మేడే నేడే : శ్రమ దోపిడీపై పెను గర్జన.. ఉద్యమ చరిత్ర | May Day is a May 1 celebration with a long and varied history
Home > ప్రపంచం > మేడే నేడే : శ్రమ దోపిడీపై పెను గర్జన.. ఉద్యమ చరిత్ర
మేడే నేడే : శ్రమ దోపిడీపై పెను గర్జన.. ఉద్యమ చరిత్ర
ప్రపంచ కార్మిక దినోత్సవం మేడే. ఏన్నో ఏళ్లుగా శ్రామికజన సంఘీభావ చిహ్నాంగా..జీవనాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ మేడేను జరుపుకుంటున్నాం.
Samba Siva Rao1 May 2020 5:22 AM GMT
ప్రపంచ కార్మిక దినోత్సవం మేడే. ఏన్నో ఏళ్లుగా శ్రామికజన సంఘీభావ చిహ్నాంగా..జీవనాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ మేడేను జరుపుకుంటున్నాం. ఆమెరికా, యూరప్‌ దేశాలలో 19వ శ‌తాబ్దంలో పారిశ్రామిక విప్లవం కారణంగా భారీ పరిశ్రమలు స్థాపించబడ్డాయి. ఈ పరిశ్రమల్లో పనిచేయుట‌కు కార్మికుల అవసరం ఏర్పడింది. దీనితో ఉత్పత్తిరంగంలోని పెట్టుబడిదారులు, కార్మికులు రెండు వర్గాలు పుట్టాయి. పెట్టుబడిదారులు అధిక లాభాలకోసం కార్మికులు శ్ర‌మ‌ను దోచుకోవ‌డం మొద‌లు పెట్టారు.
శ్రామికులచే బానిసల్లా ప‌నిచేయించేవారు. పిల్లలు మ‌హిళ‌లు అనే విచక్షణలేకుండా కర్మాగారాలలో, గనులలో గొడ్డు చాకిరీ చేయించేవారు. కనీస వసతులైన తిండి, బట్ట, గూడు వంటి ఉండేవి కాదు. రోజుకు 16 గంటలపైగా పనిచేయించేవారు. కార్మికుల చేత గొడ్డు చాకిరీ చేయించే వారు. ఈ దారుణ చర్యల నేపధ్యంలో కార్మికులలో క్రమక్రమంగా తిరుగుబాటు అంకురించింది. కార్మికులు కోపంతో యంత్రాలను ధ్వంసం చేశారు. ప్రభుత్వాలను య‌జమానులు ఆశ్ర‌యించారు. ఆస్తుల రక్షణకు ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది. యంత్రాలను ధ్వంసంచేసేవారికి మరణ శిక్ష విధిస్తూ చట్టం చేసింది. యామానుల‌పై తిరుగుబావుటా ఎగ‌ర‌వేశారు.
గొడ్డు చాకిరీ చేయించుకుంటూ ఉన్న పెట్టుబ‌డిదారుల‌పై ఉధ్య‌మాల‌కు కార్మికులు సంఘటితమయ్యారు. కార్మిక సంఘాల నిర్మాణం ప్రారంభించారు. 1764-1800 మధ్య బ్రిటన్‌లోనూ, ఆ తరువాత యూరప్‌లోనూ, ట్రేడ్‌ యూనియన్ల నిర్మాణం జరిగింది. అమెరికాలోని ఫిలడెల్ఫియా నగరంలో కార్మికులు చైతన్యవంతులై 1806లో మెకానిక్స్‌ యూనియన్‌ పేరిట తొలి కార్మిక సంఘాన్ని స్థాపించుకొన్నారు. పనిగంటలు తగ్గించాలని, న్యాయబద్ధంగా వేతనాలు చెల్లించాలని.. కర్మాగారాలలో కనీస వసతులు కల్పించాలని కోరుతూ విప్లవ శంఖం పూరించింది. ఆ పోరాట జ్వాలలు బ్రిటన్‌, ఫ్రాన్సు, జర్మనీ దేశాలకు, అమెరికాలోని మిగతా ప్రాంతాలకు వ్యాపించాయి.
