అక్కరకు రాని ఎత్తిపోతల పథకం
దాదాపు దశాబ్దిన్నర క్రితం గోదావరి జిల్లాల్లో చేపట్టిన సాగునీటి ఎత్తిపోతల పథకాల్లో అత్యధికం ఇంకా అక్కరకురాలేదు. రెండు ప్రభుత్వాలు, నలుగురు ముఖ్యమంత్రులు మారినా, నేటికీ ఆయా పథకాల ఆయకట్టు లక్ష్యానికి దూరంగానేవుంది. అంచనాల పెంపునకు తగినవిధంగా ఈ పథకాలు లక్ష్యానికి చేరలేదు. వైఎస్ హయాంలో మొదలైన ప్రాజెక్టులు కిరణ్‌కుమార్ రెడ్డి హయాంలోకి వచ్చిన తర్వాత అంచనాలు పెరిగాయి, ఆపై వచ్చిన టీడీపీ ప్రభుత్వం హయంలో అంచనాలు పెరిగినా నిర్ధేశిత ఆయకట్టుకు సాగునీరు దక్కలేదు.పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా తాడిపూడి ఎత్తిపోతల పథకంలో 14 మండలాల్లోని 127 గ్రామాలకు చెందిన 5.4 లక్షల జనాభాకు తాగునీరు, 2లక్షల 6వేల 600 ఎకరాల ఆయకట్టుకు 12.5 టీఎంసీల నీటిని సరఫరాచేయడానికి ఈ పథకాన్ని ఉద్ధేశించారు. 2003 మార్చి 27న రూ.295.08 కోట్లకు పరిపాలన ఆమోదం లభించిన ఈ పథకాన్ని 2009లో సవరించిన అంచనాల ప్రకారం మొత్తం రూ.467.80 కోట్లతో చేపట్టారు. ఇంకా పూర్తిస్థాయి ఆయకట్టుకు సాగునీరు అందించడం అనుమానంగానేవుంది. తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజమహేంద్రవరం రూరల్ మండలం కాతేరు వద్ద అఖండ గోదావరి ఎడమ గట్టుపై కాటన్ బ్యారేజికి ఎగువన నిర్మించిన వెంకటనగరం ఎత్తిపోతల పథకం ఇంకా ఉత్తిపోతల పథకంగానేవుంది. 4250 ఎకరాల పాత ఆయకట్టుకు అనుబంధంగా 34 వేల ఎకరాలకు నిర్ధేశిస్తూ 3.62 టీఎంసీల గోదావరి నీటిని తోడుకునే విధంగా 2008 మార్చి 5న రూ.124.18 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో ప్రభుత్వం ఆమోదించింది.
ఈ పథకాన్ని 2014లోనే పూర్తిచేయాల్సివుంది. నేటికీ పూర్తికాలేదు. ఆయకట్టు కాగితాలకే పరిమితమై అతీగతీ లేకుండావుంది. జలయజ్ఞంలో భాగంగా పూర్తిగా గిరిజన రైతుల కోసం ముసురుమిల్లి, భూపతిపాలెం రిజర్వాయర్ పథకాలు చేపట్టారు. ఇందులో ముసురుమిల్లి రిజర్వాయర్ ద్వారా 22వేల 643 ఎకరాల ఆయకట్టు కోసం ఈ పథకాన్ని రూపకల్పన చేశారు. 2.534 టీఎంసీల జలాలను వినియోగించుకునేలా 2004 సంవత్సరంలో రూ.207 కోట్లతో చేపట్టారు. అనంతరం 2006లో జీవో నెంబర్ 1142 ప్రకారం రూ.11.65 కోట్లుతో కలిపి రూ.218.65 కోట్లతో పనులుచేశారు. ఆ తర్వాత సవరించిన అంచనాలతో రూ.236.78 కోట్లతో ఈ పథకం 2015కి పూర్తి చేయాల్సిందిగా నిర్ధేశించారు.ఇప్పటికీ పూర్తిస్థాయిలో పనులు పూర్తి కాలేదు. ఆయకట్టు కూడా అయోమయంగావుంది. భూపతిపాలెం రిజర్వాయర్ ప్రాజెక్టును 14వేల 28 ఎకరాల కోసం రూపొందించారు. 1.151 శతకోటి ఘనటడుగుల నీటిని వినియోగించుకుని గిరిజన రైతులకు సాగునీరు అందించడానికి ఈ పథకాన్ని రూపకల్పనచేశారు. 2007లో జీవో నెంబర్ 218 ప్రకారం రూ.187.91 కోట్ల అంచనాతో పరిపాలన ఆమోదం ఇచ్చారు. ఈ పథకాన్ని 2012 జూలై 14న అప్పటి సీఎం కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి ప్రారంభించారు. అప్పట్లో మిగిలిన పనులకు రూ.20 కోట్లు కూడా మంజూరయ్యాయి. పూర్తి ఆయకట్టు దక్కలేదు. గిరిజన పొలాలకు సాగునీరు అందడం లేదు.
