అది పాట కాదు... ఓ దుఃఖం... అందుకే లక్షల కళ్లలో ఆ తడి...!! - ముచ్చట
అది పాట కాదు… ఓ దుఃఖం… అందుకే లక్షల కళ్లలో ఆ తడి…!!
ఓ వలస కూలీకి ఎక్కిళ్లొస్తాయి… ఎవరో గుర్తుచేసుకుంటున్నట్టున్నారు… ఎవరు..? ముద్ద లోపలికి దిగకుండా 'సరం పడుతుంది'… స్వరం పొలమారుతుంది… ఇంటికాడ పెళ్లాం యాది చేసుకుంటున్నదా..? పిచ్చిది, పోరగాళ్లను సాదలేక ఏం తిప్పలు పడుతుందో… ముసలి అవ్వ యాది చేసుకుంటుందేమో… కన్నపేగు కొడుకును చూడక తల్లడిల్లిపోతున్నదేమో… ఏమో, పోరగాళ్లే ఈ అయ్యను తలుచుకుని ఏడుస్తున్నరేమో… ఆ జ్ఞాపకాల ఎక్కిళ్ల నుంచి పుట్టుకొచ్చిన పదాలు ఓ పాటయితే… అదొక ఆలాపన అయితే… అదే గాయకుడు, రచయిత ఆదేశ్ రవి రాసి, పాడిన వలసగీతం… అదేం పాటో… అన్నీ పదాల పలవరింతలే… ఇల్లు, ఊరి కలవరింతలే… వినేకొద్దీ దుఖం పెరిగే పాట… ఏడ్పించే పాట… ఏదో ఉంది అందులో… పాడుతూ, పాడుతూ ఆ గొంతుక హఠాత్తుగా డగ్గుత్తిక… గద్గదం… అదీ ఆ బాధ తీవ్రత, భావగాఢత… మిత్రుడు Kandukuri Ramesh Babu.….. చెబుతున్నట్టు… ''బాధకు పర్యాయపదం అతడి పాట… కరోనా సమయంలో ఆదేశ్ రవి రాసిన పాట సామాన్యమైన విలయం కాదు… అది కవిత్వం కాదు, వర్తమానపు గోస… అసంకల్పితం…''
మిత్రుడు ఆదేశ్ రవి రాసి, ఆలపించి, నలుగురిలోకి వ్యాప్తం చేసిన పాట ప్రతి గుండెను తడుతుంది. వెంటాడుతుంది. మనసున వట్టని వేదనకు మాటలువస్తే ఎలా ఉంటుందో అలా ఉంది పాట. గుండె గొంతులోకి వచ్చి విలపిస్తే ఎలా ఉంటుందో అలా ఉన్నది పాట. ఆ పాట విన్నాక ఇంకా వినిపిస్తూనే ఉంటుంది. చెవుల్లో లీలగా ధ్వనిస్తూనే ఉంటుంది. చిట్టచివరి వలస జీవి తన ఇంటికి తాను క్షేమంగా చేరేదాకా అది మారుమోగుతూనే ఉంటుంది.
రెండు చోట్ల అయన గొంతు పదే పదే బాధతో తండ్లాడుతది. అది ఒక్కరి బాధ కాదు. పర్యాయపదం అన్నది అందుకే. మన లోవెలుపలా వ్యక్తం చేసుకోని బాధకు ఒక కవి ఆర్తివంతమైన వ్యక్తీకరణ అది. బక్కజీవిని అక్కున చేర్చుకుని పెట్టిన శోకగీతం అది. అతడి కాళ్ళకు దారి వదలండి అని మొక్కిన పాట అది.
నాలుగైదు రోజులుగా ఎంతో మంది మాట్లాడుతున్నా ఆ పాటను వినకుండా, తన గురించి రాసిన వాటిని చదవకుండా ఉండటానికి ఒక కారణం ఉంది. అతడు బాగా తెలుసు. ఎన్నో మాట్లాడుకున్నాం. కొన్ని సుధీర్గ గంటల పాటు వెన్నెల గురించే మాట్లాడుకున్న అనుభవం మాది.
తన గడిచిన జీవితంలో కథ ఉంది. సంభాషణలు ఉన్నాయి. సంగీతం ఉంది. సహకార దర్శకత్వం ఉంది. అనివార్యం జీవన్నాటకమూ ఉన్నది. వీటన్నిటి కన్నా ముందు ఒకానొక సంచార జీవితంలో తాను మాత్రమే అనుభవించిన వెన్నెలా ఉన్నది. అలాగే చెరువులో బరివతల స్నానం చేయడమూ ఉన్నది.
కేవలం ఈత కొట్టడానికి తాను ఇల్లు విడిచి పెట్టిన వైనం ఒక అందమైన పిచ్చి. అదిప్పుడు చెప్పుకోవాలి.
