59వ రౌండ్ ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ (నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే) సర్వే ప్రకారం భారత వ్యవసాయంలో అమలులో ఉన్న వివిధ కౌలు నిబంధనలు ఇవీ:
సర్వీస్ కాంట్రాక్టు (Under service contract సేవకుడు/ఉద్యోగికి అతని సేవలకు ప్రతిఫలంగా కొంత భూమి సాగు చేసుకొమ్మని ఇవ్వడం)
“పెట్టుబడిదారీ భూమి అద్దె మూలం” (Genesis of Capitalist Ground-Rent) చాప్టర్ లో కారల్ మార్క్స్ ఇలా పేర్కొన్నారు. “వాణిజ్యం, పట్టణ పరిశ్రమ, సాధారణ స్ధాయి సరుకుల ఉత్పత్తి తద్వారా డబ్బు చలామణీలు పరిగణించదగిన స్ధాయిలో అభివృద్ధి చెందాకనే వస్తు రూపేణా జరిగే వడ్డీ చెల్లింపులు మొదట అక్కడక్కడా ఆ తర్వాత జాతీయ స్ధాయి పరిమాణంలో డబ్బు రూపేణా జరిగే వడ్డీ చెల్లింపులుగా పరివర్తన చెందుతుంది.” (Capital III; 1984, P-797)
డబ్బు రూపేణా కౌలు చెల్లించడం గురించి చర్చిస్తూ మార్క్స్ ఇంకా ఇలా తెలిపారు “కౌలు, డబ్బు-వడ్డీ రూపాన్ని సంతరించుకున్న వెంటనే తద్వారా కౌలు చెల్లించే రైతు మరియు భూస్వామి మధ్య సంబంధం ఒక కాంట్రాక్టు ద్వారా కుదిరిన ఒప్పందంగా మారిపోతుంది -ఇటువంటి పరిణామం సాధారణంగా ప్రపంచ మార్కెట్టు, వాణిజ్యం, మాన్యుఫాక్చరింగ్ రంగం సాపేక్షికంగా నిర్ధిష్ట ఉన్నత స్ధాయికి అభివృద్ధి చెందినపుడే సాధ్యం అవుతుంది- భూములను పెట్టుబడిదారులకు లీజుకు ఇవ్వడం కూడా అనివార్యంగా తలెత్తుతుంది… ఈ రూపం సాధారణ నియమంగా మారడం అన్నది ఫ్యూడల్ ఉత్పత్తి విధానం పెట్టుబడిదారీ ఉత్పత్తి విధానంలోకి పరివర్తన చెందే కాలంలో ప్రపంచ మార్కెట్ లో ఆధిపత్యం వహించే దేశాలలో మాత్రమే సాధ్యపడుతుంది. భూస్వాములకు, వాస్తవంగా భూములు దున్నేవారికి మధ్య పెట్టుబడిదారీ కౌలుదారు అడుగు పెట్టినప్పుడు పాత గ్రామీణ ఉత్పత్తి విధానం నుండి ఉద్భవించే సంబంధాలన్నీ చెల్లాచెదురవుతాయి. (Capital III; 1984, P-799)
భూస్వామ్య విధానం నుండి పెట్టుబడిదారీ విధానంలోకి పరివర్తన చెందే కాలంలో ప్రపంచ మార్కెట్ లో ఆధిపత్యం చెలాయించని ఇండియాలో కౌలు పరివర్తన పశ్చిమ దేశాలలో వలే జరగడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.
పంట ఉత్పత్తిలో వాటాను కౌలుగా చెల్లించే కమతాలు 40 శాతం, స్ధిర కౌలు (ధనం) కమతాలు 29.5 శాతం, స్ధిర పంట ఉత్పత్తి కౌలు కమతాలు 20 శాతం ఉన్నాయని 59వ రౌండ్ ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ సర్వే వెల్లడి చేసింది. 1991-92 నుండి ‘పంటలో వాటా’ ను కౌలుగా చెల్లించే కమతాల భాగం (40%) లో ఎలాంటి మార్పు లేకుండా కొనసాగుతోంది. ఇతర నిబంధనలను ఫణంగా పెడుతూ ‘స్ధిర ధనం’, ‘స్ధిర పంట వాటా’ కౌలు పద్ధతులు పెరుగుతూ వచ్చాయి.
