కుటుంబాలను ఛిద్రం చేస్తున్న క్యాన్సర్‌ భూతం
కబళిస్తున్న రొమ్ము, గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్లు
18.70% చికిత్సలు రొమ్ము సంబంధిత సమస్యలకు
30.25% మందికి గర్భాశయ ముఖద్వార ఇబ్బందులు
అవగాహనతో ముందుగా గుర్తింపు సాధ్యమంటున్న నిపుణులు
ఈ నెలంతా నివారణపై చైతన్య కార్యక్రమాలు
రెక్కాడితే గానీ డొక్కాడని పేద కుటుంబాల్లో క్యాన్సర్‌ మహమ్మారి చీకట్లు నింపుతోంది. ప్రధానంగా నిరుపేద మహిళల్ని నిర్దయగా కబళిస్తోంది. రాష్ట్రంలో దీని కోరల్లో చిక్కుకుని పట్టణ, గ్రామీణమనే తేడా లేకుండా దారిద్య్ర రేఖకు దిగువనున్న మహిళలు విలవిల్లాడుతున్నారు. రొమ్ము, గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్లు శాపంగా మారుతున్నాయి. గత నాలుగేళ్లలో ఆరోగ్యశ్రీ పథకం కింద క్యాన్సర్‌కు పొందిన చికిత్సల సమాచారాన్ని పరిశీలిస్తే 49 శాతం మహిళలు ఈ వ్యాధి బారిన పడుతున్నట్లు వెల్లడవుతోంది. ఇందులో రొమ్ము క్యాన్సర్‌ చికిత్సలు 18.70 శాతం కాగా, గర్భాశయ ముఖద్వార చికిత్సలు 30.25 శాతం ఉండడం గమనార్హం. రాష్ట్రంలో రొమ్ము క్యాన్సర్‌ బాధితులు హైదరాబాద్‌లో అత్యధికులు ఉండగా.. గర్భాశయ ముఖ ద్వార క్యాన్సర్‌ బాధితుల సంఖ్య ఉమ్మడి వరంగల్‌ జిల్లాలో ఎక్కువగా నమోదైంది. ప్రభుత్వ రంగంలో పేరొందిన ఎంఎన్‌జే ఆసుపత్రిలో నమోదైన గణాంకాలను పరిశీలించినా.. రొమ్ము క్యాన్సర్‌ కేసులు ఏటా పెరుగుతున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. 2013లో కొత్తగా 710 రొమ్ము క్యాన్సర్‌ కేసులు నమోదవగా.. 2017కొచ్చేసరికి 1172కు పెరిగింది. ఇవి ఒక్క ఎంఎన్‌జే ఆసుపత్రి గణాంకాలే. ఇంకా ప్రైవేటులో చికిత్స పొందుతున్న మహిళల గణాంకాలు పరిశీలిస్తే.. వ్యాధిగ్రస్తుల సంఖ్య రెట్టింపు ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అక్టోబరును 'రొమ్ము క్యాన్సర్‌ నివారణపై అవగాహన' మాసంగా నిర్వహిస్తున్న నేపథ్యంలో 'ఈనాడు' ప్రత్యేక కథనం ఇదీ.
గ్రామీణంలోనూ మహమ్మారి
గత నాలుగేళ్లలో క్యాన్సర్‌ చికిత్సలను పరిశీలిస్తే.. హైదరాబాద్‌లో రొమ్ము క్యాన్సర్‌ (7528) చికిత్సలు ఎక్కువగా నమోదవుతుండగా.. ఆ తర్వాత స్థానాల్లో కరీంనగర్‌, రంగారెడ్డి, వరంగల్‌ జిల్లాలున్నాయి. తెలంగాణలో అతి తక్కువగా రొమ్ము క్యాన్సర్‌ చికిత్సలు ఆదిలాబాద్‌(2842)జిల్లాలో జరిగాయి. వరంగల్‌ జిల్లాలో (10064)గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్‌ చికిత్సలు అత్యధికంగా నమోదవుతుండగా.. కరీంనగర్‌, నల్గొండ జిల్లాలు తదుపరి స్థానాల్లో నిలిచాయి. ఆరోగ్యశ్రీలో చికిత్స పొందుతున్నది నిరుపేదలే. మహిళలు ఇంత పెద్దఎత్తున క్యాన్సర్‌ కోరల్లో చిక్కుకోవడానికి సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులూ కారణమేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
* జననాంగాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోకపోవడం
* పదే పదే సుఖవ్యాధులు సోకడం
దృష్టి సారించాల్సిన అంశాలు
* ప్రభుత్వమే చొరవ తీసుకొని విస్తృతంగా అవగాహన కల్పించాలి.
