స్వతంత్ర భారత దేశానికి మొట్టమొదటి ఆరోగ్య శాఖా మంత్రి :అమృత్ కౌర్ - అచ్చంగా తెలుగు
Home అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు ప్రత్యేక శీర్షికలు స్వతంత్ర భారత దేశానికి మొట్టమొదటి ఆరోగ్య శాఖా మంత్రి :అమృత్ కౌర్
8:47 AM అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు, ప్రత్యేక శీర్షికలు,
పంజాబ్ లోని కపుర్తలా రాకుమారి అయిన రాణి అమృత్ కౌర్ స్వతంత్ర సమరంలో చురుకుగా పాల్గొని స్వాతంత్రము వచ్చినాక భారత దేశపు మొట్టమొదటి ఆరోగ్య శాఖా మంత్రిగా భాద్యతలు చేపట్టి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గవర్ నింగ్ బాడీకి ఆసియన్ అధ్యక్ష పదవిని అలంకరించిన మహిళ అమృత్ కౌర్, అంతేకాకుండా వైద్య విద్యకు భారత దేశములో పేరెన్నిక గన్న అల్ ఇండియా ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (AIIMS) వ్యవస్థాపకురాలు కూడా ఈవిడే. ఈ సందర్భముగా ప్రిన్స్ టన్ యునివేర్సిటి వారు ఆవిడను సన్మానిస్తూ ఒక రాణి హోదాలో ఉండి పేద ప్రజల, బలహీన వర్గాల అనారోగ్య వంతుల సేవలో తరించిన మహిళగా ప్రశంసించారు ఇటువంటి ఘన చరిత్ర కలిగిన అమృత్ కౌర్ గురించి నేటి ప్రజానీకానికి చాలా తక్కువ తెలుసు. ఆవిడా గురించి ఆవిడ సాధించిన ఘనకార్యాలను తెలియజేసే ప్రయత్నమే ఇది. దాదాపు 30 ఏళ్ల పాటు మాహిళా హక్కుల కోసము పోరాడిన మహిళకూడా ఈవిడే
అమృత్ కౌర్ 1889,ఫిబ్రవరి 2 న రాజా హర్నామ్ సింగ్ పుత్రిక జన్మించింది.ఈవిడ పెంపకం అంతా లక్నో లో జరిగింది ఈవిడ తండ్రి ఇక్కడే ఉండి వారి రాజకుటుంబానికి చెందిన అవధ్ ఎస్టేట్ ను చూసుకొనేవారు . ఏడుగురి సంతానంలో ఈవిడ ఒక్కత్తే ఆడపిల్ల ఈవిడ ఇంగ్లండ్ లోని ప్రతిష్టాత్మకమైన షెర్బోర్న్ గర్ల్స్ స్కూల్ లో విద్యాభ్యాసము చేసింది. చదువుల్లో రాణిస్తూ ఆటల పట్ల శ్రద్ద చూపుతూ స్కూల్ హాకీ టీమ్ క్యాప్టెన్ గాను క్రికెట్ టీమ్ సభ్యురాలిగాను ఉండేది. స్కూల్ విద్య పూర్తిచేసుకొని కౌర్ ఆక్స్ ఫర్డ్ లో కాలేజీ చదువును పూర్తిచేసుకుంది. చదువును పూర్తిచేసుకొని 1918 లో భారత దేశానికి తిరిగి వచ్చింది
ఆ సమయములోనే స్వతంత్ర ఉద్యమము పోరాటం మొదలైంది ఈ ఉద్యమము ఆవిడా జీవిత గతిని మార్చి వేసింది.అణిచివేతకు ఉద్దేశించ బడిన ఆనాటి రౌలత్ చట్టము పంజాబ్ అంతటా ఆగ్రహాన్ని అసంతృప్తిని పెంచాయి ఆ సందర్భముగా అమృత్సర్ లో ప్రజలకు బ్రిటిష్ పోలీసులకు హింసాత్మక ఘటనలు చెలరేగినాయి.