ఆంగ్ల భాష - tewiki
(Redirected from ఇంగ్లీషు)
ఇంగ్లీశు
ఉచ్ఛారణ: /ˈɪŋɡlɪʃ/[1]
మాట్లాడే దేశాలు: వ్యాసంలో చూడండి
మాట్లాడేవారి సంఖ్య: మొదటి భాష: 309 మిలియన్లు [2] – 380 మిలియన్లు[3]
రెండవ భాష: 199[4] – 600 మిలియన్లు[5]
మొత్తం : 1.8 బిలియన్లు[6]
ర్యాంకు: 3 (ప్రాంతీయ వాడుకదారులు)[7][8]
మొత్తం: 1 లేదా 2 [9]
జెర్మనిక్
పశ్చిమ జెర్మనిక్
ఆంగ్లో-ఫ్రీసియన్
ఆంగ్లిక్
వ్రాసే పద్ధతి: లాటిన్ (ఆంగ్ల వేరియంట్)
అధికార భాష: 53 దేశాలు
ఈ పటంలో ఇంగ్లీశు భాష ప్రధాన భాషగా వ్యవహరింపబడుతున్న ప్రపంచ దేశాలు , రాజ్యాలు గాఢ నీలం రంగులోనూ, ఇంగ్లీశు అధికారిక భాషల్లో ఒకటిగా కొనసాగుతున్న దేశాలు నీలం రంగులోనూ చూపబడ్డాయి. యూరోపియన్ యూనియన్‌లో కూడా ఇంగ్లీశు ఒక అధికారిక భాష.
1 భౌగోళిక విభజన
2 ఆంగ్ల భాష సంక్షిప్త చరిత్ర
3 భారత్ లో ఆంగ్ల భాష
4 ఆంగ్లం ఎక్కువగా వాడే దేశాలు
5 ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆంగ్ల భాష
6 తెలుగువారు పలికే ఆంగ్ల పదాలు
7 తెలుగునాట ఆంగ్లభాష ఉపయోగంపై విమర్శలు
భౌగోళిక విభజన
ఇవి కూడా చూడండి: ఇంగ్లీశు భాష మాట్లాడే దేశాల జాబితా
ప్రపంచంలో ఆంగ్లభాషను ప్రాంతీయ భాషగా వాడే దేశాలను సూచించే పై-చార్ట్.
ఆంగ్ల భాష సంక్షిప్త చరిత్ర
మనం ఈ నాడు "బ్రిటిష్ దీవులు" అని పిలచే భూభాగంలో పూర్వం ఐదు రాజ్యాలు ఉండేవి. వాటిలో ప్రజలని ఇంగ్లీశు వాళ్లు, బ్రిటన్ వాళ్లు, స్కాట్ వాళ్లు, పిక్ట్ వాళ్లు, లేటిన్ వాళ్లు అని పిలచేవారు. వీరు వేర్వేరు భాషలు మాట్లాడేవారు. వీరందరిలోను ముందు ఈ దీవులలో నివసించటానికి వచ్చిన వాళ్లు బ్రిటన్ లు; అందుకనే ఈ దేశానికి బ్రిటన్ అనే పేరు సిద్ధించింది. తరువాత సా. శ. 43 లో రోము నుండి చక్రవర్తి క్లాడియస్ పంపిన వలస ప్రజలు వచ్చి బ్రిటన్ లో స్థిరపడటం మొదలు పెట్టేరు. చూరు కింద తలదాచుకుందుకని వచ్చి ఇంటినే ఆక్రమించిన తీరులో రోమకులు బ్రిటన్ ని ఆక్రమించి ఐదు శతాబ్దాలు పాలించేరు. అప్పుడు గాత్ అనే మరొక తెగ వారు రోమకులని ఓడించి దేశం నుండి తరిమేశారు. అప్పుడు ఈ గాత్ తెగని పడగొట్టటానికి పిక్ట్ లు, స్కాట్ లు ప్రయత్నించేరు. వీళ్లని ఎదుర్కొనే శక్తి లేక బ్రిటన్ మళ్లా రోమక ప్రభువులని ఆశ్రయించక తప్ప లేదు. కాని ఆ సమయంలో రోములో వారి ఇబ్బందులు వారికి ఉండటంతో వారు సహాయం చెయ్యలేక పెదవి విరచేరు. గత్యంతరం లేక బ్రిటన్ లు ఐరోపాలో, నేటి జర్మనీ ప్రాంతాలలో, ఉండే సేక్సన్ లు అనే మరొక తెగని పిలుచుకొచ్చేరు. వారు బ్రిటన్ తీరానికి మూడు పడవలలో సా. శ. 449 లో వచ్చినట్లు చారిత్రకమైన దాఖలాలు ఉన్నాయి. అప్పుడు వారు మాట్లాడిన భాషనే ఇప్పుడు మనం "పాత ఇంగ్లీశు" అంటున్నాం. దీన్నే ఏంగ్లో-సేక్సన్ అని కూడా అంటాం.
ఒక భాషలోని మాటలే ఆ భాష యొక్క పడికట్టు రాళ్లు. పదసంపదే భాషకి రూపు రేఖలని ఇస్తుంది, ఒక వ్యక్తిత్వాన్ని ఇస్తుంది. ఏదైనా కొత్త భాషని నేర్చుకునేటప్పుడు ఉచ్చారణని, వ్యాకరణాన్ని అవుపోశన పట్టటం అంత కష్టం కాదు. కాని ఆ భాషలోని పద సంపద మీద ఆధిపత్యం సంపాదించటానికి చాల కాలం పడుతుంది. ఒక భాషని అనర్గళంగా మాట్లాడాలంటే ఆ భాషలోని పదాలు త్వరత్వరగా స్పురణకి రావాలి. ఇంగ్లీశు విషయంలో ఇది కష్టం. ఎందుకంటే ఇంగ్లీశు చీపురుకట్ట లాంటి భాష. వాకట్లో చీపురు పెట్టి తుడిస్తే చేరే ద్రవ్యరాశిలో ఆకులు, అలములు, చితుకులు, చేమంతులు, రెట్టలు, పెంటికలు, ..., ఇలా సమస్తం ఉంటాయి. అలాగే ఇంగ్లీశు ఎవరి వాకిట్లోకి వెళ్ళినా అక్కడి సామగ్రిని అంతా సేకరించి మమేకం చేసుకుంది. అందుకనే ఇంగ్లీశు మాటల్లో కాని, వర్ణక్రమంలో కాని ఒక నియమం, నిబంధన, వరస, వావి కనబడవు. అందుకనే నేటి ఇంగ్లీశు పదసంపదలో మూల భాష అయిన జెర్మన్ వాసనలు తక్కువగానే కనిపిస్తాయి.
