స్కామ్ ఎలెర్ట్..! | Prajasakti::Telugu Daily
Home » స్నేహ » స్కామ్ ఎలెర్ట్..!
దొంగతనం, లూఠీ, మోసాలు చేసేవారు రకరకాల పద్ధతులను మారుస్తుంటారు. పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వారి ప్లానింగు, ట్రిక్కులు, ఎత్తులు మారిపోతుంటాయి. మరి ఈ కోవకు చెందిన దోపిడీదారులు సామాజిక మాధ్యమంలో ఎన్ని రకాలుగా స్కామ్‌లను చేస్తున్నారో ఎప్పుడైనా గమనించారా..! ఒక్క మన దేశంలోనే 2017లో సామాజిక మాధ్యమం ద్వారా 45,811 సైబర్‌ మోసాలు జరిగితే, 2018లో 48,369కు పెరిగాయని సైబర్‌ క్రైమ్‌ రికార్డులు చెబుతున్నాయి. సోషల్‌ మీడియా ద్వారా స్కామ్‌లు ఎన్ని రకాలుగా చేస్తున్నారో... వాటి నుంచి తప్పించుకునేందుకు ఎటువంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలో ఈ రోజు స్కామ్‌ ఎలర్ట్‌లో తెలుసుకుందామా..!
సామాజిక మాధ్యమాల్లో కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో పాటు ఎందరో అపరిచితులు పరిచయం అవుతుంటారు. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు, ఏదో ఒక సందర్భంలో తెలియని వ్యక్తితో సంభాషణ చేస్తుంటాం. దీనిని అవకాశంగా తీసుకుని మోసం చేస్తుంటారు. ప్రస్తుతం రోజుల్లో ప్రచారానికైనా, వ్యాపారానికైనా ఫేస్‌బుక్‌ ప్లాట్‌ఫాంను వినియోగించుకునేవారు ఎక్కువగానే ఉన్నారు. దీనిని ఆసరాగా తీసుకుని సామాజిక మాధ్యమంలో కొత్తరకం పద్ధతుల్లో స్కామ్‌లు చేస్తున్నారు. సోషల్‌ మీడియా అన్ని చానెళ్లలోనూ స్కామర్లు నక్కిఉన్నారని గుర్తుపెట్టుకోవాలి.
గుర్తింపుకో స్కామ్‌...!
సామాజిక మాధ్యమంలో స్కామ్‌చేసి డబ్బుల్ని దోచుకోవడం ఒక పద్ధతైతే... ఒకవ్యక్తి (identity) గుర్తింపును కూడా దోచేసుకున్నారు. అదేంటి, అదెలా సాధ్యం అని అనుకుంటున్నారా..! ఢిల్లీలోని ఓ ప్రైవేటు కాలేజీలో ఫిజిక్స్‌ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నారు గుప్తా శర్మ. అతను మరో రెండు నెలల్లో కాలేజీ నుంచి సెమినార్‌కు హాజరుకావాలి. అందుకోసం, కొంత సమాచారాన్ని ముందుగానే సదరు మీటింగ్‌ నిర్వహించే సిబ్బందికి అందజేయాలి. ఈ క్రమంలో ఆ ప్రొఫెసర్‌కి బదులుగా మరో వ్యక్తిని పంపేందుకు మరో కాలేజీ నుంచి చేసిన ప్రయత్నమే ఈ స్కామ్‌. ముందుగా గుప్తా ఫోన్‌ని కొందరి చేత దొంతగనం చేయించారు. తర్వాత ఫేస్‌బుక్‌లో అతని పేరుతో ఉన్న ఐడిని డీ-యాక్టివ్‌ చేసి అతని పేరుతో మరో ఫేక్‌ ఐడిని తయారుచేశారు. కొంతకాలం గుప్తా స్మార్ట్‌ ఫోన్‌, ఫేస్‌బుక్‌, మెయిల్‌ అన్నీ బ్లాక్‌ చేసి వాటి స్థానంలో ఫేక్‌ ఐడీలను క్రియేట్‌ చేశారు. అలా రెండు నెలల తర్వాత సెమినార్‌కు గుప్తా శర్మ స్థానంలో మరో వ్యక్తి హాజరై మరో కాలేజీ గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. అయితే... ఈ వాస్తవం వెలుగు చూడటానికి పోలీసులకు సంవత్సర కాలం పట్టింది. అప్పటికే జరగాల్సిన నష్టం జరిగిపోయింది. సామాజిక మాధ్యమాల స్కామ్‌లను పట్టుకోవడం కష్టతరమే అంటున్నారు సైబర్‌ పోలీసులు. ఇదే తరహాలో... ఎందరో చనిపోయిన వ్యక్తుల పేర్లతో ఫేక్‌ ఐడిలను సృష్టించి ఎన్నో అక్రమాలకు పాల్పడుతున్నారని సైబర్‌ పోలీసులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.
