పాదచారిని చూసి నవ్వింది స్నేహ. బూరుగు చెట్టు కజ్జికాయలవంటి కాయల్ని పగలగొట్టి పింజ బిడ్డల్ని గాలికి వదుల్తూ “ఇదిగో పాదచారీ! ఈ నా బిడ్డల కోసమే ఇంత కాలం వేదన పడ్డా! చూశావా! కిరణపు పువ్వుల్లా గాలిలో ఎగురుతూ ఎలా ధరిత్రి మీదకు దిగుతున్నాయో! ఎక్కడో తమ చోటు వెదుక్కుంటాయి…. చల్లని వర్షరాణి ఆగమనంతో మొలకెలెత్తి ఆకుల బట్టలు తొడుక్కుని కిరణాల్తో గాలులతో ఆడుకుని పెరిగి యవ్వనంతో వృక్షాలై మళ్లీ నీడనిస్తాయి. చల్లగా… నాలా…. పాదచారీ! వాటికి అప్పుడు తమ తల్లిని నేనే అని గుర్తుంటుందా?”
తమకంగా మోడై ఆకాశాన్ని చూస్తూ ఆశీస్సుల్లాగా మిగిలిన ఒకటో రెండో ఎండుటాకుల్ని రాల్చింది. కదిలిపోయాడు పాదచారి.
వృక్షపు మొదల్ని గట్టిగా కౌగలించుకుని పగిలిన బెరుడుని మళ్లీ మళ్లీ ముద్దు పెట్టుకుంటూ, బుగ్గల మీదగా జారిన కన్నీటిని బెరడుకే తుడిచాడు పాదచారి.
ప్రకృతి కౌగిలి తల్లి పేరు ఆర్తితో పిలిచిన తరతరాల…. యుగయుగాల ప్రకృతి పిలుపు మోడైన బూరుగు చెట్టు…. గాలికి ఊగి అతనిని దగ్గరికి తీసుకోవాలనే ప్రయత్నం చేసింది.
“అక్కడేం ఉంది? ఇటురా! నీ కోసం ప్రకృతి perfume ని తయారు చేశాను. పువ్వుల జల్లు కురిపిస్తా! ఇదుగో లేత లేత జేగురు రంగు ఆకుల గోడుగులు “ready ready” పచ్చని పచ్చని దోర ఆకులూ ఉన్నాయి. బుల్లి పిందెలూ ఉన్నాయి. పచ్చని జలపాతం లాగా పచ్చని నీడను పరిచానోయూ! రా! రా! Come on! come on!” అంటూ నిండు గర్భిణిలా నిగారింపుతో నవ్వింది మామిడి చెట్టు.
“రా! ఇటురా!” అన్నట్లు రాగయుక్తంగా పాడింది వసంత కోయిల. బూరుగును కౌవలించుకున్న పాదచారి ఓ క్షణం అటువైపుకు చూశాడు.
“ఇప్పుడు చెప్పు నేస్తమా! ఇపుడు చెప్పు బిడ్డా! ఎందుకు నీకీ ఆవేదన?” అడిగింది బూరుగు చెట్టు, ఆప్యాయంగా… ఆదరంగా… తల్లిలా!
“నా బిడ్డా! నా బిడ్డా!” కొమ్మల్ని ఊపుతూ నీడనిస్తూ కౌగిలించుకుని ఓదార్పు నివ్వలేని తన దురదృష్టానికి తరిస్తున్నట్లు కొద్దిగా గాలిని విసురుతూ మిగిలిన ఆకుల ఆశ్రువుల్ని రాల్చింది బూరుగు వృక్షం!