ఇంగ్లీశు భాషకి మరొక ప్రత్యేకత ఉంది. చెలగాటాలాడటానికి ఇంగ్లీశు సులభంగా లొంగుతుంది. ఇంగ్లీశు భాషతో కొత్త కొత్త ప్రయోగాలు చెయ్యటం తేలిక. చేసినవాళ్లని ఇతరులు తిరస్కరించరు, తూష్ణీంభావంతో చూడరు. సంప్రదాయ విరుద్ధంగా ఇంగ్లీశులో కొత్త మాటలు సృష్టించటం తేలిక. "మా భాషని కల్తీ చేసి అపవిత్రం చెయ్యకండి" అని ఇంగ్లీశు మాట్లాడేవారెవరూ ఇంతవరకు అనగా వినలేదు. ఉన్న మాటలని సాగదీసి, ఒంచి, మలచి, కొత్తకొత్త ప్రయోగాలు చెయ్యటంలో ఇంగ్లీశు రచయితలు అగ్రగణ్యులు. ధైర్యం చేసి, ఉన్న మాటలని మడచిపెట్టి ప్రయోగించటంలో షేక్స్ పియర్ దిట్టతనం ప్రదర్శించేడు.
ఇంగ్లీశు భాష తల్లివేరు జెర్మన్ భాషలో ఉండటం ఉంది కాని, ఏంగ్లో-సేక్సన్ లు బ్రిటన్ లో వచ్చి స్థిరపడే నాటికే వారి భాష అయిన జెర్మన్ మీద లేటిన్ ప్రభావం బాగా పడిపోయింది. అందుకనే ఇంగ్లీశు మీద లేటిన్ ప్రభావం మొదట్లో ఎక్కువగా ఉండేది. క్రైస్తవ మతగ్రంధాలు, పూజలు, పురస్కారాలు లేటిన్ లో ఉండేవి కనుక వివాహాది శుభకార్యాలు జరిగేటప్పుడు, విద్యారంగంలోనూ లేటిన్ పదజాలం పాతుకు పోయింది.
తరువాత స్కేండినేవియా నుండి వైకింగులు దండయాత్ర చేసి ఒక శతాబ్దం పాటు - సా. శ. 780 నుండి 880 వరకు - బ్రిటన్ తో చిల్లర మల్లర యుద్ధాలు చేసేరు. ఈ సమయంలో ఆ ప్రాంతాల పదజాలం ఇంగ్లీశులో కలిసిపోయింది. నిజానికి పదవ శతాబ్దం వరకు ఈ భాషని "ఇంగ్లీశు" అనే పేరుతో వ్యవహరించనే లేదు.
పెను తుపానులా వచ్చి ఇంగ్లీశుని కూకటి వేళ్లతో కుదిపేసిన భాష ఫ్రెంచి భాష. సా. శ. 1066 తరువాత బ్రిటన్ మీద ఫ్రెంచి వారి రాజకీయ ఆధిపత్యం పెరిగింది. దానితోపాటు ఫ్రెంచి వారి ధర్మశాస్త్రం, స్థాపత్య శాస్త్రం, సంగీతం, లలితకళలు, సాహిత్యం బ్రిటన్ మీద విపరీతమైన ప్రభావం చూపించటం మొదలు పెట్టేయి. జెర్మన్ సంప్రదాయాలని ఆసరా చేసుకున్న ఆంగ్లో-సేక్సన్ ఆచార వ్యవహారాలు ఫ్రెంచి దృక్పథానికి కట్టుబడవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ పాత కొత్తల కలయికతో సమానార్ధకాలయిన పాత మాటలు, కొత్త మాటలు పక్క పక్కన నిలబడి మనుగడ కొనసాగించేయి. కొన్ని పాత మాటలు కొత్త అర్ధాన్ని సంతరించుకున్నాయి.
తరువాత బ్రిటన్ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వలస రాజ్యాలు స్థాపించి ఏలుబడి చెయ్యటంతో పదహారవ శతాబ్దానికే ప్రపంచ భాషలలోని మాటలు ఇంగ్లీశులో జొరబడటం మొదలు పెట్టేయి. అప్పటికే ఐరోపాలో నవజాగృతి యుగం తలెత్తటం, విజ్ఞానశాస్త్రం వేగం పుంజుకోవటంతో గ్రీకు మాటలు తండోపతండాలుగా వచ్చి ఇంగ్లీశులో పడ్డాయి. ఇంగ్లీశు ఇలా కొత్త అందాలతో వెలుగుతూ ఉంటే ఇంగ్లీశులో మాతృఛాయలు పూర్తిగా నశించిపోతున్నాయని కొందరు ఆరాటపడ్డారు. ఎవరెంతగా ఆరాట పడ్డా ఇంగ్లీశు మీద పరభాషా ప్రభావం పెరుగుతూనే వచ్చింది తప్ప తగ్గ లేదు.
తరువాత ఇంగ్లీశుని ఎక్కువగా ప్రభావితం చేసింది అమెరికాలో మాట్లాడే ఇంగ్లీశు. అమెరికాలో ఇంగ్లీశు వర్ణక్రమం మారిపోయింది. భ్రిటన్ లో వాడే మాటలకి సమానార్ధకాలైన కొత్త మాటలు ఎన్నో అమెరికాలో పుట్టుకొచ్చేయి. అమెరికాకి స్వరాజ్యం వచ్చిన కొత్తలో బ్రిటన్ మీద ఉండే తిరస్కార భావమే ఈ మార్పుకి ప్రేరణ కారణం.
