జుడాస్ ఇస్కారియట్ - వికీపీడియా
ఈ article, the biblical figure గురించి. For the band, see Judas Iscariot (band).
జుడాస్ ఇస్కారియట్ (కుడి), రిటైరింగ్ ఫ్రమ్ ది లాస్ట్ సప్పర్, పెయింటింగ్ బై కార్ల్ బ్లాక్, లేట్ 19 సెంచురీ
జుడాస్ ఇస్కారియట్ (తెలుగులో యూదా ఇస్కరియోతు), (Hebrew: יהודה איש־קריות‎‎, యెహుడా, Yəhûḏāh ʾΚ-qəriyyôṯ), కొత్త నిబంధన ప్రకారం, యేసు యొక్క పన్నెండు మూల ఉపదేశకులలో ఒకరు, ప్రధాన మతాధిపతుల తరపున యేసుకు ద్రోహం చేసిన వాడిగా ఇతడు సుప్రసిద్ధుడు.[1]
2 బైబిలు సంబంధమైన వర్ణన
3 వేదాంతశాస్త్రం
3.1 జీసస్‌కు నమ్మకద్రోహం
3.2 ఆధునిక వివరణలు
4 అపోక్రిఫాలో పాత్ర
4.1 జుడాస్ సువార్త
4.2 బార్నబాస్ ప్రవచనం
5 ప్రాతినిధ్యాలు మరియు ప్రతీకవాదం
6 కళ మరియు సాహత్యం
గ్రీకు కొత్త నిబంధనలో, జుడాస్‌ Ιούδας Ισκάριωθ (Ioúdas Iskáriōth) మరియు Ισκαριώτης అని పిలువబడుతుంది (Iskariṓtēs). "జుడాస్" (పురాతన గ్రీకులో "లౌడాస్" అని, లాటిన్‌లో "లుడాస్" అని పలుకబడుతుంది, రెండింటిలోనూ ఇది యుడాస్ అని ఉచ్చరించబడుతుంది) సాధారణ పేరు జుడాహ్ (יהודה, Yehûdâhకి గ్రీకు రూపంగా ఉంటోంది, హీబ్రూలో "దేవుడు ప్రశంసించబడ్డాడు" అని దీని అర్థం") ఈ గ్రీక్ అక్షరక్రమమే ఇంగ్లీషులో సాంప్రదాయకంగా విభిన్నరీతిలో సంగ్రహించబడినట్టి కొత్త నిబంధనలోని ఇతర పేర్లను మూలాధారంగా ఉంచుతుంది: జుడాహ్ మరియు జుడె.
"ఇస్కారియట్," సరైన ప్రాధాన్యత, అనిర్దిష్టమైనది. దీని శబ్దవ్యుత్పత్తిపై రెండు ప్రముఖ సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి:
అత్యంత స్పష్టమైన వివరణ ఇస్కారియట్ ఏమైనప్పటికీ, హీబ్రూ איש־קריות, Κ-Qrîyôth నుంచి లేదా " కెరియోత్ మనిషి నుంచి పుట్టింది." జాన్ ప్రవచనం జుడాస్‌ను "సైమన్ ఇస్కారియట్ కొడుకు"గా ప్రస్తావిస్తోంది,[2] ఇది జుడాస్ కాదని, అక్కడినుంచి వచ్చిన అతడి తండ్రి అని సూచిస్తోంది.[3] జుడియా లోని ఒక ప్రాంతాన్ని కెరియోత్ ప్రస్తావిస్తోందని కొంతమంది ఊహిస్తున్నారు కాని ఇది కూడా అందరికీ తెలిసిన రెండు జుడియన్ పట్టణాల పేరు కూడా.[4]
రెండో సిద్ధాంతం ఏదంటే, "ఇస్కారియట్" జుడాస్‌ని సికారీ యొక్క సభ్యుడిగా గుర్తించినట్లు తెలుపుతోంది.[5] వీరు రోమన్లను జుడియా నుంచి బయటకు నెట్టివేయాలని సంకల్పించిన జ్యూవిష్ తిరుగుబాటుదారుల లోని హంతక సభ్యులు. ఏమైనప్పటికీ, చాలామంది చరిత్రకారులు సికారీ ఒకటో శతాబ్దంలో 40లు లేదా 50లలో మాత్రమే వికసించిందని చెబుతున్నారు, ఈ నేపథ్యంలో జుడాస్ ఒక సభ్యుడు కాడని వీరంటున్నారు.[6]
బైబిలు సంబంధమైన వర్ణన[మార్చు]
"ది జుడాస్ కిస్" (1866) బై గుస్టావ్ డోర్.
జుడాస్ సారాంశ ప్రవచనాలలో, యోహాను సువార్తలో మరియు అపొస్తలుల కార్యముల ప్రారంభంలో సూచించబడ్డాడు.
ప్రధాన మతాచార్యులు యేసును నిర్బంధించడానికి "మోసపూరిత" మార్గంకోసం చూస్తున్నట్లు మార్కు ప్రకటించాడు. విందు సందర్భంగా అలా చేయకూడదని వారు నిర్ణయించుకున్నారు ఎందుకంటే ప్రజలు ఆందోళనకు దిగుతారని వారు భయపడ్డారు, దీనికి బదులుగా, విందుకు ముందు రాత్రి అతడిని నిర్బంధించాలని ఎంచుకున్నారు. లూకా సువార్తలో, సైతాను ఆ సమయంలో జుడాస్‌లోకి ప్రవేశించాడు..[7]
యోహాను సువార్తలో ఇచ్చిన వివరణ ప్రకారం, జుడాస్ తన అనుయాయి డబ్బు సంచిని పట్టుకెళ్లా[8] డు మరియు ఒక ముద్దుద్వారా—" జీసస్ ముద్దు"—అతడిని గుర్తుపట్టడం ద్వారా "ముప్పై వెండి నాణేల"[9] లంచం కోసం యేసుకు ద్రోహం తలపెట్టాడు, ప్రధాన మతాచార్యుడు కయాఫాస్ సైనికులను నిర్బంధించడం, తర్వాత వీరు యేసును పోంటియస్ పిలేట్‌కు అప్పగించారు.
జుడాస్ మరణం గురించి పలు రకాల వర్ణణలు ఉంటున్నాయి, వీటిలో రెండు మాత్రమే ఆధునిక బైబిల్ సంబంధ సాహిత్యంలో పొందుపర్చబడింది:
జుడాస్ డబ్బును మతాధిపతులకు తిరిగి ఇచ్చేశాడని తర్వాత తన్ను తాను ఉరి తీసుకోవడం ద్వారా ఆత్మహత్యచేసుకున్నాడని మత్తయి సువార్త 27:3-10 చెబుతోంది. వారు దాన్ని కుమ్మరి పొలం కొనడానికి ఉపయోగించారు. ప్రవచనం వివరణ దీన్ని ఫలించిన జోస్యంలాగా సమర్పించింది.[10]
జుడాస్ డబ్బును పొలం కొనడానికి ఉపయోగించాడు కాని, మొదటగా అతడి తల పతనమైందని మరియు మధ్యలోనే ముక్కలైపోయిందని, అతడి పొట్ట ఎగజిమ్మిందని అపొస్తలుల కార్యములు తెలిపాయి . ఈ క్షేత్రాన్ని అకెల్‌డామా లేదా రక్త క్షేత్రం అని పిలువబడింది.[11]
కుట్ర గురించి తెలుసుకున్న తర్వాత మిగిలిన పదకొండు మంది శిష్యులూ అతడిని రాళ్లతో కొట్టి చంపేశారని సాహిత్యేతర యూదాసు సువార్త చెబుతున్నాయి.[12]
మరొక వివరణ ఆది క్రైస్తవ నేత పాపియస్ చేత భద్రపర్చబడింది, "జుడాస్ ఈ ప్రపంచంలో ధర్మరాహిత్యానికి విషాద ఉదాహరణగా నడిచాడు, అతడి శరీరం ఎంతగా ఉబ్బిపోయిందంటే ఒక రథం సులువుగా ప్రయాణించే చోట కూడా అతడు పయనించలేకపోయాడు, అతడిని రథం తొక్కేసింది, అందుకే అతడి పొట్ట చిన్నాభిన్నమైంది"[13]
జుడాస్ మరణం గురించి ఘర్షిస్తున్న ప్రస్తుత వివరణలు పవిత్ర గ్రంథం విశ్వసనీయతకు ప్రమాదకరంగా ఉంటున్నాయని సాంప్రదాయిక పండితులు భావిస్తున్నారు.[14] ఈ సమస్య C. S. లెవిస్కు దారితీసిన అంశాలలో ఒకటయింది, ఉదాహరణకు, పవిత్రగ్రంథంలోని "ప్రతి ప్రకటనా చారిత్రక సత్యమే అయి ఉంటుందన్న అభిప్రాయాన్ని అది తిప్పికొట్టింది".[15] జుడాస్ తన్ను తాను పొలంలో ఉరి వేసుకున్నాడని అతడి శరీరం పూర్తిగా చిన్నాభిన్నమైపోయిందని, [14][16] అగస్టైన్ సూచించినట్లుగా హార్మోనీకరణ వద్ద వివిధ ప్రయత్నాలు సూచిస్తూ వచ్చాయి లేదా మాథ్యూ చర్యలు రెండు విభిన్న లావాదేవీలను ప్రస్తావిస్తున్నాయి.[17]
ఆధునిక పండితులు ఈ వైఖరిని తిరస్కరించడం ప్రారంభించారు[18][19][20] మాథ్యూ వివరణ ఒక పవిత్ర గ్రంథ విస్పోటనగా ఉందని చెబుతూ వచ్చారు, దీంతో రచయిత ఘటనను పాత నిబంధన నుంచి వచ్చిన ప్రవక్త సందేశాలుగా సమర్పించేందుకు అనుమతించిందని వీరు పేర్కొన్నారు. రచయిత ముప్పై వెండి ముక్కలు వంటి ఊహాత్మక వివరాలను జోడించాడని వారు వాదించారు మరియు జుడాస్ తనకు తాను ఉరివేసుకున్నాడన్న సత్యం జుడాస్ మరణం గురించిన తొలి సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా ఉందని పేర్కొన్నారు.[21]
మరణాన్ని ప్రవక్త జోస్యం పరిపూర్తి "యీర్మియా ప్రవక్త ద్వారా చెప్పబడింది"గా మత్తయి సువార్త పేర్కొనడం కాస్త వివాదానికి దారితీసింది, ఎందుకంటే ఇది ముప్పై వెండి ముక్కల నగదును తిరిగి చెల్లించడాన్ని ప్రస్తావిస్తున్న బుక్ ఆఫ్ జెకరయ (మూస:Bibleref2c) నుండి కథను స్పష్టంగా ధ్వనిస్తోంది.[22] అగస్టైన్, జెరోమ్, మరియు జాన్ కాల్విన్ వంటి పలు రచయితలు దీన్ని స్పష్టమైన లోపంగా పేర్కొన్నారు[23] ఏమైనప్పటికీ, ప్రవచనాల రచయిత మనస్సులో[24] జెరెమియ నుండి 18 (మూస:Bibleref2c) మరియు 19 (మూస:Bibleref2c) అధ్యాయాలకు చెందిన సంగ్రహపాఠాన్ని తీసుకుని ఉండవచ్చని కొంతమంది ఆధునిక రచయితలు సూచించారు, ఇవి కుమ్మరి జాడీ, శ్మశాన స్థలం వంటి వాటిని ప్రస్తావిస్తున్నాయి, మరియు అధ్యాయం 32మూస:Bibleref2c కూడా శ్మశాన స్థలం మరియు పింగాణీ జాడీని పేర్కొంటోంది.[25]
వేదాంతశాస్త్రం[మార్చు]
జీసస్‌కు నమ్మకద్రోహం[మార్చు]
జుడాస్ ఎందుకు జీసస్‌కు నమ్మకద్రోహం చేశాడు అనే అంశంపై పలు వివరణలు ఉన్నాయి.[26] సర్వసాధారణ వివరణ ప్రకారం జుడాస్ 30 వెండి ముక్కల కోసం జీసస్‌కు ద్రోహం తలపెట్టాడు (Matthew 26:14-16). జుడాస్ ప్రధాన బలహీనతలలో డబ్బు ఒకటి (John 12:4-6). మరొక కారణం ఏమిటంటే జీసస్ ఇజ్రాయిల్లో రోమన్ పాలనను కూలద్రోస్తాడని జుడాస్ భావించాడు. ఈ కోణంలో, జుడాస్ ఒక భ్రమలు తొలగిన అనుయాయి దీంతో అతడు జీసస్‌కు ద్రోహం తలపెట్టాడు, అతడు డబ్బును ప్రేమిస్తున్నందువల్ల కాదు కాని అతడు తన దేశాన్ని ప్రేమించాడు, దాన్ని జీసస్ విఫలం చేశాడు.[27] Luke 22:3-6 మరియు John 13:27 ప్రకారం, సైతాన్ అతడిలో ప్రవేశించాడు అలాచేయమని పిలుపిచ్చాడు.
జీసస్, జుడాస్ విద్రోహాన్ని ముందుగానే చూశాడని (John 6:64, Matthew 26:25), అలా జరగడాన్ని అనుమతించాడని ప్రవచనాలు సూచిస్తున్నాయి (John 13:27-28).[28] జీసస్ ఈ కుట్ర జరిగేందుకు అనుమతించాడని మరో వివరణ, ఎందుకంటే దేవుడి పథకాన్ని ఇది పూర్తి చేస్తుంది.[29] 2006 ఏప్రిల్‌లో కాప్టిక్ పాపిరస్ కాగితంలో రాయబడిన 200 AD కాలానికి సంబంధించిన జుడాస్ ప్రవచనాలు ఆధునిక భాషలోకి అనువదించబడినాయి. జీసస్ స్వయంగా తనకు ద్రోహం తలపెట్టవలసిందిగా జుడాస్‌ను కోరి ఉండవచ్చని ఇవి సూచిస్తున్నాయి, [30] అయితే కొంతమంది పండితులు ఈ అనువాదాన్ని ప్రశ్నించారనుకోండి.[31][32]
ఆరిజెన్‌కు ఒక సంప్రదాయం తెలుసు, దానిప్రకారం ఎంతోమంది అనుయాయులతో కూడిన బృందం జీసస్‌కు ద్రోహం చేసింది, అయితే దీన్ని ప్రత్యేకంగా జుడాస్‌కు ఆపాదించకూడదు మరియు జుడాస్ పూర్తిగా లంచగొండి అయిపోయాడని ఆరిజన్ భావించటం లేదు (Matt., tract. xxxv).
