వంకాయలు రెండు రకాలు తెల్లవి నల్లవి. వీటిలో మళ్ళీ రెండు రకాలు పొడుగువి గుండ్రనివి. గుండ్రని వాట్లో పెద్ద కాయలు వేరు, ఇవి ఒక్కొకటి కేజి ఆ పైన తూగుతాయి కూడా. వీటిని మా దగ్గర జేగురుపాడు వంకాయ అంటాం. ఇవి తెల్లగా పెద్దవిగా ఉంటాయి. ఇందులో ముళ్ళొంకాయ కూడా ఉంటుంది,తెల్లగా, పెద్దదిగా. ఇలా పెద్దగా ఉన్న కాయలు పచ్చడికి బాగుంటాయి. ఇందులో చారలున్న కాయలుంటాయి, వీటిలో గిజర ఎక్కువుంటుంది, ఇవి మాత్రం బాగోవు పచ్చడికి. గిజర అంటే గింజలని అర్ధం, ఈ గింజలు చిన్నచిన్నగానే ఉంటాయి.
ఈ కాయని నిప్పుల మీద కాల్చాలి, నిప్పులు దొరకవు కదూ! గేస్ బర్నర్ మీద ఇనప చిక్కం వేసి కాల్చచ్చు. కాల్చిన కాయను పక్కన పెట్టుకోండి. సన్నగా చింతపండు పులుసు పిసకండి. దానిలోకి ఉల్లిపాయలు బాగా సన్నగా తరుక్కోండి. అలాగే పచ్చి మిర్చిని కూడా బాగా సన్నగా తరగండి. కొచం పసుపు పిసర వేయండి. కాల్చిన వంకాయ పైన నల్లగా మాడినది ఒలిచేయండి. ఇప్పుడు ఈ ఒలిచిన వంకాయను చింతపండు పులుసులో వేసి పిసకండి. మిక్సీ లో వేయద్దు. బండతో దంచుకుంటే బాగుంటుంది, బండ దొరకదుగా! పప్పు గుత్తి ఉంటే దానితో కలపండి. ఇందులో పోపు వేయండి, ఇష్టమైతే ఇంగువ వేయండి,పోపులో.కొద్దిగా వేయించిన నువ్వు పప్పు కలపండి.చిన్న బెల్లం ముక్కేయండి. తీపిగా తినాలనుకుంటే ఎక్కువే వేయండి. ఉప్పు సరి చూసుకు వేయండి. మూత పెట్టి ఉంచేయండి. నాలుగు గంటల తరవాత వాడండి. ఆ రుచేవేరు కదా!
కాలం గడిచింది. కాళిదాసంతవాడు శ్రీనాథుడు,తెనుగునాట మరీయన గ్రామీణవంటలు,పిండివంటలు,ఆటలగురించి క్రీడాభిరామమనే పుస్తకమే రాసేసారట. అందులో ఉపమా ఉండకపోతుందా అని నా సంశయం. ఆ తరవాత కాలంలో చెప్పుకోవలసినవారు కందుకూరి, గురజాడేగా, వారు కన్యాశుల్కంలో, ఉపమా గురించి చెప్పేరో లేదోగాని, ముదిమి పెళ్ళికి ఏనుగులు,గుఱ్ఱాలు, లొట్టి పిట్టల వైనం చెప్పినట్టే ఉంది. ఉపమా గురించి లేదనుకుంటా. ఎంతైనా రాజసం వెళ్ళబోసినవారు కదా అందుకే గుఱ్ఱాలు,ఏనుగులు,లొట్టిపిట్టలు గుర్తొచ్చి ఉంటాయి. ఇక పల్లెటూరి కవి కాళ్ళకూరి నారాయణరావు గారు వరవిక్రయం నాటికలో, తనకొడుకుతో కాళింది పెళ్ళికి సింగరాజు లింగరాజు గారు రాయించిన వివాహ అగ్రిమెంట్లో, ఈ ఉపమా వైనం, వైనంగా జీడిపప్పుతో సహా అని ఉన్నట్టే ఉంది.
