనే పాటను ఆలపింపజేసి టేపు మీద రికార్డు చేయించారు. రాధాపతి అనే మరో ఉపాధ్యాయుడు ఈయనను ''ఈ ఇల్లు అమ్మబడును'', ''ఆత్మహత్య'' లాంటి నాటకాల్లో నటింప జేశారుజేశాడు. తర్వాత తిరుపతిలోని శ్రీవేంకటేశ్వర ఆర్ట్స్ కళాశాలలో పియుసి చదువుతుండగా మద్రాసు ఆలిండియా రేడియోలో ప్రసారమయ్యే ఒక నాటికలో స్త్రీ పాత్ర ధరించారుధరించాడు. [[ఆకాశవాణి కేంద్రం, విజయవాడ|ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంలోకేంద్రం]]<nowiki/>లో బాలు స్వయంగా రాసి, స్వరపరిచి పాడిన లలిత గీతానికి బహుమతి లభించింది.
తిరుపతిలో[[తిరుపతి]]<nowiki/>లో పి.యు.సి పూర్తి చేసుకుని నెల్లూరు వెళ్ళిన బాలు అక్కడ కొంతమంది మిత్రులతో కలిసి ఒక ఆర్కెస్ట్రా ఏర్పాటు చేసి ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవాడు. తర్వాత అనంతపురంలో ఇంజనీరింగులో సీటు వచ్చింది. కానీ ఆయనకు అక్కడి వాతావరణం నచ్చక తిరిగి వచ్చేశాడు. మద్రాసు వెళ్ళి ఇంజనీరింగుకి ప్రత్యామ్నాయమైన AMIE కోర్సులో చేరాడు. సాంబమూర్తికి తన కుమారుడు ఇంజనీరు కావాలని కోరిక. తండ్రి కోరికననుసరించి బాలసుబ్రహ్మణ్యం కూడా చదువుకునే రోజుల్లోనూ, ఆ తర్వాత పాటలు పాడే రోజుల్లో కొన్నేళ్ళు మంచి ఇంజనీర్ కావాలని, ప్రభుత్వ శాఖల్లో ఇంజనీరుగా పనిచేయాలని కలలు కనేవారుకనేవాడు. ఆ కాలములోనే వివిధ పాటల పోటీలలో పాల్గొని బహుమతులు గెలుచుకొన్నాడు బాలు. <ref>{{cite interview|last=ఎస్పీ|first=బాలసుబ్రహ్మణ్యం|subjectlink=|interviewer=యమునా కిషోర్|title=ఎస్పీ బాలసుబ్ర హ్మణ్యం ఎక్స్ క్లూసివ్ ఇంటర్వ్యూ {{!}}{{!}} కాఫీ విత్ యమునా కిషోర్|url=https://www.youtube.com/watch?v=LWRleubHaVM|callsign=|city=|date=|program=|accessdate=}}</ref>[[దస్త్రం:SP Balu News Paper.jpg|thumb|right| బాలసుబ్రహ్మణ్యం పై పేపర్లో వచ్చిన వ్యాసం]]
13:28, 28 septembaru 2020 naati kuurpu
311 bytes removed , 1 samvatsaram kritam
vikeekarana - rendusaarlu vachina vaakyaala tolagimpu
12:16, 28 septembaru 2020 naati kuurpu (savarinchu)
chi (prabhakar goud nomula (charcha) diddubaatu chesina kuurpu 3042460 nu raddu chesaru)
13:28, 28 septembaru 2020 naati kuurpu (savarinchu) (diddubaatu radducheyyi)
(vikeekarana - rendusaarlu vachina vaakyaala tolagimpu)
'''es. pi. balasubrahmanyam''' (ja. 1946 joon 4 - 2020 septembaru 25) gaa pilavabade '''sripati panditaaraadhyula balasubrahmanyam''' nepathya gayakudu, sangeeta darsakudu, natudu. telugu, tamila, kannada, hindi lanti bhaashallo sumaru 40 velakupaigaa paatalu paadaadu. abhimaanulu aayananu muddugaa '''baalu''' ani pilustaaru. eeyana 1946, joon 4 na tiruvalluru jillaalo konetammapeta graamamlo janminchaaru. tandri harikatha kalakarudu kaavadamtho baaluku chinnappati nunche sangeetam meeda aasakti erpadindi. tandri korika meraku madraasulo injaneering korsulo cheraaru. chaduvukuntune vedikala meeda paatalu paadutuu palgontu bahumatulu saadhinchaaru. 1966 loo padmanaabham nirminchina [[shree shree shree maryaada ramanna]] chitramtho cinee gayakudiga aayanaatani prasthaanam praarambhamaindi. tarvaata marinni avakaasaalu talupu tattaayi. modatlo ekkuvagaa telugu, tamila chitraallo paatalu pade avakaasaalu vachayi. chala mandi natulaku vaari haavabhaavaalaku, natana sailiki anugunamgaa paatalu paadevaaru.