ది ప్రాబ్లెమ్ ఆఫ్ నాచురల్ ఈవిల్ రచన బెర్ట్రండ్ రస్సెల్ మరియు "త్రీ వెర్షన్స్ ఆఫ్ జుడాస్", జార్జ్ లూయిస్ బోర్గెస్ రాసిన చిన్న కథతో పాటుగా పలు తత్వశాస్త్ర రచనల్లో జుడాస్ విషయంగా ఉన్నాడు. జుడాస్ చర్యలు, అతడికి శాశ్వత శిక్ష మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాలతో ఈ ఇద్దరూ పలు సమస్యాత్మక తాత్విక వైరుధ్యాలను లేవనెత్తారు. జీసస్ ముందుగానే జుడాస్ ద్రోహం గురించి పసిగట్టి ఉన్నట్లయితే, అప్పుడు విద్రోహం స్వయిచ్ఛతో కూడిన, [33] చర్యగా ఉండదు, అందుచేత అది శిక్షింపదగినది కాదని జాన్ ఎస్. ఫైన్‌బర్గ్ వాదించాడు. మరోవైపున, విద్రోహాన్ని ముందే తెలుసుకున్నందువల్ల ఈ అంశంలో తన స్వంత ఇచ్చను ప్రయోగించకుండా జుడాస్‌ను ఎవరూ నిరోధించలేరు.[34] జుడాస్ కేవలం దేవుడి ఇచ్ఛకు లోబడే పనిచేశాడని ఇతర పండితులు వాదిస్తున్నారు.[35] జుడాస్ స్పష్టంగా దేవుడి ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చేందుకోసమే కట్టుబడి ఉన్నాడని ప్రవచనాలు సూచిస్తున్నాయి (John 13:18, John 17:12, Matthew 26:23-25, Luke 22:21-22, Matt 27:9-10, Acts 1:16, Acts 1:20, [28] అయితే బాధ అతనిమీదే పడింది, మరియు ఇతడు పుట్టకపోవడమే మంచి విషయం కూడా (Matthew 26:23-25). ఇలా అనడంలో స్వతస్సిద్ధ కష్టం ఏమిటంటే దాని ద్వంద్వాత్మకం – జుడాస్ గనుక పుట్టక పోయి ఉంటే "అతడి గురించి వ్రాసినట్లుగా " మానవుని కుమారుడు ప్రత్యక్షంగా ఎక్కువ దూరం పోలేక పోయేవాడు. ఈ క్షమాపణపూరిత వైఖరి యొక్క పర్యవసానం ఏమిటంటే జుడాస్ యొక్క పనులు అవసరమైనవిగా మరియు అనివార్యమైనవిగా కనబడతాయి, ఇంకా ఖండనకు దారితీస్తాయి.[36]
జుడాస్ తన ఉద్దేశాన్ని మార్చుకునే స్వేచ్ఛ కలిగి ఉన్నాడని ఇరాస్మస్ విశ్వసించాడు కానీ దానికి ఖండిస్తూ మార్టిన్ లూధర్ జుడాస్ యొక్క కోరిక మారనిదని వాదించాడు. జాన్ కాల్విన్ జుడాస్ దూషణలకు ప్రారబ్దకర్మ కలిగి ఉన్నాడని చెప్పాడు, అయితే జుడాస్ యొక్క అపరాధం గురించిన ప్రశ్నల మీద రాశాడు: "…ఖచ్చితంగా జుడాస్ నమ్మకద్రోహంలో, దేవుడు స్వయంగా తన కుమారుడు అందించబడాలని మరియు మృత్యువుకు అందించబడాలని కోరుకున్న కారణంగా, నేరం యొక్క అపరాధాన్ని దేవుడికి ఆపాదించటం కంటే జుడాస్కు నిష్కృతి కొరకు ప్రతిష్ఠని బదలాయించటం ఎంత మాత్రమూ సరికాదు. "[37]
సువార్తల పాఠ్యాంశం నుండి సాధ్యమైనట్లుగా కనబడే జుడాస్ దూషణలు వాస్తవంగా అతడు క్రీస్తుకు చేసిన నమ్మకద్రోహం నుండి ఉద్భవించక పోయి ఉండవచ్చనీ, అయితే తదుపరి ఆత్మహత్య చేసుకుందుకు కారణమైన అతడి నిస్పృహ నుండి కావచ్చనీ ఊహించబడ్డాయి.[38] జుడాస్ ఆత్మహత్య చేసుకోవడానికి ముందే అప్పటికే క్రీస్తు చేత దూషింపబడినందున, ఈ స్థితి దాని సమస్యలు లేకుండా లేదు (చూడండి John 17:12), అయితే అది సమస్త మానవజాతి ముక్తి మరియు అతడి స్వీయ దూషణలు రెండింటినీ కదిలిస్తూ జుడాస్ యొక్క ప్రారబ్ద కర్మ యొక్క ద్వంద్వాన్ని నివారించింది. జుడాస్‌ను దూషించటం ప్రపంచ వ్యాప్త తీర్మానం కాదు, ఇంకా కొందరు జుడాస్ శాశ్వత శిక్షతో నిందించబడినట్లుగా ఏ సంకేతమూ లేదని వాదిస్తారు.[39] ఆడమ్ క్లార్కె వ్రాసాడు: "అతడు[జుడాస్] ఒక అమానుషమైన పాపపుపని చేసాడు… కానీ అతడు పశ్చాత్తప్తుడు (Matthew 27:3-5) మరియు తన దుర్మార్గపు పనిని నిరర్ధకం చేసేందుకు ఏం చేయాలో అది చేసాడు: అతడు మరణం వరకూ పాపాన్ని చేసాడు, ఉదాహరణకు, శరీరపు మరణం ముడిపడి ఉన్న ఒక పాపం; కానీ ఎవరనగలరు, (క్రీస్తు హంతకులకు క్షమ అందించబడినప్పుడు?(Luke 23:34 ){/1]…)అదే క్షమ దౌర్భాగ్యుడయిన జుడాస్‌కు అందించబడకూడదా?... "[40]
ది కిస్ ఆఫ్ జడాస్, బై గియాట్టో డి బాండోన్
ఆధునిక వివరణలు[మార్చు]
ఇప్పటికీ చాలామంది క్రైస్తవులు జుడాస్‌ను ఒక దేశద్రోహిగా పరిగణిస్తారు. జుడాస్ అనే పదం చాలా భాషల్లో నిర్దిష్టంగా నమ్మక ద్రోహికి పర్యాయపదంగా ప్రవేశించింది.
కొందరు పండితులు[41] దాదాపుగా జుడాస్ పరస్పర అంగీకారంతో క్రీస్తును రోమన్ అధికారులకు ఇచ్చే ముందస్తుగా ఏర్పాటు చేయబడిన ఖైదీల మార్పిడి (కొనసాగింపుగా గుడిలో డబ్బు-బదలాయింపు ఉపద్రవం ఉంటుంది) లో సంధాన కర్త అనీ మరియు "దేశద్రోహి"గా జుడాస్ యొక్క తర్వాతి చిత్రీకరణ చారిత్రక వక్రీకరణ అనే ప్రత్యామ్నాయ అభిప్రాయాన్ని అవలంబించారు.
తన గ్రంథం ది పాస్‌ఓవర్ ప్లాట్ లో బ్రిటీషు మతతత్వవేత్త హగ్ జె. స్కాన్‌ఫోల్డ్ క్రీస్తును శిలువ వేయడ మనేది బైబిల్ ప్రవచనం యొక్క ఉద్దేశపూర్వక పునఃశాసనం చేయడమనీ మరియు తన యజమానికి "నమ్మకద్రోహం" చేసి అధికారులకివ్వడంలో జుడాస్ క్రీస్తు యొక్క పూర్తి జ్ఞానం మరియు సమ్మతితోనే వ్యవహరించాడనీ వాదించాడు.
మతతత్వవేత్త ఆరన్ సారి తన గ్రంథం ది మెనీ డెత్స్ ఆఫ్ జుడాస్ ఇస్కారియొట్లో జుడాస్ ఇస్కారియొట్ మార్కన్ వర్గీయుల సాహిత్య ఆవిష్కరణ అని వాదిస్తారు. పౌల్ ధర్మపత్రాలలో గానీ Q సువార్తలో గానీ జుడాస్ కనబడని కారణంగా, ఒక వ్యవస్థీకృత చర్చిని స్థాపించడానికి మరియు పీటర్ అనుచరులకీ కారణం లేదని భావించే పౌలిక్ క్రైస్తవుల మధ్య భాష ఒక వ్యత్యాసాన్ని సూచిస్తోందని సారీ వాదిస్తారు. మాధ్యూస్ మరియు ల్యూక్-రచనలలో జుడాస్ ప్రతిష్ఠను దిగజార్చడానికి పీటర్‌ని ఉచ్ఛస్థితికి తెచ్చే ప్రక్రియకూ ప్రత్యక్ష పరస్పర సంబంధమున్నదని సారి వాదిస్తారు.[42]
Mark 16:14 మరియు Luke 24:33 కొనసాగింపుగా క్రీస్తు పునరుత్ధానమై "పదకొండుగురు"కి కనిపించాడని ప్రకటించాడు. తప్పిపోయింది ఎవరు? ఆ విధంగా సహజంగా ఎవరికైనా అది జుడాస్ అని తలచేటట్లు ప్రకటితమైంది. దృశ్యమానంగా కాదు, ఎందుకంటే John 20:24 లో మనం తప్పిపోయింది థామస్గా తెలుసుకుంటాం. కాబట్టి పదకొండుమందిలో జుడాస్ ఉన్నాడు. మరింతగా పౌల్ 1 Corinthians 15:5లో కొనసాగిన క్రీస్తు పునరుత్ధానం "పన్నెండు" మంది చేత పంపబడిందని అంటారు. ఉత్థానం తర్వాత వరకూ అది లేదు కనుకా, జుడాస్‌ను అందులో జతపరచాలి, పునరుత్ధానం (Acts 1:3) తర్వాత నలభై రోజులకు, మరొక వ్యక్తి మత్తయాస్ జుడాస్ స్థానంలోకి బదలాయించబడ్డాడు (Acts 1:26).[43]
ఆది క్రైస్తవుల అధికార పత్రాలలో జుడాస్ కథ లేకపోవడాన్ని గురించి నిర్ధారించే మరొక ఆధారం Matthew 19:28లో మరియు Luke 22:28-30లో ఉంది. ఇక్కడ క్రీస్తు తన శిష్యులతో, వారు "ఇజ్రాయేలీల పన్నెండు తెగలకు న్యాయం చేస్తూ పన్నెండు సింహాసనాలపై కూర్చోగలరని" చెబుతాడు. తనకు ఆసన్నమైన జుడాస్ యొక్క నమ్మకద్రోహ క్రియ క్రీస్తుకు తెలిసి ఉన్నప్పటికి కూడా అతడిని మినహాయించలేదు. ఈ వాదనలు Q అధికార పత్రంలోని కల్పితాల నుండి లభ్యమై ఉండొచ్చనే వాస్తవంలో పైదాని జవాబు ఉండవచ్చు (QS 62). Q సువార్త యొక్క తొలిరూపంగా మరియు ఆది క్రైస్తవుల అధికారపత్రంగా భావించబడుతుంది. ఈ నిర్దిష్ట సంభావ్యత కింద, రచయిత మార్క్ చేత నమ్మకద్రోహం కథ ఆవిష్కరింపబడింది.[44][45][46]
జాన్ షెల్బీ స్పాంగ్చే వ్రాయబడిన గ్రంథం ది సిన్స్ ఆఫ్ ది స్క్రిప్చర్ ఆది క్రైస్తవులు జుడాస్ కథలను మూడు పాత నిబంధన గ్రంథం యూదుల నమ్మకద్రోహ కథల నుండి సంగ్రహించడానికి గల అవకాశాలను పరిశోధించింది. అతడు రాశాడు, "…పన్నెండు మంది శిష్యులలోని సభ్యుడి చేత నమ్మకద్రోహ క్రియ ఆది క్రైస్తవుల రచనలలో కనబడదు. జుడాస్ తొలిసారిగా మార్కు సువార్త ద్వారా క్రైస్తవుల కథలో ప్రవేశ పెట్టబడ్డాడు (3:19), అతడు సామాన్య యుగం యొక్క ఎనిమిదవ దశాబ్దపు తొలి సంవత్సరాలలో రాశాడు. అతడు, శిలువ వేసిన తర్వాత, కొన్ని సువార్తలు, శిష్యుల సంఖ్యను "పన్నెండు"గా, అంటే జుడాస్ కూడా అప్పటికే వారిలో ఉన్నట్లుగా ఉటంకింపబడటాన్ని ఎత్తి చూపాడు. అతడు జుడాస్ మృతి యొక్క మూడు విరుద్ధ వర్ణనలు – ఉరి, ఒక గోతిలోకి దూకుట, మరియు నిర్వీర్యుణ్ణి చేయటం పాత నిబంధన గ్రంథంలో అనుసరించబడే అదే విధమైన మూడు ఆత్మహత్యలతో పోలుస్తాడు.