వీరిని గ్రామీణకవి అన్నారేం అంటారా? అయ్యో! వీరిది పగోజిలోని ఒకపల్లేటూరు,పుట్టిన ఊరు. అది మొగల్తూరుకు దగ్గరలో ఉన్న ”కొప్పఱ్ఱు” గ్రామం, వారి ఇంటిని దర్శించే భాగ్యం నాకు కలిగింది కూడా. దీనికేంగాని గౌరావఝుల సోదరులు,ఏంటో ఇంటిపేర్లే తప్పులతడకలైపోతున్నాయి,నేడు. అది గౌరావఝులకాదండీ! గౌరవ వఝుల సర్లెండి ఏదో వఝులగాని వీరేమన్నారుషా!
వీరు కాఫీని వేంకటేశుని తీర్థంతోనూ, ఉపమాని ప్రసాదంతోనూ, అయ్యర్ ని వేంకటేశునితోను ఉపమా చేసేశారు. పొట్ట చేతబట్టుకుని బతుకుదెరువుకు దేశం మీదబడ్డ అయ్యర్ ని వేంకటేశునితో సమం చేసేరు. అదండి తెనుగువారి గొప్ప. పరాయివారి గొప్పదనాన్ని గుర్తిస్తాం తప్పించి మన సాటి తెనుగువాని గొప్ప ఛస్తే గుర్తించంగాక గుర్తించం…అంతే…అదంతే
అది సరేగాని అయ్యర్ చేసే ఉపమాకి ఎందుకంత రుచీ? ఇదీ అసలు కొచ్చను. రుచి వస్తువులతోనే రాదు,ఏదెంత మోతాడులో వేయాలో,ఎలా చేయాలో తెలిసినప్పుడే దానికి రుచి.అదే అయ్యర్ చేతి మేజిక్
ఉపమా చెయ్యడానికి కావలసిన సరుకులేంటీ? ఉపమా నూక, దీనినే కరాచీ అనేవారు చాలాకాలం. ఒకప్పుడు కరాచీ మనదే. మొన్న మిత్రుల మధ్య చర్చలో ఒక మిత్రుడు ”కాశ్మీర్ లో స్థలం కొని ఇల్లు కట్టాలని ఉంద”న్నాడు. దానికి మరో మిత్రుడు ”ఆగు కంగారు పడకు మరో రెండేళ్ళలో కరాచీ లోనో, లాహోర్ లోనే ఇల్లు కట్టుకుందువుగాని” అన్నాడు. అంతెందుకు కాంధహార్ మనదే, అదే శకుని ఊరు. మొన్నటి వరకు బంగ్లా మనదేగా! మరచాను ఇప్పుడు మయన్మార్ అని పిలుస్తున్న బర్మా మనదేశంలో భాగమే! సుదూరంగా కనపడే ఆస్ట్రేలియా కూడా మనదేనండోయ్! దీన్ని సువర్ణ ద్వీపం అనేవారట… నేడు ఇంటికొకరు అమెరికాలో ఉన్నట్టు నాడు విశాఖ చుట్టు పక్కల జిల్లాలనుంచి ఇంటికొకరు రంగంలో ఉండేవారు, ఆ రంగమే రంగూన్. ”రంగమెల్లిపోదామే నారాయణమ్మ” జానపద గీతం. ఇలా ఎంత జానపద సాహిత్యం మరుగున పడిందో. బర్మా టేకు కి ప్రసిద్ధి, మంచి కలప వ్యాపారమూ జరిగేది.రేషన్ షాపుల్లో బర్మా బియ్యం ఇచ్చేవారు. డేరా మేకుల్లా ఉంటుంది అన్నం అనుకునేవారు. కాలే కడుపుకు మండే బూడిద, ఆరోజుల్లో అదీ గతి లేదు, ఇక్కడ.
ఉపమా నూక జల్లించండి. జీడి పప్పును చిన్నచిన్న ముక్కలుగా తుంచండి. కరివేపాకును దూసి కడిగి సిద్ధం చేసుకోండి. టమాటాలని చిన్నముక్కలుగా తరుక్కోండి. పచ్చి మిర్చిని నిలువుగా నాలుగు భాగాలు చేయండి. అల్లం చిన్న చిన్న ముక్కలుగా తరుక్కోండి.
లోతైన మూకుడు తీసుకోండి. ఖాళీ మూకుడు శుభ్రం చేసి స్టవ్ మీద కాలెయ్యండి. వేడేక్కిన మూకుడులో ఒక స్పూన్ నెయ్యి వేసి కరిగినదానితో మూకుణ్ణి తిప్పండి, మూకుడు నిండా అంటుకునేలాగా. ఇప్పుడు నూకని మూకుడులో పోసి దోరగా వేయించండి. తీసుకుని పక్కన పెట్టండి. జీడిపప్పు కూడా కొద్దిగా నెయ్యివేసి వేయించుకుని పక్కన పెట్టండి.