* 9-18 ఏళ్ల మధ్య వయసు బాలికలకు హెచ్‌పీవీ టీకాను ఇప్పించాలి.
* రొమ్ము, గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్లను గుర్తించడానికి నర్సులు, ఏఎన్‌ఎంలకు శిక్షణ ఇవ్వాలి.
* గ్రామాల్లో ఏఎన్‌ఎంలు, ఆరోగ్య కార్యకర్తలు ఇంటింటికీ వెళ్లి మహిళలను పరీక్షించాలి.
* ఆరోగ్య కార్యకర్తల సహకారంతో మహిళలే స్వయంగా తమ రొమ్ములను పరీక్షించుకునే విధానాన్ని విస్తృతపర్చాలి.
* ముందస్తుగా గుర్తించేందుకు స్వీయ రొమ్ము పరీక్షలను ప్రోత్సహించడం
* రొమ్ము క్యాన్సర్‌పై అవగాహన కల్పించడం
* జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడం
* తల్లిపాలను బిడ్డకు పట్టడం
* మామోగ్రామ్‌ పరీక్షను చేయించుకోవడం
విస్తృత అవగాహన అవసరం
-డాక్టర్‌ జయలత, ఎంఎన్‌జే క్యాన్సర్‌ ఆసుపత్రి సంచాలకులు
నిజానికి వ్యాధులను ముందస్తుగా గుర్తిస్తే చికిత్స సులభమే. మహిళలు సాధారణంగా తమ అనారోగ్యం గురించి పెద్దగా పట్టించుకోరు. సమస్య తీవ్రమైతే తప్ప చాలామంది ఆసుపత్రికి వెళ్లరు. అలాంటి వారిలో చైతన్యం కలిగించేందుకు ఈ నెలంతా విస్తృతంగా అవగాహన కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నాం. కాలనీ, అపార్టుమెంట్ల సంక్షేమ సంఘాల వారు ఆహ్వానించినా వెళ్లి పరీక్షలు ఉచితంగా చేస్తున్నాం. ప్రత్యేకంగా క్యాన్సర్‌ అవగాహనపై పుస్తకాలు ముద్రించి ఉచితంగా అందజేస్తున్నాం. కళాశాలల్లోనూ శిబిరాలు నిర్వహిస్తున్నాం.
70 శాతం మందిలో ముదిరిన తర్వాతే..
-డాక్టర్‌ రఘురామ్‌, సీఈఓ, ఉషాలక్ష్మి రొమ్ము క్యాన్సర్‌ ఫౌండేషన్‌
మన దేశంలో ఏటా 1.50 లక్షల మందిలో కొత్తగా రొమ్ము క్యాన్సర్‌ను గుర్తిస్తుంటే వీరిలో 70వేల మంది వరకూ మృతి చెందుతున్నారు. దాదాపు 70 శాతం మందిలో వ్యాధి పూర్తిగా ముదిరిన తర్వాతనే బయటపడుతోంది. అవగాహన లేకపోవడమే ఇందుకు ప్రధాన కారణం. రొమ్ము క్యాన్సర్‌పై అవగాహన పెంపొందించే కార్యక్రమాలను గత పదేళ్లుగా నిర్వహిస్తున్నాం. గులాబీ రిబ్బన్‌ నడకలో పదేళ్ల కిందట 50 మంది పాల్గొంటే ఈ ఏడాది 5వేల మంది పాల్గొనడం విశేషం. అవగాహన పెంపొందించడమే కాకుండా.. వ్యాధి నుంచి కోలుకున్నవారితో స్ఫూర్తిదాయక ప్రసంగాలనూ ఇప్పిస్తున్నాం.
kutumbaalanu chidram chestunna cancerse bhootam
kabalistunna rommu, garbhasaya mukhadwara cancerlu
18.70u chikitsalu rommu sambandhita samasyalaku
30.25u mandiki garbhasaya mukhadwara ibbandulu
avagaahanatho mundugaa gurtimpu saadhyamantunna nipunulu
ee nelanta nivaaranapai chaitanya kaaryakramaalu
rekkaadithe gaanee dokkadani pedha kutumbaallo cancerse mahammari cheekatlu nimputondi. pradhaanamgaa nirupeda mahilalni nirdayagaa kabalistondi. rashtramlo deeni korallo chikkukuni pattana, grameenamane teda lekunda daaridyra rekhaku diguvanunna mahilalu vilavillaadutunnaaru. rommu, garbhasaya mukhadwara cancerlu saapamgaa maarutunnaayi. gatha naalugellalo aarogyasree pathakam kinda cancerseku pondina chikitsala samaachaaraanni pariseeliste 49 saatam mahilalu ee vyaadhi baarina padutunnatlu velladavutondi. indulo rommu cancerse chikitsalu 18.70 saatam kaga, garbhasaya mukhadwara chikitsalu 30.25 saatam undadam gamanarham. rashtramlo rommu cancerse baadhitulu hyderabadelo atyadhikulu undagaa.. garbhasaya mukha dwara cancerse baadhitula sankhya ummadi varangale jillaalo ekkuvagaa namodaindi. prabhutva rangamlo perondina mnegigay aasupatrilo namodaina ganaankaalanu pariseelinchinaa.. rommu cancerse kesulu eta perugutunnatlu spashtamavutondi. 2013loo kottagaa 710 rommu cancerse kesulu namodavagaa.. 2017kochesariki 1172ku perigindi. ivi okka mnegigay aasupatri ganankale. inka praivetulo chikitsa pondutunna mahilala ganaankaalu pariseeliste.. vyaadhigrastula sankhya rettimpu untundani nipunulu chebutunnaru. aktobarunu 'rommu cancerse nivaaranapai avagaahana' maasamgaa nirvahistunna nepathyamlo 'eenaadu' pratyeka kathanam idhee.
