పుల్వామా దాడి: మసూద్ అజర్‌ 'టెర్రరిస్టు' అని చైనా ఎందుకు అంగీకరించడం లేదు - BBC News తెలుగు
సందీప్ సోనీ
ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 14న పుల్వామాలో సీఆర్పీఎఫ్ కాన్వాయ్‌పై జైషే మహమ్మద్ ఆత్మాహుతి దాడి తర్వాత మసూద్ అజర్ పేరు మరోసారి పతాక శీర్షికల్లో నిలిచింది.
జైషే మహమ్మద్ పాకిస్తాన్‌లోని ఒక మిలిటెంట్ సంస్థ. మసూద్ అజర్ దాని చీఫ్. అతడిని 'అంతర్జాతీయ టెర్రరిస్టు'గా ప్రకటించాలని భారత్ డిమాండ్ చేస్తోంది.
దీని కోసం భారత్ భద్రతా మండలిలో అపీల్ చేసింది. కానీ భారత్ ప్రస్తావనను చైనా ప్రతిసారీ వీటో చేస్తోంది. చైనా అలా ఎందుకు చేస్తోంది?
ఈ ప్రశ్నకు భారత మాజీ దౌత్యవేత్త వివేక్ కాట్జూ "చైనా.. పాకిస్తాన్ సైన్యం కోసం మసూద్ అజర్‌ను వెనకేసుకొస్తోంది. అతడు పాకిస్తాన్ సైన్యంలో ఒక వర్చువల్ భాగం. పాకిస్తాన్ విదేశాంగ విధానం, వ్యూహాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి మసూద్ అజర్, జైషే మహమ్మద్, లష్కరే తోయిబా, హఫీజ్ సయీద్ సాయం చేస్తారు" అన్నారు.
"మీరు మసూద్ అజర్‌ను ఐక్యరాజ్య సమితి టెర్రరిస్టుగా ప్రకటించకుండా అడ్డుకోండని పాకిస్తాన్ సైన్యం చైనాను కోరిందని నాకు అనిపిస్తోంది. అయితే జైషే మహమ్మద్‌ను మాత్రం తీవ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించారు" అని కాట్జూ తెలిపారు.
"కానీ మసూద్ అజర్‌కు కూడా పాకిస్తాన్ సైన్యంతో చాలా అనుబంధం ఉంది. ఆ బంధం వల్లే వారు మసూద్ అజర్‌కు ఇలాగే అండగా నిలవాలని చైనాను కోరుతూ వస్తున్నారు".
చైనా, పాకిస్తాన్ స్నేహం పాతదే
"చైనాతో పాకిస్తాన్ స్నేహం హిమాలయాల కంటే ఉన్నతమైనది, సముద్రం కంటే లోతైనది, తేనె కంటే తీయనైనది అని మేం గత నాలుగైదు దశాబ్దాలుగా వింటూ వస్తున్నాం. పాకిస్తాన్‌లో చాలా అనిశ్చితి ఉంది. కానీ ఈ స్నేహం మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంది" అని ఇస్లామాబాద్ బీబీసీ ప్రతినిధి ఆసిఫ్ ఫారూఖీ అన్నారు.
"గత రెండు మూడేళ్ల నుంచి ఈ స్నేహానికి కొత్త జీవం వచ్చింది. చైనా పాకిస్తాన్‌లో జోరుగా పెట్టుబడులు పెడుతోంది. పాకిస్తాన్‌ రాజకీయాలు, సైన్యం, సామాన్యుల్లో చైనాకు వ్యతిరేకంగా ఏదైనా మాట్లాడేవారు చాలా తక్కువగా కనిపిస్తారు" అని ఆసిఫ్ చెప్పారు.
అయితే చైనా అవసరాన్ని మించి పాకిస్తాన్‌లో జోక్యం చేసుకోవడం సరికాదని భావించే కొందరు మేధావులు కూడా ఇక్కడ ఉన్నారు. స్నేహం ఉండాలి కానీ 'లిమిట్‌'లో ఉండాలని చెబుతున్నారు.
"చైనా పాకిస్తాన్‌కు అండగా ఎందుకు నిలుస్తోంది అనేది తెలుసుకోవాలంటే మనం ఏవైతే వినడానికి, అర్థం చేసుకోడానికి అలవాటుపడ్డామో ఆ విషయాల దగ్గరికే వెళ్లాల్సుంటుంది" అని బీజింగ్‌లో ఉన్న సీనియర్ విలేఖరి సైబల్ దాస్ గుప్తా భావిస్తున్నారు.
