ఇంతవరకు మనం కర్నాటకలోని పుణ్యక్షేత్రాలను గురించి తెలుసుకున్నాం , ఈవారం మనం కొన్ని విహారస్థలాలను గురించి తెలుసుకుందాం .ముఖ్యంగా కర్నాటక లోని దక్షిణ కన్నడ , శిమోగ , చిక్కమగళూరు లలో చాలా ప్రదేశాలు విహారస్థలాలుగా ప్రసిద్ది కెక్కాయి , అయితే ఊటీ కొడైకెనాలులతో పోలిస్తే ఇవి అంతప్రాముఖ్యతని పొందలేదనే చెప్పాలి , అందువల్లే యివి చాలాస్వఛ్చంగా ప్రశాంతంగా వుంటాయి . మనుషులుకూడా అమాయకంగా వుంటారు . ముఖ్యంగా పడమటికనుమలలో వున్న ఈ ప్రదేశాలు చక్కని ప్రకృతి మధ్య ప్రశాంతంగావుంటాయి . ముందుగా మనం చికమగళూరు జిల్లా గురించి చెప్పుకుందాం . ఈ జిల్లాలో కుద్రేముఖ్ , కెమ్మనగుండి ముఖ్య పర్యాటక స్థలాలుగా చెప్పుకోవచ్చు . చికమగళూరు జిల్లాకి చెందిన పడమటి కనుమలలో తుంగ , భద్ర , నేత్రావతి నదులు పుట్టేయి . ఈ జిల్లాలోనే పడమటి కనుమలలో అతి యెత్తైన ' ముల్లయానగిరి ' కూడా వుంది , పడమటి కనుమలలో ప్రతీరోజూ వానపడుతూనే వుండడం వల్ల అనేక చిన్నపెద్ద జలపాతాలుకూడా వున్నాయి .
ఉడిపి నుంచి సుమారు 90 కిలోమీటర్ల దూరంలోను బెంగళూరు నుంచి 330 కిలోమీటర్ల దూరంలోనూ వుంది కుద్రేముఖ్ . చికమగళూరు జిల్లాలో ' మడికెరి ' తాలూకాలో వుంది కుద్రేముఖ్ . సుమారు 1892 మీటర్ల యెత్తున్న గుర్రపుమొహం ఆకారంలో వుండే పర్వతశిఖరం దగ్గరవున్న వూరుకి కుద్రేముఖ్ ( గుర్రపు మొహం ) అనేపేరు స్థిరపడింది . ఇది పడమటి కనుమలలో వున్న రెండో యెత్తైన శిఖరం . 2006 వరకు యిక్కడ కుద్రేముఖ్ గనులనుంచి ఇనుపఖనిజం కోసం త్రవ్వకాలు జరిగేవి , 2006 లో త్రవ్వకాల వల్ల పర్యావరణానికి హాని కలుగుతోందని మూసివేసేరు . కుద్రేముఖ్ లో ' కుద్రేముఖ్ ఐరన్ ఓర్ కంపెనీ వారి కాలనీ వుంది . ఈ ప్రాంతమంతా ఓవైపు కొండలమీద దట్టమైన అడవి మరో పక్క పచ్చని పచ్చిక మైదానాలతో చాలా అందంగా వుంటుంది . వాతావరణం , కొండలు , పచ్చికమైదానాలు అన్నీ కూడా ఉత్తరాఖంఢ్ లోని రాణీ ఖేత్ ని గుర్తుకు తెస్తాయి , తేడా యేమిటీ అంటే అక్కడ శీతాకాలంలో హిమపాతం జరుగుతుంది , పడమటి కనుమలలో అలాంటిది వుండదు . కుద్రేముఖ్ ఇప్పుడిప్పుడే మంచి వేసవి విడిదిగా ప్రాముఖ్యతని పొందుతోంది .కుద్రేముఖ్ కి దగ్గరగా భగవతి , వరాహ మూర్తులకు మందిరాలు వున్నాయి .రోజులో కొన్ని గంటలు వానపడుతూ వుండడండం వల్ల ప్రతీ వస్తువూ పాకుబట్టి వుండడం కనబడుతుంది , చెట్లమీద రకరకాల ఆర్కిడ్స్ పెరుగుతూ వుంటాయి , ప్రతీ ఇంటి పైకప్పు పైనా గడ్డి , ఆర్కిడ్లు పెరుగుతూ కనిపిస్తాయి , ఇలాంటి దృశ్యాలు మిగతా వేసవి విడుదలలో చాలా తక్కువగా కనిపిస్తాయి . కుద్రేముఖ్ అభయారణ్యం లో సింహం జూలుని పోలిన జూలుతో వుండే కోతులు , ఎలుగుబంటి , లేళ్లు మొదలయిన జంతువులను చూడొచ్చు . రకరకాల పక్షిజాతులు కనబడతాయి . మడికెరి కూడా ఓ వేసవి విడిదే , ' ముద్దురాజ కెరి ( ముద్దురాజుగారి వూరు ) ' మడికెరిగా మారిపోయింది . 600 సంవత్సరం నుంచి 1834 వరకు పరిపాలించిన ' హలెరి ' వంశానికి చెందిన ' ముద్దురాజు ' ఈ ప్రదేశాన్ని చదును చేయించి మట్టి కోటను నిర్మించేడు , టిప్పు సుల్తాను దానిని పటిష్టం చేయించేడు .
