యజుర్వేదం - వికీపీడియా
(యజుర్వేదము నుండి దారిమార్పు చెందింది)
వేదం అనగా ('విద్' అనే ధాతువు నుండి) 'జ్ఞానం' అని అర్ధం. యజుర్వేదం అంటే యాగాలు ఎలాచేయాలో చెప్పేది. యాగము, బలి, దానము మొదలైనవాటిని ఆచరించేటపుడు ఋత్విక్కులు[పురోహితులు] చెప్పే మంత్రాలు [పద్యాలు] యజుర్వేదంలో ఉన్నాయి.
యజ్ఞాలలో యజుర్వేదాన్ని అనిష్టించేవారికి "అధ్వర్యులు" అని పేరు.
యజుర్వేద స్తోత్రాలలో ప్రజాపతి, పరమేష్ఠి, నారాయణుడు, బృహస్పతి, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, అశ్విని మొదలైన దేవతల స్తుతులున్నాయి. ఈ స్తోత్రములకు కర్తలు వసిష్ఠుడు, వామదేవుడు, విశ్వామిత్రుడు. యజుర్వేదంలో ప్రాణహింస మంచిది కాదని చెప్పబడింది. బలులు నిషిద్ధమని శతపథ బ్రాహ్మణంలో ఉంది. కాలక్రమంలో యజుర్వేదం కృష్ణ యజుర్వేదము (తైత్తరీయ సంహిత), శుక్ల యజుర్వేదము (వాజసనేయ సంహిత) అని రెండుభాగాలుగా విభజింపబడింది. శుక్ల యజుర్వేద సంహిత యందు "ఉదాత్తము", "అనుదాత్తము", "స్వరితము", "ప్రచయము" అనే నాలుగు స్వరాలున్నాయి. బ్రాహ్మణము యందు "ఉదాత్తము", "అనుదాత్తము" అనే రెండు స్వరాలున్నాయి. కృష్ణయజుర్వేదానికి "ఉదాత్తము", "అనుదాత్తము", "స్వరితము", "ప్రచయము" అనే నాలుగు స్వరాలున్నాయి. శుక్ల యజుర్వేదంలోని ఈశావాస్యోపనిషత్తు చాలా ముఖ్యమైనదిగా భావింపబడుతున్నది.
ప్రస్థవనసవరించు
ఋక్‌ యజుస్సామ అథర్వణ వేదాలు నాలుగింటిలో రెండవది. ఋగ్వేదంలో మంత్రాలు ఋక్కులు, సామవేదంలో సామలు. ఇవి రెండూ కానివి యజుర్వేద మంత్రాలు. ''శేషే యజుః'' అని సూత్రం. ఇవి 109 వరకు ఉన్నాయంటారు. యజుర్వేద మంత్రాలు రెండు భాగాలు. ఒకటి శుక్ల యజుర్వేదం, రెండవది కృష్ణ యజుర్వేదం. శుక్ల యజుర్వేదానికి వాజ సనేయ సంహిత అనే పేరు కూడా ఉంది. వాజసని అంటే సూర్యుడు. సూర్యుడి నుంచి యాజ్ఞవల్క్య ముని గ్రహించినది గనుక వాజసనేయం అనే పేరు వచ్చింది. వేద విభజన చేసిన వ్యాసుడి నుంచి వైశం పాయనుడు యజుర్వేదం నేర్చుకొన్నాడు. వైశంపాయనుడి నుంచి యాజ్ఞవల్క్యుడు తెలుసుకొన్నాడు. కాని, వైశంపాయనుడికీ, యాజ్ఞవల్క్యుడికీ మధ్య ఏదో వివాదం రావడం వల్ల యాజ్ఞవల్క్యుడు తాను నేర్చిన వేదాన్ని వదలి