ఆది బైబిల్ రచయితలు, మొదట యూదు-రోమనుల యుద్ధం తర్వాత, తమను తాము రోమ్ యొక్క శతృవుల నుండి వేరు చేసుకున్నారని స్పాంగ్ తీర్మానించాడు. వారు సువార్తలను శిలువ వేయు రోమనులకు క్రీస్తును అధీనం చేసిన లేదా నమ్మకద్రోహం చేసిన జుడాస్‌ను యూదు స్థితిలో గల వ్యక్తిత్వంతో చిత్రించిన, ఒక శిష్యుడి కథతో ప్రవర్ధమానం చేసారు. స్పాంగ్ ఈ వృద్ధిని ఆధునిక యూదు వ్యతిరేకత యొక్క మూలంతో గుర్తిస్తాడు.
యూదు పండితుడు హ్యామ్ మాక్కొబై ఒక పూర్తి క్రీస్తు యొక్క పురాణ సంబంధ అభిప్రాయాన్ని స్వీకరించి, కొత్త నిబంధన గ్రంథంలో, "జుడాస్" అనే పేరు క్రీస్తును ఉరితీయుటకు బాధ్యత వహించిన యూదుల మీదా లేదా యూదు మత సంస్థ మీదా దాడిగా నిర్మింపబడిందని సూచిస్తాడు.[47] ఇంగ్లీషు పదం "జ్యూ" లాటిన్ ల్యూడయొస్ నుండి ఉత్పన్నమైంది, అది గ్రీకు Ιουδαίος (ఐయోడయాస్ ) వంటిది మరియు "జుడాయన్" అని కూడా అర్ధం కలది.
విలియం ఇ. మెక్‌క్లింటిక్ యొక్క "జుడాస్ ది బిలవ్డ్ డిసిపిల్ రిమెంబర్డ్" జుడాస్‌ను ఒక సానుకూల దృష్టితో చిత్రించింది. మెక్‌క్లింటిక్ కేవలం జుడాస్‌ను "ప్రేమాస్పద శిష్యుడు"గానే వర్ణించలేదు, ఇంకా రాతగాడుగా కూడా మరియు "Q" అధికార పత్రం "అపోస్టెల్స్ క్రీడ్" రచయితగా మరియు "జాన్ సువార్త" యొక్క నిజమైన రచయితగా కూడా వర్ణిస్తాడు. మెక్‌క్లింటిక్ జుడాస్‌ను క్రీస్తు పుట్టుక నుండి, ఆయన విద్యాభ్యాసం, ఆయన బోధనలు మరియు విచారణ యొక్క మంత్రిత్వం, శిలువ వేయుట మరియు పునరుత్ధాన వరకూ సువార్తలలో క్రీస్తు గురించిన పెక్కు కథలకు ఆధారంగా ప్రతిపాదించాడు.
అపోక్రిఫాలో పాత్ర[మార్చు]
పెక్కు ఆధ్యాత్మిక వర్గాల వంటి రహస్య సమూహాలకు గొప్ప ఆసక్తి కలిగించే వ్యక్తిగా జుడాస్ ఉంటూవచ్చాడు. ఇరెనయెస్ ఒక ఆధ్యాత్మిక వర్గం కెయినైట్ నమ్మకాలను నమోదు చేశారు, ఆ వర్గం జుడాస్, దేవతల తెలివికి అధిదేవత సోఫియా యొక్క పనిముట్టు అనీ, ఆ విధంగా డెమియర్జ్ యొక్క విద్వేషాన్ని సంపాదించుకున్నాడనీ నమ్ముతారు. హిబ్రూ బైబిల్ జెకరియా గ్రంథంలో, సువార్తలలో జుడాస్ వలె జెకరియా వెండి యొక్క ముప్ఫై ముక్కలు పోతపోస్తాడు, అతడు దేవుని సేవకుడు. క్రీస్తుకు అతడి నమ్మక ద్రోహం పదార్థవాద ప్రపంచం మీద ఆ విధంగా గెలుపు వంటిది. తమ విశ్వోద్భవ శాస్త్రంలో క్రీస్తు యొక్క అంతిమ ప్రాముఖ్యత పైన అసమ్మతితో, కెయినైట్స్ తర్వాత రెండు గుంపులుగా విడిపోయారు.
జుడాస్ సువార్త[మార్చు]
1970లలో, ఒక కోప్టిక్ పురాతనపత్రం కోడెక్స్ (పుస్తకం) ఈజిప్టులోని బెని మసాహ్ దగ్గర అన్వేషించ బడింది, అది రెండవ శతాబ్దపు మూలానికి మూడవ లేదా నాలుగవ AD శతాబ్దపు నకలుగా కనబడుతోంది, [48][49] అది జుడాస్ యొక్క దృక్పధం నుండి క్రీస్తు యొక్క మృతి గురించిన కథను వర్ణిస్తుంది. దాని తీర్మానంలో, పాఠ్యాంశం తనకు తానుగా "జుడాస్ యొక్క సువార్త" (యువాన్‌గెలియన్ అయోడాస్)గా గుర్తిస్తోంది.
2006 ఏప్రిల్‌లో US నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ పత్రిక (దాని మే సంచిక కోసం) జుడాస్ యొక్క సువార్త పేరిట ఫ్రాగైల్ కోడెక్స్ యొక్క బొమ్మలతో మరియు సంబంధిత నిపుణుల మరియు ఆసక్తి గల పరిశీలకుల విశ్లేషణాత్మక వ్యాఖ్యానాలతో ఒక విశేష వ్యాసాన్ని ప్రచురించినప్పుడు ఈ అన్వేషణ నాటకీయంగా ప్రపంచానికి వెల్లడైంది. ఆ వ్యాస పరిచయం ఇలా ప్రకటించింది "1700 సంవత్సరాల క్రితం కోల్పోయిన ఒక ప్రాచీన పాఠ్యాంశం, క్రీస్తు యొక్క నమ్మక ద్రోహి అతడి నిజమైన శిష్యుడే"అని చెప్పింది.[50] ఆ వ్యాసం రెండవ శతాబ్దంలో ఇప్పటికీ అమలులో ఉన్న మూల అధికార పత్రం కొనసాగింపు అనే కొన్ని సాక్ష్యాలను ఎత్తి చూపింది: "AD 180 ప్రాంతంలో, అప్పటి రోమన్ గౌల్ లైయోన్ యొక్క బిషప్ ఇరానేయస్ హెరిసెస్‌కి వ్యతిరేకంగా [అందులో అతడు దాడి చేసాడు] అని పిలవబడే, ఒక పెద్ద వ్యాస వ్యవహారాన్ని వ్రాసాడు, అది ఒక 'ఊహాత్మక చరిత్ర' 'వారి శైలి జుడాస్ యొక్క సువార్త".[51][51]
పత్రిక యొక్క సంచిక పంపిణీ కావడానికి ముందే, ఇతర వార్తాప్రసార సంస్థలు ఈ కథకు బహిరంగ ప్రచారం ఇచ్చాయి, క్లుప్తీకరించి మరియు ఎంపిక చేసి దాని నివేదికలిచ్చాయి.[30]
2007 డిసెంబరులో న్యూయార్క్ టైమ్స్లో ప్రచురితమైన ఏప్రిల్ డీకోనిక్ యొక్క వ్యాసం, నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ యొక్క అనువాదం చాలా తప్పులతో ఉంది: ఉదాహరణకు ఒక సంఘటనలో, నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ లిప్యంతరణం జుడాస్‌ను "డైమొన్"గా ఉటంకించింది, దానిని సంస్థ యొక్క నిపుణులు "దెయ్యం"గా అనువదించారు అని ప్రకటించింది. ఏదేమైనా, విశ్వవ్యాప్తంగా "స్పిరిట్"కు అంగీకరించబడిన పదం "న్యూమా" – దెయ్యాలకు సంబంధించిన సాహిత్యంలో "డ్యామొన్" ఎల్లప్పుడూ "రాక్షసుడు" అనే అర్ధంలో తీసుకోబడుతుంది.[52] నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ సొసైటీ `వాస్తవంగా ఏప్రిల్ D.డీకోనిక్ లేవనెత్తిన అన్ని అంశాల గురించిన అనువాద అవకాశాలు ప్రముఖ మరియు సంక్లిష్ట సంచికలు రెండింటిలోనూ దిగువ సూచికలుగా చెప్పబడతాయి' అని ప్రతిస్పందించింది.[53] ఆ తర్వాత ఈ అంశపు పునస్సమీక్షలో మరియు తత్సంబంధిత ప్రచురణలలో విమర్శకుడు జాన్ అకోసెల్లా, అనంతర ఉద్దేశాలు చారిత్రాత్మక విశ్లేషణలని మార్పు చేయ ప్రారంభించాయా, ఉదాహరణకు, జుడాస్ యొక్క సువార్త ప్రచురణ ప్రాచీన యూదు వ్యతిరేక ఆరోపణలను తిరిగి చేసే ప్రయత్నమా కాదా అని ప్రశ్నించాడు. ఆమె లిపిపూరిత ప్రాథమిక వాదం మరియు వాటి పునస్సమీక్షా ప్రయత్నాల మధ్య వైరుధ్యాల గురించి కొనసాగించటం బాల్యచేష్ట వంటిందని, ఎందుకంటే వాటి ఆధారాలు విశ్వసనీయమైనవి కావని తీర్మానించింది. కాబట్టి ఆమె వాదిస్తుంది "ప్రజలు వ్యాఖ్యానిస్తారు మరియు మోసగిస్తారు. బైబిల్‌ను స్థాపించేందుకు కాదు కాని తమని తాము స్థాపించుకునేందుకు" అన్నదే జవాబు.[54] లూయిస్ పెయిన్‌చౌద్ (లావల్ విశ్వవిద్యాలయం, క్యూబెక్ సిటీ) మరియు ఆండ్రీ గాగ్నె (కంకార్డియా విశ్వవిద్యాలయం, మాంట్రియాల్) [31] వంటి ఇతర పండితులు కూడా నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ నిపుణుల బృందం చేత చేయబడిన జుడాస్ సువార్త యొక్క మూల అనువాదం మరియు వ్యాఖ్యానాలను ప్రశ్నించారు.
బార్నబాస్ ప్రవచనం[మార్చు]
బార్నబాస్ ప్రవచనం యొక్క మధ్యయుగ ప్రతుల ప్రకారం, శిలువ వేయబడింది జీసస్ కాదని జుడాస్ అని తెలుస్తోంది. ఈ రచనలో సూచించబడినవిధంగా జుడాస్ ద్రోహానికి బదులుగా స్వర్గం నుంచి దిగివచ్చినట్లు అప్పట్లో చెప్పబడిన జీసస్‌ని నిర్బంధించడంకోసం రోమన్ సైనికులకు నేతృత్వం వహించినప్పుడు, జుడాస్ రూపం జీసస్‌గా రూపాంతరం చెందింది. ఈ రూపం యొక్క పరివర్తన ఎంతగా సమరూపంలో ఉన్నదంటే, క్రీస్తు అనుయాయులు, చివరకు జీసస్ మాత మేరీ కూడా నిర్బంధించబడిందీ, శిలువ వేయబడిందీ స్వయంగా జీసస్సే అని భావించారు. సమాధి చేసిన మూడురోజుల తర్వాత జుడాస్ శరీరం అతని సమాధినుంచి దొంగిలించబడిందని, తర్వాతే జీసస్ మరణం నుంచి పునరుత్థానం చెందాడని పుకార్లు వచ్చాయని ఈ ప్రవచనం తెలుపుతోంది. ఏం జరిగిందో మూడో స్వర్గం ద్వారా జీసస్‌కి తెలియవచ్చినప్పుడుత, తనను తిరిగి భూమ్మీదకు పంవవలసిందిగా అతడు దేవుని ప్రార్థించాడు, అందుకే అతడు తిరిగి భూమ్మిదికి వచ్చి తన తల్లిని, శిష్యులను, అనుయాయులను సమీకరించి, ఏంజరిగిందో నిజాన్ని బయటపెట్టాడు, తాను స్వర్గం నుంచి తిరిగి వెనక్కు వచ్చానని, యుగాంతంలో చక్రవర్తిగా తాను తిరిగి వస్తానని చెప్పాడు.
ప్రాతినిధ్యాలు మరియు ప్రతీకవాదం[మార్చు]
జుడాస్ పదం అనేక భాషలలో విద్రోహికి పర్యాయపదంగా ప్రవేశించింది, అలాగే పాశ్చాత్య కళా, సాహిత్య రంగాల్లో జుడాస్ విద్రోహానికి మారుపేరుగా నిలిచిపోయాడు. అనేక ఆధునిక నవలలు, సినిమాలలో జుడాస్‌కు అన్ని సాహిత్యాలలో మోహ గాథను చెబుతున్న పాత్ర ఇవ్వబడింది.
ఈస్టర్న్ ఆర్తడాక్స్ యొక్క పవిత్ర బుధవారం భక్తిగీతాలలో ( పాశ్చాకు ముందటి బుధవారం), జీసస్‌కి ఖరీదైన సుగంధ ద్రవ్యం పూసి తన కన్నీళ్లతో అతడి పాదాన్ని కడిగిన మహిళతో జుడాస్‌ పోల్చబడ్డాడు. జాన్ ప్రవచనం ప్రకారం, స్పష్టంగా కనిపిస్తున్న ఈ దుబారాని జుడాస్ నిరసించాడు, దీనికోసం ఖర్చుచేసిన డబ్బును పేదలకు ఇవ్వవలసిందని సూచించాడు. దీని తర్వాత, జుడాస్ ప్రధాన మతాచార్యుల వద్దకు వెళ్లి డబ్బుకోసం జీసస్‌కి ద్రోహం చేయడానికి ప్రతిపాదన చేశాడు. పవిత్ర బుధవారం భక్తిగీతాలు ఈ రెండు అంశాలతో విభేదిస్తోంది, పతనమైన శిష్యుడి ఉదాహరణను తోసిపుచ్చడానికి విశ్వాసులను ప్రోత్సహించింది మరియు దానికి బదులుగా మేరీ యొక్క పశ్చాత్తాపాన్ని అనుకరించింది. అలాగే, జుడాస్ విద్రోహానికి గుర్తుగా సంవత్సరం పొడవునా బుధవారాన్ని మాంసం, పాల ఉత్పత్తులు, ఆలివ్ నూనెలు స్వీకరించకుండా నిరాహారదీక్ష దినంగా పాటిస్తున్నారు. క్రైస్తవ మత కార్యక్రమాన్ని పొందడానికి సన్నాహక ప్రార్థనలు కూడా జుడాస్ విద్రోహాన్ని పేర్కొంటున్నాయి: "నీ రహస్యాలను నేను నీ శత్రువులకు చెప్పను, ఇంకా, జుడాస్ లాగా నేను నిన్ను ముద్దుతో ద్రోహంచేయను కాని, శిలువమీది దొంగలాగా నేను నీ ముందు నేరాంగీకారం చేస్తాను."