graameenamloonuu mahammari
gatha naalugellalo cancerse chikitsalanu pariseeliste.. hyderabadelo rommu cancerse (7528) chikitsalu ekkuvagaa namodavutundagaa.. aa tarvaata sthaanaallo kareemnagarm, rangareddy, varangale jillalunnayi. telamgaanalo athi takkuvagaa rommu cancerse chikitsalu adilabade(2842)jillaalo jarigai. varangale jillaalo (10064)garbhasaya mukhadwara cancerse chikitsalu atyadhikamgaa namodavutundagaa.. kareemnagarm, nalgonda jillaalu tadupari sthaanaallo nilichaayi. aarogyashreelo chikitsa pondutunnadi nirupedale. mahilalu inta peddaettuna cancerse korallo chikkukovadaniki saamaajika, aardhika paristhituluu kaaranamenani nipunulu chebutunnaru.
* jananaamgaalanu parisubhramgaa unchukokapovadam
* pade pade sukhavyaadhulu sokadam
drushti saarinchaalsina amsaalu
* prabhutvame chorava teesukoni vistrutamgaa avagaahana kalpinchaali.
* 9-18 ella madhya vayasu baalikalaku hechepeevi teekaanu ippinchaali.
* rommu, garbhasaya mukhadwara cancerlanu gurtinchadaaniki narsulu, aenmlaku sikshana ivvali.
* graamaallo anmlu, aarogya kaaryakartalu intintikii velli mahilalanu pareekshinchaali.
* aarogya kaaryakartala sahakaaramtho mahilale swayamgaa tama rommulanu pareekshinchukune vidhaanaanni vistrutaparchaali.
* mundastugaa gurtinchenduku sweeya rommu pareekshalanu prothsahinchadam
* rommu cancersmy avagaahana kalpinchadam
* jeevanasaililo maarpulu chesukovadam
* tallipaalanu biddaku pattadam
* mamogreme pareekshanu cheyinchukovadam
vistruta avagaahana avasaram
-dactor jayalata, mnegigay cancerse aasupatri sanchaalakulu
nijaaniki vyaadhulanu mundastugaa gurtiste chikitsa sulabhame. mahilalu saadhaaranamgaa tama anarogyam gurinchi peddagaa pattinchukoru. samasya teevramaithe tappa chaalaamandi aasupatriki vellaru. alanti vaarilo chaitanyam kaliginchenduku ee nelanta vistrutamgaa avagaahana kaaryakramaalanu nirvahistunnam. kaalanee, apartumentla sankshema sanghaala vaaru aahvaaninchinaa velli pareekshalu uchitamgaa chestunnam. pratyekamgaa cancerse avagaahanapai pustakaalu mudrinchi uchitamgaa andajestunnam. kalaasaalalloonuu sibiraalu nirvahistunnam.
70 saatam mandilo mudirina tarvate..
-dactor raghurame, seeeo, ushalakshmi rommu cancerse foundation
mana desamlo eta 1.50 lakshala mandilo kottagaa rommu cancerne gurtistunte veerilo 70vela mandi varakuu mruti chendutunnaru. daadaapu 70 saatam mandilo vyaadhi puurtigaa mudirina tarvatane bayatapadutondi. avagaahana lekapovadame induku pradhaana kaaranam. rommu cancersmy avagaahana pempondinche kaaryakramaalanu gatha padellugaa nirvahistunnam. gulabi ribban nadakalo padella kindata 50 mandi palgonte ee edaadi 5vela mandi palgonadam visesham. avagaahana pempondinchadame kakunda.. vyaadhi nunchi kolukunnavarito sphuurtidaayaka prasangaalanuu ippistunnam.