ఉల్క‌ల చినుకులు! | Prajasakti::Telugu Daily
Home » స్నేహ » ఉల్క‌ల చినుకులు!
జీవితంలో ఒక్కసారైనా ఆకాశం నుంచి రాలే అరుదైన, అద్భుతమైన ఉల్కల చినుకులను కనులారా తిలకించాల్సిందే..! నిత్యం ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు ఆకాశంలో ఉండే అనేక రకాల పాలపుంతల్ని, ఉల్కాపాతాల్ని చూస్తూ ఎన్నో పరిశోధిస్తుంటారు. ఉల్కాపాతం ఏడాది పొడవునా నిర్దిష్ట సమయాల్లో కనిపిస్తాయి. మరికొన్ని వంద సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే కనిపిస్తాయి. వాటిని చూడటానికి ప్రపంచమంతటా పర్యటించేవారున్నారు. అయితే వాటిని చూడటానికి ప్రత్యేకంగా కొన్ని ప్రదేశాలు, ప్రత్యేక సమయాలు ఉంటాయి. ఒక్కో ప్రాంతంలో కొన్ని రకాల ఉల్కల్ని అలాగే పాలపుంతల్ని స్పష్టంగా చూడగలం. మరి జూన్‌ 30 ఉల్కల పరిశీలనా దినోత్సవం (వీవ్‌వశీతీ ఔa్‌షష్ట్ర ణay) సందర్భంగా... ఎలా చూడాలో అనే విషయం దగ్గర నుంచి ఎక్కడ ఏయే ఉల్కాపాతాలు కురుస్తాయో తెలుసుకుందాం రండి...
అ తిశయాలు కురిపించే ఆకాశంలో వింతలూ, విశేషాలు మనిషిని నిత్యం అబ్బురపరుస్తూనే ఉంటాయి. ఏడాదిలో దాదాపు అన్ని రోజులూ గగన వీధుల్లో కాంతులు వెదజల్లే చిన్ని చిన్న మెరుపు వానలా కనిపించే ఉల్కాపాతాలు ఆ అతిశయాల్లో మరింత అబ్బురం. ఆకాశంలో కాంతి చినుకులు కురిపిస్తూ, కంటికి తారసపడే చుక్కల గీతలతో మనసు ఆహ్లాదమవుతుంది.
ఇలా చూద్దాం..!
ఆకాశంలో అందమైన రంగులతో బాణాసంచాలా కనపడే ఈ అద్భుతమైన దృశ్యాలు చూడాలంటే... కొన్ని ఏర్పాట్లు అవసరం. ఉల్కాపాతాన్ని చూడాలంటే ముఖ్యంగా స్పష్టంగా కనిపించే, చీకటి ఆకాశం అవసరం. అంటే నగరంలోని ఎటువంటి లైట్లు, కాంతి, ధూళి కాలుష్యం వంటివి ఉండకూడదు. మబ్బులు కమ్ముకోకూడదు. ఆ తర్వాత ఉల్కాపాతం ఎప్పుడు ఉందో క్యాలెండర్‌ని చూసి నిర్ధారణ చేసుకోవాలి, ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు, నిపుణులు తయారు చేసిన ఉల్కాపాతం వార్షిక క్యాలెండర్‌ని ఫాలో అవ్వాలి. అందులో సంవత్సరకాలంలో ఉల్కాపాత నిర్దిష్ట సమయాన్ని సూచిస్తుంది. అయితే, ఆ సమయం రేడియంట్‌ స్థానంగా చెప్పుకొచ్చే పాయింట్‌ ఆకాశంలో సూర్యాస్తమయంలో చంద్రోదయం సమీపిస్తున్న దశను తెలుపుతుంది. అందులోనూ ఎటువంటి సమయాల్లో చూస్తే ఉత్తమమైన ఉల్కాపాతాన్ని చూడొచ్చనేది స్కై మ్యాప్‌లో ఉల్కాపాతం దృశ్యమానిక, పరిస్థితుల మీటర్‌ గురించి వివరాలు ఉంటాయి. ఇలా తేదీని ఎంచుకుంటే సరిపోతుంది. ఆ మ్యాప్‌ ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఏ ప్రదేశంలో, ఏ ఉల్కాపాతాన్ని చూడొచ్చనేది అందిస్తుంది.