ఎ రెడ్ హైర్డ్ జుడాస్ బెట్రేస్ జీసస్ విత్ ఎ కిస్ ఇన్ ఎ స్పానిష్ పాసో ఫిగర్.
జుడాస్ ఇస్కారియట్ తరచుగా స్పానిష్ సంస్కృతిలో ఎర్ర జుట్టుతో పోల్చబడుతుంటాడు[55] [56] [57] మరియు విలియం షేక్‌స్పియర్ ద్వారా.[57][58] ఈ ఆచారం యూదులను ఎర్రజుత్తుతో చిత్రించే పునరుజ్జీవన చిత్రణతో పోల్చబడింది, అప్పట్లో ఇది వ్యతిరేక లక్షణంగా గుర్తించబడింది మరియు జుడాస్‌ ఇస్కారియట్‌ని సమకాలీన యూదులతో సరిపోల్చడానికి ఇది ఉపయోగించబడింది.[59]
జుడాస్ పాశ్చాత్య సంస్కృతిలో విద్రోహికి నమూనాగా నిలిచిపోయాడు, వాస్తవానికి కొంతమేరకు అన్ని సాహిత్యాలూ మోహ గాథను పేర్కొంటున్నాయి.
డాంటే యొక్క ఇన్‌ఫెర్నో లో, అతడు అత్యంత చిన్న పరిధిలోని నరకాన్ని ఖండించాడు, దీంట్లో ఇతడు ముగ్గురు పాపులలో ఒకడుగా ఉంటాడు, వీళ్లు మూడు తలల సైతాన్ నోళ్లలో అమరత్వం కోసం నమిలివేయబడతారు (ఇతరులు బ్రూటస్ మరియు కేసియస్, వీళ్లు జూలియస్ సీజర్‌‌పై కుట్రచేసి అతడిని హత్య చేశారు.)
జుడాస్ పురాతన కాలంనుంచి అంటే 13వ శతాబ్దం నుంచి ఇప్పటివరకూ కొనసాగుతున్న ఇంగ్లీష్ జానపద గేయగాథలకు కథాంశంగా ఉంటోంది, దీంట్లో జుడాస్ క్రీస్తుపట్ల జరిగిన విద్రోహాన్ని తన చెల్లెలికి ఆపాదిస్తాడు.
ఎడ్వర్డ్ ఎల్గార్ యొక్క ఒరాటోరియో, ది అపోస్టెలెస్, జీసస్‌ని అతడి దివ్యత్వాన్ని ప్రకటించి భూమ్మీద దేవుని రాజ్యాన్ని ఏర్పర్చాలని బలవంతం చేస్తున్న పాత్రలో చూపించింది. చివరకు అతడు నైరాశ్యపు పాపంతో చనిపోయాడు.
కేథడ్రిల్ సెయింట్-లాజేర్, ఆటమ్. జుడాస్ హ్యాంగ్స్ హిమ్‌సెల్ఫ్
మిఖాయిల్ బల్గకోవ్ నవల ది మాస్టర్ అండ్ మార్గరిటాలో జీసస్‌కి వ్యతిరేకంగా పరీక్ష చేయడానికి జుడాయియా యొక్క ప్రధాన మతాచార్యుడు జుడాస్‌కి డబ్బు చెల్లించాడు, ఇతడు జెరూసలెం ప్రజల మధ్య సమస్యను ప్రేరేపించాడు. శిలువ వేయడాన్ని అధికారపూర్వకంగా నిర్వహించిన తర్వాత, పైలేట్ పశ్చాత్తాపభారంతో కుంగిపోయాడు, తన కోపాన్ని ఇతడు జుడాస్‌పై చూపించి, అతడిని హత్యచేయాలని ఆదేశించాడు. ఈ కథ లోపలి కథ, 1920లు-1930ల మధ్యలో మాస్కో నేపథ్యంలోని విప్లవ ప్రతీఘాతుక నవలలాగా కనిపిస్తుంది.
మైఖేల్ మూర్‌కాక్ నవల బిహోల్డ్ ది మ్యాన్ జుడాస్‌కి సంబంధించి ప్రత్యామ్నాయ, సానుభూతిపూర్వకమైన చిత్రణను అందించాడు. ఈ పుస్తకంలో 20వ శతాబ్దం నుంచి టైమ్ ట్రావెలర్, క్రీస్తు పాత్రను చేపట్టిన కార్ల్ గ్లోగౌర్ శిలువపై బైబిల్ సంబంధిత వివరణను పూర్తి చేయడంకోసం తనకు ద్రోహం చేయవలసిందిగా విముఖత చూపిన జుడాస్‌ని కోరాడు.
C. K. స్టీడ్ నవల మై నేమ్ వాజ్ జుడాస్‌ లో, అంతవరకు ఇడాస్ ఆఫ్ సిడాన్‌గా పరిచితమైన జుడాస్, జీసస్ గాథను తిరిగి చెబుతూ, నలభై ఏళ్ల తర్వాత అతడిని గుర్తు చేసుకున్నాడు. జుడాస్ తనకు జీసస్‌తో బాల్యం నుంచి ఉన్న స్నేహాన్ని, తమ స్కూల్ జీవితాన్ని, తమ కుటుంబాలను, శిష్యులతో తమ ప్రయాణాలను, రోమ్ శక్తులు మరియు టెంపుల్‌తో తమ లావాదేవీలను గుర్తు చేసుకున్నాడు.
త్రీ వెర్షన్స్ ఆఫ్ జుడాస్ (అసలు స్పానిష్ శీర్షిక: "Tres versiones de Judas") అర్జెంటీనా రచయిత మరియు కవి జోర్గె లూయిస్ బోర్కెస్. ఇది బోర్గెస్ సంకలన గ్రంథం, ఫిక్కియోనెస్, 1944లో ప్రచురించింది. ఇది పండితస్థాయి కథన రూపంలో రాయబడింది మరియు చక్కగా పరిశోధించబడిన సంక్లిష్ట విశ్లేషణగా పైకి కనిపిస్తుంది.
నికోస్ కజాంట్‌జాకిస్ నవల ఆధారంగా తీసిన మార్టిన్ స్కోర్సెస్ చిత్రం ది లాస్ట్ టెంప్టేషన్ ఆఫ్ క్రిస్ట్, లో, జీసస్ సన్నిహిత సహచరుడిగా జీసస్‌కి ద్రోహం చేసి రోమన్లకు అప్పగించడంలో జుడాస్ ఇస్కారియట్ యొక్క ఏకైక్ ఉద్దేశం, జీసస్‌కి సహాయం చేయడమే అయి ఉంటుంది. శిలువపై చనిపోవాలనే తన అంతిమ గమ్యాన్ని పూర్తి చేసుకోవడంలో సహకరించాలని జీసస్ చేసిన ప్రచ్ఛన్న అభ్యర్థనను జుడాస్ మన్నిస్తున్నట్లు ఇది చూపిస్తోంది, తర్వాత ఇది మానవజాతి విముక్తికోసం చేపట్టినట్లుగా వ్యాఖ్యానించబడినప్పటికీ, ఇది జుడాస్‌ని ప్రేరేపకుడిగా చేసింది. జుడాస్ ఇస్కారియట్ యొక్క ఈ దృక్పధం ఇటీవల కనుగొనబడిన జుడాస్ యొక్క సువార్తలో ప్రతిఫలిస్తోంది.
ఆండ్రూ ల్లాయిడ్ వెబ్బర్ యొక్క సంగీతాత్మక జీసస్ క్రీస్తు బృహత్తార లో, జుడాస్ను క్రీస్తును దేవుని కుమారుడిగా గాక కేవలం ఒక మానవుడిగా, నమ్మిన ఒక విషాద కథా నాయకుడిగా చిత్రించాడు. క్రీస్తు యొక్క నాయకత్వం చాలా పెద్దగా పెరిగితే అప్పుడు రోమనులు యూదులపై దాడి చేసి చంపేయగలరని అతడు భయపడినందున, రక్తపుటేరుల్ని నివారించేందుకు అతడు నమ్మకద్రోహం చేసి క్రీస్తును కయాఫస్ మరియు అన్నాస్లకు అప్పగించాడు.
విమర్శనాత్మకంగా ప్రకటించబడిన స్టీఫెన్ ఆడ్లీ గొయిర్జిస్ యొక్క నాటకం ది లాస్ట్ డేస్ ఆఫ్ జుడాస్ ఇస్కారియట్ లో, ప్రాయశ్చిత్త స్థలంలో జుడాస్‌కు ఒక విచారణ ఇవ్వబడింది.
లీయోన్ రోస్సెల్స్న్ పాట "జుడాస్ కొరకు నిలబడు" జుడాస్‌ను తర్వాతి ప్రపంచంలో గాక, ఈ ప్రపంచంలో న్యాయాన్ని కోరే ఒక విప్లవవాదిగా ఒక సానుకూల దృష్టితో చూపుతుంది. మరో వైపు, క్రీస్తును అద్భుతాలు చేస్తూ మరియు తర్వాతి ప్రపంచంలో సంతోషానికి ప్రమాణం చేస్తూ, ఆ విధంగా ప్రజలని ఈ ప్రపంచంలో తమ అదృష్టాన్ని అంగీకరించేటట్లుగా ప్రోత్సహించే ఒక "మాంత్రికుడు"గా చూపించారు. ఆ పాటలో బృందగానం "కాబట్టి నిలబడు, జుడాస్ కొరకు నిలబడు మరియు జుడాస్ సేవ చేసాడు అను కారణం/అది క్రీస్తు పేదలను తన మాటలతో నమ్మకద్రోహం చేసినవాడు."
జాన్ బ్రేక్షా కయే యొక్క ఏడు దశలలో క్రీస్తు యొక్క విచారణ (1909) లో, రచయిత జుడాస్ యొక్క ఉద్దేశం క్రీస్తుకు నమ్మకద్రోహం అనే ఆలోచనని అంగీకరించడు, మరియు ఆ పద్యం జుడాస్ యొక్క ఆత్మరక్షణగా ఉంటుంది, అందులో అతడు సాన్‌హెడ్రిమ్ మరియు కయాఫస్ల విచారణకు ముందున్న బైబిల్ కథకు తన స్వంత దృష్టిని మిళితం చేసాడు.[60]
జుడాస్ సువార్తలు
↑ John 6:71 మరియు John 13:26
↑ రిచ్చర్డ్ బుక్కామ్, జీసస్ అండ్ ది ఐ విట్‌నెసెస్: ది గోస్పెస్ యాజ్ ఐ విట్‌నెస్ టెస్టిమోనీ , ఏర్డ్‌మాన్స్ (2006), p. 106.
↑ న్యూ ఇంగ్లీష్ ట్రాన్స్‌లేషన్ బైబిల్, మాథ్యూ 11 Archived 2007-09-04 at the Wayback Machine. లో n. 11.
↑ బాస్టియన్ వాన్ లెర్సెల్, మార్క్: ఎ రీడర్-రెస్పాన్స్ కామెంటరీ , కాంటిన్యుమ్ ఇంటర్నేషనల్ (1998), p. 167.
↑ బ్రౌన్, రేమాండ్ E. (1994). ది డెత్ ఆఫ్ ది మెస్సయ్య: ఫ్రమ్ గెథ్స్‌మేన్ టు ది గ్రేవ్: ఎ కామెంటరీ ఆన్ ది పాషన్ నేరెటివ్స్ ఇన్ ది ఫోర్ గోస్పెల్స్ v.1 pp. 688-92. న్యూయార్క్: డబుల్ డే/ది యాంకర్ బైబిల్ రెఫరెన్స్ లైబ్రరీ. ISBN 0-385-49448-3; మైరర్, జాన్ P. ఎ మార్జినల్ జ్యూ: రీథింకింగ్ ది హిస్టారికల్ జీసస్ (2001). v. 3, p. 210. న్యూయార్క్: డబుల్ డే/ది యాంకర్ బైబిల్ రెఫరెన్స్ లైబ్రరీ. ISBN 0-385-46993-4.
↑ "BibleGateway.com - Passage Lookup: Luke 22:3". BibleGateway. Retrieved 2008-06-21. Cite web requires |website= (help)
↑ మూస:Bibleref2c
↑ చట్టాలు 1:18.
↑ జుడాస్ ఇస్కారియట్
↑ (పాపియస్ ఫ్రాగ్మెంట్ 3, 1742-1744).
↑ 14.0 14.1 Zwiep, Arie W. Judas and the choice of Matthias: a study on context and concern of Acts 1:15-26. p. 109.
↑ సిడెల్ S. కిల్బీకి ఉత్తరం, 7 May 1959, మైఖేల్ J. క్రిస్టియన్, C. S. లెవిస్ ఆన్ స్క్రిప్చర్ , ఎబింగ్డన్, 1979, అనుబంధం A.
↑ "Easton's Bible Dictionary: Judas". christnotes.org. Retrieved 2007-06-26. Cite web requires |website= (help)
↑ "The purchase of "the potter's field", Appendix 161 of the Companion Bible". Retrieved 2008-02-15. Cite web requires |website= (help)
↑ రేమండ్ E. బ్రౌన్, ఏన్ ఇంట్రడక్షన్ టు ది న్యూ టెస్ట్‌మెంట్ , p. 114.