ప్రశాంతమైన వూరు , హాయిగా కమ్మని కాఫీ తాగుతూ , అలా వీధులంట నడుస్తూ కాలక్షేపం చెయ్యడానికి చాలా బాగుంటుంది . నగరకాలుష్యం నుంచి తప్పించుకోడానికి అనువైన ప్రదేశం . కొండల అంచులలో పెరుగుతున్న కాఫీ చెట్లు వాటి కాయలను పళ్లను చూస్తూ నడవడం గమ్మత్తుగా వుంటుంది . టీ తోటలు కనుచూపు మేరవరకు ఒకే విధంగా కత్తిరించబడి వుంటాయి కానీ కాఫీతోటలు అడ్డదిడ్డంగా పెరిగి నిండా కాయలతో నిజంగా యిదికాఫీచెట్టా అని అనిపిస్తూ వుంటుంది . ఊరికి కాస్త దూరంలో ' గద్దిగె ' సమాధి వుంటుంది , సమాధులు చూడడం నాకు నచ్చదు అందుకే దగ్గరగా వెళ్లలేదు , సమాధి గురించిన వివరాలు తెలీవు . చికమగళూరు జిల్లాలో వున్న మరో వేసవి విడిది ' కెమ్మనగుండి ' దీనిని కెంపు + మన్ను + గుండి అంటే యెర్రటి మన్నుతో కూడిన ప్రదేశం గా పిలువబడుతూ కెమ్మనగుండిగా రూపాంతరం చెందింది . దీనిని ' కృష్ణరాజేంద్ర ' వేసవి విడిది అని కూడా అంటారు . కృష్ణరాజేంద్రవడయార్ -4 వేసవి లో యిక్కడ గడిపేవాడట అతని పేరుమీద కృష్ణరాజేంద్ర వేసవివిడిది అనే పేరొచ్చింది . మడికెరి నుంచి ప్రతీగంటకీ బస్సు సదుపాయం వుంది . మడికెరి కన్నా చాలా యెత్తులో వుండడం వల్ల ప్రాయాణం అంతా ఘాటురోడ్లో సాగుతుంది . మబ్బులను చీల్చుకుంటూ చేసే ప్రయాణం చాలా బాగుంటుంది . మడికెరిలో కన్నా యిక్కడ కాస్త పర్యాటకుల సంఖ్య యెక్కువగా కనిపిస్తుంది . వాతావరణం తేమగా చాలా చల్లగా వుంటుంది . ఎక్కడచూసినా మబ్బులు దూదిపింజెలు వెదజల్లినట్లుగా అని పిస్తూవుంటుంది , కొన్ని మబ్బులు మన శరీరాలను తాకుతూ పోతూ చలిని కొన్ని మబ్బులు చిరుజల్లుని వదిలి పోతూ వుంటాయి . కెమ్మనగుండిలో రాజభవనం ఒక ఆకర్షణ . కర్నాటక ప్రభుత్వం వారిచే సంరక్షించబడుతున్న రోజ్ గార్డెన్ , రాక్ గార్డెన్లు చాలా ముచ్చటగా వుంటాయి . రోజ్ గార్డెన్లో వున్న గులాబీ రకాలు చాలా ముచ్చటగా వుంటాయి . కెమ్మనగుండిలో వున్న మిగతా ముఖ్యపర్యాటక స్థలాల గురించి తెలుసుకుందాం .