కశ్మీర్‌: సీఆర్పీఎఫ్ జవాన్లపై ఆత్మాహుతి దాడి, 34 మంది మృతి
"చైనా భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా పాకిస్తాన్‌ను ఉపయోగించుకుంటోంది అని భారత్‌లో చెబుతారు. ఇది కొంతవరకూ నిజమే. అలా చేయడం వల్ల భారత్ ఆర్థిక శక్తిగా మారకుండా అడ్డుకోవచ్చు. కానీ చైనా, పాకిస్తాన్ బంధాలు ఇప్పటివి కావు".
"1950 దశకంలో చైనా ట్రక్కులు పాకిస్తాన్‌ వెళ్లడానికి వీలుగా కారాకోరమ్ కనుమను ఎలాంటి సాంకేతిక సాయం లేకుండా వెడల్పు చేశారు. చైనా నుంచి పాకిస్తాన్ వెళ్లాలంటే ఇప్పుడు కూడా ఆ దారిలోంచే వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. ఈరోజు చైనా-పాకిస్తాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్ అదే దారిలో జరుగుతోంది. దానిని విస్తరిస్తున్నారు".
సైబల్ ఈ స్నేహంలోని మరో కోణం గురించి కూడా చెప్పారు. "అలాగే అక్సాయి చిన్‌ అనే భాగం ఉంది. ఆ భాగాన్ని చూసుకోవడం తమ వల్ల అయ్యే పని కాదని పాకిస్తాన్‌కు తెలుసు. అందుకే పాక్ ఆ భాగాన్ని చైనాకు ఇచ్చేసింది. పాకిస్తాన్, చైనా బంధం పాతది" అన్నారు.
"మధ్యలో అమెరికా వచ్చింది. పాకిస్తాన్‌కు డాలర్లు ఇవ్వడం మొదలుపెట్టింది. చైనా దగ్గర ఇవ్వడానికి అంత ఉండేది కాదు. డాలర్‌తో పాకిస్తాన్, అమెరికా ప్రేమ పీక్స్‌‌కు చేరింది. ఇప్పటికే పాకిస్తాన్ అమెరికాకు సుమారు 60 బిలియన్ డాలర్లు చెల్లించాలి".
"కానీ చైనా ఇప్పుడు పాకిస్తాన్‌కు ఆర్థిక మద్దతు అందిస్తోంది. అది ఆ దేశానికి పొరుగు దేశంగా మారింది. భారత్‌కు వ్యతిరేకం కూడా. పాక్ సైన్యానికి చైనా నుంచి విమానాలు, ట్యాంకులు కూడా అందుతున్నాయి. పాకిస్తాన్‌కు ఇంకేం కావాలి" అని సైబల్ తెలిపారు.
వెనకేసుకొస్తున్న పాక్ సైన్యం
భారత మాజీ దౌత్యవేత్త వివేక్ కాట్జూ "జైషే మహమ్మద్ చీఫ్ మసూద్ అజర్‌ను భారత్‌పాటు ప్రపంచంలోని మిగతా దేశాలు కూడా టెర్రరిస్టుగా భావిస్తున్నాయి. కానీ కేవలం చైనా మాత్రం వీటో ద్వారా మసూద్ అజర్‌ను కాపాడుతూ వస్తోంది" అన్నారు.
"మసూద్ అజర్ ఏళ్ల క్రితం హర్కతుల్ అంసార్‌లో భాగంగా ఉండేవాడు. కశ్మీర్‌లో భారత్‌కు పట్టుబడ్డాడు. జైలు శిక్ష కూడా వేశారు. కానీ 1999లో కాందహార్ విమానం హైజాక్ సమయంలో 160 మంది ప్రాణాలు కాపాడడానికి భారత్ మసూద్ అజర్‌ను విడుదల చేయాల్సొచ్చింది".
"విడుదలైన తర్వాత మసూద్ అజర్ పాకిస్తాన్ వెళ్లాడు. అక్కడ అతడికి భారీ స్వాగతం లభించింది. విడుదలైన కొన్ని నెలల తర్వాత మసూద్ బహావల్‌పూర్‌లో తన సంస్థ ఏర్పాటు చేశాడు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం కూడా అతడికి చాలా సాయం చేసింది. తర్వాత కశ్మీర్‌లో అతడిని ఉపయోగించుకుంది" అని కాట్జూ తెలిపారు.