వీటి ఫలితమే మార్షల్ లా ను విధించటం, ఆ తరువాత జలియన్ వాలా బాగ్ (ఏప్రిల్ 1919) కాల్పుల సంఘటన. వీటి ఫలితముగా దేశవ్యాప్తముగా నిరసనలు ఆందోళనలు దావాలనము లాగా వ్యాపించాయి. ఆ సంవత్సరము లోనే కౌర్ తన తండ్రికి సన్నిహితుడు ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ లోని ప్రముఖుడు అయిన గోపాల కృష్ణ గోఖలే కు పరిచయము చేయబడింది. గోఖలే ఒక సాంఘిక సంస్కర్త మరియు సెర్వెన్ట్స్ ఆఫ్ ఇండియా సొసైటీ అనే సంస్థను స్థాపించి సమాజములోని అట్టడుగు బలహీన వర్గాల సేవచేస్తుండేవాడు గోఖలే యొక్క సేవాదృక్పధానికి దేశము పట్ల ఆయనకు ఉన్న అంకిత భావానికి ఆకర్షితురాలైన కపుర్తలా రాకుమారి జాతీయోద్యములో చేరింది. క్రమముగా ఒక సామాజిక కార్యకర్తగా ఒక స్వాతంత్ర ఉద్యమ కార్యకర్తగా ఎదిగింది.ఈ సందర్భములో ఆవిడ తనలోని భారత దేశము స్వతంత్రాన్ని సంపాదించాలి అన్న బలమైన కోరికను గోఖలే పటిష్టము చేసాడు అని చెపుతుంది
గోఖలే ద్వారా కౌర్ గాంధీజి గురించి తెలుసుకుంది. అయన భావజాలాన్ని దేశముపట్ల అయన దృక్పధాన్ని గమనించిన కౌర్ గాంధీజీకి అయన ఆశ్రమములో చేరి ఆయనతో పాటు సేవా కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటానని ఉత్తరము వ్రాసింది కానీ దురదృష్ట వశాత్తు ఆవిడ తల్లిదండ్రుల అనారోగ్య కారణాల వల్ల వెంటనే ఆశ్రమములో చేరలేకపోయింది కానీ కపుర్తలా లో ఇంటి వద్దనుండి స్త్రీ సంక్షేమ కార్యక్రమలను నిర్వహించేది. 1926లో కౌర్ స్త్రీల హక్కుల గురించి పనిచేయటానికి మొట్టమొదటిసారిగా ఆల్ ఇండియా ఉమెన్స్ కాన్ఫెరెన్స్ ను స్థాపించింది. ఈ సంస్థ స్త్రీలు ఎదుర్కొనే సాంఘిక రాజకీయ సమస్యలపై దృష్టి కేంద్రీకరించింది. ఉదాహరణకు బాల్య వివాహాలు స్త్రీల పరదా దేవదాసి పద్దతి వంటి సమస్యలపై పోరాటం సాగించింది ఆవిడా పోరాటం వల్లే ప్రభుత్వము స్త్రీల వివాహ వయోపరిమితిని 14 నుండి 18 ఏళ్లకు పెంచింది.
1930లో కౌర్ తల్లిదండ్రుల మరణానంతరము కపుర్తలా భవనాన్ని వదలి స్వాతంత్ర్యోద్యమములో పూర్తిగా పాలుపంచుకుంది సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమము,దండి మార్చ్ వంటి కార్యక్రమాలలో చురుకుగా పాల్గొంది.ఈవిడ పని పట్ల చూపించే శ్రద్ద నిజాయితీ నిబద్దత వల్ల గాంధీజీ ఆకర్షితుడై అక్టోబర్ 1936లో కౌర్ కు ఒక ఉత్తరము వ్రాసాడు అందులో తానూ కోరుకున్న లక్షణాలు కలిగినవ్యక్తి కోసము చేసే అన్వేషణ ముగిసిందని కౌర్ ను తన వ్యక్తిగత కార్యదర్శిగా ఉండమని ఆ లేఖలో గాంధీజీ కౌర్ ను కోరాడు ఆ భాద్యత స్వీకరించిన కౌర్ తానూ ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి పదవిని చేపట్టేవరకు గాంధీజీ వ్యక్తిగత కార్యదర్శి హోదాలో కొనసాగింది.