శనగపప్పు, ఆ తరవాత మినపపప్పు వేయండి. కొద్దిగా వేగేక పచ్చి మిర్చి, అల్లం ముక్కలు వేయండి. ఆ తరవాత ఆవాలు,జీలకఱ్ఱ,కరివేపాకు,జీడి పప్పు పలుకులు, టమాటా చేర్చండి. ఆవాలు చిటపటలాడతాయి, కొంచం దూరంగా నిలబడండి, పొయ్యికి,అయ్యో! ఇదీ చెప్పాలమ్మా ఈ కాలం పిల్లలికీ ..కమ్మని వాసనొస్తుంది.రెండు గ్లాసుల నూకకి 3 గ్లాసుల నీళ్ళు పోయండి, వేగిన పోపులో. తగిన ఉప్పేసి కలపండి. బుల్లిగ్లాసుడు పాలు పోయండి. చిన్న బెల్లం ముక్క,చిటికెడు పసుపు వేయండీ! ఎసరు కాగనివ్వండి ఆవిర్లొచ్చేదాకా.. నూక ఒక చేతులో అట్లకాడ మరో చేతిలో తీసుకోండీ. అవిర్లొస్తున్న నీటిలో నూక సన్నగా పోయండి, మరో చేతిలో ఉన్న అట్లకాడ తో కదుపుతూ.సరిగాకలియబెట్టకపోతే నూక ఉండకట్టేస్తుంది. ఉప్మా బాగోదు. నూకపోసేసి ఉండకట్టకుండా కలియబెట్టిన తరవాత, కొద్ది సేపు వదిలెయ్యండి. ఉపమా నీరు ఇగిరిపోయి గట్టి పడుతూ ఉంటుంది.
ఇప్పుడు నెయ్యి వెయ్యండి. మరికొంచం నెయ్యి పడనివ్వండి, అలాగని పోసెయ్యకండి. అయ్యరు నెయ్యి వెయ్యడు డాల్డా వాడుతాడు. మూతపెట్టండి, స్టవ్ ఆర్పేయండి. కొద్ది సేపు తరవాత ఉపమాని అట్లకాడతో తీసుకుని అరటాకు మీద వేసుకుంటే జారిపోతూ ఉంటుంది. దీనికి జోడీగా కొబ్బరి పచ్చడిగాని, గుల్ల శనగపప్పు పచ్చడి కాని తోడివ్వండి. నోట పెడితే ఆహా ఏమి రుచి అనరా మైమరచి… అదండి ఉపమా గొప్ప… చేసుకుతినండి…నాకు చెప్పద్దు..ఎలా ఉన్నదిన్నూ….
”నువ్వేం భయపడకు, నిజం చెప్పు. నిన్నెవరు పంపేరు? దేవేంద్రుడా,యముడా? కుబేరుడా?వరుణుడా? లేక విష్ణువే స్వయంగా పంపేడా? చూడ్డానికి కోతిలా ఉన్నావుగాని నీవెవరు? ఇంతటి వీరత్వం వానరులలో ఉండదు. నిజం చెప్పు ఇప్పుడే నిన్ను విడుదల చేస్తాము. అబద్ధం చెప్పేవో నీ ప్రాణం దక్కదు” అని ముగించాడు.