వేయవలసి వచ్చింది. (మంత్రాలను కక్కవలసి వచ్చిందనీ, అలా కక్కిన మంత్రాలను దేవతలు తిత్తిరి పక్షుల రూపంలో వచ్చి తినివేశారనీ ఒక కథ ఉంది. కక్కిన మంత్రాలు నల్లగా ఉండటం వల్ల వాటి సంహితకు కృష్ణ యజుర్వేదం అనే పేరు వచ్చిందంటారు. ఏదో ఒక గూఢార్థంతో ఈ కథను ప్రచారంలోకి తెచ్చి ఉంటారు. యాజ్ఞవల్క్యుడు వదలు కొన్నప్పటికీ ఆయన నుంచి అప్పటికే తెలుసుకొని ఉన్న కొందరు శిష్యులు వాటిని భద్రపరచి ఉంటారు.) నేర్చుకొన్నది పోయినందుకు బాధపడిన యాజ్ఞవల్క్యుడు సూర్యుడిని ఉపాసించి తిరిగి యజుర్వేదాన్ని సంపాదించాడు. అదే శుక్ల యజుర్వేదం. (శుక్ల అంటే తెలుపు. కృష్ణ అంటే నలుపు.) యజుర్వేదం అలా రెండు శాఖలుగా వ్యాప్తిలోకి వచ్చింది. వైశంపాయనుడు నేర్పినది కృష్ణ యజుర్వేదమని, సూర్యుడు చెప్పినది శుక్ల యజుర్వేదమని రెండు శాఖలు వాడుకలోకి వచ్చాయి. యజుర్వేదం అనే శబ్దం యజుస్‌, వేదం అనే రెండు పదాల కలయిక. యజుస్‌ శబ్దం యజ్‌ అనే ధాతువు నుంచి ఏర్పడింది. యజ్ఞం అనే శబ్దమూ యజ్‌ నుంచి వచ్చినదే. యజ్‌ అంటే ఆరాధించడం, పూజించడం లాంటి అర్థాలు ఉన్నాయి. కర్మకాండను తెలియజేసే మంత్రాలు యజుస్సులు. యజ్ఞాలు ఎలా జరగాలో ఈ మంత్రాల వల్ల తెలుస్తుంది. యజుర్వేద మంత్రాలు సాధారణంగా గద్యరూపంలోనే ఉంటాయి. (ఋక్‌ పాదబద్ధా, గీతంతు సామ, గద్యం యజుర్మంత్రః) బ్రాహ్మణాలతో కలసిన యజుర్వేద మంత్రాలు యజుర్వేద సంహిత. శుక్ల యజుర్వేదంలో మాధ్యందిన సంహిత, కణ్వ సంహితలు ఉన్నాయి. కృష్ణ యజుర్వేదంలో సంహిత, బ్రాహ్మణ భాగాల విభజన కనిపించదు. స్పష్టత లేకపోవడమే కృష్ణ శబ్దం (చీకటి) పొందడానికి కారణమై ఉండవచ్చునని ఒక అభిప్రాయం. కృష్ణ యజుర్వేదంలో తైత్తిరీయ, కఠ, మైత్రాయణీ శాఖలు ఉన్నాయి.
yajurvedam - vikipedia
(yajurvedamu nundi daarimaarpu chendindi)
vedam anagaa ('vid' ane dhatuvu nundi) 'ghnaanam' ani ardham. yajurvedam ante yaagaalu elacheyalo cheppedi. yagamu, bali, daanamu modalainavaatini aacharinchetapudu rutvikkulu[purohitulu] cheppe mantraalu [padyaalu] yajurvedamlo unnaayi.
yagnaalalo yajurvedaanni anishtinchevaariki "adhvaryulu" ani paeru.