స్ధిర డబ్బును కౌలుగా చెల్లించే పద్ధతిని పెట్టుబడిదారీ భూమి అద్దె తో సమానం చేసి చూడరాదు. ఎందుకంటే “డబ్బు అద్దె మరియు పెట్టుబడిదారీ భూమి-అద్దెల మధ్య ఖచ్చితమైన తేడాను తప్పనిసరిగా గుర్తించాలి. పెట్టుబడిదారీ భూమి-అద్దె వ్యవసాయంలో పెట్టుబడిదారులు మరియు వేతన కార్మికులు ఉనికిలో ఉన్నట్లు భావిస్తుంది; డబ్బు అద్దె (స్ధిర మొత్తంలో చెల్లించే డబ్బు కౌలు) ఆధారిత రైతులు ఉనికిలో ఉన్నట్లు పరిగణిస్తుంది.” (Lenin Collected Works; Vol 03; Chapter II: The Differentiation of the Peasaantry – Development of Capitalism in Russia; Notes 4)
పెట్టుబడిదారీ అద్దెను లెనిన్ ఇలా వివరించారు “అదనపు విలువలో ఉపాధి కల్పనాదారుల (పెట్టుబడిదారుల) లాభాన్ని తీసివేయగా మిగిలిన భాగమే అది (పెట్టుబడిదారీ అద్దె); కాగా రైతు, భూమి యజమానికి అదనపు విలువగా చెల్లించేదాని మొత్తం ఖరీదే డబ్బు కౌలు.” (Ibid)
అయితే పెద్ద కమతాలకు సంబంధించి అత్యధికంగా ఉనికిలో ఉన్న సాధారణ కౌలు రూపం -స్ధిర ఉత్పత్తి వాటా. ఈ స్ధిర ఉత్పత్తి వాటా అనేక చోట్ల బలవంతపు వానిజ్యీకరణకు సంబంధించిన అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అది పెట్టుబడిదారీ సంబంధాన్ని ఎంత మాత్రం ప్రతిబింబించదు. పైగా 16 శాతం కౌలు కమతాలలో నిబంధనలు ఏమిటో రికార్డు కాలేదు. నమోదు కానీ కేటగిరీతో సహా ‘ఇతరములు’ కేటగిరీ కింద 32 శాతం కమతాలు ఉన్నట్లు సర్వే తెలిపింది.
పంజాబ్ (దేశంలో 2 శాతం భూభాగం) & హర్యానాలో 70 శాతం పైగా కమతాలు ‘స్ధిర డబ్బు’ కౌలు పద్ధతి కింద ఉన్నది. ఒక్క పంజాబ్ వరకు తీసుకుంటే ‘స్ధిర డబ్బు’ పద్ధతి 79 శాతంగా నమోదయింది. కానీ ఒరిస్సాలో 73 శాతం పైగా ‘పంటలో వాటా’ (sharecropping) పద్ధతి కింద సాగు అవుతుండగా జార్ఖండ్ తో సహా బీహార్ లో 67 శాతం, అస్సాంలో 55 శాతం, పశ్చిమ బెంగాల్ లో 35%-40% వరకు కమతాలు ‘పంటలో వాటా’ కింద సాగు అవుతున్నాయి. గుజరాత్, కర్ణాటక, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ తో సహా ఇతర దక్షిణాది రాష్ట్రాలలో ‘పంటలో స్ధిర వాటా’ పద్ధతి అధికంగా అమలులో ఉన్నది.
