ఎవరు ఎలాంటి ప్రాణయామం చేయాలి..?
ఈ ప్రాణాయామం వలన పొట్టలోని వ్యాధులు నయమవుతాయి. పొట్టలోని క్రిములు నశిస్తాయి. జఠరాగ్ని తీవ్రమవుతుంది. హిస్టీరియా వ్యాధి తగ్గుతుంది. నిరంతర అభ్యాసం వలన భోజనం లేకుండా ఎన్నో రోజులు ఉండగలరు.
Hyderabad, First Published Jan 21, 2019, 2:40 PM IST
ప్రాణాయామంలో ఎన్నో రకాలు ఉన్నా అందరికీ వీలయ్యేవి ఋతువులకు అనుగుణంగా ఉన్నవి కొన్ని ప్రాణాయామాలు ఉన్నాయి.
ప్లానివి : ఈ ప్రాణాయామం వలన పొట్టలోని వ్యాధులు నయమవుతాయి. పొట్టలోని క్రిములు నశిస్తాయి. జఠరాగ్ని తీవ్రమవుతుంది. హిస్టీరియా వ్యాధి తగ్గుతుంది. నిరంతర అభ్యాసం వలన భోజనం లేకుండా ఎన్నో రోజులు ఉండగలరు.
అగ్నిసార : జీర్ణవ్యవస్థలోని అంగాలన్నీ చక్కగా మాలిష్‌ అయి, బాగా పని చేయటం వలన జఠరాగ్ని పెరుగుతుంది. బాన పొట్ట తగ్గుతుంది. మలబద్ధకం దూర మవుతుంది. సమాన ప్రాణం పైన ప్రభావం పడటం వలన ఆహారంలోని రసం రావానికీ, శరీరమంతా అది అందానికీ చక్కగా దోహదపడుతుంది. అపాన వాయువు కూడా ప్రభావానికి లోనవటం వలన విసర్జక క్రియ సక్రమంగా జరుగుతుంది.
కపాలభాతి : సాధారణశ్వాస వలన బైటకు పోలేని ఊపిరితిత్తులలోని వాయువు కూడా బైటపడుతుంది. దాని స్థానంలో ప్రాణవాయువు లోపలికి ప్రవేశించి రక్తాన్ని శుద్ధిపరచే క్రియను మరింత తీవ్రం చేస్తుంది. రక్తప్రసరణ కూడా సామాన్యంగా జరుగుతుంది.
శ్వాసవ్యవస్థ, నాసికాద్వారాలు శుభ్రపడి మృదువుగా తయారౌతాయి. వీటి ఫలితంగా సంపూర్ణ శ్వాసవ్యవస్థ సరిగా పనిచేస్తుంది.
మూలబంధం వేసి ఈ క్రియను పదే పదే ఆచరించటం వలన మూలాధార, స్వాధిష్టాన, మణిపూరచక్రాలూ మూడూ ప్రభావితమవుతాయి. శ్వాసను బైటకు వదలటంలో అనాహత చక్రం, చివర చేసే ఆంతరంగిక కుంభంలో మూడు భేదాలను అభ్యసించటం వలన విశుద్ధి చక్రం, ఆజ్ఞాచక్రం, సహస్రార చక్రాలు మూడు కూడా ప్రభావానికి లోనవుతాయి. ఈ విధంగా ఏడు చక్రాలూ ఈ క్రియ వలన ప్రభావితమవుతాయి. ఈ ప్రాణ ప్రసారణ కేంద్రాల నుండి శరీర మంతికీ ప్రాణం సమానంగా ప్రసరించానికి ఈ క్రియ తోడ్పడుతుంది. ఆలోచనాశక్తి, స్ఫురణశక్తి అద్భుతంగా పెరుగుతాయి.
బాహ్య కుంభకంలో మూడు బంధాలను అభ్యాసం చివర వేయటం వలన నాభినుండి ప్రాణ, అపాన వాయువులను రెండింనీ మస్తిష్కం వైపు తీసుకుని పోవటంలో ఈ క్రియ సహాయ పడుతుంది. ఉద్వేగాలు తగ్గి మనసు శాంతిస్తుంది.
