హంఫ్రీ డేవీ - వికీపీడియా
(సర్ హంఫ్రీ డేవీ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
సర్ హంఫ్రీ డేవీ
హెన్రీ హోవార్డ్ గీసిన చిత్రం, 1803
(1778-12-17) 1778 డిసెంబరు 17
Penzance, Cornwall, గ్రేట్ బ్రిటన్
1829 మే 29 (1829-05-29)(వయసు 50)
కార్నిష్
రాయల్ సొసైటీ, రాయల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్
విద్యుద్విశ్లేషణ, సోడియం, పొటాషియం, కాల్షియం, మెగ్నీషియం, బేరియం, బోరాన్, డేవీ దీపం
మైఖల్ ఫారడే
సర్ హంఫ్రీ డేవీ (జ: 17 డిసెంబర్, 1778 - మ: 29 మే, 1829) బ్రిటన్ కు చెందిన ప్రసిద్ధ రసాయన శాస్త్రవేత్త, నూతన ఆవిష్కర్త.
సర్ హంఫ్రీడేవి 1778 డిసెంబరు 17న కార్నవాల్‌లోని పెంజన్స్ (ఇంగ్లండ్) లో రాబర్ట్ డేవి, గ్రేస్ మిల్లెట్ దంపతులకు జన్మించాడు. పెంజన్స్ గ్రామర్ పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం కొనసాగింది. ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేయడానికి 1793లో ట్రూరో వెళ్లాడు. 1798లో బ్రిష్టల్‌లోని న్యూమేటిక్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్‌లో చేరాడు. అక్కడ వాయువులపై ప్రయోగాలు చేశాడు. 1801లో రసాయన శాస్త్ర అధ్యాపకుడిగా రాయల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో చేరాడు. 1804లో రాయల్ సొసైటీ సభ్యుడయ్యాడు. 1810లో 'ది రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్‌' కి విదేశీ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1820లో రాయల్ సొసైటీ అధ్యక్షునిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఒక మందులమ్మే ఆయన, ఒక వైద్యుడి దగ్గర అప్రెంటీస్ గా పనిచేస్తూ రసాయన శాస్త్రం పై మక్కువ పెంచుకున్నాడు. 1799 లో బ్రిస్టన్ లోని న్యూమాటిక్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ లో సహాయకుడుగా పనిచేస్తూనే నైట్రస్ ఆక్సైడ్ యొక్క లక్షణాల గురించి కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలు కనుగొన్నాడు. దీంతో ఆయన్ను 23 సంవత్సరాల వయసులోనే గ్రేట్ బ్రిటన్ లోని రాయల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ వారు రసాయన శాస్త్ర ఆచార్యులుగా నియమించుకున్నారు.
ఆయన ప్రధాన ఆవిష్కరణలు: క్షార, క్షార మృత్తిక లోహాలు, క్లోరిన్, అయోడిన్. ఇతడు డేవీ దీపంను కనుగొని గనులలో విషవాయువులను గుర్తించి కార్మికులు సురక్షితంగా పనిచేసుకొనే వీలు కల్పించాడు. విద్యుద్విశ్లేషణతో బ్యాటరీ విద్యుత్ ని ఉపయోగించి సాధారణ పదార్ధాలను విడగొట్టి కొత్త మూలకాలు తయారుచేయడంలో డేవీ మొదటివాడు.
భాస్వరం, సోడియం మూలకాలను 1807 వసంవత్సరంలో కనుగొన్నాడు. 1808 లో బేరియం, కాల్షియం మూలకాల్ని కనుగొన్నాడు. మెగ్నీషియం, స్ట్రోనియం మూలకాలని మొట్టమొదటి సారిగా వేరు చేసింది కూడా ఆయనే.[1]
1807లో డేవిడ్ హంఫ్రీ పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ నుంచి పొటాషియం తయారుచేశాడు. సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ నుంచి సొడియాన్ని వేరుచేశాడు. 1808లో కాల్షియం మూలకాన్ని కనుక్కొన్నాడు. మెగ్నీషియం, బోరాన్, బేరియం మూలకాలను కూడా గుర్తించాడు. బొగ్గు గనుల్లో ఉపయోగించే రక్షక దీపాన్ని కనుగొన్నాడు. 1810లో క్లోరిన్ వాయువుకి ఆ పేరును ప్రతిపాదించాడు.
చంద్రునిపై ఒక బిలానికి డేవీ పేరు పెట్టారు. నెపోలియన్ బోనా పార్టీ నుంచి ఒక పతకాన్ని పొందాడు. 1819లో హంఫ్రీ డేవీకిసర్ బిరుదు ఇచ్చి గౌరవించారు. 1829 మే 29న 50వ ఏట స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవాలో మరణించాడు.
