బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి.. ఎస్పీబీ - Navasakam - Media House
సృష్టిలో సంగీతానికి ప్రకృతి కూడా పరవశిస్తుంది. దానికున్న సమ్మోహనశక్తి అలాంటిది. ఘంటసాల వంటి ఎందరో మహానుభావులు తెలుగు సినీ సంగీతానికి పునాది వేస్తే, తదనంతరకాలంలో ఆ పునాదిపై సంగీత సౌధాన్ని నిర్మించింది 'బాలు' అని ముద్దుగా పిలుచుకొనే శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం. ఆబాల గోపాలాన్ని కట్టిపడేసే సమ్మోనశక్తి బాలు గళానికే కాదు ఆయన వ్యక్తిత్వానికీ ఉంది. సినిమా ఇండస్ట్రీలో నటుడిగా ప్రస్థానం ప్రారంభించినా, ఆ తర్వాత గాయకుడిగా అజరామరమైన పాటలను ఎన్నో ఆలపించారాయన. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ భాషల్లో ఆయన పాడిన పాటలు ఎప్పటికీ చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి. గాయకుడిగా, నటుడిగా, డబ్బింగ్‌ ఆర్టిస్ట్‌గా, బుల్లితెర వ్యాఖ్యాతగా ఇలా బాలు ఒక బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి.
పీయూసీ పరీక్షలు రాసి నెల్లూరు చేరుకొన్న బాలు ఒక ఆర్కెస్ట్రా బృందాన్ని తయారు చేశారు. మిత్రులతో కలిసి ప్రోగ్రాములు ఇచ్చేవారు. తర్వాత అనంతపురంలో ఇంజనీరింగ్‌ సీటు రావడంతో అక్కడ చేరి వాతావరణం నచ్చక మళ్లీ నెల్లూరు వచ్చేశారు. ప్రత్యామ్నాయంగా మద్రాసు వెళ్లి ఇంజనీరింగ్‌ విద్యకు సరిసమానమైన ఎ.ఎం.ఐ.ఇ.లో చేరారు. అక్కడ చదువుతో పాటు సినిమాల్లో అవకాశాల కోసం ప్రయత్నాలు చేశారు. ఇంజనీరింగ్‌ కోర్సు రెండో సంవత్సరంలో బాలుకి సినిమాల్లో పాడే అవకాశం వచ్చింది. 'మహమ్మద్‌ బిన్‌ తుగ్లక్‌' అనే సినిమాలో రమాప్రభ పుట్టినరోజు వేడుకలో 'హ్యాపీ బర్త్‌ డే టు యూ' అంటూ పాటపాడుతూ తొలిసారి బాలు వెండితెరమీద దర్శనమిచ్చారు. తరువాత ఎన్నో సినిమాల్లో విభిన్న పాత్రలు పోషించి తనలోని నటనకు పదును పెట్టారు.
గాయకుడు కావాలని…
1964లో మద్రాస్‌ సోషల్‌ అండ్‌ కల్చరల్‌ క్లబ్‌ నిర్వహించిన లలిత సంగీత పోటీల్లో పాల్గొన్న 'బాలు'కి మొదటి బహుమతి వచ్చింది. ఆ పోటీకి ప్రఖ్యాత సంగీత దర్శక త్రిమూర్తులు సుసర్ల దక్షిణామూర్తి, పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు న్యాయ నిర్ణేతలుగా వ్యవహరించారు. అంతేకాదు మరో సంగీత దర్శకుడు కోదండపాణి కూడా ప్రేక్షకుల మధ్య కూర్చుని ఆ పాట విన్నారు. 'బాలు' పాటపాడిన విధానం ఆయనకు నచ్చింది. అక్కడే బాలుని అభినందించి సినిమాల్లో పాటలు పాడే అవకాశం ఇస్తానని మాటిచ్చారు. అలా బాలు మద్రాసులో ఇంజనీరింగ్‌ చదువు కొనసాగిస్తూ సినిమా అవకాశాల కోసం తరచూ కోదండపాణిని కలుస్తూ ఉండేవారు. సంగీతం ఎవరి దగ్గరా నేర్చుకోకపోయినా రాగ తాళాల జ్ఞానం, సంగీత పరిజ్ఞానం పుష్కలంగా ఉండటంతో ట్యూను ఒకసారి వింటే యథాతథంగా పాడగలిగే విద్వత్తు బాలుకి సొంతం.