విన్న హనుమ ”మీరు చెప్పినవారెవరిచేతా నేను పంపబడలేదు, నేను వానర జాతివాడిని, నా పేరు హనుమ. మహరాజు సుగ్రీవుడు పంపగా వచ్చిన దూతను, తమ కుశలం అడిగినట్టు చెప్పమన్నారు, మా రాజు” అని చెప్పి రాముని విషయం, సీతమాట చెప్పి , ”మీ లంకలో సీతమ్మను చూశాను, ఆమెను రామునికి అప్పగించడం మంచిదని సుగ్రీవుని మాట, అది మీకు మంచిది. దుర్లభమైన నీ దర్శనం కోసం వనం చెరచాను, నా స్వరక్షణకోసం నాతో యుద్ధం చేసినవారిని చంపేను,” అని ముగించాడు. విన్న రావణుడు అగ్గిమీద గుగ్గిలంలా మండి పడ్డాడు. ఈ కోతికి మరణ దండన విధించమని చెప్పారు. అది విన్న విభీషణుడు, మహరాజా దూతను చంపకూడదని తమకు తెలియనిది కాదు, ఈ దూతను చంపితే ఇక్కడ జరిగినదేమీ అక్కడ తెలియదు, వారా యుద్ధానికి రాలేరు, వార్త తెలిసినా సముద్రం దాటి రాగలవారు ఉన్నట్టు లేదు. ఇక్కడివార్త తెలిసి ఏమీ చేయలేక కృంగి,కృశించిపోతారు. మీ యుద్ధ కాంక్ష తీరదు. ఇతను ఘోరమైన నేరం చేసినవాడే! దూతకి విధింపబడిన శిక్ష వేయడం మంచిదనడంతో కోతులకు తోకంటే మహా ప్రీతి, అందుచేత తోక తగలపెట్టమని ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. హనుమతోకకు నూనె గుడ్డలు చుట్టి అంటించి వీధి వీధి తిప్పుతూ,ఊరేగించారు. హనుమ కట్టుబడిపోయినట్లు ఉండి, చెప్పులతో కొడుతున్నా, ఊరేగింపులో పాల్గొన్నారు. రాత్రి వేళ లంక పూర్తిగా చూడలేకపోయాను, ఆ కొరవ వీరిప్పుడు తీరుస్తున్నారనుకున్నాడు.
కొంత సేపు తరవాత ఒక్క సారిగా శరీరం పెంచారు, కట్లు తెగిపోయాయి, వెంఠనే శరీరం తగ్గించారు, కట్లు ఊడిపోయాయి, కోట సింహద్వారం మీదకి ఎగిరితే ఒక ఇనుప ఆయుధం కనపడింది, దాన్ని చేతబట్టి భటులను చంపేరు. వచ్చిన పనిలో సీతను చూడడం అయింది, వీరి బలంలో కొంతమందిని పరిమార్చడం అయింది, రావణుని చెప్పవలసిన మాట చెప్పడమూ ఐంది. లంక ఆనుపానులు చూడడమూ అయింది, ఇంక మిగిలినది వీరికి మరికొంత నష్టం చేకూర్చడం అనుకున్నారు. ప్రహస్తుని ఇల్లు కనబడింది, తోకనున్న నిప్పుతో ముందుగా దానికి నిప్పు పెట్టేరు. ఆ తరవాత ఒక్కొకటీ ప్రముఖుల ఇళ్ళకి నిప్పు పెట్టడం అయింది. లంక అంటుకుంది. అప్పటివరకు వినోదం చూస్తున్న ప్రజలు, మేడలమీదనుంచి, ఉన్నవాళ్ళు ఉన్నట్టు దూకేరు, మంటలనుంచి రక్షించుకోడానికి. ఇలా లంకా దహనం జరిగింది. తోకను సముద్రంలో ముంచి చల్లార్చుకున్నారు. సీతమ్మ ఎలా ఉందో అని భయపడ్డారు, సీతమ్మను మళ్ళీ చూసి ఆమె కుశలం అడిగి,తన కుశలం చెప్పి లంకనుంచి వెళిపోయారు.
సేవకులు మూడురకాలు. నాటినుంచి నేటికీ వీరి సంఖ్య పెరగలేదు. మొదటివారు, చెప్పినపని సవ్యంగా చేసుకురాలేనివారు. రెండు, చెప్పినపని చెప్పినట్లు తు,చ తప్పక చేసుకొచ్చేవారు. మూడు, చెప్పిన పనితోబాటు దానికి సంబధించిన ఇతరపనులూ చక్కబెట్టుకొచ్చేవారు. పని స్వయంగా చేసుకురాలేనివాడిని ముందెందుకు చెప్పేరు? చివరివారి గురించి మొదటగా చెబితే మిగిలినవారూ ఉంటారని తెలియకపోవచ్చని.
హనుమ ప్రతి విషయంలో నూ సంయమనం తప్పలేదు, తనకి అవమానం జరుగుతున్నా! జరిగిన ప్రతి కార్యాన్నీ తనకో అవకాశంగా మలచుకుని రాక్షసులకు, లంకకు తీరని నష్టమే కలగజేశారు. సంయమనం కోల్పోకుండా హనుమ చేసిన పనులు శ్లాఘనీయం.
