త్రిమతాలు | తెలుగుబంధు( తెలుగుప్రజల ఆత్మబంధు )
ఇక్కడ గుర్తించవలసిన విషయమేమంటే మూడు సిద్ధాంతాలూ వేదాలనూ, ఉపనిషత్తులనూ, బ్రహ్మసూత్రాలనూ ప్రమాణంగా అంగీకరిస్తాయి. ముగ్గురు సిద్ధాంతకర్తలూ అసాధారణ పండితులు. తమ భాష్యాలతోనూ, వాదాలతోనూ సమకాలీన పండితులను మెప్పించి, ప్రతివాదులను ఓడించి తమ సిద్ధాంతములకు గుర్తింపు, మన్నన సాధించారు. వారికి రాజులనుంచి లభించిన ఆదరణ అంతంతమాత్రమే. కనుక ఈ మూడు సిద్ధాంతాల ప్రావిర్భావమూ హిందూమతంలో సత్యశోధనకూ, పాండిత్యానికీ ఉన్న గుర్తింపుగా అంగీకరించవలసి ఉన్నది. మూడు తత్వములకూ ఉన్నతమైన గురు పరంపర, సుసంపన్నమైన సాహితీసంప్రదాయము, దృఢమైన ఆచారములు ఉన్నాయి.
ఇది మధ్వాచార్యులు (ఆనందతీర్ధులు) ప్రతిపాదించిన తత్వము. మూడింటిలో చివరిది. పై రెండు సిద్ధాంతములనూ క్షుణ్ణముగా అధ్యయనం చేసిన తరువాత ప్రతిపాదింపబడినది.
మధ్వాచార్యుల చే స్థాపించబడిన మతము కాబట్టి దీన్ని మధ్వ మతము అని కూడ వ్యవహరిస్తారు
జడజగత్తువలె జీవాత్మ కూడా స్వతంత్రుడు కాదు. కర్త కాదు. ఈశ్వరుడు మాత్రమే కర్త. జీవాత్మ తానే కర్త అనుకుంటాడు. అది భ్రాంతి. తాను కర్తను కానని, నిమిత్త మాతృడనని గ్రహించి ఈశ్వరునికి తనను తాను సంపూర్ణంగా అర్పించుకుని నిష్కామ కర్మ చేస్తే అది జీవునికి బంధనం కాబోదు. తాను కర్తను అని అహంకారంతోను, మమకారంతోను భ్రమ చెందడం వల్లనే జీవాత్మ సుఖదుఃఖాలకు తలవొగ్గవలసివస్తుంది.
§భక్తితోనే ముక్తి
భక్తి ఒక్కటే ముక్తిదాయకం. అది జ్ఞానపురస్కృతమైన భక్తి అయి ఉండాలి. జీవాత్మ తన స్వస్వరూప జ్ఞానం పొందిన తర్వాత సర్వకర్త అయిన ఈశ్వరుడిపట్ల పెంచుకునే భక్తి మాత్రమే ముక్తికి కారణం అవుతుంది.
§మరికొన్ని సూత్రాలు
అనగా తారతమ్య పధ్ధతి లో విలువకలిగి ఉన్నారు. (వారి వారి యోగ్యతను అనుసరించి ఒకరి తరువత ఒకరు పూజనీయులు) ఉదాహరణకు దేవతలలో హరి తరువాత లక్ష్మి, బ్రహ్మ-సరస్వతి,వాయు మూర్తి, భవుడు-భవాని, శేష, గరుడ, ఇంద్ర, మన్మథ, గురు, చంద్ర, సూర్య, వరుణ, అగ్ని,మను, యమ, కుబేర,విఘ్నేశ్వర వరుసగా పూజార్హులు (తమ సతులతో సహా).
2. పంచ బేధములు కలిగి ఉన్నందు వల్లనే ఈ విశ్వాన్ని మనము ప్రపంచము అని పిలుస్తాము.
3. ఈ జగత్తు ప్రవాహత సత్యము. అనగా, ప్రవాహములో పాత నీటి స్థానంలో క్రొత్త నీరు నిరన్తరంగా వచ్చి చేరుతునే ఉంటుంది. ఈ క్షణం లో మనం చూసిన నీరు మరు క్షణం ఉండదు. అంత మాత్రం చేత ముందు చూసిన నీటిని మనం అసత్యమని చెప్పుటకు వీలు లేదు. మనం ఏ క్షణం లో ఆ నీటిని చూసామో (గమనించామో) ఆ సమయములొ ఆ నీరు అక్కడ ఉన్నది కాబట్టి, ఆ క్షణానికి అది సత్యం.
6. ప్రత్యక్షము (experience), అనుమానము(guess), ఆగమము(The Vedas, Upanishads) అనే 3 ప్రమాణములు అనుసరించి పై సూత్రములు నిర్ధారింపబడినవి.
వేదముల ఉత్తరభాగము ఆధారముగా వెలువడినది ఉత్తర మీమాంసా దర్శనము. దీనినే వేదాంత దర్శనమనీ, బ్రహ్మసూత్రములనీ అంటారు. ఇది వేదముల చివరి భాగమైన ఉపనిషత్తుల నుండి ఉద్భవించినది. ఈ దర్శనము జీవాత్మకు, పరమాత్మకు గల సంబంధమును ప్రతిపాదించును. వ్యాస మహర్షి రచించిన బ్రహ్మసూత్రములను వేర్వేరు భాష్యకారులు వ్యాఖ్యానించిన విధముపై వేర్వేరు శాఖాభేదములు ఏర్పడినవి. ఆ విధంగా అద్వైతము, విశిష్టాద్వైతము, ద్వైతము - అనే మూడు ప్రముఖమైన సిద్ధాంతములు ఏర్పడినవి. మూడు సిద్ధాంతాలూ వేదాలనూ, ఉపనిషత్తులనూ, బ్రహ్మసూత్రాలనూ ప్రమాణంగా అంగీకరిస్తాయి. మూడు తత్వములకూ ఉన్నతమైన గురు పరంపర, సుసంపన్నమైన సాహితీసంప్రదాయము, దృఢమైన ఆచారములు ఉన్నాయి. పెక్కు అనుయాయులు ఉన్నారు.
విశిష్టాద్వైత ప్రవర్తకుడైన రామానుజాచార్యుడు క్రీ.శ. 1017లో జన్మించాడు. 1049లో సన్యాసం స్వీకరించాడు. కర్తవ్యదీక్షలో ప్రదర్శించవలసిన ధైర్యానికి, దేవునిపై చూపవలసిన అనన్య సామాన్యమైన నమ్మకానికీ, సాటిరాని భక్తికీ, రామానుజాచార్యుని జీవితం ఉదాహరణగా మనం చెప్పుకోవచ్చు. ఈ ఆచార్యుడు తన జీవితంలో సాధించిదలచిన(సాధించిన) ముఖ్య ఉద్దేశ్యాలు రెండు:
మొదటిది, ప్రబలంగా కొనాసాగుతున్న, బౌధ్ధ, జైన, శైవ, వైష్ణవ సాంప్రదాయాలన్నీ అనాదిగా వస్తున్న వైదిక మతాన్ని అనుసరించి వచ్చినవేననీ, ఈ మతాలు దేవుడిని కొలవటానికి వచ్చిన వేర్వేరు మార్గాలే కానీ, వైదిక మతానికి బదులుగా పాటించవలసినవి కాదని నిరూపించటం.
సాంప్రదాయంగా కొనసాగుతున్న ఆచార వ్యవహారాలు ఛాందసంగా మారి పురోగతికి అడ్డురాక మునుపే వాటిని గుర్తించి వాటిని మానటమో మార్చటమో చేయటం ఆచార్యుని ప్రధమ కర్తవ్యం.
§ప్రధాన సిద్ధాంతం
§ముఖ్య విషయాలు
అందు చిత్తు అనఁగా ఆత్మ. ఆ ఆత్మ జ్ఞానేంద్రియ మనోబుద్ధి విలక్షణమై అజడమై ఆనందరూపమై నిత్యమై అణువై నిరవయమై నిర్వికారమై జ్ఞానాశ్రయమై ఈశ్వరునికి శేషమై ఉండునది. అజడము అనఁగా స్వయంప్రకాశము జ్ఞానాంతరాపేక్ష లేక తనకు తానే ప్రకాశించునది. అణువు అనఁగా అత్యల్ప పరిమాణము కలది. అట్టి పరిమాణము కలిగి ఒక్కచోట ఉన్నను శరీరము నందంతట సుఖదుఃఖానుభవము కలుగుట, దీపము ఒక్కచోటు ఉన్నను దానిప్రభ అంతట వ్యాపించునట్లు వ్యాపించునట్టి జ్ఞానముచే కలుగుచు ఉన్నది. శేషము అనఁగా లోపడినది. జ్ఞానాశ్రయము అనఁగా జ్ఞానమునకు ఆశ్రయమైనది. ఈజ్ఞానము ధర్మభూతము అని చెప్పఁబడును. ఇది సుషుప్తి మూర్ఛాదులయందు ప్రసరణము లేనందున ప్రకాశింపదు.
అచిత్తు అనఁగా జ్ఞానశూన్యమై వికారాస్పదమై ఉండునది. జలమునకు అగ్ని సంబంధముచేత వేడిమి కలుగునట్లు ఈ బద్ధాత్మకు అచిత్సంబంధముచేత అవిద్యాకర్మవాసనారుచులు కలుగుచు ఉన్నవి. అవిద్య అనఁగా అహంకార మమకారములు. కర్మము పుణ్యపాపములు. వాసన కర్మములచేత కలిగెడు సంస్కారము. రుచి విషయములయందు ఇచ్ఛ. ఆత్మకు విషయభోగములును తత్సాధన ప్రవృత్తులును అచిత్సంసర్గముచేత కలుగుచు ఉన్నవి. ఈశ్వరారాధన ప్రవృత్తియు తద్గుణానుభవములును తజ్జన్యపరమానందమును స్వాభావికములు.ఈ అచిత్తు శుద్ధసత్వము, మిశ్రసత్వము, సత్వశూన్యము అని మూఁడు విధములుకలది. అందు రజస్తమస్సులు కలియని కేవల సత్వగుణము కలది శుద్ధసత్వము. అది నిత్యమై జ్ఞానానందప్రకాశమై కేవల భగవదిచ్ఛ చేత గోపుర ప్రాకారాదిరూపముగా పరిణమించి అధోదేశమున ఎల్ల కలిగి ఊర్ధ్వభాగమునందును ప్రక్కలయందును ఎల్ల లేనిదిగా ఉండును. ఇది నిత్యవిభూతి అని పరమపదము అని చెప్పఁబడుచున్నది. మిశ్రసత్వము సత్వాదిగుణములు మూఁడును కలది. ఇది బద్ధుల జ్ఞానానందములచే కప్పుచు విపరీతజ్ఞానమును పుట్టించుచు, నిత్యమై మహదాది వికారముల పుట్టించునదియై ఈశ్వరునకు క్రీడాసాధనముగా ఉన్నది.
మఱియును ఈ అచిత్తు ప్రకృతి అని, అవిద్య అని, మాయ అని చెప్పఁబడుచు ఉన్నది. ఇది చతుర్వింశతి తత్వమయముగా ఉన్నది. అందు మొదటి తత్వము ప్రకృతి. దీనికి సత్వరజస్తమస్సులు గుణములు. ఇవి ప్రకృతికి సహజములై ప్రకృతిత్వావస్థయందు అప్రకాశములై కడమ అవస్థలయందు ప్రకాశములై ఉండును. సత్వము జ్ఞానసుఖములను వానియందు ఇచ్ఛను పుట్టించుచున్నది. రజస్సు రాగతృష్ణలయందు సంగమును పుట్టించుచున్నది. తమస్సు విపరీతజ్ఞానమును నిద్రాలస్యాదులను పుట్టించుచున్నది. ఈగుణములు ప్రకృతియందు సమములై ఉండినను ఈశ్వరునకు జగముల సృజియింప వలయునని ఇచ్ఛ కలుగఁగా వైషమ్యము పొందును. ఆవల ఆప్రకృతి నుండి మహత్తు అను తత్వము కలుచుచున్నది. అది సాత్వికము, రాజసము, తామసము అని మూఁడువిధములు కలది. అందుండి వైకారికము, తైజసము, భూతాది అని మూడు అహంకార తత్వములు కలుగుచున్నవి. వైకారికము అను సాత్వికాహంకారమువలన జ్ఞానకర్మేంద్రియములును, అంతరింద్రియమైన మనస్సును పుట్టుచున్నవి. భూతాది అనెడు తామసాహంకారమువలన శబ్దతన్మాత్ర పుట్టుచున్నది. అందుండి ఆకాశమును స్పర్శతన్మాత్రయును పుట్టుచున్నవి. ఆతన్మాత్రనుండి వాయువును రూపతన్మాత్రయు పుట్టుచున్నవి. ఆతన్మాత్రనుండి తేజమును రసతన్మాత్రయు పుట్టుచున్నవి. ఆతన్మాత్రనుండి అప్పును గంధతన్మాత్రయు పుట్టుచున్నవి. అతన్మాత్రనుండి పృథివి పుట్టుచున్నది. తన్మాత్రలు అనఁగా భూతముల సూక్ష్మావస్థలు. తైజసము అనెడి రాజసాహంకారము కడమ రెండు అహంకారములు కార్యముల పుట్టించుచున్నప్పుడు తోడుపడి ఉండును.
ఈశ్వరుఁడు నిఖిలహేయ ప్రత్యనీకుఁడై అనంతుఁడై జ్ఞానానందైక స్వరూపుఁడై జ్ఞానశక్త్యాదికల్యాణగుణ పరిపూర్ణుఁడై సకలజగముల సృష్టిస్థితిలయములకు కర్తయై చతుర్విధపురుషార్థప్రదుఁడై విలక్షణ విగ్రహముక్తుఁడై శ్రీ భూమి నీళానాయకుఁడై ఉండును. నిఖిలహేయప్రత్యనీకుఁడు అనఁగా అంధకారమునకు తేజమువలె వికారాది దోషములకు విరోధిగా ఉండువాఁడు. విలక్షణ విగ్రహమూర్తుఁడు అనఁగా అప్రాకృత దివ్యశరీరము కలవాఁడు. ఇతనికి సృష్ట్యాది వ్యాపారములకు ప్రయోజనము కేవలలీల.
ఈశ్వరుఁడు విచిత్రరూపముగా పరిణమించునట్టి ప్రకృతిని అధిష్ఠించి ఉండుటఁజేసి జగములకు ఉపాదానకారణము అని చెప్పఁబడును. అతనికి చిత్తును, అచిత్తును శరీరములు అని వేదములు చెప్పుచున్నవి. మన దేహములను ఆత్మ అధిష్ఠించి ఉండునట్లు, ఈశ్వరుఁడు ఆత్మలను శరీరాదులను అధిష్ఠించి ఉన్నాఁడు. ఆత్మకు ఆత్మ ఐనందున పరమాత్మ అని చెప్పఁబడుచున్నాఁడు.
ఈశ్వరునకు పరవ్యూహవిభవాంతర్యామ్యర్చలు అని అయిదురూపములు కలవు. పరము అన నిత్యవిభూతియందు శుద్ధసత్వమయమై ఉండునట్టి దివ్యమంగళవిగ్రహము. వ్యూహము అన సృష్టిస్థితిసంహారాద్యర్థమై ప్రతిగ్రహించిన సంకర్షణ ప్రద్యుమ్నానిరుద్ధ రూపములు. విభవము రామకృష్ణాద్యవతారములు. అంతర్యామి అన జీవులలో ప్రవేశించి ఉండునదియు శుభాశ్రయమైన విగ్రహముతోడ వారికి ధ్యానముచేయతగి వారి హృదయకమలములయందు వాసము చేయునదియును అయిన రూపము. అర్చ అన ఆశ్రితులకు అభిమతములు అయిన ద్రవ్యములయందు మంత్రమూలముగా ఆవిర్భవించి ఉండునట్టి ఉనికి.
బద్ధజీవుఁడు విషయవైరాగ్యాదుల చేత మోక్షేచ్ఛ కలిగి సదాచార్యునివలన వేదాంతార్థములను విని మననము చేసి వర్ణాశ్రమోచిత కర్మజ్ఞానములతో కూడిన నిధిధ్యాసనరూప భగవదుపాసనముచేత సంసారమువదలి అర్చిరాదిమార్గముగా పోయి నిత్యవిభూతికిని లీలావిభూతికిని నడుమను ఉండెడి విరజ అనునదిలో స్నానముచేసి దివ్యశరీరమును పొంది నిత్యవిభూతిని చేరి నిత్యముక్తులతోడ ఈశ్వరుని కల్యాణగుణములను అనుభవించుచు సర్వవిధకైంకర్యములను చేయుచు పునరావృత్తిలేని నిరతిశయానందమును అనుభవించుచున్నాఁడు.
ఇది వైష్ణవ విశిష్ణాద్వైతమత స్వరూపము. శైవమతము సహితము విశిష్టాద్వైతమేను. అందు సర్వము శివపరత్వము అని చెప్పుచున్నది. చిత్తు, అచిత్తు, ఈశ్వరుఁడు అనుటకు బదులుగా పశువు, పాశము, పతి అని చెప్పఁబడుచున్నది. వైకుంఠమునకు బదులు కైలాసము మోక్షస్థానమై ఉండును.
§వివరణ
ఆచార్య రామానుజాచార్యుడు చిత్ (జీవులు), అచిత్ (జడము), ఈశ్వరుడు (పురుషోత్తముడు) అను మూడు పదార్ధములను ఒప్పుకొనుచున్నాడు.అనంత సంఖ్యాకులగు జీవులును, ఈజగత్తును కలసి ఈశ్వరుని శరీరము; ఈజీవజగద్యుక్తమగు శరీరమునకు ఈశ్వరుడె ఆత్మ.1.స్థూల సూక్ష్మ చేతనాచేతన,బ్రహ్మముల ఏకత్వము, 2.ద్వైతాద్వైత శ్రుతుల అవిరోధము 3. బ్రహ్మముయొక్క సగుణత్వ సవిశేషత్వ, విభుత్వములు 4. బ్రహ్మముయొక్క నిర్గుణత్వ నిర్విశేషఖంఢనము 5.జీవుని అనుత్వ, బ్రహ్మస్వభావత్వ, దాసత్వములు 6. జీవుని బంధకారణమగు అవిద్య 7. మోక్షోపాయమగు విద్య 8. భక్తియొక్క మోక్షకారణత్వ, శ్రేష్ఠతలు 9. బ్రహ్మైక్యనిరాసన 10. అనిర్వచ్నీయవాదఖంఢనము 11. జగత్తుయొక్క సత్యత్వస్థాపన, 12. జీవజగత్తుల ఈశ్వర శరీరత్వము అను విషయములు ఇందు ఆలోచింపబడినవి.
రామానుజమతమున పదార్ధములన్నియు ప్రమాణ ప్రమేయబేధముల రెండు విధములు.అందు ప్రమాణములు ప్రత్యక్ష, అనుమాన, శబ్దములని విభజింపబడినవి.ప్రమేయము ద్రవ్యద్రవ్యములని రెండు విధములు. ద్రవ్యము జడాజడములని రెండు విధములు.జడము ప్రకృతి కాలమను రెండు విధములు.ప్రకృతి చతుర్వింశతిత్త్వాత్మకము.కాలము భూత, భవిష్యత్, వర్తమాన రూపము.అజడములు ప్రాక్, ప్రత్యక్ అను రెండు రూపములు. ప్రత్యక్ జీవేశ్వర భెధముల ద్విరిధము.జెవులు నిత్య, బద్ధ, ముక్తులని మూడు విధములు. అందు బద్దులు బుభుక్షు, ముముక్షు వులని రెండు విధములు. బుభుక్షులు అర్ధకామ పరులు, ధర్మకామ పరులని రెండు విధములు. ముముక్షువులు కైవల్య పరులు, మోక్షపరులుగా విభజింపబడుచున్నారు. భక్త, ప్రపన్న లని మోక్షపరులు రెండు తెగలు కలరు. ప్రపన్నలు మరల ఐకాంతికి, పరమైకాంతికి గా బేధముకలదు. పరమైకాంతికులు దృప్తులు, ఆర్యులు.ఈశ్వరుడు పర,వ్యూహ, విభు, అంతర్యామి, అర్చావతారమను ఐదు తెగలుగా విభజించినాడు.పరుడు నారాయణుడు.వ్యూహము వాసుదేవ, సంకర్షణ, ప్రద్యుమ్న, అనిరుద్ధు లని చతుర్విధము, కేశవాదులు తదితర వ్యూహములు.మత్స్యాది, అవతారములు విభవములనబడెను. శ్రీరంగాది ఆలయములలో పూజింపబడు మూర్తివిశేషములు అర్చావతారములు. అద్రవ్యము సత్వ, రజః, తమః, శబ్ద, స్పర్స, రూప, రస, గంధ,సంయోగ, శాక్తులని పది విధములు.
ప్రమేయనిరుక్తి : యధావస్థిత వ్యవహారాను గునమగు జ్ఞానమే ప్రమేయమని నిర్వచించినాడు. అనగా, అన్యధాజ్ఞాన, విపరీతజ్ఞాన రహితమని భావము.దీనికి సాధనమగునదియే ప్రమాణము. ఈప్రమాణము ప్రత్య్క్ష, అనుమాన, శబ్దములని మూడు విధములు. ప్రత్యక్ష నిర్వికల్ప, సవికల్పములని రెండు విధములు. ఈ రెండును విశిష్ట విషయకములు. నిర్విశేషమగు జ్ఞానము అసంభవము. స్మృతి, ప్రత్యభిజ్ఞ భావాంతర రూపమగు అభావజ్ఞానము, యోగజజ్ఞానము, ప్రత్యక్ష-అంతర్గతములు. భ్రమ, స్వప్నాది జ్ఞానములు కూడా జ్ఞానములే. కనుక, 'సర్వం జ్ఞానం సత్యం సవిశేషవిషయంచ'. ఉపమానము, అర్ధాపత్తులు అనుమానాంతర్గతములు. అపౌరుషేయము నిత్యము అగు వేదవ్యాక్యమే శబ్దప్రమాణము.
శంకర మతమున జ్ఞానము నిరపేక్షము. రామానుజుమతమున అపేక్షికము. అద్వైతుల జ్ఞానము స్వప్రకాశము, నిర్విశేషము. మరియు ఈ జ్ఞానము ప్రత్యగాత్మ స్వరూపము. రామానుజుమతమున జ్ఞానము సవిశేష విషయకము, నిర్విశేషవస్తుజ్ఞానము అసంభవము. నిర్విశేషవస్తువే జ్ఞానస్వరూపమని శాంకరమతము.
అధికారి- కర్మఫలా నిత్యజ్ఞానమును బడసినవాడే బ్రహ్మ జిజ్ఞాసకు అధికారి. ధర్మానుష్ఠానానంతరము మోక్షేచ్చ. జ్ఞానకర్మలకు కార్యకారణ భావమున్నది. నిష్కామకర్మ వలన చిత్త శుద్ధి లభించును, పిదప జ్ఞానోదయమగును. కర్మజ్ఞానము లేకున్న బ్ర్మహ్మజిజ్ఞాసకు అధికారములేదు. మరియు ఈ జ్ఞానము సర్వాశ్రమ ధర్మాపేక్షము. శాంకర మతమున కర్మమీమాంస, బ్రహ్మ మీమాంసలు వేర్వేరు శాస్త్రములు. కర్మ జ్ఞానము లేకున్నను, సాధన చతుష్టయ సంపన్నుడైన, బ్రహ్మజ్ఞానాధికారము. కర్మలు చిత్త సుద్ధి కలిగించి, పారంపర్యముగ మోక్షకారణమగుచున్నవే కాని, సాక్షాత్కారణములు కావు. జ్ఞానమే మోక్షకారణము. ఈ భేధమువలన విశిష్టాద్వైతులు జ్ఞాన-కర్మసముచ్చయవాదులని, అద్వైతులు కేవలజ్ఞానవాదులని చెప్పబడుచున్నారు.
సంబధము- రామానుజుడు శాస్త్రమును ప్రతిపాదకమగును, పురుషోత్తముని ప్రతిపాద్యమగును పేర్కొనుచున్నాడు. కేవలము శాస్త్రప్రమాణము వలననే బ్రహ్మమును మనము గ్రహింప వలెను. బ్రహ్మము సశరీరియా లేక అశరీరియా? ఇటువంటి ప్రశ్నలకి వేదమే ప్రమాణమని నిర్వచించినాడు.
ప్రయోజనము - అవిద్యా నివృత్తియే ప్రయోజనము అని నిర్వచించినాడు. ఉపాసనా బలమున బ్రహ్మ సాక్షాత్కారమైన జీవుని అవిద్య తొలగును. ముక్తుడు, ఈశ్వరదాసత్వరూపమున వెలయుచు, అపారమగు లీలానందమున ఆస్వాదించును.
