అనగనగా దక్షిణాదిలో... ఉయ్యాలవాడ కంటే నాలుగు దశాబ్దాల ముందు... - Sambashana
అనగనగా దక్షిణాదిలో… ఉయ్యాలవాడ కంటే నాలుగు దశాబ్దాల ముందు…
పరసి రాజా… ఈ పేరు వినగానే అతని కథ ఎవరికీ తెలియక పోవడంలో పెద్దగా ఆశ్చర్యం లేదు కానీ కనీసం అతనో దక్షినాది స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు అన్న విషయం అయినా మీకు తెలుసా. ఆపవయ్యా భలే చెప్పొచ్చావు, మాకు మా ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి గురించే చిరంజీవి, సైరా చేసే వరకు మాకు తెలియదు, ఇంకొక్కడో పరసి రాజా గురించి మాకు ఎలా తెలుస్తది అనకండి, ఇప్పుడు మీరు మా ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి… మా రేనాటి వీరుడు… మొట్టమొదటి స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు అని బీరాలు పోతున్నారు కదా పరసి రాజా ఉయ్యాలవాడ కన్నా నాలుగు దశాబ్దాల ముందే దేశం కోసం తెల్ల దొరలపై పోరాటం చేసిన యోధుడు. అసలు ఎవరు ఈ పరసి రాజా… అతని కథ ఏంటి? దేశం కోసం అతను చేసిన పోరాటం ఏంటి? ల్యాండ్ ఆఫ్ గాడ్ గా పేరున్న కేరళ గడ్డపై తెల్లదొరలపై పరసి రాజా చేసిన పోరాటం మీకోసం…
1753 జనవరి 3న కొట్టాయం రాజ్యంలో కేరళ వర్మ వంశంలో పుట్టిన వారియర్ ప్రిన్స్ పరసి రాజా. కలరి పట్టులో దిట్ట అయిన పరసి రాజా, 1774 నుంచి 1805 అంటే 31 ఏళ్ల పాటు బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి ఎదురుతిరిగి కత్తి దూసిన వీరుడు. Cotiote యుద్ధంగా బ్రిటిష్ అధికారులు పేరు పెట్టిన ఈ యుద్ధంలో తెల్లదొరలకి ఘర్జించే సింహంలా కనిపించి ఉంటాడు అందుకే, కేరళ సింహంగా పరసి రాజాని భయంతోనే పిలుచుకునే వారు. 1792లో, మూడో ఆంగ్లో మైసూర్ యుద్ధ సమయంలో… ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1790 చేసుకున్న ఒప్పందాన్ని తుంగలో తొక్కుతూ కొట్టాయం ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకోని అక్కడ అప్పటికే ఉన్న రాజులకి భరణం ఇస్తామని చెప్పారు. ఇది నచ్చని 1793లో మొదటిసారి బ్రిటిషర్లకి ఎదురు తిరిగాడు, పెద్ద ఎత్తున జనాలని పోగేశాడు. 1796లో పరసి రాజాని అరెస్ట్ చేయాలని తెల్లదొరలు చాలా ప్రయత్నించారు కానీ గెరిల్లా పోరాటంలో ఆరితేరి, యుద్ధ కళల్లో నైపుణ్యం ఉన్న పరసి రాజా ఆకాశమే హద్దుగా చెలరేగిపోయాడు. ముఖ్యంగా ఉరిమి ఆయుధాన్ని చేతపట్టి పరసి రాజా కలరిపోరాటం చేస్తుంటే అతని ఎదురు నిలబడడానికి కూడా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సైనికులు వణికిపోయారు. ఎవరి ప్రాణం ఎటుతుందో, ఎవరి ఒంట్లో ఏ భాగం తెగిపడుతుందో కూడా అర్ధం కాని పరిస్థితికి శత్రువులు వెళ్లిపోయారు. ఇలా అయిదేళ్ల పాటు జరిగిన పోరాటంలో పరసి ధాటికి తట్టుకోలేక రవి అస్తమించని బ్రిటిష్ సైన్యం కూడా శాంతి జపం చేసింది. ఎన్నిసార్లు కేరళ వీరుడిని ఆపే ప్రయత్నం చేసినా ఉపయోగం లేకపోవడంతో చివరకి చేసేదేమి లేక బ్రిటిషర్లు 1797లో పరసి రాజా ముందు తలొంచారు. బహుశా తెల్లదొరలపై దక్షిణాది భారతీయుడు సాధించిన మొదటి విజయం ఇదేనేమో.