డిస్ట్రిబ్యూటరీ వ్యవస్థ పూర్తిగా ఏర్పడలేదు. జలయజ్ఞ పథకాలకు సంబంధం లేకుండా గతంలో ఎపుడో నిర్మించిన చాగల్నాడు ఎత్తిపోతల పథకం కూడా నిర్ధేశిత లక్ష్యం మేరకు నేటికీ ఆయకట్టు దక్కలేదు. 35వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించడానికి రూపొందించారు. 1999లో జీవో నెంబర్ 20 ప్రకారం రూ.61.23 కోట్లతో చేపట్టారు. 2002లో ఆ ప్రాజెక్టు రూ.70.77 కోట్లతో పూర్తిచేశారు. నేటికీ పూర్తిస్థాయిలో ఆయకట్టు దక్కలేదు. సూరంపాలెం రిజర్వాయరు ప్రాజెక్టును 14వేల 150 ఎకరాలకు సాగునీరు అందించడానికి రూపొందించి, అనంతరం ఆయకట్టును కుదించారు. బురద కాల్వపై ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మించడానికి జీవో నెంబర్ 163 ప్రకారం 2004లో పరిపాలనా ఆమోదం ఇచ్చి రూ.51.38 కోట్లు కేటాయించారు. ఆ తర్వాత రూ.69.74 కోట్లతో పూర్తిచేశారు. ఈ పధకం ద్వారా 730 మిలియన్ ఘనపు అడుగుల నీటిని వినియోగించుకునేలా రూపొందించారు. ఈ మొత్తం ఎత్తిపోతల పథకాలకు సంబంధించి నిర్ధేశిత లక్ష్యం మేరకు ఆయకట్టు దక్కని వైనంపై ప్రస్తుత ప్రభుత్వం పరిశీలన చేపట్టినట్టు తెలుస్తోంది.
akkaraku raani ettipotala pathakam
daadaapu dasabdinnara kritam godavari jillaallo chepattina saguneeti ettipotala pathakaallo atyadhikam inka akkarakuraaledu. rendu prabhutvaalu, naluguru mukhyamantrulu marina, netiki aayaa pathakaala aayakattu lakshyaaniki doorangaanevundi. anchanaala pempunaku taginavidhamgaa ee pathakaalu lakshyaaniki cheraledu. vis hayamlo modalaina praajektulu kirannikar reddi hayamloki vachina tarvaata anchanaalu perigaayi, aapai vachina tdp prabhutvam hayamlo anchanaalu perigina nirdhesita aayakattuku saguneeru dakkaledu.paschima godavari jilla tadipudi ettipotala pathakamlo 14 mandalaalloni 127 graamaalaku chendina 5.4 lakshala janabhaku taguneeru, 2lakshala 6vela 600 ekaraala aayakattuku 12.5 tmcla neetini sarafaraacheyadaaniki ee pathakaanni uddhesinchaaru. 2003 marchi 27na roo.295.08 kotlaku paripaalana aamodam labhinchina ee pathakaanni 2009loo savarinchina anchanaala prakaaram mottam roo.467.80 kotlatho chepattaru. inka puurtisthaayi aayakattuku saguneeru andinchadam anumaanamgaanevundi. thoorpu godavari jilla rajamahendravaram rooral mandalam kaateru vadda akhanda godavari edama gattupai catan byaarejiki eguvana nirminchina venkatanagaram ettipotala pathakam inka uttipotala pathakamgaanevundi. 4250 ekaraala paata aayakattuku anubandhamgaa 34 vela ekaraalaku nirdhesistuu 3.62 tmcla godavari neetini thodukune vidhamgaa 2008 marchi 5na roo.124.18 kotla anchana vyayamtho prabhutvam aamodinchindi.