తనను తానే ఆదేశంగా తీసుకుని అట్లా వెళ్ళిన రవి ఒక ఊరు నుంచి ఇంకో ఊరు, ఆ ఊరి చెరువులో ఈదులాది ఇంకో చెరువుకు, కేవలం ఈత కోసం వెళ్ళిన మానవుడి చిత్తప్రవృత్తి తనది. ఉదయాస్తమయాల మధ్య, వెన్నల రాత్రుల్లోనూ కేవలం నీళ్ళలో ఈదులాడిన కాయం తనది. తన కరువు ప్రకృతి. కడుపు నింపుకోవడం అంటే కాయాన్ని సల్లబర్చుకోవడమే.
ఒక ఊర్లో జనం తానున్న చెరువుగట్టుకు వస్తారు. "ఎవరు బాబూ నువ్వు. ఎందుకు వచ్చావు?" అని సందేహంగా అడుగుతారు. "అస్తమానం చెరువు గట్టునే కనిపిస్తున్నావు. ఎవరి ఇంటికి వచ్చావు? అని కూడా ఆరా తీస్తారు. "ఎవరింటికీ రాలేదు. ఎవరికోసమూ రాలేదు. ఈత కోసమే వచ్చాను" అంటాడు. వాళ్ళు నమ్మరు. అతడు ఈతను అపినప్పుడల్లా వచ్చి అదే ఆడుతారు. వాళ్ళకే కాదు, ఎవరికీ అర్థంకాని సమాధానం వంటి మనిషి తాను. వలస వెళ్ళని ప్రకృతి తాను. తోచినప్పుడు నీట్లో, లేనప్పుడు గట్టున పడి కొట్టుకున్న చేప వంటి మనషి తాను.
నిజానికి తన పాటలో వలస వెళ్ళిన అందరి ఆత్మా ఉన్నది. అది ఇంటికి చేరాలన్న తాపత్రయం ఉన్నది. అనివార్యం ప్రస్థానంలో తాము ఇల్లూ వాకిలీ, చేను చెలుకా- చెరువుతో సహా అన్ని విడిచినప్పుడు ఈయన వాటిల్లో దుముకి సేద తీరిన జనం గుండె, కాయం. ఇప్పుడు పాటగా వినిపిస్తున్నాడు.
"ఎవరికోసం రాలేదు, ఈతకోసమే " అన్న తన సమాధానానికి జానపదులే ముక్కున వేలు వేసుకున్నారు. అతడి పిచ్చి అర్థం కాక తలపట్టుకున్నారు. అట్లాంటి హ్యూమర్ తన జీవితం. భ్లాక్ కామెడీ అతడి వ్యవహారం. కానీ, అది నేడు అత్యంత ట్రాజిగ్గా వినిపించే పాటై, మనల్ని వలస జీవుల ఆవేదనతో తాదాత్మ్యం చేయిస్తున్నదీ అంటే, నాకైతే ఎలాంటి విస్మయం లేదు. సరైన సమయంలో అతడు పలికాడు.
నిజానికి కొన్ని మాసాల క్రితం అతడు సహ దర్శకత్వం వహించిన 'తుపాకి రాముడు' సినిమా చాలా బాగుందని నేను రాస్తే చాలా మంది తిట్టారు, అంతగా రాయాలా అని! ఇప్పుడు సంతోషంగా ఉంది. నేటి జీవన వాస్తవాన్ని రవి అంత్యంత సామాన్యంగా రాసి, ఆలపించి అందరినీ కదిలించి, "ఇది నిజమైన పాట" అని మెప్పు పొందినందుకు.
చెప్పదలచినది ఏమిటంటే, అతడిది కవిత్వం కాదు. బాధ అని. తనకు వెన్నెల కవిత్వం కానట్లే, ఈత పాట కానట్లే, ఈ పాటా సాహిత్యం కాదు, కేవలం బాధ.
వెన్నెల్లో ఈదులాడాల్సిన విశాల పల్లెటూరు జీవితం అయన పాట. ఆకాశ హర్మ్యాల దాఖలా లేకుండా దివారాత్రుళ్ళు చెరువుల్లో సేద తీరవలసిన పల్లెటూరు అయన పాట. నీళ్ళు లేక, పట్టించుకునే నాథుడు లేక వలస పోయిన మనిషి పాటగా అయన వ్యక్తం కావడమే ఈ పాటకు నేపథ్యం.
గుర్తున్నదా? ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో కనిపించని కుట్రల గురించి గోరటి వెంకన్న రాసిన పాట! మొగులు కేసి దీనంగా, నిస్సహాయంగా చూసి విలపించిన జయరాజ్ 'వానమ్మా.. వాన' పాట. కరోనా సమయంలో ఆదేశ్ రవి రాసిన పాట సామాన్యమైన విలయం కాదు. అది వర్తమానపు గోస. అసంకల్పితం.