1969 loo modatisaarigaa natudigaa kanipinchina eeyana tarvaata konni athithi paatrallo natinchaaru. tarvaata aneka tamila, telugu chitraallo sahaya paatralu pooshinchaaru. [[prema (1989 sinima)|prema]] (1989), [[premikudu]] (1994), [[pavitra bandham (1996 sinima)|pavitrabandham]] (1996), [[aaro praanam]] (1997), [[rakshakudu]] (1997), [[deergha sumangali bhava]] (1998) modalainavi aayana natinchina konni cinimaalu. baalu dabbing artistuga anekamandi kalaakaarulaku gaatradaanam chesaru. [[kamal hasan]], [[rajineekant|rajanikant]], [[salman khan]], [[vishnuvardhan(natudu)|vishnuvardhan]], [[jemini ganesan|jemini ganesan]], [[girish karnad]], [[arjun sarja|arjun]], [[nagesh]], [[raghuvaran]] lanti vaallaki gaatradaanam chesadu.
baalukuatanu bharatadesa kendra prabhutvam nundi 2001 loo [[padmashree puraskaaram|padmashree]] puraskaaraanni, 2011 loo [[padmabhushan puraskaaram|padmabhushan]] puraskaaraanni andukunnadu. andhrapradesh prabhutvam nunchi 25 saarlu vividha vibhaagaallo nandi puraskaaram andukunnadu. inka tamilanadu, karnaataka rashtraprabhutvala nunchi kuudaa palu puraskaaraalu andukunnaru. 2012 loo aayana natinchina mithunam sinimaaku gaanu nandi pratyeka bahumati labhinchindi. eeyana 25 september 2020 na chennay loni mgm aasupatrilo maraninchaaru. <ref>{{Cite web|url=https://www.eenadu.net/cinema/newsarticle/legendary-singer-sp-balasubramaniam-passed-away-/0210/120112594|title=సుప్రసిద్ధ gayakudu espy baalu kannumuta|website=www.eenadu.net|language=te|access-date=2020-09-25}}</ref>
balasubrahmanyam 1946, joon 4 na tiruvalluru jillaalo konetammapeta graamamlo janminchaarusaampradaaya shaiva telugu brahmana kutumbaaniki chendina [[sripati panditaaraadhyula saambamuurti]], sakuntalamma dampatulaku janminchaadu.<ref>{{Cite web|url=https://www.eenadu.net/cinema/latestnews/sp-balasubrahmanyam-actor-to-singer-life-journey/0201/120112193|title=బహుముఖ pragnaasaali..espb|website=www.eenadu.net|language=te|access-date=2020-09-25}}</ref> eeatani swagraamam graamam modata golkonda paalakula aadheenamlo undedi. aa taruvaata 1825 nundi madrasu presidencylo bhaagamayyindi.<ref>{{Cite web|url=https://tiruvallur.nic.in/about-district/|title=Ab klout District {{!}} Tiruvallur District {{!}} India|language=en-US|access-date=2020-09-25}}</ref> eeyana oka saampradaaya saiva telugu brahmana kutumbamulo janminchaaru. baaluatani tandri saambamuurti, perondina harikatha panditudu. talli sakuntalammakalakarudu. mugguru kumaarulu, aiduguru kumaartelu kala pedda kutumbamulo balasubrahmanyam rendava kumaruduga janminchaarujanminchaada. tandri bhaktirasa naatakaalu kuudaa vestundevaruvestu. saambamuurtitoe intlo panditulu, kavulu bhasha, saahitya paramaina charchalu jaruputunte vini vini baalasubramanyaaniki balyam nunche bhashapai aasakti perigindi. {{sfn|etv (margadarsi) brundam|2013|loc=3:55 ni - 4:38 ni|p=}} tandri harikatha kalakarudu kaavadamtho baaluku chinnappati nunche sangeetam meeda aasakti erpadindi.