ee pathakaanni 2014lone poorticheyaalsivundi. netiki poortikaaledu. aayakattu kaagitaalake parimitamai ateegatii lekundavundi. jalayagnamlo bhagamga puurtigaa girijana raitula kosam musurumilli, bhupatipalem reservayar pathakaalu chepattaru. indulo musurumilli reservayar dwara 22vela 643 ekaraala aayakattu kosam ee pathakaanni roopakalpana chesaru. 2.534 tmcla jalaalanu viniyoginchukunela 2004 samvatsaramlo roo.207 kotlatho chepattaru. anantaram 2006loo jeevo nembar 1142 prakaaram roo.11.65 kotlutho kalipi roo.218.65 kotlatho panuluchesaaru. aa tarvaata savarinchina anchanaalatho roo.236.78 kotlatho ee pathakam 2015ki puurti cheyalsindiga nirdhesinchaaru.ippatikee puurtisthaayiloo panulu puurti kaaledu. aayakattu kuudaa ayomayamgaavundi. bhupatipalem reservayar praajektunu 14vela 28 ekaraala kosam roopondinchaaru. 1.151 satakoti ghanatadugula neetini viniyoginchukuni girijana raitulaku saguneeru andinchadaaniki ee pathakaanni roopakalpanachesaaru. 2007loo jeevo nembar 218 prakaaram roo.187.91 kotla anchanaatho paripaalana aamodam icharu. ee pathakaanni 2012 juulai 14na appati cm kirannikarnireddy praarambhinchaaru. appatlo migilina panulaku roo.20 kotlu kuudaa manjurayyaayi. puurti aayakattu dakkaledu. girijana polaalaku saguneeru andadam ledu.
distributory vyavastha puurtigaa erpadaledu. jalayagna pathakaalaku sambandham lekunda gatamlo epudo nirminchina chagalnadu ettipotala pathakam kuudaa nirdhesita lakshyam meraku netiki aayakattu dakkaledu. 35vela ekaraalaku saguneeru andinchadaaniki roopondinchaaru. 1999loo jeevo nembar 20 prakaaram roo.61.23 kotlatho chepattaru. 2002loo aa praajektu roo.70.77 kotlatho puurtichaesaaru. netiki puurtisthaayiloo aayakattu dakkaledu. surampalem rijarvayaru praajektunu 14vela 150 ekaraalaku saguneeru andinchadaaniki roopondinchi, anantaram aayakattunu kudinchaaru. burada kaalvapai ee praajektu nirminchadaaniki jeevo nembar 163 prakaaram 2004loo paripalana aamodam ichi roo.51.38 kotlu ketaayinchaaru. aa tarvaata roo.69.74 kotlatho puurtichaesaaru. ee padhakam dwara 730 millian ghanapu adugula neetini viniyoginchukunela roopondinchaaru. ee mottam ettipotala pathakaalaku sambandhinchi nirdhesita lakshyam meraku aayakattu dakkani vainampai prastuta prabhutvam pariseelana chepattinattu telustondi.