కిడ్నాప్‌ స్కామ్‌..
ఫేస్‌బుక్‌లో పరిచయమైన ఒక వ్యక్తితో స్నేహం కుదిరింది విశాఖపట్నంలో ఉంటున్న ఓ అమ్మాయికి. వారిద్దరి స్నేహం ప్రేమకు దారితీసింది. అబ్బాయి పెట్టిన ఫేక్‌ ఐడితోనే ఆ అమ్మాయి మెసేజెస్‌తో ఛాటింగ్‌ చేసింది. ఫోన్‌ల ద్వారా కొంత కాలం మాట్లాడుకున్నారు. వాట్సాప్‌లోనూ అదే ఫేక్‌ ఐడిని పెట్టుకోవడంతో అతన్ని నమ్మింది ఆమె. 'ఒకర్ని ఒకరు అర్థం చేసుకున్నాం కదా...! ఎదరుగా చూసుకోకుండానే పెళ్లి చేసుకుందామా!?' అని అబ్బాయి అడగటంతో సరేనంది ఆ అమ్మాయి. వారిద్దరి కుటుంబ సభ్యుల ఫొటోలనూ వాట్సాప్‌, ఫేస్‌బుక్‌ మెసెంజర్‌ ద్వారానే చూపించారు. అబ్బాయి కుటుంబ సభ్యుల ఫొటోలు అన్నీ ఫేకే... ఇదంతా నిజమే అనుకుంది అమ్మాయి. వారిద్దరి పెళ్లికి అమ్మాయి ఇంట్లో అంగీకరించకపోవడంతో... ఇంట్లో చెప్పకుండా పెళ్లి చేసుకోవాలని నిశ్చయించుకున్నారు. చివరికి ఇద్దరూ కలిసి ముంబై రైల్వేస్టేషన్‌లో కలుసుకోవాలని అనుకున్నారు. అలా వెళ్లిన అమ్మాయిపైన తల్లిదండ్రులు మిస్సింగ్‌ కేసు పెట్టారు. అమ్మాయి ఫేస్‌బుక్‌ ఐడి, ఫోన్‌కాల్స్‌ లిస్టు చూస్తే అన్నీ ఫేక్‌ అని తేలింది. అమ్మాయి కోసం ఎన్నో ప్రాంతాల్ని గాలించారు. దొరకలేదు. ఏడాది తర్వాత ఆ అమ్మాయి తిరిగి ఇంటికి వచ్చింది. ముంబై రైల్వే స్టేషన్‌లో ఎవరో ఆమెను కిడ్నాప్‌ చేశారనీ.... సంవత్సరకాలం పాటు ఆమెను వ్యభిచార గృహంలోనే బంధించి నరకం చూపారనీ... చివరకు ఒకరి సహాయంతో బయటపడ్డానని రోదించింది. ఇలా.. సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఎక్కువమంది టీనేజర్లు అపరిచితుల స్కామ్‌ల్లో చిక్కుకుపోతున్నారు.