ఫ్లాష్‌..ఫ్లాష్‌..
భూమ్మీద ఉత్తమంగా ఉల్కాపాతాన్ని చూసే ప్రదేశాలు తక్కువనే చెప్పాలి. కాంతి కాలుష్యం లేని ప్రదేశాల్లోనే అద్భుతంగా కనపడుతుంది. అందులో ఒకటి Big Bend National Park, Texasలో ఉల్కల జల్లుల్ని ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఆగస్టు నెలలో (Perseids) పెర్సిడ్స్‌ అనే నక్షత్రం నుంచి 12 నుంచి 13 వరకు కళ్ల ముందు ఫ్లాష్‌ వంటి అద్భుతమైన దృశ్యాలను చూసి ఆశ్చర్యపోతారు. మళ్లీ ఆ అద్భుతాన్ని చూడటానికి సంవత్సరకాలం వరకు వేచి చూస్తారు. కొన్ని క్షణాల పాటు ఉంటే ఈ ఉల్కాపాతాన్ని చూడడానికి ఎంతో ఆసక్తి అవసరం. కాంతి కాలుష్యం తక్కువ కావడం వల్ల ఇక్కడ పాలపుంతలోని కోట్ల నక్షత్రాలను కళ్లారా వీక్షించవచ్చు. ఆ దృశ్యాలు మీ కళ్లనే కాదు మనసునీ కట్టిపడేస్తాయి.
అరచేత్తో అందుకోవాలని..!
ఇంగ్లాండ్‌లోని కీల్డర్‌ ఫారెస్ట్‌ (Kielder Forest)లో ఉల్కల్ని చూసేందుకు ఎంతో అనువుగా ఉండే ప్రదేశమనే చెప్పవచ్చు. అయితే ఇది స్కాటిష్‌ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉంది. తక్కువ కాలుష్యం, బహిరంగ ప్రదేశం చూసేందుకు ఎంతో అనుకూలమైన ప్రదేశం. ఇక్కడ పెర్సిడ్స్‌, డ్రాకోనిడ్స్‌ నుంచి వచ్చే ఉల్కాపాతాన్ని చూడవచ్చు. చుట్టూ పచ్చని దట్టమైన ఆ ప్రాంతంలో మన కంటికి కనిపించే ప్రతి ఉల్కా మనసుకు హత్తుకుంటుంది. ప్రతి కాంతి బొట్టునీ అందుకోవాలనిపిస్తుంది. ఈ అద్భుతాన్ని చూసేందుకు ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 8న, అక్టోబర్‌ 21-22వ తేదీల్లో ఎక్కువ సంఖ్యలో ప్రకృతి ప్రేమికులు హాజరవుతుంటారు.
ఆకాశంలో ఎన్నో అద్భుత దృశ్యాలను చూసేందుకు భారతదేశంలో హిమాచల్‌ ప్రదేశ్‌లోని పిన్‌ వ్యాలీ ఓ చక్కటి ప్రదేశంగా చెప్పవచ్చు. స్టార్‌గేజర్‌లు, ఆస్ట్రో ఫొటోగ్రాఫర్లకు నిత్యం అక్కడ పాలపుంత నుంచి జాలువారే నక్షత్ర జల్లుల్ని వీక్షిస్తూ బంధిస్తుంటారు. గెజీలియన్ల నక్షత్రాలు నుంచి మంచు పర్వతాల మధ్యగా వేగంగా ఎర్రని రంగుల Orionids ఉల్కాపాతాలు అక్కడ ఎక్కువగా తారసపడతాయి. మొట్టమొదటిసారి వెళ్లిన వారికి అదొక మాయాజాలంగా భావిస్తారట..! ఆ నిశ్శబ్ద ప్రాంతంలో, చల్లటి వాతావరణంలో ఆ అద్భుతమైన కాంతులు నిజమా..! కలా..! అనిపించక మానవట..! 2013లో ఆ లోయ ప్రాంతమంతా ఎన్నో అద్భుతమైన దృశ్యాలు వెలుగుచూశాయి.