"అమెరికా బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, రష్యా ఇంకా ఎన్నో దేశాలు భారత్ వాదనతో ఏకీభవిస్తున్నాయని ఆయన చెప్పారు. ఐక్యరాజ్య సమితి 1267 ప్రకారం మసూద్ అజర్‌ను అంతర్జాతీయ టెర్రరిస్టుగా ప్రకటించడానికి ఎలాంటి సమస్యా లేదు. కానీ చైనా దానికి అడ్డుపుల్ల వేస్తోంది. దీనికి ఒకే ఒక కారణం పాకిస్తాన్, ముఖ్యంగా పాకిస్తాన్ సైన్యం" అంటారు కాట్జూ.
చైనా అడ్డుపుల్ల వేయడానికి మూడు కారణాలు
చైనా మసూద్ అజర్‌కు వ్యతిరేకంగా భారత్ ప్రతిపాదనను వీటో చేయడానికి సీనియర్ విలేఖరి సైబల్ దాస్‌ గుప్తా మూడు కారణాలు చెప్పారు.
మొదటి కారణం: "ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో కొన్ని నియమాలు, చట్టాలు ఉన్నాయి. వాటిని పాటించాల్సి ఉంటుంది. దాని ప్రకారం లిస్టింగ్ జరిగినప్పుడు, మేమంతా దాని ప్రకారం ఆలోచిస్తాం అని చైనా చెబుతోంది.
రెండో కారణం: "మేం అలా చేయడానికి మసూద్ అజర్‌కు వ్యతిరేకంగా భారత్ కీలకమైన ఆధారాలేవీ ఇవ్వడం లేదు, ఆధారాలు ఇస్తే అప్పుడు చూస్తాం అని చైనా అంటోంది".
మూడో కారణం: "చైనా మినహా అందరి మద్దతు పొందామని భారత్ చెబుతున్నా, భారత్ ఈ అంశంలో భద్రతా మండలిలోని సభ్యులందరి మద్దతూ పొందలేకపోతోంది అని చైనా చెబుతోంది".
"భారత్ ప్రతిపాదనను చైనా వీటో చేసిందనే విషయంపై భారత్‌లా పాకిస్తాన్‌లో ఎక్కువగా చర్చించరు" అని ఇస్లామాబాద్‌లో బీబీసీ ప్రతినిధి ఆసిఫ్ ఫారూఖీ చెప్పారు.
"చైనా వీటో వల్ల పాకిస్తాన్‌తో స్నేహమే కాదు, భారత్‌తో దానికి శత్రుత్వం కూడా వచ్చింది. మిలిటెంట్ గ్రూపులకు దీనివల్ల ప్రయోజనం లభించింది. ఇదంతా శత్రువుకు శత్రువు మనకు మిత్రుడే అన్నట్లు అయ్యింది. ఐక్యరాజ్య సమితిలో చైనా తీరు కూడా అలాగే కనిపిస్తోంది".
ఒక వర్గం నుంచే మద్దతు
"పాకిస్తాన్‌లో ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ జైషే మహమ్మద్ కార్యకలాపాలు కనిపించాయి. వారికి పాకిస్తాన్ నిఘా వ్యవస్థ సాయం లభిస్తోందని చెబుతారు. కానీ దానికి ఎలాంటి పక్కా ఆధారాలు లేవు" అని బీబీసీ ప్రతినిధి ఆసిఫ్ ఫారూఖీ చెప్పారు.
"1999లో కాందహార్ ఘటన తర్వాత మసూద్ అజర్ అఫ్గానిస్తాన్‌లో తాలిబన్ల సాయంతో జైషే మహమ్మద్ ఏర్పాటు చేశాడు. రెండు మూడేళ్ల తర్వాత తను పాకిస్తాన్ వచ్చాడు. కానీ మసూద్‌ను అరెస్ట్ చేశారు. అతడి సంస్థలోనే నిర్బంధించారు. మసూద్ అజర్ గురించి బహిరంగంగా, రహస్యంగా మాట్లాడిన ఏ నేతనూ నేను ఇప్పటివరకూ చూళ్లేదు" అని ఆసిఫ్ తెలిపారు.