కౌర్ స్వతంత్ర పోరాటంలో చాలా చురుకుగా పాల్గొన్నది ధర్నాలు,సత్యాగ్రహాలలో ఏమాత్రము జంకు భేషజాలు లేకుండా పోలీసు లాఠీ దెబ్బలు కూడా తిన్నది.కొంత కాలము జైలు జీవితమూ కూడా గడిపింది. కౌర్ స్త్రీలు రాజకీయాలలో ముఖ్యముగా స్వతంత్ర పోరాటం లో పాల్గొనాలని తీవ్రముగా కృషిచేసి ఎక్కువ మంది మహిళలు స్వతంత్ర పోరాటంలో పాల్గొనేటట్లు చేసింది. ఈ సందర్భముగా జవహర్ లాల్ నెహ్రు తో కూడా విభేదించింది అని మరో ప్రముఖ స్వతంత్రయోధురాలు అరుణా అసఫ్ అలీ తెలియజేశారు నెహ్రు ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ లో ఒకా మహిళా సభ్యురాలు కూడా లేకుండా ఏర్పాటు చేసినప్పుడు కౌర్ తీవ్రముగా నెహ్రూతో విభేదించి నెహ్రు చర్యను విమర్శించింది స్త్రీలు చదువులలో ఆటలలో పాల్గొనాలని వాదించేది కౌర్ అల్ ఇండియా వుమన్ ఎడ్యుకేషన్ ఫండ్ అసోషియేషన్ అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది 1945 లో లండన్ లో జరిగిన యునెస్కో సమావేశానికి డెలిగేట్ గా భారత దేశము తరుఫున హాజరు అయింది.
రాజ్యాంగ చట్ట సభకు ఎన్నికైన మహిళలలో కౌర్ ఒకరు యూనిఫామ్ సివిల్ కోడ్ ను సమర్ధించిన కొద్దిమంది మహిళా సభ్యులలో కౌర్ ఒకరు రాజ్యాంగ డ్రాఫ్ట్ కమిటీ సలహాదారుడైన బి ఎన్ రావు గారికి ఈ విషయంలో ఒక లేఖకూడా వ్రాశారు ఆ లేఖలో మతపరమైన స్త్రీ పురుష వ్యత్యాసాలను తొలగించాలని స్త్రీ పురుష సమానత్వము ఉండాలని వివరించారు. స్వాతంత్రము సిద్దించిన తరువాత కౌర్ మొట్టమొదటి ఆరోగ్య శాఖ మంత్రిగా (కేబినెట్ హోదాలో)భాద్యతలు చేపట్టింది క్షయ వ్యాధినివారణకోసము ట్యూబర్ క్లొసిస్ అసోషియేషన్ ఆఫ్ ఇండియాను ,ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ చైల్డ్ వెల్ ఫేర్ సంస్థను,సెంట్రల్ లెప్రసీ అండ్ రీసెర్చ్ ఇన్సి ట్యూట్ ను ,రాజకుమారి అమ్రిత్ కౌర్ కాలేజీ ఆఫ్ నర్సింగ్ సంస్థలను ప్రారంభించింది. అన్నిటి లో ముఖ్యమైన పని AIIMS ను ప్రారంభిచటమే . 1950లో వరల్డ్ హెల్త్ అసెంబ్లీ కి అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నిక అయింది ఆ పదవిని అలంకరించిన మొట్టమొదటి ఆసియాకు చెందిన మహిళ కౌర్ ఈ పదవిలో ఉండగానే కౌర్ న్యూజిలాండ్ ఆస్ట్రేలియా, స్వీడన్ వెస్ట్ జర్మనీ ,అమెరికా వంటి దేశాల నుండి AIIMS ప్రారంభించటానికి సహాయము పొందింది.
కౌర్ సిమ్లాలోని తన పూర్వీకుల మనోర్ విల్లా అనే భవనాన్ని AIIMS లో పని చేసే సిబ్బందికి విశ్రాంతి భవనముగా దానము చేసింది AIIMS ను దేశములోనే వైద్య విద్యకు అత్యుత్తమ మైనది గా చేయటానికి అఖిల భారత స్థాయిలో ప్రవేశ పరీక్ష పెట్టి విద్యార్థులను తీసుకొనే ఏర్పాటు చేసింది ఆవిడ కృషి వల్ల అమెరికాలోని మసాచ్యూట్స్ జనరల్ హాస్పిటల్ వారు AIIMS ను ప్రపంచములోని గొప్పహాస్పిటళ్లలో ఒకటిగా గుర్తించారు. . మలేరియా వ్యాధిని అరికట్టటములో విశేషముగా కృషి చేసి మలేరియా మరణాలను నియంత్రించగలిగింది. తన ఆరోగ్య శాఖ నిర్వహణతో పాటు తనకు ఇష్టమైన ఆటల గురించి శ్రద్ద తీసుకొని పాటియాలలో నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ ను ప్రారంభించటంలో చొరవ తీసుకుంది.