1797 నుంచి మూడేళ్ల పాటు శాంతి శాంతి అంటూ తిరిగిన ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, ఆ మూడేళ్ల కాలంలో పరసి రాజా వైపు కన్నెత్తి కూడా చూడలేదు. ఇక అంతా ప్రశాంతంగా ఉంటుంది అనుకుంటుంటే, వాయనాడ్ లో మళ్లీ సునామి మొదలైంది. అయిదేళ్ల పాటు పరసి రాజా అలుపెరగని పోరాటం చేశాడు, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మొత్తం కొట్టాయం వైపు తిరిగి చూసేలా చేశాడు. చివరికి 1805 నవంబర్ 30న చిన్న నది ఒడ్డున మావిల తోడు అనే ప్రాంతంలో జరిగిన పోరాటంలో తుపాకీ గుండుకి మరణించాడు. ఒక వీరుడు నేలకొరిగిన సమయం అది, తెల్ల దొరలకి మన సత్తా ఏంటో తెలియజేసిన సమయం అది. పరసి రాజా లాంటి వాడు మరొకడు పుడితే ఎలా అనే ఆలోచనే ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వెన్నులో వణుకు పుట్టించి ఉంటుంది, అందుకే కలరిపట్టుని నిషేదించింది. మన ప్రాచీన యుద్ధ కళగా పేరున్న కలరిపట్టు మన దేశంలోనే కనిపించకుండా పోయింది. ఆ తర్వాత బయట దేశాల్లో వివిధ పేర్లతో ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది కానీ మన దేశంలో మాత్రం ఇప్పటికీ పూర్తి స్థాయిలో కోలుకోలేదు. దేశం కోసం పోరాడిన వీరుడినే మర్చిపోయాం మనం, ఇక ఆ యుద్ధ కళ మర్చిపోవడంలో తప్పులేదు.
పరసి రాజా మరణించిన నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత రాయలసీమలోని కర్నూల్ ప్రాంతంలో రేనాటి సూర్యుడు, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీపై పోరాటం చేసి ఫిబ్రవరి 22 1847లో మరణించాడు. ఇప్పుడు ఉయ్యాలవాడ కథతో మెగాస్టార్ చిరంజీవి సినిమా చేస్తున్నాడు, అతన్నే మొట్టమొదటి స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు అంటున్నాడు. నిజానికి ఉయ్యాలవాడ ఆగమనానికి కన్నా ముందే వందల పోరాటాలు జరిగాయి, వేల మంది వీరులు నేలకొరిగారు. ఇప్పుడు ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి గురించి మనం గొప్పగా చెప్పుకుంటున్నట్లే, అనగనగా దక్షిణాదిలో… ఉయ్యాలవాడ కన్నా నాలుగు దశాబ్దాల ముందే తెల్ల దొరలపై తిరుగుబాటు జెండా ఎగరేసి పోరాటం చేసిన వీరుడు మా పరసి రాజా అని చెప్పుకునే రోజు వస్తే బాగుండు. కేవలం పరసి రాజు గురించి మాత్రమే కాదు… దేశం కోసం పోరాడి, అన్-సంగ్ హీరోస్ గా మిగిలిపోయిన ప్రతి ఒక్కరి గురించి మన ఈ సినిమాల ద్వారా అయినా తెలుసుకునే అవకాశం వస్తే బాగుంటుంది. అయితే చరిత్రని యథావిధిగా చెప్తే బాగుంటుంది కానీ ఎవరి స్వార్ధం కోసం వాళ్లు తన సినిమాలోని వీరుడు మాత్రమే గొప్ప అని చెప్పుకుంటూ పోతే మాత్రం చరిత్రకే మచ్చ తెచ్చిన వారు అవుతారు.