పై నాలుగింటిని అనుబంధ చతుష్టయములు గా నిర్వచించెను.
బ్రహ్మము- ఏవంగుణ విశిష్టుడగు ఈశ్వరునికి అద్వైతవాదమున చోటున్నది కాని, ఈయన పర బ్రహ్మకాదు. ఈ గుణములలో కొన్నింటిని వారు, బ్రహ్మముయొక్క తటస్థలక్షణముగ అంగీకరించినారు. పర- బ్రహ్మమును ఆశ్రయించి పెంపొందిన వివర్తము. అద్వైతులకు ఈశ్వరుడుకూడా మాయాంతర్గతుడు, జీవుల వలే బద్దుడు కాడు, మాయాధీశుడు. నిర్గుణ బ్రహ్మము యొక్క ప్రతిబింబము.పారమార్ధిక దశయందు, శాస్త్రమువలే, ఈయన ఉనికి కూడా విలోపమందును.
ఈశ్వరుడు-పరుడు - రామానుజుని ఈశ్వరుడు పర,వ్యూహ, విభవ, అంతర్యామి, ఆర్చాభెదముల పమచ విధముల వెలయుచున్నాడు. శంఖ, చక్ర, గదా, పద్మధారి- చతుర్భుజుడు, కిరీటాదిభూషణ భూషితుడై, వైకుంఠవాసియగు నారాయణుడే ఈశ్వరుడు, పరుడు.
జీవుడు - జీవుడు బ్రహ్మముయొక్క శరీరము. కాని అణుపరిమాణ యుక్తుడు. బ్రహ్మము, జీవులకు సజాతీయ, విజాతీయ భేదములు లేవు, స్వగత భెదమున్నది. జీవులు బద్ధ, ముక్త, నిత్యులని మూడు విధములుగ చెప్పబడుచున్నారు. సంసార నివృత్తిని పొదనివారు బద్దులు, దేవ, మనుష్య, తిర్యక్, స్థావరములుగాగల జీవులదరు బద్దులే.
సాధన - ధ్యానము, ఉపాసనలను ముక్తిసాధనాలుగ గ్రహించినాడు. భక్తియే మోక్షోపాయము, జ్ఞానము కాదు. బంధము పారమార్ధికమగుట వలన,పరమమపురుషుని ప్రసాదమువలననే తొలగును. వేదనా, ధ్యాస ఉపాసనాశబ్దవాచ్యమగు నదియే భక్తియగును, దాని స్వరూపము తైలధారనుబోలు ధ్రువానుస్మృతి. ఇయ్యది, ఆశ్రయాది త్రివిధ దోషరహితమైన ఆహార శుద్ధ్యాదులవలన విశిద్ధతను పొందినవాని పక్షమున ప్రత్యక్షమూ పరణమించును.
ఉత్క్రాంతి-ముక్తి - ప్రాకృత దేహము తొలగి, అప్రాకృత దేహమున వైకుంఠమున కరిగి సమానభోగమును, బ్రహ్మామును, నారాయణుని ఆశ్రయించుటయే ముక్తి.ముక్తికి అర్హుడగు జీవుడు సుక్ర్తములను హితులకును, దుష్కృతములను శత్రువులకును, సంపదను దాయాదులకును వదలి వాక్కును మనస్సునను, మనస్సును హృదయమున నిలిపి, ముక్తిద్వారమగు సుషుమ్నానాడి యందు ప్రవేశించి, బ్రహ్మరంధ్రద్వారమున నిర్గతుడగును. పిదప సూర్య కిరణములను ఆశ్రయించి దిన, పక్ష, ఉత్తరాయణ, సంవత్సరాభిమానులగు దేవతల మార్గమున సత్కరింపబడి, సూర్యమండలమును భెదించుకొని కరుగును. అట, చంద్ర, విద్యుత్, వరుణ, ఇంద్ర, ప్రజాపతులను ఆతివాహిక -ప్రధప్రదర్శకుల సాయమును బడసి క్రమముగ విరజానాదిని చేరుకొనును. అట, సూక్ష్మ శరీరమును పరిత్యజించి దివ్య దేహమును బడసి ఇంద్ర ప్రజాపతులను ద్వారపాలకుల ఆదేశమున వైకుంఠమును ప్రవేశించి ఐరమ్మదమను సరోవరమును, సోమసవనమను అశ్శ్వత్థ వృక్షమును గాంచి అప్సరసలచే అభినందితుడగును. పిదప అనంత, గరుడ , విష్వక్సేనులకును, అచార్యులకును ప్రణమిల్లి భగవత్పర్యంక సమీపమునకు పోవును. ఆ పర్యంకమున ధర్మ పీఠమున, ఆసీనుడైయున్న నారాయణుడికి దాస్యానంద అనుభవమును పొందును. ఈ నిర్గమనమును ఉత్క్రాంతి లేదా గతి అనబడును.
అద్వైతం ( సంస్కృతం : अद्वैत वेदान्त ); వేదాంతానికి చెందిన ఒక ఉపశాఖ లేదా తాత్విక వాదం. హిందూ తత్వశాస్త్రాల ప్రకారం దీని అర్థం "వేదముల లక్ష్యము".[1] వేదాంతాల ఇతర ఉపశాఖలు ద్వైతం మరియు విశిష్టాద్వైతం. అద్వైతం అనగా భాషాపరంగా అర్థం "ద్వైతం"కానిది, జీవాత్మ, పరమాత్మల ఏకత్వ భావనే అద్వైత సిద్ధాంతానికి ప్రాతిపదిక.[2] ఆది శంకరాచార్యులు ఈ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు.[3]
ఉపనిషత్తులలో జీవుడు, బ్రహ్మం, జగత్తును గురించి గురుశిష్యుల నడుమ చర్చలుగా వ్రాసి ఉన్నాయి[4]. ఈ ఉపనిషత్తులలో అనేక చోట్ల సాక్షాత్తు అద్వైతం అన్న పదం వాడకపోయినా జీవుడు బ్రహ్మ ఒకటే అన్న విషయాన్ని ప్రస్తావించబడినది. సుమారు క్రీ. శ. 600 లో రచించిన బృహదరణ్యకోపనిషత్ లో అద్వైతసూత్రాలు చాలా కనబడతాయి. క్రీ. శ 6 వ శతాబ్దంలో జీవించిన గౌడపాదులు ఈ ఉపనిషత్తుల సారం అద్వైతం అని వారు రచించిన మాండూక్య కారికలో చెప్పారు[5]. అద్వైతం అంటే "రెండవది-లేని" అని అర్థం. బ్రహ్మం, జీవుడు, జగత్ అని మూడు విషయాలు లేవు. ఉన్నదంతా ఒకటే, అది బ్రహ్మమే అని అర్థం. ఆయన శిష్యుడు గోవింద భగవత్పాదులు. వారి శిష్యుడు శంకరాచార్యులు[6].
ఈయవిద్య సత్వరజస్తమోరూపగుణత్రయాత్మకము. దీనికి ఆచ్ఛాదకశక్తి, విక్షేపశక్తి అని రెండుశక్తులు ఉన్నవి. ఆచ్ఛాదక శక్తికల యవిద్యచేత ఆవరింపఁబడిన బ్రహ్మమునకు చీఁకటిలో ఉన్నమనుష్యునకువలె స్వస్వరూపజ్ఞానము చెడి విక్షేపరూపమయిన దేవతిర్యఙ్మనుష్యాది భేదజ్ఞానము కలుగుచున్నది. ఈదేవాదిభేదములు అన్నియు అవిద్యాపరిణామములుగాని పరమార్థములు కావు.
మాయావచ్ఛిన్నచైతన్యము అనునది ఈశ్వరుఁడు. అతఁడె జగత్సృష్ట్యాదికర్త, సర్వాంతర్యామి, సగుణ బ్రహ్మము.
అంతఃకరణావచ్ఛిన్నచైతన్యము అనునది జీవుఁడు. ఆకాశగతములయిన సూర్యాదితేజములు తటాకాదులయందు ప్రతిబింబించునట్లు తేజోమయమయిన బ్రహ్మచైతన్యము అవిద్యాపరిణామములయిన అంతఃకరణములయందు ప్రతిఫలించుచున్నది. ఇందు బ్రహ్మము బింబము, అంతఃకరణములయందు తోఁచునట్టివి ప్రతిబింబములు, అవియె జీవులు. సూర్యాదిబింబములకును జలములయందు తోఁచునట్టి ప్రతిబింబములకును భేదము లేనట్లు, బ్రహ్మజీవులకు భేదము లేదు. ప్రతిబింబభూతజీవులకును అంతఃకరణ రూపోపాధిభేదమే కాక స్వరూపభేదము లేదు.
వృత్త్యవచ్ఛిన్నచైతన్యము అనునది అంతఃకరణ పరిణామరూపవృత్తులయందు ప్రతిఫలించు చైతన్యము. ఇదియె జ్ఞానము అని చెప్పఁబడుచున్నది. ఇది ప్రత్యక్షాదిభేదములచే అనేకవిధములు కలదిగా ఉన్నది.
ముందు గురువులు అద్వైతం గురించి చెప్పినా, శంకరాచార్యులు అద్వైతాన్ని క్రమబద్ధీకరించి, తర్కంతో ఋజువు చేసారు. ఉపనిషత్తులు, బ్రహ్మసూత్రాలు, భగవద్గీత -- ఈ మూడింటినీ కలిపి ప్రస్థానత్రయి అన్నారు. వీటికి అన్నిటికీ సమన్వయం చేకూర్చి, వాటి భావం అద్వైతం అని చాటారు. అప్పటి నుండి అద్వైతం బాగా ప్రచారంలోకి వచ్చింది. కేరళ నుండి ఉత్తరభారతదేశం వరకూ ప్రయాణించి చాలా మంది వేదాంతులతో వాదించి అద్వైతాన్ని నిలబెట్టారు[7]. దేశం నలుమూలలా మఠాలను స్థాపించి ఆయన శిష్యులైన పద్మపాదులు (తూర్పున పూరి లో), హస్తామలకులు (పడమరన ద్వారకలో), తోటకాచార్యులు (ఉత్తరాన జ్యోతిర్మఠంలో), సురేశ్వరాచార్యులు (దక్షిణంలో శృంగేరి లో) దేశం నలువైపులా మఠాలను ఏర్పరిచారు. ఆ తఱువాత ఆ మఠాలలో ప్రతీ గురువు ఒక శిష్యుడికి ఉపదేశం చేసి గురుపరంపర కొనసాగిస్తున్నారు.
సమకాలీన హిందూమతం ఆలోచనా సరళిపై అత్యంత ప్రభావం కలిగిన సిద్ధాంతవేత్త ఆది శంకరాచార్యుడు (Adi Shankaracharya). ఆది శంకరులు, శంకర భగవత్పాదులు అని కూడా పిలువబడే ఈ ఆచార్యుడు హిందూమతాన్ని ఉద్ధరించిన త్రిమతాచార్యులలో ప్రధముడు. గొప్ప పండితుడు, గురువు, మహాకవి. ఇతను ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతాన్ని అద్వైతం అంటారు. క్రీ.శ. 788 – 820 మధ్య కాలంలో శంకరుడు జీవించాడని ఒక అంచనా కాని ఈ విషయమై ఇతర అభిప్రాయాలున్నాయి.[1] శంకరుడు సాక్షాత్తు శివుని అవతారమని నమ్మకం ఉంది.
శ్రౌత,స్మార్త క్రియలను సుప్రతిష్ఠితం చేసి,వైదిక మార్గాన్ని సక్రమంగా నిలబెట్టడానికి నీలలోహితుడు (శివుడు) స్వయంగా శంకరుల రూపంలో అవతరించాడు. (కూర్మపురాణం నుండి).
హిందూ మతంపై శంకరుని ప్రభావం అసమానమైనది. శంకరుడు సాధించిన ప్రధాన విజయాలు:
ఉపనిషత్తులకు, భగవద్గీతకు, బ్రహ్మసూత్రాలకు, విష్ణు సహస్ర నామాలకు భాష్యాలు వ్రాశాడు. తరువాత శంకరుని అనుసరించినవారికీ, శంకరునితో విభేదించిన వారికీ కూడా ఇవి మౌలిక వ్యాఖ్యా గ్రంథాలుగా ఉపయుక్తమయ్యాయి.
శృంగేరి, ద్వారక, పూరి, జ్యోతిర్మఠం - అనే నాలుగు మఠాలను స్థాపించాడు. అవి శంకరుని సిద్ధాంతానికి, హిందూ ధర్మానికి నాలుగు దిక్కులా దీపస్తంభాలలా పనిచేశాయి.
శంకరుని జీవితానికి సంబంధించిన వివిధ గాధలు, నమ్మకాలు శంకర విజయం అన్న పేరుతో పిలువబడుతున్నాయి. ఇటువంటి "చరిత్ర"లలో కొన్ని - [2][3] శంకరుని జీవిత గాధలో ఎన్నో అసాధారణమైన, అధిభౌతికమైన సంఘటనలు మనకు గోచరిస్తాయి.
చిద్విలాస శంకర విజయం - 15 - 17 శతాబ్దుల మధ్యకాలంలో చిద్విలాసుని రచన
వెయ్యి సంవత్సరాల పాటు బౌద్ధమతం ప్రచారంలోకి వచ్చాక, సనాతన ధర్మానికి ముప్పు ఏర్పడింది. ఈ సనాతన ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఆదిశంకరులు జన్మించారు. బౌద్ధ మతం ధర్మం గురించీ, సంఘం గురించీ చెప్పింది కాని దేవుడిని గుర్తించలేదు. బౌద్ధమత ధర్మాల వ్యాప్తి ఉద్ధృతిలో వైదిక కర్మలు సంకటంలో పడ్డాయి. ఆ సమయంలో శంకరాచార్యులు ఆధ్యాత్మిక ధర్మాన్ని తిరిగి బలీయమైన శక్తిగా మలచ గలిగారు.
సదాశివుడే ఆదిశంకరుని రూపంలో భూలోకంలో జన్మించారని భక్తుల నమ్మకం. కృష్ణ యజుర్వేద శాఖకు చెందిన నంబూద్రి బ్రాహ్మణ దంపతులైన ఆర్యమాంబ,శివగురువు లకు కేరళ లోని పూర్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న కాలడి లో శంకరులు జన్మించారు. కాలడి ఇప్పటి త్రిచూర్ కి కొద్ది మైళ్ళ దూరంలో ఉంది. ఆర్యమాంబ,శివగురువు లు త్రిచూర్ లోని వృషాచల పర్వతం పైన ఉన్న శివుడిని ప్రార్ధించి, ఆయన అనుగ్రహంతో పుత్రుడ్ని పొందారు. పార్వతీ దేవి, సుబ్రహ్మణ్య స్వామి కి ఏవిధంగా జన్మనిచ్చిందో, ఆర్యమాంబ శంకరునికి అదే విధంగా జన్మనిచ్చింది అని శంకరవిజయం చెబుతోంది. శంకరులు వైశాఖ శుద్ధ పంచమి తిథి నాడు శివుని జన్మనక్షత్రమైన ఆరుద్రలో సూర్యుడు, శని, గురుడు, కుజుడు ఉచ్చస్థితి లో ఉండగా జన్మించారు. ఆదిశంకరుని జన్మ సంవత్సరం గురించి కొన్ని భేదాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. శృంగేరి శంకరమఠం ప్రకారం శంకరులు క్రీ.శ. 788 లో జన్మించారు, కంచి మఠం ప్రకారం స్వామి రెండు వేల సంవత్సరాలకు పూర్వం, క్రీ.పూ. 509 సంవత్సరంలో [4] జన్మించారు.
శంకరుని బాల్యంలోనే తండ్రి మరణించారు. ఆర్యమాంబ కొడుకు పోషణ బాధ్యతలు స్వీకరించి, శాస్త్రోక్తంగా ఉపనయనం జరిపించింది. శంకరులు ఏకసంథాగ్రాహి. బాల్యంలోనే వేదవిద్యలు, సంస్కృతం అభ్యసించారు. బాలబ్రహ్మచారిగా శంకరుడు ఒకరోజు భిక్షాటనం చేస్తూ ఒక పేదరాలి ఇంటికి వెళ్ళి భిక్ష అడుగగా, భిక్ష వేసేందుకు ఏమీ లేక, తన ఉపవాసాన్ని విరమించడం కోసం ఉంచుకొన్న ఉసిరి కాయను దానం చేసింది. దానికి చలించిన శంకరులు, ఆశువుగా కనకథారా స్తోత్రాన్ని చెప్పారు. కనకథారా స్తోత్రంతో పులకించిన లక్ష్మీ దేవి బంగారు ఉసిరికాయలు వర్షింపజేస్తుంది.
ఒకరోజు శంకరుని తల్లి ఆర్యమాంబ పూర్ణా నది నుండి నీళ్ళు తెచ్చుకుంటుండగా స్పృహతప్పి పడిపోయింది. అప్పుడు శంకరులు పూర్ణానదిని ప్రార్థించి, నదిని ఇంటివద్దకు తెప్పించారు. ఆవిధంగా నదీ ప్రవాహ మార్గం మారేసరికి గ్రామ ప్రజలు శంకరులు జరిపిన కార్యానికి ఆశ్చర్యచకితులయ్యారు.
సన్యాసం తీసుకొనే సమయం ఆసన్నమవడంతో శంకరులు తల్లి అనుమతి కోరారు. శంకరుడు సన్యాసం తీసుకొంటే తాను ఒంటరినౌతానన్న కారణంతో తల్లి అందుకు అంగీకరించలేదు. ఒకరోజు శంకరుడు పూర్ణానదిలో స్నానం చేస్తూండగా ఒక మొసలి పట్టుకుంది. సన్యాసం తీసుకోవడానికి అంగీకరించమని, ఆ విధంగా మరణించే సమయంలోనైనా తాను సన్యాసిగా ఉంటాననీ తల్లిని కోరాడు. దానికి ఆమె అంగీకరించింది. దీనిని ఆతురన్యాసం అని అంటారు. సన్యాసిగా మారే మంత్రాలు జపిస్తూండగానే ఆశ్చర్యకరంగా మొసలి శంకరులను వదిలేసింది.
తల్లి అంగీకారం తీసుకుని శంకరులు కాలడి విడిచి, గురువు కొరకు అన్వేషణలో నర్మదా నది వద్దకు వెళ్ళారు. నర్మద ఒడ్డున గౌడపాదుల శిష్యుడైన గోవింద భగవత్పాదులు ఉండే గుహ దర్శనం లభించింది. వ్యాసమహర్షి కుమారుడైన శుకుని శిష్యుడు గౌడపాదులు. ఆయన నివసించే గుహను చూసిన వెంటనే శంకరునికి అడవులనుండి నడచి వచ్చిన అలసట అంతా ఒక్కసారిగా తీరిపోయింది. గౌడపాదుల శిష్యులైన గోవింద భగవత్పాదులకు నమస్కారం అని స్తోత్రం చెయ్యగా గోవింద భగవత్పాదుడు ఎవరునువ్వు అని అడిగారు. శంకరులు దశశ్లోకి స్తోత్రం చేస్తూ ఇలా అన్నారు.
ఆటువంటి అద్వైత సంబంధమైన మాటలు పలికిన శంకరుని, గోవిందభగవత్పాపాదుడు జ్ఞాన సమాధి నుండి చూసి ఈ విధంగా అన్నాడు. - "స ప్రాహ శంకర స శంకర ఏవ సాక్షాత్" (సాక్షాత్తు భూమికి దిగి వచ్చిన పరమశివుడే ఈ శంకరుడు.)
శంకరులు వెంటనే గోవిందపాదులకు పాదపూజ చేశారు. గురువులకు పాదపూజ చేసే ఈ సాంప్రదాయం పరంపరగా నేటికీ వస్తోంది. గురుసేవ తోనే జ్ఞానార్జన జరుగుతుందని శంకరులు సర్వప్రపంచానికి వెల్లడి చేశారు. గోవిందపాదులు శంకరునికి బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని, ఉపనిషత్తుల సారాన్ని నాలుగు మహావాక్యాలుగా బోధించారు. ఒకరోజు నర్మదా నదికి వరద వచ్చి, పొంగి పొర్లుతూ, గోవిందపాదుల తపస్సుకు భంగం కల్గించబోతుండగా శంకరులు తన ఓంకార శక్తితో నదిని నిరోధించారు. గోవిందపాదుల వద్ద విద్యాభ్యాసం పూర్తయిన తరువాత గురువు ఆజ్ఞతో బ్రహ్మసూత్రా లకు భాష్యాలు వ్రాయడం కోసం పండితులకు నిలయమైన వారణాసి చేరుకున్నారు.
గురువునాజ్ఞతో శంకరులు వారాణసి చేరుకొని పవిత్ర గంగా నదిలో పుణ్యస్నానమాచరించి, విశ్వేశ్వరుని సన్నిధిలో కొంతకాలం గడిపారు. అయస్కాంతం ఇనుపరజనును ఆకర్షించినట్లు, వేదసూక్ష్మాలు శంకరునికి వారణాసిలో బాగా అవగతమయ్యాయి. వారణాసిలోనే సదానందుడు అనే బ్రహ్మచారి శంకరునికి ప్రధమ శిష్యుడయ్యాడు.
ఒకరోజు మాధ్యాహ్నికం (మధ్యాహ్నకాలకృత్యాలు) తీర్చుకోవడానికి గంగా నది వైపు వెళ్తుండగా మార్గమధ్యంలో నాలుగు శునకాలతో ఒక ఛండాలుడు అడ్డువస్తాడు. అప్పుడు శంకరులు, ఆయన శిష్యులు అడ్డు తప్పుకోమనగా ఆ ఛండాలుడు ఈ విధంగా అడిగాడు.
ఆ మాటలువిన్న వెంటనే శంకరులు అంతరార్థం గ్రహించి సాక్షాత్తు పరమశివుడే నాలుగు వేదాలతో వచ్చాడని గ్రహించి మహాదేవుడిని మనీషా పంచకం అనే ఐదు శ్లోకాలతో స్తోత్రం చేశాడు. శంకరునికి పరమశివుడు ఆయన తదుపరి కర్తవ్యాన్ని ఈవిధంగా వివరించాడు: "వేదవ్యాసుడు క్రమబద్ధీకరించిన నాలుగు వేదాలకు అనుసంధానంగా ఉండే బ్రహ్మసూత్రాలకు భాష్యాలు వ్రాయాలి. ఆ భాష్యాలు, అప్పటివరకు బ్రహ్మసూత్రాలకు ఉన్న తప్పుడు అర్థాలను సరిదిద్దేటట్లు ఉండాలి. వాటిని ఇంద్రుడు కూడా పొగిడేటట్లు ఉండాలి. తరువాత ఆ సిద్ధాంతం వ్యాప్తికి, సంరక్షణకు దేశం నలు మూలలకూ శిష్యులను పంపాలి." ఇలా కర్తవ్యాన్ని బోధించి, ఆ పనులు అయ్యాక, నన్ను చేరుకుంటావు అని చెప్పి, శివుడు అంతర్ధానమయ్యాడు.
అలా శివుని అనుగ్రహంతో గంగలో పుణ్యస్నానం ఆచరించి, కాశీ నుండి బదరి కి బయలు దేరారు. బదరి లో ఉన్న పండితుల సాంగత్యంతో, పండితగోష్ఠులతో పాల్గొంటూ పన్నెండేళ్ళ వయస్సులో బ్రహ్మసూత్రాలకు భాష్యాలు వ్రాశారు. వారణాసిలో ఉన్నపుడే ఉపనిషత్తులకు, భగవద్గీతకు, బ్రహ్మసూత్రాలుకు భాష్యాలు రాశారు. దీనినే ప్రస్థానత్రయం అంటారు. అనంతరం బదరి నుండి కాశీకి తిరిగి వెళ్ళి, ఆ భాష్యాల సారమైన అద్వైతాన్ని శిష్యులకు బోధించడం ప్రారంభించారు. శంకరాచార్యులు సనత్ సుజాతీయం, నృసింహతపాణి, విష్ణుసహస్రనామ స్తోత్రము మరియు "లలితా త్రిశతి"లకు కూడా భాష్యాలు వ్రాశారు.