కృత్రిమ పద్ధతుల్లోనూ...
సహజమైన వాటి పరిశోధనలకే కాకుండా ప్రస్తుతం ఎన్నో దేశాలు కృత్రిమ పద్ధతుల్లోనూ ఉల్కాపాతాల్ని అనేక రకాలుగా ఉపయోగిస్తున్నాయి.
- జపాన్‌ సంస్థ వారు కోరుకున్న సమయానికి కోరుకున్న చోట కృత్రిమ ఉల్కల జల్లులు కురిపించడానికి కావాల్సిన విధంగా ఉపగ్రహాలని తయారు చేస్తోంది. 2020 నాటికి హిరోషిమాలో తొలిసారిగా ఉల్కాపాతాన్ని ప్రదర్శించనుందట.
- చైనా కృత్రిమంగా ఓ చందమామని నింగిలోకి ఏర్పాటు చేసుకోవాలని తద్వారా వీధి దీపాల ఖర్చును తగ్గించుకోవాలనే ప్రయత్నంలో ఉంది.
- స్టార్‌ రాకెట్‌' పేరుతో రష్యాలో ఓ సంస్థ ఆకాశంలో ప్రకటనలు అనే థీమ్‌తో బహుళజాతి సంస్థలతో ఒప్పందాలు చేసుకున్నాయి.
- 'ర్యాకెట్‌ ల్యాబ్‌' సంస్థ గత సంవత్సరం 'హ్యుమానిటీ స్టార్‌' అనే కృత్రిమ నక్షత్రాకారంలో ఉండే ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలోకి పంపింది. ఇవే కాకుండా స్పేస్‌ టూరిజాన్ని అభివృద్ధి చేయాలని గత కొద్ది కాలంగా వివిధ దేశాలు ఆలోచిస్తున్నాయి.
ఈ భూమ్మీద అత్యంత తేమగా ఉండే ప్రదేశం మేఘాలయ. అరుదైన స్టార్‌గేజింగ్‌తో సంబంధం ఉన్న ప్రాంతం కూడా ఇదే. అక్కడ వాతావరణం మేఘావృతమైన ఆకాశంతో పాటు, పచ్చని పల్లె, స్పష్టమైన చీకటి ఆకాశం, నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంతో, స్వచ్ఛమైన నిశ్శబ్దం కలిగి ఉంటుందా ప్రాంతం. బంగ్లాదేశ్‌ సరిహద్దుకు దగ్గరగా ఉన్న చిన్న కొండ గ్రామమైన Shnongpdeng ప్రదేశంలో నీలం, ఆకుపచ్చని రంగులతో Lyrids ఉల్కాపాతాన్ని ఏప్రిల్‌ 22-23 మెరిసే లైట్లలాగ అత్యంత మాయగా అనిపించే అద్భుత దృశ్యాలను చూడవచ్చు.
ఇవే కాదు, మన భారతదేశంలో మధ్యప్రదేశ్‌ పచ్చమారిలో, గుజరాత్‌ లిటిల్‌ ర్యాన్‌ ఆఫ్‌ కచ్చ్‌లో, అండమాన్‌ నికోబార్‌లో మయబండర్‌లో, ఉత్తరాఖండ్‌ టిబా, రైతాల్‌ల్లో, రాజస్తాన్‌ జైసల్మేర్‌, చిరూల్లో, పంజాబ్‌ గుణోపూర్‌లో, అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌ తవాంగ్‌లో, జమ్మూ కాశ్మీర్‌ లఢాక్‌లో, ఒడిశా కోరాపుట్‌ వంటి ప్రాంతాల్లోనూ అరుదైన అబ్బురపర్చే ఉల్కాపాతాల్ని చూడవచ్చు. ఇక ఆలస్యం చేయకండి. ఒక తేదిని, వెళ్లాలనుకున్న ప్రాంతాన్ని క్యాలెండర్‌ ఆధారంగా ప్లాన్‌ చేసుకుని మిస్‌ అవ్వకుండా చూసేయండి...!