Tags: latest film news latest movie updates Parasi raja sambashana Sambashana special story sambashana.com Sye Raa Sye Raa trailer uyyalawada narasimhareddy
anaganagaa dakshinaadilo... uyyalavada kante naalugu dasaabdaala mundu... - Sambashana
anaganagaa dakshinaadilame uyyalavada kante naalugu dasaabdaala mundu
parasi raji ee paeru vinagaane athani katha evariki teliyaka povadamlo peddagaa aascharyam ledu cony kaneesam athano dakshinaadi swaatantyra samarayodhudu anna vishayam aina meeku telusa. apavayya bhale cheppochavu, maaku maa uyyalavada narasimhareddy gurinche chiranjeevi, saira chese varaku maaku teliyadu, inkokkado parasi raja gurinchi maaku ela telustadi anakandi, ippudu meeru maa uyyalavada narasimhareddym maa renati veerude mottamodati swaatantyra samarayodhudu ani beeraalu potunnaru kada parasi raja uyyalavada kanna naalugu dasaabdaala munde desham kosam tella doralapai poratam chesina yodhudu. asalu evaru ee parasi raji athani katha enti? desham kosam atanu chesina poratam enti? land af gad gaa paerunna kerala gaddapai telladoralapai parasi raja chesina poratam meekosem
1753 janavari 3na kottayam raajyamlo kerala varma vamsamlo puttina varier prins parasi raja. kalari pattulo ditta ayina parasi raja, 1774 nunchi 1805 ante 31 ella paatu british eest india kampeneeki edurutirigi katti doosina veerudu. Cotiote yuddhamgaa british adhikaarulu paeru pettina ee yuddhamlo telladoralaki gharjinche simhamlaa kanipinchi untaadu anduke, kerala simhamgaa parasi rajani bhayamtone piluchukune vaaru. 1792loo, moodo aanglo mysur yuddha samayamlo eest india company 1790 chesukunna oppandaanni tungalo tokkutuu kottayam praantaanni swaadheenam chesukoni akkada appatike unna rajulaki bharanam istamani cheppaaru. idhi nachani 1793loo modatisaari britisharlaki eduru tirigaadu, pedda ettuna janaalani pogesadu. 1796loo parasi rajani arest cheyalani telladoralu chala prayatninchaaru cony gerilla poraatamlo aaritheri, yuddha kalallo naipunyam unna parasi raja aakaasame haddugaa chelaregipoyadu. mukhyamgaa urimi aayudhaanni chetapatti parasi raja kalariporatam chestunte athani eduru nilabadadaaniki kuudaa eest india company sainikulu vanikipoyaaru. evari praanam etutundo, evari ontlo e bhagam tegipadutundo kuudaa ardham kaani paristhitiki satruvulu vellipoyaaru. ilaa ayidella paatu jarigina poraatamlo parasi dhaatiki tattukoleka ravi astaminchani british sainyam kuudaa saanti japam chesindi. ennisaarlu kerala veerudini aape prayatnam chesina upayogam lekapovadamto chivaraki chesedemi leka britisharlu 1797loo parasi raja mundu talonchaaru. bahusa telladoralapai dakshinaadi bhaarateeyudu saadhinchina modati vijayam idenemo.
1797 nunchi moodella paatu saanti saanti antuu tirigina eest india company, aa moodella kaalamlo parasi raja vaipu kannetti kuudaa chudaledu. ika antaa prasaantamgaa untundi anukuntunte, vayanad loo malli sunami modalaindi. ayidella paatu parasi raja aluperagani poratam cheshaadu, eest india company mottam kottayam vaipu tirigi chusela cheshaadu. chivariki 1805 navambar 30na chinna nadi odduna maavila thodu ane praantamlo jarigina poraatamlo tupaki gunduki maraninchaadu. oka veerudu nelakorigina samayam adhi, tella doralaki mana satta ento teliyajesina samayam adhi. parasi raja lanti vaadu marokadu pudithe ela ane aalochane eest india company vennulo vanuku puttinchi untundi, anduke kalaripattuni nishedinchindi. mana praacheena yuddha kalagaa paerunna kalaripattu mana desamlone kanipinchakunda poyindi. aa tarvaata bayata deshaallo vividha paerlatho praachuryamloki vachindi cony mana desamlo maatram ippatikee puurti sthaayilo kolukoledu. desham kosam poraadina veerudine marchipoyam manam, ika aa yuddha kala marchipovadamlo tappuledu.
parasi raja maraninchina naalugu dasaabdaala tarvaata raayalaseemalooni karnool praantamlo renati suuryudu, eest india companypai poratam chesi fibravari 22 1847loo maraninchaadu. ippudu uyyalavada kathatho megastar chiranjeevi sinima chestunnadu, atanne mottamodati swaatantyra samarayodhudu antunnadu. nijaaniki uyyalavada aagamanaaniki kanna munde vandala poraataalu jarigai, vela mandi veerulu nelakorigaaru. ippudu uyyalavada narasimhareddy gurinchi manam goppagaa cheppukuntunnatle, anaganagaa dakshinaadilame uyyalavada kanna naalugu dasaabdaala munde tella doralapai tirugubaatu jenda egaresi poratam chesina veerudu maa parasi raja ani cheppukune roju vaste bagundu. kevalam parasi raju gurinchi matrame kaadu desham kosam poradi, an-sang heros gaa migilipoyina prati okkari gurinchi mana ee cinimala dwara aina telusukune avakaasam vaste baguntundi. ayithe charitrani yathaavidhigaa chepte baguntundi cony evari swaardham kosam vaallu tana cinemaaloni veerudu matrame goppa ani cheppukuntu pothe maatram charitrake macha tecchina vaaru avutaaru.
Tags: latest film news latest movie updates Parasi raja sambashana Sambashana special story sambashana.com Sye Raa Sye Raa trailer uyyalawada narasimhareddy