ఇచ్చిన మాటకు కట్టుబడి కోదండపాణి బాలుకి 'శ్రీశ్రీశ్రీ మర్యాదరామన్న' సినిమాలో తొలిసారి పాడే అవకాశమిచ్చారు. 'ఏమి ఈ వింత మొహం' పాటను కోదండపాణి వారం రోజులపాటు బాలుతో ప్రాక్టీసు చేయించారు. చివరకు అది సోలో పాట కాదని నలుగురు కలిసి పాడేదని తెలిసింది. అలా పి.సుశీల, కల్యాణం రఘురామయ్య, పి.బి.శ్రీనివాస్‌తో కలిసి బాలు పాడిన తొలిపాట 1966న డిసెంబరు 15న విజయా గార్డెన్స్‌లో రికార్దిస్ట్‌ స్వామినాథన్‌ ఆధ్వర్యంలో రికార్డయింది. పాట మొదటి టేక్‌లోనే 'ఓకే' కావడం విశేషం. 1967 జూన్‌ 2న విడుదలైన ఈ సినిమా చలనచిత్ర సంగీత ప్రపంచంలో గానగంధర్వుడు 'బాలు' ప్రభంజనానికి తెరలేపింది. బాలు సగర్వంగా ఎప్పుడూ చెప్పేమాట ఒకటుంది. ''కోదండపాణి గారనే వ్యక్తే ఆనాడు లేకుంటే ఈనాడు బాలు ఉండేవాడు కాదు. ఆయనకు గాయకుడిగా నా భవిష్యత్తు మీద ఎంతో నమ్మకం. నా మొదటి పాట విజయా గార్డెన్స్‌ ఇంజనీరు స్వామినాథన్‌ గారితో చెప్పి ఆ టేప్‌ చెరిపేయకుండా సంవత్సరంపాటు అలాగే ఉంచేట్లు చేశారు. ఏ సంగీత దర్శకుడు అక్కడికి వచ్చినా వారికి వినిపించి, అవకాశాలు ఇమ్మని అడిగేవారట. ఏమిచ్చినా కోదండపాణి రుణం నేను తీర్చుకోలేను'' అని బాలు గుర్తు చేసుకుంటూ ఉండేవారు. అలా మొదలైన బాలు పాట ప్రస్థానం వందలు.. వేలు దాటింది. వివిధ భాషల్లో ఆయన 40వేలకు పైగా పాటలు పాడి గిన్నిస్‌ బుక్‌ ఆఫ్‌ రికార్డ్స్‌ సొంతం చేసుకున్నారు.
ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం గానానికి మంత్రముగ్ధులు కాని వారంటూ ఎవరూ లేరు. అవార్డు సైతం ఆయన వెంట వచ్చాయి. భారత ప్రభుత్వం అందించే అత్యున్నత పురస్కారాలైన 'పద్మభూషణ్‌', 'పద్మశ్రీ' అవార్డులను బాలు అందుకున్నారు. 'శంకారభరణం'(1979) చిత్రానికి గానూ తొలిసారి బాలు జాతీయ అవార్డును దక్కించుకున్నారు. ఆ తర్వాత రెండేళ్లకు బాలీవుడ్‌కు వెళ్లిన ఆయనకు 'ఏక్‌ తుజే కే లియే' చిత్రానికి కూడా జాతీయ అవార్డు వచ్చింది. 'రుద్రవీణ', 'సంగీత సాగర గానయోగి పంచాక్షర గవాయ్‌' (కన్నడ), 'మిన్సర కన్నవు' (తమిళం) ( తెలుగులో మెరుపు కలలు) చిత్రాలకు జాతీయ పురస్కారాన్ని దక్కించుకున్నారు. 'మైనే ప్యార్‌కియా' చిత్రానికి గానూ తొలిసారి ఫిల్మ్‌ఫేర్‌ అవార్డు అందుకున్నారు. 2012లో ఎన్టీఆర్‌ జాతీయ పురస్కారం సహా, ఎనిమిది నంది అవార్డులు ఆయన సొంతమయ్యాయి.
bahumukha pragnaasaali.. espb - Navasakam - Media House
srushtilo sangeetaaniki prakruti kuudaa paravasistundi. daanikunna sammohanasakti alantidi. ghantasala vanti endaro mahaanubhaavulu telugu cinee sangeetaaniki punaadi veste, tadanantarakaalamlo aa punaadipai sangeeta soudhaanni nirminchindi 'baalu' ani muddugaa piluchukone sripati panditaaraadhyula balasubrahmanyam. aabaala gopalanni kattipadese sammonasakti baalu galaanike kaadu aayana vyaktitvaanikii undi. sinima industrylo natudigaa prasthaanam praarambhinchinaa, aa tarvaata gayakudiga ajaraamaramaina paatalanu enno aalapinchaaraayana. telugu, tamila, kannada, hindi bhaashallo aayana paadina paatalu eppatiki chirasthaayigaa nilichipotaayi. gayakudiga, natudigaa, dabbingli artistega, bullitera vyaakhyaatagaa ilaa baalu oka bahumukha pragnaasaali.