ఫేక్‌ లింక్స్‌తో...
2016లో తూర్పుగోదావరి జిల్లా మండపేటలో నివాసం ఉంటున్న నరేంద్ర ఓ బియ్యంకొట్టు వ్యాపారి. ఒక రోజు ఆ వ్యక్తికి సోకాల్డ్‌ సంస్థవారు పది వేల డాలర్ల గిఫ్ట్‌ కూపన్‌ వచ్చిందని తెలియజేస్తూ... అతని ఫేస్‌బుక్‌ మెసెంజర్‌కు ఒక లింక్‌ పంపారు. వాటికి సంబంధించిన వివరాలు తెలుసుకునేందుకు తన ఇంట్లో అద్దెకుంటున్న మరో వ్యక్తి సహాయం తీసుకున్నారు నరేంద్ర. ఆ లింక్‌పైన క్లిక్‌ చేశారు. అలా ఓపెన్‌ చేసిన తర్వాత ఆ గిఫ్ట్‌ కూపన్‌ తనకు మెయిల్‌ ద్వారా పంపిస్తామని అతని మెయిల్‌ ఐడి ఇవ్వాలని అది వారి నియమం అని సంస్థ పంపింది. అలా పంపిన రెండోరోజు మెయిల్‌కు ఒక లింక్‌ వచ్చింది. ఆ లింక్‌ను క్లిక్‌ చేసి అందులో ఉన్న వివరాలను పూర్తిగా నింపాలనీ, అతని పేరు మీద కూపన్‌తోపాటు ఒక సర్టిఫికేట్‌ ఇస్తామని ఉంది. చెప్పినట్లుగానే అతని వద్ద ఉన్న రెండు ఫోన్‌ నంబర్లు, అతని అడ్రస్సు పూర్తి వివరాలు పంపారు. రెండురోజుల్లో మెయిల్‌కు కూపన్‌ వస్తుందని రిప్లై వచ్చింది. మరునాడు అతని బ్యాంక్‌ అకౌంట్‌ ఖాళీ అయ్యింది. ఇది తెలుసుకుని కంప్లైయింట్‌ ఇస్తే... ఫోన్‌ నంబర్‌, మెయిల్‌ ఆధారంగా బ్యాంక్‌ అకౌంట్‌ను హ్యాక్‌చేసి డబ్బులు దోచుకున్నారని సైబర్‌ నేరం కింద కేసు నమోదు చేసుకున్నారు పోలీసులు. ఇటువంటివే ఎన్నో ఫేక్‌ మెసేజీలు ఫోన్‌కి వస్తుంటాయి... ఫేస్‌బుక్‌లోనూ, మెయిల్‌ ద్వారా రకరకాల సంస్థవారు షశీఅస్త్రతీa్‌ర... మీరు క్యాష్‌ వోచర్‌, గిఫ్ట్‌ వోచర్‌ గెలుచుకున్నారు. ఈ లింక్‌పైన క్లిక్‌ చేయండని వస్తుంటాయి. ఒక్కటే గుర్తు పెట్టుకోవాలి... డబ్బులు ఊరికే వస్తే వారే తీసుకుంటారే తప్ప మరొకరికి ఎందుకు అవకాశం ఇస్తారని ఆలోచించాలి. అవి ఫేక్‌ లింక్‌లని గమనించుకోవాలి.
ప్రశ్నలతో స్కామ్‌...