“ఓ నా ప్రకృతి తల్లీ! నువు నన్ను చిన్నప్పటి నుంచీ ఎరుగుదువు. అయినా అమ్మ!… ఈ ప్రపంచం నాకు దుఃఖాన్ని ఇచ్చింది. నన్ను ప్రేమించి ప్రేమిస్తున్నట్లుగానే ఉండి గతిని మార్చుకుని తన దారిన తను సాగిపోయిందీ ప్రపంచం! అమ్మా! నేను ఒంటరిని. నా నవ్వుల్ని ప్రకృతీ ప్రజలూ భరించగలరు. కానీ నా అశ్రువుల్ని తుడిచేవారే లేరు. నా కోసం నా కోసమే ఒక్క క్షణం కేవలం ఒక్క క్షణం మిగిల్చేవారు లేరు. తల్లీ! నా భాష ఎంత మౌనమో నా బాధా అంత మౌనమే! నువ్వు ఆకులు రాలుస్తావు! నేను అశ్రువులు రాల్చుకుంటాను! అదీ నీ ఎదుట మాత్రమే! ” వెక్కెక్కి ఏడుస్తూ అనుకున్నాడు పాదచారి.
ఓ ఋతువు మళ్లీ తన ఱెక్కలు విప్పి భూమి మీద పరచటానికి సిద్ధంగా గాలిలో తేలుతూ వచ్చింది. నీలి నీలి మబ్బురాణులు తెల్ల తెల్ల కొంగల మీద ఎగిరి వచ్చి ఆకాశపు పురషుణ్ని తమకంగా చుంబించి అతడు నిర్వికారుడైనందున ముఖం నలుపు చేసుకుని అంతలోనే తటాలున చిలిపిగానూ, హుషారుగానూ అతణ్ని ఆట పట్టిస్తున్నట్లు మెరుపు నవ్వులు నవ్వి ‘హూ’ అంటూ నీటి తుంపరల్ని విసిరినాయి.
గరిక వీరుడు నిటారుగా నిలబడి ఎండిన దేహాన్ని ఊగిస్తూ “తొలకరి… తొలకరి…” అన్నట్లుగా ఊగుతూ వర్షరాణిని ఆహ్వానించాడు.
“విన్నాం… మీ ఆహ్వానాలని! వర్షిస్తాం మా దయను” అన్నట్లు ఠీవిగా వర్షరాణి వయ్యారం ఒలికిస్తూ నాట్యం మొదలు పెట్టింది.
ఆనందంతో చెట్టూ పుట్టా బూరుగూ, మామిడీ, సీసపు కన్యా, గరికవీరుడూ అందరూ గాలి కన్నెలతో పోటీ పడి నాట్యం చేస్తూ కొమ్మల సంగీతాలు వినిపిస్తూ వంటిని తడుపుకుని తొలకరి స్నానాలు చేశారు.
“ఓ అరుద్ర జీవీ! నిన్ను మళ్లీ చూస్తాననుకోలేదు? ఎంత మెత్తని వీపు? నీది…. పచ్చని పసిరిక తివాసీ మీద నువు మెరిసిపోతూ నడుస్తూ ఉంటే చూడ్డానికి ఎంత అద్భుతం! మీరంతా నా నేస్తాలు! మిమ్మల్ని వదిలి ఎక్కడికి పోనూ?”
“నా బిగికౌగిలిలో ఒదిగిపోవటానికి పాదచారి! రా! మళ్లీ నన్ను కౌగలించుకో! నిన్ను నీవు మరిచి నాలో కరిగిపో!…”
“అదెట్లాగూ? వేదనా! జీవితంలో చాలా ఏళ్లు నీ అశ్రవుల మధువునే పీల్చానుగా! కొంత కాలం నా మానాన నేను సాగిపోతాను! ఇదుగో! ప్రకృతి తల్లి తివాసీ పరిచింది…”
“రా! రా! రా పాదచారీ! ఆ కలనించి యివలకు రా! మా ఛాయల్లో విశ్రమించు…” వృక్షాలు ఊగుతూ కొమ్మల చేతుల్ని ఊపుతూంటే పాదచారి హాయిగా సాగాడు
ఓ వెన్నెల రాత్రిలో మబ్బులు పరదాలు వేసుకొకుండా తారలు తళుక్కుమన్నపుడు ఓ బండరాయిమిద వెల్లకిలా పడుకుని నిశ్శబ్దపు రాత్రిలో ఎత్తుగా నిలిచి వెన్నెల కిరణాల్ని చల్లగా జార్చే చంద్రుణ్ని చూస్తూ బద్ధకంగా ఆవలించాడు పాదచారి.