వేదవ్యాసుడు నిష్క్రమించ బోవడం చూసి, శంకరుడు 'నేను చెయ్యవలసిన పని అయిపోయింది, నాకు ఈ శరీరం నుండి ముక్తి ప్రసాదించ'మని వ్యాసుని కోరుతాడు. అప్పుడు వ్యాసుడు "లేదు, అప్పుడే నీవు జీవితాన్ని చాలించరాదు. ధర్మ వ్యతిరేకులనేకులను ఎదుర్కోవలసిన అవసరం ఉంది. లేకపోతే, నీ కారణంగా రూపుదిద్దుకుని, ఇంకా శైశవ దశలోనే ఉన్న ఆధ్యాత్మిక స్వేచ్ఛానురక్తి అర్ధాంతరంగా అంతరించే ప్రమాదం ఉంది. నీ భాష్యాలను చదవగా కలిగిన ఆనందంలో నీకు వరాన్నివ్వాలని అనిపిస్తోంది. బ్రహ్మ నీకిచ్చిన 8 సంవత్సరాల ఆయుర్థాయానికి అగస్త్యాది మునుల అనుగ్రహంతో మరో ఎనిమిది ఏళ్ళు తోడయింది. పరమశివుని కృప చేత నీకు మరో 16 ఏళ్ళు అయుష్షు లభించుగాక" అని దీవిస్తాడు.
శంకరాచార్యుని శిష్యులు
శంకరునికి అనేకులు శిష్యులుగా ఉండిరి. ఆయన ప్రజ్నాపాఠవాలకు కొందరు. చర్చలద్వారా ఓడింపబడిన వారు మరికొందరు ఇలా అనేకులు ఆయన శిష్యులుగా ఉండేవారు వారిలో అతి ముఖ్యులు కొందరు కలరు
శంకరుని కాశీ ప్రయాణంలో ఒక బ్రహ్మచారి ఆయన వద్దకు వచ్చి నేను బ్రహ్మణుడను, నా పేరు సనందుడు. నాది చోళదేశం మహాత్ములను దర్శించి జ్నానాన్ని ఆర్జించాలని వచ్చాను. మీ వద్ద శిష్యునిగా ఉండే వరమిమ్మని ప్రార్ధించాడు. అలా శంకరునుకు అత్యంత ఆత్మీయునిగా మారాడు.సదానందుడు శంకరునికి అత్యంత సన్నిహితంగా ఉండడంవల్ల తోటి శిష్యులకు కొద్దిగా అసూయగా ఉండేది. అది శంకరుడు గ్రహించి వారిలోని ఆ అసూయను పోగట్టదలచారు. ఒకరోజు గంగానదికి ఆవల ఉన్న సదానందుడ్ని పిలిచారు. వెంటనే సదానందుడు నది మీద నడుచుకొంటూ ఈవలకు వచ్చాడు. నది మీద సదానందుడు అడుగు వేసినచోటల్లా మునిగిపోకుండా పద్మాలు వచ్చాయి. అది చూసిన తోటి శిష్యులు, సదానందుడిపై అసూయ పడినందుకు సిగ్గుపడ్డారు. అప్పటి నుండి సదానందుడు పద్మపాదుడు అయ్యాడు. పద్మపాదునికి సంబంధంచిన మరొక కథ. శ్రీ శంకరులు శ్రీ శైల పరిసరములలో చాలా కాలం తపస్సు చేసారు. శంకరులు తపస్సు చేసుకొంటూ ఈపరిసరాలలో హిందూ ధర్మ ప్రచారము చేయుచున్నకాలమందు శంకరులు చేయు కార్యములు నచ్చని కొందరు ఆయనను అంతమొందిచు యత్నముతో ఆపరిసరాలయందు భీభత్సము సృష్టించుచున్న ఒకపెద్ద దొంగలముఠానాయకుని రెచ్చగొట్టి కొంత ధనమునిచ్చి పంపించారు.అతడు ఇదే ప్రదేశమున పెద్ద కత్తితో మాటువేసి తపమాచరించుచున్న శంకరుని వెనుకగా ఒకేవేటున తలఎగరగొట్టు ప్రయత్నమున ముందుకురికెను.ఇక్కడ ఇది జరుగుచున్న సమయమున శంకరుని ప్రధాన శిష్యుడైన పద్మపాదుడు మల్లిఖార్జునుని దేవాలయమున ఈశ్వరుని ధ్యానించుచూ కూర్చొని ఉండెను ఈశ్వరునే మనసున ఉంచి ధ్యానిస్తున్న అతనికి హటాత్తుగా ఈదృశ్యము కనిపించెను. వెంటనే అతడు మహోదృగ్గుడై శ్రీలక్షీనృసింహుని వేడనారంభించెను. ఇక్కడ శంకరును వధించుటకు ఉరికిన ఆదొంగలనాయకునిపై ఎటునుండొ హటాత్తుగా ఒక సింహము దాడి చేసినది అతడి శరీరాన్ని ముక్కలుముక్కలుగా చీల్చివేసి ఎట్లు వచ్చినదో అట్లే మాయమయినది. తదనంతరము మిగిలిన శిష్యులకు ఈ విషయము తెలిసి పద్మపాదుని శక్తికి అతనికి శ్రీ శంకరులయందున్న భక్తికి అతనిని అభినందించారు.
తన 15 వ ఏట, శంకరులు ప్రయాగలో ఉన్న కుమారిల భట్టును కలవాలని నిర్ణయించుకొని బయలుదేరారు. భట్టు వేదాలను తంతు లేదా ఆచార సంబంధమైన కార్యాలకు వినియోగించే వైదిక వృత్తికి చెందిన వ్యక్తి. ఒకప్పుడు తాను నేర్చుకున్న బౌద్ధమతసిద్ధాంతాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించి గురుద్రోహం చేసిన కారణంగా పశ్చాత్తాపంతో అగ్నిలో ప్రవేశించి ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకునే ప్రయత్నాల్లో భట్టు ఉన్నాడు. శంకరులు ప్రయాగ చేరే సమయానికి భట్టు ఊకతో చేసిన అగ్ని గుండంలో నిలబడి ఉన్నాడు. భట్టు శంకరుని గుర్తించి, బౌద్ధానికి వ్యతిరేకంగా తాను చేసిన పనిని శంకరునికి వివరిస్తాడు. శంకరుడు రాసిన భాష్యాల గురించి తనకు తెలుసుననీ, వాటికి వార్తికలు (వివరణాత్మక వ్యాసాలు) వ్రాయాలన్న కోరిక తనకు ఉన్నదని కూడా వెల్లడిస్తాడు. ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలన్న తన నిశ్చయం కారణంగా వార్తికలు వ్రాయలేనని, మాహిష్మతిలో ఉన్న తన శిష్యుడైన మండన మిశ్రుడు వ్రాస్తాడని చెప్పాడు. శంకరుని దర్శనంతో తన సర్వపాపాలు హరించాయని అన్నాడు. అప్పుడు శంకరుడు "శివుని పుత్రుడైన కుమారస్వామి గా నిన్ను నేనెరుగుదును. నీ చెంతకు పాపాలు చేరవు. అగ్ని నుండి నిన్ను రక్షిస్తాను, నా భాష్యాలకు వార్తికలు రచించు" అని కోరాడు. భట్టు అందుకు నిరాకరించి, మాహిష్మతిలో ఉన్న తన శిష్యుడైన మండన మిశ్రుని తర్కంలో ఓడించి, శిష్యునిగా చేసుకుని, ఆతనిచేత వార్తికలు వ్రాయించమని శంకరునితో చెప్పాడు.
భట్టిపాదుడు వేదవేదాంగాలు చదివిన జ్నాని. అతడు పుట్టేనాటికి భౌద్దమతం వ్యాప్తి జరిగి ఉన్నది. వైదిక ధర్మాలను హిందూ మత సిద్ధాంతాలను వ్యాప్తిచేయాలని అనుకొన్న భట్టిపాదుడు ముందు భౌద్దం గురించి తెలుకుంటే తప్ప దానిలో తర్కం చేయలేనని భౌద్ద బిక్షువుగా వేషం ధరించి ఒక భౌద్ద మతగురువు వద్ద భౌద్ద శాస్త్రాలను గురించి తెలుసుకోసాగాడు. ఒక నాడు ఒక భౌద్ద బిక్షువు హిందూ మతమును విమర్శించుచుండగా సహింపక వాదించుటతో వారతడిని మేడపైనుండి పడదోయగా ఒక కన్ను పోతుంది. దీనిపై ఆ రాజ్య రాజు విచారణ చేయగా భౌద్ద సన్యాసులతో ప్రసంగానికి పూనుకొని వారిని ఓడించి సభలో వేద ప్రభావం భోదించగా రాజు వేదప్రభావం గురించి చెప్పిన మిమ్ము పైనుంచి తోసివేసిన ఎలా పడినారు అని అడుగగా అది హఠాత్తుగా నేను ఏమరుపున ఉండగా జరిగినది. మీరు ఇపుడు పరిక్షీంచవచ్చు అని చెప్పగా రాజు మేడమీదనుండి త్రోయమని చెపుతాడు. భట్టిపాదుడు వేదపురుషుని ధ్యానిస్తూ వేదమే ప్రమాణమైతే నాకెటువంటి హానీ జరుగదు అనుకొంటూ దూకగా ఏ విధమైన దెబ్బలు తగలక వచ్చిన భట్టిపాడుని మరొక పరీక్షకు అహ్వానించి ఒక కాళీ కుండ తెప్పించి అందులో ఏమున్నది అని అడుగగా శ్రీమహావిష్ణువు ఉన్నడని చెపుతాడు. అందులో రాజుకు భోగశయనుడైన శ్రీమహావిష్ణువు దర్శనం ఇవ్వడంతో వేదాలను శాస్త్రాలను మాత్రమే ప్రమానంగా నమ్మి వైదిక కర్మలను ఆచరించని భౌద్ద బిక్షులను అందరినీ చంపమని ఆదేశిస్తాడు.దానితో అతని గురివుతో సహా అందరినీ చంపగా గురువును చంపినను, భౌద్దంలో ఉండగా ఈశ్వరుడే లేడని అన్నాను. ఇలా అనేక తప్పులు చేసిన నాకు చావే శరణ్యం అని తలచి చితి పేర్పించి కాల్చుకోడానికి తయారుకాగా శంకరుడు అక్కడకు వచ్చి వారిస్తాడు. తన సూత్ర భాష్యానికి వార్తికము రచించమి అడుగుతాడు. తనకు సాటికల మండన మిశ్రుడి ద్వారా ఆ కార్యము నెరవేర్చమని, శంకరుని చేతిమీదగా మోక్షము ప్రసాదించమని వేడుకొనగా శంకరుడు అంగీకరించి అతనికి బ్రహ్మ రహస్యాన్ని ఉపదేశించి ముక్క్తి ప్రసాదిస్తాడు
మాహిష్మతిలో మండన మిశ్రుని ఇంటి వెళ్ళిన సమయానికి మండన మిశ్రుడు తన తపోశక్తితో వ్యాసభగవానుడిని, జైమినిమహా మునిని ఆహ్వానించి, వారికి అర్ఘ్యపాద్యాలు ఇస్తున్నాడు. శంకరుడు ఇంటికి రావడం గమనించి, తన ఇంటిలో సన్యాసులకు ప్రవేశం లేదని, అందువలన స్వాగతం పలకనని చెప్పాడు. అయితే, మహర్షుల ఆదేశంతో శంకరుని లోపలికి ఆహ్వానించాడు. తరువాతి రోజున చర్చ జరపాలని నిర్ణయించుకున్నారు. న్యాయనిర్ణేతలుగా వ్యాసుడు, జైమిని లను ఉండమని అభ్యర్థించగా,మండనమిశ్రుని భార్య అయిన ఉభయభారతి సాక్షాత్తూ సరస్వతీ స్వరూపమనీ, ఆమెను న్యాయనిర్ణేతగా ఉంచి గోష్ఠి జరపమనీ వారు చెప్పారు. ఉభయభారతి మధ్యవర్తి గా ఉండటానికి అంగీకరించి, వాళ్ల ఇద్దరి మెడలలోనూ రెండు పూలమాలలు ఉంచి, వాదనసమయంలో ఎవరి మెడలో పూలమాల ఒడిలి పోతే వాళ్లు ఓడిపోయినట్లు అని చెప్పింది. వాళ్లిద్దరూ వాదన ప్రారంభించిన తర్వాత కొంతసేపటి కి మండనమిశ్రుని మెడలోని మాల ఒడిలిపోయింది. కాని, భర్త శరీరం లో భార్య సగం కనుక తనను కూడా ఓడిస్తే కాని తన భర్త ఓడినట్లు కాదని ఉభయభారతి చెప్పింది. శంకరులు దానికి అంగీకరించారు. ఉభయభారతి ఎన్నో చిక్కు ప్రశ్నలను శరపంపరగా సంధించగా, శంకరులు అన్ని ప్రశ్నలకూ సమాధానాలు చెప్పగలిగినా ఆమె చివరిగా డిగిన మన్మధ కళలెన్ని వాటి స్వరూపార్ధాలేమిటి,శుక్ల పక్షలందు స్త్రీ పురుషులలో జరిగే మార్పులేమిటి అని అడిగింది. బ్రహ్మచారియైన శంకరుడు వాటిని గురించి తెలుసుకొనే ఉద్దేశ్యంతో జవాబులు చెప్పేందుకు కొంత కాలం గడువు ఇమ్మని అడిగిగడు.
శంకరుడు వందమంది భార్యలు కల అమరకుడు అనే రాజు చనిపోవుట గమనించి శిష్యులతో తన శరీరమును కాపాడమని చెప్పి రాజు శరీరంలో ప్రవేశించి అమరకునిగా నూర్గురు భార్యలతోనూ అనంగతంత్ర పాండిత్యంలో కల శ్రద్ద, ప్రీతి, రతి, దృతి, కీర్తి, మనోభవ, విమల, మోదిని, ఘోర, మధనోత్పాదిక, మద, దీసిని, వశకరి, రంజని,మోహిని అనే పదిహేను కళలూ నేర్చి తన శరీరంలో ప్రవేశించి ఆమెను పరాభూతురాలిని చేశాడు. చివరికి మండనమిశ్రుడు తన ఒటమిని అంగీకరించాడు. అప్పుడు అతనికి శంకరులు సన్యాసాన్ని ఇచ్చి, తన శిష్యునిగా స్వీకరించి, సురేశ్వరాచార్యుడుగా ప్రసిద్ధుడవుకమ్మని ఆశీర్వదించారు.
తరువాత శిష్యులతో కలిసి శంకరులు మహారాష్ట్ర దేశంలోని పుణ్యక్షేత్రాలను, శ్రీశైలం వంటి ఇతర క్షేత్రాలను సందర్శించారు. శ్రీశైలంలో "శివానందలహరి" స్తోత్రాన్ని రచించారు. మాధవీయ శఁకర విజయం ప్రకారం ఒక కాపాలికుడు శంకరుని సంహరింపబోయినపుడు శంకరుని శిష్యుడు పద్మపాదుడు దేవుని ప్రార్ధించాడు. అపుడు శ్రీనృసింహుడు శంకరుని రక్షించాడు. ఆ సందర్భంలోనే శంకరుడు శ్రీలక్ష్మీనృసింహ స్తోత్రంతో దేవుని స్తుతించారు. ఈ స్తోత్రాన్నే కరావలంబస్తోత్రం అని కూడా అంటారు. [5]
శంకరుడు కాష్మీర దేశంలో శారదాపీఠాన్ని సందర్శించారు. (ఇది ఇప్పుడు పాకిస్తాన్ అధీన ప్రాంతలో ఉంది[6] ఆ పీఠానికి నలుదిక్కుల ద్వారాలలో నలుగురు ఉద్ధండ పండితులు ఉన్నారు. కాని దక్షిణ ద్వారం అంతవరకు తెరువబడలేదు (అనగా దక్షిణ దేశంనుండి గొప్ప పండితులెవరూ రాలేదు). పండితులను మీమాంస వేదాంతాది తర్కాలలో ఓడించి శంకరులు దక్షిణ ద్వారాన్ని తెరిపించి అక్కడి సర్వజ్ఞపీఠాన్ని అధిరోహించారు.
తన జీవితం చివరి దశలో శంకరులు కేదార్‌నాథ్, బద్రీనాథ్ క్షేత్రాలను దర్శించి విదేహ ముక్తుడయ్యారు. కేదారనాధ మందిరం వెనుక శంకరుని స్మృతి చిహ్నంగా ఒక సమాధి ఉంది. అయితే శంకరులు కేరళలోని త్రిస్సూర్‌లో దేహంవిడిచారని "కేరళీయ శంకర విజయం" చెబుతున్నది. [7] కాదు కంచి లో అని కూడా అంటారు.
అయితే శంకరుడు ధర్మకీర్తి అనే బౌద్ధ పండితునితో వాదం సాగించిన ఆధారం ప్రకారం ఈ కాలం గురించి సంశయాలున్నాయి. ఎందుకంటే ధర్మకీర్తి గురించి 7వ శతాబ్దంలో హ్యూన్‌త్సాంగ్ తన రచనలలో ప్రస్తావించాడు.[9] అంతే కాకుండా ఇంచుమించు శంకరుని సమకాలీనుడైన కుమారిలభట్టు 8వ శతాబ్దంవాడని భావిస్తున్నారు. దండయాత్రల కారణంగాను, మధ్యలో వచ్చిన అంతరాయాల కారణంగాను, ద్వారక మరియు పూరి రికార్డు కంటే శృంగేరి రికార్డులు మరింత పక్కాగా ఉండే అవకాశం ఉండవచ్చును.[9]
మఠము-పీఠము. సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు నివసించేది మఠం. అక్కడ దేవతను ప్రతిష్టించిన తరువాత అది పీఠంగా మారుతుంది. శంకరుడు దేశం నాలుగు మూలలా నాలుగు మఠాలను స్ఠాపించాడనేది జగద్విదితం. వీటినే చతుర్మఠాలని, మఠామ్నాయాలని పిలుస్తారు. చతుర్మఠాల స్థాపన శంకరుని వ్యవస్థా నైపుణ్యానికి, కార్యనిర్వహణా దక్షతకూ తార్కాణం. హిందూధర్మాన్ని పునరుజ్జీవింపచేయడానికి, సుస్థిరంచేయడానికి, వ్యాప్తి చేయడానికి కేంద్రాలుగా పనిచేసే ఈ నాలుగు మఠాల నిర్వహణ క్రమం, అప్పటి (వందల సంవత్సరాల)నుంచి నేటివరకూ అవిచ్ఛిన్నంగా సాగుతూ వస్తున్నదంటే శంకరుడు ఏప్రాతిపదికపై ఎంత పటిష్టంగా నిర్మించాడో తెలుస్తుంది. చతుర్ధామాలు నిరంతరాయంగా నిర్వహించబడేందుకు శంకరుడు మఠామ్నాయము, మహాశాసనము అనే నిర్వహణ పద్ధతులను ప్రవేశ పెట్టాడు. మఠామ్నాయము, మహాశాసనము లు నేటి ఆధునిక కంపెనీలు తయారు చేసుకొనే, నిర్వహణ స్వరూపమైన, మెమొరాండం ఆఫ్ అసోసియేషన్, ఆర్టికల్స్ ఆఫ్ అసోసియేషన్ అనే రెండు ప్రధాన పత్రాల వంటివి. ఒకటి సంస్థ యొక్క అంతర్గత నిర్వహణకు సంబంధించినది కాగా రెండవది సంస్థకు బయటి ప్రపంచంతో సంబంధాన్ని వివరిస్తుంది.నేటి ఆధునిక పద్ధతులను శంకరుడు ఆనాడే మఠాల నిర్వహణ కొరకు ప్రవేశపెట్టుట జరిగినది.
శంకరుడు మఠ నిర్వహణ కొరకు నియమింపబడే సన్యాసుల నామాంతరము యోగపట్టము అనే దానిని ప్రవేశపెట్టాడు.హిందూధర్మం ప్రకారం సన్యాసం తీసుకొన్న వ్యక్తి పాతపేరును తీసివేసి సన్యాసి అని సూచించే కొత్తపేరును తీసుకొంటాడు. అటువంటి ప్రత్యేక నామాన్ని యోగపట్టము అంటారు. అటువంటి పది పేర్లను శంకరుడు నిర్దేశించాడు. అవి .తీర్ధ, ఆశ్రమ, వన, గిరి, అరణ్య, పర్వత, సాగర, సరస్వతి, భారతి, పురి అనేవి. హిందూ సన్యాసుల పేర్ల చివర ఇలాంటివి కనిపిస్తాయి. ఉదాహరణకు- ఆనందతీర్ధ, విద్యారణ్య, సత్యవృతసామాశ్రమి, విద్యాప్రకాశానందగిరి, చంద్రశేఖరసరస్వతి, నృసింహ భారతి, తోతాపురి అనే పేర్లు సుప్రసిద్దాలు. శంకరుడు నాలుగు మఠాల స్థాపనకు ప్రమాణంగా దిక్కులను, వేదాలను, సంప్రదాయాలను అనుసరించాడు.
శిష్యుడు మఠం మహావాక్యం వేదం సంప్రదాయం
పద్మపాదాచార్యుడు ద్వారకాపీఠం
ఆమ్నాయాలు: ఆమ్నాయాలు ఏడు. పూర్వ, పశ్చిమ, ఉత్తర, దక్షిణ, ఊర్ధ్వ, స్వాత్మ, నిష్కల ఆమ్నాయములు. వీటిలో మొదటి నాలుగు దృష్టికి గోచరించేవి కాబట్టి దృష్టి గోచరములు అని, చివరి మూడు దృష్టికి గోచరించనివి బుద్దికి మాత్రమే అందేవి కాబట్టి జ్ఞానగోచరములు అని వ్యవహరించారు.
వేదము- మహావాక్యము :వేదాలు నాలుగింటి లోను ఒక్కొక్కదానినుండి ఒక్కొక్క వాక్యము తీసుకొనబడినది.
సాంప్రదాయాలు: సాంప్రదాయాలు నాలుగు విధాలైనవి. అవి కీటవార సాంప్రదాయం, భోగవార సాంప్రదాయం,ఆనందవార సాంప్రదాయం, భూరివార సాంప్రదాయం అనేవి. వీటిని ప్రామాణికంగా తీసుకొని శంకరుడు నాలుగు మఠాలను నిర్దేశించాడు.
పర్యటన, భిక్ష అనబడే వ్యవస్థలు సన్యాసులు అన్ని ప్రాంతాలను చుట్టివచ్చేందుకు, వైయుక్తికంగా ఆర్ధిక లంపటాలలో చిక్కుకొనకుండా సామాన్య ప్రజలపై ఆధార పడుతూ,"తమ ధర్మాన్ని తామే పోషించాలి"-అనే స్పృహను ప్రజలలో కలుగచేసేందుకే రూపొందించాడు.
ధర్మాన్ని కాపాడుకోవడంలో తమకూ భాధ్యత ఉందని ప్రజలకు తెలియ చెప్పేందుకు మరియు ప్రజల మధ్య ఉంటూ వారిలో ధర్మాన్ని వ్యాప్తిచేయడానికి తమ శక్తిని ఉపయోగించాలి అనే భావనను పీఠాధిపతులలో కలుగ చేయడానికి యోగ పట్ట వ్యవస్థను రూపొందించాడు.
ఉపనిషత్తులలోని విషయాలు ఆధారంగా అద్వైత వేదాంతాన్ని నిరూపించడం శంకరుని రచనలలో ముఖ్య విషయం. ఇందుకు వేదాలనుండి, ఇతర పురాణేతిహాసాలనుండి శంకరుడు ఉదాహరించాడు. స్వానుభవానికి శంకరుడు చాలా ప్రాముఖ్యతనిచ్చాడు. అతని రచనలలో తర్కం చాలా బలమైన స్థానం కలిగి ఉంది. సాంఖ్య, బౌద్ధ, జైన, వైశేషిక వాదాలను, ఇతర వేదాంత విరుద్ధ హిందూ భావాలను ఖండించాడు. శంకరుని రచనలు మూడు విధాలుగా విభజింపవచ్చును - భాష్యాలు, ప్రకరణ గ్రంథాలు, స్తోత్రాలు.
వేదాంత, పురాణేతి హాసాలను వివరంచే గ్రంథాలు. అద్వైత సిద్ధాంతాన్ని నిరూపించేవి. శంకరుడు తన భాష్యాలలో శ్వేతాశ్వర, కౌషీతకి, మహానారాయణ, జాబాల వంటి ఉపనిషత్తులనుండి విస్తృతంగా ఉదాహరించాడు. శంకరుడు క్రింది గ్రంథాల గురించి భాష్యాలు వ్రాశాడు.