ఇవేకాదు.., ఐక్యూ టెస్టులను పెట్టి మీ దృష్టి మళ్లించడానికి ఇదోరకం వేదికను ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నారు. ఇందులో ఫేస్‌బుక్‌లో మీ ఐక్యూ టెస్టును పరీక్షించుకోండని రకరకాల ప్రశ్నల రూపంలో వారికి కావాల్సిన సమాచారాన్ని అనుమానం రాకుండా రాబట్టుకోవడంలో వారు ఆరితేరి ఉంటారు. మన దృష్టి ప్రశ్నకు సమాధానం వెతుక్కునే పనిలో ఉంటాం కానీ, స్కామర్ల దృష్టి దోచుకునే వైపు ఉంటుంది. ఈ విధమైన భారీ సామాజిక మాధ్యమం ద్వారా జరిగిన స్కామ్‌ను యుపి పోలీసులు సుమారు ఏడు లక్షల మంది ఇచ్చిన సమాచారంతో పట్టుకోగలిగారు. సామాజిక మాధ్యమం ద్వారా 3,700 కోట్లు దోచారంటే... స్కామర్లు సామాజిక మాధ్యమంలో ఏ స్థాయిలో ఉన్నారో అర్థం చేసుకోవచ్చు. 2017 ఫిబ్రవరిలో ఈ స్కామ్‌ వెలుగుచూసింది. నోయిడా సెక్టార్‌ - 63లో ఉన్న అబ్లేజ్‌ ఇన్‌ఫో సొల్యూషన్స్‌ లిమిటెడ్‌ పేరుతో ఈ సంస్థ పెద్ద ఆఫీసే ఉంది. సామాజిక మాధ్యమం ద్వారా భారీగా మోసం చేసినట్లు దర్యాప్తులో తేలింది. నిందితుల దగ్గర వెబ్‌ పోర్టల్‌- సోషల్‌ ట్రేడ్‌ వ్యాపారాన్ని నడుపుతున్నారు. వారి వద్ద ట్రైయినింగ్‌ ఇచ్చిన ఐదువేల మంది యువకులు పనిచేస్తున్నారు. ఒక్కో స్కీమ్‌కు ఐదు లక్షలకు తక్కువ దోచుకోరట..! పోలీసులు 500 కోట్లు నగదు ఆ సంస్థ అకౌంట్‌ నుంచి స్వాధీనం చేసుకుని ఆరుగుర్ని అరెస్టు చేశారు.
మోసం చేయాలనుకున్న వ్యక్తి మొట్టమొదట నమ్మకాన్ని పొందేందుకు సర్వవిధాల ప్రయత్నాలు చేస్తారు. అందుకోసం ఎన్ని రోజులైనా వేచి ఉంటారు. ఎన్ని విధాలుగానైనా ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు. అలా వారు చేసే ప్రతి ప్రయత్నంలోనూ మనకు అనుమానం రావాలి.
* ఉచితంగా వచ్చే గిఫ్ట్‌కూపన్లు, క్యాష్‌ బ్యాక్‌ ఆఫర్లు వంటి ద్వారా పంపే లింకుల్ని ఎట్టిపరిస్థితుల్లో క్లిక్‌ చేయకండి. ఒకవేళ చేసినా వారికి మీ సమాచారాన్ని అందజేయకండి.
* ఫేస్‌బుక్‌లో రకరాకల ఆఫర్లు వస్తుంటాయి. వాటి గురించి పూర్తిగా తెలియకుండా వాటిని షేర్‌ చేయకండి.
* సామాజిక మాధ్యమంలో వచ్చే స్కామ్‌లకు సంబంధించిన వివరాలతో ఎటువంటి అనుమానం వచ్చినా వెంటనే వారి లింక్‌ను గూగుల్‌ కంప్లెయింట్‌ ఇవ్వండి. అప్పటికీ స్పందించకపోతే సైబర్‌ క్రైం వారికి ఆ లింక్‌ను పంపితే... వారే డిలీట్‌ చేస్తారు.