మరి రేపు? కొద్ది కొద్దిగా ముఖం మాడ్చుకుంటూ రోజురాజుకీ తరిగి పోతావు. ఓ అమావస్యకు పూర్తిగా అదృశ్యమై మళ్లీ ఆశలా రేఖగా ప్రత్యక్షమౌతావు. బలాన్ని కొంచెం కొంచెంగా పెంచుకుంటూ మెల్లగా వికసిస్తావు. ఓ వెండి పువ్వూ! నువ్వూ నేనూ ఒకటే!”
“నీదీ నాదీ యీనాడు ప్రశాంతే! మబ్బుల పరదాలు తీసి వేసి నీవు వెన్నెల కురిపిస్తుంటే వేదన పరదాల్ని వదిలి విశ్రాంతి నిశ్వాసాల్ని వదులుతున్నాను నేను. అక్కడెక్కడో సముద్రం నిన్ను చూసి పొంగిపోతోంది కదూ! ఈ క్షణాల్లో నేనూ ఎవర్నో తలుచుకుని తృప్తితో ఓలలాడుతున్నాను! ఎంత పోలిక మనిద్దరికీ! నిండైన చంద్రుడితో మాటలు సాగించాడు పాదచారి.
“నీవేమో ఉత్సహపు పొంగులూ, ఆవేశపు మరకలూ… నావేమో విషాదపు మచ్చలూ వేదంతపు తరగలూ…. నీ గుడిసె నీ చుట్టూ ఉంటే నా విశ్వాసం నాకు తోడు ఉంది! ఏల?”
paadachaarini chusi navvindi sneha. boorugu chettu kajjikayalavanti kaayalni pagalagotti pinja biddalni gaaliki vadultuu eeidigo paadachaarii! ee naa biddala kosame inta kaalam vedana padda! chusawa! kiranapu puvvulla gaalilo egurutuu ela dharitri meedaku digutunnayo! ekkado tama chotu vedukkuntaayi. challani varsharaani aagamanamtho molakeletti aakula battalu todukkuni kiranaalto gaalulatho aadukuni perigi yavvanamtho vrukshaalai malli needanistaayi. challagay nalay. paadachaarii! vaatiki appudu tama tallini nene ani gurtuntunda?u
tamakamgaa modai aakaasaanni chustuu aasissullaga migilina okato rendo endutaakulni ralchindi. kadilipoyadu paadachaari.
vrukshapu modalni gattigaa kaugalinchukuni pagilina beruduni malli malli muddu pettukuntuu, buggala meedagaa jaarina kanneetini beraduke tudichaadu paadachaari.
prakruti kaugili talli paeru aartito pilichina tarataraalam. yugayugaala prakruti pilupu modaina boorugu chetti. gaaliki oogi atanini daggariki teesukovaalane prayatnam chesindi.
aaakkadem undi? itura! nee kosam prakruti perfume ni tayaaru cheshaanu. puvvula jallu kuripista! idugo letha letha jeguru rangu aakula godugulu uready readyu pachani pachani dhora aakuluu unnaayi. bulli pindeluu unnaayi. pachani jalapaatam laga pachani needanu parichaanooyuu! raa! raa! Come on! come on!u antuu nindu garbhinila nigaarimputoe navvindi mamidi chettu.
era! itura!u annatlu raagayuktamgaa paadindi vasanta koyila. boorugunu kauvalinchukunna paadachaari oo kshanam atuvaipuku chushadu.
eippudu cheppu nestama! ipudu cheppu bidda! enduku neekee aavedana?u adigindi boorugu chettu, aapyayamgaa aadaramgaa tallila!
enaa bidda! naa bidda!u kommalni ooputuu needanistuu kaugilinchukuni odaarpu nivvaleni tana duradrushtaaniki taristunnatlu koddigaa gaalini visurutuu migilina aakula aashruvulni ralchindi boorugu vruksham!