పంచభూతాల గురించి చాలా మంది మాట్లాడుతారు. కానీ రవి తనలోని సూర్యుడి నిప్పును నీళ్ళలో ఆర్పాడు. తన ఒంటిలోని నీళ్ళను రాత్రుళ్ళు వెన్నెల గోదావరిలో ఈది మరగబెట్టుకున్నాడు. అట్లా జీవించి పలవరించడంలో తన గ్రామీణత నిలుపుకోవడమే ఈ పాటకు అసలు ప్రాణం.
"పిల్లజెల్లా …ఇంటికాడ… ఎట్లా ఉండ్రో" అంటూ మొదలయ్యే అతడి పాట ఆగి ఆగి అడుగులు ఎసినట్టు, అట్లే, నేటి సామాన్యుడి నడకలా సుదీర్ఘంగా ఉన్నదీ అంటే, అది చివరగా, "ఇడిసి పెడితే నేను బొత సారూ" వాక్యంగా ఆగి, మన హృదయాలను అమితంగా పిండి వేస్తున్నదీ అంటే అది తనను తాను పట్టణంలో కాట కలవకుండా కాపాడుకున్న ఫలితమే. వినండి. బాధ పడండి.
Song: https://www.facebook.com/Seetamsu/videos/3165705916786869/?__tn__=%2CdlC-R-R&eid=ARDMdNh0H3jTDq1lyrpy_dz6f4jbKb_ZIH5zkBVvWMJ8EQKsSaS1ETagjktXP3dDRs7Cj8papnJXMbLv&hc_ref=ARQnox1-Cx3pjqhb3adSOM-tRklMMvFdzCgFQb7WKkgiyHZihbB9zuHWnryk6NiAJyk
adhi paata kaadu... oo dukkham... anduke lakshala kallalo aa tadi...!! - muchhata
adhi paata kaadu oo dukkhim anduke lakshala kallalo aa tadi!!
oo valasa kooleeki ekkillostaayi evaro gurthuchesukuntunnat evaru..? mudda lopaliki digakunda 'saram padutundi'u swaram polamaarutundi intikada pellam yaadi chesukuntunnada..? picchidi, poragaallanu saadaleka yem tippalu padutundi musali avva yaadi chesukuntundemo kannapegu kodukunu chudaka talladillipotunnade emo, poragalle ee ayyanu taluchukuni edustunnaremi aa ghnaapakaala ekkilla nunchi puttukochina padaalu oo paatayithe adoka aalaapana ayite adhe gayakudu, rachayita aadesh ravi rasi, paadina valasageetam adem pato annee padaala palavarintalemae illu, oori kalavarintalem vinekoddii dukham perige paata edpinche paata edho undi andulo paadutuu, paadutuu aa gontuka hataattugaa dagguttikay gadgadam adhee aa baadha teevrata, bhaavagaadham mitrudu Kandukuri Ramesh Babu.u.. chebutunnatti ''baadhaku paryaayapadam atadi paata karona samayamlo aadesh ravi raasina paata saamaanyamaina vilayam kaadu adhi kavitvam kaadu, vartamaanapu gosa asankalpitam''
mitrudu aadesh ravi rasi, aalapinchi, naluguriloki vyaaptam chesina paata prati gundenu tadutundi. ventaadutundi. manasuna vattani vedanaku mataluvaste ela untundo alaa undi paata. gunde gontuloki vachi vilapiste ela untundo alaa unnadi paata. aa paata vinnaka inka vinipistuunee untundi. chevullo leelagaa dhvanistune untundi. chittachivari valasa jeevi tana intiki taanu kshemangaa cheredaka adhi maarumogutune untundi.
rendu chotla ayana gontu pade pade baadhatho tandlaadutadi. adhi okkari baadha kaadu. paryaayapadam annadi anduke. mana lovelupala vyaktam chesukoni baadhaku oka kavi aartivantamaina vyakteekarana adhi. bakkajeevini akkuna cherchukuni pettina shokageetam adhi. atadi kaallaku daari vadalandi ani mokkina paata adhi.
naalugaidu rojulugaa entho mandi matladutunna aa paatanu vinakunda, tana gurinchi raasina vaatini chadavakunda undataaniki oka kaaranam undi. atadu baga telusu. enno matladukunnam. konni sudheerga gantala paatu vennela gurinche matladukunna anubhavam maadi.
tana gadichina jeevitamlo katha undi. sambhaashanalu unnaayi. sangeetam undi. sahakara darsakatvam undi. anivaaryam jeevannaatakamuu unnadi. veetanniti kanna mundu okanoka sanchaara jeevitamlo taanu matrame anubhavinchina vennela unnadi. alaage cheruvulo barivatala snaanam cheyadamuu unnadi.