ఫిబ్రవరి 6,1964 న 75 ఏళ్ల వయస్సులో పరమ పదించింది పూర్తిగా జీవితకాలం అంతా అవివాహితాగానే ఉండి పూర్తిగా ప్రజాసేవకే జీవితాన్ని అంకితము చేసిన మహిళామణి అమృత్ కౌర్
swatantra bhaarata deshaniki mottamodati aarogya saakhaa mantri :amruth cour - achangaa telugu
Home ambadipudi shyamasundara raavu pratyeka sheershikalu swatantra bhaarata deshaniki mottamodati aarogya saakhaa mantri :amruth cour
8:47 AM ambadipudi shyamasundara raavu, pratyeka sheershikalu,
panjab loni kapurtala rakumari ayina raani amruth cour swatantra samaramlo churukugaa palgoni swaatantramu vachinaaka bhaarata deshapu mottamodati aarogya saakhaa mantrigaa bhaadyatalu chepatti prapancha aarogya samstha gawar ning baadeeki asian adhyaksha padavini alankarinchina mahila amruth cour, antekakunda vaidya vidyaku bhaarata deshamulo paerennika ganna all india institute afh medical sinesses (AIIMS) vyavasthaapakuraalu kuudaa eevide. ee sandarbhamugaa prins tun university vaaru aavidanu sanmaanistuu oka raani hodalo undi pedha prajala, balaheena vargala anarogya vantula sevalo tarinchina mahilagaa prasamsinchaaru ituvanti ghana charitra kaligina amruth cour gurinchi neti prajaaneekaaniki chala takkuva telusu. avida gurinchi aavida saadhinchina ghanakaaryaalanu teliyajese prayatname idhi. daadaapu 30 ella paatu mahila hakkula kosamu poraadina mahilakuda eevide
amruth cour 1889,fibravari 2 na raja harnam sing putrika janminchindi.eevida pempakam antaa lakno loo jarigindi eevida tandri ikkade undi vaari raajakutumbaaniki chendina avadh estate nu chusukonevaru . eduguri santaanamlo eevida okkatte aadapilla eevida ingland loni pratishtaatmakamaina sherborn gurls scool loo vidyaabhyaasamu chesindi. chaduvullo raanistuu aatala patla shradda chuuputuu scool haaki team capten gaanu cricket team sabhyuraaligaanu undedi. scool vidya poortichesukoni cour aux furd loo callagy chaduvunu poortichesukundi. chaduvunu poortichesukoni 1918 loo bhaarata deshaniki tirigi vachindi
aa samayamulone swatantra udyamamu poratam modalaindi ee udyamamu avida jeevita gatini marchi vesindi.anichivetaku uddesincha badina aanaati raulat chattamu panjab antataa aagrahaanni asantruptini penchaayi aa sandarbhamugaa amritsar loo prajalaku british polisulaku himsaatmaka ghatanalu chelareginaayi.veeti phalitame marshal laa nu vidhinchatam, aa taruvaata jalian wala bag (epril 1919) kaalpula sanghatana. veeti phalitamugaa desavyaaptamugaa nirasanalu aandolanalu davalanamu laga vyaapinchaayi. aa samvatsaramu lone cour tana tandriki sannihitudu indian neshanal congress loni pramukhudu ayina gopala krishna gokhale ku parichayamu cheyabadindi. gokhale oka saanghika samskarta mariyu servents af india socity ane samsthanu sthaapinchi samaajamuloni attadugu balaheena vargala sevachestundevadu gokhale yokka sevaadrukpadhaaniki deshamu patla aayanaku unna ankita bhavaniki aakarshituraalaina kapurtala rakumari jaatiiyodyamulo cherindi. kramamugaa oka saamaajika kaaryakartagaa oka swaatantra udyama kaaryakartagaa edigindi.ee sandarbhamulo aavida tanaloni bhaarata deshamu swatantraanni sampaadinchaali anna balamaina korikanu gokhale patishtamu chesadu ani cheputundi
gokhale dwara cour gandhiji gurinchi telusukundi. ayana bhaavajaalaanni desamupatla ayana drukpadhaanni gamaninchina cour gaandheejeeki ayana aashramamulo cheri aayanatho paatu seva kaaryakramaalalo paalgontaanani uttaramu vraasindi cony duradrishta vasaattu aavida tallidandrula anarogya kaaranaala valla ventane aashramamulo cheralekapoyindi cony kapurtala loo inti vaddanundi stree sankshema kaaryakramalanu nirvahinchedi. 1926loo cour streela hakkula gurinchi panicheyataaniki mottamodatisaarigaa al india umens conference nu sthaapinchindi. ee samstha streelu edurkone saanghika rajakeeya samasyalapai drushti kendreekarinchindi. udaaharanaku balya vivaahaalu streela parada devadasi paddati vanti samasyalapai poratam saaginchindi avida poratam valle prabhutvamu streela vivaha vayoparimitini 14 nundi 18 ellaku penchindi.