సంవత్సరంలో ప్రకాశంతమైన ఉల్కాపాల్ని ఎప్పుడెప్పుడు చూడొచ్చు...
- Perseids సంవత్సరంలో ప్రకాశవంతమైన ఉల్కాపాతాల్లో ఒకటి. ఇది ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 13-14, అలాగే ఆగస్టు 9-13 ఉత్తర అర్ధగోళంలో చూడొచ్చు. ఒక గంటలో 60 నుంచి 100 ఉల్కలు చూడవచ్చు.
Draconids ఉల్కల్ని అక్టోబర్‌ 8-9, 2019 ఉత్తర అర్ధగోళంలో చూడొచ్చు. అత్యంత కాంతివంతమైన ఉల్కల్ని చూడొచ్చు. ఒక్క క్షణం చూసిన మెరుపుతో 15-20 క్షణాలు పాటు కంటికి ఎటువంటి దృశ్యాన్ని చూడలేనటువంటి మెరుపు వస్తుంది.
- Orionids ఉల్కల్ని అక్టోబర్‌ 21-22, 2019 గంటకు ఇరవైకి పైగా ఉల్కలు రంగుల రంగుల్లో చూడొచ్చు.
- Ursids ఉల్కల్ని డిసెంబర్‌ 22-23, 2019 చూడొచ్చు. అరుదుగా మాత్రమే చూడదగిన ఉల్క ఇది.
- Geminds ఉల్కల్ని డిసెంబర్‌ 14-15, 2019 ఉత్తర, పశ్చిమ గోళాల్లో చూడొచ్చు. ఒక గంటలో 40 నుంచి 60 ఉల్కలు చూడవచ్చు.
- Quardrantids ఉల్కల్ని జనవరి 4-5, 2020 ఉత్తర అర్ధగోళంలో చూడొచ్చు. ఒక గంటలో 30 నుంచి 50 ఉల్కలు చూడవచ్చు.
- Lyrids ఉల్కల్ని ఏప్రిల్‌ 22-23, 2020 ఉత్తర అర్ధగోళంలో చూడొచ్చు. ఒక గంటలో 20 నుంచి 30 ఉల్కలు చూడవచ్చు.
ulkaela chinukulu! | Prajasakti::Telugu Daily
Home u sneha u ulkaela chinukulu!
jeevitamlo okkasaraina aakaasam nunchi raale arudaina, adbhutamaina ulkala chinukulanu kanulara tilakinchaalsinde..! nityam khagola saastravettalu aakaasamlo unde aneka rakala paalapuntalni, ulkaapaataalni chustuu enno parisodhistuntaaru. ulkaapaatam edaadi podavuna nirdishta samayaallo kanipistaayi. marikonni vanda samvatsaraalaku okasari matrame kanipistaayi. vaatini chudataniki prapanchamantataa paryatinchevaarunnaaru. ayithe vaatini chudataniki pratyekamgaa konni pradesaalu, pratyeka samayalu untaayi. okko praantamlo konni rakala ulkalni alaage paalapuntalni spashtamgaa chudagalam. mari joony 30 ulkala pariseelanaa dinotsavam (veevisasheetii auatashshtra nhaay) sandarbhamgaa... ela chudalo ane vishayam daggara nunchi ekkada eye ulkaapaataalu kurustayo telusukundam randi...
a tisayaalu kuripinche aakaasamlo vintaluu, visaeshaalu manishini nityam abburaparustune untaayi. edaadilo daadaapu anni rojuluu gagana veedhullo kaantulu vedajalle chinni chinna merupu vanala kanipinche ulkaapaataalu aa atisayaallo marinta abburam. aakaasamlo kaanti chinukulu kuripistuu, kantiki tarasapade chukkala geetalatho manasu aahlaadamavutundi.
