భరోసాలేని బడ్జెట్‌
అందరూ ఎదురుచూస్తున్న బడ్జెట్‌ రానే వచ్చింది. బడ్జెట్‌ రాకమునుపు వున్న అనేక అనుమానాలను నివృత్తిచేస్తూ, దేశాభ్యున్నతికి అవసరమైన పలు కీలక అంశాలపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తూ కేంద్ర ఆర్ధికమంత్రి అరుణ్‌జైట్లీ 2017-18 సంవత్సరానికి బడ్జెట్‌ సమర్పించారు. ముఖ్యంగా దేశంలో పెద్దనోట్ల రద్దు తర్వాత వచ్చిన బడ్జెట్‌ ఇది. దేశ వ్యాప్తంగా ఈ బడ్జెట్‌పై ప్రజల అంచనాలు భారీగా వున్నాయి. ప్రధానంగా పెద్దనోట్ల రద్దువల్ల దెబ్బతిన్న వ్యాపార రంగాల వారు ఈ బడ్జెట్‌ మూలంగానన్నా తిరిగి తమ వ్యాపారాలు పట్టాలు ఎక్కుతాయని ఎదురు చూశారు. కాని, వారి ఎదురుచూపులు నిష్ఫలమే అయ్యాయి. జైట్లీ బడ్జెట్‌ వారికి ఏ విధంగానూ భరోసా ఇవ్వలేకపోయింది. ముఖ్యంగా దేశంలో వ్యవసాయ రంగం తర్వాత ఎక్కువ మందికి ఉపాధి కల్పిస్తూ, ఎక్కువ వ్యాపార రంగాలతో అనుసంధానమై ఉన్న రియల్‌ ఎస్టేట్‌ రంగానికి పునరుజ్జీవన కల్పించడానికి ఈ బడ్జెట్‌ ఏ విధంగానూ దోహదం చేయలేకపోయింది. అయితే, సామాజిక, దేశ ఆర్ధిక పటిష్టత, మౌలిక సదుపాయాల కల్పన వంటి విషయాల్లో మాత్రం ఈ బడ్జెట్‌ కొంత మెరుగ్గానే ఉంది. మునుపెన్నడూ లేనివిధంగా రాజకీయ సంస్కరణలకు బాటలు వేస్తూ, రాజ కీయపార్టీలకు విరాళాల విషయంలో నిబంధనలను కఠినతరం చేయడం, విరాళాలను నగదు రూపంలో తీసుకోవాలంటే ఆ పరిధిని 2వేలకే కుదించడం సాహసోపేత నిర్ణయం. రాజకీయపార్టీలు పారదర్శ కంగా వుండాలని ఆకాంక్షిస్తూ పార్టీలు ఐటి రిటర్న్‌ దాఖలు చేయాలని స్పష్టీకరించడం రాజకీయరంగం లోనే ఒక సరికొత్త సంచలనం. అదేవిధంగా బ్యాంకుల్లో భారీగా రుణాలు తీసుకుని చెల్లించకుండా విదేశాలకు తరలిపోయినవారిని దృష్టిలో పెట్టుకుని, బ్యాంక్‌ డిఫాల్టర్ల ఆస్తులు జప్తు చేయడానికి పటిష్టమైన చట్టం తీసుకువస్తామనడం హర్షదాయకం. ఇలా ఎన్నో కీలకమైన నిర్ణయాలకు జైట్లీ బడ్జెట్‌ వేదికైంది. పెద్దనోట్ల రద్దు తర్వాత పన్నుల వ్యవస్థలో ఎలాంటి మార్పులు వుంటాయోనని ఆసక్తితో ఎదురుచూస్తున్న సాధారణ ప్రజానీకానికి ఈ బడ్జెట్‌ కొంతమేరకు ఊరడింపునిచ్చిందనవచ్చు. పన్నువిధానంలో సంస్కరణలు తెస్తూ, 2.5లక్షల లోపు ఆదాయం వున్నవారికి పన్ను మినహాయింపు ఇవ్వడం మధ్యతరగతివారికి సంతోషం కలిగించే విషయం. మొత్తం బడ్జెట్‌ 21.47 లక్షల కోట్లు కాగా, ఇందులో ప్రాధాన్యతా రంగాలైన వ్యవసాయం, సాగునీరు, పరిశ్రమలు, విద్య, వైద్యం, ఉపాధితో పాటు, మహిళారంగానికీీ, స్త్రీ శిశు సంక్షేమానికి, ఎస్సీ, ఎస్టీ, బిసిలు, మైనార్టీల సంక్షేమానికి గతంలోకంటే మిన్నగా నిధులు కేటాయించడం మంచిపరిణామం. అయితే, రైతులకు గిట్టుబాటు ధరలు లేకపోవడం, ఆంధ్రరాష్ట్రంలో వర్షాభావంతో కరువు ఏర్పడినా బడ్జెట్‌లో ప్రస్తావన లేకపోవడం ఇక్కడి రైతులకు ఆవేదన కలిగిస్తోంది. అదేవిధంగా యువతకు తగ్గ ఉపాధి, ఉద్యోగావకాశాలు లేకపోవడం యువతలో నిరాశకు కారణమవుతోంది. బడ్జెట్‌లో ఇలాంటి సమస్యలపై కూడా స్పందించివుంటే బావుండేది. ఇకపోతే, దేశభద్రతకు మరింత పటిష్టమైన చర్యలు తీసుకునేందుకు వీలుగా రక్షణరంగానికి 2.7 లక్షల కోట్లు కేటాయించడం హర్షదాయకం. అంతేకాదు, ఈసారి తొలిసారిగా సాధారణ బడ్జెట్‌లో రైల్వేబడ్జెట్‌ను కూడా విలీనం చేస్తూ అందుకు అనుగుణంగా ఈ బడ్జెట్‌ను రూపొందించడం ఎంతైనా చరిత్రాత్మక పరిణామమే. రైల్వే అభివృద్ధికి అవసరమైన నిధులను కేటాయిస్తూ 1.31 లక్షల కోట్లను రైల్వేబడ్జెట్‌గా కేటాయించడం, రైల్వే ప్రయాణీకుల భద్రతకు పెద్దపీట వేస్తూ..