భారత వ్యవసాయంలో ఇంతవరకు కౌలు యొక్క ప్రధాన రూపం కారల్ మార్క్స్ వివరించిన పెట్టుబడిదారీ భూమి అద్దె రూపంతో ఏకీభవించడం లేదు. దానికి బదులుగా పరివర్తన రూపంలోని అద్దెగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది. “ఒకవైపు పంట కౌలు దారు (sharecropper పద్ధతిలో కౌలు సాగు చేసే రైతు) తన సొంత శ్రమను వెచ్చించినా సరే లేదా ఇతరుల (కూలీల) శ్రమను వెచ్చించినా సరే, పంట ఉత్పత్తిలో ఒక భాగాన్ని, ఒక శ్రామికుడి (కూలీ)గా కాకుండా శ్రమ సాధనాలలోని ఒక వాటాకు యజమానిగా మాత్రమే సొంతం చేసుకుంటాడు. మరో వైపు భూమి యజమాని కేవలం భూమిపై యాజమాన్యం ద్వారా మాత్రమే కాకుండా పెట్టుబడిని రుణంగా ఇచ్చిన వాడిగా కూడా పంటలో ఒక భాగాన్ని సొంతం చేసుకుంటాడు.” (Capital III, 1984, P-803)
[పరివర్తన రూపంలోని అద్దె అని కారల్ మార్క్స్ వివరించినది ఫ్రాన్స్, ఇటలీలలో ఒకటి రెండు రాష్ట్రాలలో 1830 ల నుండి అమలులోకి వచ్చిన షేర్ క్రాపింగ్ గురించి. మెటాయాజ్ పద్ధతిగా దీనిని పిలుస్తారు. ఈ పద్ధతిలో కౌలుదారుతో పాటు భూమి యజమాని కూడా చురుకుగా ఉత్పత్తి క్రమంలో పాల్గొంటాడు.
భూమి యజమాని ఉత్పత్తి సాధనాలు -పశువులు, విత్తనాలు, ఎరువులు మొ.వి- మొత్తాన్ని లేదా కొంత భాగాన్ని సరఫరా చేస్తాడు. కౌలు రైతు ఉత్పత్తి పరికరాలను సరఫరా చేస్తాడు. పశువులు, విత్తనాల వాటిలో ఒక భాగాన్ని కూడా కౌలు రైతు సరఫరా చేయవచ్చు. భూమి శిస్తు, ఇతర పన్నులను ఇద్దరూ నిర్దిష్ట వాటాలుగా గానీ, పూర్తిగా ఒకరు గానీ చెల్లిస్తారు.
పంటను కౌలుదారు, భూ యజమాని సాధారణంగా చెరి సగం పంచుకుంటారు. కొన్ని చోట్ల భూమి యజమాని వాటా 2/3 వంతు ఉండవచ్చు లేదా 1/3 వంతు కూడా ఉండవచ్చు. నేల ఉత్పాదకత, ఉత్పత్తి సాధనాల పంపకం తదితర పరిస్ధితులపై ఆధారపడి ఈ పంపకం వాటాలు నిర్ణయం అవుతాయి. (Theodora ఎన్ సైక్లోపీడియా నుండి)
ఇటువంటి sharecropping పద్ధతిని కౌలు ఒరిజినల్ రూపానికీ పెట్టుబడిదారీ అద్దె రూపానికీ మధ్య ఉన్న పరివర్తన అద్దె/కౌలు రూపంగా మార్క్స్ వివరించారు.
అయితే భారత దేశంలో అమలులో ఉన్న sharecropping, కారల్ మార్క్స్ వివరించిన మెటాయాజ్ sharecropping ఒకటి కాదు. భూమి యజమాని కూడా ఉత్పత్తి క్రమంలో చురుకుగా -సాగు కోసం కొంత పెట్టుబడి సమకూర్చడం, పశువులు, విత్తనాలు లాంటి ఉత్పత్తి సాధనాలలో ఒక వాటా సమకూర్చడం- పాల్గొనడం జరగడం లేదు. గతంలో కొంత వరకు ఇది ఉన్నప్పటికీ ఇప్పుడు దాదాపు అదృశ్యం అయింది. NSSO చెప్పిన sharecropping లక్షణాలు మెటాయాజ్ sharecropping లక్షణాలు ఒకటేనా అన్నది ధ్రువపరుచుకోకుండా ‘భారత వ్యవసాయంలో పరివర్తన రూపంలోని అద్దె ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది’ అని చెప్పడం సరికాదు.