ఇప్పుడు లభించే కొన్ని (కౌషీతకి, నృసింహ తాపని, శ్వేతాశ్వర) ఉపనిషద్భాష్యాలు శంకరుడు వ్రాశాడా అన్న విషయం గురించి సందేహాలున్నాయి.[10]. బ్రహ్మ సూత్రాలకు శంకరుడు వ్రాసిందే మనకు లభించే మొదటి భాష్యం. కాని శంకరుడు ద్రవిడ, భర్తృప్రపంచ వంటి భాష్యాలను పేర్కొన్నాడు.[11]
శంకరుడు బోధించిన తత్వం "అద్వైతం" - అనగా రెండు కానిది. ఆత్మ, బ్రహ్మము (పరమాత్మ) ఒకటే అనేది అద్వైతం మూల సూత్రం. ఇందుకు మౌలికమైన సూత్రాలను శంకరుడు ప్రస్థాన త్రయం (ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత, బ్రహ్మ సూత్రాలు) నుండి గ్రహించాడు.
శంకరుని మాయావాదాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించేవారున్నారు. అయితే బ్రహ్మమొక్కటే సత్యమనే విషయానికి ఫలితంగా సంసారం మిథ్య అనే నిర్ణయానికి రావలసి వస్తుందని అద్వైత వాదులు అంటారు.
శంకరుని ప్రభావం
బౌద్ధ, జైన మతాల ప్రాబల్యం కారణంగా శంకరుని కాలంనాటికి హిందూమతం క్షీణ దశలో ఉంది. అనేక శాఖలు వారిలో వారు తగవులాడుకొంటుండేవారు. మీమాంస, సాంఖ్య వాదులు దాదాపు దేవుడిని నమ్మరు. చార్వాకులు వేదాలను నిరసించారు.
ఆది శంకరుడు వివిధ శాఖలకు చెందిన పండితులను వాదంలో ఓడించి వారిచే తన సిద్ధాంతాన్ని ఒప్పించాడు. భగవంతుని నమ్మేవారినందరినీ షణ్మత వ్యవస్థలో ఏకీకృతులను చేశాడు. వేదాలకు తరిగిన గౌరవాన్ని తిరిగి సాధించి హిందువులలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచాడు. దేశమంతటా తిరిగి వేద వేదాంగాలను ప్రచారం చేశాడు.
కేవలం 32 సంవత్సరాలు జీవించిన శంకరుని ప్రభావం హిందూమతంపై అనన్యమైనది. స్మార్తులు, సంతులు అతను నెలకొలిపిన సంప్రదాయాలను ఆచరిస్తారు.[13] దశనామి సంప్రదాయం, షణ్మత విధావం, పంచాయతన విధానం శంకరుడు నెలకొలిపినవే.
సంప్రదయాలతో సరిసమానంగా శంకరుడు స్వానుభవానికి ప్రాముఖ్యతనిచ్చాడు. వ్యాకరణం, మీమాంస వంటి అధ్యయనాలు వేదాంత విద్యార్ధులకు ముఖ్యమైన అధ్యయన రంగాలు.
శంకరుని గురించి ఒక ప్రసిద్ధ శ్లోకం
శంకరుని తరువాత రామానుజాచార్యుడు, మధ్వాచార్యుడు హిందూమతం పునరుద్ధరణలో ముఖ్యమైన పాత్ర వహించారు. ఇప్పటికీ ఈ ముగ్గురు ప్రారంభించిన తత్వ, వేదాంత, పూజాది నియమాలు, సంప్రదాయాలలో వేటినో కొన్నింటిని హిందువులలో అధికులు పాటిస్తున్నారు. వీరు మువ్వురి కృషివలన వేదాంతానికి సుస్థిరమైన స్థానం ఈ నాటికీ లభిస్తున్నది. (చూడండి - త్రిమతాలు)
శంకరుని అనంతరం అతడి శిష్యులు అద్వైత సిద్ధాంతాన్ని తత్సంబంధిత మతాచారాలను ముందుకు తీసుకొని వెళ్ళారు. అద్వైత సిద్ధాంతంలో పాండిత్యాన్ని సంపాదించిన పిదప ఎందరో పండితవర్యులు వ్రాసిన వ్యాఖ్యలను పరిశీలించిన మీదట నేడు అమలులో ఉన్న అద్వైత వ్యవస్థలను నాలుగు రకాలుగా విభజించవచ్చు.
అద్వైత సిధ్ధాంతపు పునాదులపై ప్రతిపాదించ బడిన ఈ నాలుగు సిధ్ధాంతాలూ, ఒకదానికొకటి చక్కని పొంతన కలిగి ఉన్నాయనటంలో సందేహం లేదు.మొదటి రెండు సిద్దాంతాలకూ అధిభౌతిక భావార్థముంటే, మూడవ దానికి అధిభౌతిక మరియు జ్ఞానమీమాంసకు సంబంధించిన భావార్థాలున్నయి. నాలుగవ సిద్ధాంతానికి గొప్ప మౌక్తిక భావార్థమున్నది.[14]
రామానుజాచార్య లేదా రామానుజాచార్యుడు (క్రీ.శ. 1017 - 1137 ) విశిష్టాద్వైతము ను ప్రతిపాదించిన గొప్ప తత్వవేత్త, ఆస్తిక హేతువాది, యోగి. రామానుజాచార్యుడు త్రిమతాచార్యుల లో ద్వితీయుడు. కర్తవ్యదీక్షలో ప్రదర్శించవలసిన ధైర్యానికి, దేవుని పై చూపవలసిన అనన్య సామాన్యమైన నమ్మకానికీ, సాటిలేని భక్తికీ, రామానుజాచార్యుని జీవితం ఉదాహరణగా మనం చెప్పుకోవచ్చు.
ఈ ఆచార్యుడు తన జీవితంలో సాధించిదలచిన(సాధించిన) ముఖ్య ఉద్దేశ్యాలు:
మొదటిది, ప్రబలంగా కొనసాగుతున్న, బౌధ్ధ, జైన, శైవ, వైష్ణవ సాంప్రదాయాలన్నీ అనాదిగా వస్తున్న వైదిక మతాన్ని అనుసరించి వచ్చినవేననీ, ఈ మతాలు దేవుడిని కొలవటానికి వచ్చిన వేర్వేరు మార్గాలే కానీ, వైదిక మతానికి బదులుగా పాటించవలసినవి కాదని నిరూపించటం.
విశిష్టాద్వైత మతాన్ని వ్యాప్తిలోకి తెచ్చిన యతి. ఆయన క్రీస్తు శకం 1017 సంవత్సరంలో శ్రీపెరంబుదూరుగా ఇప్పుడు పేరున్న భూతపురిలో జన్మించారు. శ్రీపెరంబుదూరు చెన్నై పట్టణానికి సుమారు పాతిక కిలో విూటర్ల దూరంలో ఉంది. కలియుగం 4118 సంవత్సరం, శాలివాహన శకం ప్రకారం 930 సంవత్సరం అవుతుంది. ఆయన జనన కాలానికి, కుటుంబానికీ సంబంధించిన ఇతర వివరాలు : పింగళ నామ సంవత్సరం, చైత్ర మాసం. శుక్లపక్షం పంచమి తిథి, బృహస్పతి వారం, ఆర్ద్రా నక్షత్రం, కర్కాటక లగ్నం. ఆయన తల్లి కాంతమతి, తండ్రి కేశవా చార్యులు. హరీత గోత్రం. ఆపస్తంబ సూత్ర యజుశ్శాఖా ధ్యాయులు. తండ్రి వద్దా, కాంచీపురంలోని యాదవ ప్రకాశకుల వద్దా ఆయన విద్యాభ్యాసం జరిగింది. విద్యాభ్యాస కాలంలోనే ఆయనలోని విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంత విశ్వాసాలు వికాసం పొందాయి. గురువు తోనే భేదించి తన విశిష్టాద్వైత వాదాన్ని నెగ్గించుకొన్న ప్రతిభాశాలి. ఆయనకు ముందు నుంచే విశిష్టాద్వైతం ఉంది. దానిని బహుళ వ్యాప్తిలోకి తీసుకొని రావడం రామానుజుల ఘనత. విద్యాభ్యాస కాలానికి విశిష్టాద్వైతం ఒక సిద్ధాంతంగా ఆయన విశ్వాసాలను తీర్చిదిద్దలేదు. ఆయనకు సహజంగా ఏర్పడిన విశ్వాసాలు అప్పటికే స్థిరపడి ఉన్న విశిష్టాద్వైతానికి అనుగుణంగా ఉన్నాయని, అప్పటికి విశిష్టాద్వైతంలో ఉన్నతుడుగా ఉన్న యామునాచార్యుడు రామానుజుడిని విశిష్టాద్వైత మత ప్రవర్తకుడుగా ప్రోత్సహించాడని అంటారు. రామానుజుడు విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చినవాడైనప్పటికీ, కొన్ని సంప్రదాయాలను ఆయన పాటించలేదు. ఉదాహరణకు పదునెనిమిది సార్లు తిప్పించుకొని ఎట్టకేలకు తిరుమంత్రాన్ని ఉపదేశించిన గోష్ఠీపూర్ణులనే తిరుక్కోట్టియార్‌ నంబి ఆదేశాన్ని కాదని ఒక విష్ణ్వాలయం గోపురం నుంచి తిరుమంత్రాన్ని అందరికీ వినపడేలా ప్రకటించారు. తిరుక్కోట్టి యార్‌ నంబి యామునాచార్యుల శిష్యులలో ఒకరు. పరమ పవిత్రమైన ఈ మంత్రాన్ని ఎవరికి పడితే వారికి ఉపదేశించ వద్దనీ, విన్నంత మాత్రాన్నే ముక్తి కలుగుతుందనీ నంబి చెపితే ''నేనొక్కడినీ దాని దుష్ఫలితాన్ని అనుభవిస్తే నేమి, అందరికీ ముక్తి కలుగుతుంది గదా!'' అనే ఉదార భావనతో ఆయన గుడి గోపరం ఎక్కి తిరు మంత్రాన్ని అందరికీ అందించారు. రామానుజులు బ్రహ్మ సూత్రాల శ్రీభాష్యం, వేదాంత సారం, వేదాంత దీపిక, వేదార్థ సంగ్రహం, శ్రీరంగ గద్యం, వైకుంఠ గద్యం, శరణాగత గద్యం మొదలైన గ్రంథాలను రచించారు. దేశ వ్యాప్తంగా విశిష్టాద్వైతాన్ని ప్రచారం చేయడానికి పలువురు సింహా సనాధిపులను, జియ్యంగార్లను, పరమై కాంతులను నియమించారు. చాత్తాద వైష్ణవులూ, అమ్మం గార్లూ కైంకర్యం చేసే సంప్రదాయాలను ఏర్పరిచారు. అస్పృశ్యత లాంటి దురా చారాలను తొలగించడానికి సంస్కరణాత్మక పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టారు. తన జీవితం ద్వితీయార్ధం శ్రీరంగంలో గడిపిన రామానుజులు నూట ఇరవై సంవత్సరాలు జీవించి పుట్టిన సంవత్సరమైన పింగళలోనే మాఘ శుద్ధ దశమి శనివారం నాడు దేహ త్యాగం చేశారు. ఆయన జీవితానంతరం విశిష్టాద్వైతం ''ద్రావిడ, సంస్కృతాల ప్రాబల్యాన్ని బట్టి తెంగలై, వడగలై అని రెండు శాఖలు ఏర్పడ్డాయి'' అని తిరుమల రామచంద్ర ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం ప్రచురించిన '
న జీవితం ద్వారా ఈ ఆచార్యుడు మానవాళికి ఇచ్చిన సందేశాలు ఇవి:
ప్రస్తుతం సాంప్రదాయకంగా కొనసాగుతున్న ఆచార వ్యవహారాలు ఛాందసంగా మారి సామాజిక పురోగతికి అడ్డురాక మునుపే వాటిని గుర్తించి సమాజ శ్రేయస్సుకై వాటిని మానటమో, మార్చటమో చేయటం బ్రాహ్మణుని లేదా ఆచార్యుని ప్రధమ కర్తవ్యం.
చోళులు - చోళులు శైవమత అనుచరులైనప్పటికీ, వైదికమత విధివిధానాలను వ్యతిరేకించలేదు. చోళరాజ ప్రముఖులలో ఒకడైన రాజరాజ నరేంద్ర చోళుడే వైదికమతకర్మలను, వర్ణాశ్రమాలనూ, ప్రోత్సహించి, పలు యజ్ఞయాగాదులు చేయించాడు. ఒకటవ కుళోత్తుంగ చోళుడు కూడా ఎందరో వైదిక బ్రాహ్మణులను ఆదరించి, దానధర్మాలు చేశాడని చరిత్రలో ఋజువులు ఉన్నాయి.[1]
సాంప్రదాయక జీవితచరిత్రకారుల ప్రకారం, రామానుజాచార్యులు క్రీ.శ. 1017 - 1137 సంవత్సరాల మధ్య తన జీవితాన్ని కొనసాగించాడు. వీరి ప్రకారం ఆచార్యుల జీవితకాల వ్యవధి నూట ఇరవై సంవత్సరాలు (120 సం.). వంద సంవత్సరాలకు పైచిలుకు మనిషి బ్రతికే అవకాశం తక్కువ. కనుక ఈ నూట ఇరవై సంవత్సరాల వ్యవధి కొంత అనుమానాస్పదమౌతుంది. సాంప్రదాయక ఆధారాల ప్రకారం రామానుజాచార్యులు తమిళ 'పింగళ' సంవత్సరంలో జన్మించి, మరో 'పింగళ' సంవత్సరంలో పరమపదించారు.[7] తమిళ కాలమానం ప్రకారం ఒకే పేరుగల సంవత్సరం మళ్ళీ రావటానికి అరవై సంవత్సరాల కాలం పడుతుంది. దీన్ని బట్టి మనం రామానుజాచార్యుల జీవితం అరవై లేక నూట ఇరవై సంవత్సరాలు ఉండవచ్చని భావించవచ్చు.<
క్రీ.శ. 1917 లో టి.ఏ. గోపీనాథ్‌ , సాంప్రదాయక మూలాల ఆధారంగా, రామానుజాచార్యులను శైవమతాధిక్యతను ఒప్పుకొనేందుకు బలవంతం చేసిన రాజును, ఒకటవ కుళోత్తుంగ చోళునిగా గుర్తించి, ఆచార్యుల మేలుకోట ప్రవాసం క్రీ.శ. 1079 - 1126 ప్రాంతంలో జరిగినట్టుగా అనుమానించారు. ప్రవాస కాలం నలభై ఏడు సంవత్సరాలు కావటం, ఒకటవ కుళోత్తుంగ చోళుడు వైష్ణవమత ద్వేషి కాకపోగా వైదికమత ఆదరణలో భాగంగా ఎన్నో దానాలను చేసినట్టుగా చారిత్రక ఆధారాలుండటం, ఈ జీవితకాల నిర్ణయానికి ఆక్షేపాలని చెప్పుకోవచ్చు.
టి.యన్. సుబ్రమణియన్ అనే మద్రాసు ప్రభుత్వ ఉద్యోగి, 'రామానుజాచార్య దివ్య చరితై' అనే తమిళ సాంప్రదాయక జీవితచరిత్రలో ఉల్లేఖించిన శ్రీభాష్య రచనా సమాప్తి కాలం (క్రీ.శ. 1155-1156) ప్రకారం, రామానుజుల జీవితకాలం క్రీ.శ. 1077 - 1157 మధ్య ఉండవచ్చని అంచనా వేశారు. ఈ జీవితకాలం 80 సంవత్సరాలు కావటం, వైష్ణవ ద్వేషి ఐన రెండవ కుళోత్తుంగ చోళుడు ఇదే సమయంలో రాజ్యమేలటం, ఈ అంచనా సరియైనదేననటానికి ఋజువులుగా చెప్పుకోవచ్చు. 'విష్ణువర్ధనుడు' అనే పేరు గల హోయసళ రాజు (హోయసళ రాజులు) ఇదే సమయంలో కర్ణాటక ప్రాంతాన్ని పరిపాలించటం కూడా గమనించదగ్గ విషయం(ఇతడే పైన చెప్పుకొన్న భిత్తిగ దేవుడు అయి ఉండవచ్చు). ఐతే దేవాలయ శిలాశాసనాలు, రామానుజాచార్యుడు మరియు అతని శిష్యులు మేలుకోటలో క్రీ.శ. 1137 కు ముందే నివాసమున్నట్లు తెలుపుతుండటం ఈ జీవితకాల నిర్ణయానికి ఆక్షేపంగా చెప్పుకోవచ్చు.
ఈయన విశిష్టాద్వైత మతోద్ధారకుఁడు. ఈయన 800 సంవత్సరములకు ముందు అవతరించినట్టు తెలియవచ్చెడి. ఈయన తండ్రి ఆసూరి కేశవాచార్యులు. తల్లి కాంతిమతి. జన్మస్థానము చెన్నపురికి సమీపమున 26 మయిళ్ల దూరమున ఉండు శ్రీ పెరుంబూదూరు (భూతపురము). విద్యాభ్యాసము చేసినచోటు కాంచీపురము. సకల శాస్త్రములను యాదవ ప్రకాశులు అను అద్వైత మతావలంబి అగు సన్యాసివద్ద చదివి, వానికెల్ల విశిష్టాద్వైత పరముగా అర్థము సాధించి ఆమతమును స్థాపించి పిమ్మట త్రిదండసన్యాసి అయి యతిరాజు అనుపేరు పొంది, మేలుకోట (తిరునారాయణపురము)శ్రీరంగము తిరుపతి మొదలగు అనేక దివ్యస్థలములయందు మఠములను ఏర్పఱచి అచ్చటచ్చట వైష్ణవ మతమును స్థాపించెను. వెండియు ఈయన బహుదేశాటనము చేసి పలుమతముల వారిని జయించి శిష్య సంఘమును సంపాదించి తమ మతమును వృద్ధిపొందించెను. ఈయన వ్యాససూత్ర భాష్యము,గీతాభాష్యము, తర్కభాష్యము, వేదార్థసంగ్రహము, న్యాయామృతము, వేదాంత ప్రదీపము, వేదాంత తత్త్వసారము, నారదీయ పాంచరాత్రాగమము, రంగనాథస్తవము, గద్యత్రయము, మఱియు పెక్కు స్వరూప గ్రంథములను రచియించెను. కనుక ఈయనకు భాష్యకార్లు అనియు ఎంబెరు మానారు అనియు నామధేయములు కలిగెను. ఈ రామానుజాచార్యులు శేషాంశసంభూతుఁడు
మద్రాసు కు 30 మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న శ్రీపెరుంబుదూరు లో శ్రీమాన్ ఆసూరి 'సర్వక్రతు' కేశవ సోమయాజి దీక్షితార్ మరియు కాంతిమతి అను పుణ్య దంపతులు ఉండేవారు. వేదాలలో చెప్పబడిన అన్ని యజ్ఞాలనూ పూర్తిచేసి 'సర్వక్రతు' బిరుదును పొందిన కేశవ సోమయాజి, ఎంతకాలానికీ తమకు సంతానం కలుగక పోవటంతో, భార్య కాంతిమతితో కలసి, తిరువళ్ళిక్కేణి (ట్రిప్లికేన్) ఒడ్డున ఉన్న పార్థసారథి స్వామి దేవాలయంలో యజ్ఞాల ద్వారా ఆ స్వామిని మెప్పించి సంతానం పొందే ఉద్దేశ్యంతో శ్రీపెరుంబుదూరు ను వదిలి వెళ్ళారు. ఆ స్వామి అనుగ్రహం వల్ల వీరిరువురికి ఒక సంవత్సరం అనంతరం జన్మించిన శిశువు రామానుజాచార్యుడు.[8] 'శ్రీ వైష్ణవ ఆచార్య పరంపర' అను సాంప్రదాయక గ్రంథం ప్రకారం, ఈ పుణ్యదినం కలియుగ సంవత్సరం 4118, పింగళ వర్షం, చైత్ర మాసం, తిరువాదిరై రాశి(ఆరుద్ర నక్షత్రం), శుక్లపక్ష పంచమి, శుక్రవారం. ఆంగ్ల కాలమానం ప్రకారం ఈ తేదీ క్రీ.శ. 1017, ఏప్రిల్ 13.[9].
శిశువు యొక్క జనన మాసం, మరియు రాశి దశరథ పుత్రులైన లక్ష్మణ శత్రుఘ్నుల జన్మ మాస రాశులతో సరితూగటం వల్ల, శిశువు మామ అయిన పెరియ తిరుమల నంబి (శ్రీశైలపూర్ణుడు), ఆ శిశువు ఆదిశేషు ని అవతారమని భావించి, "ఇళయ పెరుమాళ్" అనే నామధేయాన్ని నిర్ధారిస్తాడు.[10][11] శిశువు శరీరంపైన ఉన్న కొన్ని పవిత్రమైన గుర్తులను గమనించిన పెరియ తిరుమల నంబికి, నమ్మాళ్వార్ తన 'తిరువోయ్‌మోళ్ళి' అను గ్రంథంలో పేర్కొన్న శ్రీవైష్ణవ సాంప్రదాయాభివృధ్ధికి పాటుపడగల గొప్ప సన్యాసి, గురువు, ఈ శిశువేనన్న నమ్మకం కుదిరింది.[10]
ఇళయ పెరుమాళ్ చిన్నతనంలో 'కంచిపూర్ణుడు' అనే భక్తుడు రోజూ కాంజీవరం(నేటి కంచి) నుంచి శ్రీపెరుంబుదూరు మీదుగా 'పూణమ్మెల్లె' అను గ్రామంలో ఉన్న దేవాలయానికి పూజకై వెళ్ళేవాడు. అతడి శ్రధ్ధాభక్తులు చిన్ని ఇళయ పెరుమాళ్‌ను ఎంతగానో ఆకర్షించాయి. ఒకరోజు పూజ పూర్తి చేసుకుని తిరిగి వెడుతున్న కంచిపూర్ణుడిని ఇళయ పెరుమాళ్‌ తన ఇంటికి సాదరంగా అహ్వానించి, అతడి భోజనానంతరం అతడి కాళ్ళుపట్టడానికి ఉద్యుక్తుడైనాడు. కానీ, నిమ్నకులానికి చెందిన కంచిపూర్ణుడు తత్తరపాటుతో వెనక్కు తగ్గి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణ కులంలో జన్మించిన ఇళయ పెరుమాళ్ సేవను నిరాకరించాడు. భగవంతునిపైనున్న అతడి భక్తిశ్రధ్ధలు కేవలం అలంకారప్రాయమైన జంధ్యానికంటే ఉన్నతమైనవని, అందుచేత 'కంచిపూర్ణుడు' తనకు గురుసమానుడని వాదించి, ఇళయ పెరుమాళ్ అతడిని ఆకట్టుకున్నాడు. ఆనాటి నుంచి వారిద్దరిమధ్య పరస్పర గౌరవమర్యాదలు, ప్రేమ ఏర్పడ్డాయి. భక్తిలోని మొదటి పాఠాలు ఇళయ పెరుమాళ్ కంచిపూర్ణుడి వద్దనే అభ్యసించాడని చెప్పుకోవచ్చు.[10][12]
ఇళయ పెరుమాళ్‌కు పదహారవ ఏట రక్షమాంబ లేక తంజమ్మాళ్‌తో వివాహం జరిగింది. వివాహానంతరం తండ్రి కేశవ సోమయాజి పరమపదించటంతో, కుటుంబ సమేతంగా, ఇళయ పెరుమాళ్ కాంచీ నగరానికి తరలివెళ్ళాడు. నాటికి కంచిలో పేరుపొందిన 'యాదవప్రకాశ' ఆచార్యుని వద్ద విద్యాభ్యాసం చేయసాగాడు. యాదవప్రకాశుడు అద్వైతం లోనూ భేదాభేద వేదాంతం లోనూ పాండిత్యాన్ని గడించి, అనేకమంది శిష్యులనాకర్షించి, వారికి విద్యనొసగుతుండినాడు. ఇళయ పెరుమాళ్‌ వంటి అసామాన్య ప్రతిభగల శిష్యుడు దొరికినందుకు పరమానందభరితుడైన యాదవప్రకాశుడు అనతి కాలంలోనే ఇళయ పెరుమాళ్‌ యొక్క 'భక్తి' పరమైన ఆలోచనావిధానాన్ని గమనించాడు. యాదవప్రకాశుని ఉపనిషద్వ్యాఖ్యలు అకర్మికము, అనాస్తికములుగా ఉండటం ఇళయ పెరుమాళ్‌ ను బాధించేది.[13] తత్కారణంగా అతడు తన గురువుతో తరచుగా వాగ్వాదానికి దిగేవాడు.