ఇప్పుడు ప్రపంచీకరణ, కలనయంత్రాలు, అంతర్జాలం వచ్చేక పరభాషా పదాలు, పారిభాషిక పదాలు తొంబతొంబలుగా వచ్చి ఇంగ్లీశులో చేరుతున్నాయి. కేవలం పది శతాబ్దాల క్రితం పుట్టిన ఒక భాష ఇలా ఏకైక ప్రపంచ భాషగా చెలామణీ అవటం చూస్తూ ఉంటే నివ్వెరపాటు కలగక మానదు.
భారత్ లో ఆంగ్ల భాష
ప్రధాన వ్యాసం: భారతదేశంలో ఆంగ్ల భాష
భారతదేశంలో ఆంగ్ల భాషకు చెందిన అనేక మాండలికాలను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ మాండలిక ఉపయోగం బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో ప్రారంభమయ్యింది. ఈ భాష సహ-రాజ భాషగా ఉపయోగింపబడేది. ప్రస్తుతమునూ ఇదే విధంగా ఉపయోగంలో ఉంది. దాదాపు తొమ్మిది కోట్ల మంది ఈ భాషను ఉపయోగిస్తున్నారు. మొదటిభాషగా దాదాపు మూడు లక్షలమంది వాడుతున్నారు.[10] భారత్ లో ఉపయోగించేభాష, శుద్ధ ఆంగ్ల భాష గానూ, ఇంగ్లాండులో ఉపయోగించే భాష తరువాత గ్రాంధిక భాషోపయోగ దేశంగా భారత్ కు పేరున్నది. భారతదేశంలో ఉపయోగించే ఆంగ్ల వ్యాకరణం మంచి పరిపుష్టి కలిగినదిగా భావింపబడుతుంది.సరస్వతీదేవి భారతదేశానికి ఇచ్చిన గొప్పవరం ఆంగ్లభాష అన్నారు రాజాజీ .
ఈ రోజుల్లో ఆంగ్ల భాష యొక్క ప్రాధాన్యం దృష్ట్యా చాలామంది స్పోకెన్ ఇంగ్లీష్ ద్వారా దీనిని నేర్చుకొంటున్నారు .
ఆంగ్లం ఎక్కువగా వాడే దేశాలు
మొదటి భాష
ఇతర భాషగా
1 అ.సం.రా. 251,388,301 83% 215,423,557 35,964,744 Source: US Census 2006: Language Use and English-Speaking Ability: 2006, Table 1. Figure for second language speakers are respondents who reported they do not speak English at home but know it "very well" or "well". Note: figures are for population age 5 and older
2 భారత దేశము 90,000,000 8% 178,598 65,000,000 రెండవ భాషగా మాట్లాడేవారు.
25,000,000 మూడవ భాషగా మాట్లాడేవారు Figures include both those who speak English as a second language and those who speak it as a third language. 1991 figures.[11][12] The figures include English speakers, but not English users.[13]
3 నైజీరియా 79,000,000 53% 4,000,000 >75,000,000 Figures are for speakers of Nigerian Pidgin, an English-based pidgin or creole. Ihemere gives a range of roughly 3 to 5 million native speakers; the midpoint of the range is used in the table. Ihemere, Kelechukwu Uchechukwu. 2006. "A Basic Description and Analytic Treatment of Noun Clauses in Nigerian Pidgin." Nordic Journal of African Studies 15 (3) : 296–313.
4 యునైటెడ్ కింగ్ డం 59,600,000 98% 58,100,000 1,500,000 Source: Crystal (2005), p. 109.
5 ఫిలిప్పైన్స్ 45,900,000 52% 27,000 42,500,000 Total speakers: Census 2000, text above Figure 7. 63.71% of the 66.7 million people aged 5 years or more could speak English. Native speakers: Census 1995, as quoted by Andrew Gonzalez in The Language Planning Situation in the Philippines, Journal of Multilingual and Multicultural Development, 19 (5&6), 487-525. (1998)
6 కెనడా 25,246,220 76% 17,694,830 7,551,390 Source: 2001 Census - Knowledge of Official Languages and Mother Tongue. The native speakers figure comprises 122,660 people with both French and English as a mother tongue, plus 17,572,170 people with English and not French as a mother tongue.
7 ఆస్ట్రేలియా 18,172,989 92% 15,581,329 2,591,660 Source: 2006 Census.[14] The figure shown in the first language English speakers column is actually the number of Australian residents who speak only English at home. The additional language column shows the number of other residents who claim to speak English "well" or "very well". Another 5% of residents did not state their home language or English proficiency.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆంగ్ల భాష
ప్రభుత్వ ప్రైవేటు రంగ వ్యవహారాలలోనూ, ప్రభుత్వ ప్రభుత్వేతర రంగ ఉత్తర్వులలోనూ, ప్రకటనలలోనూ, వివిధరంగాల ఉత్తర ప్రత్త్యుత్తరాలలోనూ విరివిగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
తెలుగువారు పలికే ఆంగ్ల పదాలు
తెలుగు నిఘంటువులో చేరాల్సిన ఇంగ్లీశు పదాలు. నిఘంటువులలోని పదాల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ ఆ భాష శక్తివంతమవుతుంది. పరాయి భాషలకు చెందిన పదాలనే వ్యతిరేకతతో ప్రజల్లో పాతుకుపోయిన పదాలనుకూడ మనం నిఘంటువులలో చేర్చుకోకపోయినందు వలన మన తెలుగు నిఘంటువు చిక్కిపోయింది. ఇంగ్లీశు నిఘంటువు మాత్రం ఏటేటా కొత్తపదాలతో బలిసిపోతోంది.మన తెలుగులో దీటైన పదాలు పల్లెప్రజల్లో వాడుకలో ఉన్నా మన నిఘంటువులో ఆ పదాలు చోటుచేసుకోలేదు. ఒకవేళ పై ఇంగ్లీశు పదాలకు అర్థాలు చెప్పాలన్నా సంస్కృత పదాలు వాడుతారుగానీ, తెలుగు పదాలు వాడరు. వాడటం అవమానకరంగా భావిస్తారు. తెలుగు ప్రజలు పుట్టించినవి, ఎంత నీచమని మనం అనుకొనే పదాలైనా నిఘంటువులో చేరాలి. మన మాటల్ని పోగొట్టుకోకూడదు. అలాగే సంస్కృతపదం అర్ధంకాకపోయినా మన తెలుగు పదంలాగానే భావించి ఆదరిస్తాం. వేలాది ఉర్దూ, ఇంగ్లీశు పదాలు మన తెలుగు ప్రజల వాడుకలోకి వచ్చాయి.