అయినా పాకిస్తాన్‌లోని ఒక వర్గం అతడిని సమర్థిస్తోంది. దీనిపై ఆసిఫ్ ఫారూఖీ "పాకిస్తాన్‌లో మసూద్ అజర్ గురించి ఎవరికీ సదభిప్రాయం లేదు. అతడు ఒక టెర్రరిస్ట్ సంస్థ చీఫ్ అని, తీవ్రవాదాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నాడని అందరికీ తెలుసు" అన్నారు.
"ఎన్నో మిలిటెంట్ దాడుల్లో అతడి హస్తం ఉంది. ఇప్పటి యువతరంలో మసూద్ అజర్ గురించి సదభిప్రాయం లేదు. కానీ భారత్‌ను శత్రువుగా భావిస్తూ, ఆ దేశాన్ని నాశనం చేయాలనుకునే సమాజంలోని ఒక భాగం మాత్రం అతడిని సమర్థిస్తోంది" అని ఆసిఫ్ తెలిపారు.
"కరాచీలో ఒక కార్యక్రమంలో సుమారు 17 ఏళ్ల క్రితం బయట కనిపించిన మసూద్ అజర్ ఆ తర్వాత అండర్‌గ్రౌండ్‌కు వెళ్లాడు. హఫీజ్ సయీద్‌లా ఆయన మీడియాలో ప్రత్యేకంగా కనిపించడం ఉండదు. మూడేళ్ల క్రితం కశ్మీర్‌లోని ముజఫరాబాద్ దగ్గర జిహాదీల కాన్ఫరెన్సులో ఆయన్ను చివరిసారి చూశారు" అంటారు ఆసిఫ్.
బీజింగ్‌లో సీనియర్ విలేఖరి సైబల్ దాస్‌ గుప్తా "పాకిస్తాన్ సైన్యం మసూద్ అజర్‌ వెంట ఉంది. అతడికి ఐఎస్ఐ మద్దతు కూడా ఉంది. పాకిస్తాన్ సైన్యం, ఐఎస్ఐను బాధపెట్టడం చైనాకు ఇష్టం లేదు. చైనాకు పాకిస్తాన్ సైన్యం అవసరాలు ఉండడమే దానికి కారణం. ఎందుకంటే సరిహద్దుల్లో ఉన్న షింజియాంగ్ ప్రాంతంలోని ముస్లిం జనాభా చైనా ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఉంది. వాళ్లకు సాయం చేయడానికి తాలిబన్లు ఆ వైపు నుంచి ఈ వైపు రావడం చైనాకు ఇష్టం లేదు" అన్నారు.
చైనా వైఖరి ఎప్పటికైనా మారేనా?
ఈ ప్రశ్నకు భారత మాజీ దౌత్యవేత్త వివేక్ కాట్జూ "ఒకవేళ చైనా తన తీరు మార్చుకోవాలని అనుకుంటే, దానికి సరైన సమయం ఇదే. కానీ చైనా తన వైఖరి మార్చుకోదు. ఎందుకంటే తీవ్రవాదం, తీవ్రవాదాన్ని ఉపయోగించడం అనేది పాకిస్తాన్ సెక్యూరిటీ టాక్టిక్స్‌లో ఒక ప్రత్యేకమైన భాగం" అన్నారు.
"పాకిస్తాన్ సైన్యానికి మిలిటెంట్ గ్రూపులను ఉపయోగించుకోవడం అవసరం. అందుకే అది వారికి ఆశ్రయం, ప్రోత్సాహం ఇస్తుంది. కానీ ఏదో ఒక రోజు చైనా కూడా సీరియస్‌గా ఆలోచించే రోజు వస్తుందని, అప్పుడు భారత్‌లో తమ పట్ల అంత వ్యతిరేకత దీని గురించే వచ్చిందనే విషయం తెలుసుకుంటుందని అనుకోవాలి".
అజర్‌ కోసం భారత్ సరిహద్దు దాటుతుందా?
అమెరికా పాకిస్తాన్ వెళ్లి ఒసామా బిన్ లాడెన్‌పై చర్యలు చేపట్టినట్టు, ఇప్పుడు భారత్ కూడా ఆ వైపు వెళ్లి చర్యలు చేపట్టగలదా?
ఈ ప్రశ్నకు వివేక్ కాట్జూ "అమెరికా ఒసామా బిన్ లాడెన్‌పై చర్యలకు దిగడానికి వారికి అవకాశం లభించింది. అది కూడా అంత తేలిగ్గా దొరకలేదు. ఆ దారిలో అమెరికా మినహా వేరే ఏ దేశమైనా వెళ్లడం సాధ్యమని నాకు అనిపించడం లేదు. ప్రపంచంలో అమెరికా స్థాయిని కూడా మనం తోసిపుచ్చలేం" అన్నారు.