↑ చార్లెస్ టాల్‌బర్ట్, రీడింగ్ యాక్ట్స్: ఎ లిటరరీ అండ్ థియాలజికల్ కామెంటరీ , స్మిత్ & హెలీస్ (2005) p. 15.
↑ ఫ్రెడరిక్ డేల్ బర్నర్, మాథ్యూ: ఎ కామెంటరీ, ఎర్డ్‌మాన్స్ (2004), p. 703.
↑ Reed, David A. (2005). ""Saving Judas"—A social Scientific Approach to Judas's Suicide in Matthew 27:3–10" (PDF). Biblical Theology Bulletin. మూలం (PDF) నుండి 2007-06-29 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2007-06-26. Cite web requires |website= (help)
↑ విన్సెంచ్ P. బ్రానిక్, అండర్‌స్టాండింగ్ ది న్యూ టెస్ట్‌మెంట్ అండ్ ఇట్స్ మెసేజ్ , (పౌలిస్ట్ ప్రెస్, 1998), pp. 126-128.
↑ ఫ్రెడరిక్ డేల్ బర్నర్, మాథ్యూ: ఎ కామెంటరీ (ఎర్డ్‌మన్స్, 2004), p. 710; అగస్టీన్ కాటెనా ఆరియా లో పేర్కొన్నారు: "అయితే అప్పుడిది, హైరెమియస్ పేరు మత్తయి మనస్సులో అతడు రాసిన విధంగానే పడిపోయి ఉంటుంది, జకారియాస్ పేరుకు బదులుగా ఇది తరచుగా జరుగుతూంటుంది" [1]; జెరోమ్ , ఎపిస్టోల్ 57.7: " ఈ వాక్యం యీర్మియ రచనలలో కనిపించదు గాని, జకరయ్య రచనలలో మరొక క్రమంలో కనిపిస్తుంటుంది" [2]; జాన్ కాల్విన్, కామెంటరీ ఆన్ ఎ హార్మొనీ ఆఫ్ ది ఎవాంజిలిస్ట్స్, మాథ్యూ, మార్క్ అండ్ లూక్ , 3:177: "జకరయ్య పేరుకు బదులుగా జరెమియ పేరు పొరపాటున పొందుపర్చబడి ఉంటుందని ఈ వాక్యం చెప్పకనే చెబుతోంది, యీర్మియ పేరులో మనం ఇలాంటిది దాన్ని కాని, దీనిక సమీపంలో ఉన్నటువంటి దాన్ని గాని చూడలేము." [3].
↑ డొనాల్డ్ సీనియర్, ది ప్యాసన్ ఆఫ్ జీసస్ ఇన్ ది గోస్పెల్ ఆఫ్ మాథ్యూ (లిటుర్జికల్ ప్రెస్, 1985), pp. 107-108; ఆంథోనీ కేన్, ది ప్లేస్ ఆఫ్ జుడాస్ ఇస్కారియట్ ఇన్ క్రిస్టోలజీ (యాష్‌గేట్ పబ్లిషింగ్, 2005), p. 50.
↑ దీన్ని కూడా చూడండి మార్టెన్ JJ మెన్‌కెన్, 'ది ఓల్డ్ టెస్ట్‌మెంట్ కొటేషన్ ఇన్ మాథ్యూ 27,9-10' Archived 2008-12-20 at the Wayback Machine., బిబ్లికా 83 (2002): 9-10.
↑ Joel B. Green, Scot McKnight, I. Howard Marshall (1992). Dictionary of Jesus and the Gospels. InterVaristy Press. p. 406. ISBN 9780830817771. CS1 maint: multiple names: authors list (link)
↑ Joel B. Green, Scot McKnight, I. Howard Marshall (1992). Dictionary of Jesus and the Gospels. InterVaristy Press. p. 407. ISBN 9780830817771. CS1 maint: multiple names: authors list (link)
↑ 28.0 28.1 జుడాస్ అండ్ ది ఛాయిస్ ఆఫ్ మాట్టియాస్: ఎ స్టడీ ఆన్ కాంటెక్స్ట్ అండ్ కన్సర్న్ ఆఫ్ యాక్ట్స్ 1:15-26, అరై W. జ్వైప్
↑ డిడ్ జూడాస్ బెట్రే జీసస్ ఒంటారియో కన్సల్టేషన్స్ ఆన్ రిలిజియస్ టాలరెన్స్, ఏప్రిల్ 2006
↑ 30.0 30.1 అసోసియేటెడ్ ప్రెస్, "ఏన్షియంట్ మాన్యుస్క్రిప్ట్ సజెస్ట్స్ జీసస్ యాస్క్‌డ్ జుడాస్ టు బిట్రే హిమ్," ఫాక్స్ న్యూస్ గురువారం, 6 ఏప్రిల్ 2006.
↑ 31.0 31.1 ఆంధ్రే గాగ్నె, "ఎ క్రిటికల్ నోట్ ఆన్ ది మీనింగ్ ఆఫ్ APOPHASIS ఇన్ గోస్పెల్ ఆఫ్ జుడాస్ 33:1." Laval théologique et philosophique 63 (2007): 377-83.
↑ John S. Feinberg, David Basinger (2001). Predestination & free will: four views of divine sovereignty & human freedom. Kregel Publications. p. 91. ISBN 9780825434891.
↑ John Phillips (1986). Exploring the gospel of John: an expository commentary. InterVaristy Press. p. 254. ISBN 9780877845676.
↑ అథెంటికేటింగ్ ది యాక్టివిటీస్ ఆఫ్ ది జీసస్, బ్రూస్ చిల్టన్, క్రెయిగ్ ఎ ఇవాన్స్
↑ ది ప్లేస్ ఆఫ్ జుడాస్ ఇస్కారియట్ ఇన్ క్రిస్టోలజీ, ఆంథోనీ కేన్
↑ ఎ డిక్షనరీ ఆఫ్ బిబ్లికల్ ట్రెడిషన్ ఇన్ ఇంగ్లీష్ లిటరేచర్, డేవిడ్ L. జెఫరీ
↑ http://www.tentmaker.org/Dew/Dew3/D3-JudasIscariot.html
↑ ది న్యూ టెక్స్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అవర్ లార్డ్ అండ్ సేవియర్ జీసస్ క్రీస్ట్: ది టెక్స్ట్ ... వాల్యూమ్ 1, ఆడమ్ క్లార్క్
↑ డిర్క్ గ్రుట్జ్‌మచెర్ : ది "బెట్రేయల్" ఆఫ్ జుడాస్ ఇస్కారియట్ : ఎ స్టడీ ఇంటూ ది ఆరిజన్స్ ఆఫ్ క్రిస్టియానిటీ అండ్ పోస్ట్-టెంపుల్ జుడాయిజం , ఎడింబరో 1998 (థీసిస్ (M.Phil) --యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఎడింబరో, 1999).
↑ సారి, అరోన్ మారిస్. ది మెనీ డెత్స్ ఆఫ్ ది జుడాస్ ఇస్కారియట్: ఎ మెడిటేషన్ ఆన్ సూసైడ్ లండన్: రౌట్‌లెడ్జ్, 2006.
↑ జుడాస్ డెత్: వెన్ డిడ్ ఇట్ హ్యాపెన్?
↑ కేబుల్ L W జుడాస్ ఇస్కారియట్, బెట్రాయర్ ఆర్ ఎనేబ్లర్, ఫ్యాక్ట్ ఆర్ ఫిక్షన్? Archived 2007-10-10 at the Wayback Machine. స్కెప్టిక్స్ కార్నర్ Archived 2009-12-12 at the Wayback Machine. ఎస్సే ఆఫ్ కలెక్షన్
↑ Q 22:28,30 బై పాల్ హాఫ్‌మన్, స్టెఫాన్ H. బ్రాండెన్ బర్గర్, క్రిస్టోఫ్ హెల్, అల్‌రిక్ బ్రానర్, ఇంటర్నేషనల్ Q ప్రాజెక్ట్, థామస్.
↑ జీసస్, అకోపలిప్టిక్ ప్రాఫెట్ ఆఫ్ ది న్యూ మిలీనియమ్ బై బార్ట్ D. ఎర్మాన్.
↑ హైమ్ మ్యాకోబీ, యాంటీసెమెటిజమ్ అండ్ మోడర్నిటీ, రౌట్‌లెడ్జ్ 2006, p. 14.
↑ టైమ్‌లైన్ ఆఫ్ ఎర్లీ క్రిస్టియానిటీ Archived 2006-04-08 at the Wayback Machine. అట్నేషనల్ జాగ్రఫీ
↑ జుడాస్ 'హెల్ప్‌డ్ జీసస్ సేవ్ మ్యాన్‌కైండ్' BBC న్యూస్, 7 మే 2006 ( నేషనల్ జియాగ్రఫిక్ పబ్లికేషన్)
↑ కాక్‌బర్న్ A ది గోస్పెల్ ఆఫ్ జుడాస్ నేషనల్ జియాగ్రఫిక్ (USA) మే 2006
↑ 51.0 51.1 కాక్‌బర్న్ A అట్ పేజ్ 3
↑ డెకోనిక్ A D గోస్పెల్ ట్రూత్ న్యూయార్క్ టైమ్స్ 1 డిసెంబర్ 2007
↑ స్టేట్‌మెంట్ ఫ్రమ్ నేషనల్ జియాగ్రఫిక్ ఇన్ రెస్పాన్స్ టు ఏప్రిల్ డెకోనిక్స్ న్యూయార్క్ టైమ్స్ Op-Ed "గోస్పెల్ ట్రూత్" Archived 2012-02-16 at the Wayback Machine.
↑ అకోకెల్లా J బెట్రేయల్: షుడ్ వియ్ హేట్ జుడాస్ ఇస్కారియట్? ది న్యూ యార్కర్ 3 ఆగస్ట్ 2009
↑ పెలో డె జుడాస్ ("జుడాస్ హెయిర్") ఇన్ ది Diccionario de la Real Academia Española .
↑ పేజ్ 314 ఆఫ్ ఆర్టికల్ రెడ్ హెయిర్ ఫ్రమ్ బెంట్‌లీస్ మిసెల్లనీ , జూలై 1851. ది ఎక్‌లెక్టిక్ మ్యాగజైన్ ఆఫ్ ఫారిన్ లిటరేచర్, సైన్స్ అండ్ ఆర్ట్ , వాల్యూమ్ 2; వాల్యూమ్ 23, లీవిట్ట్, ట్రౌ, & కో., 1851.
↑ 57.0 57.1 పేజ్ 256 ఆఫ్ లెటర్స్ ఫ్రమ్ స్పెయిన్ , జోసెఫ్ బ్లాంకో వైట్, H. కోలిబర్న్, 1825.
↑ జుడాస్ కలర్ ఇన్ పేజ్ 473 of ఎ గ్లాసరీ: ఆర్, కలెక్షన్ ఆఫ్ వర్డ్స్, ప్రేజెస్, నేమ్స్, అండ్ అల్యూసన్స్ టు కస్టమ్స్, ప్రావర్బ్స్, ఎట్సెట్రా., విచ్ హావ్ బీన్ థాట్ టు రిక్వయిర్ ఇలస్ట్రేషన్, ఇన్ ది వర్డ్స్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ ఆథర్స్, పర్టిక్యులర్లీ షేక్స్‌పియర్, అండ్ హిస్ కాంటెంపరరీస్, వాల్యూమ్ 1. రాబర్ట్ నేర్స్, జేమ్స్ ఆర్చర్డ్ హాలివెల్-ఫిలిప్స్, థామస్ రైట్స్. J.R. స్మిత్, 1859
↑ జుడాస్ రెడ్ హెయిర్ అండ్ ది జ్యూస్ , జర్నల్ ఆఫ్ జ్యూవిష్ ఆర్ట్ (9) , 1982, మెల్లింకోఫ్ R.M
↑ ది మ్యాగజైన్ ఆఫ్ పొయిట్రీ, వాల్యూమ్ 2, ఇష్యూస్ 1-4 (1890) చార్లెస్ వెల్స్ మౌల్టెన్, బఫాలో, న్యూయార్క్ [4]
Wikimedia Commons has media related to Judas Iscariot.
స్తోత్రం 41 వీడియోలో జుడాస్ జోస్యం
జుడాస్ ఇస్కారియట్: 1910లో ప్రచురించబడిన కేథలిక్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా కథనం
జ్యూవిష్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా: జుడాస్ ఇస్కారియట్
"చావు మరియు ప్రతీకారం: ద్రోహి జుడాస్ అంతంపై మధ్యయుగాల వెర్షన్లు" - 1997 Dr ఓట్‌ఫ్రెడ్ లైబర్‌క్నెచెట్ ఉపన్యాసం
judas iscariat - vikipedia
ee article, the biblical figure gurinchi. For the band, see Judas Iscariot (band).
judas iscariat (kudi), retiring frum dhi last sappar, painting bai carle black, late 19 senchuri
judas iscariat (telugulo yoodaa iskariyothu), (Hebrew: mae meaneearee, yehuda, Yuhayeh yu-quriyyyu), kotta nibandhana prakaaram, yesu yokka pannendu muula upadesakulalo okaru, pradhaana mataadhipatula tarapuna yesuku droham chesina vaadigaa itadu suprasiddhudu.[1]
2 baibilu sambandhamaina varnana
3 vedaantasaastram
3.1 jeesseku nammakadroham
3.2 aadhunika vivaranalu
4 apocriphalo paatra
4.1 judas suvaarta
4.2 barnabas pravachanam
5 praatinidhyaalu mariyu prateekavaadam
6 kala mariyu saahatyam
greeku kotta nibandhanalo, judasse maeame meanee (Ioudas Iskuriuth) mariyu meaneeare ani piluvabadutundi (Iskariutus). "judas" (puraatana greekulo "loudas" ani, latinelo "ludas" ani palukabadutundi, rendintiloonuu idhi yudas ani uchcharinchabadutundi) saadhaarana paeru judah (mae, Yehuduhki greeku roopamgaa untondi, heebroolo "devudu prasamsinchabaddaadu" ani deeni artham") ee greek aksharakramame ingleeshulo saampradaayakamgaa vibhinnareetilo sangrahinchabadinatti kotta nibandhanaloni itara paerlanu muulaadhaaramgaa unchutundi: judah mariyu jude.