59va round nsess (neshanal sampil sarve) sarve prakaaram bhaarata vyavasaayamlo amalulo unna vividha kaulu nibandhanalu ivee:
survies contractu (Under service contract sevakudu/udyogiki athani sevalaku pratiphalamgaa kontha bhoomi saagu chesukommani ivvadam)
cepettubadidaari bhoomi adde moolam (Genesis of Capitalist Ground-Rent) chapter loo kaaral marks ilaa perkonnaru. evaanijyam, pattana parisrama, saadhaarana sdhaayi sarukula utpatti tadwara dabbu chalaamaneelu pariganinchadagina sdhaayilo abhivruddhi chendakane vastu roopena jarige vaddi chellimpulu modata akkadakkada aa tarvaata jaateeya sdhaayi parimaanamlo dabbu roopena jarige vaddi chellimpulugaa parivartana chendutundi.u (Capital III; 1984, P-797)
dabbu roopena kaulu chellinchadam gurinchi charchistuu marks inka ilaa telipaaru ekoulu, dabbu-vaddi roopaanni santarinchukunna ventane tadwara kaulu chellinche raitu mariyu bhuswami madhya sambandham oka contractu dwara kudirina oppandamgaa maaripotundi -ituvanti parinaamam saadhaaranamgaa prapancha markettu, vaanijyam, manufacturing rangam saapekshikamgaa nirdhishta unnata sdhaayiki abhivruddhi chendinapude saadhyam avutundi- bhoomulanu pettubadidaarulaku leejuku ivvadam kuudaa anivaaryamgaa talettutundi ee roopam saadhaarana niyamangaa maaradam annadi fudel utpatti vidhaanam pettubadidaarii utpatti vidhaanamloki parivartana chende kaalamlo prapancha market loo aadhipatyam vahinche deshaalalo matrame saadhyapadutundi. bhuswamulaku, vaastavamgaa bhoomulu dunnevaariki madhya pettubadidaarii kauludaaru adugu pettinappudu paata graameena utpatti vidhaanam nundi udbhavinche sambandhaalannii chellaacheduravutaayi. (Capital III; 1984, P-799)
bhuswamya vidhaanam nundi pettubadidaarii vidhaanamloki parivartana chende kaalamlo prapancha market loo aadhipatyam chelaayinchani indialo kaulu parivartana paschima deshaalalo vale jaragadam saadhyam kakapovachhu.
panta utpattilo vaataanu kaulugaa chellinche kamataalu 40 saatam, sdhira kaulu (dhanam) kamataalu 29.5 saatam, sdhira panta utpatti kaulu kamataalu 20 saatam unnaayani 59va round nsess sarve velladi chesindi. 1991-92 nundi epantalo vatae nu kaulugaa chellinche kamataala bhagam (40u) loo elanti maarpu lekunda konasagutondi. itara nibandhanalanu phanamgaa pedutuu yesdhira dhanam, yesdhira panta vatae kaulu paddhatulu perugutuu vachayi.
sdhira dabbunu kaulugaa chellinche paddhatini pettubadidaarii bhoomi adde thoo samanam chesi chudaraadu. endukante edabbu adde mariyu pettubadidaarii bhoomi-addela madhya khachitamaina tedaanu tappanisarigaa gurtinchaali. pettubadidaarii bhoomi-adde vyavasaayamlo pettubadidaarulu mariyu vetana kaarmikulu unikilo unnatlu bhaavistundi; dabbu adde (sdhira mottamlo chellinche dabbu kaulu) aadhaarita raitulu unikilo unnatlu pariganistundi.u (Lenin Collected Works; Vol 03; Chapter II: The Differentiation of the Peasaantry – Development of Capitalism in Russia; Notes 4)
pettubadidaarii addenu lenin ilaa vivarinchaaru yeadanapu viluvalo upaadhi kalpanaadaarula (pettubadidaarula) labhanni teesiveyagaa migilina bhagame adhi (pettubadidaarii adde); kaga raitu, bhoomi yajamaniki adanapu viluvagaa chellinchedaani mottam kharide dabbu kaulu.u (Ibid)
ayithe pedda kamataalaku sambandhinchi atyadhikamgaa unikilo unna saadhaarana kaulu roopam -sdhira utpatti wata. ee sdhira utpatti wata aneka chotla balavantapu vaanijyeekaranaku sambandhinchina aneka amsaalapai aadhaarapadi untundi. adhi pettubadidaarii sambandhaanni entha maatram pratibimbimchadu. paiga 16 saatam kaulu kamataalalo nibandhanalu emito rikaardu kaaledu. namodu cony ketagireetho sahaa citaramuli ketagiri kinda 32 saatam kamataalu unnatlu sarve telipindi.