aoo naa prakruti talli! nuvu nannu chinnappati nunchi eruguduvu. aina amma!u ee prapancham naaku dukkhanni ichindi. nannu preminchi premistunnatlugaa undi gatini maarchukuni tana daarina tanu saagipoyindii prapancham! amma! nenu ontarini. naa navvulni prakrutii prajaluu bharinchagalaru. cony naa ashruvulni tudichevare leru. naa kosam naa kosame okka kshanam kevalam okka kshanam migilchevaaru leru. talli! naa bhasha entha mounamo naa badha anta mouname! nuvvu aakulu raalustaavu! nenu ashruvulu raalchukuntaanu! adhee nee eduta matrame! u vekkekki edustu anukunnadu paadachaari.
oo rutuvu malli tana rekkalu vippi bhoomi meeda parachataaniki siddamgaa gaalilo teelutuu vachindi. neeli neeli mabburanulu tella tella kongala meeda egiri vachi aakaasapu purashunni tamakamgaa chumbinchi atadu nirvikaarudainanduna mukham nalupu chesukuni antalone tataaluna chilipigaanuu, hushaarugaanuu atanni aata pattistunnatlu merupu navvulu navvi ehue antuu neeti tumparalni visirinaayi.
garika veerudu nitaarugaa nilabadi endina dehaanni oogistuu cetolakari tolakari annatlugaa oogutuu varsharaanini aahvaaninchaadu.
nevinnim mee aahvaanaalani! varshistaam maa dayanu annatlu teevigaa varsharaani vayyaram olikistuu naatyam modalu pettindi.
aanandamtho chettoo putta buuruguu, mamidy, seesapu kanya, garikaveeruduu andaruu gaali kannelatho poty padi naatyam chestu kommala sangeetaalu vinipistuu vantini tadupukuni tolakari snaanaalu chesaru.
aoo arudra jeevi! ninnu malli chustananukoledu? entha mettani veepu? needi. pachani pasirika tivaasi meeda nuvu merisipothu nadustuu unte chuddaniki entha adbhutam! meeranta naa nestaalu! mimmalni vadili ekkadiki ponoo?u
enaa bigikougililo odigipovataniki paadachaari! raa! malli nannu kaugalinchuko! ninnu neevu marichi naalo karigipo!yu
cuadetlaaguu? vedana! jeevitamlo chala ellu nee ashravula madhuvune peelchaanugaa! kontha kaalam naa maanaana nenu saagipotaanu! idugo! prakruti talli tivaasi parichindisi
era! raa! raa paadachaarii! aa kalaninchi yivalaku raa! maa chaayallo vishraminchuni vrukshaalu oogutuu kommala chetulni ooputhoonte paadachaari haayigaa saagaadu
oo vennela raatrilo mabbulu paradaalu vesukokunda taaralu talukkumannapudu oo bandaraayimida vellakila padukuni nissabdapu raatrilo ettugaa nilichi vennela kiranaalni challaga jarche chandrunni chustuu baddhakamgaa aavalinchaadu paadachaari.
mari repu? koddi koddigaa mukham maadchukuntuu rojurajuki tarigi potavu. oo amavasyaku puurtigaa adrushyamai malli aasalaa rekhagaa pratyakshamoutaavu. balaanni konchem konchengaa penchukuntuu mellagaa vikasistaavu. oo vendi puvvuu! nuvvuu nenuu okate!u
eneedee naadii yeenaadu prasaante! mabbula paradaalu teesi vesi neevu vennela kuripistunte vedana paradaalni vadili vishraanti nishwaasaalni vadulutunnaanu nenu. akkadekkado samudram ninnu chusi pongipotondi kadhuu! ee kshanaallo nenuu evarno taluchukuni truptitoe olalaadutunnaanu! entha polika maniddarikii! nindaina chandruditho maatalu saaginchaadu paadachaari.
neemevomo utsahapu ponguluu, aavesapu marakalun navemo vishaadapu machchaluu vedantapu taragalun. nee gudise nee chuttu unte naa vishwaasam naaku thodu undi! ela?u