pcu pareekshalu rasi nelluru cherukonna baalu oka archestra brundaanni tayaaru chesaru. mitrulatho kalisi prograamulu ichevaaru. tarvaata anantapuramlo injaneeringna seetu raavadamtho akkada cheri vaataavaranam nachaka malli nelluru vachesaaru. pratyaamnaayamgaa madrasu velli injaneeringna vidyaku sarisamaanamaina e.em.ai.i.loo cheraaru. akkada chaduvutho paatu cinemallo avakaasaala kosam prayatnaalu chesaru. injaneeringna korsu rendo samvatsaramlo baluki cinemallo pade avakaasam vachindi. 'mahammadki bin tuglakke' ane cinemalo ramaprabha puttinaroju vedukalo 'happy barthy dee tu uu' antuu paatapaadutuu tolisari baalu venditerameeda darsanamichaaru. taruvaata enno cinemallo vibhinna paatralu pooshinchi tanaloni natanaku padunu pettaaru.
gayakudu kavalani
1964loo madrasse soshalni andi kalcharalle club nirvahinchina lalita sangeeta potillo palgonna 'baalu'ki modati bahumati vachindi. aa potiki prakhyaata sangeeta darsaka trimurtulu susarla dakshinaamuurti, pendyaala nageshwararao, ghantasala venkateswararao nyaaya nirnetalugaa vyavaharinchaaru. antekaadu maro sangeeta darsakudu kodandapani kuudaa prekshakula madhya kuurchuni aa paata vinnaru. 'baalu' paatapaadina vidhaanam aayanaku nachindi. akkade baaluni abhinandinchi cinemallo paatalu pade avakaasam istaanani maatichaaru. alaa baalu madraasulo injaneeringna chaduvu konasaagistuu sinima avakaasaala kosam tarachuu kodandapanini kalustuu undevaaru. sangeetam evari daggara nerchukokapoyina raaga taalaala ghnaanam, sangeeta parignaanam pushkalamgaa undatamtho tunu okasari vinte yathaathathamgaa paadagalige vidvattu baluki sontam.
ichina maataku kattubadi kodandapani baluki 'srisrishree maryaadaraamanna' cinemalo tolisari pade avakaasamichaaru. 'emi ee vinta moham' paatanu kodandapani vaaram rojulapatu baalutho praaktiisu cheyinchaaru. chivaraku adhi solo paata kaadani naluguru kalisi paadedani telisindi. alaa pi.susheela, kalyanam raghuramayya, pi.bi.srinivaassetoe kalisi baalu paadina tolipata 1966na disembaru 15na vijaya gardenselo recordiste swaaminaathanni aadhvaryamlo rikaardayindi. paata modati tekelone 'oke' kaavadam visesham. 1967 joony 2na vidudalaina ee sinima chalanachitra sangeeta prapanchamlo gaanagandharvudu 'baalu' prabhanjanaaniki teralepindi. baalu sagarvamgaa eppuduu cheppemata okatundi. ''kodandapani gaarane vyakte aanaadu lekunte eenaadu baalu undevaadu kaadu. aayanaku gayakudiga naa bhavishyattu meeda entho nammakam. naa modati paata vijaya gardense injaneeru swaaminaathanni gaaritho cheppi aa tape cheripeyakunda samvatsarampaatu alaage unchetlu chesaru. e sangeeta darsakudu akkadiki vachina vaariki vinipinchi, avakaasaalu immani adigevarata. emichina kodandapani runam nenu teerchukolenu'' ani baalu gurtu chesukuntu undevaaru. alaa modalaina baalu paata prasthaanam vandalu.. velu daatindi. vividha bhaashallo aayana 40velaku paiga paatalu paadi ginnisse buke aff recordse sontam chesukunnaru.
espy balasubrahmanyam gaanaaniki mantramugdhulu kaani vaarantuu evaruu leru. avaardu saitam aayana venta vachayi. bhaarata prabhutvam andinche atyunnata puraskaaraalaina 'padmabhushanham', 'padmashree' avaardulanu baalu andukunnaru. 'sankaarabharanam'(1979) chitraaniki gaanuu tolisari baalu jaateeya avaardunu dakkinchukunnaru. aa tarvaata rendellaku balivudenku vellina aayanaku 'eky tuje kee liye' chitraaniki kuudaa jaateeya avaardu vachindi. 'rudraveena', 'sangeeta saagara gaanayogi panchaakshara gawyi' (kannada), 'minsara kannavu' (tamilam) ( telugulo merupu kalalu) chitraalaku jaateeya puraskaaraanni dakkinchukunnaru. 'maine parria' chitraaniki gaanuu tolisari filmefaree avaardu andukunnaru. 2012loo ntre jaateeya puraskaaram sahaa, enimidi nandi avaardulu aayana sontamayyaayi.