"iscariat," saraina praadhaanyata, anirdishtamainadi. deeni sabdavyutpattipai rendu pramukha siddhaantaalu unnaayi:
atyanta spashtamaina vivarana iscariat emainappatiki, heebroo meanee, u-Qruyuth nunchi leda " keriot manishi nunchi puttindi." jan pravachanam judassnu "saiman iscariat koduku"gaa prastaavistoondi,[2] idhi judas kaadani, akkadinunchi vachina atadi tandri ani suuchistoemdi.[3] judia loni oka praantaanni keriot prastaavistoondani kontamandi oohistunnaaru kaani idhi kuudaa andarikee telisina rendu judian pattanaala paeru kuudaa.[4]
rendo siddhaantam edante, "iscariat" judassi sikari yokka sabhyudigaa gurtinchinatlu teluputondi.[5] veeru romanlanu judia nunchi bayataku nettiveyaalani sankalpinchina jyovish tirugubaatudaarula loni hantaka sabhyulu. emainappatiki, chaalaamandi charitrakaarulu sikari okato sataabdamlo 40lu leda 50lalo matrame vikasinchindani chebutunnaru, ee nepathyamlo judas oka sabhyudu kaadani veerantunnaaru.[6]
baibilu sambandhamaina varnana[maarchu]
"dhi judas kis" (1866) bai gustav dor.
judas saaraamsa pravachanaalalo, yohanu suvaartalo mariyu apostalula kaaryamula praarambhamlo suuchimchabaddaadu.
pradhaana mataachaaryulu yesunu nirbandhinchadaaniki "mosapurita" margankosam chustunnatlu maarku prakatinchaadu. vindu sandarbhamgaa alaa cheyakudadani vaaru nirnayinchukunnaaru endukante prajalu aandolanaku digutaarani vaaru bhayapaddaru, deeniki badulugaa, vinduku mundu raatri atadini nirbandhinchaalani enchukunnaaru. luka suvaartalo, saitaanu aa samayamlo judasseloki pravesinchaadu..[7]
yohanu suvaartalo ichina vivarana prakaaram, judas tana anuyai dabbu sanchini pattukella[8] du mariyu oka muddudwaram" jeesus muddu"etadini gurthupattadam dwara "muppai vendi naanela"[9] lancham kosam yesuku droham talapettaadu, pradhaana matacharyudu kayafas sainikulanu nirbandhinchadam, tarvaata veeru yesunu pontius pileteeku appaginchaaru.
judas maranam gurinchi palu rakala varnanalu untunnaayi, veetilo rendu matrame aadhunika baibil sambandha saahityamlo ponduparchabadindi:
judas dabbunu mataadhipatulaku tirigi ichesadani tarvaata tannu taanu uri teesukovadam dwara aatmahatyachesukunnaada mattayi suvaarta 27:3-10 chebutondi. vaaru daanni kummari polam konadaaniki upayoginchaaru. pravachanam vivarana deenni phalinchina josyamlaga samarpinchindi.[10]
judas dabbunu polam konadaaniki upayoginchaadu kaani, modatagaa atadi tala patanamaindani mariyu madhyalone mukkalaipoyindani, atadi potta egajimmindani apostalula kaaryamulu telipai . ee kshetraanni akelndama leda rakta kshetram ani piluvabadindi.[11]
kutra gurinchi telusukunna tarvaata migilina padakondu mandi shishyuluu atadini raallatho kotti champesarani saahityetara yoodaasu suvaarta chebutunnaayi.[12]
maroka vivarana aadi kraistava netha papius chetha bhadraparchabadindi, "judas ee prapanchamlo dharmaraahityaaniki vishaada udaaharanagaa nadichaadu, atadi sareeram entagaa ubbipoyindante oka ratham suluvugaa prayaaninche chota kuudaa atadu payaninchalekapoyadu, atadini ratham tokkesindi, anduke atadi potta chinnaabhinnamaindi"[13]
judas maranam gurinchi gharshistunna prastuta vivaranalu pavitra grandham viswasaneeyataku pramaadakaramgaa untunnaayani saampradaayika panditulu bhaavistunnaaru.[14] ee samasya C. S. levisku daariteesina amsaalalo okatayindi, udaaharanaku, pavitragrandhamloni "prati prakatana chaaritraka satyame ayi untundanna abhipraayaanni adhi tippikottindi".[15] judas tannu taanu polamlo uri vesukunnadani atadi sareeram puurtigaa chinnabhinnamaipoyinda, [14][16] augastin suuchimchinatlugaa harmonikarana vadda vividha prayatnaalu suuchistuu vachayi leda maathyuu charyalu rendu vibhinna lavadevilanu prastaavistunnaayi.[17]
aadhunika panditulu ee vaikharini tiraskarinchadam praarambhinchaaru[18][19][20] maathyuu vivarana oka pavitra grantha vispotanagaa undani chebutuu vachaaru, deentho rachayita ghatananu paata nibandhana nunchi vachina pravakta sandesaalugaa samarpinchenduku anumatinchindani veeru perkonnaru. rachayita muppai vendi mukkalu vanti oohaatmaka vivaraalanu jodinchaadani vaaru vaadinchaaru mariyu judas tanaku taanu urivesukunnadanna satyam judas maranam gurinchina toli sampradaayaaniki anugunamgaa undani perkonnaru.[21]
maranaanni pravakta josyam paripurthi "yermia pravakta dwara cheppabadindi"gaa mattayi suvaarta perkonadam kaasta vivaadaaniki daariteesindi, endukante idhi muppai vendi mukkala nagadunu tirigi chellinchadaanni prastaavistunna buk af jekaraya (muusa:Bibleref2c) nundi kathanu spashtamgaa dhvanistondi.[22] augastin, jerom, mariyu jan calvin vanti palu rachayitalu deenni spashtamaina lopanga perkonnaru[23] emainappatiki, pravachanaala rachayita manassulo[24] geremia nundi 18 (muusa:Bibleref2c) mariyu 19 (muusa:Bibleref2c) adhyaayaalaku chendina sangrahapaataanni teesukuni undavacchani kontamandi aadhunika rachayitalu suuchimchaaru, ivi kummari jaadii, shmasaana sthalam vanti vaatini prastaavistunnaayi, mariyu adhyayam 32muusa:Bibleref2c kuudaa shmasaana sthalam mariyu pingaanii jaadiini perkontondi.[25]
vedaantasaastram[maarchu]
jeesseku nammakadroham[maarchu]
judas enduku jeesseku nammakadroham cheshaadu ane amsampai palu vivaranalu unnaayi.[26] sarvasaadhaarana vivarana prakaaram judas 30 vendi mukkala kosam jeesseku droham talapettaadu (Matthew 26:14-16). judas pradhaana balaheenatalalo dabbu okati (John 12:4-6). maroka kaaranam emitante jeesus izraillo roman paalananu kooladrostaadani judas bhaavinchaadu. ee konamlo, judas oka bhramalu tolagina anuyai deentho atadu jeesseku droham talapettaadu, atadu dabbunu premistunnanduval kaadu kaani atadu tana deshaanni preminchaadu, daanni jeesus viphalam cheshaadu.[27] Luke 22:3-6 mariyu John 13:27 prakaaram, saitan atadilo pravesinchaadu alacheyamani pilupichaadu.
jeesus, judas vidrohaanni mundugaane chusadani (John 6:64, Matthew 26:25), alaa jaragadaanni anumatinchaadani pravachanaalu suuchistunnaayi (John 13:27-28).[28] jeesus ee kutra jarigenduku anumatinchaadani maro vivarana, endukante devudi pathakaanni idhi puurti chestundi.[29] 2006 eprille captic papiras kaagitamlo rayabadina 200 AD kaalaaniki sambandhinchina judas pravachanaalu aadhunika bhashaloki anuvadinchabadinaayi. jeesus swayamgaa tanaku droham talapettavalasindigaa judassnu kori undavacchani ivi suuchistunnaayi, [30] ayithe kontamandi panditulu ee anuvaadaanni prasninchaaranukondi.[31][32]
aarijenku oka sampradaayam telusu, daaniprakaaram entomandi anuyaayulato kuudina brundam jeesseku droham chesindi, ayithe deenni pratyekamgaa judasseku aapaadinchakuudadu mariyu judas puurtigaa lanchagondi aipoyadani arijan bhaavinchatam ledu (Matt., tract. xxxv).
dhi problem af nachural eevil rachana bertrand russel mariyu "tree versions af judas", jarj loois borges raasina chinna kathatho paatugaa palu tatvasastra rachanallo judas vishayamgaa unnaadu. judas charyalu, atadiki saashwata shiksha madhya unna vyatyaasaalato ee iddaruu palu samasyaatmaka taatvika vairudhyaalanu levanettaaru. jeesus mundugaane judas droham gurinchi pasigatti unnatlayithe, appudu vidroham swayichchatho kuudina, [33] charyaga undadu, anducheta adhi sikshimpadaginadi kaadani jan es. fineberg vaadinchaadu. marovaipuna, vidrohaanni munde telusukunnanduvalla ee amsamlo tana swanta ichanu prayoginchakundaa judassnu evaruu nirodhinchaleru.[34] judas kevalam devudi ichchaku lobade panichesaadani itara panditulu vaadistunnaaru.[35] judas spashtamgaa devudi prayojanaanni neraverchendukosame kattubadi unnaadani pravachanaalu suuchistunnaayi (John 13:18, John 17:12, Matthew 26:23-25, Luke 22:21-22, Matt 27:9-10, Acts 1:16, Acts 1:20, [28] ayithe baadha atanimeede padindi, mariyu itadu puttakapovadame manchi vishayam kuudaa (Matthew 26:23-25). ilaa anadamlo swatassiddha kashtam emitante daani dwandvaatmakam – judas ganuka puttaka poyi unte "atadi gurinchi vraasinatlugaa " maanavuni kumarudu pratyakshamgaa ekkuva dooram poleka poyevadu. ee kshamaapanapuurita vaikhari yokka paryavasanam emitante judas yokka panulu avasaramainavigaa mariyu anivaaryamainavigaa kanabadataayi, inka khandanaku daariteestaayi.[36]
judas tana uddesaanni maarchukune swechha kaligi unnaadani irasmus vishwasinchaadu cony daaniki khandistu martin loodhar judas yokka korika maaranidani vaadinchaadu. jan calvin judas dooshanalaku prarabdakarma kaligi unnaadani cheppaadu, ayithe judas yokka aparaadham gurinchina prasnala meeda raasaadu: "yekhachitamgaa judas nammakadrohamlo, devudu swayamgaa tana kumarudu andinchabadaalani mariyu mrutyuvuku andinchabadaalani korukunna kaaranamgaa, neram yokka aparaadhaanni devudiki aapaadinchatam kante judasku nishkruti koraku pratishtani badalaayinchatam entha maatramuu sarikaadu. "[37]
suvaartala paatyaamsam nundi saadhyamainatlugaa kanabade judas dooshanalu vaastavamgaa atadu kreestuku chesina nammakadroham nundi udbhavinchaka poyi undavacchanii, ayithe tadupari aatmahatya chesukunduku kaaranamaina atadi nispruha nundi kaavacchanii oohinchabaddaayi.[38] judas aatmahatya chesukovadaniki munde appatike kreestu chetha dooshimpabadinanduna, ee sthiti daani samasyalu lekunda ledu (chudandi John 17:12), ayithe adhi samasta maanavajaati mukti mariyu atadi sweeya dooshanalu rendintinii kadilistuu judas yokka prarabda karma yokka dwandwanni nivaarinchindi. judassnu dooshinchatam prapancha vyaapta teermaanam kaadu, inka kondaru judas saashwata shikshatho nindinchabadinatlugaa e sanketamuu ledani vaadistaaru.[39] audam clarke vraasaadu: "atadu[judas] oka amaanushamaina paapapupani chesadi cony atadu paschaattaptudu (Matthew 27:3-5) mariyu tana durmargapu panini nirardhakam chesenduku yem cheyalo adhi chesadu: atadu maranam varakuu paapaanni chesadu, udaaharanaku, sareerapu maranam mudipadi unna oka paapam; cony evaranagalaru, (kreestu hantakulaku kshama andinchabadinappudu?(Luke 23:34 ){/1]u)adhe kshama dourbhaagyudayina judasseku andinchabadakudadaa?... "[40]
dhi kis af jadas, bai giatto di bandon
aadhunika vivaranalu[maarchu]
ippatikee chaalaamandi kraistavulu judassnu oka deshadrohigaa pariganistaaru. judas ane padam chala bhaashallo nirdishtamgaa nammaka drohiki paryaayapadamgaa pravesinchindi.
kondaru panditulu[41] daadaapugaa judas paraspara angeekaaramtho kreestunu roman adhikaarulaku iche mundastugaa erpaatu cheyabadina khaideela marpidy (konasaagimpugaa gudilo dabbu-badalaayimpu upadravam untundi) loo sandhaana karta any mariyu "deshadrohi"gaa judas yokka tarvaati chitreekarana chaaritraka vakreekarana ane pratyaamnaaya abhipraayaanni avalambinchaaru.
tana grandham dhi pasearo plat loo britishu matatatvavetta hug je. sconmeld kreestunu siluva veyada manedi baibil pravachanam yokka uddesapurvaka punahsaasanam cheyadamanee mariyu tana yajamaniki "nammakadroham" chesi adhikaarulakivvadamlo judas kreestu yokka puurti ghnaanam mariyu sammatitone vyavaharinchaadanii vaadinchaadu.