తెలుగునాట ఆంగ్లభాష ఉపయోగంపై విమర్శలు
మాతృ భాష అంటే పసిపిల్ల వాడికి తల్లి ఉగ్గుపాలతో పాటు రంగరించి పోసే భాష. మమ్మీ, డాడీ, ఆంటీ, అంకుల్‌, బ్యాగు, బుక్కు, స్లేట్‌ పెన్సిల్‌ లాంటి మాటలు తెలుగు తల్లులు తమ పిల్లలకు రంగరించి పోస్తున్నారు. బయట పాఠశాల, ఆఫీసు, మార్కెట్టు, కోర్టుల్లో ఎన్నెన్నో పదాలు ఎడతెరిపి లేకుండా వాడుతున్నారు. మాటకు వాడుకే గదా ప్రాణం? వాడకం అంతా ఆంగ్లపదాల్లో జరుగుతూఉంటే తెలుగు గ్రంథానికి పరిమితమై పోయింది. కవులు, సాహితీవేత్తలు మాత్రమే భాష గురించి బాధపడుతున్నారు. పాలక భాషకు ఉండవలసినంత పదసంపద ఎన్నేళ్లు గడిచినా సమకూర్చలేక పోతున్నారు.
అనువాదకులు తేటతెలుగుకు బదులు సంస్కృతం వాడి భయపెడుతున్నారు. కాలగమనంలో కొత్త కొత్త ఆంగ్లపదాలే మనకు అబ్బు తున్నాయిగానీ, కొత్త తెలుగు పదాలుగానీ, పాతవేగాని కొత్తగా వాడకంలోకి రావడం లేదు. ఇది మన జాతి చేతకానితనం, దౌర్భాగ్యం. పైన పేర్కొన్న వందలాది పదాలేగాక ఇంకెన్నో ఆంగ్ల పదాలు మన తెలుగు ప్రజల నాలుకలపై నాట్యమాడుతూ, మన పదాలే అన్నంతగా స్థిరపిపోయాయి. ఈ పదాలను విడిచిపెట్టి మనం తెలుగులో సంభాషణ చేయలేము. చేసినా ప్రజలకు అర్ధంగాదు. ఉర్దూ, సంస్కృత పదాలెన్నింటటినో తెలుగు తనలో కలుపుకుంది. అలాగే తెలుగు ప్రజల వాడుకలో బాగా బలపడిన, ఇక ఎవరూ పెకలించలేనంతగా పాతుకుపోయిన, ఇంగ్లీశు పదాలను మన తెలుగు డిక్షనరీలో చేర్చటం వల్ల మన భాష తప్పక బలపడుతుంది. సంస్కృత, ఉర్దూ పదాలు వేలాదిగా తెలుగులో చేరకపోయి ఉన్నట్లయితే తెలుగు భాషకీపాటి శక్తి వచ్చి ఉండేది కాదు గదా?
కొందరికి పూర్తిగా ఆంగ్లభాషపై వెర్రి వ్యామోహం ఉంటుంది. అలాకాకుండ వాస్తవస్థితిని గ్రహించి మనభాషను రక్షించుకుంటూ, ఆంగ్లపదాలను వాడుకోవడం తెలివైన పద్ధతి. లెక్కల మాస్టరు 2+2=4 అనే దాన్ని రెండు ప్లస్‌ రెండు ఈజ్‌ ఈక్వల్‌టు నాలుగు అంటాడు. ఇప్పటి వరకు ప్లస్‌, ఈజీక్వల్టు, మైనస్‌, ఇంటు లాంటి ఆంగ్ల పదాలకు సమానార్ధక పదాలను కల్పించి లెక్కలు చెప్పలేదు. తెలుగు మీడియం వాళ్ళు కూడా ప్లస్‌, మైనస్‌ అనే శబ్దాలనే వాడుతున్నారు. గత్యంతరం లేదు, అనుకున్న ఆంగ్ల పదాలను మాత్రం తెలుగు నిఘంటువులో చేర్చటం అవశ్యం, అత్యవసరం. వాడుక పదాల సంపద భాషకు జీవమిస్తుంది. అవి పరభాష పదాలు కూడా కావచ్చు. మనం తెలుగును సరిగా నేర్చుకోక ముందే మనకు ఇంగ్లీశు నేర్పారు. వందలాది ఏళ్ళు మనం ఇంగ్లీశును గత్యంతరం లేక హద్దు మీరి వాడినందు వల్ల, అది మన భాషాపదాలను కబళించి తానే తెలుగై మనలో కూర్చుంది. మన ఆత్మలను వశం చేసుకుంది. ఇక ఇప్పుడు ఈ ఇంగ్లీశు పదాలను నిర్మూలించటం మన తరం కాదు. వాటిని మన పదాలుగా అంగీకరించటమే మంచిది. ఏఏటికాయేడు మన నిఘంటువుకి పదసంపద సమకూర్చాలి. మరోభాషా పదం మనలో పాతుకు పోకూడదనే ఆశయం ఉంటే, మనభాషలోనే కొత్త పదాలను సృష్టించటమే గాక, వాటిని ప్రజలంతా నిరంతరం వాడుతూ ఉండాలి.
ఇంగ్లీశు-తెలుగు అనువాద సమస్యలు
ఇంగ్లీశు-తెలుగు అనువాద సమస్యలు ఆంగ్ల కవులు:
జాన్ మిల్టన్
వర్‌డ్స్‌వర్త్
ఆర్థర్ హైలీ
జాన్ ఈలియట్
రిచర్డ్ బ్రింస్లే షెరిడాన్
భారత ఆంగ్ల కవులు :
రవీంద్రనాథ టాగూరు
ఆర్.కే. నారాయణన్
ఆంగ్ల భాషలోని మాండలికాలు
బ్రిటిష్ · Received Pronunciation · కోక్‌నీ (లండన్) · తూర్పు ఆంగ్లియన్ · ఇంగ్లాండ్ · Estuary · en:Guernsey English · Hiberno-English (Ireland) · Manx · Mid Ulster · East Midlands · West Midlands · Northern · Scouse (Liverpool) · Geordie (Tyneside) · Scottish (Glaswegian · Highland) · Welsh · West Country · మాకెమ్ (సుందర్ లాండ్).