ilaa chuddam..!
aakaasamlo andamaina rangulatho banasanchala kanapade ee adbhutamaina drushyaalu chudalante... konni erpaatlu avasaram. ulkaapaataanni chudalante mukhyamgaa spashtamgaa kanipinche, cheekati aakaasam avasaram. ante nagaramloni etuvanti laitlu, kaanti, dhooli kaalushyam vantivi undakudadu. mabbulu kammukokudadu. aa tarvaata ulkaapaatam eppudu undo calenderni chusi nirdhaarana chesukovali, khagola saastravettalu, nipunulu tayaaru chesina ulkaapaatam vaarshika calenderni falo avvali. andulo samvatsarakaalamlo ulkaapaata nirdishta samayanni suuchistumdi. ayithe, aa samayam radianti sthaanamgaa cheppukochhe paayinti aakaasamlo suuryaastamayamloo chandrodayam sameepistunna dasanu teluputundi. anduloonuu etuvanti samayaallo chuste uttamamaina ulkaapaataanni chudochanedi skai mapplo ulkaapaatam drushyamaanika, paristhitula meetery gurinchi vivaraalu untaayi. ilaa teedeeni enchukunte saripotundi. aa mapm eppudu, ekkada, e pradesamlo, e ulkaapaataanni chudochanedi andistundi.
flashy..flashy..
bhoommeeda uttamamgaa ulkaapaataanni chuse pradesaalu takkuvane cheppali. kaanti kaalushyam laeni pradesaallone adbhutamgaa kanapadutundi. andulo okati Big Bend National Park, Texasloo ulkala jallulni ikkada chudochu. aagastu nelalo (Perseids) persidse ane nakshatram nunchi 12 nunchi 13 varaku kalla mundu flashy vanti adbhutamaina drushyaalanu chusi aascharyapotaaru. malli aa adbhutaanni chudataniki samvatsarakaalam varaku vechi chustaru. konni kshanaala paatu unte ee ulkaapaataanni chudadaniki entho aasakti avasaram. kaanti kaalushyam takkuva kaavadam valla ikkada paalapuntalooni kotla nakshatraalanu kallara veekshinchavacchu. aa drushyaalu mee kallane kaadu manasunee kattipadestaayi.
arachettho andukovaalani..!
inglandeloni keeldery forresse (Kielder Forest)loo ulkalni chusenduku entho anuvugaa unde pradesamane cheppavachhu. ayithe idhi scatish sarihadduku sameepamlo undi. takkuva kaalushyam, bahiranga pradesam chusenduku entho anukuulamaina pradesam. ikkada persidse, draconidsi nunchi vache ulkaapaataanni chudavachhu. chuttu pachani dattamaina aa praantamlo mana kantiki kanipinche prati ulka manasuku hattukuntundi. prati kaanti bottunee andukovalanipistunda. ee adbhutaanni chusenduku prati samvatsaram aagastu 8na, actobere 21-22va tedeello ekkuva sankhyalo prakruti premikulu haajaravutuntaaru.
aakaasamlo enno adbhuta drushyaalanu chusenduku bhaaratadesamlo himachalle pradeeshlooni pinni vyali oo chakkati pradesamgaa cheppavachhu. stargatezri, austro photographerlaku nityam akkada paalapunta nunchi jaluvare nakshatra jallulni veekshistuu bandhistuntaaru. gajeeliyanla nakshatraalu nunchi manchu parvataala madhyagaa vegamgaa errani rangula Orionids ulkaapaataalu akkada ekkuvagaa taarasapadataayi. mottamodatisaari vellina vaariki adoka mayajalamga bhaavistaarata..! aa nissabda praantamlo, challati vaataavaranamlo aa adbhutamaina kaantulu nijama..! kalaa..! anipinchaka manavata..! 2013loo aa loya praantamantaa enno adbhutamaina drushyaalu veluguchusaayi.
krutrima paddhatulloonuu...
sahajamaina vaati parisodhanalake kakunda prastutam enno deshaalu krutrima paddhatulloonuu ulkaapaataalni aneka rakaluga upayogistunnaayi.