matatatvavetta aaran saari tana grandham dhi manee deths af judas iscariotlo judas iscariot markan vargeeyula saahitya aavishkarana ani vaadistaaru. poul dharmapatraalalo gaanee Q suvaartalo gaanee judas kanabadani kaaranamgaa, oka vyavastheekruta charchini sthaapinchadaaniki mariyu peater anucharulakee kaaranam ledani bhavinche poulic kraistavula madhya bhasha oka vyatyaasaanni suuchistoomdani saarii vaadistaaru. madhuse mariyu lucke-rachanalalo judas pratishtanu digajaarchadaaniki peetarni uchchasthitiki techhe prakriyakuu pratyaksha paraspara sambandhamunnadani saari vaadistaaru.[42]
Mark 16:14 mariyu Luke 24:33 konasaagimpugaa kreestu punarutdhaanamai "padakonduguru"ki kanipinchaadani prakatinchaadu. tappipoyindi evaru? aa vidhamgaa sahajamgaa evarikainaa adhi judas ani talachetatlu prakatitamaindi. drushyamaanamgaa kaadu, endukante John 20:24 loo manam tappipoyindi thamasga telusukuntam. kabatti padakondumandilo judas unnaadu. marintagaa poul 1 Corinthians 15:5loo konasaagina kreestu punarutdhaanam "pannendu" mandi chetha pampabadindani antaaru. utthaanam tarvaata varakuu adhi ledu kanuka, judassnu andulo jataparachaali, punarutdhaanam (Acts 1:3) tarvaata nalabhai rojulaku, maroka vyakti mattayas judas sthaanamloki badalaayinchabaddaadu (Acts 1:26).[43]
aadi kraistavula adhikara patraalalo judas katha lekapovadanni gurinchi nirdhaarinche maroka aadhaaram Matthew 19:28loo mariyu Luke 22:28-30loo undi. ikkada kreestu tana shishyulatho, vaaru "ijraayeleela pannendu tegalaku nyaayam chestu pannendu simhaasanaalapai koorchogalarani" chebutaadu. tanaku aasannamaina judas yokka nammakadroha criya kreestuku telisi unnappatiki kuudaa atadini minahaayinchaledu. ee vaadanalu Q adhikara patramlooni kalpitaala nundi labhyamai undochane vaastavamlo paidani jawabu undavacchu (QS 62). Q suvaarta yokka toliruupamgaa mariyu aadi kraistavula adhikaarapatramgaa bhaavinchabadutundi. ee nirdishta sambhaavyata kinda, rachayita mark chetha nammakadroham katha aavishkarimpabadindi.[44][45][46]
jan shelby spangche vraayabadina grandham dhi sins af dhi scripture aadi kraistavulu judas kathalanu moodu paata nibandhana grandham yoodula nammakadroha kathala nundi sangrahinchadaaniki gala avakaasaalanu parisodhinchindi. atadu raasaadu, "epannendu mandi shishyulalooni sabhyudi chetha nammakadroha criya aadi kraistavula rachanalalo kanabadadu. judas tolisaarigaa maarku suvaarta dwara kraistavula kathalo pravesha pettabaddadu (3:19), atadu saamaanya yugam yokka enimidava dasabdapu toli samvatsaraalalo raasaadu. atadu, siluva vesina tarvaata, konni suvaartalu, shishyula sankhyanu "pannendu"gaa, ante judas kuudaa appatike vaarilo unnatlugaa utankimpabadataanni etti chuupaadu. atadu judas mruti yokka moodu viruddha varnanalu – uri, oka gotiloki dookuta, mariyu nirveeryunni cheyatam paata nibandhana grandhamlo anusarinchabade adhe vidhamaina moodu aatmahatyalatho polustaadu.
aadi baibil rachayitalu, modata yoodu-romanula yuddham tarvaata, tamanu taamu rom yokka satruvula nundi vaeru chesukunnarani spang teermaaninchaadu. vaaru suvaartalanu siluva veyu romanulaku kreestunu adheenam chesina leda nammakadroham chesina judassnu yoodu sthitilo gala vyaktitvamto chitrinchina, oka shishyudi kathatho pravardhamaanam chesaru. spang ee vruddhini aadhunika yoodu vyatirekata yokka moolamtho gurtistaadu.
yoodu panditudu ham makkobai oka puurti kreestu yokka puraana sambandha abhipraayaanni sweekarinchi, kotta nibandhana grandhamlo, "judas" ane paeru kreestunu uriteeyutaku baadhyata vahinchina yoodula meeda leda yoodu matha samstha meeda daadigaa nirmimpabadindani suuchistaadu.[47] ingleeshu padam "jyuu" latin ludeayos nundi utpannamaindi, adhi greeku meanee (iodiaus ) vantidi mariyu "judayan" ani kuudaa ardham kaladi.
viliyam i. mcheclintic yokka "judas dhi bilaved disipil rememberd" judassnu oka saanukuula drushtitho chitrinchindi. mcheclintic kevalam judassnu "premaspada shishyudu"gaane varninchaledu, inka raatagaadugaa kuudaa mariyu "Q" adhikara patram "apostels creed" rachayitagaa mariyu "jan suvaarta" yokka nijamaina rachayitagaa kuudaa varnistaadu. mcheclintic judassnu kreestu puttuka nundi, aayana vidyaabhyaasam, aayana bodhanalu mariyu vichaarana yokka mantritvam, siluva veyuta mariyu punarutdhaana varakuu suvaartalalo kreestu gurinchina pekku kathalaku aadhaaramgaa pratipaadinchaadu.
apocriphalo paatra[maarchu]
pekku aadhyaatmika vargala vanti rahasya samuuhaalaku goppa aasakti kaliginche vyaktigaa judas untuuvachaadu. irenayes oka aadhyaatmika vargam keyinait nammakaalanu namodu chesaru, aa vargam judas, devatala teliviki adhidevata sophia yokka panimuttu any, aa vidhamgaa demierz yokka vidveshaanni sampaadinchukunnaadanii nammutaaru. hibroo baibil jeckeria grandhamlo, suvaartalalo judas vale jeckeria vendi yokka mupfai mukkalu pothapostaadu, atadu devuni sevakudu. kreestuku atadi nammaka droham padaarthavaada prapancham meeda aa vidhamgaa gelupu vantidi. tama vishwodbhava saastramlo kreestu yokka antima praamukhyata paina asammatito, cainites tarvaata rendu gumpulugaa vidipoyaaru.
judas suvaarta[maarchu]
1970lalo, oka coptic puraatanapatram codex (pustakam) eejiptulooni beni masah daggara anveshincha badindi, adhi rendava sataabdapu moolaaniki moodava leda nalugava AD sataabdapu nakalugaa kanabadutondi, [48][49] adhi judas yokka drukpadham nundi kreestu yokka mruti gurinchina kathanu varnistundi. daani teermaanamlo, paatyaamsam tanaku taanugaa "judas yokka suvaarta" (yuvannegelian ayodas)gaa gurtistondi.
2006 eprille US neshanal geographic patrika (daani mee sanchika kosam) judas yokka suvaarta paerita fragail codex yokka bommalatho mariyu sambandhita nipunula mariyu aasakti gala pariseelakula vislaeshanhaatmaka vyaakhyaanaalatho oka visesha vyaasaanni prachurinchinappudu ee anveshana naatakeeyamgaa prapanchaaniki velladaindi. aa vyaasa parichayam ilaa prakatinchindi "1700 samvatsaraala kritam kolpoina oka praacheena paatyaamsam, kreestu yokka nammaka drohi atadi nijamaina shishyude"ani cheppindi.[50] aa vyaasam rendava sataabdamlo ippatikee amalulo unna muula adhikara patram konasagimpu ane konni saakshyaalanu etti chuupindi: "AD 180 praantamlo, appati roman gaul lion yokka bishap iranayas herisessi vyatirekamgaa [andulo atadu daadi chesadu] ani pilavabade, oka pedda vyaasa vyavahaaraanni vraasaadu, adhi oka 'oohaatmaka charitra' 'vaari saili judas yokka suvaarta".[51][51]
patrika yokka sanchika pampinee kaavadaaniki munde, itara vaartaaprasaara samsthalu ee kathaku bahiranga prachaaram ichayi, klupteekarinchi mariyu empika chesi daani nivedikalichaayi.[30]
2007 decemberulo neuark timeslo prachuritamaina epril deakonik yokka vyaasam, neshanal geographic yokka anuvaadam chala tappulatho undi: udaaharanaku oka sanghatanalo, neshanal geographic lipyantaranam judassnu "dimon"gaa utankinchindi, daanini samstha yokka nipunulu "deyyam"gaa anuvadinchaaru ani prakatinchindi. edemaina, vishwavyaaptamgaa "spirit"ku angeekarinchabadina padam "neuma" – deyyaalaku sambandhinchina saahityamlo "damon" ellappuduu "rakshasudu" ane ardhamlo teesukobadutundi.[52] neshanal geographic socity tivaastamgaa epril D.deakonik levanettina anni amsaala gurinchina anuvaada avakaasaalu pramukha mariyu sanklishta sanchikalu rendintiloonuu diguva suuchikalugaa cheppabadataayi' ani pratispandinchindi.[53] aa tarvaata ee amsapu punassameekshalo mariyu tatsambandhita prachuranalalo vimarsakudu jan acosella, anantara uddesaalu chaaritraatmaka vislaeshanhalani maarpu cheya prarambhinchaya, udaaharanaku, judas yokka suvaarta prachurana praacheena yoodu vyatireka aaropanalanu tirigi chese prayatnama kaadaa ani prasninchaadu. aame lipipurita praathamika vaadam mariyu vaati punassamiksha prayatnaala madhya vairudhyaala gurinchi konasaginchatam balyacheshta vantindani, endukante vaati aadhaaraalu viswasaneeyamainavi kaavani teermaaninchindi. kabatti aame vaadistundi "prajalu vyaakhyaanistaaru mariyu mosagistaaru. baibilnu sthaapinchenduku kaadu kaani tamani taamu sthaapinchukunenduku" annade jawabu.[54] loois paineechoud (laval vishwavidyaalayam, cubec city) mariyu andry gagne (concardia vishwavidyaalayam, mantrial) [31] vanti itara panditulu kuudaa neshanal geographic nipunula brundam chetha cheyabadina judas suvaarta yokka muula anuvaadam mariyu vyaakhyaanaalanu prasninchaaru.
barnabas pravachanam[maarchu]
barnabas pravachanam yokka madhyayuga pratula prakaaram, siluva veyabadindi jeesus kaadani judas ani telustondi. ee rachanalo suuchimchabadinavidhamgaa judas drohaaniki badulugaa swargam nunchi digivacchinatlu appatlo cheppabadina jeesseni nirbandhinchadamkosam roman sainikulaku netrutvam vahinchinappudu, judas roopam jeessega roopaantaram chendindi. ee roopam yokka parivartana entagaa samaroopamlo unnadante, kreestu anuyaayulu, chivaraku jeesus maata mary kuudaa nirbandhinchabadindii, siluva veyabadindii swayamgaa jeesasse ani bhaavinchaaru. samadhi chesina moodurojula tarvaata judas sareeram athani samaadhinunchi dongilinchabadindani, tarvate jeesus maranam nunchi punarutthaanam chendaadani pukaarlu vachaayani ee pravachanam teluputondi. yem jarigindo moodo swargam dwara jeesseki teliyavachinappudutu, tananu tirigi bhoommeedaku pamvavalasindigaa atadu devuni praarthinchaadu, anduke atadu tirigi bhoommidiki vachi tana tallini, shishyulanu, anuyaayulanu sameekarinchi, enjarigindo nijaanni bayatapettadu, taanu swargam nunchi tirigi venakku vachanani, yugaantamlo chakravartigaa taanu tirigi vastaanani cheppaadu.
praatinidhyaalu mariyu prateekavaadam[maarchu]
judas padam aneka bhaashalalo vidrohiki paryaayapadamgaa pravesinchindi, alaage paaschaatya kalaa, saahitya rangaallo judas vidrohaaniki maaruperugaa nilichipoyaadu. aneka aadhunika navalalu, cinemaalalo judasseku anni saahityaalalo moha gaathanu chebutunna paatra ivvabadindi.
eestarn artadacs yokka pavitra budhavaaram bhaktigeetaalalo ( paaschaaku mundati budhavaaram), jeesseki khareedaina sugandha dravyam puusi tana kanneellatho atadi paadaanni kadigina mahilatho judasse polchabaddaadu. jan pravachanam prakaaram, spashtamgaa kanipistunna ee dubarani judas nirasinchaadu, deenikosam kharchuchesina dabbunu pedalaku ivvavalasindani suuchimchaadu. deeni tarvaata, judas pradhaana mataachaaryula vaddaku velli dabbukosam jeesseki droham cheyadaaniki pratipaadana cheshaadu. pavitra budhavaaram bhaktigeetaalu ee rendu amsaalatoe vibhedistondi, patanamaina shishyudi udaaharananu tosipuchadaniki vishwaasulanu prothsahinchindi mariyu daaniki badulugaa mary yokka paschaattaapaanni anukarinchindi. alaage, judas vidrohaaniki gurtugaa samvatsaram podavuna budhavaaraanni maamsam, paala utpattulu, aliv noonelu sweekarinchakundaa niraharadiksha dinamgaa paatistunnaaru. kraistava matha kaaryakramaanni pondadaaniki sannahaka praarthanalu kuudaa judas vidrohaanni perkontunnayi: "nee rahasyaalanu nenu nee satruvulaku cheppanu, inka, judas laga nenu ninnu muddutho drohancheyanu kaani, siluvameedi dongalaagaa nenu nee mundu nerangikaram chestaanu."
e red hyrd judas betrace jeesus vith e kis in e spanish paso figar.
judas iscariat tarachugaa spanish samskrutilo erra juttutho polchabadutuntaadu[55] [56] [57] mariyu viliyam shakespier dwara.[57][58] ee aachaaram yoodulanu errajuttuto chitrinche punarujjeevana chitranatho polchabadindi, appatlo idhi vyatireka lakshanamgaa gurtinchabadindi mariyu judasse iscariatrini samakaaleena yoodulatho saripolchadaaniki idhi upayoginchabadindi.[59]
judas paaschaatya samskrutilo vidrohiki namuunaagaa nilichipoyaadu, vaastavaaniki kontameraku anni saahityaaluu moha gaathanu perkontunnayi.