అమెరికాలా చర్యలకు దిగకపోవడం భారత్ బలహీనతా లేక వైఖరా అన్న ప్రశ్నకు కట్జూ "ఇది భారత్ బలహీనతో, వైఖరో కాదు. ఇది ఆలోచన. ఈ ఆలోచనే తర్వాత చర్యగా మారుతుంది. భారత్ ఎప్పటికైనా అలాంటి చర్యల గురించి ఆలోచించవచ్చని నాకు అనిపించడం లేదు" అన్నారు.
"దానివల్ల చాలా అంతర్జాతీయ పరిణామాలు ఎదురవుతాయి. అందుకే ఆ దారి గురించి భారత్ ఎప్పుడూ ఆలోచించలేదు. అసలు ఆ మార్గంలో వెళ్లాలా, వద్దా అనేది వేరే విషయం" అన్నారు కాట్జూ.
pulwama daadi: masud ajar 'terraristu' ani chaina enduku angeekarinchadam ledu - BBC News telugu
sandip sony
ee edaadi fibravari 14na pulvamalo crpf kaanvayipai jaishe mahammad aatmaahuti daadi tarvaata masud azar paeru marosari pataaka sheershikallo nilichindi.
jaishe mahammad paakistaannelooni oka militent samstha. masud azar daani cheef. atadini 'antarjaatiiya terraristu'gaa prakatinchaalani bharat demand chestondi.
deeni kosam bharat bhadrata mandalilo apil chesindi. cony bharat prastaavananu chaina pratisaarii veeto chestondi. chaina alaa enduku chestondi?
ee prasnaku bhaarata maji doutyavetta vivek kaatjuu "chaina.. pakistan sainyam kosam masud ajarnu venakesukostondi. atadu pakistan sainyamlo oka varchuval bhagam. pakistan videsaanga vidhaanam, vyuuhaalanu munduku teesukelladaaniki masud azar, jaishe mahammad, lashkare toiba, hafise sayeed saayam chestaaru" annaru.
"meeru masud ajarnu aikyarajya samiti terraristugaa prakatinchakundaa addukondani pakistan sainyam chainanu korindani naaku anipistondi. ayithe jaishe mahammadmu maatram teevravaada samsthagaa prakatinchaaru" ani kaatjuu telipaaru.
"cony masud ajareku kuudaa pakistan sainyamtho chala anubandham undi. aa bandham valle vaaru masud ajareku ilaage andagaa nilavaalani chainanu korutu vastunnaaru".
chaina, pakistan sneham paatade
"chainatho pakistan sneham himalayala kante unnatamainadi, samudram kante lotainadi, tene kante teeyanainadi ani mem gatha naalugaidu dasaabdaalugaa vintuu vastunnam. paakistaannelo chala anischiti undi. cony ee sneham maatram konasagutune undi" ani islamabad bbc pratinidhi asif faarukhi annaru.
"gatha rendu moodella nunchi ee snehaaniki kotta jeevam vachindi. chaina paakistaannelo jorugaa pettubadulu pedutondi. pakistanni rajakeeyaalu, sainyam, saamaanyullo chainaaku vyatirekamgaa edaina matladevaru chala takkuvagaa kanipistaaru" ani asif cheppaaru.
ayithe chaina avasaraanni minchi paakistaannelo jokyam chesukovadam sarikaadani bhavinche kondaru medhaavulu kuudaa ikkada unnaaru. sneham undaali cony 'limite'loo undaalani chebutunnaru.
"chaina paakistaanni andagaa enduku nilustondi anedi telusukovalante manam evaithe vinadaaniki, artham chesukodaniki alavatupaddamo aa vishayaala daggarike vellaalsuntundi" ani beejingelo unna seanier vilekhari saibal das gupta bhaavistunnaaru.
kashmire: crpf javaanlapai aatmaahuti daadi, 34 mandi mruti
"chaina bhaarathnaku vyatirekamgaa paakistaannu upayoginchukuntondi ani bhaarathmlo chebutaaru. idhi kontavarakuu nijame. alaa cheyadam valla bharat aardhika saktigaa marakunda addukovachhu. cony chaina, pakistan bandhaalu ippativi kaavu".