yajurveda stotraalalo prajaapati, parameshti, narayanudu, bruhaspati, indrudu, varunudu, ashwini modalaina devatala stutulunnaayi. ee stotramulaku kartalu vasishtudu, vaamadevudu, vishwaamitrudu. yajurvedamlo pranahimsa manchidi kaadani cheppabadindi. balulu nishiddhamani satapatha braahmanamlo undi. kaalakramamlo yajurvedam krishna yajurvedamu (taittareeya samhita), shukla yajurvedamu (vajasaneya samhita) ani rendubhaagaalugaa vibhajimpabadindi. shukla yajurveda samhita yandu "udaattamu", "anudaattamu", "swaritamu", "prachayamu" ane naalugu swaraalunnaayi. brahmanamu yandu "udaattamu", "anudaattamu" ane rendu swaraalunnaayi. krushnayajurvedaaniki "udaattamu", "anudaattamu", "swaritamu", "prachayamu" ane naalugu swaraalunnaayi. shukla yajurvedamloni eesaavaasyoopanittu chala mukhyamainadigaa bhaavimpabadutunnadi.
prasthavanasavarinchu
ruk yajussama atharvana vaedaalu naalugintilo rendavadi. rugvedamlo mantraalu rukkulu, saamavedamlo saamalu. ivi rendoo kaanivi yajurveda mantraalu. ''sheshe yajuh'' ani suutram. ivi 109 varaku unnaayantaaru. yajurveda mantraalu rendu bhaagaalu. okati shukla yajurvedam, rendavadi krishna yajurvedam. shukla yajurvedaaniki vaaja saneya samhita ane paeru kuudaa undi. vajasani ante suuryudu. suryudi nunchi yaagnavalkya muni grahinchinadi ganuka vaajasaneyam ane paeru vachindi. vedha vibhajana chesina vyaasudi nunchi vaisam payanudu yajurvedam neerchukonnaadu. vaisampaayanudi nunchi yaagnavalkyudu telusukonnadu. kaani, vaisampaayanudikii, yaagnavalkyudiki madhya edho vivaadam ravadam valla yaagnavalkyudu taanu nerchina vedaanni vadali veyavalasi vachindi. (mantraalanu kakkavalasi vachindanii, alaa kakkina mantraalanu devatalu tittiri pakshula roopamlo vachi tinivesaaranii oka katha undi. kakkina mantraalu nallagaa undatam valla vaati samhitaku krishna yajurvedam ane paeru vachindantaaru. edho oka goodhaarthamtho ee kathanu prachaaramloki tecchi untaaru. yaagnavalkyudu vadalu konnappatiki aayana nunchi appatike telusukoni unna kondaru shishyulu vaatini bhadraparachi untaaru.) neerchukonnadi poyinanduku baadhapadina yaagnavalkyudu suuryudini upaasinchi tirigi yajurvedaanni sampaadinchaadu. adhe shukla yajurvedam. (shukla ante telupu. krishna ante nalupu.) yajurvedam alaa rendu saakhalugaa vyaaptiloki vachindi. vaisampaayanudu nerpinadi krishna yajurvedamani, suuryudu cheppinadi shukla yajurvedamani rendu saakhalu vaadukaloki vachayi. yajurvedam ane sabdam yajusm, vedam ane rendu padaala kalayika. yajusm sabdam yaji ane dhatuvu nunchi erpadindi. yagnam ane sabdamuu yaji nunchi vachinade. yaji ante aaraadhinchadam, poojinchadam lanti arthaalu unnaayi. karmakandanu teliyajese mantraalu yajussulu. yagnaalu ela jaragaalo ee mantraala valla telustundi. yajurveda mantraalu saadhaaranamgaa gadyaroopamlone untaayi. (ruk padabaddha, geetantu saama, gadyam yajurmantrah) braahmanaalato kalasina yajurveda mantraalu yajurveda samhita. shukla yajurvedamlo maadhyandina samhita, kanva samhitalu unnaayi. krishna yajurvedamlo samhita, brahmana bhaagaala vibhajana kanipinchadu. spashtata lekapovadame krishna sabdam (cheekati) pondadaaniki kaaranamai undavachunani oka abhiprayam. krishna yajurvedamlo taittireeya, katha, maitraayanii saakhalu unnaayi.