ఫిలడెల్ఫియాలో మెకానిక్స్‌ యూనియన్ 1827లో త‌మ‌కు 8 గంటల పనిదినం కోసం పోరాటం ప్రారంభించాయి. ఈ ఉథ్య‌మం దావాలంగా వ్యాపించింది. ఈ ఉధృతం కావడంతో యాజమాన్యం దిగివచ్చింది. ప్రభుత్వం 1837లో 10 గంటల పనిదినంను చట్టబద్ధం చేసింది.
1881లో చికాగో నగరంలో వివిధ కార్మిక సంఘాలు సంఘటితంగా అమెరికా ఫెడరేషన్‌ ఆఫ్‌ లేబర్‌ పేరిట ఒక సమాఖ్యను కొత్తగా ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి. ఆ సమాఖ్య 1884 అక్టోబరు 7న ఎనిమిది గంటల పనిదినంను చారిత్రాత్మక తీర్మానం చేసింది. 1886 మే మొదటి తేదీన కార్మిక వర్గం సమ్మె పోరాటం జరపాలని నిర్ణయించింది. 1885-86లో మేడే సన్నద్ధతకు జరిగిన సమ్మెపోరాటాల్లో లక్షలాది కార్మికులు పాల్గొన్నారు. 1886లో జెనీవాలో జరిగిన మొదటి ఇంటర్‌నేషనల్‌ మహాసభ కూడా రోజుకు 8 గంటలు పనిని చట్టబద్ధం చేయాలని కోరింది. 1886 మే 1న చికాగోలో 8 గంటల పనిదినం సమ్మె జరిగింది. మూడున్నర లక్షల మంది కార్మికులు సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. దీంతో కార్మికులపై మే 3న కాల్పులు జరిపింది. ఆరుగురు కార్మికులు అమరులయ్యారు. కొంద‌రిని ప‌ట్టుకొని ఉరి తీశారు.
మే1న ప్రారంభమైన మహోద్యమం బాల్టిమెన్‌, న్యూయార్క్‌, వాషింగ్‌టన్‌, పిట్సు, డెట్రాన్‌ వంటి పెద్ద నగరాలకు దావానలంలా వ్యాపించింది. కార్మికుల హక్కుల కోసం వీరోచితంగా పోరాటాలు, త్యాగాలు చేశారు. 1889న సోషలిస్టు అంతర్జాతీయ మహాసభ రెండవ ఇంటర్‌నేషనల్‌ మే 1వ తేదీన కార్మిక దినోత్సవం ప్రకటించింది. ఆ రోజున అన్ని దేశాలలోని కార్మికులు ఏకకాలంలో తమ కోర్కెలను ప్రకటించాలని ఆదేశించింది. 1890 మే 1వ తేదీన ఐరోపా దేశాలలో తొలిసారిగా మేడే జరపడం జరిగింది. మనదేశంలో కార్మికుల జీవితాలకు సవాలుగా నిలిచిన మతతత్వం, నూతన ఆర్థిక సంస్కరణల ఫలితంగా బహుళజాతి సంస్థల దోపిడీ నుంచి కాపాడుకునేందుకు దేశ ఆర్థిక సార్వభౌమత్వాన్ని రక్షించేందుకు పోరాటాన్ని కొన‌సాగిస్త‌న్నారు.
mede nede : shrama dopidipai penu garjana.. udyama charitra | May Day is a May 1 celebration with a long and varied history
Home > prapancham > mede nede : shrama dopidipai penu garjana.. udyama charitra
mede nede : shrama dopidipai penu garjana.. udyama charitra
prapancha kaarmika dinotsavam mede. enno ellugaa sramikajana sanghibhava chihnanga..jeevanaanni aakaankshistuu medenu jarupukuntunnam.