* దగ్గరలో ఉన్న పోలీసుస్టేషన్‌కి వెళ్లి సైబర్‌ క్రైం సెక్షన్‌ 154 కింద సైబర్‌ నేరాలకు పాల్పడుతున్న వారిపైన కంప్లయింట్‌ ఇవ్వవచ్చు. లేదా ఆన్‌లైన్‌లోనూ కంప్లయింట్‌ ఇవ్వవచ్చు. అయితే ఆన్‌లైన్‌లో ఇచ్చే ముందు ఐడిలో కచ్చితంగా హెచ్‌టిటిపి తర్వాత ఎస్‌ అనే అక్షరం ఉందో లేదో చూసుకోవాలి. ఎస్‌ అంటే... సెక్యూరిటీ అని అర్థం. https://digitalpolice.gov.in › ncr › rdr ఎస్‌ అనే ఒక్క అక్షరం లేకపోతే అది ఫేక్‌ ఐడి అని అర్థం చేసుకోవాలి. అటువంటి వెబ్‌లు మీ కంట పడినా వాటి గురించీ కంప్లయింట్‌ ఇవ్వవచ్చు.
* మోసాలు సాధారణం కావచ్చు. కానీ, స్కామర్లు ఉపయోగించే పద్ధతులు రకరకాలుగా మారుతుంటాయి. వాటిని గుర్తించి నిరోధించే ప్రయత్నం కాస్తయినా చేయడం వల్ల కొంత వరకైనా కట్టడి చేసినట్లే...!
* ముఖ్యంగా టీనేజర్లు ఎవరో చెప్పిన కల్లబొల్లి కబుర్లుకు పడిపోయి జీవితాల్ని నాశనం చేసుకోకూడదు. ఏ విషయాన్నైనా ఒకటికి రెండుసార్లు చెక్‌ చేసుకోవడం మంచిది. సోషల్‌ మీడియా విషయంలో పదిసార్లైనా తప్పులేదు.
scam elert..! | Prajasakti::Telugu Daily
Home u sneha u scam elert..!
dongatanam, loothee, mosalu chesevaaru rakarakaala paddhatulanu maarustuntaaru. paristhitulaku anugunamgaa vaari plaaningu, trikkulu, ettulu maaripotuntaayi. mari ee kovaku chendina dopidiidaarulu saamaajika maadhyamamlo enni rakaluga scammlanu chestunnaro eppudaina gamaninchara..! okka mana desamlone 2017loo saamaajika maadhyamam dwara 45,811 saibery mosalu jarigithe, 2018loo 48,369ku perigaayani saibery crime rikaardulu chebutunnaayi. soshalni media dwara scammlu enni rakaluga chestunnaro... vaati nunchi tappinchukunenduku etuvanti jaagrattalu teesukovaalo ee roju scomme elertelo telusukundama..!
saamaajika maadhyamaallo kutumba sabhyulu, snehitulato paatu endaro aparichitulu parichayam avutuntaaru. eppudo okappudu, edho oka sandarbhamlo teliyani vyaktito sambhaashana chestuntam. deenini avakaasamgaa teesukuni mosam chestuntaaru. prastutam rojullo prachaaraanikainaa, vyaparanikaina faseabook platmamhaam viniyoginchukunevaaru ekkuvagaane unnaaru. deenini aasaraagaa teesukuni saamaajika maadhyamamlo kottarakam paddhatullo scammlu chestunnaru. soshalni media anni chaanellaloonuu scamarlu nakkiunnaarani gurthupettukovali.
gurtimpuko scomme...!
saamaajika maadhyamamlo scamechesi dabbulni dochukovadam oka paddhataite... okavyakti (identity) gurtimpunu kuudaa dochesukunnaru. adenti, adela saadhyam ani anukuntunnara..! dhilleelooni oo praivetu kaalejeelo fizicke professerga panichestunnaaru gupta sharma. atanu maro rendu nelallo callagy nunchi seminareku hajarukavali. andukosam, kontha samaachaaraanni mundugaane sadaru meetinghy nirvahinche sibbandiki andajeyaali. ee kramamlo aa professerki badulugaa maro vyaktini pampenduku maro callagy nunchi chesina prayatname ee scomme. mundugaa gupta foneni kondari chetha dontaganam cheyinchaaru. tarvaata faseabooklo athani paerutho unna aidini d-active chesi athani paerutho maro fake aidini tayaarucheesaaru. kontakaalam gupta smarte fone, faseabook, mailli annee blacke chesi vaati sthaanamlo fake aideelanu create chesaru. alaa rendu nelala tarvaata seminareku gupta sharma sthaanamlo maro vyakti hajarai maro callagy gurtimpu tecchukundi. ayithe... ee vaastavam velugu chudataniki polisulaku samvatsara kaalam pattindi. appatike jaragaalsina nashtam jarigipoyindi. saamaajika maadhyamaala scammlanu pattukovadam kashtatarame antunnaru saibery poliisulu. ide tarahaalo... endaro chanipoyina vyaktula paerlatho fake aidilanu srushtinchi enno akramaalaku paalpadutunnaarani saibery poliisulu aandolana chendutunnaru.