అగ్నిసార, కపాలభాతి ఈ రెండు ప్రాణాయామాలు వాయుతత్వ రాశులు అనగా మిథున, తుల, మకర రాశులవారు ఎక్కువగా చేస్తూ ఉండాలి. ఎందువలనంటే వీరికి అపానవాయువు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. శరీరంలో గాలి తొందరగా చేరే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా శని థ అంతర్దశలు, గోచారంలో శని సంచరించే స్థానాలు అష్టకవర్గులో బిందువులు తక్కువగా ఉన్నవారు ఈ ప్రాణాయామాలు తప్పనిసరిగా చేయాలి. వారికి గాలి పీల్చి వదలడానికి కూడా బద్ధకంగానే ఉంటుంది. ఇవి కూడా ఇంట్లో చేయరాదు. యోగాభ్యాసకుల దగ్గరకు వెళ్ళి చేస్తేనే ఫలితం ఉంటుంది.
సూర్యభేది : కంఠం, జిహ్వ, స్వరాల దోషాలు బాగుపడతాయి. విశుద్ధి, ఆజ్ఞా చక్రాలపై దీని ప్రభావం ఎక్కువ. శరీరంలో వేడి పుడుతుంది. వాత కఫ సంబంధాలైన అనేక రోగాలు దూరమౌతాయి. రక్తదోషం, చర్మదోషం, పొట్టలో పురుగులు పోతాయి. జఠరాగ్ని తీవ్ర మవుతుంది. కుండలినీ శక్తి జాగృతం చేస్తుంది. లో.బి.పి. వాళ్ళకు హితకారి. మస్తిష్క శోధనం కూడా జరుగుతుంది.
జలతత్త్వరాశులు అనగా కర్కాటక, వృశ్చిక, మీన రాశులవారు ఈ ప్రాణాయామం చేయాలి. ఎందుకంటే వారి శరీరంలో ఉష్ణం తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ రాశుల వారు శీతల వర్షాకాలాలలో ఈ ప్రాణాయామం చేయడం వలన వీరి శరీరంలో తొందరగా ఉష్ణశక్తి పెరుగుతుంది. ఈ రాశుల వారికి జీర్ణశక్తి కూడా వేగంగా పనిచేయదు. ఎందువలనంటే అగ్నితత్వం తక్కువగా ఉంటుంది కాబ్టి వేడి ప్టుటి ంచే ప్రాణాయామాలు ఎక్కువగా చేసుకోవాలి.
5. భస్త్రిక : వాత, పిత్త, కఫాలకు సంబంధించిన దోషాలు పోతాయి. ఉబ్బసం, దగ్గు, ఛాతీలో మంట మొ||నవి తగ్గుతాయి. గొంతు వాపు, మందాగ్ని తగ్గుతాయి. రక్తశోధన క్రియ వేగంగా జరిగి రక్త ప్రసరణ కూడా త్వరితం అవుతుంది.
evaru elanti praanayaamam cheyali..?
ee praanaayaamam valana pottalooni vyaadhulu nayamavutaayi. pottalooni krimulu nasistaayi. jatharaagni teevramavutundi. histeria vyaadhi taggutundi. nirantara abhyasam valana bhojanam lekunda enno rojulu undagalaru.
Hyderabad, First Published Jan 21, 2019, 2:40 PM IST
praanaayaamamlo enno rakalu unna andarikee veelayyevi rutuvulaku anugunamgaa unnavi konni praanaayaamaalu unnaayi.
planivi : ee praanaayaamam valana pottalooni vyaadhulu nayamavutaayi. pottalooni krimulu nasistaayi. jatharaagni teevramavutundi. histeria vyaadhi taggutundi. nirantara abhyasam valana bhojanam lekunda enno rojulu undagalaru.