aidella vayasulo tandritho kalisi bhakta ramadasu ane naatakamlo natinchaarunatinchaadu. praathamika vidya [[nagari]] loni menamama srinivasarao intilo untuu puurti chesaruchesadu. srikaalahastilooni bordu paatasaalalo skoolu fainalu chadivaadu. chaduvulone kaaka, aatallo kuudaa modati vaadugaa undevaadu. srikaalahastilo[[srikalahasti]]<nowiki/>loo chadivetappude ji. vi. subrahmanyam ane upaadhyaayudu [[chenchulakshmi (1958 sinima)|chenchulakshmi]] cinemalo [[pi.susheela|susheela]] paadina ''paalakadalipai seshatalpamuna'' ane paatanu alapimpajesi tepu meeda rikaardu cheyinchaaru. raadhaapati ane maro upaadhyaayudu eeyananu ''ee illu ammabadunu'', ''aatmahatya'' lanti naatakaallo natimpa jesarujesadu. tarvaata tirupatilooni srivenkateshwara arts kalaasaalalo piyusi chaduvutundagaa madrasu alindia radiolo prasaaramayye oka naatikalo stree paatra dharinchaarudharinchaadu. [[aakaasavaani kendram, vijayavada|aakaasavaani vijayavada kendramlokendram]]<nowiki/>loo baalu swayamgaa rasi, swaraparichi paadina lalita geetaaniki bahumati labhinchindi.
tirupatilo[[tirupati]]<nowiki/>loo pi.yu.si puurti chesukuni nelluru vellina baalu akkada kontamandi mitrulatho kalisi oka archestra erpaatu chesi pradarsanalu ichevaadu. tarvaata anantapuramlo injaneeringulo seetu vachindi. cony aayanaku akkadi vaataavaranam nachaka tirigi vachesadu. madrasu velli injaneeringuki pratyaamnaayamaina AMIE korsulo cheraadu. saambamuurtiki tana kumarudu injaneeru kaavaalani korika. tandri korikananusarinchi balasubrahmanyam kuudaa chaduvukune rojullonu, aa tarvaata paatalu pade rojullo konnellu manchi injaneer kaavaalani, prabhutva saakhallo injaneerugaa panicheyaalani kalalu kanevarukanevadu. aa kaalamulone vividha paatala potiilalo palgoni bahumatulu geluchukonnadu baalu. <ref>{{cite interview|last=espy|first=balasubrahmanyam|subjectlink=|interviewer=yamuna kishor|title=espy balasubra hmanyam ex clusive intervio {{!}}{{!}} coffy vith yamuna kishor|url=https://www.youtube.com/watch?v=LWRleubHaVM|callsign=|city=|date=|program=|accessdate=}}</ref>[[దస్త్రం:SP Balu News Paper.jpg|thumb|right| balasubrahmanyam pai peparlo vachina vyaasam]]