అమెరికన్ · African American Vernacular · Appalachian · en:Baltimorese · Boston · Buffalonian · California · Chicano · Cajun · Maine · Maine-New Hampshire · New Jersey · New York City · North Central American · Northeast Pennsylvania · Inland Northern American · Pacific Northwest · Pennsylvania Dutch English · ఫిలడాల్ఫియన్ · Pittsburgh · Southern American · Tidewater · Utah · Yat · Yooper · Canadian · Maritimer · Newfoundland · Quebec · West/Central Canadian
బెర్మూడియన్ · బహమియన్ · కరీబియన్ · జమైకన్
ఆస్ట్రేలియన్ · Australian Aboriginal · Torres Strait · న్యూజీల్యాండ్
బర్మీస్ · సింగపూరియన్ · Hong Kong · భారతీయ · Malaysian · Philippine · Sri Lankan
లైబీరియన్ · మలవీ · దక్షిణ ఆఫ్రికన్
మూల స్థాయి ఆంగ్లం · అంతర్జాతీయ · Mid-Atlantic · Plain · Simplified · Special · Standard · British/American differences · E Prime
ఆంగ్లభాషా ప్రపంచం
గాఢ ఊదారంగు: ఆంగ్లభాష ప్రాంతీయంగానూ, అధిక జనాభా మాట్లాడే దేశాలు, బ్రిటిష్ ఓవర్‌సీస్ ప్రాంతాలు.
ఆకాశ నీల రంగు: అధికారిక భాషగా ఆంగ్లభాష గల దేశాలు, ఇక్కడ ఆంగ్లభాష ప్రాంతీయ భాష గాదు. యూరోపియన్ యూనియన్ అధికారిక భాషల లలో ఆంగ్లభాష ఒకటి. ఆయా సంబంధ ప్రాంతాల వ్యాసాలకు వెళ్ళుటకు వాటిపై క్లిక్ చేయండి.
↑ "English, a. and n." The Oxford English Dictionary. 2nd ed. 1989. OED Online. Oxford University Press. 6 September 2007 <http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50075365
↑ Ethnologue (1984 అంచనా)
↑ The Triumph of English, The Economist, Dec. 20th, 2001
↑ "20,000 Teaching Jobs" (in English). Oxford Seminars. Retrieved 2007-02-18. [permanent dead link]
↑ "Ethnologue, 1999". Archived from the original on 1999-04-29. Retrieved 2020-01-07.
↑ Languages of the World (Charts) Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine, Comrie (1998), Weber (1997), and the Summer Institute for Linguistics (SIL) 1999 Ethnologue Survey. Available at The World's Most Widely Spoken Languages Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine
↑ Census of India's eCensusIndia Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine, Issue 10, 2003, pp 8-10, (Feature: Languages of West Bengal in Census and Surveys, Bilingualism and Trilingualism). 1991 statistic.
↑ Census of India's Indian Census, Issue 10, 2003, pp 8-10, (Feature: Languages of West Bengal in Census and Surveys, Bilingualism and Trilingualism).
↑ Tropf, Herbert S. 2004. India and its Languages Archived 2008-03-08 at the Wayback Machine. Siemens AG, Munich
↑ For the distinction between "English Speakers," and "English Users," please see: TESOL-India (Teachers of English to Speakers of Other Languages)], India: World's Second Largest English-Speaking Country Archived 2010-12-04 at the Wayback Machine. Their article explains the difference between the 350 million number mentioned in a previous version of this Wikipedia article and a more plausible 90 million number:
" "Wikipedia's India estimate of 350 million includes two categories - "English Speakers" and "English Users". The distinction between the Speakers and Users is that Users only know how to read English words while Speakers know how to read English, understand spoken English as well as form their own sentences to converse in English. The distinction becomes clear when you consider the China numbers. China has over 200~350 million users that can read English words but, as anyone can see on the streets of China, only handful of million who are English speakers." "
aangla bhasha - tewiki
(Redirected from ingleeshu)
ingleesu
uchchaarana: /maelyu/[1]
matlade deshaalu: vyaasamlo chudandi
matladevari sankhya: modati bhasha: 309 miliyanlu [2] – 380 miliyanlu[3]
rendava bhasha: 199[4] – 600 miliyanlu[5]
mottam : 1.8 biliyanlu[6]
ryaanku: 3 (praantiiya vaadukadaarulu)[7][8]
mottam: 1 leda 2 [9]
jermanik
paschima jermanik
aanglo-freesian
anglic
vrase paddhati: latin (aangla variant)
adhikara bhasha: 53 deshaalu
ee patamlo ingleesu bhasha pradhaana bhashaga vyavaharimpabadutunna prapancha deshaalu , raajyaalu gaada neelam ranguloonuu, ingleesu adhikaarika bhaashallo okatigaa konasaagutunna deshaalu neelam ranguloonuu chuupabaddaayi. europian unianyelo kuudaa ingleesu oka adhikaarika bhasha.
1 bhougolika vibhajana
2 aangla bhasha sankshipta charitra
3 bharat loo aangla bhasha
4 aanglam ekkuvagaa vade deshaalu
5 aandhra pradesh loo aangla bhasha
6 teluguvaaru palike aangla padaalu
7 telugunaata aanglabhasha upayogampai vimarsalu
bhougolika vibhajana
ivi kuudaa chudandi: ingleesu bhasha matlade deshaala jabita
prapanchamlo aanglabhaashanu praantiiya bhashaga vade deshaalanu suchinche pai-chart.