ఒకనాడు 'ఛాందోగ్యోపనిషత్తు' పై ఆదిశంకరుని వ్యాఖ్యానంలో 'కప్యాసం పుణ్డరీకమేవమక్షిణి' అనే వాక్యాన్ని ఆదిశంకరుడు 'ఎర్రనైన కోతి పిరుదులను పోలిన(కప్యాసం) కమలాలవంటి కన్నులుగలవాడు' అని అనువదించినట్లుగా యాదవప్రకాశుడు తన శిష్యులకు చెప్పాడు. అదివిన్న ఇళయ పెరుమాళ్ కన్నులలో ధారగా నీరుకారసాగింది. యాదవప్రకాశుడు కారణమడుగగా అది సరైన వ్యాఖ్య కాదని బదులిచ్చాడు ఇళయ పెరుమాళ్. ఆగ్రహించిన యాదవప్రకాశుడు వేరొక వ్యాఖ్యను చేయమని హేళన చేయగా 'కప్యాసం' అనే పదానికి 'కం జలం పిబతి ఇతి కపిః' (నీటిని గ్రహించువాడు, అనగా సూర్యుడు) అని నూతనార్థాన్ని చెప్పి 'కప్యాసం పుణ్డరీకమేవమక్షిణి' అనే వాక్యాన్ని 'నీటిని గ్రహించిన సూర్యుని కిరణాలతో పుష్పించిన(కప్యాసం) కమలాలవంటి కన్నులుగలవాడు' అని భావాధిక్యతనూ, ఆస్తికత్వమునూ ఉటంకించే అర్థాన్ని చెప్పాడు. మరొకమారు 'సత్యం జ్ఞానం అనంతం బ్రహ్మా' అనే మహావాక్యంపై జరుగుతున్న వాదంలో సత్యం, జ్ఞానం, అనంతం బ్రహ్మయొక్క గుణాలనీ, అవే బ్రహ్మ కాదనీ యాదవప్రకాశునితో వాదించాడు.[14]
'ఆళవందార్‌' అను నామధేయముతో ప్రసిద్ధుడైన యమునాచార్యుడు, వైష్ణవ సాంప్రదాయంలో పేరుగాంచిన గురువు. ఈయన తిరుచిరాపల్లి (నేటి తిరుచ్చి) జిల్లాలో ఉన్న శ్రీరంగం లో శ్రీరంగనాథస్వామి దేవస్థానంలో తన సేవలనందించేవారు. యాదవప్రకాశుని శిష్యరికంలో ఉన్న ఇళయ పెరుమాళ్ యొక్క గొప్పతనాన్ని, తెలివి తేటలను, భక్తి పరమైన వ్యాఖ్యలను చూసి, అతడిని తన శిష్యునిగా చేసుకోవాలని ప్రయత్నించాడు. ఈ విషయంగా ఇళయ పెరుమాళ్‌ను కలుసుకోవాలని ఈయన కాంచీపురాన్ని సందర్శించాడు కూడా. కానీ కారణాంతరాల వల్ల ఇళయ పెరుమాళ్‌ను కలవలేక, నిరాశతో వెనుదిరిగాడు. యాదవప్రకాశుడు తన శిష్యగణం నుంచి ఇళయ పెరుమాళ్‌ను తొలగించిన విషయం తెలియగానే, అతడిని తన శిష్యునిగా చేసుకోవాలనే ఉద్దేశ్యాన్ని 'మహాపూర్ణుడు' అనే శిష్యుని ద్వారా తెలియచేశాడు.
వైష్ణవ సాంప్రదాయాలకు సంకేతమైన, పంచ సంస్కార కర్మ, నాలాయిర దివ్య ప్రబంధ బోధన, శరణాగతి తో కూడిన మత ప్రతిపాదన మరియు ప్రచారం, అనే ఈ మూడు కర్తవ్యాలను విధి తప్పక నిర్వర్తించటం.
వేదాంతానికి మూలస్తంభాలవంటి వేదాంత సూత్రాల కు సరిక్రొత్త వ్యాఖ్యానం వ్రాయటం.
భాగవత, విష్ణుపురాణాల ను రచించిన వేదవ్యాస, పరాశర మునుల అంశలతో జన్మించిన ఇద్దరు శిశువులను గుర్తించి, వారికా నామధేయాలను ప్రసాదించి, వ్యాస, పరాశరులకు నివాళులు అర్పించటం.
ఈయన తన గురువు తనకు ఉపదేశించిన అత్యంత గోప్యమైన అష్టాక్షరీ మంత్రాన్ని శ్రీరంగం లోని రాజగోపురం పైకి ఎక్కి, అందరికీ ఉపదేశిస్తాడు. గురువు 'నీవు నరకానికి వెడతావేమో' నని అంటే అందరూ స్వర్గానికి వెడతారని బదులిస్తాడు.[15]రామానుజులు తన జీవితకాలంలో విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతాన్ని బలంగా ప్రతిపాదించడం, పలు ఆలయాల్లో మూర్తులను విష్ణు సంబంధమైన విగ్రహాలుగా నిరూపించడం, ఎన్నో ఆలయాలకు సుస్పష్టమైన ఆగమ విధానాలు, పరిపాలన పద్ధతులు ఏర్పరచడం వంటి కార్యకలాపాలు నిర్వహించారు. ఆ క్రమంలో విస్తృత పర్యటనలు, వాద ప్రతివాదాలు చేశారు.
తిరుమలలోని మూలవిరాట్టు(ధ్రువబేరం) విష్ణుమూర్తి విగ్రహం కాదని, శక్తి విగ్రహమో, శివ ప్రతిమో, సుబ్రహ్మణ్యమూర్తో కావచ్చని వివాదం చెలరేగింది. తిరుమల ప్రాంతాన్ని పరిపాలిస్తున్న యాదవరాజు వద్దకు శైవులు ఈ వివాదాన్ని తీసుకువెళ్ళి వాదించి తిరుమలలో జరుగుతున్న వైష్ణవ పూజలు ఆపుచేయించి శైవారాధనలకు అవకాశం ఇమ్మని కోరారు. పలువురు వైష్ణవుల ద్వారా ఈ విషయాన్ని తెలుసుకున్న రామానుజులు యాదవరాజు కొలువుకు వెళ్ళి వాదించారు. శైవులతో జరిగిన వాదనలో పలు పౌరాణిక ఆధారాలను, శాస్త్ర విధానాలను సాక్ష్యాలుగా చూపి ఓడించారు. శైవులు ప్రత్యక్ష ప్రమాణాన్ని కోరారనీ, రామానుజులు వేంకటేశ్వరుని విగ్రహం ఎదుట బంగారంతో చేయించిన వైష్ణవాయుధాలు, శైవాయుధాలు, శక్తి ఆయుధాలు పెట్టి ఏ దైవానివైతే ఆ ఆయుధాలే స్వీకరించు అని ప్రార్థించి తలుపులు మూశారని ప్రతీతి. రాత్రి అత్యంత కట్టుదిట్టాల నడుమ గడవగా తెల్లవారి తలుపులు తెరిస్తే ధ్రువబేరానికి శంఖ చక్రాలు ఆయుధాలుగా కనిపించాయంటారు. మొత్తానికి తిరుమలలోని మూలవిరాట్టు శ్రీనివాసుడేనని వాదన ద్వారా నిర్ధారించడంతో తిరుమలపై వైష్ణవ ఆరాధనలకు యాదవరాజు అంగీకరించారు.
అనంతర కాలంలో తిరుమలలో కైంకర్యాలు సక్రమంగా జరిగేలా చూసేందుకు రామానుజులు ఏకాంగి వ్యవస్థను ఏర్పరిచారు. తర్వాతి కాలంలో ఏకాంగి వ్యవస్థ జియ్యర్ల వ్యవస్థగా పరిణమించి స్థిరపడడంలోనూ రామానుజుల పాత్ర కీలకం. తిరుపతిలో గోవిందరాజుల ఆలయాన్ని నిర్మింపజేసింది రామానుజులే. ఆ ఆలయం చుట్టూ ఆలయపూజారులకు అగ్రహారమిచ్చి, వీధుల నిర్మాణం చేపట్టి యాదవరాజు తన గురువైన రామానుజును పేరిట రామానుజపురంగా రూపకల్పన చేశారు. అదే నేటి తిరుపతి నగరానికి పునాది అయ్యింది. రామానుజాచార్యులు తాను స్వయంగా పాంచరాత్ర ఆగమాన్ని పాటించే వ్యక్తి అయినా తిరుమలలో పరంపరాగతంగా వస్తున్న వైఖానస ఆగమాన్ని కొనసాగించారు. ఐతే అప్పటికి ఉన్న వైదికాచారాలతోపాటుగా ద్రవిడవేదాలను, పాంచరాత్రాగమ ఆచారాలను కొన్నింటిని తిరుమల అర్చనా విధానంలో చేర్చారు. తిరుమలలోని పలు కీలకమైన వ్యవస్థల ఏర్పాటులో, మూర్తి స్వరూపనిర్ధారణలో, ఆగమ పద్ధతుల్లో తిరుమల-తిరుపతిపైన రామానుజాచార్యునిది చెరగని ముద్ర.[16]ఈయనకుముందు విశిష్టా ద్యైవతమును ప్రతిపాదించినవారు కొందఱు కలరు. వారిలో ముఖ్యులు పన్నిద్దఱు.
సరోయోగి(పొయ్‌హై యాళ్వారు) : ఈయన కంచియందలి పొయ్‌హై అను పుష్కరిణియందు ఒక బంగారు తామరపువ్వులో ద్వాపరయుగాంతమునందు పాంచజన్యాంశమున అయోనిజుఁడై జనించెను.
భూతయోగి(పూదత్తాళ్వారు) : ఈయన సరోయోగి అవతరించిన మఱునాడు మల్లాపురి (తిరుక్కడల్‌మల్లై) అను గ్రామమునందు ఒక సరస్సునందలి నల్ల కలువపూవునందు గణాంశమున అయోనిజుఁడు అయి అవతరించెను.
భక్తిసారుఁడు (తిరుమాళికై యాళ్వారు) : ఈయన మీఁదచెప్పిన మూవురును అవతరించిన మూడునెలలకు మహీసారక్షేత్రము (తుముపి) అనుచోట తపస్సు చేయుచున్న భృగు మహర్షికి ఇంద్రునిచే ప్రేరేపింపఁబడి ఆఋషిని మోహింపఁజేసిన అప్సరస వలన చక్రాంశ సంభూతుఁడు అయి జనించెను. భగవద్భక్తుఁడును బిడ్డలు లేనివాఁడును అగు ఒక మేదరవాఁడు వెదుళ్లకై అచ్చటికి వచ్చి ఆశిశువును తన యింటికి ఎత్తుకొనిపోయి పెంచెను.
పరాంకుశదాసుఁడు (మధురకవి ఆళ్వారు) : ఈయన ద్వాపరయుగాంతమున పాండ్యదేశమునందలి తిరుక్కోళూరు అను గ్రామమునందు ఒక పురశ్చూడుఁడు (ముందరి జుట్టువాఁడు) అగు బ్రాహ్మణునికి కుముదాంశమున జనించి సామవేదాధ్యాపకుఁడు అయి దివ్యదేశ యాత్రచేయుచు అయోధ్యకు పోయి ఉండెను. అప్పుడు ఇచ్చట దక్షిణ దేశమునందు నమ్మాళ్వారు అవతరించి ఆతేజస్సు తనకు కనఁబడఁగా అందుండి వచ్చి నమ్మాళ్వారువల్ల తత్వవిషయమును గ్రహించెను.
గోద (చూడికొడుత్తాళ్‌) : ఈమె కలియుగాదిని శ్రీవిల్లిపుత్తూరి యందు విష్ణుచిత్తునియొక్క తులసివనమునందు అయోనిజయై భూమ్యంశమున జనించి ఆపెరియాళ్వారుచే పెంపఁబడి ఆయన పెరుమాళ్లకు కట్టికొని పోయెడు తులసిమాలలు తాను ముందు ధరించి పిమ్మట పూలబుట్టలో పెట్టుచువచ్చి కడపట ఆపెరుమాళ్లకు భార్య అయ్యెను. కనుక ఈమె ఆఁడుది అయినను తక్కిన ఆళ్వారులలో చేర్చి ఎన్నఁబడెను.
భక్తాంఘ్రిరేణువు (తొండరడిప్పొడి యాళ్వారు) : ఈయన కలియుగము పుట్టిన ఇన్నూఱేండ్లకు పిమ్మట చోళదేశమునందు మండంగుడి అను గ్రామము నందు ఒక పురశ్చూడ వైష్ణవునకు పుత్రుఁడై వనమాలాంశమున జనియించి విప్రనారాయణుఁడు అనుపేరు వహించి భగవత్కైంకర్యపరుఁడై కాలము గడపెను.
మునివాహనుఁడు (తిరుప్పాణాళ్వారు) : ఈయన కలియుగము పుట్టిన మున్నూఱు ఏండ్లకు పిమ్మట చోళదేశము నందలి నిచుళాపురము (ఉరయూరు) అను గ్రామము నందు విడవలి గంటలలో అయోనిజుఁడు అయి శ్రీవత్సాంశమునందు జనియించి బిడ్డలులేనివారైన చండాల దంపతులచే పెంపఁబడి వీణాగానమునందు నిపుణుఁడై భగవన్నామస్మరణచేసి కృతార్థుఁడు అయ్యెను.
యుక్తవయస్సులో ఉండగానే మధ్వాచార్యుడు దక్షిణ భారతదేశమంతా పర్యటించాలని సంకల్పించాడు. అనంతశయన, కన్యాకుమారి, రామేశ్వరం, శ్రీరంగం మొదలైన క్షేత్రాలను సందర్శించాడు. ఎక్కడికి వెళ్ళినా తాను తెలుసుకున్న తత్వాన్ని ప్రజలకు ఉపన్యాసాల రూపంలో తెలియజెప్పేవాడు. మూఢనమ్మకాల్ని వ్యతిరేకించాడు. వాటిని ఆధ్యాత్మికతతో ముడిపెట్టకూడదని భావించాడు. అలా ఆయన ప్రబోధించిన తత్వం దేశవ్యాప్తంగా పండితుల్లో చర్చలు రేకెత్తించగా సనాతన వాదుల నుంచి వ్యతిరేకత కూడా ఎదురైంది. కానీ ఆయన వేటికీ చలించలేదు. యాత్ర పుర్తి చేసుకుని ఉడుపి చేరుకోగానే భగవద్గీత పై తన భాష్యాన్ని రాయడం ప్రారంభించాడు.
తన ద్వైత సిద్ధాంతాన్ని నిరూపించడానికి మధ్వాచార్యుడు ఉపనిషత్తులకు, బ్రహ్మసూత్రాలకు, భగవద్గీతకు భాష్యాలు వ్రాసాడు. ఇంకా ఋగ్వేదంలోని 40 సూక్తాలకు మరియు భారత భాగవతాలకు వ్యాఖ్యానం వ్రాసాడు. తర్కంతోపాటు మొత్తం 37 గ్రంథాలను రచించాడు. ఇందులో ప్రముఖమైనవి ప్రముఖమైనవి
సాయుజ్యం - భక్తుడు భగవంతునిలో లీనమైనా ఆయన కంటే వేరుగా ఉంటూనే ఆయన ఆనందంలో పాలుపంచుకోవటం.మధ్వాచార్యుడు ఆసేతుశీతనగ పర్యంతం దేశమంతా పర్యటించి తన మధ్వమతాన్ని ప్రచారం చేసినా శంకరుని అద్వైతం, రామానుజుని విశిష్టాద్వైతం అంతగా ద్వైతం ప్రచారంలోకి రాలేదనే చెప్పాలి. అయితే దేశంలో వైష్ణవమత వ్యాప్తికి, ముఖ్యంగా కృష్ణభక్తి వ్యాప్తికి మధ్వమతం ఎంతగానో తోడ్పడిందనటంలో సందేహం లేదు.
trimataalu | telugubandhu( teluguprajala aatmabandhu )
ikkada gurtinchavalasina vishayamemante moodu siddhaantaaluu vaedaalanuu, upanishattulanuu, brahmasuutraalanuu pramaanamgaa angeekaristaayi. mugguru siddhaantakartaluu asaadhaarana panditulu. tama bhaashyaalatoonuu, vaadaalatoonuu samakaaleena panditulanu meppinchi, prativaadulanu odinchi tama siddhaantamulaku gurtimpu, mannana saadhinchaaru. vaariki raajulanunchi labhinchina aadarana antantamatrame. kanuka ee moodu siddhaantaala praavirbhaavamuu hinduumatamloo satyasodhanakuu, paandityaanikii unna gurtimpugaa angeekarinchavalasi unnadi. moodu tatvamulakuu unnatamaina guru parampara, susampannamaina saahitiisampradaayamu, drudamaina aachaaramulu unnaayi.
idhi madhvaachaaryulu (aanandatiirdhulu) pratipaadinchina tatvamu. moodintilo chivaridi. pai rendu siddhaantamulanuu kshunnamugaa adhyayanam chesina taruvaata pratipaadimpabadinadi.
madhvaachaaryula chee sthaapinchabadina matamu kabatti deenni madhva matamu ani kuuda vyavaharistaaru
jadajagattuvale jeevaatma kuudaa swatantrudu kaadu. karta kaadu. eshwarudu matrame karta. jeevaatma taane karta anukuntaadu. adhi bhranti. taanu kartanu kaanani, nimitta maatrudanani grahinchi eshwaruniki tananu taanu sampuurnamgaa arpinchukuni nishkaama karma cheste adhi jeevuniki bandhanam kabodu. taanu kartanu ani ahankaaramtoonu, mamakaaramtoonu bhrama chendadam vallane jeevaatma sukhadukkhaalaku talavoggavalasivastundi.
yebhaktitone mukti
bhakti okkate muktidaayakam. adhi ghnaanapuraskrutamaina bhakti ayi undaali. jeevaatma tana swaswaroopa ghnaanam pondina tarvaata sarvakarta ayina eshwarudipatla penchukune bhakti matrame muktiki kaaranam avutundi.
emarikonni suutraalu
anagaa taaratamya padhathi loo viluvakaligi unnaaru. (vaari vaari yogyatanu anusarinchi okari taruvata okaru poojaneeyulu) udaaharanaku devatalalo hari taruvaata lakshmi, brahma-saraswati,vaayu muurti, bhavudu-bhawani, shesha, garuda, indra, manmatha, guru, chandra, suurya, varuna, agni,manu, yama, kubera,vighneshwara varusagaa poojaarhulu (tama satulatho sahaa).
2. pancha bedhamulu kaligi unnandu vallane ee vishwaanni manamu prapanchamu ani pilustaamu.
3. ee jagattu pravaahata satyamu. anagaa, pravaahamulo paata neeti sthaanamlo krotta neeru nirantaramgaa vachi cherutune untundi. ee kshanam loo manam chusina neeru maru kshanam undadu. anta maatram chetha mundu chusina neetini manam asatyamani chepputaku veelu ledu. manam e kshanam loo aa neetini chusamo (gamaninchamo) aa samayamulo aa neeru akkada unnadi kabatti, aa kshanaaniki adhi satyam.
6. pratyakshamu (experience), anumanamu(guess), aagamamu(The Vedas, Upanishads) ane 3 pramaanamulu anusarinchi pai suutramulu nirdhaarimpabadinavi.
vedamula uttarabhaagamu aadhaaramugaa veluvadinadi uttara meemamsa darsanamu. deenine vedaanta darsanamanee, brahmasuutramulanii antaaru. idhi vedamula chivari bhagamaina upanishattula nundi udbhavinchinadi. ee darsanamu jeevaatmaku, paramaatmaku gala sambandhamunu pratipaadinchunu. vyaasa maharshi rachinchina brahmasuutramulanu ververu bhaashyakaarulu vyaakhyaaninchina vidhamupai ververu saakhaabhedamulu erpadinavi. aa vidhamgaa advaitamu, vishishtaadvaitamu, dwaitamu - ane moodu pramukhamaina siddhaantamulu erpadinavi. moodu siddhaantaaluu vaedaalanuu, upanishattulanuu, brahmasuutraalanuu pramaanamgaa angeekaristaayi. moodu tatvamulakuu unnatamaina guru parampara, susampannamaina saahitiisampradaayamu, drudamaina aachaaramulu unnaayi. pekku anuyaayulu unnaaru.
vishishtaadvaita pravartakudaina ramanujacharyudu cree.sha. 1017loo janminchaadu. 1049loo sanyaasam sweekarinchaadu. kartavyadeekshalo pradarsinchavalasina dhairyaaniki, devunipai chuupavalasina ananya saamaanyamaina nammakaanikii, satirani bhaktikee, ramanujacharyuni jeevitam udaaharanagaa manam cheppukovachhu. ee aachaaryudu tana jeevitamlo saadhinchidalachina(saadhinchina) mukhya uddesyaalu rendu:
modatidi, prabalamgaa konaasaagutunna, boudhtha, jaina, saiva, vaishnava saampradaayaalannii anaadigaa vastunna vaidika mataanni anusarinchi vachinavenanii, ee mataalu devudini kolavataaniki vachina ververu margale cony, vaidika mataaniki badulugaa paatinchavalasinavi kaadani niroopinchatam.
saampradaayamgaa konasaagutunna aachaara vyavahaaraalu chhandasamga maari purogatiki adduraka munupe vaatini gurtinchi vaatini maanatamo marchatamo cheyatam aachaaryuni pradhama kartavyam.
yepradhaana siddhaantam
emukhya vishayaalu
andu chittu anega aatma. aa aatma ghnaanendriya manobuddhi vilakshanamai ajadamai aanandaroopamai nityamai anuvai niravayamai nirvikaaramai ghnaanaasrayamai eshwaruniki sheshamai undunadi. ajadamu anega swayamprakaasamu ghnaanaantaraapeksha leka tanaku taane prakaasinchunadi. anuvu anega atyalpa parimaanamu kaladi. atti parimaanamu kaligi okkachota unnanu sareeramu nandantata sukhadukkhaanubhavamu kaluguta, deepamu okkachotu unnanu daaniprabha antata vyaapinchunatlu vyaapinchunatti ghnaanamuche kaluguchu unnadi. sheshamu anega lopadinadi. ghnaanaasrayamu anega ghnaanamunaku aasrayamainadi. eegnaanamu dharmabhootamu ani cheppubadunu. idhi sushupti moorchaadulayandu prasaranamu lenanduna prakaasimpadu.
achittu anega ghnaanashoonyamai vikaaraaspadamai undunadi. jalamunaku agni sambandhamucheta vedimi kalugunatlu ee baddhaatmaku achitsambandhamucheta avidyaakarmavaasaanaarucha kaluguchu unnavi. avidya anega ahankara mamakaaramulu. karmamu punhyapaapamulu. vasana karmamulacheta kaligedu samskaaramu. ruchi vishayamulayandu ichcha. aatmaku vishayabhogamulunu tatsaadhana pravruttulunu achitsamsargamucheta kaluguchu unnavi. eshwaraaraadhana pravruttiyu tadgunaanubhavamulunu tajjanyaparamaanandamunu swaabhaavikamulu.ee achittu suddhasatvamu, mishrasatvamu, satvasuunyamu ani moodu vidhamulukaladi. andu rajastamassulu kaliyani kevala satvagunamu kaladi suddhasatvamu. adhi nityamai ghnaanaanandaprakaasamai kevala bhagavadichcha chetha gopura praakaaraadiroopamugaa parinaminchi adhodesamuna ella kaligi oordhvabhaagamunandunu prakkalayandunu ella lenidigaa undunu. idhi nityavibhooti ani paramapadamu ani cheppubaduchunnadi. mishrasatvamu satvaadigunamulu moodunu kaladi. idhi baddhula ghnaanaanandamulache kappuchu vipareetagnaanamunu puttinchuchu, nityamai mahadadi vikaaramula puttinchunadiyai eshwarunaku kridasadhanamuga unnadi.
mariyunu ee achittu prakruti ani, avidya ani, maaya ani cheppubaduchu unnadi. idhi chaturvinsati tatvamayamugaa unnadi. andu modati tatvamu prakruti. deeniki satvarajastamassulu gunamulu. ivi prakrutiki sahajamulai prakrutitvaavasthayandu aprakaasamulai kadama avasthalayandu prakaasamulai undunu. satvamu ghnaanasukhamulanu vaaniyandu ichchanu puttinchuchunnadi. rajassu raagatrushnalayandu sangamunu puttinchuchunnadi. tamassu vipareetagnaanamunu nidraalasyaadulanu puttinchuchunnadi. eegunamulu prakrutiyandu samamulai undinanu eshwarunaku jagamula srujiyimpa valayunani ichcha kalugaegaa vaishamyamu pondunu. aavala aaprakruti nundi mahattu anu tatvamu kaluchuchunnadi. adhi saatvikamu, rajasamu, taamasamu ani mooduvidhamulu kaladi. andundi vaikaarikamu, taijasamu, bhutadi ani moodu ahankara tatvamulu kaluguchunnavi. vaikaarikamu anu saatvikaahankaaramuvalana ghnaanakarmendriyamulu, antarindriyamaina manassunu puttuchunnavi. bhutadi anedu taamasaahankaaramuvalana sabdatanmatra puttuchunnadi. andundi aakaasamunu sparsatanmaatrayunu puttuchunnavi. aatanmaatranundi vaayuvunu roopatanmaatrayu puttuchunnavi. aatanmaatranundi tejamunu rasatanmaatrayu puttuchunnavi. aatanmaatranundi appunu gandhatanmaatrayu puttuchunnavi. atanmaatranundi prudhivi puttuchunnadi. tanmaatralu anega bhootamula suukshmaavasthalu. taijasamu anedi rajasahankaramu kadama rendu ahankaaramulu kaaryamula puttinchuchunnappuda thodupadi undunu.