డేవీ కున్న అధ్బుతమైన బోధనా నైపుణ్యం, శాస్త్ర పరిశోధనలో ఆయనకున్న ట్రాక్ రికార్డులు వెరసి ఆయన్ను తన సమకాలికుల్లో అగ్రస్థానాన్ని కట్టబెట్టాయి. ఆ రోజుల్లో బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ దేశాలు రెండూ శత్రువులైనప్పటికీ 1808 లో ఫ్రెంచి ఇన్‌స్టిట్యూట్ వారి ఆయనకు నెపోలియన్ ప్రైజును బహూకరించారు. 1812 లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆయన్ను సర్ బిరుదుతో సత్కరించింది. 1818 లో ఇంకా ఉన్నతమైన బారోనెట్ తో సత్కరించింది. 1820 లో ఆయన రాయల్ సొసైటీకి అధ్యక్షుడయ్యాడు.
↑ Sir Humphry Davy." 01 July 2009. HowStuffWorks.com. <http://science.howstuffworks.com/sir-humphry-davy-info.htm> 01 April 2010.
humfri davy - vikipedia
(sar humfri davy nundi daarimaarpu chendindi)
sar humfri davy
henri howard geesina chitram, 1803
(1778-12-17) 1778 disembaru 17
Penzance, Cornwall, grate briton
1829 mee 29 (1829-05-29)(vayasu 50)
carnish
rayal socity, rayal institute
vidyudvisleshana, sodium, potasium, kalshiyam, megnicium, berium, boran, davy deepam
maikhal farade
sar humfri davy (ja: 17 dissember, 1778 - ma: 29 mee, 1829) briton ku chendina prasiddha rasayana saastravetta, noothana aavishkarta.
sar hamphridevi 1778 disembaru 17na kaarnavaalloni penzans (ingland) loo rabert devi, grays millet dampatulaku janminchaadu. penzans gramar paatasaalalo praathamika vidyaabhyaasam konasagindi. praathamika vidyanu puurti cheyadaaniki 1793loo truro vellaadu. 1798loo brishtalleni neumatic institutionloe cheraadu. akkada vaayuvulapai prayogaalu cheshaadu. 1801loo rasayana saastra adhyaapakudigaa rayal inystitutelo cheraadu. 1804loo rayal socity sabhyudayyaadu. 1810loo 'dhi rayal sweedish akadami af sinesse' ki videshee sabhyunigaa ennikayyaadu. 1820loo rayal socity adhyakshunigaa ennikayyaadu. oka mandulamme aayana, oka vaidyudi daggara apprenties gaa panichestuu rasayana saastram pai makkuva penchukunnaadu. 1799 loo briston loni neumatic institute loo sahayakuduga panichestune nitrus axide yokka lakshanaala gurinchi konni mukhyamaina vishayaalu kanugonnadu. deentho aayannu 23 samvatsaraala vayasulone grate briton loni rayal institution vaaru rasayana saastra aachaaryulugaa niyaminchukunnaaru.
aayana pradhaana aavishkaranalu: kshaara, kshaara mruttika lohalu, clorin, ayodin. itadu davy deepamnu kanugoni ganulalo vishavaayuvulanu gurtinchi kaarmikulu surakshitamgaa panichesukone veelu kalpinchaadu. vidyudvisleshanatho batery vidyut ni upayoginchi saadhaarana padaardhaalanu vidagotti kotta moolakaalu tayaarucheyadamlo davy modativaadu.
bhaswaram, sodium moolakaalanu 1807 vasamvatsaramlo kanugonnadu. 1808 loo berium, kalshiyam moolakaalni kanugonnadu. megnicium, stronium moolakaalani mottamodati saarigaa vaeru chesindi kuudaa aayane.[1]
1807loo david humfri potasium hydraxide nunchi potasium tayaaruchesaadu. sodium hydraxide nunchi sodianni veruchesadu. 1808loo kalshiyam moolakaanni kanukkonnadu. megnicium, boran, berium moolakaalanu kuudaa gurtinchaadu. boggu ganullo upayoginche rakshaka deepaanni kanugonnadu. 1810loo clorin vaayuvuki aa paerunu pratipaadinchaadu.
chandrunipai oka bilaniki davy paeru pettaaru. nepolian bona party nunchi oka patakaanni pondaadu. 1819loo humfri davikisar birudu ichi gouravinchaaru. 1829 mee 29na 50va eta switzerlandiloni jeneevaalo maraninchaadu.
davy kunna adhbutamaina bodhana naipunyam, saastra parisodhanalo aayanakunna track rikaardulu verasi aayannu tana samakaalikullo agrasthaanaanni kattabettaayi. aa rojullo briton, frans deshaalu rendoo satruvulainappatiki 1808 loo frenchi institute vaari aayanaku nepolian praijunu bahuukarinchaaru. 1812 loo british prabhutvam aayannu sar birudutho satkarinchindi. 1818 loo inka unnatamaina baronet thoo satkarinchindi. 1820 loo aayana rayal sociteeki adhyakshudayyaadu.
u Sir Humphry Davy." 01 July 2009. HowStuffWorks.com. <http://science.howstuffworks.com/sir-humphry-davy-info.htm> 01 April 2010.