agnisara : jeernavyavasthaloni angaalannii chakkaga malishy ayi, baga pani cheyatam valana jatharaagni perugutundi. baana potta taggutundi. malabaddhakam dhoora mavutundi. samaana praanam paina prabhaavam padatam valana aahaaramlooni rasam ravaniki, sareeramantaa adhi andaanikee chakkaga dohadapadutundi. apaana vaayuvu kuudaa prabhaavaaniki lonavatam valana visarjaka criya sakramamgaa jarugutundi.
kapalabhati : saadhaaranaswaasa valana baitaku poleni oopiritittulalooni vaayuvu kuudaa baitapadutundi. daani sthaanamlo praanavaayuvu lopaliki pravesinchi raktaanni suddhiparache kriyanu marinta teevram chestundi. raktaprasarana kuudaa saamaanyamgaa jarugutundi.
swaasavyavastha, nasikadwaralu subhrapadi mruduvugaa tayaarautaayi. veeti phalitamgaa sampuurna swaasavyavastha sarigaa panichestundi.
moolabandham vesi ee kriyanu pade pade aacharinchatam valana muulaadhaara, swaadhishtaana, manipuurachakraaluu muuduu prabhaavitamavutaayi. swaasanu baitaku vadalatamlo anahata chakram, chivara chese aantarangika kumbhamlo moodu bhedaalanu abhyasinchatam valana visuddhi chakram, aagnaachakram, sahasrara chakralu moodu kuudaa prabhaavaaniki lonavutayi. ee vidhamgaa edu chakraaluu ee criya valana prabhaavitamavutaayi. ee praana prasaarana kendrala nundi sareera mantikee praanam samaanamgaa prasarinchaaniki ee criya todpadutundi. aalochanaasakti, sphuranasakti adbhutamgaa perugutaayi.
bahya kumbhakamlo moodu bandhaalanu abhyasam chivara veyatam valana nabhinundi praana, apaana vaayuvulanu rendinni mastishkam vaipu teesukuni povatamlo ee criya sahaya padutundi. udvegaalu taggi manasu saantistundi.
agnisara, kapalabhati ee rendu praanaayaamaalu vaayutatva raasulu anagaa mithuna, tula, makara raasulavaaru ekkuvagaa chestu undaali. enduvalanante veeriki apaanavaayuvu ekkuvagaa unde avakaasam untundi. sareeramlo gaali tondaragaa chere avakaasam untundi. mukhyamgaa sani tha antardasalu, gocharamlo sani sancharinche sthaanaalu ashtakavargulo binduvulu takkuvagaa unnavaaru ee praanaayaamaalu tappanisarigaa cheyali. vaariki gaali peelchi vadaladaaniki kuudaa baddhakamgaane untundi. ivi kuudaa intlo cheyaraadu. yogabhyasakula daggaraku velli chestene phalitam untundi.
suuryabheedi : kantham, jihwa, swaraala doshalu bagupadatayi. visuddhi, aagnaa chakralapai deeni prabhaavam ekkuva. sareeramlo vedi pudutundi. vaata kafa sambandhaalaina aneka rogaalu dooramouthaayi. raktadosham, charmadosham, pottalo purugulu potayi. jatharaagni teevra mavutundi. kundalinee sakti jaagrutam chestundi. loo.bi.pi. vaallaku hitakari. mastishka shodhanam kuudaa jarugutundi.
jalatattvaraasulu anagaa karkaataka, vruschika, meena raasulavaaru ee praanaayaamam cheyali. endukante vaari sareeramlo ushnam takkuvagaa untundi. ee raasula vaaru sheetala varshaakaalaalalo ee praanaayaamam cheyadam valana veeri sareeramlo tondaragaa ushnasakti perugutundi. ee raasula vaariki jeernasakti kuudaa vegamgaa panicheyadu. enduvalanante agnitatvam takkuvagaa untundi kaabti vedi ptuti nche praanaayaamaalu ekkuvagaa chesukovali.
5. bhastrika : vaata, pitta, kafaalaku sambandhinchina doshalu potayi. ubbasam, daggu, chaatiiloo manta mo||navi taggutaayi. gontu vaapu, mandaagni taggutaayi. raktasodhana criya vegamgaa jarigi rakta prasarana kuudaa twaritam avutundi.