dante yokka inferne loo, atadu atyanta chinna paridhilooni narakaanni khandinchaadu, deentlo itadu mugguru paapulalo okadugaa untaadu, veellu moodu talala saitan nollalo amaratvam kosam namiliveyabadataaru (itarulu brootus mariyu kesius, veellu joolius seejermipai kutrachesi atadini hatya chesaru.)
judas puraatana kaalamnunchi ante 13va sataabdam nunchi ippativarakuu konasaagutunna ingleesh jaanapada geyagaathalaku kathaamsamgaa untondi, deentlo judas kreestupatla jarigina vidrohaanni tana chelleliki aapaadistaadu.
edword elgar yokka oratorio, dhi aposteles, jeesseni atadi divyatvaanni prakatinchi bhoommeeda devuni rajyanni erparchaalani balavantam chestunna paatralo choopinchindi. chivaraku atadu nairasyapu paapamtho chanipoyadu.
kethadril seint-lajer, autam. judas hangs himeself
mikhail balgakov navala dhi master and margaritalo jeesseki vyatirekamgaa pareeksha cheyadaaniki judaia yokka pradhaana matacharyudu judassi dabbu chellinchaadu, itadu jerusalem prajala madhya samasyanu prerepinchaadu. siluva veyadaanni adhikaarapuurvakamgaa nirvahinchina tarvaata, pilete paschaattaapabhaaramtho kungipoyadu, tana kopanni itadu judassipai chuupinchi, atadini hatyacheyaalani aadesinchaadu. ee katha lopali katha, 1920lu-1930la madhyalo masco nepathyamloni viplava prateeghaatuka navalalaagaa kanipistundi.
maikhel moorekack navala bihold dhi man judassi sambandhinchi pratyaamnaaya, saanubhootipoorvakamaina chitrananu andinchaadu. ee pustakamlo 20va sataabdam nunchi time travelar, kreestu paatranu chepattina carle glogour siluvapai baibil sambandhita vivarananu puurti cheyadamkosam tanaku droham cheyavalasindigaa vimukhata chuupina judassi koradu.
C. K. steed navala mai nem waj judasse loo, antavaraku idas af sidanniga parichitamaina judas, jeesus gaathanu tirigi chebutuu, nalabhai ella tarvaata atadini gurtu chesukunnadu. judas tanaku jeessentho balyam nunchi unna snehaanni, tama scool jeevitaanni, tama kutumbaalanu, shishyulatho tama prayaanaalanu, rom saktulu mariyu tempuletho tama lavadevilanu gurtu chesukunnadu.
tree versions af judas (asalu spanish sheershika: "Tres versiones de Judas") argentina rachayita mariyu kavi jorge loois borkes. idhi borges sankalana grandham, fickiones, 1944loo prachurinchindi. idhi panditasthaayi kathana roopamlo rayabadindi mariyu chakkaga parisodhinchabadina sanklishta vislaeshanagaa paiki kanipistundi.
nicos cosontegockis navala aadhaaramgaa teesina martin scorsess chitram dhi last temptation af crist, loo, jeesus sannihita sahacharudigaa jeesseki droham chesi romanlaku appaginchadamlo judas iscariat yokka ekaik uddesam, jeesseki sahayam cheyadame ayi untundi. siluvapai chanipovalane tana antima gamyanni puurti chesukovadamlo sahakarinchaalani jeesus chesina prachchanna abhyardhananu judas mannistunnatlu idhi chupistondi, tarvaata idhi maanavajaati vimuktikosam chepattinatlugaa vyaakhyaaninchabadinappa, idhi judassi prerepakudigaa chesindi. judas iscariat yokka ee drukpadham iteevala kanugonabadina judas yokka suvaartalo pratiphalistondi.
aandroo lloid webber yokka sangeetaatmaka jeesus kreestu bruhattaara loo, judaasnu kreestunu devuni kumarudiga gaaka kevalam oka maanavudigaa, nammina oka vishaada kathaa nayakudiga chitrinchaadu. kreestu yokka naayakatvam chala peddagaa perigithe appudu romanulu yoodulapai daadi chesi champeyagalarani atadu bhayapadinanduna, raktaputerulni nivaarinchenduku atadu nammakadroham chesi kreestunu kayaphas mariyu annaaslaku appaginchaadu.
vimarsanaatmakamgaa prakatinchabadina steafen audli goirgis yokka naatakam dhi last days af judas iscariat loo, praayaschitta sthalamlo judasseku oka vichaarana ivvabadindi.
leeon rosselsne paata "judas koraku nilabadu" judassnu tarvaati prapanchamlo gaaka, ee prapanchamlo nyayanni kore oka viplavavaadigaa oka saanukuula drushtitho chuuputundi. maro vaipu, kreestunu adbhutaalu chestu mariyu tarvaati prapanchamlo santoshaaniki pramaanam chestu, aa vidhamgaa prajalani ee prapanchamlo tama adrushtaanni angeekarinchetatlugaa prothsahinche oka "maantrikudu"gaa chuupimchaaru. aa paatalo brundagaanam "kabatti nilabadu, judas koraku nilabadu mariyu judas seva chesadu anu kaaranam/adhi kreestu pedalanu tana maatalatho nammakadroham chesinavadu."
jan breaksha kaye yokka edu dasalalo kreestu yokka vichaarana (1909) loo, rachayita judas yokka uddesam kreestuku nammakadroham ane aalochanani angeekarinchadu, mariyu aa padyam judas yokka aatmarakshanagaa untundi, andulo atadu sanehedrim mariyu kayaphasla vichaaranaku mundunna baibil kathaku tana swanta drushtini militam chesadu.[60]
judas suvaartalu
u John 6:71 mariyu John 13:26
u richard bukkam, jeesus and dhi ai whithenesses: dhi gospes yaj ai whithenes testimony , erdemans (2006), p. 106.
u nyoo ingleesh transelation baibil, maathyuu 11 Archived 2007-09-04 at the Wayback Machine. loo n. 11.
u bastian wan lersel, mark: e reader-respans commentery , continum international (1998), p. 167.
u broun, remand E. (1994). dhi deth af dhi messaiah: frum gethmemane tu dhi grave: e commentery aan dhi pashan naeretives in dhi for gospels v.1 pp. 688-92. neuark: dabul dee/dhi yankar baibil referens librari. ISBN 0-385-49448-3; myrer, jan P. e marginal jyuu: rethinking dhi histarical jeesus (2001). v. 3, p. 210. neuark: dabul dee/dhi yankar baibil referens librari. ISBN 0-385-46993-4.
u "BibleGateway.com - Passage Lookup: Luke 22:3". BibleGateway. Retrieved 2008-06-21. Cite web requires |website= (help)
u muusa:Bibleref2c
u chattaalu 1:18.
u judas iscariat
u (papius fragment 3, 1742-1744).
u 14.0 14.1 Zwiep, Arie W. Judas and the choice of Matthias: a study on context and concern of Acts 1:15-26. p. 109.
u sidel S. kilbeeki uttaram, 7 May 1959, maikhel J. christian, C. S. levis aan scripture , ebinggan, 1979, anubandham A.
u "Easton's Bible Dictionary: Judas". christnotes.org. Retrieved 2007-06-26. Cite web requires |website= (help)
u "The purchase of "the potter's field", Appendix 161 of the Companion Bible". Retrieved 2008-02-15. Cite web requires |website= (help)
u ramend E. broun, en intradakshan tu dhi nyoo testement , p. 114.
u charles talembert, reading acts: e literery and thealogical commentery , smith & helies (2005) p. 15.
u frederic dale barner, maathyuu: e commentery, erdmans (2004), p. 703.
u Reed, David A. (2005). ""Saving Judas"uA social Scientific Approach to Judas's Suicide in Matthew 27:3–10" (PDF). Biblical Theology Bulletin. moolam (PDF) nundi 2007-06-29 na aarkaivu chesaru. Retrieved 2007-06-26. Cite web requires |website= (help)
u vinsench P. branic, understanding dhi nyoo testement and its messeg , (poulist press, 1998), pp. 126-128.
u frederic dale barner, maathyuu: e commentery (erdemans, 2004), p. 710; augastiin katena aria loo perkonnaru: "ayithe appudidi, hyremius paeru mattayi manassulo atadu raasina vidhamgaane padipoyi untundi, jakarias peruku badulugaa idhi tarachugaa jarugutuuntundi" [1]; jerom , epistol 57.7: " ee vaakyam yeermiya rachanalalo kanipinchadu gaani, jakarayya rachanalalo maroka kramamlo kanipistuntundi" [2]; jan calvin, commentery aan e harmoni af dhi evangilists, maathyuu, mark and look , 3:177: "jakarayya peruku badulugaa jaremia paeru porapaatuna ponduparchabadi untundani ee vaakyam cheppakane chebutondi, yeermiya paerulo manam ilantidi daanni kaani, deenika sameepamlo unnatuvanti daanni gaani chudalemu." [3].
u donald seanier, dhi passon af jeesus in dhi gospel af maathyuu (liturgical press, 1985), pp. 107-108; aanthonii ken, dhi plays af judas iscariat in cristology (yashegate publishing, 2005), p. 50.
u deenni kuudaa chudandi marten JJ menneken, 'dhi old testement kotation in maathyuu 27,9-10' Archived 2008-12-20 at the Wayback Machine., biblica 83 (2002): 9-10.
u Joel B. Green, Scot McKnight, I. Howard Marshall (1992). Dictionary of Jesus and the Gospels. InterVaristy Press. p. 406. ISBN 9780830817771. CS1 maint: multiple names: authors list (link)
u Joel B. Green, Scot McKnight, I. Howard Marshall (1992). Dictionary of Jesus and the Gospels. InterVaristy Press. p. 407. ISBN 9780830817771. CS1 maint: multiple names: authors list (link)
u 28.0 28.1 judas and dhi chaayis af mattias: e stady aan context and kansarn af acts 1:15-26, arai W. jwaip
u did judas betre jeesus ontario consaltations aan religius tollerance, epril 2006
u 30.0 30.1 asociatede press, "enshiunt manuscript suzests jeesus assead judas tu bitre him," facks neus guruvaram , 6 epril 2006.
u 31.0 31.1 aandhre gagne, "e critical not aan dhi meaning af APOPHASIS in gospel af judas 33:1." Laval thuologique et philosophique 63 (2007): 377-83.
u John S. Feinberg, David Basinger (2001). Predestination & free will: four views of divine sovereignty & human freedom. Kregel Publications. p. 91. ISBN 9780825434891.
u John Phillips (1986). Exploring the gospel of John: an expository commentary. InterVaristy Press. p. 254. ISBN 9780877845676.
u athenticating dhi activities af dhi jeesus, broos chilton, craig e ivans
u dhi plays af judas iscariat in cristology, aanthonii ken
u e dictionery af biblical treadition in ingleesh literature, david L. jefery
u http://www.tentmaker.org/Dew/Dew3/D3-JudasIscariot.html
u dhi nyoo texeament af aver lard and savier jeesus creast: dhi text ... valume 1, audam clark
u dirk grutgematcher : dhi "betrayal" af judas iscariat : e stady intoo dhi arizans af christianity and post-tempul judayijam , edimbaro 1998 (thesis (M.Phil) --university af edimbaro, 1999).
u saari, aron maris. dhi manee deths af dhi judas iscariat: e meditation aan suside landan: routeledge, 2006.
u judas deth: ven did it hapen?
u kebul L W judas iscariat, betroyer ar enebler, fact ar fiction? Archived 2007-10-10 at the Wayback Machine. scaptics carner Archived 2009-12-12 at the Wayback Machine. esse af kalekshan
u Q 22:28,30 bai pal hafeman, stefan H. branden bargar, cristof hel, aleric branar, international Q praject, thamas.
u jeesus, acopaliptic proffet af dhi nyoo millinium bai bart D. erman.
u haim macoby, anticemetism and modernity, routeledge 2006, p. 14.
u timeline af erley christianity Archived 2006-04-08 at the Wayback Machine. atneshanal jagrafi
u judas 'helpead jeesus seve mannicond' BBC neus, 7 mee 2006 ( neshanal geagraphic pablikeshan)
u cockebern A dhi gospel af judas neshanal geagraphic (USA) mee 2006
u 51.0 51.1 cockebern A at page 3
u deconic A D gospel trooth neuark times 1 dissember 2007
u statement frum neshanal geagraphic in respans tu epril deconics neuark times Op-Ed "gospel trooth" Archived 2012-02-16 at the Wayback Machine.
u acockella J betrayal: shud viy hate judas iscariat? dhi nyoo yarkar 3 august 2009
u pelo de judas ("judas hair") in dhi Diccionario de la Real Academia Espauola .
u page 314 af artical red hair frum bentelies misellany , juulai 1851. dhi echelectic magagin af farin literature, sains and art , valume 2; valume 23, leavitt, trou, & koo., 1851.
u 57.0 57.1 page 256 af leters frum spain , josef blanko white, H. kolibarn, 1825.
u judas kalar in page 473 of e glassary: ar, kalekshan af words, prages, nayms, and aluesons tu customs, praverbs, etsetra., vitch haav bean that tu rikwair ilastration, in dhi words af ingleesh authers, particularly shakempier, and his contempereris, valume 1. rabert naers, james archerd halivel-filips, thamas raits. J.R. smith, 1859
u judas red hair and dhi jyoos , jarnal af jyovish art (9) , 1982, mellinkoph R.M
u dhi magagin af poitri, valume 2, ishyus 1-4 (1890) charles vells moulten, bafalo, neuark [4]
Wikimedia Commons has media related to Judas Iscariot.
stotram 41 veediyolo judas josyam
judas iscariat: 1910loo prachurinchabadina kethalik encisiclopida kathanam
jyovish encisiclopida: judas iscariat
"chaavu mariyu prateekaaram: drohi judas antampai madhyayugaala versionlu" - 1997 Dr otefred libereaknechet upanyaasam