హనుమకు అసలు చెప్పినమాట దక్షణ దిక్కుగాపోయి సీత జాడ కనుక్కుని వచ్చి చెప్పండి అన్నదే. మరి హనుమచేసినది?సీతను చూశాడు. అక్కడితో చెప్పిన పనైపోయింది, ఆతరవాత దౌత్యం నెరవేర్చాడు, వైరులకు నష్టమూ కలగజేశాడు. అదీ చూసిరమ్మంటే కాల్చిరావడం కత.
ఈ నానుడిని కూడా విపరీతార్ధంలోనే చెబుతున్నారు,నేటి కాలంలో. ఈ ఆవృత్తిలో చివరిగా ఒక నానుడి ఉంది అదేంటో చెప్పండి?
vankaayalu rendu rakalu tellavi nallavi. veetilo mallee rendu rakalu poduguvi gundranivi. gundrani vaatlo pedda kaayalu vaeru, ivi okkokati keji aa paina thooguthaayi kuudaa. veetini maa daggara jegurupadu vankaaya antam. ivi tellagaa peddavigaa untaayi. indulo mullonkaya kuudaa untundi,tellagaa, peddadigaa. ilaa peddagaa unna kaayalu pachadiki baguntai. indulo chaaralunna kayaluntayi, veetilo gijara ekkuvuntundi, ivi maatram bagovu pachadiki. gijara ante ginjalani ardham, ee ginjalu chinnachinnagaane untaayi.
ee kaayani nippula meeda kalchali, nippulu dorakavu kadhuu! gays barner meeda inapa chikkam vesi kaalchachchu. kaalchina kaayanu pakkana pettukondi. sannagaa chintapandu pulusu pisakandi. daaniloki ullipaayalu baga sannagaa tarukkondi. alaage pachi mirchini kuudaa baga sannagaa taragandi. kocham pasupu pisara veyandi. kaalchina vankaaya paina nallagaa maadinadi olicheyandi. ippudu ee olichina vankaayanu chintapandu pulusulo vesi pisakandi. mixi loo veyaddu. bandatho danchukunte baguntundi, banda dorakadugaa! pappu gutti unte daanitho kalapandi. indulo popu veyandi, ishtamaithe inguva veyandi,populo.koddigaa veyinchina nuvvu pappu kalapandi.chinna bellam mukkeyandi. teepigaa tinalanukunte ekkuve veyandi. uppu sari chusuku veyandi. mootha petti uncheyandi. naalugu gantala taravaata vaadandi. aa rucheveru kada!
kaalam gadichindi. kaalidaasantavaadu srinathudu,tenugunaata mareeyana graameenavantalu,pindivantalu,aatalagurinchi kridabhiramamane pustakame rasesarata. andulo upama undakapotunda ani naa samsayam. aa taravaata kaalamlo cheppukovalasinavaaru kandukuri, gurajadega, vaaru kanyaasulkamlo, upama gurinchi cheppero ledogani, mudimi pelliki enugulu,guelaalu, lotti pittala vainam cheppinatte undi. upama gurinchi ledanukunta. entainaa rajasam vellabosinavaaru kada anduke guelaalu,enugulu,lottipittalu gurtochi untaayi. ika palleturi kavi kallakuri narayanarao gaaru varavikrayam naatikalo, tanakodukuto kaalindi pelliki singaraju lingaraju gaaru raayinchina vivaha agrimentlo, ee upama vainam, vainamgaa jeedipapputho sahaa ani unnatte undi.
veerini graameenakavi annarem antara? ayyo! veeridi pagojiloni okapalleturu,puttina ooru. adhi mogaltooruku daggaralo unna chcoppere graamam, vaari intini darsinche bhagyam naaku kaligindi kuudaa. deenikengaani gouraavajula sodarulu,ento intiperle tappulatadakalaipotunna,nedu. adhi gouraavajulakaadandii! gaurava vashula sarlendi edho vajulagaani veeremannarusha!