వచ్చే అయిదేళ్ళకు లక్ష కోట్లు కేటాయించడం, ఈ-రైల్వే టికెట్‌లకు సర్వీస్‌ఛార్జి మినహాయించడం, రైల్వేకి కేంద్రం సాయంగా 55 వేల కోట్లు కేటాయించడం, రైల్వేల ఆధునీకరణకు, కొత్త మెట్రో రైల్వే విధానానికి నిధులు కేటాయించడం, రైల్వే క్రాసింగ్స్‌లో ప్రమాదాలను దృష్టిలో వుంచుకుని 2020 నాటికి కాపలా లేని రైల్వే క్రాసింగ్‌లు వుండనే వుండవని స్పష్టం చేయడం వంటివన్నీ రైలు ప్రయాణీకులకు ఎంతో భరోసానిచ్చేవేననడంలో సందేహం లేదు. అయితే, రైల్వే భద్రతకు అవసరమైన సిబ్బంది కొరత తీవ్రంగా వున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. సుమారు లక్షకు పైగానే సిబ్బంది ఖాళీలున్నా ఆ నియామకాలకు చొరవ చూపకపోవడం విచారకరం. ఆ మేరకు సిబ్బంది భర్తీకి ఈ బడ్జెట్‌ ప్రస్తావనలో ఎలాంటి హామీ లేకపోవడంతో భద్రత విషయం గాలికొదిలేసినట్లేనా అన్న విమర్శలూ సర్వత్రా విన వచ్చాయి. ఇదిలావుంటే, దేశానికి అన్నం పెట్టే రైతన్నల సంక్షేమానికి పుష్కలంగా నిధులు కేటాయించి తమది 'రైతు బడ్జెట్‌' అని జైట్లీ నిరూపించుకున్నారు. రైతులకు సులభంగా రుణాలు అందేలా చేయడం, వ్యవసాయ రుణాలకు 10 లక్షల కోట్లు కేటాయించడం, సాగునీటి రంగానికి 40 వేల కోట్లు, పాడిపరిశ్రమకు 8వేల కోట్లు కేటాయించడం వంటివి ఈ బడ్జెట్‌లో చోటుచేసుకోవడంతో అన్నదాతలు ఆనందిస్తున్నారు. అంతేకాదు, జైట్లీ తన బడ్జెట్‌లో కీలక రంగాలకు తగు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం శుభపరిణామం. మౌలికవసతుల రంగానికి 3.9 లక్షల కోట్లు, గ్రామీణరోడ్లకు 19వేల కోట్లు, జాతీయ రహదారులకు 64వేల కోట్లు, శాస్త్ర సాంకేతిక రంగానికి 34,435కోట్లు ఇలా ప్రాధాన్యతారంగాలకు బాగానే నిధులను కేటాయించారు. వైద్యపరికరాల ధరలను తగ్గిస్తూ, పి.జి, మెడికల్‌ కోర్సుల్లో సీట్ల సంఖ్యను పెంచేందుకు నిర్ణయించడం ఆయా రంగాల అభివృద్ధికి ఆసరానిచ్చేవే. అదేవిధంగా, గర్భిణులకు 6వేల నగదు బదిలీ చేయడం, వృద్ధులకు ఆధార్‌ ఆధారిత హెల్త్‌కార్డులు మంజూరుచేయడం, 8శాతం గ్యారెంటీతో ఎల్‌ఐసి పథకం వర్తింపజేయడం, 2025 నాటికి ప్రాణాంతకమైన క్షయవ్యాధిని నివారిస్తామని హామీ ఇవ్వడం, దేశంలో 28వేల ఫ్లోరైడ్‌ గ్రామాలకు ఉచితంగా మంచినీరు సరఫరా చేసేందుకు నిర్ణయించడం, మహిళాశక్తి కేంద్రాలకు 5వందల కోట్లు, ఉపాధి హామీకి 48వేల కోట్లు కేటాయించడం వంటివన్నీ కొంతవరకు మెరుపులే! దేశ ప్రజల ఆశలను, ఆకాంక్షలను అందుకోవ డంలో జైట్లీ బడ్జెట్‌ విఫలమైందనే చెప్పవచ్చు.
bharosaleni budgetse