ములయానగిరి ——
పడమటి కనుమలలో అతి యెత్తైన శిఖరం ములయానగిరి . ' ములప్ప స్వామి ' యీ కొండపైన వున్న గుహలలో తపస్సుచేసుకున్నాడట , కొండపైన అతని సమాధి వుంది , పూర్వం సమాధిచేరుకోడానికి రాతి మెట్లు వుండేవట , ప్రస్తుతం చాలా సన్నని కాలిబాట తప్ప మరేమీ లేదు , ఔత్సాహిక పర్వతారోహకులు మాత్రం వెళుతూ వుంటారు .
హెబ్బ జలపాతం ——
రాజభవనం నుంచి సుమారు 8 కిలోమీటర్లు కొండదిగితే అక్కడ హెబ్బ జలపాతం చూడొచ్చు . మబ్బులను తాకుతూ జలపాతం చూడడం ఓ అనుభవం , ఎన్నోజలపాతాలని చూసేం ఒక్కోజలపాతానిది ఒక్కో అందం , ప్రకృతి మనకి యిచ్చిన బహుమతి అంతే.
కలత్తి జలపాతం ——— కలత్తి లేదా కలహత్తి జలపాతం కెమ్మనగుండి నుంచి ' తరికెరి ' వెళ్లేదారిలో పదికిలోమీటర్లు ప్రయాణించేక చీలిక దారిగుండా ప్రయాణించి చేరుకుంటాం . ఈ జలపాతం సుమారు 125 మీటర్ల యెత్తునుంచి పడుతూ వుంటుంది .
బాబుబుదనగిరి———- పశ్చిమ కనుమలలో వున్న మరో యెత్తైన శిఖరం బాబుబుదనగిరి . ఈ శిఖరం మీద దర్గా , దత్తపీఠం వున్నాయి . ఇప్పుడు మనం కర్నాటకలో ' ఉత్తర కన్నడ ' జిల్లాలో వున్న అతి పెద్ద పర్యాటక స్థలమైన ' జోగ్ ' జలపాతాల గురించి తెలుసుకుందాం . నాకు తెలుసు మనలో చాలా మంది వీటిని చూసే వుంటారు , అద్భుతం అని కూడా అనిపించే వుంటుంది అయితే యిప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం . హుబ్లి నుంచి 130 కిలోమీటర్లు , బెంగుళూరునుంచి 340 కిలోమీటర్లు , మంగళూరునుంచి 200 కిలోమీటర్ల దూరం లో వున్నాయి జోగ్ ఫాల్స్ . అసలు వీటిని జోగ్ ఫాల్స్ అని గాని జోగ్ జలపాతాలు అని గాని అనకూడదు యెందకంటే జోగ్ అంటేనే జలపాతం అని అర్దం , మనం మనకి తెలియకుండా యిలాంటివెన్నో వాడెస్తూ వుంటాం , అలాంటిదే ' నాథుల్లా పాస్ ' స్థానిక భాషలో లా అంటే పాస్ అని అర్దం , నాథుల్లా అంటే సరిపోతుంది లేదా నాథుపాస్ అంటే సరిపోతుంది కాని మనం ' నాథుల్లా పాస్ ' అనే వ్యవహరిస్తాం . అలగే యీ జోగ్ ఫాల్స్ కూడా . శరావతి నది మైదానాలలో ప్రవహించి వస్తూ ఇక్కడ కొండపైనుంచి కిందకి ప్రవహించడం వల్ల యేర్పడ్డ జలపాతాలివి . ఇవి పూర్తిగా వర్షాధారం , వర్షాలుపడి శరావతి నదిలో నీటి ప్రవాహం యెక్కువైనప్పుడు యీ జలపాతాలు పర్యాటకులకు కనువిందు చేస్తాయి , వర్షాలు సరిగ్గా కురవలేదు అంటే మాత్రం పర్యాటకులకు నిరాశే . ఇక్కడకి వెళ్లదల్చుకున్నవారు ముందుగా వివరాలు సేకరించి వెళితే మంచిది . మనదేశంలో వున్న అతి యెత్తైన జలపాతాల జాబితాలో జోగ్ రెండవ స్థానంలో వుంది . మొదటి స్థానంలో మేఘాలయ ' లో వున్న ' నోహ్కలికై ' వుంది . ' నోహ్కలికై జలపాతం సుమారు 1,115 అడుగుల యెత్తునుంచి పడుతూ వుంటే , జోగ్ సుమారు 835 అడుగుల యెత్తునుంచి పడుతున్నాయి . వర్షాకాలంలో పూర్తి స్థాయు జలపాతం పొడవు సుమారు 250 మీటర్లు నాలుగు ముఖ్యమైన జలధారలతో కూడుకొని వుంటుంది . వీటి ప్రవాహవేగాన్ని దృష్టిలో వుంచుకొని వీటికి రాజ , రోరర్ , రాకెట్ , రాణి జలపాతాలని అంటారు . నీటి ప్రవాహం నుంచి ఎలక్ట్రసిటి ఉత్పత్తి కోసం లింగనమక్కి ఆనకట్ట నిర్మాణం చేసేరు . దీనికి ' కృష్ణరాజేంద్ర హైడ్రో ఎలక్ట్రికల్ పవర్ ప్లాంటు ' గా నామకరణం చేసేరు . 