eshwarundu nikhilaheya pratyaneekudai ananthudai ghnaanaanandaika swaroopedai ghnaanasakthyaadikalyaa paripuurneedai sakalajagamula srushtisthitilayamulaku kartayai chaturvidhapurushaarthpa vilakshana vigrahamuktunai shree bhoomi neelaanaaykudai undunu. nikhilaheyaprathyaneeeku anega andhakaaramunaku tejamuvale vikaradi doshamulaku virodhigaa unduwaadu. vilakshana vigrahamoorthudu anega apraakruta divyasareeramu kalavedu. itaniki srushtyaadi vyaapaaramulaku prayojanamu kevalaleela.
eshwarundu vichitraroopamugaa parinaminchunatti prakrutini adhishtinchi undutijesi jagamulaku upaadaanakaaranamu ani cheppubadunu. ataniki chittunu, achittunu sareeramulu ani vedamulu cheppuchunnavi. mana dehamulanu aatma adhishtinchi undunatlu, eshwarundu aatmalanu sareeraadulanu adhishtinchi unnadu. aatmaku aatma ainanduna paramaatma ani cheppudabuchunnadu.
eshwarunaku paravyuuhavibhavaantraayma ani ayiduroopamulu kalavu. paramu ana nityavibhootiyandu suddhasatvamayamai undunatti divyamangalavigrahma. vyuuhamu ana srushtisthitisamharada pratigrahinchina sankarshana pradyumnaaniruddha roopamulu. vibhavamu ramakrishnaadyavataaramula. antaryaami ana jeevulalo pravesinchi undunadiyu subhaashrayamaina vigrahamutoda vaariki dhyaanamucheyatagi vaari hrudayakamalamulayandu vasamu cheyunadiyunu ayina roopamu. archa ana aashritulaku abhimatamulu ayina dravyamulayandu mantramoolamugaa aavirbhavinchi undunatti uniki.
baddhajeevudu vishayavairaagyaadula chetha mokshechha kaligi sadaachaaryunivalana vedaantaarthamulanu vini mananamu chesi varnaashramochita karmagnaanamulato kuudina nidhidhyaasanaroopa bhagavadupasanamucheta samsaaramuvadali archiraadimaargamugaa poyi nityavibhootikini leelaavibhootikini nadumanu undedi viraja anunadilo snaanamuchesi divyasareeramunu pondi nityavibhootini cheri nityamuktulatoda eshwaruni kalyaanagunamulanu anubhavinchuchu sarvavidhakainkaryamulanu cheyuchu punaraavruttileni niratisayaanandamunu anubhavinchuchunnadu.
idhi vaishnava vishishnaadvaitamata swaroopamu. saivamatamu sahitamu vishishtaadvaitamenu. andu sarvamu sivaparatvamu ani cheppuchunnadi. chittu, achittu, eshwarundu anutaku badulugaa pasuvu, paasamu, pathi ani cheppubaduchunnadi. vaikuntamunaku badulu kailasamu mokshasthaanamai undunu.
yevivarana
aachaarya ramanujacharyudu chith (jeevulu), achit (jadamu), eshwarudu (purushottamudu) anu moodu padaardhamulanu oppukonuchunnadu.ananta sankhyaakulagu jeevulunu, eejagattunu kalasi eshwaruni sareeramu; eejeevajagadyuktamagu sareeramunaku eshwarude aatma.1.sthoola suukshma chetanachetana,brahmamula ekatvamu, 2.dwaitaadvaita shrutula avirodhamu 3. brahmamuyokka sagunatva saviseshatva, vibhutvamulu 4. brahmamuyokka nirgunatva nirviseshakhandanamu 5.jeevuni anutva, brahmaswabhavatva, daasatvamulu 6. jeevuni bandhakaaranamagu avidya 7. mokshopayamagu vidya 8. bhaktiyokka mokshakaaranatva, shreshtatalu 9. brahmaikyanirasana 10. anirvachaneeyavaadakhandamamam 11. jagattuyokka satyatvasthaapana, 12. jeevajagattula eeshwara sareeratvamu anu vishayamulu indu aalochimpabadinavi.
ramanujamatamuna padaardhamulanniyu pramaana prameyabedhamula rendu vidhamulu.andu pramaanamulu pratyaksha, anumana, sabdamulani vibhajimpabadinavi.prameyamu dravyadravyamulani rendu vidhamulu. dravyamu jadaajadamulani rendu vidhamulu.jadamu prakruti kaalamanu rendu vidhamulu.prakruti chaturvinsatitvatvat.kaalamu bhuta, bhavishyat, vartamaana roopamu.ajadamulu prack, pratyak anu rendu roopamulu. pratyak jeeveshwara bhedhamula dwiridhamu.jevulu nitya, baddha, muktulani moodu vidhamulu. andu baddulu bubhukshu, mumukshu vulani rendu vidhamulu. bubhukshulu ardhakama parulu, dharmakama parulani rendu vidhamulu. mumukshuvulu kaivalya parulu, mokshaparulugaa vibhajimpabaduchunnaaru. bhakta, prapanna lani mokshaparulu rendu tegalu kalaru. prapannalu marala aikantiki, paramaikaantiki gaa bedhamukaladu. paramaikaantikulu druptulu, aaryulu.eshwarudu para,vyuha, vibhu, antaryaami, archaavataaramanu aidu tegalugaa vibhajinchinaadu.parudu narayanudu.vyuuhamu vasudeva, sankarshana, pradyumna, aniruddhu lani chaturvidhamu, keshavaadulu taditara vyuuhamulu.matsyaadi, avataaramulu vibhavamulanabadenu. sriramgaadi aalayamulalo poojimpabadu moortivisheshamulu archaavataaramulu. adravyamu satva, razah, tamah, sabda, spersa, roopa, rasa, gandha,samyoga, saaktulani padi vidhamulu.
prameyanirukti : yadhaavasthita vyavahaaraanu gunamagu ghnaaname prameyamani nirvachinchinaadu. anagaa, anyadhaagnaana, vipareetagnaana rahitamani bhavamu.deeniki saadhanamagunadiye pramaanamu. eepramaanamu pratyyksh, anumana, sabdamulani moodu vidhamulu. pratyaksha nirvikalpa, savikalpamulani rendu vidhamulu. ee rendunu visishta vishayakamulu. nirviseshamagu ghnaanamu asambhavamu. smruti, pratyabhigna bhavantara roopamagu abhaavagnaanamu, yogajanagaanamu, pratyaksha-antargatamulu. bhrama, swapnaadi ghnaanamulu kuudaa ghnaanamule. kanuka, 'sarvam ghnaanam satyam saviseshavishayamcha'. upamaanamu, ardhaapattulu anumaanaantargatamulu. apourusheyamu nityamu agu vedavyaakyame sabdapramaanamu.
sankara matamuna ghnaanamu nirapekshamu. ramanujumatamuna apekshikamu. advaitula ghnaanamu swaprakaasamu, nirviseshamu. mariyu ee ghnaanamu pratyagaatma swaroopamu. ramanujumatamuna ghnaanamu savisesha vishayakamu, nirviseshavastugnaana asambhavamu. nirviseshavastuve ghnaanaswaroopamani saankaramatamu.
adhikari- karmaphala nityagnaanamunu badasinavade brahma jignaasaku adhikari. dharmaanushtaanaanantaramu mokshechha. ghnaanakarmalaku kaaryakaarana bhaavamunnadi. nishkaamakarma valana chitta suddhi labhinchunu, pidapa ghnaanodayamagunu. karmagnaanamu lekunna brmahmajignasaku adhikaaramuledu. mariyu ee ghnaanamu sarvashrama dharmapekshamu. sankara matamuna karmameemamsa, brahma meemaamsalu ververu saastramulu. karma ghnaanamu lekunnanu, saadhana chatushtaya sampannudaina, brahmagnaanaadhikaaramu. karmalu chitta suddhi kaliginchi, paaramparyamuga mokshakaaranamaguchunnave kaani, saakshaatkaaranamulu kaavu. ghnaaname mokshakaaranamu. ee bhedhamuvalana vishishtaadvaitulu ghnaana-karmasamuchchayavaadulani, advaitulu kevalagnaanavaadulani cheppabaduchunnaru.
sambadhamu- ramanujudu saastramunu pratipaadakamagunu, purushottamuni pratipaadyamagunu perkonuchunnadu. kevalamu saastrapramaanamu valanane brahmamunu manamu grahimpa valenu. brahmamu sasariria leka asariria? ituvanti prasnalaki vedame pramaanamani nirvachinchinaadu.
prayojanamu - avidya nivruttiye prayojanamu ani nirvachinchinaadu. upasana balamuna brahma saakshaatkaaramaina jeevuni avidya tolagunu. muktudu, eshwaradaasathvaroopamuna velayuchu, apaaramagu leelaanandamuna aasvaadinchunu.
pai naalugintini anubandha chatushtayamulu gaa nirvachinchenu.
brahmamu- evanguna vishishtudagu eshwaruniki advaitavaadamuna chotunnadi kaani, eeyana para brahmakaadu. ee gunamulalo konnintini vaaru, brahmamuyokka tatasthalakshanamuga angeekarinchinaaru. para- brahmamunu aasrayinchi pempondina vivartamu. advaitulaku eshwarudukuda maayaantargatudu, jeevula vale baddudu kaadu, mayadhishudu. nirguna brahmamu yokka pratibimbamu.paaramaardhika dasayandu, saastramuvale, eeyana uniki kuudaa vilopamandunu.
eshwarudu-parudu - ramanujuni eshwarudu para,vyuha, vibhava, antaryaami, aarchaabhedamula pamacha vidhamula velayuchunnaadu. sankha, chakra, gadaa, padmadhaari- chaturbhujudu, kiritadibhushana bhushitudai, vaikuntavaasiyagu narayanude eshwarudu, parudu.
jeevudu - jeevudu brahmamuyokka sareeramu. kaani anuparimaana yuktudu. brahmamu, jeevulaku sajatiya, vijaatiiya bhedamulu levu, swagata bhedamunnadi. jeevulu baddha, mukta, nityulani moodu vidhamuluga cheppabaduchunnaru. samsara nivruttini podanivaaru baddulu, deva, manushya, tiryak, sthaavaramulugaagala jeevuladaru baddule.
saadhana - dhyanamu, upaasanalanu muktisaadhanaaluga grahinchinaadu. bhaktiye mokshopayamu, ghnaanamu kaadu. bandhamu paaramaardhikamaguta valana,paramamapurushuni prasaadamuvalanane tolagunu. vedana, dhyasa upaasanaasabdavaachyamagu nadiye bhaktiyagunu, daani swaroopamu tailadhaaranubolu dhruvaanusmruti. iyyadi, aashrayaadi trividha dosharahitamaina aahaara suddhayaadulavalana visiddhatanu pondinavaani pakshamuna pratyakshamuu paranaminchunu.
utkraanti-mukti - praakruta dehamu tolagi, apraakruta dehamuna vaikuntamuna karigi samaanabhogamunu, brahmaamunu, narayanuni aasrayinchutaye mukti.muktiki arhudagu jeevudu sukrtamulanu hitulakunu, dushkrutamulanu satruvulakunu, sampadanu daayaadulakunu vadali vaakkunu manassunanu, manassunu hrudayamuna nilipi, muktidvaaramagu sushumnanadi yandu pravesinchi, brahmarandhradvaaramuna nirgatudagunu. pidapa suurya kiranamulanu aasrayinchi dina, paksha, uttaraayana, samvatsaraabhimaanulagu devatala maargamuna satkarimpabadi, suuryamandalamunu bhedinchukoni karugunu. ata, chandra, vidyut, varuna, indra, prajaapatulanu aativaahika -pradhapradarsakula saayamunu badasi kramamuga virajaanaadini cherukonunu. ata, suukshma sareeramunu parityajinchi divya dehamunu badasi indra prajaapatulanu dwaarapaalakula aadesamuna vaikuntamunu pravesinchi airammadamanu sarovaramunu, somasavanamanu asshwattha vrukshamunu gaanchi apsarasalache abhinanditudagunu. pidapa ananta, garuda , vishvaksenulakunu, achaaryulakunu pranamilli bhagavatparyanka sameepamunaku povunu. aa paryankamuna dharma peethamuna, aaseenudaiyunna narayanudiki daasyaananda anubhavamunu pondunu. ee nirgamanamunu utkraanti leda gathi anabadunu.
advaitam ( samskrutam : maeame meani ); vedaantaaniki chendina oka upasaakha leda taatvika vaadam. hindu tatvasaastraala prakaaram deeni artham "vedamula lakshyamu".[1] vedaantaala itara upasaakhalu dvaitam mariyu vishishtaadvaitam. advaitam anagaa bhashaparamga artham "dvaitam"kaanidi, jeevaatma, paramaatmala ekatva bhavane advaita siddhaantaaniki praatipadika.[2] aadi sankaraachaaryulu ee siddhaantaanni pratipaadinchaadu.[3]
upanishattulalo jeevudu, brahmam, jagattunu gurinchi gurushishyula naduma charchalugaa vraasi unnaayi[4]. ee upanishattulalo aneka chotla saakshaattu advaitam anna padam vadakapoyina jeevudu brahma okate anna vishayaanni prastaavinchabadinadi. sumaru cree. sha. 600 loo rachinchina bruhadaranyakopanitha loo advaitasuutraalu chala kanabadataayi. cree. sha 6 va sataabdamlo jeevinchina goudapaadulu ee upanishattula saaram advaitam ani vaaru rachinchina mandukya kaarikalo cheppaaru[5]. advaitam ante "rendavadi-laeni" ani artham. brahmam, jeevudu, jagat ani moodu vishayaalu levu. unnadanta okate, adhi brahmame ani artham. aayana shishyudu govinda bhagavatpaadulu. vaari shishyudu sankaraachaaryulu[6].
eeyavidya satvarajastamoroopagunat. deeniki aachchaadakashakti, vikshepashakti ani rendusaktulu unnavi. aachchaadaka saktikala yavidyacheta aavarimpubadina brahmamunaku cheetatilo unnamanushyunakuvale swaswaroopagnaanamu chedi viksheparoopamayina devatiryamnushyaadi bhedagnaanamu kaluguchunnadi. eedevaadibhedamulu anniyu avidyaaparinaamamulugaa paramaarthamulu kaavu.
mayavachchinnachaitanyama anunadi eshwarundu. athede jagatsrushtyaadikarta, sarvaantaryaami, saguna brahmamu.
antahkaranaavachchinnathai anunadi jeevudu. aakaasagatamulayina suuryaaditaejamulu tataakaadulayandu pratibimbimchunatlu tejomayamayina brahmachaitanyamu avidyaaparinaamamulayina antahkaranamulayandu pratiphalinchuchunnadi. indu brahmamu bimbamu, antahkaranamulayandu thonunattivi pratibimbamulu, aviye jeevulu. suuryaadibimbamulakunu jalamulayandu thonunatti pratibimbamulakunu bhedamu lenatlu, brahmajeevulaku bhedamu ledu. pratibimbabhootajeevulaku antahkarana roopopaadhibhedame kaaka swaroopabhedamu ledu.
vruttyavachchinnachaitana anunadi antahkarana parinaamaroopavruttulayanda pratiphalinchu chaitanyamu. idiye ghnaanamu ani cheppubaduchunnadi. idhi pratyakshaadibheedamulacha anekavidhamulu kaladigaa unnadi.
mundu guruvulu advaitam gurinchi cheppina, sankaraachaaryulu advaitaanni kramabaddheekarinchi, tarkamtho rujuvu chesaru. upanishattulu, brahmasuutraalu, bhagavadgeeta -- ee moodintinee kalipi prasthaanatrayi annaru. veetiki annitikee samanvayam chekurchi, vaati bhavam advaitam ani chaataaru. appati nundi advaitam baga prachaaramloki vachindi. kerala nundi uttarabhaaratadesam varakuu prayaaninchi chala mandi vedaantulatoe vaadinchi advaitaanni nilabettaaru[7]. desham nalumulala mathaalanu sthaapinchi aayana shishyulaina padmapaadulu (thoorpuna puuri loo), hastaamalakulu (padamarana dwaarakalo), totakaachaaryulu (uttaraana jyotirmatamlo), sureshwaraachaaryulu (dakshinamlo shrungeri loo) desham naluvaipula mathaalanu erparichaaru. aa tayuvaata aa mathaalalo pratee guruvu oka shishyudiki upadesam chesi guruparampara konasaagistunnaaru.
samakaaleena hinduumatam alochana saralipai atyanta prabhaavam kaligina siddhaantavetta aadi sankaracharyudu (Adi Shankaracharya). aadi sankarulu, sankara bhagavatpaadulu ani kuudaa piluvabade ee aachaaryudu hinduumataanni uddharinchina trimataachaaryulalo pradhamudu. goppa panditudu, guruvu, mahakavi. itanu pratipaadinchina siddhaantaanni advaitam antaaru. cree.sha. 788 – 820 madhya kaalamlo sankarudu jeevinchaadani oka anchana kaani ee vishayamai itara abhipraayaalunnaayi.[1] sankarudu saakshaattu shivuni avataaramani nammakam undi.
shrautha,smaarta kriyalanu supratishtitam chesi,vaidika maargaanni sakramamgaa nilabettadaaniki neelalohitudu (shivudu) swayamgaa sankarula roopamlo avatarinchaadu. (kuurmapuraanam nundi).
hindu matampai sankaruni prabhaavam asamaanamainadi. sankarudu saadhinchina pradhaana vijayaalu:
upanishattulaku, bhagavadgeetaku, brahmasuutraalaku, vishnu sahasra naamaalaku bhaashyaalu vraasaadu. taruvaata sankaruni anusarinchinavaarikii, sankarunito vibhedinchina vaarikii kuudaa ivi moulika vyakhya grandhaalugaa upayuktamayyaayi.
shrungeri, dwaaraka, puuri, jyotirmatam - ane naalugu mathaalanu sthaapinchaadu. avi sankaruni siddhaantaaniki, hindu dharmaniki naalugu dikkula deepastambhaalalaa panichesaayi.
sankaruni jeevitaaniki sambandhinchina vividha gaadhalu, nammakaalu sankara vijayam anna paerutho piluvabadutunnaayi. ituvanti "charitra"lalo konni - [2][3] sankaruni jeevita gaadhalo enno asaadhaaranamaina, adhibhoutikamaina sanghatanalu manaku gocharistaayi.
chidvilasa sankara vijayam - 15 - 17 sataabdula madhyakaalamlo chidvilaasuni rachana
veyyi samvatsaraala paatu bouddhamatam prachaaramloki vachaka, sanaatana dharmaniki muppu erpadindi. ee sanaatana dharmanni punaruddharinchadaaniki aadisankarulu janminchaaru. bouddha matham dharmam gurinchi, sangham gurinchi cheppindi kaani devudini gurtinchaledu. bouddhamata dharmala vyaapti uddhrutilo vaidika karmalu sankatamlo paddai. aa samayamlo sankaraachaaryulu aadhyaatmika dharmanni tirigi baleeyamaina saktigaa malacha galigaaru.
sadasivude aadisankaruni roopamlo bhoolokamlo janminchaarani bhaktula nammakam. krishna yajurveda saakhaku chendina nambudri brahmana dampatulaina aaryamamba,sivaguruvu laku kerala loni puurnaa nadi odduna unna kaaladi loo sankarulu janminchaaru. kaaladi ippati trichur ki koddi mailla dooramlo undi. aaryamamba,sivaguruvu lu trichur loni vrushaachala parvatam paina unna shivudini praardhinchi, aayana anugrahamtho putrudni pondaaru. paarvatii devi, subrahmanya swami ki evidhamgaa janmanichindo, aaryamamba sankaruniki adhe vidhamgaa janmanichindi ani sankaravijayam chebutondi. sankarulu vaisakha suddha panchami tithi naadu shivuni janmanakshatramaina aarudralo suuryudu, sani, gurudu, kujudu uchchasthiti loo undagaa janminchaaru. aadisankaruni janma samvatsaram gurinchi konni bhedaabhipraayaalu unnaayi. shrungeri sankaramatam prakaaram sankarulu cree.sha. 788 loo janminchaaru, kanchi matham prakaaram swami rendu vela samvatsaraalaku puurvam, cree.poo. 509 samvatsaramlo [4] janminchaaru.
sankaruni balyamlone tandri maraninchaaru. aaryamamba koduku poshana baadhyatalu sweekarinchi, saastroktamgaa upanayanam jaripinchindi. sankarulu ekasanthagrahi. balyamlone vedavidyalu, samskrutam abhyasinchaaru. balabrahmachariga sankarudu okaroju bhikshaatanam chestu oka pedaraali intiki velli bhiksha adugagaa, bhiksha vesenduku emi leka, tana upavaasaanni viraminchadam kosam unchukonna usiri kaayanu daanam chesindi. daaniki chalinchina sankarulu, aasuvugaa kanakathara stotraanni cheppaaru. kanakathara stotramto pulakinchina lakshmi devi bangaaru usirikaayalu varshimpajestundi.
okaroju sankaruni talli aaryamamba puurnaa nadi nundi neellu tecchukuntundagaa spruhatappi padipoyindi. appudu sankarulu puurnaanadini praarthinchi, nadini intivaddaku teppinchaaru. aavidhamgaa nadee pravaha maargam maresariki grama prajalu sankarulu jaripina kaaryaaniki aascharyachakitulayyaaru.
sanyaasam teesukone samayam aasannamavadamtho sankarulu talli anumati koraru. sankarudu sanyaasam teesukonte taanu ontarinautaananna kaaranamtho talli anduku angeekarinchaledu. okaroju sankarudu puurnaanadiloo snaanam chestundagaa oka mosali pattukundi. sanyaasam teesukoovadaaniki angeekarinchamani, aa vidhamgaa maraninche samayamloonainaa taanu sanyaasigaa untaananii tallini koradu. daaniki aame angeekarinchindi. deenini aaturanyaasam ani antaaru. sanyaasigaa mare mantraalu japistuundagaane aascharyakaramgaa mosali sankarulanu vadilesindi.
talli angeekaaram teesukuni sankarulu kaaladi vidichi, guruvu koraku anveshanalo narmada nadi vaddaku vellaaru. narmada odduna goudapaadula shishyudaina govinda bhagavatpaadulu unde guha darsanam labhinchindi. vyaasamaharshi kumaarudaina sukuni shishyudu goudapaadulu. aayana nivasinche guhanu chusina ventane sankaruniki adavulanundi nadachi vachina alasata antaa okkasariga teeripoyindi. goudapaadula shishyulaina govinda bhagavatpaadulaku namaskaram ani stotram cheyyagaa govinda bhagavatpaadudu evarunuvvu ani adigaaru. sankarulu dasasloki stotram chestu ilaa annaru.
aatuvanti advaita sambandhamaina maatalu palikina sankaruni, govindabhagavatpapadudu ghnaana samadhi nundi chusi ee vidhamgaa annadu. - "sa praha sankara sa sankara eva sakshat" (saakshaattu bhoomiki digi vachina paramasivude ee sankarudu.)
sankarulu ventane govindapaadulaku padapuja chesaru. guruvulaku padapuja chese ee saampradaayam paramparagaa netiki vastondi. guruseva thone ghnaanaarjana jarugutundani sankarulu sarvaprapanchaaniki velladi chesaru. govindapaadulu sankaruniki brahmagnaanaanni, upanishattula saaraanni naalugu mahavakyaluga bodhinchaaru. okaroju narmada nadiki varada vachi, pongi porlutuu, govindapaadula tapassuku bhangam kalginchabotundagaa sankarulu tana onkaara saktito nadini nirodhinchaaru. govindapaadula vadda vidyaabhyaasam puurtayina taruvaata guruvu aagnatho brahmasutra laku bhaashyaalu vraayadam kosam panditulaku nilayamaina vaaranaasi cherukunnaru.
guruvunaagnato sankarulu vaaraanasi cherukoni pavitra gangaa nadilo punhyasnaanamaacharinchi, vishweshwaruni sannidhilo kontakaalam gadiparu. ayaskantam inuparajanunu aakarshinchinatlu, vedasuukshmaalu sankaruniki vaaranaasilo baga avagatamayyaayi. vaaranaasiloonae sadaanandudu ane brahmachaari sankaruniki pradhama shishyudayyaadu.