kidnop scomme..
faseabooklo parichayamaina oka vyaktito sneham kudirindi visaakhapatnamlo untunna oo ammayiki. vaariddari sneham premaku daariteesindi. abbai pettina fake aiditone aa ammai messezesto chatinge chesindi. fonela dwara kontha kaalam matladukunnaru. vaatsaaploonuu adhe fake aidini pettukovadamto atanni nammindi aame. 'okarni okaru artham chesukunnam kada...! edarugaa chusukokundane pelli chesukundama!?' ani abbai adagatamtho sarenandi aa ammai. vaariddari kutumba sabhyula photolanu watsop, faseabook messengere dwarane chuupimchaaru. abbai kutumba sabhyula photolu annee fake... idantaa nijame anukundi ammai. vaariddari pelliki ammai intlo angeekarinchakapovadamtho... intlo cheppakunda pelli chesukovalani nischayinchukunnaaru. chivariki iddaruu kalisi mumbai railvestationna kalusukovalani anukunnaru. alaa vellina ammaayipaina tallidandrulu missinge kesu pettaaru. ammai faseabook aidi, fonecallesse listu chuste annee fake ani telindi. ammai kosam enno praantaalni gaalinchaaru. dorakaledu. edaadi tarvaata aa ammai tirigi intiki vachindi. mumbai railve stationlo evaro aamenu kidnop chesarani.... samvatsarakaalam paatu aamenu vyabhichaara gruhamlone bandhinchi narakam chuupaaranii... chivaraku okari sahaayamtho bayatapaddaanani rodinchindi. ilaa.. saamaajika maadhyamaallo ekkuvamandi teanejarlu aparichitula scommllo chikkukupotunnaru.
fake linkseetho...
2016loo thoorpugodaavari jilla mandapetalo nivasam untunna narendra oo biyyamkottu vyaapaari. oka roju aa vyaktiki sokalked samsthavaaru padi vela dalarla giffen koopan vachindani teliyajestu... athani faseabook messengerku oka linky pampaaru. vaatiki sambandhinchina vivaraalu telusukunenduku tana intlo addekuntunna maro vyakti sahayam teesukunnaru narendra. aa linkypaina clicke chesaru. alaa open chesina tarvaata aa giffen koopan tanaku mailli dwara pampistaamani athani mailli aidi ivvaalani adhi vaari niyamam ani samstha pampindi. alaa pampina rendoroju mailenku oka linky vachindi. aa linkynu clicke chesi andulo unna vivaraalanu puurtigaa nimpaalanee, athani paeru meeda koopanythopaatu oka surtificate istamani undi. cheppinatlugaane athani vadda unna rendu fone nambarlu, athani adrassu puurti vivaraalu pampaaru. rendurojullo mailenku koopan vastundani ripli vachindi. marunadu athani banky accounte khaalii ayyindi. idhi telusukuni compliente iste... fone nambarm, mailli aadhaaramgaa banky akountenu hackechesi dabbulu dochukunnarani saibery neram kinda kesu namodu chesukunnaru poliisulu. ituvantive enno fake masejeelu foneki vastuntaayi... faseabookloonuu, mailli dwara rakarakaala samsthavaaru shasheeastratiiashay... meeru cashy vocheri, giffen vocheri geluchukunnaru. ee linkypaina clicke cheyandani vastuntaayi. okkate gurtu pettukovali... dabbulu oorike vaste vaare teesukuntare tappa marokariki enduku avakaasam istaarani aalochinchaali. avi fake linkelani gamaninchukovali.