aangla bhasha sankshipta charitra
manam ee naadu "british deevulu" ani pilache bhuubhaagamloo puurvam aidu raajyaalu undevi. vaatilo prajalani ingleesu vaallu, briton vaallu, scat vaallu, pict vaallu, latin vaallu ani pilachevaaru. veeru ververu bhashalu matladevaru. veerandarilonu mundu ee deevulalo nivasinchataaniki vachina vaallu briton lu; andukane ee deshaniki briton ane paeru siddhinchindi. taruvaata saa. sha. 43 loo romu nundi chakravarti cladius pampina valasa prajalu vachi briton loo sthirapadatam modalu petteru. chuuru kinda taladaachukundukani vachi intine aakraminchina teerulo romakulu briton ni aakraminchi aidu sataabdaalu palincheru. appudu gath ane maroka tega vaaru romakulani odinchi desham nundi tarimesaaru. appudu ee gath tegani padagottataaniki pict lu, scat lu prayatnincheru. veellani edurkone sakti leka briton malla romaka prabhuvulani aasrayinchaka tappa ledu. kaani aa samayamlo romulo vaari ibbandulu vaariki undatamtho vaaru sahayam cheyyaleka pedavi viracheru. gatyantaram leka briton lu airopalo, neti jarmani praantaalalo, unde sakesan lu ane maroka tegani piluchukocheru. vaaru briton teeraaniki moodu padavalalo saa. sha. 449 loo vachinatlu chaaritrakamaina daakhalaalu unnaayi. appudu vaaru matladina bhashane ippudu manam "paata ingleesu" antunnam. deenne englo-sakesan ani kuudaa antam.
oka bhashaloni matale aa bhasha yokka padikattu raallu. padasampade bhashaki roopu rekhalani istundi, oka vyaktitvaanni istundi. edaina kotta bhashani nerchukunetappudu uchchaananani, vyaakaranaanni avuposana pattatam anta kashtam kaadu. kaani aa bhashaloni pada sampada meeda aadhipatyam sampaadinchataaniki chaala kaalam padutundi. oka bhashani anargalamgaa matladalante aa bhashaloni padaalu twaratvaragaa spuranaki ravali. ingleesu vishayamlo idhi kashtam. endukante ingleesu cheepurukatta lanti bhasha. vaakatlo cheepuru petti tudiste chere dravyaraasilo aakulu, alamulu, chitukulu, chemantulu, rettalu, pentikalu, ..., ilaa samastam untaayi. alaage ingleesu evari vaakitloki vellinaa akkadi saamagrini antaa sekarinchi mamekam chesukundi. andukane ingleesu maatallo kaani, varnakramamlo kaani oka niyamam, nibandhana, varasa, vaavi kanabadavu. andukane neti ingleesu padasampadalo muula bhasha ayina jerman vaasanalu takkuvagaane kanipistaayi.
ingleesu bhashaki maroka pratyekata undi. chelagaataalaadaataaniki ingleesu sulabhamgaa longutundi. ingleesu bhaashato kotta kotta prayogaalu cheyyatam telika. chesinavallani itarulu tiraskarincharu, tooshneembhaavamto chudaru. sampradaaya viruddhamgaa ingleesulo kotta maatalu srushtinchatam telika. "maa bhashani kaltee chesi apavitram cheyyakandi" ani ingleesu matladevarevaru intavaraku anagaa vinaledu. unna maatalani saagadeesi, onchi, malachi, kottakotta prayogaalu cheyyatamlo ingleesu rachayitalu agraganyulu. dhairyam chesi, unna maatalani madachipetti prayoginchatamlo shakes pier dittatanam pradarsinchedu.
ingleesu bhasha talliveru jerman bhashalo undatam undi kaani, englo-sakesan lu briton loo vachi sthirapade naatike vaari bhasha ayina jerman meeda latin prabhaavam baga padipoyindi. andukane ingleesu meeda latin prabhaavam modatlo ekkuvagaa undedi. kraistava matagrandhaalu, poojalu, puraskaaraalu latin loo undevi kanuka vivaahaadi subhakaaryaalu jarigetappudu, vidyaarangamloonuu latin padajaalam paatuku poyindi.
taruvaata skendinevia nundi vaikingulu dandayaatra chesi oka sataabdam paatu - saa. sha. 780 nundi 880 varaku - briton thoo chillara mallara yuddhaalu cheseru. ee samayamlo aa praantaala padajaalam ingleesulo kalisipoyindi. nijaaniki padava sataabdam varaku ee bhashani "ingleesu" ane paerutho vyavaharinchane ledu.
penu tupanula vachi ingleesuni kookati vaellatho kudipesina bhasha frenchi bhasha. saa. sha. 1066 taruvaata briton meeda frenchi vaari rajakeeya aadhipatyam perigindi. daanitopaatu frenchi vaari dharmasastram, sthaapatya saastram, sangeetam, lalitakalalu, saahityam briton meeda vipareetamaina prabhaavam choopinchatam modalu petteyi. jerman sampradaayaalani asara chesukunna aanglo-sakesan aachaara vyavahaaraalu frenchi drukpathaaniki kattubadavalasina paristhiti erpadindi. ee paata kottala kalayikatho samaanaardhakaalayina paata maatalu, kotta maatalu pakka pakkana nilabadi manugada konasagincheyi. konni paata maatalu kotta ardhaanni santarinchukunnaayi.
taruvaata briton prapancha vyaaptamgaa valasa raajyaalu sthaapinchi elubadi cheyyatamtho padahaarava sataabdaanike prapancha bhaashalalooni maatalu ingleesulo jorabadatam modalu petteyi. appatike airopalo navajaagruti yugam talettatam, vignaanasaastram vegam punjukovatamto greeku maatalu tandopatandaalugaa vachi ingleesulo paddai. ingleesu ilaa kotta andaalatoe velugutuu unte ingleesulo maatruchaayalu puurtigaa nasinchipotunnaayani kondaru aaraatapaddaaru. evarentagaa aaraata padda ingleesu meeda parabhasha prabhaavam perugutune vachindi tappa tagga ledu.
taruvaata ingleesuni ekkuvagaa prabhaavitam chesindi americalo matlade ingleesu. americalo ingleesu varnakramam maaripoyindi. bhritan loo vade maatalaki samaanaardhakaalaina kotta maatalu enno americalo puttukocheyi. americaki swarajyam vachina kottalo briton meeda unde tiraskara bhavame ee maarpuki prerana kaaranam.
ippudu prapancheekarana, kalanayantraalu, antarjaalam vacheka parabhasha padaalu, paaribhaashika padaalu tombatombalugaa vachi ingleesulo cherutunnayi. kevalam padi sataabdaala kritam puttina oka bhasha ilaa ekaika prapancha bhashaga chelaamanii avatam chustuu unte nivverapaatu kalagaka maanadu.