"1950 dasakamlo chaina trakkulu pakistanni velladaaniki veelugaa karakoram kanumanu elanti saanketika saayam lekunda vedalpu chesaru. chaina nunchi pakistan vellalante ippudu kuudaa aa daarilonche vellalsi untundi. eeroju chaina-pakistan ekanamic karidar adhe daarilo jarugutondi. daanini vistaristunnaaru".
saibal ee snehamloni maro konam gurinchi kuudaa cheppaaru. "alaage aksai chin ane bhagam undi. aa bhaagaanni chusukovadam tama valla ayye pani kaadani paakistaanni telusu. anduke pak aa bhaagaanni chainaaku ichesindi. pakistan, chaina bandham paatadi" annaru.
"madhyalo america vachindi. paakistaanni daalarlu ivvadam modalupettindi. chaina daggara ivvadaaniki anta undedi kaadu. daalarmtho pakistan, america prema peekmeeku cherindi. ippatike pakistan americaku sumaru 60 billian daalarlu chellinchaali".
"cony chaina ippudu paakistaanni aardhika maddatu andistondi. adhi aa deshaniki porugu desangaa maarindi. bhaarathnaku vyatirekam kuudaa. pak sainyaaniki chaina nunchi vimaanaalu, tankulu kuudaa andutunnaayi. paakistaanni inkem kavali" ani saibal telipaaru.
venakesukostunna pak sainyam
bhaarata maji doutyavetta vivek kaatjuu "jaishe mahammad cheef masud ajarnu bhaarathmaatu prapanchamloni migata deshaalu kuudaa terraristugaa bhaavistunnaayi. cony kevalam chaina maatram veeto dwara masud ajarnu kaapaadutuu vastondi" annaru.
"masud azar ella kritam harkatul amsaarlo bhagamga undevaadu. kashmeerlo bhaarathnaku pattubaddaadu. jailu shiksha kuudaa vaesaaru. cony 1999loo kandahar vimanam haizac samayamlo 160 mandi praanaalu kaapaadadaaniki bharat masud ajarnu vidudala cheyalsochindi".
"vidudalaina tarvaata masud azar pakistan vellaadu. akkada atadiki bhari swaagatam labhinchindi. vidudalaina konni nelala tarvaata masud bahavaleepoorle tana samstha erpaatu cheshaadu. pakistan prabhutvam kuudaa atadiki chala saayam chesindi. tarvaata kashmeerlo atadini upayoginchukundi" ani kaatjuu telipaaru.
"america briton, frans, rashya inka enno deshaalu bharat vaadanatho ekibhavistunnayani aayana cheppaaru. aikyarajya samiti 1267 prakaaram masud ajarnu antarjaatiiya terraristugaa prakatinchadaaniki elanti samasya ledu. cony chaina daaniki addupulla vestondi. deeniki oke oka kaaranam pakistan, mukhyamgaa pakistan sainyam" antaaru kaatjuu.
chaina addupulla veyadaaniki moodu kaaranaalu
chaina masud ajareku vyatirekamgaa bharat pratipaadananu veeto cheyadaaniki seanier vilekhari saibal dasn gupta moodu kaaranaalu cheppaaru.
modati kaaranam: "aikyaraajyasamiti bhadrata mandalilo konni niyamaalu, chattaalu unnaayi. vaatini patinchalsi untundi. daani prakaaram listing jariginappudu, memanta daani prakaaram alochistam ani chaina chebutondi.
rendo kaaranam: "mem alaa cheyadaaniki masud ajareku vyatirekamgaa bharat keelakamaina aadhaaraaleevii ivvadam ledu, aadhaaraalu iste appudu chustam ani chaina antondi".
moodo kaaranam: "chaina minaha andari maddatu pondaamani bharat chebutunna, bharat ee amsamlo bhadrata mandalilooni sabhyulandari maddatuu pondalekapotondi ani chaina chebutondi".
"bharat pratipaadananu chaina veeto chesindane vishayampai bharathmla paakistaannelo ekkuvagaa charchincharu" ani islamabadole bbc pratinidhi asif faarukhi cheppaaru.