Samba Siva Rao1 May 2020 5:22 AM GMT
prapancha kaarmika dinotsavam mede. enno ellugaa sramikajana sanghibhava chihnanga..jeevanaanni aakaankshistuu medenu jarupukuntunnam. america, eurapm deshaalalo 19va shaethaabdamlo paarisraamika viplavam kaaranamgaa bhari parisramalu sthaapinchabaddaayi. ee parisramallo panicheyutanuku kaarmikula avasaram erpadindi. deenitho utpattirangamloni pettubadidaarulu, kaarmikulu rendu vargaalu puttayi. pettubadidaarulu adhika labhalakosam kaarmikulu shraminu dochukovidam modalu pettaaru.
shraamikulache banisalla panicheyinchevaaru. pillalu maehilamlu ane vichakshanalekunda karmagaralalo, ganulalo goddu chaakiri cheyinchevaaru. kaneesa vasatulaina tindi, batta, goodu vanti undevi kaadu. rojuku 16 gantalapaigaa panicheyinchevaaru. kaarmikula chetha goddu chaakiri cheyinche vaaru. ee daaruna charyala nepadhyamlo kaarmikulalo kramakramangaa tirugubaatu ankurinchindi. kaarmikulu kopamtho yantraalanu dhwamsam chesaru. prabhutvaalanu yanamaanulu aashrayinchaaru. aastula rakshanaku prabhutvam charyalu chepattindi. yantraalanu dhvamsanchesevaariki marana shiksha vidhistuu chattam chesindi. yamanulapai tirugubavuta egarimvesaru.
goddu chaakiri cheyinchukuntu unna pettubadidaarulapee udhyamaalaneku kaarmikulu sanghatitamayyaaru. kaarmika sanghaala nirmaanam praarambhinchaaru. 1764-1800 madhya britonlonu, aa taruvaata eurapmeloonuu, trade unianla nirmaanam jarigindi. americaloni philadelphia nagaramlo kaarmikulu chaitanyavantulai 1806loo mcanicse uniani paerita toli kaarmika sanghaanni sthaapinchukonnaaru. panigantalu tagginchaalani, nyaayabaddhamgaa vetanaalu chellinchaalani.. karmagaralalo kaneesa vasatulu kalpinchaalani korutu viplava sankham poorinchindi. aa porata jwaalalu briton, fraansu, jarmani deshaalaku, americaloni migata praantaalaku vyaapinchaayi.
philadelphialo mcanicse unian 1827loo tamaeku 8 gantala panidinam kosam poratam praarambhinchaayi. ee uthyamam daavaalamgaa vyaapinchindi. ee udhrutam kaavadamtho yaajamaanyam digivachindi. prabhutvam 1837loo 10 gantala panidinamnu chattabaddham chesindi.
1881loo chikago nagaramlo vividha kaarmika sanghaalu sanghatitamgaa america federation aff lebare paerita oka samakhyanu kottagaa erpaatu chesukunnayi. aa samakhya 1884 aktobaru 7na enimidi gantala panidinamnu chaaritraatmaka teermaanam chesindi. 1886 mee modati tedeena kaarmika vargam samme poratam jarapalani nirnayinchindi. 1885-86loo mede sannaddhataku jarigina sammeporatallo lakshalaadi kaarmikulu paalgonnaaru. 1886loo jeneevaalo jarigina modati internationalsi mahasabha kuudaa rojuku 8 gantalu panini chattabaddham cheyalani korindi. 1886 mee 1na chikagolo 8 gantala panidinam samme jarigindi. moodunnara lakshala mandi kaarmikulu sammelo paalgonnaaru. deentho kaarmikulapai mee 3na kaalpulu jaripindi. aaruguru kaarmikulu amarulayyaru. kondarini pantukoni uri teesaaru.
mee1na praarambhamaina mahodyamam baltimensi, neuyarke, vashingentani, pitsu, detrone vanti pedda nagaraalaku davanalamla vyaapinchindi. kaarmikula hakkula kosam veerochitamgaa poraataalu, tyaagaalu chesaru. 1889na soshalistu antarjaatiiya mahasabha rendava internationalsi mee 1va tedeena kaarmika dinotsavam prakatinchindi. aa rojuna anni deshaalalooni kaarmikulu ekakaalamlo tama korkelanu prakatinchaalani aadesinchindi. 1890 mee 1va tedeena iropa deshaalalo tolisaarigaa mede jarapadam jarigindi. manadesamlo kaarmikula jeevitaalaku savaluga nilichina matatatvam, noothana aardhika samskaranala phalitamgaa bahulajaati samsthala dopidi nunchi kaapaadukunenduku desha aardhika saarvabhoumatvaanni rakshinchenduku poraataanni konasaagistamennaaru.