veeru kaafeeni venkatesuni teerthamthoonuu, upamaani prasaadamtoonuu, ayyar ni venkatesunitonu upama chesesaru. potta chetabattukuni batukuderuvuku desham meedabadda ayyar ni venkatesunito samam cheseru. adandi tenuguvaari goppa. paraayivaari goppadanaanni gurtistam tappinchi mana saati tenuguvaani goppa chaste gurtinchamgaaka gurtinchamianteeedamta
adhi saregani ayyar chese upamaaki endukanta ruchee? idhee asalu kochanu. ruchi vastuvulatone raadu,edenta motadulo veyalo,ela cheyalo telisinappude daaniki ruchi.adhe ayyar cheti magic
upama cheyyadaaniki kaavalasina sarukulenti? upama nooka, deenine karachi anevaaru chalakalam. okappudu karachi manade. monna mitrula madhya charchalo oka mitrudu ekashmir loo sthalam koni illu kattalani undannadu. daaniki maro mitrudu eaagu kangaaru padaku maro rendellalo karachi lono, lahor lone illu kattukunduvugaani annadu. antenduku kandhahar manade, adhe sakuni ooru. monnati varaku bangla manadegaa! marachanu ippudu mayanmar ani pilustunna barma manadesamlo bhagame! suduuramgaa kanapade australia kuudaa manadenandoy! deenni suvarna dveepam anevaratam nedu intikokaru americalo unnattu naadu visakha chuttu pakkala jillaalanunchi intikokaru rangamlo undevaaru, aa rangame rangoon. kirangamellipodame narayanammi jaanapada geetam. ilaa entha jaanapada saahityam maruguna padindo. barma teku ki prasiddhi, manchi kalapa vyaapaaramuu jarigedi.reshan shaapullo barma biyyam ichevaaru. dera mekulla untundi annam anukunevaaru. kaale kadupuku mande boodida, aarojullo adhee gathi ledu, ikkada.
upama nooka jallinchandi. jeedi pappunu chinnachinna mukkalugaa tunchandi. karivepaakunu doosi kadigi siddham chesukondi. tamaataalani chinnamukkalugaa tarukkondi. pachi mirchini niluvugaa naalugu bhaagaalu cheyandi. allam chinna chinna mukkalugaa tarukkondi.
lotaina mookudu teesukondi. khaalii mookudu subhram chesi stav meeda kaaleyyandi. vedekkina mookudulo oka spoon neyyi vesi kariginadaanito mookunni tippandi, mookudu ninda antukunelaagaa. ippudu nookani mookudulo posi doragaa veyinchandi. teesukuni pakkana pettandi. jeedipappu kuudaa koddigaa neyyivesi veyinchukuni pakkana pettandi.
sanagapappu, aa taravaata minapapappu veyandi. koddigaa vegeka pachi mirchi, allam mukkalu veyandi. aa taravaata aavaalu,jeelaker,karivepaaku,jeedi pappu palukulu, tamata cherchandi. aavaalu chitapatalaadataayi, koncham dooramgaa nilabadandi, poyyiki,ayyo! idhee cheppalamma ee kaalam pillalikee ..kammani vaasanostundi.rendu glassula nookaki 3 glassula neellu poyandi, vegina populo. tagina uppesi kalapandi. bulliglasudu paalu poyandi. chinna bellam mukka,chitikedu pasupu vaeyandii! esaru kaganivvandi aavirlochedaakaa.. nooka oka chetulo atlakada maro chetilo teesukondi. avirlostunna neetilo nooka sannagaa poyandi, maro chetilo unna atlakada thoo kaduputuu.sarigaakaliyabettakapothe nooka undakattestundi. upma bagodu. nookaposesi undakattakunda kaliyabettina taravaata, koddi sepu vadileyyandi. upama neeru igiripoyi gatti paduthoo untundi.
ippudu neyyi veyyandi. marikoncham neyyi padanivvandi, alaagani poseyyakandi. ayyaru neyyi veyyadu dalda vaadutaadu. moothapettandi, stav aarpeyandi. koddi sepu taravaata upamaani atlakaadatho teesukuni arataaku meeda vesukunte jaaripotuu untundi. deeniki jodiigaa kobbari pachadigaani, gulla sanagapappu pachadi kaani todivvandi. nota pedithe aahaa emi ruchi anara maimarachi adandi upama goppa chesukutinandinaeku cheppaddu..ela unnadinnay.
kunvvem bhayapadaku, nijam cheppu. ninnevaru pamperu? devendruda,yamuda? kuberuda?varunuda? leka vishnuve swayamgaa pampeda? chuddaniki kotila unnaavugaani neevevaru? intati veeratvam vaanarulalo undadu. nijam cheppu ippude ninnu vidudala chestamu. abaddham cheppevo nee praanam dakkadu ani muginchaadu.