"chaina veeto valla paakistaanne snehame kaadu, bhaarathna daaniki satrutvam kuudaa vachindi. militent groopulaku deenivalla prayojanam labhinchindi. idantaa satruvuku satruvu manaku mitrude annatlu ayyindi. aikyarajya samitilo chaina teeru kuudaa alaage kanipistondi".
oka vargam nunche maddatu
"paakistaannelo aankshalu unnappatikii jaishe mahammad kaaryakalaapaalu kanipinchaayi. vaariki pakistan nigha vyavastha saayam labhistondani chebutaaru. cony daaniki elanti pakka aadhaaraalu levu" ani bbc pratinidhi asif faarukhi cheppaaru.
"1999loo kandahar ghatana tarvaata masud azar afghanistanilo talibanla saayamtho jaishe mahammad erpaatu cheshaadu. rendu moodella tarvaata tanu pakistan vachaadu. cony masuudnu arest chesaru. atadi samsthalone nirbandhinchaaru. masud azar gurinchi bahirangamgaa, rahasyamgaa matladina e netanuu nenu ippativarakuu chulledu" ani asif telipaaru.
aina paakistaannelooni oka vargam atadini samarthistondi. deenipai asif faarukhi "paakistaannelo masud azar gurinchi evariki sadabhipraayam ledu. atadu oka terrerist samstha cheef ani, teevravaadaanni prachaaram chestunnadani andarikee telusu" annaru.
"enno militent daadullo atadi hastam undi. ippati yuvataramlo masud azar gurinchi sadabhipraayam ledu. cony bhaaratnu satruvugaa bhaavistuu, aa deshaanni naasanam cheyalanukune samaajamlooni oka bhagam maatram atadini samarthistondi" ani asif telipaaru.
"karaacheelo oka kaaryakramamlo sumaru 17 ella kritam bayata kanipinchina masud azar aa tarvaata undergroundeako vellaadu. hafise sayeedla aayana medialo pratyekamgaa kanipinchadam undadu. moodella kritam kashmeerloni mujafarabad daggara jihaadiila conferensulo aayannu chivarisaari chusaru" antaaru asif.
beejingelo seanier vilekhari saibal dasn gupta "pakistan sainyam masud ajar venta undi. atadiki isi maddatu kuudaa undi. pakistan sainyam, isinu badhapettadam chainaaku ishtam ledu. chainaaku pakistan sainyam avasaraalu undadame daaniki kaaranam. endukante sarihaddullo unna shinjiang praantamlooni muslim janabha chaina prabhutvaaniki vyatirekamgaa undi. vaallaku saayam cheyadaaniki taalibanlu aa vaipu nunchi ee vaipu ravadam chainaaku ishtam ledu" annaru.
chaina vaikhari eppatikaina marena?
ee prasnaku bhaarata maji doutyavetta vivek kaatjuu "okavela chaina tana teeru maarchukoovaalani anukunte, daaniki saraina samayam ide. cony chaina tana vaikhari maarchukodu. endukante teevravaadam, teevravaadaanni upayoginchadam anedi pakistan security tactickelo oka pratyekamaina bhagam" annaru.
"pakistan sainyaaniki militent groopulanu upayoginchukovadam avasaram. anduke adhi vaariki aashrayam, prothsaaham istundi. cony edho oka roju chaina kuudaa seeriyasgaa aalochinche roju vastundani, appudu bhaarathmlo tama patla anta vyatirekata deeni gurinche vachindane vishayam telusukuntundani anukovali".
ajar kosam bharat sarihaddu daatutundaa?
america pakistan velli osama bin ladenpi charyalu chepattinattu, ippudu bharat kuudaa aa vaipu velli charyalu chepattagalada?
ee prasnaku vivek kaatjuu "america osama bin ladenpi charyalaku digadaaniki vaariki avakaasam labhinchindi. adhi kuudaa anta teliggaa dorakaledu. aa daarilo america minaha vere e deshamainaa velladam saadhyamani naaku anipinchadam ledu. prapanchamlo america sthaayini kuudaa manam tosipuchalem" annaru.
americala charyalaku digakapovadam bharat balaheenataa leka vaikhara anna prasnaku katju "idhi bharat balaheenatho, vaikharo kaadu. idhi aalochana. ee aalochane tarvaata charyaga maarutundi. bharat eppatikaina alanti charyala gurinchi aalochinchavacchani naaku anipinchadam ledu" annaru.
"daanivalla chala antarjaatiiya parinaamaalu eduravutaayi. anduke aa daari gurinchi bharat eppuduu aalochinchaledu. asalu aa maargamlo vellala, vadda anedi vere vishayam" annaru kaatjuu.