bharat loo aangla bhasha
pradhaana vyaasam: bhaaratadesamlo aangla bhasha
bhaaratadesamlo aangla bhashaku chendina aneka maandalikaalanu upayogistunnaru. ee maandalika upayogam british raj kaalamlo praarambhamayyindi. ee bhasha saha-raja bhashaga upayogimpabadedi. prastutamunuu ide vidhamgaa upayogamlo undi. daadaapu tommidi kotla mandi ee bhashanu upayogistunnaru. modatibhaashagaa daadaapu moodu lakshalamandi vaadutunnaaru.[10] bharat loo upayoginchebhasha, suddha aangla bhasha gaanuu, inglaandulo upayoginche bhasha taruvaata graandhika bhashopayoga desangaa bharat ku perunnadi. bhaaratadesamlo upayoginche aangla vyaakaranam manchi paripushti kaliginadigaa bhaavimpabadutundi.saraswateedevi bhaaratadesaaniki ichina goppavaram aanglabhasha annaru rajaji .
ee rojullo aangla bhasha yokka praadhaanyam drishtya chaalaamandi spocken ingleesh dwara deenini neerchukontunnaaru .
aanglam ekkuvagaa vade deshaalu
modati bhasha
itara bhashaga
1 a.sam.raa. 251,388,301 83u 215,423,557 35,964,744 Source: US Census 2006: Language Use and English-Speaking Ability: 2006, Table 1. Figure for second language speakers are respondents who reported they do not speak English at home but know it "very well" or "well". Note: figures are for population age 5 and older
2 bhaarata deshamu 90,000,000 8u 178,598 65,000,000 rendava bhashaga matladevaru.
25,000,000 moodava bhashaga matladevaru Figures include both those who speak English as a second language and those who speak it as a third language. 1991 figures.[11][12] The figures include English speakers, but not English users.[13]
3 naijiria 79,000,000 53u 4,000,000 >75,000,000 Figures are for speakers of Nigerian Pidgin, an English-based pidgin or creole. Ihemere gives a range of roughly 3 to 5 million native speakers; the midpoint of the range is used in the table. Ihemere, Kelechukwu Uchechukwu. 2006. "A Basic Description and Analytic Treatment of Noun Clauses in Nigerian Pidgin." Nordic Journal of African Studies 15 (3) : 296–313.
4 unaited king dam 59,600,000 98u 58,100,000 1,500,000 Source: Crystal (2005), p. 109.
5 philippines 45,900,000 52u 27,000 42,500,000 Total speakers: Census 2000, text above Figure 7. 63.71u of the 66.7 million people aged 5 years or more could speak English. Native speakers: Census 1995, as quoted by Andrew Gonzalez in The Language Planning Situation in the Philippines, Journal of Multilingual and Multicultural Development, 19 (5&6), 487-525. (1998)
6 kenada 25,246,220 76u 17,694,830 7,551,390 Source: 2001 Census - Knowledge of Official Languages and Mother Tongue. The native speakers figure comprises 122,660 people with both French and English as a mother tongue, plus 17,572,170 people with English and not French as a mother tongue.
7 australia 18,172,989 92u 15,581,329 2,591,660 Source: 2006 Census.[14] The figure shown in the first language English speakers column is actually the number of Australian residents who speak only English at home. The additional language column shows the number of other residents who claim to speak English "well" or "very well". Another 5u of residents did not state their home language or English proficiency.
aandhra pradesh loo aangla bhasha
prabhutva praivetu ranga vyavahaaraalaloonuu, prabhutva prabhutvetara ranga uttarvulaloonuu, prakatanalaloonuu, vividharamgaala uttara prattyuttaraalalonuu virivigaa upayogistunnaru.
teluguvaaru palike aangla padaalu
telugu nighantuvulo cheralsina ingleesu padaalu. nighantuvulaloni padaala sankhya perige koddi aa bhasha saktivantamavutundi. paraayi bhashalaku chendina padaalane vyatirekatato prajallo paatukupoyina padalanukuda manam nighantuvulalo cherchukokapoyinandu valana mana telugu nighantuvu chikkipoyindi. ingleesu nighantuvu maatram eteta kottapadaalato balisipotondi.mana telugulo deetaina padaalu palleprajallo vaadukalo unna mana nighantuvulo aa padaalu chotuchesukoledu. okavela pai ingleesu padaalaku arthaalu cheppalanna samskruta padaalu vaadutaarugaanii, telugu padaalu vaadaru. vaadatam avamaanakaramgaa bhaavistaaru. telugu prajalu puttinchinavi, entha neechamani manam anukone padalaina nighantuvulo cherali. mana maatalni pogottukokudadu. alaage samskrutapadam ardhamkaakapoyinaa mana telugu padamlaagaane bhavinchi aadaristaam. velaadi urduu, ingleesu padaalu mana telugu prajala vaadukaloki vachayi.
telugunaata aanglabhasha upayogampai vimarsalu
maatru bhasha ante pasipilla vaadiki talli uggupaalato paatu rangarinchi pose bhasha. mammi, daady, anty, ankule, byagu, bukku, slate pensilli lanti maatalu telugu tallulu tama pillalaku rangarinchi poostunnaaru. bayata paatasaala, aafiisu, markettu, kortullo ennenno padaalu edatheripi lekunda vaadutunnaaru. maataku vaaduke gadaa praanam? vaadakam antaa aanglapadaallo jarugutuunte telugu grandhaaniki parimitamai poyindi. kavulu, saahitiivettalu matrame bhasha gurinchi baadhapadutunnaaru. paalaka bhashaku undavalasinanta padasampada ennellu gadichina samakuurchaleka potunnaru.