1930loo cour tallidandrula maranaanantaramu kapurtala bhavanaanni vadali swaatantryodyamamulu puurtigaa paalupanchukundi sahaya niraakarana udyamamu,dandi march vanti kaaryakramaalalo churukugaa palgondi.eevida pani patla choopinche shradda nijaayitii nibaddata valla gandhiji aakarshitudai actober 1936loo cour ku oka uttaramu vraasaadu andulo taanuu korukunna lakshanaalu kaliginavyakti kosamu chese anveshana mugisindani cour nu tana vyaktigata kaaryadarsigaa undamani aa lekhalo gandhiji cour nu koradu aa bhaadyata sweekarinchina cour taanuu aarogya saakha mantri padavini chepattevaraku gandhiji vyaktigata kaaryadarsi hodalo konasagindi.
cour swatantra poraatamlo chala churukugaa paalgonnadi dharnalu,satyaagrahaalalo ematramu janku bheshajaalu lekunda polisu laathee debbalu kuudaa tinnadi.kontha kaalamu jailu jeevitamuu kuudaa gadipindi. cour streelu raajakeeyaalalo mukhyamugaa swatantra poratam loo paalgonaalani teevramugaa krushichesi ekkuva mandi mahilalu swatantra poraatamlo palgonetatlu chesindi. ee sandarbhamugaa jawahar lal nehru thoo kuudaa vibhedinchindi ani maro pramukha swatantrayodhuraalu aruna asaf aly teliyajesaaru nehru indian neshanal congress varking commity loo okaa mahila sabhyuraalu kuudaa lekunda erpaatu chesinappudu cour teevramugaa nehruto vibhedinchi nehru charyanu vimarsinchindi streelu chaduvulalo aatalalo paalgonaalani vaadinchedi cour all india vuman education fund asosiation adhyakshuraaligaa panichesindi 1945 loo landan loo jarigina unesco samavesaniki deligate gaa bhaarata deshamu tarufuna haajaru ayindi.
raajyaamga chatta sabhaku ennikaina mahilalalo cour okaru unifam sivil kod nu samardhinchina koddimandi mahila sabhyulalo cour okaru raajyaamga draft commity salahaadaarudaina bi en raavu gaariki ee vishayamlo oka lekhakuda vraasaaru aa lekhalo mataparamaina stree purusha vyatyaasaalanu tolaginchaalani stree purusha samaanatvamu undaalani vivarinchaaru. swaatantramu siddinchina taruvaata cour mottamodati aarogya saakha mantrigaa (kabinet hodalo)bhaadyatalu chepattindi kshaya vyaadhinivaaranakoosamu tuber closis asosiation af indianu ,indian counsil af chaild vel fare samsthanu,central leprasi and reserch insi tute nu ,rajakumari amrit cour callagy af narsing samsthalanu praarambhinchindi. anniti loo mukhyamaina pani AIIMS nu praarambhichatame . 1950loo werald helth assembley ki adhyakshuraaligaa ennika ayindi aa padavini alankarinchina mottamodati aasiyaaku chendina mahila cour ee padavilo undagaane cour neusiland australia, sweedon west jarmani ,america vanti deshaala nundi AIIMS praarambhinchataaniki sahayamu pondindi.
cour simlaaloni tana puurveekula manor villa ane bhavanaanni AIIMS loo pani chese sibbandiki vishraanti bhavanamugaa daanamu chesindi AIIMS nu desamulone vaidya vidyaku atyuttama mainadi gaa cheyataniki akhila bhaarata sthaayilo pravesha pareeksha petti vidyaarthulanu teesukone erpaatu chesindi aavida krushi valla americaloni masachutes janaral haspital vaaru AIIMS nu prapanchamuloni goppahaaspitallalo okatigaa gurtinchaaru. . maleria vyaadhini arikattatamulo visaeshamugaa krushi chesi maleria maranaalanu niyantrinchagaligindi. tana aarogya saakha nirvahanato paatu tanaku ishtamaina aatala gurinchi shradda teesukoni paatiyaalalo neshanal institute af sports nu praarambhinchatamlo chorava teesukundi.
fibravari 6,1964 na 75 ella vayassulo parama padinchindi puurtigaa jeevitakaalam antaa avivaahitaagaane undi puurtigaa prajasevake jeevitaanni ankitamu chesina mahilamani amruth cour