- japan samstha vaaru korukunna samayaniki korukunna chota krutrima ulkala jallulu kuripinchadaaniki kaavaalsina vidhamgaa upagrahaalani tayaaru chestondi. 2020 naatiki hiroshimalo tolisaarigaa ulkaapaataanni pradarsinchanundata.
- chaina krutrimamgaa oo chandamamani ningiloki erpaatu chesukovalani tadwara veedhi deepaala kharchunu tagginchukovalane prayatnamlo undi.
- starke rakete' paerutho rashyaalo oo samstha aakaasamlo prakatanalu ane theemetho bahulajaati samsthalatho oppandaalu chesukunnayi.
- 'rackete labe' samstha gatha samvatsaram 'humanity starke' ane krutrima nakshatraakaaramlo unde upagrahaanni antarikshamloki pampindi. ive kakunda space toorijaanni abhivruddhi cheyalani gatha koddi kaalamgaa vividha deshaalu aalochistunnaayi.
ee bhoommeeda atyanta temagaa unde pradesam meghalaya. arudaina stargagaingni sambandham unna praantam kuudaa ide. akkada vaataavaranam meghaavrutamaina aakaasamto paatu, pachani palle, spashtamaina cheekati aakaasam, nakshatraalato nindina aakaasamto, swachchamaina nissabdam kaligi untundaa praantam. bangladeshma sarihadduku daggaragaa unna chinna konda graamamaina Shnongpdeng pradesamlo neelam, aakupacchani rangulatho Lyrids ulkaapaataanni eprille 22-23 merise laitlalaaga atyanta mayaga anipinche adbhuta drushyaalanu chudavachhu.
ive kaadu, mana bhaaratadesamlo madhyapradeshm pachamaarilo, gujarathe litilli ryanne aff kachchalo, andamane nikobarelo mayabandarelo, uttarakhandam tiba, raitaalle, rajastanni jaisalmere, chirullo, panjab gunopoorle, arunachalnirdashy tavaangelo, jammoo kashmiri ladhaaklo, odisa korapute vanti praantaalloonuu arudaina abburaparche ulkaapaataalni chudavachhu. ika aalasyam cheyakandi. oka tedini, vellaalanukunna praantaanni calendersi aadhaaramgaa plan chesukuni misn avvakunda chuseyandi...!
samvatsaramlo prakaasantamaina ulkaapaalni eppudeppudu chudochu...
- Perseids samvatsaramlo prakaasavantamaina ulkaapaataallo okati. idhi prati samvatsaram aagastu 13-14, alaage aagastu 9-13 uttara ardhagolamlo chudochu. oka gantalo 60 nunchi 100 ulkalu chudavachhu.
Draconids ulkalni actobere 8-9, 2019 uttara ardhagolamlo chudochu. atyanta kaantivantamaina ulkalni chudochu. okka kshanam chusina meruputho 15-20 kshanaalu paatu kantiki etuvanti drushyaanni chudalenatuvanti merupu vastundi.
- Orionids ulkalni actobere 21-22, 2019 gantaku iravaiki paiga ulkalu rangula rangullo chudochu.
- Ursids ulkalni dissember 22-23, 2019 chudochu. arudugaa matrame chudadagina ulka idhi.
- Geminds ulkalni dissember 14-15, 2019 uttara, paschima golaallo chudochu. oka gantalo 40 nunchi 60 ulkalu chudavachhu.
- Quardrantids ulkalni janavari 4-5, 2020 uttara ardhagolamlo chudochu. oka gantalo 30 nunchi 50 ulkalu chudavachhu.
- Lyrids ulkalni eprille 22-23, 2020 uttara ardhagolamlo chudochu. oka gantalo 20 nunchi 30 ulkalu chudavachhu.