okaroju maadhyaahnikam (madhyaahnakaalakruthyaalu) teerchukoovadaaniki gangaa nadi vaipu veltundagaa maargamadhyamlo naalugu sunakaalatoe oka chhandaludu adduvastaadu. appudu sankarulu, aayana shishyulu addu tappukomanagaa aa chhandaludu ee vidhamgaa adigaadu.
aa maataluvinna ventane sankarulu antaraartham grahinchi saakshaattu paramasivude naalugu vedaalato vachaadani grahinchi mahadevudini manisha panchakam ane aidu shlokaalatho stotram cheshaadu. sankaruniki paramasivudu aayana tadupari kartavyaanni eevidhamgaa vivarinchaadu: "vedavyasudu kramabaddheekarinchina naalugu vedaalaku anusandhaanamgaa unde brahmasuutraalaku bhaashyaalu vraayaali. aa bhaashyaalu, appativaraku brahmasuutraalaku unna tappudu ardhaalanu sarididdetatlu undaali. vaatini indrudu kuudaa pogidetatlu undaali. taruvaata aa siddhaantam vyaaptiki, samrakshanaku desham nalu moolalakuu shishyulanu pampali." ilaa kartavyaanni bodhinchi, aa panulu ayyaka, nannu cherukuntavu ani cheppi, shivudu antardhaanamayyaadu.
alaa shivuni anugrahamtho gangalo punyasnaanam aacharinchi, kaashi nundi badari ki bayalu deraaru. badari loo unna panditula saangatyamtho, pandithagoshthulatho palgontu pannendella vayassulo brahmasuutraalaku bhaashyaalu vraasaaru. vaaranaasilo unnapude upanishattulaku, bhagavadgeetaku, brahmasuutraaluku bhaashyaalu raasaaru. deenine prasthaanatrayam antaaru. anantaram badari nundi kaasheeki tirigi velli, aa bhashyala saaramaina advaitaanni shishyulaku bodhinchadam praarambhinchaaru. sankaraachaaryulu sanat sujaateeyam, nrusimhatapaani, vishnusahasranaama stotramu mariyu "lalita trisati"laku kuudaa bhaashyaalu vraasaaru.
vedavyasudu nishkramincha bovadam chusi, sankarudu 'nenu cheyyavalasina pani ayipoyindi, naaku ee sareeram nundi mukti prasaadincha'mani vyaasuni korutadu. appudu vyaasudu "ledu, appude neevu jeevitaanni chaalincharaadu. dharma vyatirekulanekulanu edurkovalasina avasaram undi. lekapothe, nee kaaranamgaa roopudiddukuni, inka saisava dasalone unna aadhyaatmika swechchaanurakti ardhaantaramgaa antarinche pramaadam undi. nee bhaashyaalanu chadavaga kaligina aanandamlo neeku varaannivvaalani anipistondi. brahma neekicchina 8 samvatsaraala aayurthaayaaniki agastyaadi munula anugrahamtho maro enimidi ellu todayindi. paramasivuni krupa chetha neeku maro 16 ellu ayushshu labhinchugaaka" ani deevistaadu.
sankaraachaaryuni shishyulu
sankaruniki anekulu shishyulugaa undiri. aayana prajnaapaatavaalaku kondaru. charchaldwara odimpabadina vaaru marikondaru ilaa anekulu aayana shishyulugaa undevaaru vaarilo athi mukhyulu kondaru kalaru
sankaruni kaashi prayaanamlo oka brahmachaari aayana vaddaku vachi nenu brahmanudanu, naa paeru sanandudu. naadi choladesam mahaatmulanu darsinchi jnaanaanni aarjinchaalani vachanu. mee vadda shishyunigaa unde varamimmani praardhinchaadu. alaa sankarunuku atyanta aatmeeyunigaa maaraadu.sadaanandudu sankaruniki atyanta sannihitamgaa undadamvalla thoti shishyulaku koddigaa asuyaga undedi. adhi sankarudu grahinchi vaarilooni aa asuyanu pogattadalachaaru. okaroju gangaanadiki aavala unna sadaanandudni pilichaaru. ventane sadaanandudu nadi meeda naduchukontu eevalaku vachaadu. nadi meeda sadaanandudu adugu vesinachotalla munigipokunda padmaalu vachayi. adhi chusina thoti shishyulu, sadaanandudipai asuya padinanduku siggupaddaaru. appati nundi sadaanandudu padmapaadudu ayyadu. padmapaaduniki sambandhanchina maroka katha. shree sankarulu shree saila parisaramulalo chala kaalam tapassu chesaru. sankarulu tapassu chesukontu eeparisaraalalo hindu dharma prachaaramu cheyuchunnakaalamandu sankarulu cheyu kaaryamulu nachani kondaru aayananu antamondichu yatnamutho aaparisaraalayandu bheebhatsamu srushtinchuchunna okapedda dongalamutaanaayakuni rechagotti kontha dhanamunichi pampinchaaru.atadu ide pradesamuna pedda kattito matuvesi tapamaacharinchuchunna sankaruni venukagaa okevetuna taleegaragottu prayatnamuna mundukurikenu.ikkada idhi jaruguchunna samayamuna sankaruni pradhaana shishyudaina padmapaadudu mallikhaarjununi devalayamuna eshwaruni dhyaaninchuchuu kuurchoni undenu eshwarune manasuna unchi dhyaanistunna ataniki hataattugaa eedrusyamu kanipinchenu. ventane atadu mahodruggudai srilakshinrusimhuni vedanarambhinchenu. ikkada sankarunu vadhinchutaku urikina aadongalanaayakunipai etunundo hataattugaa oka simhamu daadi chesinadi atadi sariiraanni mukkalumukkalugaa cheelchivesi etlu vachinado atle maayamayinadi. tadanantaramu migilina shishyulaku ee vishayamu telisi padmapaaduni saktiki ataniki shree sankarulayandunna bhaktiki atanini abhinandinchaaru.
tana 15 va eta, sankarulu prayaagalo unna kumarila bhattunu kalavaalani nirnayinchukoni bayaluderaaru. bhattu vaedaalanu tantu leda aachaara sambandhamaina kaaryaalaku viniyoginche vaidika vruttiki chendina vyakti. okappudu taanu nerchukunna bouddhamatasiddhaantaalaku vyatirekamgaa pravartinchi gurudroham chesina kaaranamgaa paschaattaapamto agnilo pravesinchi praayaschittam chesukune prayatnaallo bhattu unnaadu. sankarulu prayaaga chere samayaniki bhattu ookatho chesina agni gundamlo nilabadi unnaadu. bhattu sankaruni gurtinchi, bouddhaaniki vyatirekamgaa taanu chesina panini sankaruniki vivaristaadu. sankarudu raasina bhashyala gurinchi tanaku telusunanee, vaatiki vaartikalu (vivaranaatmaka vyaasaalu) vraayaalanna korika tanaku unnadani kuudaa velladistaadu. praayaschittam chesukovalanna tana nischayam kaaranamgaa vaartikalu vraayalenani, maahishmatilo unna tana shishyudaina mandana mishrudu vraastaadani cheppaadu. sankaruni darsanamto tana sarvapaapaalu harinchaayani annadu. appudu sankarudu "shivuni putrudaina kumaraswamy gaa ninnu nenerugudunu. nee chentaku paapaalu cheravu. agni nundi ninnu rakshistaanu, naa bhaashyaalaku vaartikalu rachinchu" ani koradu. bhattu anduku niraakarinchi, maahishmatilo unna tana shishyudaina mandana mishruni tarkamlo odinchi, shishyunigaa chesukuni, aatanicheta vaartikalu vraayinchamani sankarunito cheppaadu.
bhattipaadudu vedavedaamgaalu chadivina jnaani. atadu puttenatiki bhouddamatam vyaapti jarigi unnadi. vaidika dharmalanu hindu matha siddhaantaalanu vyaaptichaeyaalani anukonna bhattipaadudu mundu bhauddam gurinchi telukunte tappa daanilo tarkam cheyalenani bhaudda bikshuvugaa vesham dharinchi oka bhaudda mataguruvu vadda bhaudda saastraalanu gurinchi telusukosagadu. oka naadu oka bhaudda bikshuvu hindu matamunu vimarsinchuchundagaa sahimpaka vaadinchutatoe vaaratadini medapainundi padadoyagaa oka kannu potundi. deenipai aa rajya raju vichaarana cheyagaa bhaudda sanyaasulatoe prasangaaniki poonukoni vaarini odinchi sabhalo vedha prabhaavam bhodinchagaa raju vedaprabhavam gurinchi cheppina mimmu painunchi tosivesina ela padinaaru ani adugagaa adhi hataattugaa nenu emarupuna undagaa jariginadi. meeru ipudu pariksheenchavacchu ani cheppagaa raju medameedanundi troyamani cheputaadu. bhattipaadudu vedapurushuni dhyaanistuu vedame pramaanamaite naketuvanti haani jarugadu anukontu dookagaa e vidhamaina debbalu tagalaka vachina bhattipaaduni maroka pareekshaku ahvaaninchi oka kaalii kunda teppinchi andulo emunnadi ani adugagaa srimahaavishnuvu unnadani cheputaadu. andulo rajuku bhogasayanudaina srimahaavishnuvu darsanam ivvadamtho vaedaalanu saastraalanu matrame pramaanamgaa nammi vaidika karmalanu aacharinchani bhaudda bikshulanu andarinee champamani aadesistaadu.daanitho athani gurivutho sahaa andarinee champagaa guruvunu champinanu, bhauddamlo undagaa eshwarude ledani annaanu. ilaa aneka tappulu chesina naaku chaave saranyam ani talachi chiti perpinchi kaalchukodaaniki tayarukaga sankarudu akkadaku vachi vaaristaadu. tana suutra bhaashyaaniki vaartikamu rachinchami adugutaadu. tanaku saatikala mandana mishrudi dwara aa kaaryamu neraverchamani, sankaruni chetimeedagaa mokshamu prasaadinchamani vedukonagaa sankarudu angeekarinchi ataniki brahma rahasyaanni upadesinchi mukkti prasaadistaadu
maahishmatilo mandana mishruni inti vellina samayaniki mandana mishrudu tana taposaktito vyaasabhagavaanudini, jaiminimaha munini aahvaaninchi, vaariki arghyapaadyaalu istunnadu. sankarudu intiki ravadam gamaninchi, tana intilo sanyaasulaku pravesam ledani, anduvalana swaagatam palakanani cheppaadu. ayithe, maharshula aadesamto sankaruni lopaliki aahvaaninchaadu. taruvaati rojuna charcha jarapalani nirnayinchukunnaaru. nyaayanirnetalugaa vyaasudu, jaimini lanu undamani abhyardhinchagaa,mandanamisruni bharya ayina ubhayabhaarati saakshaattuu saraswati swaroopamanee, aamenu nyaayanirnetagaa unchi goshti jarapamanee vaaru cheppaaru. ubhayabhaarati madhyavarti gaa undataaniki angeekarinchi, vaalla iddari medalaloonuu rendu poolamaalalu unchi, vaadanasamayamlo evari medalo poolamaala odili pothe vaallu oodipoyinatlu ani cheppindi. vaalliddaruu vaadana praarambhinchina tarvaata kontasepati ki mandanamisruni medaloni maala odilipoyindi. kaani, bharta sareeram loo bharya sagam kanuka tananu kuudaa odiste kaani tana bharta oodinatlu kaadani ubhayabhaarati cheppindi. sankarulu daaniki angeekarinchaaru. ubhayabhaarati enno chikku prasnalanu sarapamparagaa sandhinchagaa, sankarulu anni prasnalakuu samaadhaanaalu cheppagaliginaa aame chivarigaa digina manmadha kalalenni vaati swaroopaardhaalemiti,shukla pakshalandu stree purushulalo jarige marpulemity ani adigindi. brahmachaariyaina sankarudu vaatini gurinchi telusukone uddesyamto javaabulu cheppenduku kontha kaalam gaduvu immani adigigadu.
sankarudu vandamandi bhaaryalu kala amarakudu ane raju chanipovuta gamaninchi shishyulatho tana sareeramunu kapadamani cheppi raju sareeramlo pravesinchi amarakunigaa noorguru bhaaryalathonuu anangatantra paandityamlo kala shradda, preeti, rathi, druti, keerti, manobhava, vimala, modini, ghora, madhanotpaadika, mada, deesini, vasakari, ranjani,mohini ane padihenu kalaluu nerchi tana sareeramlo pravesinchi aamenu paraabhuuturaalini cheshaadu. chivariki mandanamisrudu tana otamini angeekarinchaadu. appudu ataniki sankarulu sanyaasaanni ichi, tana shishyunigaa sweekarinchi, sureshwaracharyuduga prasiddhudavukammani aasiirvadimchaaru.
taruvaata shishyulatho kalisi sankarulu maharashtra desamloni punhyakshetraalanu, srisailam vanti itara kshetraalanu sandarsinchaaru. srisailamlo "sivaanandalahari" stotraanni rachinchaaru. madhaveeya shanara vijayam prakaaram oka kapalikudu sankaruni samharimpaboyinapudu sankaruni shishyudu padmapaadudu devuni praardhinchaadu. apudu srinrisimhudu sankaruni rakshinchaadu. aa sandarbhamlone sankarudu srilakshminrusimha stotramto devuni stutinchaaru. ee stotraanne karavalambastotram ani kuudaa antaaru. [5]
sankarudu kashmira desamlo saaradaapeetaanni sandarsinchaaru. (idhi ippudu pakistan adheena praantalo undi[6] aa peethaaniki naludikkula dwaaraalalo naluguru uddhanda panditulu unnaaru. kaani dakshina dwaram antavaraku teruvabadaledu (anagaa dakshina desamnundi goppa panditulevaruu raledu). panditulanu meemansa vedaantaadi tarkaalalo odinchi sankarulu dakshina dwaaraanni teripinchi akkadi sarvagnapeetaanni adhirohinchaaru.
tana jeevitam chivari dasalo sankarulu kedarenath, badrinath kshetraalanu darsinchi videha muktudayyaaru. kedaranadha mandiram venuka sankaruni smruti chihnamgaa oka samadhi undi. ayithe sankarulu keralaloni trissoorle dehamvidichaarani "keraleeya sankara vijayam" chebutunnadi. [7] kaadu kanchi loo ani kuudaa antaaru.
ayithe sankarudu dharmakeerti ane bouddha panditunitho vaadam saaginchina aadhaaram prakaaram ee kaalam gurinchi samsayaalunnaayi. endukante dharmakeerti gurinchi 7va sataabdamlo huneenthsang tana rachanalalo prastaavinchaadu.[9] anthe kakunda inchuminchu sankaruni samakaaleenudaina kumarilabhattu 8va sataabdamvaadani bhaavistunnaaru. dandayaatrala kaaranamgaanu, madhyalo vachina antaraayaala kaaranamgaanu, dwaaraka mariyu puuri rikaardu kante shrungeri rikaardulu marinta pakkaga unde avakaasam undavacchunu.[9]
mathamu-peethamu. sanyaasulu, brahmachaarulu nivasinchedi matham. akkada devatanu pratishtinchina taruvaata adhi peethamgaa maarutundi. sankarudu desham naalugu moolalaa naalugu mathaalanu staapinchaadanedi jagadviditam. veetine chaturmataalani, mathaamnaayaalani pilustaaru. chaturmataala sthaapana sankaruni vyavasthaa naipunyaaniki, karyanirvahana dakshatakuu taarkaanam. hinduudharmaanni punarujjeevinpacheyadana, susthiramchaeyadaaniki, vyaapti cheyadaaniki kendraalugaa panichese ee naalugu mathaala nirvahana kramam, appati (vandala samvatsaraala)nunchi netivarakuu avichchinnamgaa saagutuu vastunnadante sankarudu epraatipadikapai entha patishtamgaa nirminchaado telustundi. chaturdhaamaalu nirantaraayamgaa nirvahinchabadenduku sankarudu mathaamnaayamu, mahasasanamu ane nirvahana paddhatulanu pravesha pettaadu. mathaamnaayamu, mahasasanamu lu neti aadhunika companylu tayaaru chesukone, nirvahana swaroopamaina, memorandam af asosiation, articals af asosiation ane rendu pradhaana patraala vantivi. okati samstha yokka antargata nirvahanaku sambandhinchinadi kaga rendavadi samsthaku bayati prapanchamtho sambandhaanni vivaristundi.neti aadhunika paddhatulanu sankarudu aanade mathaala nirvahana koraku pravesapettuta jariginadi.
sankarudu matha nirvahana koraku niyamimpabade sanyaasula naamaantaramu yogapattamu ane daanini pravesapettaadu.hinduudharmam prakaaram sanyaasam teesukonna vyakti paataperunu teesivesi sanyasi ani suchinche kottaperunu teesukontaadu. atuvanti pratyeka naamaanni yogapattamu antaaru. atuvanti padi paerlanu sankarudu nirdesinchaadu. avi .teerdha, aashrama, vana, giri, aranya, parvata, saagara, saraswati, bhaarati, puri anevi. hindu sanyaasula paerla chivara ilantivi kanipistaayi. udaaharanaku- aanandatiirdha, vidyaaranya, satyavrutasaamaashrami, vidyaaprakaasaanandagira, chandrasekharasarasvati, nrusimha bhaarati, thothapuri ane paerlu suprasiddaalu. sankarudu naalugu mathaala sthaapanaku pramaanamgaa dikkulanu, vaedaalanu, sampradaayaalanu anusarinchaadu.
shishyudu matham mahavakyam vedam sampradaayam
padmapaadaachaaryudu dwaarakaapeetam
aamnaayaalu: aamnaayaalu edu. puurva, paschima, uttara, dakshina, oordhva, swaatma, nishkala aamnaayamulu. veetilo modati naalugu drushtiki gocharinchevi kabatti drushti gocharamulu ani, chivari moodu drushtiki gocharinchanivi buddiki matrame andevi kabatti ghnaanagocharamulu ani vyavaharinchaaru.
vedamu- mahavakyamu :vaedaalu naluginti lonu okkokkadaaninundi okkokka vaakyamu teesukonabadinadi.
saampradaayaalu: saampradaayaalu naalugu vidhaalainavi. avi keetavaara saampradaayam, bhogavara saampradaayam,anandavara saampradaayam, bhurivara saampradaayam anevi. veetini praamaanikamgaa teesukoni sankarudu naalugu mathaalanu nirdesinchaadu.
paryatana, bhiksha anabade vyavasthalu sanyaasulu anni praantaalanu chuttivachenduku, vaiyuktikamgaa aardhika lampataalalo chikkukonakunda saamaanya prajalapai aadhaara paduthoo,"tama dharmanni taame pooshinchaali"-ane spruhanu prajalalo kalugachesenduke roopondinchaadu.
dharmanni kapadukovadamlo tamakuu bhaadhyata undani prajalaku teliya cheppenduku mariyu prajala madhya untuu vaarilo dharmanni vyaaptichaeyadaaniki tama saktini upayoginchaali ane bhavananu peethaadhipathulalo kaluga cheyadaaniki yoga patta vyavasthanu roopondinchaadu.
upanishattulaloni vishayaalu aadhaaramgaa advaita vedaantaanni niroopinchadam sankaruni rachanalalo mukhya vishayam. induku vedalanundi, itara puraanetihaasaalanundi sankarudu udaaharinchaadu. swaanubhavaaniki sankarudu chala praamukhyatanichaadu. athani rachanalalo tarkam chala balamaina sthaanam kaligi undi. saankhya, bouddha, jaina, vaisheshika vaadaalanu, itara vedaanta viruddha hindu bhaavaalanu khandinchaadu. sankaruni rachanalu moodu vidhaalugaa vibhajimpavachhunu - bhaashyaalu, prakarana grandhaalu, stotraalu.
vedaanta, puraneti haasaalanu vivaranche grandhaalu. advaita siddhaantaanni niroopinchevi. sankarudu tana bhaashyaalalo swetashwara, kausheetaki, mahanarayana, jabala vanti upanishattulanundi vistrutamgaa udaaharinchaadu. sankarudu krindi grandhaala gurinchi bhaashyaalu vraasaadu.
ippudu labhinche konni (kausheetaki, nrusimha taapani, swetashwara) upanishadbhaashyaalu sankarudu vrasada anna vishayam gurinchi sandehaalunnaayi.[10]. brahma suutraalaku sankarudu vraasinde manaku labhinche modati bhashyam. kaani sankarudu dravida, bhartruprapancha vanti bhaashyaalanu perkonnadu.[11]
sankarudu bodhinchina tatvam "advaitam" - anagaa rendu kaanidi. aatma, brahmamu (paramaatma) okate anedi advaitam muula suutram. induku moulikamaina suutraalanu sankarudu prasthaana trayam (upanishattulu, bhagavadgeeta, brahma suutraalu) nundi grahinchaadu.
sankaruni mayavadanni teevramgaa vimarsinchevaarunnaar. ayithe brahmamokkate satyamane vishayaaniki phalitamgaa samsaaram mithya ane nirnayaaniki ravalasi vastundani advaita vaadulu antaaru.
sankaruni prabhaavam
bouddha, jaina mataala praabalyam kaaranamgaa sankaruni kaalamnaatiki hinduumatam ksheena dasalo undi. aneka saakhalu vaarilo vaaru tagavuladukontundevara. meemansa, saankhya vaadulu daadaapu devudini nammaru. chaarvaakulu vaedaalanu nirasinchaaru.
aadi sankarudu vividha saakhalaku chendina panditulanu vaadamlo odinchi vaariche tana siddhaantaanni oppinchaadu. bhagavantuni nammevaarinandarinii shanmata vyavasthalo ekikrutulanu cheshaadu. vedaalaku tarigina gowravanni tirigi saadhinchi hinduvulalo aatmaviswaasaanni penchaadu. deshamantata tirigi vedha vedaangaalanu prachaaram cheshaadu.
kevalam 32 samvatsaraalu jeevinchina sankaruni prabhaavam hinduumatampai ananyamainadi. smaartulu, santulu atanu nelakolipina sampradaayaalanu aacharistaaru.[13] dasanami sampradaayam, shanmata vidhaavam, panchaayatana vidhaanam sankarudu nelakolipinave.
sampradayaalato sarisamaanamgaa sankarudu swaanubhavaaniki praamukhyatanichaadu. vyaakaranam, meemansa vanti adhyayanaalu vedaanta vidyaardhulaku mukhyamaina adhyayana rangaalu.
sankaruni gurinchi oka prasiddha shlokam
sankaruni taruvaata ramanujacharyudu, madhvaachaaryudu hinduumatam punaruddharanalo mukhyamaina paatra vahinchaaru. ippatikee ee mugguru praarambhinchina tatva, vedaanta, poojaadi niyamaalu, sampradaayaalalo vetino konnintini hinduvulalo adhikulu paatistunnaaru. veeru muvvuri krushivalana vedaantaaniki susthiramaina sthaanam ee naatikii labhistunnadi. (chudandi - trimataalu)
sankaruni anantaram atadi shishyulu advaita siddhaantaanni tatsambandhita mataachaaraalanu munduku teesukoni vellaaru. advaita siddhaantamlo paandityaanni sampaadinchina pidapa endaro panditavaryulu vraasina vyaakhyalanu pariseelinchina meedata nedu amalulo unna advaita vyavasthalanu naalugu rakaluga vibhajinchavachhu.
advaita sidhdhaantapu punaadulapai pratipaadincha badina ee naalugu sidhdhaantaaluu, okadaanikokati chakkani pontana kaligi unnaayanatamlo sandeham ledu.modati rendu siddaantaalakuu adhibhoutika bhavarthamunte, moodava daaniki adhibhoutika mariyu ghnaanameemaamsaku sambandhinchina bhaavaarthaalunnayi. nalugava siddhaantaaniki goppa mouktika bhaavaarthamunnadi.[14]
ramanujacharya leda ramanujacharyudu (cree.sha. 1017 - 1137 ) vishishtaadvaitamu nu pratipaadinchina goppa tatvavetta, aastika hetuwadi, yogi. ramanujacharyudu trimataachaaryula loo dviteeyudu. kartavyadeekshalo pradarsinchavalasina dhairyaaniki, devuni pai chuupavalasina ananya saamaanyamaina nammakaanikii, saatileni bhaktikee, ramanujacharyuni jeevitam udaaharanagaa manam cheppukovachhu.
ee aachaaryudu tana jeevitamlo saadhinchidalachina(saadhinchina) mukhya uddesyaalu:
modatidi, prabalamgaa konasaagutunna, boudhtha, jaina, saiva, vaishnava saampradaayaalannii anaadigaa vastunna vaidika mataanni anusarinchi vachinavenanii, ee mataalu devudini kolavataaniki vachina ververu margale cony, vaidika mataaniki badulugaa paatinchavalasinavi kaadani niroopinchatam.