prasnalatho scomme...
ivekaadu.., aikyuu testulanu petti mee drushti mallinchadaaniki idorakam vedikanu erpaatu chesukuntunnaru. indulo faseabooklo mee aikyuu testunu pareekshinchukondani rakarakaala prasnala roopamlo vaariki kaavaalsina samaachaaraanni anumanam rakunda rabattukovadamlo vaaru aaritheri untaaru. mana drushti prasnaku samadhanam vetukkune panilo untaam cony, scamarla drushti dochukune vaipu untundi. ee vidhamaina bhari saamaajika maadhyamam dwara jarigina skaamnu yupi poliisulu sumaru edu lakshala mandi ichina samaachaaramtho pattukogaligaaru. saamaajika maadhyamam dwara 3,700 kotlu docharante... scamarlu saamaajika maadhyamamlo e sthaayilo unnaro artham chesukovachhu. 2017 fibravarilo ee scomme veluguchusindi. noida sectarke - 63loo unna ableji inpho solutionsi limited paerutho ee samstha pedda offca undi. saamaajika maadhyamam dwara bhariga mosam chesinatlu daryaaptulo telindi. ninditula daggara vebe portalle- soshalni trade vyaapaaraanni naduputunnaru. vaari vadda triainingi ichina aiduvela mandi yuvakulu panichestunnaaru. okko skeemku aidu lakshalaku takkuva dochukorata..! poliisulu 500 kotlu nagadu aa samstha accounte nunchi swaadheenam chesukuni aarugurni arestu chesaru.
mosam cheyalanukunna vyakti mottamodata nammakaanni pondenduku sarvavidhaala prayatnaalu chestaaru. andukosam enni rojulaina vechi untaaru. enni vidhaalugaanainaa prayatnaalu chestuntaaru. alaa vaaru chese prati prayatnamloonuu manaku anumanam ravali.
* uchitamgaa vache giftekoopanlu, cashy byaky aafarlu vanti dwara pampe linkulni ettiparisthithloo clicke cheyakandi. okavela chesina vaariki mee samaachaaraanni andajeyakandi.
* faseabooklo rakarakala aafarlu vastuntaayi. vaati gurinchi puurtigaa teliyakunda vaatini sheri cheyakandi.
* saamaajika maadhyamamlo vache skaamlaku sambandhinchina vivaraalatoe etuvanti anumanam vachina ventane vaari linkynu googule compleinte ivvandi. appatikee spandinchakapothe saibery kraim vaariki aa linkynu pampithe... vaare deleete chestaaru.
* daggaralo unna polisustationki velli saibery kraim section 154 kinda saibery neraalaku paalpadutunna vaaripaina complinte ivvavachhu. leda aanilainloonuu complinte ivvavachhu. ayithe anlinele iche mundu aidilo kachitamgaa hechetitipi tarvaata esi ane aksharam undo ledho chusukovali. esi ante... security ani artham. https://digitalpolice.gov.in u ncr u rdr esi ane okka aksharam lekapothe adhi fake aidi ani artham chesukovali. atuvanti veblu mee kanta padina vaati gurinchi complinte ivvavachhu.
* mosalu saadhaaranam kaavachhu. cony, scamarlu upayoginche paddhatulu rakarakaalugaa maarutuntaayi. vaatini gurtinchi nirodhinche prayatnam kastayina cheyadam valla kontha varakaina kattadi chesinatle...!
* mukhyamgaa teanejarlu evaro cheppina kallabolli kaburluku padipoyi jeevitaalni naasanam chesukokudadu. e vishayaannainaa okatiki rendusaarlu cheky chesukovadam manchidi. soshalni media vishayamlo padisaarlainaa tappuledu.