kevalam eetha kottadaaniki taanu illu vidichi pettina vainam oka andamaina picchi. adippudu cheppukovali.
tananu taane aadesamgaa teesukuni atla vellina ravi oka ooru nunchi inko ooru, aa oori cheruvulo eedulaadi inko cheruvuku, kevalam eetha kosam vellina manavudi chittapravrutti tanadi. udayaastamayaala madhya, vennala raatrulloonuu kevalam neellalo eedulaadina kaayam tanadi. tana karuvu prakruti. kadupu nimpukovadam ante kaayaanni sallabarchukovadame.
oka oorlo janam taanunna cheruvugattuku vastaaru. "evaru baaboo nuvvu. enduku vachaavu?" ani sandehamgaa adugutaaru. "astamaanam cheruvu gattune kanipistunnavu. evari intiki vachaavu? ani kuudaa aaraa teestaaru. "evarintikii raledu. evarikosamuu raledu. eetha kosame vachanu" antaadu. vaallu nammaru. atadu eetanu apinappudalla vachi adhe aadutaaru. vaallake kaadu, evariki ardhamkaani samadhanam vanti manishi taanu. valasa vellani prakruti taanu. tochinappudu neetlo, lenappudu gattuna padi kottukunna chepa vanti manashi taanu.
nijaaniki tana paatalo valasa vellina andari atma unnadi. adhi intiki cheralanna taapatrayam unnadi. anivaaryam prasthaanamlo taamu illu vaakili, chenu cheluka- cheruvutho sahaa anni vidichinappudu eeyana vaatillo dumuki sedha teerina janam gunde, kaayam. ippudu paatagaa vinipistunnadu.
"evarikosam raledu, eetakosame " anna tana samaadhaanaaniki jaanapadule mukkuna velu vesukunnaru. atadi picchi artham kaaka talapattukunnaru. atlanti humer tana jeevitam. bhlack comedy atadi vyavahaaram. cony, adhi nedu atyanta trajigga vinipinche paatai, manalni valasa jeevula aavedanatho taadaatmyam cheyistunnadii ante, naakaithe elanti vismayam ledu. saraina samayamlo atadu palikaadu.
nijaaniki konni masala kritam atadu saha darsakatvam vahinchina 'tupaki ramudu' sinima chala bagundani nenu raste chala mandi tittaaru, antagaa rayala ani! ippudu santoshamgaa undi. neti jeevana vaastavaanni ravi antyanta saamaanyamgaa rasi, aalapinchi andarinee kadilinchi, "idhi nijamaina paata" ani meppu pondinanduku.
cheppadalachinadi emitante, atadidi kavitvam kaadu. baadha ani. tanaku vennela kavitvam kaanatle, eetha paata kaanatle, ee pata saahityam kaadu, kevalam baadha.
vennello eedulaadaalsina visaala palleturu jeevitam ayana paata. aakaasa harmyala dakhala lekunda divaaraatrullu cheruvullo sedha teeravalasina palleturu ayana paata. neellu leka, pattinchukune nathudu leka valasa poyina manishi paatagaa ayana vyaktam kavadame ee paataku nepathyam.
gurtunnada? prapancheekarana nepathyamlo kanipinchani kutrala gurinchi gorati venkanna raasina paata! mogulu kesi deenamgaa, nissahaayamgaa chusi vilapinchina jayaraj 'vanamma.. vaana' paata. karona samayamlo aadesh ravi raasina paata saamaanyamaina vilayam kaadu. adhi vartamaanapu gosa. asankalpitam.
panchabhootaala gurinchi chala mandi maatlaadutaaru. cony ravi tanaloni suryudi nippunu neellalo aarpaadu. tana ontilooni neellanu raatrullu vennela godavarilo eedhi maragabettukunnadu. atla jeevinchi palavarinchadamlo tana graameenata nilupukovadame ee paataku asalu praanam.
"pillajella eintikaadan etla undro" antuu modalayye atadi paata aagi aagi adugulu esinattu, atle, neti saamaanyudi nadakala sudiirghamgaa unnadee ante, adhi chivaragaa, "idisi pedithe nenu bota saaruu" vaakyamgaa aagi, mana hrudayaalanu amitamgaa pindi vestunnadii ante adhi tananu taanu pattanamlo kaata kalavakunda kaapaadukunna phalitame. vinandi. baadha padandi.
Song: https://www.facebook.com/Seetamsu/videos/3165705916786869/?__tn__=%2CdlC-R-R&eid=ARDMdNh0H3jTDq1lyrpy_dz6f4jbKb_ZIH5zkBVvWMJ8EQKsSaS1ETagjktXP3dDRs7Cj8papnJXMbLv&hc_ref=ARQnox1-Cx3pjqhb3adSOM-tRklMMvFdzCgFQb7WKkgiyHZihbB9zuHWnryk6NiAJyk