vishishtaadvaita mataanni vyaaptiloki tecchina yathi. aayana kreestu sakam 1017 samvatsaramlo sriperambuduurugaa ippudu paerunna bhoothapurilo janminchaaru. sriperambuduru chennai pattanaaniki sumaru paatika kilo vuterla dooramlo undi. kaliyugam 4118 samvatsaram, saalivaahana sakam prakaaram 930 samvatsaram avutundi. aayana janana kaalaaniki, kutumbaanikii sambandhinchina itara vivaraalu : pingala naama samvatsaram, chaitra masam. suklapaksham panchami tithi, bruhaspati vaaram, ardra nakshatram, karkaataka lagnam. aayana talli kaantamati, tandri keshava chaaryulu. hareeta gotram. aapastamba suutra yajussakha dhyaayulu. tandri vadda, kaancheepuramlooni yaadava prakaasakula vadda aayana vidyaabhyaasam jarigindi. vidyaabhyasa kaalamlone aayanaloni vishishtaadvaita siddhaanta vishwaasaalu vikasam pondaayi. guruvu thone bhedinchi tana vishishtaadvaita vaadaanni negginchukonna pratibhaasaali. aayanaku mundu nunche vishishtaadvaitam undi. daanini bahula vyaaptiloki teesukoni ravadam ramanujula ghanata. vidyaabhyasa kaalaaniki vishishtaadvaitam oka siddhaantamgaa aayana vishwaasaalanu teerchididdaledu. aayanaku sahajamgaa erpadina vishwaasaalu appatike sthirapadi unna vishishtaadvaitaaniki anugunamgaa unnaayani, appatiki vishishtaadvaitamlo unnatudugaa unna yamunacharyudu ramanujudini vishishtaadvaita matha pravartakudugaa prothsahinchaadani antaaru. ramanujudu vishishtaadvaita siddhaantaanni praachuryamloki tecchinavaadainappatiki, konni sampradaayaalanu aayana paatinchaledu. udaaharanaku padunenimidi saarlu tippinchukoni ettakelaku tirumantraanni upadesinchina goshteepoornulane tirukkottiyarsi nambi aadesaanni kaadani oka vishnvaalayam gopuram nunchi tirumantraanni andarikee vinapadela prakatinchaaru. tirukkotti yari nambi yaamunaachaaryula shishyulalo okaru. parama pavitramaina ee mantraanni evariki padithe vaariki upadesincha vaddanee, vinnanta maatraanne mukti kalugutundanii nambi chepithe ''nenokkadinii daani dushfalitaanni anubhaviste nemi, andarikee mukti kalugutundi gadaa!'' ane udaara bhavanatho aayana gudi goparam ekki tiru mantraanni andarikee andinchaaru. ramanujulu brahma suutraala sribhashyam, vedaanta saaram, vedaanta deepika, vedaartha sangraham, sriranga gadyam, vaikuntha gadyam, saranaagata gadyam modalaina grandhaalanu rachinchaaru. desha vyaaptamgaa vishishtaadvaitaanni prachaaram cheyadaaniki paluvuru simha sanaadhipulanu, jiyyamgaarlanu, paramai kaantulanu niyaminchaaru. chaattaada vaishnavuluu, ammam gaarluu kainkaryam chese sampradaayaalanu erparichaaru. asprushyata lanti dura chaaraalanu tolaginchadaaniki samskaranaatmaka paddhatulanu pravesapettaaru. tana jeevitam dviteeyaardham srirangamlo gadipina ramanujulu noota iravai samvatsaraalu jeevinchi puttina samvatsaramaina pingalalone magha suddha dasami sanivaaram naadu deha tyaagam chesaru. aayana jeevitaanantaram vishishtaadvaitam ''dravida, samskrutaala praabalyaanni batti tengalai, vadagalai ani rendu saakhalu erpaddai'' ani tirumala ramachandra aandhrapradeshy prabhutvam prachurinchina '
na jeevitam dwara ee aachaaryudu maanavaaliki ichina sandesaalu ivi:
prastutam saampradaayakamgaa konasaagutunna aachaara vyavahaaraalu chhandasamga maari saamaajika purogatiki adduraka munupe vaatini gurtinchi samaja shreyassukai vaatini maanatamo, marchatamo cheyatam braahmanuni leda aachaaryuni pradhama kartavyam.
cholulu - cholulu saivamata anucharulainappatiki, vaidikamata vidhividhaanaalanu vyatirekinchaledu. cholaraja pramukhulalo okadaina rajaraja narendra cholude vaidikamatakarmalanu, varnaasramaalanuu, prothsahinchi, palu yagnayaagaadulu cheyinchaadu. okatava kulottunga choludu kuudaa endaro vaidika braahmanulanu aadarinchi, daanadharmaalu chesadani charitralo rujuvulu unnaayi.[1]
saampradaayaka jeevitacharitrakaarula prakaaram, ramanujacharyulu cree.sha. 1017 - 1137 samvatsaraala madhya tana jeevitaanni konasaginchadu. veeri prakaaram aachaaryula jeevitakaala vyavadhi noota iravai samvatsaraalu (120 sam.). vanda samvatsaraalaku paichiluku manishi bratike avakaasam takkuva. kanuka ee noota iravai samvatsaraala vyavadhi kontha anumaanaaspadamoutundi. saampradaayaka aadhaaraala prakaaram ramanujacharyulu tamila 'pingala' samvatsaramlo janminchi, maro 'pingala' samvatsaramlo paramapadinchaaru.[7] tamila kaalamaanam prakaaram oke paerugala samvatsaram mallee raavataaniki aravai samvatsaraala kaalam padutundi. deenni batti manam ramanujacharyula jeevitam aravai leka noota iravai samvatsaraalu undavacchani bhaavinchavachchu.<
cree.sha. 1917 loo ti.e. gopinathe , saampradaayaka muulaala aadhaaramgaa, ramanujacharyulanu saivamataadhikyatanu oppukonenduku balavantam chesina rajunu, okatava kulottunga cholunigaa gurtinchi, aachaaryula melukota pravaasam cree.sha. 1079 - 1126 praantamlo jariginattugaa anumaaninchaaru. pravasa kaalam nalabhai edu samvatsaraalu kaavatam, okatava kulottunga choludu vaishnavamata dweshi kakapoga vaidikamata aadaranalo bhagamga enno daanaalanu chesinattugaa chaaritraka aadhaaraalundatam, ee jeevitakaala nirnayaaniki aakshepaalani cheppukovachhu.
ti.yan. subramanian ane madrasu prabhutva udyogi, 'ramanujacharya divya charitai' ane tamila saampradaayaka jeevitacharitralo ullekhinchina sribhashya rachana samapti kaalam (cree.sha. 1155-1156) prakaaram, ramanujula jeevitakaalam cree.sha. 1077 - 1157 madhya undavacchani anchana vaesaaru. ee jeevitakaalam 80 samvatsaraalu kaavatam, vaishnava dweshi aina rendava kulottunga choludu ide samayamlo rajyamelatam, ee anchana sariyainadenanataaniki rujuvulugaa cheppukovachhu. 'vishnuvardhanudu' ane paeru gala hoyasala raju (hoyasala rajulu) ide samayamlo karnaataka praantaanni paripaalinchatam kuudaa gamaninchadagga vishayam(itade paina cheppukonna bhittiga devudu ayi undavacchu). aithe devalaya silaasaasanaalu, ramanujacharyudu mariyu athani shishyulu melukotalo cree.sha. 1137 ku munde nivaasamunnatlu teluputundatam ee jeevitakaala nirnayaaniki aakshepamgaa cheppukovachhu.
eeyana vishishtaadvaita matoddhaarakundu. eeyana 800 samvatsaramulaku mundu avatarinchinattu teliyavachedi. eeyana tandri aasuri kesavaachaaryulu. talli kaantimati. janmasthaanamu chennapuriki sameepamuna 26 mayilla dooramuna undu shree perumbuduru (bhootapuramu). vidyaabhyaasamu chesinachotu kanchipuramu. sakala saastramulanu yaadava prakaasulu anu advaita matavalambi agu sanyaasivadda chadivi, vanikella vishishtaadvaita paramugaa ardhamu saadhinchi aamatamunu sthaapinchi pimmata tridandasanyasi ayi yatiraju anuperu pondi, melukota (tirunarayanapuramu)srirangamu tirupati modalagu aneka divyasthalamulayandu mathamulanu erpakichi achatachata vaishnava matamunu sthaapinchenu. vendiyu eeyana bahudesatanamu chesi palumatamula vaarini jayinchi shishya sanghamunu sampaadinchi tama matamunu vruddhipondinchenu. eeyana vyaasasuutra bhashyamu,geetaabhaashyamu, tarkabhaashyamu, vedaarthasangrahamu, nyaayaamrutamu, vedaanta pradeepamu, vedaanta tattvasaaramu, naradiya paancharaatraagamamu, ranganaathastavamu, gadyatrayamu, mayiyu pekku swaroopa grandhamulanu rachiyinchenu. kanuka eeyanaku bhaashyakaarlu aniyu emberu maanaaru aniyu naamadheyamulu kaligenu. ee ramanujacharyulu seshaamsasambhoothudu
madrasu ku 30 mailla dooramlo unna sriperumbuduru loo sriman aasuri 'sarvakratu' keshava somayaji deekshitar mariyu kaantimati anu punya dampatulu undevaaru. vedaalalo cheppabadina anni yagnaalanuu poortichesi 'sarvakratu' birudunu pondina keshava somayaji, entakaalaanikii tamaku santaanam kalugaka povatamtho, bharya kaantimatitoe kalasi, tiruvallikkeni (triplicane) odduna unna paarthasaarathi swami devalayamlo yagnaala dwara aa swaamini meppinchi santaanam ponde uddesyamto sriperumbuduru nu vadili vellaaru. aa swami anugraham valla veeriruvuriki oka samvatsaram anantaram janminchina sisuvu ramanujacharyudu.[8] 'shree vaishnava aachaarya parampara' anu saampradaayaka grandham prakaaram, ee punyadinam kaliyuga samvatsaram 4118, pingala varsham, chaitra masam, tiruvadirai raasi(aarudra nakshatram), suklapaksha panchami, sukravaaram. aangla kaalamaanam prakaaram ee tedee cree.sha. 1017, epril 13.[9].
sisuvu yokka janana masam, mariyu raasi dasaratha putrulaina lakshmana satrughnula janma masa raasulatoe sarituugatam valla, sisuvu maama ayina periya tirumala nambi (srisailapoornudu), aa sisuvu aadisheshu ni avataaramani bhavinchi, "ilaya perumal" ane naamadheyaanni nirdhaaristaadu.[10][11] sisuvu sareerampaina unna konni pavitramaina gurtulanu gamaninchina periya tirumala nambiki, nammalwar tana 'tiruvoyyemolli' anu grandhamlo perkonna srivaishnava saampradaayaabhivrudhika paatupadagala goppa sanyasi, guruvu, ee sisuvenanna nammakam kudirindi.[10]
ilaya perumal chinnatanamlo 'kanchipurnudu' ane bhaktudu roojoo kanjivaram(neti kanchi) nunchi sriperumbuduru meedugaa 'poonammelle' anu graamamlo unna devalayaniki poojakai vellevaadu. atadi shradhdhaabhkathulu chinni ilaya perumaalmu entagaano aakarshinchaayi. okaroju pooja puurti chesukuni tirigi vedutunna kanchipuurnudini ilaya perumalle tana intiki saadaramgaa ahvaaninchi, atadi bhojananantaram atadi kaallupattadaaniki udyuktudainaadu. cony, nimnakulaaniki chendina kanchipurnudu tattarapaatuto venakku taggi, uttama brahmana kulamlo janminchina ilaya perumal sevanu niraakarinchaadu. bhagavantunipainunna atadi bhaktishradhdhalu kevalam alankaarapraayamaina jandhyaanikante unnatamainavani, anducheta 'kanchipurnudu' tanaku gurusamaanudani vaadinchi, ilaya perumal atadini aakattukunnaadu. aanaati nunchi vaariddarimadhya paraspara gouravamaryaadalu, prema erpaddai. bhaktilooni modati paataalu ilaya perumal kanchipurnudi vaddane abhyasinchaadani cheppukovachhu.[10][12]
ilaya perumalenku padahaarava eta rakshamamba leka tanjammaalmo vivaham jarigindi. vivaahaanantaram tandri keshava somayaji paramapadinchatamto, kutumba sametamgaa, ilaya perumal kaanchi nagaraniki taralivellaadu. naatiki kanchilo perupondina 'yaadavaprakaasa' aachaaryuni vadda vidyaabhyaasam cheyasagadu. yaadavaprakaasudu advaitam lonoo bhedabheda vedaantam lonoo paandityaanni gadinchi, anekamandi shishyulanaakarshinchi, vaariki vidyanosagutundinaadu. ilaya perumalle vanti asaamaanya pratibhagala shishyudu dorikinanduku paramaanandabharithudaina yaadavaprakaasudu anathi kaalamlone ilaya perumalle yokka 'bhakti' paramaina aalochanaavidhaanaanni gamaninchaadu. yaadavaprakaasuni upanishadvyaakhyalu akarmikamu, anaastikamulugaa undatam ilaya perumalle nu badhinchedi.[13] tatkaaranamgaa atadu tana guruvutho tarachugaa vaagvaadaaniki digevaadu.
okanadu 'chhandogyopanishattu' pai aadisankaruni vyaakhyaanamlo 'kapyasam pundareekamevamakshini' ane vaakyaanni aadisankarudu 'erranaina kothi pirudulanu polina(kapyasam) kamalalavanti kannulugalavaadu' ani anuvadinchinatlugaa yaadavaprakaasudu tana shishyulaku cheppaadu. adivinna ilaya perumal kannulalo dharaga neerukaarasaagindi. yaadavaprakaasudu kaaranamadugagaa adhi saraina vyaakhya kaadani badulichaadu ilaya perumal. aagrahinchina yaadavaprakaasudu veroka vyaakhyanu cheyamani helana cheyagaa 'kapyasam' ane padaaniki 'kam jalam pibati ithi kapih' (neetini grahinchuvaadu, anagaa suuryudu) ani noothanaarthaanni cheppi 'kapyasam pundareekamevamakshini' ane vaakyaanni 'neetini grahinchina suuryuni kiranaalatoe pushpinchina(kapyasam) kamalalavanti kannulugalavaadu' ani bhaavaadhikyatanuu, aastikatvamunuu utankinche arthaanni cheppaadu. marokamaru 'satyam ghnaanam anantam brahma' ane mahavakyampai jarugutunna vaadamlo satyam, ghnaanam, anantam brahmayokka gunaalanee, ave brahma kaadanii yaadavaprakaasunito vaadinchaadu.[14]
'alavandari' anu naamadheyamutho prasiddhudaina yamunacharyudu, vaishnava saampradaayamlo paerugaanchina guruvu. eeyana tiruchirapalli (neti tiruchi) jillaalo unna srirangam loo sriranganathaswamy devasthaanamlo tana sevalanandinchevaaru. yaadavaprakaasuni shishyarikamlo unna ilaya perumal yokka goppatanaanni, telivi tetalanu, bhakti paramaina vyaakhyalanu chusi, atadini tana shishyunigaa chesukovalani prayatninchaadu. ee vishayamgaa ilaya perumaalmu kalusukovalani eeyana kaancheepuraanni sandarsinchaadu kuudaa. cony kaaranaantaraala valla ilaya perumaalmu kalavaleka, niraasatoe venudirigaadu. yaadavaprakaasudu tana shishyaganam nunchi ilaya perumaalmu tolaginchina vishayam teliyagaane, atadini tana shishyunigaa chesukovalane uddesyaanni 'mahapurnudu' ane shishyuni dwara teliyachesaadu.
vaishnava saampradaayaalaku sanketamaina, pancha samskara karma, nalayira divya prabandha bodhana, saranaagati thoo kuudina matha pratipaadana mariyu prachaaram, ane ee moodu kartavyaalanu vidhi tappaka nirvartinchatam.
vedaantaaniki moolastambhaalavanti vedaanta suutraala ku sarikrotta vyaakhyaanam vraayatam.
bhagavata, vishnupuraanaala nu rachinchina vedavyasa, parasara munula amsalatho janminchina iddaru sisuvulanu gurtinchi, varika naamadheyaalanu prasaadinchi, vyaasa, paraasarulaku nivaalulu arpinchatam.
eeyana tana guruvu tanaku upadesinchina atyanta gopyamaina ashtakshari mantraanni srirangam loni rajagopuram paiki ekki, andarikee upadesistaadu. guruvu 'neevu narakaniki vedatavemo' nani ante andaruu swargaaniki vedataarani badulistaadu.[15]ramanujulu tana jeevitakaalamlo vishishtaadvaita siddhaantaanni balangaa pratipaadinchadam, palu aalayaallo moorthulanu vishnu sambandhamaina vigrahaalugaa niroopinchadam, enno aalayaalaku suspashtamaina aagama vidhaanaalu, paripaalana paddhatulu erparachadam vanti kaaryakalaapaalu nirvahinchaaru. aa kramamlo vistruta paryatanalu, vaada prativaadaalu chesaru.
tirumalaloni moolaviraattu(dhruvaberam) vishnumurthy vigraham kaadani, sakti vigrahamo, shiva pratimo, subrahmanyamoortho kaavachchani vivaadam chelaregindi. tirumala praantaanni paripaalistunna yaadavaraaju vaddaku saivulu ee vivaadaanni teesukuvelli vaadinchi tirumalalo jarugutunna vaishnava poojalu aapucheyinchi saivaaraadhanalaku avakaasam immani koraru. paluvuru vaishnavula dwara ee vishayaanni telusukunna ramanujulu yaadavaraaju koluvuku velli vaadinchaaru. saivulato jarigina vaadanalo palu pouraanika aadhaaraalanu, saastra vidhaanaalanu saakshyaalugaa chuupi odinchaaru. saivulu pratyaksha pramaanaanni korarani, ramanujulu venkateshwaruni vigraham eduta bangaaramtho cheyinchina vaishnavaayudhaalu, saivaayudhaalu, sakti aayudhaalu petti e daivaanivaite aa aayudhaale sweekarinchu ani praarthinchi talupulu muusaarani prateeti. raatri atyanta kattudittaala naduma gadavaga tellavaari talupulu teriste dhruvaberaniki sankha chakralu aayudhaalugaa kanipinchaayantaaru. mottaaniki tirumalaloni moolaviraattu srinivasudenani vaadana dwara nirdhaarinchadamtho tirumalapai vaishnava aaraadhanalaku yaadavaraaju angeekarinchaaru.
anantara kaalamlo tirumalalo kainkaryalu sakramamgaa jarigela chusenduku ramanujulu ekangi vyavasthanu erparichaaru. tarvaati kaalamlo ekangi vyavastha jiyyarla vyavasthagaa parinaminchi sthirapadadamloonuu ramanujula paatra keelakam. tirupatilo govindarajula aalayaanni nirmimpajesindi ramanujule. aa aalayam chuttu aalayapuujaarulaku agrahaaramichi, veedhula nirmaanam chepatti yaadavaraaju tana guruvaina ramanujunu paerita ramanujapuramga roopakalpana chesaru. adhe neti tirupati nagaraniki punaadi ayyindi. ramanujacharyulu taanu swayamgaa paancharaatra aagamaanni paatinche vyakti aina tirumalalo paramparaagatamgaa vastunna vaikhanasa aagamaanni konasaaginchaaru. aithe appatiki unna vaidikaachaaraalatopaatuga dravidavedaalanu, paancharaatraagama aachaaralanu konnintini tirumala archana vidhaanamlo cherchaaru. tirumalaloni palu keelakamaina vyavasthala erpaatulo, muurti swaroopanirdhaaranalo, aagama paddhatullo tirumala-tirupatipaina ramanujacharyunidi cheragani mudra.[16]eeyanakumundu visishta dyaivatamunu pratipaadinchinavaaru konday kalaru. vaarilo mukhyulu pannidram.
saroyogi(poyye yaalvaaru) : eeyana kanchiyandali poyye anu pushkariniyandu oka bangaaru taamarapuvvulo dwaaparayugaantamunduna paanchajanyaamsamuna ayonijudai janinchenu.
bhootayogi(poodattaalvaaru) : eeyana saroyogi avatarinchina maynadu mallapuri (tirukkadalnemalli) anu graamamunandu oka sarassunandali nalla kaluvapuuvunandu ganaamsamuna ayonijudu ayi avatarinchenu.
bhaktisarendu (tirumaalikai yaalvaaru) : eeyana meedacheppina moovurunu avatarinchina moodunelalaku mahisarakshetramu (tumupi) anuchota tapassu cheyuchunna bhrugu maharshiki indruniche prerepimpenabadi aaushini mohimpojesina apsarasa valana chakraamsa sambhoothudu ayi janinchenu. bhagavadbhaktunaa biddalu lenivaedunu agu oka medaravedu vedullakai achatiki vachi aasisuvunu tana yintiki ettukonipoyi penchenu.
paraankusadaasudu (madhurakavi aalvaaru) : eeyana dwaaparayugaantamuna paandyadesamunandali tirukkoluru anu graamamunandu oka puraschudundu (mundari juttuvaadu) agu braahmanuniki kumudaamsamuna janinchi saamavedaadhyaapukudu ayi divyadesa yaatracheyuchu ayodhyaku poyi undenu. appudu ichata dakshina desamunandu nammalvaru avatarinchi aathejassu tanaku kanibadagaa andundi vachi nammalvaruvalla tatvavishayamunu grahinchenu.
goda (chudikoduttaloe) : eeme kaliyugaadini srivilliputturi yandu vishnuchittuniyokka tulasivanamunandu ayonijayai bhoomyamsamuna janinchi aaperiyaalvaaruche pempedabi aayana perumaallaku kattikoni poyedu tulasimaalalu taanu mundu dharinchi pimmata poolabuttalo pettuchuvacchi kadapata aaperumaallaku bharya ayyenu. kanuka eeme aadudi ayinanu takkina aalvaarulalo cherchi ennebadenu.
bhaktaanghrirenuvu (tondaradippodi yaalvaaru) : eeyana kaliyugamu puttina innorendlaku pimmata choladesamunandu mandangudi anu graamamu nandu oka puraschuda vaishnavunaku putrenai vanamaalaamsamuna janiyinchi vipranarayanudu anuperu vahinchi bhagavatkainkaryaparudae kaalamu gadapenu.
munivaahanudu (tiruppaanaalvaaru) : eeyana kaliyugamu puttina munnuru endlaku pimmata choladesamu nandali nichulapuramu (urayuru) anu graamamu nandu vidavali gantalalo ayonijudu ayi srivatsaamsamunandu janiyinchi biddalulenivaaraina chandaala dampatulache pempedabi veenaagaanamunandu nipunudai bhagavannamasmaranachesi krutaarthudu ayyenu.
yuktavayassulo undagaane madhvaachaaryudu dakshina bhaaratadesamantaa paryatinchaalani sankalpinchaadu. anantasayana, kanyakumari, rameshwaram, srirangam modalaina kshetraalanu sandarsinchaadu. ekkadiki vellinaa taanu telusukunna tatvaanni prajalaku upanyaasaala roopamlo teliyajeppevaadu. moodhanammakaalni vyatirekinchaadu. vaatini aadhyaatmikatatoe mudipettakudadani bhaavinchaadu. alaa aayana prabodhinchina tatvam desavyaaptamgaa panditullo charchalu rekettinchagaa sanaatana vaadula nunchi vyatirekata kuudaa eduraindi. cony aayana vaetikii chalinchaledu. yaatra purti chesukuni udupi cherukogane bhagavadgeeta pai tana bhaashyaanni rayadam praarambhinchaadu.
tana dvaita siddhaantaanni niroopinchadaaniki madhvaachaaryudu upanishattulaku, brahmasuutraalaku, bhagavadgeetaku bhaashyaalu vraasaadu. inka rugvedamloni 40 suuktaalaku mariyu bhaarata bhaagavataalaku vyaakhyaanam vraasaadu. tarkamtopaatu mottam 37 grandhaalanu rachinchaadu. indulo pramukhamainavi pramukhamainavi
saayujyam - bhaktudu bhagavantunilo leenamainaa aayana kante vaerugaa untoone aayana aanandamlo palupanchukovatam.madhvaachaaryudu aasetuseetanaga paryantam deshamanta paryatinchi tana madhvamataanni prachaaram chesina sankaruni advaitam, ramanujuni vishishtaadvaitam antagaa dvaitam prachaaramloki raledane cheppali. ayithe desamlo vaishnavamata vyaaptiki, mukhyamgaa krishnabhakti vyaaptiki madhvamatam entagaano todpadindanatamlo sandeham ledu.