anuvaadakulu tetateluguku badulu samskrutam vaadi bhayapedutunnaru. kaalagamanamlo kotta kotta aanglapadaale manaku abbu tunnaayigaanii, kotta telugu padaalugaanii, paatavegaani kottagaa vaadakamloki ravadam ledu. idhi mana jaati chetakaanitanam, dourbhaagyam. paina perkonna vandalaadi padaalegaaka inkenno aangla padaalu mana telugu prajala naalukalapai naatyamaadutuu, mana padale annantagaa sthirapipoyaayi. ee padaalanu vidichipetti manam telugulo sambhaashana cheyalemu. chesina prajalaku ardhamgaadu. urduu, samskruta padaalennintatino telugu tanalo kalupukundi. alaage telugu prajala vaadukalo baga balapadina, ika evaruu pekalinchalenantagaa paatukupoyina, ingleesu padaalanu mana telugu dictionarylo cherchatam valla mana bhasha tappaka balapadutundi. samskruta, urduu padaalu velaadigaa telugulo cherakapoyi unnatlayithe telugu bhashakipati sakti vachi undedi kaadu gadaa?
kondariki puurtigaa aanglabhashapai verri vyaamoham untundi. alakakunda vaastavasthitini grahinchi manabhashanu rakshinchukuntu, aanglapadaalanu vaadukovadam telivaina paddhati. lekkala mastaru 2+2=4 ane daanni rendu plassm rendu eeja eekvalntu naalugu antaadu. ippati varaku plassm, eejeekvaltu, mainasm, intu lanti aangla padaalaku samaanaardhaka padaalanu kalpinchi lekkalu cheppaledu. telugu meedium vaallu kuudaa plassm, mainasm ane sabdalane vaadutunnaaru. gatyantaram ledu, anukunna aangla padaalanu maatram telugu nighantuvulo cherchatam avasyam, atyavasaram. vaaduka padaala sampada bhashaku jeevamistundi. avi parabhasha padaalu kuudaa kaavachhu. manam telugunu sarigaa nerchukoka munde manaku ingleesu nerpaaru. vandalaadi ellu manam ingleesunu gatyantaram leka haddu meeri vaadinandu valla, adhi mana bhaashaapadaalanu kabalinchi taane telugai manalo koorchundi. mana aatmalanu vasham chesukundi. ika ippudu ee ingleesu padaalanu nirmoolinchatam mana taram kaadu. vaatini mana padaalugaa angeekarinchatame manchidi. eaetikaayedu mana nighantuvuki padasampada samakuurchaali. marobhasha padam manalo paatuku pokudadane aasayam unte, manabhashalone kotta padaalanu srushtinchatame gaaka, vaatini prajalantaa nirantaram vaadutuu undaali.
ingleesu-telugu anuvaada samasyalu
ingleesu-telugu anuvaada samasyalu aangla kavulu:
jan milton
wordesriverth
arther haili
jan eeliat
richerd brinsley sheridan
bhaarata aangla kavulu :
raveendranaatha taguru
ar.kee. narayanan
aangla bhashaloni mandalikalu
british u Received Pronunciation u kokeni (landan) u thoorpu anglian u ingland u Estuary u en:Guernsey English u Hiberno-English (Ireland) u Manx u Mid Ulster u East Midlands u West Midlands u Northern u Scouse (Liverpool) u Geordie (Tyneside) u Scottish (Glaswegian u Highland) u Welsh u West Country u makem (sundar land).
american u African American Vernacular u Appalachian u en:Baltimorese u Boston u Buffalonian u California u Chicano u Cajun u Maine u Maine-New Hampshire u New Jersey u New York City u North Central American u Northeast Pennsylvania u Inland Northern American u Pacific Northwest u Pennsylvania Dutch English u philadolphian u Pittsburgh u Southern American u Tidewater u Utah u Yat u Yooper u Canadian u Maritimer u Newfoundland u Quebec u West/Central Canadian
bermudian u bahamian u karibian u jamaikan
australian u Australian Aboriginal u Torres Strait u neuseeland
barmies u singapurian u Hong Kong u bhaarateeya u Malaysian u Philippine u Sri Lankan
liberian u malavee u dakshina african
muula sthaayi aanglam u antarjaatiiya u Mid-Atlantic u Plain u Simplified u Special u Standard u British/American differences u E Prime
anglabhasha prapancham
gaada oodaarangu: aanglabhasha praanteeyamgaanuu, adhika janabha matlade deshaalu, british overisees praantaalu.
aakaasa neela rangu: adhikaarika bhashaga aanglabhasha gala deshaalu, ikkada aanglabhasha praantiiya bhasha gaadu. europian unian adhikaarika bhashala lalo aanglabhasha okati. aayaa sambandha praantaala vyaasaalaku vellutaku vaatipai click cheyandi.
u "English, a. and n." The Oxford English Dictionary. 2nd ed. 1989. OED Online. Oxford University Press. 6 September 2007 <http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50075365
u Ethnologue (1984 anchana)
u The Triumph of English, The Economist, Dec. 20th, 2001
u "20,000 Teaching Jobs" (in English). Oxford Seminars. Retrieved 2007-02-18. [permanent dead link]
u "Ethnologue, 1999". Archived from the original on 1999-04-29. Retrieved 2020-01-07.
u Languages of the World (Charts) Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine, Comrie (1998), Weber (1997), and the Summer Institute for Linguistics (SIL) 1999 Ethnologue Survey. Available at The World's Most Widely Spoken Languages Archived 2011-09-27 at the Wayback Machine
u Census of India's eCensusIndia Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine, Issue 10, 2003, pp 8-10, (Feature: Languages of West Bengal in Census and Surveys, Bilingualism and Trilingualism). 1991 statistic.
u Census of India's Indian Census, Issue 10, 2003, pp 8-10, (Feature: Languages of West Bengal in Census and Surveys, Bilingualism and Trilingualism).
u Tropf, Herbert S. 2004. India and its Languages Archived 2008-03-08 at the Wayback Machine. Siemens AG, Munich
u For the distinction between "English Speakers," and "English Users," please see: TESOL-India (Teachers of English to Speakers of Other Languages)], India: World's Second Largest English-Speaking Country Archived 2010-12-04 at the Wayback Machine. Their article explains the difference between the 350 million number mentioned in a previous version of this Wikipedia article and a more plausible 90 million number:
" "Wikipedia's India estimate of 350 million includes two categories - "English Speakers" and "English Users". The distinction between the Speakers and Users is that Users only know how to read English words while Speakers know how to read English, understand spoken English as well as form their own sentences to converse in English. The distinction becomes clear when you consider the China numbers. China has over 200u350 million users that can read English words but, as anyone can see on the streets of China, only handful of million who are English speakers." "