1960 లో దీనిని ' మహాత్మగాంధీ హైడ్రొ ఎలక్ట్రికల్ పవర్ ప్లాంటు ' గా మార్చేరు . జోగ్ కి దగ్గరగా వున్న రైల్వే స్టేషను ' సాగర్ ' . సాగర్ భద్ర అభయారణ్యంలో వున్న గ్రామం , ఇక్కడవుండి అభయారణ్యం చుట్టి రావొచ్చు . దీనిని టైగర్ రిజర్వ్ గా కూడా గుర్తించేరు . ఇక్కడ దుర్లభ జాతిగా గుర్తించిన ' మలబారు పునుగు పిల్లిని ' చూడొచ్చు . చరుతలు , లేళ్లు , కోతులు , ఎలుగులు , నక్కలు , అడవికుక్కలు మొదలైన జంతువులు , రకరకాల పక్షులకు ఆవాసం భద్ర అభయారణ్యం . కర్నాటక అడవులలో గంధం చెట్లు విరివిగా వున్నట్లు వో అంచనా , సాగరు , బత్కల్ ప్రాంతాలలో గంధం చెక్కలతో చేసిన కళాకృతులు , గంధం చెక్కలు సరసమైన ధరలకు విరివిగా దొరుకుతాయి . భద్ర అభయారణ్యం శిమోగ , దక్షిణ కన్నడ , ఉత్తర కన్నడ , చికమగళూరులను కలుపుతూ మధ్యగా వుంటుంది , ఈ అభయారణ్యం చేరుకోవాలంటే నాలుగు జిల్లాలనుంచి వెళ్లొచ్చు .
జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించుకో దగ్గ ప్రదేశం ' జోగ్ ' అని చెప్తూ యీ వారం మీదగ్గర శలవు తీసుకుంటున్నాను . వచ్చేవారం ' హసన్ ' గురించి తెలియజేస్తాను , అంతవరకు శలవు .
intavaraku manam karnaatakalooni punhyakshetraalanu gurinchi telusukunnam , eevaaram manam konni vihaarasthalaalanu gurinchi telusukundam .mukhyamgaa karnataka loni dakshina kannada , shimoga , chikkamagaluru lalo chala pradesaalu vihaarasthalaalugaa prasiddi kekkai , ayithe ooti kodaikenaalulato poliste ivi antapraamukhyatani pondaledane cheppali , anduvalle yivi chaalaascha prasaantamgaa vuntaayi . manushulukuda amaayakamgaa vuntaaru . mukhyamgaa padamatikanumalalo vunna ee pradesaalu chakkani prakruti madhya prasaantamgaavuntaayi . mundugaa manam chikamagaluru jilla gurinchi cheppukundam . ee jillaalo kudremukh , kemmanagundi mukhya paryaataka sthalaalugaa cheppukovachhu . chikamagaluru jillaki chendina padamati kanumalalo tunga , bhadra , netravati nadulu putteyi . ee jillaalone padamati kanumalalo athi yettaina ' mullayanagiri ' kuudaa vundi , padamati kanumalalo pratiiroojuu vaanapadutuunee vundadam valla aneka chinnapedda jalapatalukuda vunnayi .