andaruu eduruchustunna budgetse raane vachindi. budgetse raakamunupu vunna aneka anumaanaalanu nivruttichestuu, deshaabhyunnatiki avasaramaina palu keelaka amsaalapai drushti kendrikaristu kendra aardhikamantri arunnaitli 2017-18 samvatsaraaniki budgetse samarpinchaaru. mukhyamgaa desamlo peddanotla raddu tarvaata vachina budgetse idhi. desha vyaaptamgaa ee budgetepy prajala anchanaalu bhariga vunnayi. pradhaanamgaa peddanotla radduvalla debbatinna vyapara rangaala vaaru ee budgetse moolamgaanannaa tirigi tama vyaapaaraalu pattaalu ekkutaayani eduru chusaru. kaani, vaari eduruchuupulu nishfalame ayyai. jaitley budgetse vaariki e vidhamgaanuu bharosa ivvalekapoyindi. mukhyamgaa desamlo vyavasaaya rangam tarvaata ekkuva mandiki upaadhi kalpistuu, ekkuva vyapara rangaalatho anusandhaanamai unna riyalni estate rangaaniki punarujjeevana kalpinchadaaniki ee budgetse e vidhamgaanuu dohadam cheyalekapoyindi. ayithe, saamaajika, desha aardhika patishtata, moulika sadupayala kalpana vanti vishayaallo maatram ee budgetse kontha meruggaane undi. munupennaduu lenividhamgaa rajakeeya samskaranalaku baatalu vestu, raja keeyapaarteelaku viraalaala vishayamlo nibandhanalanu kathinataram cheyadam, viraalaalanu nagadu roopamlo teesukovalante aa paridhini 2velake kudinchadam saahasopeta nirnayam. raajakeeyapaartiilu paaradarsa kangaa vundaalani aakaankshistuu paarteelu aiti reterne daakhalu cheyalani spashteekarinchadam raajakeeyarangam lone oka sarikotta sanchalanam. adevidhamgaa byaankullo bhariga runaalu teesukuni chellinchakunda videsaalaku taralipoyinavaarini drushtilo pettukuni, banky defolterla aastulu japtu cheyadaaniki patishtamaina chattam teesukuvastaamanadam harshadaayakam. ilaa enno keelakamaina nirnayaalaku jaitley budgetse vedikaindi. peddanotla raddu tarvaata pannula vyavasthalo elanti maarpulu vuntayonani aasaktito eduruchustunna saadhaarana prajaaneekaaniki ee budgetse kontameraku ooradimpunichindanavach. pannuvidhaanamlo samskaranalu testuu, 2.5lakshala lopu aadaayam vunnavaariki pannu minahaayimpu ivvadam madhyataragativaariki santosham kaliginche vishayam. mottam budgetse 21.47 lakshala kotlu kaga, indulo praadhaanyataa rangaalaina vyavasaayam, saguneeru, parisramalu, vidya, vaidyam, upaadhitho paatu, mahilaaramgaanikii, stree sishu sankshemaaniki, essy, esty, bisilu, minartyla sankshemaaniki gtamlokante minnagaa nidhulu ketayinchadam manchiparinamam. ayithe, raitulaku gittubaatu dharalu lekapovadam, aandhraraashtramlo varshaabhaavamto karuvu erpadina budgetlo prastaavana lekapovadam ikkadi raitulaku aavedana kaligistondi. adevidhamgaa yuvataku tagga upaadhi, udyogaavakaasaalu lekapovadam yuvatalo niraasaku kaaranamavutondi. budgetlo ilanti samasyalapai kuudaa spandinchivunte bavundedi. ikapothe, deshabhadrataku marinta patishtamaina charyalu teesukunenduku veelugaa rakshanaramgaaniki 2.7 lakshala kotlu ketayinchadam harshadaayakam. antekaadu, eesaari