panjab (desamlo 2 saatam bhuubhaagam) & haryanalo 70 saatam paiga kamataalu yesdhira dabbue kaulu paddhati kinda unnadi. okka panjab varaku teesukunte yesdhira dabbue paddhati 79 saatamgaa namodayindi. cony orissalo 73 saatam paiga epantalo vatae (sharecropping) paddhati kinda saagu avutundagaa jarkhand thoo sahaa beehar loo 67 saatam, assamlo 55 saatam, paschima bengal loo 35u-40u varaku kamataalu epantalo vatae kinda saagu avutunnaayi. gujarat, karnaataka, aandhra pradesh thoo sahaa itara dakshinaadi rashtralalo epantalo sdhira vatae paddhati adhikamgaa amalulo unnadi.
bhaarata vyavasaayamlo intavaraku kaulu yokka pradhaana roopam kaaral marks vivarinchina pettubadidaarii bhoomi adde roopamtho ekibhavinchadam ledu. daaniki badulugaa parivartana roopamloni addegaa unnatlu kanipistondi. eokavaipu panta kaulu daaru (sharecropper paddhatilo kaulu saagu chese raitu) tana sonta shramanu vecchinchinaa sare leda itarula (kooleela) shramanu vecchinchinaa sare, panta utpattilo oka bhaagaanni, oka shramikudi (kooli)gaa kakunda shrama saadhanaalalooni oka vaataaku yajamaniga matrame sontam chesukuntadu. maro vaipu bhoomi yajamani kevalam bhoomipai yaajamaanyam dwara matrame kakunda pettubadini runamgaa ichina vaadigaa kuudaa pantalo oka bhaagaanni sontam chesukuntadu.u (Capital III, 1984, P-803)
[parivartana roopamloni adde ani kaaral marks vivarinchinadi frans, italeelalo okati rendu rashtralalo 1830 la nundi amaluloki vachina share crapping gurinchi. metayaj paddhatigaa deenini pilustaaru. ee paddhatilo kauludaarutoe paatu bhoomi yajamani kuudaa churukugaa utpatti kramamlo palgontadu.
bhoomi yajamani utpatti saadhanaalu -pasuvulu, vittanaalu, eruvulu mo.vi- mottaanni leda kontha bhaagaanni sarafara chestaadu. kaulu raitu utpatti parikaraalanu sarafara chestaadu. pasuvulu, vittanaala vaatilo oka bhaagaanni kuudaa kaulu raitu sarafara cheyavachu. bhoomi shistu, itara pannulanu iddaruu nirdishta vaataalugaa gaanee, puurtigaa okaru gaanee chellistaaru.
pantanu kauludaaru, bhoo yajamani saadhaaranamgaa cheri sagam panchukuntaaru. konni chotla bhoomi yajamani wata 2/3 vantu undavacchu leda 1/3 vantu kuudaa undavacchu. neela utpaadakata, utpatti saadhanaala pampakam taditara parisdhitulapai aadhaarapadi ee pampakam vaataalu nirnayam avtayi. (Theodora en cyclopydia nundi)
ituvanti sharecropping paddhatini kaulu original roopaanikee pettubadidaarii adde roopaanikee madhya unna parivartana adde/kaulu roopamgaa marks vivarinchaaru.
ayithe bhaarata desamlo amalulo unna sharecropping, kaaral marks vivarinchina metayaj sharecropping okati kaadu. bhoomi yajamani kuudaa utpatti kramamlo churukugaa -saagu kosam kontha pettubadi samakuurchadam, pasuvulu, vittanaalu lanti utpatti saadhanaalalo oka wata samakuurchadam- palgonadam jaragadam ledu. gatamlo kontha varaku idhi unnappatikii ippudu daadaapu adrushyam ayindi. NSSO cheppina sharecropping lakshanaalu metayaj sharecropping lakshanaalu okatena annadi dhruvaparuchukokunda yraarata vyavasaayamlo parivartana roopamloni adde unnatlu kanipistondi ani cheppadam sarikaadu.