udipi nunchi sumaru 90 kilometerla dooramlonu bengaluru nunchi 330 kilometerla dooramloonuu vundi kudremukh . chikamagaluru jillaalo ' madikeri ' taaluukaalo vundi kudremukh . sumaru 1892 meaterla yettunna gurrapumoham aakaaramlo vunde parvatasikharam daggaravunna vooruki kudremukh ( gurrapu moham ) aneperu sthirapadindi . idhi padamati kanumalalo vunna rendo yettaina sikharam . 2006 varaku yikkada kudremukh ganulanunchi inupakhanijam kosam travvakaalu jarigevi , 2006 loo travvakaala valla paryaavaranaaniki haani kalugutondani moosiveseru . kudremukh loo ' kudremukh iran or company vaari kaalanee vundi . ee praantamantaa ovaipu kondalameeda dattamaina adavi maro pakka pachani pachika maidaanaalatoe chala andamgaa vuntundi . vaataavaranam , kondalu , pachikamaidaanaalu annee kuudaa uttarakhand loni raanii khet ni gurtuku testaayi , teda yemity ante akkada sheethaakaalamlo himapatam jarugutundi , padamati kanumalalo alantidi vundadu . kudremukh ippudippude manchi vesavi vididigaa praamukhyatani pondutondi .kudremukh ki daggaragaa bhagavati , varaha moorthulaku mandiraalu vunnayi .rojulo konni gantalu vaanapadutuu vundadandam valla pratee vastuvuu pakubatti vundadam kanabadutundi , chetlameeda rakarakaala archids perugutuu vuntaayi , pratee inti paikappu paina gaddi , aarkidlu perugutuu kanipistaayi , ilanti drushyaalu migata vesavi vidudalalo chala takkuvagaa kanipistaayi . kudremukh abhayaaranyam loo simham jooluni polina juuluthoo vunde kotulu , elugubanti , lellu modalayina jantuvulanu chudochu . rakarakaala pakshijaatulu kanabadataayi . madikeri kuudaa oo vesavi vidide , ' mudduraja keri ( mudduraajugaari vuuru ) ' madikerigaa maaripoyindi . 600 samvatsaram nunchi 1834 varaku paripaalinchina ' haleri ' vamsaaniki chendina ' mudduraju ' ee pradesaanni chadunu cheyinchi matti kotanu nirminchedu , tippu sultaanu daanini patishtam cheyinchedu .
prasaantamaina vuuru , haayigaa kammani coffy taagutuu , alaa veedhulanta nadustuu kalakshepam cheyyadaaniki chala baguntundi . nagarakalushyam nunchi tappinchukodaaniki anuvaina pradesam . kondala anchulalo perugutunna coffy chetlu vaati kaayalanu pallanu chustuu nadavadam gammattugaa vuntundi . t thotalu kanuchuupu meravaraku oke vidhamgaa kattirinchabadi vuntaayi cony kaafeetotalu addadiddamgaa perigi ninda kaayalatho nijamgaa yidikafichetta ani anipistuu vuntundi . ooriki kaasta dooramlo ' gaddige ' samadhi vuntundi , samaadhulu chudadam naaku nachadu anduke daggaragaa vellaledu , samadhi gurinchina vivaraalu teleevu . chikamagaluru jillaalo vunna maro vesavi vididi ' kemmanagundi ' deenini kempu + mannu + gundi ante yerrati mannutho kuudina pradesam gaa piluvabadutuu kemmanagundigaa roopaantaram chendindi . deenini ' krishnarajendra ' vesavi vididi ani kuudaa antaaru . krishnarajendravadayar -4 vesavi loo yikkada gadipevadata athani paerumeeda krishnarajendra vesavivididi ane perochindi . madikeri nunchi prateegantakee bassu sadupayam vundi . madikeri kanna chala yettulo vundadam valla praayaanam antaa ghaturodlo saagutundi . mabbulanu cheelchukuntu chese prayaanam chala baguntundi . madikerilo kanna yikkada kaasta paryaatakula sankhya yekkuvagaa kanipistundi . vaataavaranam temagaa chala challaga vuntundi . ekkadachusina mabbulu doodipinjelu vedajallinatlugaa ani pistuuvuntundi , konni mabbulu mana sareeraalanu taakutuu pothoo chalini konni mabbulu chirujalluni vadili pothoo vuntaayi . kemmanagundilo rajabhavanam oka aakarshana . karnataka prabhutvam vaariche samrakshinchabadutunna roj garden , rak gaardenlu chala muchhatagaa vuntaayi . roj gardenlo vunna gulabi rakalu chala muchhatagaa vuntaayi . kemmanagundilo vunna migata mukhyaparyaataka sthalaala gurinchi telusukundam .
mulayanagiri yu
padamati kanumalalo athi yettaina sikharam mulayanagiri . ' mulappa swami ' yee kondapaina vunna guhalalo tapassuchesukunnadata , kondapaina athani samadhi vundi , puurvam samadhicherukodaniki raati metlu vundevata , prastutam chala sannani kalibata tappa maremi ledu , autsaahika parvataaroohakulu maatram velutuu vuntaaru .