vinna hanuma emiru cheppinavaarevarichetaa nenu pampabadaledu, nenu vaanara jaativaadini, naa paeru hanuma. maharaju sugreevudu pampagaa vachina dootanu, tama kusalam adiginattu cheppamannaru, maa raji ani cheppi ramuni vishayam, seetamaata cheppi , memi lankalo seetammanu chushanu, aamenu ramuniki appaginchadam manchidani sugreevuni maata, adhi meeku manchidi. durlabhamaina nee darsanam kosam vanam cherachaanu, naa swarakshanakosam naatho yuddham chesinavaarini champenu,u ani muginchaadu. vinna ravanudu aggimeeda guggilamla mandi paddaadu. ee kotiki marana dandana vidhinchamani cheppaaru. adhi vinna vibheeshanudu, maharaja dootanu champakudadani tamaku teliyanidi kaadu, ee dootanu champithe ikkada jariginademi akkada teliyadu, wara yuddhaaniki raaleru, vaarta telisina samudram daati ragalavaru unnattu ledu. ikkadivaarta telisi emi cheyaleka krungi,krusinchipotaaru. mee yuddha kanksha teeradu. itanu ghoramaina neram chesinavade! doothaki vidhimpabadina shiksha veyadam manchidanadamtho kotulaku thokante mahaa preeti, anducheta thoka tagalapettamani aagna ichadu. hanumatokaku noone guddalu chutti antinchi veedhi veedhi tipputuu,ooreginchaaru. hanuma kattubadipoyinatlu undi, cheppulatho kodutunna, ooregimpulo paalgonnaaru. raatri vaela lanka puurtigaa chudalekapoyanu, aa korava veerippudu teerustunnaranukun.
kontha sepu taravaata okka saarigaa sareeram penchaaru, katlu tegipoyayi, ventane sareeram tagginchaaru, katlu oodipoyaayi, kota simhadwaaram meedaki egirithe oka inupa aayudham kanapadindi, daanni chetabatti bhatulanu champeru. vachina panilo seetanu chudadam ayindi, veeri balamlo kontamandini parimaarchadam ayindi, ravanuni cheppavalasina maata cheppadamuu aindi. lanka aanupaanulu chudadamuu ayindi, inka migilinadi veeriki marikonta nashtam chekurchadam anukunnaru. prahastuni illu kanabadindi, thokanunna nipputho mundugaa daaniki nippu petteru. aa taravaata okkokati pramukhula illaki nippu pettadam ayindi. lanka antukundi. appativaraku vinodam chustunna prajalu, medalameedanunchi, unnavaallu unnattu dookeru, mantalanunchi rakshinchukodaaniki. ilaa lanka dahanam jarigindi. thokanu samudramlo munchi challaarchukunnaaru. seetamma ela undo ani bhayapaddaru, seetammanu mallee chusi aame kusalam adigi,tana kusalam cheppi lankanunchi velipoyaaru.
sevakulu moodurakaalu. naatinunchi netiki veeri sankhya peragaledu. modativaaru, cheppinapani savyamgaa chesukuralenivaru. rendu, cheppinapani cheppinatlu tu,cha tappaka chesukochevaaru. moodu, cheppina panithobaatu daaniki sambadhinchina itarapanuluu chakkabettukochevaara. pani swayamgaa chesukuralenivadini mundenduku chepperu? chivarivaari gurinchi modatagaa chebithe migilinavaaruu untaarani teliyakapovachani.
hanuma prati vishayamlo noo samyamanam tappaledu, tanaki avamanam jarugutunna! jarigina prati kaaryaannii tanako avakaasamgaa malachukuni raakshasulaku, lankaku teerani nashtame kalagajesaru. samyamanam kolpokunda hanuma chesina panulu slaaghaneeyam.
hanumaku asalu cheppinamata dakshana dikkugaapoyi seetha jaada kanukkuni vachi cheppandi annade. mari hanumachesinadi?seetanu chushadu. akkaditho cheppina panaipoyindi, aataravaata dautyam neraverchaadu, vairulaku nashtamoo kalagajesadu. adhee chusirammante kalchiravadam katha.
ee naanudini kuudaa vipareetaardhamlone chebutunnaru,neti kaalamlo. ee aavruttilo chivarigaa oka naanudi undi adento cheppandi?