tolisaarigaa saadhaarana budgetlo railvebadjetino kuudaa vileenam chestu anduku anugunamgaa ee badjetynu roopondinchadam entainaa charitraatmaka parinaamame. railve abhivruddhiki avasaramaina nidhulanu ketaayistuu 1.31 lakshala kotlanu railvebadjetig ketayinchadam, railve prayaaneekula bhadrataku peddapeeta vestu..vache ayidellaku laksha kotlu ketayinchadam, ee-railve tiketylaku sarveeskhaarji minahaayinchadam, railveki kendram saayamgaa 55 vela kotlu ketayinchadam, railvela aadhuneekaranaku, kotta metro railve vidhaanaaniki nidhulu ketayinchadam, railve crassingello pramaadaalanu drushtilo vunchukuni 2020 naatiki kapala laeni railve crassinglu vundane vundavani spashtam cheyadam vantivannii railu prayaaneekulaku entho bharosanichevevananadamlo sandeham ledu. ayithe, railve bhadrataku avasaramaina sibbandi korata teevramgaa vunna vishayam andarikee telisinde. sumaru lakshaku paigane sibbandi khalilunna aa niyaamakaalaku chorava chupakapovadam vichaarakaram. aa meraku sibbandi bhartiki ee budgetse prastaavanalo elanti haami lekapovadamto bhadrata vishayam galikodilesinatlena anna vimarsaluu sarvatra vina vachayi. idilavunte, deshaniki annam pette raitannala sankshemaaniki pushkalamgaa nidhulu ketayinchi tamadi 'raitu budgetse' ani jaitley niroopinchukunnaaru. raitulaku sulabhamgaa runaalu andela cheyadam, vyavasaaya runaalaku 10 lakshala kotlu ketayinchadam, saguneeti rangaaniki 40 vela kotlu, paadiparisramaku 8vela kotlu ketayinchadam vantivi ee budgetlo chotuchesukovadamto annadaatalu aanandistunnaaru. antekaadu, jaitley tana budgetlo keelaka rangaalaku tagu praadhaanyata ivvadam subhaparinamam. moulikavasatula rangaaniki 3.9 lakshala kotlu, grameenarodlaku 19vela kotlu, jaateeya rahadaarulaku 64vela kotlu, saastra saanketika rangaaniki 34,435kotlu ilaa praadhaanyataaramgaalaku bagane nidhulanu ketaayinchaaru. vaidyaparikaraala dharalanu taggistuu, pi.ji, medicalle korsullo seatla sankhyanu penchenduku nirnayinchadam aayaa rangaala abhivruddhiki aasaraanicheve. adevidhamgaa, garbhinulaku 6vela nagadu badili cheyadam, vruddhulaku aadhare aadhaarita helthekaardulu manjoorucheyadam, 8saatam garrentito elici pathakam vartimpajeyadam, 2025 naatiki praanaantakamaina kshayavyaadhini nivaaristaamani haami ivvadam, desamlo 28vela floride graamaalaku uchitamgaa manchineeru sarafara chesenduku nirnayinchadam, mahilaasakti kendraalaku 5vandala kotlu, upaadhi haameeki 48vela kotlu ketayinchadam vantivannii kontavaraku merupule! desha prajala aasalanu, aakaankshalanu andukova damlo jaitley budgetse viphalamaindane cheppavachhu.