hebba jalapaatam yu
rajabhavanam nunchi sumaru 8 kilometerlu kondadigite akkada hebba jalapaatam chudochu . mabbulanu taakutuu jalapaatam chudadam oo anubhavam , ennojalapaataalani chusem okkojalapatanidi okko andam , prakruti manaki yichina bahumati anthe.
kalatti jalapaatam aye kalatti leda kalahatti jalapaatam kemmanagundi nunchi ' tarikeri ' velledaarilo padikilomeetarlu prayaanincheka cheelika darigunda prayaaninchi cherukuntam . ee jalapaatam sumaru 125 meaterla yettununchi paduthoo vuntundi .
babubudanagirim- paschima kanumalalo vunna maro yettaina sikharam babubudanagiri . ee sikharam meeda darga , dattapeetam vunnayi . ippudu manam karnatakalo ' uttara kannada ' jillaalo vunna athi pedda paryaataka sthalamaina ' jog ' jalapaataala gurinchi telusukundam . naaku telusu manalo chala mandi veetini chuse vuntaaru , adbhutam ani kuudaa anipinche vuntundi ayithe yippudu vivaramgaa telusukundam . hubli nunchi 130 kilometerlu , bengulurununchi 340 kilometerlu , mangalurununchi 200 kilometerla dooram loo vunnayi jog falls . asalu veetini jog falls ani gaani jog jalapaataalu ani gaani anakudadu yendakante jog antene jalapaatam ani ardam , manam manaki teliyakunda yilantivenno vaadestuu vuntam , alantide ' nathullah pas ' sthaanika bhashalo laa ante pas ani ardam , nathullah ante saripotundi leda nathupas ante saripotundi kaani manam ' nathullah pas ' ane vyavaharistaam . alage yee jog falls kuudaa . saravati nadi maidaanaalalo pravahinchi vastuu ikkada kondapainunchi kindaki pravahinchadam valla yerpadda jalapatalivi . ivi puurtigaa varshaadhaaram , varshaalupadi saravati nadilo neeti pravaham yekkuvainappudu yee jalapaataalu paryaatakulaku kanuvindu chestayi , varshaalu sarigga kuravaledu ante maatram paryaatakulaku nirashe . ikkadaki velladalchukunnavaaru mundugaa vivaraalu sekarinchi velithe manchidi . manadesamlo vunna athi yettaina jalapaataala jaabitaalo jog rendava sthaanamlo vundi . modati sthaanamlo meghalaya ' loo vunna ' nohkalikai ' vundi . ' nohkalikai jalapaatam sumaru 1,115 adugula yettununchi paduthoo vunte , jog sumaru 835 adugula yettununchi padutunnaayi . varshaakaalamlo puurti sthaayu jalapaatam podavu sumaru 250 meetarlu naalugu mukhyamaina jaladhaaralatho koodukoni vuntundi . veeti pravaahavegaanni drushtilo vunchukoni veetiki raja , rorer , racket , raani jalapaataalani antaaru . neeti pravaham nunchi electrasity utpatti kosam linganamakki anakatta nirmaanam cheseru . deeniki ' krishnarajendra hydro electrical paver plaantu ' gaa namakaranam cheseru . 1960 loo deenini ' mahatmagandhi haidro electrical paver plaantu ' gaa maarcheru . jog ki daggaragaa vunna railve stationu ' sagar ' . sagar bhadra abhayaaranyamlo vunna graamam , ikkadavundi abhayaaranyam chutti ravochu . deenini tiger rizerv gaa kuudaa gurtincheru . ikkada durlabha jaatigaa gurtinchina ' malabaru punugu pillini ' chudochu . charutalu , lellu , kotulu , elugulu , nakkalu , adavikukkalu modalaina jantuvulu , rakarakaala pakshulaku aavaasam bhadra abhayaaranyam . karnataka adavulalo gandham chetlu virivigaa vunnatlu voo anchana , saagaru , batkal praantaalalo gandham chekkalatho chesina kalaakrutulu , gandham chekkalu sarasamaina dharalaku virivigaa dorukutaayi . bhadra abhayaaranyam shimoga , dakshina kannada , uttara kannada , chikamagalurulanu kaluputuu madhyagaa vuntundi , ee abhayaaranyam cherukovalante naalugu jillaalanunchi vellochu .
jeevitamlo okkasaraina darsinchuko dagga pradesam ' jog ' ani cheptuu yee vaaram meedaggara salavu teesukuntunnaanu . vachevaaram ' hasan ' gurinchi teliyajestaanu , antavaraku salavu .